Gi672 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Manuale Curatorum Continens & Methodice Tractans De Qualitatibus Officiis, Obligationibus, Et Modis singula perficiendi, ac administrandi Quae Spectant Ad Curam Animarum Mezler, Benedict z k $ d DA Qv — 42 b . -- E — —— r - du ais * * W A E s x P xv E ue i X » Y N * x a : - M * : " Ug N As ES N x ii x M v* At 6 iib E ('f ! N12451197479535 021 [ DELLLELLEEE TET UB Tübíingen l P Y ii fl MO —— l L I À 1j 1Y Unt i hj Pz: j n la l t V MANUALE CURATORUM €ONTINENS & METHODICE 'TRACTANS AE QUALITATIBUSe lf Tw £5 OFFICIIS, OBLIGATIONIBUS« (ïv J ET MODIS Ef * £ [j Jingula perficiendi , ac . adminiffrandi '""E&- v QyAE SPECTANT AD CURAM AN IMARUM Zam im evellendo , €" deffruendo , quam in «dificando € plantando Ex Princpis, ex S. Scriptura, Ss. Patribus , Doctoribus approbatis, Rationibus folidifsimis , ipfaque experieniia dedu&is €? fivmatis AVTHORE R.P.BENEDICcTO MEgTZzLER, Cand. Canon. & Exempt. Ord. Premon- firat, in antiquifs. Imperial. Canon. Sorethana Profeffo & antehac Vicario ac Curatore in Maria , Cella, SUPERIORUM APPROBATIONE. GUj deded4idddd hdR ...... CONSTANTIAE, "Vypis Antonii Labhart, Eminentifs. Ordinar, Typogr. Auïo MDCCLXVI; E — lm — — FT2 d Uers s * Pluwzmum: &eveveudis Pranobilibus,Nobilibus, Religiofiffmis, Clariffmis ac Eximiis Daminii D. JOSEPHO FRANCISCO VEESER, Ss. "Theol, Lic, Noi, Apoft, Parocho in Dietmanz, Ven. Rur, Gapig Wurzachenfis DEC'AN', D.FRANCISCO CONRADO R EH M, $s. Th, Cand, & Ss, Can, Lic. Parochoin Hochdorff; ejusdem Ven, Capir, CAMERARIO, D. JOANNI IGNATIO GIMM*I) Ss. Th. Lic. &Ss, Can. Cand, Parocho in Aindyrn, V.C.SECRETARIO & DEPUTATO, D. FRANCISCO ANTONIO S CATEAXA- D-Emms Ss.|j Theol, Cand. Parocho in Unter- Effendorff, V.C.-DEP:UTATO, . Caterisque d?" Ven. Capitulo Plur, R, R,. Keligiofiffmis €? . Clariffanis D.D,CONFRATRIBUS CON- CAP&ITULARIRUS in Qbrillo Colcndifiznis Venerandiffmis, Eydvag R OOA BR A ORARS mu 1& u Plurimum. Reverendi , 'M] Pranobiles , Aobzles , Religiofiffiani ; : J Clavriffm1,; ac Eximii ! DD. CONFRATRES | j CON-CAPITULARES! IN ]id jl V rJgJ lurimis annis continuis in veltro Venerabili Capitu- | lo Rurali curae animarum expo- fitus dum operam dedi, multa V benevolentia a vobis, Colendlf Íuni Domini Confratres & | ! Con-Capitulares honoratus fem- | | per, quantumvis ummeritus óc in- WN sE DEDICATIO indignus extiti. Quid autem rependere tunc gratitudinis pu- blica/ potuerim , non inveni. U;"l l E Modo occurrit Manuale iftud Dj Curatorum , quod pro rmea propria utilitate illo ipfo tem- pore, dum verfarer in parti- bus veftris, Cooperator in vi- nea Domini coexiftens, ac ve- ftris tum. do&rinis. eruditus , tum exemplis firmatus conícri- píi, & modo, ut pluribus pro- deffe poffit, praelo committo , veftris honoribus in gratitudi- 5! nis te(leram dedicare Ítatui. pl Et fane, quot annis in ve- p HUIU nera bili Capitulo Commem- li brum extiti, adverti in fingu- & Concapi- r lis Confratribus , j tularibus eenulationem charif- ,j matum meliorum, in exornan- | dis X 3 PEDICATIO 'fxq)& dis ubique Templis & Altaribus: in folennizatione dierum fefti- u [l yorum, uniuscujusque Ecclefiee T [ propriorum: in frequentia con- cionum, & infílructionum ca- PG techlfhcarum in adminiftratio- MM ne gnavi & devota Sacramen- torum: in indilata provifione J eegrotorum .: in neceílaria affi- Ítentia moribundorum : uni- verfim in exercenda cura ani- W marum. Etfuper omnia 1n vi- gilantia Superiorum | zelofiffi- i; inoruin ; ä ne opus Dz1i negli- j genter tra&terur , Íed quotidie accrefcat & perhiciatur, Gloriati femper fumus in his Superioribus noflris, quos in regendo íuavitas , in. docendo claritas , in admonendo man- [uetudo adeo nobis commenda- vit, dum corda eorum fin- DEDICATIO -: AUU, ] . finguli advertimus ad nos incli- l nata, eoruim cordibus & noftra W nemo noftrum jungere dubita- MI verit, ut fic fuerit. communis ( pax, Ócut ait S. l'extus : erat iis YX l enima unaü, 9 cor umun 1m DEO. Teo Quantum influxum talis una- 10 nimitas & concordia Pa- di Uf ftorum habeat quoque in ipfam curam ovium, harumque pro- dl TV fperitatem fpiritualem, quis non videt? quid enim magis turbat Yi gregem , quam 'difcordia Pa- g Ílorum? pax & unitas eft fons X omnis boni , difcordia óc averíio animorum omnis mali. 1h Authoritas Paftorum ad. oves j1 hac ipía concordia Paftorum n firmatur & perficitur , dum [d) finguli fingulorum a&ta. & fa- Yj £a ad populum commendant, t ubi econtra in. averíis ab invi- cem J zL DEDICATIO f cem animis alter alterius. diCta & fatta carpat, reprobet, d& diffamet , nempe ut malefaciat (i) inimicis. J Floreat igitur hec concordia fub vigili cura Supe- Ln A riorum, & mutua officiofitate W & finceritate Con-Capitularium ad invicem ; nam pax é con- Qu lr cordia his duobus fervatur; fci- licet in reverentia ó&z obedien- l) tia Superioribus debita , ho- M N rumque ad fubditos inclinatio, ne & benevolentia. Secundo-. in officiofitate & (inceritate ve- ya inter zequales. Et hzc fit perpetua laus to- tius hujus Venerabilis. Capituli Rurali, quia pax & concordia, fiducia, amicitia , & ex iis in exercenda cura animarum fàn- cta aemulatio perenniter durat, Vos autem Superiores & Con- fra- DEDICA'TIO ü fratres ac Concapitulares Colen- diffimi , & mihi ex omni Ti- h tulo Venerandiffimi , benigne ha fuícipite hoc munufculum me- 1 um 1in publicum teftimonium Áint gratitudinis meze. Meque, ut r Cooperatorem veflrum — per COQ- quindecim idcirca annos in vi- T nea ifta Domini, aeftimatiffi- dien mus veftris favoribus commen- lo datum retinete in cordibus & ïatio, Aris perftiturum femper ndi en Pluvimum Reverendarum &6 . Claviffsnavum — Douzinationum j 10 Feflvarum, ufub d n Obfequiofifóimuin, Servum , & Concapitularem fn f P, Benedi&tum Mezler , Canonice & Sen, Sorethanums J X5 AP- A i [ ECW E M E EVU d E Dd Wm$ APPROBATIO $ ] EMINENTISSIMI ORDINARII. la Iu Xü 1 :äf M ääftzzzmle Curatorum , quorum off- UM QY cium juxta Tridentinum Ange- w licis humeris formidandum , &C f€e P? ífte D. Dionyfio de coleft, Hier. om- h nium divinorum diviniffimum eft co- operari in falutem animarum a/s , Beverend. Eximio D, P. Beneditto Mesder, Celelerritoe €? Exempte , Inperialis Cauo- zie Soretbane |Ordinis Premonflivatenfis & Canonico. Semiore, Viro in aíceticis moralibus teftantibus id ejusdem erudi- tis Opufculis jam pridem in lucem edi- tis practice verfatiffimo , indefeffa indu- flria inter tot tantosque vinee domini- cw labores , dum per quindecim & ul- tra annos foris curam animarum follici- tudine vere Paüorali adminiftravit, ex va- g i variis facris fontibus fundamentaliter & emphatice congeftum , ac ab omni fi dei, bonorumque morum fallacia peni- ANI tus mundum ut pa&oribus— in genere, Ípecialiter illis de Ven, Capitulo, qui- im of bus ex Confraterng pratitudinis Titulo | Ang dedicatum eft, ad dirigendos eos una V n cum grege fibi commiffo in viam falu- , ^t tis eterna , falubriter profit, fiat lucig eto Ita publicæ. t Ál Conftantie , 25. Julii Msl 176 6. T sz," 'AI"U u s d | erud Carol Mart. de Dayer, m & Ss, Theol. Dr, Cathedr, Eccl, ; jndi aCur.Senim-J & Infig, Colleg. m ad D, Steph. & Nicol,Canon. TA Capit.Confil, Ecclefiaft, p, t, fillo Libror. Cenfor, I[; D CEN- V nl »| CENSURA S. ORDINIS i PRAEAMONSTRATENSIS, i $x É [ W AÉ OSEPHUS, Imperlalis & Exemptee Eccle- J& Gs Urfpergentis Abbas , necnonS. Ord, "É Przmo 11it níi ratenfis per Sueviam, Alfatiam & Grifoniam Vicarius Generalis & Vifitator, Gc, Edidit Adm. R, P, Benedi&tus Mezler, Sacri Ord. s m ^ moítri in imperiali & e mpta Eccletia Soretha- xz Canonicus Jubileus, duo Manualia , unum Su- sl periorum : Religioforum alterum, Ut trinum fit per- feGum, confecit & Manuale Curatorum, Hoc, eum [ &quefit diguum, ac duo priora, ut in lucem pra- W dicat, Praíentibus licentiam concedimus. In quo» ! rum fidem, & robur propria maou fubfcripfimus , i li I & Sigillo noftro muniri fecimus, Urfpergz, 15. Jan.. 1765. TARUf IOSEPHUS ABRAS, m Vicar, Generalis & Vifitator, lo QU Gurus ( as as ) us um m 00 [if ïnfrafcriptus legi Manuale Curatorum A, R. Glarifz, N D. P. Benedi&i Mezler, Canonie noftre Cano- | pici Capitularis, Senioris & [ubiloi, Quod , cum pnibi contra Fidem orthodoxam, vel bonos mores conuineat, fed omnes & juftirie & cheritatis obli- ii gationce , officia & munera Curatorum animarum tam iu evellendo, & deftruendo, quam in zdifican- h" i do & plantando methodice tra&ier,quotidianz uti- M lirati, ac neceffitati Paftorum animarüum percom- lii znodum Przlo dignifümur cenfeo, ] Sorethi, 15, Decemb., t764. l d P, ISFRIDUS STROBEL. ]mper, f Canon, , Soretb, Cand. Can. b & Exempti Ord, Prgmonít. Geanonicue, & Prior. llj DAR Ü l «t pE Bf a * -i*' -ü- E UE UE. äääääää&& DT A"a" tor, ( tri ) PR/AEFATIO SOrel IN 1 fit BOR loC Cit I n unaquaque arte primum eft & p hg E fibi;comparare cum omni in pümu duftria notitiam Regularum ac Conftitu- tionum illius artis , cui fe impenderes & ex ea emolumentum quoquo modo Ra* - trahere quisque deliberate itatuit tio clara eft, quia , fi obvium eflet cui- UT que ea perficere , qua artis funt , ars non effet. Oportet ergo in iis , qus&e $ 0U artis funt & inítrui primitus, & ipío Tarfi ifca lil experimento feu exercitio proficere: [4 u rcorm nemo enim. artem profiteatur , quam non didicerit, eorumque, in quibus in- Ítructus eít con2 a fuis Magiftris , qpe ( ünua five le&ione in fcientificis , yo fhive BG B 4TI. hwö flve operatione in mechanicis refricare memoriam & ufíum conatus fit , (icque qui & legendo & operando fe in arte ormuai- j li, mode perficere ; ut Magiíler derique mD audiat, & fructus obtente artis perfe. €&te metat , quos feminavit in multo la- bore & induftria. f ( iUl, 1ta induíftriofus fuiffe legitur Apelles glhn. M piétorum nominatiffimus ,qui nunquam d tam Ooccupatus in alis fuit , ut diem L li pretermitreret ; in quo nihil pingeret te artem füam exercens. Hinc fübducere T fe folebat a negotüs aliis ; & dicere : [ yu jl hodie nullam adhuc lineam duxi: nulla xa n dies fine linea 5 quod deinde tranfiit in proverbium, Optime novit, artem de- f ficere, ubi nullius vel line& in die ft - exercitium & experimentum, Hinc con- flat ; quanti momenti fit ; in perficien: dis artibus & quotidiana refricatio me« h moriac Regularum ac Conüitutionum 8r- - us P6EFAJGO. refr:'ca; tis , & quotidianum in artificio confi- ] HCQ. ciendo ftudiofum exercitium, T. Om Si hoé verum in artibus fimplici- d bus, quanto verius in arte artium, qua 1 p juxta' D Gregorium eft Repimen ani- oulto marum , cujus artis füblimiffima innu- mere quafi Regule & Conftitutiones Apeh funt, quibus pepitus exhauriendis & ad- Qu difcendis vix tota vita íüfficit. Necefli- Jt d tatem continue leclionis & frequentis Ya relectionis vel inde abunde cognofcimus, dc: quia ab ejus exercitio omnium tam Cu- qicn ratorum ; quam curandorum dependet |: DN eterna filus , quam, femel amiffam ex anfii propria culpa, in eeternum nemo repa: l rabit, sternum infelix & infeliciffimus em G de ! futurus in cruciatibus & tormentisin- cq fernalibus. Secundum hujus neceffitatis Yici .quantitatem metiamur quantitatem fin- 0 n gularum obligationum , quas in fe ultro- nt pee füfcipiunt Curatores in acceptatig- R$ lj PARGEFA;TAO, ne Beneficii & cure animarum, & qui- D n dem per contractum onerofum ex obli. « f gatione juífliie , de qua firidiffimam rationem . reddere debebunt & fupremo l/ Curatori & 'udici JEfu Chrifto , qui eos conduxit operarios mittens in vi- ia ii neam fuam, daturus vefpere , id eft,-in n (OU morte & judicio bonis operariis mer- at cedem invitando ad premia fupra mo- dum gloriofa & gaudiofa in ccleftibus ; RAf econtra tnalos a ífüa amabiliffima facie l deturbaturus in ignem sternum , & hi Iul omnia tormenta infernalia, ibi in seter- num luituros, que íüa incuria, negli- L gentia , ignorantia , potifsSimum mala if vita & exemplo dato animabus fusz cure u li concreditis peccarunt, Hem! quanta con- fideratio! quanta neceffitas quotidie fe perficiendi in doctrinis ac Regulis hujus ertis artium, ut fiant tandem ipfo exer- | n citio in hac arte perfe&i, Ah nulla dies n tran- PRAUERTDPATIO, li tranfeat fine linea, id eft, fine aliqua refri- 1 (l catione memoria Regularum ac Conftitu- lm tionum hujus artis per le&ionem alicujus Upren de his argumentis tractantis Doctoris, 0, (v Multi fane fuerunt , qui haéte nus I v de cura animarum & qualitatibus Curato- di rum operofe fcripferunt, ex integris Tra- 5 m ctatibus prelo commiflis hanc artem Tà f artium illuftrarunt, tum ex "Venerabili [tb J fzeculari Clero , tum ex Religiofis Ordini- | f bus, doctiffime & clariffime ac ipfis ex j,1 fundamentis & folidiffimis principiis om- n u nem obligationem Curatorum , & quam negh gravis ubique fit " demonflrantes. Sed 1- [ in libris multo pretio comparandis , ut p o adeo tantum pretium multos deterrue- t 002 rit, ne tales fibi compararent, Que die ! confideratio & ratio movit me conífcri- / hU]U bere prefens Manuale Curatorum valde ) a compendiofum , in quo brevitet omnes m ln qualitates; officia, obligationes ; & mo« uan. JE X di PIETXIEITI x di fingula, qua Curatoris funt, perficien- N " 9l di & adminiftrandi , continentur. Pau- AY cm pagelle funt, fed plurima continere ) M videntur momenta rationum & expe- rientiarum , ut in fübflantia contineant omnia fcitu neceffaria pro cura anima- rum cum íructu obeunda, Cumqueé " " nulla mole gravis fit libellus , neque n multo pretío comparandus veniet, Inde ! A faltem hoc fublevaminis fentient Venee j randiffimi Curatores, ut quod in aliis | di(perfum ; & multa luftratione libro- Li j rum, non fine labore, forte hinc inde j tedio, conquirere deberent ; in hoc li Manusli colle&tum , in uno contextu; ac methodice explicatum inveniant. [Il Alia quoque fuit caufa, qus hoe Manuale promovit, Perfuafio nimirum plurimorum , Ícientiam afceticam non l Wl €ífe neceffariam Curatoribus, & fatisfa* ! M were ftudium "Theologie Moralis , cum ne- PJAR OA ..Li.0, TU neque in Authoribus de hac neceffitate b Aícefeos mentio fiat, nifi forte obiter, Ynüngn Id quidem verum eft ordinarie, & quan- do fermo de vitiis extirpandis & evel- d S* (ineit lendi 2e€ cum tamen fæpä' cafus emergat, in quo etiam pientiores anima& veniant anm dirigende per viam virtutis ad ipfam m f perfectionem, & jam DEus oüm Pro- li phete Jeremie , & , ut volunt Inter- Vi preres & Patres, in eo fingulis Cura- n dlii toribus, non folum injunxerit officium Yb l evellendi & deftruendi ; fed etiam offi- cium adificandi & plantandi , non vi- x n deo, qua ratione ícientia aícetica ad n b iftud officium , feu alteram partem offe ORU l! cii paftoralis quodam modo , fcilicet s ho pro tali cafü sdificationis & plantatio- i nis non fit neceffaria Curatori , qui eX officio & obligatione jüftitie omnium & y It fingulorum fübditorum debitor eft, Hinc fs opere pretüium ítimavi, fynoptice T X a qui- ( PU ERSTITI. |um quidem & compendiofe ex Afcefi illa notare principia , qua pro tali cafu fíci- ?W tu fumme neceffaria judicavi, Sicut ex- qná hibet frontifpicium, !*0! " Ceterum extra experientias , quas i :ä.;lw ii manifeftavi , proprias , reliqua pene - omnia non proprio feníü explicavi, fed juxta claraam mentem $, Scripture, u Concilii Tridentini ; fanctorum Patrum Y & Doctorum ubique allegatorum; Sta- i bilivi quoque folidis rationibus ,. quo T [j minus dubitari poflit de veritate, quàm Íolam babui in intentione & defiderio; L .*i ld nimirum exegit tractandorum prin- , ( W cipiorum pro fíalute animarum gravitas & necefífitas, [ Adverti nempe multos in mulris laborare a veritare alieno fen- u fu, neque gravitatem rerum fatis hu- 1 cusque apprehendiffe , cum . ordinariis : Íolum intenti , minorem curam ha- u beant majoris utilitatis, & quandoque t etiam PULUE BOATY FO. t il etiam neceffiratis, Alias res sflimare cif ( proprio judicio & prudentia fallaci, lt q cum azítimsre deberent fecundum regu- las & Conflitutiones prefcriptas in fub- ) Qu ftantialibus hujus artis artium. ^ Ubique n gravis error eft ; & prejudiciofus verze Vi, f cura animarurr, Ad quem eliminan- pture, dum, pugnandum mihi erat non folum Patrüt rationibus íolidis , fed etiam authorita- - $t te Scripture & Patrum, ut veritas pla- qià na appareret , quamvis fortaffe tantee quat veritates non omnibus fimiliter placitu- Vder re f[int, frii Quod attinet citatos Patres, eos non Vif citavi ex ipfo fonte, cum non fuerint pulto ad manus ipforum libri, fed extraxi & ofen deícripfi ex Authoribus clafficis & ubi- s u que eflimatiflimis. Spero exinde a Le- jniti étore benevolo eam fiduciam in Patrum i h allepationem , quam ego habui in ipfo- ( rum Authorum fidelitatem ; unde eos 269€3 ex- PUAEZXJ T LO ä extraxi, ldcirco affigno precipuorum ïx Do&orum exemplaria, quibus ufus fum, Cornel, a Lap. impreffus Lugduni apud Parres de Tournes, Anno 1732. Opera omnia. D, Bernardi Lugduni impreffa apud Antonium & Horatium Molin 1687, Magnüm fpeculum exemplorum impreí- füum Duaci in Officina Dalthafaris Bel- leni 1605. His ita preemonitis jam accipite & fu- icipite Venerandiffimi Curatorcs! hoc Ma. äl. nuale ea mente , qua vobis obfequiofif- in veftris Sacri- fime offero. Et mei ficiis ac orationibus memores , fimul " mecum fíuüpremo Largitori omnis lumi- nis & boni defuper dati date honorem & gloriam, qui voluit ex vili vafe for- honoris. Cui foli debetue mare Vas omnis honor & gloria per fzcula, il [ t t ELEN- CICISEEUN s —..m i TA ä.-rlïï*j"* -u ""*ï&;—f——ï&ä $ Dittm : ZR NÁ B:Ka NS X l [i 3e 3« X! XX TA ä, X| : [ II EC -u T'L"'——*' E .::. ö'] lLt m d 0s LLENCHUS Tpre 16 PAX I IU M; FW CAPITUM, PARAGRAPHORUM l$ 5 I M HVIVS MANVALIS GU d- d d9 d d H &f pag. C M Iim odu&lio €» divifío, jiol Stcti PDARSI fimil De qualitatibus 7 ofüciis Curatorum, 7 ln [isu) CapruT 1l ; 10f Quinam . affetus precipuus effe. debeat D ip Curatore amimavuu qui in fe Ju/cipit curam. ibid, ' $. L Debet babere Cuvator affe&um ceve dThuaOlevmum in fubditos fue cure comuuffos, 1 1 * - $, 11 | ELENCHUS pag.. Y $. Il Zz. quo matermum ajettum potiffe- j ( um Curator. offendere debeat. 10 (, L2 HL Prumum fignum affedus ma- terui eí procuratio abuidantiovis Jcientie, v $. 1V, Secundum frguum eft , nom fe- i gnis, fed fludiofa impenfio in cura TART $. V. Tertium frgmum eff melus cum Jcientza, 22 CAPUT-IL 4 f De qualitatibus vequifitis in. Cura- tore quoad propriam pevfe&omem, 22 $. T. Quenam fft obligatio proprie per- T J ] | fétlionis in. Curatove, 1DiG, f) $, 11, uibus virtutibus im fpecie or- Zai ebeat Curator , ut acquivat T duplicem. irveprebenfibilitatem. 3y $, IIL, JDe patientia fumme meceffaria omui Cuvatori auimavum, 42 Caruc lll. ï' JDe qualitatibus Curatorum | neceffa- 1,w vis ad divefliouem anumarum, 4j 5- Io HUJUS MANUALIS Pàag» ! ^ $. L. Speczalia: de do&rina €» fcien- l tia Curatorum. ueceffaria, ibid, DA $. lL. /m quibus /e exercere debeaut T Curatores , tum quoad profechum proprium , tum quoad direcomem 4 Jfübditorum, n . Hl.. 2Agitur de fau&fa jucunditate Ti €2» bilaritate smemtis 1m extevma .come vevr/atioue cum fuis , tanquam m ) dice interme jün&hitatis 7 perfe- éHionis, óz $. 1V. De boneftate. Cuvatovis in ad- mittendis velaxationibus , €? Jacien- dis recreatiouibus, 66 ) CuxruT TV n Ti JDe offcits Curatorum. rA (I ($. L Quezam fimt offcia gme.mlz'(zi Curatorutiu. l 1 * r $. , Explamantur ea , que jpe&ant ad officium Medici, ïirl $, ItI. Expenduntuv eà » que funt off- t cii qudiis, $2 , IV- Eypenduntur ea , que pertznent acVi, ad officium Do&toris $7 ,. V. Reflexio neceffavia. fuper expem- l PA 9 fs &? vefolutis tota XX X PARS. T ELENGCHUS | Peg. PARSE ! CaprvuT UNrIcCUM JDe gravitate obligationis Curatorum USN im ffugulis offfciis.. 9$ S. L. 7Z graviter obligati ffat Cura- fores ad curam anzmarum, ibid $. II .De gravi obhgatioge Cura.- torum i predicando verbo DEI, 103 '*A J $. H .JDe gravi obligatione Cate- cbefis . frequeutius. infiituenda, 122 $. IV.. De gravi obligatiome admi- aiffjvandi Sacramenta Écclefíe ple- Ui cure fue commiffa, 21g P^A S. II De modo fingulis officiis &* ob Jiga- tzouibus fatisfactendi. 130 j L Garvr L JDe modo fatisfaciend; obigationi im offfciis concionandi €» catechisandi, ibid, S. L. De modo cum fru&tu concionandi, ibid, l $. H, De utili modo catecbisandi, [£/71 L CA- HUJUS MANUALIS, N Pag. CarvuT ll M De modo & veguifitis circa. admini- ferationem Sacramentovum Baptifmi, // extvema Untiionis, & Evcharifiie, z fo $. 1. Quam ueceffarium Jft obfervare ( in admünuiffrandis Sacram entzs pra- Jeriptos zn Jenguls vitu. $ €9? cere- K 2022125, ibid. ht $ AL .De modo adminiftlrandi Sacra- qguenta Daptifud, C? extreme Um- f &zozis, tj j : l S. HlL. De modo . admzgiftvandi Sacva- 7 meutum Evchariffig, 166 $. IV, De ceremonzs vite forvaudis u Jacrificio Miffa, 172 CarpurT IIlI. De feientiis neceffaviis ad adminiftva- ER Houem Sacvamenti Pamitentie. 183 HUR $. l. Confeffario meceffa- riusm f füudiwm Theolgie Mora- His contimuatum, ibid. $. 1. Pozo Curatori €v Confeffivio ad cdificandum & plantandum i eque neceffavium eft fludium . afce- ! D zcum. ior K $. ML. Gezeralis motitia obje&i afce- eur - & vequifita edificationis /pivi- /I,S ELENCHUS pag, | J iritualis usque ad confusumationem Y Jau& itatis ia fublevamen — Curato- YUlli, 197 ä Careu- IV. De ualitatibus &* difpofitiomibus animi admuünmiflraturi Sacramentum Penitentim. Denique de gode ad- 211 guiniffvandi, l Prümua gm[ita $ eff charitas. ibid, $.. H. Continuatio de difpofitionibus alüs €2» uslitatibus boni Confefa- "uratoris. 218 v Cv $. i1L JDe sodo adminiflraudi : Sacva- ] anentum . Penitentia. 231 $, IV. jVoeta minua fecialia, ex multa if &a , ad facieudum jffu- 11 ( praxi colle Guali exercitio admini- daium ia jl févatiomis bujus Sacvamenti, 244 T findis V. Solemze Principium ad $. 1 auimandos Confeffrios ad fiduciam [ im gratiam DEI certo adfuturam in adminifiratione. Sacramenti Pe- uitentic. 2j2 App endix, De véfitatiome iuffrmorum J & affiflentia im morte , & in utra* (!*P' 2j6 que obligatione Curatorüm, l li ETU i ) INTRO- NT » , Y ZN h GX [/^ j4] A o NES L EL d d [2 N — - li L kw E m A " AGSSM TTTE Y DUS hii IN EO.DU.CTIO, l) d DIVISIO 1b1)c PRAESENTIS MANVALIS, j4] Q25 d-bbb ER [ 2l V us Gregorius r. P, Paftoralisc, r. [ Al vocat artem artium curam ani- E h anarum, Mira expreflio! an non fuffeciffet dicere; effe artem precellen« l / tem omnibus artibus? unam & füpre- mam ? non fíatisfeciffet , ob duas ratio- "! nes, Prima eít, quia in regimine ani- l [/ inarum concurrunt plures artes füummo labore fingule - comparandaz. Secunda Il eft , quia ipfüm. ex tot artibus combina- tum regimen animarum fpecialis ars eft, ? Unde neceffe eft dicere,effe artem ar- l tium, Utraque ratio fequente | difcurfü E aperté monflratur, & dilucidatur, Principalia officia Curatorum , & qua- fi generaliffima duo íünt, que legimue A. P. Mes]er,P.I. in- WOA INTRODVCTIO 2 Prophete Jeremie g inuncdta à DEO n ime" c, r. his verbis ; Q Ecce. conflitui te bodie [v j vegna , ut evellas , d mor Jüpev gemtes; 1 deflruas , €? difper das, €? diffies , €? edi- Duplex igitur officium )u fices, €? plantes. a generale et- D mum evellere €? deffrue- ve . Ac. Alerum €9? difcare C gplan- M tae, 10 Ad fatisfaciendum huic duplici cffi- [ Pluribus di- cjo Curator neceífe haber. M ftin&tis mediis ; & fingula hzc media ecialiffimae funr artis. Sit bonus Con- fp iï cionator : . fit bonus Catechifta: fit bo- nus Confeffarius : fit bonus & exactus Adminiítrator Sacramentorum : fit tam in publico , quam in privato optimus W Confiliarius in dubiis conícientie perif- q fimum , & aliis quibusvis circumftantiis , DI AU in quibus, ut frequenter fit, recurritur Bone DEus * ! quam iil ad judicium ejus. ! neceífaria media curae animarum! an non fingula fpecialis dicantur artis? Specialis ars eft bona Concio , ejusque [ ad populum cu frucu declamatio, Sin- ularis ars eft bona catechizatio , ut a« L. m tsfiat tam fapientibus ; quam infipien- U tibus feu rudibus, fingulis pro fua capa- !u citate '& guítu, ne fapientibus nimis hu- " ! Yi mili do&trina naufeam pariat, nec infi- [^ M explica« piemiþus feu rudibus altitudine torum [ EU *DOPSV-I-S' I Q l [ li »7 ! torum myfleriorum inutilis fiat , cüm d . g non intelligant. Singuleris, & precipua o quidem ars eft, unde omnium & fingu- Ü L lorum ponitentium dependet falus, ex- Ó Al ceptio Confeífionum , talis quidem , ut H penetret fingulorum circumítantias & ]i cafus , & congruis mediis obvier fingu- lorum necetfitatibus. Singularis ars . eft -0f adminiftratio reliquorum Sacramentorum tanta authoritate & pietate admi- bu d redi niftrantis , ut ex ipía tali adminiftratione & inde elucente cítimatione tam Vene- sCot [it D rabilium . Sacramentorum Ecclefie , in x populo etiam creícat eadem eftimatio It ha adminiítratorum Sacramentorum, Singu- laris denique ars. eft , X promptum & doctum inveniri Curatorem , quiin rebus y Vantih quoque difficillimis congrua poffit dare cunmitt confiia ad íolatium & commodum pe- tentiut, u Cumque hs artes fingulares an m concurrere debeant in Curatore & reécto- re animarum , nemo dubitet ; ipfum re- itnen animarum effe quoque fpecialem artem, Ipía enim hec combinatio tot us N artium eft quoque ars , que dicitur ars [ artium , quod eft regimen animarum, iipit Ex fípeciali : quidem- ratione , quam ad- g a jungimus. mb Non omnes Concionatores , Catechi- [ [ ftas, Confeffarios, Adminiftratores Sa- gxp]ffä« cramentorum , Confiliarios &c. approbat A2 regi» 4 INTRODVCTIO « regimen animarum, quos fepe plebs ut ! artificiofos in his artibus extollit, & qu quafi canonizat; fed illos folos, qui in & ex certioribus j fua arte cum fructu; principiis laborant, & finem eure ani- 7 Multi mul. marum pro pofíle obtinent, tum laborant, & parum proficiunt , quia non cum debita fcientia, & hos, | etli Cicerones eílent in facundia, & ta- ( les populo apparerent , reprobat regi- inen animarum, Multi omni labore €z V bitum finem non obtinent , etfi fcienti- RRM fici, infelices non proprio , íed alieno defe&tu in.íua obílinatione pereuntium, Hos non reprobat regimen animarum , u) ut füo loco aperte oftendemus ; quod ! his tam debita laus ; quam merces ma- , neat à Principe Curatorum Chrifto JE- ,' fif fu, Dicendum igitur ipfum regimen n: animarum fpecialem effe artem , 1taque IÀ ( artem artium. Er hoc luculentius pa- tebir in decurfü doéctrinarum totius hu- ! jus Manualis, N Antequam vero incipimus nofiras lu- cubrationes, conveniens eft duas gene- rales premittere quaftiones , earumque [ ]u refolutiones, qu'busin ipfo Manuali non occurret opportunus locus. Prima eft: | D IEPE.DW an cura animarum dependeat à fpeciali l vocatione DEI? 1i enim ita effet, peri- hl eulofiffimum effet íe ipfüm velle intru- DT ere s z ET—D LYISI-O uT derein curam animarum, Alteraef(t *an li- " ceat füpterfugere ? pofito nempe , vo- ; ii cationem divinam fàtis probabiliter effa ob cognitam. Ug dj Prima quaftio refolvitur affirmative T ex fequentibus rationibus, Primo, id TT manifefte docait Chriftus Joan, rg. dum & , I fic fuos alloquitur Apoftolos : zoz vos se elegiffis , fed ego eleg? vos , €? pofüs vos,ut i nj 0te d eatis, €? fruttlum affevatis £? fru&fus veffev maneat. Secundo, de non à íe vocatis d l | li loquitur DEus per Ofeam c. 8, 7/7 reg- zaveruBt , €9? nom ex me: Prz'izczþes ex- TU titerunt , €? ego ignuorawi. Quem tex- EU tum D, Greg, r. P, Paftoral, c, r, ex- qui ponit fequentibus verbis: , Ex ífe, & ;S ne 35 non ex arbitrio fümmi Reéctoris reg- io P PA] nant, qui nullis fuiti virtutibus ; nequa- tf 35 quam divinitus vocati, fed füa cupidi- iti 35 ne accenfi , culmen regiminis rapiunt Is p is D 25 potius, quam affequuntur, Quos ta- 25 men eternus Judex & provehit, & 35 non cognofícit, quia quos pertmitten« ns l 25 do tolerat, profecto per judicium re- genv 29 probationis ignorat, ,, lgitur veros Paftores non vocet lucrum temporale per m lY avaritiam , riec dignitas per ambitionem, nec commoditas & exemptio per acediam : u d fed Chriftus per gratiam : zoz vos z elegi- (peci; -a Jlisyfed ego elegi vos, €? pofui vos. INemo er- Lïuu- goíe intrudat non vocatus à Chri fto, A 3 Ad "ua—À iU 6 'INTRODVCTIO Ad alteram quzeflionem refolutio eft | w It l A negativa, Oftenditur tum ex fructu illo- rum, qui Chriítum clare vocantem fe- [ cuti funt, tum ex damno illius, qui cla- re à Chrifto vocatus venire renuit , & perüt, Primi generis fuerunt omnes & finguli Apoftoli, quorum vocationi & impenfo labori orbis debet fuam con- verfionem , qui fuit Apoftolatus eorum ampliffimus fructus, Secundi generis u fu ile Juvenis Math, :9, qui clare vocatus à Chrifto : emz, /equere me, renuit venire 3 cum, audisfét autem adole- Jcens. vevbum , abiit trifits y evat enim ba- Lens multas boffeffrones. Chriftum poftpo- fuit fuis pofletlionibus , &.fic' denique in morte utrümque dimittendo periir in- felix, Vocatione igitur five clare, five fal- tem probabiliter íatis cognita ; non eft tutum íemper füpterfugere labores ex inanibus quibusvis pretextibus , quia vo- cationi annexa íunt fpeciales gratie , per quas tam propria: , quam aliena falus ) procuratur, N His ita preliminariter explicatis jam dividimus Manuale noftrum in Partes : has in Capita: Capita fubdividimus in Pa- ragraphos ; hos denique in Numeros, n l. Parte agemus de qualitatibus, & offi- I de [) ciis Curatorum, In lJ, Parte de gravitate i obligationis eorum in fingulis officiis, lr In lil. ENP DJIVv-rSsro 7 ülfuno d In 1il. Parte de modo in fingulis obfer- fith l vando, Sit ergo At —— ; Qu G 47 n M Sa E f * n A 5 N s ALE a d OT « itioni | | : P m u A R;S II; $ EOfUr r u d ? H QUAI-JI'E&ATIBUS !n d) OFFICIIS CURATORUM. 271 pollp DA rP UT L deniqie n (ivell Quinam affectus przcipuus effe n d debeat in. Curatore , qui ia fe Jore fufcipit curam animarum, quà V 6 I. [2n ; li Debet babere Curator. amimavum . af- (5 J feüum verà. matermun. in fübditos fue cure commfos. Durte sin? [. uando DEus conftituit Moyfen in at Ducem & Curatorem Hebrrzorum, ,&or de affe&u loquens , quem habere debeat n ad)populum íuse curz commiífum , fic ei mandat * porta eos im fiuw tto, ficut pore taTt Il A 4 $ MANVALE tare folet mutrix infantulum , INüum. 1r, non UA * V Y igitur utilis eft affectus minor , quàm materhus, w Requirit DEus in Curatore pietatem matris, que mifericorde lenita- A te inamoret fuos, Quid eft enim in fi- nu portare ? H eft afleCctuosé retinere in j J corde, Unde atffe&us politicus , & qui- cunque non radicatus in intimo corde, non eft veré maternus, Sit ifte affectus [; immutabilis , & quafi connaturalis , non [ tortus aut fimulatus , ut quilibet fubdi- torum ex eo , quod videt fibi exhiberi foris pietatis officium, judicare poffit ex intimo peéctoris fibi profluere , quafi per ubera matris, Z In exemplum:' fibi proponant Cura- tores Do&orem gentium , magnum Eccle- fis Prelatum , D. Paulum, qui toties in lt l[ fuis Epiftolis ufus .eft hac metaphora AMa- tris. Sic ad Gal, c, 4, fic .Cor,4, fic ad Theff, €, 2. aut nutricis idelium , quorum Cura- tor erat. Nempe voluit demonftrare . charitatem , qua in eos ferebatur , & quàm tenero eos profequeretur affectu cum defiderio eos ad DEum deducendi, n Unde modó illos compellat filios, quos genuit , modó quos iterum .parturiat, modo f[fe dicit nutricem , que eos fo- veat, Hinc fe quoque parvulum fecit, li infantibusque fimilem, ut imperfectioni- Q | bus eorum tanto melius fe accommodet, Unde CYRATORVM, 9 1. Qw Unde non fine fublimi providentia di- DT )5 fpofuit DEus , ut decollato tanto Cura- lcdm tore , ex prefe&o gutture vice fanguinis tds | Mil lac profluxerit , quatenus vel fic palam Tin ii fieret, quód veré fuerit mater & nutrix, Clfere : fuorum fübditorum curam gerens, ut fi- ,eq liorum , aut infantium in fpiritu,: quos 0 cord fovit , ac blandiffimé demulfit, & fl 1. Breviter audivimus , quis debeat in- lis, effe Curatori affeéctus maternus $ videa- t f - ert mus etiam , quantum noceat hujus at- fectus carentia. : poft Qui non utuntur modo gubernandi:fuos fubditos , quo ufus eft qui x fummus Paftor Chriftus JEfus, quan- tum ifte profuit, tantum illi nocebunt, Y Cttt Chriftus porró fuo modo gubernandi ani- nE mas docuit & declaravit, non ponas & totert terrores, fed manfuetudinem & miferi- ho J cordiam!ac íuavitatem regiminis; Eccle- aT M fis fuc fpiritum effe, Hac pietate emen- m Q davit delinquentes , hac lucratus eft pec- o onfirt catores , hac fecit juftos . Matheum Iür ,« quidem unico verbulo , Petrum unico af Obtutu , Samaritanam petitone modicg luceni aque, Magdalenam adimifione cujusdam i obfequii, Thomam denique oftenfione pe- &oris füi genuit DEO & colo. Aliquan- üïwüi « do flagello ejecit; ementes & vendentes If Iw é templo Zelator honoris Patris, ac Do- 1] mus DEI, in quo cafü poteítatem & f (f ^ juftitiam exercuit , absque eo tamehn ; $ quo [j xo MA NVATL:ÉE quod ibi legamus, aliquos ibi redu&tos effe D ad bonam frugem illa occafione & modo : at nj ubi in cruce expanfis in figaum amoris pe- Ó pendit brachiis, tunc omnia ad fe traxit [ It j IF. tEx quibus concludere debemus, qui- )! QQ nam fit fpiritus regiminis Écclefaftici , nempe fuavitas, mifericordia, & manfuee D tudo, Hoc fpiritu fuaviter ducuntur ad jugum Chriíti fideles, & portantur in fi- n pu velut à nutrice infantes, il Qui hoc fpiritu carent., non proficiunt, fed ob- Hinc S, Ber- V funt, & multos perdunt. nardus Serm, 223. in Cantica Curatores Md p omnes hortatur, ut fe quidem ,, Exhibe- " " ant Patres in corrigendo, effent tamen matres in amando, ut fufpendant ver- [ 55 25 bera, producant ubera, ut pe&tora eo«4 f 25 rum non turgeant typho füperbie, W. s 2 fed charitatis & pietatis pinguefcant 35 laéte. if 36 I In quo witermum ajfecbum potiff D. auum Cuvatov offendere deleat. F. hoc poti(fimum Curator oftendat affe- In &um fuum maternum , quod provi. deat fibi de mediis neceíffariis ad eorum falutem , quz eft finis totius curz, Neme [xm pe, ut ea media applicare difcat conve M nienter ftatui & circumftantiis fingulo- rum CVRATORVM, 1I d hi ! rum , & fic eos dirigat in via fpiritus N Gaudeat in Communicatione eorum , quz fi- tD N ttrij bi in privato ftudio de bonis & donis coleftibus copiofe affluxerunt, Hzc re- TI, Qd folutio firmatur , & dilucidatur aliquo hia loco Cantici Canticorum , juncda in- matfis terpretatione .S, P. Bernardi in illum Jtur d locum Part, r, ubi dixit Sponfa : - In hunc p troduxit ime Rex im cellaria fua. Qui f textum fcribit eleganter S. P. Bernardus fl o ferm. 23. c. r, in Cant, adducimus fynopfin $ h gloffe ipfius , non in omnibus verba ejus Qraton. formalia, Per Sponíam intelligit animam Eyhib perfe&am (& nos Curatorem animarum, - famel cujus eft eífle perfe&um , ut infra explica. It Vere bimus N, ar, per íequentes ) per adole- fra * Ícentulas intelligit animas imperfeciores, tendentes yertia fedulo tamen ad perfe&io- nem, ut & ipfe denique Sponfíe fiant pl (& nos intelligimus animas concreditas cure Paftoris, ab hoc in via perfectio- nis inftruendas & dirigendas) his premif- fis , explicatio S. Patris jam planior erit legentibus: ubi S, Pater exprimit mater- pj j num affe&um , in quo nempe hic con- fiftat in fponfa ad adolefcentulas, nempe in at dl Qommunicattone donorum ecleftium , quae n ipfa fola accepit 2 Rege introduda in, cellaria jl fua. Duobus primis numeris citati fermo- 3 E nis miratur S. Pater, unicam introductam ( Ij eífe fponfam in cellaria Sponfi, cum ta- ii men g MANVALE 12 Qu men ex precedentibus eodem c. r, in Can- l n tica pateat , plures cum fponfa illuc cucur- ut riffe, Cur non omnes introdu&te, etiam ado- ( [ lefcentule,qu& tamen omnes fimul cucurree runt? refpondet S. Do&tor; Sponfa, qu&e d amat ardentius , currit velocius , & citius f pervenit, & ftatim introducitur fola tan- n * * Adole- quam domeítica & chariflima fcentule vero , utpote infirme , nec po- tentes cum fponía fimili devotione cur- rere, foris remanent, Has autem fponía charitate plena confolatur, & hortatur D ;E ad patientiam , ut squanimiter ferant [n fuüam repulfam, & fponfe tanquam ma- D tris. abfentiam. Annuntiat igitur eis Wi gaudium , quod percepit in cellariis , ut interim confidant, quia non debet adole- fcentulis effe alienum , quidquid gratiie ma- Ti tri acceffit, cum .quacunque meritorum IU prarogativa tollatur à fponfo ab eis, charitate tamen, & pia folicitudine femper fit, & maneat cum illis ,, quafi adolefcen- tulas fic alloquens: putate & vos pariter [ introdu&tas, veftrum enim omnium meus profe&us eft, quia partibor vobiscum, quid- quid plus forte vobis meruero, Hinc Y effe fenfum , pergit S. Pater, refponfio pi fequens imperfectiorum indubitanter often- di dit, Sequitur enim: Exulrabimus ,. & latae Ti bimur in te. Cur exultabunt in fponífa ? Am j refpondent; ZA4emores ubcmhm tuorum, quafi E dicen- ;CVRATOR.VM. 13 l inün( dicentes? plenis fcimus te ad nos rever- V Q füram uberibus, à quibus & nos reficien- p de erimus cum gaudio & exultatione, Ex cirts quo videmus,quomodo de fponfa matre pre- lg fumant adolefcentule , cujuslucra & gaudia b cty fua effe reputant , proprie repulfeinju. Olt t riamin matris introdu&tione confolantgs, Ado Deinceps Num. s. vertit S, Pater di- F WCpe fcurfüm' ad Superiores & Curatores ani- f Q marum, quorum afífectus maternus ex duo- f bus cognofci poteft ad exemplum fpon- JOrtatit ferat íz, Primo, ex benevolentia & pia affe- &ione exhibenda prafotibus: adolefcentulis, T fD T Secundo, ex eadem exhibenda etiam abfea- $ibus 5 nec enim fponfía folum pie Ir, üt iole» affe&am fe oftendit prefentibus , dum fimul cucurrerunt in odorem unguento- J m ltOTU rum Sponfi , fed etiam ibi, quando fola introducta in cellaria Sponfi , non efít ) dj obiita adolefcentularum, divinis recrea- femt ta gaudiis, & locupletata gratiis, con- Jefte folata eft iftas in fpe futurze commuricatio- r eis in reditu ex cellariis , quafi inde folum Ws gaudens , quia accepit communicanda, Ut ex que bonis acceptis reficere. quoque poffit filio- tiat las. Non igitur hzfit pietatis affe&us in pulo accepto , Íed in communicando, Quod ipfum M (i] eft myfterium hujus loci: oftenditur ni- 17 mirum, in quo etiam Curator füum affe- €um maternum oftendere debeat Filiis Dempe in charitativa fuis in fpi:itu 3 l] Gommtus MANYALE 14 Gonmmunicatione acceptorum in privato abun- dantiore ftudio , & fingulis pietatis exer. citiis, t F - Ut igitur vere coriunicare poffit Curator J animabus fue cure concreditis, huncque Vil maternum aífe&um oftendere , oportet, ut fibi pr ovideat de mediis neceflariis cui- cujus unius curam ha. que ad falutem , bet, quatenus in pr omptu habeat foler- ter communicanda fuis fubditis. Primo ita- que requiritur, ut fit induftrius incomparane da fibi fcientia pro poffe abundanuore, qua- D tenus femper habeat , quz utiliter pro i umítantiis fubditis communi- fingulis circ care poffit, Et hec eftfubítantia, prove- u niens ex coórde vere materno , prout pae tet in Sponía introdu&ta in cellaria Spon- fi, Secundo requiritur, ut cure anima. ift rum fibi concredite non tepide, fed ftu. l M 'diofe fe impendat , & quidem cum tali amore in fübditos , "qui excludat omne proprium com modum corporale, foli in. tentus utilitati- & neceffitati fingulorum, cito ubique fubveniat, Ec hoc pertinet Ex his duoe Ti ad modum cure exercendz. bus prerequifitis emerget tertium, nempe m zelus animarum , fed cum difcres verus N tione, qui zelus cum fcientia dicitur, De hu) fing ulis, cum fufius egerimus in alio trae i &atu , hoc loco in compendio quadam Bu " notabimus, ä $. III. €V RATOR V M. 15 GU l qw, $. IlI. Primwmmn figmum affecius materm df t lt procuratio abuudantioris fc/z'entiæ. (por rimum in Curatore debet efíe ftudium FIII NUl P proprie perfe&ionis in fpiritu, NNemo tm ] enim dat, quod non habet. Qui non accepit, t fols qua ratione communicabit ? non abundans rimojt in fcientia, quomodo abundabit in doGri- Xopirà na?legimus in Apoftolo ad Coloff, c, r. Y qu ubific? quietiam manifeflavit nobis diledtionem ? Itr t fOrmun vefiram in [piritu. Que eít hec dile&io , eft dile&io ex intimis animi penetralibus, prove ipfoque intimo mentis . fpiritu profecta, J p qua non folum Curator,providet fibi ad Sy proprium profectum, fed etiam abundan- - UT tiorem pro pofífe quxrit do&rinam, ut fl i potens fiat fübditos , quos tenerrime amat, um d abundantius inftruere. Sicut Parentes LOm naturales, vere amantes fuos natos, non foi folum intenti funt procurandis temporali- [orün bus bonis ad fufficientiam pro alendis pro- vertint libus, fed etiam pro abundantibus , ut js dut inde fuo tempore accipiant quoque con- t gruam ftatui dotem , & pinguiorem pro d poífe haereditatem. In hoc oftendunt ves J rum afífe&um paternum & maternum, (j Cumque hi folliciti fint tantopere pro emo- lumento corporali natorum , an non de- cet J MANVALE 16 , ce: patres fpirituales folicitiores effe pro emolumento fpirituali fübditorum,quatenus ;mæ fibi ftudio continuo & privato comparernt abundantiorem féemper fcientiam & doGtri- nam, quibus fubveniant non folum pr&- | rl i fentibus T i eceflitatibus, fed etiam futuris 100 utilitatibus 'obventuris in fuo, profectu, Oportet igitur eos fibi comparare fcien- tiarum facrarum fübftantiam , ut femper diflici- parati inveniantur 3 etiam in lioribus. fubvenire fubditorum inopi$ & neceffitati, LÉ IX, Eam fuiffe mentem D. Pauli ex aliquo textu. videmur evincere poffe, "Textus ifte eft : Ego autem libentiffime impendar , C [upere UM 1 impendar libentiffüme pro animabus vefhris , — licet lus vos. diligens minus — diligar. 2, Cor, 12, non fatis fuit huic tanto jCuratori impeudi IT libeati[fime , fed.oportuit etiam libenti[fume L " faperimpendi. Impenfio ad ordinarium fpe- TUd &at , füuperimpenfio ad extraordinarium, Ordinarium dicimus illud , quod requiri- tur ad fatisfaciendum- generali precepto DEI: decina à malo , & fac bonum, Pfal, 36. & r, Petri 3, Extraordinarium ad dire&tio- nem quoque animarum, quse currunt in via virtutis ad ipfam perfe&tionem, Ad b; extraordinarium , hoc plane non fufficit | It j ordinarium ftudium , & ícientia, femper l requiritur füblimius ftadium, & accurata i fcientia myfteriorum "Theologie myfticz, jl imo ] | CVRATORYM, 17 ii n imo major &illuftratio divina, ut fraudes & trice diabolice difcernantur à verita. m]p te & veris motibus gratie , cum ipfe ho- i QT ftis infernalis fe quandoque oftendat in l vultu Angeli, ut füb fpecie aliena & pie. ïä L tatis imperitas & improvidas feducat api. TOf mas: & fi accedat erroneum & indifcre. t f tum judicium Curatoris, bone DEus! f quantum pondus habebit tentatio ? tl Addimus duo motiva quzrende fubli. .X Vpie mioris fcientie , quibus fe extimulare DO« teft Curator ad querendam pro poffe L i Tey abundantiorem ícientiam , ut quem inna- tus affe&tus maternus in fübditos non fa. C n tis movet ad majoris fcientie comparatio- m nem , urgeat faltem propria falus, que m cum falute fuübditorum ipía periclitatur, Linti Primum motivum eft obligatio juftitiz , li qua tenetur Curator pro poffe fatisfacere um i cure fuz, Alterum eft ítrictiffima ratio jharit reddenda sterno . Judici, Obligatio ju- r ftitie eft indubia, & certa propter be- reuy neficium , quo fruitur & alitur intuitu Pf cure animarum. Quoties igitur acceptat diredi beneficium , & utitur fru&ibus, accep- rrü tat quoque labores beneficio coram DEO T, ; annexos, ficque ad hos feipfüm obligat » lii titulo juftitiz irigorofz. Inde confequi- i5 tur quoque alterum motivum , nempe gU ftrictiffia ratio reddenda sterno Judici, g Negligentibus | timendum eft judiigm du- il £, P. Mezler,P. I. y ri[Jis MANVALE 18 , fed non j viffunum, cap. 6, quia prefunt TU utuntur beneficio , & non ex. profunt , fuas com- hibent officium, fua qua&runt ; f moditates & commoda , non quae ]Efu : Chrifti funt, Talis confideratio horrorem h incutit ferventioribus in cura , qualem W erzo horrorem incutere deberet illis, fi qui effent , quos c onfcientia arguit & ac- & infufficienter doctos, cufat negligeRtes , multo mi- qui fe non debite impendunt , nus füperimpendunt curg? . IV. L;,.( Secundum | fignum affe&bus. anatermi eft ^Nirt aon feguis , fed impeufior cura auimarum, Q XI, er impenfiorem curam , de qua hic fermo eft, excluditur tepiditas animi, MI in ex- j & incommoditas fuperveniens ercitio curz animarum, Requiritur ni- M mirum, ut Curator füze cure fe impen- dat cum cordiali amore , qui excludit omne proprium corporale commodum, Debet igitur fe impendere fubditis , quan. l tumcunque, & quandocunque fibi incom- modum videatur, nifi caufe dilationem N aliqualem exigant vere rationabiles, & ne- [ ceffarisa. Soli debet intentus eífe necef- f i fitati & utilitati curandorum , ut his pro li hr ld pofle absque tergiverfatione; aut m.ulta "l di- CVRATORVM. I9 ? D! * dilatione inferviat, Et hoc pertinet ad 0 g d modum curz, 0 Al m :] Fundatur hec propofitio in ipfo nomi- X ) ! i ne Cwa, utque non qualiscunque, fed fe. dula, ftudiofa , & onerofa, v Igitur, qui ]nb, ? plus intenti funt fuis commoditatibus cor. poralibus, & ideo pro data occafione ex u aliquo tedio laborant quidem , fed quo- lio r modo & quando ipfis placet, prout pu- re neceflarium , ne publice carpi a Supe- roribus, aut Vifitatoribus poffint , fine circumípe&a utilitate , & ex juftitia debi- ta fubditorum, non merentur vere nomen Curatoris, Si enim illum fervorum car- mipimus, qui quidem fingula in fuo fervie -- TEUM tio preftat, fed protrahendo fuos lab Ores ad longum tempus, prout placet fuse com- qui , moditati, quanto magis carpendus ille fer- $ at vus DEI, Curator, qui plus intendit fue ind commoditati, quam neceflitati. aut utili. für t tati curandarum animarum? . Magna eura x eft, magnus requiritur labor, nulla oc. ercli eafio pretermittenda, nullum ftudium , nul. T0 z. J la induftria ; abfit omne toedium, quo ,U fervor neceffarius fopitur, & fenfim pe. o nitus excluditur, qto Gravitatem & magnitudinem hujus cu- y7]7 2j r$ edoceat nos Apoftolus ad Ephef, c, 4, j ubi fic $ 4ies autem — Paflores & Dodlores. ad hi | cen[ummationan . (antlorum in opts — Miniflerii in j D adificationem , Qorporis. Crifl,; In hoc textu )! [) B2 Apo- MANVALE Zzo Apoftolus exprimit tam officium , quam D (f iinifterium Curatoris. Officium eft , quod N l m collpfum reftaurare, deinde zdificare , * abfolvere & confummare * ad con(ummas- p tionsn Santlorum, Unde non fíatis eft, (i obiter fubditos inftruat taii inftru&tione, u que fibi commoda , parum ad profecum M utilis fubdito ; qua ratione taliter dirigene T tur ad confümmatam fanéctitatem ? hac confummatio San&orum per laborem Cu- ratoris eft ejus officium, & fimul mini- fterium ejus, ad quod affumptus eft ex obligatione juftitie : i» epms minifleri , Íci- licet, ut plene & ftrenue opus miniftra- tionis fue exerceat, fuaque omnia fub- ditis impendat talenta, ornnes ad coelumt ducat, quantum poteft cum omni fervoe re fpiritus , urgente charitate materna, AR que excludit omnem teporem , & pro« priam commoditatem. Sic fru&tificabit in adificationem. Corporis Chriffi , fcilicet Ecclefie 25 ut 1154 ceu zdificium Chrifti fpiri- (l 35 tüale fenfim affüurgat , numeroque ac M virtutibus proficiat , donec tandem ab- 25 folvatur , & omnibus fuis partibus, om«- 25 ni ornatu & . perfectione compleatur & ] » confümetur, ,, Cornel. à Lap. in c 4. ad Ephefios, citans S. Anfelmum, XIF, Ex di&is hoc & precedente Paragrapho in confideratione inevitabilis & tremen- di judicii DEI , colligimus duo fugienda effe CVRATORVM' 2Y Uïl3 Qu effe Curatori t & duo omnimodis ample- D W étenda, Fugienda fíunt fequentia duo. Primo otium, quatenus neceffe habet mag- (j no ftudio, ut cum fru&u non folum ignoran- Ü d i tes inftruat, fed etiam proficientes dirigat ad con[ummationem . (antlitatis, Quod , utfa- Y'ofeft citato diii cile colligere eft ex Apoftolico Textu, & ipfa experientia impenfum fo- ? d jrem () licitum , & fuo modo irremiffum requirit ftudium, Cum enim omnium & fingulorum i m k d fubditorum debitor fit fa&us in accepta- tione cure & Beneficii, paratus pro pofle iii, l minir femper inveniri debet occurrere fingulorum neceffitatibus & utilitatibus. Fugiat fecundo TA tepiditatem & focordiam in operatione, & Celür fo ipfo exercitio cure ,í unde vocatus ad exercendam curam , fine difcretione per- WECTTA, z fonarum przíto fit urgente charitate, Et M. forte inde ceífavit wítimatio Sacramento« fcabta edá rum in plurimis , quia in eorum admini« flratione viderunt Curatorem fuüuum ne- í f t "JJ', gligentem , tepidum , & fine ullo pieta- X i tis fenfü , & fervore fpiritus & charitatis; lm ideoque ficut hic non fatis videtur zfli- ij t OE mare , fic illi plus eftimare ceffarunt, Hzc igitar duo extreme fugiantur. ,'m ü Écontra alia duo omni poffibili modo X7. h iníe perficiat, Primum eít, ut habeat r charitatem veram , & ex intimo corde ij erga fingulos fubditos , & ipfam fufce- Áj ptam in fe curam. Hec enim charitas Ü accele« B 5 MANVALXÉ 22 auxilium fübditis , f accelerabit absque mora preftandum , non obftante ulla in- ne curandi À fe fi commoditate propria , r animadverfa aliqua impatientia & pertafi- ]i tate , ac fuga laboris non audeant am- ü plius accedere ad petendum auxilium , ad W quod tamen coram DEO Curator obliga- tur ex juftitia, Et etfj hoc femel & tan- tum uni contingeret , fübito tamen diífa- mabitur apud plures (hi funt perverfi " mores hujus fieculi ) & fic denique ex uni- jui co a&tu poteít evadere malum . commune, Secundum eft , ut nunquam oblivifcatur tam obligationis juftitie , quam rationis aliquando reddendz fupremo Paftori Chri- ( fto , non folum pro emnibw , fed etiam Hac enim pro fingulis fu cure commiflis. frequens confideratio confervabit -fervo rem , & augebit , eumque ducet denique Tf &d verum zelum animarum, $. Vs Tertium. fignum matevni affectus in fubditos eff zelus difcretus , qui dicitur eelus cum. fcientia, elus animarum nil aliud eft, quàm mag- | g XVIZ na folicitudo falvandarum animarum, horum enim falus finis eft totius cur&. Originem fuam habet à charitate , in qua etiam fundatur, [ta S, Bernardus ferm. E 59. in Cantica, Dicit enim ibi ,, Zelum , €He CVRATORVM 27 s»lü*L , effe intimam quandam ftimulationem Die dj , charitatis , pie nos folicitantis &emulari Jrtn nE 35 fraternam falutem * * emulari decorem i Wi 55 domus DEI : incrementa lucrorum ejusz gt u 2 P incrementa frugum juftiti& ejus : lau- tilm 35 dem & gloriam Nominis ejus,, Hinc lr oli Bernardinus Rofignolius de difícipl, l, 3. k &t c, $&. duplicem . ponit zelum, Unus eft, men di quo bonum proximi procuratur , & ejus- t pee dem malum avertitur, Alter eft , quo JUe ert DEI gloria queritur , & repellitur id, COmu quod cohtra dignitatem ejus eft, Zelus bliviog igitur inflammatur à charitate , informatur ) ratiot a fcientia, & firmatur a conftantia, ori Cl fd etit Ut porro Curator dignum fuo oflicio XV1] & minifterio zelum habeat , necefíle eft, J&c eni it-fem ut fingulorum cure fíuse commifforum animas tanti zftimet , quantum «zftimat ttdinr propriam animam , fciens fe pro iis ani- mabus sxque refpondere debere , ac pro propria ; eft confideratio ponderofiffirza, ac fimul veriffima, Quid enim juvaret, fi. fan&é vivens per fe mereretur falutem, f fed per accidens negle&tor animarum fue lii cure concreditarumi miferrimé . damnare- tur ? audiat quilibet Curator S, Chryfo- yam ftomum 1, 3, advérf, vituperat, vit. mo- inimu naft C b) Etfi, inquit, omnem vitam noftram uu $ 35 dilisentiffime compofitam , & inftructam L[e ! ! 55 egerimus, hac non evitata negligentia jdi 35 nihil confequemur emolumenti , cum |y B 4 ea ! f MANVALE "4 (iL E ea talis ac tanta fit, que fola in ge- , henne profunda poffit . immergere. ,, i Y Unde S, Gregorius ], 3, Epiít. 32. fingu- los Curatores fic adhortatur ; 5 Perdi- gt ju , torum animas DEum noftrum de manu , Veftra ícitote requirere, fi tantum ne- , fas, in quantum poflibilitas exigit, emetne , dare negligitis, ,, XVHI. Contingit tamen frequentiffime , pre- LT fertim miferis pro Ecclefa DEI tempori- bus, quibus abundeat libertas vivendi , & n damnabilis Policifmus, in quibus quilibet n ;!'!F' fibi ipfi propriam cudit normam vivendi, fepofitis plurimis preceptis DEI, & om- i nibus Ecclefie , contingit , inquam , la- bores Curatoris multoties effe infru&tuo- Íos, His in folatium dicimus , effe qui- T dem infru&uofos quoad animas fua ipfa- li ij rum culpa pereuntes , non quoad proprias animas , quibus & meritum manet & mer- ü d ces in gloria à Chrifto JEfu fummo Pa- ftore, Quid enim ? an verus zelator animarum., & fummus , qualis eft DEus, n falva tamen libertate, omnes animas con- —— vertirt ? an Angeli Cuftodes nimio pro i ï animabus fuzc cuftodie concreditis zelan- —X E tes fervore , omnes ducent in celum? Ws nec tamen inde DEus fuüam Majeftatem, T OR r nec Angeli fuam gloriam perdunt. Au- —— E E- Q diamus S, Augufünum füper Joannem, UMT I A qui , Zelo ]?omus DEI , inquit , come- ditur, p CVRATORVM 25 LT , ditur , qui omnia, quse videt, cupit lmerg W , 35 emendare, & fi emendare non poteft, 1 g » IN .tolerat,as gemit.,, "'alis non carebit fuo "U merito , cum id non fru&ui refpóndeat, 1 Ó my fed labori, ,Unusquisque, ait S, Bernar- ADEOT », dus l, 4, de confid. c, 2. fecundüm la- Ht en , borem accipiet , non fecundüm pro- 55 ventum,,, Ec ratio eft, quia . cura d NT Curatore exigitur, non curatio, que DEI eft, hujusque gratie , & Apoftolus dicit £ |tempy vend plus omnibus laborayi , non dicit; plus omni« bus profui, quia loquitur de eo, unde fi- : qui VIVeNd bi peperit meritum , & fperat mercedem, , on Advertat tamen Curator, ad verum X£X. u h zelum requiri quoque períeverantiam, f& Unde errant, qui poft aliquot labores in- die qi fru&uofos ftatim defperant de omni fru&u, Q & inde fervorem amittunt, Infignis eft |propd do&rina S. Francifci Xaverii, ut legitur As in ejus vita l, 6, c. 18. folitus is erat o ) monere Curatores animarum , ut non for. zelttt tius, quam perfeverantius perferrent vitia t Df fubditorum, inürmitatem fuftinerent, fru. as C0D gemque fementis facte , laborumque, mnio ! quamvis fere& fpei fructum , velut boni u agricole expectarent non ignari eos, lt qui feminant in lachrymis , in exultatio« ne mefífuros, j f Accedit do&rina S. Chry- E foftomi conc. 1. de Lazaro , qui,, crebro Jum » fit , ait , ut pifcator , qui per totum W » diem vacuum attraxit rete , fub noctem 4 . if ! b5 j jam aó MANVALÉ / 25 jam abire volens, capto , qui per to- p It «n. U 3 , tum diem illum fefellerat, pifce defcen- Q , da. ,, Et idem S. Pater hom, 41. in " " ( l. Genef, ,, Non folum, inquit , femel atque E iterum hoc facite , fed femper, nam p etfi verbis tuis non obtemperet, poftea [ Y obtemperabit, iterum te videns urgen- tem erubefcet, & reveritus tuam cu. ; 25 ram, ab his, quz te offendunt, defiftet, ,, Interi . m multum Íí&pe intereft ad matu- I randum fructum , quo modo fe Curator infinuet obftinato, quod refertur ad fcien- « n tiam, que& neceffario jungenda eít zelo, XX, Quzritur ergo , quis fit zelus cum fcientia ? ad zelum cum fcientia requi. rüntur due virtutes, fed moderate ambz V M er tertiam virtutem , quafi prefidem & moderatricem. Virtutes funt juftitia & manfuetudo , moderatrix efít prudentia, Nec fola juftitia , nec fola manfuetudo Mifceantur, ut manfuetudi- proficient, nem elevet juftitia, & juftitiam temperet | manfuetudo, Ut-porró utraque obtineat M fuam menfuram, prudentia allaboret, qug eft virtus praé&tica , per quam & finis ho- neftus prefigitur, & media ad hunc ob- Q:f:o i [ tinendum congrua eliguntur, Sic prudentia i w hw in Curatore habet pro fine correctionem Í li A & utilitatem proximi a fe curandi, & t ad hunc congrua eligit media, e. g. Quos | l videt, aut fperat corrigi manfuetudine, ]ï*:*ant his Xl J i CVRATORVM 27 Q t his non applicat nifi lenia media, ita ta- D rsen, ut etiam in manfuetudine non cef- hOfF, [ fet omnis juftitia, Quos autem depre- fmda SET hendit incorrigibiles , & ^ obftinatos, iis Dpe, tamen applicat feveriora media , quin tf ) OF omnis cefTec rmanfuetudo, Prudentia di&tet, dny u in quibus utra alteri prevalere debeat, UT ( Sed quoniam h«wc prudentia moderatrix m fingulare donum DEI eit, multis preci- LAb ml bus , iisque humillimis a DEO indefinen- fe Cur ter petenda efít, ut fiat nofter zelus cum yrad ( fÍcientia, & adhibeatur cum íru&u. & zl Jus QU CUP UI m j 6Q 1t2 4 efden . De Qualitatibus requifitis in €Curatore quoad proprjam 'paüiäia; p perfe&ionem, vtf Artet s tenje Qb .Quæmm fit obligatio proprice perfe- Qret, d Giomis im Curatove. fris | junc ( uratores ad ffatum perfe&tionis obliga- X Y7 C ri , nemo: Theologorum eft , qui id que m in dubium trahat, DEO enim funt con- r 1 TeI fecrati Epifcopalium manuum impofitione, ut DEO totos fe dedicent, jam non fibi vivant , fed vitam totam divinis Myfte- i procue riis, præiïercim in aliorum falute randa MANVALE 28 l 1'Lhi randa, fi fint curati , impendant & fu- fFomS j perimpendant, Attamen, in quo confifte- qit re debeat eorum. vite perfe&io, ad quam Ts vi ftatus obligantur, non usque adeo li- MT quet Sicut enim à pari omnes in colo W funt fan&i , licet inequalesin gloria, ita M poffunt plures dici perfeGti , licet in per- fe&ione fint inzquales, & ficut illi nihilo- minus fancti. funt , licet. non fan&iffimi, A fic poffunt aliqui eITe perfecti , licet non perfectiffimi fint, [ XXII Petamus refolutionem huius dubii ex iiquo principio , quod nobis poft multam ff meditationem & confiderationem vifum fuit fatis folidum , & tamen humane fra» Confiftit autem in gilitati accommodum. duplici irreprehenfibilitate , una interna, li altera externa, Interna eft irreprehen- fibilitas confcientie , quam nullum pece LuHr UAUW AIMANG catum arguit, aut fi arguat , citó per pe- Exters Cv! nitentiam deletum arguere ceffat, — a na irreprehenfibilitas provenit ab externa inculpabi converfatione cum proximo, Explicemus utriusque irreprehenfibilitatis "l naturam & obligationem, AXIIT Primó de interna irreprehenfibilitate notandum, conícientiam bonam originem n Q habere ex conjecturis & fignis , que moe ralem quandam certitudinem dant, nos rr[t effe juftos. Cum enim conícientia fcele- 1 l 1 rum remiffione & vcaia in Daptifmo, aut Peni« CVRATORYM 29 n | Penitenti? Sacramento accepta, uti con- 00 fidimus, nullius peccati fe ream cognofcat, EL d quod eam angat, aut mordeat, tunc pla. UC a( cida & pacata ftudet puritati & fan&i- titg monie, fpem & amorem in DEum & ce- gJOM) leftia defigens , re&aque tendens ad beati- & 1 1 tudinem & gloriam zternam, Inde fequi- lil tur pax interna , tranquillitas & fiducia E juftitiz & gratie DEI tanquam effe&us li hujus pacis, Felix igitur , & fatis per- fe&us eit , quem, fine fuco , & noxia adu- dubi t latione examinatis omnibus , in nullo coa- Ícientia fua reprehendit, Ll | vilit Hanc irreprehenfibilitatem internam XXIV. (De r S, Ambrofius vehementer omni bus com- utem i mendat ícribens in Pfalm. 44. , Quis , ait, dter 35 puritate & fimplicitate pectoris dulcior 35 w fru&us ? quis cibus fuavior ? quam is, um pe 25 quem animus bené confcii fibi, & mens E p innocentis epulatur.,, Et S, Bernardus [ ]l de confid $55, Nihil, inquit, eft jucun. 35 extet dius , nibil tutius , nihil ditius bona w[OXimg 25 confcientia, Premat corpus , trahat 25 hii mundus , terreat diabolus, illa erit fe- 55 cura,,, In fequentibus exprimit perfe&io- nem vite ex bona confcientia " nam p 5 i nonnifi perfe&us bene moritur , & fe- ij cure prafentatur Judici, SIC t — ho« Qu , Da confcientia fecura erit , cum corpus t » morietur L . fecura , cum anima DEO r WQ [ » prælentaþitur: fecura , cum utrumque in gt MANVALE 20 j Fwex » in die Judicii ante tribunal terrificum ] i ,»Jjufti Judicis ftatuetur ; future bene- , di&ionis non eft utilius remedium , nec n certius teftimonium bona confcientia » E ix his igitur colligitur , perfectum effe, T [ r qui letatur bona.confcientia, & ab ea teftimonium habet irreprehenfibilitatis, XXy D] Secundo, irreprehenfibilitas externe converfauonis prgecipue a facra Scriptura, & fanctis Patribus commendatur Curacori, Ubi previe advertendum , fermonem effe f de irreprehenfibilitate coram prudentibus T & piis, Nam à reprobis ob caufam bonz operationis , contrarie eorum operibus malis, reprehendi nec infolitum , nec no« xium. Uti legitur de illo jufto Sap. 2. intereft ergo , ut Curator animarum ita n irreprehenfibilis fit in externa converfatio- ne, prefertim in fun&ionibus Ecclefiafti- fIf cis, ut nemo inde jure fcandalizari poffit , fed omnes zdificentur , exemploque ad D fan&iora trahantur. Non prodeft do&trina contrario apparente exemplo. D XXVI Hec irreprehenfibilitas, ejusque neceffi- D tas commendatur ab Apoftolo ad Titum i , C. 9. in omuibus te ipfum pr&be exemplum bono- vum operum , in doctrina , in integritate , in grae vitate , verbum . [anum , wveprebonfibile , ut. vis, h ) d Á ij qui ex adverío efh ,. vereatur ,. mibil. babens. dicere de nobis, ITT I. Tim. 3. Oportet ergo Epi[copum irreprebenfibilem . e[fe, Audiamus & quosdam ulu, &e P^. CVRATORVM,. 3í Cutiv SS. Patres, $, Chryfoft. citatus à Cornelio & QR à Lap. in cit, text, ad Tit, 2, alloquitur I Curatorem his verbis : ,, Sit. do&rina & 55 cientia.u exemplar virtutis tuz Íípeculum vitm, ID d »9 quod . omnibus proponitur ad imitan- du 55 dum, velut archetypus , & primitiva Itis, 25 quedam imago, oimnia in fe habens, ,5 &tem qu&e bona & honefta funt , nam, ut ?? ait Seneca , longum eft iter per pra- Tptr J cepta , ,eflicax & breve per exermpla. ,, Hieron, ad Oceanum fcribens in cit, m di denti text. ,, Omnes , inquit , virtutes in uno » ífermone comprehendit , & pené rem 1 Dont 39 contra naturam exigit ( Apoftolus) peri ?5 quis enim ille eft, qui absque peccato C no j 25 & reprehenfione vivat -,, E citans Na- TT üm i ziancenum in Apolog, r. , Vitium, ait ifte, » in Epifcopo eft, non effe optimum, erfit ») quia, ut ait Plutarchus ], de do&rin, defal Frincipum , fünt Principes tam facri, ipof 25 quàm profani inftar lucentium gem- Que ^ ?) marum , atque adeo, fi quis in illis J 35 nevas apparet, detra&tioni patet , atque 25 calumniz, ,, vedf Titur Addit his Cornel, à Lap, loc, prox. XXVII Cit, ,Door ergo debet efle for- j l n y) ma, & ípeculum vite fuis difcipulis , inftar Chrifti , qui ait Joan, 13. exemplum L/ ?5 dedi volis , & Pauli 1, Cor. Y1, imitatores j $55 mei eflote , ficut c* ego Chri[li, Et poft pauca: ;, Operibus exerce; quod fubje&os un :l 92 dO- " MÁÀNVALE 32 0 ! $) 33 doces, & predicas : a&us tui in alio- 22 rum correptionem proficiant, in adjuto- (M Ml vt 25 rium fibi vitz tuz imitationem affumant, 25* Sicque te in cun&is operibus exhibere 9^ feftina, ut fcripturam , conftru&ionem- 25 que in te habeat , quicunque aut ne- ?5 gligit , aut non poteft lectione formari.,, ! d] Hac&enus Cornelius, Quam terrificum in Judicio accideret Curatori, audire debere ex ore judicis: ferve mequam , ex ore tuo te À judico, Luc. 19. quis eft, qui hoc audire meretur ad fempiternum fuum horrorem ? ille Curator, qui falutaria predicat qui- dem, ea tamen non firmat fuis fa&is , Iu ex. fed potius , quz «dificavit verbis , emplis contrariis iterum deftruxit. Hc nimirum pefíima exempla judicabuntur ex ipfa facra do&rina , quam populo dedit, ;'e(,« ideoque condemnabitur talis fervus nequam ? $i ex proprio ore, Quanta tunc confufio ! XXVIiI His ita ex S, Scriptura, fan&tis Patribus, aliisque Do&oribus & Interpretibus pra- miffis veniamus ad conclufiones. Prima ID eft : utraque irreprehenfibilitas eft de ef. |n» fentia ftatus Ecclefiaftici , qui eft fubli- » miffimus , & requirit. perfe&ionem vitg, le eo fenfu , quem explicavimus : ad hanc enim pro poífe etiam inferiores ftatus bO; Wi dirigere habet; fed quomodo diriget Cu I l rator ipfe carens perfe&ione , & fimul A exemplo deítruens , quod zdificavit ver- bo ? | J CV RATORVM, 38 p ! bo ? Secunda eft : irreprehenfibilitas ex- g terna plerumque non manet f.^ interna, J äïlüma * nam quidquid macul at culpabiliter exter- i ! e;d j' nam converfationem , gravat , & repre. U* hendit ipfam confcientiam , quia hec ob- Ic d f ! Jigat ad fe exhibendum fübditis immacula- !UT tym & innocentem moribus. Diximus: IU ! pleruiigue , poteft enim contingere , ex in- € 000 advertentia aut previfione nulla offendi t t fubditum in verbo aut opere non proce- VET dente ex malitia , quo cafu reprehenditur OUU externe Curator, non item interne, Be- t g ne tamen facit, fi intentionem mentis pu- -f ram fuiffe fubdito demonftret. Tertia fit bis, d Conclufio. Ex hoc pnon fequi, Curatorem t f debere efle prorfus impeccabilem , quod It q humanz fragilitati videtur effe impoflibi- o d le, cum & juitus fepties in die cadere fo- d leat, & refurgere, Hinc fervit illudprinci- ifi| pium S, Chryíoftomi apud Cornelium à La- Potz pide in textum Apoftoli 1,ad Tim, 1. Habens fidem & bonam confcientiam , ubi citat S. Pa- bus p trem fic loquentem : ,,Quamdiu veré ma- . hn TT ,, netin navi homo , id eft, ex fide, li. , Cet peccet, reftitui poteft, fpem habens ( füb j , falutis, ,, Quam fententiam fic ad prz- me fens explicamus : requiritur in Curatore Jl perfe&io eminentiór in virtutibus, & omni ul (* bono, Si tamen contingeret quendam in- l nata mutabilitate nondum vere folidum in NT omni perfe&ione , decidere aliquando de V R. P. Mesler,P.I, C fub- J MA NVA.t£E 24 fublimitate perfe&tionis ad inferiorem gradum s Ordinem , nondum eoipío deceffit ab omni perfe&ione, reftitui gll'fl«us ln enim poteft, & fpem falutis nondum al nlfxt. Cito refurgat per poenitentiam, novum concipiat fervorem , & quod [ Mm praviore forte exemplo deftruxit , indi- lata & feria ponitentia reedificet, Hoc medium eft infirmitatis noftre in pun&o obligationis ad perfe&ionem propriam, ,'E Manent itaque tales quoque in perfectio- ne nature fuz accommoda fecundum :;a ET j mentem S, Chryfoftomi citati, XXXV,. Sed ve illis , qui in loco tam füblimi V n pofiti fcandala feminant , & quos do&trina m n videntur xdificare, exemplo proprio non ceffant depravare & deftruere! in cau. |? telam his ferviat fequens ratio. Quam. | v* vis Curator füblimiore donetur gratia à " g DEO , quia ad fublimiorem ftatumn vo. d ( ] catus, qui ampliora requirit DEI dona, nihilominus etiam graviores ad majus i fuum meritum , fi vi&or exiftet , fentiet oppofitiones & aggreffiones infernales » Diabolo enim multum intereft , ut in » » X Paítore fimul jugulet & gregem per fcan- dala Curatoris. Firmet fe ergo unus » » lt quisque , quantum poteft, in gratia , Ut fortiter retundat aíffültus tam nocivos Ll diabolicos, quia in hoc negligentem & | ld torpidum Curatorem terribile expe&at| uj | judicium DEI, AL eb CVRATORVMNM 33 V ln 5 d MW ( l J uibus virtutibus im fpecie ormari N debeat. Curator , ut acguzrat utyam- 2 L pv. Y que irreprebenfibilitatem. J&Q li, 1 1 jam replicata utraque irreprehen- XXXII, T. fibilitas in Curatore inveniatur, i, [ 1 put absque dubio fpeciales quoque requi. runtur virtutes , Juibus ornatus eífe p9 TODTIc |peres debet, Et has legimus z. Tim. r. Cbarie ts de corde puro , * con[cientia bona , € fecutt i fide sen fida. Hunc textum pro Curato- re fic explicat S. Bernardus ferm, de m i tribus ordinibus Ecclefiz, ,, Neceffaria, vdodri 9?5 inquit, eft, & omnino neceffaria na- Jrio no ?5 vis ifta Przlatis , tribus compacta EY 925 lateribus , ut fit charias de corde puro, , Qu $5 C con[cientia bona , Cv - fide non fidla, Pu- I g!iü 95 ritatem quidem cordis in eo Przla. fatum Y $5 tus habeat , ut prodeíle defideret, ET d 95 non preefle : ut proprium : commo- 95 u n " dum , & hohorem feculi , & aliud N 955 quidpiam fuum in przelatione non pferni »5 quarat, preter folum beneplacitum u 25 DEÍI, &'.animarum falutem, Sed cum intentione pura irreprehenfibilis u f 95 Py] quoque neceffaria eft copverfatio , ut "" Pl forma factus gregis incipiat facere, n ^ " ,5 & docere, ne docens audiat à fratre? 955 Medice cura teipfüm, Talis enim oc. [ ?) cafio plurima damnatio Prelati, plu« 2 »rima ^ 6 MAN VALE j 25 rima fuübditorum perditio eft. ( ita li S. Pater bonam conífcien- l nül Ü explicat v(yH! tiam ) & pergit : ,O0portet enim ir- h nu » reprehenfibilem efie eum , qui preeft, quoniam ea, quz arguit in difcipu- D 25 2» lis, oportet fummopere vitare Magi- p ftrum. Et fide non fi&a , quia qua- & 35 D 25 lis eft in converfatione, talis fit, ne- ) 55 ceífe eft, etiam in occulta cogitatione, 25 ne videatur foris humilis , & intus fit elatus.,, Hec explicatio clariffime co nfirmat explicata $. preced, V XXXI Atque ut in particulari de requifitis ) in Curatore virtutibus difcurramus, | Ante omnes alias neceífaria eft multa devotio , & oratio , ut fit nimirum vir multze orationis, non folum loquendo Breviarii , fed de oratione .communi li de fpecialibus indies orationibus & om- ni modo ferventibus, ut his in fe at- l W trahat multum affüuxum gratie divinz. Rurfus S, P. Bernardus Epift, 2or, in. ftruit Curatorem & Przlatum., In his requirit tria, fcilicet verbum pradica- J Ubi tionis, exemplum , & orationein. de tertio , videlicet oratione fic allo- l ] quitur Curatorem ; ,,Tu tamen, fi fapis, ?5 junges & tertium , ftudium videlicet ,5 orationis, , & complementum uti- 55 que trinv illius repetitionis in Evan- )!ö ?5 gelio de pafcendis ovibus, In hoc no- veris& | i]) CVRATO'R/VM 37 Wi P veris ilius '"Trinitatis Sacramentuimn D ?* nullo modo fruftratum a te, fi pafcas * 2 verbo : pafcas exemplo * pafcas U g 25 fanétarum fruéctu orationum. Manent iM 25 itaque tria bec: verbum, exem- t ol 2 plum, & oratio, major aurem his QUIÀ qw eít oratio , ut dictum 2 nam etíi, j m, 2 eft , vocis virtus fit opus , & ope- gt PP) ri tamen & voci gratiam, efficaciam- Linfüs 22 que promeretur oratio. cïariü , ! Erut hanc neceffitatem frequentis YXXII, & ferventis orationis in Curatore tan- l liUl'[ to clarius intelligamus , notandum , TWH in cura animarum ipfüm fructum la- ; mij boris ab hoc non ita pendere, quam rurm vj ] a gratia DEI, ut huic potius adícri- bendus fit omnis fru&us laboris. ]ta i,f legimus in Apoftolo I. Cor. 3. st ubi: Ego plantavi , AÀpollo rigavit , fed Lt DEus incrementum dedit, ltaque neque dint qui plantat , eff aliquid , neque qui rigat, OL! fed qui incrementum dat , DEus, So- lt lius enim Domini eft , ut aitS. Aupuft, od traét, ,lnterius dare $. in Joan. VU » Vitam & vigorem oratiee ad crefcen- ( u & adolefcendum 5 dum- in fide, hl , virtute , & Chriftianifino. ;, Inte- jl rior fiquidem hominis vocatio & pro- feftus a folo DEO venit, ejusque era- tia , & Curatores funt mera inftru- menta DEL, ejusque gratiee. Audiamus I 3 (Groyis MANVALÉE 38 Cornelium a Lap. in cit, text, Apoft, $ [uï g » Hinc patet, prirao exteriorem con- . cionem , vocationem , exempla , mi- v » racula non íufficere ad converfio. [U0N n » nem , & vitam fpiritualem incho- t » andam, vel promovendam,,, Secun- n I| do hinc , Profper l. 2. de vocat, 1 qi gent. c, 6, & 8, probat, , Quod, licet H ? omnes zqualiter eandem concionem f ) hl u audiant, alii tamen parum , alii vero » multum ex ea proficiant, llli nimirum, ss , (V v quos DEus peculiari interna motio- [ ) ne afficit , & quorum corda tangit, M [.] Y n » ur vitam mutent, vel ferio profi. » ciant in melius,,, Unde illi tam con- ; "] i cionatores , quam auditores in concio- ï ] ne plurimum proficiunt , qui pro hac motione DEum fedulo precantur. Ex | ! quibus patet, fru&um laborum pa- ll]i'p[ ftoralium expectandum a DEO frequen- i (UU) te & devota oratione procedente ez | t corde puro. 3 n XXXII] Utdebitus modus teneatur in exercitio T m cure,requiruntur dua virtutes fpeciales; !N R AU humilitas & maníuetudo , que funt Ti radices & fundamentum omnium alia- rum virtutum, Has virtutes fumme ( 1 neceíTarias Curatori füumme commendat p fummus Paítor & Curator Chriftus Ui JE(us Math, rr, Apoftolos fuos allo- U:p INl cutus his verbis ; Difcedite a me , quié qi- / CVRATORVM, 39 "1 d mitis - fum — &9.— bumilis . corde, Quafi di- cens: O Curatores! Praelati eftis? Er (emph n ego : dominamini aliis in fpiritu ? & QOnyer ego: vobis honor debetur & reveren- lm i tia? & mihi pre vobis, His tamen m SECLT non obflantibus difcite a me, quia mi- w tis füum & humilis corde, Si talis füm hd l ego, cur non & vos Preelati aliis, fed COUnCIQD: fubditi mihi ? Reflectamus ad exem. [ ahl W plum Chrifti & ejus verba , ficut le- | Dimn: gimus in hiftoria lorionis pedum difci- Id f0j pulorum , ubi inter alia dixit Chriftus ( i ad eos : vos vvocatis me AMagifler , & exem- 10 pr bene dicitis ,. fum etenim, Item : fatn q0 plum enim dedi vobis , "ut quemadmodum J 1 COnclt ego fedi "vobis , ita 69 vos faciatis, Exem- D ergo pro- plum fuit humilitatis , mur, L Vvocat ad imitationem. Sunt aliqui Qrum n ejus perfuafionis, conciliandam officio )f paftorali authoritatem per gravitatem tdenht externam, ut prelaturge íuus fervetur honor, Vera eft ratio, & plaufibilis : |eett interim ícire debent , quibus mediis hzc authoritas, hic honor, hec reve- (yecii w rentia quari debeat, Non invenitur, ye f nifi in virtute, nam fuperbia & often- jum d tatio non parit honorem, fed contem- s füt prum, Ita S, 'Thom, 2, 2.q. 129. c, 4. )mm Ubi .,honor, ait, eft cujuslibet virtue (j » tis premium,,, Et divus Gregor, in fui moral loquens de predicatoribus íic TT t [j C 4 aiti 4o MANVALE ait, »Predicatores boni & honorem N ï?ï qus » propter elationem fugiunt, & ho- qu | » norari tamen propter imitationem , 5 volunt.;, Per que verba fignificat; Wi t non debere quarere eos talem hono- rem , unde perdant humilitatem , fed per virtutes , quas in fua converfíaàtio- ne palam oftendunt, Denique S, Chry- foft, fuper Marhaum loquens de pri- matu cclefti, fic ait: ;,Quicunque de- » fiderat Primatum cceleftem , íequa- , tur humilitatem terreftrem , non enim » qui major fuit in honore, ille major, » fed , qui juftior, ille major;, Majo- ritatem ergo aítimat deberi virtuti & juftitige. Ubi hac majoritas, nonexu- labit neceffaria authoritas, quia illa hanc parit, non oftentatio, & gravi- tas Vs externa, Plane carens virrute, fi Denta n honoratur in oflentativa gravitate; me: «( ra adulatione decipitur, 1 40 'XXXIV 10 Fructus bumilitatis requifite funt fimplicitas , finceritas & rectitudo, de N quibus fufius egimus in Manuali Religio- QU Q forum in communi viventium , ex quo hic loci fatis erit defcribere fingularum I | Ti naturam & quidditatem. Per fimplici- Ml U tatem inteligitur fimplicitas ;» aione, & concernit bonum , quod agimus, 4f Per finceritatem verum, quod cognofci- & t mus, íeu veritas in verbo & — doctrina, MU Per *CVRATORVM. 41 M J Per re&itudinem regulantur tam fimplie It, ( eitas in agendo , quam finceritas in lo« IUf ; quendo, Vocatur etiam aliis nominibus lV difcretio , prudentia, circumfpectio &c. lm h hec re&itudo comparatur navarcho in fwem, navi , à cujus ordinatione potiffimum OTVerlt dependet falus navigantium , dum peri- ( u [2 ?rn tia nav hi etiam in magnis & fubi- $ dj taneis periculis non caret proficuis me- - qu diis & con(lliis, T uU Don d Atque ut practice oftendamus, qua- XXXV. lis üature fit rectitudo regulativa fim. lls plicitatis , & finceritatis ; ponamus ^ M. Curatori frequenter con- i d xemplum, tingit, ut agnofcar neceílitatem aut Don ext utilitatem aliqua circa aliquos delin- qui 1l H quentes corrigendi , aut omnino gra- X grz*f vius corripiendi. Rectitudo fuadeat, n circumftantiis$ modo non penfatis int, effe commodum . propter indifpofitio- nem agnitam delinquentis, differendam u ergo correctionem ad tempus commo- 0, dius , ubi difpofitus erit eger ad re- cipiendam cum fruétu correctionis me- i dicinam : tunc felicior erit effectus ex t in Mi yar paucis verbis , quam in indifpofito in [ üu multis inve&tivis orationibus, Igitur n rectitudo in quacunque occafione fuadet ante omnia , penfatis circumftantiis lo- d ci, temporis & erfone difpofite , aut & quo- CC indifpofite præm»?ditari quando ; modo C5 MANVALE 2 "h siodo. cum fructu agendum aut loquen- dum. Haec eft pnatura rectitudinis re- !ahgxö - lu) gulativs fimplicitatis , & finceritatis , jet utrique oftendit modum neceffarium aututilem ad affequendum finem emen- dationis. Jam reftat agere de precipua neceflaria virtute omni Curatori , quae defcendit ex manfuetudine. Eít au- «l TU tem patientia in laboribus ; & adver- fitatibus. De qua fit E' MVUW 6. IlI. W De patientia. fumme nece[favia. ommi Curatovi anmimavum. poftolus Paulus 2, Cor. 6, omnes XXXVI A Curatores adhortatur fimul, & fi« mul ad imitationem invitat his verbis: in omnibus exhibeamus nosmetiplos , ficut DEI viniftros, In quibus nos tales exhibeamus ? fequitur im multa patientia, in tribulationibus, T in nece[fitatibus, in anguftiis, im plagis . in carcee vibus , in. feditionibus , in laboribus , in vigiliis, $n jejumiis, in. caflitate, 1m fcientia, in longanimi- tate , in o fuavitate , in. Spiritu. [andlo , in. chari- li sj tate non fila &c, , Hac eft. fumma Con- fitutionum , & fcopus minifterii noftri, ad omnia ifta & fingula debemus efle ä n W ! parati in multa patientia, Si obveniant trie bulationes ? patientia ! fi neceflitates 1l ! fi plage & car- W ) &. anguítis ? patientia CCTES CYRATORYM 43 U ceres ? patientia ! fi feditiones , plurimi . lii h labores, vigilie , jejunia ? patientia! & fs fimiliter in fingulis aliis i» multa patientia. k li [ i Et cur in patientia Curatores fe exhibe. I re debent /kut minifros DEI ? quia & p DEus incarnatus in multa patientia exer- It g cuit curam animarum usque ad mortem EL a crucis. Si Principali fic conftitutum fuit Y d a DEO, ne mirentur miniftri DEI, fi & idem fibi a Chrifto conftitutum fit, Et ideo parati femper fint fe exhibere Chrifto, fiu ejus rmmiffros im multa pa- ientia, E f Videamus jam de Chrifto Principae XXXVII li noftro , & exemplo ejus firmati di- Ícamus , OR patientiam, Incepit JEfus | tb nofter curam animarum przdicatione, ; Vr in hac indixit bellum vitiis , & a vitio- f D fis quot affultus paíffus eft ? omnes re- j eum! tudit virtute patientie, Quot irrifiones2 ii quot udibria ? quot calummias ? quot TI blasphemias ? quot perfecutiones ? quot hp ilufiones ? quot finiftras & peffimas in- u terpretationes ? fuftinuit omnia unica Imo benefecit omni- jÁ ( munitus patientia. m U bus , & maledicebatur : plurimis reftituit j vitam , & ipfe fzepius querebatur ad QUE mortem ; nullun genus malorum -eft, qii quod non ipfe virtute patientie füpe- ravit, Iu perfona Chrifti Ifaias , prout n j hunc Prophetam citat Apoftolus ad Hebro 44 ANVALE Hebr, c, », locutus eft dicens * Ecce ego yit €v pueri mei , quos dedir mihi Dominus. in fignum. C portentiin. Ifvael, Et fenfus eft Y ficut lfaias Propheta , qui fuit typus Chrifti, & poft eum alii Prophete hoc ipfo , quod divitias & honores con- tempferunt , ac tam mira predicarunt, & vaticinati funt , a ífcribis & judsis quafi ftuiti irrifi funt, ita Cbriftus cum fuis Apoftolis & Difcipulis ob novita- i Wi tem do&rinz , vite , paupertatis, humi- 1] litatis , paffionis &c. fuperbis judzis , & Philofophis fa&i funt quafi portentum, Perftiterunt fpe&taculum, & ludibrium. tamen firmi unica virtute patientiz, XXXVIHI, Itaque hec omnia Curator zelofus expectare debet a malevolis & vitiofis fubditis , ex eadem quidem ratione, Quod fic explicamus per paritatem? Si quis premit lefum pedem alterius , & T pedibus terit etiam ex improvifo , quan- ti clamores & ejulatus illius , quific | patitur & premitur ? fic , qui verbo doGrinz , ex intentione quidem fana- Al tionis premit vitia, ceu vulnera animz, dolorem excitat in vitioío , linguam hujus in calumnias, irrifiones , detra- &iones folvit, & totum fceleftum ho- minem provocat in períecutiones ver- 1 bales & reale Sed ma&i animis! Cura- tores venerandiffim? fi feveriore medici- ith na CVRATORVM 45 NT na fecundum rectitudinem ordinantem il h veftram fimplicitatem & finceritátem fu" pali- pare debetis vulnera fubditorum, fi nite FL)* " clamare & furere palpatos a Vobis, folam ]s patentiam habete pro fcuto, quo vos U tegatis, ne in interiora veftra ad exci- edi m tandam quoque paffionem veftram pe- ET netrent clamores ifti , & erit idem vo- ts bis premium , quod Chrifti , & Apofto- lorum noi Ti . üt cum veritate dicer e poffitis u cum Chrifto: Noenne oportuit ha € pati Chri- 105 fium , C ita inrare in gloriam fuam ? JTGCDUU Luc, 24. Sane Chriftus d enique paí- Titeni fus & mortuus eft, ut difc ant viri per- Ti fe&i , Curatores, fieri quoque Marty- fi res in fpiritu ; in multa patientis, jiv n On) t GC APU D antate n (j De qualitatibus Curatorum !04"3 neceflariis , ad directionem animarum, , QU [ v $.1 n ul .Sþecialz'a | num de dofima &2 Jcientia Curatorum . zecefftria. UT C urator duplici polleat doctrine & XXXI m fcientie dono, Primum efít do- num cognitionis & fcientie removen- j di doctrinas falas , heereticas , & fcan- da- MANVALE 6 dalofas a fuübditis fuis, ne iis impro- j h !] vidi, & ignorantes ovicule inficiantur, & contaminentur, Alterum donum do. u &rine & ícilentie e ft i& 9 qua fübditos N errantes & peccantes corrigere fCiat, Ü b j & pientiores ad ipfam quoque dirige- ) nl re, & ducere perfe&tionem chriiua- il l nam, Omnibus debitor eft, Qui absque his donis do&trine & fcientie fe intro- mittunt curze animarum , in valde pro- fju 1 .'&! pinquo perverfionis periculo & ipfi veríantur , & fuos exponunt, Jgno- l : rantes Jerem, 14, comparantur . Onagrir (afinis pre ceteris fylveftribus ) /ffan- tibus in vüpibus , id eft excelfo loco, qualis eít cura animarum. En Onagri, ait Propheta , ffeterust. in. vupibus, Alter Propheta comparat eos canibus non valentibus latrare, Ita Jerem, 56, funt f €anes onuti mon «àlentes latrare, m MAU XL. 'Talis indoétus Curator nullo. mo« J do fatisfacit miffioni fuz, Quae eft hec ï Af miffio ? . infinuatur a Chrifto Joan.zo. [ fiut müfit sme Pater , 9 ego mitto -vor, Et explicatur Math. 28. euntes evp D docete 0msies gentes. Supponit ergo ) »tti hec miffio doctrinam neceflariam 5 quo- D modo enim docebunt ipfi indocti ? » Wi Apofítolus Paulus, ad Ephef. 4. dum 1 A enumerat gradus ac dignationes inter vt 5 » Chrifti afíeclas magis confpicuas ; di- t CVRATORYM, 47 l impr. xit quidem : dedit quosdam quidem. Apo- li 4lios m ffolos , quosdam autem — Prophetas : vero Evangeliffas &8v. non obícure fi- il Ya ( gnificando , poíle numerum iítorum lj anl;. alia fine aliis effe, nec omnia ac fin- lt d Ubi dri; ula effe omnium, tamen ad Paflores defcendit, aliter locutus eft, Üp Paítores fiquidem cum Do&oribus con- [ int junxit; alies vero , ait , Paffores & Do- tidey &ores , ut indicaret , duo hec officia T feperari .a fe invicem non poffe, l 'Jgd ir 0 Audiamus doctum diícurfum P, Seg- X7 . neri inflit, paroch, c, 5. n, 1. fic ait: ir) fi 0 Ioq » Non erogata in egénos munificen- 2 n tiffima ftipe, non fingulari in Sacri- , M ) ficiis offerendis attentione, non di- 25 QU H* vinorum myfteriorum difpenfatione , 2 quin ne fanpuine quidem pro fuo k 25 grege fufo digni ii Paftorum officio » redduntur, fed DEI tantum verbum jl ] pradicando, Unde non mirum, diit 22 nullam aliam muneris partem tanta J energia precipiendo ; jurando , pro- t o 22 teftando Apoftolum . commendaffe , TU 25 preter doctrinam, Audiamus Tex. 25 tum 2, Tim, 4. Zefifior coram DEO K : m 233 € Obriffo 7Efu , qui judicaturus eff N » vjiv0s * & — mortuos Ad'ventum pe 25 ipfrus & vegnum ejus ; predia -ver- » um , * . inf'a opportuge , imporiune 32 Ague ) — obfecrA , increpa in omni pa- [ zgtiin' MANVALE 48 Ml q » tientia . & dedrina. lta P. Segneri. Cauía eft, f * quam affert S. Chryíoft. li hom, $4. in Genef, ,Ubi populus, Qx P inquit , fui Paftoris incuria ( adde ig- » norantia ) fpiritualem . famem cceie- » ftis doctring paritur, ibi eft omnis füi 2 pieratis & religionis exterminium.; Hac ratio potet ex alio textu Apofto- Ic. éfg4 fides ex u- li, fzlicet Rom, ditu , auditus autem — per. verbum — Chriffi. * * fcilicet. preedicatum quomodo. atdient 2 er verbum Chrifti fine pradicante intelligitur praedicatio Apoftolorum &c. 5 Qui quaft Legati a Chrifto , ejus ver- , bum predicant; ait Cornel, a Lap. in proc. cit. text. Apoftoli, n XLII. Inter alia quoque officia Curato- ) f ris eft, ut fit peritus architectus cedi- n ficii fpiritualis juxta illud. D. Pauli ad Ephef. : 4. AMifü im opus mimifleri in Chrifli, Manea: «dificationem Corperis mus in hac metaphora edificationis f popu li in Ecclefiam Chrifti, & intellige- li mus, quanta doéctrina & ícientia, & | fimul prudentia difzret;]va inefle de- beat Curatori. Primum eft in con.- ]s ftru&iene alicujus z dificii, ut materia- ]sl & fufficientia ad lia praparentur , . manus fint, ne dum edificandum jam j (s eft, hzc defint. Ex nihilo nihil fit, E Materialia/Curatoris funt ícientie tam alces l'? f CVRATORVM 49 Pa ! tice , Y quam 'Theologice , ut füo loco * fufius explicabimus * laudabile proin Wi eft, li ] fi non defint fele&a promptuaria W3 pro utili ufü collecta &c, His, qui ca- "H ret, quomodo editcabit Ecclefiam in !f füis fubditis ? ex nihilo nihil fit, ^ Alte- UM rur eft, ut frequenter applicentur re- U oula & menfure, ne in aedificando "! eveniant defectus menfürarum in longi- !Ü rudine , latitudine &c. quo cafu edi- ! li ficia jure corrumpuntur ; vocanturque ! ( ftrumofa, Similiter in edificio noftro cu- J pyftico Curator architectus eft , j |us eft de omnmibus ordinare , praci- iljpere & ítatuere fecündum ordinem & * menfucam * unde prudentia diícreti- (g; Va pollere debet , quatenus difcernant, w fed fimgulis fuis fubditis fingulariter , — quae- pj nam in via fpiritus /imgulis applicanda [ , menfura , ne deficiat quis , aut exce- ij i | N j at pro fuis fingularibus circumftantiis, Cl ^ " li ,€eundo vel ad . dextram, vel ad finiftram, l Wiliy gl 1€ d in medio fe teneat , in quo confi- Ítit virtus, Ill vl t Preclara hac de re eft animad- XL/77 n? verfio Cornelii a Lapid, in c, 4. Pro- D! verb. fcribentis : ,Precipua , ait, eft » Obfervatio in edificiis , ut flructure Y 2 omnes perpendiculo refpondeant , b neque proclinationes in ulam par- tem habeant, Simili modo ftructu- ) A, P. Mesjer,P. L. D m MANVALE $0 55 ra virtutum in fabrica animse deber ad 55 fieri ad perpendiculum , puta , 25 reétitudinem rations & prudentie, T. 2 qua virtutes fingule . per fe, & com- n u ? parate cum alis , reétum teneant ) ordinem & commenfurationem , quam P prefcribit lex & recta rario , nec lateralem de- » in alterutram partem pendeant, aut devergant. Sic enim 395 ] 11 H 95 opus erit appenfum linea rationis , li- »» bratumque,, Hucusque Cornelius. Hac " omnia dependent a directione archi- tecdli , qui , ut inquit Plato de regn, operationum fingularum princeps elt, & fingulis operariis demandare deber, quod commodum eft, donec commilf- . fíum . abíolverint. Apparet ergo , quam Al 1 neceffaria Curatori fit fcientia magna,; N h de edu- & magna prudentia difcretiva in cendis fimgulis ad confümmationem zdi ficii fpiritualis, Particularia de con- ftructione talis a&dificii dabimus n s o 02 ï n e V i BANS — OANÉ BANS H [ a n D EU W ; $. II €VRATORVM l Qu $X D T T $. If. W n quibus fe exercere. debeant. Currago. l [ M 'üno; ve$. AUAYUML , fum quosd profedugs 5.(;'; jroprzum, tum quodd direííiouem u 0 Jubditorum. ilem ( Sic a ultas habemus M grates S. Patri Ber- XL/F. Toni, nardo , Cur atores omnes inftruen- lus H ti de ordine & medi is pertingendi tam j qu ad propriam perfe&ti onem * quam alios dirigendi in eadem via per d fe&ionis. Mul- ( t tum enim intereft ordinate & per me. t d £5- edi dia ordinaria quaecunque aggr ad ob- UH tinendum finem tam nobilem & fu blimem, Quee fequuntür , , Qu i do&rine funt S. Patris Thdg T ferm. 18 . in Cant, mihi num. 6. & 7, ibi oftendit P) n mediis vulnerat quo ordine, & quibus K d i fint eurandi ^ laboran- tes nimirum antiquo vulnere d a peccati Imi originalis , Per quod vulneratus eft quivis homo, Synopüin doGrine fic da. Inus, In fenfu morali medicus eft Spiritus fan&us 2 vulnerata anima eft cujusvis hominis ( ex cepta immaculate cone ceptaMaria)jam ad v [S] rba veniamus formalia, Per Baptifmum fa natur vulnus antiqui 55 delicti , Temanet tumor & ulcus, quod forte füpercrevit in vulnere , ampu- »» tandum eft a medico Spiritu fancto 2 "edio penitentig — C* compunctionis, Si eft ïu 2 g CCIg MANVALE $2 " 25 acerbus dolor, leniendus | uguento — deyos li b» tionis , quse devotio confiftit in con. 25 cepta de fpe indulgentie exultatione. l 1f 25 Medicamento pocmtentlæ apponitur 1 35 maligna jejuniorum , vigiliarum , ora- MWK 25 tionum, & fi que alia funt poeniten- n 25 tium exercitia. Addendus cibus boni j em 25 operis , jitaque comitentur poenitentre 25 labores pietatis opera , qudj confor- 25 tant, Cibus fitim excitat , necefle W 25 potus, eft potfu , bic eft oratloms 25 eomponens in ftomacho confmenmæ, 25 quod bene geftum eft, & commendans 25 DEO, Poít cibum & potum necefía- * 5 ria efít quies * quies eft contemplatio, 25 cui poft fudores actionum incumben- 25 dum, -In hac quiete dormiens DEum » fomniat, per fpeculum quidem in enyg- l" 25 mate , fed raptim , & quafi fub quo- 25 dam corufcamine Ícintille tranfeuntis, 25 Inde inardefcit in amore, qui zelat, & decet amicum fponfi His omnibus — 25 35 repleatur fervus fidelis & prudens, 25 quem conftituit Dominus füper fami- ü 25 liam fuam, Hic replet hic fervet, hic ebullit I 25 hic jam fecurus effundit 25 habet enim plenam charitatem quam |e 25 qui nondum eít adeptus, periculofiffie 25 me promovetur , quantislibet aliis vi- I deatur pollere virtutibus.,, Ecce or- dinem proficiendi ad propriam perfectio- nem CVRATORVM S"ï W 1 | nem Curatoris! '& hic ipfe obfervandus in dirigendis aliis animabus ad perfectio- ném fuam , que enim ipfi infunduntur " dU ) U a Spiritu fancto ad propriam curam fe- cundum ordinem , effundere debet etiaim i pt ( in alios ad horum curam fecundum eun- COU U dem ordinem , ut cum fru&u in 'aliis la- (p! JH l boret, qui debito ordine a Spiritu fan&to : (f y [ eft informatus, & curatus ad perfectum, hnh Y Contrahit S, Pater omnia fic in ter- XLFE J minis dicens : ,LEn quanta prius infun- Cmn TU 35 denda funt, ut effundere audeamus de b T1ote plenitudine , non de penuria largien- T mil 25 ts I, Quidem compunGio. 2, De- Wu votio. V 35 3, Penitentie labor, 4. Pie- 25 tatis opus, 5, Orationis ftudium. 6, Con- D r ?5 templationis otium, 7. Plenitudo di- ?5 le&tionis. ib Hec omnia operatur unus Il W. 95 idemque Spiritus fecundum operatio- ! ! Mi 25 nem, quz infuwfo dicitur, quatenus illa, 55 qu£ efufo dicta eft, pure & ab hoc tu- V [ü ( 35 te jam adminiftretur ad laudem & 925 Hec tam fublimia lo« t d gloriam DEL,, cutus eft S, Pater perfectis, quibus via ftn l ! perfe&ionis alias jam nota, Dixerat enim ferm, t, in eadem Cant, fe locuturum fa- pientiam inter perfectos, Nobis imper- fe&is phrafes $, Patris valde alieni funt, dilucidandi fecundum itylum obvium ho- rum temporum & planum. Eamus per Partes, jl 3.3 Inci- MANVALÉ $4 n XLFI Incipimus a prímo, cuod eft compunilio, Chriftus Math. 5, Beatos pronuntiat lu- p f gentes, bheati, qui lugent , quoniam ipi con- hi folabsntur. . Hi, qui lugent , per fanctos Patres ij funt, qui fua aut aliena pecca- ,ïn*.» f ta deflent, adeoque illi, qui de fuis prz- d cipue, deinde etiam alienis compun&i D ü funt; Et hec compuné&io non eft mi- » nutus , fed vehemens & cordialis dolor precipue de peccatis propriis , qui talis fit ,. ut potens fit tam deftruere admiffa, j Unde diftin- [j UH quam cavere admittenda, guit S. Pater compuné&ionem primo loco D] pofitam a laboribus ponitentiz , quos po« nit tertio loco. Et fane nifi primo com- i ) pun&i fimus, quem effe&um fperabimus ii fequentibus ? nondum exonerati 31 a peccatis ? i :Cv f XLFVI1l Werum, ut vehemens compunctio non : ducat in defperationem , & ultra limites excedat fuos , devotionis dono fecundo lo- [e(0) leniendus eft dolor vehemens, Per f devotionem non intelligitur przecife ora- tionis exercitium , quod S, Pater ponit quinto loco , adeoque iterum diftinzuit l orationem a devotione, Sed hzc confi- ; ftit in recognitione beneficiorum DEI cum gratiarum acione, S. Bernardus ferm, 1o, in Cant. dicit: | l ,Eft unguen- l o» tum contritionis , & eft unguentum devo- i f »» tionis , eft. & pietaris, Primum pungiti- LU »vum €CVRATORVM. 55 DA , vum dolorem faciens: fecundum tem- tit ] * * tertium . perativum dolorem leniens fpiï [ ,. fanativum, etiam morbum expellens,, at lbi explicat unguentum devotionis, quod t putr fiat de divinis humano generi collatis be- li & ultimo addit; neficiis , ,;Humiliatio fmpur ,. Contriti cordis humilitati congruit car- lr , his, & majeftatem decet glorificatio,,, It d Vult dicere : qui compungitur, operatur i t circa feipfum , ut decet humiliantem fe , tdmif qui vero »ícendit ad donum devotionis, e dil operatur circa DEum, quem ob benefi- m J cia fibi collata glorificat, quod eft altio- TO ris ordinis, S»níus igitur horum omnium 10 C0 eít. Si quis vere contritus exiftit , addat "Ibimt etiam lenimentum devotionis , Gu oti- Qd tur ex meditatione benefacientis nobis DEI in collatione remiffionis peccatorum GEHO per contritionem, Inde concipitur fpes obtente indulgentie , quze fpes refolvit | if il 0 ( r.entem in impenfam gratiarum actionem cum exultatione ob reobtentam gratiam. " if 0 Sic glorificatur DEus, ?l W 'Tertio loco ponit S, Pater laberesXLVIH | IU f ln penitentia, Defcendit ex unguento devo- (q tionis jam explicato , ex hoc enim id af- m / fequimur , ut fic DEO placere per labores t li penitentie cefficacius intendamus , qui urï DEus tantopere nobis jam placere ince- pit, Qui enim femel guftavit, quam fua- , vis fit Dominus , libenter fufcipiet labo- D 4 res $6 MANVALE res ducentes fe & fübditos füos ad DEum, d *] "Tales labores funt jejunia , mortificatio, D vigilie , & oratio, hi funt effe&us , feu, u n ut maneamus in terminis S, Patris, labo- res fufcepti ex motivo poenitentiz, Inde -RD veniet fru&us quoque remiflionis pzna- rum , ficut per contritionem fecuta eft remiffio culparum , fi nempe di&i labores offerantur DEO ex motivo poenitentiz, Praxis ifta fit ? faciamus intentionem , fi quid grave, arduum, & quomodolibet la- boriofum , ac incommodum occurrat in ) cura animarum , & univerfim in omnibus [ functionibus officiorum noftrorum , inten- damus ea omnia facere , aut pati ex mo- tivo penitentie prompte & alacriter in u remiffionem quoque pcenarum reftantium ex culpis jam remiffis, Effe&tus hujus in» ,E tentionis erit accenfio ad zelum , ad fer- vorem in omnibus actionibus & paflioni- bus , ad mortificationem quoque fui in futtinendis incommoditatibus propriis , & ad exacius omnia pro poffe preftanda, Quam bonus DEus, qui nobis tot media fuübminiftravit, non folum obtinendi ve- niam peccatorum quoad culpam , fed etiam quoad poeenas ! XLIX. PC; Quarto loco ponuntur epera pietatis, li Hzc alio loco nobis explicat $, Bernar- dus, Íícilicet 1, r, de confid, c. M Mf) » Care , ait , confiderationi , videlicet »0€ CVRATORVM lj $7 E T 25 ne quid temere agatur confideratio. EEL 25 ne previa curandum eft Przcipuum i 25 autem in partibus confiderationis eft ! EU id f Á 25 quod exprimit Pfíalmifta pfalm, " 35 4$. vacate ,. Ó* videte , quoniam ego (um Lf ] Domints, llec pars conüderatloms re« | feCU 1p1€1t DEum : altera pars , que fequitur, i ab ipfam ordinat aGionem. ,,Quid, ait rure pmpvaw 25 fus, quid tam ad omnia va!ens, quam h, 25 que ipfius quoque adionis partes be- TOTOR 55 nigna quadam prafümptione fuas facit, COURl 2? preagendo quodam modo, & præmdx- IT OR Neceffario 25 nando, qua agenda funt, !7, u']ff ?5 quidem , ne forte, que & previfa, & & I » premeditata poterant effe proficua , DAT Jf 55 præClpltata magis periculo fiant, Re- AE cenfet dein effe&tus hujus pietatis ,5 Pri« hs ) mus eít purificare mentem , de qua ly 9 ) oritur confideratio, Secundus regit af- » fe&us, dirigit a&us, corrigit exceffus, lP 1l & . componit mores , vitam boneftat , rl v 95 ordinat, "Tertius divinarum pamu & 4 ] 1 ?5 humanarum rerum fcientíam confert.,, Si Iv of hic fenfus quoquc hujus loci eft, ut pietas AMM "T confiftat in confideratione , tunc opera i d pietatis hoc loco dicta erunt meditatio, confideratio omnimoda circumfpectio, ( pracautio, Per meditationem & confide- " rationem dirigimur ad DEZum , & omne . bonum. Per circumfpectionem & cautio- " $y nem feparamur , O elongamur a malo, D Uni« MANVALE $8 j l Univerfim autem per hec opera pietatis confortamur velut cibo , quo acquirimus tb J M i in fortitudine fpiritus pulcherrimam qua- tuor primarum , Cardinalium dictarum, Jj nn virtutum harmoniam , & connexionem , ut oftendit S, Pater l, cit, c, S, atque hec J [i) u denique pietatis opera tam neceffatia [ eítimat S. Bernardus , ut illa omittere vitam perdere fit, , Cui tam pio, uti- ( , lique otio nullam in vita operam dare, 23 nonne vitam perdere eft ? ,, ( Pal His operibus pietatis tanquam cibo confortanti accedere debet quinto loco frequentia — orationis — vocalis tanquam — potus componens in ftomacho confcientiz , quod bene geftum eít, & commendans DEO. Sicut enim omnis fru&us tam in profe&tu y! jroprio , quam alieno a DEO petendus, ex(pe&andusque eft, ita oportet frequen- ET Vi tifüjme per orationem & petere , & come "!nhi mendare DEO 0omnem fructum, Neque enim, qui plantat eít aliquid, neque qui rigat, fed qui incrementum dat DEus, ut fuprà ex Apoftolo c»ldivimus. Opor- tetautem, ut oratio non fit tepida , fed ex viva affectione procedens. Sit nempe fidelis , humilis, & fervens, talis enim fine dubio celum penetrabit , unde cer- "d tum eft, quod vacua redire non poffit, ï »4Q ut docet S. Dernardus ferm, 4. in Qua- drag, Inter has orationes apud Eccle- BU fia- CVEKATORVM $* z T K .:—i ( fiafticos Sacerdotes precipua eft reci- t IU tatio Dreviarii , talis enim pro poffe attenta, & fervens recitatio , ficut per Ql IIERO l intentionem orantis dirigi debet in bo- num totius Ecclefis , fic etiam fpecia- äniu.x liter in bonum concreditarum fue curz TCC animarum applicari poteft. Per hanc Qmit, devotionem denique difponi poffumus ad pIo, Q contemplationis quietem , quz fexto loco um d ponitur, Contemplationem comparari quieti ani- L7, 4 m& in comperto efít apud Ssn&os , & J 0 10 Afcetas. Bene quoque comparari fomno | pot afuo Magittro Bernardo didicit ejus di- ^ QUOC fcipulus Gillebertus Abbas 5 continuator Dio, iucubrationum in Cantica, ubi hic füo fer- TOU mone primo ita difcurrit* ,, Quafi dormi- n » Vit Joannes fecumbens in pe&ore JEfu, lii 35 ubi reconditi funt omnes thefauri fa- X Cf ?5 pientie & fcientie DEI : ubi vere n [ b quietis locus , intelligentie ferenum , JUe ( ?5 fan&uarium pietatis , dele&ationis cu. p ?* biculum, O0 Hic dormi , ut videas, quod ?* ipfe vidit ; Verbsm in principie. Joan. t. ver- 35 ïa, li bum apud DEum , & verbum DEum, n 35 & intelligas in Chrifto cum Patre exi. N », ftendi cosxternitatem , perfonalem di- I 25 verfitatem , & veritatem confubítan- 93 tialem, Quid tibi videtur fimilius fom- 35 no ? huc fe non poffunt humani ja&are ?? intuitus , irrumpere ratio, Bonum $,€ergo MANVALE 60 j 1-/' 22 ergo eft te obdormire , & humano- n w 25 rum fenfüum , & affe&tuum oblivione 25 fopiri , ut hujusmodi fomnia fomnia- 25 re poffis.,, Concordat cum his , qu&e a nobis dicit S, Pater ferm, citato tf I8. quiete dormiens DEum , in; hac , fomniat, fed raptim (ficut fit in fom- ?5 niis) & quafi fub quodam corufcami- ?5 ne fcintille tranfeuntis. LII. Hoc fomnium , fi frequens detur, promovet ad plenam charitatem — fepti- mo & ultimo loco pofitam , nam DKus etiam raptim vifus tantz cognofcitur effe bonitatis , ut anima intuens & f[ub- limius eam cognofcens , ejus fummo in- ardefcat amore , ex quo amore fequi- D tur verus zelus , & fummus fervor in omnibus , que propter DEum in cura animarum aut facienda aut patienda, Hzc Av l it;que funt , qus ideo fufius explanare voluimus, ut quafi in compendio : nofcat Curator, ubi incipere, ubi finire , & quo ordine acionum aut graduum & medio- i rum perfeCtionis procedere debeat , tam — in curanda propria perfe&ione , ut fiat irreprehenfibilis duplici irreprehenfibilitate fuperius explicata , tum in procuranda aliena perfectione per füuam directionem, necopia prerequifitorum confu(us, non fer- k fj vato ordine & gradu ad perfe&tionem, nihil proficiat infeipfo , nec perficiat in aliise 4 CV d Hac CVRATORVM. 6I ^ i Hec funt dona Spiritus fan&i , quz acci- m lT pere contendat Curator pro feipfo per [ Q infufiouem , ut poffit etiam aliis. communis care per effufionem, NNec deterrestur füb. QU Ál limitate donorum , cum , ad contempla- T; D tionem pracipue, videat requiri fpecialem 1 10 f vocationem divinam., In hujus autem de. V fe&tu fufficiet meditatio , donec aliter DEO bene vifum fuerit, "leneat igitur puram lr o animam, oculos mentis in DEum, divina- " fs que elevet , humilitati ftudgat , frequentes in fe eliciat afpirationes & defideria dono. m Jl rum perfeciorum, fed cum refignatione Bo in voluptatem divinam, Cetera relinquat & fl TU Spiritui fancto , nec enim omnia ifta dona funt volentis & currentis, fed miferentis | ii IOT I DEI. líte eft opifex perfe&ionis: an non poft in omnium animabus formare vas U honoris, qui fcivit ex mero & vili luto s formare hominem ? sxp!agarr ) It $. III, , & meco Zgitur de [anca jucumditate , £9 bi t,[/" laritate sentis im extevua conver/atioue i x Culn WI$ , tanquam . iudice intevume Jan&itatis €» perfe&lionis, OMCW.' : ( ueftio eft , qualis hilaritas mentis quo« LZZ7. Q ad externam converfationem appa- rere debeat , ut indicet intuentibus in- ternam Curatoris fui perfectionem ? reípone demus : 62 MANVALE qun demus ; ex przftantioribus mediis ubique proficiendi eft hilaritas quzedam & latitia Sl animi , hac enim accenditur fervor , & majus femper proficiendi defiderium, Hanc | hm AV [ 4l hilaritatem mentis tanquam fructum in- terne fanctitatis fumme zítimárunt anti. m [ qui Eremi Patres, Ss, Antonius & Abbas Apollo, qui pofterior ad quingentos ha. bebat difcipulos folitudinem incolentes, & fuos ita imbuebat , ac dirigebat, ut li- cueriteos videre exultantes in folitudine, adeo , ut nuliam ejusmodi exultationem W in terra videre liceret : non enim inter tot iftos ullus moror, aut trifítitia erat. Habebant enim prifíci Patres hilaritatem mentis & letitiam fpiritualem quafi fingu- 1 .lare fcutum & remedium ad vincenda omnia , qui in via fanQitátis obvenire Ii i folent , impedimenta , dicebantque: non l 462! oportere ineíle triftitiam in his , quibus : falus in DEO, & fpes in regno codlorum, Hzc eft illa lztitia fpiritus , quam in fanctis & perfectis requirit facer Píalmifta pfalm, 99, fervite Domino in latitia $ introite in con- | Ia fpeciu ejus in. exultatione, LIF. Ut autem hzc hilaritas mentis pla. .ceat DEO & hominibus fimul, oportet ' Ó * effe recam , non diflolutam & diftractivam jtit Ípiritus ; nempe, ut ait S, Dernardus ,,Qua- lt lis decet Santtos, ferm. 13.in Cant, Ad iïhäcw ha tualibus, nc regulgndam in perfonis fpiri Nj I qualis €V RATORV M. 3 A s qualis unusquisque Curator eít, legimu il in S, Bernardo ferm, r3. mox cit, n. g. r aliquam periodum omni noftra confidera. tür, d tione digniffimam , per quam rite explica- frif: tam difcimus qualitatem Lhilaritatis DEO WUY grate & hominibus, & ne fit diffoluta, 5 d que non eft index perfe&tionis internz, entos ; fed nimiz diftraCtionis , aut levitatis animi, Icolr Periodus ifta eft: , Àmmólemus DEO ho- W t » ftiam laudis , & curemus omni vigilantia RUT 25 jungere fenfum ufüi , affe&um fenfui, |tzt 35 exultationem affe&tui, gravitatem exul- D n ?5 tationi, humilitatem gravitati, liberta- li g 35 tem humilitati, quo interdum liberis ATLALOT 25 mentis paffibus procedamus.,, Habe- Á g. mus hic quendam aícenfum , quo ab affe- VN &u ad affe&um afcendamus , donec ob- Qvet: tentu fingulorum jufto tem;eramento ap- Q n pareat affe&tus omni ex parte perfectus m ad omnium. edificationem, Accedat Íin- CtlOni gulorum explicatio , quantum capimus, jf quantum fapimus, la lt Incipit S, Pater a few[u. Quid prodeft ZZ, i fenfus absque ufu & exercitio ? inutilis eft, qui quafi mortuus non applicatur ad s D f u[un, Sed etiam ufus absque affetíu quis eft , quz ejus utilitas ad meritum & premium ? I animam oportet cooperari corpori, ut in dl corpore fit exercitium , & in anima affeCtus, ( & hic ufüm elevet ad premium, |Sed non I omnis 4fedus eít ad meritum, Hle folus u talis M'ANYALE 64 talis eft, qui pius, fan&us, & intentione W bona ac fincera ad DEum in nobis eit, n 5. Hec cognita nobilitas afetius facit exultare Wl [ animam : quilibet enim latatur, qui bene | eu fecit, tum propter meritum, quod fibi tum propter fpem premii, q comparavit , que repofitaeft in finu fuo. Jungenda hnuium o afeui, id e(t , talis fit affe- d jgitur extltati Cf &us in ufu fenfus, ut faci at animam ipfam Quod difcimus ex H gt audere & exultare. 4 | exemplis San&orum. Aft non omnis exul- Wi M tatio obtinet intentum , quia non omnis Y bona , datur enim exultatio diffoluta , -QL.&- M qua fpiritum diftrahit & diffolvit, lis exultatio foret, que erumperet in me« V ros rifüs, cachinnos, in verba levicula ac , epo- ac fuperflua , in nimias facetias li res &c. talis enim exultatio , ut ait P, Michael a S. Catharina in Trin, perfe&o Clm ! ER val, 3. tra& 4, erud, 3. in DEI famu- lis non tam letitia foret, quam diftra. ( &io, libertas , diífolutio, Unde, ut per- gamus in' do&trina S. Patris Bernardi, biaritas temperanda aliqua gravi/ate , ne illa foris excedat, & animum potius dehone ftet, quam gratum faciat intuentibus , Ut $ & San&i, fi qui prefentes , zdificentur, r & imperfe&iores non fcandalizentur. Sic mirati fünt omnes, qui intuitu funt vule W tum $, Antonii femper hilarem & jucun M, dum letitie internz figna femper eden- | 008] tem , fed grata gravitate morum usque- quaque dl CVRATORARVM & inm:: J l 65 l s quaque temperate. Similia legimus in hi, Vita S. Francifci Salefii. Qf i Jam vero ipfía gravitas , ne fiat cum Z7ZT jQiexceffüu , & ingrata ac molefta , fuo T : uD p quoque indiget temperamento , quod eft ] Ut bamulitas $ ts (td &io per hanc non intelligitur deje- aut abjedio animi , fed quedam m j converfandi & agendi amenitas , qu2 ori- üimstur ex voluntate & defiderio , quantum ümisex Ticet , fe omnibus accommodandi , omni« Wimbusque fübferviendi , ut, qui videt gra- üllt vitatem , revereatur , qui experitur affa- "i, (; bilitate m & officiofitatem , ac , ftudium momnibus pro poffe & licito inferviendi, uque eft fpecies humilitatis , amet, Hzc & Q gravitas temperata humili officiofitate Xu!maxime decet in converfatione externa ,Wià Curatorem , ut nimirum gravitate difTolu- Jliw tos compefcat , & humilitate attrahat niül omnes , ficque jun&ta humilitate gravita- QUE ti omnibus omnia fiat , commendabilis Berptr amore ob Teverentia ob gravitatem b ls DEIU ) humilitatem & fuavitatem, Inde fit, quod S d ultimo S, Bernardus dicat, bwmilitatem ío- du clandam Jibertati , ! fi enim per humilita- | " j ficat m tem intelligeremus dejectionem animi, enul per hanc jam aliquo modo ligatur fpiri- fi tus , ut minime libere , fed nimis timide ! ( agat , imo frequenter ommittat utilem ! acionem. Per humilitatem vero a no- I f " 7! L !;' J is expnlicatam manet libertas , & generofi. "T as Qu i .R.RMezler,l?.I, MANVALE 66 tas fpiritus , ac quodcunque voluerit & 3;(5".0 P decuerit, exequetur. Sicque pro pruden- W NT tia füua & . necefüitate circumftantiarum , J":l | modo gravitati , alias humilitati aliquam . [ am , prout cuique in P concedet pravalenti individuo corrigendo aut inftruendo , aut g I l adhortando, aut dehortando, aut in com- muni converfando aptum , ac necefle ju- dicaverit, Ubi videmus per afcenfum a [ iftum a feu denique perveniri ad depu. ratifimum ac perfe&iffimum 4fedum & li- bertatein , qui nempe affe&us tot tempera mentis ad juftam dedu&us menfuram in medio conftitutus apparebit, Quz prin. cipia plane ferviunt Curatori tum ad per fe&ionem propriam, tum ad dire&tionem M aliorum ad eandam perfectionem, I E hr $. IV. De boneftate Curvatovis im. admittendis velaxationibus , €P faciendis vecrea- £i0nzbs, 31 rrant, qui putant, relaxationem mer» LV]]E tis, aut etiam quandoque recreatio fl $ nem moderatam effe incompatibilem cum Sane orm- W fan&titate & perfectione vitz. 00 nes vel plerzque facre Religiones & or- m jj dines ftatuere pro fuis Religiofis quotidie Ll unam ceu alteram horam, prafertim poft I(Ut ftudiis V1f mþnfam , in qua fe recx.'eare & a QVEs CVR ATORYM. 67 l wl " n'.l feverioribus remittere poffint, Imo tem- "X pore autumnali more aliorum fcholaftico- IT ' "À rum tem r pus dilatant ad aliquod hebdoma- il A L das , ut tanto fortiores reliquis . enni, n aut diei horis ad ftudia fe impendentes, TUeno atin Ed l in his refumptis viribus magis & magis proficiant, Jam füo tempore Plutarchus " nece] in moralibus agnovit hanc' rationem , t afte quam probat fequente paritate; ,,Lyram n a d » & arcum remittimus, quo melius poffit m l » tendi; ita recreandus otio animus , ut J n » ad labores reddatur vegetior. ] Ità enfüram etam fenfit Plinius l. 18. c, 16, & ipfam (ug pr naturam hoc fuadere:conftat , nam qui nd tota die in laboribus verfans, & confu- riomet mens vires , neceffe habet no&u quiefce- 1 re, & fomno reficere vires confumptas. $. Antonius Eremita cuidam venatori fcandalum fumenti, eo quod fe recrearet cum fuis, fatisfecit fequente refponfione: jnitti » lta eft in omni opere DEI, fi plus ! TR . a menfura tendimus, fratres cito defi. » Clent, Expedit ergo una hora rela- Xare rigorem ecrum, Ym f Itaque talis remiffio & recreatio virtu- LFII tis eft, nec dedecet perfectos, imo per. p $dl ficit eos , fi tamen fit moderata, nec in modo, tempore, aut Joco excedens, Szepe yel ] enim fit, ut , quod in fübítantia fan&te i ftatuitur, & probatur, paffione quorun- ii dam nimia in hzec velilla recreativa laa E2 tius ïïe* 68 MANVALE « tius extendatur ultra circumftantias debis u'l&ü tas & intentas, unde à virtute tranfit ad W en vitium, Sane menfura cuique propria ad [ virtutem metienda a circumftantiis. Unde fi s lis regula pro omnibus, nefcimus, [ ( genera an hic poffit habere locum, lnterim non n defunt aliqua principia , quibus inherendo K tam faeile excedi non poteft. LIX. Primum principium fit. Sia ftudio feveriore remittitur , eligatur occupatio ietermedia , & recreatio, que non fit om- nino incompoflibilis cum ftudio previo, & fubfecuturo ;fic enim abrumpendo om- nino ab aífueto ítudio non tam facilis orem fit regreffus finita relaxatione ad pri Non fervorem. Secundum principium. admittatur remiílio aut recreatio , quz fta» tum facerdotalem dedecet, e. g. interea I nimis libere converfando , aut jocando Ó cum fuis fubditis , unde perditur autho- ritas & reverentia, fi fic cum eis ageret ut fui fimilibus, Non vacat hic modus 'Tertium agendi aut Ícandalis aut tricis. principium, Non usque adeo relaxetur animus, ut difcurfüs vel a&io neque per IY virtutem Eutrapeliz honeftari poffit, Quod fit, fi per jocos vel fcandalum , vel aver- Quartum fio, vel ira proximi excitetur. principium. His femotis convenit , ut i quilibet fecundum fuum affe&um per mo- affüumat a dum relaxationis & recreationis quene C VR ATORVM $9 | 4l d ( M. quendam laborem manvalem ftatui con- ii venientem , prefertim , fi folus fit, & abs- Ti :O ld D que focio, ex. gr, curam florum in horto t exercitationem quandam muficam * * de- , Wt ambulationem in campo $ folicitudinem cconomicam: vifitationem vicinorum &c, ntenm: Jurio in quorum fingulis fübeffe potef vera ratio honeftatis, Cui fi jungatur debita bona intentio, non apparet periculum ali- a f cujus inhoneftatis, 'Taliter ergo pertine« UA bunt ad virtutem Eutrapelie , cujus na- Qn f turam & qualitatem oportet aliquantum ) Jra explicare , quia hec notitia in fimilibus RIdO ( lumen przebet diftinguendi virtutem à vitio, j (ecf.' TIQrer LX ; N Ariftoteles de virtute. Eutrapeliz l. 4. Y Ethic. c, 8, agit , dicitque eam elífe ur- nl MO ...... banitatem laudabilem. De hac poftea Mi Ti egerunt quoque Ss. Auguft, & 'Th. hic 2, lil $ q. I68, 3. 4.- if C, Ad virtutem Eu- [ d If d p trapelie , utfit vera virtus quilibet ludus Al aut jocus , tria requiruntur. Primo , ut cmi Tet tales ludi aut joci , & inde veniens de- le&atio non quzrantur in aliquibus ope- du (il rationibus vel verbis turpibus, aut noci- QU vis, Secundo,ut attendatur , ne taliter ^ Unde S. Am- gravitas anime refolvatur, L brofius monet ? ,,Caveamus , ne dum ani- 35 imum relaxare volumus, folvamus om- nem harmoniam . quafi concentum i* 35 . quendam bonorum opeérum.,, "Tertio, A E 3 ut W [9] MANVALÉE ! Xäk ut bujusmodi ludi & joci fint decentes, a & congruentes perfone , tempori , loco, & fecundum alias circumftantias debite w ordinentur, Per quod di&a duobus pre- a. " cedentibus numeris confirmantur, S, 'Tho- mas loc. cit, poftquam naturam, & ratio- » nem virtutís Eutrapelim explicavit , fic D] profequitur fuam doctrinam : ,,Hujusmodi ?5 autem dic&ta vel fa&a , in quibus non r 25 queritur nifi delectatio animalis , vo- ?5 cantur ludrica vel jocofía, & ideo ne- 25 ceffe eft talibus interdum uti ad quan- y») dam animz quietem, |LXI Delicata nimis virtus hec eft , & vir- tus & vitium invicem in confinio habi- tant. Cito eft virtus , cito eft vitium, ! j 1 Ariftoteles virtuti Eutrapelie five urbani- tati opponit per exceffum [currilitatem , cum Ícilicet jocus eft nimius , vel intempefti- VUs, el indecens , videlicet fi eft ineptus, l aut mordax, aut maledicus , aut fpurcus, aut diflolutiones excitans &c, Per de. fe&um vero opponit ruflicitatem , qui enim magis graves & feveri funt , nullosque jocos aut ludos admittunt , aut catones *I M funt, aut ruftici nimium tetrici , agreftes, morofi, & melancholici, Idipfum ex ve- li D ra ratione docet S; Thomas loc, cit. fed M 3. 4. in C, denique S, Laurentius Jufti- nianus in l, de difcipl, & perfect, monaft. I 1 converfat, c, s. ficait ; ,,Sunt tamen mul- »ü CVRATORVM, 7X P , P ta verba , que interdum prudenter, W /]v & opportuno dicuntur tempore , vel ?5 ( 25 pro propria fublevanda fragilitate , vel J avertenda triftitia; 25 pro proximorum !f 25 Hec nempe talia ab infirmis mentibus N 48 I » nequaquam redarguenda funt , quia otio- a, 23 fa non funt. Plerumque hujusmodi mae lfs JUR » gis fru&ificant, quàm fpiritualia & di- 23 vina. Non tamen in confuetudinem Wo, 23 deducenda funt füb intentione fedu&o- 1lbo; P ria, & raro fuo loco & tempore pro- F l]& Iu nuntianda,,, Hec de virtute: Eutrape- li $, & oppofitis viuis prudenti füfficiant, T 0 [ C APOU-DP- E. VU r il De offhciis Cur atorum. It CU ant r»h & T It N .ï Duret Quenam fimt offcia generalia Bd Curatorutm, ii enr il e qualitatibus p erfonalibus Curato- L X/7 ]los D rum tranfimus ad regulanda officia CALOIT 1 eorum , que , general iter loquendo , tria xgreus funt, Sunt enim Medici , Judices, & Ti Doétores, ut vel ex ipfa hac divifione d offiiorum , in quacunque republica pre- eminentium , confirmentur refoluta prio- Sed advertendum , cui« ribus Capitibus, A 4 que D) MANVALE 72 que eX iftis officio addendum fan&itatis MQU & formam & normam, Non enim dicun- POUE tur Medici, Judices , & Do&ores fim- sH u Y pliciter, fed Medici facri , Judices facri, Doctores facri , hon ex eo folum , quia yi u Sacra adminiftrant, fed maxime quia Sacra fan&te tractare debent , quod non fit a non t W San&is, quibus fan&itas vix eft in notitia, multo migus habent debitam eftimationem fanctitatis. LXIII Sunt nimirum Miniftri DEI facri in ümilitudine cum Jofepho Patriarcha vet, Teftamenti, quem conftituit Pharao fuper univerfum /Égyptum , unde & ftudeant Curatores noftri ei quoque fimiles fieri in adminiftratione curze animarum, Jo- fephus fan&us fuit . 'unde dona fuprema revelationis fomniorum » & alia tam intelle&us , quam voluntatis à DEO ante u ': fufceptam curam JEgypti promeruit, & t accepit, Ita quoque Curator fit fan&us feu perfe&us , cui DEus fine difpendio grati» totos thefauros gratiarum tam pro Ífua prooria perfectione , quam pro fubdi- torum ían&a direCctione effundere in fi- num poffit, | — — LXIF Secundo, Jofephus his verbis meruit in vocatione füua ad Principatum à Pha- raone honorari : * ANwm invanire poterimus ta- lem virum , qui Spiritu DEL. plenus ft?*--- " quia oftendit tibà DEus. omnuia » qua locutus es,, nuh- CVRATORYM, 73 1 .raz",æh; nunquid (apientiorem & confmmilem tui . invenire | emm M* l) potero * t eris. [pper. domum meam , & ad. 1ui Wt lts i oris imperium cunttus populus. obediet, Uno tan- tum vegni [olio te pracedam, - - - Ecte ! con- .OIUH], 1 fhtui te. [uper univer[am. terram. FEgypti s tulitque £ quay. annulum de manu (ua , C* dedit eum in. manus Q1 ft o ejus, * - - Fecditque eum afcendere (uper. currum L D noi limatio fuum . fecundum , clamante — Pracone , ut. omnes coram eo genufleterent , & Prapofitum effe. [cirent univer(u terra JEgypst, - - - Vertitque. nomen E inr ejus , C vocavit eum lingua JEgyptiaca ,.— falva- ia n torem. MMundi, Geneí, 4t. quam appofite 140 [iy hec fingula ad perfonas facras Sacerdo- ftudon tum Curatorum, videamus. jl [f Primo , Curatores þleni effe debent. Spivitu LXE m p fantto , Spiritu nempe DEL — Hinc inftitutio | füprer Seminariorum Epifcopalium , & Novitia- a u tuum in Religionibus plusquam neceffa- DEO d ria probatur , in his fiquidem vafa DEI peni, ! ita folerter inftituuntur , ut fiant per af- f laio fufionem gratie Spiritu DEI plena , & difni Ecclefiafticam ac religiofam difciplinam j m p plenius addifcant, quatenus ad officia íta- ) fubci tus fui rite exequenda omni modo adapten- i i tur, fi tamen eam difciplinam ftudiofe fi- bi procurent , & teneant, Quid enim juvat voluntatem Domini intelligere , & j poftea contemnendo per contraria facta u i profanare ? Igitur non e fchola perfectio- nis ita avolandum & involandum in cu- ram, ut poft breve difpareant orrnia in- dicia ) E.5 MA NVATLSE 74 " dicia tam folentis 1 nftru&ionis , & pie l )l (W jj i educationis in fpiritu. Appareat ergo VW J vere fapiens in fufceptione curz , ut omnes vtl (j videntes & audientes inde colligere poffint, J oftendiffe ei DEum in di&ta quafi folitu. dine Seminarii, aut fchole morum, qu: utiliter , fapienter & fru&uofe facere , & loqui in cura oportebit, Inde fubditi multam habebant confolationem , & in- ; W ducentur ad debitam reverentiam , & in " | fpiritualibus obedientiam, Yf LXyI Reliqua in textu citato Genefis fic bre- & Curatoribus appli- viter explicamus , camus, Domus mea , feu domus DEI , cce- leftis Pharaonis , eft Ecclefia viva DEI, " m LL feu fideles congregati in unitatem Eccle- | fie & Parochie commiffz Curatori ad cu- randum. Ovis imperium eft doGtrina fan&ta fübminiftranda Íían&ificandis in fpiritu, poteftas füprema Mf [ Augni [olium e(t. manens Deitatiss Ut pateat, Sacerdotem poft DEum effe fecundum in regno fpirituali, qui nimirum poft DEum regat, & ordinet ad fuperna »populum fibi concreditum, LAunulus eft abundans gratia DEI, quam Sacerdotibus vocatis ad confert DEus ni nobilifmum DEI opus, quia funt Le- I initrumenta di- gati DEI ad populum, vine gratie , & miffi in opus Minifterii . in edificationem corporis Chrifti, Áfiei "M acerdo- fus [uper. crium eft. exaltatio folis S tibus m/rd CVRATORYM ZY tibus debita;ratione erdinis & poteftatis, t íocli enim afícendunt,ad altare EI fía- C crificaturi, & oblaturi DEO DEum:t: fo- p li habent poteítatem folvendi atque li. QUA. o gandi: foli Prepofiti funt a DEO con- ürtm, « Ítituti animarum, quas do&rina & exem- fitee, plo ducant ad zternam falutem. Siita f& (e fi habuerint in cura animarum , merito & n, ( ipfi dicentur mutato nomine : Salvatoeres u d Parotbie , ficut Jofeph diétus eft Salvator mundi, Ex quibus omnibus in fimili- tudine explicatis firmatum credimus, fs f n U 29j quod precedentibus Capitibus hujus Ma- DN nualis de propria perfectione & íàan&ti. v DE] tate Curatoris multimodis demonítravi. ; Brde mus, & amplius confirmabuntur expli. ial candis hoc c, 4. L m fui | fpri $. Il. - (v r flihm : Explanantuv ea , que fpe&tant ad officium . edici. DIfIUR [ Or00 ! onorandum efífe medicum propter LXyVIi Te (l li H Ocet neceffitatem Spiritus íanctus N per Ecclefiafticum c. g. Hec ho- yiti noratio in tribus coníiflit, Primo, in t reverentia medico exhibenda : eít enim n perfona publica, & ordinata ad bonum u commune, Secundo, in obedientia, qui f.^ enim íub cura eft medici, non vivat ad propriam voluntatem , ífed ad prae- fcri- M AN YVALE 76 ícriptum medici, alias medici culpa non mfäï»w erit, fi omnia in deterius eant, "l'ertio, , st in füftentatione perfonse , neam., ut ait Chriftus Math, 1C, Dignus efl opevarius sercede . fua. Et Apoftolus idem in ter- minis repetit 1. Tim. $. Si tanta ho- noratio debetur medico corporis , eo UI Audia- major debetur medicis animee, [ mus lofiam Cornelii a Lap. in c.-38. ) Eccl, » Iropologice , ait , triplicem N 25 hunc honorem debemus medicis ani- » m , qui fcilicet animse vitia, paffio- [ » nes' & peccata curant. Quales funt 2 Confeffarii , Reétores , Concionato- E res. Idque tanto magis , ait Raba- " 2» nus, quanto anima precellit corpo- Vs Jyi , ac morbi anime graviores funt 2) Jf » morbis corporis, atque íalus eeterna, [ih (l ll confert medicus fpiritualis , ) quam VPT ]H 35 praftantior eft*fanitate corporali , ad It f » modicum tempus duratura , quam LT confert medicus corporalis,,, Interim LT j ortet illum , qui fe offert medicum QX füive corporalem five fpiritualem , efle Iu artis fug peritum, ftudiofum, & ed UT fervitia , omni commoditate corpo:ali f fepofita, prompriffimum ; ,,Nam impe- D] , ritus eft réipublicae pefüs , & mul- , torüm homicida, imo carnifex,, ait Cornelius loc, cit, inferius. paulo WC! Quod íàane pariter , & multo magis 4l W cenfen- CVRATOARARVM. y/ T , T cenfendum in medico imperito fpiritua- li, cui anima concreditur, & ex ejus im- iT Q peritia eeternum fzepe perit. Videndum ] DT ergo , quanam fit ob xlg?*, tio , & que m p ars medendi periti medici fpiritualis, at Eft obligatio gravis Curatoris ut me-L XVIII NU A dici facri,ut íciataptas & congruentes prz- .0 Ícribere medicinas ad. curandos poniren- tium fuorum fingulorum internos animi tipl morbos, Secundo, ut fciat dedocere eos, Qics & i, pl ubi, & quando opus fuerit, falfitates erro- ils f rum, quibus eos laborare advertit, & VIOD4N docere virtutem & veritatem, Ad hec : Ml perficienda magna praexigitur induftria, magnum ftudium tum litterarum , tum DO« virtutum. ts lt Si hec fubfidia per libro- rum impigram elucubrationem ,. & bo- gt intus ni exempli oftenfionem comparare non adnitatur, horrendo illo divine vetionis j d fulmine ferietur ; quia tu feientiam repu ! , qui a ]nteri vepellam te , ne Sacerdotio fungaris mibi. O ]CdlU 4.id eft, fegregabo te a numero ele- 1. f étorum Sacerdorum, quorum nomina Ícripta fünt in libro vite , ne cum illis ccleflis premii ac-ipias retributionem , o fed cum fervo ignavo mittaris in tene- npy &r bras exteriores, Dua igitur funt prin- cipales obligationes medicorum fpiritua- N ium, curare nempe peccatores, & fi- deles Chrifti tueri ab erroribus, & hz- iM zefibus, Hinc in his omne impendant j le MANVALE 78 ï ftudium, & fint vigilantes cum induftria, ac cauti in confiliis, Itaque gt U LXIX Primo .debet Curator , & maxime Qu Confefíarius ante omnia allaborare , ut uU J penetret ftatum morborum anima egro- PTUL tantis. Sicur hoc ítudium primum eft W medicorum corporalium. Torum í&epe i^ intereft ad fructuofam medicinam ,. ge- [ nuine agnoícere ftatum morbi, Et hoc '.,nu quidem maxime neceffarium eft in me- W dico fpirituali , quanto enim occultiora [l fünt, nulloque fenfui externo pervia vul- nera , & íolo fono oris per confefífio. nem utcunque manifeftata , tanto major arguitur neceffitas inquirendi, ubi /u/picie fundata eft larentis adhuc gravioris mali AR )* nondum fatis cogniti, Sunt, qui, pla- 1[? ne fine conícientia, contenti confeflis , l omittunt sziverfim prefertim in concurfu ii magno penitentium , omnes quaftiones & mox abfíolvunt. Et tamen multiplici Mi experientia conítar., plurimos éffe, qui leviora confitentur ; v, g. cogitationes impuras, & reliqua omittunt, etíi com- miferint, putantes obligatum effe Con- feffarium reliqua inquirere: alii volen- M tes nefciunt explicare , donec inquira- tur, & tunc quidem aperiunt omnia: m alii adhuc herent in conflictu fecum mem: an confiteri velint . & tan- ipfis , 'iiicos dem virus detegunt , Íed nonnifi "n quaftio- C VRATORVM 79 * Til queftionibus fatis preífi * alii peccata filentes de conífuetudine confitentur , eccandi, de occafione proxima in ea* d mn Qd dem domo &c, quorum tamen cogpnitio multoties vehementer judicium — variat imææg: Tnim prudentis , & experti Confeffarii , ut vere & intime . cognofcere incipiat íta- U g m , r tum morbi & pcnitentis, ac diípofitio- nem neceífariam ad validum Sacramen- i [ ing tum , precipue ratione firmitatis pro- pofiti, His ergo vifis apparet , necefli- Xculi IY v tatem efle inquirendi , ubicunque ali- qua fuípicio ett. Sed moderate & cau- 0nfel te incipiendo a minoribus ad majora, ) oj donec pateat veritas, Sed non ita intel- i 5 Ti ligendum de ordinariis & levibus, quid tales in utilibus quaftionibus torquean- i ls tur.? Hec & alia principia proprio lo- " co P. 5, fufius & clarius expendentur. ODcut Secundo, poít cognitionem morbi im- J mediate fequi debet electio congruorum iil remediorum ad íructuofíam curam. Un- hd de ruríus patet multum ftudium, & itiot oppido neceffarium in innumeris cafi- ( i bus obvenientibus. . U De f(ecunda obligatione , qua eft LXX | o r g corripere errores, & arcere herefes , ne contaminent commiffum gregem , r monemus breviter , fe habere debere inedicos fpirituales , ficut fe habent me- " fti dici corporeales tempore ipngruentis pe- 1$ " MANVALE 8o «f Y peftis, aut gravis luis. $i hi qüïdqunm n ld i advertant ex fignis ingruentis pettis J periculofum , utuntur quibusdam prz- fervativis , vifuri , an malum ingruens impediant, Quod fi deprehenderint fibi inobedientes, aut malum eífe nimis radi. (f I catum , tunc propter bonum commune re- ferunt Magiftratui , ut poteftate do. minante compellantur recipere 1medi- cinas falutares , vel pro cafu & cir- cumítantiis neceffario feparentur infe&i, in malum com- ne privatum vergat inune, In tali cafu primo moneant , & inftruant Curatores fuos fubditos de er- rore aut heretica opinione, Secundo , in [» cafum inobedientie , & incorrigibilitatis reliquos dehortentur à communione cum talibus in do&trina & focietate. Tertio, publice poteftati denuntient Ecclefiaftice, P Quarto , interea non negligant tam firmare fideles in vera fide publicis inftructioni- DT bus, quam etiam inftruere infectos , da- f tis occafionibus , ad infringendam cum UR gratia divina contumaciam fuam , nemo enim vere hereticus fine contumacia, fOfe V jl Hzc autem procedunt in cafu , quo vel k certa figna, vel fundate fufpiciones ad- lj funt ingruentis peftis fpiritualis$ ex. gr, fi L] Paftor novit, & in comperto habet , in I domo quadam latere libros hzreticos, "Q eosque effe in ufü & leGione ? vel fer- J Val'ig U CVRATORVM 8I li w vari infolitas precatiun Is culas cum fuper. J k ftitiofo earum ufuü E vel quosdam in di. ": fcurfu in pene omni "U5« mifcere errores bus focietatibus im- . &ut fententias omnino Wy! hereticas . & acriter ac ls dere, cum bili defen- Habitis talibu s fignis, aut aliis fi- 0 milibus in gruentis peftis acci t[hte ( quam vir fortis ngat fe tan- ; & advigil ans gregi fibi " » commiflo, Nec omittat e Xequi illud in ! (; fequentibus verfibus prinicipium £ Princi- "n pls obfta, fero med icina paratur, dum m «; mala per longas invaluere moras, 1020l , U $. IlI. Ind, j tultti Expendumtur ea , que Junt.| officii QRe QU J'udicis. Teth Msf ebrzum verbum Elobim fumitur fin 1frmat H laris, & pluralis numeri. gu- ZXXI Singularis umeri compe tit DEO tanquam fupremo ïruc"tionä l l Judici, & fcel erum vindici ac vetori, Plüe ) 'ralis numeri attribuitur omnibus judici- 7 Ü bus à [ O conftitutis ad judicandum ho- :V mines, Sic de Moyfe dixit DEus Exod, 7, tumecl* Conff. ituite DEum DPhara onis , id eft , princi- W'pem & cafti Batorem ejus vice DEL, Et "*' Chriftus Joa D. Io, ] ad Judaos ; sonne fcriptum 8f eff in lege veftra ; qui, ego dixi t Dii eflis ? vo. cantur ergo & hi t Elobim , fed ita, ut ! illius, qui in fingul ari dicitur Elobis, DEI :* judicio tremendo fubfint : D&u; ffetit ^im " £, P. Mesler, P. T. Slmml MANVALE 82 . & !'jl! [ .ltv—v 4 SynagogA Deorun :in medio autem. Deos « Utinam femper judicent ;* (at, Píalm, 8r1. m Di à DEO con ftituti ceu ludices populi exprobrationem ipfius V in fpiritualibus, ne DEI fupremi judicis experiri debeant; n usquequ o judicatis iniquitatem , & facies . peccato- ? ergo pro cautela Curatoris At vun [umitis H tanquam ] udicis à DEO conftitui po- pE , Videamus , qua puli fue& cure concrediti ratione officio tam nobili & eminenti fatis- facere tam. coram DEO , quam coram hominibus poffit. Quedam autem con- cernunt perfonam judicis fpiritualis : qua- dam ipfum judicium , feu normam judi- candi, Quamvis enim de his locuturi fi- i mus expreifius P. 3, a&turi de munere Con- feffarii, attamen hujus loci eft , genera- liter quedam de fpiritu judicis , & norma judicandi fedulo annotare. LXXII, De perfona judicis loquitur Apofto- lus ad Gal, 6, Vos , qui fpirituales effis, Qua- fi diceret : talem debetis habere affe&um internum lenitatis , qui eft donum Spiri: tus fan&i, quique, ut ait. Chryfoftomus, /E- ?5 fpirare, & qua& inhalare dicitur verbis lii 2? monitoris & judicantis fuam lenitatem & ]enf: 25 dulcedinem, ut ipfa verba & geftus fpi- in X rent internam quandam lenitatem & 22 » fuavitatem corripientis. Correptio n li m pE enim, ait Cornelius à Lap, in cit, text, i ? , eft quafi pillula per fe amara , quia cor« 4 Iept —— CVRATORVM 93 i Du » Iepti vitium d It g facchz etegit, & incufat : hiä c 2 2) »ro & dulcedine vocis, & com. ii » modz infinuationis , vel etiam exte- t j » nuationis culpae oblinienda , & ama. lr dl 25 rities illius dulcoranda *€92) Qua do- jiit j clrina infiruitur Curator , a Cura utpote per- m fona fpiritualis , ut ubique in judicando iil L pateat ejus manfüetud bumis, O tanquam virtus Ecclefie , ejusque capiti Chrifto pro- jnonti f pria, Qdf QU Poteflatem. enim — Dominus . dedit im «dificationem , && non in defirutlionem ,. ut ait UT ( Apoítolus a. Cor, c, I3, Hac manífue- VRM 1 tudine Moyfes » conftitutus judex Os na j puli- Jfraelitici , adeo placuit DEO, VUl ut meruerit adinitt i ad familiaritatem ine vereCut timam , & colloquium cum. DEO. u Unde S. Chry allerit : foft, hom, $2, ad popul, r ,Ling uam QCuratorum anima- ) rum quafi fieri lingua fi m Chrifti , r 25 in loquendo , docendo , corripiendo » imitetur manfuetudinem 1 fIf, n ( Chriftüü , & af 25 inde maxime hos placitu ros Chriflo , 25 eftiffima u 5 fi pafcant gregem mod "C 25 bernatione *25 lgitur quod attinet per- (oftos Íonam Curatoris tür w tanquam judicis fpiri- tualis , meminerit fe fpiritual em efle, T Ifi lenem videlicet íe & maníuetum effe de. g "t bere , & hunc affectum in eo xm'g " femper ( prevalere debere, adeo , ut ex ipfa, etfi rigidiore correptione eluceat cba- fh w 30 Titas corripientis , cujus ira in pecca- U » F3 fum L MANVALE 24 . tum eft , non 1 n peccantem , in hunc exhi- Qw.ö & charitatis ; juxta &,qi beat figna matern ilud D. Auguftini i n S. Regula : ,Cum [)! & odio vitio- , dilectione hominum ; 25 rum.,, Quod attinet formam & normam LXXIII judicandi , ne aberrer Curator a norma fti ; ei exhibemus judicandi ipfius . Chri Chrifti, duplex exemplum judicantis * C. 8, Ubi ei Prinum legimus Joan exhibita eft adultera , de qua fpirituali- non criminaliter , ter judicare debeat , g uamvis enim hanc poteftatem quoque ha buerit ut Deus in univerfas creaturas, aderat tamen , & venerat in mundum ut Salvator mundi, cujus non eft judi- care mundum aliter , quam ut falvet, fj nempe ut fia t exemplar eorum , qui feu 'Salvatores mundi qual Jofephi ; per adminiftrationem gratige , non per condemnationem ad mortem ; & extre- mam exercendam juft itiam conftituti funt hibita eft Chrifíto M a DEO, Tgitur ex . adultera : quid j am faciat hoc exem- LT plar perfonarum fpiritualium in tam in- tricato cafu ? fi abfolvet , videbitur lc agere contra legem : fi condemnabit; g! fuerudinem a fe tan- peccabit contra man Mi d topere depradicatam. Utrique tamen 4 | fatisfecit, nec abíolvit plene, nec con- T demnavit, Audiamus Auguftinum, ul ,Quid v CVRATOR V M. 85 f nv tll » Quid eft, alloquirur Chriftum , cum j ici 24 Q.»*t. n » nec ego te condemnabo ? Do- 35 mine ! faves ergo peccatis ? non Ol h 55 plane ita, Attende , quid fequitur , 55 vade deimceps jam. noli peccare. Ergo & ET 35 Dominus damnavit , fed peccatum, l 4 Q0t non hominem. 55 Nam 1i peccatorum &xtibar 55 fautor effet, diceret: nec ego te con- ; r ?5 demnabo , vade , vive prout vis , de , Ui 5 5 mea liberatione efto fecura.,, Perpul- fpiritu chre Beda * ,Quoniam mifericors , Tif , & pius eft ; praterita relaxat: quo- | quog ,Miam juítus eft, & juftitiam diligit, PAU , ne amplius jam peccet, interdicir,, mundiut Habet igitur Curator exemplar maní(ue. d d tudinis Cbrifli in. concurfu fimul admi« L d li l J lIra- niftrandee juftitie; debite peccatis, m g Ícatur peccato , non peccanti , huic re- ferver s D lenitudinem judicis fpiritualis , g p erigat ad peenitentiam feria remonf:ratio- k eut z ne tremendi judicii DEI, usquedum ei ii t videri poffit , dignum factum abíolu- * hr tione per vcrba Chrifti ^ nec ego te. con- ( u demnabo: vade , 6 moli amplius peccare.. m nllä Alrerum judicium in exhibitione ri- LXXIP Vi goris oftendit Chriftus Joan. 2, — Et. eum fedffet quafi flagelum de funwulis , omnes iemþïf- 1 ejecit. de templo &, - - - Et dixit; auffer- qu:gï À t jfla binc , 62 nolite facere. domum — Patris domum megotiationis, In hoc exemplo di- Ícat Curator modum & normam judicii ; I 2 ^5 al i.ä MANVALE $6 fs aliquantum rigorofioris, non tamen de- Primo fecit X ftructivi , fed reparativi, AU JEfus ex.funiculis quafi flagellum : per hoc intelligitur gravior peccatoribus confüetudinariis debita increpatio , & Y MU fi fint publici peccatores , publica cor- confundat ad QÜ reptio , que quidem emendationem , non tamen dejiciat ad de(perationem, Secundo , dixit JEfus , nempe infiruit,cur eos puniat, non in fpiritu furoris , nam inítructio indicat fpiritum lenitatis, per inftructionem vult rodefle , non obeife. Dixit ergo : aufferte ifla bint , &2 molite &c, quia opor- tet ad dilectionem proximi increpationi gravi addere inftructionem , & pre& Ícribere remedia epmiendationis , ut vel inde nofícat peccator , omnia fieri cum ra dile£tione hominum, & odio vitiorum. ]j Dices : multoties abutuntur tales benigai- tate , & de Confetfione ad Confeffionem eadem repetunt peccata in nullo eraen- dati , majore ergo opus videtur effe :[ rigore, Bene dicitur hoc pro re na- ta , & debitis circumftantiis , pravius tunc ü adhibendum flagellum , quod fit ve differendo , vel omnino , fi neceffe fit, i Lt negando abfolutionem ad majorem cau- fandum terrorem. ] Tunc enim ex ipfo hoc modo procedendi intimius pene- [l ) J trabunt miferum & periculofum íuum R fta- Q VORZRUTCO RC V-NC 97 "b ftatum , periculum mortis 9eferne, & li imo s inde confequentem neceffitatem emen- tlin , dationis ferio proponende & fervandz, Yi Er hic modus multos ad fíàaniora redu- tb xit principia falutis capeffenda , quibus Vs imprimendis nec fuffecit objurgatio , fudt Interim , quantumvis gravior, quanto ij gravius eft periculum tanti peccatoris , "t f tanto ferventius ex charitare pro eo Cn- l, n rator 1 5. L af iii ftat precibus ad. DEum, Ert o infi hoc e(ít ulümum , quod requirit dile- OTAT Y , €lio proximi cum odio vitiorum, [ p l Q $. IV. VDALIO & w Expeuduntuv ea , que pertinemt W Y ad officium .Do&orvis facvi. feri at tea, qua' dicenda fünt de officio LXXV Vif hii U Doétoris fàcri E & fpiritualis, of [io M brevius expediamus, formamus de qua- litabbus diverfis talis Doctoris quaftio- 0 d r d nes, ficque breviter pro poffe omnia ex- pediemus, m Prima quzeftio : duenam ijup eft prima , fumme neceffaria , & quafi f e(fentialis. qualitas boni Doctoris facri,, ut fructum plenum capiat ex fua cura? ( R. Propria Doctoris fanctitas , quam m 1] nuper explicavimus per duplicem irre- prehenfibiliratem, Debet enim effe primus in opere fancitatis , quod alios edocere contendit, [ Audiamus Corne- F yll- $8 MANVALE loffan- n lium. a Lap, in c, 4. Eccl, fic tem, »Nolint Curatores efle celeres 35 in mandando , & tardi in operando, 25 Ícilicet ut. multa aliis ordinent , & m 35 mandent , fed nolint & ipfi ma- Wi 25 num operi admovere, Verus enim j 25 Famili& - cetus - & Belli - Dux non 25 dicet fuis : ite, facite hoc milites , fed b 25 camus faciamus commilitones : 7) pri- 55 mus erpo íuis anteibit , & manum 25 operi admovebit , uti dicebat, & fa- ciebat Julius Cafar 5 22. Memorabilis Dgft textu s Sapientis Ecclefiaftici c, 33. ubi myfíleriofe fic ait; 9 confezrvalit di- féiplinam , C runc — refpondebit, Cur non refpondeat Docor , antequam confer- vavit difciplinam ? g, Coníervare di- íciplinam juxta Rabanum »ell :ea s -quae , docentur , prius confervare digna » propria Operatione,,, Ut Ícilicet Doétores íacri prius faciant ea , que alios docent effe facienda, inftar Chri- fti , deinde - doecere. qui capit -facere , Jgitur doétrine fanétitatis aliis commu- nicande precedere debet propria fàn- &itas Doctoris, LXXVI l Quanam eít fecunda qualitas boni ü Do&oris ? &. Habeat bonum modum & meth odum docendi , & refponden- di, ,Cornelius a Lap,. in c. 33. Eccl, citat. Lyranum docentem , per difüpli- nam CVRATORVM It Ulw 89 "45 in textu preced. num. cit, intel. la lici pR [ bonum modum & methodum nj docendi & refpond endi- , il D ficeque Ly- ranum Cornelius explicat : ,Doctor I g T Q » DOn tantum vera doceat, fed & bo. . nam in dccendo methodum adhibeat , Dur; 25 il $$ .l ut methodice , clare , & breviter re- » fpondeat, Ac tali ratione ea , que 35 25 pramedicatus eÍt , enuntiet » ut TA 22 quz didicit, ab auditoribus mente o d) capi , & memoria retiner poflint.,, mongi Sic ergo in Do&ore requiritur oromedi- 161 tatio dicendorum & refpondendorum, tam i i quoad do&rinam, quam quoad methodum [ Df dicendi, Sed poft alia notat idem Cor- QOf ?5 nelius loc, cit, ,,Non fufficere premedi. m 25 tationem & ftudium, fed adhibendam g »5 quoque eífe orationem , ut DEus men- , ] 25 i tem illuminet , non tantum ut verum Áalt 25 cognofcat, fed & eo modo illud pro- , Q 25 mat , & enuntiet 2) quo auditoribus n 25 congruum & íalutiferum eft futurum.,, [77] Audiamus mentem D, Pauli i-qui d. AH (UIH 2. requirit ; Ut facer Do&or fÍit eperarius " joconfufibilis , — rele rraMaus verbtm veritatis. Sumitur Metaphora e. g£.a coquo, cujus y l non tantum eft fcire bene coquere, fed co&a quoque bene tra&are 5 & fecare, Exemplum quoqu e a pari eft de fectione nucis. Sicut nux claufa , fi rec&te fece- 10 tur, plane aperitur , ut intima ejus pa- p [ 15 teant MANVALE 9o I teant, nucleusque capi & comedi poffit, indeque dicitur enucleari, Ita Scriptura vel do&rina obícura UT & quafi claufa di. citur re&te fecari, cum ita aperitur, ex- ponitur, enucleatur , ut fenfus m ea 1 G lil ...... I conditus , quafi nucleus , p*tea telligi ab omnibus poffit. LXXVI1I Quznam tertia qualitas facri DoGoris ; B. ut fuo judicio non admodum fidets, in intricatioribus dubiis libenter quzrat con« filia a doctis aut libris ad id idoneis, Que quidem humilitas & diffidentia pro- prii judicii , urgens in rebus difficilibus alios confulere, magnum bonum plurimis & in plurimis jam attulit, & afferre pafim folet Ut tam propria , quam aliorum experientia multoties didicimus Hine Ecclefiafticus c, 32. omnes monet 17 fine. confilio nibil facias , «* pofl failum non paui- ini tebis, S, Bafilius in Ifaie c. t, ad verfum 26. fic ait 1 3 200 Sacra qucdam res eft U;J- 25 fiülum , voluntatum unio , fru&us di- 25 leCionis , humilitatis m('srnP E diver- 25 ío intolerabilis eft fuperbi argumene 25 tum , exiftimare fe nullius agþrc con » filio, fed fibi uni attentum effe, quafi 35 folus pc?xt confiio decernere , qua , Optima funt. Sed R TuLiseme gt quinam confiliarii plæ ceteris eligendi eveniat , quod dicit Chri us Dominus fic tts €460. GHv ;: caduaur, Math. 1« tf catum praflet , ambo in foyca: R. a. CVRATORVM 9I ht x Imprimís removendos à confilio , qui vitiofo aliquo, eoque vehementi tenentur affe&u, nam hi fecundum fuum affectum, cui tenaciter íiadhzerent , non fecundum ï veritatem & ícientiam dabunt füa confilia, His femo tis -12 affumendi confiliarii bene ex- ercitati , optime fame 5 moderati , & Do tl) precipue feniores , quibus multa expe- ] fl rienüa & anui funt, & ex his prudentia [ ( & diferetione pollere nofcuntur, infuper ! i i n fene&us authoritatem fpecialem adierre VN folet 14 p ,Nam hi, ut ait S, ['ieronymus » Epift. 2. ad Nepot, state fiunt do&tio. il » I€s,ufu tritiores, proceffu temporis fa- fin » Dlentiores, & veterum ftudiorum dulcif- l AVL U » fimos fru&us metunt, , Interim , quia magnum bonum bonus confiliarius is li 5 uem DTWJ non fecundum affe&um naturalem , q nt homo ad hominem poteft habere nimium, V TiU fegatur quis , fed poft invocationem divini Spiritus , cujus donum bonum con- 3&( fiiium eft, Dein ele&io fiat cum plena ) ( confidentia , & firmo propofito, profer- tim in cafu propriz confciet itia iLigo 4 j fequen- di confilium 5 non obftante quocunque TR proprio affe&u , fi is inclinaret ad aliam Z partem, V Nam , qui fic cum DEO in- cepit per humilitatis infügne , & pravia Mi ferventem orationem , cum DEO quoque finiet, '] Unde denique pro quarta qua- litate facri Do&toris I i Sta- MANVALE 92 ! f il LXXJVIlI Sratuendum eft, ut fit vir multe & erventis orationis. Piane in tam variis ) Y confcientiarum cafibus , & fepe vehemen- fd) ter intricatis facile contipngere poteft , ne- que bona confilia fenibus mox obvia efIe, j cO quod etiam do&is & experimentatis in confiliis dandis occurrere poffint mul« j ] ta impedimenta , aut pericula , quibus Ad [ etiam hi perplexi fiunt, & manent, oraüonem ergo confugiendum , qua con. filium petatur ab ipfo DEO, Hujus rei figuram aliquando in alio opufculo noftro dedimus fufius, hic in. compendio addu- cimus fubftantiam, Contingit frequenter talibus, quod contigit Agar famule Ab. raham in deferto. Egebat aqua ad fe. focillandum Ismaélem puerum fuum, Cir- cumfpexit undique , non vidit puteum, AUU unde hauriret aquam, 'Tunc declinavit paululum , oravit, & flevit, Et ecce ! mox videt quefitum puteum , quem ante oerationem & fle&um non vidit : ex hoc aquam cito hauriens , pene prz fiti emor. tuum filium refocilavit , & fervavit, ;(. Genef. 21, poft orationem & fletum , ut ait S, "Textus : aperuit DEus ejus oculos , ut videret fontem , quem prius non viderat, Ecce ! virtutem orationis & fletus pro ;n[ peccatorum converfione per figuram iftam! optimus nimirum confiliarius , qui & ipfe alis rite conventus & exoratus dat do- h num confili, aperiendo & horum & Cu. rato- CVUR GA SIOLN VAUM 23 Dd rstorum confilia petentium oculos , eft n ipfe DEus , unde Ecclefiafticus c. 37, d r V VO * * monet utrumque In bis oumibus deprecare i étriffimum, ut dirigat in veritate viam tuam, con- Q filia tua, Concordat inftru&ioni , quam Jj Tif dedit filio. pater "Tobias. c. 4. Owmi tempo- QUUDL 1 :? , alebat pater, beuedic DEsum , Cv pee ; Q 4b eo , ut vias tuas dirigat ,. C omnia conjilia If tua i €o permaneant, W L $. V. 10 f 10 Reflexio nece[favia Juper expenfis AA €» wefolutis tota Parte [. h li abemus ex ha&enus refolutis in tota p xXrx « f r H hac Parte Menualis noftri , quanta n U neceffitas Curatori, non folum fe exhibe- re fubditis pro publico nece[[arium , fed. & pro Ero/«n Jingulis utilem. minjfrum. DE1 in fanGtificatio- nem animarum , quis mecefarius ? quis uti- lis ? neceffarium dicimus illum , qui przeft a li cure , ut Sacramenta adminiftrentur , & E ut vulgo dici folet : Eff mofler Parochus : AT eff nofler Curator : admini[trat mobis Sacramentat pradicat.| flaturis temporibus — catechizat , :f,mp ] l'alis eft propofitio indifferens , an bo- - |Y nus, an malues, Non fufficit, cum füb- ditis malis & tepidis in fpiritualibus ille $ melior videri poffit , qui malos male regit, Sic plane non canonizatur a laudatoribus y imalis, Alia funt judicia tremendi DEI M fupre- i 94 MANVALE fupremi Curatoris, Plura requirit in Cu. g E À ratore bono ars artium regimen anima- rum,. Quis ergo wl5 ? utilem dicimus, qui ifta omnia coram DEO & hominibus [ j yn bonis facit Jeze, (alutariter , dode, pie, & Wi [ande , utpote infignis doGtrina , fanctus exemplo, materno amore fubditos com- ple&ens , nullo parcens ftudio , nulli la- : bori, animas fingulorum fubditorum tan- ti eftimans, quanti füuam propriam : fe- pofita omni propria commoditate corpo- l rali , aut paflüione fe omnibus indifcrimi- natim, fÍolerter & folicite impendens $ V nil aliud querens , quam DEI gloriam, [ animarumque falutem. Sacer medicus, juftus judex, in via fpiritus tam in theo- Doctor. ria , quam in praxi optimus Hunc, inquam , talem utilem & necefía- rium oftendimus tota hac Parte , cujus ! il laus vera, non adulatoria, feu deeepto- ria coram DEO & hominibus, Sit talis, qui , quod divinz gratie ipfi ob perfectio- nem propriam copiofe aflüluxit , & con- tinuato ftudio femper plus & plus in do&rina comparavit fibi, magna teneri- ES tudine affectus vere amantis matris efflue» Il re queque faciat in fubditos tanquam al filios , gaudens non tam de munere gra- l tiz à DEO accepte , quam de copia communicationis filiolis fuis faciende * ^ exemplo Chriíti, S, Pauli , & omnium ; quo. G Y KR AT.O:.R VM 9j quotquot hac&enus eorum imitatores fe T a exhibuerunt in communicatione doctrine »mdc fhæ duran adminiftratione Ífuz cur *0nnu apDimaruim, O quante pu: nge Curatoris s(,w ere neceffarüi , & inutil , qui involat : in beneacmm & non exb ibet officium, Q ( qui locum occupat tam fublimem & ex- , lj celfum , ad quid ? nifi tanto. ut profun- Tüm dius cadat in gehennze barathrum! o quan- lam 4 ta e converfo gloria utilis Curatoris , i Q cui dabitur /effio im judiio, Matb, 19, & Id Danie 12, doCtus fulgebit quafi [plendor fir- n f iU mamenti , & quia ad juflitiam erndit multos, phri quafi flgla im perpetuas atevnitates, Vil In vim five dehortatxoms5 üve ad- LXXX [ u »)l " NV N hortationis audiamus duo exempla Ünum ad terrorem , alterum ad folatium Re- necve:':':.» fert Cefarius l, miracul, t£2, C ad ter- l7L rorem mali Curatoris. D Erat quidam in quadam villa Sacerdos miferrimus , luxue Sh ü rie & commeffationibus vacans , animas- arreu que fibi commiffas omnino negligens, t deque fítudio requifito minime folicitus p t Qui cum mortuus fuiffet, accepta terri- bili fententía damnationis detrufus eftin f e infernum, Sed quomodo fufceptus in & abyífo ? audiamus ad horrorem. Parochia- If ni fub eo defunéti, faxis apprehenfis in i locis infernalibus illum ar&tare coperunt & clamare ; tibi commiffi fuimus , tu nos neglexifti , & cum peccaremus, neque a VCLs 96 MANVALE m " n verbo , negue exemplo nos revocáfti : tu occafio noftre damnationis fuifti (* &c, gl Quem cum agitarent , lapides poft eum n mittendo , ille in puteum cadens nusquam aW comparuit, Alterum exemplum in fola- , " f tium boni Curatoris refert T'homas Cam tipratenfis l. apum r.C. 14, p, 2. Fuit Sa- T p cerdos in Brabantia curatus , qui anima- bus fuz curz commiflis tam diligenti, y tamque fncera cura przfuit, ut quos in bono vincere admonitione non potuit, u multimodis provocare ítuduerit exemplis, ) Si quam ex ovibus aberrare videbat , im- iU portune & opportune ad revocandam inftabat , nulli parcens ítudio , nulli la- bori , nulli induftrie , quia omnes ama- ) bat ut pater, omnes fovebat ut mater, aut nutrix. in fpiritu, '"Talibus acibus ferme viginti annis cunctis imitandus emi- cuit, In ejus morte , ut oftenderet DEus , ad quantam gloriam fufceperit animam, corufcatio tanti luminis refplen- duit, ut per unam leucam circumquaque, & eo amplius quafi dies effet chariffima, in lucem fübitam tenebre reverterentur, Fa&a eft in morte beáti viri dicta coru- fcatio lucis, diffufa per Patriam, prima hora no&is , vigilantibus plurimis , & ipfum lumen emiflum multa millia hominum ure decunque viderunt , qui ad majoris & gratioris agnitionis , & veritatis lucem, in , l CVRATORVM ( M in vifione tanti miraculi edificati funt, N 1l & profecerunt in fpiritu. Subdit relator l) o miraculi hoc morale, , Beatus ergo ille p U » Prelatus , qui fubditis fuis viam vite »]mr » exemplaris oftenderit, & volitus altio- J0fmas ( » ris exercitii vendicaverit Principatum 95 & Exciamat Cornelius a Lap. in text, cit, QUi j Dan. 12, .O quam gloriofum eft reg- ] drlg » num., in quo cum Chrifto Doctore l « QUi 35 Do&orum regnant omnes San&i, ful- O p 35 gent . omnes Do&ores ut ftelle, ut fo- ; Oftm 25 les in. perpetuas eternitates ! O Ifraél, lg , ?5 quam magna , quam diuturna eft do- AOCR ,^ mus DEI! quam ingens eft locus pof- ul | ?5 feffionis ejus , qui numerat multitudi- 15 dITà ) nem ftelilarum , & omnibus ejus noini- , m ?5 na Vocat * ! o sterna Sapientia , JEfü s ?5 amor noíter, da , ut alios doceamus 95 Wt ad juftitiam , ac tandem duc nos in TT , 9an&a Sané&torum , ut ibi ful geamus. (f , quafi ftelle in fecula ,; ficulorum, tej Nj hrili teret æ? h ,EN t v lat Y^ m ;;; ^W ii Gï? T UA D* mäxa h n K.P Meslev,P.T, G PARS E y Rannmenn Varrr ) a m A n s a sX a zNa TU PARS ll lv CONTINENS t , CAPU T UNICUM :; De gravitate obligationis Cura- torum in fingulis officiis, UE " Au graviter obligati fimt Curatores j ad cuvam. animavum. raviter & graviffime Curatorem effe DN obligatum ad fedulam & utilem LXXXI G curam animarum communis Ont adeo, nium Doctorum eft fententia ., quod ifta obligatio non ceffet ob peri- culum proprie vite juxta illud Chrifti Domini [oan, to, Bonus paflor animam [uam dat pro ovibus (uis, Quem explicat Cor- nelius a Lapide etiam de periculo vitz, di- £ cens $ .7.29 Paftor pro tuendis ovi- 25 bus vitam fuam periculo exponit, Idem faciat Parochus cum ingruit perfecutio f 25 9*5 pefiis, hoftis , uti fecit S, Athanafius, N ,5 S, Caryfoft, S, Bafilius , S. Ambrofius,,, h"uf fideiium 'empore tamen perfecutionis zl per hoftes fuos infideles adíit quedam difcres s CVRATOR V M. AR 99 diferetio , quam infinuat ipfe Chriftus Math. ro. Qum anutem) perfequentur vos in. ci« ] vitate. ifla , fugite in aliam. Quem textum fic explicat Vener, Beda, , Fugite, non » timendo paflionem , fed declinando, ut ?5 tribulationis occafio Seminarium fieret CUM k) Evangelii,;, Quod fic explicat Cornel, Lap, in cit. text. » Ne fcilicet u ( 25 predicatoribus occifis fuccideretur pre- d5 » dicatio fidei, fed iis fugientibus alibi 25 fpargeretür , ficque fugientes , Evan- »5 gelio , & aliis locis, imo eidem loco, 25 ( L ex quo fugiebant , vel abfentes vel 25 redeuntes confulerent, Hzc fuga victo- 95 ria erat , fugiebant enim non ex ti. ?5 more , fed ex amore Chrifti, ut ejus um d t u ll 55 fidem propagarent,,, Exempla legun- tur in noftris manufícriptis archivio in- IUl V fertis tempore belli fuevici de Religiofis N 00 0 curatis & Canonuicis noftris , cum enim ( paucis exceptis ) tum ob hzreticam (r Hl "l violentam , tum ob rebellionem pro- priorum quorundam malevolorum füb- at ü Vl ditorum fügerent omnes reliqui , loco non neceffarii , in provincias, ubi omnis li 5 fecuritas, diviferunt fe in diverfos pagos l & villas, urbes quoque & caftra catho- Jils lica, ut ibi curam animarum exercentes, Profeflioni fus dignam agerent vitam, ficgue etiam in fuga fervirent Evangelio, Vitam ergo Apoftolicam fervárunt etiam [ G a l[es fugiens ioo MANVALE fugientes ab uno loco in alium. Inter A^ hos fuit non unus u ? qui ceffante peri. culo tantis teftimoniis fervoris exhibiti 3yl in cura animarum muniti, redierunt ut poftea in Abbates Collegii nofiri eligi merucrint, LXXXI] Abítrahendo jan(ï ab his cafibus quae- ;ra ritur , qualis & quanta fit obligatio r iv exercende cure animarum ? graviffimam efíe cenfemus ex fequentibus rationibus, quarum una fe tenet ex parte Curatoris, altera ex parte curandorum, Ex parte Curatoris invenitur Obligatio rigorofz juítitie in re graviffima tam ad DEum, quam ad fubditos. Ad DEum quidem, quia, qui contulerunt bona fua ad fun- danda beneficia Ecclefiaftica , ea bona donárunt DEO intuitu falutis propria- rum animarum , ut conftat ex fingulis * litteris fundationum * ideoque facta funt bona DEI fÍpeciali ex titulo oblationis fa&zw fidelium, Hec fibi oblata DEus acceptavit , & ordinavit ad fuftentatio- nem Curatorum, ideoque intercedit con- a tra&us onerofus DEum inter & Curato- rem, ordinata nimirum ifta fuftentatio intuitu , five fub conditione onerofa la- (—] borum in cura animarum. Ad fubditos ex alio quoque capite eadem emergit obligatio juftitie : hi enim decimas de fructibus DEO confecrantes addunt mul- tum - - u CV R A nLOSRVy M ToI ; P q tum quot annis benef vll primitus fun- dati frucibus , & jus habent, ut corre- n fpondeat labor: & induílria in curandis i 'l Mi animabus huic augmento Benefíiciati cu- rati, Ut adeo hezc obligatio juftitiz omni ex parte videatur graviífima, [E(b'h Oapo Ex parte animarum curandarum nova LXXXIII Ml ii accedit ratio gravitatis dicte obligationis, fit Confideret Curator., inter(it quantum ( ln animabus, ut rite curentur ad felicem ca- l piendam eternitatem $ cclo pre infelici u) sternitate in inferno. Si perditur ani- tf ma., eternum perdita manebit: fi falva- QuUidé & bitur, sternaliter feliciffima erit, Quanta BU " ergo debet effe folicitudo , charitas, ]la- & bor , induftria ex parte Curatoris , ne fua i pyou culpa , ignorantia aut negligentia vel uni- ca perdatur anima ? cum fcriptum lega- Hinc ut It mus Deut, f9. Animam pro anima, D fe quotidie Curator excitet ad fedulam t D induftriam in cura fua , frequentiffime con- fideret fequentia: Primo, quanta fit di« (lentz alit u gnitas anime curandze, tum quia fpi- ( 1N ritualis , invifibilis & immortalis , tum quia ereata ad imaginem & fimilitudiner ftn nenoi DEI: tum quia pretium redemptionis eít, foh utpote pretiofo fanguine JEfu Chrifti e d UP faucibus inferni erepta, & a poteítate | & diaboli exempta, adeo , quod anima quz- cunque magis mftimata fit Chrifto , quam ld L propria fua vita , quia pro ea redimen- 3 a 102 MANVALE da vitam pofuit, tum quia in Daptismo fa&ta habitaculum Spiritus ían&ti, & ab hoc fanctificata ? tum quia capax eft beati. tudinis celeftis & wternz, Exinde col- ligitur, quam pretiofus thefaurus in qua- cunque anima curanda fit a Chrifto con. Al creditus Curatori, quem de propria Cu- V ratoris anima depofcet , neglectum aut [ amiffum fua culpa juítus & tremendus judex sternus, Secundo , quanti conftet animas vel falvari , vel damnari fua cul- pa & incuria, Anima nimam . pro' anima. quidquid minus eft , non acceptatur a l,. DEO, — Unde fi lubet Curatori propriam falutem confequi , fua culpa non amittat vel unicam animam. Tertio, quam in- felices futuras animas, fi pereant, quam " felices . fi falventur, quia agitur de una tota eternitate, Quarto , quanto profun- dior abyffus expe&et Curatorem regli- gentem, & perdentem fua culpa animas, cum quanto cumulo zternalium tormento- rum, Econtra quantus exceffus glorise ftudiofo & bono Curatori obventurus fit, i qui per omnia pro poffe fuz obligationi u .ï l tam rigorofe fÍatisfecerit in sterna glo- ria , uti oftendimus fupra n $380o. ab exemplis, (5 | »ANS BANS PÁNS Ts l ! 6.II. [ CVRATORVM 103 t l 6.-IL;- faji | R d l De gravi .obligatione Curatorum . At iu predicando verbo DEI, lrl (f ; poftolus ad Rom, rs. fic de feipfo LXXXIV propna( A fcribit t Ut fim Minifler / Chrifflü 7E[u, liiy , fanctifieans: Evangelium. DEL, ut fiat oblatio. gen- (rema tium acceptà , P [andificata in Spiitu — [andto, e fe tane At coj ,. Loquitur methaphorice 25 quam Concionatore & Sacerdote, Ea« ir fütt bor docendi & concionasdi eft con- W. A 9* 39 fecratio * * victime preftantifme funt at 3* ipfe animse $ facrificium eft ipfa ea- Jropr ] br) rvndem converfio,,, Cornelius a Lap. [ am]/t u a n cit, text, qui hec adjungit : 57Vi' quum de hic , qua puritate , religione & l, qu 3*5 r du 9? ftudio Concionatores , aliique fimiles tractare debeant fuas conciones , fua- lo ?* 25 que munia circa proximorum falutem w obire, 1 atiti ?* Nimirum perinde, ac fi fa- 25 crificarent , & facris ( ut reipfa fa- QTT 55 ciunt ) operarentur,,, Similia legi« j glogff mus in Épift, ad Philipp, C, 2. Sed tf« MOrus fi immolor. fupra facrifiium , — . obfequium fidei gt vefira , gaudeo , && conflanter. congvatulor ome t p wibus vobis, Übi priore utitur metapho- n rà , dicens juxta interpretationem — ejus- dem Corneliü in hunc textum:? PrS. . dicationem , per quam ad fidem con- ,, verfi funt Philippenfes , effe Lirurgiam, quia per » five facrum minifterium , j G 4 55 hanc M ANVALE 104 IN n hanc przdicationem , quafi per facrum ii f minifterium converfi, denique & Chri- fto oblati & confecrati funt. A ? Qua- ?5 fi dicat ego fidem veftram , vos- " Wiv 1f 95 que ipfos ,. quos ad fidem adduxi, " ?5 quafi victimam per meam predicatio- 1 Ui 35 nem quafi L'turgiam & facrificium DEO 95 obtuli , & offero , illudq;^ lubens 25 confirmabo ? & Ífanciam meo faàn- 55 guine, l LXXXV Ex quibus colligitur, puritatem, in. dufiriam , & ftudium proprie fandtitatis eque neceffarium eífe in pradicatoribus, ac in facrificantibus , quibus. neceflaria devotio , labor & ftudium, Utrobique eadem eft obligatio fan&titatis & puri- tatis, Ratio convincens fumitur ex alio loco Apoftoli , nempe ad Coloff. c. r, ubi de fe fieoa - Cuus Fadus [um ego Minifler - - - ut impleem verbum DEI, Quid eft ;mplere verbun. DEI? eft plene illud predicare , unde dignitas predicatorum & Do&Gorum Evangelii conftat, utpote quos Chriítus vocavit in partem fui offi- cii & Minifterii, ut predicationem Evan- gelii, quam ipfe cepit , hi compleant, opusque redemptionis humane abfolvant & perficiant. Nonne ergo pr&dicatio N plena debet effe fanGtitate, & fanGiffime tra&anda, quia per eam explicato modo implerur. verbum. DEI, A Ían- j € YRA TOR V M. [ IO$ d n A fan&itate hujus officii veniamus a« LXXXVI tele lun, ! fru&um , unde gravis obligatio prad'a- |tionis utilis , fecundum talentum a DizO ii Tà]] , v Ut cuique datum, pleniflime evincitur, p den aj jam loquamur de efficacia verbi i I 1 Dredin predicati a Curatore in fervore fpiritus, ifcim audiamus Apoftolum ad Hebr. c. 4. ubi d ( hi fic loquitur L L Vivus eft fermo DEI , Ló" T0 [ eficax , * penetrabilior ommi gladio. ancipiti , €* pertingens usque. ad. divifionem. anima , ac fpi- us , compagum quoque ac medulorum, In fatm, i ! fani hunc textum Hugo Victor'& usloquens tam TET de efficacia , quam fructibus predicati & auditi verbi DEI, fic ait : , Vivus fecefn 25 efít fermo DEI ut credas : efficax, Jrohiqi * * ut timeas, &i ?5 ut .fperes penetrabilis , ) Vivus eft in preceptis , & prohibi- i &i of 61 ?5 ticn'bus : efficax in promiflis, & com- 35 minationibus : penetrabilis in judiciis i ny ?5 & damnationibus, Quia igitur vivus n u ln i 25 eft fermno DEI, credendum eft, eum 35 vera promittere * $ quia efficax , Tntont 2) credendum eft eum promiíía perficere ; I 25 quia penetrabilis eft, & falli non po- y d 25 teft , eum offendiffe dolendum eft, & m bu enc de caetero cav ii C ] um eft. ]ta cita- vt tü 3 Hugo ;fcribens in c, 3. Joélis. ab[qlï: S, Bernardus fru&us fingulares verbi LXXXV u f DEI auditi & przedicati fequentibus ner- j vofe explicar ferm. $5. in Cant, 5,Qua. » rit, inquit, anima verbum , cui con. I 5 s (entiat 106 MANVALIE fentiat ad corre&tionem , quo illumi- u j . Getur ad cognitionem , cui innitatur 5 ad virtatem , quo reformetur ad fa- . pientiam , cui conformetur ad deco- , rem, cui maritetur ad fecunditatem , ÍIta » quo fruatur ad jucunditatem.;, fs S. Pater, Principalis autem fru&tus eft V quemadmodum enim terra ipfa vita , absque pluviis arefcit , & vivere defi- nit ad fecunditatem , aut corpus fine cibo diu vivere non poteít, fic neque vivere poterit *nima nottra fine verbo DEI, neque fru&us bonorum operuin' germinare poteft deficientibus his faluta- 1 ribus ac fpiritualibus piuviis, "Terra, nempe noftra propter corruptionem : na- ture de fe valde infoecunda audito & predicato verbo DEI fecundari debet, ne fpinas pre frugibus progerminet, Quam fimilitudinem de pluviis $, Chry- t h foft, ferm. 7, apud Maxim, inftituit , fic loquens * * .Sicut terra pluviis non » rigata , etfi infinita fufceperit femina L » fpicas proferre non poteft , fic ani- » mus divinis fcripturis non irrigatus, f . etamfi quis innummera apud eum ef- . fundat femina , fru&um nullum p:o- ]i » ferre poteft, LXXXV111 Jam fequentem faciamus reflexionem e efficacia & fru&u verbi DEI predi- J candi & audiendi, Ad finem, qui ob. ligatur CVRATORVM 167 t l xl] Tl Jigatur , fub gravi obligatione , & qui- dem rigorofe juftitie , plane eadem ob- AU d ligatione gravi tenetur pro poffe ad me- d dium neceífarium impetrandi finis. Fi- INj nis eft faius animarum , precipuum, fed h fumme neceffarium fimul, eft predicatio TU & auditio verbi DEI. Unde fiad- m mittatur obligatio graviffima ex rigore ( d juftitie procurandi pro pofle finem, non us ( fupereft ratio , quod ab hac obligatio- s ne gravifma eximatur predicatio verbi 1 Yal divini. Nec refert , poffe per DEI Qper gratiam fuppleri defe&um predicationis & H auditionis verbi DEIL, quod fieret, fi Terr ipfe Spiritus fan&us quarundam animarum T D internus Informator & Inftru&or effet , yito d ficut experientia multoties conftat, quod At deficientibus Curatoribus , aut negligen- germipe'. tibus, alique anime pie & fantte idem ) n faciant, quod Tobias fenior iu captivita- mm[ui) tem abductus legitur feciffe $ I captivi- (s i tate tamen po[itus viam veritatis non áelertit, : femit (S; Id eft viam vere fidei, ob, I, jc t & religionis eque , ac charitatis & vir- n tutis , nempe Du&ore & Docore Spiri- eum tu fancto, Nam neque hic cafüs exi- lur j mitab obligatione gravi Curatorem, ne ftatuto tempore prwedicet cum omni in- duftria, & fervore fpiritus verbum DE!, 01 tum quia in Parochia femper erunt qui- dam reducendi a viis peffimis, tum quia M forte [ 108 MANVALE forte etiam meliores adhuc ad meliora dirigendi, Utrisque debitor manet ex di&a gravi. obligatione , quousque vel vel ipfe decedat ; ille, Hinc nüllus eximitur ab illa gravi obligatione pr:e. dicandi cum efficacia poffibili & fru&u verbum DEI. » p Exurgit ergo queftio * quoties divi- ni verbi pabulum porrigendum fit ovi- bus ex obligatione ? E R. Primo,per fe loquendo ftandum decretis Concilii Tri- dentini, quod feff, 3. c. 2. de Reform, & fef. 24, c, 4, de Reform. fic decernit. & omhi- ,, 9altem omnibus Dominicis , , bus diebus Feftis,., Et ratio eft , quia fic pct imum fanétificantur hi dies, ideo enim refervati & fanctificati funt DEO, cum laboribus per reliquos dies onerati fint fubditi, iftis faltem diebus occafionem habeant audiendi verbi DET, & in J EM [ u&ionem capiendi neceffariam pro falute animarum fuarum, Interim fecun. do, R. ex praxi univerfali etiam pruden- tum & confcientioforum Curatorum ceffa- re illam obligationem in propria Paro- ( ubi vicina Ecclefia indi- chiali Ecclefia , get fubfidio vicini Parochi , & commu- niter ibi convenire folet etiam pene to. tus populus vicinus, Quod enim deficit per Concionem in propria Ecclefia, pro iftis Parochianis vicina "£ fuppletur in Eccle- CYVRAATORVM, 109 '34- Ecclefia, Addendum tamen eft ex alle- )['r 1 ..... gato Concilio in declarationibus adjun. JOUy us füb mum. 4, in verba : Per fe vel alios li nv idoseos , efle cogendos Curatos ad' fübeun- n WU da hzc munia per feiptos, & non per V&Ww fubítitutos, Tolerandos autem, utper fubftitutum füppleant in iliis tantum ca- ífibus , quibus expreffis verbis Canonum Ote 3 Decretorumque Concilii permiffum eft, ! fti ut per Vicarios 5 adjutores, vel füb- 10, Dtt ftitutos pofint officio fuo fungi, Hac " intelfigenda rurfüs- per fe loquendo, & hAOI " ubi nulle fuppetunt ratiopabiles caufe: CECEnf qualisjuxta praxin noftrarum Diccefium i ont univerfalem eft , íi ad principales Fe. WT füivitates Sanctorum , qui funt Patroni . Ecclefie, & ad fefta Dedicationum , in- : DMH vitari folent hofpites Concionatores &c, ] r xll Adjungimus tam. frequentis fermonis Xc motivum tale, quod omnes fàlutis. fuze () ) avidos ad omnem fervorem neceflario movere debet, Habemus adverfarios i l d nimis vigilantes ad perdendas animas, Potiffimum illas aggrediuntur, quas fpolia- ma tas vident fepe fanctioris do&rinme; reli- WaP €:e enim hz ignorantie , & infirmitati n at natur& corruptz , quid mirum, |facilem iu iis pro parte perditionis fus tentatio- nem effe&um a potiori fortiri ? .quid enim poteft tam vigilans hoftis dormi. tante Paftore, & oves negligente? Huc Qquà» L] iIo i A N IYX UESE D d quadrat, quod Caffiodorus fuper Pfal. notat de conftantia & fortitudine adVLr. "th farii. U Bellum ait, cum eo grave eit $* quia occultum , quia cum fortiore ? 4': ?5 quia hoftis infidia non videntur, qum 32 adverfarius nec labore d&eficit ? nec ? 2 V1CLUS liquando difcedit fed tanto DI atrocior redditur, quanto eum per di- 25 25 vinam gratiam debellari pofïe contige. rit,,, Omd jam remedii in cura ani- marutrm -N Gregorius l. rg. Moral. m ult, neceffarium afferit predicationem ver- i bi divini , dicens : Refiftere tentatio. « M , nibus non fuffcit , qui hunc verbi , DEI gladium male vivendo poftponit,,, Hic gladius fuit, quo Chriftus . tentato- rem in deferto , & ad ejus exemplum cum aliis innumeris D, Paula fuperavit, ut de hac refert S Hieronymus in ejus 4 IN Hinc Curator illud manda- Epitaphio: tum DEI lIfaie c, 58. fibi dictum efti- met 2 Clama, ne cefes » quafi. tuba exaltans vocenm tuam , . C annuncians pzpulo 1meo [celera eorum, Clamandum ei eft, & clamore non cef. fandum , frequenter clamandum , ut po- pulus excitatus frequente clamore, debi- teque inftru&tus in modo pugnandi ferrie ter vefiflat in fide, x,. Petri,. 5. nï Conürmatur hec veritas ex eo, quod Il A XcI U legitur de aliquo viro fapientifimo in vi- tis Patrum l 5. libello y, n. 46. uti M videre CVRATYORVM III videre eft in Cornelio a Lap, in r, Petri, c. $. Is fenex dicebat : ,1lres effe pro- « f 25 dromos diaboli; oblivionem , negli- n 25 gentiam & concupifcentiam Etenim 25 ajebat , fi oblivio venerit, generat ?5 negligentiam , de negligentia vero con- LI » cupifcentia nafcitur , de concupifcen- & X 9 tia vero corruit homo. Si enim ita Yle cr ut oblivionem: re- 25 fobria eft mens , It CU 25 ífpuat ( intelligit reipfa ignorantiam, . Mori 25 quam tollit debita inftruCtio in verbo Fionem 25 DEI ) ad negligentiam non venit, & 'à fante V II fi non 25 neglexerit , concupiícentiam U Y 25 non recipit , fi vero concupiícentiam Ylnon non recipit, nunquam 'cadet opitulante (e0rtt) » gratia Chrifti,,, Ita . ifte, Curatoris eft ergo oblivionem , feu ignorantiam tolle- : re, & celfabit negligentia ac concupifcen- tia, Hoc fit frequente & fervente prz- j : i dicatione verbi divini ,. ut nemo igno- AUL & ret neceífaria, nec facile quis ad obli- M Y Il vionem veniat , fi verbum DEI ei juxta ii n prefcriptum . Tridentini Concilii diebus 101 Dominicis & Feftis folennibus proponatuz, m ficque tam nociva ignorantia expellatur. Wf Unde non mirum, Apoftolum fuüb obte- M ftatione divini judicii urgere przdicatio- nem verbi DEI, 2, Tim. s. Teflificor coram ( DEO , C 3jE[u Chriflo, qui judeiaturus. eft. vi- vos ( iortuos, per adventum ipfius , Cv reg- H f;:f:n gjus pradica verbum , iufla &«, quomodo a in[la- M AN'VAL'E « i2 qu inftibir Curator , nifi frequenter verbum DEI predicet ? U PO 6. III. De gravi obligatione Catbecefis frequentius. inffituende, Xc1 uanquam eadem fundamenta gravis jä obligationis fint pro. Curatore quo« ad fubftantiam in concionando && cate- j chizando, nihilominus fuperfunt particu- Md laria quedam pro parte catechizatioris rudium & adolefcentulorum , quz foler- Ante- e- tiore ftudio exponenda veniunt, quam ad ifta ípecialia defcendamus , ad- vertimus per modum confilii , ilum Cu- ratorem utrique parti obligationis fuem commodiffime , fatisfacere pofle, qui pro concionibus formandis affümit: materiam catechifticam fecundum ordinem. Hinc tam illustaari mtel- enim veniet uno a&u leüum quam accendi afeüum, quod fimul ) fit potius per concionem , quam per ca- l in catechefi enim folus effe- techefin , j &us intentus eít iwffrudio , in concione (f tam infirutio , quam affedius, ad commos vendos pro poffe animos. Accedit il alia ratio., In Catechefi folent in parti- bus nofítris abeffe maritati , valde qui il multi laborant ignorantia neceílariorum l fidei Á j CVRATORVYM, Is d n 113 fidei ; quibus, Íi non occurratuf per conciones tales catecheticas,. quibus ad- effe folent , aut faltem magis compelli poffunt ad prefentiam , nunquam in his Ctili fads inttruentur in füummum przjudicium 7 chriftianz educationis prolium, 'Tale Á 7 * Spicilegium catechetico - concionatorium ante paucos annos przlo commifit Plur, Wt l Rev, Exim, ac Clar. Dominus Jofephus Ig- FUTC naüus Claus, Vir hujus fxculi , ingenio, h &t zelo , & libris itopreflis in ufum Curato- It t rum meritiffimus. Hic ipfo facto docuit z methodum facillimam, & fimul- utiliffimam L f uno a&u fatisfaciendi utrique gravi obe x d ligationi, quam obligationem graviífimam Ts, d in fua praefatione lectu memorabiliffima & jhum Q propugnavit, & evicit folidiffimis £unda« ( mentis. "am bonum & jucundum alie- qu no labore iublevari, & alienis opibus [f ll ditari, ac accipere gratis, quo fubleve- n tur.noftra cujusque inopia! j n pd lt Jam ad, particularia fundamenta de- 'XC][], fcendamus , que- propria hujus funt loci, W as d Et videamus rationes, quibus tam gravis obligatio appareat , ut Curator folers & conot frequens fit in catechizando, Petuntur Qu autem rationes ex circumftantia adolefcen- l tie & juventutis, Oftenditur. nimirum, hanc aptilimam effe sztatem , in qua ube j rior fru&us catechizationis fperari po- telt, Primum . fundamentu m defumitur g APMesler,P, ex MANVALE 114 ex illo textu Prov, c.' 1. ZAdolefcenti feientia, j j cr imelledus , quod enim differtur ad ma- turiorem atatem , inveteratis jam in ma- M n ii ]o, & idiotis in do&rina cbriftiana , mul- DL t ta experientia tefte, fi non omnino in. utilis , faltem — difficillimus labor erit, mgd u adolefcentes effe lgitur vult. Salomon , ) inftruendos , ut capiant intellectum fana- rum & fanQarum doGrinarum. Quod ! t enim in adolefcentia docentur, hoc ple- U rumque manet per omrnem vitani, Negli- ! gatur adolefcentia, vix ulla setate matu- riore fupplebitur, Hoftis nimirum faci- lius arcetur extra monia, dum irruere cogitat , quam Íi jam intra monia re Adolefcentia facil- ceptus ejici debeat, lima & promptiffima eft ad malum , nifi fanctioribus do&rinis , & ar&iore difcipli- na conftringatur. Unde neceíle eft a MA AU hm pueritia mox inftrui , & dirigi ad pieta- tem & chriftianam vitam , quod fit in " Catechefi, XCIF, S. P, Ignatius cum ífua univerfa So- "n cietate pro principio quafi primario te- nent Catechefin, in qua ipftruuntur ado. lefcentes & juvencule in rebus fidei, & bonorum morum, imbuunturque ad om. nem pietatem., Et fepe per hos mediate l inftruxerunt ipfos parentes , horumque W]JI/; l mala genia ad fan&iora principia traxe- ^ jiw W defeCtu Iünt, Quodj f a contrazio ex 1 00 Íciens CVRATORVM, II 4uïoxtjïm jw. fcientie fan&tioris fervor adolefcentie non li d coérceatur, in nativa mala jam prolapfa tj iny dificillime corrigi poterit, que tamen Yil premuniri potuiffet (Gentia €v inteledu, ne ] O]miy in talia mala proruiffet, Solers nimirum H ür n medicus , ubi przvidere caute poteft, Va medicinam fore fruflraneam , aut difficil- ledum limam ad curandum , fi morbus ingrave- m ( Íceret, principiis fane obftat, ne ingra- ir, bt veícente jam morbo fero nimis medicina u Y difficillime morbus faétus paretur , ubi &tite n eft curationis , qui ne quidem preferva- Ti ! tivis adhibitis morbus fieret, Similiter Mf j medici facri confiderata lubricitate juven- EO ) tutis & inconftantia innata , previden- ts fid tes morbum peccati de facili ingravefcere ; L poff? , folerte & frequente catechefi , tan- ye dl quam przfervativo aptiffimo , prevenire ul d poffunt & debent , ne morbus fiat , ne E malum naturz ulterius proferpat in ho- J j minibus ad peccandum ex natura corrupta proniffimis ad ipfam incorrigibilitatem, jrei ! Alterum fundamentum zque ponde- YCZ. Adolefcentia à iman) rofum mox fequitur, potiori totius vite fundamentum eft : Si mntu:ïi j Df hec deficit ex ignorantia, deficiet ut plu- rimum per totam vitam. Unde in Pro- yd verbiis'c. yo. legimus t Qui congregat in hi , meje , filius (apiens eft , qui autem . [levtit. in afla- te., fil 4 ius confufionis, Cornelius à Lap. in M text, mox cit, numerat quatuor ztates, fee p 2 cundum MAN NVALE 116 cundum totidem partes anni? ,5 Pueritia eftas juventus * * Autumnus jyeft. ver'? , &tas prov feähor hyems fenectus, Ad- dxtque $ » Sicut eftas apta eít colligen- , dis frugibus in hyemem , fic juventus v ; idonea eft comparando viatico in re- h , liquam vitam, Et infra in fymbolica ( exphcatmne fic pergit ? ;; Homines me- 25 tere folent id, quod f'emmaumr, & di- 25 dicerunt in juventute * virtutes enim 25 & vitia adolefcentie adhælent homini 35 usque ad fenium & mortem, Labore L] 25 juventutis paranda funt alimenta fe nectutis, ?? Et qui non laborat in ju- » ventute in docrina facra , ignorarns manebit quoque in feriio;,, Ex his ergo [ docemur , juvenum atatem aptiffimam & neceffariam efle pre fenio capiendis doctrinis facris Cornelius a Lap. in tex- tum Proverb, g. & qui mane vigilant ad me invenient ine , hiec fequentia advertit, 3,& Ís 35 ri fapientes & relisiofi maxime labo. 25 rant in educanda juventute , atque in $5 ea fitam effe reformationem Ecclefiz, ?5 ac bonum totius reipublicz, IHlius enim femen & radix &c fundamenrum 25 55 eft juventus. Juvenes enim fient viri, 25 regentque Ecclefiam vel rempublicam, 5 quique pro fuo talento & gradu, aC, ?5 qua 2 puero didicerunt , aliis inftil- 22 labunt verbo & exemplo , legibus, cone filiis CVRATORVM 117 h r w n filiis, concionibus & moribus, ]taque inftar fermenti timore . & . smore DEI 25 fermentabunt, & imbuent omnes fibi fube & t 35 ditos, cognatos, amicos, vicinos &c.,, [t j [l 1 Huc concordat, quod legimus Ecch XC77 1 frml c, 6, Fili ! a juventute. tua. excipe . docirinam , lr Omin «* uque ad camos invenies (apientiam . fapien- n li hi tiam nimirum fpiritualem, five doctrinam chriftianam , que diu difcenda , ac a ii o 1 pueris per omnem ztatem , ut in fene- Un- "H &ute ea plene patiamur & fruamur, de ibi poft alia fic habet Ecclefiafticus Id If li 1 v. g. In movifimis , id eft , in fene&ute , invenies vequiem -in ea , fapientia, €* conver- igna Jr fï tetuv. tili in obleclationem, Tren. 3. legi- D mus l Bonum eft viro , cum portaverit. jugum Tu ab - adolefcentia — (ua. Nempe illud jugum « n do&ring & difcipline chriftiane, de quo ) ait Chriftus : Tugwn meum (uave eff , &* ouus T meum leye, Math. E t. Hinc patet , quan- ta neceffitas folertis & induftriofe cate- ne i chizationis in bonum totius reipublice HT Bd chriftiang, & cum neceffitas ifta pariat obli- gationem gravem Curatoris ex circumftantia d adolefcentie & juventutis aptioris ad has Vs do&rinas capiendas pre etate virili & fe- j jj nili , relinquimus unieuique ferventi Cu- ratori ex his fundamentis educere necef- farias fequelas, Atque hec fundamem- ta ideo voluimus fagacius explicare, quia -e , ab aliis , quos defupier legere datum 1f * 3 118 MANVALE n indicata quidem , íed non adeo folerter . explicata reperimus. $. IV. De gravi obligatione adminiffrandi Sa- cramenta Ecclefíe plebi cura, fue commiffe. imus hic generaliter de omnibus Sa. XCFII, Ag cramentis adminiítrandis ex iis folis rationibus , quze indicant Curatori gra- vem obligationem eo modo adminiftran- " di, quo decet. Qualiter enim fingula adminiftranda fint, feu quo modo, fin- Rationes gulariter expendemus. P, s. porro hoc loco examinande apparent duz, Prima eít, quia Sacramenta funt fumme neceffaria; fecunda eft, quia funt fan&iffi- m2, unde íumme zeftimanda tam ab admini- ftrante, quam fufcipiente, Has duas ratio- nes antequam examinemus , premittendum eft, quatuor effe Sacramenta adminiftranda a Curatore: Baptifmum, Penitentiam, Ev- chariftiam , & extremam Unctionem, nam Matrimonio tantum affiftit, non admini- ftrat, Jam de neceffitate, qua eft pri- ma ratio examini fubje&Ga , de neceflita- te, inquam, fingulorum adminiftrando- rum Sacramentorum agamus, XCFIIi Sciendum namque eft ,Sacramenta » elle » p«r que omnis vera juftitia vel » 1l- €VRATORVM 119 ij ,, incipit, vel cepta augetur, vel aniiia $, Teparatur,,, Conc. . Lrige d9 7 Eer Baptifmum incipit vera juftitia, utpote per quem ingredimur in Ecclefiam DEI, omnis. Sanctitatis. Per fundamentum jfran Euchariftiam czpta augetur ? per Peni- i 7] It f tentiam amiífa reparatur, ut ex hoc ipfo effe&u fingulorum agnofcamus fümmam ib neceffitatem, Dominus enim nofter JEfus Chriftus univerfe San&itatis & Author & 283 ALOTL Promotor, falutis noftra avidiffimus , fe- cundum multitudinem mifericordiarum fua- driit rum confiderans fragilitatem humanz na- u ture , talia inítituit media gratie , qux , Matoné fngulis effent facillima ad fufcipiendum, & tamen infallibilem effe&um habeant ex w t fur gratia, quam continent , & conferunt ex opere operato illis, qui rite ad ea fufci- Yf ioalti pienda funt difpofiti, nec ex parte fua po- nunt obicem, Quod ultimum reliquit liber- Uts f J , d tati humane ad meritum , aut. demeritum. t l nidrim Jam loquendo de Baptismo , ejusque XC7X. neceflitate abfoluta , Concilium Triden. m m tinum feff, 7. Can. g. fic ftatuit : ,Si 5 quis dixerit , Baptismum liberum effe, i . dii , hoe eft, non neceffarium ad falutem, ana- ; thema fit,, Nam per Baptismum ingredi. n il U mur in Ecclefiam Chrifti, Chriftoque incor- poramur, & per eum in fpirituali fenfu ve- l|utiterum creamur, ut dicit Apoftolus ad al Ephef. c. ?. Eramus natuva fl irà - - - con- d yiyi- H 4 t ago MANVALE qit vivificavit nos in Chriflo - - - Ipfius emim ftt- j UL n mus. fatlura: creati in Chrifto. $ Eíu. Id eft, per Chriftum Redemptorem rurfus creati fumus, quia in Baptismo fpiritu Chrifti regenera- ti, & velut creati, fa&tique fumus fratres Chrifti , nova creatura , filii-DEI , & ci. ves Sanctorum. Juftificatio tota . meritis Chrifti tribuitur, ficut creatura tota om. nipotentie. DEI, W Jgitur juftificatio im- pii, fve originaliter talis per: peccatum Adami, five impii per peccata actualia & propria talis , Chrifto attribuitur, Et prioris gratia per Daptismum , pofterioris, per Ponitentiam , per merita Chrifti ve- nit, & tales quafi noviter creantur, neme pe in fpiritu & gratia. C, De Euchariftia hoc fpeciale eft no- tandum ex Concilio Tridentino feff, 13. €, 3. quod reliqua Sacramenta tunc pri- m mum fancificandi vim habeant , cum LT * * quis illis utitur at in Euchariftia ipfe fan&titatis Autor ante ufüm fit. Item de effe&ibus ibidem Can, 5. ,, Si quis dixerit, t p) vel precipuum fru&cum . fan&iffime ?2 Eucharittie effe remiffionem peccatorum, 35 vel ex ea non alios effe&us provenire, ) 25 anathema fit,, Item alium effectum fta- tuit ead, feí,c, g. in fine, , Cujus vi- n, » gore ut confortati ex hujus miferce | », Peregrinationis itinere ad coleftem pa- », Wiam ( fideles ) pervenire valeant * , €une CVRATORVM,. 121 j M'ï hi h lia , eundem panem Angelorum , quem mo- , do füb facris velaminibus edunt , abs- Mu Ef- til . que ullo velamine manducaturi,,, fecus igitur. Ss, Euchariftie , fi digne f l fumatur, eft confortatio noftra quotidiana DFI in hac miferiarum valle contra omnes 00f m tentationes apertas , & occultas infidias I t diaboli, unde non convenit, ut fetio pe- Ht tentibus pro cujuslibet. neceffitate aut uti- TT Dét litate negetur adminiftratio hujusSacramen- L du ti, cognita nempe & ponderata hac neceffita- Jity, te, aut utilitate( unde ad quotidianam , aut pali nimis frequentem requiritur fpecialis difpo- (rili fitio prudentis Confeffarii? "Talis enim lr t negatio effet negare precipuum medium confervande & augende gratie tam ne- k du ceflariz fragilitati humange ad obtinendam ) Mi falutem , non obftantibus tot impedimen- tís provenientibus, partim ex natura eo- r rum , corrupta pronifima ad malum;, partim ex tot tentationibus * a. r j ]ten. licientiis demonis, mundi & carnis, j dind De extrema Un&ione Conc, Trid, C7Z, al feff, 14, in do&rina de hboc Sacramento VOT ftatuit. Primo , hoc Sacramentum effe pOV 25 non modo Penitentie , fed etiam to- f i r AUL 9^ tius chriftian:e vite, qus perpetua po- W " À ?5 nitentia effe debet , confummativum., 25 Secundo,id eífe infítitutum a Chrifto 35 Redemptore , apud Mareum quidem m 2) infinuatum : per Jacobum autem Apo- H5 » ftolum MANVALEÉ T22 ,5 íftolum , ac Domini fratrem commen- Qb([l'. Tertio, etre- W jiM j 35 datum ac promulgatum. ?5 &um effe deli&a , fi que fint adhuc ,5 expianda , ac peccati reliquias abfter- 25 & swgroti animam alleviare, ac gere , m in eo divine mie ü 25 confirmare , magna ) (fericordie fiduciam expe&ando , qua FE "" 7) infirmus fublevatus , & morbi incom. liv moda , aclabores levius fert, & ten- 35 25 tationibus demonis, calcaneo infidian- i 35 tis, facilius refiftit, & fanCtitatem cor« ?5 poris interdum, ubi fa ]uti anime expe- confequitur.,, Quam autem ») dierit , neceffarium & utile fit qu&rer e hunc ef- & , fi poffi- fe&um tam multiplicem , N bile fit, recipere hoc Sacramentam , ex- l plicat idem Concilium fequentibus verbis? i v Clementiffimus Redemptor nofter, qui ?? u 95 fervis fuis quovis tempore voluit de tl falutaribus remediis adverfus omnium 22 L0f l 53 hoftium tela effe profpectum, quemac- ln modum auxilia maxima in Sacramentis D 2 E 55 aliis preparavit, quibus Chriftiani con* JM ?5 fervare fe integros , dum viverent, ab f Wn 35 ompi graviore fpiritus incommodo Cs NU bb pofünt , ita extremze Un&tionis Sacra- [ 25 mento finem vite , tanquam firmiffimo iNam et- ,5 quodam przefidio, munivit. 32 fi adverfarius nofter occafiones petr qlü It t Al ?5 omnem vitam quazrat, & captet, ut devorare animas noítras quoquo moco L Dm;u P»] t » pomf; 1 €VRATORVM 123 It t I Mi » poffit, nullum tamen tempus eft, quo u A » Vehementius ille omnes fusx ver(utie . nervos intendat ad perdendos nos pee ia d ia ») nitus, & a fiducia etiam , fi poffit , 2 divinz mifericordie deturbandos, quam 0 d » cum impendere nobis exitum vitz per- dub ?5 fpicit.,, Ql j CII. i, d Id adhuc notandum ex Tridentino, ( nf Patres ftatuiffe , hoc Sacramentum infi- tintm nuatum àpud Marcum, íed pofiea per Tif t Apoítolum — Jacobum commendatum A dU & promulgatum fuiffe quomodo f per Marcum infinuatum ? quomo- f pà do per Jacobum commendatum & Marci. 6. Mittens im, d promulgatum ? Qs v Chriftus Apoftolos , ejus poteftatem de- d d dit fuper damonia , que multa ejicie- v bant: & füper egros, quos ungebant oleo, q & [anabant , non tamen tunc facramen- taliter , nondum erant Sacerdotes a Chri- " qUW Tient Íto inflituti, Ideo Concilium utitur " termino * * infinuatum , poftea vero cum t d agl jam Apoftoli conftituti effent Sacerdo- KOm tes, quorum eft facramentaliter ungere j o extrema Unéctione , tunc S. Jacobus ut .flr f Sacramentum commendavit , promulga- vitque his verbis: Jacobi s. Infirmatur N quis ex *vobis , inducat Presbyteros Ecclefie , G& orent fuper eum , wungentes ewm oleo in, No- mine Domini, t9 ovatio fidei falvabit infirmum alleviabit eum — Dominus , & , fi in. peccatis fit; MANYALE 124 rl fit , dimittentur ei. Gc, His verbis cog- noícit Ecclefia ,. Presbyterorum . effe qu ii hocSacramentum velut jam faàtis promul- atum facramentaliter adminiftrare, Un- , G?'" e Cornelius in c, 6, Marci fic : ait; V , Apoftoli, qui curarunt oleo ungendo egros , typus fuerunt Presbyterorum J idem facturorum circa egros fuos, 25 25 oleo eos ungendo facramentaliter , ex- 25 trema Un&ione jam inftiruta ut per- » etuum Sacramentum, Sicut Joannis Sacramentum , 2 Baptifmus non fuit 25 íed typus d& preludium Daptifmi ]ta bl a Chrifto mox inftituendi.;, Cornelius. Sit ergo Curator maxime if u intentus : & attentus apparente quodam Y M periculo mortis, ne fua culpa & remora pereat tantus fructus & eifectus tam E ATA proficui ; & utilis Sacramenti. MA CITE De Poenitentie neceífitate ad repa- VA randam amiffam ratiam ex eodem Conc. Tus Trid, in fequentibus informamur, dicat r,*» [íeff r4, c. z. finem a Chrifto J inftituti hujus Sacramenti, & utilitatem his verbis : »Si ea regeneratis omnibus 25 ratitudo erga DEum effet, ut jw j g^ » itiam in Baptifino ipfius beneficio & »!ti gratia fufceptam conftanter tuerentur, U Pl non fuiffet opus, sliud ab ipío Bap- 1; tl ?5 tifimo Sacramentum ad peccatorum ree 4 t 35 miffionem effe inftitutum. " Quoniam VerQ d CVRATORVM | 125 Iw à 2 vero DEus, -dives in mifericordis , (CNOrt » Mi cognovir figmentum noftrum, illis 2 etiam vite remedium contulit, qui fe- iniltrefe. » lc j fe poítea in. peccati fervitutem , & ?2 daemonum poteftate tradidiflent , )b t ; Sacramentum , videlicet Pcnirentiie , tsv 4 » quo lapfis poft Baptifmum beneficium x | Indicat 2 mortis Chriíli applicatur;,, Attll fecundo , quando Chriítus inftituerit hoc QUE Sacramentum dicens : ,,Dominus autem lat r ,. Sacramentum Penitentie tunc pre- TAE 22 cipue inftituit , cum a mortuis cxci- 2 tatus infüfllavit in difícipulos fuos, ) g n 22 dicens : accipíite Spiritum fanctum , t froy) EPT quorum remiferitis peccata, remittun- : Qu 25 tur eis, & quorum retinueritis ; re- o renta funt. 25 Quo tam infigni facto, d h » & verbis ram perfpicuis, poteftatem l. ?2 remittendi & rerinendi peccata , ad re- 2 conciliandos fideles , poft Daptifimum Ü d [f ») lapfos ,. Apoftolis & eorum legitimis » fuccefforibus fuifíle communicatam , Tif 2 univerforum Patrum confenfus íem- MCF' 23 per intellexit,;, Indicat tertio , & utlit Cc, 3. explicat rem & eíficaciam hujus $. Of Sacramenti his verbis: ,Sane vero res "M » & effectus. hujus Sacramenti , quan- x UM , tum ad ejus vim & efíficaciam perti- ( (s » net, reconciliatio eft cum DEO,,, Ex his ergo apparet , effe&tum hujus Sa- cramenti eíle peccatorum remiflionem ; I & m 126 MANVALE g & gratie per peccota poft Daptifimum - uda commifíía amifle reparationem, hd quam neceffaria fir omnibus , quis pecca- ? " tor ignoret confiderans & experimento ) M capiens tot turbulentias , remoríüs, & conícientie erturbationes fpiritus & ) ortas ex peccato , fed ab his íe expe- ls p diens fufceptione hujus Sacramenti , & s inde recuperate grati DEI cum om- lääilüïl; nibus bonis & effectibus gratiae ? Reli- R'»:.gu:am qua de adminiflrratione hujus Sacramea- ti; ejusque modo & cautelis examina- W*. ( bimus P. 3, fuis propriis locis, CIF. Alvera ratio neceffitatis eft Sacramen: torum fànétitas , & hec potiffimum ur- get fan&itatem adminiftrarionis , quia Sancta fancte tractanda, Horum fàn« LR €titas vel exinde patet , quia Sacra [ iar, menta fluxerunt ex latere Chrifli poft 18 mortem lancea aperto. Miraculo- t th:z fum hunc fuiffe efluxum ex mortuo corpore Chrifti in comperto eft apud omnes. Inde dignofcimus rurfus hu. jusmodi effluxus fignificationem . potius ex fymbolo , & figura, quam a natura fumendam. Quodnam ergo fymbolum hujus eflluxus fanguinis & aqu& in tex ( [ tu Joan. ro. & contimuo exivit fanguis & : áqita 9 * nimirum fignificabatur ex morte & latere Chrifti , quafi fecundi Ade j a, dormientis in cruce Ecclefiam quafi » À CV RATORVM 127 i Chrifli Sponfam formatam efle, uod J explicat Cornelius a Lapide his verbis: S) quS P , Hoc intelllgge non proprie & preci- D M u » fe, fed fymbolice & rate , quod Femyrs mortem » Ícilicet : per f äli fanguinem & ; Chrifti Ecclefia redempta , inítituta , lil ' T » & fanctificata fit.,, 95, Cyrillus & PiCenr Chryíoftomus putant, aquam fignificare | an r Paptifmum, qui eft principium Ecclefio iig ! [ & Sacramentorum | ceterorum. Per P fanguinem vero reprafentari Euchari- lr u Íftiam , qu&e omnium Sacramentorum 1j finis eft, & complementum:; ad que duo quafi ad principium & finem ce- facram Imu tera Sacramenta omnia reducuntur. Hinc patet Ecclefiam fieri & confiftere per 5 u QU Sacramenta, Nam Daptüfmo naícitur, Confirmatione roboratur , Euchariftia uia- k paícitur , & perficitur, Peenitentia ía- natur , extremà Unéctione munitur, Or- r dine gubernatur, Matrimonio propaga- p m tur, di CF. qrlis Videmus ex his , quanra fit Sancti- m PD tas venerabilium . Ecclefie Sacramento- n11 rum iníua inftitutione, & origine,. Vi- ( NI deamus , quz fit fanétitas eorum in fuo fructu, & effectu, yt j Per fufceptionem ! I Sacramentorum, & inde articipata no- [? bis merita Chrifti paffi mortui, ju- Ítificationis & fíanctiratis gratiam mere- Clarum " mKur, nobisque applicatur, (j Dnempe. 28 M. ANVATLE ij y v nempe eít, ait Cornel a Lap. in Epi- j sU ftola ad Hebr. c,^1o. »Quod per ío- Qd » lam Chrifti in cruce oblationem non ii Py] omnes infideles , pagani, & pecca- cur]d , tores Í int' juflificati , fed requiri, ut AU ; hec Chrifti oblatio iis applicetur ; non p » per folam fidem , ut volunt lNovantes, ; fed eriam: per bona opera, & Sacra- , menta ad id a Chrifto inftiruta, ut y JA 55 omnlzbus feculis docuit Ecclefia.;, M [ CFT Verum quidem eít, nullam ab ad. m miniflrantibus virtutem Sanéctitatis habe- Df re Sacramenta, operantur enim gratiam Vl ex opere operato , non ex opere ope- i ln rantis, Nihilominus neceffarium — eft, ut ita a fingulis fan&te , & cum tania authoritate, ac attentione ad ceremonias prefcripras adminiftrentur , ut ex ipía adminifiratione appareant fumme ab ad- miniftrantibus eftimata , & a (ufcipien- tibus eftimanda. Et quis fcic, an non ífepe vilipendantur Sacramenta a íuíci- pientibus , quia videntur forte ab aliqui- bus tanta levitare , inattentione, aut pro- peratione adminiftrari ? fancta. fancte efle — tractanda ex verbo DEI omnes doce- mur.: A4aledidus enim , qui facit opus Dl De aurhoritate negligenter. jerem. 48. in adminiítratione Sacramentorum often* denda conílat, quia in ea repraíentant Chriftum , cujus miniftri funt in difpen- ans l , CVRATORVM 129 ln ! fanda gratia cuique Sacramento propria, s n « Eft ergo functio magnifica , & fumme !t* honorabilis , in qua verfatur gloria & Bone DEus! !1y honor divini Principalis, W& quanti zeftimavit minifterium füuum Apo- lm ftolus Paulus, Dicit de fe Rom. rzr. t ZMinifferium. meum bonorificabo, Honorifica- ,& tur gravitate morum, maturitate con- lt filiorum , actuum honeftate. Cauíam 4« hujus honorificationis explicat S,. Paulus in d . 2. Cor, 6. Nemini dantes ullam . offenftonem , ut non -vituperetur minifferium. noffrum , fed in tl omnibus exbibeamus nosmetipfos , ficut DEI Mi- 5" miffros, De attentione ad ceremo« Wt Q Mm é nias agetur fuo loco tertia Parte J G! mox fequente, TU 4 li eiy N , E L eza L N0« hs 7j r ) ) i QU f o u p wD) A [ s Fs T "* ) N 22, : A O d 8 0 ( LUf ed) 2 m R, P. Mesler,P.11. ! PARS E eA- LA A W E] d & *s qD3) Jïää a äägäg au W [ PARS Ill, DE MODO . SINGULIS OFFICIIS & OBLIGATIORIBUS SATISFACIENDL UUPUT E De modo fatisfaciendi obligatio- ni in officüs concionandi & cate- chizandi, $. I De 7nodo cum» fruciu conciomaudi. ; mni confideratione digniflima pro P T ! Concionatoribus funt, que do: CyII äv cet D, Gregorius in cur, pafto ral. Prologo Partis tertie , ur inde )* nofcant , quo ftudio & qua providen tia preparande íint conciones & ex ( pa h hortationes ad capiendum inde debirum G 4l i fructum, 'Tranfcribimus ipfius verba formalia. Sic in Prologo citato hac Tj J hgbet ; ,Non una , eademque cuncti$ T ; exhor- 1 € Y3X-A T O.R- V« M. 131 32 exhortatio congruir, quia non cun- » €&tos par morum qualitas adítringit, 2 Sepe namque aliis offüciunt, qua aliis P profünt, Quia & plerumque herbe, » quav hec animalia nutriunt, alia occi- 25 dunt. - - - Et medicamentum, quod Cl hunc morbum imminuit , alteri » » vires jungit : & panis, qui vitam D 55 fortium roborat , parvulorum necat. 2 Pro qualitate igitur audientium for- 25 mari debet ferno Do&orum, ut & fua & tamen 25 fingulis congruant ; pl a communis adificationis arte nun- 35 quam recedar,, Hzc in Prologo, 1) Deinde c. |! terr. Part. omnes inftiruit per fpeciales admonitiones, qualiter hi, qualirer alii docendi, & exhorrandi fint, [o7 Mox c, P reoulat exhortationem inul- tis exbibendam, ut fic fingulorum vir- lil ) tutes adjuvet, quatenus per hanc con- traria virtutibus non excrefcanr, ,Lon. Lt » ge laboriofius, ait, auditores innume- ( » rOS , ac diveríis paffionibus laboran- Xl , t8, uno eodemque tempore , voce 25 unius & communis exhortationis ad. i P»] monere,,, C. 3. loquitur de exhorta. tione, qua uni adhibenda eft contrariis / paílionibus laboranti, C, 4. docet ali- ; quando leviora vitia relinquenda effe , iC ut graviora fübtrahantur. »Q'lia P]e' »,rumque , asit , duorum vuriorum la NEUZ 132 MANVALE , £uor ingruit, hoc levius, illud for. fi um m * 25 tafle gravius premit: fi nimirum vi- 25 tio rectius fub celeritate fübvenitur , P uN , per quod feftine ad . interitum tend;- li tur. ,, C, s. docet, infirmis mentibus l f non debere alta ni preedicari. , Alta 55 enim , inquit, quaque debent multis f 35 audientibus contegi, & vix paucis 52 aperiri,; C,6. loquitur de opere pra- dicationis & voce, 5Predicaror, ait, , plus actibus quam vocibus infonet, & 25 bene vivendo veítigia íequacibus im- 25 primat, ut potíus agendo , quam lo- 55 quendo , quo gradiatur, oftendat, - -- 35 Neceffe eff; ut hi , qui verbo fancte ? predicetionis monent , prius ftudio 2* bone actionis evigilent , ne in femet- 2 ipfis torpentes opere, alios excitent Py) MOCCI E o m Prius punire propria fle- ? m 25 tibus curent , & tunc, quae aliorum W 23 punienda funt, denuncient, & ante- 22 quam verba exhortationis infonenrt , 2 omne , quod locuturi funt ; operibus li do- In 25 clament,,;, He íünt generales &rine D, Gregorii l. c, (l CFIII Atque ut meliorem methodum for- J mandi conciones diícat Curator, pra- confiderare debet fequentia. Omni ln l modo diabolus intentus eít noflris ma- M M lis, unde aliquos tentat in naturalibus , intendens oppugnare ip €90, ad quod | hfl noftram CVRATORVM 123 fj noftram naturam agnofcit effe pronio- l rem. 6e, g. Ad iram , ad luxuriam &c, alios tentat in moralibus : e, g, in ace- dia, in fuperbia &c, Imo & ipfi vir- ruti infidiatur , ut er vanam gloriam "H 4 Tl eam annullet, & unde fperare poffemus falutem ? pauc inde promereamur pcnam, Subinde variat , modo hanc paífionem, p modo aliam etiam contrariam predomi- d nari faciens , & univerfim nunquam cominus V le quiefcit , E eminus , Ops portune , imporrune omnia commi.- I fcere &perturbare , ut vel fuadeat "T faltem im- nea nobis eligere mala , ivel pedire majora bona , éL exercitia idi) virtutum , ipfam inclinationemm . noítram ATl naturalem advocans in fübfidium CUK l tentationis fuge, Sic tentator & 11 Of ipfe homo fünt quafi ex una par: :1 Te; Ex altera parte eft Chriftus cum antc fua gratia, & ejus Minifter fua exhor- ent tatione. Chriftus interne operans, & Tib confortans : Concionator excitans, & d invitans, Qusritur, qualis hujus de- eat effe concio , five exhorratio , & W quo modo inítructa; ut in tanta per- turbatione naturalium 2/ é moralium J (f fua doctrina animam hominis illuc de- ducat , ut a parte fecedens diaboli & WP corruptae pl'Opl'iæ natur& qusrat gra- W tiam Chrifti , & verbo DEI pradica- [ 13 to MANVALE 134 (y to firmiter adharens , per hanc gratiam Chrifti agnofcens fraudes inimici gene- g'gïm rofo diffenfu íe'ab iis expediat ? Ratio ( dubii eft ex S, Gregorio, quia Concio- nator uno eodemque fermone exhorta. tur plurimos , quorum divería quali- tas morum eft , & affectuum naturalium j ac moralium, e. g. Si fermonis nervum n ponit contra füperbiam , adeffe poffunt nimis humiles & dejecti in íuo fen(u, quani cito quod in prioribus fructificat, in pofterioribus perturbat ; & nocet, Etficin innumeris aliis occafionibus , de quibus agit D, Gregorius l, c, c. », in admonitionibus, Certum nimirum ex his de fallacia tena praconfideratis tatoris , hunc nullam occafionem inrer- miffurum , five aperte invitationis ad malum, fíive caufande perturbationis , ut multa íaitem impediat bona, ut, quod ad falutem profertur in fermone, J in contrariis affectibus vertat ad culpam & damnum , tantummodo , ut vim & m efficaciam verbi divini vel minuar, vel tollat, Ad hoc dubium refpondere in- cipiemus n. 3ir. Modo proponamus unicam faltem exemplum veére utilis methodi formande communis exhorta- ]f tionis, Con- CVRATORVM 135 M .M: Conveniant ad unum fermonem au- C2X diendum unus defperatus , alter pra- füumens, Uterque adificandus , uno ( eodemque fermone, Quomodo ordi- nandus hic fermo ? fi enim depredicat ï | li nimium mifí?ricordiam DEI fuper om- lr defperantem , nia opera ejus contra DOryin firmabit in fuo vitio nimium prafümen- POQJ * rtem * fi juftitiam nimis terrifice expli- fenf cat contra prafumentem , in infimum ba- &m;a'l rathrum defperationis dejiciet defperan- Q "s ..... tem, Ergo utri que declaratio &—ex- I T plicatio cum tanto temperamento fiat ; n ut defperatus difcat quarere mifericor- n diam DEI non tamen fíeclufo omni [ (ls timore , & pr ei 'vG 1mens difcat timere TT iuftiiam , non tamen feclufs fiducia in ia Bonitatem DEI ; fed hoc opus , al j nl labor eft, argumenta hujusmodi non u lunt obvia , ftudendum , allaborandum JilbIls eft, & praprimis implorata gratia divina, PL RO ilpi adhibito labore , fructus a DE« Ípe- Iffl| Q D randus, qui Dominus eft cordium tV folus ex lapidibus poteft facere filios el Abrahe, Dein deber ira. inftruere fer- [ monem fíuüum cum gratia divina , ut W f contra utrumque vitium loquatur, fed t ia temperate ?) ut utrumque virium attamen. modum oftendar, damnet , Ecce quo utrumque corrigi poteft. ip uno exemplo, quanta ars fit Omnig J l4 bus 136 MANVALE bus atilis concio ? quantum ftudium re. FAc! j quiratur in concionatore «tili. CX, Ex his ergo quoad modum concionum formandarum ad utilitátem quorumcunque auditorum fequentia, ut credimus , fervi. u Primum eft, fe- re poterunt principia, Je&io materie utilis. Videat Curator, quenam vitia forte regnent in fubditis fuis , prefertim cum fcandalo conjuncta: contra hec fe armet omni modo, fic ta- men, ut prefervet innocentes , & con- Ubi tamen fundat , ac emendet reos, obfervandum , ne per continuos fermo- nes tale vitium impugnet , eoque indi- Ícreto fervore, quafi nulla alia utilis fu« pereffet , de qua agat , materia, Ex- perientia enim conftat, per immoderatio- nem fervoris , & continuationem talis materie longo tempore , nullis aliis ine U termixtis fermonibus , innocentes carere frucu , & reos magis exacerbari , ut ne quidem fermonem amplius frequentent, iludente & paffionem acuente diabolo, n Hinc fequitur fecundum principium, Ut omnibus zqualiter falutaris , ordinetur di- r fcurfüs , optime facit exhortator , fi de utroque oppofito agat, de vitio & vir- tute , ut , quanto vitium , przcipue fi cum fícandalo fit conjun&um , magis re- Mi prehendit, tanto virtutem oppofitam com- mender, Sepe enim contingit, per ex« 'iïiig | Celll« CVRA'TORVM 137 ctm ceffivam reprehenfionem animos magis exacerbari, quam emendari, cum e con« wario per oppofite virtutis remonftratam It excellentiam , bonitatem , felicitatem , BCL[F*':;; | fru&um &c, auxiliante DEO , amabili Nl dl quafi vi & efficacia attrahi poflint animi, j T etiam defperati,ut per contrarios virtutum a&us facilius & felicius oppofitum infitum Ubdjs vitium eradicent, 'Tertium principium, TR Finis concienandi eft duplex $ illuminatio ft : I« intelle&us per clariorem cognitionem & explicationem veritatum , & accenfio vo- FA T« luntatis per affectus, Igitur ad hunc duplicem finem in componendo intentus Is 3 fit concionator , ut per illuminationem firmet fidem , & per affe&um accendat u- In charitatem, Quartum principium, a concionibus ordinariis & parochialibus ts non copiofe adducantur textus Scripture $ Ifs Si in horum addu&tione & AC & Patrum, allegatione tam copiofa vellet Curator It & fuam ja&are fcientiam , inutilis foret ifte D labor coram ruíticis , qui talia non ap- boln prehendunt, & qux audierunt , cito ob- . livione iterum dimittunt. Si qui tamen u adducendi textus ad corroborationem f do&rine , breves fint , & dein propriis J verbis explicentar amplius ad captum ) auditorum. Quintum principium, Apo- íftolus 2. Cor. 3, monet, non effe qu'- ! !)l Va rendam litzgram , fed fpirinum, eo quod lit- tera l I5 138 MANVALE tera occidat, fpiritus vero vivificet, Iei- tür potius ftudium intendatur in fpiritum, quam in litteram , ut videlicet auditos rium, prefertim plebanum excitetur ad )v duplex prxceptum charitatis, DEI & pro- ximi , in qu& tota moralitas tandem de- [! finit , ut patet ex Decalogo. Ad quid ergo ftudium circa germanismum fubti. lem , & inufiatum plebi? Interim tamen, fi concio formanda honoris , ut vocan*, ubi auditorium mixtum ex doGis & in- do&tis, ita morale inftruatur , ut indo&ti habeant, quod intellipant , & inde zdi- ficentur , do&i vero ex aliquo fubtiliore conceptu totius concionis inveniant quo» que, quod approbent. CXI. His principiis addamus fex Leges boni Do&oris , & utilis do&trine ex Cornelio a Lapide in c, 25. Exod, Ubi fic ,, Mo- 25 raliter ergo Do&ores & do&rina funt 25 lux & candelabra Ecclefiz, Eorum ,5 hec fit prima Lex : Do&or , ait S, ?5 Bernardus, fit concha , non canalis, ?* Hoc eft , prius fcientiam recipiat , ea- 29 que fe impleat, ut plenus eam deinde 25 in alios effundat, Prius fe doceat, ?* quam alios, Secunda, quidquid prz- ?5 cipies eíto brevis , ut cito di&ta per- 29 cipiant animi dociles, teneantque fi- 25 deles, Tertia , non tantum intel. ?? le&um, fed & affe&um imbust. nam » octri- CVRA ORVM 139 ?5 do&rina fpiritus non curiofitatem acuit, ? fed charitatem accendit , inquit $ ?5 Bernardus, Quarta , prius doceat 2 facto , quam verbo. Sic enim JEfus ,5 prius czpit facere , deinde docere 06f & 55 Do&rina , inquit S, Gregorius , cum j ?5 omni imperio docetur , quando prius ?* agitur , quam dicatur , nam do&rine I DI 25 fubtrahit fiduciam, quando confcientia 1l 2 prepedit linguam, Etc $, Cryfoftomus hom, 23. in Math. Si bene , ait, vixe- 25 55 ris, & bene docueris, omnium judex eris 25 Si male vixeris , & bene do- ?5 cueris , tui folius, nam bene docendo h 25 populum inftruis, fed male vivendo 95 doces DEum, quomodo debeat te con- 9?5 demnare, Nam, ut ait idem ferm, de Wont ?5 com punct, Grandis eft condemnatio f« ?5 componenti fermonem fuum , vitam ?* vero fuam negligenti Quinta 1ta ii ?5 doceat, ut delectet, itaque influat in fU 35 animum audientis jit$, omne tulit punctum, ?*5 qui mifcuit utile dulci, Sexta, qu& nl ud. nofti , ?* fine arrogantia poftulanti prze- j ?* ftes : quæ nefcis fine occultatione ig- norantiz tibi poftula impertiri,, Ha&e- nus Cornelius, ex his omnibus Igitur clarifime eruitur, quanta gratia DEI! bo- nis & facris Doctoribus neceffaria , quan« tumque ftudium , & induítria ad forman- das conciones ex omniti parte utiles A ] Mag- 140 MANVALE » lt l Magne fane gratie eft formare vere uti. lem concionem , cujus fru&us potius pendet a fpiritu , quam a littera , fru&tum enim fert non clamor, fed amor con- cionatoris , nec rifus auditorum , fed li contritio , non laus approbantium au- ditorum , fed converfio multorum ad DEum. CXIT. Finaliter adjungimus exquifitiffimam do&trinam D, Bernardi ferm, 10, in Cant. de bina la&is fpecie propinanda ex duo- bus uberibus fubditis fuis tanquam filiis Do&rinam a Curatore, in compendio fic damus, Dicit igitur S, Pater : Duo fponfe ubera effe compa[fiouem & — congratu- latiouem , & in iftis effe duas la&is fpecies, nempe una eft congratulatio , altera com- paffio. e, g. videt Curator , aliquos forti aliqua tentatione concuffos, & inde tur- batos ac triítes , pufillanimosque' fattos, non pofle jam ferre vim tentationis, con- dolet, mulcet , plangit , confolatur , alia« que pietatis argumenta reperit , quibus iv erigit defolatum, Hoc modo conciliatue affe&tus , fit grata infinuatio , & plus fic perficitur , quam omnib us inve&tivis, Écontra , fi promptum , fi alacrem , (i L bene proficientem cognoverit filium fuum, L: exultat , aggreditur falutaribus monitis, accendit amplius , inftruit , de quibus ïï poteft, ut perfeveret ; utque in melius ET | [ ein- i CVRATORVM I4I MU femper proficiat , exhortatur, Omnibus fe conformat, omnium in fe tranfert af- fe&tus , matrem fe denique probat non N minus deficientium , quam proficientium. Has duas la&tis fpecies defumpfit S, Pater ex illo textu D, Pauli ad Rom, t12. Gas- ii * L five. cwm. flentibus , per dere ctm. gaudentibus que verba, ait, materni. breviter expri- muntur affe&tus, quia nec dolere parvu- T li, nec valere queunt, absque illa, quz i, genuit, Utrobique neceíle eft fuis eam [mc! conformari vifceribus. Hecin fubftau- [l tia do&rina eft S. Patris, Éx qua unus- d) quisque Przedicator & .Curator ftudeat [ in formanjis e»ncionibus utramque lactis lj* fpeciem habere paratam , compaflionem ) & congratulationem , difcatque ulterius, Ufb | non unam propinandam omnibus, fed o prout convenit per circumftantias fingu- Ti lis. Quis ex his & tantis cautelis, le- 105 gibus ac principiis proficui fermonis am« 'on la plius miretur, nos in Introdu&tione prz- lllda [ ä fentis Manualis dixiffe, fpecialem eíe ar- DI ld tem bene poffe exhortari ? 6. Il hi De utih s»odo catecbizandi. . ii rnelius.a Lapide in c, 6. ad Galatas CX7/7 : CO de voce : Citecbizo h&ec habet: ,,Ca- a | » techizo. vox grzca eft , & idem eft , ac , v0ce — MA ONOVUOASY 142 voce fo iid na Ie & feu inflruere. Quia ?5 25 olim myfteria Religionis vivà voce »5 tradebantur, & nefas erat fcriptis cotn- um p mittere, ne in infidelium manus & no- t g ! 2b r 25 titiam devenirent, propalareatt 2 $ prO- 55 fanarentur, & irriderentur, Inde cate. ; 25 chifta dicitur , qui hzc myfteria docet, 25 & catechumenus di&us eft, qui audiit, & didicit: Catechifmus vero ipfa doctri- 25 na & inftructios, Ex hoc deducit idem ,i,nterpres S, Scripturz catechifmi & catee chizationis antiquitatem , unde €eam ve- concludit, nerabilem & eftimatiffimam Imo exiftimat , conciones Apoftolorum fere tantum 'fuiffe catechefes, Ex quo ipfo colligere eíft, catechizationem vere Hinc ea, effe partem officii Apoftolici. quz diximus P.preced, de gravi obligatione catechizationis ,fumme commendantur , & confirmantur, ]uvat ergo quzdam notare de do&rina chrifiana & ipfo modo in- Et cum defacto ftruendi in catechifmo. non fint catechumeni , de inftru&ione rudium , & adolefcentium Ííermo erit, CXIF. Si bene ponderemus , Chriftus ipfe non quidem catechifta , fed AuCtor cate- chefis fuit in illo famofo textu. Math, 19, Simte parvulos venme ad me , ralium eff eumm vegnum. celorum, Non, quod Chriftus ver- bum do&Grins ex ore fuo eis communica- b ?qeric 118 , [.il; tw Vgrit ,.1ed quod inde exemplum d CVRATOR V M. 143 H Viris Apoftolicis , ut ament parvulos, iis benedicant, eos inftruant ,& eundem effe&um in iis producant verbo & fer- mone, quem produxit Chriftus eos bene- dicendo , & manus imponendo, Nam, ut ait Francifcus Lucas Non eft du- WA 25 bium , hos parvulos à Chrifto bene- TR [ ?5 diéctos evafile in viros fapientes , & 25 fanétos , qui deinde Ecclefias rexerunt, Al 25 & fidem Chrifti propagàrunt, Ratio fo, u 25 eft, quia manus eft organum Oorgano- 25 rum, quare Divinitas Chrifti per ma- 25 nus divinam fuüuam vim & gratiam ex- TU 25 ercebat in eos, quos tangebat, falutem Qu ?5 eis corporis , animique. dans , occuita iytz 9?5 fua virtute eos fanctificans, DEOque 25 offerens e & quafi confecrans 335 En La eminenter effe&um catechizationis , & cujusque inftru&ionis parvulorum, QUf In hoc textu multos reipfa vocavit, CXF, 01 l] & eis commendavit munus catechizationis, ftimulumque addidit , ut (e huic minifte- dU 3j rio inftruéctionis parvulorum libenter ad- l dixerint, Talis fuit Joannes Gerfon, Can- :j cellarius Parifienfis celebratiffimi » ominis, 'Talis ( qui librum de hac re conífcripfit, tD J S. lgnatius Loyola cum univerfa füa So- cietate tefte Ribadeineira inp vit, S. Ignatii ]4 3. Ce 24. Ex antiquis $, Bafihus in u Regul. brevioribus difputatis interrog. 292, hu N Operg& pretium eft ad excitandum queim- U cunque MANVALE 144 ^l T cunque Curatorem adducere quedam ex jir tra&, de pueris ad Chriftum trahendis 3. joan. Gerfon, ubi fan&e & pie fe, fuum- T que factum de pueris catechizandis de- fendit, Inter alia fic fcripfit : ,, Adeo "T chn 22 jam indignum videtur apud multos, fi al 25 quis ex "Theologis , aut famofus in lit- j teris , vel Ecclefiaftica dignitate pra- 25 ditus ad hoc fe opus inclinaverit, » prefertim circa parvulos , quod mihi » » in fabulam , & improperium cefferit, Convincit autem illos exemplum Chri- " » 25 fti, qui, (inite, inquit parvulos venire ad me, talium e(t enim vegnum celorum. O pientif- b ! fime JEfu D quis ultra poít te vere- 25 cundabitur effe humilis ad parvulos, 25 quando tu , qui es DZus , usque ad » caftifimos puerorum amplexus brachia 1*11 25 manfuetus inclinas , atque circumligas? Mp 25 n Pl da mihi aliquem , qui fpiritualis eft, qui querat, non, que fua funt, fed que 1 A li Id 25 JEfu Chrifti , quem totum repleverit LU charitas , humilitas & pietas, & nul- » lum in eo locum inveniat vanitas & 25 cupiditas , cujus converfatio in coelis » unus ex Angelis fit 3 qui tanquam 95 DEI nec benedi&ione, nec maledictio« 1j 25 ne moveatur , qui nullis ftimuletur 25 vel alliciatur formis corporum , fe [ (f ) abftra&us in fublimi arce rationis , in »la 1 M P fola animarum perfpicaci qualitate ver- feturs h * A CYRATOARVM 145 u 1 » fetur, & hec intelliget 4» Deinde ob- "! trectatorum | objectiones folvit, »Sed , IUUL, ii ( » dicent; occupationem meam ( tanquam 25 Cancellarii) in majoribus effe debere. n lto Nefcio prorfus , íi quidquam majus 10j effe poteft, quam animas ,ab ipfis in- ferni portis eripere, & tales parvu- e Df 25 1V6r lorum animas quafi plantare , aut ri- gare artem non indignam horti | hi » Ecclefia d Cl J Tem Sed afferunt , me in 25 pradicationibus publicis ifta magnifi- CH Li "E centius operaturum, Id quidem for- 7 . tafle pompofius , fed* meo judicio an| J [ l [j2 non efficacius, neque fruétuofius , nam qui femel eft imbuta recens , fervabit [ D odorem tefta diu, Venite ergo ad me & "parvuli, ego vobis doctrinam , vos n » mihi orationem impendetis, Sic , Angelos noftros viciílim laetificabi- tlj xlu 95 mUS.,, Hactenus pientillimus & hu- qüä ever millimus ifte Cancellarius, Legitur quo- que de hoc illuftriffimo viro, quod cer- A tam formulam orandi prefcripíerit illis as u adolefcentibus, quos in catechefi imbuit C hoc vel fimili modo: Bone DEus! mi- p TM ferere anims noítri inflructoris Joan- nis Geríon, Et quis dubiter , preces innocentum celos penetraffe ; & mife- ricordiaam DEI pro utriusque repor- " taffe ? 3 xg'eh P A P. Mes]er , P.LI, K ]am MANVALÉ 145 one catechefis ve« m CXFI Jam a commendati Ma- niamus ad materiam; & modum. j in fubftantia , lo- teriam quod attinet , pubï j N uendo de noftris partibu s, & Dicce- QA " ft in Catechif. L joi fibus , eft eadem , que&e € j mo Romano , nifi quod ide m Cate- ii T licetur modo ru- L chifrnus Romanus €xp dibus noftris congruo per qua ftiones , IL bene inte & refponfiones , ut lligant , &ni omnis inftructio- TM quod eít conforme nis. Ad quid enim i nftru&tio, ubi non u Provincie M. jl [ eft intelligentia ? non omnes ^i & Regiones sequaliter capiunt & Íapiunt, & climatis qua liter ali& policitiores ; fubrilioris dummodo una e ademque fit & approbata ab doctringe fübftantia , varüs Diccefibus pr& fidenti- Epifcopis il bus. Hin c manet füuus honor & laus . venerabili Clero , cuj us pracipua in im- B &rina chriftiana u buendis rudibus in do elucet cura ex libris catec heticis pralo AW commiffis in his partibus per quiaeftiones ( &as ad captum Pa ] & refolutiones fuccin trie noftre accommodat as, & in nullo J hn quoad fübítantiam a Catechifmo Roma- no diícrepantes. Modum catechizandi quod attinet, 1CL CXFII varius eft, in eundem tamen plerumque iil 3 ' recidens, Communis praxis eft, ut qu* dem nobis conítat ; pr eemiffa invocatioe [ blicam r;citaq L Ue divine gratie per pu U9s ï CVRA TORYM iity 147 N üonem unius Pater & Ave , audiri vel juvenes vel puellas recitantes alternatim ( publice unum Caput catechifmi parvuli, 8 if Quibus pro merito remuneratis incipit carechifta fuo ordine aliquot quaftiones l C:, OL formare , & adjungere refponfionem, ac explicationem uberiorem pro captu IOfts rudium. at Quo finito procedít ad exa- men di&tarum quaeftionum ex ipía ju. li ventute pra&vie inftructa , & ubi oc. l Dor currir occafio,' repetit fuam explicatio- lIa nem , additque, fi qua addenda obve- J niant. Hiftoriasaptas vel premittit, vel Til é[it adjungit, Aliquifunt , qui in nullo alio variant, quam in hoc, quod in praceden- Xy (nt te catechefi , antequam finiatur, pro fübfequente catechefi jam forment quae- l] jl fiones & refolutiones per modum in- fltructionis praeviae, Et tunc fequentem [f eatechefin mox inchoant per examen &c. græi recidit in priorem modum, In hoc 101 » conveniunt omnes catechifle , ut par- vuli faciliores , adultioribus graviores n Q proponant queítiones pro utriusque partis capacitate & captu, Preter communem , publicamque ca- CXPIH iij techefin in templo coníüetudo eft lau. dabiliffdma in plerisque Parochiis noflrig " U introducta , ut Ludimagiftris fcholarum injingatur, fi non fingulis diebus fcho- t Q ke (uz , ialtem íingulis hebdomatibus * K x fal- MANVALE 148 g (altem binam vel ternam ut i nftituant ca- J techefin, cui invigilat Paftor, & fape b ü ícholas vifitando explorat ; ubi neceíle " " eft , induítriam Magiftri , & fructum feu n* fcientiam juventutis, In confirmationem pt ferviat ? quod ftatuit Benedi&us XIV. " fanétiffimus & fapientiffimus Pontifex Diecefi , adhuc Cardinalis pro fua tunc Lambertini, in f is Inftitutionibus inftit 9. ubi fic : ,Sicut Ecclefiafticis , autem de Parochis , ita & de Ludi- quos à tra- ?») magiftris ftatuendum eft, », den da pueris chriftiana doétrina libe- . D nime judicamus. Et m 25 ros & immunes ml poft alia : ,Ob hanc caufam Cle- eam condi- 35 mens XI. Ludimagiftris » tionem imponit , ut pueros chriftianam quod nos (in fua 25 legem edoceant , » tunc Diocefi ) precipimus & volu- '»L 2» mus, ut, qui Ludimagiftris examinan- P?] dis prepofiti funt, nullum prorfus ad. PP] mittant, nifi prius in illis omnibus , 25 que ad fidem & Relig ionem pertinent, peritosque certo P fe penitus inftru&tos , aliud probaverint,; Eadem inftit. ! Pon- qu oddam movet nobis dubium $s. 1 tifex his verbis : ,Sed quoniam in ut pueri in pa » à gris fxpe contingit , ( ,, fcendis armentis potius , qua m in au implicati ,, dienda chriftiana: do&rina , tempus conterant &C5s : Exiftimat u quidem CVRATORVM 1419 lgv quidem füfficere , ,,Si Parochi gravibus sdn 59 folidisque argumentis parentibus often- lrï li »5 dant , in manifeíto perpetue dame E $ nationts verfari periculo , fi liberos UC TLat10) 3 ) fuos Religionis elementis erudir nee ?5 Infuper perfuadeant, ut fuos s J gligant. Iont $5 quique liberos ad parochialem Eccle- df d:nm » fiam adducant, ibique Parochum fidei fl0l Dpa; rudimenta explanantem , & ipfi audiant, .,Sm 25 qua fortaffe non perceperunt, cum in- t [ul ?5 ter pueros ageren E*5 vel percepta ex H ?5 animo penitus exmderunt.,, lta qui- dem zelofiffimus Pontifex Sed bone : Jl AA DEus! quid efficiet in: noftra Patria , ubi Parochi auctoritas alia auctoritate fupera- (s ( tur, & fimul ex confuetudine commu- ni maritati quicunque fe exemptos a do- Tiapat [ l &rina chriftiana. audienda «swftimant n n ut aliter T) luper tanta paupertas eorum TOU fe fuosque fuftentare non valeant nifi nUS a pueros aut puellas , quamprimum per &tatem licet , pro data occafione pafcen- yibu tD dis gregibus deputenc* denique ubi ac- cedit rufticorum duritia ih conmmunitas T '( [ tibus verfantium ut illo tempore, quo doGrina chriftiana explicatur in templo, s p u d a paftura fua nullum dimittant , vel per alios fuppleri permittant. His igitur cir- cumftantiis perpenfis non videtur aliud remedium, quam , ut quandoque Paro- chus pafcentes greges quafi deambulans jl R 1n jl j' 150 MANVALÉ in campis invifet , & ibi inftru&ctionem h t & examen inftituat , vel faltem in hye- m YU W me fuppleat defe&tus veris, zítatis, & ]A autumni folers in catechefi , vel potiffi- ) mum examinando & inftruendo edo- ceat tales ignorantes, & per illas anni partes in catechefi publica factos invifi. biles Si quis alium modum oftendere potuerit, libenter in hoc edoceri cupi« mus , & rogamus, UÜOFPID P-—IE (H De modo d& requifitis circa adminiftrationem Sacramentorum Ba. ptifmi, extreme . Unctionis; & Evchariftia $.L uam) mece[Jurium fit , obfervave àn adminiflrandis Sacramentis prefcviptos infingulis vitus C? cevemonias. uanquam absque dubioRubricifte, quo- CXIX Q rum opera non funt ad manus no- ftras, multa & varia de ritibus & ceremo- y niis fcripferint, earumque obfervantiam neceffariam vel probárint, vel fuppofuerint, attamen variasrationes invenimus & nos , D quibus erudimur in ftudiofa attentione, in obfer- €VRATORVM IjI Is obfervandis ceremoniis & rubricis, in Sa« j cri&cio Miffe , & adminiftrandis veneran- t diffimis Ecclefie Sacramentis. Prima ra- Yi d J & tio defumitur ab obedientia Ecclefiz illos ritus przfcribenti debita, Secunda ratio Ilj | . f | petitur ex pietate, quia devotionem pro- , [ movent, 'Tertia, ex refpe&u Sacramen- ln füummaa torum adminiftrationi debito , um enim conciliant iis majeftatem & zftima- tionem, . Has tres rationes in prafente $, deducemus, inftituendo paritatem inter ceremonias, prefcriptas in vet, "Veftam, & noftras ceremonias in novo Teftamento, Qf ut vel exinde hujus attentionis in obfer- f. D. yandis ritibus Ecclefie major habeatur ratio. Supereft quarta quoque ratio, quia ceremonie funt facrameptales, feu plene myfteriis , de quibus $, fequente At« aliqua videbimus , & explicabimus, que ut previe omnem viam occludamus, r contrari& opinioni , & negationi bujus necefhtatis , premittimus Decretum & r n Canonem Concilii Tridentini feff, 7. Can. X3. ubi fic t..,,Si quis dixerit, receptos & & 25 approbatos Ecclefie Catholicz ritus in folenni Sacramentorum admiíiniftratio- Ws ? 955 u » ne adhiberi folitos , aut contemni , aut 9? fine peccato a miniftris pro libitu omit- ?? ti,aut in novos alios per quemcunque Y 25 Ecclefiafticum Paftorem mutari polfe, m 25 anathema fit,;, Jam examinemus tres :S*' l P K 4 I$2 MANVALEÉ memoratas rationes, inílituta pariter me. .QQE ! ) morata paritate, W CXX Ceremonialia precepta antiqui Tefta- y.r imenti inlibris Leviticorum & Numerorum [/^ multa fuerunt, & quidem a DEO prz- Ícripta fecundum modum & ordinem, ut patet legenti eos libro Cum tamen ee ceremonie pro fine aliud. non habue- rint, quam facrificium veteris 'Teftamenti m figuram noltri Sacrificii; nihilominus de- lo n bebant obfervari illa przecepta , quia a DEO Moyfi dicata, & à Moyfe populo promulgata , proinde in obfervatione il lorum przceptorum obedientia locum ha- [ buit. Quanto magis in Sacrificio Miffze novi Teftamenti , & adminiftratione Sacramen- torum novz legis,quz tantopere excellunt & infinite fuperant illa facrificia , & Sa- cramenta veteris legis 7 licet enim imme- diate non fint a Chrifto, ordinata tamen in funt ab EÉcclefia , cui in fimilibus pote- ftatem ordinandi dedit Chriftus, Secun- & ad M do,ille ceremonis devote erant [ h devotionem populum . excitabant , ideo obfervande quoque erant ex pietate. Cur non idem dicendum de ceremoniis prafcriptis ab Ecclefia in adminiftratione Sacramentorum , & Sacrificio Miffz ? funt plane devotlfïimæ, devotionem augent in populo, & plereque infüper non carent fuis my! iteriis. $Sane devotiffime funt, "Y u* , CVRATORVM Uir'g 153 ut patet eas legenti , potiffimumque cor- refpondent in actione externa San&itati ( textuum in devotione interna, quam hi textus excitant , & movent, ut afpiciens 00; eas ceremonias tam multas & varias ipfe fithom )f quoque populus excitetur ad devotionem m rm " internam, & ad eftimanda tam fan&a Sa. giti cramenta , tam devote flbi adminiftrata, 'ant precipue in Sacrifieio Miffe , quod eft I V opus diviniffimum. Tertio , ceremoniz a veteris Teftamenti , prafertim circa Sacri- ficia, tunc temporis precepta , maximam na ipfi Sacrificio conciliabant majeftatem , & zftimationem, Legatur hiftoria Dedica- i | tionis templi falomonici , quanta majefta- As te, quanta authoritate fingul& ceremonis adimpletze fint, & quantum beneplacitum u j« inde habuerit DEus , cujus majeftas & Iu gloria manifefte apparuit, & implevit n templum Domini, vifo confenfu internz Pl M p« devotionis Regis & populi cum ritibus ecur & ceremoniis externis plenis majeftate & &n pompa, Inde videmus , quanto plus gra- Kin tie divine promereamur , fi confentiat h1 Vav interna devotio tam Sacerdotis, quam po- puli cum accurate adhibitis ceremoniis preícriptis plenis gravitate , pietate & &ftimatione in Sacrificio Miffe & admini- flratis a Curatore Sacramentis 2 r Hinc apparet, quam neceffaria & proficua fuerit nt inftitutio Seminariorum , in quibus Reli- K ; giofi MANVALE 15 gt giofi & do&i ihcipientes per inftru. in ritibus & ceremoniis fu- i5 &ionem QQ i ture -curz adaptantur , ut tam Sa. Y M criicium Miffze L quam adminiftratio Wil Sacramentorüm per gravitatem — facri- ficantium , per ordinatas & uniformes aCtiones adminiftrantium , in populo zfíti. mationem debitam confervent , & pieta- tem ac religiofitatem iis Sacramentis im» [ pendendam adaugeant, Et ut denique huic obligationi fatisfaciendi ritibus prefcriptis a Curatore melius fatisfiat , confultum - erit , quotannis ad minimum fÍemel eos relegere , ut refricetur eorum memoria, neé per oblivionem , ut fieri poffet, mul- te ceremonie: fucceffive. intermittanturs aut debita gravitas & pietas in adminiftra- tione Sacramentorum minuatur , aut pe- reat, 6. Il Ml vDe enodo adminiftrandi | Sucramenta um Ll Baptismi, C? extrema Unctionis. lls acramentum Baptismi omnibus neceffa- CXXI S rium effe ex fide docemur , dicente * * Chrifto Domino Nifi quis venatus . fuerit It ex aqua CF Spiitu — anto , non potefl introire O.Ja. in vegnum DEL. Joan, 3. Hinc quanto plus N neceífarium hoc Sacramentum, tanto ac- i curae CYRATORYM, 155 T curatiore - modo , pietate & au&oritate TOi adminiftrandum eft, ln modo obfervan- iv do inftruitur Curator per Rituale Dicce- Eïl fanum $ de pietate ex . precedentibus cone | | ftat , hoc ipfo , quia Sacramentum eft, & íancta fancte tractanda coníentiente de. Df lt a votione interna cum ceremoniis externis. " L TP Auctoritatem requirit ipfüm minifterium Q j iacrum, tanta nimirum aucoritate & gra- t D) vitate adminiftretur , ut ipío facto con- ftet a fe eftimatum , & ab affiftentibus Áeipi| feltun aut fufcipientibus eftimandum eífe Sacra- ] &i mentum, Dicitur Baptismus ab Apofto- Vr lo ad 'Tit, 3. Lavaerum regeuerationis ,. &* re- Tij* sovationis Spiritus — (audti, Per Baptismum N enim regeneramur; & renafcimur in Chri- nitre o , & novi homines , puta fan&i , jufti, m n ^ p DEI amici &. fili efficimur. Unde Baptismus dicitur renovatio , feu iterata generatio , quia -quafi de novo , fecun- dum carnem genitos ,. regenerat fecundum fpiritum & virtutes, Concordat cum jj lN textu Chrifti Domini Joan. 3. füpra , in quo dicitur homo renatus ex. Aquá , fci- n licet regenerante , & piritu (ando reno- vante, Renatus dicit novam nativitatem, yis P non renovationem , ficut dicitur nova UM omus neo-extructa in priore loco, non renovata, refarcita , & fuffulta. N Quanquam porro ad DBaptismum ne- CXAXMT * Y €effaria fola aqua naturalis tanquam ma- teria, NI MANVALE 156 " terià, &.forma : Ege te baptizo C'c, nihilo« minus ceremonime baptismales funt mul. Wf Q y tivarig, & quidem tales, ut, fi contin- geret infantes in periculo partus , aut mortis conftitutos fubito extra templum ( baptizari debere, poftea, fi fupervivant, ceremoniz in Ecclefia. fupplende fint, Unde facile colligi poteft, eas nullate- nus contemptim tractandas , vel quomo- dolibet negligendas , vel, quod. pejus ef- fet, pro libitu immutandas , ne agatur contra Canonem ConciliiTridentini n, 119, in fine citati, Singule enim ceremonicz t funt myflerie[a , & conferunt aliquid fpe- cialis grati& , uti fequentibus numeris oflendemus,, Videamus generaliter ; qua« les precipue ceremonis in adminiítratione Baptismi prefcripte fint ab Ecclefia omnia Sunt autem bene & fapienter ordinante., fequentes, Formatio crucis multoties re« * li petita * Infufflatio ?. Sal benedi&um gu- ftandum a. Baptizando ; Deprecationes va- rie * Adjuratio demonis : Le&io S, Evan« gelii ; 'Terra mixta fputo cum pollice applie cata auribus & naribus * * Et percepta in aqua benedi&a folennis introductio templum ad fufcipiendum ipfum Baptif- ä mum, In templo profeflio fidei per Pa- trinos nomine infantis, cui manus impoe " ^i nunt refpondentes , ut fignificent , non ln proprio, fed impotentis infantis nomine AL eam CVRATORVM, 137 ïfo L * * eam Ííe facere profeffionem Injun&io Ut y, oleo catechumenorum : lIpfe. Daptifmus : T * Linitio cum chrismate * Veftitio cum " veífte;alba, & apprecatio pacis, Nemo fetyig credat , ab Ecclefia iftas tot ceremonias, & tam fanC&tas Daptismum praecedentes & evrviveru IP. [f fubfequentes fine myfterio in fingulis con- D]l tento prafcriptas efle, que myfteria abs- Uomo. ue dubio inveniri poterunt in Rubiciftis, u & Unde concludendüm eft cum P. Sebaftia- Qu l no d'Abreu e Soc. JEfu "Theologo inftit, | l, "94 ] aroch. 1, 9. feót, 6; ,Eas obfervandas, DIOni ,, licet enim non pertineant ad effentiam i , Baptifmi , continent tamen magna my- Tetis ,, fteria , & funt in precepto Ecclefiz.,, Ws i fam eruamus breviter myfíteria in cere- AE moniis iftis contenta , ut tanto fortius Qu Oftendamus earum neceífariam obferva- AUtem tionem. je r Prima ceremonia eít frequens for- CXXIII n g jes Va matio figni S, Crucis , & incipiendo fe- Ea ipfum fignat baptizans , ut vel inde re- pl coligat fe, & cognofcat, adminiftratio- nem fuam eíle vere fan&dam , & facra- m o i mentalem ad augendam propriam. devo- tionem, Multoties ante , in, & poft ho Baptismum fignat cruce Sacerdos infan- W l tem, cum enim demonem expellere , & A ejicere nitatur, ha&enus refidentem quafi in throno peccati originalis , his armis gJ..AhQ ur S, Atha.;zgüus a Utitur utilil:cr , ham teftat iB MANVALE 158 [ Ü in vita S, Antonii , hunc dicere folitum, W crucis eít aheneus murus ad- , Signum Eft N ,, verfus demonum machinationes,,, nimitum fignum victorie & triumphi Chri- [4/ at fti JEfu in cruce mofientis & vincentis peccatum & infernum, Unde hoc fignum maxime horret videre , & iterato per illud debilitantur virtutes diabolicse, Altera N ceremonia eft infufüatio in forma crucis, Sacerdos enim mox adjuraturus adjuratio- ne demonem, previe infüfflando aliquam ratiam divinam infanti infpirat , & po« tefítatem adimit demoni in animam infane tis, Sic S. Auguftinus loquitur de Or- dinandis , adducens exemplum Chrifti Joan. 20, infufflantis Apoftolos , & dicentis Accipite Spirirum. antlum. &v ubi fic S, Pater ait * ,luflaio hec gratia quedam eft, » qua per traditionem infunditur Ordina- ,52 tis*), Hoc ipfum dicamus de infuf- fladone infantis, quod opertetur aliquam gratiam , dum eum e poteftate diaboli incipit eripere, proteftando contra eum, ut exeat ipfe , & det locum advenienti 'Tertía cere- Spiritui fancto Paraclito, monia eít íal benedi&um ori infantis Addamus etiani immiffum ad guftandum, terram mixtam cum fputo applicatam auribus & naribus infantis, Saiem fa« pientie guftandum dat, & finis exprimi* $ur ») Oratione, ut baptizandus expleatur 4j cibo CYVRATORVM 159 " 1'01 cibo celefti , quatepus nimirum fuo tem- Tiny pore fit femper Domini Spiritu fervens, neuu fpe gaudens , Nomini divino deferviens, npilc ficque fiat ipfi Chriftus propitius in vitam V h i &ternam, Per terram &c, fenfus externi, X ls m nimirum aures & nares unguntur pollice, þö l ut aures fiant apertze ad audiendum cum PUM fru&u verbum DEI, & fic 'fiat iftud n LU UL verbum DEI per virtutis exercitium in af odorem fuavitatis , fcilicet fpiritualis & in- ïuql. tl terne, ut dele&abiliter virtutem exerceart, (« ficque infans promiífam beatitudinem ob- [ tineat, CXXIF Quarta Ceremonia frequentes depre- cationes fuünt, & adjuratio per formatio. UM nem $, Crucis in fronte infantis, .ï) " aï[ Legi- mus de Chrifto Domino , quotiescunque m el n) aliquod miraculum Ooftendere voluit ho. minibus, prius fufpiciendo in colum de- Jniu 1 Ua diffe honorem DEO Patri tanquam ho- ) minem , & mox deinde poteftate divi. Qaboll nà beneficium hominibus exhibuiffe, Un- eu ls de Ecclefia in omnibus eundem ritum T& Obfervat per varias deprecationes pre- eete miffas Baptifmo , agnofcendo omnis boni ] Af fontem DEum effe , ut poft acceptam P laudem & gloriam tanto certius & citius divina bonitas conferat gratiam, & ani- ma per fübfequentem Baptifmum fiat ha- bitaculum Spiritus fanci; Neceffe eft it autem jupgere propter honorem Trinita- N Sis , MANVALE 16c t ( tis adjurationem demonis formate figno d crucis in fronte infantis, quia prius eji- & D:r ciendus demon, ut hoc ejecto fubintret Spiritus fanctus. Quinta ceremonia eft un&io cum Oleo fan&o , quam undio- " nem immediate fequitur Baptifmus , & hunc fubfequitur un&io cum Carifmate, Cur premittitur un&io olei? Cur fubfe- quitur un&io cum chrifmate ? Un&io- nem olei nobis explicat S, Dionyfius de D Eccl Hierarchia c. 7, docens , eos,qui baptizantur, oleo inungi , ut intelligant, ä hoc figno fe inungi quafi Atlethas Chri- fti , ac confequenter vocariad facra cer- tamina pro fide & pietate obeunda, j , Atque tunc quidem , ait Dionyf. olei , un&io baptizandum avocabat ad facra Pramittitur ergo hec j i » Certamina,,, un&io, ur nofcatur, quamvis per Bap- tifmum fit futura remiffio peccati origi- nalis ( & quorumcunque peccatorum ante h. a Baptifmum commifforum , fi aduitis fal- tem attritis confertur ) non tolli tamen omnes effe&us peccati originalis ; ideo i baptizando remanere continuum certarmen, V ad quod fortiter agendum uncione Unde hec cere: ii S, Olei premunitur. ] monii a Sacerdote proprio nomine per- agitur: ego te linio, Sequitur vero umctio Chrifmatis Baptifmum non nomine pro- — prio Sacerdotis , fed nomine DEI: DEw | | 9tiifiie hui/(;g,/, CVRATORVM 16I Ti ; «;/u Omnipotens €2c, Ipfe te liniat. &, quia Chrif- prir ma ex oleo & balfamo conficitur , li & petitur gratia, ut fuos novos milites emome;: & Atdetas ipfe DEus roboret íua gratia n ui in pugnis fpiritualibus contra demonem, fb j carnem & mundum, ut memores ju. Af cundi odoris, qui e balíamo efflatur , ir (ii vitae fanctitate , morumque füavitate cae- Undi teros omnes ad vitam - chriftianam , yís d virtutisque ftudium pellicere fàtapant. 85,q Ideoque Baptifnum fuübícquitur unc&tio ll Chriímatis , quia per Daptifmum jam ; (r: repeneratus , & factus habitaculum Spi- T C ritus fancti , majoris & perfe&lioris gra- AUA tie capax, inflitutus jam eít ad recipien- ; Ol dum plenum robur omnis grati& , quae i neceflaria efít ad vitam bonam ac íàn- D ho j &am:, & inde refultans bonum exem- i) Dl BHP plum , quo etiam alii pelliciantur ad bonum, qnj Denique ulüma principalis m ant ceremonia eít veítis alba , qua induitur ts Baptizatus ad fignificandam plenam pu- ritatem anima' virtute Sacramenti Dap. Cüj&' J J tifmi jam collati ; & ad indicendum, jl jam penes futurum Adetam Chrifli fore, ut hanc veílem candidam vere inno- Wt ( centie & puritatis ipfe confervet , ut a illud veftimentum immaculatum perfe- rat ante tribunal DEI ad capiendam j y j inde vitam aeternam tanquam mercedem innocentis & íanéte vite, a L jf &,P. Mesler,P.I1, Jam MANVALE 162 a CXXE^ Jam vidimus principales omnes ce- g h remonias baptifmales myfterioías efle, Wi iM Sicut enim in Baptifmno per ablutio. qui nem corporalem intelligitur ablutio íà- « cramentalis interna a fordibus peccatu, L ita non minus per ceremonias reliquas hi intelligitur bonum alíquod fpirituale , V quod confertur anime Daptizati, Unde hac ponderans Curator colliget , ne- & ceíle effe fibi , ut totum actum admi- u niítrationis hujus Sacramenti, cum om- i l ni ferietate , ietate , attentione , & uü auctoritate períolvat, nec de ceremoniis qii quidquam vel negligat, vel variet ; no- T ícens Ecclefiam in his fuiffe fatis pro- f0 vidam , & in ordinandis ceremoniis abs- W Sg;ra' que dubio a Spiritu fancto informatam, 11 UY Sacramentum eft , quod adminiítratur, TOU & ceremonie fíàcramentales , íeu my- Qu Íteriofe funt , habentes varios fruétus g * * unde credat, internos & éípirituales Tij quod; quia Sacramentum eft, fructum z ferat per gratiam iníitam ab infltituente Chriíto ex opere operato , & quia ce- l remonis facramentales, per intentionem A Ecclefize ordinantis illas, uberiorem quen- la dam fructum afferant ex opere operantis, N quia illos deprecantes & orantes ac fig- uT nantes alios DEus libentius audit , & lo ) exaudit , qui fanéte Sancta tractant, Re- ifiys vereatur ergo DEum in bujus admini- mme Ítrae CVRATORVYVM 16 Qp T0 Ítratione Sacramenti , & prémiffa inten- (s tione adminiftrandi ; & faciendi , quod t d a facit Ecclefia , & inflituit Chriftus fe. d) LU cundum communem [íenfüm Ecclefia , Sp d vel oralitet vel certo mentaliter humi- 5 li liet fe coram DEO , & attendat, que (PI'H.[UR:T legit & facit; Talis certe magnam de- m votionem fÍpiritus íentiet in. adminiftra- tione hujüs Sacramenti, . E (r Hdms Esdem íunt rationes in adminiftra: CXXPI um qp tione Sacramenti extremaáe — Unétionis ; ne, d TeTmoni tum quia Sacramentum eft , tum quia &eque utilem & füo modo neceffarium; Cf ] Ilf tum quià etiain ceremonis fünt fíacra- B pra. ientales & myfteriofe, Hujus qui- js dbee| dem Sacramenti materia remota eft ole- O um olivarum ab Epifcopo benedictum; ylritut proxima eft unctio quinque fenfuum ex« [e ny ternorum fecundum modernuüm ufum fnida Ecclefize. * $ unus Fructus eft duplex qredat fpiritualis , alter corporalis, Spiritua- fridu lis eft remiffio- peccatorum ; fed per ditoent áccidens; cum enim per fe non fit Sa- T cramentum inortuorüm , qualia funt Diont Baptifmus & Pcnitentia , ut primam mqr £ratiam per fe conferat, conducit ta« a inen per accidens ad hanc remiffionem T .' pro caíü ; quo sgrotus effet attritus ; ul nec poffert aliud Sacramentum füfcipere; y fufficiet ergo ad gratiam attritio cum hoc / ,;Jnm biüis dis Sacramento, Unde A ! poftolus Jaco citi " P MANVALE' 164. cit: & ff im peccatis. fuerit, dimittentur. ei &c, a Alter corporalis finis & effectus eft fa- g n nitas corporis , -fi id faluti- fufcipientis g expedierit, Non igitur promiífio hujus wl effectus eft abfolute connexa extremae Un- PL Ü &ioni, fed folum conditionate;qui proinde atil effe&us non dabitur infallibiliter , nifi q quando talis conditio eft juxta ordinem d ivine Providente , & Prefciente. n n CXX?II Unguntur quinque feníus :fpecialiter, cum enim inítitutum fit hoc Sacramen- Ww v )u tum ad perficiendam perfectam homi- nis fpiritualem fanationem ; & quinque íenfus fint radices morborum ípiritua- lium , recte inunguntur quinque fen(us ob rationem, quz exprimitur in fingulis, Prae mittituripfi unctioni primó invocatio di- vine gratie per merita Angelorum & San&orum in Lytaniis flexis genibus re- & oratione conveniente cirandis appofita MUU iftis circumítantiis, ut legere eft in Ritua- l li, Additur immediate invocatio ipíius EAU fumme Trinitatis , ut per impofitionem manuum Sacerdotis , & per invoca- f tionem omnium-Sanctorum. extinguatur * ( omnis virtus diaboli * cum enim per Tf extremam Unctionem confortandus fit ( eger ad ultimam luctam cum diabolo, Xl recte priu. hujus vires infringende funt, 1f Af ut quanto infirmior diabolus fit in ten- il Ooc Sa-y L tapdo , tanto per fufcipiendum h Cr&* CVRATORV M. l6$g r [ i d eramentum ezger fortior fiat divina ora- MU ]i tia in refiftendo, nempe per virtutem ii & fiduciam concepram in füfceptione i g | hujus Sacramenti. Poft unctionem , ] pmx j que eít de fubftantia , fequitur invo- V, g catio DEI , ut c^nfervet egroto fuzrum Qd dona virtutum, & ut medelam non ío- Ilf lum in corpore , fed etiam in mente percipiat. Finitur tota adminiftratio xidlitr folenni trina Benedictione infirmj. Ita MT videre eít in Rituali. loni Extra cafüum ergo fümmsee neceífitatis nil immutetur, Et tngx | " ITILUG- notandüm , cum requiratur tactus phy- ficus in adminiftratione , íolent cautio- (isob | dico res digitum inungentem tenere in feníu inunéto usque a confümmationem tO« Yio d* tius forme , & fic in fingulis fenfibus, m & ; In caíü fumme neceffitaris omittenda J5 T omnia, qua non funt de fübftanria, Su fH- Nentt ciet aponizantem actu & phyfice inun- Ritü gere in uno fenfu cum expreffione fim- ipflus plici etiam enfuum, In jOnet] reliquorum Lufitania pro tali cafü inunguntur. eegto- OC tiin fingulis fenfibus , ita tàmen, ut U tantum in una aure , uno oculo , una n manu &c. fiat unctio. ]ta enim fenfit ls ! P, Abreu Lufitanus absque dubio ex pra- xi Lufitana. ii Sed contrarium prefícribit noftrum Rituale Diccefanum Conftan- tienfe pro cafu fümmze neceffitatis, vel ! öa! etiam tempore peftis , ut ibi videre Iw eft MANVALE 166 W W eft, Supereft , ut Curator multoties f inculcet fubdms, ut animadverfo peri- w b T culo non tardent Sacerdetem vocare ad j adminiftranda Sacramenta infirmorum , " NU antequam ingruat fummum periculum , & deficiaht vires. corporis , quia necefhtas bi v frequenter cogit Parochum , ut multa agat dífponat, reparet , etiam quan- doque per Confeffionem . generalem , a ad que perficienda .indiget prolixiore t NI tempore , & melioribus viribus infirmi, hIM] ut fruéctus tam hujus , quam aliorum h Sacramentorum certior & uberior feratur, 6. Ill De w1do . adminiftrandi . Sacrasmentum, r 1 Euchariffiz, "tf j ^j o hoc in loco a nobis füunt ex- tI CXXVHI Du pedienda, Primum eft , venera«- At d bilis hujus Sacramenti debita confervatio. Alterum hujus debita adminiftratio, De primo hec breviter notamus, Primo, hoc Sacramentum auguftiffimum confervan- dum in loco mundiffimo , & fimul fir- ï miter clauífo, lta declaravit Concilium Trident feff, 13. c, 6. feu Interpretes Concilii Tridentini per h£c verba : 51 l ft" ] , Ecclefiis parochialibus . femper Eucha- », riftia refervari debet in aliquo mun- ( Al ;; do , fingulari , & fignato ( firmiter ,5Ciaue €CVRATORVM 167 s X ?5 claufo ) loco , ut infirmis füccurri Nec confuetudo excufat con- &tf 35 poffit, VO traria, nee paupertas Ecclefi& , nifi Tfqn ») forte fubeat periculum a manu. fàcri- 1 I! lega, contra quod periculum fátis cau- els ?5 It Ms 25 tum eífe non poffit per quamvis dili- U u Secundo , cum $5 gentem cuftodiam.,, u ftatuatur locus j/imgularis , non convenit rA quidquam in ifto loco deponi & cufto- li 1l n N0 diri, preter auguftiffmum Altaris Sa- if u cramentum , & quod ad hoc pertinet, !l A Ciborium etiam a micis, aliisque rebus fedt forte incidentibus frequenter mundetur, NNec tot particuke fimul confecrentur , ut deficientibus fufcipientibus brevi peri- culum fübeant corruptionis cujusdam, 1 ii ! Tertio, claves ad 'Tabernaculum non di- mittantur in Ecclefia fub cura fecula- rium, fed maneant in manibus & cufto- J t Antehac qui- dia ipforum Curatorum, Venera dem conftituti. fuerant faeculares , VOocae at ti cuftodes, fed quo infelici effe&u legi , D poterit in Magn. fpec, exemplorum ime y, o preffo Duaci ex officina Belleri,Anno 1605. r ;Eom,- 2.-difl;-19, ex, 2, de venerabili Hoftia Uratislavienfi, Aliisque fimilibus [ pluribus hiftoriis. De adminiftratione hujus Sacramenti CXXIX fequentia confideranda & notanda veniunt. Cum in omnibus Sacerdos fit exemplum fubditorum , ut fua devotione , pietate i g L 4 MA NVALE 168 [029 at ( & gravitate in adminiftr ione Sacrament; prgeiuceat devotioni , pietati & gravitati ii l fufcipientium hoc auguftifimum Altaris s " Sacramentum , ut ex eo , quod vident i in adminiftrante, intelligant quoque fufci- [ ( pientes, quali reverentia ipfi quoque fu- fcipere debeant, aucta aftimatione & fide, [ ldeoque quod Concil. Trid, decernit de devotione &c, fufcipientium « a fortiori quodemmodo , ftringit etiam adminiftran- tem. " d Seff, 13. c. 8. poft alia fic habet, 25 Hec facra myfteria corporis & fangui- 25 nis ejus ea fidei conftantia & firmitate, 25 ea animi devotione , pietafje & cultu 25 credant, & venerentur , ut panem, illum 2 füperfubftantialem frequenter fufcipere 25 poffint, Et is vere eis fit anim& vita, 235 & perpetua fanitas mentis, cujus vigo- 25 re confortati ex hujus miferze peregri- UM 25 nationis itinere ad coleftem patriam Ff ?5 pervenire valeant , eundem panem An- 39 gelorum, quem modo fub facris vela- [ío] 25 minibus edunt , absque ullo velamine ?5 manducatur;.,, Hec de fufcipientibus, quidni etiam de adminiftrantium a&ione fanctiffima ? Illi fufeipiunt in os, hi ma- nibus propriis tenentes immittunt in os; ilis eft ejus guftus , his ejus ta&tus : plus videtur effe tangere, quam guftare, CXXX Primis temporibus Euchariftia quoque (u), data eft in manus fxcularium , ut patet k, ex U A. *»Dügreä' CVRATORVM 169 n Id ex Tertulliano l, de fpeétaculis , aliisque n fan&is Patribus. lllis, inquam , tempo- l4 ribus communicantes S. Hottiam excepe- u V n runt, non ore , ut modo fit , fed expli- (Ue f catis in formam crucis manibus, viri nu- IU dis, femine puro linteo , quod Domini. tf cale vocabant, te&is , ut patet ex Con. j Ti cilio Altifiodorénfi c, 36, inde manibus hi VI GU Hoftiam OT1 admoventes fumpferunt, d Cauíam variati hujus ritus Cornelius a Lap. in Epiít, 1, ad Cor, c. r1, affignat duplicem $ Periculum , & irreverentiam, — Cen- fetur nimirum intercurrere, & fepius in- u tercurriffe aliquam gravem irreverentiam, illm | | fi fieculares indifcriminatim permitterentur j etiam tangere venerabile Sacramentum, IU & minorem irreverentiam effe per guftum, i. immediate fumendo in os absque ta&u, Vr jam fi per Ecclefiam antiquus ritus mu- xtram tatus eft propter periculum & irreveren- n A. tiam , eoipfo prudens Curator colliget, : Vels| quis fenfus Ecclefie circa reverentiam & debitam devotionem in tac&tu Ss, Eucha- jamite| yibus, riftie, quem habet adminiftrans, KHore j Quaeftio formari hic poffet, an con- CXXXI gruum fit & falutare , ut Sacerdos di- i o ftributurus Ss, Euchariftiam populo pr&- yh mittat aliquam exhortatiunculam ad au- eI gendam fidem, reverenuam & amorem in fumptione ? [ta enim fcimus moris effe in Congregationibus aliquibus majoribus; & ! Ü quane 170 MANVALE Tta lj quando eft generalis Cormmunio, eepfuerunt tam fpirituales , quam fecula- Wi res perfone graves & dote , quz id fa- ii ciendum exiflimárunt ad excitandos tepi- j dorum quorundam animos, ut cum majo. 2 re fide interna , & devotióne externa ac« M cedant. Alii vero ex caufa, quod hoc non fit prefcriptum in Rituali , & non ; effe mutandos praefcriptos ritus , & ideo Verum aliud Ia hoc non licere cenfuerunt, Hn eft novus KRitus, aliud eft antiquo ritui N prámittere excitationem ad majorem devo. ii tionem. Exhortatiuncula precederet ri. tum adminiftrationis , & huic non intere jup ] A n mifceretur, Adducimus in exemplum hx j brevem talem exhortatiunculam lingua vulgari, l b 1 $ (jtigc im Soprifto Wl i ! qæïnbä bem S . 4 lf Sua ir aefnnd gu bem GGff bej p $um gu gefen, fo erbebet euct Go wüt 34 Gftt i 3Betracdbtung — fofdbes bobe Geleinmus be8 — Gaubens , ub bur Qicbe. Creroefet i eucb ben. latb ï: ben, Daó iür gebendet , men iv cuv pfanget, bic Gomme gum emigen. Qebett TA;J:TJ ':': vie Lunreine 3u bem Defovcbtenben. emigeu hT Mi & ob. SSetvadbtet — bie — unausforedlide J"f Siebe, wit voeldbey fib wnfev æ?gt(tg ï"b t CVRATORVM, tb f I17t ID r $6re. SyCfus Chriftus mit Gottfeit tb S*enfebbeit eudb. fammtlic) itteilen voifl, Qei eus feinem. anberm 3iel unb nb , al8 Is U f eud) fedig au maden, iunb bargu bie LEEDt Cs feiner gottlicbem (naben. veicblico mitgubrinaem, Grmedet ín euco ein vedbt jl berglide Gegenlicb , nb fommet mit allem &n SRertrauen — ub & i Sofnung su bem Giftb VET te$ S5Cvrm. 9Serbemütbiaet ntm — eure IQ riti $ergen qegenr ber focbten Sevrlidfeit tb m Sajetàt Gottes. Grsitteret vor . Cbr» feret , unb fommet mit aufaebebten TU T , Aflef Sénben , nieberaefóblagenen 9fugen , ub D mit Yoabrer. $ergens » 9inbadbt. Hac formula vel fimili le&a recita- j bit sedituus Coufiteor , ubi incipit ritus hujus adminiftrationis, Itaque talis ex- citatio ad a&us theologicos , & veram devotionem przmittitur, non intermiícee fl ' tur ritui , & fic judicamus ceffare fcru- ( M pulum variati ritus. Accedit , uod di- i $ ftributio $. Comrrnionis ipía non fit Sacramentum ipfum , fed diítributio Sa- [ cramenti , in qua habenda ratio majoris IT o devotionis in füfcipientibus, Quidquid i fit, fatis fit memoráffe opiniones , Supe- d riorum eft in talibus judicare , & decer- nere, Ultimo pro cautela addimus, ut Curator non nimis feftinet in diítribu- Í M tione hujus Sacramenti , dum madidos incipiet habere digitos , ne cum digitis i iterum MAN&AL: 178 ! "i ierum vetrahat S, Hoftiam, non fine j d periculo irreverentie gravis quoquo modo f obventure ipfi Sacramento, p FI;C:*S*,E $. IV. f W u De ceremouis rite [ervandis in. Sa- nj cvificio Miffe. Ia d CXXXII Qwacrifidlum Miffe tum Sacramentum, Mi X tum Sacrificium eft, Qua Sacramen- tum nobis confert gratiam , & fpiritua- jl w ]u .]em füftentationem * qua Sacrificium nos tb d Corpus & Sanguinem Chrifti DEO offe- [ rimus, Adeo non repugnant hec fibi invicem , ut potius per admirabile in- ventum divine JBDonitatis altiffyÁ. & admirabili concurrant gradu in Miffe U j Sacrificio, Loquamur jam de Miffa ut h Sacrificio , & videamus, quid decreverit t j ! Concil. Trident, feff, 29, Can, z. fic ha« bet : »Si quis dixerit , in Miffa non : y 35 offerri DEO verum & proprium Sa- ml 925 crificium , aut quod offerri non fit PP] aliud, quam nobis Chriftum ad man- 29 ducandum dari , anathema fit,,, Ad d fi: Sacrificium proprie diéum debent con. currere fequentia? Sacerdos , Altare, res Sahr DI oblata, oblatio DEO fa&a, quxdam im- mutatio rei oblate , & hoftie confumptio. H Definitur enim Sacrificium oblatio rei " fenfibilis a legitimo miniftro fa&ta DEO per I | CVRATXYORVM 173 »,! per realem immutationem, ad teftandum ilius fupremum dominium , & noftram 10 l ( fübjectionem, Hec omnia conveniunt in tremendo: Miffe Sacrificio, Nam primo , fit hoc Sacrificium a legitimo mi- niftro , qualis eft Sacerdos, ad hoc mu- IN Ü ! nus fpecialiter eonfecratus, Secundo, pa- nis & vinum eít utique res fenfibilis, Tertio, immutantur in Cor pus & Sangui- AU nem - Chrifti, Quarto, offertur DEO FD Sacrificium ,. quia,per hanc a&ionem te- TE ftamur. excellentiam DEI , & füpremum 1] D Dominium , cui in fignum talis recogni- [ tionis offerimus rem pretiofifimam , & [ faremur noftram fubje&ionem , & poft- ] quam, fic. obtulimus ? etiam circa finem j & oblatam hoftiam fümimus , & confumi- Mïlïæ imus, Chriftus quidem juxta Apoftolum f i ad Hebr, c. 7, unico Sacrificio fe femel everit obtulit DEO per cruentum Crucis Sacri- Y hi- cium , quo expiavit omnia peccata quo- | T ad fufficientiam 1 per Sacrificium vero ) O incruentum Altaris nobis voluit applicari Crucis; n fi virtutem . Sacrificii Unde hoc jici pofterius fuperfluum non eít, imo fane congruum, & effectus fummi amoris Chri- n fti in nos , ut videlicet effet memoriale ( Sacrificii cruenti in Cruce pera&i. Duo li m igitur in noftro Sacrificio confideranda j funt : Unum efít, quod fit verum Sacri- l" ficium, ut oftendimus ex requifitis Sacri- U ficii, s MANVALE 174 Alterum eft , quod fit reprafenta« h p ficil, tivum Sacrificii facti in Cruce, Sicut ag- j pnus Pafchalis erat verum Sacrificiums , & f M fimul figura & reprefentatio . Sacrificii in qu Atque hec cirea hoé ((j Cruce peragendi. M Sacrificium declarata fufficiant, Verta« ) K ( mus «fermonem ad ritus & ceremonias, BU In Miffa feu Sacrificio MifTe eándem L Cxxxili uN Ecclefia habet poteftatem ordinandi ritus & " iv ceremonias , ficut in adminiftratione Sacrae 1 h [ mentorum , falva tamen eorum fubftantia; ! ) prout de hoc . decrevit Concil. Trident; fefT, 2 1. C, 2, de his ritibus in Sacrificio Mif ) r f& idem Concilium feff.22. c. s. fic decrevit? 9 Cumque natura hominum ea fit, ut non [PA 25 facile queat fine adminiculis. exteriori« 22 bus ad rerum divinarum meditationeri mïomam Ht 25 fuftolli, propterea pia Mater Ecclefià ( 35 ritus quosdam ; ut fcilicet quedam fubs AUA 9?5 miffa voce,alia vero elatiore in Miffá "n ( b pronuntiarentur , inftituit. Ceremo: " | ?5 nias item adhibuit, ut : mytiticas Bene: | q 59 di&iones, lumina, thymiamata , veftes, l | 35 aliaque id genus multa, ex Apoftolica D 5» difciplina & traditione , quo & majeltas ;ï: tanti Sacrificii commendaretur , & men: 29 ,5 tes fidelium per hec vifibilia religionis E )9 & pietatis figna ad rerum altiffimarum, : ?5 qua in koc Sacrificio latent , com*em. 1l T ä, plationem excitentur,,, De puritate & tj ; fà né&itate Canonis Miffe idem Concilium Vbl fefT. CVRATORVM. 175 I (5 feff, 22. C. 4. fic loquitur : ,,Et .eum ä' ,9 fan&a fancte adminiftrari conveniat, WU 95 fiique hoc omnium ían&iffimum Sacri- ?5 ficium , Ecclefia Catholica , ut digne, f » reverenterque offerretur, ac percipe- [r 2» retur, factum Canonem multis ante fz- DA 52 culis inftituit, ita ab omni errore purum &i 35 utnihil in eo contineatur , quod non fitis ,^ maxime fanéctitatem ac pietatem quan- Mun 35 dam redoleat, mentesque offerentium, Is enim conftat tum ?5 in DEum erigat: '&.antiau ndnn $5 ex ipfis Domini verbis,tum ex Apofto- 0 N 25 lorum traditionibus , ac fan&torum quo« T0l / 25 que Pontificum piis inftitutionibus.,, M Ü r fU Ex haé&tenus adductis locis hujus Con- CXXXIF st cilii Tridentini fequentia pro Sacerdotum qonud informatione , & majore incitamento ad dl omnem pietatem , & gravitatem in hoc Q ib Sacrificio oftendendam eruimus principia. | | Mi Primum eft : cum Ecclefia, quse con- em ' ducunt ad majeftatem & devotionem Sa- ; Dey crificii per feipfam quoad ritus & cere- velte monias in omnibus & per omnia ordina- jftoli verit , obligati fünt Sacerdotes in adhi- vjl i bendis ejusmodi ritibus & ceremoniis effe te| fcrupulofe accurati , quantum poflunt. d Tum , quia , ut patebit n, I36, infra, ]i negligentes facile peccare poffunt vel gra- (5 | viter, vel leviter : tum quia ordinatio- ni Ecclefie , voluntatem fuam adeo clare j WW ganifeftani omnino parendum eft, cum W. enim MANVALE 176 m enim fingula tam ordinate difpofuerit ad non eft in poteftate cujus- , di&os fines , j Vi5 i6 huic minifterio applicantis , vel Y quidquam addere, vel quidquam demere de ritibus & ceremoniis prefcriptis, Si. . cut nuper diximus etiam de ceremoniis in adminiftratione Sacramentorum reli- quorum prafcriptis ab Kcclefia in fingulis, CXXXV Secundum principium, Quamvis füb- n ftantia & effentia Sacrificii juxta. commu- niorem confiftat in fola confecratione, " nihilominus fan&e & religiofe tales cere- M monias adornavit Ecclefia , ut quzdam alia partim antecedentia ,partim confequentia adítruxerit , que vel ad laudes DEI & gratiarum .aCtiones , vel ad populum in- firuendam in fide , vel ad . devotionem ugu excitandam , vel ad ejus vota & petitio- Iu nes DEO prefentandas pertinent, Audia- Jl mus S. Auguftinum Epift, $9. ad Paulin, g. 5. explicantem obfecrationes , orationes & poftulationes in Miffa adhiberi folitas. Dicit : ,0bfevations effe confiteor ,, & u ?5 alias orationes Miffe , que fiunt ante f 35 confecrationem , in quibus eft frequens ?5 deprecatio & obfecratio :per Chriftum, PP] & alias res facras, Orationes efle eas, qui 955 que fiunt füb confecratione, ex gfzco Ti L 25 verbo indicante oblationem vel votum, a Qni]y 35 quale eft in confecratione, —Poffulaiiones by] fieri poft confecrationem , cum populus Tttmy ,)benes« d CVRATOAYM, J R 177 » benedicitur, tunc enim , inquit Augu- t ! ítinus , Antiftites ( Sacerdotes ) velut 55 advocati füfceptos per manus impofi- | & » tionem mifericordiffime offerunit Pote- | ! us t 9* íftati, Scilicet cum Sacerdos poft con- TO ID f fecrationem: pro feipfo , pro vivis & » defunctis poftulat beneficia , cumque [npu ? populum benedicit, tunc eum quafi mi- 5 [ij 35 fericordie DEI fiftit , & fua poftula» QT $?? tione beneficio afficiendum offert, Qui- Tif » bus pera&is participato tanto Sacramen- ? C . to gratiarum actio cun&a concludit,., ] di Ita Auguftinus citatus a Cornel, a Lap, - E [ in r, Epiftole ad 'Trin, c. 2, an omnia [en;fz ]& verba fint ipfius Auguftini formalia, an B aliqua explicationis gratia fint citati ce- onet leberrimi interpretis fcripture , nos later, t Ecce igitur, quanta devotione & accu- ludit ratione a Sacerdotibus tam myfteriofe Jin ceremonie adhibende fint , ne DEum d iU honore & gloria , & feipfum ac popu- lum aliquo fru&u privent. Jl d Tertium principium, In additione vel die CXXXV1 Ti minutione rituum & ceremoniarum in Sacri- Q ficio Miffie poteft fieri vel mortale, vel ve- dur niale peccatum, quando autem omiffio ali- le i qua fit vel mortalis, vel venialis , ex mate- gff ri? gravitate, ex contemptu, vel negligen- v[)":l, tia judicandum eft, Unde femper in n , Otmiflione alicujus partis pertinentis ad | T » integrum ritum Miffe aliqua culpa ine Y A. P. Mesler, P.LI, M tere MANVALE ijo - $, t€ rvenit , nifi vel ob inadvertentiam ,jif vel materia fit adeo levis, , i ? , excufetur , , ut'pro nihilo reputeturo, P. Sebaft, ! .ggc, jcl. Qui d'Abreu inftit, paroch, l. 4. c. 18. d 1 mentem fuam expreffius explicát in fequen- dst : tibuïjuj Erit autem .culpa rmortalis, fi n notabilis pars Ormittatur. V, g. Evan 35 Venia- ?2 geliüm , Epiftola , vel fimilis, In- 22 lis , fi aliquod leve pratereatur, 22 ter que Diana cum aliis numerat Cre- 55 do, vel Gloria 1 Cominunicantes ? hanc x l: igitur oblationem , que in Pafchate &c, i 3) additur, Unde non video , ait iíle, 29 quare aliqui credant, in Canone vel 25 minimum verbum omittere, efle mor. tàle, & cur in his non detur venia- le ex levitate materic. Ur fi unum 52 nl 25 vel alterum nomen alicujus SanGi , vel D ! communicantis omittatur , ficut fi omit- )2 fron ii ll ?5 tatur Credo vel Gloria , aut aliqua v 25 Oratio , quia revera proprie non mu- X 25 tilatur Miffa , neque facra a&tio Sacri- ,Omiflio, pl 25 ficii. inferius hec addit, fi fit in re aliqua pertinente ad convee 55 )* 12 nienterm modum agendi, regulariter non videtur mortale * fi autem fit alicujus * n* 25 by) ceremoniz continentis fpiritualem figni- t D) — 59 ficationem , natura erit gravis, ,5 fi omittatur mixtio aque in calicem; j * 25 fradio hoftie * mixtio ipfius hoftie !u DO 32 cum fanguine , aut fippa omnia, Ve iE plur& CVRATQORVM. 179 » Plura, que fiunt fuper oblata, & | , alia hujusmodi,,, Fiucusque P. d'Abreu Soc, Jef. qui Rome hezc fcripfit, " das devote * Quartum principium. Ad complen- CXXXVII : ceremonias Omnes in Sacri« lj fidio Mifle prefcripras , nil addendo, Va nil omittendo requiritur tempus | idcirca medie horse, quo tempore ita comple- | ri poffunt, ur nec celeritate detur ícan- dalum , nec protractione audientibus Mif- fain caufetur tedium, Rem gratam nos facturos exiflimamus , fi ea , quae circa Dll hoc tempus requifitum & füufficiens pro [j fua Dicce(i fcripfit & declaravit Card. WT Profper Lambertini , oflea fummus Ponufex Benedictus XIV. M * libro inílitu- m uüonum Ecclefiafticarum inftit, 34. S. 5. fic habet ; 07 »in. Miffalis rubrica hsc i » leguntur : Sacerdos autem maxime 2 " curare debet, ut ea , qua clara voce N ?) dicenda funt , diftin&te & appofite 2 AT proferat : non admodum feftinanter, n 2 ut advertere oflit, qua legit, Car- « 2 dinalis etiam ona in eo libello , quo ud 25 Sacerdotem pro Sacro rite faciendo )l 2 inftituit , hec tradit * * Omnia verba, 25 qua five elata, five fubmiffa- voce 35 proferentur , clare , diítincte , fer- 25 venter , & absque ulla feftinatione " lvï 25 pronuntiabis; nihil interim mente re- » Volvens, quamvis bonum & fían&uin j A yideas 18c M À NVALE m 25 videatur , quod a propria & litterali 25 !vin Cüb verborum fignificatione alienum fit , y 35 ut & menti Ecclefie conformes, quae DAIx 25 omnes Miffze preces, lectiones, & fen- qt E»] tentias magno cum delectu ad Sacer- u 25 dotis & ad ftantium inftructionem, P^l & devotionem felegit. Scriptores 25 autem juxta rubricam temporis fpa- 25 tium, quod in Miflz celebratione im- 35 penditur, duplex conftituunt, vide- 25 delicet interius & exterius, Primum 25 quidem in recta , integraque verborum 33 pronunciatione ; in precibus , cateris- 25 que rebus , qua a facris ritibus pre- Ícribuntur , attente, decenterque ab- 35 35 folvendis collocatur, Alcerum vero d 3 ilud , quod pierai Sacerdoris libe. rum relinquitur, Admonent tamen ut hanc ?5 fecundam — prolixitatem , 35 quo poffunt ftudio , finguli evitent, f j Pri- 35 ne faítidium populo afleratur, Í 25 mam vero non fíine gravi culpa omit- » t offe fatentur, De illa fane fermo- ;N »5 nem habebat $, Philippus INerius, cum 35 Sacerdotes , qui in Sacro paragendo 2 cclefti voluprate fupra modüàm cu- 25 mularentur, hortari folebat, ut dice» 2 rent; non palam has delicias , íed 33 clam in cubiculo magis optarem. Hoc aéto innuebat , Sacrum reli- giofe quidem fieri debere , cavendum tamen GVRATORVM 181 E»] tamen , ne tedio populus afficiatur: VU 25 in cubiculo autem pierati habenas la- 25 xandas effe, Itaque fi fpatium ;iem- UT :SJ&.'?' p poris interius , quod requiritur in iis «s » omnibus rite perficiendis , que mo- dion: 35 do explicavimus , feédulo perpenda- 35 tur, non ita brevi tempore , ut mul- p ri f p ti exiftimant , Sacrum expediri poteft , fen ex unanimi ícriptorum opinione nf 1 5 ] &'ff: » ad tertiam hore partem ( inchoative ) Prini 5 falem — debet pertingere , neque ho- 25 rm dimidium excedere. H:c fenten- tborg) J AE EM tia pariter continetur in illa luftitu- tione , que in appendice Romani Spï:ï- | l 4(»! 3) Concilii, excufà fuit, N CXXXVIII Idem Eminentiffimus tunc Cardina- ; l lis ad horrorem negligentium , & nimis AT fe(tinantium in Miffa Sacerdotum infe- fitém yius loc. cit, hec fubnecdut: ,Ipíorum ID » oculis fubjici potius deberet exemplum l l Rogerri Salysbirenfis. Epifcopi, qui To 25 mifere vitam abfolvit, uti refert Gui- cum Sacrum [ 35 lielmus Neubricenfis , i5 d nimis feftinanter & Íine debita pie- 25 ägCH: *» tate celebraret, qua arte fibi gratiam n 2 Henrici L Angliz Regis conciliave- Ti 2 rat, Infuper intercetera quz in Con- lS;' ! cilio Conftantienfi contra Joannem XII, 35 A prolata funt, illud quoque locum ha- du currenter, » buit; quod Miffam raro , h duf 23 üne devotione celebraret, Non fe: mel x 3 MANVALE 1$3 g mel etiam improvifa morte sliqui Sa. cerdotes oppreffi fuerunt , quod ro- 23 biffimi homines divino íane ju 4 icio » contigiffe putarunt ob indignam fefti- 32 nationem , qua rem divinam conficie- bant , 35 quemadmodum Pius Settala 25 Dernotenfis Epifcopus teftatur,, Ha- [ étenus Cardinalis Lambertini fanttiffimae memoria. p CADU A . HE De fcientüs necefífariis ad admi- niftrationem Sacramenti Pcnitentize. b $I Quantum — Confe[fario meceffavium . fit Jfudium Theologie moralis N f contiuuatum. neceffitate ftudii "Theologie mo- CXXXIX De ralis , & quidem continuati, au- diamus virum omni laude füperiorem 1: Benedicdtum XIV, l, jam fepius cit. Hic inflit, 3», graphice de hoc ftudio, ejusque continuandi neceffitare fcripfit tanquam certiffima fequentia. Sic or- Jitur citatam inftitutionem, ,Duo pro- » fecto certiffima fünt : primum quidem » eologie moralis fcientiam illis om- » DiDO neceffariam eífe, qui tanquam Paro- CVRATORVM * £ 505 q » Parochi 'aut Sacerdotes pro admini- W ) ftrando Penitentie Sacramento comn. J bb) ?* flituti Confeffarii munere rite perfun- Alterum eft, nonfatis effe, M ] gi velint. ?») quod eandem facultatem aliquis feme! Seu ?*5 percurrerit, perceperit , & palam etiam docuerit , fed affidue excollendam , ] f L 95 ut animo penitus defipantur ea, quze & nova femper docurmen- 2 didicerit , » ta, quibus eadem facultes plurimum . aflluit, comparentur, Poft paucafic ,Eti profe&o , Ífi ut melierris pergit : k 23 Confeffarius quis habeatur , necejle cft, (2 ut generatim a levibus culpis lethales ? faltem difcernat: in illis autem , qu:e frequentius ufüveniunt, ea cognofcat , 55 qui& culparum genüs ,ac naturam immu- ] M efficiunt !3 tant , aut ipfas graviores ?5 infuper . cafüs Pontifici five Epifcopo ?5 refervatos, & eos, quibus cenfura ali- tm qua pariter refervata conjungitur; illos ) etiam , qui ad reftitutionem impellunt : ], u fiofer 39 peccata, que juxta diverfam bominum :5 conditionem , ac munera crebrius ad. s d fdo 25 mittuntur ? quid neceffario requiratur, ut fideles fuis criminibus diífolvaptur $ [ q quonam tempore pera&te jam confeffio- Sct o [ 25 nes repetende oinino fint: optima .3 tandem confilia ,' quibus criminofi ho- ) ?2 mines ad bonam frugem traducantur. 3 s A inquam . hec necefíaria i"xmf, $ ,.hac 10 M a 18! MANVALE j 35 hac certe do&trina prediti effe non ) A ?5 poffunt , nifi Theologiam moralem 25 plane calleant , cum prefertim harum , rerum cognitio jure Pontificio & Pon- * EE tificum decretis innitatur 3 iu que faue ^ 235 nemo divinare poteft, licet pracla- » 35 rifimo floreat ingenio. Poft pauca concludit : ,,Ex his quisque facile con- » Jiciet hujus do&rine neceffitatem in » ilis , qui ad Sacramentum Ponitentiz , adminiftrandum eliguntur. o ) Deinde il | füam fententiam ab initio propofitam con- firmat fequente textu, »Prapara opus tuu 4 4 1. 55 monet Spiritus fan&bus Prov. 94, & u 95 cum id minime füfficiat , ftatim fuüb. 95 dit$ 6 diligenter exerce agzum tuum, Uti« 95 nam non contingeret , quod tamen 925 frequentifime videmus, aliquos nempo 35 " Sacerdotes , qui initio preclariffime ?5 Confeffarii munus fuüfceperunt , inde "I) Fog 33 poít diuturpum tempus omni ftudio« : TAf ») rum cura neglecta, priftinam mora. 32 lis "Pheologiz fcientiam amittere, ita 55 ut qui in ejusmodi arte peritiffimi fues E rant , tandem exigua folum , confufae 95 que ipfius artis ícientia , primisque A 33 rudimentis inítru&i vix inter 'Tyro. nes adnumerentur.;, Hactenus fapien- * ü ffimus Pontifex, CXL Ratio porro hujus neceffitatis eft , quia [ Sacramemum Pæniten;iæ inftitutum . eft [ pe: CYKRATORVM. Mb w 185 per modum judicii , & ipfe Confeffarius DIO::; fuftinet perfonam judicis, debet ergo ha- Il bere fcientiam omnem neceffariam , quam O habere in caufis debet quilibet Judex, quæ L fi bonam & juftam cupit ferre fententiam. J Quod quidem in Confeffario tanto certius - p requiritur, quanto certius eft, non folum 1le t poteftatem ei traditam abfolvendi , fed fem r etiam ligandi, atque retinendi , unde res Ytent a&a non eít coram DEO, fi indignum D abfolverit, Ex hoc principio deducit T C05 P. d'Abreu l. 9, fpec. paroch, fe&t. s. r 4 f » Graviter peccare Prelatum exponentem 4 25 ad confeffiones audiendas Sacerdotem, Íih. 25 qui caret fcientia requifita, Ipfeque Sa- I ?5 cerdos id procurans, aüt acceptans, quia ATa » grave peccatum eft committere facrum Y 3? minifterium perfonz non capaci, illud- niine 55 que exequi fine capacitate.,, Addit ii autem 4 , Excufabitur tamen Sacer- tulio 3 ? dos ignarus'primo , quando audit con. mo;aa . feflonem moribundi , fi abfit alius, m 25 a quo poffit abfolvi, Secundo , quan. j f » do audit confeffionem hominis do&i, Yfüf 25 qui probe novit explicare fpecies, nu- Ts 25 merum, & circumfítantias peccatorum, T PE] TTertio , quando audit perfonas fpiri- Wl f 35 tuales, que communiter folum veniali- ?? ter peccare folent, Ita iíte, Appofite ad rem prafentem legimus (Xz7 d «, 1$, quales qualitates & dotes ! -x,qdi ha- n 5 MAHN . Á & 1$6 iil habere debeant, qui conftitui poffint ! fu quas omni "6 14 . (l per lírael Judices , H »|ne- ceffe eft inveniri in Judicibus. fpirituaii- f bus. J Textus ifte eft * Provide auttm de " 27 f ommi plebe viros poteutes , ( fimentes DEq 83 a in quibms [it veritas, C qui ederint avavitiem "g w p r confitue ex cis rribunos , 7 centurienes , quinguagenarios , G Decanos , qui. judicent pos pulum in omníi tempore, " Quidquidi aurem. majus Á j Wérit, Télerant ad re, CF ipfi minora tantummodo judicent. Explicemus . ad propofitum, Pri- TO , provide , alloquitur Moyfen focer ejus , qui fuit dux populi Ifraélitici, Hec igitur providentia in novo Tefta- ] ti mento ad Epifcopum peor 2l net, Provi- dere ergo debent ,Epifcopi , & nullus Confeffarius prefumat fine licentia pro- prii Epifcopi fubire hoc munus, Unde ipfüm examen previe inftituendum , & ^ n poft examen approbatio ad curam , pars Wi Y eft hujus: providentiz. Secundo , viros potentee, intelligunt aliqui fapientes , quod Lgni ad fcientiam competentem muneri refer- tur i alii viros virtuti: , nempe valentes 1 animo , ftrenuos & magnasimos , qui V ntn Magnorum & Magnatum vultum nonm ti- meant , fed unum, tertio, fimeant DEw* Judicem judicum , & Regem regum, n Quarto , i2 qibus fit veriras tam do&trine. & 4 vite fanCe , quam juftitie , que maxime ad " requiritur [74 $ juftum ferendum judicium ( ex CVYVNATORNRVM 187 ex veritate , id. eft ,. fecundum " fcientiam hn i ffy rerum , quz pertinent ad judicium fori N interni, cui preeft judicio Confeffarius, - Aty Quinto , qui ederint avaritiam , ne fcilicet !t Df propter bonum quoddam temporale , quod ff avaro in fpe & deliciis eft , deferatur Tiny i vera juftitia in hoc judicio exercenda, j Qui tales habent qualitates , tuto mini- LE fterio Confeffariorum per electionem im- liil mitti, & conftitui poflunt, ut Curatores animarum, In, h Cum tamen graviores caufe 1 font fepe occurrant in cura animarum , propte- h H rea etiam cafus refervati ftatuti & pub- L[;E licati funt fingulis Confeffariis, Igitur ?i fexto, majora hac veferan ad Pralatos, il Septimo , misora vero & ordinaria ipfi iu- þx dirent fecundum . neceffariam .fibi procura- tam Ícientiam in Theologia .morali, In m hujus rei ignum Sacerdos in vetere Tefta- DRS mento , qui erat judex , infcriptum ha- * L ), T0j bebat in pectore Dodrina C* veritas, ut qui legere eft Exod, c. 28. Tede ln Legimus & alium textum Malacb, c. 2, CXLII qui quidem intelligitur primario de ipío qui Chrifto judice sterno, fecundario vero Ym t« pir & per fimilitudinem intelligi quoque po- teft de Confeffario fedente pro S, Tribu- ff nali , ut Vicarius Chrifti eft, 'Textus AUP ? | ifte eft t Er [edebit conflans , C* mundans ar- m gentum, Senfüs vero ifte : fedebit , unde H intelligitur , quam ferio & accurrate, [ non 198 MANVALE non Obiter & leviter, quafi per tranfen- i & ii nam Chriítus univería conflaturus , mundaturus fit, etiam ipfur) argentum, lb ) l cum dicat jwflitias judicabo pfalm, 74. & Ecclefiaft, 3. jufhum — «* impium — judicabit ID Eus. Quare etiam juflum ? vifurus, an $4 ia bono lateat minimum quiddam mali 1 five in re, five in intentione, five in mo- IN do &c, fimiliter Confeffarius fufficiente & pro poffe abundantiore ftudio munitus, federe debet pro $, Tribunali conflans & mundans fecundum doó&trinam & veri. tatem pcenitentes fuos five bonos five malos, Audiamus gloffam Cornelii a La- pide in cit, text, — ,, Meminerit , ait, Sa. 35 cerdos, przfertim Confeffarius, fe qua- 55 fi Vicariuz) Chrifti federe pro tribu- l 23 nali, ut non leviter hoc judicium per- 35 agat, dicatque cuilibet penitenti : Ego 25 ab[olvo , fed mature culpas examinet, 25 easque non tegere, non oblinire , non 25 fuperficialiter delere, fed radicitus era- * " g 35 dere fatagat.,, Et poft pauca 9 quid 'N 2) enim prodeít penitenti abfolvere , fi blta 25 padix , puta eadem proclivitas & oc- P cafio proxima ad peccandum, refideat, 55 que ilico eum rurfum ad peccandum, 3*5 & recidivim impellet ? nimirum fiet, PE] quod vulgo dicitur: Canis ad vomitum, 55 & fus lota ad lutum : Vis nóÓffe , an » quis bonus fit Confeffarius ? vide, qua- va T a »168 GQVRKATORVM 189 T s M * fi hi vitam 25 les fint ejus penitentes ln ) 25 mutent , aut in San&itate valde pro- r l. *j ?5 ficiant , fi heroica opera capeflant, * [ L ?^5 fcito, infignem effe Confeffarium. Sin [ 2 poemnitentes maneant iidem, hoc eft,in | il [ i [ m 25 eodem ftatu vitii aut virtutis , fcito, 25 enervem efífe Confeffaium , & unum lm ?) e trivio. Ita Cornelius a Lapide. Ex :ien;e& quibus facile colligitur , quanta neceffitas ftudii Theologie moralis ad fatisfacien- ] dum muneri confeffarii, Ibi enim prin- ET cipia moralia traduntur , quibus confeífa- 0s f ris omnia media adminiftrantur , ut in i. cafibus' occurrentibus pro hoc tribunali " juftum ferri poffit judicium five folvendi, TP V five ligandi , & etiam infimul traditur ) modus tra&andi corrigibiles , & incorri- u d Wi I gibiles &c, quibus principis bene infor- 1 Roj matus Curator facile , accedente pruden- df Ü tia & lumine fuperno , colliget, qu&nam I proficua adminiftratio his aut illis , ut Q Cf« fingulorum procuretur finis intentus , fa- : qui lus eterna , qui finis femper primus & Je, 1 unicus fit in intentione Sacerdotis, ( o CXLHI elei Non omittamus hic ad juftum terro- rem indo&iorum Confeffariorum fequen- Confeffarii in- tem notare doéctrinam, dignos abíolventes, peccata eorum in fe tranfcribunt, Legimus in Apoftolo Paulo H I, Tim, s. hunc textum : AMamntis cito nemini imipo|ueris , seque eommunicayeris peccatis alienis, Hune "] MANVALXE ago Hunc textum fcimus a potiore parte in. terpretum intelligi de impofitione manuum Epifcopi in ordinatione Sacerdotum : non | Qr. tamen defüerunt alii , qui eum interpre- tati funt de abíolutione in Sacramento Ti ul Pgnitent ia 1ao, Ex quorum fenfu fic habet Cornelius a Lapide in cit, text, ,,Con- 33 feflarii , qui peccatoribus » V. g. Concu- p 25 binariis , ufurariis , [imoniacis confitenti. T 25 bus non fatis contritis , aut non ha- 32 bentibus propofitum eflicax emendandi ?5 fe , aut nolentibus reftituere per fimo- 25 niam, ufuram , aliaque injufte acquifita, 25 manus imponunt , eosque abíolvunt, 23 omnibus eorum peccatis communicant, 253 eaque in fe transfcribunt,omniumque rei $5 fiunt, ac pro iis DEO pcenas dabunt 155 Ex quo patet, quantum damnum ex alie- Ti nis peccatis contrahere poflit Confeffarius indo&us , & alius quicunque; qui vel ex defe&u fufficientis do&rine , vel levitate animi, aut favore alio indigno , indifcri- AE ) ;N. pI« minatim ormnes abfolvit , non attento, W quinam poeitentes fint rité difpofiti ad gratiam. Quanti momenti hzc confideratio ! »N Ua sV BÁANS ( i $.H CVR A OR M IyI F ht lj T 6. II. g Bono Curatori €9? Confeffavio ad «edi- l inre.P Xf ficaudum & plantandum eque. uece[fa- rium eft ffudium — afceticum. lt dj l l I ""',' uplex officium inunxit DEus Pro- Mu D CXLIE phete Jeremi* c.I. nimirum evellere , ünfte defiruere &e, & ; adificare , « — plantare. Pa- 10n j rier hoc duplex ofücium ad curam ani. I marüm fpe&are, & ob quas caufas, hujus &t ff loci eft fufius examinare. illaà principie; QQu qui pertinent ad primum officium * * evelle- JIup, 7t Gc, abundantiffime inveniuntur in Theo- Ti logià morali, & ideo oftendimus , quan- i topere necefífaria fit fcientia heec Curatori bt & Confeífario , ut illi primz Parti fatis- & facere poffit, Sed illa alia principia, r qu& pertinent ad alterum officium, quod [ eft adificare , * plantare , ab alia fcientia ex leritat profeffo tractantur, ícilicet a fcientia afcc- ndftr tica, Sicut ergo fcientia Theologie moralis tLen0 bono Confeffario abfolute neceffaria eft, fit & quia ejus principiis potiffimum & frequentiff.- N me utitur; ita eidem fcienti a afcetica ut plu- rimum neceffaria eft, quia frequenter con. tingit , animas quasdam pientiores dirigen- das effe in via perfe&ionis. Omnibus debi- tor eft pro quocunque cafu ad procurandum finem totius cure , qui eft falus animarum, & non obünetur ab imperfeátis , faltem [ imgme- MANVALE 192 l immediate , & fine purgatione , quia im- j n mundum non intrabit in regnum celorum. Et hoc eít argamentum prafentis disqui- m [ fitionis, In hac oftendemus per fimilitu- dinem cum bono architecto, neceflariam TU effe quoque bono directori Confeffario & Curatori fcientiam afceticam , & qui- if :l( dem ex fundamento, ne vel ipfe decipia- Boni architécti non ii tur, vel decipiat. folum eit fcire .jacere fundamentum, fed etiam cum omni ornatu, & arte pr&- cipua füperzdificare edificium. Quis T u enim dicet bonum architectum , qui fo- lum fcit ruinofa edificia deftruere , polire terram , ut apta fiat, & preparata ad aliud zdificium fuperftrnendum , & forte WT euam difponere fundamentum, absque eo tamen, quod nórit edificare , & debitum n uj ordinem contignationum, ac denique orna- Y tum fingulis contignationibus fecundum ac- curatam menfuram & regulam convenien- i 4j | ter difponere , & ordinare ? nemo fane, nam denominatio in his & fimilibus de- fumitur ab opere przeftantiore. quod eft Hl poffe bene zdificare , & adornare &di- ficium, A CXLF Myftici itaque archite&i edificii fpi- rituàlis in animabus funt Pradicatores, H lls 4 | Confeffarii, & uriverfim Curatores, "n feliguntur pre aliis tanquam optimi, Ve r íaltem fatis bopi architeGti ad sdificatio» gem M CYRATORVM. TU 155 nem templi DEI in animabus cure fuse T Cplby concreditis , quafi a DEO accipientes vez l ( rum fotmulare extruendi talis auguftiffimi " fdï edificii, quod fiat dignum DEO habita- TCe] culum, Quodnam hoc formulare ? vita Con & fan&titas Chrifti ; ad cujus exemplaris no fimilitudinem fingulas animas per imitas H dtry tionem Chrifti dirigere debent. Sicut 60 1 Ículptor, fi velit aliquid fculpere fecunes QUR dum quandam picturam tanquam exemplar At F.'Tr fculpture füz,ad quod continuo refpicit; d üt artifidium fífuum conforme fiat ex- Qul emplari, Et fi ita faciet ; & fciet facere; , Doh tunc meretur & nomen & mercedem boni "ls d architecti, textum Legimus aliquem t fute Eccl, c, 38. qui jun&ta do&rina Rabani ex n Cornelio a Lapide totum hoc myfíterium debim nobis aperte declarabit, "Textus ifte eft $ Je Or0A. Siut owuis faber, C* arcbitedus , qui. uodem d 4 tauquam . diem . tranfigit ,. qui. (culpit fignacula [culs qveniet ptilia , & affiduitas ejus. variat — picturam $ cor 0 far juum. dabit im — [unilitudinem. pidura , & vigiliá bus d fua. pevficiet . opus, 'lextus valde obfcurus luo«[ d hunc habet fenfum clarum juxta Cornes q lium citatum : Archite&ti, feu fculptoris affidua cura , labor, & operatio in eo fita eft, ut varias formas & figuras ex- f ( li fculpat, Totus igitur intertus eft, ut u imitetur formulare, quod pro exemplari d , m affumpfit fuz fculptionis , donec vigili ftue dio & labore opus intentum perficiat. LQLW « Ai,P. Mesler,P.Ll; N Jara 194 MANVA LE CXLVI Jam iftum textum myftice apud Cor- Eu nel. a Lap. Rabanus fic explicat, ,Quid ,,E( | 2 per fabrum hunc , & architectum , n 25 qui ftudiofe nocte dieque in opere fuo n ( A 55 laborat , ut fignacula ículpat, & ho- 25 minis imaginem arte gemmaria for- ? r* [ 25 met, nifi Pradicatores íanéti ( adde 25 Confeffarii , univerfim Curatores ) infi- 25 nuantur, qui omni tempore aut dicendo, " 25 aut exhortando;aut bona exempla oíten- U ?2 -dendo , suditores füos inftituunt , qua- N 25 tenus interioris hominis virtutem eli. j 3 ciant, & ad Conditoris füi imaginem (vi- 55 vaimago DEI eft Filius DEI, qui incar- 33 natus in vita fua a nobis imiirabilis eft) u m A » animam humanam reforment ? an Inon [os j 25 ile faber & architectus ítrenuus in "T. 25 arte fua fuit, qui in epiftolis fuis ira n 55 fcripfit dicens: DElI enim fuümus adjuto- 35 res, DEI agricultura cítis , DEI eedifica- lts 2 tio eítis, fecundum gratiam DEI, n ?5 qua data eft mihi, ur fapiens archi- n » tectus fundamentum pofui , alius au- d 25 rem íüperedificat , unusquisque au- &i 2 tem videat, quomodo füperzdificet ? y.ä " 2? I. Cor, 3. Filioli mei , quos iterum » arturio , donec formetur. Chriítus W » in vobis. Gal, 4, Et in alio loco : SJH PP) Renovamini , ait, fpiritu mentis ve- d t b 2 flre , & induite novum hominem, ?Ui,fc ? qui fecundum DEum cteatus eft in D ER jutti- CVRATORVM 193 Fhü 1 25 juflitia , & fantirate veritatis, Ephef. 4, lil » Et item : eftote ergo imitatores DEI, u d » ficut filii. chariffimi , & ambulate in » A )5 dile&ione , ficut & Chriftus dilexit p )» nos. Ephef, ;. Et rurfum : nolite, » inquit , contriftare Spiritum DEI, in ïl(a « ï ) quo fignati eftis in die Redemptionis, dicnj » & reliqua. Quot enim Ípecies vir« lol 23 tutum funt, tot operariones bonas, 3) & documenta Doéctores fancti in t g mentibus electorum & converíatione m » 2 exprimere fàtagunt , ut íint fancti u dicentes cum ! LE GR 25 corpore & Íípiritu , ») Apoítolo : Ipíe autem Dominus fan- (s & $ el) ho 2 &ificet vos per omnia, ut integer " 22 Ws u vefter fpiritus , & anima & corpus ?dventum Domini fis Pl fine querela in noftri ht J Ra banus; JEfu Chritti ferventqr. lta alica Dl Jam declaratum eft totum . myfteri- CXLFII T um , quod hic inquirimus, fcilicet San- li d) &orum efle , five per publicas e cathe- li dra , five er privatas inftru&tiones in p 5 ff Confeffionali , five per confilia que« qent cunque falutaria animas füz cure com- Chri miffas dirigere in viam perfectionis. 01 M Sive deinde dicatur , ipfos Curatores j effe architectos , quí cum gratia DEI J sedificant edificium fpirituale & myfti- [ cum virtutum in animabus curandis me- diantibus talibus doc&trinis, five dicatur, " Na lpfasn MANVALE 196 ipfas animas sdificare in feipfis juxta ilud Apoítoli : smesquisque. autem — "videat, (ane fub Curatoris quomodo fuperedifice P n directione, qui ad id tenetur ex officio. " u",f. f Quis enim fibi ipfi adeo fapiens cre- & directione datür, ut fine adjutorio ; alrerius. fapientioris & doctioris rantum adificium perficere confidat , in cujus conílructione tot tricas, machinas, ine [; fidias , & deceptiones experiuntur fingu- li , (epetar occultas , ut vix & verita- te fucus difcerni poílit, cum fàthanas fiepe fe transformet in Angelum lucis? mi accedit principium —conftantiffimum in Aícefi, DEum ab omnibus velle humili- [ tatem &. obedientiam , & ut nemo fit j judex in propria caufa, nmi falli velit 45 inimico illo bomime , qui fuperfeminave folet. zi- st zania4, Math. 123, Maner igitur , ficut du ad rimum officium Curatoris requiri- & d tur fcientia "Theologie moralis, ita ad Dl [ íecundum requiratur ícientia aícetica, & : ] ll !t cum, ubi principia pro defítru&tione ve- : teris hominis reperiuntur in Theologia; t principia induendi novi hominis , hunc« E que perficiendi adminiflrrentur ab Afcefi. ä . 'Wuk XH ägää& X 1 | 1 uDO $. IIl €VRATORVM. 157 D "n j . $. Til. g Genevalis | motitia objecti AAfcefeos , X of & requifita edifcationzs |pivituatis usque R5 lr k ad confummationem [anétitatis , im fub- ^ Jevamen Cuvratorum. fifi ln CUj J* bje&um Afcefeos eft triplex via ad CXLV1III d5, li O [ perfe&ionem. Via purgativa, via il- f luminativa , via unitiva. Ad primam i Vene PT ífpe&tat expurgatio peccati, d& extir- patio radicum omnium peccatorum, ut lii erverfa , & de- funt : concupifcentia m h fideria noxia, Ad íecundam pertinet T cultura animae per oppofitas peccatis 0 f Virtutes , a quod requiritur magna d d ratia & illuítratio divina , a qua illu- iM J ftratione fequitur illuminatio animz , ut, , ln quod ad bonum pertíner , clarius videat, st unde dicitur via illuminativa ; ad viam ia unitivam requiritur ipía perfectio, & per- «s fe&ta charitas, qua íolus DEus , fpre- ncve tS omnibus aliis DEO inferioribus ; Iu in corde & defiderio ac affectu eft , unice- du que amatur, & que extra DEum aman- " da, propter DEum amantur,per hunc amo- rem perfectam unitur anima cum DEO, & Non eft ani- ideo dicitur via unitiva. tus ex Manuali facere Tractatum , ideo íufficit infinuaffe has tres vias cum gene- rali fingulorum effectu, Reliqua in Afce- fi5 | 3 198 MANVALE tis indagentur, Prefentis autem loci at f eft oftendere füblimitatem actuum , & [l ipfius perfectionis ad quam dirigende fun: anims coní(iflentes in via illumina- .ï tiva , & ulterius elevandae ad viam uni- L tivam , & afferre media, quibus ad fi. In nu- nem intentum perveniri pofílit, * ce jliadem exhibemus * S, Cyprianus nobis fübminiíftrabit compendium vitee & ipíius perfectionis, ut vel inde colli. ( gere poflimus, quantopere ad hanc di. redionem neceffaria fit Curatori fcientia E afcetica , ne in hac ignorantes ; ceci lufcis ducatum praftent, t ompendi- um videbimus n, 1$0, Nunc ex alio quodam Sene inter Patres eremi audia- ( j mus media & gradus ad perfectionem, DA CXLIX Media hec íuggerit Senex quidam znmsBzä rc-*mgl ex Patribus innominatus apud Corne- i lium a Lap. fcribente in c, 17, Genef. ' ii t m Sunt autem fequentia, 51,2? Ambulare | » jugiter coram DEO. 249 Ín omni.ä it d) T^ by] bus tam triftibus, quam letis confor« vbl mare fe voluntai DEI, ac dicere : ü':ras 1 PE) fiat voluntas tua ! fit nomen Domini i ?) benedictum, 3 3,7e Recipere fe in fun« 22 dum animz fíüg , ac inibi diligenter 2? fcrutari , quid aliquem maxime inhi- 22 ) l! beat, & diftinezt, ne purus fit & li- 25 ber, ac agilis ad obfequium DEI, 35 Dv omnemque virtutem , radicitus refe- Care, €CVRATORVM 199 f i 5 care, & in profundum maris demer- TW faciamu: » gere 5 alioquin » quid lTi ?5 velimus, omnia erunt fruftra. Hazc lg » mortificatio dura eft, & viva quedam AA s i5«l 2) mors, qua carnem quafi ab offibus p») abradit, íed neceffaria, & ufíu ipío In l] fit. facilis, 25 4,:^ Cum nmatura notira 'Prfan 32 fallaciflima fit, ac mille angulis ac ver- l V ?0 futiis pradita , in quibus feipfam fo- dul 5) vet ac retinet , qua nifi funditus ex- Tif ») tirpentur, parum proficiamus, lnter [ceni 2 hec maximum eft , quod etiam 5an- ; u 3* &os tenet , velle videri , velle, ut pend ?) alii ad nos íe convertant , ut nobis de- r dli ) ferant, nos honorent &c, hoc, in- J ?) quam , plane abnegare quartum eít, ONT, ?5 ut fcilicet funditus veníamus ad illud Jo- yidum 2) annis Baptifle : non fum dignus fol- ( 35 vere corrigiam calceamenti ejus. Hinc . to abítrahere fe faliem — mente Gtnd ? Jure ») ab omnibus hominibus, G-to Se ex- LUH 9) edire ab omnibus rebus , quz fi fi- » b i acciderent , affe£tus. adhaefionem Onigi« It 22 & curas nimias , ac folicitudiaes ad- 25 veherent: a quibuscunque intro recep- Joni ?9 tis imaginibus mundum & liberum fe 25 fervare. 7."* Animum íuum figere Itl j E») in DEum , quafi in fcopum , catera, L 23) ut; jejunia , vigilias , paupertatem 29 huc referre, tantumque ex iis affu- fibi ad hunc finem 22 Iu quantum uti- fh N 4 200 MANVALE ütile eft. t üülw are 8* Sic íe in omnibus ?5 DEO refign ; ut fi quis faíto ja. læctaläg 25 &etur pelago , & psllio refideat , IT 2) talis enim. quid agat, nifi ut DEO gd i 22 totum Ífe refignet ? fic faciar quivis j » perfectionis cupidus. 9.^?. Difcere zl ») contemnere omnia, & contemni ab om- 1 » nibus, ut cum $, Paulo fiat purgamentum » mundi, & peripfema omnium.;, Hac u ifte, Miramur fane , confiderantes qua- litates horum & fimilium mediorum ad M perfectionem , eorumque vel fublimita. nitam , multo minus sítimatam tem vel praftantiam a paucis fane cog- ( ; & plu- ( l " | rximis nitus ignoratam, Interim cer- hi tum e äe l) ex Aícefi aliam non effe viam ad i unionem cum DEO , feu viam unitivam, p t quam totalem abftra&tionem & abnega- tionem non tantum rerum omnium je, íed etiam íui i 3 f pfius a feipfo , intellipen d) do de affectu c ordis & am ore , hac íüp- T pofita , tunc & non ante a fequetur illa perfectio , qua eít plena & depuratif * (In Jaty fima perfeétio dilectionis DEI , €X qua fequitur unio., Ut tunc converíatio om- nis noflra in cclo [fit , non amplius in terra; in his folis vita abfcondira eft, i vivunt, non jam ipfi , fed in ipfis vi- vit Chriítus, Hec vita , hec felici- ! taS; hec adhuc in terris beatitudo fo- ] h'.f ! nü)»..,l lorum Perfe&or?m eft. Inaniter ii« uT tur CYRATORVM £gotr tur ftudiofus perfectionis allaborat, niíi fi hzec talia media apprehendat , & qualiter d ! & quamdiu fe in uno detinere debeat , ac it ) ad alia media aufü magno afcendere Q poffit, a fuüo direétore initruatur & du- [ catur; ut fic gradatim & per ordinem P introducatur in cellam vinariam, ubi Dl deliciatur Sponfüs cum fponía anima, Hs CL 3 0U jam audiamus ex S. Cypriano com- m q pendium quoddam vite & perfeCtionis chriftiane , nempe a&us plurimos , qui in linit u unum omnes colle&i perfe&orum funt, & manifefta indicia & f[igna perfe&tionis 4l | ( obtentz, S,. Cyprianus tract, de Orat, Dominica, hos a&us fic explicat : ,,r.me, mal Iify 25 Humilitas in converfatione, e.4e , Sta. 25 bilitas in fide, g'u'o : Verecundia in J j IT 35 verbo, 4,? , Infactis juftitia, 5.*9,In 25 operibus mifericordia. 6.^ , In mori- [j 25 bus difciplina, 7."? , Injuriam facere lp 25 nonnóÍfe, g.*», Factam tolerare poffe, [ d unti 25 9*» , Cum fratribus pacem tenere, ro,me, n 95 DEum toto corde diligere, 1:.2o, Ama. 1 ( 0 25 re in illo , quod Pater eft ; 15,"o, TTi. »» mere, quod DEus eft, 13.ti6. Chrifto i ii ig ud ? nihil omnino przeponere, quia nec no. 95 bis ille quidquam prapofuit, 14.:9 , Cha. It | ritati 9? ejus infeparabiliter adhzrere, 22 15,? , Cruci ejus fortiter ac fidenter 95 affiftere, 16,9 , Quando de ejus no. 23 mine & honore certamen eft, exhibe« Q N 5 »re &o? MAN VATLE 99 re in fermone conitantiam , qua con« H& TT " 35 fitemur , in quzftione fiduciam , qua [ 23 congredimur , in morte patientiam , My Hoc eft cohzredem I IT qua coronamur, Chrifti velle effe ; hoc eft preceptum ») DEI facere ; hoc eft voluntatem Patris 95 adimplere. Ita S, Cyprianus, Videat (rra ( ex his Curator bonus & fervidus , quale & quam excelfum wdificium fpirituale fuperedificare debeat in animabus , vel faltem | ip(is fuperzdificantibus dirigere ipfe velut archite&tus in fpiritu ad per- p fe&ctionem tanti templi DEI. Igitur a Curatore fovenda Afcefis , ut alteri of, ficii fui parti , qu&e eíl: adifiare & plantae vt ex hac fatisfacere poflit, Atque ut hoc opus aliqualiter facilitemus , in come pendio dabimus , qualiter inftru&tum effe j ^ debeat zdificium hoc, velut Palatium DEI, & dignum hujus habitaculum pet Q fingulas contignationes, incipiendo a fune damento , & finiendo in tecto. CLI if Ji "Prudens archite&us primitus folici- tus eft pro firmitate fundamenti, Igitur hoc fundamentum in triplici via ad per« fe&ionem eft & defümitur ex via purga- tiva t confiftitque. in humili contritione cordis, in abnegatione & mortificatione fui, in diffidentia in vires proprias, in mera confidentia in gratiam diviname Quaindiu hoc fündamentum non efít fir. N mum CV.R ATORVM, 203 l u mum & folidum , ? CitO corruet totum U edificium, Unde prudentia difcretiv I urget , ut in hac via purgativa tamdiu X fe anima diripenda a Curatore detineat , quousque hic prudenter judicare poffit, D hp animam in hac vía folidam eíle, & vere ]i fundatam, Memor fit Curator illius D. jf [ Gregorii in Paftor. P. s. admonit, $57 N TC by] Nifi prius , ait , perverfa deftruantur, . Pl *dificari utiliter reca non poffünt, II 25 quia nifi ab auditorum fuorum cordi. Ü !l 9?5 bus fpinas vani amoris (amoris proprii) j evelleret, nimirum fruftra in eis fan&e !| ( | ?5 Predicationis verba plantaret 655; Ex lt quibus patet, fundamentum «zdificii fpiri- k W . . & tualis effe debere viam purgativam UP ficut fundamentum eít primum in zdi- 1 d ficio , quod omnem induftriam boni archi- hm tedi requirit , fic via purgativa prima s eft, quae fcientiam & indufiriam boni UR dire&oris in fpiritu ad fe neceíffario trahit. JEdificium fuperftruendum firmo fun- CLII folit damento eft via illuminativa , que neceffa. Jpat ria eft ad duas inferiores contignationes | i conftruendas & ornandas, » J Nempe in J Via illuminativa docemur , abíoluta via purgativa ( quantum ad do&rinam , nam quantum ad exercitium , femper durabit ) H l fuperedificare virtutes, & conítruere, ac exornare duas primas contignationes , üt (l« ab iis condignus fiat affenfus ad tertiam "W con- MANVALE 204 g contignationem , que füprema eft, & ita ( a f 5 Tl magnifica , ut fiat vivum gratie, & Spi- ritus fan&ti babitaculum , in quo man- lxüin D jl fionem faciat tota Ss, Trinitas , juxta [ I illud Chrifti Domini, foan, r4, Er ad eum veniemus , C* manfionem . apud euim faciemuse Vi- l! M deat igitur anima chriftiana & DEO de- vota , afpirans ad perfectionem , quibus r,!v virtutibus , fcilicet DEO dignis dignum habitaculum zdificari & ornari debeat: [ & Curator, ceu dire&or eam folertibus do&trinis adjuvet, ac totum opus.dirigat. W [ Atque ut breviffime de hoc ornatu aliquid dicamus, noícere debet director , que- nam virtutes primo , quznam fecundo, N l & quenam tertio loco , tanquam in tot A contignationibus hujus zdificii myftici éxercende veniant. "m inah d n CLIII In infima contignatione , immediate ( poft fundamentum pofitum per humilem contritionem cordis , mortificationem fui [1 &c, locum accipiunt virtutes morales, & * Vg ex his precipue tres * humilitas , mare« t; ) fuetudo & patientia , quia per has vire MT tutes acquiritur pax interna cordis , & Jl pax externa cum proximo , cujus utriuse ä i| que pacis defe&tus maximum impedimen- tum eít omnis virtutis, Per humilitatem J 'T acquirimus veram fapientiam fpiritus juxta ATH illud Prov, rz, sb buwilitas, ibi fapientia , qUa p nempe a nobis removemus omnia pacem tUure CVRATORVHM 204 L(x' turbantia , & nos fundamus, ac firma. n mus in interiore pacis cordis, Unde D u quaxrit DEus apud líaiam c, 66, .Super j J quem requiefcet — fpiritus meus ( qui eft fpiritus Hl pacis) mif [uper bumilem ? — Ad pacem ex- " ternam íervit manfuetudo , quse virtus D d eft, qua ir& motus adverfus eos , qui Qul J nos injuria afficere videntur , comprimi- mus , & moderamur, Et fi diu conti. J du nuetur injuria , aut paffio , patientia con- rb fervat . manfuetudinem. Unde manfue- lr tudo & patientia individus funt focic, ii dum manfuetudo patientiam affert , & TT [l | patientia manfuetudinem fervat 5 qui enim D manfuetus efít, in omnibus injuriis , pa« M ] tiens fit : qui patiens eít , manfuetudi. Yi nem non facile amittit, Utriusque porro virtutis exercitium in hoc confiftit , quod a A manfueti & patientes , dum ab aliis ad iram concitantur , fileant , donec interius Ti ceffet paffio, & impetus nature , & fic n [i facilius frenetur, & cohibeatur ira, Un- n de fit, ut ex ore egrediantur blandiora Ti MU verba, mollioresque fermones, & in cor- de retineatur ferenitas ac tranquillitas, h.& Sic ! ij quantecunque inferantur injurie, mens beata manet in pace , & requie | opulenta, dicente & promittente Chrifto : Dicite a me, quia mitis fum , C bumilis corde, E &* invenierisrequiem. animabus. veflris, Math, 11, lem in Pfalm, 36, Adanjueti autetm. baredita- bune 206 MANVALE bunt ievram V C deledabumtur in/ multitudiie ) ww p4cis. " I Vi v €LIV Ab hac contignatione afcendendum ];v(,,'j [ in cdificando ad fecundam ,feu mediam, in j qua locandz fupt quatuor virtutes cardina- les, $cilicet prudentia, qui ceteris lu- ïü) men prefert: temperantia , que animam perficit refpectu ejus , quod infra nos eft: fortitudo , que perficit animam refpeGu p ejus, quod contra nos eft : & denique L'ä ) Y l juftitia refpectu ejus, quod vel eft fupra ïM nos, vel eft juxta nos, fcilicet refpectu ! DEI & proximi. Omnes quatuor virtutes operantur circa unum , idemque opus me- HUZ' ritorium, Prudentia eligit, quod eligen- dum eft ; temperantia cavet , ne quid temere agatur: fortitudo , ne quid parum 4 W agatur ; juftitia ordinat ad debitum fi- FM nem. Atque ex his fatis. cognofcitur Yi natura , neceffitas , bonitas & effe&us l fingularum harum virtutum, n €Ly His duabus contignationibus in no- D bili zdificio perfe&tionis chriftianz fuper- edifieanda tertia contignatio , omnium ornatifffa, & vera DEJ habitatio , in qua operantur tres virtutes "Theologicz : fides, fpes, & icharitas , quibus nos im- h medixte DEO jungi oportet, harum enim eft, Et Ti immediatum objectum DEus La "I charitas denique fert in perfectis unionem 42 cum DEO. Itaque fides eft oftium, per quo CV RATORVM * 207 quod ingredimur * per fpem inducimur in interiora ? . * ad dicente Apoftolo Vr Hebr, c. 6, fpem incedentem wsque ad inte- riora velammis, ia Et Charitas eft ftupendus C ille ornatus ex puriffimo auro omnis per. r fe&tionis, refidentia SS, "rinitatis , tha- Eu lamus divini Sponfi , in quo deliciantur Sponfus & fponía, De hoc ornatu au- 105 d reo legimus Apoc. 3. Suadeo tibi emere 4 me t GT aurum ignitum , &* probatum , ut. locuples fias, — Solo hoc auro perfe&e placere poffamus Ll í DEO , imo hoc ditati quafi in DEum r IT transformamur, quj enim) mamet in charitate, us ——À i DEO mamet, " DEus in eo. I, Joan, 4, : imo cw» DEO unus fpiritus efl, 1. Cor, 6 [ If qi Hunc ornatum decere DÉum , ejusque s babitaculum in figura edo&i fumus in i ornatu templi Salomonici, de quo legi Vfct poteft libri tertii Reg, c, 6 * ^ j Perfe&tis contignationibus his edificii CLF1 noftri fpiritualis , templi DEI, de fu- 1 perimponendo te&o nemo folicitus fit, f DEI enim eft hoc te&um fuperimponere, qui dat gratiam perfeverandi in perfe&tio- mmiug ne chriftiana, , Noftrum hoc eft folum, ut digni inveniamur , & preparati ad hoc (mgïl? te&um recipiendum, Wi 1 Nam, quando per noftram libertatem mediantibus gratiis di- .; vinis in hoc Palatio DEI per tres expli- ( catas contignationes orpatifime & mag- nifice zdificando noftra defudabit indu- 1 ftria W MANVALE 208 J 9j ftria, ut habere mereamur inhabitantem Md Qp Spiritum fan&tum , ipfe hic Spiritus fan&us T d te&um imponet gratia perfeverantiz ; quoó D LL "a confervetur tota ftruéctura noftra fpiritua- x lis, Per hoc tecum enim aliud non n ! intelligimus , quam ipfam hanc gratiam T perfeverantie dependentem a gratiofa Pro: f videntia divina j qua Spiritus fanctus l; i ele&is fuis tantam firmitatem & fortitu- " ü J dinem infundet ; ut nec fpirantibus a i r mundi quatuor partibus & angulis flatibus D tentationum ; & infidiarum quarumcunque ij n diabolicarum , edificium deítruatur , fed füb eadem gratiofa Providentia immoe » [ tum ftet, dummodo noftra non fluctuet m confdentia, & habitatio in adjutorio Al- y tiffimi, Unde David Pfíalm, 9o. aití qui babitat im adjutorio Altiffimi , in. proteclione H celi commorabitur, Legatur totus Pfalmus; totus enim fervit ad przefens propofitum, ]^ j fud, €LV1I Sunt porro innumera , de quibus LU Qu monendi effent tam directores animarum; quam animze dirigende per vias altiores [ ad ipfam perfectionem , fed Manuale ifta ï non fuftinet, Duo tamen principia; pr unum pro dire&ore , alterum pro anima Ü n( dirigenda breviter adjungere non omitti« U NT imnus. Pro dire&ore hoc notamus prin lT cipium, & folenne quidem ac neceífarium iti [] ad evitandam quamcunque confufionem ; Hrg ne fcilicet proprio fenfui imnixus potiu$ impes ) CVRATORVM 209 impediat operantem in animabus Spiritum l PAl fanctum , quem adjuvet, Senfus eft: li T Spiritus fanétus fpirat , ubi vult : ducit If fp I per vias admirabilis Providentie íuz, WT per quas vult, Hanc animam elevat e, g. f per illuftres humilitatis a&us , quibus illas ! 3P1 vult eíle impenfe intentas , altiora ipfe lird operaturus five palam , five occulte, of Mf Alias animas per vias ducit altiffimas hus 4 perfecte charitatis , & fic alias aliis viis, T per.opera mifericordie , per patientiam, ut Jobum &c, Unde Auguftinus : alius d fic, alius fic ibat, jl Attendat igitur Con- if felfarius & Dire&or , ut premittat fuce IT I —— dire&ioni congnitionem earum viarum, & 1 ilorum mediorum, per quse épiritus fan- a &us in iis operatus fuiffe dignofcitur, V ut (ic fua . ulteriore dire&tione ad altiora timis fat adjutor Spiritus fan&ti , iisdemque infi- Jitum, at principiis & viis, ne alia fit vocatio Spiritus fancti cum gratia, & alia voca- qubu x tio Sacerdotis dirigentis fine gratia, Alte- rum principium pro animabus dirigendis |DOrd le if in via perfectionis eft, ne he DEum co- gere velint ad danda illuftriora dona , ut Vi D potius ad perfe&ionem volare , quam afcendere poffint. Magno res fubeft pe- i riculo , & occultam fÍpirat fuperbiam, 14 Sane nunquam legimus dixiffe vel unam animam ad fané&titatem afpirantem ; "rgeo * ! W meinte, 0 DkEuw bene vero : trabe me m A. P. Mesder,P.111, O pof 2Io MANVALE Poft te. Oret ergo pro illuftrioribus d6- & fibi pro» Llnqüim nis, quantum DEO placuerit , fuerit , bene facit ? nec ceflet ab oratio- g atl ne, melius facit , fed optime illa orat, que orationi jungit plenam refignationem j m contenta de micis, fi non accipiat inte- j anet., Senfüm noftrum exprimi- i grum E at mus clarius in fequente paritate. aliquis mendicus valde importune petens u eleemofynam : porrigitur aliqua, fed non vniln x contentus,urget pro majore cum clamore valido , quafi nihil dignum fe accepitfet, at Et ecce petu- La Datur major eleemofyna. lans ifte neque hoc contentus , vult co- DL t sf habitare quafi ex jure in domo Patrisfa- milias, non ut fübditus, fed ut rcgens & imperans. Quid dicetur de hoc men- dicabulo ? infolens expelletur , ejicietur, h & forte etiam datis eleemofynis priva- x um bitur in penam infolentie tanquam ocm-. li nis eleemofynze indignus. Ergo aliter mendicare oportet. Mendicans humiliet fe ante fores , petat ex gratia eleemofy- nam , & quamcunque acceperit, referat lr cordiales gratias , & in bona pace pet " D N acceptam eleemofynam reficiat fe, — Vide- bimus , fi denuo poft aliquod tempus À Ti redierit ad petendam rurífus eleemofynam fl ad priores fores , majori dignus judica- ij bitur eleemofyna , & absque mora acci- gj piet, Sic ergo.fit orantibus ad DEum, wj ut At CVRATORVM 2I1I Ti ut ejus dona fpiritualia accipiant, qualia ei ls ho tanquam largitori omnium bonorum pla- cuerint, Si cum refignatione orent, & illa1 ( grati fint in minimis, ficut in maximis , & in iis operentur interea , donec majo- Ài i ra accipiant , fic fe dignos exhibebunt , vex;rï»t ut accipiant majora dona, quia fua mo- à deratione , humilitate , refignatione & 2 gratitudine longe citius movebunt bene- fs ficentiffimi füpremi Largitoris animum ad tnz pietatem & mifericordiam , ut det majora n femper dona , & demum etiam magnifica & pe| & altiffima, Hic eft modus & orandi [ ii & operandi in via fublimis perfe&tionis, Qp CAPU T. IFV. (mm j De qualitatibus & difpofitioni- ! PHT& bus animi adminiflraturi Sacramentum w ! l u) Vil m of n Penitentie 5 denique de modo adminiftrandi, gj Mj Ed referzlx Prima quahtas eft charitas. ( r Vi fcientia neceffaria tranfimus ad exa- CLFII j minandas qualitates animi boni Con- fi Tl j feffarii, Et quamvis omnes hujusmodi dotes & qualitates fingulariter explicare non permittant anguftie harum pagellarum, L D precipuas tamen , & unde alie confe- quuntur, annotare & commendare non W O3 omit- MANVjALE 212 jl r omittimus , quantum nos docuit multa ! gf experientia ; folertesque inftru&iones , ,J quas accepimus a fervidis in fpiritu Pa- tribus, fimulque eruimus ex iis, qua lii ! j jam egimus in preíente Manuali Curato- " rume j Prima igitur qualitas boni Con. "u ii feffarii eft charitas, Oportet przprimis /nn Confeffarios efle charitativos , atque ex charitate libenter fe huic minifterio fub. IN' qru I) H jicere , füppofita vocatione divina , aut Obedientia, Scilicet absque tergiverfa- "] tione, absque multa mora , quantum fieri 1N j poteft, folam & unicam DEI gloriam & falutem animarum intendant , ac pre oculis habeant , : prefertim cavendo , "W ne aliqua figna impatientie foris notari, & inde pconitentes abíterreri a petitione i Eluceat W hujus adminiftrationis poffint. lj ergo hac charitas tam in verbis , quam l in actionibus, Hanc charitatem prepri- m mis exigit DEus, qui Sacerdotes ad hoc ( munus gratiofifflme elegit , velut Domi- , U nus vineze mittens operarios in vineam J Ym fnam : infüper fublimiora Curatori com» mifit dona , talenta, & gratias , non plane ig hunc finem , ut commoditati fug ferviens omittat opera neceffaria, fed ftrenue & amanter intuitu mercedis ster- ne deftinatas perficiat operas in cultura P^ AV vinez,inter quas precipua eft adminiftrae [ Nec dicat tloggjacramenti Ponitentig, Es quisi * CVRATORVM l 213 Ti j quis* difficilis eft labor! eft incommo- i A n dus ! nimis diu durat &c, refpondebit IÓ i $, Q enim DEÉus : propterea majorem recipies )1 mefcedem in gloria: hanc intuere, huic (ur li ( te intende, affume charitatem, que om- nes incommoditates nefcit, fed dulcorat r omne amarum ; parvuli tui petunt pa- W nem , oftende te matrem , ne conqueri [10 | poffint coram me , neminem effe, qui d eis frangat , ut vix deinceps petere au- J M f deant, Hoc eít pa&um inter me & te, if d & 41 ad labores te conduxi per diem , vefpere dabo tibi-mercedem inzftimabi- lem, füperabundantem gloriam in ccle- nt), ftibus, Ita DEus ad Curatorem, quafi A. dicat : non eít modo tempus quietis & M Qn commodi tui , fed laboris, n Dbeuüe hec & fimilia perpendit quon- CLIX Ui FDf« dam Magifter Joannes de Nivella, Leo- dienfis, Ecclefie Decanus , qui in Mona- | hi Don fterio de Oignies ad regularem tranfiit Id vitam , uti legere eft in magn. fpecul. exemplorum diít, $, ex; 88. Hic bea. eu tus Vir vix lnn unquam indulfit otio aut quieti, quin femper indefeffe in. revoca- Odwr tione 4 animarum pereuntium laboraret. ? Ad eum podagra diutiffime & dolorofiffi- me laborantem Phyficus quidam venerat , propriis expenfis eum curare. voleas, [ Quefivit S, Vir ex hoc , quanto rempo. re perficeret curam fuam? refpondit Phy. iM 07 1l* 214. MANVALE ficus: perfe&iffime intra quartuor menfes, yitt ^ Mox ille tibiam manu percutiens clamorofe V*'a l li, dixit : heu me miferum , Íi pro ifta carne & a predicatione & falute hormi. ! u )l ( num etiam tribus hebdomatibus ceffem, & anime, quas Chriftus pretio fui fan. A h guinis emit, per me interim liberande a demonibus diftrahantur ! en charita- tem hujus Curatoris eximiam! fed illu-. o ftriori apparet ex fequente cafu. Agoni- M Zabat in morte eo vefpere , 'cujus no- il W G&e eft defun&us, Et ecce vir vagus & u nudus ex his , qui Ribaldi dicuntur, in exteriorem partem domus venit, in qua ille interius decumbebat , rogavit ille vagus de confeflione colloqui fan&to Vi- IO, fed refponfum eít a fervis , quod non poffet , & fic moítus recedebat, Mox vero zgrotus quendam ex circum. (rià fedentibus advocavit , dicens: revocate T ilum, quem a me repuliftis, Hoc au- il dito mirati & confufi omnes , hominem J reduxerunt , qui omni diligentia facta ' Confefione, & abfolutione fufcepta re- cefhit, At quo fru&u ? vix per quartam partem leuce bomo feceffit a domo, cum repentina 3orte percuffus cecidit jam defun&us, ' Ecce exemplum excel. lentifimze charitatis, perfeverantis usque ad mortem, Jam videamus etiam glo- rim triumpbi ejus in cclos, Cum $. Ma. CVRATORVYM, P2 EY IEZP()]H Magifter Joannes deceffiffet , quia femper in vita fuper affliios & pauperes pius D j fuit , ita , cum poft mortem ante lo- lt cum purgatorii , innumerabilis t in quo multitudo detinebatur , ejus felix anima V l ab Angelis deferretur, & ibidem multos Jefat recognofceret, quorum auctor falutis ex- I ]'l' titerat, pietate commotus pro eis füp- ( il pliciter Dominum exoravit ut a pona AIW purgatorii folverentur, Nec mora exe 5 n auditus eíft a Domino & non tantum !s d cum illis, pro quibus exoraverat verum Q Ti etiam cum multis aliis animabus liberatis ad ") celos maxima cum gloria introdu&tus eft llf J Habemus ergo hic triumphum charitatis, quem ícilicet in cclum habuit 1He, qui ol vera charitate in DÉum, & animas pre- , üofo Chri(li fanguine 1edemptas omni- CUf« bus Curatoribus preluxit Ambiamus ( d labores, ut perveniamus pariter ad tri- dl umphurn, Wal Exigunt hanc charitatem . fecundo [ CLX anime cure commitfz, Has animas ad pa- r f tan L i L ternam curam tanquam filios in fpiri- & Confeflarius in i jl ritu accipit Curator , fufceptione & adminiftratione fui mini- fterii Unde etiam dicuntur penitentes fiii & filie Confeffionis, Inter hos pc itentes maxime numerantur peccatores graviores, dicique debent eoe: 'bb ptes , afiicti, Sl defolati, querentes folatium , nm dium " ^ & 216 M.ANVALE ;:forem & panem vite a patribus fuis fpirituali- bus ex fua abundantia fcientis & pie- 4 p " tatis, Quid jam patres ex charitate de- bent fuis filiis ? fane, quantum plus eft , M TT M anima, quam corpus , tantum plus de. bent his fuis filis patres fpirituales 5 quam patres corporales in talibus circum- QU ftantiis periculi mortis fuis natis corpo- ralibus, Bone DEus! quam nulla cha. ritas foret in parente aliquo corporali, fi filios petentes folatium aliquod & au- u vt xilium in maxima neceffitate , vel etiam M panem in fumma fame, cum tamen faci- le poffet cito füccurrere, increparet di- cendo , nunc mihi non vacat: eft mihi nunc incommodum , ut tibi fuccurram? [ alio tempore venias, quando mihi erit b commodius: vade, ab aliis pete , quid n W me tüfsbas ? profecto talis aut fimilis re» r . Vi m Íponfio non proveniret a patre, fed ab du immifericordiffimo tyranno., Hoc faciunt :ffSW in fimilitudine Confeffarii , & Curatores 'L;W'WL VOA ) vel recufantes , vel nimium differentes '.:,.L'*'cs [ audire Confeffiones fuorum , quantum- cungue de falute periclitantium ,. ex ra- tione , quia tunc ipfis non vacat , in- commodum eft, Hinc charitas venera- bilis Magiftri Joannis , de quo num. prg&ced, narravimus , tanto illuftrior eva- dit, qui fine mora , absque dubio re- L Wl velatione divina edo&us , reduci fecit pecca- CVRATORVM. 217 rPl':ïm l :l peccatorem illm gravem , qui a fervis repulfam paffus fuerat 5 eique . charita- It tem exhibuit pene in articulo mortis 1 pl fus, Quis fcit, an non alias ille Ri- p i baldus veniffet in defperationem , . & mi- tj ferrime interiiffet ? Quis fcit, an non ( Ümiliter nobis a DEO parata exiffat ali. * (Qyy T qua occaáfio , in qua dilatione charita. la d tis anime perirent, quz exhibitione in- fhon dilate charitatis falvate fuiffent ? Quod f&;; quidem maxime verum eft in provifione lt egrotorum. iNon rarus nf evenit cafus, quo , fi differretur talis provifio : , poft ( c paululum tales fine Sacramentis decede- TIt rent, Utinam omnes Curatores & Con- iM feflarii de fe cum veritate dicere poflint W ilud . Apoftoli 2, Cor, 5, Charítas | Ghrifls [ w'gtt n», nempe*$ ut fine omni dilatio- r [j ne , aut tedio , Ífed omni amore mi- d feris füccurrant , adjuvent, folentur , &t QU qu& eis ( fi Curatores fint) non folum j eX charitate, fed etiam ex juftitia de- Fetts bent, cito & fideliter exequantur, cum gaudio urgente charitate, & accurate exi- 3* gente juititia ! oportet ergo omnimodís Confeffarios , & univerfim Curatores feffe charitativos, Caufam & modum abunde explicavimus P, 1, c, r. & hec eft prima, Y principalis & fümme neceffaria qualitas boni Confeflarii. & Curatoris, k 'An O ; $. Il [ 218 MANVALIE 'vaü,d z d $. II. Continuatio de "m difpofitionibus aliüs 9t 4 €? qualitatibus bomi Confeffwü ". €? Curatoris. g gin;! tera qualitas eft, ut fint alacres & i CLXI AI patientes. Que quidem qualiras u [ a prima , fcilicet charitate & originem, ?C**W ! | & augmentum, & denique perfeveran- j U tiam obtinet, Originem quidem, quia jn;1 cbaritas patiens. efl, 3, Cor, 13. Quafi dicat Apoftolus: ,Effc&us charitatis eft jj » Datientia,, Cornel, a Lap. in cit, text. li [ Pauentia non eft actus elicitus, fed im- 1 fs peratus a charitate, Augmentum etiam 2 d '»'D l nemo credit, quante fint deliciz a DEO, 1 « & per DEum , fi quis ex charitate , tam DEL , quam animarum , pravia r nimirum tali intentione ,. animam quan- !I t dam non fine dolore parturientis, ut li ( cum Apoftolo loquamur, DEO, cc- T MU fl oque generat fuo annifuü , & atien- Audivimus aliquando de ralibus u cüis difcurfum ab aliquo experto , x jüsinipfo diícurfü pre gaudio , quod [ l . ipfa memoría habitarum deliciarum '('Xil':ï ovatum eft, quafi exfilire vifüm eft 1 T pre defliderio fimilium , & cum fi- Af 7bili gratia DEI obtinendorum fructuum laboris & patientiz fuse. Quid ergo mirum, CVRATORVM 219 mirum , fi dicamus , augmentum patien- tie ex charitate provenire, quam DEus I .; tantis deliciis remuneratur adhuc in terris, Hoi.i l ij preter merita, qua' tam copioía refer- vat pro gloria in cclis? Denique etiam fperare licet ex hoc fonte ipfam. perfe- lts verantiam , tum quia talis manet in pro» pria humilitate , íciens, fe non per fe jl DI talia operari, fed DEum , ejusque gratiam per ipfüm , cujus gloria eít falus anima- Vet Q"". rum . unde femp r meretur majorem gratiam ,. & manifeftum valde ficnum lll - [5 & accipit verae fue vocationis ad Ílatum Sacerdotalem , ex ipfis nempe fructibus, [ If ad multam fuüam coníolationem & quie- m rem internam : tum quia participat fuo modo de omnibus bonis fÍpiritualibus u) talium animarum, dU Cum enim ingrata 10n fint, multos preces pro tanto be- rv nefaCctore vel vivo. vel defuncto fundere qui folent ; rependendo charitarem charirate, )j J & DEus, cum fit equiffimus , ac ju- r ftifll(ous Remunerator omnium , nemi- T i nem fruftrabitur fructu impenfi tanti la- boris , & exhibite charitetis , qualis eft converfio vera , & fincera peccatoris M ad DEum. Audiamus brevirer alieno exemplo , quid nos expectare poffimus in aternitate, Íi patientes fuerimus in lebore & induflria, i M Refer- 229 MANVÁLE CLXII Refertur fequens hiftoria in magn, HPIO' , l '«Ie, J fpecul. exemplar, dift, 7, ex. 68. his ver- k bis * Quidam frater , bonus predicator, ) gt habens multos filios & filias Confeflionis, i hanc virtutem habuit , quod paupercula- W rum, & devotarum perfonarum Confeffio. nes libenter audiret; Quo jacente in Ti extremis. quedam devota mulier vidit in t exceffu mentis , quod idem Confeffarius W eflec filius perditionis., usque dum jam & tunc Do- fpiritum . exhalare debuit , minus mifertus falvavit ipfum. Cujus anima tunc egreíffa defcendit in graviffi. 1nas incendii poenas Sed ipfa die mor- tis fue vidit lachrymW?$ & orationes de- 1 Mi " votas devotarum, filiarum fuarum mage Hora nam partem incendii extinxiffe, ( w M m autem liberationis ejusdem fratris de pure il M gatorio, venit vox ad eandem fororem n? dicens ? propera ante Altare S, Cathari- ( ne, quia ibl hodie Dedicatio erit ; in !l ilo enim Altari idem frater folitus erat Huh celebrare, Que juffa complens, vidit J fratrem illum duci de. purgatorio, & ve- » nire füper idem. Altare, & protinus mul- ti filii & füilie ejus, qui ante obierant, & ad Patriam tranfierant L defcen- fta- debant de ccelo aá idem Altare, timque idem frater cum eis folenniter Jl afcendit, Addimus gloffam hiftorie ad- AX " je&am ab eo, qui fcripfit eam $ ex quo ly exenme CVRATORVM 221 J " exemplo, ait , apparuit, quam bonum & falubre fit , pauperibus & defpectis , & jj ( de«otis benefacere , & Confeffiones mul- &i torum audire propter DEum , quia ta- T0 lium fletibus & precibus ifle frater íuit Yl cito de purgatorio liberatus, u jl Tertia qualitas iterum . defcendens a CLX/J charitate , eit benignitas animi, ita qui- of dem , ut , ubi quandoque major necefla- rius videtur rigor, nunquam tamen defit [ U Defumi- (j aliqua. benignitas & fuavitas, tur ratio ex ipfa. natura Sacramenti, ti Sacramentum Poeenitentie eft Sacramen- fU tum gratie DEI , & mifericordie ejus d Wj comparand:e. Sicut ergo DEus exhibet vere poenitentibus mifericordiam & gra- lu j tiam', ita miniftri DEI exhibeant benig- nitatem, Affectus nimirum mifericordise, jl fbat ficuc in Principali Chrifto , ita in ejus ! miniftro . Sacramenti prevalere debet, ] l ng 1 j Et fic videtur exigere tam Au&or Sacra. menti , quam ipía ejus natura & finis Vil inftitutionis, r Videamus , in quo confi- ftere debeat hec benignitas , ita , ut m Vil etiam locum .habeat , ubi neceffario ad- hibendus, forte gtavis rigor, ut inde agnofcat penitens tam periculum fuum, quam gravitatem peccati. Benignitas od duo in fe comprehendit : beneficentiam & blandum modum loquendi, Sic lfido- fU rus ] Etymolog, Benignus , ait, eít f »ponte M AN VALE 2242 & , fponte ad benefaciendum paratus , i )! Ü , dulcius ad eloquium,, — Hec defcriptio "TE optime defervit ad prefens propofit:m, "1 Benignitas ferviat Corfeffario tam ad L 7 u benefaciendum , quam ad loquendum fua- J viter : ad benefaciendum quidem , quod j( m principaliter inteligitur de beneficentia ágits ( ífpirituali , ad profe&um quomodolibet g p promovendum tam in retrahendo a ma- g lis, quam in dirigendo ad meliora ; ad tT blande quoque loquendum , ut ex ore — A: eluceat affectus charitatis, qui intus latet LE in corde, & fiducia maneat, ac augeatur, — licet. quandoque rigidiora exponantur, non tamen rigide, Nam ad fufcipien- dum hoc Sacramentum , non obftante verecundia, aliisque impedimentis a de- ! M mone opponi folitis , potius invitandi benignitate funt , quam duro , afperoque jl fermone repellendi aut.impediendi , ne in j du ipfo minifterio Chrifti, qui omnes vult i DN falvos fieri, & ideo maxime inftituit hoc Sacramentum , fiamus quafi advocati & t adjutores diaboli , abfterrentes rigore D i 'u verborum vel a fiducia, vel a confeffio- ne integra , & fic a gratia, Explicee mus necefftatem bujus qualitatis boni Confeffarii a paritate, T CLXIF Sacra do&rina in Confeffionali a Confef* ffariis danda eft peenitentibus fuis, velut ali- ! quod donum, quod fupplicanti egenti diftri« hni- CVRATORVM 223 Mi buimus. Eft enim vera eleemofyna fpi- [ ritualis , ut utraque pars benignitatis in Is uno hoc conveniat a&u , nempe bene- O n l fidium & blandum . verbum, Legimus m Eccl 18, Nomwe ecce verbum [uper datum bo- a nnn ? fed urnaque t cum — bomine — juflificato. lTam fermonis blan dimentum , quam di. T01) ftributionis donum reperiri d ebet ápud 0a hominem gratiofum , feu DE O & homi- Qu ; nibus gratum , adeo , ut fi defit verbum d. gratiofum ipfi dato, potius hoc difpliceat, LU i quani gaudium afferat, Unde Eccl. non- Jpeat we ecce. verbum — fuper , ( id eft, melius eft ) Dant) F datum- bomun ? igitur bonus Confeffarius, T qui benignitate" non caret, non folum Yatte fübminiftrat pemnitentibus fanam & [falu- ET brem docirinam pér modum dati fpiritua- vtl lis , fed etiam jungit doétrine blanda ver- r ba, per hec oftendens , quod cum af. i fectu charitatis det ifta bona. Unde 8 TU S. Gregorius 21, Moral, c. t4, »Dile- j » &io, inquit , noftra femper exhibenda 25 m eit, & veneratione fermonis P) & mi- Ti 2* nifterio largitatis. Et S. Chryfoft, L )mefR 3. de Sacerdotio , ante finem »Donum ij 2) Ex Cj ipfum , ait , donantis vultus , geftus- j » Que conduplicat, ,Et in c. 18. Genef, 10m, 4 K. ,,Sæ-pe , ait, fermonis ob- f » fequium magis recreat accipientem, » quam donum ipfüm, ,, Hac igitur Atl Ícientes, ne (imus difliciles erga eos, qui yr ad MAN VALE a24 j n d ad nos ,accedunt, lta exigit charitas, dicente /tpoftolo r. Cor, 13. Cbariras benigia ef. — Sed quid , fi rigor & correptio ne- " ceffaria eft poenitenti ex quocunque de- J mum capite , an exulare tunc debeat om- nis benignitas ? non fane ; Íi enim pri- mam partem benignitatis impediat indi- hr fpofitio poenitentis , periculum , aut ne- I ceffitas , blanda tamen, & confolatoria T I verba , dehortatoria , adhortatoria , in- Ítru&oria &c, deeíle non debent , ne u gravius correpti in defperationem caden- tes, diving quafigraude plene renuntient, & inde fed altera parte benignitatis , oftenfo affe&tu vere charitatis , quafi le- niente emplaftro , vulneri acrioribus me- diis facto , impofito, ad grati& facramen- talis medium melius . difpofiti . recurrant. 2 N Charitas omnia vincit, Unde non male decernimus , fi dicamus ,. benignitatem, dU Ti J femper , & per fe neceffariam , rigorem per accidens , quia beniguitas in verbis debet lenire dolorem rigoris per accidens hinc inde exhibendi. CLXF Quarta qualitas boni Confeffarii eft, ut non obftante benignitate , pro fuis circumftantiis etiam fit magnanimus , & cordatus, Hoc utique judicis eft , qui poteftatem habet in fua manu abfolvendi, aut damnandi reos , rout juftitia exigit, aut permittit, Hinc, quia facer judex € 5 u L /f'u CVRATORYVM Q*g 225 eft., tantc fit fortitudinis & magnani mita- LT TL tis animi, ut neque potentiores hujus fa. m culi formidet, neque eis aduletur quo- U A modolibet : neque ex altera parte infir- &f mDjores amplius dejiciat, vel eis acceffum du ld. ] ad fe impediat, Sed unicum fundamen- E tum totius judicii fui fpiritualis fit bo- num DEI ex animabus , & harum íalus filt 2zeterna. i Paucis omnia ? fit fine prejudi- cio, unde unde veniente, fed cordate exer- " 1 ceat judicium füum juxta merita caufa- rum : cogitando , fe non eíle judicem U t corporum , fed animarum , non munda- num, Íéd ccleftem propter poteftatem al [ l $ T« füam, quam a ccelo accepit , non mini- ATR ftrum Regis terre , fed Regis Regum, qui eft Chriftus, Hic chara&ter elevet A IK ) ni mentem non ad fuperbam arrogantiam, que diffolutionis & exceffus mater eft, [ 1 fed ad competentem fortitudinem judicis, Jors & cor ad aufus etiam, fi neceffe , ma- qqi C gnos & arduos, exigente juftitia & falute animarum , excitet, Ad exemplum S, Jo- annis Daptifte Herodi fepius inclamantis:: t t non licet tib? e76, prO [ S. Paulus r, Tim, s. monet Timo. CLXF1 Y theum fuum fuüb gravi obteftatione , ut j Prae nibil faciat in alteram partem. declw iido, mifit : wt bac cuftodias fine prajudicio, Qua- i fi dicat : ea, que dixi de Presbyteri ac- cufatione , deque peccantibus arguendis, w;üï P A,P, Mesler,P,1, facies 226 MANVALE facies & cuftodias fine pwjudxc; 5'id eft, Hveh t jl .5 fine preoccupatione , & pr"emoltamom, b judicii, ita, ut nemo te preoccupet, fibi- j ll que conciliet dát 5 anteauam aiteram paruen audieris . aut rem totam zquo fv & indifferente animo examinaveris ; men- te prajudices , & ei, qui te preoccupas vit, caufam adjudices, Unde Syr. ver- tit i nula anticpatione praoccupetur — meus tud, Et alii : fie praferentia , qua unum gttfi. ais cum,divitem , nobilem &* alteri praferas , cuftodi bac mandata mea, Addit Cornelius aLup. , Judicium enim debet fieri de caufa, Ui lf itur bo« , non de.perfona,, Tam ex nus Confeílarius fit cordis & animi , ut fine ullo refpe&u ad quascunque perío- nas, pura peccata , modumque ea cone fitendi ,. & ex ea facile cocaoi endam difpofirionem aut mdf»f'ntl(mcn confi« tentium -exaininet , Nam j trutinet que, fola peccata funt merita caufe in hoc 4 f judicio , & fimul ponderatio partium ef- Circa inte- Wv fentialium hujus Sacramenti , gritatem Confeffionis, circa conmczonem, & circa propofitum ferium emendationis, Hec fola tanquam effentialia Confeflionis facramentalis in mente verfentur judicis aut earum no« U fpiritualis , non perfonz bilitas, potentia , divitie &c, il CLX li Prater has qualitates precipuas boni n M Conteílari requiruntur adhuc tres dotes, Ícilicet CVRATORVM 227 fcilicet, ut fit ftudiofus in exercitio ? pru- dens in refolutionibus ? & denique hu- Ü ( milis & DEO gratus in bono effe&u ex- AL ercitii fui, Explicemus has dotes ne- ) ceffarias. Primo, bonus Confeflarius ftu- ( diofus fit ia exercitio hujus minifterii. T Senfus eft : dum audit Confeffiones, non Slï fit vagus cogitationibus , fed potius in [/7] magno & continuo ftudio , prefertim , fi i Hoc ftudium fit j quid gravius Occurrat, 94l & verfetur circa memorata tria eílentia- lia Confeffionis , que funt: integritas, n contritio , & propofitum. Quod quidem ftudium facile eft in levibus , & ordina- ris , difficilius & operofius in gravibus Il & extraordinariis, Unde additur fe« - h cundo , fit prudens in refolutionibus, Hujus prudenti& audiamus vel unicum exemplum, unde plura alia quodammodo Accedit confeflionale colligi poffunt. tuum e, g, quidam Sacerdos , qui utpote nd perfona fpiritualis , & fpiritualiter vivens; j M leves quosdam nzvos tanquam ordinario IOngs fuo Confeffario confitetur , & pene fem- per eosdem , & quafi memoriter eandem formulam . Confeffionis tibi recitat de Confeffione ad Confeffionem , czteraque complet, qu:z funt confitentis. An pu- tas, talem a te femper & mox abfolven- dum ? annon tibi occurrit difficultas rae tione propofiti ? fi enim tibi confiteretur Pa alius, "] MANVALE 228 f alius, fed graviora peccata, per multum f'c( tempus , & femper eodem modo , forte n ! etiam numero , merito fufpectum v ibi fit I propofitum poenitenüs tui , quod toties L: fregit , cur non & in levibus ? reipía f precife ratione cogniuonis clarioris fir- mitatis propofiti , ron facile eluctabis, Igitur prudentia tale tibi miniftrabit di. 1 iV £ am confules, Prud vii en s enim ä fcrimen , Confeffarius in priore cafu non inveniet difücultatem , inveniet autem in -pofte. riore, Nam primo peccata venialia, fpe&ata humana fragilitate , non facile caveri poffunt , funt enim 'peccata infir- mitaus , non malitiz. ecundo , neque quoad numerum datur obligatio confiten. di , dummodo unum certum proferatur, unde poflit abfolvi, Tertio, qui coms mittit peccata venalia , & confitetur, fi fit perfona DEum timens & fpiritualis, facile & fufüicienter compungitur , & fic refurgit , ficut iuflus fepties in die cadeus ev re[urgens, Prov, 24, Econtra longe aliter fit in gravibus peccatis , quia funt pec- cata malitie potius , quam infirmitatis , daturque obligatio gravis cavendi omni modo, & facile caveri poflunt vitando occafiones & focios pravos, & fi id non fiat, fignum valde clarum eft, propofi« tum non fuiffe fatis efficax , quia toties jam patuit fallacia, E, g. dat tibi quis ala- pam, C€VRATORVM 229 Y Tl pam , & ecce mox te accedit , rogat veniam , dolet, promittit emendationem, ln craftinum redit, & novam dat alapam; QU repetit füuum dolorem & propcfitum, Perendie idem facit, Quid jam fentis d de hoc propofito, quod tam fzpe factum, nunquam fervatum ? primo die credidifti ; ]l Il altero jure dubitifti: tertio: die credes ti- Vi J m(c bi illudi ex propofito inefficaci in re tibi tam gravi, Idipfum clarius apparet in T-x repetita offenfione gravi DEF ! funditur Vefy DN prefumptio contraria in.Confeffario , prz- n i fertim , fi non fit adhibitus conatus in 11 I diminuendo numero peccatorum , maxime vero tunc , quando propofitum non du- Wil ravit, nifi per paucas horas, ut adeo eo- dem die, vel fequente denuo reciderint. Cumque non liceat temere exponere Sa- cramentum periculo nullitatis , palam fit, fine meliore difpofitione penitentis , & n propofito efficaciore , non poffe proce- dere Confeffarium ad abfolvendum , & abfolventem peccare graviter, Hinc , ut difponat talem poenitentem , fi fieri poteft, hoc opüs, hic labor eft, prout inferius A i ( u.ï pluribus dicemus, In his.ergo prudens Confeffarius fufüeiens invenit difcrimen, ut priores in levibus abfolvat , non item pofteriores in gravibus ob defe&tum fuf- ficientis propofiti illos enim non facile in quibu » e eft ti- judicabit indifpofitos , inOre " E 3 MANVALE 230 mor DEI, & manet gratia fanGificans operans omnia meliora , ideoque prze- lL 7 j" fumuntur nunquam deficere in pàrtibus effentialibus Confeffionis ? contrarium om- nino eít in peccatoribus gravibus * pro ilis eft bona prefuümptio , qus contra hos eft, & difficillime enervatur rationi- bus contrariis , que potiffimum defunt, ut patet ab omni experientia. CLXPFIII Accedat denique tertium , ut Con- feffarius humilis maneat in bono quodam effe&tu exercitii fui, Nam juftificatio impii opus eft folius DEI ; ut quid ergo, quod DEus per feipfum Ooperatur utens minifterio Confeffarii , hoc inftrumentum gratiz divine fibi ufurpet ? Ímo inter- eft, utin omnibus & per omnia frequen- tiffdis orationibus inftet , ut DEus fru- &ifieet per laborem & minifterium iuum , fcilicet ex iis falutem animarum operetur, Sic humilibus dabit DEus gratiam , non füperbis & elatis ex alieno bono, Cetera, quz hic notari amplius potuiffent. de qualitatibus Confeffarii ut Judicis , Medici , & Do&toris facri, jam expenía funt P. r.c, 4. e2 -aWe LA 6. IlI. CVRATORVM 231 n 5(?* ')Ep $. Ill Jdttfn ln n De sodo adamimifrandi Sacramentum Penitentie. DUU 3 COT li d ipfam adminiftrationem Sacramenti CLXIX 0ny A nl Penitenti? requiruntur tria, Ante, * * preparatio in ipfa adminiftratione pru det fcientia ? poft adminiftrationem W j devotio & sratiarum actio, xplicemus fingula, D2 preparatione fequentia bre- ( ;| viter notamus. Primo ; $acerdos con- 00 0 feffiones- excep turm, confiderans , quan- If tum opus D"I perfe&turus fit, ante omnia rlm brevem ahqmm intentionem faciat. v QT quod velit adminiftrare hoc Sacramentum n ad & falutem lï) 1 TA 3iii | laudem DEI arunie ifl Addat motiva. 0. o ex motivo obedien- » o* V'?'! TUf tie . ex motivo pr Opl'w poer IIUS Pt;æ fci- ATU licet in fatisfadionem pro pm')rm pocr'a- 1 rel L eol te fuis fub- tis , ex motivo charitatis d jizlU ditis &c absque dubio talis premiffa in« tey fJH&n tentio ex taülbus motivis au b1t E rvo- yrem Internu m j D patientiam in arduitate & diuturnitate lab DOI nr is operabitur , harita» ll tem accendet ; & omnes qualitates boni Confeffarii '(cu.blt Secundo , premit- tet intentionem generalem dï&GäV?ï"*ll -..,, omnes penitentes , qu os non exj Ji ,I(N exa^ E /s in- (CO('I"IE in actu, Cum enim tentio,, prefertim in tam diuturno exer- P4, UCXO, 232 MANVALE citio ,. propter concuríum mimium p'er (UN FB ( jj multas horas durante , plurimis non fit jl obvia quomodolibet diftractis , & . inde hd M innumeri poftea fcrupuli oriri poffent, p DI annon ex defectu a&ualis intentiohis plu- el rimi non fint abfoluti, fufficiet tunc vir- 9 1 "m W « tualis, feu a&ualis premiffa, virtualiter w per totam tunc fefionem durans, & per 4, ( n omnes poenitentes actualiter non exceptos, lw ' " Tertio, humiliet fe coram DEO , profi- teatur fe peccatorem , petat gratiam tan- v n i topere fibi neceflariam ad pleniorem fru- G&um laboris fui. Aliqui furgentes a loco M preparationis tundunt peGus dicentes ; DEus propitius efto mihi peccatori, Quod tamen non fufücit in iis Confeffa- ris , qui fe fciunt peccati gravis reos, requiritur in his contritio perfe&a , fi non fit copia Confeffionis, Quia hoc, ILD ficut alia acramenta ad fuam adminiftra- " fd»eulnu tionem requirit ftatum gratiz. Sic de- L nique preparatus accedat cum fiducia ad 100 audiendas Confeffiones, CLXX le prudentia & fcientia boni Con. feffarii in ipfa adminiftratione Sacramenti, preter ea, que de preparatione fcientiz neceffarim fufius in przcedentibus expen- j dimus, adbuc fequentia pro facilitando p labore prefertim incipientium adjungimus, Primo, Confeffarius attendat, an adfit ma- teria ad abfolutionem fufüciens, fcilícet !] certum CVRATOR VM Id i £&33 i certum peccatum , faltem — veniale, Si Smr[ hanc habet , attendat , annon vice vería i afferatur materia, a qua abfolvere non ij ii n | J poffit propter cafuüm refervatum , fi talem J nopn inveniat, attentionem fuam impendit incy ad materias , que indigent inftru&tione, li j aut remedio contra recidivam, & hzc in- X p terim, quantum poteft, notat, Secundo, 1 ! w in dubiis materiis parat examen., eous- tf jja que donec ei, quantum fieri poteft, cla- | m. rus fiat ftatus tum peccati , tum con- ] itj fcienti& poenitentis , oportet enim hunc OC Óftatum omnino compertum elífe tam ju- Jf dici 2 quam Medico, Porro . in dubio, f0l an peenitens graviter vel leviter peccárit, «f fi refolvi non poffit ctiam poft examen ( aliquod , non inquietetur Confeffarius, Al quia hoc femper clare difcernere non eft f de fubftantia Sacramenti, nec femper eft fdri in poteftate Confeífarii , qui fedet & ju- db dicat ut homo , non ut DEus, & cate- 11 & roquin confitens fecit , quod potuit ? debuit , fatendo peccatum , prout tunc Cü.rïr agnofcit. i Tale examen frequenter neceffarium CLXXI effe praxis oftendit ob duas potitfimum rationes, Prima eft ignorantia pluri- morum in ícitu neceffariis, Hanc igno- rantiam Confeffarius füa ícientia fupple- re debet ut Doctor. Sed in aliquibus n ibus Moralifte videri cafübus , de qu r P poflunt, MANVALE 234 Fa poffunt , prudentia Confeffarii difcerne- re debet, an non fátius foret relinquere $u ^f lia penitentem in peccato materiali, ne T veniat in formale absque fpe emenda- B tionis, Quando autem queritur Con. feffarius in dubío ab ipfo pcnitente , refpondere debet , quod res eft, nam quarenti debetur veritas, Altera ra- tio eft,finiflrra perfuafio multorum, Con- & firentur nimirum aliqua leviora , «v, ra cogitationes impuras , fafluri etiam ora- viora, ff inquirantur.. . g, Tactus & acta:, putant enim Confeffarium obligatum effe, ad talem inquifitionem , & ni quarantur, non efle neceffe talia confiteri , & fic multoties absque inquifitione patitur fubíftantialis integritas Confeflionis. In his fe palliat verecundia panno pervetu- flo, & ab omnibus rejecto , & tamen Ml fe pailiat, Hoc pallium tollat Confefla- -38&10 rius fua inflrué£tione , & demum qua- ii ítionibus füis rei veritatem explorer » quamvis de jure non deberet, Et hoc frequenter fieri ex multa praxi dolenter referimus ad cautelam & inítru&ionem incipientium, CLXXII Tertio, cognito plene , quentum Pon fieri poteft, flatu peccati & pcenitentis, l It fi quid explicandum , monendum , ex- g hortandum, dehortandum , prefcriben- dum &c, tunc id hoc loco fiat, fed Q N Pfü- CVRATORVM 233 Jf A ! rudenter & fícienter pre oculis haben- J-'«"fque:s .do ífolam falutem animarum., Adver- ] Jj tendum autem ? in ordinaris d& le- Oi vibus non efífe detinendos penitene " CQ tes E) fed neque a contrario facile di- mittendos afferentes extraordinaria d& Pnf D gravia, etiam in concurfü magno , non Id« I enim folent confiteri, nifi tali occafione, Á & fi hic preepropere tractabuntur , quan- r.g do & quomodo ipfíis neceffaria: explica- buntur ? gïä- Hoc autem, quod mox fe. Al quitur , valde omnibus commendamus , nimi- rum maximam curam 1 in inflruendo , 1 dehortando &c, adhibendam illis , qui fí prima -«egraviter peccarunt, curm enim QUE non fint in aliqua confüetudine peccan- h di , feria dehortatione , non tamen fine Ils affectu compaílionis , contra recidivam premuniendi funr. Ut plurimum enim " rü? iunt vere contriti , vel faltem faciliter ) ad compunétionem difponuntur, utpo- ret te quos potius infirmitas, & improvi- dentia , fubinde etiam turpis curiofitas Aitei inror ] traxit ad lapfüm , quam malitia, Hinc n erigendi funt ad defiderandam , & de- nuo quaerendam priorem gratiam DEL, cum qua ipíis vivere tam bene fuit , J econtra poít lapfum leíaà conícientia, & tumuituante tam male effe incepit, Om- [l nimodis ergo allaborandum, ut pre- !; veniatur melancholie , d in quam ex inftin- MANV A. n LÉ 1 236 v , .p&ä inftin&w diaboli folent cadere, per quam ' m l denique pervenire poffent ad defperatio- l hj nem, & qusrenda íolatia corporis in continuatione peccsti , cum perdiderínt i folatium anima per lapfum & arnifio- nem gratia. Atque ut mens iíla no. " fr fira magis pateat , apponimus certam L hiftoriam ex magn. fpec, Exemplorum M P. 1. difl, 2, ex. 93. defcribimus fim- * * n plii , fed non ingrato ftylo prouti ibi legimus. tl CLXXIHI ,flPrater quidam abiit haurire a- al quam de flumine, & inveniens mu- 25 lierem lavantem veftimenta ? pecca. LA 25 vit cum ea. Hauriens autem aquam, ,[M 25 ibat ad. cellulatn, Infilierunt autem 25 in eum damones per cogpitationes , Miv 25 & contriftabant eum dicentes: de ce- 25 tero quo vadis ? non eft tibi ulte« " Ann 25 rus falus , " ut quid etiam féeculum VU 25 perdis ? intelligens autem ille frater ?5 l quia volunt eum omhino perdere, 55 erigens fe viriliter per confidentiam, If 25 dicit cogitationibus fuis: unde ingref- 25 fze eftis n me cogitationes male , & T v li 25 contriffatis me, volentes me omnino 25 perdere ? sow pecczvi. Etiterum dico: Wil 25 o n peccamt, Et ingreffus cellulam fuam, p 25 continebat fe , ficut heri , & nudius aM tertius l (Eft phrafis antiquorum , i ,x;olens [ exprimere, quia vixit vita prio- Aq!l re CVRATORVM 257 Wi re fancta & religiofa , quafi nunquam peccaffet, ) ,Revelavit autem DEus vi- Jf » cinoejus feniori , quia frater ille ruens, d b" » & in ipío cafu fubruiffer. diabolum , nil 25 & viciflet, Veniens autem^ ad illum M 35 fenior , dicit. illi ; quomodo habes Il » frater ? ille refpondit : bene Abba ! di- )r u Hl » cit ei fenior t & non es pa:tus rriftitiam fn. » his diebus ? refpondit ei frater: non, )N » Dicit ei fenior : revelavit DEus , quia 35 ruens íubruifli diabolum, & vicifti. Tunc frater retulit omnia , que fibi adveniflent. Senior autem dixit: certe iil 355 frater, difcretio tua contrivit virtutem Cl inimici 25 27 Pallad, 1, 3. 5-42 Ecce, Iy quanti interfit animare primo lapíos ad T antiquam fiduciam in DEI mifericordiam NS J & depellendam — melancholiam peccato ( femper annexam ! unde fi admittere- ] (c-i tur, venire poffet ad defperationem , quam diabolus quzrir. Quarto, magna prudentia & fcieritiaCLXX7* l'Cff | Kdf Confeflarii requiritur. in examine firmira- tis propofii fe emendandi, Non fit contentus obreftatione fimplici dicenii: , fe habere firmum propofitum non am- plius peccandi , niífi etiam . cognofcatur frmum propofitum vitandi occafiones proximas. Nam illud propofitum non peccandi de íe firmius non eit ceníen- p um , quam Ííi quis proponeret nolie conme-s ! MAWN v AL " i 235 comburi , nifi accedat propofitum fe s non injiciendi in ignem, Qui non vulr : comburi , íe elongat ab igne, unde cef 1 | J Áar periculum fui propofiti faéti : qui non vulr nova tentatione vincl, fe elon- gerab occafione proxima , fi fit volun. taria, aut ceffet periculum ex nova ren- ( r tatione relapíus. Ert plane in examinan- da firmitate. propofiti fepe potiílimus i i labor in gravibus peccatoribus & con- fuetudinaris , indiget ergo magna prw ; Í dentia, & ícientia, In ipío ergo exa- mine interne füfpirer Confeffarius devo- tus ad DEum deinde ponderet , quo. ties talis confüetudinarius jam fefellerit fidem datam in prioribus Confcflionibus: quot annis verfetur in confuerudine: an occafiones fint proxime & voluntarie; AL qualia conamina & media przfcripta Ti M adhibuerit , vel neglexerit: neceflitatem li ! firmi propofiti ad valorem Sacramenti luculentius explicet: & denique attendar, an modo majora figna talis veri propo- fii , quam antea , deprehendere pot fit. Si non ? quid juvabit abfolvere non abfolvendum a DEO? ergo differat ab- il folutionem faltem ad aliquod témpus; fi forte per ipfam emendationem & co- If natum adhibitum firmius pateat propo- T t fitum intra illud breve tempus , & fic poítea tuto abíolvere poífit, Quo tamen. Ecrïæ caiu CVRATORV M. 239 pltg, cafü non omittat monere poenitentem , ll s ut in proxima Confcílione five fibi, íi unde; copia fit , five alteri facienda , non [ääl M omittat noviter confiteri peccara , utpote d a quibus nondum eít abíolutus, confi- I vll liuumque dare , ut , qua ultima iíta Vi t Confeífione , in.qua non eft abíolutus , ATmIn4 evenere , indicet pro informatione Con- ii feffarii , qui prudenter inde colliget , T0 qua imodo ipfi neceflaria vel utilia erunt. j mt Pofiquam bec omnia expedita in au-CZ XX77 D Q | Sdäþ ditione Confeflionis , reftat , ut Con. fellarius cogitet de injungenda poeni- ; Hac filler tentia, fit fimul vindicativa & medicinalis, nbus TR RL Sed quomodo ? aliqui fue- runt Confeffarii, qui ad minimum unum n d Rofarium aut Pfalterium Marianum im- WOA pofuerunt fingulis pro levibus culpis. Áenpi fnctr Alii adeo leves panirentias injungunr ut nifi m etiam pro gravibus peccatis , penirentes arcerentur timore DEI prop- tendd ter iftas poenitentias ad peccandum ma- PPOP;' Pis animarentur , quam retraherentur. t p Ü Uterque error eft contra regulas pru- 3iy M t dentie , nam priores Confeflarii pro- priam devotionem habent pro norma iM f]) inungenda pcenitentie . non peccatos T rum vindictam aut medicinam ,. non Ti enim talia funt, qua talem vindictam aut medicinam requirant. Sic eriam "" pofleriores neque medicinaliter neque vindi- a MANVALE 240 vindicative agunt. Sit ergo ponitentia p* proportionata peccatis de via ordinaria. Ubi vero cafüs contingeret, quod pc- r nitens tanta & tam marnifefla fipgna da- [ ret , quibus colligeretur , eum vindica- m re exceflu doloris &c. in íeipío, quod vindicandum 'effet a Confeflario , . re- ii mittere poffet hic de gravirate pceni- tenitiae, Quomodo enim agnofcitur ) a Confeffario , paenitentem fatis cogno- i Ícere gravitatem peccati fui, quid opus eft, eam duritie pcenitentie ei oftendere? lgitur in injungenda panitentia, & ejus qualitate ac quantitate certi nihil fítatui poteft modo , ficut in primitiva Eccle- $1 fia ftatutum fuerat pro gravibus delictis graves fuftinere pcenitentías etiam per annos extenfas. Id adhuc addendum valde proficuum , & aliquando necetl- Iul rium in praxi. Si Confeífíarius judi- Mu Uj K cet , neceflarium effe poenitenti. citius ln & fepius confiteri , ut per injungen- MY D dam pcnitentiam id efficiat , Ííi nimi- rum protrahat aliquam pcenitentiam us- j DI'O! que ad proximam Confeffionem, E. g. TV íingulis diebus mane & vefpere certas hl"l J ] preícribat orationes breves , fcilicet unum Pater & Ave, ut habeat memo- à d riale promifforum in Confeffionali; infi- u fi cito t t nuet autem ei : confiteberis , cito liber eris a poenitentia ; fin minus 5 n tibi B ..J!:,.jfr; CVRATORVM 24I Yl tibi adfcribenda protractio * * aliqui. ad- 0f dmif dunt; fi una vel altera vice ex oblivio- j n l ne omitteret ; poffe alis vicibus fup- Ia lere : fi autem ftudiofe omitteret, fe . HUGB; ilos velle obligare füb veniali, ut pec- ) Qui catum hoc confiteantur, In tali tamen ) caífu femper injungenda aliquá peniten- pati P tia levior, v. g. quinque Pater & Ave, ! M ^i Ij moX exfolvenda poít Confeffionem, ut QQQ« partes Sacramentales cohareant, quia lQU penitentie exí-lutio eft pars integralis xnderl/ 1 Sacramenti, velut executio judicii, ^ Ali- g quibus placet íequens principium: me- f lius effe cum leviore pwnirentia animas f0 mittere in purgatorium , quam graviore dd l An defperantes mittere in gehennam. j hoc principium conforme fit difciplinae ,endgm Ecclefiafticee indifcriminatim & per om- 1::;11:1» nia , hefitamus ; in caíu extraordina- ju rio & raro non credimus contemnen- M t dum , ubi id prudentia fuaferit' vifis 109vf circumfítantiis, In caífu ordinario fíer- TUf vandum principium : debere pcniten- m u tiam effe proportionaram , medicinalem, & vindicativam, Non quadrat omni- " bus pedibus idem calceus, ]i .Circa abíolutionem hoc adhuc no« cpxxyl tandum , quod forma integra adhibeatur: dicimus formam omnia , qua antece- dunt, & coníequuntur ipfam abíolutio- :j,ïüï | nem,., Hoc intelligendum ; nifi tantus ! A. P. Mesler, P.1, fieret MANVALE 242 J 4 fieret concurfus populi poenitentis , cui m j Jl commode faiisfieri non poffet , fi omnia In tali M "i Jl recitarentur prefcripta, tamen a ( cafu cenfent aliqui omitti poffe : mifereatur a & in^ulgentiam, Ali : ultimum : Pa[fío PT hr Deomini nofri &'c, nos neutri parti adíti- I pulamur , quia tot annis , quibus fungimur hoc minifterio , nil prorfus diminuimus, & nihilominus omnibus fatisfecimus , in (s maximo etiam concurfu penitentium , qui apud nos rarus non eft, fi tamen alicui parti D nos fociare cogeremur , priori adjungere- mvs nos, quia illud : »wifereatur ,. & indul- J geitium fatis fuüppletur per ipfam abfolu- tionem ? in pofteriore vero oratione vi- n ij nl detur contineri fpecialis fructus ex ipfis: verbis. Ultimo in fubitaneo cafu, quo ET mors timetur ante perfectam abíolutio- nem, neceíffe erit conjungere abfolutio-. LE ! li Ml d nem tam cenfuürarum , quam peccatorum fuüb.hac breviffma forma : Ego te ab[olvó 14 n 1 A cen[uris €* peccatis. in nomine C6. Si de» itbto TOTQOL fint certa figna doloris ex impotentia morientis , abfolutio impertienda fub con- t tf di;ione. N a n " l i CLXXVII Denique -poft completum judicium i gj j debetur DEO devota gratiarum ad&io, At tum quia juftificatio impii . & fic fru&tus i 1 m totius exercitii , opus DEI eft , quod , m ( magis elucét ex applicato fru&u pretio» ; E V fifni Sanguinis JEfu' Chrifti, & totius ' redem-. CVRATORVM 243 lb redemptionis , virtute adminiftrati hujus W admirabilis Sacramenti , quam ex ipfa creatione totius mundi : hinc DEO fum- m[ Mif il mz gratie referendm funt, Tum quia ( hi per devotam gratiarum actionem fit quafi ul nova oblatio DEO animarum poeniten- 101 Ti tium , fuique impenfi laboris, Hac J autem gratiarum actio DEO tanto zefti- EV matior erit, quanto per eam ipfi Au&ori j *m ratie adfícribitur fructus , qui a folo Lart DEO venit per laborem quidem Sacer- Interim cu:a Ia dotis , inftrumenti DEI, M l fit inftrumentum vivum , ex impenfo la- Yl bore etiam fibi fru&tificavit maximum ( qmeritum, Re&e ergo faciet Sacerdos, & tam fuum laborem, quam poenitentium ifis L. fru&us DEO . commendet , dicendo bre- Q viflime ? confima hoc DEus , quod operatus Jitio €s in nobis, Triplex fane gaudium in tam um ftudiofa adminiftratione Sacramenti & p devota gratiarum actione fentiet Sacer- $d dos finito labore ? primo,, gaudebit pro- Secundo, Yent pter promotam gloriam DEI, b proter comparata fibi merita, Tertio, propter animas e faucibus inferni ereptas, que funt pretium totius redemptionis yid humanze applicatum virtute adminiftrati Sacramenti, Hoc triplex gaudium, fi bene perpendatur , effervefcere faciet Sa- cerdotem Confeffarium ad ftudium & la- e! borem , ut non fe fubducat, fed accine ) Q 2 gat Bf 244 MANVALE « Mi gat ad ulteriores pro data oOccafione ex " hac adminiftratione pariendos fructus , & ( amplianda fua merita. ( Q Ái ER LUE » Notamima quedam [pecialia, ex suulta . Praxi colle&a , ad facilitandum ydudium im aQuali exercitio adminiffva- W ztiogis bujus Sacramenti. i otamen primum, Confeffarius fedens CLXXVH IN pro S. Tribunali oculis fuis non vagetur, fed totam faciem te&am habeat ftrophiolo fuo. Ratio eft , quia multi ponitentes. fcrupulum accipiunt , an fint n bene auditi , fi adverterunt tam vagum oculum Confeffarii, Deinde reipfa fum- ama attentio neceffaria eít ratione ftudii iW pro emergentibus cafibus ? ratione for- mandarum forte quzeftionum $ ratione in- t veniendorum congruorum remediorum contra recidivam : ratione doctarum & p n prudentium refolutionum * * ratione coe LE ii gnitionis, difpofitionis ve! indifpofitionis confitentium &c, Quis vero in tanta evae * ph [ ( gatione fenfuum fufficiens fit ad ifta AT omnia ? accedit , quia frpe ícandalum UY fumunt circumítantes , neque confidunt in tanta curiofitate fenfuum , omnia rite, devote , & accurate fieri , cum multi in- i M ii It i de colligent neceílarias quoque debere effe U Q €VRATORVM 245 m'he diftra&iones mentis. Conveniens effe lcïus d ergo eft, & quodammodo neceffarium ex rationibus datis , ut per totam auditio- nem Confeffarius maneat in eodem fitu, Si- & colle&ione fenfuum externorum, militer caveat , ne in locutione fua geftus Atl j , , manuum varios admittat quafi actor in 1/77] | comoedia , aut concionator in cathedra, In hoc judicio tam oOcculto non opus eft geftibus manuum , fed & | dio capitis, .irngenio & ftu- Nn | Notamen fecundum, Quia ad Con- CLXXIX Xboi fnül feffionem requiritur dolorofa accu[atio , & non fufficit pura narratio peccatorum , qua- int D lis frequenter fit a junioribus * hinc be« m (t« ne fit, poft audizam. Confeffionem inte- frdi gram ( quae non facile interrumpenda eft BU per quzeftiones , convenientius formandas abfoluta accufatione ) fi quzrantur univer- * ln orum) fim peenitentes , an delerefe de confeffis fe accufent , nifi in ipfa formula id jam m C0 manifeftárint: & fi putentur infufüicientes, t ut parvuli, ad requifitum dolorem & pro- ii MUU pofitum , preeat Confeffarius ut Do&or, n eliciatque cum poenitentibus tales actus lh Inftruuntur quidem juniores in confue- yili tis formulís ante & poft Confeffionem, recitant quoque memoriter , fed plurimi fine affe&u cordis, Hinc bene fit, fi catechifta tales inftruat de necefütate , hi ut, qu& ore ibi depromunt , idem in toto Q 3 corde 246 M A N VALE äww corde fentiant, & feipíos in preparatio- EOW ne ad Confeílionem poft examen excitant nl li ad dolorem & propofitum ex corde, Mhn , [it. CLXXX . Notamen 3.5sm» $i Confeffarius judi- cat, quedam nondum efle clara & pa- i tentia , prefertim in gravioribus, opus WE erit in talibus dubiis formare quzftio- ^ Pal l 5 nes, donec ftatus pateat , ut fuperius " jam infinuavimus, In his tamen quz- 4j A h f ftionibus , prefertim in materia lubrica, valde fit cautus , ut a levioribus afcen- D U dat ad graviora, ne graviora pre levio- ribus quaerens, vel fcandalum det nil fi- mile cogitantibus, multo minus admittene tibus ; vel curiofitatem excitet inexper- ) tis ; vel denique ut fcist , fi in leviorie il l bus fatis certatum eft, graviora & ulte- jjtilm riora non effe quzrenda, Si maritati Wm circa ufum matrimonii afferant , fe ha- n bere dubia , animentur a Confeffario , ut g Ti ea.fua dubia ipfi clare & fidenter pro- ponant , ne fuis quzeftionibus faciat due li LU -ï, bium, ubi non eft , fed potius diffolvat, quod reipfa eft, Hec cauvela non folum 1 d neceffaria eft intuitu poenitentium , fed : etiam ipfius Confeftfarii. [^Y Si enim quz- ftionum . fuarum finem haberet meram Mul jfül curiofitatem , non effet firmus in accepta gratia Sarramenti , quc protegit , & impe- zbf dit proprias tentationes ex tali occafio- N ne forte exortas, Hec enim gratia Sa- " nj Cra- TAf CVRATORVM 247 Pt cramenti prefervans debetur, & dabitur &tl a DEO certo Confeffariis , quantum in / hoc minifterio inferviunt DEO pura in- tentione , non quantum inferviunt pro. UM rie fuüe.curiofitati , & forte omnino Ey male & impure fue voluntati. 0U ?/li Notamen 4.um Ad formandum ab- cpyxxi GLIUS breviatum , nihilominus bonum judicium " notemus , fepiffime contingere , aliquas Ti perfonas fe accufare de turpibus cogita- o tionibus , imo & defideriis , exinde non 2 mox judicande fünt graviter peccáffe, il nifi per queftiones tales reipfa invenian- tur, ln Frequenter enim mnon difcernunt U inter cogitationes, quibus voluntarie ade IQris herent, & inter cogitationes ac defideria Vs fe tantum infinuantia absque adhzfione ritt voluntatis Scrupulofiores Confeflarii in 1 difcernendo peccato grav i a non gravi fe ab hoc du- , breviter expedire poterunt bio , modo quzrant * * an tunc, quanlo d qu plene. adverterunt. huj usmodi cogitationes aut defideria , ftatim rejecerint ? fzpe enim ïïx'at, QlUm diutius inadvertenter fe in talibus deti- r nent, dein primum fe recolligentes , ad- vertunt eas effe rejiciendas, & rejiciunt, T ij & tunc prudenter Confeffarius judicare poteft , fuiffe adhucdum mera m ipfinua- n tionem & fuggeftionem , in qua fe deti- nuerunt ex natura mere diftra&tionis , Ó non ex influxu alicujus perveríe morali- tatis & confeníus. Q4 O- d 248 MANVALE N GLXXXII Notamen $.wum Multa experientia edo&i fumus , non facile quosdam dimit- sl D j tendos effe. fine abfolutione (nifi judicari debeant abíolute indifpofiti ex circum- i i (i] ftantiis) quamdiu fpes eft , fatis eos pofíe difponi per proprias fuas remonftrationes a & inftru&iones , quis fcit , num ipfe pre alis fit a DEO . ele&um ipnftrumentum 4 verz converfionis ? tentabit igitur absque tzdio & ex charitate, va Jl m Ratio hujus no- taminis eft, quia vel fünt ponitentes in i [ talibus circumftantiis , quod non pro fuo libitu, fed folis diebus feflivis , ubialias QUi magnus concurfus eft , ad Confeffionem accedere poflint, vel maximam patiuntur iil MU tentationem , ne redeant, quod reipía ex- u perti fumus multoties, quod jam proxime adftantes tentatione hac vid&i adhucdum : li recefferint, non caufa Confeffionis , fed caufa hujusmodi tentationis , ut aperte 1 d poftea manifeftárunt. Et quid tunc fit? accedunt alios Confeffarios non bene ine l l] [g formatos, aut non fatis do&tos, in praxi Wf ] nondum folidos , qui ftatum morbi non '[EJA fatis agnofcunt , .& fic mifere perire pof- fe funt ex ipfo re m edio terrente, quod ad. BI hibuit doétior Co nfeffarius plene informa- Pig tus, Faciat ergo charitativus Confeffa. ] il rius quacunque occafione , quod poteft, J Et fi nec fic proficere poteft , cordate p exerceat juftitiam in nomine Domini, A iNota- CVRATORVM, 249 Tyie Notamen 6,"" Sunt aliqua vitia , qui- CLXXXIII E 10 ; bus, fi fe aliquando homines. dediderunt , Wi fentiunt fümmum pruritum naturz , nec Qity deeft naturalis proxima occafio ubique. 0 p Curatio horum difficillima eít. Quaqua AOf fe vertat Confeffarius , fentiet difficulta- lt m tem, Abíolutionem differre P] aut nee EM gare , prohibere poffunt circumftantie, USQUR Semper abíolutionem dare, forte contra : [« principium generale eft ratione propofiti & deficientis, Comperimus tamen experien- tia, talia vitia plus habere infiriitatis, ! diij quam malitis , & dum inquifivimus in Og dolorem & propofitum , in fingulis Con- ID feffionibus fuiffe utrumque fatis firmum, LT faltem plerumque. Unde faivo meliore inchnamus magis ad modum procedendi cum talibus benigniorem , quam rigidio- rem adhibendum, ne terroribus in defpe- raüonem agantur , fed benignitate invi- ä tentur ad emendationem, Interim pro- K I videndum talibus congruo remedio, Et pn. certe congruentius non experti fumus, quam fit fequens ; frequens nimirum Con- J le feffio, fi fieri poteft, per aliquot hebdo- ; madas fingulis Dominicis, aut ne differa- tur Confeflio ultra, quam fentiant majo- rem pruritum, & graviorem tentationem. Ratio hujus remedii eft , quia in nova "m Confeffione (five deliquerint , five non deliquerint ab ultima Confeffione) novum Cons« L O x MANVALE 250 concipiunt dolorem, novum faciunt pro. W T i "Ul j pofitum , & ipfa devota fufceptio S, Com- munionis novas addit vires, Et fi DEus xpxææ o viderit hunc conatum, fperandum in Do- mini mifericordiam, multiplicaturum DEum j j gratiam fuam , qua denique e labyrintho jitin j emergant, Optimum quoque erit talibus at perfuadere , ut, fi femel relabantur , nul- jo modo differant Confeflionem ; quo quirà 1N medio faltem hoc cavebitur, ne per fre- f quentiores a&us crefcat confuetudo, 0j WS CLXXXIV. — Notamen 7.»:-» Magna felicitas Con- Y feffarii eft , f1 poffit, magno licet cona- n ( M tu, quosquam e faucibus inferni animas [UIN & reducere ad ítatum gratise m eripere , Á 3 cum perfeverantia. Sed quzítio eft , 11 m quid proearum perfeverantia 1,*-, quid th 2,49 ftatuere debeat pro affequendo hoc Noftro " dono perfeverantiz ? judicio , Ailr experimento multiplici firmato , fi .non , Bll neceflarium , faltem utilifimum eft, ut ( d talibus injungat Confefbonem generalem, i Hoc fit primum, Et ratio eft, quia dif- ferentes, aut omnipo negligentes talem n Confeffionem , innumeris expofiti manent tricis & machinationibus diabolicis círca t ll | pr&terita peccata , aut circa Confeffiones 21 'EE preteritas , ;earumque valore ob defe- $1 &um integritatis, doloris, aut propofiti: ( E i( quibus omnibus occurritur per Confeffio- i nem generalem , remanentia enim quo- * Cifle d €VRATORVM 251 "m cunque dubia tolluntur per hanc Confet- (n C) fionem redintegrantem quascunque fingu. Ál lares preteritas Confeffiones, lgitur tali 1j Confeffione facta valde gaudentes ac cone ]) EL folati ,. jamque uberiore gratia DEI di- l h tati , facilius refiftent tentationibus, DEO- J que fe committentes fruentur pace inter- Dl pa uberiore. 2'"m eft: premunire debet Qu tales contra futuram tentationem defpe- T rationis, Experientia plane didicimus, plurimos vere & fincere converfos infe- D ftatos poftea tentatione hac defperatio- ( of nis. Verfutifümus nempe hoftis, qui prius occultaverat malitiam peccatorum, ) 1j a ut citius committantur , poftea deletis peccatis per poenitentiam , eorum prateri- N torum malitiam tanto cum exceffu de- q aX pingere folet emendatis, ut, nifi premu- niantur, & DEus fpeciali gratia fuccur- i, Q1 rat, facile primo in pufillanimitatem fpi- u ritus , deinde in tedium ex recordatione do tot peccatorum commifforum , & fic fen- fim in defperationem , vel faltem ejus 1l 1 graviorem quamdam tentationem incur- rant. Premuniri autem poterunt fequen- d Qu tibus remediis. Primo, perfuadeantur , ut fpecialem fibi deligant , Confeffarium , fal- n tem ad tempus, huncque primitus infor- ment de ftatu preterito, Secundo , fre- quenter confiteantur , & precipue, fi quid , talis tentationis occurrat , f'atim manife- Ítent , antequam virus ulterius ferpat, Tertio, i MANVATLSE T? 252 '0*5 lt Tertio, fecuri de gratia divina , & remif- í fione peccatorum , DEO totaliter fe com- mittant, & in ipfis tentationibus reflecten- j ^^ D tes ad gratias acceptas, & obtenta acex- ff | perta gaudia bons confcientie , frequen- ) ter eliciant a&us Theologicarum virtu« b UL tum , feque in ipfa tentatione frequenter 0 A figno S, Crucis muniant, Denique pa. iv tienter expectent eliciendo a&um fpei, m quousque providus DEus , qui facit cum xl tentatione proventum , ut poffimus fufti- As ) nere,totam tentationem quafi fumum di- fperdat , ac in nihilum redigat, Sspe i enim talis tentatio eft temporalis poena peccatorum , unde ut talis a DEO cum patientia ferenda , & cum fiducia finis expeétandus, Denique ex charitate pro talibus frequenter oret Confeffarius , ta- hl liumque perfonarum memoriam habeat in n Mifie Sacrificiis pro impetrando dono j patientie , perfeverantie , & infringenda fortitudine tentationis, GU 1 "V]1 Ual 6. Finals V. lU i Solemue principium , quo amimentur h D f Confelarii ad fiduciam in DEI gratiam certo adfuturam in admimiffra- D & tioge Sacvamenti Penitentis. ] unt , qui horrent confeflionale ex di- CLXXXV S T verfis rationibus , el quia exiftimant fe CVRATORVM 215 .M fe impares tanto muneri, vel quia timent j fibi ips , ne dum aliis predicaverint , ipfi reprobi efficiantur ; vel aliis quibuscun- I L que rationibus, Unde fe fubtrahunt huic minifterio tam neceíffario , quantumn & Qu Ll TIni quando poffunt Ad hos omnes animan- dos fervit do&Gtrina D. Jacobi Alvarez de Pl !D paz. tomi - 2.5 5. Cc. IO. pene in fine, Übi i $2 NJ ,,Non debuit profe&to DEus ?5 vitam Apoftolicam , & animarum faluti B) M], » vacantium Apoftolicorum Virorum pu- 95 ritate privare, Et pronum eft illi, ] ( S'pul 25 qui ob proximorum amorem ipforum ?5 corfortia non fugiunt, carnis fuz tur- i A ?5 bationibus eximere , ut majore cum 25 fpiritus libertate tenebras peccatorum D 25 difpellant , &inter fideles auxilio indi- y 3) gentes luceant,, Qui igitur fe exercent n e?r li in vita Apoftolica propter DEI, & proximi amorem, quod maxime fit in admmlftra- GQ tione Sacramenti Penitentie , .ex ipfía " xd gratia Sacramenti miniftrati certo prefer- vabuntur a DEÉO , ne proprium inde in- currant. malum aut L periculum ? atque fuficiente lumine defuper illuftrabuntur, ut non facile in refolutionibus exerrent Mi Ubi enim invenitur major labor in pro- Ilj movendo honore DEI & proximi falute pura intentione , & ex vera charitate fu- Íceptus , ibi etiam copiofior defuper aflluet gratia , & copiofior defuper il W luftra- & MANVALE 254 luftratio divina , uti tales multa ex. g:noni Ut ( erientia edoó&i aperte fatentur. animofiores itaque fiamus , fequentia j ! Incredibile eft , Princi- agl confideremus. palem noirum Chriftum non fpecia- 1 g fren liter adftitirum iis, qui fe debite prepa- J rant ad adminiftrationem tam falutiferi j Sacramenti ex pura & fan&a intentione, hs d ea pro poffe preftandi, quz per gratiam RME u DEI pro falute fingularum animarum fa. lubria prudenter judicare poterint, ideo- Q Prid que ipfum hunc fuum Principalem enixif« fime implorant, ut fufficiens fubminittret Dd Ll TFL] J lumen , gratiamque impertiatur ad caven- da omnia propria pericula , qux fibi oc- a currere poffunt tali adminiftratione , in qua fungetur auGoritate ipfius hujus fui i Premittatur igitur tam bo- j l Principalis, na & fían&a intentio , & acceílurus ad nr, U[ Confeffionale humiliet fe coran DEO, vt j a quo tantum fructum fperat, & cui la- il J borem fuum confecrat, In ipfa admini« i D ftratione non fit curiofus, fed ítudiofus, 1 D A nec quidquam imprudenter aut pr&occu- pate refolvat, etfi fortaffe expoít acci M T Q V dere polflit , contrariam opinionem videri probabiliorem , folari enim fe poteft, quia «t « prudenter refolvit, prout tunc fibi videe jy; batur, Talis itaque gratulari fibi poteft )j de merito boni operis bona intentione , , & fanc&o ftudio fufcepti & pralttiti, Sa- w ne CVRATORVM 2 Ti u ne non inftitutum efít hoc Sacramentuim I i f a Chrifto Domino , ut Confeffarios mi- riftros fuos indueat in tentationem , nifi | PN improvidos & ultronee volentes, fed ut f per eos convertantur animze , à fru&um H T. Sacramenti accipiant, Excitent ergo Con- il Ti feflarii in fe fidem , & ex fide fiduciam, UI 0l quia facienti , quod eft in fe, nunquam fdi] 4 DEus denegabit gratiam. Neque enim nf viribus propriis pugnamus contra hoftes l: ] animarum , fed viribus gratie , & Chri- Eu Guilielmus Peraldus fti Principalis noftri, I li Epifc, Lugdunenfis in fumm, virt, ac vit, i V 'Tom. z, TraQ. 4. c. 92. agens de cha. j Q ritate , afferit, DEum habentem chari- ht tatem ( operantem ex charitate DEI & w proximi ) non permittere erarre errore mb periculofo , fi ille , quod in fe fuerit, fe- JrUS d cerit, ut veritatem agnofcat, Indigitst DA his verbis, DEum non defore ftudiofo ai l veritatis in Confeffionali , ut lumine fu- ldh Jl & mini- perno illuftret fervum fuum , i pli ftrum Sacramenti in rebus dubiis , & et- $ ( - fi poftea cognoverit fortaffe fe erraffe in u fuo judicio , errorem iftum non fore pe- il riculofum , unde tantopere affiigi debeat, du cum occafionem modo non amplius ha- "EL beat corrigendi errorem admiffum , quem ) ! DEus certe füpplebit vel per alium ve- Q^ Y rora decernentem, vel per feipfum in- N Ípiratione aliqua divina , vel reddendo I denue MANVALE 256 W iv " | denue occafionem: corrigendi priorem er- 5 " , rorem, Quod maxime fervit ad fiduciam 5* confervandam in DEum apud illos, qui J fe putant , impares effe tanto muneri, quando ex vera charitate DEI & proximi tali minifterio fe non fubducunt, alias non deftituti debita fcientia , & aliis re- M 1 d quifitis in hoc Manuali fatis explicatis, & declaratis , etfi quandoque in exercitio videantulf fibi erraífe. Lb HH d-b ee n TLT Ed APPENDIX T JDe W Vifitatione infirmorum, 67 affifiemia iu morte, €7? utvague maxima obl ij :l :, gatiome Cmuratorum. IU occafionem dedit uic Appendici VM quorundam Curatorum opinio , qui ia non folum verbis, fed & facis h 8 ordï CU l s defendebant fequentem propo- H fitionem , ut putamus , fcandalofiffimam ? i Curatorem non obligari ad aliud , quam ür ad providendos :egrotos , itaque neque lj obligari ad vifitandos infirmos , neque ad Il affiffendum moribundis, etfi talis affiftene tia petatur, fierique poffit » Curatore, Dixi: fed & faétis; quia certifimo fci- mus, »Wc CVRATORVM 257 1'10!' hi mus, huic do&rine praxin quoque accef fl *HOJ, file , & quod fenferunt in pr&occupa- tione judicii, reipfa & fa&is exhibuiffe in TUf opere , cum maximo fícandalo & lamene IU to fubditorum, Exiftimant itaque tales, L, dl &l ] vifitationem infirmorum , imo & afliften- tiam moribundorum effe opera füperero- J (2 b gatoria , & folam provifionem eíffe de H fubftantia. cure, Cui fübftantie ita te- naciter inherent , ut neque per íe mo- ribundis affiffere velint, neque per alios H patiantur fieri talem afliftentiam , — uti conftat ex duobus cafibus non fi&is , fed factis, Duplex igitur quzftio eft: Prima,an & "i quoties vifitare oporteat sgrotos? altera, LU quenam füubftantialis obligatio affiftendi [ moribundis ? five an hzc affiftentia fit de fuübftantia cure , an vero opus mere fupererogatorium ? 4 M I0,0 Refpondemus 1,.2e ad primam quz- Y 1 ftionem, Quamvis ex parte Superiorum p ) non fit abfolute decretum , quoties Cu- rator obligetur vifitare infirmos, eos ta- ]ED d men vifitandos effe aliquoties, prout ne- gotia & circumftantie permittunt, in com- perto eft per Rubricas Ritualis Diccefanis five enim loquamur de Rituali noftre lA Dieceüs Conttantienfis antiquo, five de moderno, prefente anno 1766, impreffo J : [ P Mesler,P,LI, R & MANVALE 258 & reformato fecundum normarm Ritualis o Romani, Iu utroque de intentione & mandato Eminentiffimi Ordinarii abunde ; conftat, Sic in Rituali priore" & anti- n quiore hzc formalialegimus , inibi fol. 144, ,. Monentur omnes Parochi, & alii cue ?5 ram animarum gerentes , ut illis non : R fufficiat egrotos Sacramentis providif. 45 fe, fed , fi fupervivant, vifitent, ac fi 95 falutaria monita fuggerant : vel:s confiteri velint ,. Confeffionem audiant, $5 25 & abíolutionem dent : multo magis t 2j hoc preftent, fi ab &egrotis petantur,,, 1 dem Rituale fol, 172. addit : monendos efIe domefticos , inftante periculo mor- tis fe confeftim vocari, ut in tempore prxfto fit morienti ad commendationem anime &c. rl Sed & novum Rituale reformatum jux« i ta normam Ritualis Romani in Rubrica W J. de vifit, Infrmorum hec una ferie habet : ,Parochus imprimis memipiffe debet, non poftremas eífe muneris ,5 ?5 fui partes, &grotantium curam habere, » Quare cum primum noverit, queme 55 quam ex fidelibus fue . cure commiffis y. 923 vgrotare, non expeé&tabit, ut ad eum, Ph] vocetur, fed fepofitis ommibus aliis ; 23 negotiis, ultro ad illum accedat, id-., Q 95 que non femel tantum , fed fzxpius,,; 35 quatenus opus fuerit, omnibus etiam,, "" CVRATORVM 259 35 Sacramentis jam adminiftratis H()l'— li ' teturque Parochianos fuos , ut ipfum 23 admoneant cum aliquem in fua Pa- rochia zgrotare contigerit pr&cipue ij l 25 fi morbus gravior fuerit,,, Ratio hu- dl E) jus decreti invenitur in nota fubjecta Is) his verbi . Quanti momenpti fit hec iJJ [ » vifitatio , ex eo facile colligitur , quia J P VE cum mors unieuique femel tantum ac- i f cidat, irreparabilis error (üt neceffe Vi t 25 eft, fi quis hic committatur,,, hr DI In Rubrica tertia de difpof. infirm n ad fufceptionem Sacramentorum hoc le. ,Durante autem mor- 110 j] glmUS monitum, 25 bo poft factam femel Confeífionem & Yott tum N ?» fumptam Euchariftiam , expedit $5 ad augendam DEI 'gratiam , tum ,) ad animum in conjunctione cum DEO ( us $* firmandum , *egroto fuadere , ut fe tb P DEO fubinde etiam ob leves culpas jf reconciliet , ?5 licet non femper facra nl l , etiam Synaxi reficiatur, Accedit man- oUf datum Eminentiffimi Ordinarii noftri in Is Decreto novo Rituali prefixo , quo q ftringuntur omnes Curati ad ufüm hujus Omw Ritualis , & ccntentorum in co per vir- T : tutem $, Obedientie , & nullum rema- N net dubium , quoscunque non obfervan- tes coram DEO reos fieri formalis inobes ) dientiz , & fi accedat. contemptus gra« at viter delinquere poífe, prafertim eos , Y 2 ex 260 MANVALE yd ! ex quorum pegligentia , ut facile fieri m poteít, irreparabilis error circa zgrotos j & moribundos committeretur, Mn Y at Si querant, quid negotii intercurrere poflit in tali vifitatione infirmorum ? re- 4 [OM git! fpondet P, Paulus Segneri in inftit, Pa- | roch, c' 244 ,In &egris vifendis duo " 7 1 59 fpe&anda fünt; agrorum coníolatio , & multo magis eorum utilitas, Sola- J l bl ?5 tium ingens erit , fi ad aegrum invi- ï:'ïxus " ; fens illa fuaviter ac blande fuggerat, 25 gp ?5 que inducere pofünt ad morbi mala, 25 a DEO miffa, equo animo perferen- da,, Et poft alia : ,,Proderit dein egro, 25 ?5 qui ad ipfum invifit, fi doceat offerre eu DEO dolores, quos patitur, ad fatis- "i $2 faciendum injuriis illi illatis,, Et poft u N $1 ali a rurfus ,Pronum eft, egrum fubin- | du n ,, de iterum irafci, exacerbari , excan« ,, defcere , aut aliis etiam gravioribus de- Quis tum . lictis, iterum | obftringi. [ laboranti opem feret ? sün Addi hic poffunt fequentia, — Magna li Yj folicitudo' Curatoris debet eíle in Con- ! feffione infirmorum, quando providentur, hm ( circa pr&teritam vitam , prefertim , fi aliquando vixiffent in confuetudine gra- NI viter peccandi , & nunquam Confeffio- m nem depofuiffent generalem, Quam fa- cile contpgere poteft , etiam in faGa Con- CvRATORVM £6r : Confeffione quedam non veniffe in me- 4 moriam , poftea autem occurrere , & fi Confeffarii , eo:quod copia non fieret nunquam vifitare foleat , quante tunc TC anxietates , quante defolationes exinde oriri poffent , apud rudiores precipue, l, l qui media fe juvandi per contritionem $ d. qUI) ignorant? accedit, quod fepe virus ab- | fcondatur pre verecundia, & nifi Paro- r 0ld (dm D chus palam oftendat charitatem fuam fre- quentius vifitando , ut fic fua folicitudine n quafi provocet ad fiduciam & Confeffio- Thai nem, & füa adhortetione animet ad fin- Ico cere & integre confitendum , prefertim, 207l f fufpicionem hujus mali aliquo modo fetre habeat, evidens aderit periculum ster- fs ne mortis Confirmatur ergo ex his & ol fimilibus non folum confultum effe , fed fibin in multis inveniri obligationem — fzpius N vifitandi infirmos propter curam ani- Sdf marum, .)L' 9 Et hec eft communis praxis ferven- | tiorum Curatorum, adeo , ut in noftris M quibuscunque Capitulis abunde & valde t icrüupuloie fatisfiat, circa viitationem in (entt firmorum & affiftentiam moribundorum m mandato Eminentiffipi Ordinarii, & pre- ln fcripto Ritualis noftri, Novimus quose dam qui , ubi ingravefcere incipit 7) morbus , non dubitent per plures W horas invigilare neceffitati fpirituali egro» I65 to- Al 262 MANVALE torum füorum : alios , qui & mane &: vefpere invifent : alios , qui omnia alia i!!' negotia feponunt , etiam vifitationes in- Ü tentas viciniorum Parochorum , & ex. cufationes ab omnibus gratanter accipiune f J tur, fi hujusmodi caufam perferunt. Cone L venere etiam viciniores Parochi, ut pro cafu emergente abfíentie , alter alterius J n ?( obligationi fatisfaciat, monitus & requi- fitus , ubi mox ad íua redire non licet abiturienti, In cafu diuturnioris abfentiz conftituunt Subfidiarium ex PP. Franci- h D IIT ( Ícanis, aut aliis, qui refideat interea, & omni neceffitati invigilet, Hec eft. pra- xis noftre totius viciniz, Certe conftat ex his , magnze fibi quemcunque ducere confeientiz , fi in talibus emergentiis , fua vel levi culpa , intercurreret error, Qui negat, Curatori ineffe debere ma- g ternum , & plusque maternum affe&uni d erga fübditos fuos , obruitur tota mole 4 1 rationum & authoritatum , quas attulimus & deduximus tota r. P, hujus Manualis, Sed nulla mater dignofcitur , que curam Wi negligit egrotantis filii, qui fummopere I indiget pro tali cafu confilio & auxilio p ejus. Aliud exemplum habemus affe&tus Q materni in fummo poft Chriftum Curatore f animarum D. Paulo, qui , Cor. 1r. de * * fe ita loquitur quis infirmatur , C ego non t infmmor? quis infirmatur in corpore , & U ego [ CVRATORVM 243 mar;*: ) l ego non infirmor in animo ? quem ai- || fe&tum animi vere materni fic explicat QUs '"fheophyla&us , quafi dixerit Apoftolus ; d h ignefco , incendor , ardeo tum dolore, (( ii quafi meum effet malum , quod fubit t proximus : tum zelo , ut illum curem., lii lTenere amantium eft, ut fuccurrant , i Leri quantum poffunt, corpori confilio, & ani- Fegl l me auxilio ,. ideoque frequenter invifünt, lcet vifüri , quid confilii, quid auxilit pro va- N mua riais circumftantiis fuperfit, p " do ad fecundam 931 Refpondemus lm principalem quzftionem. Si tanta eft ob- Onll ligatio aliquoties vifitandi infirmos, pro- ut vidimus , longe certior , gravior , & At ponderofior eft obligatio affiftendi mori- s,ïdä bundis. Ad hanc oftendendam utimur duobus fundamentis, que nec confüetue- ( Pri- ïäH* do, nec ulla ratio enervare poteft. &UU mum eít neceflitas morientis , quz qui- . fflo dem tam magna eft, ut ex hac confee n iil 1l quatur, & fluat fumma , quoque obligatio Ia Curatoris, talibus affiflendi. Secundum CU fundamentum eft ira hoftis infernalis, TO D Uv cui fe Paftor opponere , quapntum potett, EM tantum debet .ex officio , & fime to- tius cure, qui eft falus animarum. Sit ergo I,w Primum fundamentum eft, Secundum L quantitatem neceffitatis anime fubditi fui, !) & Q R 4 264 MANVALE & finem unicum totius cur$ animarum, d Vi j metienda quoque quantitas obligationis Curatoris, Sed anime fubditi per totam li viifi vitam nunquam tanta fuit feceffitas, & nunquam magis urget finis totius cure du [ animarum Curatorem , quam in fnorte fubditi fui, utpote a qua dependet zter- nitas five felix, five infelix ; quis igitur m 01 negare aufit , nunquam majorem obligatio- nem efífe Curatoris fuccurrendi anims, j " . quam ei affiftendo in morte ? quid - juvat l a Wil omnia praftitiffe in vivis, fi in folo ul- timo agone deferantur ? non enim vita, fed bona mors finaliter falutem fert , & ficut eft finis vite , ita etiam finis cure ( n auüimarum, V h Dicunt adverfarii * confuetudinem effe ) J in fuis locis, ut fa&ta provifione , ; ceffet 1: I) omnis reliqua cura , non fe permiffuros, J Y ut fiat a&us confuetudini contrarius , ne Mif emergat aliqua pretenfio indebita a fub- 'A" E ditis, Hoc eft totum horum fundamentum, "H Dicunt confuetudinem effe , quz graviffi- Mi ma defuetudo eft , ut oftendunt tot ra- Arta tiones & fundamenta , prefertim de- TM n fümptum ex ipfo fine cure animarum, « fe qui in fine vite maxime qusrendus & At folicitiffge exequendus eft, Et quafo ! J qu: confuetudo cít, que non eft legitime U introdu&a, & fi fciretur, a Superioribus LE mediis , Vehementimæe, & graviffimis re trifi etiam CVRATORVM, LIof4 äma;::; | etiam vindicativis , in momento notitie tolleretur ; & qu& dire&te contradicit Ri- tualibus Diccefanis , ac mandatis Ordi- & nariorum * J & que ! ln alium non poteft oftendere finem, nifi propriam quandam [hor libertatem , & evitationem proprie in- &ph | commoditatis in tam grave prejudicium Ü ! It aut periculum animarum ? quod ultimum g(is— maxime oftenditur allatione fecundi fun- Iifa damenti, at Secundum: fundamentum eft, ira hoftis j luï- Ti infernalis, quam habet ad animam in ago- ne pofitam, Pugna enim decretoria eft, tt CUrg fi hic non praevalet inimicus, ij eeternum amplius non przvalebit, Legimus Apoc. €, 12, qualem & quantam iram habiturus vefe fit diabolus adverfus Ecclefiam fan&tam r in fine mundi tempore Antichrifti, De- n fcribit S. Joannes his verbis ; va terma , N € mari Y quia de[cendit. diaholus: ad vos , ha- füb- beus iram magnam , [ciens , quod modicum tem- QU Hunc textum Patres & Afcetze pus habet. ll explicant, & allegant , dum loquuntur ) T de morte cujusvis fidelis , & ex eo tria pO explicant: primo, defeendere. diabolum ,. vi- PU delicet feftinanter accurrere , invadere, du*atï 1 & perturbare agonizantem, Secundo, ba- g bere iram. magnam , fcilicet omnibus viribus inducere cupientem a4 defperationem, circa quam principalis ejus tentatio eft, & graviffima, Certio, füens, quod modicum R 5 teme- MANVALE 266 tempus babet , fcit enim , pugnam effe de- / DM' cretoriam, & idcirco, poft victoriam ab n* &14533 anima partam, amiílurum fe omnem fpem j pugne ulterioris per omnem zternitatem, m A jam penfemus ex hac ira & invafione ( [ demonis tam atroci agonizantis fammam neceílitatem , in fimilitudine Petri ambu- lantis ad Chriftum' fupra mare , & inci- validi, pientis mergi ex timore venti ccidit nimirum agonizanti , quod Petro ) i eunti obviam Chrifto in aquis maris ; qui videns ventum validum , timuit , C cum ce- j pifet mevgi ,— clamavit. diceus : Domine. (alvum me fac, Math, c. :4. Agonizans eft fimilis Petro in aquis maris * * ventus validus tentatio poftrema eít ? timor reprefentat M U ) anguflias anime intus & foris terribiles, unde non mirum , jam incipere ex tam QU4f violento impetu animam , nifi cito fe re- 10 yl,p colligat, mergi ad mortem defperationis : Chriftum reprefentat minifter Chrifti Cu- um rator animarum , ad quem in tantis ane f 1 æh j n guftiis & tanta necefüitate clamat agoni- zans; Domine falvum me fac , adjuva , affitte, T Kt utinam eveniat agonizanti , quod Petro E incipienti mergi : &* continuo TE[us extendeus * manum apprebendit manwm — ejus. Extendat iU quoque Curator manum , & appreheridat d manum morientis , & timentis tam inteme tl peftivum & validum ventum tentae w PAU i toris tam irati , erigendo ad [pem & fiduciam it ] n CVRAÁAÁTORVM 267 t in DEum, Nihil enim ita tentatoris iíiius Tif vim & violentiam infringit , quam fpes 1/; & fides, quas virtutes ut Curator in ago- n nizante refufcitet , piis afpirationibus al- if ( laborare debet, qualiter inveniet in no- m AU | vo Rituali Conftantienfi noftro , & paffim in aliis , & hoc eft extendere manum , & IT apprehendere manum agonizantis, Ex If i jl quibus fatis agnofcere poffunt fummamn « necefftatem agonizantium fubditorum , & M ideo fummam quoque obligationem afli- ftendi iis , cui nulla prevalere poteft I (j [h ii pratenfa confuetudo , potius damnabilis defuetudo in tantum prejudicium ani- l) 1l lil iarum vergens, r Officii igitur paftoralis eft primo, fre- MC&, quenter fignare moribundum $. Cruce, t n per quam dazmonis vires infringuntur, K lf Secundo, afpergere quaqua veríum aqua 0fi$ lufirali, per quam fugatur, Tertio , cum j t poffit contingere , agonizanti in memo- Ij a riam redire quiedam peccata ex oblivione " " lo omiífa in Confeffione ( & hoc eft prima- 1 nl rium medium tentatoris , unde urget de- |Pett fperationem ) opponere fe debet Cura- tor, repetitis previe actibus doloris, ime pertiendo aliquoties abfolutionem facra- " mentalem five conditionate in incertis, five abíolute in datis certis fignis doloris & petitionis, Quarto , commendare ani- mam DEO , prout praeícribit Rituale. j L] Quin- MAN VALSXSE 268 W Quinto , afpirationibus uti folitis ex Ri- z tuali, vel memoria , quze fieri debent (&X i breviter, non fefnanter , neque altiore, quam decet voce, quia plerique folent habere acutiffüumum . auditum , unde cla- more magis offenderentur , quam adju- varentur. ] j ! Manet igitur ex toto argumentum principale * ubi fümma neceffitas , & ex- tremum animz periculum , ibi fumma & 4'X1 extrema obligatio eft Curatoris ex officio, & obligatione juftitie fimul & charitatis, Er contra hoc fundamentum nulla prz- W valet confuetudo localis , multo minus v:: defuetudo vitiofa in ingreffu , & pro- greffu , & nullo tempore , nec coram Principali noftro, dum coram eo fteteri- villicationis mus in judicio , rationem n noftre reddituri , nec coram hominibus, n Superioribus noftris ullo modo ju- ftificabilis & toleranda, W// (m il z TAT 32 (/4 N Y Q"» 2 fe L j — s .d e 1 lod a a U Z ^ D* h: T Jfïþ G ;itrnm RUT ^j IN- Z;?/ Yj - ) i d D 3 Q I Bf & NS d Q ahl A ( $n ïf-x . Al d 0if a ( 1 0A | INDEX JP*W RERUM MEMOR A4BILIUM [ 6f HUJUS MANUALIS CURATORUM. F'v Numerus non citatur folii . ed. marginis, inus pro. 0bbb ii n Q Abfolvo, Abtolutio, [»:e.ter:z; eprebeuduntur | Confeffariz. tam . cito ) ]i Jemper | abfolventes. 70: e 142. ConfefJavii indigmos abfolventes peccata eorum im fe tvansferibunt, 143. n Cozfefvius poffitt ab[olveve eos , qui eademi [empev levia peccata — comfiten- fur. 170. m etiam eadem femper gra- via confiteutes. ibi Que obfervanda zn abfolutiome. 179. INoz faücile quidam dzmzttantur absque "Abfolutione , miff ab- folute indifpofiti , uamdim mempe [hes [7 eyzf, eos po[fé Co uf ario melius di/po- 9 oijy, L Ac&u- u IN DEX Accufatio, u l Iu Confeffone vequiritur. dolorofa accufas tio , zoz fuffícit pura narratio. 72. Adhafio. lh IU ii JDifcrimem imtev infimuationes mevas , C? voluntarias (ld/l.)(l) /I0Zes 22 ^tentationi- bus 164. Adminiítratio Gravis obligatio Curatorum. adminiffvan- di fuis Sacramenta Ecclefte, a. m. 9. Modus ea ndwzm/]mh(/z & ". 119. Mo- Í dus admznifivandi £ Baptifini, a n. 121, Ex- trenme Untiint;, . Evcharz- 72^J. ffie 129 Sacvamenti Penitentie a n, i 72. ,([W)- p ZEdificium fpirituale, ttomodo im anima edificandum. a u. 124, M 8f Quodnam ffudium bomi ,Architedli civea fuudamentum bujus edificis, Et in edifican- 1l 0 dis ac ormaudis contignatiomibus à m, 1 y1, M Affe&tus, F, Maternus affectus, | ^ Quibus mediis quis per afcemffomem ab ufu [ [ du - venire poffrt. ad dqþm'atz//" mum effectum, iluffris doflvina $, P, Beruardi, a u. y6, Anima jg Curator debet eflimare ffngulas amimas fue thl!i)n cura RERVM MEMORABILIVM eure commiffos velut fuam propriam. 17, Quis fit melus amimarum. 1i6, ualz- 'z t ( 1l zer edificium fpirituale couftruendum in anima, & 1. 148. F. Curator animarum, l l | Archite&us, Z, Zdificium fpirituale, 73)& 777 | Curator /fit peritus drchiteus: edificii PO Jpiritualis im auima. 43. uv 4 7. 144, Afcefis. J Quo [enfu Confefürio € Curatovi mecef. :j Jarzum fit fRudium . afceticum, a m, 144. jl O/jedum generale "dfcefeos, 14g. h Affifto, " I^ 4f Curator obigetur affiftere moribundis, In Appendice, Attendo, Mb [ nt «dd quid attendere . debeat. Confeffavius. fo- U]L [/] cundum ordimem im audieudis Cozfef- 1l ] Jfromifus, 173, Audio, & | f MI || Qualis prudeutia P feientia requiratur t : n audiendis Confeffonibus. a n, 17. j [ Auéctoritas. eucoritas cure pafforalis. quevenda ex "IT virtute , 1on offentatioue & füperbia, ag, m ap- INDEX i r Bapiifmus, jr M ll Hujus abfoluta neceffitas. 100, CF^ 121 Modus adminuiffrandi. ibi. Myfferza Cere- amouiavum priucipalium Daptzfii. a m,122, "ll [ " Canon Miffz. [ uam Qg2 l j')il Vs Jan&hus fit. 133. Humc Catechizatio, Catechifmus, " Til Gravis obligatio catechimandi, a m. 93. catecbizare €" — Catechaf- f Wi Quid fit n mus, :13. Quis Jdutbor, :14, Dotifr- 7 viri commendarumt Catecbefrm, 11 . Defeufio, Do&loris , €£? Cancellarii Joan- J mis Gerfom. ibi. Catechifimus Aomamus J fundamentum . eft do&rime proponende ! im Catecbefi : quoad . fubflantiam., 116. T ^ J Modus. catechisandz, :17. .4dd catechi- saudum am etiam obligari debeant- Ludi- magiffvi iu fcbolis. 118.. Dubium. de mo- do catechbisandi juvemes Paffoves im pa- Jcuis vevfantes, ibi. Ceremoniz, u ( Quam uecefforzum fit olfervare in adumni- Á uifnraudis Sacramentis Ceremonias pra- Jeriptas, a m. 119. Paritas cum ceremo- mis legis veteris. 120. Mifleria prim- cipalium — ceremomiarum Baptifmi a m. T 122. Et extvemom Unuciomis, 126, . .173 1)0 (* RERVM MEMORABILIYM Sacrifcio Miffe ommes cevemomie accu- e» vate [ervande, :35. EL nom fist de Julbftantia Miffa, 155. | l Charitas, Chavitas urget Curatores ad procurauda quedza | zeceffia ad fülutem . animarum z.. totum EfeHus bujus charitatis, Per C.l Part. I Ld Curator . babeat UOV OTH charitatem im fübditos, u * I -f. Ll j Charitas eff prima €7 princzpalis - qua- JHitas bosi Confeffavii, [/4 720 Ijgo v. Cu* rator animarum, Chriftus, $ uu/ns Quinam pzrztus Chrifii ? Ecchefe.an ela Chriffli 242odus guberzandi Ecclefüam, ióbi, Duplex Exe, oplum Chvigi Jpiritua- Jiter judicantis, a. fnlbï ( 7. 74. V, onfeffarius, lali-| " Commiferatio, " ommiferaudum tentatis , C ex peccato affüéz. :1:2, Commoditas, " Ín Cura Curatov mom quevat /im COP 2odztates corporales, 1 z. Compendium, ., Compendium vite & perfetliouis : Chriffia. li Zge. 7 $0. J $ Com- INDEX Compunctio, ! Compun&lionis natura, 46, . Quotodo mode- l W l vauda fft, 47. [ Il Comtmnunicatio, Habest Curator , ^ que cemmumicet fub lil dz't.z'sv a fe iufivuendis.. y, Concio, m p, Verbum DEI, , Prwedicatio. Utile eff in pagis pro ovdinaviis Concionr ii bus affumerve saterias catecheticas fecum- dum ordinem, 2. ÁModus cum frucu i Concionatof* ff concionamndi, "m z, 107 ( 9 debet fe oppoueve diabolo ommia pertur- bave conanti, :08, Exemplum . utilis COnIAMmnts COHCIO- suetbodi fovmande nis, 109. "Aliquot pvincipià bome C7 uti- Jis concionis, 110, Et leges Comciona- Z0Vis. 11Í. Confeffarius, Confeffio, :!; Reþre benduntur Confeffarii tam cito , && ? Ul 142. Confeforio Jemper . ab[olventes. 69. 7 ue fcientia uecefavia. a m, 139- Qua- Jitas bomi Comfeffurii ex textu Exodi LT decimo ocfavo, 9. 14 & a n. 15$. f (MU cata E Confeffavii iudigmos abfolventes pec a N' eorum iu fe traus[cribunt, 143. Quo n ! Jeufu. Confeffario fit ueceffarium /iugi;fün RERYVM MEMORABILIV M afceicum. a n. idg, Bosi C ozfelfavzi C Ht Curatoves mom folum a malo vetrabere , Jed etiam ad pevfelionem fuos dirige- ve tenentur, 147.. d. qualem pevfetiio- gem, & quibus wuedis, 129, . Mouitum Á generale pro. Cozfeffariis dirigentibus aljos im via pevfe&iomis, ij7. Exenm- lum varum de Louo Confejfnrio 1:59, Szut impertefi €? patientes. 161. Exen- À phum , quam pvoficuum f libentér au- dire Conféfffones. 162, Sit lénigmus etiam T0l hci func , dum major vigor ádhibeudus. ( il & g. 163. S" magnamimus €v corda- / r fus. 16j, IVil'fhaciat cum - prajudie ' li clo, 766. Tres dotes Confeffaviz im ipfo exercitio 167. 244 Cemfefvius pofft uilit | b | J?mper abfolvere eos, qüi im levilus "u cum isdem peccatis advémiumt, ibi. A etiam im gravibus, ibi, Quondo |fe TU ! jreparave debest ad Confeffomes exci- piendas. 169, d quid attemdere deleat * m audiendis Confeffomibus, 170, — Qu 1 » ( Jitus à penitente veritdtem dicerve tenue- pv fur, :71, Maguum ffudium ádbibenduin h'l fj ad cogmitionem fermui pvopoffti [e& emem. ss pemitentia a Com j ! dandi, :74. effario inyungenda, 17 $. Notamina circá f abfolutiomem. 176,. ydudieu$. Confelfrones ; j uom évagetur oculis , uec geffus vüamuum admiitat, 178. Notamuza al wvalde ]i " h droficua ex praxi pro Confeffariis a 2.179; L $3 m » INDEKX M Solemme principium pro Coyfeffariis , qui horrent excipere Confeffones. :8j. fut Congratulatio, uomodo coupvatulamdum Lonis €? prvofe cientibus, 112, Confideratio, eX- uibus coufideratiomibus fe Curatoi citare debeat ad fervorem n cura 01255 guaunm, $4. Coníulo. E? Curator im dubii libemter confulat. quos. 77, !d Contemplatio. 7Z Contemplatiomis quies qum fft. g. »0[ uon potefl contemplari , Jaltem: medite- fur. ibi, Continuatum Studium, "N Confe[fario meceffarium — comtimuatum ffu- dium "Theologue Moralis, :39. Katio- nes bujus uecefftatis. a m, 140, 1 Cura, v, Curator animarum. tht n n l 1 Curator mom fit tepidus im fua Cura, a.2, 11. Quam gravis fit cura. anima- THH. 13. MMagma cura adbibenda ii5 , qui prima vice peccarudt. 172, 1l Cura- KERVM MEMORABILIVM, nj Curator animarum. Quales effetlus charztatis deleamt. imveniy? iz Curatore, Per totum C, l, Parc, I [] | JDe feientia Cuvatorum. y, v, Scientia. ub Curatori mecefftrium fludium proprie pevfeclonis, $. Abundet in feciemtia, ibi, 4n quibus coufiflat Cuvatoris labor or- imarius C? extraordinarius. 9, 7 !l l, atur ad curam ex juffitia. 10, Quazta li vatio reddenda Curatovi, ibi, Noz fit zepidus in füa cura , mec quevat proprias commoditates, 11,. Duo fugienda Cura- forz, C? duo ampletlenda, a, m, :14, Cu- li vatov debet mffimare fingulas amimas Jiue cure commuffüs velut fuem propri- J qm.17. Etiam,quamdo ommi labore mibil profícit , manet tamen ei fua laus €? er- u m ces, 19.. Quomodo deleat. effé pevfeveraus Q, 27 cuva , I) ? infimuere fe obffinatis, 1g. "d qualem. pevfetionem propriam obli- eLYA YEL A Duplex zrrepvebenff- J Ziütas neceffüoria — Curvatori. a m. d. IY h li Conclufiones de bac duplici irreprebenfibili- tate, 2 $. Ratio /becialis, cur Curator vita- ve debeat omnia fcandala, 30, uzhus vir- zütibus ovmari debeut.am.3:. Delet effé vir multe oratiomis, 31.79. Curator fit bumilis €? manfuetus 33. Putientia ei Jimme ueceffavia, a m. 39.. Debet vemo- veve berefes C? [caudala, €? pro pof- Je corrigere evrantes, 39, Quautum . de- beat E y lï N D'E X ^1017 * gt beat efé doGus £? [6 [ ifipus. & M. 49. 1£6 ii s Debet effó peritus arcbiteus . adi h! J Z anunabus. 42. 144 Jpiritualis & a n rgr. Qualiter debeat. feipfum per- p ficere &? alios ad perfetlionem dirigere.24. uis ordo £? que ordinaria media ad peve- i &ionem.ibi. Quam teceffaria ei fft frequens oratio vocalis, yo. De boueffate Curatoris ? in aduittendis velaxationibus '€? recrea- i, i tionibus, a 9". y7. Tviplex ofjcium ge- Qualitates bont zerale Curatoris, 62. Curatovis im fümilitudime cum lofepho "m vet, leflam, a t. 63. Exemplo. prelu- geat. 7y. Jm dubiis libenter coufulat ; £? quos. 77,. Duo exemipbla Curatorum $o« UM Ratioues obligatiomis gravis cure adbi- t dl beuda. fubditis vefpeiu DEI, 92. Kefpecru amimarum, $3. Quid featiendum debac ob- ligatiome tempore peflis aut pevfecutio- eis. Qn. Quubus avgumentis fe excita- ve debeat ad fervovem in cura. $3. De p geavitate obligationis in pradicando verbo DEL. a 1. $4. Et catechbizandi. a n. 2. E* edumiuifivandi Sacramenta Ecclefre,a n.97« Monitum geuerale pro dire&loribus ani- muarum. :y4. n €urator obligetur vi- Vi fítave infivmos , C? affffere movzbundis. in Appendice. v. Confeflarius, p Devotio, [ei d 2/d 5 du evotiomem compuntlio moderanda, 47« ( 4l ! Wli 2 002 conduceret Jwælegere aliquam.fete. Vi RERVM MEMORAEPILTVM, L enulamo excitatoriam ad majovem . devo. fionem excitandam anmte difivibutionem n Evchariffie. :3:. ! Defperatio, Lf Quorodo Neo-Comverfi a peccato. pyemu- /^ uiendi comtra defpevationem. :84. /j Diabolus. Quornodo bie ommia: perturbave — come- fuv, r04, [ Difcerno. i INom ommes fciunt difcermere imiev eras infinuationes , && edbeffoues voluntarias | in centationibus, 1$2, Doéctus, Doctor. Doctrina. !l /L Curatov delet effe do&us, 29. . Sola docivz- na offendit fe Pafforem effé, q:1.. Ef fa- ) cer Dotlor, 62 ualitev fe babere [ dehest ut Door. a m. 7y. Do&or preluceat exenplo, ibi,, Quantum bonum h — a juventute excipere bonam dotivinam, 96. li j Do Govzs &7* Coz- Principia C? leges boui LA ciomatoris. a s. 110. JDothvina.D. Ber- Jhecie. 112. Sacra zavdi de duplici Iatlis Do&rina danda ef a Confeffario €? Cau- ó h] vatore. per mmodum eleemofyme daude egenti £P pauperi, 164. Dubia, Iu Confeffouali in. dubiis qnaffioues nfli- 5) 4 £ait- M IN DEX j zuaptur, i:7:. Et qualitev. i1ge, Iundw Pus civca ufum Matrimoni perfuadean- m zuy tales , ut ipfi proponaut. i$o. Eleemofyna. Sacra dotrina a Coufeffario & Curatore j damda per uwdum Eleemofyme daude pauperi €? egeuti. 162. Eutropelie virtus. ,'OJ'M ejus natura, €? que coutravia. a n, 6e. W, Evchariftia, De necefftate €? effetlibus Evcbarifiie. 106. ]Modus adminuifiraudi Evchavifliam. a m. 2249. Quosodo €? quo loco Evcha- vifla fervanda fft, ibi.| Cum smagna pie- tue 7 gravitate adminiflretur. 1:29. Quis fuerit ufus prime Ecclefie in fum- 1 UMT [ ptiome Evchaviflie, 1:30. Cur muta- £ [/ £u$, ibi.-2z couduceret pral ere aliquam / Jormulam excitatoriam a j devotzonemn n)f ante diffributionem, 131. Examen, JIn dubus Exemen inflituendum im Confef- "sfsu;ius ii Jfouali, 151. Qualiter tale examen im- Jfüituendum. | 18o. Exemplum, pmty yig Necefftas Loni exempli im Curatove, 7f Et multotzes alibi duo exempla. Cura- Zorum, $o. Exemplum, quautum profr LT Cuum KRERVM MEMORASBILIVM euum fit Confefario libenter audire Con- i Jeffioues, 162. Extrema Unctio. v. Unctio Extrema. Fervor, ! Quilus confiderationibus Curator [e excr — zare po[ft ad fervorem im cura ammua- Yutn. $3. Fructus, Fru&us laborzs, Paftoralis dependet a. gre- 122, 32. 7 Fundamentum, Quodzam ffudium boni | avchitetli: civca fuudamentum. adificii fpivitualis, 152. Gratia. Frutlus laboris. Pafforalis dependet & gra- l l J 210::524 ue ratioue grvatia major ad. JJ veniat im admümiffvatioue Sacvamento- [ VU , etiam ex opeve oþewmtz's. 72j. Gratus, Confeffrius fit gratus DEO poff. exerci- ]i h tium in Confeffonali. 169. 177. [) Gravitas, De gravitate obligatiouis Curatorum im Jingulis officiis, tot, P, II. 2.2, $2. Guberno, l Chvifüi modus guäemwzdi populum. 3. sB ENDEKX Harefis, Sit vigileus Curatov ad vemovendas bave- ) Jfes & fcandala. 39, Hilaritas mentis, il du olfit perfetlioni, ad quam oblgentue B Curatores, $3. Honeftas, De boneflate Curatovis in admittendis ve- laxatiouibus €7 vecreatiouibus. a m. g. Humilitas, Cuvator debet effó bumilis & manfue. tus, 33. fYu&us bumilitatis quimam ffut, 34. Ignorantia. Pev. pradicationem verbi DEI tollituy ig« govantia C7 oblivio im popule, 91. [ impendo, Superimpendo, I^ Curator, quo [enfu mom folum debeat fe im. endere , [ed etiam fuperimpendere füb- ditis, 9. Infinuatio. QU Dilcvimen intev infimuationes Zentatzotits £? vcoluntavias adbefoues, 181. W Infinuo, Curator delet fe poffé infitauave obfinatis. 19 rre- RERVM MEMORNMASILIVM Irreprehenfibilitas, H; [ l E La Duplex meceffaria. Curatori. a 2, 25. utraque. de fübftautia flatus. Eccleiaffi- eu, 28. '))v] Judex. Judico. Curator eff Judex . facer, 62. . Qualis effe h [// o UL 7/ Z debeat, a , 73. cibus /fàcvis corme suendatur. lemitas, 72. Duplex exem- i l plum. Chriffi judicantis [piritualiter. 73. j| & feq. Cozfeffarius ut judex. 140. Qua- litates bonorum judicum ex textu Exo- dic, 1d.7. g '/:v/ A Juftitia, ö&[ zpatur Curator ad cuvam 5 £ ] Tl,æ Z l'irï, L0. Prudentia smoderatvix maufuetudimis C juffitie, 20, [ Juventus, edtiffma etas ad difcenda vudimeuta ff de 93. Qu antum bonum a jwoenutuie " fj xcipere fücram do&bvimam, 95, Labor, Ju quibus coufiflat . Curatoris lebor ordi. narius , €&? extraordifarius,o. EZ/£ om« ziffudio ex labore fuo mibu profíciat Curator , manet tamem ei fua leug C* etevces, :8, . FYvutus laberis pafforalis L 2325 dependet a gratia Quiuam dicane " dur labores paniteutim. 48$. « | Lac, YNDPEYX Lac.- z€— Dotvina D. Berzavdi de duplhiei ladisii Jhecie, 112. jW fli Laus, yill Curator fedula cuva. mibil proficieus , zomg cavet laude €9? smercede, ig. It | Leges, Antu Leges boni Do&oris ?. Conciomatorvis, 117. HU» Ludimagiftri, Zdn obligari pojfmt ad catecbisandum in Tif fcholis, z18. (l h Magnanimus. Confeffarius fi& magnmanümus, €9 corde- ! "! Zus, 16y. M Maníüetudo, Spiritus Chrifii e fuavitas. & manfuetu. LUIA do, 4.. Prudentia moderatvix manfue tudimis €? juffitim. 20. Cuvator debet M effe bumilis €? manfuetus, 33. Manus. i Confefforius audiens Confefftones, uom geffus ii shanuum admittat, 178. *cfz j Maternus affectus, Y Moyfes . jubetur. vegere. populum. materue 7 affettu. 1. Tali etiam vegebat S, Paulus, 2, M /n quitus snatermus affeius cognofci de- UT éeat, a t, 6, per tot. C; , P, f, Matri- RERYM MEMÓRABILIV M. l Matrimomum, "m "1 g dubiis quoad ufum matrimouü , iph dubitantes talia proponant , tion queffio- nentur antea a Confefario, :$0. Media, uibus mediis Coufeffrius && Curator dirigere debeat fuos ad pevfelhionem, lo & , 149, Medicus, L | Curator eff face v Medicus, 62. Qualiter talis fff, a. m, 67. Melancolia, rl In 2'2'5, 7uz prima vice þec*cärunt, þïæ- venieundum. snelancoliz. Ls Merces, Quratov omni füudio mibil proficiens , uon j t cavet laude €9? wmervcede, i. Methodus, | Do&or baheat bomam suethodum Cv smo- 1 l dum doceudi, 76. Éxemplum utilzs me- £bodz fovimande communis Conciomis. 209. | | Miffa, v, Sacrificium Miffie, * f'apon Mife 4 U wam purus C? fauchus. :38. Ceremonmia Miffe accurate fervande , L: et/ nen fiak de fubflantia Miffe, :25. i an— iINDEX ualiter in men obfervatione cevemomniae , vum po/ft peccari vel graviter vel le- viter. 136, Quale tempus vequiratur ad | 7 4l j celebvauda Fv z dffum cum devotione, :37, W Minifler DEI, iMinifterium, u Qualitates Minifivi DEI ex frmilitudine :f( cum Jofephe vet, Tleff, a m.6g, Modus; wo inodo pgubermaverit fuos . Chriffüs, 3 Modus cum fru&u concionandi. a m. 107. Modus catecbimandi, a m, ii3. ]V[ogflls | admiiniffraudi Sacraimenta. a u. 119, Dap- . tm i:21. Extveme Untiionis, 26.V Evcharifiie. a u. 128. Sacramenti Penj- ^ fentie, a ", 169, Moyfes, gubetur vegere j)opulu?z affetu materno, ?, Monitum. ve animarum " Monitum penerale pro divetió in via pevfe&ionis, à57. Et aliud pre apimabus dirigeudis im bac wia. ibi; Moribundus, i n Curator obligetur affiffeve aoribuudit i In Appendice. HL Moriva, W ! jDuo motiva quevendi abundantiovem fciem fam, 1. iNatf- RERVM MÉMORABILIVM | Narratio, "h|dm Confeffone mon fufficit pura marratio peccatorum , fed veguiritur doloro(a accuíatiO,. 279, Neceffitas, JJM* De meceffiüte Sacrvmmentovumn a m. 98. Quid faciendum ia extrema meceffitate circa adminifirationem extrema . Üntlio- His. 127. Áationes, cuv fciemtia "Tbeolo- " J gie TwOralis neceffaria. Coufoffaviis. 140, , Enam joefis, 144, f ll Neo-Converfi a peccaris, Quormodo premuniendi a Confeffrio com. )æ.m- era ielaucboliam, €?. defpevatzonem, 194. Notamina, Notamuma quedam [pecialia pro Confeffa« 1j l rz'z'.f, a £. 178. Objectum, jl | Objetum . d/cefeos. quodnam fit. 149. J i Obligatio, i : í t ! l ' L edd quid obligetur. C'uratov ex. juffitia, 10, ! "d qualem perfetliogem proprzam, a n,21, De gravitate obligationis Curatorum ia 1f Jingulis Offcüis. a g. $1. Per tof, P, 1. Hanc omnes agnofcunt Do&lores, $1, AVec ceffat tempore pefifs, aut perv[ecu- $2e525, ibi, — Jtazzomes tanta obligatio- r,,cm) Nt | 4226 ÍIND EX uis refpetdu DEIL 92. Refpeiu amima- vum, $3. De gravi obligatione im pra- [ dicaudo verto DEI, a 92. 94. In cate- l chisando. & 8, 92. In admiuifivatione Sacramentovutm, a 9. 97. Obftinati, 7 Quomodo [2 Curator inftnuare debeat obffi- Qzatis,d ", 19. Oculi. Confeffarius audiems Confeffioues mom eva» getur oculis, 178. Cfficium, Jriplex generale. Officium. Curatoris, 62« Opera, Quenam dicamtur pietatis opera. 49. Oratio, Curatov delet effó vir multe oratiomis. 31, 78. . Quam uecefforia Cuvatori fit fve- J queus oratio vocalis, yo, t Ordo, QOrdo fervandus , €? ordimaria media zw :( dive&hiome €? dedutlioge amimarum ad Álhn pevfectionem, a4, j Pafcua, Paítores. W uid dicendum de Paffovibus juvenibus in Áirl pafcuis verfautibus , qui. ad . catecbefín 41«2)0» "uuquam. veniunt n byeme, 11:8. lii a- RERVM MEMORABILIVM | .Ew/n | Patientia 1 , ! v| — Curatovibus. fumme neceffavia. a n. 36, [ Confeffavii fint impertaft & patientes.162. - Paulus ],þ/i il Rexztfüos muteruo affeiu, 2, Pecco. Peccatum a ualitev im mom obfervantim cevemomniarum Miffe peccari pofft graviter vel levi- ter, 136, Graviter peccat Pralatus ex- poneus Confeffiouali indotium, 140. Com- h Jeffarii indiguos abfolventes , peccata eo- vum im fe traus[cribuut, 143. Magna cura babeuda eovun, "i prima vice pec- cavunt. 172. Quomo : o procedendum cum ls. quiJecum ipfis peccaut, 1$2- d Perfectio, ; i Curatori uece[favzum ffudium proprie perfe- GHonis, 9. Im quo bec confiflat, a m, 22, Ordo fervandus €? ordimavia media im m dedu&hione auimarum ad. perfettionem, 44. yi Hilavitas wentis mom obflat pevfeciio- zi. $3. Sed debet effó ve&aynon dzffoluta.$4. JDoniConfelfavzi €? Curatores etzam tenen- tur fitos divigere ad pevfetlionem. i 47. dd qualem pevfedionem , €y quibus auedüss. a ",. 244 T Pere h INDEZX x Perfevero, Pl ! ! [ lh Delet effe. Curator perfeverans in. fua. cu- Yd. 19, Perfecutio, luit uid faciendum Curatovi tem b T ipore perfe- CUti0Hi$ $l, Peftis. iL IH Manet gravis obligatio cuvaudi fuos tem- VUf pore deffas. 9. Pietas. Quenam: dicamtur opeva pietatis, 49. Pcnitentia i Quinam dicautuv laboves pemitemtie, ag. De neceffrtateSacramenti Penitentim, 103. Quormodo fe ante. adiminiflratiouem pra- arare debeat Confeffavius, 169.. De za- g nf | Jungenda peuitentia pofe (]077fejz"07zeiizf i i, Predicatio, Pradicator, v, Verbum DEI, , Concio. Predicatio verbà DEI Sacrificio compara- QU tur, $4, ldeo im Predicatore requiri- hii tuv Jan&hitas , qualis im facvificante, $ y. p Quoties predicandum. $9. Motivum fre- i quentis pradicationis go. Per pradicatio- (iti 7 RERVM MEMOR ABILIVM- zem . tollztur ignarfmtirz &' oblivio popt B // À : Preparo, ualiter fe . Coufeffwrius praparare. deleat 7l ad excipiendas Confzffrones, 169, Pradlatus, Graviter peccat. exponeus. Confzffonali du ( do&um, 140. Principia, Principia 'bone & utilis formande Concio- zis, 110. Soleume priucipnum pro Corn- fefaris , qui borreut adire Coufeffto- aale, 19 y. / il Propofitum, jt Ij Magmu m fludium. adbibendum im cogmitio- nenn nj firmi propofíti f& emeudaud: peui- £eutis, 174. ! Prudentia, In Curatore prudemtia m0d e vetup qmanfue- Confeffavius ft | zudiuem C? juflitiam. 20. vudeus im vefolutionibus, 167. Qua 2$ rvudentia €? [cientia requiratur in aw- diendis Confeffronibus, a 1. 170, i| T P mlaw M YNDEX ll Qualitates, ualitates Curatovis in frmihtudine cum Putviavcba Sfofepho vet, Teff,a m, 65, MI ualztates boni Dodloris, a n. 75. Qua- ditates beni Confeffurii ut gudicis, i41, G a 151 55. 3 Quies, Quies contemplationis que fft, z. ! Ratio reddenda. Quanzta vatio reddenda Curatori. vo, Hanc Jemper cogitet, :5. Rectitudo, Retlitudo fru&us bumilitatis eff. 54, Na- £ura vecitudiuis in. exemplo. 55, M Relaxatio, Recreatio. Atf De boneffate Cuvatovis im admittendis ve- AT Jaxatiomibus, €7 vecreatiomibus, a m, 57, Ritus. v. Ceremoniz, jl Rudimenta fidei, li J'uventus aptifÉma etas ad difcenda rudi- J ! zueuta fidei, 93. Mi Sacramenta, 16; (i Gravis obligatio Curatoris adminiffrandi J'is Sacramenta Ecclefie, a u, 97. Ho- vum necefftas. 99.. San&litas, 104.. Quo- suodo fyimbolice fluxerizt ex latere Chri- Vaf £. KERVM MEMORABILIVM. fE. :04, Modus adminifirandi Sacra- 2HÉHin, 1177 RAUR Quam — nueceffavium r obfervare im adminifiratione cevemonias prafcriptas, 11g. : Sacrificium Miffze, Ü ä ER fimul Mzffà Sacrificzum & Sacramen- | Lum. 1:32. Quidnam requiratur ad verum 151, l Sacrificium, Iu bec Sacrvificio em- nes cevemonmie accurate [evvandae, 133, Sanclitas, Sancta, i San&a fontle tratlauda. 106, Santlitas Sa- cramentovutm. n origiue, fru&u €r. effe- 9 &Gius a, 1024, [ Scandalum, i Jatio [becialis, cur Cuvator debeat vita- ve ommnia [candala, 29. Szt Cuvatov vi- gilans vemovere bevefes € fcaudala, 39. f Scientia, | Duo stotiva quevendi abuudantiorem feien- Zim, 0. uplex neceffaria Curatovi, 39, Wf-- Que [cientie Confeflavio €? Cuvatori Jfat meceffrie, a n, 139. Qualis feien- £a CP prudentia vequiratur im audiem- l - dis . Confefffonibus. a 2, 170. Seminarium., J | ] ! Iuflitutio Seminaviorumcoriendatur.6 y. 2 20* h Sim- zapei us * 3 IYINDEX Simplicitas. Sinceritas, TUl Utraque fru&lus eff bumilitatis, 34« ij Spiritus, H Quinam fuerit Chrifli tis fuos, 4. Jpiritus gu&ewzdæ m " Status Ecclefiafticus, "m Duplex irreprebeufibilitas eff de Jaulftantia j | flatus . Eccleffaflici, 29. Studium. ANeceffavium Curatovi ffudium propyze per- iU Jétlionis. $,. Omni ftudio mil profíctens, zeque lzude , neque| qmievcede. cavet. 19 Bouo Confefmrio quo feufu neceffarium "d/ceticum. a s. 144 Studiofüs, Plr Confeffarius . fit fludiofus zm — Confeffoua« hi ]5 P. lil Suavitas, Spivitus Chriflü €&? . Ecclefe eff funvitas , €? manfuetudo, 4, I Subfítantia, ue irreprebenfibilitas fit de fubflautia ln fhatus Ecelefiaflici. 28. J 'Te&tum, s T uodgam £? a quo te&um fuperimponi de- UM deat edificio [pirituali antme. . 1 56. The- AERVM MEMORABILIVM Theologia Moralis. Scientie "icologie mwovalis mecefftas in Confeffarvio, a m. 139. 'Tempus, * uale tempus. vequivatur ad vite explen- das cevemonias Mij. :37. 'Tentatio. Gravis tentatio frepe impedit , tie fe iterum Kftant damifh absque abfolutioue. 182, "Tepiditas, Tepidus, Curator uon fit tepidus in fua cuva. 1 1. 14, Verbum DEI, ;i; De gravi obligatione, Curatorum pradi- caudi verbum JDEI. a 2.$4. Quid fit implere Verbum DEI. $5. Fru&us & Qo2 li effcacia predicati c auditz verbi DEL, 96. Batio uecefftatis predicandi verbi DEI, $g. Virtus, [ Qgi&us virtutibus orgavi debest |Cuva- for, & m, 30. Jdutboritas cuve Paffora- lis quevenda ex virtute , non offentatio- pl ue &v fuperbia, 33.. Firtutis Eutrapelie matuva , €? contravia, 5, 60, &* feq. uo zu0do €» ordiue virtutes locande n extruendo edificio fpirituali im ani- i 7id. d Holjl. Vi- a INDEX Vifito. "du Curatov olligetur vifitare infirinos, In Appendice, Unctio extrema, De uecefftate C? effeclibus extreme Unm- 10t, élzonis, dMyfleria |ceremonzarum bujus — Sacramentz. :26, Cur ungantur, quinque fenfus, 227. Quid faciendum im cafu extveme ueceffitatis, ibi, Ufus, uo1odo ab ufu quis afceudeve pofftt ad — depuratiffmum affefum. a u. yy. Z Quis fit zelus auimarum. 16. — Quis. zelus cum fcientia, 20. PU W I.S. F. $ Á E. ( s 2) ! ( Y 9) 322 p» Z 3À C 5 li j ] il (i lii E g T ag — M. —— — : u 15 ^ j * i E 1 u Mi d * u uN A ):A j depe "n u " d h P n A dist a v D hi fr. I M p * * n 1h / x ) r z d. n Ht , 2 1 i I dN j ä 3 i " ". zj hi CU ) 1 a j5 | x': Ab t n :: JH E * 1l * Ht «N *« ^ LA " 2 jl a /55 Db y . P " d $. $L [^ n d. » j H i ov u TET G t E j A ": P i * D« —-':-i i v p i $ ! n P a at ! n M T r h MA "EY s i) 2l , J L i b 5 a. qA A ATA g AT a AD Ls 2 u Y^. 43 2 i i t [ d i AA 2 P b " A EAC x " A 2 H LA 2 » , r e P L E? d zi sf TA j ? a * ^ VML T. .,';o MP ;; P h "Mi **; 7) J d [ .if 2 j P :f/ * m E I/ a ^. i j &j VE E] n j 2 25 V. 41 u 2 s ï 23 od is d j . 3v - 5 , 7i "g z Hf R P d j j x *; A T A ^ T A * e .þ,i L $ Jv * J i " Á . 13 ? A - d. - 354. E zy 3 - J v ^* N dis, ?. a ; z jl * " 5 Y RR 5 p DL t j D. C £ d cntl s A* ; 19 . 20 21 18 17 9 16 o VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset MANUALE IHUU HW IU 15 Es ä e 14 CURATORUM - €ONTINENS & METHODICE TRACTANS Hll 1 13 ä ä HH zb QUALITATIBU S;E OFFICIIS, OBLIGATIONIBUS Ll ET MODIS 11 v Á* I 12 Jrngula perficiendi , ac . adminiffrandi 3. T $ QYAE SPECTANT 10 AD CURAM ANIMARUM 9 10 teum im evelendo , €" deffruendo , quam in adificando C" plantando 8 Ex Principus, ex $. Scriptura, Ss. Patribus, Doctoribus approbatis, KRationibus folidifsimis ipfaque experieniia ; dedu&Gis C? fivmatis AVTHORE R.P. BeNEDb1cTo MeTzrLER, Cand. Canon. & Exempt. Ord. Premon- firat, in antiquifs. Imperial. Canon. Sorethana Profeffo & antehac Vicario ac Curatore in Maria , Cella, SUPERIORUM APPROBATIONE. [s6] G- d dededede d T0 o t ).t* hd- 4444 o CONSTANTIAE, Zypis-Antonii.Labhart, Eminentifs, Ordm k* Ul WHIIIIIII;HHHH4IIHHWIIIIIHHIHHI Hll[ll!klll[lllIHH —— — N B 2 ER m Tl z z zzx Ro Ill MUULLLLUUT ,g IIII, *IIIHIII?IIIIHHIIIIHIIIII 1IHIIIIWIIIIIIH11H li WI Hl us n ? Y Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 3 4 7 9 1 [/]| 9? l