Gi592_qt
author: Worpitz, Georg

—

N12c511676110 021

IIHIHUIIIIIIVeIIIIAI K

U8 Tübingen

———ʒ——́õ —

.

GGGGGG
GGGGGG, e
GGGG

ClIRSIS ANNUUS
PRESIDIS MARIANI:

1NXαι. ν“r DEIGA
Solennium quatuor Antiphonarum

ALMA Redemptoris Mater.
AVE REGINA Cœlorum.
REGINA Ccli lætare.
SALVE REGINA Mater miſe-
ricordiæ.
Nlena esn, E Neingautenkr.

Sacris Litteris, Patribus, Revelatiônibus, &
Hiſtorats præparatus, & expeditus:

In ſulſidium Præſidum Congregationum Mariana-

ruam, nec non Concionatorum in Whn
Beatiſſimaæ 3 bst.

R. P. GEORGIO WORPIZ.,

Societatis ES U Sacerdote.
Cum Gratia & Privile Ss* Sacræ Cæſareæ Majeſtatis,

Et fucultate Siperiorum.

tHeggeeSe aa s a&&ssErEeee-S eEe
AUGUSTEE Vindel. & DILINGE, e
Apud JO ANNEM CASPARUM BENCARD. S
ANNo M. DGC I. , W.

.
zAee,

S
R

Præfatio ad Lectorem.

—Ateriam profero Benigne Lector, non formam-
expolitorum diſcurſuum, ſi ordinem & connexio-
nem excipias: tum quèòèd potifsimum Antipho-
narum veritatem iabilire intenderim, ſenſu
& conſenſu Patrum, nec non Doctorum, tum, quòd
ſæeulum noſtrum tam incultum non ſit in campo Eloquentiæ,
ut poſt tot editos in lucem libros, excultaque ingenia, quisꝗue
pro genio ſuo non queat formam, quam volet, inducere,
amplificationem ac epilogum Auditori accommodatum ſuper
addere. Quadrigam ſolennium in Eccleſia Antiphonarum
apparavi, non plauſtra verborum, vel delectu radiantium,
vel faſtu turgentium attuli. Atque utinam hujusmodi merci-
bus in emptione librorum multi deluſi non eſſent: quemad-
modum & anguſtis eorum propilæis, ac ampliſsimis titulo-
rum promiſsis, ubi auri ſtreperi multum, ſinceri parum⸗
Habebit hic Lector in plerisque diſcurſibus, quòd omittat,
potiùs, quàm quòd deſideret, cùm enim tanta ſententiarum
copia diſcentem affligat, ſatis erit, me authore, unam alte-
rãmve habito delectu in medium verbotenus adducere, reli-
quarum authoribus ſolùm indicatis; inhærendo interim alicui
loco, obiter à me inſinuato, qui amplificationi deſervit.
* a 2 Quod

Præfatio ad Lebktorem.

Quod ſi etiam vernaculâ dicere contingat, tum quidem nee
multitudine ſententiarum Latinarum ſeſe oſtentet, nec unius
vel alterius longioris exactà relatione: hoc enim Latini ſermo-
nis ignarum longâ expectatione detinet, & detentum faſtidio
afficit. Satis igitur erit ſenſum in verbis latentem afferre, &
verba paucula Latino efferre ſermone, in quibus vis eſt, &
energia ad rem nobis propoſitam. Et quanquam in his fide-
liter allegandis labor & induſtria non defuerit; quia tamen
in librorum penuria ſingulos inſpicere non licuit, aliorum rela-
tioni fides habenda erat; uti ſunt P. Antonius Spinellus in
Throno Dei, P. Chriſtophorus W'ratislaw in Stimulis Ma-
rianis, Hippolytus Maroccius in Bibliotheca Mariana. Quæ
verò ex Sancto Bernardo, Bonaventura, Antonino, Bernardino
Senenſi, Pelbarto &c. loca, & ſententiæ depromptæ ſunt, dili-
genti oculo ſunt reviſæ in ſuo Authore. Quòd autem-
ſingulorum teſtimonia terminaverim cum toties repetito
ſic ille ità ille &c. id pro privata cujusque feci notitia, ut
aliena dicta à meis ſecernerentur eò certiùs, quò magis conſtat
hæc à Typographis confundi, dum alio charactere exprimenda
eſſent. Cæterum pro publica lectione, vel declamatione hæ
particulæ prætermitti poſſunt, nè faſtidium pariant.
Vale, & fruere, ut vis Amice Lector.

—

— — —

—,.— —

— — —

&‿Annotatio ad Przſigem Sodzlitatis Marianæ,

Uandoquidem cum menſe Novembri, tam ſtudiorum, quàm
Congregationum apud nos, initium ſumitur; interim verê
ſunt Dominicæ aliquot us; ad Adventum, quo Alma Redem-
ptoris Mater inchoatur ab Eccleſia: poterit has prævias Dominicas ſibi
vendicare Præſes, in reformando Soda itio, ac Magiſtratu, in explanan-
dis regulis, ac 2lijs promendis, quæ ad Sodalium fervorem & profectum
faciunt. Nec inutile erit diſſerere de SS8 Patronorum cultu menſtruo,
de emolumento ſentent'æ in ſcheda ſcriptæ, de virtute implantanda,
aut vitio extirpando per examen generale, ut vocamus, vel particulare,
atque ctiam de facienda oratione pro aliis. Videri poteſt Drexelius
lib. 2. in Triſmegiſto. In defectu omnis alterius materiæ uſui eſſe po-
terunt diſcurſus præliminares, quos in hunc finem Antiphonis præmiſi.
Ora pro me amice Lector, cui ſervire volui, & vale.

JO AN NFE JS dAIITLLEEK,

Societatis EsU, per Bohemiam Præpoſitus Provincialis.
Omnibus in quorum manus hæ litteræ Patentes venerint.
Salutem à Domino Sempiternam.

Cm Librum cui titulus: Curſus aunuus Præßidir Mariani, à Patre Georgio
Worpitz, Noſtræ Societatis Sacerdote conſeriptam, tres ejusdem Societatis
Sacerdotes tecognoverint, & in Incem edi poſſe judicaverint: Poteſtate à Patte
Noſtro Thyrſo Gonzalez Præpoſto Generali ad id mihi dataâ, facultatem concedo,
ut Liber Lypis mandetur. In quorum fidem has litteras manu meâ ſubſcriptas,
& ſigillo officii mei munitas dedi. EHradiſtii, 26. Septembris. Anno 1704.

(L. S.) Joannes Müller.

. a 3 Idexr

õä

Index Diſcurſuum hic contentorum.

Dileuiſae l præliminaris. Honorificum eſt ſervire B. Virgini, quia magna De-
mina eſt,
Dilc. II. Sodalis munus eſt, Sodalitii ſui regulas obſervare.
Diſc. III. Sodalis Mariæ virtutes imitetur, ſed maximè puritatem.
Diſc. IV. B. Virgo à ſuis Cultoribus laudanda,
Sapen Alma Redemptoris Maten.
Diſc. I. B Virgo alma eſſe comprobatur ex Latinorum & Hebræorum ſenſu.
Dilſc. II. Quantum Chriſto Redemptori, & ejus Matri debeamus.
Diſc. III. Porta patens in cæxlum Matia, quia peccateres aliàs damnandi falutem
conſequntur per illam, tanquam per portam miſericordiæ, qui per portam
juſtitiæ non intrarent,
Diſc. IV. B. Virgo ducit, & ditigit nos ad portum æternæ felicitatis, ut ſtella maris.
Diſc. V. in periculo peccandi Dei Mater invocanda, ne peccato per conſenſum
ſuccumbamus.
Diſc. VI. Omnibus quidem peccatoribus ſuccurit Maria; ſed ijs maximè, qui ſe
ſeriò volunt emendare.
Diſc. VII. Miraculum miracalorum Deum eſſe incarnatum, & natum ex. Maria
Virgine.
Diſc. Fn. Maria Virgo ante partum, in pattu, & poſt partum.
Diſc. IX. per ave peccatores liberantur ab æterno væ.
Diſc. X. pet ave Maria, varia conferuntur beneficia.
Super Ave Regina cælorum.
Pilc. I. Cùm ave idem ſit, quod gaude juxta Feſtum Grammaticum de verborum
ſigniſicatione, oſtenditur gaudendum eſſe in exoptato ortu B. Virginis.
Dilc. II. Maria Regina Cœlorum, id eſt, Sanétorum omnium, quia omnes ſupera=
vit gratiâ, & meritis.
Diſc. III. Vox ave explicatur cum applicatione ad B. Virginem.
Dilſc. IV. Servum, & mancipium eſle B. Virginis honoriſicum, & lalubre.
Diſc. V. Sæpius repetita ſalutatio perplacet Virgini. .
Diſo. VI. B. Virgo eſt radix noſtræ ſalutis, & bonorum omnium, quæ habemus
in Chriſto.
Diſc. VII. Maria porta orientalis Solis juſtitiæ Chriſti. .’
Dilſc. VIII. De gaudiis B. Virginis in terra, præſertim ex clara Dei. Viſione illi-
ſepius exhibita.
Diſc. IX. Maria glorioſa, quia prima virginitatem vovit, 2. quia Mater & Virgo. 32.
qula Mater non cujuscunque, ſed Dei. .
Dilc. X. de pulchritudine B. Virginis interna, quoad animam,
Diſc, XI, B. Virgo miraculum pulchtitudinis corporeæ. . Dici
7 110:.

₰ℳ

— — — — — —

Diſe Al. B. Virge per paſſionem Filii denigrata, per gloriam mattyrii formoſa
effe ta. “
Diſc. XIII. malum omen valedicere Sodalitati, aut ſervitio B. Virginis.
e Diſc. XIV. Quam ſalubre ſit ſe, & ſua B. Virgini commendare.
vyer Reginz Cali lætare. UJMMWG
Diſc. I. Gaudium B. Virginis ex filii ſibi ante alios apparentis, reſurrectione.

Dilc. II. Gratiæ Deo agendæ pro beneficiis, exemplo B. Virginis in ſuo Magnificat,

Dilc. III. B. Virgo Virginitate placuit, humilitate concepit filium Dei.
Diſc. IV. In adverſis Deus laudandus, exemplo B. Virginis in paſſione filii.
Diſc. V. De fide B. Virginis in Kicas patſogis, & mortis Chriſti.
Diſc. VI. Iuvat B. Virginem in ejus imagine colere, & invocare.
awypen Salve Regina.
Diſc. I. B. Virgo ſalutanda potiſſimùm ez eo, quòd filium Dei in ſalutem noſtram
educàrit.
Diſc. II. Matia Matris Dei in Reginam inauguratio
Diſc. III. De regali mumifcentia Virginis in lole expreſſa.
Dilc. IV. B. Virgo eſt Miſericordiæ Regina ſimul, & Mater.

Dilſc. V. B. Virgo Mater Miſericordiæ proprié, quia genuit Miſericordiam divinam,
Dilſc. VI. Per Mariam ad vitam ſpiritualem regenerati ſumus.
Diſc. VII. B. Virgo eriam vitam corporalem dat, & conſervat.
Difc. VIII. Maria in Chriſto multiplicem dulcedinem nobis attulit.
Diſc. IX. B. Virgo dulcedo beatorum , tam Angelorum, quàm hominum in cœlo.
Diſc. X. B. Virgo eſt noſtra maxima ſpes poſt Deum. MM
Dilc. Xl. B. Virgo ſingulariter eſt ſpes peccatorum, quia maternam eorum curam
erit.
Dilc. XII. Maria pacis cœlum inter & terram, Deum & hominem reſtauratrix.
Dilſc. XIII. Ideo tantus fidelium recurſus eſt ad Mariam, quia Deus vult illam ho-
norate, ut per illam ipſemet honoretur.
Diſc. XIV. Deus vult Mariam ſuum adjutorium eſſe in ſalute hominum promo-
venda; unde rectè invocatur. .
Diſc. XV. Maria univerſale refugium in omni neceſſitate.
Diſc. XVI Matiam univerfale eſſe refugium pluribus comprobatur.
Diſc. XVII., Ad B. Virginem clamant ingenio tafdi, ut lumen ſcientiæ conſequantur,
Diſc. XVIII. Cuͤm per Mariam, perditam ab Eva fafutem recuperaverimus, ſpera-

mus per eandetn neceſſaria ad falutem: ideo ad eam clamamus.
Dilſc. XX fuſpiria, & preces jaculatoriæ ad B. Virginem commendantur. 1
Diſc. XX Ex valle lachrimarum ad montes, id eſt, fanctos, & maximè ad B.
Virginem ſulpirandum eſſe.
Diſc. XXI. oſtenditur Mariam eſſe noſtram advogatam.
Diſc. XXII. In mortis hora praſtò eſt Maria ſuis Clientibus tanquam advocata,

& Mater agonizantium,

AQ

(G £
Dic. XXIII. Maria etiam in ka leriſans clisntibus aſſi kindena,Gtna
Dilſc. XXIV. quàm vigiles & miſericordes oculos habeat B. Virgo. R,
Diſc. XXV. B. Virgo etiam animas purgatorii reſpicit, ac ijs fert opem.
Diſc. XXVI. Signum prædeſtinationis- Veſt amare, & colere B. Wdrm
Diſc. XXVII. B. Virgo juvat eccacdres cclumm, & viſionem Dei.
Diſc. XXVIII. Miſericordia Mariæx erga Pegcatores uniern
Diſc. XXIX. De benignitate 8 à abilitat Virginis, i in Pos homyi ee
Diſc. XXX. Beata Virgo amarituginen Hujus vitæ atque etiain morfis, düleer
nobis reddit. „
Diſc. XXXI. Marix nomen cum n neffhae. ES Lin morte arpeinſimnei , 4

— ce I.
—

INDEX T IHE M AT UM 1. Ni
in Feſta Beatæ Mariæ Virginis.

In Feſto Immaculatæ Conceptionis.

B. Virgo eſt ſine ve eulpe S&panz Aiſe unſu 3. in avt Rkpini. piaa ualin , grutie
babhuit à primo inſanti onerprionin, igitur Proraem o, Tabuit: mn en Tocam. diſo. 2,
in ave.
Tota pulchra es amica mea, & macula non eſtin te. Cant. 4 2 Palekrualin
3, Virginis quvall animam. diſe. io. in ave, quond, corpus Atſe: II ibidem.
De qua natus eſt BSIIS. Zitulo maternitatis divinæ omnia B. Virgint enpetnut
= S. Sralie, eriam immaculata conceptio. di, 6. Præliminari. D 4

Feſto Nativitatis B. Virginis-
Gaudendam de exortu B. Virginis. dAiſe. 1I. in ave Regina eælorum. Etias ex hoc
apite , quòd ſit ſalutis noſzræ, & bonorune omnium radix diſe 6. tbilem. .
De qua natus eſt ESIIS, & nos omnos Wiritnaliter in TESIl. WMeo eſ vire
noſtra & Mater viventium. Aiſ 6. in Salve Rogina. WMed etiam I. noßern duleeds
diſe. 5. & 30. in Salve. Mariæ nomen importat mare gratiarum, diſ. 2. in Zve. Eſt
tella maris, ſen mundi hujus, nos ad portum aternæ felicitatis per Aucens. Aiſo. g.
in Alma Redemptoris. Nomen illius eum nomine Jkſu ſalubriter invocatur Aiſö. 31.
in ſalve, Egredietur virga de radice Jeſſe. Iſai. 11. B. Virgo eſt virga ſumea, ligne,
auréa, ferrea, ex F. Bonav. Aiſe. 17. in. Salve. Hæc Virga eſt Aaronis ſins virili
bumore concipiens, diſe. 5. in Alma Redemptoris, quæ dulcem Pultem nobir Poru-
lit. diſe: . in Salve Regina.
. Feſto Annuntiationis B. Virginis.
Ave. B. Virge ſalutatione angelica honöranda,quia multum laboravit in nobis. 18 fili-
um Dei nobis edacando. Aiſe. t. in Salve Regina. 2dö paceze Deum inter, & hominem
faciende. diſe. 12. 1ibidem. ztiò qia her Ave peceatores liberantir ab aæterno Ve
diſe. 9. in Alma. dt quia per ave t, iplicia confernntur benefia diſe, 1o. idem.

Denique quia repetita ſalutatio perplacet Wgini dRiſe. 5. in ave. Regina elorum.
Gratia

1.

₰ℳ△

„ —— —

41

Gratia plena. Be nlzaftadire , in B. Virgine vide diſe. 2 in Ae Regen’
zelorum. Spiritus S. ſuperveniet in te, ur quid? cum jam, ſit gratid plenz“ ut eaz
Wuperimpleat? ad quin ut gratiæ ſupen efluentes in nos redundent. diſoes ry. in Salve
Reginzg. Ecce ancilla Domini, virginitate placuit, humilitate concepit. diſe. 2. 1.
Regina cœli. D

aciamus ci adjutorium Gimile ſibi. Geneſ., 2. v. 18. Maria in adiatoriam homi-

mis redimendi aßampta Aiſe. 1g. in Salve Regina aunde meltori titulo eſt Mater viven-
Jum dudm Ea Aiſä., 6.s ibidem vide etiam Aiſours, Iö. iidens. Maximiem wmiiräcn-
m Dei hiliuze eſſe inearnatum, & natam ex Virgine. diſe, J. in Alima. Quatztum
Cbriſto Redempitori, & ejus Matri debeamus. diſe, 2 in alma Redemptoris.
Feſto Viſitationis B Virginis. “
Abiit in montana. B. Elrginis miraculoſe imagines plerumque in montibus, ut exr
valle lacrimarum in noſeris neceſſtatibus, oculos lovemus ad montes, güuia inde

veniet auxilium nobis, Aiſe. 20. in Salve Regina.

Abijt in montana, at gJoannem in uter? Matris exiſtentem al originali peccats
Iiberaret. Aſe. a in balve poſt medium. Maria ſuscurrit peccatoribas poſt lapſun,
ſe. 6. in Alma Redemptoris., Saccurrit & in periculo pecqcandi nè labantur. diſe. T.

tbidem. Quaäm vigiles & miſerirordes oculos habeat Maria Aiſe. 2z in Salve De

maxima B. Virginis meiſericxordia erge peczatores, Aiſe. 25. ibides. Eſt Mater
miſericordig. Aiſe. g. ibidem.

AIt ſalutaret Eliſabeth. De amabilitate & aßabilitate B. Virginis diſe. 20. in Saloe.

Libenter nos ſælutat gratid, ſi illam ſalutemus per ave Maria diſe. y. in ave Reging.

Benedicta tu in mulieribus. B. Virgo benedicenda & laudanda diſt. a. prælineinari.

H glorifeanda guia Virgo glorioſa diſe. g: in ave Reg. de
Venerunt mihi omnia bona pariter cum illa. Sap, .v. l uti cum arca in domum
Obededom. z. Reg. 6. nam per Mariæ præſentiam jonnnes ſanékifcatus, Eliſabeih
Wirita prophetiæ impleta, Zacharias eodem & præterez ußun lingaæ recepit, cum

uantè eſſet mutus. Ber Mariam Deus ſaa viult conferri lezefeiz & gratiat Aiſe. 12.

6G 14. in Salve, Ettian per imagines illius eonfert henefiia diſo. 6. in Regina ecli.
AKN PFeſto purificationis B. Virginis.
Maria non habet opus purifeatione, quia Virgo ante partum, in partu, poſt par-
tum, Aiſi. &. in Alma., Vide etiam in Ave diſc. ʒ. ad Rnem. Licèt ergo ſit Virgo ſinga-
laris, vult tamen in vivis haberi & vederi, àt communismulier, diſc. 7, in Alma.
Tulerunt illum in jeruſalem ut ſiſterent eum Domino., B. Virgo juvat zeccatores
ad ealeſßtem Jeruſalem, & Dei viſionem diſe. 2,. in Salve. Signuns Preneſtinationi?
eſt amare, & colere B. Virginem diſe. 26. ibidem. 8
Maria Chriſtum Deo oblatum redemit, cum Anna Samuelis Mater 1. Reg. I. v. 2 6.
Klium ſuum in templo reliquerit; quia voluit ipfamet illum eduzaere ad noſtrane rer
demptionem diſe. I. Salve. 8
Nunc dimittis ſervum tuum. Felix Sineon, qui in præſentia JEſa, & Marie
moritur. B. Virgo in hora mortis ſuis adeſt Clientibus diſe. 22. in Salve. Gloriæ nomen
ane nomine Jkſu in morte invocanaum. diſe, 3l. Salve, Cum dilci cantico
b 2 mori-
„

6*3 (†) 89

moritun Simeon, veluti e);gnut. B. Virgo vitæ & mortis amaritudinem dalcorat.

Aiſe 30. in balve.
Lumen ad revelationem gentium. Mariz eſt porta Orientalis, ex quæ mundo lIux
eſi orta. Aiſe. g. in Avt. confert etiam lumen ſeientiæ ozadioſis ingenio tardis diſeetz.
in Salve. Tpſa eſt lumen ad imitandum diſe, præliminari 3.
Suſcepimus Deus miſericordiam tuam in medio templi tui. pſal. 47. v. 10.
E. Virgo nobis genuit miſericordiam divinam diſe. y. in Salve. Vide prius Bernar-
dum hoc feſto abi præcitatum plalmi locum præſenti Tolennitati applicat cum Eccleſiæ
en Miſſa introitu.
Feſto Aſſuimptionis B. Virginis-

& ,16. ibidem.
Maria optimam partem elegit, quia non tantuùm animd, ſod & corpore glorioſa:

non tantum ipſa fruitur beata Dei viſione, ſed & ſanltos ſuo aſpebtu in cœlo necreat 5

eſt enim, gaudium & dulcedo in cœlo non ſolum beatorum hominum, ſed etiam ange-

dkorum diſe. g9. in Salve Regina. èM.
Adſtitit Regina pſ. 44. erx merito Maria eſt Regina Sanbtorum omnium, quia
omnes meritis, & virtutibus ſuperavit. diſe., 2. in Ave Regina ecælorum. Eft non
tantüům Regina, ſed & Domina Angelorum diſe. g. in Ave Reginza., De inaugura-
tione ejus in Reginam diſc. 2. in Salve Regina. Eſt Regina fimul, & Mater miſeri-
cordiæ diſe. q. in Salve. S 3
Adſtitit Regina à dexttis: Magdalena ad pedes Jhſi ſedet, cur Regina Ma-
ter ſtat? ad interpellandum àt advocata. 10, in omni afflittione diſe, 2t. in Salve.
2d in judicio particulari diſe. 23. ibidem.
Adſtitit: Cbriſtus aſeendens in cœlam, portam pro juſtir aperuit, juata illadt.

Pſ. 117. aperite mibi portas juſtitiæ ingreſſus in eas confitebor Dominor heæc porta Do-

mini juſti intrabunt in eam. Per quam erge portam ælum ingreſſuri ſunt peccato-
rer? per portam miſericordiæz Mariæ, ideò ſtat,non jacet aut ſedet 3 quia porzan
oportet ſtare, alioqui ſruſera eſ. Maria etiam eſt pervia cæli porta. diſe. 3. in Alma
Redempt. vide etiam diſe. 27. in Salve.
Adſtitit in veſtitu deaurato S. Hieronymus s ocum aliis legit in ſentulatis ideſt
quaſi ſentis. B. Virgo eſt potens ad protegendum & defendendum nos, ſi ſul, ejus pa-
trovinio, velati ſeuto vivamus. Aiſe., Ia in Ave Regina Cæloram. Mulier amicta
ole apoc, 12. de regali munifßicentia B. Virginiz in ſole eæpreſſæ. diſè. z. in Salue

Regina.
=òèD HIS ADDEF.
Saper Evangelium ſtabat Mater. De compaſtone B. Virginis diſc. I2. in Ave
Regina eælorum, & diſe. I. 4. & y. in Regina Cæli.
Syper Epangelinm: Beatus venter. De dignitate Matris Dei diſo. 1I. præliminari
e mänm Iandanda & pradicanda Auſe. g. ibidem. quam Virgo ſit glorioſa diſe. 9,
is Ave Repgina,

Dic illi ut me adjuvet. B. Virgo et adjutorium Chriſti in ſalute hominum promas

vendas diſe., Iq in Salve Rkegina, Ef univerſale refuginm in omni neceſſztate diſe.1y.

2

AAEEANEEN

PRLIMINARIS. I.
De qua natus eſt ESUS. Matth. 1.

Ovum annum Marianum auſpicamur Cli-
entes Mariani: utinam novis animis, no-
vo fervore, ut excuſſo veterno, ad ſolita

operandas animofi. Servos nos dudum,
er atque etiam mancipia Mariana eſſe pro-
teſſ ſumus, dum in Sodalitij ingreſſu devotiouis formulam
recitavimus: 6Domina mea ſancta Maria & c. nunc ſatagen-
dum eſt, ut quod ore polliciti ſumus, opere etiam exhibea-
mus. Ponderate etiam atq; etiam, cui ſerviatis, & ani-
madvertetis, id cedere non ſolùm in ampliſſimum vobis
præmium, ſed & in maximi honoris veſtri emolumentum.
Non enim ſervitis puellæ de trivio, vel de grege, non fæ-
minæ deſpicabili, & ignobili, ſed illi Dominæ, quæ de Re-

gum & Sacerdotum ſtirpe nata, omnium Reginarum ac Im-

peratricum celſitudinem eſt ſupergreſſa, dum ad Materni-
tatis divinæ dignitatem eſt electa, & evecta. Etenim ad ip-
ſam affinitatem SSS. Trinitatis, d ipſam conſanguinitatem
divinitatis eſt elevata, dum illi carnem & ſanguinem de-
dit, qui DEl filius eſt. Intendat mens humana, verba ſunt
D. Aaſelmi de excell. Virgc. 3. & contempletur: videat, &
admiretur: unum filium ſibi conſubſtantialem DPEUs Pa-
A ter

Honorift-
cum eſt
ſervire B=
Virgini,

pietatis exercitia ſimus alacres, ad Virtutes quia mag-

na Domie
a eſt.

2 Cüursus Annui Diſcurſus prælim. I.
ter genuit; hunc ſibi tam unicum, & in omnibus omnine
æ qualem, non paſſus eſt remanere ſolummodo ſuum, ſed
eundem ipſum voluit in rei veritate, eſſe Beatz MARIXE
unicum, & naturalem filium. Nec ità, ut duo eſſent, ſed
unus idem ipſe, qui filius DEI, in una perſona filius Virgi-
nis. Quis hæc audiens non obſtupeſcat, & quod DEtISta-
le quid velle potuerit, non ultra omne, quod dici poteſt,
admirabile ducçat. ità D. Anſelmui. Ergo qui cuncta pa-
ſcit, ſubinfert admirabundus S. Ildephonſus ſer. I. de aſſumps.
cœleſtia & terreſtria ſimul regit, hunc ſacratiſſima Virgo
lacte ſuæ carnis aluit, & nutrivit: ad cujus nutum univerſi
reguntur, ſub ejus diſciplina, vel arbitrio infans DElIS ver-
ſatur. itd ille, ſic & S. Bernardus homil, 1. ſapermiſſus. MA-
RIA Matrem ſe agnoſcens, majeſtatem illam, cui Angeli
cum reverentia ſerviunt, cum fiducia ſuum vocat filium
dicens: fili quid feciſti nobis ſic. ità ille. Mirum it, mo-
dum obſtupeſcebat David, quòd Saul Rex Iſraël & Juda fi-
liam ſuam in uxorem ſibi vellet deſponſare, ut qui de vili
ſtirpe natus, Regiæ familiæ inſerendus eſſet: nunquid param
vobis videtur ajebat ille nuptiarum procuratoribus, gene-
rum eſſe Regls? ego autem ſum vir pauper, & tenutr. 1. Reg.
15. v. 2 3. Dicam ego, nunquid parum videtur vobis eſie
Matrem Regis Regum, & Domini dominantium? eſſe Ma-
trem fllij DEl? ſicut enim divinitate nihil ſublimius eſt, aut
eſſe poteſt; ità dignitate Matris DEl nihil nobilius, atque
excellentius. Quid grandius Virgine MARIA inquit, Pe-
truas Damiani Cardinal. ſer. de Nativit. Virg. quæ magnitu-
dinem ſummæ divinitatis intra ſui ventris concluſit arca-
num. Attende Seraphin, & in illius ſuperioris naturæ ſu-
pervola dignitatem, & videbis, quidquid majus eſt, minus
eſſe Virgine, ſolumq; opiſicem opus illud ſupergredi. 114
ille. Et quidem quod naturam attinet, dubium non eſt An-
gelum

bonorificum eſt ſervire B. Virgini. 3
gelum etiam infimum, quovis homine eſie ſuperiorem,
verum-tamen quod dignitatem, & gratiam concernit, ho-
mines complures ſuperare Angelos certum eſt divinæ Legis
peritis. Mater-Domini noſtri JESU, glorioſa MARIA,
ſunt verba S. Bernardini ſenenſ. tom. 1I. conc. 61. art. 2. c. 4.
tantò melior eſt Angelis effecta, quantò præ omnibus crea-
turis hæreditavit, ut obtineret digniſſimæ Matris nomen:
unde Propheta pfſ. ⁵⁶. ait: elevata eſt magnificentia tua ſuper
cœlos DEIIS! magniſicentia enim DEl dicta eſt Virgo MA-
RIA. hæc ille. Tantò inquit S. Laurentias Juſtinianus ſer. de
aſſumpt, dignitate cCæteris eſt effecta excellentior, quantò
propinquior erat Verbo. ſic ille. D. Bernardus ſer. de aquæ
ductu ait: magnum eſt Angelo, ut Miniſter ſit Domini, ſed
MA RIA ſublimius quiddam meruit, ut ſit Mater: tantéq;
excellentior fadta munere ſingulari, quantò differentius,
præ miniſtris nomen accept. itdile. Docent nos ſacræ litte-
ræ, ſanctiq; Patres Gabrielem unum cx ſupremis eſſe ſpiri-
tibus, nihilominus, cùm legatione ad MARIAM Virginem
fungeretur, quàm ſubmiſseè, quàm reverenter ſe erga ean-
dem geſſit, ut ipſo facto inferiorem ſe illà confiteretur. Id
annotavit D. homas opuſc. 8. & D. Bernardus ſerm. ſignum
maguum. cujus verba ſubjicio: Jam in eo, quèòd tam reve-
renter, atque officioſifſimè ab Archangelo ſalutata eſt, ut
jam in regali ſolio ſupra omnes cœleſtium ordines legio-
num exaltatam cernere videretur, & paulò minùs adoratu-
rus fæminam, qui ſolebat ab hominibus hactenus æquani-
miter adorari, excellentiſſimum nobis, Virginis noſtræ me-
ritum & ſingularis gratia commendatur. hæc Bernardus.
unde D. Epiphanius ſer. de laudib. Virg. obſtupuerunt om-
nes Angeli, Cherubim ac Seraphim, & exhorreſcebant:
ſpectabant Virginem eœlum, & thronum, & reformida-
bant, dum aſpicerent cum, qui principio caret, deſcenden-
A 2 tem

4 Cursus Annui Diſcurſus pralim. I.
tem à throno Cherubico, in utero Virginis ſedere. itd ile.
Videte igitur Clientes Mariani, quàm magnæ Virgini, &
Matri vos ſervos mancipâſtis: ſupremi Angeli illi famula-
tum præſtant, reverentiam exhibent cui vos ſervire decre-
viſtis. Et hoc non ſit vobis hohori? non gloriæ? non ſti-
mulo ad alacriter, ardentérq; veſtra præſtandi obſequia?
ſed expendamus ulteriùs Marianæ dignitatis celſitudinem,
& manifeſtiùs intelligemus tantæ Dominæ nos ab obſequijs
eſſe, quâ major non datur, nec dari poteſt: quantumvis
omnia Reginarum & Imperatricum faſtigia in unum cõa-
cervemus. Ipſa eſt inquit ö. Bonaventura in ſpeculo Virginis
c. S§. quâ majorem DEUsS facere non poſſet: majorem mun-
dum facere poſſet DEUS, majus cœlum poſſet facere DEUS,
majorem Matrem, quàm Matrem DEl, non poſſet facere
DEUS. ita ille. Stupetis ad hoc Seraphici Doctoris effatum?
& creaturam dari perfectiſſimam, contra Philoſophorum
omnium ſenſum admiramini? equidem mens S. Doctoris
non eſt, poſſe creare DEll M creaturam perfectiorem quo-
ad dona naturæ, & gratiæ, quàm defacto ſit Mater DEl, ſed
majorem & excellentiorem in ratione maternitatis creare
non poteſt. Quæ Mater eſt, perfectior eſſe poteſt, non quu
Mater DElI: ſicut enim DEO nihil majus, nihil ſublimiùs
eſſe poteſt, alioqui hic imperfectus eſſet DEUS; ità dari
non poteſt major Mater, quàm Mater DEI. Unde D. An-
ſelmus de exetlent. Eirg. 6. 2. Hoc ſolùm de ſancta Virgine
prædicare, quòd HEl Mater eſt, excedit omnem altitudi-
nem, quæ poſt DEUM dici, vel cogitari poteſt: & altiſſi-
mum quid habet ad contemplandum & ruminandum mens
humana. ita ilte. Et quidni habeat ad contemplandum &
ruminandum ſemper, cùm infinitatem quandam importet
hæc dignitas Matris DEl: ſicùt enim infinitum nullum ha-
bet finem, ſic ad ejus præconiorum finem perveniri nun-
quam

honorificum eſt ſervire B. Vireini. 5
quam poteſt. Atque ità ſe hahere cum divinæ Materni-

tatis dignitate aſſie verat Angelicus Doctor. p. 1. 4. 25. art. 6.
dum enim quærit, num DEUS poſſit meliora facere, quàm

ea, quæ fecit? in ſolutione ad 4. ait: B. Virginem ex hoc,

quod eſt Mater DEl, habere quandam dignitatem infinitam
ex bono infinito, quod eſt DEUS, & ex hac parte non poſſe
fieri aliquid melius, ſicut non poteſt aliquid melius eſſe
DEO. ied S. Thomas. Hinc D. Bernardus ſerm. ſignum mag-
num: Quod (Maria) verum DEUM, & DEl filium ge-
nuit, ut idem ipſe DEl atque hominis filius, unus omnino
DEIIS & homo prodiret ecx MARIA, abyſlus eſt luminis,

nec facilè dixerim, quòd vel Angelicus oculus ad hujus ful-

goris vehementiam non caliget, ſic ile. Atque ex hoc ca-
pite fatentur SS. Patres nunquam cam ſatis æſtimari vel
laudari poſſe, cùm ejus celſitudinem, & dignitatem infini-
tam nulla mens creata ſatis concipere valeat. Quæxnam
poterit lingua, etiam ſi Angelica ſit, verba ſunt melliflui
Bernardiſer. 4. de aſſumpt. dignis extollere laudibus Virgi-
nem Matrem, Matrem autem non cujuscunque ſed DEI.
ità ille. Credere oportet, inquit Idephonſus, quòd hæc Vir-
go Mater ineffabilis eſt. Cui prædicandæ, inquit Epiphanius
orat. de laudib. Virg. neque hominum, neque Angelorum
lingua ſufficit. Idipſum affirmat Damaſcenus orat. I. de aſ-
ſumpt. S. Petrus Damiani S. Bernardinus alique, ſed præteri-
re non debeo magnum illud ingenium & Eccleſiæ lumen h.
Aauguſtinum qui ſer. 3 5. de Sanctis ait: quid nos tantilli ? quid
actione puſilli: quid in Virginis laudibus referemus? cùm
etſi omnium noſtrům membra verterentur in linguas, eam
laudare ſufficeret nullus. Altior cœlo eſt & c. Ex eodem
capite, quòèd ſit Mater DEl, ijldem SS. Patres, atque etiam
Dodores illi tantam attribuunt gratiarum, & privilegio-

rum affluentiam, quantam nullus, vel hominum vel An-

A 3 gelorum

5 Cursus Annui Diſcurſus pralim. I.

gelorum habuerit, ſed neque omnes Sancti collectivè ſump-
ti. Rationabiliter creditur ait S. Thomas 3. part. q. 7. art. 9.

quòd illa, quæ genuit unigenitum 4 Patre, majora præ om-

nibus alijs privilegia gratiæ accepit. Rationem affert 4. 27.
— 1 .„ à „
4. 4. unicuique datur gratia à DEO ſecundùm hoc, ad quod
eligitur, cùm igitur ele cta ſit ad dignitatem Matris DEl. qu
major eſſe non poteſt, palàm eſt etiam amplioribus donatam

& dotatam gratijs & prærogativis, quàm reliqui ſint Cœli-

tes. Aliam rurſum inſinuat rationem ars ſeq. ubi ait: B. Vir-
go MARIA propinquiſſima fuit Chriſto ſezundàm huma-
nitatem, quia ex ea accepit humanam naturam, & ideò præ
cæteris maj'orem debuit à Chriſto gratiæ plenitudinem ob-
tinere. itd ile. Eadem mens eſt Seraphici Doctoris, dum ei
in ſpeculo Virg. c. z. accommodat illud Proverbiorum., 3r.
multæ filiæ congregaverunt divitias, tu ſupergreſſa es uni-
verſas: ſi filias iſtas, inquit, intelligamus animas ſanctas,
vel intelligentias Angelicas, nunquid non ſupergreſſa eſt
divitias omnium Virginum, Confeſſorum, Martyrum,
Apoſtolorum, Prophetarum, Patriarcharum, & Angelo-
rum: quid enim de divitijs omnium horum illi defuit?
Hieronymas enim ait: MARIAM fi diligentiùs aſpicias, ni-
hil virtutis eſt, nihil ſpecioſitatis, nihil candoris, & gloriæ,
quod in ea non reſplendeat. hæc D. Bonaventura. Nec ſo-
lùm hæc gratiarum ornamenta collecta in unum habait
DEI Mater, veluti Pandora, ſed & prærogativas, quascun-
que Sanctis alijs legimus eſſe conceſſas. Quod vel paucis
mortalium, ità loquitur S. Bernardus epiſt. 174. conſtat eſſe
collatum, fas certè non eſt ſuſpicari tantæ Virgini eſſe ne-

gatum, per quam omnis mortalitas emerſit ad vitam. ià il-

le. Si ergo Angeli, ſi Adam & Eva in gratia, & cum gratia
creati ſunt, etiam DEl Mater: procul igitur ab ea omne
Peccatum originale, quod cum gratia locum non habet. Si

Adam

honorificum eſt ſervire B. Vireini- 7
Adam & Eva cum juſtitia originali conditi ſunt, procul igi-
tur à Virgine fomes peccati concupiſcentia Si Adam & Eva
cum rationis uſu in lacem prodierunt, non audiendi ſunt
illi, qui rationis uſum Virgini in utero Matris Annæ infi-
ciari audent. Si primorum parentum tam felicia erant ſom-
nia dormientium, quam vita vigilantium teſte Auguſtino
ſuper Geneſ. ad litteram & lib. 1. contra Julian. c. 9. germani
Mariophili cenſendi ſunt illi, qui DElparam in ſomno vi-
gilaſſe, continuéque meruiſſe aſſeverant. Quodcùnque
donum alicui Sanctorum, inquit doctiſſimus Idiota, aliàs
Raymundus Jordanus ex Ordine Canonicorum Regularium
8. Auguſtini de centemplat. Virg. e. I. unquam datum eſt, ti-
bi non fuit negatum, ſed omnia Sanctorum omnium pri-
vilegia habes in te congeſta: nemo æqualis eſt tibi, nemo
major te. ztaâ ille. Et S. Ihemas de Villa nova ſer. 1. de aſſumpt.
Nihil unquam alicui Sanctorum ſpeciali privilegio conceſ-
ſum eſt, quod non à principio vitæ, cumulatiùs præfulgeat
in MARIA. ità ille. Verùm necdum finis prærogativarum,
multæ enim illi Maternitatis divinæ intuitu datæ, quæ nulli
hominum ſunt conceſſæ: quæ enim Mater ſinè viro fœcun-
da, ſine onere gravida, ſinè dolore puerpera? quæ Mater
ità Mater eſt, ut Virgo eſſe non deſinat: quis homo poſt
mortem incorruptus, corpore, & animâ in cœlum aſſump-
tus eſt? Quis ea memoret, quæ animæ tantæ Virginis ſin-
gulariter donata ſunt? ſi enim corpori ſpeciales hæ præ-
rogativæ datæ ſunt, nemo ambigat animæ Virginis majores
eſſe donatas: ſed quoniam nos latent, indè dictum eſt pſal.
44. omnis gloria ſiliæ Regis ab intas. Affirmant tamen indu-
biè SS. Patres, ſingularis præcellentiæ dona ei collata titulo
Maternitatis. D. Auguſtinus ſer. 3 5. de Sanctis. Sufficere, in-
quit, debet notiti? humanæ, hanc veréè fateri Reginam
cœlorum, pro eo quod Regem peperit Angelorum. § Joan.
Dama-

1

8 Cursus Anmii Diſeurſus pralim. I.
Damaſcenus lib. 4. de fide. c. 1 5½. Verè enim rerum omnium
conditarum Domina effecta eſt, cùm Creatoris Mater ex-
titit. Virgo ait S. Epiphanius ſerm. de laudib. DElpar. inve-
nitur eſſe cœleſtis ſponſa, & Mater, quæ donorum ante-
nuptialium nomine Spiritum S. accepit; dotis verò gratia
eæœlum unà cum paradiſo. isa ili. Eodem titulo D. Bona-
ventura in ſpec. Virg. c. §. dum expendit illud: Dominus te-
cum, eam potentiſſimam, ſapientiſſimam, opulentiſſimam
Dominam deprædicat: gaude, inquit, nunc MARIA, gau-
de! vere Dominus potentiſſimus ſic eſt tecum, quòèd tu es
potentiſſima ſecum. Dominus ſapientiſſimus ſic eſt tecum,
quò d tu es ſapientiſſima ſecum. Dominus opulentiſſimus
ſic eſt teeum, quòd tu es opulentiſſima ſecum. &c. Jam
non miremini Sodales Parthenij, quèd licèt Evangeliſtæ de
S. Joanne Baptiſta multa præclara conſignärint litteris, de
Beata tamen Virgine tam pauca: hoc enim abunde (atis erat
inſinuâſſe, quòd Mater DEl ſit, cùm in hoc prædicato ſub-
limiſſima & excellentiſſima comprehenderint elogia, velut
iliadem Homeri in nuce. Sancti Evangeliſtæ, verba ſunt &.
Thomæ de Villa nova ſer. 2. de Nativit. Eirg. de ejus laudibus
ſilent: omnia enim collecta ſunt, cùm dictum eſt, de qua na-
tus éſt ESUIS: ſufficit ad ejus plenam hiſtoriam, quod ſcrip-
tum erat, pars ſoribenda non fuit. ſec ille. Eja igitur Clien-
tes Mariani, aperite oculos mentis veſtræ, & videte, quæ &
quanta ſit illa Domina, cujus ſervitio vos dedicâſtis: annon
in veſtrum ceſſurum ſit honorem & emolumentum, quod
tam præcellenti, ſimulque gratij's abundanti Virgini ab ob-
ſequio ſitis. Quod ſi non honore ſolàùm, ſed etiam utilita-
te ducimini, & hanc abſque dubio conſequimini: largitur
namque ſervis ſuis, verba ſunt doctiſſimi & pientiſſimi Idio-
ta part. 1I 4. contempiat. 1o. dona gratiarum „veſtes virtu-
tum, theſauros meritorum, & magnitudinem præmiorum;
& ideò

bonorificum eſt ſervire B. Virgini. 9
& ideò poteſt dicere Proverb. §. ſunt mecum divitiæ, &
glorix, ità ille. Quapropter torporem excutite, animos re-
ſumite, ut omnia, quæ ad ejus honorem & obſequium Ma-
rianum faciunt, accuratiſſime exequamini & c. Non pu-
det, nec piget aulicum Reginæ terrenæ aut fx-minæ Prin-
cipi famularem præſtare operam, mandata, ac etiam nutus
obſervare ejuſdem: quin gratia reputatur, ſi grati aliquid
contigerit exhibere, eſto minutum ſit. Er Sodalem mag-
næ Virginis, & Dominæ pudeat aut pigeat præſcripta exhi-
bere obſequia, Conventum ut aulam ejus frequentare, quo-
tidianum Roſarij aut officioli penſum exſolvere. Non pu-
duit Cardinales, & Epiſcopos, Principes, ac Reges, no-
men ſuum Sodalitati inſerere, ſe cum Cardinali Baronio
ſervos M A RIÆ nuncupare, cum S. Stephano Rege Hun-
gariæut magnam ſuam Dominam venerari, ac tributa illi
perſolvere, ut gratiam illius aucuparentur. Et nos! & c.
ſervire huic Reginæ, & inter illius mancipia numerari plus
quàm regium eſt inquit S. Anſelmus. Verùm advertendum
quod ait Rirchardus à S. Laurentio de laudib. Virg. lib. 4. quòd
MARIA ſit Regina benèe ſe regentium: unde qui ei ab obſe-
quijs eſſe cupit, dominari debet ſenſualitati ſuæ, &
caſtigare corpus ſuum, & redigere in ſervitu-
tem, ſi tantæ Reginæ familiæ adſcribi
concupiſcit. ità ile,

ESt
OM

B DloCUR-

10 Cursus Annui Diſcurſus pralim. II.

DISCIIRSIS
PRELIMINARIS. II.
Audi fili mi diſciplinam Patris tui, & nè dimittas

legem AMatris tuæ, ut addatur gratia capiti tuo, & tor-
ques collo tuo. Proverb. I. v. 8. .
Sodalis Mndum peccatis in veteratum, per ſalutiferæ Virginis
mni Sodali partum eſſe reſtauratum, ſatis innuit D. Paulus, dum
tij regulas ad novitatem vitæ, & Spiritus ſuos exhortatur fideles poſt
obſervare, ati Salvatoris adventum: tum clariſſimè docent ſacri Do-
ctores. Senio quaſi confectus mundus inquit S&. Andreas Je-
roſolymitanus, Cretenſis Archiepiſeopus ſerm. de Annuht. per
Mariam peccatorum ſenectam exuit, quæ ſola præter natu-
ram fuit electa ad naturam renovandam. iid ille. Similiter
Petrus Damiani ſerm. de Annuns. fatur de Virgine: per ip-
ſam, cum ipſa, & in ipſa totum hominem eſſe reſtauratum
decernitur, ut ſicut ſinè ipſo (DElI Verbo) nihil factum eſt,
ità ſinè ea nihil refectum ſit. bæc ille. Ah utinam ſua quoque
DEI Mater Sodalitia renevaret, quæ ſeu vetuſtate, ſeu te-
piditate à primævo vigore & fervore defecerunt. Quid
enim olim erat cætus Marianus? ſi Joannis Bourgheſij libel-
lo, de bono Sodalitatis Partheniæ, & Sodalis Mariani offi-
cio, fidem habemus, demonſtrat ille Sodalitatem Maria-
nam eſſe, Gymnaſium omnis Chriſtianæ virtutis, ac perfe-
Gtionis; arcem & civitatem DElparæ, adversùs hoſtium
inſultus munitiſſimam; paradiſum, & hortum delitiarum
cœleſtis ſponſi & ſponſæ; DEl templum peculiare, ac ſa-
crarium Matris DEl honori potiſſimùm conſecratum. Ve-
rùm quid jam eſt Sodalitas: quantum defecit ab illa facie,
quam

/

Sodalis munus eſt Sodalit. obſerv. reg. II

quam nunc habet? nolo ego dicere: ſed ingemiſcit Doctiſ-
ſimus orator Maximilianus Sandaus in Sole Myſtico MARIA,
feſio Annunt. dicens: ſi primam Sodalium ad omne reli-
gionis pietatisq; exercitium conſpirationem, prima illorum
in virtutis palæſtra exercitamenta, deindéq; progreſſiones
initio reſpondentes confideremus, cheu! quantum defeci-
mus. Nunc Sodalitas B. V. vocatur, ut olim: ſed ubi ille
fervor, qui fuit in exordio? Quis jam e Sodalium nume-
ro, quod regulæ præſcribunt, Chriſtianæ doctrinæ elemen-
ta rudibus explicat? quis ex affectu miſericordiæ noſoco-
mia, ſive hoſpitales domos inviſit? quis eodem animo eſu-
rientes paſcit, nudos operit, captivos redimit, ægrotos pau-
peres adit, & conſolatur, ac eleemoſynãâ ſuble vat? hoſpi-
tio peregrinos excipit, ſi non ſint cognati, & à quibus ma-
jora munera expectentur, quàm marſupium capiat? Quis
peccantes coram ſe corrigit? murmurantes, detrahentes,
blasphemantes, atq; etiam obſcœna ingerentes? quis vel
obſtinati ſilentij faſtidio, vel acris reprehenſtonis verbere
caſtigat? quis ignorantes inſtruit, dubitantibus recte con-
ſulit, pro ſalute proximi, & nominatim inimicorum orat
quotidiè, mœſtos ſolatur, fert patienter injurias, offenſam
plane, plenéque remittit. Ut omittam illa, quæ præſcribun-
tur de frequenti confeſſione, de Roſarij Mariani, officiique
recitatione, ac circumgeſtatione, de quotidiana ſacrificij
divini attenta auſcultatione, de frequentatione ſynaxeos,
de cultu Sabbathi, de imaginum ſacrarum veneratione, de
aquæ luſtralis uſu, de agni cerei, à ſummo bPontifice bene-
dicti ad pectus appreſſione. In his, ſimilibusque teneræ
pietatis exercitationibus, quanta ſit quorundam ſocordia,
ac ſupina negligentia, noſtrum non eſt hic dicere. hactenas
ille. Memorat Sarius 5. Aprilis in Vita & Hermanni, eundem
Sanctum tantâ in DElparam flagrâſſe pietate, ut ab ea in
B z ſponſum

.

12 Curcus Annui Diſeursus pralim. II.

ſponſum aſſumi, & Joſeph nomine donari meruerit. Cùm
verò hic in B. Virginis officio herlalvendo, hymnisque &
horarijs precibus recitandis, alijs curis, negotiisque diſtra-
Gtus, evaſiſſet negligentior, occurrit illi quadam die Vir-
go, non formola alpectu, quemadmodum lolebat, ſed anili
figura, & fronte, faciéque rugis deformata vetulæ inſtar.
Miranti hanc inſolitam heciem Hermanno: Ecce, inquie
bat; talis appareo, qualis tibi jam ſum: tempora illa requi-
ro, zin quibus me millies memorabas, ſalutabas, laudabas:
nec te pudet in hac re eſſe remiſlum, mei memorià ſene-
ſcente. Parthenij Clientes! ſi quorundam Sodalitijs ſe eti-
amnum offerret ſpectabilem DElI Mater, quâ quæſo ſpecie,
quo habitu? juvenili, an vetulino: inveteravit plurimo-
rum pietas, refrixit ardor, in exercitatione Marianarum
virtutum, in accurata legum regularumque obſervantia,
quidni talis appareret, qualis apud multos in affectu, & ob-
ſequio eſt in veterata, & obſoleta. dic tu nos viſtta, ſecut tt
colimus, Canit Eccleſia in officio Corporis Chriſti hymno ad Ma-
tzutin. Verum quidem eſt, quod inſolentiores quidam pro
clypeo habent, regu las Sodalitatis ſub nulla culpa nec mor-
tali, nec vehiali obligare: ſed & vice verſa verum eſt DEI-
param hujusmodi farin læ hominibus obligatam non eſſe ad
ſpeciale auxilium, confilium, vel patrocinium deferendum.
Sodalium quidar m referente P. Chriſtoph. Wratislaco in ſti-
males Marianisc. 3 0 ſtim. 3. preces Marianas perſolvere re-
cuſabat dicens: lege, Sodaliti) nequaquam ad culpam obli-
gare. Fadem die, ortà tempeſtate, dum in aquis de vita
Periclitatur;, MARIAM inclamat. Cui illa: non obl igaba-
ris me Colere, nec ego obligor te morte eximere: & ſic cum
amarulento hoc ſcommate jam cum morte luckantem de-
ſeruit. itd ille. Sic miſer perijt, qui opitulante Virgine vi-
vere potérat: atque utinam non æternam perijt, quod in-

dubiè

Sodalis munus eſt Sodalit. olſerv. reg. 13
duùbia fadum, ſi ſceleri lethifero immortuus eſt. O quàm
nobis in tot animæ, & corporis periculis neceſſarium eſt
ejus patrocinium apud filium, in tot perſecutionibus, & ten-
tationibus ejus auxilium, in tot rebus perplexis, & dubijs
ejus conſilium, in tot adverſitatibus ſolatium. Et præſta-
bit hoc ſuarum legum contemptori, aut neglectori? ſicut
ille non tenetur ad eas ebſervandas, ſic nec illa ad ſubveni-
endum. Vereor igitur, ne quod Chriſtus fatuis Virginibus,
id eſt fatuis animabus, cum lampade ſidei, ſine oleo bono⸗
rum operum ad januam cœli pullantibus dicet: neſcio vos,
licèt clametis Domine Domine aperi nobis: ita B. Virgo
dicat hujufſmodi fatuis Sodalibus ſuam opem implorantibus:
non novi vos, quoniam leges Sodalitatis meæ non obſervâ-
ſtis, nec noviſtis: habetis quidem ſplendorem nominis,
tanquam Sodales; ſed ſinè oleo bonorum operum ad Soda-
lem pertinentium. Hoc quàm acerbum futurum ſit au-
dire præſertim in extrema vitæ neceſſitate, facilè eſt cogi-
tare. Timendum, nèê verum fiat illud Zſal. 124. declinan-
zes autem in obligationes, adducet Dominas cum operantibus
iniquitatem. Et veròô ſicut DEUS ipſe hujuſmodi homini-
bus, qui non faciunt, niſi ad quæ obligantur, nullas de or-
dinaria lege præſtat gratias ſpeciales, ſed communes ſolùm
omnibus, eò quod illas non mereantur, cùm nihil præter
obligationem ſupererogatorij faciant: ità nec DElI Mater,
cùm ſpeciale ſibi præſtent nihil, ex liberali voluntate. Non
gerit itaque ſpecialem illorum curam, negligit illos in ad-

verſitatibus, tentationibus, peccandi periculis, inde de pec.

cato in peccatum ruunt, & cùm in profundum peccatorum
venerint, contemnunt: ſic pereunt, ſpeciali cura & patro-
cinio Virginis deſtituti. Sic ſic declinantes in obligationes
adducuntur in judicium cum operantibus iniquitatem. Et
miramur adhuc quosdam adoleſcentes, qui primis ſchola-
3 rum

14 Carsus Annui Diſcurſus pralim. II.

rum annis, Angelicâ modeſtiâ, puritate, & pietate præful-

gebant, ad æqualium ædificationem, ad Præſidum ſuorum
ſolatium, poſt-Iiminiò i in fædam, & ſceleribus infamem vi-

tam prolapſos: ſegniùs illi ſucceſſu temporis rem egerunt
Marianam: jam ab hoc, jam illo pietatis exercitio remiséte,

jam hancjam illam Sodalitatis legem præterivêre, ſive na-
turæ in ſtabilitate ad illecebras mundi pronæ, ſive pravo ſo-
ciorum hortamento, & exemplo, ſive denique infernalis
genij, cultum MARIX non ferentis, fraude doléôque. No-
vit enim experimentis complaribus vaferrimus hoſtis, quan-
tum præſidij & auxilij habeant à MARIA Clientes Mariani,
unde non minimus ejus labor & indauſtria eſt, eis tædium
pietatis ingerere, illecebris abducere, ut patrocinio Virgi-
nis DElparæ deſtitutos faciliùs illaqqueet, in peccata indu-
cat & denique iĩ in deſperationis barathrum. Sic ſic decli-
nantes in obligationes adducuntur à Domino in judicium
cum operantibus iniquitatem: dum enim negligunt ea, ad
quæ non tenentur, paulatim & ea contemnunt, ad quæ te-
nentur, & primùm quidem in minimis (hæc enim fraus eſt

dæmonis, ne teneritudine conſcientiæ ducti ad grave faci-

nus exhorreſcant) deinde progreſſus fit ad majora, uſque
dum exuto pudore, & ſuffocato conſcientiæ remorſu, in
teterrima quæque flagitia prolabantur. Felices illi, quo-

rum miſerta B. Virgo, ſuâà gratiæ luce prævenit in tempore,

nè olim in deteriora proruant. Talis erat Thomas Kempen-
ſis, cujus etiamnum opuſcula de Imitatione CHRISTI, poſt
Biblia apud Aſcetas ſummam habent venerationem. Hic
4 puerili inſtitutione non unam horam Marianæ pietatis ex-
ercitijs impendebat: at ubi litterarum ſtudijs vacare cœpit,
ſive eminendi ſuper alios cupiditate intellectus (nam teſte
Apoſtolo, ſcientia in flat, 1. Cor. S.) ſive ſciendi cupiditate, &
pulchritudine abſtractus, conſuetæ pietatis horas decurta-
bat;=

Sodalis munus eſt Sodalit. olſerv. reg. 15

bat, & negligebat. Neſciebat ille tunc, litterarum ſcien-
tiam ſinè conſcientia, & pietate rem ad animæ ſalutem eſſe
inutilem, imò ſæpe ſæpiùs pernicioſam. Neſciebat quòd
pietas ad om nia utilis 1. Timoth. zg. v. 5⁶. & doctiſſimos viros
Salomonem, Bonaventuram, Aquinatem, Suarezium & c.
plus orando profeciſſe, quàm ſtudendo. Ne quid igitur
bonus Thomas, Virgini ob præcedentem devotionem im-
primis charus, in majora animæ pericula ſenſim ſinè ſenſu
devolvererur, hujuſmodi viſum ei objectum eſt. Videba-
tur ſe verſari in ſchola inter condiscipulos, & Virginem B.
adeſſe alpectu pulcherrimam, quæ cùm laudàſſet in Præ-
ſentibus, non minùs fervens litterarum ſtudium, quàm
pietatis ardorem, ſingulos affectu tenerrimo amplexata eſt,
atque oſculum dedit. Ubi verò ventum eſt ad Thomam,
ſimile quid exſpectantem, ſub-irato vultu ad eum ait:
Thoma! quid in me tibi diſplicuit, quòd conſuetudinem,
me unà horâ quotidie honorandi deſerueris? ubi officium,
Litaniæ, Roſarium, ſuſpiria, & inflammati erga me affe-
us: apage, non es dignus meo oſculo, nec amplexu; ſed
neque gratijs, nec ſolatijs, quibus te ante hoc in corde re-
plebam. His dictis evanuit DElI Mater, Thomas verò ad ſe
reverſus, priorem ſuam ſocordiam correxit, & dilectus
MARIE pullus, multis gratijs ab eadem locupletatus, ſe &
alios ſancte vivere docuit. Specalum exemplor diſt. 10. n. 7.
& ipſe Thomas de Kempis pag. 3. ſerm. ad Novitios. Reſi-
puit ille maturè: quia novit, in quæ olim peccata ruiturus,
ſi B. Virginis auxilio, favore, & patrocinio fuiſſet deſtitu-
tus, & rejectus. Enimverò evenit hujuſmodi inconſtan-
tibus, quod experti illi Hieremiæ za. Cùm ſacrificavimus
Reginæ Cœli, benè nobis fuit: ex quo autem tempore ceſ-
ſavimus, indigemus emni bono. Ita quidem illi, ſed erro-
neè, quòd Lunæ tanquam DEÆ, quam Reginam Cœlipu-
tabant,

16 Carsus Annui Diſcurſus pralim. Il.

tabant, ſacrificia obtulerint. Verùm MARIA pulchira at
Lana Cant. 6. quaſi Luna plena in diebus ſuis Eccli. 0% v 6.
ſeu, ùt Chaldæus habet, Euna in plenilanio in ſede regiz dig-
nitatis: hanc Ron venerari Marianarum legum obſervan-
ti4 eſt ſe plivare omni bono. Ità Hugo Cardie. in præcit.
locum Hier. Qui, inquie, deſervire deſiſtit Reginæ Cœ-
li, & terræz; id eſt MARIEÆ, patitur penuriam omnis boni:
qui autem humiliter ei ſervit, abundat omni bono. itd ille.
Quod confirmans S. Germanas Patriarcha Conſtantinop. de
zona Virg. dicens: inventäà Virgine MaRIA invenitur omne
bonum: ipſa namque diligentes ſe diligit, imoò inſervienti-
bus ſibi inſervit, & ſuperbenedido filio ſuo potentiſſime
reconciliat ſervos, & amatores ſuos. isd ille. Eadem habet
doctiſſimus Idiota in prolog. Contemplat. B. V. Quaprop-
rer opportunè monet ſapicns Prov. i. audi fili mi õ
Patris tui, nempe cœleſtis in obſervandis mandatis, hæc
enim ad ſalutem ſunt neceſſaria: & & dimittas legem Ma-
zris tuæ, nempe B. Virginis, quoniam, licèt ad ſalutem con-
ſequendam non ſit abſolutè neceſſaria, plurimùm tamen
confert ad peccata vitanda, & peccandi occaſiones, ad au-
gendas gratias, quibus faciliùs præcepta ſerventur, & tenta-
tiones vincantur: ideò ſequitur, ut addatur gratia capiti
tuo, & torques gloriæ collo tuo. Audiamus D. Bonavent. in
Leculo Virgin. c. 7. ubi B. Virgini appropriat illud Eccli. 2 4.
& in plenitudine Sanéderum deientio mea. Ipſa, inquit ille,
non ſolùm in pl lenitudine Sanctorum detinetur, ſed & San-
ctos detinet, nè eorum plenitudo minuatur: detinet nimi-
ruùm virtutes, nè fugiant, detinet merita, nè pereant: deti-
net dæmnones; ne noceant. ied ille. Hoc intellexit Sodalis
ille, de quo refert P. Caſpar. Lechner in Sodali Parthenio lib.
4. . 5. n. 7. fuiſſe Sodalium unum, quem mali ſocij niteban-
tur à Sodalitio retrahere, ſed cùm nil proſicerent, ci tandem
denun-

Sodalis munus eſt Sodalit. obſerv. reg. 17

denuntiârunt, niſi ab ea Sodalitate ſe abduceret, nallam ei

opem laturos, ſi quid ipſi ab adverſa fortuna mali obtinge-

ret. At reſpondit ille: tantò ergo impenſiori ſtudio partes

Marianas mihi ſequendas video, ut ſi vos me deſeratis, 4
Patrona mea, quæ neminem deſerit, præſidium paratum
habeam. ità ille. Majus diſcrimen ſubijt alius apud Joan.
Nadaſi in Eremo divini amoris a. 70 5, qui maluit amici con-
vivium quàm præſcriptam Sodalibus communionem negli-
gere. Hunc enim cùm amicus invitâſſet, ac ille renuiſſet,
contemptum ſe alter ratus, ferrum ſtringit, eundem con-
foſſurus: ſed miro errore lethale vulnus ſibi ipſi inflixit, &
mortuus cecidit. Sodalis, cùm reus cædis putaretur, cap-
tus, fuſis ad B. Virginem precibus, 4 Judicibus im petravit,
ut cadaver interrogaretur de rei veritate. Et ecce inſolens
ſpectaculum: rogatus enim mortuus 4 Judicibus, ad vitam
tantiſper redijt, in pedes ſe erexit, & dixit, ſe à ſeipſo eſſe

in illo furoris æſtu occiſum, illum enim à DElpara fuiſſe

defenſum, nê occideretur. Dixit & iterum cadaver ceci-
dit: Sodalem verò Judices abſolvère. Hæc Alphonſus An-
drade de baptiſmo B. Virg., in fine c. 6. narrat & Franciſco Ro-
driquez, tanquam rem recentis memoriæ ſuàâ ætate, ac au-
thoris omnem fidem commeriti. Iià Nadaſi. Ecce gadm bo-
num, & quàm jucundum eſt, habitare fratres in unum. pſ. 132.

habent enim emolumentum Societatis & Sodalitatis ſuæ Eccleſ.

4g. V. 9. Nam præterquam quòd tot indulgentijs à ſede Apo-
ſtolica conceſſis, tot meritorum & bonorum, quæ a Soda-
libus peraguntur, communione, & poſt mortem fſuffragijs
perfruantur ij, qui veri Sodalis partes explent: præterquam
quòd tot ſtimulos ad virtutem, tot incitamenta & docamen-
ta habeant ad ſalutem, Præſidum exhortatione, ac Conſoda-
lium exemplo, etiam ſingulare habent Virginis præpotentis
auxilium, patrocinium & favorem. Aadi ergo fili mi diſci-
. plinans

.

18 Cursus Annui Diſcurſus pralim. III.
plinam Pasris tui, & nè dimiitas legem Matris tuæ &ͤ c. Sed
tu’ò Cjlementiſſima Mater ac Patrona noſtra, reſpice de cœlo,
& vide & viſita vineam iſtam, & perfce eam, quam plantavis
dextera tua. pſ. 79. Si quos frigore pietatis torpentes vide-
ris, dic iterum, quod olim Cans g v. 16. Jurge, face ſie Aqut-
bo, vesi Auſter meridiani fervoris, perfla hortnm nitum, &
4 ſiuan: aromata virtutum illius.

6) s 5 et a 5 6 3r * Akit e M i Be i r e e:(90-

DISC URSUS
PREÆLIMINARIS. III.
Qui Zi ſequitur me, non ambulat in tenebriz, ſed, a.

bebi: lumen vitæ. Joan. 8. v. 12.

Sodalis T Chriſtus cit. cap. lucem mundi ſe appellat, non quèd
na deer Sol ſit iſte materialis, quem oculis cernimus, uti qui-
imiterur, dam ſunt arbitrati teſte D 9. Auguſtino tract. 34. in Joan. ſed
ſed maxi- quòd animas fidei, & gratix lumine illuſtret: illuminat
ePe mOmhem hominem venientem in hunc mundum, niſi
pervicaciæ aut peccati ponat ipſe ſibi obſtaculum. Nec
minùs lux eſt mundi per doctrinam, quaâm per exempla:
unde, cùm ignarus non eſſet, verba movere, exempla tra-
here, «&ρit prins fazere qudm docere atteſtante Luca altor. I.
v. 1. Hinc ergo ait: qui ſequitur me, non ambulat in tene-
bris in fidelitatis, ignorantiæ & peccati, ſed perveniet ad lu.
men vitæ æternæ, ad lumen gloriæ inextinguibile. Solem
hunc Divinum pro conceſſa ſibi facultate æmulatur MARIA
lementiſſima Patrona noſtra: eſt enim illa, de qua dicitur
cant. 6. pulchra ut Luna in ſuo plenilunio: ſicut enim Luna,
& illuminatur à Sole, & illuminat noctis tenebras; ità MA-

RIA

tem.

t

Sodalis Mariæ virtutes imitetur, E&c. 19

RIA ſecundùm nomen ſuum eſt illuminata à filio illuſtriſſi-
mis grati)s ,& favoribuss ac ſimul alios illuminat. IIIu-
minatrix eſt inquit, Seraphicus Decter in ſpec. Lirg. c. 2.
per exempla, per beneficia per præmia vitzæ, quæ deinde
ſingula comprobat. Et quidem quod exemplaattinet, ex-
clamat ibidem cum S. Bernarde & MARIA! tu virtutum tibi
inditarum magnificis exemplis ad imitationem tui nos pro-
vocas, sicque noctem noſtram illuminas: qui enim vias tu-
as inſetatus fuerit, non ambulat in tenebris, ſed habet lu-
cem vitæ. itd illi. Ex quo patet MARIAM non incongruéè
uſurpare poſſe verba Chriſti: quiſequitur me, non ambulat
in tenebris: id eſt, ut ego interpretor, qui non tantuùm meas
leges, & conſilia, quæ in regulis Sodalitatis exprimuntur,
ſed etiam mearum virtutum exempla ſequitur, non ambu-
lat in via mala, in via tenebrarum infernalium: de me enim
ſcriptum eſt Proverb. S. v. 34. beatus homo qui audit me, &
gqui vigilat ad fores meas quotidie, & obſer vai ad poſtes oſtij
mei; qui me invenerit, inveniet vitam, & hauriet ſalutem
à Domino, Itaque Sodali Mariano non ſatis eſſe debet præ-
ſcriptum regularum in opus deducçere, ſed enitendum quo-
que ad ſectanda virtutum veſtigia: niſi enim & hoc præ ſti-
terit, Sodalis Mariani nomine indignus cenſebitur. Quem-
admodum enim, fruſtra appellamur Chriſtiani, ſi imitato-
res non ſumus Chriſti, teſte & Leone Papa ſer. 6. de Nativ.
ità fruſtra dicimur Sodales Mariani, ſi imitatores non ſimus
MARIXS. Quid enim denotat: quid ſignificat Marianas?
hoc ſignificatum nominis MARI nobis indicabit. di Sy⸗
ziacè hoc nomen accipiatur, idem eſt quòd Domina, ut

communiter legere eſt apud SS. Patres. Hoc dum ipſum

recolit D. Bonaventura in ſpec. Virg. c. 3. affirmat Eſtherem
Reginam MARIÆ fuiſſe figuram, ſicut enim illa tanquam
Domina comites habuit duas famulas, ſuper quarum unam
2 in-

20 Cursus Annui Diſcurſus prælim. IllI.

innitebatur, quaſi præ delicijs, & nimia teneritudine cor-
pus ſuum ferre non ſuſtinens; altera autem tanquam pediſ-
ſequa ſequebatur Dominam, defluentia in humum inda-
menta ſuſtentans. Eſther. 15. v. 6. Sic & MARIA tan-
quam Domina duas habet famulas: duæ famulæ, inquit,
Bonaventura loc. cit, quarum Domina, & Regina eſt MA-
RIA, ſunt Angelica, & humana natura. Humana eſt fa.
mula illa, quæ ſequitur Dominam ſuam in mundo, colli-
gens veſtimenta Dominæ ſuæ, hoc eſt virtutes & exempla
MARIE. Angelica verò eſt illa altera ſuper quam in cœlo
innititur ſe ſociando, ac delitiando cum Angelis. ità ille.
Nunc ergo Clientes Parthenij, ſi Mariani dici eſſe cupimus,
Mariamque ut Dominam venerari, neceſſe eſt, ut virtutes
ejus & exempla colligamus, & veſtigia virtutum ab ea reli-
cta inſequamur. Hæc mens Seraphici Doctoris eſt: Quèd
ſi autem quæramus ex mellifluo Doctore, quid nomen MA-
RAXimportet, reponet ille idem eſſe, ac maris ſtella: ipſa
namque eſt præclara & eximia ſtella, prout ipſe loquitur
bom. 2. ſuper miſſus, ſuper hoc mare magnum & ſpatioſum
(hujus mundi) ſublevata, micans meritis, illuſtrans exem-
plis: itdà ille. Quemadmodum igitur navigantes in mari,
viæ ſuæ curſum juxta ſtellam polo proximam dirigere ne-
ceſſe habent, ità nobis vitæ hujus curſus dirigendus eſt ſe-
cundùm exempla MARIE. Oportet, inquit, Fulbertus
Carnotens. ſer. I. in Nativ. Virg. univerſos Chriſticolas in-
ter fluctus hujus ſæculi remigantes, attendere maris ſtellam
hanc, id eſt MARIAM, quæ ſupremo rerum cardini DEO,
proxima eſt, & reſpectu exempli ejus curſum vitæ dirige-
re. Quod qui fecerit, non jactabitur vento vanæ gloriæ
quia intuebitur MARIAM humilem) non frangetur ſcopu-
lis adverſorum (quia videbit patientem) nec abſorbebitur
ſcyllæa voragine voluptatum (quia caſtam & tem peran-

tem

Sodalis Mariaæ virtutes imitetur, Ec. 21
tem aſpiciet) ſed proſperè perveniet ad portum quietis
æternæ., hæc ille. Ad hoc faciendum pluribus nos exhor-
tatur D. Bernardus loc. cit. dum ait: O quisquis te intelligis
in hujus ſæculi profluvio, magis inter procellas, & tempe-
ſtates fluctuare, quàm per terram ambulare, nè avertas ocu-
los à fulgore hujus ſideris, ſi non vis obrui procellis. Si
inſurgant venti tentationum, ſi incurras ſcopulos tribula-
tionum, reſpice ſtellam voca MARIAM. Si iracundia aut
avaritia, aut carnis illecebra, naviculam concuſſerit mentis
reſpice ad Mariam. Si jactaris ſuperbiæ undis, ſi ambitio-

nis, ſi detractionis, ſi æmulationis, reſpice ſtellam, voca

Mariam. Et poſt alia his ſimilia ſubdit: ipſam ſequens non
devias, ipſam rogans non deſperas, ipſam cogitans non er-
ras, ipsâ tenente non corruis, ipsâ protegente non metuis,
ipsà duce non fatigaris, ipsâà propitiâ pervenis. hæc ille. 6
Quot bona reperimus, ſi ſtellamn ducem ſequamur Mariam,
& ſecundùm illius vitæ fulgorem curſum noſtrum diriga-

mus. FE diverſo, nec Sodalis quidem Mariani nomen pro-

meremur, dum nominis ejus ſignificatum non exprimi-

mus. Jam verò, quomodo filij ejuſdem dici poterimus,
prout tamen haberi cupimus. Et quidem illa tam benigna

eſt, & humilis, ut etiamſi Mater DEl ſit, noſtra tamen eſſe

Mater non dedignatur. Joannem Evangeliſtam teſtem ad-
voco, cui ſub cruce ſtanti ab ipſo filio DEl MARIA in Ma-

trem data eſt ex ultima voluntate, dum diceret coram mil-

le teſtibus: Ecce Mater tua: & ex illa hora accepit eam diſ-
cipulus in ſua Joan. 19. v. 26. In quem locum ſic commen-
tatur Cardin. Toletus. omnes nos curæ, protectioni, & in-
terceſſioni Virginis commendat; nobis autem fiduciam
confert, ut tanquam ad Matrem, & Dominam in omnibus
noſtris confugeremus: Jgannes nos repræſentabat. ità ille.
Richardus à S§. Laurentio lib. 2. de landib. Virg. conſiderans
C 3 Re-

22 Cuursus Annui Diſcurſus prælim. III.
Rebeccam non appellâſſe Eſau filium ſuum Geneſ 27. ſed
ſolùm Jacob: dicens ad eum: fli mi acquieſee conſilis meis:
ſic fatur: ſicut enim Rebecca Jacob, qui interpretatur Lu-
ctator, & ſupplantator, appellavit filium ſuum, non Eſau,
ità ſoli luctarores & ſupplantatores vitiorum filij ſunt Mariæ,
ſoli digni hæreditate ipſius, & ſoli tales poſſant vocare Ma-
riam Matrem ſuam. hæc ille. Verùm enim verò, quomodo
nos Matris tantæ filij ſumus, ſi moribus diſſimiles ſumus, ſi
vivendi ritu difformes? filij enim maximè matrizant, ſeu
genium, morésque Matris ſequuntur. Vult & Cleanthes,
verba ſunt Tertulliani lib. de anima c. 5. non ſolùm corporis
linea mentis, ſed etiam animæ notis, ſimilitudinem in filios
reſplendere, de ſpeculo ſcilicet morum, & ingeniorum &
affectuum. itd ille. Aſt ſpeculum morum & affectuum, qua-
le habetmnus in MARIA? Loquatur D. Ambroſius lib. z. de
Virginib. ſit, inquit, vobis tanquam in imagine deſcripta
virginitas, vitaque B. Mariæ, de qua, velut in ſpeculo, re-
fulget ſpecies caſtitatis, & forma firma virtutis. Hinc ſu-
matis, licet, exempla vivendi, ubi tanquam in exemplart
magiſteria expreſſa pietatis, quid corrigere, quid effugere,
quid tenere debeatis-- Virgo erat non ſolùm corpore ſed
etiam mente, quæ nullo doli ambitu ſincerum adulteraret
affectum. Corde humilis, verbis gravis, animi prudens:
loquendi parcior, legendi ſtudioſior: non in incerto divi-
tiarum, ſed in prece pauperis ſpem reponens. Intenta ope-
ri, verecunda ſermone, arbitrum mentis ſolita, non homi-
nem ſed Deum quærere Nullum lædere, bene velleom-
nibus, aſſurgere majoribus natu, æqualibus non invidere
fugere jactantiam rationem ſequi, amare virtutem. Quan-
do iſta vel vultu læſit parentes? quando diſſenſit propin-
quis: quando faſtidivit humilem? quando deriſit debilem:?
quando vitavit pauperem: Eos ſolos ſolita cœtus virorum
invi-

Sodalis Maria virtutes imitetur, Es'r. 2 3

inviſere, quos miſericordia non er ubeſceret, neque præ-
teriret veretundia. Nil torvum in oculis, nihil in verbis
procax, nihil in adtu inverecundum. Non geſtus fractior,
non inceſſus ſolutior, non vox petulantior, ut ipſa corporis
ſpecies ſimulachrum fuerit mentis, figura probitatis- =
Quid exequar ciborum parſimoniam, officiorum redun-
dantiam ? alterum ultra naturam ſuperfuiſſe, alterum penè
ipfi naturæ defuiſie: illic nulla intermiſſa tempora, hinco
congeminatos jejuniorum dies. Et ſi quando reficiendi
ſucce ſſiſſet voluntas, cibus plerumque obvius, qui mor-
tem arceret, non delitias miniſtraret. Dormire non priùs
cupiditas, quàm neceſſitas fuit, & tamen, cùm quieſceret
Corpus, vigilare animus, qui frequenter in ſomnis, aut le-
cta repetit, aut ſomno interrupta continuat, aut diſpoſita
gerit, aut gerenda prænuntiat. Prodire domo neſcia, ni-
ſi cùm ad Eccleſiam conveniret, & hoc ipſlum cum parcn-
tibus, aut propinquis. - - - Hæc ad ipfos ingreſſus An-
geli inventa domi in penetralibus ſinè comite, nè quis in-
tentionem abrumperet, ne quis obſtreperet: neque enim
comites fœminas deſiderabat, quæ bonas comites cogitatio-
nes habebat. Quin etiam tum ſibi minùs ſola videbatur,
cùm ſola eſſet. Nam quemadmodum ſola, cui tot libri
adeſſent, tot Archangeli, tot Prophetæ & c. Hæc eſt ima-
go Virginitatis: talisenim fuit MARIA, ut ejus unius vita
omnium diſciplina ſit, hactenas Ambroſius. Ecce! qualis
Mater noſtra fuerit. At quales nos? quàm diſſimiles, er-
g2 DEUM, erga proximum, erga nos ipſos, opere verbo &
mente. Matrizare debemus: illa imago vitæ noſtræ eſt, imago
verò ab imitando dicitur quaſi imitago: at quàm huic imagini
difformes! ſumus? quid ſi etiam luto peccatorum fædati, ſor-
dibus luxuriæ coinquinati: an tales pro filijs ſuis agnoſcet:
nec quidem pro Sodalibus. Virgo ipſa eſt, verba ſunt. S. Joan.
Da-

24 Cursus Annui Diſcurſas prælim. III.

Damaſceni orat. 2. de dormit. Virg. & Virginum amans,
pura & purorum amans. Quocirca, ſi & corporis & ani=
mi caſtitatem colamus; ipſius gratiam adipiſcemur. Si-
quidem lutum omne fugit, ac cænoſas affectiones averſa-
tur, ingluviem execratur, fædiſſimæ fornicationis vitijs in-
feſta eſt. Sermones fœdos, ac ſcurriles propellit, cCantũs-
que ac meritricia unguenta ſubmovet, iræ tumorem odio
habet, inhumanitatem, & invidiam, ac ſimultates non
admittit. Inanem gloriam vanis laboribus ſe frangentem
rejicit, ſuperbiæ faſtui animo hoſtili reſiſtit. Injuriarum
memoriam: tanquam ſalutis hoſtem odio inſectatur, vi⸗
tium denique omne, tanquam lethale venenum odio &
execrationi habet. Hac ile. Mexicanus Adoleſcens id
expertus, uti refert P. Lechner in Sodali Parihenio lib. 3.
c. 9. & Annuæ Societ. 1611. Bonus ille quidem in princi-
pio, ſed cupiditatibus paulatim babenas laxare cœpit, & in
pejus ruere: ſed mentem in præcipitium retraxit divina
clementia. Dum enim in urbe, una cum commilitoni-
bus ſuis deambulat, & grave ſcelus volvit animo, vir
grandævus, vultu gravi, ac ſubirato illum adoritar, &
percuſſo fortiter pectore: tune, inquit, qui B. Virginis So-
dalitio nomen dederis, hæc animo audeas tra tare facinora?
Ad quæ, cùm ſubitèò delinquente animo corruiſſer juvenis,
accurrunt ſocij) ſuppetias laturi, & percuſſore nullo viſo
perterriti, ad noſtros Patres deducunt: ubi peccatis ritèéex-
piatis, Tutelari ſe hoc Angelo debere teſtatus eſt: vitaque
poſt liminiò in melius mutatàâ, præclarum alijs præbuit ex-
emplum. Ità per Angelum Cuſtodem demonſtravit Ma-
ter DElI, impuritatem etiam animo ſolùm conceptam in So⸗
dali Mariano ſe deteſtari: hujuſmodi enim turpitudo no-
men Marianum ſummopere deformat. Idcirco docet So-
phronius ſer. de aſſumpt. Chriſtum ideo voluiſſe Matrem
Vir-

Sodalis Mariaæ virtutes imitetur, &e. 25
Virginem, ut exemplum eſſet caſtitatis: & Sodalis Maria-
nus huic contraveniat, qui illi maximè conformari debe-
ret, ac ejus veſtigijs inſiſtere. Eleganter Hailgrinus Cardin.
dum exponit illud Cantic. I. v. 9. collum tuum ſicut monilia,
in rem noſtram loquitur: Beata Virgo non tantùm fuit ca-
ſta, vel pulchra (virtutibus) ſibi, ſed & nobis quoque ca-
ſtitatis monitoria; ideo comparatur monilibus, quæ dicun-
tur monilia, quaſi caſtitatem monentia: nam ad conti-
nentiæ munditiam ipſa per exemplum nos commonet, &
invitat. ità ille. Quamobrem recté Virgines exhortatur
S§. Ildefonſus ſerm. 3. de aſſumpt. quod & Sodales ſibi dictum
putent. Quoniam, inquit ille, virginitas, & vita B. MA-
RIE, ſpeculum, & ſpecies caſtitatis, & integritas virtu-
tum, decus pudicitiæ, & magiſterium valde eximium
probitatis, in qua, rogo videant Virgines (videant Soda-
les) quid vitare, quid corrigere, quid tenere debeant ho-
neſtatis, ut valeant ſuis moribus exprimere Virginem, quæ
eſt imago divinæ bonitatis, ità ille. Audiant quoque Ter-
tuallianum de reſurr. carnu. Servi igitur exemplo (nempe
B. Virginis) & conſerva ſpeculum ejus. ità ille. Quod
quidem ſi præſtiterimus bonorum cœleſtium affluentiam
nobis appromittit . Joan. Damaſcenus dum loco ſuprà citato
ſubdit: quamobrem ſi vitia prompto, atque alacri animo
vitemus, virtutes autem omni ſtudio, atque amore com-
plectamur, eaſque ſocias adhibeamus, frequens ipſa ad
famulos ſuos veniet, ac ſecum bonorum omnium agmen
trahet, Chriſtumque filium ſuum, omniumque Regem ac
Dominum in cordibus noſtris habitantem aſſumet. iià ille.
Etenim ut ait J. Bernardus ſerm. 1I. ſuper Salve Regina: ag-
noſcit Virgo, & diligit diligentes ſe, & propeè eſt in verita-
te invocantibus ſe, præſertim his, quos videt conformes
ſibi factos in caſtitate, & humilitate, ità ille. Novimus ve-
D G tus

26 Cursus Annui Diſcurſus pralim III.
tus & verum dictum: ſimilitudo morum cauſa amorum,
omne animal diligit ſimile ſibi Eccl, 13. v. 19. Si igitur ſi-
miles MARIE ſimus in moribus, & virtutibus, quidni ab
illa diligamur, quidni etiam quidvis ab ca impetremus; a-
mantes enim non facilè ſibi negant aliquid. Unde monet
idem S. Bernardas unumquemque bemil. 2. ſuper M ' ſſus,
hiſce verbis: ut impetres orationis ejus ſuffragium, non
deſeras converſationis ejus exemplum. ità ille. Similiter
D. Bonaventura in ſtimulo divini amoris c. 7. Matrem DEI
ſervus DEI, tanquam bonus, & devotus filius in omnibus
pro poſſe ſtudeat imitari. Hoc ſemper habeat pro regula
generali, ut Virginis MARI. ſemper veſtigia imitetur,
cujus appetit ſuffragia poſtulare: & certò ſciat ſe, ſi modo imi-
tetur;, ei honorem tanquam Matri veraciter exhibere, &
ipſam eum tanquam filium veraciter adjuturam, & quæ dig-
néê ab ea petierit, illi daturam, & in omnibus neceſſarijs ad
ſalutem miniſtraturam. Quare ſequamur nos exhortantem
§. Sophronium Hieroſolymitanum Archiep. ſerm. de aſſumpi. A-
mate MARIAM, quam colitis, colite, quam amatis. Tunco
autem vere colitis, & amatis, ſi imitari velitis. itaà ille.

2ðòð
DISCURSUS
PRAXTLIMINARIS. IVYvV.

Ecce enim ex hocbeatam me dicent omnes genera-
tiones. Luc. 1. . L

1. virgo 4 † Nter Ethica documenta ad vitam inculpate agendam
eau. A etiam hoc tradidit ſapientiſſimus Eccleſiaſticus c. 11. v. 2.
danda. zon landes virum in ſpecie ſua, id eſt, in facie, aut in faciem

ſuam,

.
⸗
1

.

.

B. Virgo à ſais cultoribus landanda. 27

ſuam, ſeu in præſentia illius; nam aut humilis e eſt ille, qui
laudatur, & tum facies illum erubeicere, & ad laudes (nas
rubore ſuffundi; aut ſuperbus, & gloriæ inanis cupidus eit,
& tum laudibus ſuis inflabitur & intumeſcet. Sed & in
laudante non ſemper animus ſincerus eſt, multos enim non
veritas, non amicitia; ſed adalandi ſtudium inducit, ut
fictis quoque, & fucatis præconijs præſentem extollant fu-
mivenduli, ut gratiam & favorem ſibi concilient. Ex ea-
dem cauſa v. 36. ſubdit Eccleſiaſticus: ante mortem, nè lau-
des hominem: quantumvis etiam abſens ſit: ſi enim ad au-
res ejus notitiam que perveniat, idem quod i in priori caſu;

diſcrimen incurritur; ut rectè annotavit S. Maximus bhomil.

59. Dicit ſermo divinus: nè laudes hominem in vita ſua:

tanquam ſi diceret: lauda poſt vitam, magaifica poſt con-

ſummationem. Duplici enim ex cauſa utilius eſt homi-
num memoriæ laudem dare, quàm vitæ, ut illo potiſſimùm

tempore merita Sanctorumn extollas, quando nec laudan-

tem adulatio movet: nec laudatum tentet elatio. ſic ille.

Hoc equidem ignorare non poterant ſcriptores, qui Spi-

ritůs Sancti inſtinctu hiſtoriæ Evangelicæ ſeriem litteris
commendârunt: unde vivente adhuc Deipara Virgine,
paucça admodum in laudem ejus protulerunt, ne adulationi
deſervijſſe viderentur, aut humillimam Virginem rubore
ſuffunderent, ſi in ejus aures vel oculos hæc præconia in-
curriſſent. Quemadmodum enim ſe ancillam Domini eſt

profeſſa, dum in Matrem DEl aſſumeretur, ità cùm ab

Eliſabetha ut Mater Domini ſalutaretur, confeſſa eſt, Do-
minum non ſua merita, ſed bamilitatem, id eſt exiguita-
tem, & nihileitatem reſpexiſſe. Abhorrebat illa à fui æ-

ſtimatione, & laudibus, ut illam in faciem laudare, fuerit

ruborem incutere, & disguſtum animi procreare. Quid
opinamini Clientes Mariani, quid ſuberat cauſæ, quòd cùm
D 2 ob⸗

28 Cursus Annui Diſcurſus pralim. IV.

obliqua reprehenſione Salvator mulierem illam, quæ in
turba exclamaverat Luc. 11. Beatus venter, qui te portavit:
Grubera quæ ſuxiſti, aliò diverterit, nempe ad audiendum
verbum DEl, ajebat enim illi: quin imb beati qui audiunt
verbum DElI, & cuſtodiunt illud. An ergo laudes Matris
ſuæ tollerare non poterat? an illam præconijs afficiendam
non judicabat? ut quid ergo bono affecdu laudantem mu-
lierem illam non patitur, ſed ad audiendum verbum DEI
divertit: ajebat enim illi: quin imo beati qui audiunt ver-
bum DEl, & cuſtodiunt ilad. An ergo laudes Matris ſuæ
tolerare non poterat: an illam præconijs afficiendam non
judicabat? Alias inter cauſas erat & hæc: noverat ſapien-
tiſſimus filius Matrem ſuam ad laudes ſuas erubeſcere; &
uoniam præſentem in tanto populi concurſu confundi
nolebat, ideo ſermonem laudantis interrupit, & ad au-
diendum verbum DEl animum illius, atque Auditorum
reliquorum deflexit. Quaſi diceret: ne laudes Matrem
meam in vita, lauda poſt vitam, lauda poſt conſummatio-
nem. Et verò, quod differtur non aufertur: namque poſt
obitum Matris DEI, ſtabilità jam utcunque fide Chriſti,
excitavit Chriſtus ſpiritum Eccleſiæ, ut primi Doctores, at-
ue Patres in ejus admirationem, atque laudes ſe ſe affatim
effunderent. Fama tui Sanctiſſimi nominis, clariſſima Vir-
go, priùs clauſa fuit, quàm diu adhuc in mundo morata fui-
ſti, ſunt verba doctiſſimi Idiotæ lib. de Contemplatione Virg.
c. 5. ſed poſt aſſumptionem tuam in cœlum, divulgata fuit
per omnia mundi climata: nam in prædicatione Apoſtolo-
rum, in omnem terram exivit ſonus, tui Sanctiſſimi nomi-
nis, & manifeſtum toti mundo factum eſt. ità ile. Etenim,
ubi primitiva illa Eccleſiæ lumina expenderunt illam eſſe
Matrem non cujuscunque hominis, Daueis, aut Regis, ſed
hominis DEl, Regis Regum & Domini Dominantium, non
. vul-

o⸗
i⸗
t.
n

li⸗
6.
lt
o⸗

l⸗

6

Il

B. Virgo aà ſuis cultoribus laudanda. 29
vulgarem de ea opinionem conceperunt, ſed excelſam &
ſublimem, quæ ipſius divinitatis fines attingeret. Ubi verò

etiam fide perceperunt, ità Matrem eſſe factam, ut Virgo

eſſe non deſierit, admirabilem Numinis in eadem potenti-
am, & operationem ſuſpexerunt: ſicut enim hoc opus na-
turam, & ſenſum humanum ſupergreditur, ità hanc crea-
turam eſſe ſupra omnem aliam creaturam: vas admirabile,
opus excelſi. Eccli. 43. . 2. Hinc illa ſublimia ſenſa, dictaà-
que Sanctorum Patrum enata ſunt, ut eam S. gnatius Mar-
iyr. Joannis Evangeliſtæ diſcipulus epiſt. ad eundem cœleſte
prodigium & ſacratiſſimum ſpectaculum appellârit: Dio-
nyſius Areopagita Pauli diſcipulus, ut DEAM Veneratus fuiſ=
ſet, niſi fides illum aliud docuiſſet. Quid alij? Utinam plu-
ra, tam Apoſtoli, quàm eorum ſucceſſores mandâſſent lit-

teris, teſtata haberemus complurium ſenſa ex Eceleſia primi-

tiva. Utinam plura eorum manuſcripta non interiiſſent, inju-
rià temporum, ac perſecutionum à Tyrannis, atque hæreti-
cis excitatarum. Superſunt nihilominus aliqua venerandæ

antiquitatis veſtigia, quæ fidem faciunt, quo in pretio habi-

ta ſit Virgo Mater, quibus elogijs celebrata. J. Jacobus minor,
Apoſtolus Chriſti ejuldémque conſanguineus in ſua Litar-
gia, ſeu Miſſæ ordine inter alia complura hæc habet: Dig-
num eſt, ut te verè beatam dicamus DElparam, ſemper
beatam, & omnibus modis irreprehenſam: honorabilio-
rem, quàm Cherubim, & glorioſiorem quàm Seraphim,
quæ ſinè corruptione DEUM Verbum peperiſti. Te reve-
ra DElparam magnificamus, Libi plena gratiæ univerſa

creatura gratulatur, Angelorum cœtus, & hominum ge-

nus: quæ es templum ſanctificatum, paradiſus ſpiritualis,
Virginum gloria, ex qua DEUS carnem aſſumpſit, & puer
factus eſt. DEUs noſter, qui eſt ante ſæcula. Tuum ille
uterum thronum fecit, & tuum ventrem latiorem, ac am-
D 3 plio⸗

30 Cursus Annui Diſcurſus pralim. IV.
pliorem cœlis ipſis reddidit. hæc ille. Antiquiſſimus Orige-
yes in Matth. 1I. ſc fatur. O ineffabile Sacramentum! ipſa,
cadémque Genitrix ejus, & plasmatio ejus: ipſa digna dig-
ni, ſancta ſancti, immaculata immaculati, unica unici.
Joſeph agnoſcens ejus ſanctitatis excellentiam, juſtè time-
bat tantæ ſanctitatis conjunctionem: cui Angelus: accipe
eam Joſeph, ſicut commendatum tibi eœleſtem theſaurum,
vVeritatis divitias, perfectam jufſtitiam, unigeniti manſio-
nem, honorabile templum, ſicut donum DEl, ſicut cœle-
ſtis Regis domum immaculatam, denique ſicut Creatoris
omnium propriam. ita ile. Qui juxta Euſebium obijt anno
Chriſti 256. æratis ſuæ 79. S5. Oprianus Epiſcopus Charta-
ginens. martyrio coronatus anno ſalutis 256. ſerm. de Na-
tiv. Domini ait: non ſuſtinebat juſtitia, ut illud vas electio-
nis communibus laſſaretur injurijs, quoniam plurimùm 4⁴
Cæteris differens, naturâ communicabat, non culpaà. itd il-
le. S. Athanaſius, qui teſte Socrate obijt Anno Domini 371. in
Evangelium de S. DElpara inter alia hæc habet: Quando-
quidem ipſe Rex eſt, qui natus eſt ex Virgine, idémque
Dominus, & DEUS, eapropter & Mater, quæ eum ge-
nuit, & Regina, & Domina, & DEIpara, propriè, & veré
cenſetur. Iſta nova Eva Mater vitæ appellatur, variegataà-
que permanet ad primitias vitæ immortalis omnium viven-
tium. Dicimus eam igitur iterum, atque iterum, & ſem-
per, & undequaque beatiſſimam. itd ile. S. Ephrem. qui
floruit circa annum Domini 3 80. in oratione de laudibus
Sanctiſſimæ DEI Matris mulkta eaque eximia præconia con-
glomerat, inter alia ſic loquitur. Intemerata, prorsusque
pura Virgo DElpara, Regina omnium, ſpes deſperatorum,
Domina mea glorioſiſſima, eadémque optima, ſublimior
cæ licolis, purior Solis-radijs & ſplendoribus, honoratior
Cherubim & polyommatis, id eſt multoculis ſpiritibus,
San-

B. Virgo à ſuis cultoriburs laudanda. 3 1
Sanctior Seraphim, & nullà comparatione cæteris omnibus
ſuperis ſpiritibus glorioſior, ſpes Patrum, gloria Propheta-
rum, Apoſtolorum præconium, & honor Martyrum, San-
ctorum lætitia, & lumen ſtudioſorum & c. Si Chryſoſto-
mum deſideras qui anno 409. mortuus ſcribitur à Proſpe-
ro vide illum in Breviario infra ocdtav. Nat. B. V. die g.
noct. 2. S. Ambroſius ex Latinis Patribus, qui obijt anno
Domini 399. quæ & quanta non habet præconia Virginis
præſertim in Lucam & de Inſtitut. Virg. lib. 2. ut neſciam
unde incipiendum, ubi deſinendum. Similiter D. Augu-
ſtinus qui anno Chriſti 43 3. ætatis ſuæ 76, obijt, ſerm. z, de
Annunt. & libro de aſſumptione, tot, & tanta habet, ut
ea hic recenſere non vacet. Quid non alij ſubſequentes
Sancti Patres, Chryſologus, qui circa annum Domini 500.
floruit, Gregorius M. Gregorius Nazianzenus Epiphanius.
Andreas Hieroſolymitanus Archiepiſc. Cretenſis. Metho-
dius Damaſcenus Bernardus, ut alios ſciens, volénsque
præteream. Quemadmodum enim ſolis luce non omnia
protinus incaleſcunt, vel inclareſcunt, ſed progreſſ tem-
poris; ità & præconia Mariana. Quæ eſt iſta induirunt
Angelici Spiritus Cant, 6. v. 9. quæ progreditur quaſi auro-
ra conſurgens, pulchra ut Luna, electa ut Sel. Erat enim
in exortu Eccleſiæ MARIA rutilans ut aurora, quippe fulgo-
rem gloriæ habebat, ſed magis rubicundum, dum ut aurora
ad laudes ſuas erubeſceret. Progreſſu temporis, dum Ne-
ſtorius hæreticus ejus Maternitatem divinam oppugnabat,
facta eſt pulchra, ut Luna plena: tum enim honorem illius
complures propugnârunt. Verùm hoc tempore quid vi-
demus in Virgine, niſi electam eſſe ut Solem, quæ gloriæ
ſuæ fulgorem diffundit, tot doctiſſimorum hominum vo-
luminibus, tot exemplis, tot miraculis, ut dinumerari non
valeant. Et verò quidni doctiſſima illa, atque Sanctiſſima
W H inge-

32 Cursus Annui Diſcurſus pralim. IV.
ingenia, magnifica quæque, atque admiranda ſentirent,
dicerent, ac ſcriberent de Virgine, dum ſcripturis ſacris le-
Gtione atque meditatione inhærentes, tam illuſtria cerne-
Vide Ber- rent vel teſtimonia, vel figuras. Videbant enim uti Chri-
erdum ſtum in Adamo, ità Mariam in Eva præſignatam, & adju-
2. ſuper- torium Chriſto ſimile in illa nobis præparatum. Legebant
miſſus eſt. de hac dictum eſſe ad ſtygium ſerpentem: inimicitias po-
E. emo, nam inter te & mulierem, & ſemen tuum, & ſomen illius: ip-
tom. 2; Ja conterei caput tuum. Geneſ. 3. adeôque eſſe mulierem il-
lam fortem, quam Salomon requiſivit. Proverb. 31. Lege-
bant Noëmum diluvij tempore mundum per arcam ſervâſſe
& intelligebant Chrifſtum per Mariam mundi ſalutem ope-
ratum. Legebant DEUM in rubo ardente non tamen
combuſto apparuiſſe, & intelligebant filium DEl in Virgi-
ne incarnatum, & natum illæsà virginitate. Sic de virga
Moyſis mirabilium operatrice, de arca fœderis, de vellere
Gedeonis, de tabernaculo, de templo, & throno Salomo-
nis, ſic de alijs legebant, & intelligebant Virginem in ijs
adumbratam. Quid verò in uno Cantico Canticorum, in
uno capite . proverbiorum: Deminus poſſedit me in initio via-
rum ſuarum cum reliquis, quæ Ecoleſia B. Virgini attribuit.
Quid in Eeccleſiæſtici 2 7. Ego ex ore altiſſimi prodivi primoge-
nita ante omnem creaturam &c. quæ omnia dum legebant',
advertebant eximiam DEl in Virginem dilectionem, ſin-
gulares eidem ab eodem collatas gratias, & dona, admira-
bilem ejus dignitatem, potentiam, ſapientiam, gloriam, &
magnificentiam. Namque ut loquitur S§. Joan. Damaſcenus
lib. 4. orthodoxæ ſidei t. 1 5. Virgo ævo omni antiquior, &
præſciente DEl conſilio prædeſtinata, variisque Propheta-
rum imaginibus, ac ſermonibus per Spiritum S, adumbra-
ta, & prædicata eſt. ità ide. Hinc ergo exorta ſunt illu-
ſtria Virginis præconia, hinc præcelſi honorum tituli, hinc
mag-

B. Virgo àſuis cultoribus laudanda. 33
magnificarum laudum congeries, quibus DElparam ex-
tulerunt Sanctiſſimi Patres, & Sapientifſimi Doctores. 0
qudm glerioſa dicta ſunt de te 6 civita DEI MARIA, ati
teſtantur innumera librorum monumenta, ſapientum
volumina, quibus admirabilem te prædicant, & demon-
ſtrant. Sicut enim ſatis admirari non poſſunt tuarum,
virtutum & gratiarum excellentiam; ità te non ſatis lau-
dibus extollere, nec præconiorum terminum invenire.
Nec ſadls erat illis hæc chartis commendaàſſe; ſed hymnis
quoque, ac Canticis, quibus populus univerſus Virginem
collaudaret. s. Ambroſius hymnum 6 glorioſa Domina
concinnäſſe fertur teſte Paulo Barry in Anno S. 1 3. Octo-
bra. S. Gregerius illum, cui ſtabat Mater doloreſa: eſt ini-
tium eodem teſte 16. Aprilis. ’Ave AMaris ſtella S. Bernar-
do adſcribit idem Barry /. Decembris, ſed alij Herman-
no Contracto Ordinis S. Benedicti Religioſo attribuunt.
Omni die dic MARkIA, mea laudes anima. S. Caſimirum
Poloniæ Principem concinnâſſe vulgo notum eſt, & habet
ampliſſimum de cœlo teſtimonium, dum à morte poſt an-
nos 200. cum corpore incorruptus eſt repertus. Hinc non
deſunt etiamnum Clientes MARIE, qui eandem Re-
gulam imitati Sabbathinis diebus hymnum eundem de-
cantant: alij verò qui elogia Virginis in Litanijs Laure-
taniscontenta, vel in officiolo Immaculatæ Conceptionis
comprehenſa ſæpiùs Virgini offerunt. Et quis eE vulgo
ſincerus Catholicus laudes ejus in Roſario non deprædi-
cat, quas Angelus, quas Eliſabetha, imò quas Spiritus
§. per illorum ora locutus. Et quidem ſic fieri oportebat
ipſa Virgine prophetante: Ecce enim ex hoc beatam me di-
cent omnes generationes. Verum enim dixit, quippeé Spi-
ritu S. plena ſuum Canticum Aagniftat cecinit; igitur
obſtrepant & oblatrent licet hæretici, ut ut volunt, im-
. E pleri

324 Curus Annui Diſeureus pralim. IV.
pleri à fidelibus eſt neceſſe. Omnes generationes inquit
Hugo Cardin. in Luc. I. id eſt omnes Jjudæorum & gentilium
virorum & mulierum, divitum & pauperum & c. Lon-
gum foret hic referre, quæ Sybillz gentilium, vereres
Rabbini JIudæorum, Mahomet in ſuo Alcorano, hære-
tici ipſi in laudem Virginis, litteris conſignàrunt. Ego ut
officij mei partes expleam, nihil novi afferam, ſed ſo-
lummodo antiphonas Marianas, quibus Eccleſia pro va-
rietate temporis per anni decurſum utitur, vobis Clientes
Mariani explanabo, non ex mea ſed ſcripturæ ſacræ, San-
dorùmque Patrum ſententia. Incipicemus ab Alma Re:
demptoris Mater: ſequetur Ave Regina Cælorum, deinde
verò Regina Cæli læare denique cum Salve Regina conclu-
demus. Hâc quadrigâ, uti confido, feliciter pergemus.
Ne quis verò tot tamque diverſa D. Virginis elogia, tum
hic, tum alibi audiens, admiretur, audiat D. Bernardinaum
ſenenſ. tom. 3. ſer. I. ab initio: ſicut DEUM ipſum non
uno tantům nomine vocamus, ſed multis, ut ſic ejus in-
comprehenſibilitatem enunciemus: ſic & glorioſam Virgi-
nem multis nominibus deſignamus, ut ſic ad ſublimita-
tem ejus cognoſcendam aliquantulum pertingamus. zità ile.
Rationem inſinuat Gerſon Cancellarius Pariſizns. tract. ſaper
AMMagnificat alphabet. 83. litz. E. dum ait: MARIA juxta
Hierarchicam Dionyfij legem, continet eminenter om-
nem perfectionem creaturarum, tanquam inferiorum.
Vis ergo brevi compendio MARI, beatitudinem notam
tibi fieri, da illi per eminentiam, quidquid in creaturis
videris meliùs iplum, quàâm non ipſum. bac Gerſon. Ideo
Hugo ſerm. 46. Quæcùnque in ſcripturis, quæcunque in
creaturis, ſunt amabilia, quæcunque ſuavia, quæcunque
dulcia, quæcunque pulchra, quæcunque redolentia,
quæcùnque jucunda, quæcunque pretioſa, quæcuúnque
ſunt

B. Virgo à ſuis culicribus laudanda. 3 5
ſunt laudabilia, MARIÆ laudibus conveniunt. ità ilte,
Quidni igitur non tantùm ab omnibus generationibus c=
li, & terræ, omnium linguis, & calamis, ſed & omnibus
titulis excellentibus prædicetur. Sed quis ego ſum Do-
mina, Q magna Domina! ut laudare te attentem. Equi-
dem nec eloquens ſum ab hodie & nudius tertius, neque
dignus, ut linguà meâ peccatrice laudes tuas attingam:
quoniam tamen clemens, & pia, & dulcis es Virgo MA-⸗=
RIA, confido, vota mea non aſpernaberis. Igitur quam-
vis ſciam, quòd MARIAM nemo dignè prædicet: quam-
vis muta, & polluta mea ſciam labia, præſumen-
dum, nec ſilendum eſt de tua gloria.
Z X

36 Cursus Annui Diſcurſus 1

B. Virgo
Alma
compro-
batur ex
Latino
rum & He.
bræorum
ſenſu.

Alma ab
alendo.

,N eHN eeA nd e,d ,N /4 GANXNS
RNE&9 NNN 8 2 ◻KNS. NN

DISCURSUS IL.

Exponitur vox Alma in Latinorum &
Hebræorum ſenſu.

omnu gloria Ffilie KRegi⸗ ab intus. Pſal 4 ½

Grammaticorum Latinorum placitum ſpecte-
Dmus, fœminam illam dicemus Almam, quæ
alit & nutrit, ſeu quæ alimoniam ſuppeditat,
Ae & nutrimentum: Alma enim ab alendo deri-
vatur, ut vult Feſtus Grammaticus. Hinc alma
Ceres AMaroni lib. 1. Georgic. dicta eſt, & alma tellus paſſim
alijs, quòd fruges ſuggerat, quibus alamur, & ſuſtentemur.
Eleganter hancj in rem locutus eſt Columella 1sb. 3. c. 22. qui-
bus alma tellus annua vice, velut æterno puerperio læta,
mortalibus, diſtenta muſto dimittit ubera. itd Ale. Atque
hinc, ſicut convictuum, & Seminariorum Alumni nuncu-
Pantur, quèd in ijſdem piorum liberalitate, & cenſu alan-
tur; ità nos omnes telluris Alumni poſſumus appellari, quòèd
illius ferti litate & proventu ſuſtentemur. In eundem ſen-
ſum recidit tropica illa locutio, quàâ dicimus Alma Mater
Eccleſia, Alma Sodalitas, alma univerſitas „eò quòd in ijſ-
dem educemur in ſpiritu & ſapientia, fidei, Pietatis, & lit-
terarum Alumni. Præter hoc ſignificatum ſublimius aliud
innuunt Latiæ linguæ ſcriptores, dum vocem almam po-

nunt pro eo, quod Sanctum inviolatum eſſe oportet, uti Alma

fides, ſeu fidelitas àCicerone lib. 3. oficior. appellatur, ab alijs
Alma pax, quòd utraque ſacro- ſanctè ac inviolatè ſit ſervan-

da.

B. Virgo Alma comprobatur ex &. 37
da. Scd & Hebræi hujus vocis Atma habent uſum, & idem Almaer
eſt illis in ſigniſicando, quòd adoleſcentula ſeu puella abſeon- fiebeen⸗ 4
dita, quæ non tantùm viris quoad contactum eſt incognita, aboondt⸗
ſed ab eorum etiam aſpedu remota, quèd vigili parentum ta.
cura domi cuſtodita, virorum oculis in facie aut nunquam
aut rarò patuerit. Ità poſt D. Hieronym Cornelius à Lapide
in Iſaiæ 7. v. 44. & Proverb. 30. v. 19. Barradius tom. I. lib.

8. c. 6. & patet ex Geneſ, 24. de Rebecca Exodi z. de Soro-

re Moyſis &c. Jam, Clientes Mariani, facilè advertere po- B. V. Chri-
. . . . ,„ſſtunm aluite
teſtis, hæc omnia Virgini & Patronæ noſtræ quàm optime
convenire. Annon enim Alma parens fuit, cujus & proles
& Alumnus erat DEl filius? hunc enim illa non ſolùra ge⸗
nuit, ſed & Virgineô ſuò lacte pavit, aluit edulijs, veſti-

mentis contexit, thoro ſinuque fovit, & educavit? Annon

etiam Alma id eſt, Sancta, & Inviolata, quæ in Lauretanis
elogijs decantatur Mater puriſſima, Mater Caſtiſſima, Ma.
ter inviolata, Mater intemerata. Dum conceptum Divi-
num ei nuntiavit Angelus Gabriel, nénne fortiter oppone-
bat non poſſe ſe ordinario modo concipere, quèd Virgini-
tatis voto obſtricta tenererur. Quomodo fiei iſtæd, ajebat,
uoniam viram non cognoſco, nec cognitura ſum: quis verò
ambigat de reliquarum ejus Virtutum Sanctitate, cùm ab
eodem Angelo gratiâ plena fuerit ſalutata? neque enim in
Matrem DEl fuiſſet electa, niſi omnium Virtutum cultu,

& ornatu fulgœntiſſima & ſplendidiſſima. Sed & Almam . Virge

. . S abſcondita
id eſt abſconditam fuiſſe luculentè patet ex eodem Angeli à conſor-

congreſſu: ſola inquit Ambroſius lib. 2. in Luc. ſola in pene- tio homi-

tralibus, quam nemo virorum viderit, ſolus Angelus repe- ums

rerit, ſola ſine comite, ſola ſinè teſte; nè quo degenere de-

pravaretur affatu, ab Angelo ſalutatur. ied ille. Exivit qui⸗

dem in publicum ad viſitandam Elilabeth, ſed more Virgi-
num Hebræarum, velata, faciéque abſcondita, quali babitu
E 3 ince-

38 Cursus Annui Diſcurſus I.
r: Cer. 11. incedere vulr Apoſtolus omnes Chriſtianas mulieres, ne ſui
V* u. aſpectù cuiquam ponant offendiculum. Abiüt in montana,
ſed cum feſtinatione inquit Lucas, quia Virgo nec videre,
nec videri diu appetijt, quæ voluit, eſſe parietibus concluſa
& abſcondita. Diſcite Virgines ait Ambreſius loc. cit. non
circumcurſare per alienas ædes, non demorari in plateis,
non aliquos in publico miſcere ſermones: MARIAin domo
ſera, feſtina in publico, manſit apud cognatam ſuam tribus
menſibus, non quòd domus illam delectaret aliena, ſed quia
frequentids videri in publico diſplicebat. éià Ambroſ. Non
illi anguſta domus fuit Eliſabethæ, non faſtidioſi mores aut
converſatio cum vetula, non illi prurichant pedes ad ſpa-
tiandum, ad luſtrandas vicinarum ædes, ad captandas con-
fabulationes & alloquia, vel cognoſcendos regionis illius,
aut Virginum mores, aut amictum aut faſtum, non ad oſten-
tandam ſe ſe, aut venditandam: nec ſpecdtare nec ſpectari
appetebat, quæ cupiebar eſſe Alma id eſt abſcondita, ſoli-
que DEo nota. Nimirum à teneris aſueſcere multùm eſt,
ut ſecutura ætas tantum non habeat irritamentum malo-
rum, quæ ex hujusmodi pruritu & curioſitate ſuboriri ſo-
lent. Erat enim verò trium annorum puppa à S. Matre
Anna in templum Hieroſolymas delata, DEOque conſe-
crata, ut in aliarum cöætanearum cætu divinis obſequijs in-
Nide ar. tenderet uſque ad annos nubiles, uti teſtatur D. Damaſee-
tam. a,lib. Tus. lib. g. de fide c. 1 5. Gregorius Wicomedienf. gs orat. de præ-
6.c. 6. Ba- ſentat. Gregor. Niſſenus de Natali. S§. Germanus Conſtantinop.
roaatete. orat. de oblat. Nicephorus lib. 1. hiſteriarum c. 7. Quemad-
Arido, modum enim ſuum Domicilium ſeparatum habebant Vi-
Rbarum duæ, ut reliquos vitæ annos pijſſime exigerent prope tem-
get“e plum, ut patet Luc. 2. in Anna zrophetiſſa filia Phanuezli,
um &c. gua non diſcedebat de emplo, Jejunijs & obſecrationibus ſer-
viens nocte, & die v. 37. ità ſuus Virgunculis deputatus erat
à Sacer-

B. Virgo Alma comprobatur ex &r. 39
à Sacerdotibus locus, ut in omni pietate & honeſtate inſti-
tuerentur & educarentur. Sicut igitur ætate noſtrâ clau-
ſtrales Virgines abſconditæ ſunt, ut non pateant aſpectibus
hominum, ſic erat alma Redemptoris Mater à tertio ætatis B. virgo
ſuæ anno, uſquæ ad decimum quartum, quo deſponſata eſt miam ian
Joſepho, etiam invita à Sacerdotibus. Sed enim dictu fa- nio ab-
ctuque mirabile, dum in publicum è templo trahitur, rur- ſconditas:
ſus abſconditur vita illius: ipſlum Matrimonium fit ei Vir-
ginitatis velamen, ut corrupta à concivibus exiſtimetur,
quæ erat Virgo integerrima & à viro intacta. Quis enim
Judæorum Virginem putarer, quæ in matrimonio junda
erat? & ut quid marito jungeretur, niſi ut more aliarum
mulierum, fœcundaretur, conciperet, & pareret? abſcon-
ditum enim carnalibus Jjudæis hoc erat myſterium, poſſe in
matrimonio conjugis utriuſque conſenſu ſervari Virginita-
tem, quod nobis Chriſtianis notum eſt, in Chryſanto &
Daria, in Valeriano & Cæcilia, in Marciano Imperatore
8& Pulcheria Auguſta, in Henrico Cæſare & Cunegunda,
in Eduardo Angliæ Rege & Editha, in Elzeario Comite &
Delphina, aliisque compluribus. Hoc equidem mirabile;
ſed mirabilius illud, quod Joſeph vir ejus oculis palpat, ute-
ro tumentem eſſe, & gravidam, quam novit eſſe à ſe inta-
kam: anne cenſeat Virginem, quam intuetur prœgnan-
tem? & non potiùs adulteram, fœdifragam, ſacrilegam,
S& voti violati ream: aut ſi per vim oppreſſa eſt, à quopiam
fſcelerato, forſitan in itinere ad montana profecto Virgi-
nem cenſere Joſeph non poteſt. Etenim quèd ſponſæ il-
lius Gabriel Angelus filij DEl conceptionem annuntiave-
rit, quòd ipſa de Spiritu S. conceperit, virtute Altiſſimi ob-
umbrante; hoc ignorabat Joſeph, neque enim, illi licèt
ſponſo dilectiſſimo, arcanum hoc MARIA revel4rat, cum
humilitatis ſtudio omnem ſuam gloriam & prærogativam
. l vebl⸗

Virginitas
Deiparæ
dzæmoni-
bus ab-⸗
ſcondita-

4dM Cursus Annui Diſcurſus I.
vellet eſſe occultatam, & obvelatam: ut omnis gloria filiæ
Regis eſſet ab intus, non ab extra, non ab ore hominum;
ſed nè quidem 4à notitia illorum. En ut Alma eſt Redemp-

toris Mater, ut abſcondita, ut ipſo filentio involuta & vela-

ta, ut ipſe ſponſus Joſeph arbitretur violatam, cùm tamen

de ea dici poſſet, quod de Rebecca Geneſ. 24. v. 16. puella

decora nimis, Virgéque pulcherrima & incognita viro. Quid
verò mirum Almam ſeu abſconditam fuiſſe hominibus il-
lius Virginitatem, cùm ipſos dæmones eo temporis latuerit:
quam vis enim naturalium rerum ſint ſcientiſſimi & corpo-
ris humani complexionem ac ſtatum perſpicere facilè que-
ant, tamen ignorabant, Virgéne eſſet, nécne cùm minimè
liceret eis eam accedere, ac explorare propter ſingularem
DEI protectionem, copioſam Angelorum afſſiſtentiam &
rütilantiſſimam Virginis ſanctimoniam: quippe ſicut mag-
nus ignis, verba funt D. Bernardini ſenen ſis tom. I. ſerm. 51.
e. 2. art. 3. effugat muſcas, ſic ab ardentiſſima Virginis men-
te & inflammatiſſima charitate effugabantur dæmones, &
pellebantur in tantum, quòèòd nec in modico erant aufi re-
ſpicere, nec de magno ſpatio illi appropinquare. hæc ile.
Cùm igitur Virginitatis illæſæ arcanum perſcrutari non au-
derent (né filij DEl incarnatio & nativitas ex Virgine, an-
te tempus innoteſceret) & aliunde viderent illam filium pe-
periſſe, opinati ſunt maligni ſpiritus more aliarum mulie-
rum peperiſſe læſa Virginitate. Atque hinc S. Hieronymus
in cap. I. J. Maithæi. dum ponit cauſas, ob quas DEl filius ex
deſponſata voluerit naſci Virgine, & non ex ſoluta conju-
gio, affert hanc ex S. Ignatio M. ut partus inquiens ejus ce-
laretur diabolo, dum eum putat, non de Virgine ſed deuxo-
re genheratum eſſe. ſic ille. Ità nimirum diabolica fallere opor-
tebat ingenia, qui dolis ac fraudibus Adamum & Evam
ſeduxerant, Hoc epus noſtræ ſaluti, ità canit Ecclefia in

oFicio

B. Virgo Alma comprobatur ex &. 41
, cio de cruce, ordo depopoſcerat, multiformis proditoris, arz
us artem falleret, & medelanm ferret indè, heßtis unde laſerat. —
Quoniam veròô prima generis humani Mater Divinitatis ap- Degn er⸗
petens viam ſuperbiæ ingreſſa eſt, è diverſo Alma Redem-tatis divi-
ptoris Mater ancillatum profeſſa, ſemitam tenuit humili- næ B. V.
tatis, ut non tanquam DEl Mater (uſpici ac æſtimari Vel. ablcondi-
let, ſed velut aliqua de communi fœminarum grege. Mi-
rantur nonnulli ſacrarum litterarum expoſitores, hæretici
verò etiam vilipenſionis anſam arripiunt, quèòd Chriſtus in
nuptijs Canz Galilex, & rurſum in cruce MARIAM, non
Matris, ſed mulieris nomine compellaverit inquiens: quid
mihi, & tibi eſt mulier, Joan. 2. AMalier ecce filius tuus.
Joan. 19. Sane Matrem ſuam non hegavit, qui ſe toties in
Evangelijs filium hominis appellavit, nec filialem ſubtra-
xit honorem, aut affectum, qui ad petitionem illius, etiam
ante tempus & horam, aquam in vinum prodigiosè conver-
tit, & candem Joanni Dilecto ſuo diſcipulo tanquam Ma-
trem honorandam, curandam, & fovendam commenda-
Vit. Veram noverat DEI filius graves accidere Virginis
auribus non tantùm laudes ſed & titulum Matris DElI „quæ
animitus cupicbat ancillari filio DEI, juxta ſuum effatum
Luc. I. Ecce ancilla Domini. Alma id eſt abſcondita eſſe
petebat in terris, etiam quoad titulum & dignitatem Ma-
ternitatis Divinæ humillima Virgo, inde ſingulariter æſti-
mari ac honorari, ut Mater DEl filij, tanti Doctoris, & Pro-
phetz, tantorum miraculorum patratoris, refugiebat, &
abhorrebat. Hine non ſolita quærere prima ſubſellia, non
PIærogativas honoris, non proximum filio prædicanti lo-
cum, fed turbis immixta ſtare, quaſi una de communi mu-
lierum grege. Et quidem cum præ irruente turba aliquan-
do in ædes cum filio ingredi non poſſet, Matth. 12. exiſti-
mabat quidam ſe gratiam initurum apud filium & Matrem,

Vita &

virtutes B.

Virginis
abſondi-

tæ.

42 Carsus Annui Diſeurſus I.
ſi illam foris ſtare indicaret Chriſto, at reprehenſus eſt ab
hoc indirectè, eò quòd nòſſet filius DEl Matrem ſuam eſſe
velle alman & abſconditam, non quærere propalari ſed la-
tereé, non ambire ſingularitatem, ſed locum etiam noviſ.
ſimum. Non abſimile quid accidit mulieri Luc. I1. quæ
extollens vocem deturba ajlebat. v. 27. Beatus venter gqat
ie portavis, & abera quæ ſuxiſti: At DEl filius quia nove-
rat has laudes Matri ſuæ præſenti eſſe ingratas ac adverſas,
aliò ſermonem divertit, ut cùm mulier illa tanti æſtimaret
dignitatem ſuæ Matris naturalis, conaretur fieri Mater
ſpiritualiter, verbum DEl audiendo, mente concipiendo,
factis pariendo, ut exponit D. Gregor. homil in Evang. Hæc
ipſa Matris almæ modeſtia, verecundia & humilitas cauſa
eſt, quòèd in Evangelica hiſtoria parum ſit legere, de illius
præconijs ac laudibus: licèt enim ſat fuse Joann. Baptiſtæ
proſapia, Sanctitas, res geſtæ, mors, ac Martyrium de-
ſcribatur, attamen de Virginis parentibus, de immaculata
ejus conceptione, Nativitate, præſentatione in templo, de
præcellentibus totius vitæ virtutibus, de morte & aſſumptio-
ne in cœlum nulla fit mentio. Et quidem ea ipia quæ icri-
ſerunt Evangeliſtz de Angeli annuntiatione, de ortu
Chriſti & oblatione in templo, de Fuga in Ægyptum, &
alijs pueri ESU actis, ipſius Virginis narrationc accepe-
runt, cum alius hominum non fuerit conſcius corum, ſed
velipſa volente, vel ſiccè cadem referente non conſignàâ-
runt, niſi ea;, quæ ad hiſtoriæ & vitæ Chriſti ſeriem neceſ-
ſaria videbantur, ut cùm ipſa viveret, nihil eximium, ni-
hil magniſicum, nihil ad ſui laudem vel commendatio-
nem in Eccleſijs legeretur. Alma, abdita abſcondita ac
inundo deſpicabilis & ignota eſſe cupiebat, ur om nis gloria

Vana glo ejus eſſet ab intus. Hinc diſcamus Clientes Mariani, quàm

ria fugien⸗

da.

fugere ac averſari nos oporteat vanam hominum laudem,
famam

B. Virgo Almacomprobatar ex &c. 43
famam & gloriam. Equidem opera bona & DEO glorioſa
facienda funt, ſiquidem ſcriptum eſt Matth. 5. v. 16. ſc lu-
ceas lux veſtra coram hetiibus, ut videant opera veſtra bona,
& glorificent Patrem qui in Cœlis eſt: verùm non ideo faci-
enda ſunt, ut gloriam ab hominibus captemus, quia mo-
net idem Salvator cap. 6. V. I. attendite 2à juſtitiam veſtram
faciatis coram hominibus nam & hypocritæ hoc faciunt, ut
fuſiùs exponit Salvator: & receperzz! wzercedem ſuam hic
futilem gloriolam, quam intenderunt, ur non habeant,
quod ſperent à Cœleſti Patre. Cæterûm ſi neceſſitas, &
boni exempli ratio non exigat, occultandæ potiùs virtutes
& abſcondendæ, quàm propalandæ; nè pe riculo vanæ glo-
riæ exponantur. Relinquamus Thraſonibus & fumiven-
dulis illud: pulchrum eſt monſtrari digitis & dici hic eſt:
nobis ſufficiat gloria ab intus, teſtimonium conſcientiæ no-
ſtræ. Et Pater qui videt in abſcondito, reddat tibi. Neque
hic, ait Auguſtinus, videri ab hominibus nefas eſt, ſed ideo
agere, ut videaris ab hominibus. itd ille. Gregorius lib. 5.
Moral. c. 27. intus ſunt ſervanda bona quæ agimus, ſi ab in-
terno arbitro mercedem recipere noſtri operis expectamus:
occult :da ſunt quæ agimus, ne in hujus vitæ itinere the-
faurum incaute portantes latrocinantium ſpirituum
incurſione perdamus. iid ille. Vide eundem
in Breviario de communi non Virgi-

num lect. 8.
x Xx

F 2 PDlISCIR-

44 Cursus Annui Diſeurſus II.
ð
DLDISCUIRSUIS II.„
Ad illa verba: Redemptoris CMWater.

De qua natus ℳ 71ESUS, qui vocatur Cbriſtus.
Matth. 1. v. 616.

Quaatum )Oſtquam lamentabili caſu per Adami peccatum, uni-
Chriſto . .
Krdemp. verſum genus humanum perijſſet, & cœlo excluſum,

tori & ejus Pœis inferni obnoxium factum eſſet; commeritum qui-
Matri de- dem erat, ut in eas quantocius præcipitaretur, quemadmo-
besmus. qum rebellibus cum Lucifero Angelis accidit; miſericor-
diâ tamen motus DEUS, benignius nobiſcum egit: ſolum
hominem è paradiſo, amœniſſimo delitiarum loco ejecit,
& miſerijs tem porabilibus, labore, dolore, æſtu, frigore,
fame, ſiti, morbis & morte voluit caſtigatum. Et quam-
vis hoc aliquod miteris eſſet levamen, quod æternas non-
dum paterentur pœnas inferni, metus tamen inſtabat con-
tinuus, æternas quoniam pœnas in morte timendum. De-
linquere poterat homo, & poſteros omnes hæreditario pec-
cato in ficere; at nec quidem pro ſuo unico peccato ſatisfa-
Furus ho- cere poterat purus homo. Etenim ſatisfactio perfecta DEO
potuit pro præſtanda erat, licèt enim imperfectâà pro ſua clementia
peccato Contentus eſſe potuerit, vel ctiam penitus condonare, pro-
Adami ſa- ut docet S. Auguſtinus lib. 1o. de Trinit. c. 3. & libro de
tisfacere. 2: . 1: .
D agone Chriſti. cxigebat nihilominus perfectam & adæqua-
tam, ut juſtum quoque ſe eſſe demonſtraret. At verò ſa-
tisfactionem perfecdam præſtare, purus homo non po-
terat; illam enim oportebat eſſe valoris & pretij infiniti,
cuů᷑m

Quantum Chriſto Redemptori &. 4 5

cùm contemptus per inobedientiam DEO illatus valoris

fuerit infiniti, infinitæ enim Majeſtatis perſona offenſa e-

rat. Satisfactionem autem valoris infiniti purus homo,
neque omnes homines ſimul ſumpti præſtare poterant,
cûm fint perſonæ finitæ, & reſpectu DEl nimis viles &
contemptibiles. Sed audiamus D. Ibhomam Angeliceè diſ-
ſerentem æ. p. J. 1. art. 2. ad. 2. Satisfactio poteſt dici ſuffi-
ciens dupliciter: unò modé perfectè, quæ eſt condigna
per quandam adæquationem, ad recompenſationem com-
miſſæ culpæ; & ſic puri hominis ſatisfactio ſufficiens eſſe

non potuit; quia tota humana natura erat per peccatum

corrupta, nec bonum alicujus perſonæ, vel etiam plurium
poterat per æquiparantiam, totius naturæ detrimentum re-

compenſare. Tum etiam quia peccatum contra DEUM

commiſſum quandam infinitatem habet, ex infinitate Di-
Vinæ Majeſtatis: tantò enim offenſa eſt gravior, quantò

major eſt ille, in quem delinquitur. Unde oportuit, ad

condignam ſatisfactionem, ut actio ſatisfacientis haberet

efficaciam infinitam., Hac ille. Nec alia mens eſt SS. batrum.

quibus &. Ambreßus in LEuc. Nullus homo tanti eſſe potuit,

qui totius peccatadeleret mundi. Et concilium Epheſinum tom.

6. c. 7. erat alterum duorum neceſſarium, ut aut homines
Ppro peccatis abirent in mortem (nimirum ſempiternam)
aut certè ut hujusmodi pretium penderetur, quod exa-
dum debitum adjuſtitiæ amuſſim exæquaret. itè Concilium.
Patet ergo neceſſariam fuiſſe perſonam infinitam, valoris
& excellentiæ infinitzæ, ut adæquatè divinæ ſatisfieret ju-

ſtitix, & humanum genus à peccato redimeretur. Ità &.
li . ſGculum Davidispf. Uade nos
Baſilius exponens verſiculum Davidis pſ. 48. Frater non re- redimere
dimit, redimit homo: non homo, inquit, nudus, ſed ho- debuit DE-
mo DEUSYESUS Chriſtus, quia nullusalius poterat condig- G; bomo
num afferre pretium, Ert S. Auſelmus lib. cur DElIs homo. EBSus.

3 c. 6.

46 Carsus Annui Diſcurſus II.
e. 6. ſatisfactionem neque poterat facere nisi DEUS, neque
debebat nisi homo; neceſſe eſt ergo, ut eam faciat DEtIs
homo. itd ille. Verùm ur DEsS fiat homo, quis ſperare
audeat? quis vel cogitare? ut tanta Majeſtas ad tantam
demittat vilitatem ſe ſe? & quidem in gratiam viliſſimi
hominis, qui propter inobedientiam ſuam odium & pœnas
Quastum ſempiternas eſt commeritus? Et cur non Angelicam redi-
Ren bene⸗ mat naturam multò nobiliorem, quæ etiam cum Lucifero
peccaverat? Verùm ſic DEUS dilexit mundum, ut fliaum
ſanm unigenituz darerz Oan. 3. ſic filius nos homines dilexir,
ut daret ſemetiplum in ærumnas, contemptum, pœnas, paſ-
ſonem, & mortem. O admirandam DEl bonitatem! 6
inſcrutabilem miſericordiam! quid miſericordiùs valet
intelligi, inquit Anſelmm lib, cit. quàm quòèòd peccatori æ-
ternis tormentis deputato, & unde ſe redimeret, non ha-
benti, dixit Pater: accipe unigenirum meum, & da pro te:
& filius: tolle me & redime te, ſic ille. Tunc enim verò
factum eſt, quod decantavit David pſ. 84. miſericordia &
veritas obviaverunt ſibi, aſtitia & pax oſculatæ ſunt, ut de-
ſinant inimicitiæ DEUM inter & hominem, ut redeat in
Vide Bar- gratiam, deperditus homo. Verùm ut pro homine ſatisfa-
tadium Ceret DEl filius non tantùm neceſſe erat, ut hominis natu-
tom. r. lib. ram aſſumeret; ſed cum natura deſcendens ab Adam pec-
em, ad arit, oportebat, ut non aliunde, ſed ex linea & & ſtirpe,
Adami naturam humanam fſibi procrearet, ut eadem natu-
ra, quæ peccârat, etiam ſatisfaceret, non alia. Quid igi-
Ad hoco- turadinvenit Divina Sapientia? voluit concipi & naſci
pus elegit S .
Bbi in Ma- &eX muliere de ſtirpe Adam, ut ſe verum hominem ex Adæ
trem Ma- poſteritate demonſtraret: ut verò etiam DEUM ſe eſſe
inem comprobaret, ex Virgine concipi & generari voluit. Et
quænam illa? an Rachel aliqua, vel Rebecca, vel Sara,
quas formæ raritas, & gratia commendavit? an aliqua Ja-
3 hel

Quantum Chriſßto Redemptorié. 47
hel vel Judith, quas fortitudo celebres reddidit? an Abi-
gail vel Eſther, quas prudentia fecit illuſtres. An Suſanna
caſtitate prænobilis? non has elegit Dominus in Matrem
ſibi, ſed MARIAM filiam Joachim & Annæ: & de hac natus
eſt JESIS qui vocatur Chriſtu. Hæc ergo eſt Alma Re-
demptoris Mater: Alma quia Sancta, & immaculata Ma-

Uade facta
eſt Alma
Redemp-

ter, uti nuper dicebamus; hæc alma Redemptoris Mater, toris Ma-

quia halma, id eſt Virgo inviolata: hæc alma ſi alma ab a-
lendo derivatur, ut placuit Feſto Grammatico. Hujus
enim almæ parentis alumnus eſt DEl filius, ab ipſa alitus eſt
in infantia & adoleſcentia; ipſa Virgineo lacte parvulam
lactavit, coctis ſuà manu cibis pavit, aquis lavit, ſinu fovit,
veſtimentis contexit. Hic vellem perſpicacia pondera-
rent ingenia, ad quam ſublimem dignitatis gradum evecta

tere

ſit una puella Hebræa. Verée benedicta inquit &. Chryſolog. Exinde ben
Jer. 173. portavit eum, qui portat orbem nutrivit omni. nedicendæ.
um viventium nutritorem. Hinc etiam S. Brigitta lib. 3.

revel. c. 29. exclamare auſa. Benedicta ſis Virgo, in qua
DEUS magnus factus eſt parvus, antiquiſſimus Dominus
factus eſt puſillus filius, ſempiternus DEUS & Creator inviſi-
Dilis factus eſt viſibilis crcatura. Quidni & nos exclamemus
vel cum Joannis Baptiſtæ Matre: benedicta tu inter malie-.
res. Luc. I. V. 42. vel cum pientiſſima illa muliere. Luc. I1.
beatus venter, qui te portavit, & uabera, quæ ſuxiſti. Tu
enim ipſa ſpiritu S. impellente prophetâſti: Luc. I. v. 48.
Ecct enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes, quia
ſecit mibi magna qui potens eſt. Annon enim hoc magnum
& ſummopere mirandum uti obſervavit S. Petrus Chryſolo-
gus ſer. 140. dicens: pavet cœlum, tremunt Angeli, natu-
ra non ſuſtinet: & una puella ſic DEUM in ſui pectoris
capit, recipit, oblectat hoſpitio, ut pacem terris, cœlis
gloriam, ſalutem perditis, terrenis cum Cœleſtibus paren-
telam,

48 Cursus Annui Diſcurſus II.
WVagai æ. telam, ipſius DEl cum carne commercium pro ipſa dom s
Aimanda exigat penſione. ita ile. Sed dum celebramus Virginis fe-
giamarto⸗ licitatem, non deſinamus mirari filij DEl exinanitionem:
etenim ut loquitur S§. Udephonſus ſerm. de Nativ. V. quanta
fuit hæc dignatio at crearetur ex te, quam creavit, portare-
tur manibus, quas formavit, ſugeret tua ubera, quæ ipfſe
implevit. ſic ille. Et quid ad hoc faciendum impulit? nul-
la neceſſitas, ſed liberrimus amor: apparuit benignitas, &
humanitas Salvatoris noſtri DEI. Tit. 3. v. 4. Græcè pro hu-
manitas ponitur, &ιααααμιοοναα, id eſt amor hominum. Sie
enim DEUSdilexit mundum, ſic dilexit hominem mun-
do deditum! Quem verò in finem: annon alios & homi-
nes, & Angelos creare poterat ad hoe ipſum? annon ab æ-
terno ſinèe Angelis, & hominibus beatus erat ſemetipſo? ut
quid ergo ſe exinanivit filij DEI Majeſtas? venit filius ho-
mini quærere & ſalvum facere quod perierat. Matth. 18. ut G
miſerij’s & pœnis æternis redimeretur perditus homo mi-
ſerijs & pœnis temporalibus ſe ſubjecit DEUS homo. Er
hunc non amemus, qui nos ſicamavit? adhuc peccatis of-
fendemus, & ſalutem noſtram perditum imus, quam ille
quæſitum venit ?2 Abſit hoc à Chriſtiano, abfit à ſalutis
ſux, & Salvatoris ſui amante peccatore. Quin imd ſata-
r: Matris Bat, ut non tantùm ſuo Redemptori ſit gratus, ſed eriam
PEI coo- Redemptoris Matri MARI: ex hac enim & non alia car-
Peratio. nem & ſanguinem affumpfſit, in qua pateretur, & quem
profunderet in humani generis redemptionem: corpus à
Virgine acceptum dedit in flagella, in crucem, in mortem;
ſfanguinem de Virginis ſanguine profluum libavit æterno
Patri, in noſtræ pretium redemptionis. Hinc Proclus Epiſ-
copus Ciſetenus prout videre eſt tom. 1. Concilj Epheſini, non
incongrue MARIAM vocat nubem illam, quæ ſuper Che-
rubim ſedentem in ſuo corpore geſtavit,. Vellus mundiſ-

Quantum Chriſto Redemptori S. 49

Gmum cœleſti pluviâ madens, ex qua paſtor ovem induit.

Pontem per quem DEUSad hominem deſcendit. Admi-

randæ œcconomiæ telam ex qua & in qua ineffabili quodam
modo admirabilis illius anionis tunica confecta: cujus tex-
tor extitit ſpiritus ſanctus, netrix virtus ex alto obum-
brans, lana vetuſta, villosaque Adami pellis, trama im-
polluta Virginis caro, radius texorius immenſa geſtantis
gratia, artifex Verbum per auditum illapſum. ità ile. ſuc-

itd ille. Hinc illam appellat Divus Epiphanius ſer. de laudib.
Virg. menſam, quæ panem vitæ nobis ſuppeditavit; An-

Areas Cretens. de dormit. & annunt. V, urnam auream, quæ

eum fert, qui dulce manna reddit. S. Damaſieuns para-
diſi reſeratricem. Irenæus ſalutis cauſam, Auguſtinu, hu-
mani generis reparatricem, Albertu M. adjutorium ſimi-
le ſibi, quale ſcilicet habuit Adam; Anſelmus Orbis perdi-
ti reparatricem. Petrus Damiani totius ſalutis exordium.
Unde D. Bernardus homil. 3 ſapermiſſus eam ſic alloquitur:
inveniſti gratiam apud DEUM, quam nemo ante te potuit
invenire: quam gratiam: DEl & hominum pacem, mor-
tis deſtructionem, vitæ reparationem. zed ille. Quod ſi
igitur Chriſtus eſt manna, aut panis de cælo deſcendens prout
ſe vocat. Joan. 6. M ARIAeſt navis inſtitoris de longè por-
ans panem: Proverb. 31. V. 14. Si Chriſtas lignum vitæ,
aut arbor vitæ. M ARIA eſt Paradiſus, unde arbor hæc ſalu-
tifera prodivit. Si Chriſtusclavis David Iſaj. 2 2. apoc. 3.

& Clavis cœlorum, MARIA clavigera paradiſi, ſi Chriſtus

agua ſaliens in vitam aternam. MARIA ciſterna eſt,
quam ſuſpirabat David. 2. Reg. 23. V. 15. ſt quis mihi
daret yotum aquæ de ciſterna, qua eſt in Bethlehem, quia in
Becthlehem naſciturum prævidit Chriſtum. Si Chriſtus
CL redeme

„ 2 . . . B. Virgo
cincde, ſimulque nervose D. Ambreſius Epiſt. 52. Virgo, noſtræ ſa.

genuit mundi ſalutem, Virgo peperit vitam univerſorum latis adju-
toriumg

5So Carsus Annui Diſcurſus 1. 1.

redemptionis nofßfra pretium. I. Cor. 6. M ARIA eſt mulier,
que perditam drachmam quæſivit „ & invenit: inveniſti
enim gratiam ait Angelus Luc. 1. Denique ſi Chriſtus ſalus
noſtra eſt, MARIA cauſa ſalutis, noſtræ ſalutis exordium.
Videte igitur Mariani Clientes, quantum non ſolùm filio
DEl, ſed etiam ejus Genitrici obligati ſumus: illi, quèòd
nos redemerit, huic quòd nobis genuerit Redemptorem.
Hæc eſt enim, verba ſunt melliflui Bernardi ſer. 4. de aſ-
ſumpi. quæ totius mundi reparationem obtinuit, ſalutem
omnium impetravit: conſtat enim pro univerſo genere hu-
mano fuiſſe ſollicitam, cui dictum eſt: ne timeas M AklI..
inveniſti gratiam; utique quam quærebas, ità ile. Quapro.
pter monet D. Aaguſtinus ſer. 17. de Nativit. Veneremur
ſalutis auctricem, quæ dum Auctorem ſuum concepit, de
cœlo, nobis Redemptorem præbuit in terra. ſic ille. Cùm
B. Mechtildis, ut habet P. Barry in anno S. pro 6. Jul/j Solli-
cita eſſet, quid grati præſtare poſſet B. Virgini, pro tanto
in ſe affectu & beneficijs; apparuit ei Salvator, dicens: filia
pro exhibenda gratitudinis vice, lauda & celebra Matris
meæ fidelitatem, quâ acceptavit & adimplevit æterni Pa-
tris voluntatem, tam quoad me, quamquoad ſe. Lauda
præterea accuratam illius induſtriam, quâ mihi ſervivit,
& ærumnis, atque doloribus meis compaſſa eſt. Lauda
denique incomparabilem illius amorem, quò proſequitur
genus humanum, ut etiamnum in cœlo conetur animas ad
Ad pulſum ine & ad unum ovile reducere. Ut igitur gratiam aliqua-
Ave reci- Iem pro gratia & aliquale obſequium pro beneficijs reddat
tanda An- S. Mater Eccleſia: ſalubriter inſtituit, ut ter in die, manè
Fratio. meridie, veſperi, & triplici quidem ductu campanæ ſig-
num daretur; ad pronuntiandum ter Angelicam ſalutatio-
nem, tum ut crebriùs beneficij incarnationis memores,
gratias agamus SSS. Trinitati, à quo beneficium hoc pro-
fluxit:

Quantum Chriſo Redempteri ce. 51

fluxit: tum ut Virgini Deiparenti debitus honor quoque,

& gratiarum actio deferatur, cùm elegerit illam DEUS
velut in adjutorium ſimile ſibi ad mirandum hoc opus per-

ficiendum. Nolo hic commemorare, quod ex Pelbarto
refert Faber, in Op. Trip. Feſto naſcentis Firginis. conc. 7. n. 6.
De turri ad terram inclinata, ad corripiendum ſterten-
tem, dum pulſusad Ave matutinum daretur. Aliud nobis
exemplum ſuggerit Drexelius in Roſis Aarianis part. 1. c.
11. §. 2. de S. Carolo Borromæo, nobilitate, & Cardi-
nalitia purpurà eminentiſſimo. Hic non tantùm quotidie
officium & Roſarium B. V. genibus nixus, recitare ſoli-
tus, ſed etiam, dum ad ſalutationem Angelicam dari ſig-
num audiviſſet, mox in genua ſupplex ruit: in curru ſe-
diſſet? è curru deſcendiſſet: in equo fuiſſet, ex equo
quàm primùm deſilijſſet, & ut iter ſe dabat, in cœno fſixiſ-
ſet genua, tantèò libentiùs, quantò ſubmiſſiùs., Idem refert,

pari. 2. c. z. G. 2. de Luſitano Conimbricenſi, quèd dum

hic ſub veſperum domum repeteret, & Ave pulſaretur, re-
pente conſtitit, ut pro more ſalutationem Virgini diceret;
& ecce globus è bombarda ab inſidiante inimico exploſus;
penes ipſum prætervolat, trajecturus eundem, ſi greſſum
adhuc unum feciſſet; ſic enim vitæ illius inſidiator greſſus
dinumeraverat, ut ad ictum ipſi veniret, tranſiturus. Quod
autem Mariophilus hic ſteterit; non verò genuflexerit for-
ſitan fuerit tempus Paſchale, aut dies Dominicus, quo in
memoriam ae venerationem Domini reſurgentis ſtare con-
ſuetum eſt in Becleſia. Non igitur erubeſcamus confiteri
nos Clientes Marianos, imò Chriſtianos, qui incar-

nationis V, denuntiatæ ſimus immemores.
late .
X*

G 2 DISCIR-

52 Cursus Annui Diſcurſus III.
DISCURSUS III.
In illa verba: Quæ pervia cœli porta manes.
Non eſt ir aliud niſi Domus DEI& porta Cel.

Geneſ. 28.
Porta pa- Emorant Faſti Mariani 27. Aprili ex Bzo*† tom. 1.
tens in cœ. Annal. & Franciot de Sanctis Lucenſibus, ancillam fuiſ-

lum Maà- ſe Lucæ in Hetruria, Sitam nomine, quæ non tantùm mi-

RIA, quia . 4 . . .1
Peccarctes randa in pauperes liberalitate, & dexteritate, ſed & alijs

aliàs dam- jnſignibus caſtitatis & pietatis operibus excelluit. Hæc
nndi; ſa. dum aliquando extra Urbem pia loca pro more inviſeret,
ſequuntur accidit, ut laſſata viribus ad fonticualum quempiam ſubſi-
perilam, ſtens, eaſdem reſtauraret: ſed noctis ingruentis immemor,
ber Portarm portas Civitatis ſibi clauſum iri non animadvertit. Adeſt
Milericor- igitur piæ animæ Coœlitum Regina, ſed habitu ignoto (Ma-
di⸗ „du tronam Civilem & honeſtam præſeferebat) & an ſecum in
iſtkrie Urbem, cùm tempus jam ſit extremum, ire velit, interro-
non intra gabat. Reſpondet Sita, ità: & inter eundem pijſſima ac
cat. Jalciſſima milſcent colloquia. Ubi ad portam Civitatis

ventum, occluſam quidem conſpexit; ſed ubi propiùs ac-

ceſſit, repente aperiri intuetur, nemine vigilum præſente:

Sed & ad domum Domini ſui à Virgine Virginum comite
deducitur, atque ubi à Sita ad hoſpitium matrona, tanquam
peregrina invitatur, videri deſijt. Si hæc pia anima faci-
lem ad portas Urbis habuit aditum DElparaà auxiliante,
quidni cœli portæ eidem patuerint, eâdem adjuvante? Ve-
rùm nos, qui grandibus onuſti ſumus ſceleribus, quas non
maoras,

—.———

ſe⸗

Porta patens in cœlum Maria, &ec. 53
moras, imò remoras timere poſſlumus, dum portæ cœli no-
bis adeundæ erunt 2 multi enim ſunt vocati, pauci vero electi.
Matth. 22. v. 14. Et ſi juſtus vix ſalvabitur, impius & pecca-

tor uabi parebaunt ? I. Petri. 4. V. 18. ſanè ſalubris admonitio

eſt Salvatoris. Matth. 7. v. I 3. intrate per angaſtam portam:
quia lata poria, & ſpatioſa via eſt; quæ ducit ad perditionem,

& maliti ſunt, qui intrant per eam. Quam anguſta porta, &

arcta via eſt, quæ ducit ad vitam, & pauci ſunt, qui inveni-
uni eam. Haæc poria Domini, cecinit David, pſ. 117. v.
20. juſti inirabunt per eam, ſed peccatores, per quam? an-
non habent quod expaveſcant Paulinam ſententiam I. Cor.
6. v. 94. Nolite errare; neque fornicaryj, neque Idolis ſer-
vientes, neque adulteri, neque molles, neque maſiulorum
concubitores, neque fures, neque avari, neque ebrieſi, neqdue
maledici, neque rapaces Regnum DEl poſſidebunt. Quapro-

pter non ſperent ingreſſum cœleſtis Jeruſalem, qui ejuſ-
modi ſceleribus ſunt involuti, quouſque ſe ex ijſdem per

pœnitentiam non evolverint: quippe non intrabit in eam

aliqued coinquinatum. Apoc. 21. v. 27. Verüm reſpirate

peccatores: cùm enim DEUS non tantùm juſtus ſit, ſed
& miſericors, non tantùm habet portas juſtitiæ, per quas
juſti intrant, ſed etiam portas miſericordiæ, per quas pec-
catores ingrediuntur. Principalis clementiæ porta Chri-
ſtus ipſe eſt; prout ſe ſe appellat Joan. 10. v. 9. egs ſum
oſtium, per me ſi quis iniroierit, ſalvabitur, &c. Quô⅛d
autem oſtium miſericordiæ ſit, palàm fecit, dum peccatores
non tantùm recipiebat, ſed & manducabat cum illis Luc. 15.

cùmque ob id zelotes juſtitiæ fucatæ ſtomacharentur, &

murmurarent Judæi, miſericordiam, inquiebat, Salvator
volo, non ſacrificium; non enim veni vocare juſtos, ſed pecca-
tores. Matth. 9. v. I3. ut verò faciliùs ac con fidentiùs acce-

derent peccatores, oſtiarium poſuit Petrum, huic claves

3 tradidit

54 Carsus Annui Diſcurſus III.
Tr. egni Cœlorum, ut fragilitatis ſuæ conſcius, etiam
in alios foret miſericors. Quin etiam tum ipſum, tum re-
liquos Apoſtolos portarum nomine inſignivit apud Regi-
um vatem pſ. 86. fundamenta ejus in montibus ſanctu, diligit
Dominus portas Sion. Ubi non ſolùm per fundamenta, ſed
etiam per portas Apoſtolos intelligit D. ’Auguſtin, in cit. pj.
& fundamenta quidem eos aſſerit: quia eorum authoritas
portat infirmitatem noſtram. Quare ſunt portæ? quia per
ipſos intramus ad regnum DEI. itid ille. Ne verò dignitati
Chriſti derogari aliquid, obloquantur hæretici, ſubjicit
Auaguſtinus: cùm per ipſos intramus, per ipſum (Chriſtum)
intramus, ipſe enim eſt janua. Et cùm dicantur duodecim
portæ Jeruſalem, & una porta Chriſtus, & duodecim portæ
Chriſtus, quia in duodecim portis Chriſtus. hæc Auguſtinus.
Et verò Apoftoli legati Chriſti ſunt, pro Chriſto legatione
Jungimur, inquit Paulus. 2. Cor. 5. v. 20. Vicarij Chriſti
ſunt: quod autem quis per alium facit, per ſe feciſſe vide-
tur, ut ait regala juru, in 6. Quò igitur pactò decederet
aliquid honori Chriſti, ſi & ipſi Apoſtoli portarum cœle-
ſttis Jeruſalem habeant ola ves, & poteſtatem, atque per ipſos
Ex iaai. ingredi nos fareamur. Quod ſi ità eſt, non vereamur Cli-
hunc lati- Entes Mariam Patronam noſtram cœli portam appellare:
uàs probat non enim aberrabimus, ſi eam cum Eccleſia, tum in hoc
u errus hymno, tum in Litanijs Lauretanis Cœli januam collau-
riali ca241, demus. Ità profectò KRaperius lib. 3. de divinis off s dum
Pelbar in Vigilia Nativ. D. expendit illad pſ. 77. v. 23 Januas cæli
lario lib. Aperuit, & 6pluit illis manna &. ait: maxima portarum ce-
11. part. 1. Ii, quas Dominus ut nobis hoc manna plueret, nobis ape-
6, 0. ruit, MARIA EXtitit, per quam ad nos Verbum DEl caro fa-
Rtum, de cœlo deſcendit & c. Ipſe dudum hoc aſſeruit Au-
guſtinus ſer. 14. de Naziv. Domini. dum illam sic loquentem
introducit: porta facta ſum cœli, janua facta ſum filio DElI:

Porta patens in cœlum Maria, &c. 55

iſta facta ſum porta quam vidit Ezechiel Propheta. c. 46. in
domo Domini clauſam, quia MARIA Virgo ſemper intacta.
iid ilee. Quam vis autem hanc portam clauſam aſſerat pro-
pter clauſtrum Virginitatis illæſum, occluſa tamen non eſt
peccatoribus, ad ſe confugientibus, quia pervia cœli porta
manet. Hoc piè, & eruditè comprobat s. Antoninas. part.

4. tin. 16. c. 20. G. 12. dum portam cœli MARIAM. affirmat:

quoniam per eam exivit de cœlis ad nos, quidquid unquam

gratiæ creatæ venit in mundum: unde dicitur Mater gra-

tiæ, & Mater miſericordiæ. Et de ea poteſt intelligi illud
Sap. 7. omnium bonorum Mater eſt: & venerunt mihi omnia
bona pariter cum illa ( ſcilicèt Virgine) poteſt dicere mundus.
Secundèò quidquid boni, id eſt omnis, de terra intravit ad
cœlum, ut Sancti omnes, per ipſam ut portam, ſeu medium
intravit, nimirum per benedictum fructum filium ſuum
Quod ſi Apoſtoli. Apoc. 21I. dicuntur duodecim portæ Je-
ruſalem, quoniam præ cæteris, & meritis, & exemplis nos
important in cœlum; multèò magis poteſt dici B. V. cœli
porta propter majus ejus, & perfectius ſuffragium, & vitæ
exemplum: & prætereà, quia omnes per Chriſtum Media-
torem, Natum de Virgine in cœlum introducuntur. Ha-
tenus S. Præſul Florentinus. Comprobat id ipſum Seraphi-
cus Doctor Bonaventura in c. I. Lucæ, dum ait: nullus jam
poteſt cœlum intrare, nisi per Mariam tranſeat, tanquam
per portam: ſicut enim DEUS ad nos non venit, nisi per ip-
ſam; ità per ipſam oportet nos redire ad DEuM. ſic ille. Hinc
rectè D. Ephrem, orat. de DElpar. Virginem it ſalutat. Ave
Porta Cœlorum, & ſcala, aſcensusque omnium: Ave Re-
ſeramentum portarum cœleſtis Paradiſi. Et ut multa pau-
cis dicam S. AMethodius Martyr, orat. in hypap. portam cœli
appellavit. S. Ildephonſus ſer. 1. de aſſumpt. januam cœli. §.
Damaſcenus orat. 1. de Nativ. Portam vitæ. Sed utad the-
ma

56 Cursus Annui Diſcurſus 111.

ma noſtrum veniamus, recolamus ſaltem obiter viſionem
illam admirabilem, quam habuit Patriarcha Jacob, dum
nocte ingruente, in patente campo, lapide ſolum ſubſtrato
obdormiviſſet. Vidit ille cœlum aperiri, & ſcalam à terra
in cœlum aſſurgere, & DEuM quidem ſummitati ſcalz in-
nitentem, Angelos verò per eandem aſcendentes, & deſcen-
dentes. Unde evigilans in has erupit voces: non eſt hic ali-
ud, niss Dowus DEl, & porta cæli. Quid hoc rei? Raupertus
lib. 7. in Geneſ. c. 2 5. ait ſignificari Eccleſiam Chriſti: nec
multùm abludit Bernardus, qui ſerm. 6. de dedicatione per
Domum DElI, & portam cœli templa, intelligit. Sed ad
noſtrum propoſitum facit, quod ait Andreas Cretenſ. orat. 2.
de B. Virgine loquens: Hæc eſt porta cœli de qua jacob di-
xit: quàm terribilis eſt locus iſte, verè non eſt hic aliud,
niſi Domus DEI, & porta Coœli. itd ille. Et verò Domus
DEl fuit Maria, quia filius DEl habitavit in ea corporali-
ter, ſed & cœli porta, quia cœleſtis paradiſi fores per Adami
peccatum clauſas, per filium ſuum iterum reſeravit: unde
univerſa illam conſalutat Eccleſia: Ave Maris ſtella DEl Ma-
ier Alma, atque ſemper Virgo, fælix cæœli porta. Et quidem
Pervia cœli porta manet, quia porta eſt clementiæ, & miſe-
ricordiæ, quæ non tantùm juſtis patet, ſed & peccatoribus,
ſi ad claves Petri, ſeu pœnitentiam recurrant, & Cconverti
volentes miſericordiam ejus implorent. Hæc Domus, hae
porta miſericordiæ eſt. Memorat pius & eruditus Eccleſia-
ſtes Meſfrei, ſerm. 5. litt. F. cuidam vanitatibus dedito, viſio-
nem talem obtigiſſe. Videbatur ſibi, quòd in campo mag-
no conſiſteret, & ibidem tempeſtas ingens ſuper eum de-
ſcenderet, quam ſubterfugere volens, ad domum quan-
dam pervenit: ſed cùm olauſam inveniſſet, pulſans oſtium
domũs, flagitabat in eam recipi. Qui verò intus erat, re-
poſuit: Ego ſum juſtitia, quæ hic habito & hæc domus mea

eſt;

den
un

aNH

ette
Lil⸗

el
.
E,OH

N
d
4,1
b.
lod
OIE
vlll⸗

5

Porta patens in elum Maria, . 5 7

eſt; quia autem tu juſtus non es, mecum habitare non va-
les. Ad cujus verba plurimùm mœrens abſceiſit, & aliam
domum ultrà proſpiciens, ipiam adit, pulsansque oſtium,
ſe ibidem recipi poſtulavit. Sed quæ intus erat hofſpita,
ajebat: Ego ſum veritas, quæ hic habito, & hæc eſt domus
mea: te autem hoſpitem non recipio, quia veritas non libe-
rat eum, qui vanitatem amat. Et hinc igitur repulſam paſ⸗
ſus abit ad aliam, quam vicinam intucbatur, ſimiliter in-
tromitti poſtulans: Aſt etiam ex illa audit vocem ſibi ingra-
tam: Ego ſum Pax, quæ hic habito; non eſt autem pax im-
pijs, ſed tantùm hominibus bonæ voluntatis. Verùm ta-
men ego cogito cogitationes pacis, & non afflictionis, ideo
tibi utile conſilium do. Ultra me ſoror mea habitat, quæ
miſeris conſilium præſtat: ad hanc accede, conſilium ejus,
& monita comple. Cùm autem eò acceſſiſſet, quæ intus
erat, dicebat: Ego ſum miſericordia, quæ hic habito: ſi au-
tem ab imminenti tempeſſtate ſalvari vis, vade ad MARIAM.
bæc Meſfret. Animadvertitis Clientes Mariani, quæ do-
mus adeunda, quæ porta pulſanda ſit in anguſtijs, in tenta-
tione, in tribulatione, in extrema neceſſitate? vade ad Ma-
riam: hæc domus DEl eſt, hæc porta cœli, & quidem per-
via, ut omnibus pœnitenti corde perfugium quærentibus,
facilem præbeat aditum. Sed quoniam pervia cœli porta,
appellatur, animadvertant œlum ingredi cupientes, hanc
maxime portam illis pulſandam eſſe, ipſa enim complures
ad vitam æternam ſuàâ interceſſione ingredi fecit, quibus
aliéqui patuiſſet teterrima janua ditis. Recenſet Surius in
vita &. Ludgardu ex Cantipratano lib. 2. Innocentium III.
Pontificem poſt concilium Lateranenſe vità functum appa-
ruiſſe dictæ Virgini, ingentibus cinctum flammis: dumque
illa quæ ſiviſſet, quis eſſet, & Innocentium Papam eſſe intel-
lexit: ingemuit admirabunda, qui communis Chriſtiano-
rum

58 Cursus Annui Diſcurſus III.
rum bater in tanto foret cruciatu? At ille: Tres ob cauſas
ità crucior, quæ me æternis ſupplicijs juſtè addixiſſent, nisi
interceſſio Matris DEl mihi contritionem (quæ clavis cœli
eſt) in extremis impetràſſet. Et æternam quidem evaſi mor-
tem, ſed graviſſimis pœnis uſque ad judicij diem deputa-
tus ſum. Hoc inſuper impetravit Mater miſericordiæ à filio.
ut ad te ſuffragia petiturus venire poſſem; & his dictis di-
ſparuit. Ah quidni ſalutemus Virginem cum Poêëta illo:
porta ſalutis Ave, per quam patet exitus à væa: & quidem à væ
æterno à quo ſe Virginis interceſſione liberatum fatebatur
Innocentius. Simile quid refert Felbarius in ſtellario lib. 71.
.2. a. 7. quod ſe à fide dignis teſtibus accepiſſe aſſe verat.
Iter habebat Sigismundus Imperator, & Ungariæ Rex per
ſilvam quampiam, & ecce vocem miſerabilem, fletùque
permiſtam, triſte aliquid inſonare audit comitatus; dùm-
que vocem inſecuti inquirunt, reperiunt inter vepres fœti-
dum, tabidumque cadaver, quod lamentabilem illum eju-
latum emittebat, ſimulque vocem: Presbyterum, ajebat,
cui confitear, mihi adducite. Plures anni ſunt ex quo mi-
les hic cecidi vulneratus, quia verò MARIX, verè mileri-
cordiæ Matri admirabili, fidelis & devotus ſervivi ſemper,
illius meritis, & precibus factum eſt, ut e tabido, & putre-
dine jam diſſoluto corpore, non priùs abire poſſit anima hæo
miſerabilis, & æternùûm, ſi ſic migrâſtet, damnanda pro-
pter ſcelera mea, in quæ militaris licentia, me conjecit:
ideo confeſſarium expecto, & inelamo: Itâque exomolo-
geſi facta ſacerdoti, animam emiſit in felicem æternitatem:
ſed in hanc, porta pervia illi fuit MARIA, quæ precibus ſuis
couſque vitam ei prorogavit, uſque dum confeſſione ani-
mam ſceleribus onuſtam exonerâſlet. Legimus 3. Reg. c.
6. Salomonem portam Sanctuarij ex lignis olivarum con-
ſtruxiſſe, non ſinè myſterio, ſignificare enim volebat hic
peten-

Porta patens in cœlum Maria, &t. 59
petendam eſſe miſericordiam, cùm olea Symbolum ſit mi-
ſericordiz. Porta Sanctuari) Maria eſt, tum quoòd Sanctus
Sanctorum filius DEl per eam ingreflus ſit, tum quòd om-
ni ſanctitate & gratiâ ſit plena. Sed & portaolivarum eſt,
quia porta miſericordiæ: hanc tempeſtive precibus, obſe-
quiis, & pijs operibus pulſemus, ut in tempore neceſſitatis

nobis ſit pervia. Ait quidem Novarinas in Umbra Virgines
lib. z. Excurſ. 7g. fatuas Virgines clausà jam januâ non in-

tromiſſas, quèòd ſolùm clamaverint Domine Domine, & non
etiam Domina Domina aperi nobis: ſed forſitan & in hoc er-
rore lapſæ ſunt, quod ſerèò nimis inclamâſſent, clausà ſcili-
cet jam januâ. Eſt MARIA pervia Cœli porta, non dormi-
tantibus non ſomnolentis in ejus cultu, & obſequijs, ſed vi-
gilantibus. Aut ſi etiam dormientibus eſt, ijs ſolùm eſt, qui
lampades ſuas priùs oleo pietatis, & devotionis habuerunt
inſtructas. Has igitur inſtruamus maturè, mature prome-
reamur affectum Virginis noſtris obſequijs, veneratione &
cultu. Agnoſcit Virgo, ait D. Bernardus ſuper ſalve Regi-
na, & diligit diligentes ſe, & propè eſt, in veritate (id eſt
ſeriò non ficte) invocantibus ſe, præſertim his, quos videt
conformes ſibi factos in caſtitate & humilitate. itaà ille. Sic
porta cœli per Virginem nobis erit pervia: utpote cui in-
ſcriptum eſt: porta patens eſto, nulli claudatur hone-
ſto, nimirum Virginis amatori & cultori.
x *

H 2 DlISCUR-

tus M. in quidem altius meditanti hanc piam nomenclaturam, etiam
Mariali c, ingenium ſapere viſa eſt, quòd perbelle Virgini Matri con-

in ſtellario claſſe immenſo committunt pelago, dum terræque Urbés-
lib.6. part. que recedunt, dum in maris æquore non occurrit oculis,

titulum ex quò tendant, quem curſum teneant, quantùm à præfixo di-

60 Cursus Annui Diſcurſus II.
2) e r s ir Nr A Sr A, A r Ee b Ar A r e , (90.
DlSCIIRSUS Iy.
Ac illa verba: Er kels mari.
TH E M A.

Orietur ſtella ex Jacob. Num. 24. v. 17.
Graltan appellare MARIAM tergiverſabatur nonnihil

animus, cùm ea ſit Virginis excellentia, ut nonniſi
Principibus Siderum æquiparanda ſit, lunæ, & ſoli, quia
palchra aut Luna, electa, at Sol. Cant. 6. V. 9. ſed ubi memi-
niſlem in Litanijs quoque Lauretanis, ab Ecceleſia decantari
ſolitis in vocari, ut ſtellam matutinam, non alienum quoque
4 Virginis dignitate cenſui, quòd ſtella maris appelletur. Et

veniat. Quemadmodum enim Navarchi, dum ſe ſe cum

nisi cœlum undique, & undique pontus: quo pacto ſcirent,

ſtent portu, quantùm à patria receſſerint, vel quantum ad-
verſa tempeſtate remetiri debuerint, fruſtrà iter nisi ſtellam
ſibi in cœlo præfixam habeant, juxta quam ſe ſe dirigant,
cursumque ſuum dimetiantur, errores conjiciant, diſtanti-
am, vel propinquitatem optati littoris animadvertant. Ità
ſanè nos miſeri mortales, dum hoc mundi pelagus naviga-
mus, tot bellorum, diſſidiorum, perſecutionum, & adver-
S V ſita-

fel
nil
lii
n
hui
ge

liin

1ol.

utn
bes⸗
ole⸗
ehlu

l.

lln
unc
li⸗
I
Ur.
gvel⸗
ie⸗

SJMM
B. V. ducit, & dirigit nos ad &. 61
ſitatum, tempeſtate turbidum, tot animi perturbationum,
iræ, luxuriæ, ſuperbiæ, & avaritiæ fluctibus agitatum, qui
progrederemur ad optatum felicitatis portum, nisi ducem
haberemus Chriſtum, & ſtellam directricem MARIAMZ
Conſiderandum eſt ait S§. Bonaventura in ſpecalo B. V. e. 3.
quòd MARIA (Juxta nominis ethymon) interpretatur ſtella
maris. Hoc optimè convenit MARILE, quæ gerit offici-
um ſtellæ marinæ. Legitur enim, & verum eſt, quèòd nau-
tarum mos eſt, ut cùm in aliquam terram navigare diſpo-
nunt, unum ſidus eligunt, cujus ſigno, luce radiante, in
ceam, quam deſiderant partem poſſint siné errore adduci.
Tale certè officium eſt ſtellæ noſtræ MARIE, quæ navigan-
tes per mare mundi, in navi innocentiæ vel pœnitentiæ di-
rigit ad littus cœleſtis patriæ. Propter hoc bene Innocen-
tius Pont. in ſerm. ait ſic: quibus auxilijs poſſunt naves inter
tot pericula pertranſire, uſque ad littus patriæ, certé, in-
quit, per duo, ſcilicet per lignum & ſtellam, id eſt, per fi-
dem crucis, & per virtutem lucis, quam peperit nobis
Maria maris ſtella. hæc Doctor Seraphicus. Idipſum argu-
mentum latè tractans S. Bernardus homil. 2. ſupermiſſu. in-
ter alia ſic fatur. Loquamur pauca & ſuper hoc nomine,
quod interpretatum, maris ſtella dicitur, & Matri Virgini

valde convenienter aptatur: ipſa namque aptiſſimè ſideri

comparatur; quia ſicut sinè ſui corruptione ſidus ſuum
emittit radium; ſic abſque ſui læſione virgo parturit filium:
nec ſideri radius ſuam minuit claritatem, nec Virgini fi-
lius ſuam integritatem. Ilpfa eſt igitur nobilis illa ſtella,
ex Jacob orta, cujus radius univerſum orbem illuminat,
cujus ſplendor, & præfulget in ſupernis, & inferos pene-
trat, terras etiam perluſtrans, & calefaciens magis mentes,
quàm corpora, fovet virtutes, excoquit vitia: Ipſa inquam
eſt præclara & eximia ſtella ſuper hoc mare magnum & ſpa-
. H 3 tioſum

62 Curcus Annui Diſcurſus IIl.
tioſum neceſſariò ſublevata, micans meritis, illuſtrans ex-
emplis, éid ilt. Nec Latinis tantùm Patribus, ſed & Græ-
cis hæc nominis MARIE explicatio conveniens viſa eſt:
ità enim S. Epiphanius, ſcripſit hæreſ. 78. Non fortuitèò, aut
ſolùm placitò, ut quidam putant, ſed divina diſpenſatione
nomen accepit, ità ut ipſa quoque vocabuli ſui figur4â,
magnum quiddam innucret: interpretatur enim maris ſtel-
la, ut aſpectu illius dirigere curſum poſſint, & deſtinatum
portum apprehendere: itd ilte. Nam ut loquitur B. Ame-
deus hom. S. de laud. Virg. præſentis ſæculi mare navigantes,
scque plena fide in vocantes, ab impetu procellæ, & vento-
rum rabie eruit, eéôſque ſecum ovantes ad littus feliciſſimæ
patriæ perducit. ita ile. Quòd ſi ulteriùs quis néôſſe cu-
pit, quænam tot ſtellarum è numero, hunc fibi vendicet
titulum, quòd ſtella maris appelletur, reponent Aſtronomi
illam eſſe, circa quam axis cœlorum in polo arctico ad Aqui-
lonem, & ſeptemtrionem vertitur: hæc enim nobis ſem-
per eſt viſibilis, ut ducatum & directionem præſtare poſſit
ſemper. Hanc illi ſtellam polarem, hanc etiam cynofu-
ram vocant, deſumpto & Poëtarum tabulis & fabulis com-
mento, quèòd Nympha quæpiam cx Ida inſula, Cynoſura
dicta, Jovem parvulum educarit, inde in grati animi me-
moriam perennem in cœlum translata, & in hanc ſtellam
mutata ſit. Hæc referens D. Nicolaus Cauſinus lib. 2. c. 12.
de Domo DE ſubjicit in rem noſtram perquàm opportunè:
nec jam nobis inquit, fabuloſam nutricem Jovis, ſed mun-
di Dominam, ſanctiſſimam Virginem exhibet: hæc Mariam
viæ ducem inſinuat, ad quam niti, ad quam formari par eſt
DEI ſimilitudinem cogitantibus. isd ille. Recte quoque
eandem ſtellam, ad Aquilonem ſitam eſſe animadvertit S.
Bernardinn ſenenſ. dum tom. 3. ſer. 5., de gloria nomini
MARIX, quoniam per Aquilonem periccutio Vel tribula-
ti0

to⸗

l⸗

Nni

i⸗
e⸗

N

B. I. ducit, 65 dirigit nos ad &. 63

tio deien ignari ſolet, propter ventorum, & procellarum vche-

mentiam; ideo locus MARI in Aquilone eſt, ut per eam
auſteritas perſecutionis inflictæ, humaniùs temperetur, &
mitigetur. Solet etiam per Aquilonem peccatum ſignifſi-

cari, unde Hierem 1. dicitur: Ab Asuilone pandetur omne

malum, conſequenter locus Aquilonaris ei appropriatur.
Addit præcitatus Sanctus Auctoritatem Alexandri Alenſis
dicentis: eò quod ipſa media inter peccatores & filium ſta-

tuatur, ut ex una parte, iram ejus mitiget, ex alia Pecca-

tum exterminet., hæc S. Bernardin. Quàâm verò prompte
hæc ſtella maris in vocantibus ſe, ſuccurrat, eorumque cur-
ſum feliciter dirigat, licebit colligere ex co, quod refert P.
Paulus Barry in anno ſancto c. 1 5. inter triginta devotiones ad
B. Virg. num. 12, omnes incolæ civitatis Cleri (locus eſt
bis mille paſſuum ab Aurelia in Gallijs) nôrunt, quanta in-

ibi fiant miracula, & inter hæc communius illud. Quoties.
cüunque quis ſive terrâ, ſive mari iter faciens, vitæ pericu-

lum ſubit, & ad hanc ſe Virginis iconem devovet, vel con-
fugit: ecce cereus inibi prægrandis, ſpiſsâà ex ferro catenâ

alligatus, quem alioquin decem viri loco movere non poſ-
ſent, ſponte ſuâ bis, vel ter ſe circa circum movet & gyrat,

tam ſonanti ſtrepitu, ut populus civitatis id audiat, & co-
piosè concurrat. Ultra centies hoc animadverſum eſt, at-
que etiam obſervatum, eo ipſo tempore peregrinum quem-
piam in anguſtijs conſtitutum ‚ad hanc miraculoſam Virgi-

nis imaginem confugiſſe, S& qque devoviſſe. Quid verò mo-
tus ille cerei portendebat aliud? niſi audire MARIAM VOta,

feſtinare ac properare in auxilium, viæ, vitæque curſum
tanquam ſtella maris dirigere. Unde rectè monet Fulber-
tus Carnot. ſer. 1. in Nativit. Virgin. oportet univerſos Chri-

ſticolas inter fluctus hujus ſæculi remigantes attendere ma-

rxis ſtellam hanc, id eſt Mariam, quæ ſupremo rerum car-
. dini

64 Cursus Annui Diſeurſus IV.
dini DEO proxima eſt, & reſpectu exempli ejus curſum
vitæ dirigere. Quod qui fecerit, non jactabitur vanæ gloriæ
vento, nec frangetur ſcopulis adverſorum, nec abſorbebitur
ſcyllæa voragine voluptatum, ſed proſperè perveniet ad
portum quietis æternæ ità ille. Audiamus igitur opportune
monentem medliflunm Dodtorem cii. homil. 2. ſupermiſſus eſt.
O quisquis te intelligis in hujus ſæculi profluvio magis
inter procellas & tempeſtates fluctuare, quàm per terram
ambulare, nèe avertas oculos à fulgore hujus ſideris, ſi non
vis obrui procellis. Si inſurgant venti tentationum, ſi in-
curras ſcopulos tribulationum, reſpice ſtellam, voca MA-⸗
RIAM & c. MARIA inquit Seraphicus Doctor. loc. ſuperius
cit. eſt ſtella utiliſſima nos ad patriam cœleſtem dirigeudo,
imò ducendo nos per mare hujus ſæculi ad gratiam filij ſui,
tanquam ad portum paradiſi. Unde ipfa eſt ſtella illa cla-
riſſimè fulgens, tres Magos ad Chriſtum rectiſſimé du-
cens. Sic illè. Hic meminiſſe juvat tres Reges ad Chriſtum.
& ab idolorum cultu ad DEl veri agnitionem perductos
ſtellà duce. Vidimus ajebant illi, ſtellam ejus in eriente &
venimus adorare eum. Matth. z. v. 2. Sed hoc regionum
peritis admirabilius, quèòd & longinquis regnis intra dies
omnino tredecim, qui ſunt à Nativitate Chrifti ad appa-
ritionem Magorum, pervenerint in Bethlehem, ſine via-
rum tædijs, ſine errorum ambagibus? ſed ſtella viæ dux
atque director: in ſtella Chriſtum parvulum apparuiſſe
Magis affirmat Jacobus de Voragine in Piia Ss. Stellam ipſam
fuiſſe Mariam jam ex S. Bonaventura audivimus: quid igi-
tur mirum, quòd breviſſimo tempore, leviſſima & Iætifſi-
ma peregrinatione, rectiſſimo itinere ad fidem veri DEl ſint
perducti. Et quot alios MARIA hæc ſtella maris, à cæca
infidelitatis caligine ad lumen veritatis, ab errorum, &
hæreſum fluctibus ad portum veræ religionis adduxit. Pe-
netfa=

B. V. ducit, & dirigit nos 4 Sc. 6 5

netrabo inquit illa apud Sö. Bernardinum Senenſem tom, 2.
ſer. I. art. I. c. 3. inferiores partes terræ, ſcilicet quæ ſunt
frigidæ, & obſcuræ, & aſpiciam ſcilicet oculo miſericor-
diæ omnes dormientes, id eſt cœcos, & negligentes, & il=
luminabo omnes ſperantes in Domino id eſt illuminatione
mea faciam, quèòd cognoſcant DEUMG ſperenr in eo. ita
ibi. Longum hic eſſet, Ethnicorum Judæorum, & hære-
ticorum ad fidem, MARIA ductrice converſorum, exem-
pla retexere. Sed & hoc prolixum, quot turbidas & tur-
batas malarum affectionum & graviſſimorum ſcelerum pro-
cellis conſcientias, ad ſerenitatem, & malaciam reduxe-

rit, quot ad beatitudinis æternæ ſtationem, alioqui ſalutis

naufragium paſſuros adduxerit: ut verè dixerit Albertus
M. in Luc. I. quòd ſit ſtella poli, quia ducit in devij's, quòd
ſit Magiſtra & ductrix maris, ut affirmat Cornelius à Lapide
in Matth. z. MARIA ait &. Amtefus lib. de Virgini: inter-
pretatur ſtella maris; nautis enim mare tranſeuntibus, aſpi-
cere opus eſt maris ſtellam & ſupremo cœli cardine reful- G
gentem, & reſpectu illius dirigere curſum, ut poſſint por-
tum deſtinatum apprehendere. Sic ile. Hunc ſecurus D.
Thomas opaſc. . in expoſßitione ſalut. Angel. ait: MARIA
interpretatur ſtella maris, quia ſicut per ſtellam maris na-
vigantes diriguntur ad portum, itaà Chriſtiani diriguntur
per MARIAM ad gloriam. ità ille. Libeat audire factum
admirabile, in quo hæc ſtella maris hominem, non tantùm
ad portum ſalutis temporalis, ſed æternæ etiam perduxit. B Kei
ſeriem deſcribit Franeiſcus Conzaga de origine ſeraphicæ re-

ligionis part. 3, Conventz I. Provinciæ Arabicorum. Mer-

cator natione Anglus ſulcabat mare navi, pretioſis merci-
bus onerata, cùm ecce intemperies äeris & aquæ conſurge-
re, coufigere interſe ſe venti, ſuperné cœlum atris invol-
vVere nubibus, diémque eripere, infernè furentes aquarum
41— con-

66 Cursus Annui Diſcursus IV.
concitare flactus, ut navis nonniſi ludibrium ventorum, &
procellarum extremam præſtolaretur perniciem. Hic vir
bonus Anglus reſpicere pro aſſumpto more ſtellam maris,
invocare MARIAM anhelans, quærit B. Virginis, quam
ſecum deportaverat imaginem, ut eam in ſuum & aliorum
ſolatium & refugium palàam venerationi exponeret: ſed
non erat illam reperire. Hic non tantùm elementa, ſed
cœlum ipſum ſibi infenſum, ipsamque Virginem arbitra-.
tur, cùm ejus præſentiæ ſe ſe ſubtraxerit. Verùm dum
oculos in altum ſuſtollit, conſpicatur lumen quoddam in
vicinis Arabiæ montibus, illuc igitur navim dirigit, & bre-
vi peroportunum reperit portum navibus figendis. Jam pri-
ma ſalus corporis, & mercium obtenta erat, reſtabat alte-
ra. Scquenti die cupidus videndi loci ubi lumen conſpe-
xerat, navi egreditur, montem aſcendit, & ecce cum ſuis
aſſeclis ſuam reperit ibi imaginem ſaxoe acclinatam; hæc
ipſa illi ſtella maris, dux itineris, & gaubernatrix fuerat.
Qux hic animorum admiratio! quod gaudium! quæ gra-
tiarum actio Virgini Deiparz, cujus beneficio naufragium
evaſiſſent, & feliciter ad portum appuliſſent. Sed Merca-
toris animum nova lux perſtringit interiùs, ut in grati
animi ſignum ſe totum obſequi's Deiparæ conſecraret.
Qua propter divendita navi, & mercibus, eremitoriolum
Cum ſacello, eodem in mohte ſibi conſtruit ,& relictis vi-
tz ſecularis fluctibus, in tutiffſimo portu ſalutis ſe collocat
MARIA auſpice, MARIA ducec. Utinam hujus ſtellæ
lumen ſequerentur multi, utinam ſeriò implorarent illud,
quando de ſtatu vitæ ſibi deligendo deliberant! non ob-
ruerentur poſtea tot infortunatorum eventuum, diſſidiorum,
ad verſitatum fluctibus, non jactarentur tot curarum pro-
cellis, ſed tranquilliſſime vitæ ſuæx, ſive conjugalis, ſive
Ccolibis, ſpatia decurrerent. MARIA certeè eſt ſtella inquit
loc-.

uin

hre

ela

id.
geon
elcl⸗
Ukun
rarel.
olun
6
oen
telln

10

kumn,
lo⸗
e

,7
gi
⸗/

B. V. ducit, 6s dirigit nos ad &. 67
loc. cit. S. Beuaventura, quæ infludibus præſentis vitæ eſt
neceſſaria: eſt neceſiaria ad feliciter inchoondum, ad cele-
rius promovendum; ad conſtantiùs conſummandum quod-
cúnque opus. Felices qui ad portum religionis MARIA
vocante perducti ſunt cum B. Aloyſio, cui diſertê B. Virgo
dixit Societatem IESU ingrederetut. Eandem vocem au-
dire meruit Joannes Bergmans Angelicæ in ſæculo vitæ ju-
venis, poſtquàm ſacra, quotquot poterat, fieri curaſſet in
honorem Virginis in aſpero colle. Joannes Nunnius po-
ſtea Athiopiæ Patriarcha, magnus in ſæculo Prælatus, &
ſanctus Abbas paſſim vocatus, cùm acres ad perfectionem
ſtimulos in aliqua religione affſequendam, perſentiſceret,
nec animum tranquillare poſſet, ad maris ſtellam itidem
confugit, & certo ſaerorum numero tum per ſe, tum per
alios lecto, ſpectabilem habere meruit B. Virginem, 4 quâ
ad Societatem IESU vocabatur. Realinus jurium Doctor
à Deipara monitus, ut ſupremi omnium Regis obſequijs ſe
dicaret: id ille de Rege Hiſpaniarum intelligens, præfe-
Gturam publicorum udiciorum in Urbe Alexandrina plu-
rimùm ſuſcepit: poſtmodum à Regni Neapolitani Prore-
ge Generalis ſuorum ſtatuum auditor creatus eſt. Sed non
aflecutus erat mentem vocantis Deiparæ Realinus, quare
denuo ei apparuit „ & ut Societatem JESU ingredeterur
commonuit, ibi portum ſalutis optatæ apprehen ſurum.
Idem factum alijs ad alias religiones à B. Virgine evocatis.
Ego quod addam non habeo, niſi ſuaviſſima verba D. Bern-

ardi l. cit. In periculis, in anguſtijs, in rebus dubijs MA-

RIAM cogita, MARIAM in voCa. Non recedat ab ore, non
recedat à corde, &, ut impetres ejus orationis faffragium,
non deſeras converſationis exemplum. Ipſam ſequens
non devias, ipſam rogans non deſperas, ipſam cogitans; non
ertas, ipſa tenente non corruis, ipſa protegente non metuis,
2 ipia

68 Cursus Anniui Diſcuras V.

ipia duce non defatigaris, ipsà propitiâ pervenis. iid Ae.
Vide illum in Breviar. feſto nominis MARI noct. z. Id-
ipſum monet Albertus M. in c. I. Lucæ, Si circumdatus es
tenebris, & abſcondita eſt tibi via tua, reſpice illuminatri-
cem, invoca DEI Genitricem, & nomina MARIAM. ità
ille.

2rszte ee ae s ia5 ie, gis Bees ses e5e,ee
DISCU RSUS V.

Super illa verba: Saccurre cadenti.

Sub umbra alarum tuarum protege me pſ 16.

verſ. 8. .
In pericu- – Efert necentia Beluarenf. Speculi Hi Morial. 4it. 7. c. 104.
lo Peccati & ex eo Pelbartus, & Paulus Baryy in anno S. pro 32.

ter invo. Juni/j, fuifle in Belgio pictorem, qui ut amantiſſimus erat
canda, nè Virginis, ſic iboloufe cirnui cùm non ignoraret, æ-

ec cato
Per coa. ternas inter mulierem, & ſemen illius ſeu filios, & Clientes

ſenſum Marianos atque inter infernalem ſerpentem oportere eſſe

laecum. inimicitias. Unde ſicut Deiparam amantiſſimam Matrem

ſuam, elegantiſſimè, quàm potuit, penicillo exprimebat; 3
ità deymonem fub pedibus Virginis contritum, teterrimèe,
atque abiurdiſſime decolorabat, ratus veriffme, non poſſe
illum tam deformen depingi, quàm in ſe eſſet. Dum igi.
tur aliqt uando in templi fornice Matrem DEI pulcherimè
am efformãſſet, in deturpanda dæmonis formâ deſudabat.
Hoc cum alias indigniſſimè ferret Stygius impoſtor , tum
hic, quando in facie templi ludibrio, & deriſui expone-
batur, Et quoniam altitudo loci, quo Picturæ ſuæ monu-
W men-

.

In periculo peccati DEl Mater &. 69
mentum relinquebat, theatrum in ſublime erectum habe-
bat, totam hanc ille molem motu repentino ità concuſſit,
ut machina tota corruerit, ea dæmonis intentione, ut Pi-
QGori ſibi inimico collum frangeret, aut vitam eriperet quo-
quo modo. Sed animadvertite quid inolita pietas in per-
turbato atque inopino rerum eventu faciat, & quid præ-
ſtet clementia Matris DEl in ſibi devotos? ruente theatri
fabrica levatis manibus Pictor DElI Matris à ſe pictæ opem

implorat, & imago cum portento manum extendit ‚PLDicto-.

rem arripit, detinétque in aere tam diu, dum alij ſtrepitu
ruinæ acciti, ſcalas afferrent, quibus in aura levi pendulus.
ad terram deſcenderet. Annon hic præſtitit Patrona &
Mater noſtra, quod illi decantamus: ſuccurre cadenti.

Hujuſmodi vitæ corporalis caſus, quibus in vocata pijſſima

Virgo ſuccurrit, memorare poſſem complures, ſed magis
arridet de ijs agere, qui ruinam animæ concernunt. In
ruinæ periculo, & quidem graviſſimo eſt anima, cùm ex-
trema omnia movente dœmone, tentationibus urgetur,
& impellitur ad conſenſum: ſi hunc vel impetret, vel ex-
torqueat, jam anima lethaliter mortua eſt, jam diaboli
mancipium eſt. Nec per ſe tantùͤm urget ruinam mani-
bus rerum fallacium imaginibus, honore evanido, formo-
ſa faciei, & voluptatis repræſentatione, ſed etiam impellit
malorum ſociorum illectamentis, & reſpectibus. Quid

agendum his in angauſtijs devotæ DEO, Virginique animu-

læ: Ad DEUM, Deiparæque opem confugiendum. Non
permittet nos DEUS tentari ſupra id quod poſſumus, ſed
faciet cum tentatione proventum, ſi ejus adjutorium cum
Suſanna aliisque Sanctis imploraverimus. Nec Mater DEI
invocata permittet Clientes, & cultores ſuos in vitæ æter-
næ diſcrimine cadere, aut interire. Et de DEi quidem
ope pollicetur coronatus vates pſ. qo qui habitat in adiutorio
3 altiſſi-

70 CLursus Annui Diſcurſus V.
altiſſimi in proiectione DEl cæli commorabitur: ipſe liberabit
de laqueo venantium- = Scapulis ſuis obumbrabit tibi & .
Arripio prætermiſſisali's hoc verbum obumbrabit & anne-

do quod haber Berocherius in ſuo Repertorio. Verbo UIz.

bra ubi ſic ſcribit: umbra & tenebræ differunt; quia um-=
bra requirit luminis præſentiam ſuper aliquod corpus opa-
cum cadentem: tenebræ verò dicunt totalem luminis car-
rentiam, aérem penitus occupantem. Quare umbra,

quantûm ad ſimilitudinariam apparentiam, & quantùm ad

ſuam virtutem, & efficaciam, multa ſignat in ſcriptura, ac
inter cætera divinam protectionem ſignificat: DEUSenim
dicitur habere umbram;, id eſt potentiam, & virtutem.
Umbra enim ex corpore reſultat, & ultra eorpus ſe exten-
dit: & ſæpe accidit, quòd umbra videtur, datèò, quod cor-

pus minimè videatur. Sic DEUSumbram ſuæ gratix, &

potentiæ longe, latéque diffundit, & quamvis perſonæ
(DEI) non appareat, umbra tamen, & reſultatio ſuæ po-

tentiæ, & bonitatis, & clementiz omnibus innoteſcit.

Sub iſta umbra petebat reponi David, & à tribulationibus,
& tentationibus protegi & tueri dicens pf. 16. ſab ambra
aslarxum tuarum ſperabo. Sed & ſupernam abſconßonem:
& divinam incarnationem ſignificat: caro cenim & huma-
nitas umbra ſunt;, in qua DEUsS fauit abſconditus, quando

fuit in ventre Matris incarnatus, & ideo ejus incarnatio

obumbratio dicitur, ficut etiam Angelus teſtatur Luc. I.
Spiritus S. ſaperveniet in te, & virtus Altißimi obumbrabis
tibi. Ut ſic de DEO Patre dicat ipſe Chriſtus illud Iſaiæ 49.
Dominus ab utero vocavit me - - ſab umbra mans ſuæ abſcon-
dit me: quaſi cuſtos feeit umbraculum. Hadctenus ille. Eſt
ergo DEUS adjutorium tentatis fortiſſimum (quid enim il-
lo fortius ?) quando in æſtu concupiſcentiarum ſcapulis
ſuis obumbrat, protegit, & defendit. Poſt DEVM verèò
Dei-

7

In periculo peceati DEI Mater &&e. 71
Deipara nobis hujuſmodi umbraculum eſt, quod Eccleſiæ
Umbra refrigerans ſpiritus S. & virtus Altifſimi præparavit,
atteſta nte Doct ſimo Idiota de contemplat. Virg. Richardo à §.
Laurentie de laudib. Zirg. lib. 12. Erneſto Pragenſe in ſuo Ma-
yiali. c. 39 & c. 1Oz ſpiritus Sanctus, verba ſunt. Richardi à
S. Laurentio ad hoc obumbravit, ut ipſam in umbraculum
Eccleſiæ præpararet. isdilte. Eſt MARIA umbraculum in-
quit Idiosa part. 5. contempl. i confugientes ad ſe cum vero
corde, abſcondens gloriosé, & protegens, & ſecuros fa-
ciens ab æſtu libidinis, & à turbine ſuperbiæ, & à pluvia
avaritiæ. Eſt umbraculum meridiani, id eſt refugium con-
tra zſtum perſecutionis urentis, & ferventis, ſicut Sol in
. meridie urit, & fervet contra incentiva libidinis. Eſt um-
braculum infirmorum, refrigerans umbrâ miſericordiæ,
quos reverberat Sol radijs juſtitiæ. Eſt umbraculum pec-
catoris pœnitentis, eidem ponens umbram ſuam, quaſi
. noctem in meridie, ut habitent apud eam fugitivi, &
DEI timentes ſententiam Judicis. Eſt arbor frondofſa
MARIA inquit Adam de Perſia ſerm. in Annunt.
B. V. arbor pulcherrima, ſub qua refrigerari poſſamus ab

— — —

1incendio vitiorum, quæ animam noſtram urunt, & indu-
„Ccunt ad gehennam perpetuam. Eſt arbor, ad cujus um-
6 bram ſi quis confugiat, per diem Sol non uret eum, neque

6 Luna per nodtem. ità ille. Sunt inter admiranda naturz
1 opera etiam arbores, quæ umbram jaciunt ſerpentibus tam

Aadv—erſam, ut ad eam accedere quàm maximéè perhorre-
„ ſtant. Iater has fraxinus eſt arbor non ignota, cujus um-
6 bra adeò inviſa eſt ſerpentibus, ut teſte Plinio lib. 16. c. 12.
malint dida genimina in ardentem ignem ſe conjicere,

4 quàm ejus umbram ſubintrare. O quam bellè hæc D. Pa-
6 tronæ noſtræ con veniunt. Eſt illa virga tantummodò de
radice Jeſſe, non arbor ſed florem habet odoris potentiſſi-
mi,

72 Cursus Annui Diſcurſus V.
mi, florem Nazarenum, cujus virtutis odorem ſufferre ne-
queunt ſerpentina genimina, diabolicæ poteſtates. Unde
D. ildephonſus illi accom modat illud pſ. 109. virgam viria-
is tuæ emittet Dominus ex Sion, additque Davidem per apo-
ſtrophen, ſubjicere illud: Dominare in medio inimicorum

tuorum. Idem ſentit D. Benavent ſpec. c. 3. dum ait: eſt

virga virtutis, de qua pſalmus 109. contra inimicos infer-

nales, quibus magnà virtute dominatur. ità ibi. Hæc eſt vir

ga illa inquiit Petrus Damiani ſerm. de Aſſumpt. quà retun-

duntur impetus adverſantium dæmoniorum: virga Aron

per quam fiunt ſigna & mirabilia. hæc ille. Hinc P. Baltha-

ſari Alvariez in tirocinio Societatis exiſtenti, ſpectabilis
adfuit dæmon, ſuasitque, ſi à tentatione liber eſſe vellet,

devotionem in Mariam omitteret. At cur hoc? ut ſcilicet,
non haberet flagellum malignus ſpiritus. Simile exem-
plum refert Paulus Barry, in Anno S. 24. Janauarij. Oquis-

quis igitur gravibus coneupiſcentiæ, & peſſimorum animi

motuum urgertur ardoribus, quisquis tentationibus, ſive 4
carne, ſive à dæmone exurgentibus infeſtatur, ad umbra-

culum Marianum, ad umbram Marianam confugiat, cla-

met devoto ore, & affedtu ſincer. Succurre MARIA!

ſuccurre MARIA cadenti! ſeu jam jam in peccatum ruitu-

ro. Sicut pulli verba ſunt Thomæ de Villa nova, ſerm. 3. de
Naliv. Virg. volitantibus deſuper milvis ad gallinæ alas ac-

currunt; ità & nos ſub velamento alarum tuarum abſcon-

dimur, neſcimus aliud refugium, niſi te, tu ſola & ſpes no-
ſtra, in qua confidimus. itâ ille. Nam ur ait doctiſſimus
Idiota de B. V. part. 14. contemplat 10, humilitas & virgini-
ras ſunt alæ ejus latæ, per utriuſque virtutis plenitudinem:
& ideo ei poteſt diccre quicunque fidehs: ſub umbra ala-

rum tuarum ſperabo, donec tranſeat iniquitas: in umbra

virginitatis contra incendium luxuriæ, ρα in umbra humih-
tatis

In periculo peecati DEI Materkbc. 73

tatis contra ventum inanis gloriæ, ſeu tempeſtatem ſuper-

biæ. itd ille. Vel ut Dionzſius Carthuſianus in c. 24. Eccli.
ait: ſub alarum ſuarum latitudine, id eſt pietacis & & poteſta-
tis ſubventione, ſuſcipit ac tuetur cunctos ad ipſam confu-
gientes. itd ile. Sab hoc alarum tegmine latitare cupiebat

7

D. Zonaventara, dum in Talterio irg. ſuſpirabat: Poinina;
ut mihi non noceat calli di itas inimici, ſub umbra alarum
tuarum brotege me. itd ille. Nimirum ut loquitur S. Ber-
nardus ſerm. ſignam magnum. ipſa Virgo eſt, quondam 4

PDEO promiſſa mulier, ſerpentis antiqui caput, virtutis

pede contritura. Confirmatur idipſum ex revelationibus

5. Brigitta in ſermonée Angeli coοc. 2 0% ubi inter alia habetur:

ſuper omnes etiam malignos ſpiritus ipſam ſic DEUS po-
tentem effecit, quòd quotiescunque ipf aliquem hominem,
Virginis auxilium ex Charitate implorantem impugnave-

rint ad ipius Virginis nutum illico pavidi procul diffugi-

ant, volentes potiùs poœnas ſuas & miſerias ſibi multiplica-
ri, quam ejuſdem Virginis potentiam ſuper ſe taliter domi-

nari. iid ibi. Hac cadem ex cauſa S. Mater Eccleſta, in
Elog)s Laufetanis Patronam noſtram, turrim vocat Davi-

diczm: ſicut enim David in monte Sion turrim præaltam,
& latam extruxit, quæ & arcendis procul hoſtibus foret ido-
nea, & trepidantibus eſſet in refugium & ſecuritatem, ità
DEUS erexit MARIAM, in Eccleſia, quæ mortalium omni-
um foret tutamen & a(ylum, hoſtibus verò terror, & tre-
pidatio. Ità cenſet Theoderetus, & ex eo Hailgrinus Cardi-
nalis, dum exponunt illud Cantic. 4. v. 4. ſicut turris David
collum iuum, quaa a dißtata eſt eum propagnaculis, mille clypei
penden! ex ea, omzis armatkra fortium. Hanc turrim B.
Virginem, inquit Hailgrinus, Chriſtus in Eccleſia erexit,
ut eſſet peccatori ibus refugium & munimen: bropugnacula

c1S ſunt virtutes & gratiæ, dignitates && Prærogativæ: cly⸗

. K L Pei

74 Carsus Annui Diſcurſus V.
pei exempla virtutum, per quas reiiſtitur contra tentatio-
num inſultus, ut prudentia, fortitudo, temperantia & c.

ſic ille. Ejuſdem ſententiæ fuit S. Joan. Damaſcenus, dum

eam in hymno ſic affatur. Salve turris fidelium, ſalveom-
nium lætitia. Et ö. Ephrem, dum eam compellat vallum fi-
delium. JS. Bernardus ſer. 4. ſuper ſalve Regina ſic illam allo-
quitur: Tu Virgo turris es æ dificata cum propugnaculis

ſuis: hoſtes tui non parùm formidabant, nè fortè tu eſſes,

quæ eras, per quam expugnandi erant, & damnandi;
propter quod & terribilis eis fuiſti, ut Caſtrorum acies or-
dinata. ſic ille. Quapropter, quod ajebat ſapiens Proverb.
18. v. 10. turru foriiſſima Nomen Domini, non eſt veritus

DElIparæ accommodare Richardus à S. Laurent. lib. 11. de

laudib. Virg. dum ait: Turris fortiſſima Nomen Dominæ,
ad ipſam fugiet peccator, & liberabitur, hæc defendit quos-

libet, & quantum libet peccatores. itdà ille. Animad vertant

hic graviter tentari ſoliti, quòd vel nomen M ARI½ inve-

care tali in neceſſitate ſit ſaluberrimum, cùm ſit turris for-
tiſſima. Quod quidem confirmans Idiota lib. de Contem-

plat. E. c. 5. ait: tantæ virtutis & excellentiæ eſt tuum San-

ctiſſimum nomen B. Virgo, quòd ad invocationem ipſius

cœlum ridet, terra lætatur, Angeli congaudent, dæmones
contremiſcunt, & infernus conturbatur. ità ille. Idipſum
S. Gertrudi revelatum legimus, ità enim habetur lib. 6. re-
velasz. c. 21. quamvis avis prædatricis ad inſtar, diabolus
animam Chriſtianam, celeri volatu inſequens, jam jam
prædæ immineat, ac ungues fatales exerat, ut miſeram di-
laceret, ſi tamen mentio fiat MARIE, cogitur prædam de-
ſerere, hæc ipſa. Hanc eandem veritatem depromit Sera-

phicus Doctor ex virtute nominis MARIE., quod inter alia

ſignificata etiam amarum mare denotat. DElpara, inquit
ille, in ſpeculo c. 3, mare eſt amarum, diabolum ſubmer-

gen-

— — ——

— —

1I, pericul, peccati DEIMater Sc. 75

gendo, quemadmodum mare rubrum fuit amarum Egy-

ptijs in ipſo ſubmerſis. ſic ilte. Sed luculentiùs ad propoſi=
tum noſtrum loquitur D. Alhbertus M. in c. 1. Lucæ. Maria

interpretatur amarum mare, quia noxias delectationes no-

ſtras, ut amarum mare amaricat abundanter, terrenas nem-

pe voluptates, carnisque illecebras, ac delectationes ità
amaras reddit, ut omnes ab illis abhorreamus. Tum ſub-
dit: ſi illecebræ carnis, inquit, te trahunt, & ſuperantes jam
ad illicitas delectationes te propellunt, baptizare in amari-
tudine maris, & nomina Mariam. itè ile. Hoc præſtitit
Inda quædam de pudicitia graviter tentata, quæ cùm ca-

ſtitatis inſidiatori vi, & viribus repugnare non poſſet, JE-

SUM & MARIAM inclamavit: & en ſubitò impurus ama-
tor, velut fulmine ictus in terram corruit, uti referunt
epiſtolæ Indicæ S. J. anni 1552. D. Juſtina Virgo & M. A
Cypriano mago gentili per artes ſtygias ad amorem impuri

adoleſcentis urgebatur, & inflammabatur. At ubi adjlectis

jejunijs & carnis maceratione, DEl & Divæ Virginis opem
imploravit, in irritum cecidêre diaboli molimina, & è ma-
90 Cyprianus, factus eſt Chriſtianus. itd teſtatur S. Grego-
rius Nazianz. orat, in s. Oprian. DeS. Edmundo Archiepiſc.
Cantuarienſi memorat Sarius in Novembri, & Vincentius
Belluac. lib. 31. peculi Hiſtorialis, c. 7o. & 1. quèòd cùm ex
conſilio cujuſdam Sacerdotis perpetuam Virginitatem co-
ram imagine B. Virginis voviſſet, & annulum, in quo ſcul-
pi fecerat ſalutationem Angelicam, in illius imaginis digi-
to poſuiſſet, fimilémque ſuo inſeruiſſet, quoties poſtea ejuſ-
dem Virginis præſidium invocaverat, in ipſa tentatione
proventum, in perſecutione ſolatium, in tribulatione re-
medium, in dolore gaudium ſibi celeriter impetrârit. Si-
cut ipſe in obitu faſſus eſt, quando cum eodem annulo vo-
Iuit tumulari. Refert Sachinus p. 2. hiſtor. Societ. lib. 1. a.

76 Careus Annui Difcurſen V.

6 5. Jacobum Ledeſman, qui erat primis Societatis JEsU

Patribus, & inſignis Theologus, cùm de perſeverantia in
Societate tentaretur, quòd difficilem ſibi ſervatu putaret

caſtitatem, ad B. Virginis opem recurriſſe, dandém que ob-

tinuiſſe, ut non ſolùm B. Virgo ſibi Brixiæ appareret, ſed &

donum caſtitatis per omnem vitam ſer vandzæ appromitte-

ret. Opportunè igitur monet D. Chryſoſtom. ſer. de B. V. Qui-
cunque eſtis Virgines, ad Matrem Domini confugite: illa
enim pulcherrimam „& incorruptibilem poſſeſſionem pa-
trocinio ſuo vobis conſervabit. ita ille. Hunc in finem qui-

dam officium lImmaculatæ Conceptionis quotidie orant. P.
Bernardinus Realinus vir magnæ Sanctitatis ſuadebat, ut con-
tra nocturna in ſomno phantaſmata, & diurnos carnis mo-
tus, ter crux ſuper cor efformaretur, cum hac precatiun-
cula ad B. V. Per ſanctam Virginitatem & lmmaculatam
Conceptionem tuam, emunda cor, & carnem meam in

Nomine Patris & Filij & ſpiritůs S. Amen. Et eò quidem

facilius & prompriùs illis patrocinabitur „ qui in cuſtodia

ſenſuum, oculorum, aurium & tactùs fuerint pervigiles,
orationique ac corporis caſtigationi addicti. Hujusmodi .

enim, ſerium ad virtutem cùm habeant animum, mirè in
ijs ſibi complacet Diva Virgo, & digniores ſe efficiunt ad
opemi llius impetrandam. Inſignis in hoc fuit Sodalis ille
Hiſpalenſis, qui Præfecto Sodalitatis moriens fatebatur ſe
per novem annos in populoſa licèt urbe nullam fœminam
aſpexiſſe, nec noviſſe, niſi duas conſanguineas, quibuscum
domi vivere debebat. Barry in auno §& 1 2. Jeptenibr. ſecutus

ille monitum Alphonſo Rodriquez à 4 B. Virgine datum,

quando is per viam, non attollas magis oculos, quàm ſit ne-
ceſſe, ad videndum, lih. 1I. Eitæ c. 1 5. De B. Aloyſio vide in

vita illius, de P. Balthaſare Alva rez apud P. Wrratislavv'in 3

ſtim. Marian. c. 43. ſtimulo 3. Barry 27. Janaar/j. Annecto

7- . .

Con-

S a =—

In periculo peccati DEI Mater Sc. 7 2

Gonrfadinam 4 Brixia Dominicanum, qui ut tentationi

carnis reſiſteret, flagellis uſque ad ſanguinem poſtquàm ſe
aliquando cecidiſet, conſpicit Mariam, ad quem illa fere
in hæc verba. Jam pridem agnovi, fili dilectiſſime, quo
in me ſisanimo, & quanta cum "diligentia: illibatum ſervare
niteris virginitatis forem. Noveris ergo te nihil 4 filio
meo poſtulaturum, quod non ſis impetraturus. Quèd ut
vere à me tibi didum conſtet, en tibi confero donum ca-
ſtitatis, cujus deſiderio tantopere ſemper arſiſti. P. Wra-
tê lavv c. 255, in ſtim. AMar. ſtim. I. Rectè igitur Richardus
4§. Laurent. lib. 2. de laudib. Üöirg. MARIAM vocat adjutori- V

um casüs, quia inquit ille timentibus ſe præcavet 4à caſu 8

nè cadant in peccatum vel in infernum: & etiam erigit eos,
ſi fortè ceciderint. Unde orat eam Eccleſia: ſuccurre ca-
denti ſurgere qui curat populo. itd ille.

29) Pee ii giei õ
DISCURSUS VI.

Super lla verba: Surgere qui curat populo.

Nunquid obliviſti poteſt mulier infantem ſanm,
aui non miſereatur flio ateri ſai. Iſaiæ 49. V. 15.

TOnt tantàùm noſtris temporibus i in Eccleſia Catholica, Omnibus

quidem
certa ſunt deſignata loca, in quibus immunitas & im- Beccatoti-

punitas reis conceditur, ut in templis, cæmiterijs, „Religio- bus ſuce-

ſorum domicilijs & c. ſed jam olim ſub veteri lege DEUS currit Ma-
mandavit ut civitates Refugij conſtituerentur, in quibus

ria, ſed ijs
maximè,
vitam ſuam ſalvare poſſent ij, qui præter intentionem, non qui ſe vo-

volentes hominem occidiſſent. Num. 35. Joſue. 20. Ve- Muntemen-
3

3— rum,

78 Cursus Annui Diſcurſus VI.

rùm, quamvis hominum manus, & tribunal effugere poſ-
ſit aliquis, quis DEl omnia videntis oculos, omnia potentis
manus effugiet? Concitet ſceleribus ſuis iratum ſibi Nu-
men peccator, què fugiet, ut ab eo videri, atque apprchen-
di non poſſit? Qao ibo à ſpiritu meo ajebat David pſ. 135. &
4u0 4 i facie tua fugiam? ſi aſcendero in cælum, ia illiz es:, S de-
ſcendero in infernum, ades: ſi ſumpſero pennas meas diluculs
& habitavero in extremi maris, etenim illuc manus tua de-
dutet me, & tenebit me dextera tua, quoniam nec volare,
nec ambulare ſinè tua poſſum aſũſtentia. Et dixi forſitan te-
nebræ & loca tenebroſa me conculcabunt & abſcondent. At
nec iſta: quis tenebræ non obſcurabuntur à àte, & nox Ricnt
dies illuminabitur. Ubi igitur effugium erit peccatori à fa-
cie DEl irati? Hoc in lege gratiæ per Chriſtum nobis da-

tum eſt multiplex: ſunt enim Sancti amici & electi ejus,

quibus hoc privilegium communicatum eſt ab eo, ut
fint veluti civitates refugij in omni neceſſitate & tribu-
latione. Multèò verò magis cenſenda eſt MARIA ejus
Mater prout eandem ſalutat S. Ephrem de laudibus DEIF.
paræ. Ave peccatorum refugium & hoſpitium: Ave
refugium in Jeroſolymis ‚ad quam nimirum confugere
poſſunt peccatores. iid ille. Idipſum Eccleſia univerſalis in
Lauretanis elogij's conteſtatur, dum hunc illi tutulum attri-
buit: refugium peccaterum: nam ut utar verbis D. Chryſoſto-
mi ſerm. de prærogativis AM ARILE, Sic eam alloquentis:
ideo tu Mater DEl præordinata fueras, ab æterno, ut quem
DEVS per ſuam non ſalvaret meram juſtitiam, Tu per tuam
ſalvares pietatem, & miſericordiam. itdà ille. Cujus ratio-
nem ulteriorem reddit D. Anſelmus, quèd propter nos ho-
mines peccatores Mater DEl facta ſit: ſi enim in Adamo
non peceâſſemus, filius DEl incarnatus non fuiſſet, adeõô-
que nec Matre indiguiſſet, ut communiter cum D. Thoms
i2

Omnibus quidem peccatoribus &v. 79
in 3. p. tradunt Theelegi. Cùm igitur propter nos peccato-
res ad dignitatem maternitatis divinæ evecta ſit, ipſa curam
& patrocinium peccatorum gerere debet. Verba D. An-
ſelmi ſunt lib. de extellent. Virg c. 1. Si propter peccatores
facta eſt DEI Mater, quomodo im manitas peccatorum

meorum cogere poterit deſperare veniam, cùm tam effa-

bile bonum ſit factum ex ea ob curationem eorum. Hinc
ibidem c. 12. illam ſic affatur. Cur non juvabis nos pec⸗
catores? quando propter nos, in tantam celſitudinem es
levata, ut te Dominam habeat & veneretur omnis pariter
creatura. ita ile. Imòô veròô ex hos ipſo, quòd ſit Mater
Redemptoris etiam peccatorum Mater eſt: namque S. Pau-

lus dicere potuit I. ad Cor. 4. v. I ½. in Chriſto J Esll per E-
vangelium ego ves genui: quidni dicat Mater Chriſti ſe in

Chriſto fideles omnes genuiſſe? unde Cardinal. Toletus in
Joan. 19. ſuper illud: mulier, ecce filius tum. ait: omnes
nos curæ, & protectioni, & interceſſioni Virginis Chriſtus

commendavit nobisque fiduciam dedit, ut tanquam ad

Matrem, & Dominam dilectiſſimam in omnibus noſtris
confügeremus: : eſt enim poſt Chriſtum ſingulare, tutiſſi-
mum, & efficaciſſimum refugium: Joannes enim nos re-

præſentabat. haæc ille. Quemadmodum ergo Mater videns

filiolum ſuum, graviter lapſum, aut vulneratum compaſ-
ſione tangitur, miſericordiæ viſceribus commovetur, ad
ſuccurrendum, & medendum: ſic Deipara tanquam pec-

catorum Mater, movetur compaſſione, & miſericordiâà ad

ſubveniendum peecatoribus graviter lapſis, & peccato mor-
tali ſauciatis. Nunqaid obliviſci poteſt mulier infantem ſu-
um, ut non miſereatur ſilio ateri ſui. Filius uteri ſui vult
omnes ſalvos fieri, ideo pro ijs incarnatus & Aarut ‚ideo
Paſſus, & mortuus, & illa vellet eos perire? ſaltem filij

uteri ſui miſerebitur, ut quos ille ſalvare non poteſt per

ſuam

go LCLursus Annui Diſcurſas VI.
ſuam juſtitiam, illa adjuvet per miſericordiam. Ità ipfe-
met æternus Pater affirmavit S. Catharinæ Sencehſi apud

Bloſium in monili, ubi ait: Matri unigeniti filij mei MA-

RI datum eſt à bonitate mea, ut propter incarnati Verbi
reverentiam, quicunc e etiam peccator ad eam debita cum
reverentia recurrit, nullo modo rapiatur à Dœmone. ird
ibi. Eſt itaque alyl um peccatotum MARIA, eſt illorum

refugium, ut qui divinam timent juſtitiam, in illius ſe ſe
tucantur milcricordia- Eſt refugium tutiſſimum peccato.
rum, inquit Doctiſimus Idiota part. 14. de Contemplat. V.

49%. à qua nullus, quantum vis magnus peccator deſpicia-
rur, nullus repulſam patitur, niſi ex voluntaria malitia eam

deſerat »& fugiat. Omnes peccatores ad ſe redeuntes

manu pia recipit: nec moram in hoc facit, nec dilationem
concedit; ſed ſinum miſericordiæ ſux apegit omnibus, om-

nibus exaudibilem aurem pra bet. ità ille, Teſtatur id ce-

lcherrimusille Theophilus, qui abjurato DEO, dœmoni ſe
Vide Spi-
nellum in
throno morum ſcelerum ſentina, ad bonam frugem Beatiſſimæ

DEIec. 20 Virginis ope educta eſt. Teſtantur id complura aliorum

n. 48. &

49.& rast., -Xepla, qui peccatorum ſuorum bondere preſſi, non auſi

e aαι. ſunt ad DEUM recurrere, niſ i priùs ad aſylum Marianum
Plis n- 2:confugiſſent. Aras tangere, aut ad aras confugere, erat
olim, & etiamnum eſt ſecurum ſalutis præſidium. MK-
RIA inquit Richardus à S. Laurent. lIib. 2: de laud. E. part. 5,
dicitur altare pl acationis Domini, qui placatur erga pec-

catores, cum ſuper hoc altari offerunt dona, & ſacrificia

ſua (preces & pœnitentiæ lacrimas) de quo altari ipſe DE-

Us dicit Iſaiæ 6. offeruntur ſuper placabili altari meo. itd ille.

De inſigni quodam peccatore memorat P. chriſophorns E-
gatislavv in ſtimulis Marianist. 24. Fim. z. qui cù⅜m Ec-

cleſtam ingreſſus Deiparæ imaginem conſpexiſſet; intra ſe

mancipârat: teſtatur MARIA Agyptiaca, quæ e fœdiffi-

— ---——

—

Omnilus quidem peccatoribus &. 84

cogitabat, num pro remedio ſuorum peccatorum invo-
canda ſibi eſſet: dumque aliquantiſper conſtitiſſet, tandem
in hæc prorupit verba: ſi te Dominam miſericordiæ invo-
carem, incaſſum laborarem, quia non exaudis tam mag-
nos peccatores. O cor puſilluin:! tam parum de latiſſimis
MARIE viſceribus ſentientis. Ut igitur benigniſſima
Virgo ſententiam ejus corrigeret, apparere illi dignata eſt,
atque dicere. Sta, & pete à me, ut intercedam pro te
apud filium meum: cui ille: 6 Domina libenter, ſed tot
ſunt peccata mea, ut me jam damnatum exiſtimem. At re-
poſuit Virgo. Etiamſi damnatus eſſes, adhuc ſcio, me tui
poſſe miſereri, modèò ſeriò velis. Ità nimirum Virgo
promptiſſima eſt, ad ſuccurrendum ijs, ſurgere qui cu-
rant, peccatoribus, ut & cœno ſuo emergant. Atque ex-
hinc veriſſimum eſſe patet, quod legitur in Revelat. §. Ger-

iradis lib. 4. c. 40,. Poſt hæc inquit Gertrudis, videbantur

quaſi ſub pallium intemeratæ Virginis accurrere diverſi ge=

neris beſtiolæ, per quas notabantur omnes peccatores, ad

ipſam ſpecialem devotionem habentes, quas omnes Mater
miſericordiæ benigne ſuſcipiens, & quaſi pallio ſuo prote-
gens, delicata manu ſua ſingulas contrectabat, mulcebat,
& ipſis amicabiliter blandiebatur, quemadmodum quis

blandiri ſolet catello ſuo. Per hoc manifeſtè inſinuans,

quàm miſericorditer ſuſcipiat omnes ſe invocantes, &
quàm materna pietate defendat, ac protegat homines pec-

catis deditos, in ſe ſperantes, donec eos filio ſuo reconciliet,

veraciter pœnitentes. hac ibi. Notanda ſunt verba ulti-
ma, veraciter pænitentes: at ſanè veraciter non pœnitent,
qui non curant ſurgere de peccato, ſed in eodem demoran-
tur. Nec deteſtantur aut abhorrent à peccato perpetrato,
quos amplius peccare delectat. Tales verèò ſunt, qui pra-

vo appetitui, & perverſis ſuis deſiderijs fortiter reſiſtere ae

repug-

82 Cursus Annui Diſcurſus VI.

repugnare nolunt, ſed in tentatione proniſſime carni &

ſenſualitati obſequuntur. Tales ſunt, qui nec loca, in qui-
bus deliquerunt, nec perſonas, quibuscum deliquerunt,

fugere, aut declinare curant, quin etiam, ſicut priùs quæ-
runt, & conſectantur. Dicite enim amabò, cur ſenf(ua-

litati & perverſis deſiderijs non repugnant? nénne quia

peccare adhuc delectat? cur loca prava & ſocietatem hu-
jus vel illius perſonæ ad peccatum inducentis ambiunt?
nènne quia vitium & ſcelus ſuum deſerere nolunt: Non

ſunt igitur de corum numero, qui veraciter pœnitent, quia

ſerium emendationis propoſitum non habent; non ſunt
de illo, ſurgere qui curat populo, cui Patrona & Domina
noſtra libentiſſimè ſuccurrit, & patrocinatur. Quemad.-
modum enim commiſeratione digni non ſunt, imò & ope-
ram humanam ludunt, & deludunt, qui de cœno extracti,
rurſum ſe in illud ultrò præcipitant: Sic commiſeratione
Superûm digni non ſunt, qui de peccatis erepti, ſponte rur-

ſum in eaproruunt, us ſus lota ad volatabrum. z. Petri 2.
v. 22. Poſtquam amantiſſima noſtri Virgo apud S. Brigit-

tam lib. 4. Revel. c. 137. dixiſſet ſe omnium juſtorum eſſe
Matrem, etiam corum, qui ſunt in purgatorio, addidit:
ego etiam ſum Mater omnium peccatorum ſe volentium
emendare. Auditis, non eſſe Matrem corum, qui in pec-
catis volunt perſeverare, ſed volentium ſe emendare, qua-
les ſunt, qui facta pœnitenti corde exomologeſi, ſeriò sol-

laborant, ut non peccent ultrà, qui concupiſcentijs, & car-

nis deſideriijs viriliter repugnant, qui occaſiones peccandi
vellut ſcyllam & charybdim, velis, remisque fugiunt, qui
ſenſuum cuſtodiæ, oculis, auribus & c. in vigilant, qui caſti-
gationi corporis & orationi ſunt dediti, ut hoſtem ſuum de-
vincant, & divinum auxilium implorent. His ſuccurrit
MARIA, veluti Mater filiolo in terram collapſo, hos ſuble-
. vVat,

— — oC-

—

l⸗
11
4

Omnibur quidem peccatoribus &c. 83
vat, quia ſublevari volunt, & ſurgere curanr. Hujusmo-
di erat Theophilus „qui poſt lapſum ſuum ſanctiſſimam
duxit vitam, ut etiam in Divorum catalogum recepeus ſit.
Hujusmodi erat MARIA Æ.gyptiaca quæ obtentâà per Dei-

param peccatorum ſuorum veniâ; hominum ſocietatem

fugit, in ſolitudinem abijt, lachrimis, orationi & jejunijs in-
dulſit tribus panibus, quos in exemum fecum detulit, per
ſeptemdecim annos contenta. Ideo Richardus à §. 1.-
rentio lib. S§. de laudib. Virg. ait: de MARIA dicitur Apoc.
I3. & adjuvit terra id eſt MARIA, mulierem, id eſt ani-

mam fidelem: ideo ſic oranda eſ jugiter: : ſuccurre ca-

denti, ſurgere qui curat populo; aliõquin niſi velimus ſur-

gere, non poteſt ipſa ſuccurrere. Manibus autem, id eſt

bonis operibus factis ad honorem ejus, & pedibus, id eſt
devotis affectibus debemus apprehendere hanc terram &
humiliari ad eam, ut ſic reſurgere valeamus poſt caſum
peccati ſic ille. Qui ſecùs agunt, non mirentur, ſe nee
DEI, nee Deiparæ auxilio adjuvari, DEO enim Divæque
Matri ſolùm illudunt, dum utriũſque bonitate & clemen-
tiâ abutuntur ad ſcelera. Fundebat aliquando preces S.
Coleta pro peccatoribus ad Deiparam. Aſt illa eidem com-

paret cum lance, in qua fruſta carnis, quaſi infantis re-
cens occiſi, & ait ad Coletam: qui vis, ut pro illis inter-
cedam, qui peccatis ſuis filium meum, quantum quidem

in ipſis eſt, non deſinunt in fruſta diſcerpere. Ità Surius
som. 7. in éjus vita. c. 29. Sed & alteri peccatori miſericor-
diam imploranti comparens ſalsè dixit: vos peccatores vo-
catis me Matrem miſeri cordiæ, & facitis me Matrem mi-
ſeriæ, dum filium meum denuèò peccatis veſtris crucifigitis
& oſtentui habetis: an enim ideo paſſus eſt, ut vos eò libe-
riùs peccetis. Et quidem hæreticorum noſtri temporis er-
ror eſt, eè liberiùs peccandum eſſe, quòèò magist merita paſ-
2 ſio⸗

84 Cureus Annui Diſcurſus VI.
ſionis Chriſti eluceſcant: ſentiunt ipſi cum perverſis illis
apud D. Paulum Rom. 3. v. 8. faciamus mala, ut veniant
bona: plura & majora perpetremus ſcelera; eò enim magis
DEl miſericordia & Chriſti merita illuſtrabuntur. Sed
non erit hoc bonitatem & longanimitatem DEl contemnere
ut ibidem ait Apoſtolus c. 2. v. 4. non erit hoc rurſum craci-
fgere filium DEl & oſtentui habere prout idem ait Hebr. 6.
v. 6. Atque hoc putemus velle Matrem DEI? & ut ex
Matre miſericordiæ fiat Mater miſeriæ & aflictionis compa-
tiendo filio ſuo? Jam non miremini Sodales durum factum,
cum homine Duro. Hocei erat nomen: clementiſſima
Virgo duriùs præter morem cum illo egit, quèòd correctio-
ne tali indigeret. Apparuit quidem illi cum puero JESU,
ſed cùm hic nutibus illum ad ſe pellicere conaretur, aver-
ſari illa, & à ſe repellere. Quare commotus Durus ſup-
pliciter veniam petere ac emendationem vitz ſpondere:
tum illa primùm admittere deprecantem, ſimulque de
erratis quibusdam ſingillatim admonuit, quæ emendare
neceſſe haberet. Ità Turſellinus in vita S§. Yavery' lib. 3. c. .
Videte Clientes Mariani, ut MARIA ſe gerat erga pecca-
tores: quàm diu ſurgere non curant à ſuis peccatis, ſed in
ijs perſiſtunt, averſatur illos, & refugit: dum verèò vitæ
emendationem ſpondent; tum illorum eſt refugium, tum
ſuſcipit patrocinium. Unde teſte pijſſimo Abbate Bloſio in
Monili S. Brigittæ ſic locuta fertur DEi Mater: Quantum-
cùnque homo peccârit, ſi toto corde cum vera emendatio-
ne & charitate ad me confugerit, ſtatim parata ſum recipe-
re venientem: nec attendo, quantum quis peccârit, ſed
quali intentione, ac voluntate ad me redit; nam peccato-
ris, quantum libet ſit vilis, ac ſordidus, non dedignor pla-
gas ejus tangere, ungere & ſanare. ità ibi. Et en quàm be-
nignam ſe ſe exhibuit Sodali illi, de quo Annuæ Colleg. Mo-
nacenſ.

Omnibur quidem peccaloribus &v 8 5
nacenſe 1Sb. Hic pœnitentiæ Sacramentum acceſſurus,
cùm cogitata, dicta, actaque ſua recognoſceret/& dulciſ-
ſimam hanc Matrem impensè obſecraret, omnia errata fas
eſſet ſibi oonfiteri, nè uno quidem per ignorantiam aut ob-
livionem prætermiſio: ecce de ſublimi, ante faciem oran-
tis pagella decidit, quæ minutis quidem litterulis, elabora-
tis tamen, quoddam peccatum illius cxprimebat, hoc cum
additamento: Si illud aperiret, piéque Roſarium in hono.
rem Deiparæ conſtanter recitaret, ſecum bene actum iri.
O felix animula! cui contigit tale refugium peccatorum,

ut integrè atque exactè conſcientiam ſuam emundare poſ-

ſet. Sed habebat hæc animula ſerium emendandæ vitæ
propoſitum, & accuratiùs divina Præcepta obſervandi.
Neque dubitandum eſt, omnem deinceps ſubterfugiſſe de-

linquendioccaſionem: qui enim comburi non vult, ignem

non tangat, & qui à venenato ſerpentum morſu vult eſſe
immudnis, loca ſerpentibus amica omnino declinabit. Hoc

ſi præſtiterimus, erit MARIA nobis, quod Ariadna Theſeo

ad Minotaurum condemnato, ut habetur in fabulis, aut „
ut meliùs dicam in ſymbolis. Ut Minotauro, id eſt „do-
mone debellato, evadamus Labyrinthum, id eſt ,mille

mundi & peccati pericula, MARIA ut Ariadna ſuccurret
conſilio, & auxilio, filium nobis porriget, nam de illa in-

telligitur illud proverb. 31. digiti ejas apprehenderunt fu-
ſum: non enim dedignabitur adlaborare, ut ſordidiſſimum
peccatorum noſtrorum glomerem retexamus in confeſſio-
ne, & ut novæ vitæ telam ordiamur, ducentem, ad
Regales nuptias, ad perennis vitæ felicita-

L; DlSCIIR

386 Cursus Annui Diſcursus EIl

SAres Pris Ar r ri Pri Ai ir f r e Aeiee e.

DISCURSUS VI.

Ad illa verba: 7. us genuiſti naturd miran.

te tuum ſanclum Cenitorem.

Novum creavit Dominus ſuper terram 35 fæmi-
na circumdabit virum. Hierem. 51.

knen ( Aunolich imus naturæ perveſtigator Salomon ,„poſt-
um mira-

culorum
Deum eſſe ſet, In hanc erupit vocem: Eccl. 1 v. 10. nihil ſub ſole no-

incarna. um. Nam ut codem cap. ait: quid eſt quod fuit ? ipfum
tum eavir. Jubd futarum eſt, quid eſt quod falctum eſt ? ipfſum quod fa-

tum ex Vir-
gine Matre: éiéndum eſt: generatio praterit, & generatioe aavenit. Ni-

mirum uti novorum amantes ſumus plerique omnes mor-

talium, ità & Salomon perſcrutatis alijs „noOVi aliquid in-

venire, aut intueri concupivit, quòô ſitim curioſitatis fuæ
expleret. Ejuſdem mentis fuiſſe Eceleſiaſticum patet ex
c. 36. v. 6 6. dum orat: innova ſigna, & immuta mirabilia:
quoniam eſto opera creationis & gubernationis tuæ ſint
mirabilia, tamen uſu jam, & aſſvetudine viluerunt: novi
aliquid i in lucemaffer, ut admiremur & celebremus tuam
potentiam, ſapientiam & bonitatem. Quid igitur faciat

DEUS? appromirttit, ut cœlum novum, terram no-

vam, & quidem, ut terra ſit fſuperiùs, ubi cœlum, &
cœlum inferids, ubi terra. Ecce enim ait per Iſaiam
c. 6 ½. V. 17. ego ereo cælos novos, & terram novam, &

zon erunt in memoria priora. Et pfalm. 19. DEISZS

wanifiſiè veniet, & aduocabis cælum deſurſum & terram di-

quàm omnium ſublunarium ſeriem contemplatus fuiſ-

ſeerne-

l ⸗.
l.

ſe

1

4

H

oni

Miraculum miraculorum Deum &c. 87
ſcernere populum ſuum. Terra noſtra elevatur, dum homo
de terra formatus ad oœleſtia aſſumitur. Cœlum deprimi-
tur, dum DEUS & Angeli in terram ſe ſe dimittunt. Es
vidi ait Joannes Apoc. 21. cælum novum & terram novam,
& vidi ſanctam Civitatem Jeruſalem novam deſcendentem de

cxlo. v. 2. Hoc eſt, quod deſideravit David pſal. 14 3. v. in-

clina cœlos zuos, & deſcende. Inclinavit & deſcendit, quan-

do Verbum caro factum eſt, & habitavit in nobis. Genebrar-
d us in illud pſal. 27. inclinavit & deſcendit: celeritatis ſtu-

dio, non eos aperuit, ad deſcendendum, ſed inclina vit ſe-
cum & in terram traxit. ità ille. Sed & Angelos ſecum de-
duxit: & ſubitò facta eſt cum Angelo multitudo militiæ cœ-
leſtis, Iaudantium DERUM, & dicentium. Gloria in altiſ-

Iimis D EO. Luc., 2. v. 13. Quod autem inter hæc novorum

noviſſima maxime admirandum eſt, quòd DEUS non tan-

tm deſcenderit, ſed etiam humanam naturam aſſumplſerit,

ut verum ſit dicere: ODElISs homo, & homo DEUS. Mi-
rabile myſterium declaratur hodie, canit Eccleſia in offcio
Circumciſ. antiphonâ ad Benedictus, innovantur naturæ,
DEUs homo facus eſt, id quod fuit, permanſit, & quod

non erat, aſſumpſit, non commixtionem paſſus, neque di-

viſionem. Annon hoc mirabile mirandum? Dominus fſit

ſervus, Creator creatura, immenſus dimenſus, æternus

temporalis, ſimplex compoſitus, immortalis, morralis, im-
paſſibilis, paſſibilis, Rex gloriæ & Majeſtatis, unus de vul-
go, nobilis ignobilis, dives pauper, verbum infans. An-
non ſtupendum, quòd æternus naſcitur, quod lux non lu-
cet, verbum ſilet, fons vitæ ſitit, continens omnia Rfaſcijs
continetur, quòd fortitudo ſit imbellis, quòd longitudo
abbreviatur, latitudo reſtringitur altitudo dejicitur, po-
tentia regitur, ſapientia inſtruitur, virtus ſuſtentatur. de-
nique exinani vii ſemetipſum formam ſervi accipiens, vel ut
alij

988 Cursus Annui Diſcurſus VII. K

alij legunt, nullificavit ſemetipſum ut qui in forma DEI

erat, & formalis DEus, factus fic formalis homo, O mira-

eulum cxclamat S. Joan. Damaſcenus orat. I. de Nativit.
omnium miraculum maximè novum: Mulier Seraphinis

ſublimior effecta eſt, Dzaus viſus eſt paulò minùs ab Ange-
lis minoratus. Sileat ſapientiſſimus Salomon nec jam ni-

hil ſub Sole novum eſſe affirmet. ità ille. Novum creavit

Dominus ſuper terram, quod cœlum, quod terra, quod

inferi & Superi obſtupeſcunt. Mirabatur olim David pſ. 8.
hominem à DEO ſic ſublimatum, ut paulb minoratus eſſet

ab Angelis: at miretur modò etiam præ latum Angelis, cùm
tanib melior Angelis ſit effectus, quanto differentius præ illis

nomen (Divinitatis) haæreditaviz Hebr. I. Mirabantur olim
Iſraẽlitæ, quomodo loquente DEO ad Moyſem, homo vi-

vere poſſet, præ pavore, & reverentia majeſtatis: at miran-

dum magis, quomodo in terris, in carne ſit viſus, & cum
hominibus converſatus. Mirabantur, quomodo rubus ar-
deret, & non combureretur, quomodo mare, quomodo
fluenta Jordanis divellerentur & ſiccum per ſui medium

præberent iter. Quid eſt tibi mare? quod ſagiſti, ajebat Da-
vid, pfſ. 11 3. & tu Jordanis, quia converſus es retrorſum; at

mirentur magis hominem divinitati unitum, nec conſum-
ptum, & divinitatis pelagus intra volam humanitatis con-

eluſum. Mirabantur ſtare ſolem jubente Joſue retrocede-

re etiam decem lineis Ezechiæ Regis teinpore: at miren-
tur magis ſolem divinitatis ſummo cœlo per novem An-

gelorum choros ad humanum genus deſcendere, & utero
Virginis eclypſari, ejuſdem Virginis annutu: Ecee ancilla

Domini ſiat mihi ſecundum verbum tuum. Conſideravi aje-
bat Habacuc c. 3. opera tua, & expavi. Quid eſt S. Pro-
pheta, quod ſtuporem & extaſim injicit? an ſumptuoſa
mundi ſigura, ſolis curſus, eœli pulchritudo &« Domine,
ait

— .. .J

—

6

HMiraculum miraculorum Deum e& 89
git ille obpus tuum, in medio annorum vivifica illud, Hic
ſeptuaginta tegunt: in medio duerum animalium cogno-

ſceris: quaſi diceret Propheta: ſtupeo DEVM recolens in
præſepio, altiſſimum factum humilem, divitem pauperem,

alieno indigum hochnio⸗ nec habentem quietis locum; niſe

inter duo animalia in ſtabulo. Ità exponit hunc locum &.
Aauguſtinus oratione contra Judaos, & Faganos c, 1I 3. dicens?
Dic & tu Habacuc teſtimonium de Chrifto: Vomine in-
quit, audivi auditum tuum, & timui ,conſideravi epera tnua:
& expavi. Guz opera DEl iſte miratus expavit? 2% nun-
quid fabricam mundi expavit 2 abſit: ſed audi: in medio,
inquit, duorum animalium cognocris : qui quouſque de-
fſcendiſti, expaveicere me feciſti, quia Verbum, per quod
facta ſunt omnia, in præſepio jacuſti. Hæc ille. Videri quo-=
que poteſt S§. yprianus ſer. 2. de Nativit. Chriſti apud Syinel-
lam in Throno c. 20. n. 3. Hæc quidem novaadmiranda, &
contra naturæ ordinem acta ſunt, ut meritò dici poſſit va-
tura mirante facta eſſe: ſed nec minus eſt illud, quòd cùmũo
DEI filius corpus & animam extra fæm inæ uterum ſibi crea-

re potuetit, ſicut creavit Adamum ſinè Patre ſine Matre,

tamen ex fæmina concipi, & naſci voluerit: unde Hiere-
mias poſtquam dixiſſet: nevum creavit Dominus ſuper ter-
ram, addidit, fæminaæ circum dabis virum. Quod admirans
S. Joan. Damaſcenus orat. I. de Nativit. V. ait: ſane res om-
nes conditas dignitate antecelluiſti: ex te enim ſola ſum-
mus ille opifex partem aſſumpfſit, hoc eſt maſſæ noſtræ pri-
mitias. Caro ipſius ex carne tua, & ſanguis ex ſanguine
tuo, & lac è mamillis tuis ſuxit DEVS, & labia tua DEl la-
bijs unita ſunt. O miracula mentis captum, atque oratio-
nis facultatem excedentia. ità ille. Et hoc eſt, quod præci-
puè vuht Mater Eceleſia quando canit. Tu quæ genuiſti na-
turämirante tuum Sanctum Genitorem. Miraculum quip-

MsM ˖ Pe

90 Cursus Annui Diſcurſus VII.

pe naturæ eſt, quèd MARIA ſit parens ſui parentis, princi-

9. . . . .. . . . . . . .
pium ſui principij, fons fontis, origo ipſius originis, Mater
(ui Creatoris. Filia enim DEI, concepit ſuum Patrem,
7 9

creatura Creatorem ſuum generavit, ut ipſa ſimul ſit Mater
& fGlia, quaſi reſpectu ejuſdem, genitrix & ancilla, plas-

matio & plasma. Dedit enim eſſe DEl filio, à quo illud ac-

cepit, dedit ſuam carnem, quam eandem ab eodem accepe-

rat. denique dedit vitam, à quo illam hauſerat. Meritò in-
quit, Peirus Damiani ſer. 3. de Nativit. M ARIE: B. MARIA
dicitur parens parentis, fons fontis vivi, origo Principij,

quia ille ex ea prodiſt, per materiam carnis, qui caput eſt &

initium omnium rerum per eſſentiam DEl Patris. ità ile.

Et Chryſologus ſer. 142. Virgo concipitur ex te author tuus,

tua ex teoritur origo, in tuo germine eſt genitor tuus. Si-

militer Metihodius orat. in hypapant. Tu cuncta continen-
tis, & comprehendentis comprchenſio, tu illius geſtatrix,
qui verbo ſuo portat univerſa. Unde recdtè illi illud attri-
buitur Eccle. 24. qui creavit me, requie vit in tabernaculo
meo. Vides inquit Heſychius Presbyter Hieroſolym. quanta
& qualis eſt DElparæ & Virginis dignitas! unigenitus DEl
flius, mundi Conditor, velut infans ab ea geſtabatur. Stu-
pendum miraculum in cœlis, ait Epiphantus mulier amicta
ſole. Id eſt divinitate veſtis eum addit S. Bernardus, ſerm.
gnum
nis, veſtit ille te gratiâ ſuæ Majeſtatis, veſtis ſolem nube, &
ſole ipſo veſtiris. 11à ile. Novum igitur creavii Deus ſuper
erram, quia ut ait S. Bafilias Seleuc. in Annuni. vidit crea-
ruta, quod antea viſum eſt nuſquam, nempe prolem, quæ
ſuæ Genitricis erat parens, & infantem, qui Genitricem
Eætaie longè anteibat. hæc ille. Qui etiam, ubi natum DEuM
parvulum conſideraret, ſic in ancipiti ac bivio hærentem
Virginem inducit: Ecquid igitur tecum ( mi parvule) inci-
piam?

—

— — —— —

magnum & veſtiris ab eo, veſtis eum ſubſtantiâ car-

8

6

Miraculun miraculorum Deum esc. 91
piam? ladéne enutriam? an verò ut DEuM colam? ut Ma-
ter curabo, an veròô, ut ancilla adorabo? ut filium amplexu
fovebo? an verò ut DxuM ſupplex invocabo? lacne porri-
gam? an verò thymiama offeram 2 Et hoc quod magnum
& abditum eſt miraculum! cœlum tibi thronus eſt, & ſinus
meus te complexus eſt & c. itd ille. Quod ſi verò recolamus
MARIAM Patronam noſtram, ità facttam DElI Matrem,
ut ſimul permanſerit Virgo, quàm hoc obſtupeſcendum!
quàm admirandum! Quod natura non potuit, ratio igno-
ravit, uſus neſcivit; hoc Deus ſtupendo miraculo in Maria
opere complevit, ut videlicet Deus eſſet homo & Mater
Virgo ait S. Hieronymus ſerm. de aſſumpt. Novum fecit Domi-
nus ſaper terram, fœmina circumdabii virum: fæmina ſimul,
tamen Virgo, Mater ſimul, tamen Virgo. A ſæculo con-

dito quippe non eſt auditum, ait S. Udephonſus lib. de Virgi-

nis. MAkRIAX, quòd Virgo eſſet, quæ peperit, & quàd Ma-
ter eſſet, quæ Virgo permanſit. Nunquam juxta rerum
ordinem, virginitas, ubi fæcunditas prædicatur, nec fæ-

cunditas, ubi virginitas integra conſervatur. Admiran-

dum eſt, quòd virginitas conceptu clareſcit, qud virgini-

tas partum comitetur, quòd generatio aſſignet Virginem,

quòd virginitas probet Matrem, & Matrem viciſſim virgi-
nitas glorificet. D. Bernardus ſer. 3. de vigil. Nativit. Domi-
ni, ubi expendiſſet duo hæc eſſe conjuncta in unum, Deum
& hominem, quæ tam diverſa & disjuncta fuerunt: addit:
ſecunda mixtura eſt, Virgo & Mater, admirabilis plané, &
ſingularis. A ſæculo non eſt auditum, quèd Virgo eſſet,
quæ peperit, quòd Mater eſſet, quæ Virgo permanſit. Sola
hæc eſt, in qua virginitas, & fæcunditas obvia verunt ſibi:

ibi ſemel factum eſt, quod factum non fuerat, nec fiet in

æXternum; quia nec primam ſimilem viſa eſt, nec habere
ſequentem, gaudia Matris habens cum virgihitatis honore:
M 2 prout

92 Cursus Annui Diſecurſuas VII.
prout addit ſer. 4. Ac aſſumpt. MAKRI1. privilegium eſt, non
dabitur alteri: ſingulare eſt, ſed continuò etiam indicibile
invenitur. hæc Bernardus: quem ſecutus ejus diſcipulus Ga-
arricus Abbas ſer. 3 de Annunt. Mariam totam vocat mira-
culum, quia, ut ipſe ait: ſingulariter, & ſine exemplo eſt
Mater & Virgo. Omiraculum ingens! exclamat N ſenas
orat. de Nalivit, Chriſti. Virgo Mater fit, & Virgo permanet:
vides (6 Salomon) opus novum naturæ? Ec ile. Verè no-
vum, inquit JSophronius ſerm. de aſſumpt. & omnium novi-
tatum ſupereminens novitas virtutum, quando Daus (quem
ferre non poteſt mundus, neque videre aliquis, ut vivere

poſñt) ſic ingreſſus eſt hoſpitium ventris, ut corporis clau-
ſtrum neſciret, sicque geſtatus, ut totus DEus in eo eſſet, &à
ſic exivit indè, ut eſſet, ſicut Ezechiel fatetur, porta omni-

no clauſa hæc ille. Romulum ferunt, cùm quondam ele-
gans ſibi palatium Romæ extruxiſſet, quod longam etiam

ætatem ferre poſſe exiſtimaret, dixiſſe: ædificium hoc fati-
ſcet in ruinam, cùm Virgo aliquan do pariet. Equidem exi-

ſtimabat nunquam hoc futurum, ut Virgo partum ederet,
unde æternum futurum eſt arbitratus: ſed ubi præter natu-
ræ ordinem, naturâ ipsà mirante, M ARIA Virgo DEl fili-
um in lucem protulit, nocte ipſa corruiſſe dicitur: ità Pe-
trus Cardinal. Damiani lib. ze epiſt. 17. Novnumfecit Dominas
ſJaper terram faæmina Virgo circumdabit virunm. Virum? non

infantem? quid hoc rurſum quid inſolitum, & inuſitatum?:
non infantem ſed virum MARIA utero ſuo circumdedit,

non infantem, ſed virum MARIA peperit. Novam rem
creavit Dominus, verba ſunt D. Hicronymi in Hlierem. 31.

abſque viri ſemine fæmina circumdabit virum gremio uteri

ſui, qui juxta incrementa quidem ætatis proſicere videbitur

ſapientia & ætate; ſed perfectus vir in ventre fæmineo, ſo-

litis menſibus continebitur. iid ille, Quem nos parvulum,

ſunt

— ——LCC———————

— — — —

1

en

, 1
d

b

l⸗

Miraculum miraculorum Deum éc. 93
lunt verba S. priani ſerm. de Nativis. Domini. Dropheta
nuncupat virum, inſinuans, nunquam ei defuiſſe virtu-
tem, ſed ſemper virilis ætatis adfuiſſe fortitudinem, quem
infantilis infirmitas occultabat. hæc ille. Diffuſius idipſum
exponit S. Bernardus hom. z. Iapermiſſus. Vir erat JESUS,
inquit, necdumetiam natus, ſed ſapientia non ætate, ani-
mi vigore, non virribus corporis, maturitate ſenſuum non
corpulentià membrorum: nec enim minus habuit ſapien-
tix, Vel potiùs non: minàs fuit ſapientia conceptus, quàm
natus, parvus quàm magnus, ſive latens in utero, ſive va-
giens in præſepio, ſive interrogans in templo, ſive docens
in populo æque fuit plenus ſpiritu S. ità Bernardus. Nec
plenus tantùm fuit ſapientiâ in utero, ſed & plenus grati4 &
virtutibus infuſis, & quidem ipſo momento, quo Virgo di-
Xit: Kar mihi ſecundum Verbum tuam, nec enim corpus illius

ſucceſſi vè formatum, ſicut aliorum ſolet, neque prius for-

matum deinde animæ unitum aut verbo divino, ſed omnia
hæc ſimul intra momentum peracta ſunt, ut latè probat
Barradius tom. I. lib. J. . 9. quæ c. 11. in compendio poſtea
refert. Meritò proinde S. Joan. Damaſcenus orat. 1. de Nat.
Virg. MARIAM appellat miraculorum abyſſum & uterum
ejus miraculorum officinam. D. Ephrem in orat. de DElpar.
præſtantiſſimum univerſi orbis miraculum. S. Bernardinus
ſenenſ. zom. I. ſerm. 61. art. 1. c. I 2. miraculorum miracu-

lum. Meritò proinde etiam hoc elogio in Litanijs Laure-

tan. honoratur, quòd ſit Mater admirabils. Quâm verò

ſibi in hoc tirulo complaceat, indicavit ipſa P. Jacobo Khem

& Soc. ESU: dum enim illæ canerentur, & ipfie cupidus eſ-
ſet nôſſe, quõdnam ex his encomijs Virgini maximè place-
ret, ubi ventum eſt ad illud: Mater Admirabila: repente
ipſi DElpara apparuit. Satis ſignificans, hoc ſibi præ reli-
quis arridere. Tum ille ex angulo prorumpens in medium,
3 & ſtu-

94 Cursus Annui Diſeurſus VIII.
& ſtupentibus Sodalibus inclamat, ingeminent ſecundò &
tertiò voces illas Mater admirabilis: Se enim cognoviſſe,
quàm Virgini gratum ſit illud carmen. .

2) eapaesse gene ik e e W Arsr r SF i i d,ir , (2.
DISCURSUS VIII.
Ad illa verba: Virgo prius ac poſterins.
Ecce Virgo concipiet & pariet. Iſai. 7. v. 14.

Maria Vir- E virginitate Matris DEl dicturus hodie exclamare
Eo anre Ncogor cum Eccleſia: 6 Sancta & Immaculata Virgini-

partum, in . . ee. E . 5
parru, & tas! quibus te laudibus efferam neſcio: quia quem cœli cœ-

poſt par- Iorum capere non poterant, tuo gremio contuliſti: Aaa

tud. Domina! neſcio loqui condignè, quia vir pollutus labijs
ego ſum: Utinam cœleſti carbone, quem Angelus tulir
prophetæ, purgentur labia mea;, ut emundata, & purgata
de tuis laudibus diſſerere valeant. Dignare ergo me, lau-

dare te Virgo ſacrata: da mihi virtutem contra hoſtes tuos,

qui non ſolùm ſunt gentiles, & Judæi, ſed etiam hæretici
noſtrorum temporum. Et gentiles quidem tam Græci,
quàm Romani ſuas habuerunt fabulas, quibus commenti
ſunt conceptus & partus admirandos: ajunt enim Palladem
e Jovis cerebro prognatam, Bachum e femore, Venerem 6
ſpuma maris. Ajunt Danaeên concepiſſe, poſtquam Ju-
piter in aureo imbre in ſinum illius defluxit. Quod ſi his,
alijsque commentis fidem habuit gentilitas, quidni creda-
mus nos DEO, nec fingere, nec errarc potenti, dum
per Prophetam clateé denuntiat : Ecce Virgo concipiet, &
pariet ſilium. Sed quid tu ad hæc ſtolide Hebræe? qui

„

non

Maria uo ante partum in zr. 9 5

non niſi craſſa tuo cerchto concipere vales, an fidem
negas prophetix ? an impoſſibilitatem obtendis, eò
quòd fieri nequeat, ut Virgo ſi ſiné viro concipiat, ut
fſalva virginitate mulier pariat? intuere naturam ma-
tiſtram, audi naturæ indagatores. De avi ormanela
ſcribit Ariſtoteles lib. y. biſtor. animal. illam guttam ſan- Vide plura
guinis emittere, & cx hac ſole operante, generari ſobo- du hie Spinelli
lem ſine coitu. Idipſum de apibus ſoribit Qirgilius 4. Georg. DEl. c. 32.
& Baſilius in c. 7. Iſaiæ., de turture Plinius lib. 9. c. 3 5. den. 20. &
equabus Cappadocis §. Aaguſtinus lib. 21I. de civit. c. 2. *
quod ſinè compare, ſine commixtione concipiant, & pa-
riant. Necçaliter concha marina unionem producit, loco
enim ſeminis rorem cœli excipit, ſole cooperante, & ful-
gure coruſcante excoquit, & indurat. Nihil hic memoro
„ de phænice, quem é cineribus originem ſuam ducere cre-
4 ditum eſt hactenus: certè videmus ex pulveribus pulices,
b culices, e materia putri, vermes, lumbricos ſcarabæos,
bruchos, ærucas, ranas, e capillis faminarum in fimeto
defoſſis angues generari. Lego inquit Hieronymus Epiſt.
22. de ſpinis roſam, de terra aurum, de concha mar-
garitam ; concha enim ſolo cœleſti rore perfuſa marga-
ritam gignit. ità ile. Si hæc naturæ vires non excedunt
Hebræze, cur excedat virtutem omnipotentis, qui de nihi-
lo cœlum & terram, de aquis piſces, & volatilia cœli pro-
ducere potuit ? Et unde Hebræe, vel hæretice productus
Adam? unde Eva? an ex patre, & matre? nonnè Adam
de terra, nondum maledicta? nondum aratro ſciſſa vel
ſubacta? nénne Eva de latere viri ex coſta ſinè læſionis,
aut vulneris indicio, aut cicatrice eſt educta? & non putes
poſſibile de puri iſſimis Virginis ſanguinibus ſinè viro gene-
rari Chriſtum, non educi ex utero ſine matris læſione?
Quando Primus Adam, inquit S, Baſilius lib. de vera Virg.
non

e
l⸗

,
1
ei
en
Gen
e

elr
n

4

96 Caorsus Annui Diſcurſus Vill
non ex viri & fœminæ congreſſu proceſſit ad ortum, ſed
ex terra formatus eſt, ultimus Adam, ut veteris illius son-
tagionem corruptelamque immutaret, & inſtauraret ſua
novitate, corpus aſfumpſit in virginali utero formatum,

ut per carnem in ſimilitudinem eſſet peccati. Et D. Am-

broſ. ſer. 37. de quadrageſ. Adam de terra Virgine natus eſt,
& Chriſtus de MARIA Virgine procreatus; illius mater-
num ſolum necdum ſciſſum ſuerat, iſtiusmaternum ſecre-

tum nunquam concupiſcentiâ violatum. Adam OEl manu
plaſmatur ex limo, Chriſtus DEl ſpiritu in utero? uter-

que oritur cum patre, uterque Virgine utitur Matre. ita

ille. Hoc iplum myſterium in Virga Aaronis præfigura-

tum ſentiunt Patres. D. Damaſcenus oras. de Nativit. quæ
per virgam quoque Aaron myſticè figuratur: illa enim

amygdalinas nuces absque ullo humore terreni ceſpitis pro-
tulit; iſta verò ſinè ullo virili ſemine DEf filium generavit.

Et S. Bernardus homil. z. ſuper miſſus eſt, & ſerm. ſignum mag-
nam. Quid rogo virga Aaron florida, nec humectata, niſi
ipſam concipientem quamvie virum non cogneſcentem in-

dicat ? Jam quid de formatione Evæ dicunt Patres? Irenæur

lib. 3. Hæreſ. 32. Tertullianus de cerne Chriſti: Auguſtinus

ſer. 5. in Nativ. Placet audire Gyrillum Hieroſolymit. catech.

12. Nunquid igitur Eva quidem de latere viri ſinè matre
naſcitur; de virginali autem utero nihil ſinè viro tanquam
Patre, ſine Matre naſceretur ? reddit igitur MARIA vi-
cem, ut fœmina virum pariat, ſed ſinè Patre. Hic admi-
randam divinæ ſapientiæ oeconomiam fuſpicere nos jubet
S. Anſelmus lib. z. cun DEUls bome, dum ait: quatuor mo-
dis poteſt DEUS facere hominem, videlicet;, aut ex viro &

fæmina, ficut uſus monſtrat: aut nec de viro nec de fæmi-

na, fſicut creavit Adam: aut de viro ſinè fæmina, ſicut fecit
Evam: aut de fæmina ſinòè viro, quod nondum fecerat.
VYVIr

—

4

-
4
6
1
11
1
i

. Maria irgo ante partum, in partu, &c. 97

Ut igitur & hunc modum probet ſuæ ſubjacere poteſtati,
& ad hoc ipſum opus dilatum eſſe, nihil convenientius erat,
quâm, ut de fæmina ſinê viro aſlumat illum hominem. A-
nimadvertitis obtuſa Judæorum & Judaizantium hæreti-

corum capita, DEl ſapientiam & potentiam: & quis con-

ſi liarius ejus fuit, ut modis tam diverſis crearet hominem ?²
equidem veſtrům nemo; ſtolidum enim hebetémque ſen-
ſum veſtrum hoc excedit. AMagnus Dominus & laudabilu
nimis pſ. 144. V. 3. & magnitudinis ejus non eſt finis, ne-
que terminus: at puſillus vobis eſt, qui potentiam & ſa-
pientiam ejus cxiſtimatis, vos comprehendere poſſe.
Fides à nobis exigitur, & admiratio; non ſcientia, aut ra-
tiocinatio. Hujus principia cùm ſint luminis naturæ tan-
tuùm pro dimetiendis fidei rebus non aſſumenda, ut regula
& menſura, cùm res fidei naturam & ejus principia ſuper-
grediantur. Qui fidem ſequitur divinam velut filium A-
riadnæ, non errabit, eſto ambulet in tenebris, eſto lacer-
nam ſiguatur ,rin loco caliginoſo. 2. Petri. 1. v. 19. hanc ve-
rò fidem tota habet Eccleſia, quæ columna eſt & firmamen-
inm veritatis. I. Timoth. 3. v. 13. credit enim DEI flium
conceptum de Spiriin S§. natum ex MARNIA Virgine, nulla
igitur hic erroris aut falſitatis ſuſpicio ſubeſſe poteſt. Sed
inſiſtendum ampliùs divinæ potentiæ, cùm hanc ipfam in
argumentum credibilitatis adduxerit Angelus, cùm dead-
mirando hoc conceptu & partu Virgini loqueretur. Vt
enim faciliùs à Virgine aſſenſum obtineret attulit argu⸗
mentum primùm quidem ab exemplo infœcundæ & ſterilis:
c&r ecte inquit Eliſabeih cegnata tua, & ipſa concepit fllium in
ſenectute ſaa, & hic menſis ſ ſextus H quaæ Vocatur Rerila;
deinde verò addit rationem à priori dicens, quia non erit im-
peſſebile apud D Ell M omne verbum. ipſe enim dixit, & falta

ſant cœlum & terra & univerſa, quæ in eis ſunt, ipſe wan-

44 Tis

98 Cursus Annui Diſcurſas VIII.

davit & creasa ſunt pſ. 32. v. 9. ipſe manum Moy ſis leproſam

mox reddidit, & ad nutum reſtituit ipſe virgam in ſerpentem

S& ſerpentem in virgam transformavit, ipſe convertit aquas in
ſanguinem, pulverem terræ in cinifes& ranas, amaras aquas
in dulces: ipſe ſtare fecit mare utrinque velut muros, ut
ſiccum præberet iter tranſeuntibus Ifraélitis, ipie de cœlo
pluit ipſis manna, de deſerto adduxit cothurnices, de pe-
tra elicuit aquam: dixit, & falcta ſunt, ipſe mandavit, &
creata ſant, quia non eſt impoſſibile apud DEU M omne ver-
bum: & non ſit poſſibile Virginem de Spiritu S. concipere?

non, Virginem parere, licèt hoc dicat DEUSper Prophe-

tam, licèt per Angelum? Non excedit fidem, inquit Am-
broſtius Epiſt. S1. ad Siricium Papam, quòd homo exivit de
Virgine, quando petra fontem profluum ſcaturivit, ferrum
ſuper aquas natavit, homo ſuper aquas ambulavit. Ergo
ſ hominem unda portavit, non potuit Virgo hominem

generare? itd ille. Et ecce Eliſabeth. (vis plures e veteri te-
ſtamento Judæe?) ecce Sara, ecce Rachel, ecce Anna Sa-

muelis Mater ſterilis & infœcunda concipit & parit, & non

credas: poſſe concipere & parere Virginem? quid, amabò,

dii cilius eſt ſterilem & infæcundam concipere & parere,
an Virginem? nunquid utrumque vires naturæ excedit?
aut igitur utrumque pernega, aut utrumque concede.
Quod ſi quidem conceptum Virgineum admittis, at partum
lon capis, quo pacto non reſerato Virginis utero proceſſe-

rit: dic Hæbræe, quâ virtute Habacuc translatus in Baby-

lonem e Judæa tanto intervallo, breviſſimo temporis ſpatio?
Daniel. 14. Quàvirtute abſeiſſas eſt lapis de monte ſinè manihus!
Daniel. z. Quà virtute portam elauſanm ingre dietur & egredie-
zur PrincepiEzechiel. 44 nam & ipſi Principi clanſa erit. v. 2.

Quid verò denotat liber Iſaiæ 29. Vv. 11. quem cuùm dederint

fſctenti litteras, dicent: lege iſtum, & reſpoendebit non peſſum;
ſene-

Maria Virgo ante partum, in partuéoc. 99
ſignatus eſt enim. Dic & tu hæretice, quo pacto Chriſtus
ſepulchrum clauſum, fores non referatas poſt reſurrectio-
nem fuam tranfierit? & ut luce meridiana clariùs pateat;,

dic quo pacto lux vitreos orbes intrat, & pervadit, nec ta-

men perforat, nec lædit coſdem? Adumbratam hic velut
in figuris præſentem habemus veritatem, uti nobis expoſue-
runt Sancti Doctores. Quid eſt, ait . Anguſtinus ſerne.
1 4. de Nat. Domini porta in domo Domigni claufa, niſi quòd
MARIA ſemper erit intacta? & quid eſt? homo non tran-
ſibit per eam, niſi quia Joſeph non cognovit eam: & quid
eſt? quod Dominus ſolus intrat, & egreditur per eam,
niſi quia Spiritus S imprægnavit eam: & quid eſt? clauſa
erit in æternum, nifi quia MARIA, Virgo ante partum,
Virgo in partu, Virgo poſt partum. itd ide, & cùm illo D.
Hieronymus, Ambroſinus, & Bernardus & alij. Quid verò la-
p& abfe iſſas ſinè manibus de monte: D. Irenæus lib. 3. c. J1.
Hoc eſt, inquit, quòd ſinè manibus ſignificabat, quèòd non
operantibus humanis manibus in hunc mundum Chrifſti ad-
ventus erat, id eſt non operante in eum Jofeph (vel aliqua

obſtetrice) ted ſola MA RIA cooperante. Virgo mons nul-

latenus inciſus ait: S. Epiphanias orat. de laudib. Firg. præ-
ruptam habens petram Chriſtum; abſciſfus eſt enim lapis
de monte fine manibus, hoc eſt abſque viro ſolidam pe-
tram Chriſtum Virgo peperit. itdà ile. Sic & D. Hieronypmus

Epiſt. ad BEuſtoshium: Mons, de quo abſciſſus eſt lapis ſinè

manibus, id eſt natus Chriſtus ſinè opere nuptiarum. Si-
militer liber ſgnatus MARIA eſt, juxta mentem S, Germani,
Conſtantinopol Jerm., de Nativit. & S. Jyan. Damaſceni lib.

4. de Ade c. 1 5. dum ait: liber novus litteras ſcienti, id eſt

Joſepho à Sacerdotibus datus. Georg. Nicomedienſ. de oblat.

in templo: liber, inquit obſignatus, quem nullus legit ſciens

literarum, præter eum, qui obſignavit, & ſervavit ſupra
N z ratic-=

100b Cursus Annui Diſecurſus VIII.
rationem. Quid verò illud Mai. 6z. non quieſcam, dontc
egrediatur; us ſplen der juſtus ejus, & Salvator eius ut lampas
accendatur. Solis radius, inquit, Auguſtinus ſer. 3. de ad-
ventu, ſpeculum penetrat, & ſoliditatem ejus inſenſibili ſub-
limitate pertranſit. Speculum ergo non rumpit ſolis ra-
dius, integritatem Virginis ingreſſus; aut egreſlus, nun-
quid vitare potuit Deitatis? ſimiliter Riéchardus à S. Laa-
rentio lib. 4. de laudib. Virgin. dum expendit illud: &&
in Sion ſirmata ſum. Sion; inquit, interpretatur ſpeculum;
quia Virginitas ſicut vitrum: ſicut enim vitrum abſque ſui
diſſipatione ſolarem radium ſucipit, & emittit ; ſic MA-
Rl Æ Virginitas illibata filium DEl concepit & peperit. ii
ille. pſ. 21. v. 10. in es, qui extraxiſti me de venire, ſpes
mea ab uberibus Matris meæ. Cyriklus Hieroſol. Cathecheſt 12.
Significatur mirabili modo, & divina virtute de utero exi-
viſſe. Auguſtinus Epiſt. 120. 6. 11. Quid eſt: tu es qui ex-
traxiſti me de ventre Matris meæ? ſi ad ipſum JEsIIM de
Virgine procreatum refertur, ſignificare voluit partum
Virginis, ſervatàâ Virginitate mirabili: ut cùm DEUs fe-
ciſſe dicitur, quod mirabiliter factum eſt, nemini incre-
dibile videatur. iid ille. Nec filentio involvendum tropo-
logicum illud Iſaiæ vaticinium c. 11. Egredietar, inquit
Virga de radice Jeſſe, & flos de radice ejus aſcendet. In hoc
Iſaiæ teſtimonio, verba ſunt S. Bernardihomil. 2. ſupermiſ-
ſus. Florem filium, virgam intelligimus Matrem: quoniam
& virga floruit abſque germine, & Virgo concepit non
ex homine: nec vigorem floris læ ſit emiſſio, nec pudorem
Virgnis Sacri partũs editio. ità ille. Nec prætereundum
Gedeonis vellas, Judic. 6, nam & hoc intemeratæ Virgiuis
typus fuit teſte S. Ambroſ. ſer. 13. de Nativit. Dem. ubi ait:
rectè ergo MARIA velleri comparatur, quæ itâ concepit
Dominum, ut toto eum hauriret pectore, nec diſciſſuram
. cor-

Maria Virgo antepartum, in partu é&c. 10 t
corporis pateretur, ſed eſſet mollis ad obſequium. ità ile.
Et D. Chryſologus ſerm. 14 3. vellus inquit, cùm ſit de cor-
pore, neſcit corporis paſſiones: ſic Virginitas cùm ſit in
carne, vitia carnis ignorat. ità ide. Ecce Virgo ante par-
tum. Vis ctiam Virginem poſt partum: audi S. Bernar-
dum homil. z. ſapermiſſus. Quid illud Gedeonis vellus ſig-
nificat, quod de carne tonſum, ſed ſinè vulnere carnis,
niſi Carnem aſſumptam de carne Virginis, & abſque detri-
mentd virginitatis. Sic ille. Vide plura? quid horius concla-

Jus, quid fons ſignatas. Cant. 4. denotat? niſi clauſum ſem-

per Virginis uterum & pro firmitate quaſi ſigillo obſigna-
tum, nec ante partum, nec in partu, nec poſt partum re-
ſeratum. Porta clauſa virginitas eſt, inquit Ambroſzus lib.

de inſtitut. Virgini, hortus clauſus Virginitas, & fons ſig-

natus & c. Hoc ipſum eſt quod Cant. 7. ſequitur: venter
uus ſicut acervus tritici, vallatus lilqjs. acervus tritici quia
prægnans, & turgens frumento electorum, ſed tamen val-
latus lilijs inſignibus intemeratæ caſtitatis, & non unum,
ſeu ſimplex lilium inſinuat, ſed plura & multiplicia, dum
non lilio, ſed lilijs vallatum aſſerit, quia ſcilicet non tan-

tùm virgo fuit ante partum, ſed etiam in partu, ſed etiam

poſt partum. Opportunè hic occurrit, quod refertur in

“ vita S. gidij Socij S. Franciſci 23. April. apud Surium,

Doctor quidam ex Ordine S. Dominici, cùm diu, multum-
que, dubijs & ſcrupulis exagitatus eſſet, circa virginita-
tem Deiparæ, ſtatuit tandem adire S. Ægidium conſilij er-
o. Hic divinitus intelligens & cauſam & adventum ejus,

abijt obviam illi, & ubi in conſpectum veniſſet, ſinè præ-
vio ſalutationis vel alio verbo, terram baculo percuſſit cum

dicto: Frater Prædicator, MARIA eſt Virgo ante partum.
Et confeſtim lilium candidiſſimum è terra proſilijt. Per-

cuſſſit altera vice dicens: MA RIA Virgo in partu, & alte-

N 3 rum

„

102 Cursus Annui Diſcurſus VIII.
rum lilium erupit. Percufſſit tertiò dicens: MARIA Vir-
go poſt partum, & tertium lilium êterra prodijt: Sic ho-

minem perplexum ſinè ulla diſputatione à mentis angore

Iiberavit. En uterum MARELÆ vallatum lihijs, lilijs eom-

robatum. Sed quèd miremur, eſt, hanc veritatem genti-

libus ipſis non fuiſſe incognitam. Etenim Druidæ Gallo-
rum Sacerdotes, inter cos ſapientifſimi habiti, multis ante
natam Deiparam, annis, aram ipſi dedieârunt cum hac in-
ſcriptione: Virgini parituræ. Videntur id ipſi hauſiſe ex

vaticinijs Sybillarum, quibus DEUS ob inſignem caſtitatem
futura prænòôſle & prædicere, dedit. Sanèe Phrygia ſic ce-

cinit: .
Virginis in corpus voluit demittere cœlko,
Ipfe DEIIS prolem, cùm nuntiat Angelus alma,.
Matri, quæ miſeros contracta ſorde levavit.
Cumana item apud Virgil. ecloga 4.
UlItima Cumæi venit jam carminis ætas.
Magnus ab integro ſæclorum naſeitur ordo-,
dJam redit & Virgo, redeunt ſaturnia regna
Jam nova progenies cœlo demittiftur alto,
Elara DE M Soboles, magnum Jovis incrementum

Denique audire libeat S. Epiphanium Salaminæ Epiſcop. qui
claruit circa annum Domini 394. hæreſi 78. ita loquen-
tem. Quis unquam, aut quo ſæculo auſus eſt proferre no-

men ſanctæ MARIE, & interrogatus non ſtatim intulit
Virginis vocem? Et Abrahamo impoſitum eſt Epitheton:

amieus DEI, & non diſſolverur Jacob veròô ut Hfraël vo-

cerur, & non alkerabitur. Et ſancæ MARIAA vox.
Virgo, & non mutabitur, sta ide.

*

PISCUR.

-—=—ðW

—

Per Ave peccatores liherantur à væ aterno. 103
)esg Pee S e Ee de Ae Ye e Srie ese e e Pe af Ar r Er(90-
DlISCIRSIIS IX.

Super illud: Gabriests al or ſumens illud Awe

peccatorum miſerere.

Salutare tuum expectabo Domine. Geneſ 49.
8 V. 18.

Uærunt ſacrarum litterarum interpretes, cur DEUS Per Ave
ſalutis noſtræ negotium cum MARIA Virgine tracta- kerarariͤt
turus, non hominem aliquem ablegarit, Prophetam aut Sa- à æter.
Cerdotem, qui abſconditum à ſæculis myſterium incarna- ao.
tionis ei revelaret: cur ipſemet ei non apparuit, ut olim
Moyſi, Salomoni, ut cum illa hac ſuper re ageret, ſed miſe-
rit Angelum. AMiſſus eſt inquit Lucas G. I. Aungelus Ga-
briel 4 DEo ad Virginem: D. Ambroſius in Luc. 1. rationem
hanc reddit: tantum mandati myſterium non hominis ſed
Angeli ore fuit promendum. Altiſſimum enim hoc fuit my-

ſterium ut notat S, Andreas Hieroſolymitanus Cretenſ. Archi-
cpeiſiopus orat. de Annuni. ideo ex altiſſimis eœli proceribus
legatione hac perfungi aliquem oportebat. Aliam rationem
tr affert D. Iranaus lib 5. c. 19. dum ait: quemadmodum Eva

1n per Angelicum (id eſt diaboli ) ſermonem ſeducta eſt, ut
Heffugeret DEIIM prævaricata verbum ejus, ità & Virgo
MARIA per Angelicum ſermonem evangelizata eſt, ut
portaret DEUM obediens ejus verbo. Agit Angelus cum
NMARIA de ſalute, inquit Ceryſologus ſerm. 142. quia cum
Eva Angelus egerat de ruina. Melliflue D. Bernardus ſer.
2. de Pentecoſte ait: miſſus eſt coluber tortuoſus 4⁴ diabolo,

104 Carsus Annui Diſeurſus I

ut venenum per aures mulieris in ipſius mentem transfun-

deret, & ſic refunderet in totius poſteritatis originem: miſ-

ſus etiam eſt Gabrielà DEO, ut Verbum Patris per aurem
Virginis in ventrem & mentem ipfſius eructaret, ut eadem
viâ intraret antidorum, quâ venenum intraverat. hæc Ber-
nardus. Et verè fuit hæc boni Angeli ad Virginem miſſio
& ſalutatio noſtræ ſalutis antidotum & medicina: quia

mors intravit per fæminam, aptè redit & vita per fæminam

ait Vener; Beda homil. de Annuns. Ut quia per mulierem in

hunc mundum mors intravit, ſalus per Virginem reddere-

tur ait &. Auguſtinus ſer. I 3. de Naztivit. Oportebat, ait In-
nocentius III. ſumus Pontifex ſerm. de Aſſumpt. ut ſicut per
fæminam mors (animæ & corporis) intravit in orbem, ità
per fæminam vita rediret in orbem: & ideo quod damna-

vit Eva, ſalvavit MARIA, ut unde mors oriebatur, inde vi-

ta reſurgeret. itd ille. Quod ſi ergo ſalutare idem eſt ac de
ſalute animæ & corporis congratulari ac applaudere, ſi jam

falus habetur: ſi verò non habetur, eandem precari & opta-
re, ut vult Jangenſis in ſuo Catholico, rectè hæc Angeli ſa-
lutatio & ſalutem nobis, quam non habeamus, optavit & ap-
vide Spi- portavit. Verùm tamen hæc ſalus primariò dependebatâà

nellum in . . . . 11.
Throno ohfſenſu Virginis, ab illius ſtat, tanquam à filo, tanquam

DEI. c. 7. 4 pilo, quo cor DEl filij ad terram traheretur, imò vulne-

nre. &. raretur, charitate noſtri juxta illud Cant. 4 v. 9. valuerſti

um à La- cor menm ſoror mea ſponſa, vulnerâſti cer menm, in uno ocale-
pide in c. zum taorum, er in uno crine colli tui, quo te ad meam volun-

1. Pro- A: J. /, ——. 2 :
eb. tatem ſubmiſiſti dicens: Ecce ancilla Domini, fiat. Ità exiſti-

mat . Aurelius Auguſtinus ſer. 2. de Annunt. qui eſt ſer-

mo I8. de Sanctis. & c. D. Bernardus homil. 4. ſapermiſſäs,
dum cunctantem in aſſenſu Virginem contemplantur. D.
Anuguſtinus ſic eam affatur: Beata MARIA Sæculum om-
ne caprivum tuum deprecatur aſſenſum, te apud DEUM
mun-

e
16
6

Per Avepeccatores liberanturA vaaterno. 10 5
mundus ſuæ fidei obſdem fecit. Noli morari Virgo, nun-
tio feſtinanter reſponde verbum, & ſuſcipe filium, da fi-
dem & ſenti virtutem. Ubi igitur dixiſſet Virgo, ecce an-

cilla Domini, fiat mihi ſecundum Verbum tuum., Nec mora,
inquit Auguſtinus, revertitur nuntius, & Virginalem tha-

lamum ingreditur Chriſtus. hæc ille. Verùm ad quid in-
greditur? niſi ut tanquam Salvator ſalutem noſtram opera-
retur. Tunc ait Bernardus, ſer. 2. de Pentet. jam operabatur
ſalutem noſtram in medio terræ, in utero videlicet Virgi-
nis, qui mirabili proprietate terræ medium appellatur. 114

ille. Unde & Zacharias Baptiſtæ parens, filio DEl adhuc in

utero Virginis exiſtenti acclamavit. Luc. 1. Benedictus Do-
minus DEIIS Iſrael, quia viſitavit, & fecit redemptionem ple⸗
bu ſuæ. Quapropt er ſubdit ibidem Bernardus Virginem al-
loquens: meritò in te reſpiciunt oculi totius creaturæ, quia
in te & per te, & de te benigna manus Omnipotentis, quid-
quid creaverat, recreavit. Hoc effecit Angelicum Ave,

itaà ſalutatio ſalutem nobis procuravit. Hæc inquit Augu-

Eiinus ſer. 3 6. de Sancta primæ matris dam na ſolvit, hæc
homini perdito ſalutem adduxit. itià ide. Atque ex his pa-

tet, quàm rectè dicatur ab Eceleſia per Ave mutatum eſſe

nomen Evæ, ſic enim canimus in hymno Ave maris ſtella
v. 2. ſumens illud Ave Gabrielis ore funda nos in pace, matans
Evæ nomen ſi enim Eva retrograde legatur, more Hebræo-
rum, qui à dextra ad ſiniſtram legunt, ac ſcribunt, modo
nobis contrario; Eva idem eſt ac Ave: & prorſus appoſitè
in rem noſtram , quod enim Eva triſtis abſtulit, hac reddit
almo germine, benedictionem pro maledictione, vitam pro
morte, ſalutem pro interitu, Ave pro ſempiterno væ. IIIa
in quit iunocentius IIi. Pontifex in ſermone 3. de Aſſampt. illa

dicta eſt Eva, huic dictum eſt Ave, quia per hanc mutatum

eſt nomen Evæx. Ave inquit gratid blena Dominus tecum;
ek n 6

quaſi

106 Cursus Annui Diſcurſus JX.
quaſi diceret: illa fuit plena peccato, ſed tu plena gratiâ:
illa fuit maledicta in mulieribus, ſed benedicta tu in mulie-

ribus: Fructus ventris illius fuit maledictus Cain, ſed fru-

Kus ventris tui benedictus JESUS. itaàa lle. Simili ſenſu lo-
quitur D. Auguſtinus ſer. 15. de &S. Mater generis noſtri poœ-
nam intulit mundo: genitrix Domini noſtri ſalutem attulit

mundo: auctrix peccati Eva, auctrix meriti Maria. Eva
occidendo obfuit, MARIA vivificando profuit: illa per-

cuſſit, iſta ſanavit. ita ⸗e. Quid multis? illa nos induxit in

temporale & ſempiternum væ, iſta nos à væ liberavit per
ſuum Ave. Hoc ergo erat, quòd Patriarcha Jacob, jam jam

moriturus diceret: ſalutare tuum expectabo Domine: deſide-

1, 2 — . .
rabat enimverò DEUM à Virgine ſalutari per Angelum,

unde ſalus & ſalutare ſibi proveniret. Nam ut ait Alber-
tus AM. ſaper miſſus eſt in ſus Mariali c. 6s5. Cùm iſta ſalutatio
ſit totius ſalutis inchoatio, quæ primò & principaliter per

ſe beatiſſimæ nuntiatur Virgini, & in ea & per eam toti ge-

neri humano deſtinatur, recte incepit ab Ave; initium quip-

pe beatitudinis eſt remotio miſeriæ, quod notat Ave quaſi

ſinè væ. ità ille. Etenim ut 1 cit. ait Auguſtinus impleta
eſt (MARIA) gratia & Evæ vacuata eſt culpa: ma led ictio
Evæ in benedictionem mutatur MARIE: Ave inquit
gratidâ plena. itd ille. Quapropter monet S. Bonaventara in
ecul Virg. c. 2. Verbum bonum, & ſuave perſonemus il-

lud Ave, quo initiata eſt noſtra redemptio ab æterno væ.
Perſonemus inquam, ſinguli, perſonemus devotiſſimè uni-

verſi dicentes: Ave MARIA, Ave, & Ave, & iterum Ave,

& millies Ave. iid ille. Quemadmodum verò ſumens illud

Ave Gabrielis ab ore, nos liberavit ab æterno væ ſalutem
mundo pariendo, ità etiamnum liberat complures veniam
raviſſimorum ſcelerum impetrando, ſi peccatores devorè

& fideliter ſibi dicant Ave, habent enim etiam tunc, quod

pecte-

7 1

Per Ave peccatores liberantur à va aterno. 107
expectent ſalutare DEI. O quot infernalibus flammis eſ-
ſent immerſi, quot eſſent titiones æterni incendij, ſi Ma-
riæ Virgini addicti, non frequentâſſent ſalutationem An-
gelicam! exempla hoc loquuntur & luculentè conteſtan-
tur. E multis pauca accipite. Scribitur in libro qui dici- Pelbartus
tur Promptuarium Exemplorum B. Virg. & refert clariùs n ſellario
& meliùs, Magiſter Joan. Griiſch. Ordinis Minorum quen- part. ult-
dam militem fuiſſe furtis, latrocinijs, & omni ali4 ſpurcitiâ cap. 7.

inſignem, habuiſſe tamen uxorem bonam, & devotam,
quæ ad hoc eum induxerat, ut die Sabbathi in honorem Vir-
ginis jejunaret, & cùm foras prodiret, Ave MARIA dicerer.
Cùm verò aliquando iret ad ſcelus ſibi conſuetum, tranſit
Eccleſiam, & ingreſſus, ad imaginem B. Virginis puerum
JESUM in ſinu geſtantis, ſe proſternit Ave MARIA pro
more dicturus. Dum verò orat, videt puerum JESUM
vulneribus dilaniatum, & copiosè ſanguinem in gremium

Matris defluere. Hic ille obſtupefactus exclamat, 6 Do-

mina! quis hoc fecit? quis ità filium tuum concidit & ſau-
ciavit? Reponit Virgo Mater, tu, & cæzteri peccatores,
qui non ceſſatis filium meum veſtris peœccatis denuo flagel-
lare, & crucifigere, ac crudeliùs eum tractare, quàm un-
quam Judxi, aut milites egerint. Hic ille peccatorum
ſuorum gravium & multiplicium memor, ingemuit corde,
& compunctus ad Virginem Matrem dixit. O Mater mi-
ſericordiæ intercede prome. At illa: Vos peccatores voca-
tis me Matrem miſericordiæ, qui non ceſſatis me Matrem
facere miſeriæ, & triſtitiæ. Agnoſco inquit ille, ſed tu me-
mento te eſſe advocatam peccatorum, & intercede pro me.
Tunc converſa Mater ad filium: miſerere inquit, peccato.
ris hujus, veniam ſuppliciter poſtulantis: cui filius: Noli
Mater gravari, quia te non audio: nam & ego rogavi Pa-
trem, ut ſi poſſibile foret, alio modo mundum redimere,
2 M trans⸗

—

108 Cäarsus Annu Diſcurſus IX

transferret à me, calicem paſſionis, & non audivit me. Re-
poſuit Mater: miſerere tamen; quia eſto ille indignus ſit
tuâ gratiâ, nihilominus propter me, measque preces id fa-
cias. Cui iterum filius: & ego ſecundè rogavi Patrem, &
non ſum exauditus. Replicuit Mater: amantiſſime fili
memento omnium laborum & dolorum, quos propter te
ſuſtinui, & dona mihi hunc peccatorem. Iterum filius:
noli gravari Mater, nam & tertiò rogavi Patrem & non

audivit me. Hoc audito ſurgit Mater, deponit filium ad Al.
tare, volens procidere ad genua, & veniam peccatori exo-
rare. Quod videns filius, abſit hoc à te, inquit, decet enim

fllium honorare Matrem: ſit tuus per miſericordiam, qui

meus erat per juſtitiam. Et peccatori in maximis anguſtijs

eventum expectanti ait: indulgeo tibi in gratiam Matris

meæ: accede huc, & in ſignum ſinceræ reconciliationis oſ-

culare vulnera mea. Quod dum facit, ecce omnia ſanata

ſunt vulnera; & ille cognoſcens ſe miſericordiam conſecu-
tum, lætus DEO Virginique Matri gratias egit, & non tan-
tùm ablata reſtituit, ſed etiam cum conſenſu uxoris mona-

ſterium eſt ingreſſus ad agendam pœnitentiam. Ecce qui

filius fuerat perditionis factus eſt filius ſalutis, & per ſuum

conſuetum Ave liberatus eſt ab æterno væ. Aliud exem-

plum nar rat Vincentius Belluacenſis in ſpeculo Hiſtoriali lib. ⁵.
cap. 5z. Clericus, inquit, quidam, cùm copiâ rerum abun-
daret, ſæculi vanitatibus multum deditus Beatæ tamen Ma-

riæ amorem & memoriam ſic animo infixerat, ut quando-

cunque per Eccleſiam tranſiret, cum devotione & humili-
tate genu etiam flexé, ejus imaginem Angelica ſalutatione

honoraret, infuper filio & Matri benedicens oraret: Beatus
venter, qui te portavit, Chriſte, & beata ubera, quæ lo-
Gaverunt Dominum & Salvatorem noſtrum. Accidit ve-

rò, ut in gravem incideret ægritudinem quà ſive dolorum
mag-

—.

Per Ave peccatores liberantur à va aterno. 109
magnitudine, ſive inſano furore actus, ſibi linguam & labia
Adaentibus commorderet, idipſum in alijs facturus membris,
ſi permiſſus fuiſſet. Cùmque ſic jaceret aſpectu miſerabi=
lis, vidit juxta lectulum ſuum juvenem facie pulcherrimum
(erat is Angelus cuſtos) qui miſeriâ infirmi motus dicebat:
quid & Domina;, fons pletatis & miſericordiæ? hæccine eſt
retribuitio te ſalutantium? hæccine eſt lingua, quæ beati-

ficavit uterum tuum, & ubera tua? Domina Domina, ſi tu
Aees tuis, & non ſuccurris, quis ſuccurret? Non ſic Domi-
na; ad nihilum deveniet ſpes hominum, ſi in te non habue-
rint adjutorium. Dum hæc peroràſſet Angelus, adeſt Ma-

Dter Domini gloriâ & majeſtate plena, & ad lectum ægri pro-
piùs accedens, & ubera ſua denudans viſa eſt illa in os ægri
inſerere, ſanctique lactis ſui rore infuſo, & linguæ integri-

tatem, & labijs decorem reſtituere: quin & æger ad ſanita-
tem mentis & corporis redijt, ut mox lecto ſe proripiens,
cum tripudio exclamârit: O bencdicta MARIA! verètu es
Mater miſericordiæ; verè, qui tibi ſerviunt, non derelin-
. quuntur, in ſuis neceſſitatibus. Quàm malè actum fuiſſet
1 cum hujus hominis anima! ſi in ſuis ſceleribus, aut dolore,
o aut furore amens vita deceſſiſſet? & quid permovit DEl
„ Matrem ad illi ſuccurrendum? frequentata ſalutatio Ange-
licda: per Marianum Ave liberatus eſt à temporali & æterno
- væ. Inde enim cautior factus vitam ſæcularem reliquit,
„ monaſterium ingreſſus, DEO, & Virgini ſanctiùs vixit.

„Audire libeat etiam tertium quod ex Bourgheſio in Societate ſieter
MARIA ſacræc. 2 5. referi Barry, in anno Sdanlto. 5. July. dagogus
R Luthericola Martinus Guttrich nomine, Comburgen ſis Pa- Chriſtia-
triâ, ubi in concione Catholica audiſſet Bambergæ ſaluta- Bustem. 1.
tionem Angelicam recitare, eſſe ſaluberrimum Chriſtia- l Fegen.
no, amplexus devotionem, ſingulis diebus manè & veſperi s. inter hi-
ſepties illam orando;: cæteràùm in errore fidei perſtitit. Sed orias.

◻3 ubi

l
14.
ſ⸗
i
“

Per Ave
Maria va-
ria con-
feruntur
beneficia.

IOO Cursus Auuu Diſeureus XA.

ubi inſirmatus graviter, viſendam ſe illi dedit B. Virgo, &
moriturum in vigilia Nativitatis, prædixit, ſimuùlque com-
monuit, fidem Catholicam amplecteretur, ejuratâ hæteſi,
& ſuſceptis ritu Catholico Sacramentis ad mortem ſe diſpo-

neret. Nominavit etiam, quem ad ſe vocaret Fridericum

Fornerum, in Cathedrali Eccleſia Concionatorem: erat is
ipſe, à quo devotionem illam pro concione hauſerat. Hauic
rem totam aperit, & quantum hæc exigua in Virginem de-
votio ſibi profuerit, agnoſcit, hæreſim omnem deponit, fr-
dem Catholicam amplectitur, Sacramenta ultima ſuſcipit,
& piè moritur, ea ipsâ Nativitatis nocte, quam B. Virgo
prænuntiârat. Nénne & iſte Luthericola gehennalis i in-
cendij pabulum alioqui futurus, liberatus eſt ab æterno væ,
per frequentatum Ave. Nos ergo chariſſimi monet iterum
S. Bonaventura in ſpecul. e. 2., Oomnes ei dicamus Ave, omnés-

que oremus, ut propter ſuum dulciſſimum Ave, nos orert
liberari ab omni væ, per Dominum noſtrum) ?s Chri

ſtum filium ſuum. Amen M

EETENSEEEEEYNENTDSn re

DISCURSUS X.

Super eadem verba: Sumens illud Ave ee- .

cal orloen, miſerere.

vobi, verbum ſalutis hbodie „Gen, 4. Ador.

13. V. 26.

Am quidem proximo diſcurſu ſatis apparuft, „quàm falu-
taris ac ſalubris fit nobis Angelica ſalutatio, cùm per ln

abæterno Vvæ liberati ſimus, & etiamnum liberemur: ve-

ri

len
lu

etuß
Hor
nd
nit 4 .
leiet
VI
ls
Toe
tietun
onne⸗
0sole

1C

Per Ave Maris varta conferuntur Eöe, 111

rùm ut illa maximè impoſterum nobis ſit cordi & uſui, li-
bet plura illius emolumenta in medium afferre. Quamvis

enim Precationes aliæ ſuo non defraudentur pretio ac effe-

ctu, quæ pio ardentique affectu Virgini depromuntur; ta-
men hæc illi eſt longè gratiſſima, ut, quæ encomiorum ejus
complectitur epitomen, & DEVM iplum habet authorem:
4 DEO enim Gabrieli dictata, Eliſabethæ, & Eccleſiæ inſpi-
rata eſt. Et quanquam vilioris conditionis ſimus nos homi-
nes, quàm Angelus Gabriel, exiſtimat tamen devotiſſimus

ater Paulus Barry in anno S. . Septembra. majorem nos Vir-

gini deferre honorem, Ave illi dicendo. Quàm Angelus
detulerit. Nam primò, ille ſalutavit Virginem duntaxat,
nos Virginem Matrem, & quidem Matrem DEI. Deinde
Gabriel illam ſalutavit in vili angulo domús Nazarethanæ;

nos in cœli palatio. Denique ille ſalutavit mortalem,

& miſerijs humanis ſubjectam; nos glorioſam & in cœlis
regnantem. Quidni nobis magis arrideat, & effuſis præ-
mijs ac gratizs remuneretur ? Sane legimus in libro
gratiæ Spiritualis revelationum S. Mechtidis cap. 55.
quod Sabbatho quodam „ dum dalve ſancta parens ad
Miſſam caneretur, prænominata Sancta vehementi
cupiditate flagrarit cognoſcendi „ quâà gratiſſima Virgini
Matri ſalutatione venerari eam poſſet, ſpectabilem ſe illi
obtulit Deipara, geſtans in pectore aureis exaratam litteris
Angelicam ſalutationem, adjecitque hæc verba: ſupra
hanc ſalutationem nunquam homo Pervenit, nec aliquis
dulciùs me ſalutare poterit, quàm is, qui ſalutat in illa re-
verentia, quâ DEUS Pater me per hoc verbum Ae ſaluta-
vit, confirmans me omnipotentiâ, ut eſſem immunis ab

omni væ culpæ. Filius quoque DEI, ſuâ divinâ ſapientià
ſic me illuſtravit, ut ſim clarum ſidus, quo cœlum & terra

Ulaſtratur, quod per hoc nomen NAlIA quod ſonat maris
Rella⸗

112 Carsus Annui Diſeurſus X.
hella, notatur. Spiritus ſanctus etiam, tot4 ſuâ divinâ
dulcedine me penetrando, tam gratioſam effecit, ut omnis,
qui per me gratiam quærit, ipſam inveniat, quod innui-

tur per hoc verbum gratiâ pleng. In hoc quoque verbo:

Dominus tecum, admoneor ineffabilis unionis, & operatio-
nis, quam tota Trinitas perfecit in me, cùm carnis meæ
ſubſtantiam divinæ naturæ in una perſona copulavit, ità ut
DEUS fieret homo, & homo DEUS. Quid illà horaâ gau-
dij, & dulcedinis ſenſerim, nullus hominum potuit expe-
riri. Perbenedicta tu in mulieribus, omnis creatura mi-

rando agnoſcit, & conteſtatur me benedictam & exalta-

tam ſuper univerſa. Perbenedictus fructus ventris tui be-

nedicitur & extollitur excellentiſſimus fructus ventris mei,

qui omnem creaturam vivificavit, ſanctificavit, & in æter-
. . „ . N . - . „ . . .
num benedixit. bac ibi. Cùm igitur nihil gratius, nihil

dulcius ſit audire Deiparæ, quàm Angelicum Ave, mirum
non eſt, quòd Clientibus id devotè orantibus varias gratias,
& beneficia elargiatur. Et quidem complura refert Cæſa-

yius, lib. 7. c. 26, & ſequentibus. Thomas Cantipratanus lib.

2. apum c. 29. J. 9. Jacobus de Veragine in feſto Annunt.

Pelbartus lib. I. Kellari. part. 4 c. 2. & lib. 12. part. ult. c.

6. Speculum exemplor. Aiſt. 2. n. 32. & diſt. 4. n. I0. Sed pau-
cula hoc loco referemus ex illis, dum alia ſuppetunt. Me-
morat Spinellus zract. de miracul. B. V. n. 6 5. quòôd cùm Nea-

poli prope cœnobium S. Wilhelmi grande incendium ſubi-
tò exortum eſſet, in quo quadringentæ perſonæ partim op-

preſſæ ac ſuffocatæ, partim combuſtæ ſunt, Franciſcus Cap-

pomazza undecim annorum puer evaſerit. Quàâm puſillus

is erat in annis, tam adultus in pietate erga DEl parentem;
nam præterquam quèd bis in hebdomada jejunaret, quoti-
die honori Virginis duo Roſaria evolvebat. Cùm igitur
graſſante incendio parens e cubili arreptum è domo educe-

16
. .

Per Ave Maria varia conferuntur égc. 113

re tentat, concurrente ad portam hominum multitudine,

egredi feſtinantium, comprimitur, cum alijs, ut fieri aſlo-
ler, humi proſternitur, sicque involvitur puer, ut eo de-
relicto pater ipſe vix ſalvus evaderet. Verùm adeſt in tem-
pore B. Virgo, & inter corpora proſtratum, per vim eripit⸗
& ad ſecurum, fornicéque munitum locum deducit, ubi
die poſtero, quem opinabatur mortuum, vivum parens
invenit. Narrat Bodlandus §. Martij à B.Joanne DEl, gra-
vem tempeſtatem in mari ſola ſalutatione Angelic4 Tec ltate
ſedatam eſſe. B. Salvator ab Horla Minorita ſurdos, &
mutos curabat, præcipiendo ijs, ut recitarent Ave WARIA,
ſolvebatũurque eis vinculum linguæ, ut mox eam profer-
rent. Meminit inellas in Throno DElI. c. 26. n. 2 6. &
fuſiùs refert Diſcipulus inter miracula B. V. n. 27. fuiſſe
adoleſcentem, qui cùm graviter tentaretur ad illicitas
carhis illecebras, Eremitam adijt, remedium & conſi-
lium ab eo petiturus. Inter alia documenta hoc conſilij
illi dedit, ut per anni circulum in honorem B. Virginis
centum quòtidie ſalutationes diceret. Obſecutus eſt ju-
venis, at dum ultimus ad finem vergit dies, vix non ex obli-
vione prætermiſiſſet. Ubi igitur in mentem venit, ſe promiſ-
ſum Virgini penſum non perſolviſſe, à menſa ſe proripit,
equum conſcendit, ad templum feſtinat oraturus. Ubi
devotioni ſuæ ſatisfeciſſet, & ad equum rediret, videt pul-
cherrimam omni decore humano excellentiorem Matro-
nam, equi frænum tenentem: dum afſpicit, & miratur,
quænam eſſet, prior illa præoccupat & ait: placétne tibi
ſpecies mea, reponente juvene: nunquam vidi te pulchrio-

rem. Subinfert illa! ego ero uxor tua, accede ad me, &

dabo tibi oſculum, quo facto, ſubdit: nunc initiatæ ſunt
nuptiæ, tali & tali die perficientur coram ſilio meo. Hine
adoleſcens collegit eſſe Matrem Domini, séque à tentatio-
P ne

II4 LCarsus Aun Diſe urfs X.

ne carnis liberum eſſe ſenſit. Quæz omnia cùm per ordi⸗

nem enarraâſlet Eremitæ, divinam uterque, & maternam

dilaudavit bonitatem ac deſignata die, cùm adeſſet Ere-
mita, ut propoſuerat, Spiritum ſuaviſſime exhalavit, cœ-
leſtes nuptias aditurus Narrat P. Caſp. Lechner in Sodali
Parthenio lib, 3. c. 9 a. I I. fuiſſe Sodalem Flexiæ, qui cùm
ſitis extinquendæ causâ de nocte ſurrexiſſet „ ac fontem
adijſſet, Roſarium ſecum, uti alias ſol ebat, accepit. Sed

en obvium habet ſpectrum, quod eum ante omnia jubet

Roſarium ablicere: quod cùm ille abnueret, arripuit eum,
& ad quadraginta paſſus rapravit. Tum ille videns roſa-
rium non prodeſſe, niſi in illo oretur, incepit Ave MARIA
dicere, & mox illum illæſum ſpectrum deſeruit. Syinellas
c. 35. . 21. ex Jacobo de Paradiſo refert Matronam quan-
dam B. Virgini impensè addictam inſtruxiſſé proles Iuas,
ut B. Virginem in omni necefſſitate invocarent, dicendo
unum Ave MARIA. Verùm filia cùm ob præſtantiam
formæ à patre amaretur, & foveretur, liberiori vitæ dedi-
ta erat, cui etiam pater veſtes cultiores procuraverat, ad
incitamentum libidinis, ac choreis alijsque non ſat hone-

ſtis ſocietatibus intereſſe ſinebat. Accidit aliquando, ut
4

hæc undeunde feſſa, ſub arbore quieſceret: hic adeſt dxr.

mon ſpectabilis, illique ait: veni mecum, ego enim ſum
diabolus, cujus voluntatem tu ſedulò facis animas ſeducen-

do, tuo corporis ornatu & lenocinijs: nec mora; eam vio-
lente abripere rentat. At illa memor inſtitutionis mater-
næ exclamat: Virgo MARIA- adjuva me, & ſtatim elara
voce ſubjungit: Ave MARIA gratiâ plena &c. Tum dia-

bolus cam dimittens, maledicta inquit, ſit illa, quæ te hanc

orationem docuit;, quam ſi non dixiſſes, ad inferni incen-
dium te traxiſſem, ubi cum tuis æqualibus pœnam condig-
nam pro omnibus, quos ad peccandum induxiſti, inve eniſ⸗
ſes.

— %æ — —

☛w: S=

1e:

PDer Awe Maria varia conferuntur &c. 1 1 5
ſes. His dictis dæ-mon diſparuit; illa vero rejecto veſti-
um ornatu, & choreis, viram emendavit, & B. Virgini

uſque ad mortem devote ſervivit. Ecce verbum ſalutis

Ave MARIA: quod etiam ex ſequenti patebit. Refertur
in vita Venerabilis Patris Joan. Euſebi] Nierenbergij Societ,
JESLI. c. 14. quod, cùm juvenis nonnemo invitis parenti-
bus Valliſoleti, in patria ſua uxorem ſtatui ſuo non com-
petentem duxiſſet, ſolita illi parentes ad vitam ſubſidia,
denegàârint. Cùm verèò nec uxor in dotem quidquam at-
tuliſſet:, & ipſe adverſam in omnibus fortunam experirctur,

tetricis curis ac cogitationibus oppidò affligebatur. Unde

cùm ſortis ſuæ pertæſus, animi levandi causâ ſemel urbe
exiret, variasque animo cogitationes volveret, repente ho=
minem facie luridum, & emaciatum, juxta ſe conſpicit:

quem ille quidem captivum aliquem alicujus Magnatis Hi-

ſpaniæ arbitratus eſt, at erat revera deæmon, mancipium

infernale, qui hominis perplexi ruinam meditabatur. Ac

mox urbane ſalutat, familiariter colloquitur, inſinuat ſe-
ſe fraudulenter, & intra brevetempus „ omnes mœroris
cauſas elicuit. Quid multis: divitias, fortunamque longe
meliorem promittit, dummodo animam ipſi ſuam, ſchedu-=

Ià, non atramento, ſed ſanguine conſignatam extraderet.
Haæſit ad hæc alter primum, tum reponit, ſe deliberatu-

rum, & in craſtinum daturum reſponſum. Conditionem
admiſit dæmon, e4 tamen lege, ut nulli rem ſecretam ape-

riret. Hic ut à dæ-mone digreſſus in Vrbem revolat, & bo-

no Angelo duce peritum quærit Confeſſarium, rem totam
aperit. Conſilium viri ferè deſperati damnatur, ad ſpem
erigitur, & ad peccatorum confeſſionem, Propoſità DElI
bonitate & clementiâ impellitur, nonetùrque ut B. Virgi-
nem in Parronam aſlumat, cujus honori diebus ſingulis Ko-

. 1: . . . . 2 .
ſarium dicat, prout priùs conſueverat, ut etiam, ſi quâ die

P 2 OMmi-

116 Cursus Annui Diſcurſus A.
omiſiſſet, ſequenti duplici penſo compenſaret. His armis
inſtructus abijt, cumque hoſpitij ſui gradus conſcenderet,
dæmon eodem habitu & cultu, quo anteè illi apparuit, ira-
que ſuccenſus dixit: vir perfide, ac nequam quorſum?
uid fidem ſecreti ſervandi non tenuiſti? niſi Roſarium
modò, licèt parum attentèac devoté, percurreres, pœnas
à te violatæ fidei graviſſimas repeterem. His terminis ter-
ritus vir, ſe ſuaque omnia OEO commendavit. Poſt Ma-
Ariti deteriùs illi ſucceſſit: tædio ac mærore confectus mi-
ſer, cùm fortée ſub noctem animi levandi causâ librum
evolveret, intra cubiculum, Anachoretæ cujuſdam habitu
ingreditur dæmon, de more hominem ſalutat, quid age-
ret, quærit, & fictà urbanitate, ac modeſtià ipſi aſſidet.
Rei novitate, horâ præſertim tam inſolitàâ vir attonitus,
quiſnam ſit, unde veniat, quid velit, ſciſcitatur. Simu-
latus Eremita reſpondet, ſe prope Urbem cellam habere,
notos ſuos hic inviſere, compoſitisque verbis ſermonem
familiarem inſtituit, paulatim, in adverſam viri fortunam
delabitur, & ſe eum adjuturum pollicetur. Deſignatur
locus & tempus, quo altero die convenirent. Ubi pri-
müům illuxit, vir memor ſui promiſſi B. Virgini facti Ro-
ſarium in ipſo itinere recitat. Ubi verò deſignatum atti-
gerat locum, mox adeſt fictus Eremita, blandè hominem
alloquens, ad vivarium deduxit, ac miſerias hominis
amplificavit, maximè præſentem, ut vix ſpiraret præ dolo-
re. Tandem adjecit deæmon, ſatius eſſe, tot malis fi-
nem imponere, quâm diutius ſic vivere. A ſſentitur alter,
& mox dæmon reſtim porrigens, laqueo;, ait, ex aliqua
a rbore te ſuſpende, juvabo te ultrò. Arripit laqueum de-
ſperatus, arborem conſcendit, ramo alligat, & deorſum ſe H
præcipitat. Et ja mjam extremum exhalaturus erat ſpiritum;
ſuffocandus, cùm affuit B. Virgo, eum alloquens: in ſtatu
æter.

Per Ave Maria varia conferuntur &c. I1 7
æzternæ damnationis es; verùm miſericordiâ tecum uſus
eſt filius meus, ne moriaris, ob exhibitum mihi conſtans

obſequium, & pietatem in recitatione Roſarij. Pete do-
mum Societatis confeſtim, affare Patrem Euſebium (Nierm-
bergium) ille te afflicdum conſolabitur. His dictis eva-

nuit, & miſer ad mentem rediens, pedibus ramo implica-

tis, & manibus arborem complexus, corpus aliquantum
ſuſtalit, donec detracto ex collo fune deſcendit. Tum

ad radicem arboris conſidens, attonito ſimilis hæſit, séque
DEO, & ſanctiſſimæ Matri comendans gratias egit: tan-
dem viribus recollectis ad Collegium Societatis IESU ad D.
Euſebium ſibi de facie nondum notum properat, narrat
acta ſecum, lividam colli compreſſionem exhibet, confi-
tetur Patri, qui eidem ſalutaria dedit conſilia, illum in
ſanctiſſimæ Matris captivorum numerum adſcribi fecit
& pecuniàâ ex eleemoſynis donatum cum conſolatione di-
miſit. Si quis plura deſideret, conſulat diſcipulum inter

miracula B. V. n. 51. & 71. Pelbartum lib. 12. ſtellarij, part.

ult. c. 10. u. 1. & c. 7. n. 2. Ex enarratis abundè patet ver-
bum ſalutis nobis datum eſſe in ſalutatione Angelica. Un-
de ſi & nos ejus fructum percipere cupimus, reſumamus

illam quàm frequentiſſimé. Quoties ſurgimus, quoties
cubitum concedimus, quoties nos tentatio pulſat aliqua,

quoties angit neceſſitas, quoties in dubijs conſilio, in diffi-

cultatibus auxilio, opus erit, dicamus; Ave MARIA. Iz=

revelationib. extravagantibus c. 65. Chriſtas hoc monitum
§. Brigittæ tradit: ſi aliquis ſubito motu, vel irà obloquitur
alteri, ſtatim cùm fieri poteſt, quærat locum aptum, legen-
do unum Ave MARIA, à DEO indulgentiam poſtulando.
Franciſcus Suarez omnia ſua dubia inter ſtudendum occur-

rentia, ſolitus erat conferre cum MARIA, & uhi reſolutio-

nem acceperat, ſæpe viſus eſt genua flectere, cique gratias

118 Cursus Annui Diſcurſaus A.
agere. Franciſcus Reza & D. Dominic i familia, quoties in-
ter ſtudendum, de loco ad locum, de libro ad librum tran-
ſiret, eam Angelicis verbis ſalutabat. Ad hoc juverit ali-
quam ante ſe Virginis Matris habere imaginem, cujus aſpe-
u memoria renovetur, & affectus accendatur. Sed &
hoc factitandum aliàs, quoties imaginem aliquam B. V.
in tranſitu contuemur, juxta illud Poëtæ: ð
Virginis intactæ, dum tranſis ante figuram:
Prætereundo cave, ne taceatur Ave.
Viſitur Affligemij in Brabantia in cœnobio S. Benedicti ima-
go Deiparæ, quæ cùm ſalutaretur à S. Bernardo dicente:
Salve MARIA, reſpondit voce intelligibili & amica: fal-
ve Bernarde. S. Agnellus Abbas cùm quinque dies natus
eſſet infans, visâà B. Virginis imagine illi dixit AVc MA-
RIA. In Menologio Ciſtercienſi 27. Martij relarus B.
kullachius, quorics E. V. Aram præteribat, Ave MARIA
religiose recitabar. In defundti lingua, DEI nutu excr-
ta, evidenter cunctis appa ruit Angelica ſalutatio aureis
litteris expreſſa. Joannes de monte ut eſt in Diurno Ma-
riano 29. Septembr. cùm aliquando omiſiſſet Deiparam! in
imagine falutare, id ubi advertit, redijt, camque ſalu-
tans, veniam petijt de negligentia. Et imago, videntibus,

qui aderant, ſe ad Joannem convertit, velut illum reſa.

lutans. Ad hoc idem faciendum nos admonet horolo-
gium ſonans, & campana clangens, dum, manè, me-
ridie, vefperi, ſignum datur, ad ſalutationem Angeli-
cam. Cùm Cæſar- Auguſtæ templum SocietatiES Vædi-
ficaretur, & XKimenius Frater cum alio operam ſuam ad-
deret, accidit, ut volventibus illis per ligneum pontem
furſun- prægrande ſaxum, fignum daretur ad ſalutatio=
nem Angelicam: hoc audito, dimittunt illi ſaxam, &—
oratioui ie dant, & ecee ſaxutn ⸗ quod deorſum ruere de=
buil⸗

Per Ave Waria varia conferuntlr &j,c. 119
buiſſet, hæret immobile, non in latere aliquo plano, &
æquali, ſed in angulari, usque dum finitàâ oratione ul-

terius illud promoviſſent. Ità Calendarium B. E. in appen-
dice ad 24. februarij. WDã M

A N A G R A M M A
Ex Alma Redemptoris Mater.

Næ metuas, quam us curſu pernice, procellæ
Nutat, & irrugit Spumosà, Navis, in unda;
Téque. tuamque ratem, placato ſidere, ducam;
Clarum lucis iter curres; cita prora volabit; ”J
Errorem pelagi retegam; miſerebor egeni,
FEuge! meos portus intra, ſum ripa ſalutis.

DISCUR-

120 Cursus Annui Diſeurſus I.

DISCIRSIIS I

AVE REGIN A COELORUM &

Primum verbum in Ave Regina Coœlorum

proponitur. “

Salutate & ARIAM. Rom. 16. v. 6.

Cùm Ae Wr⸗ Uantum deſideratus fuerit adventus Chriſti in-
zaen er⸗ 6 carne, ſatis ſupérque loquuntur ſacræ litteræ:
de ofen⸗ quid enim illa vox Moyſis denotat: Exod zg. v.

12. mitte quem miſſurus es., quid illa Davidis

ditur gau- —
itharædi. pſ. 123 v. 5. inclina cælos taos & de-

dendum
eſſe de ex-

optato or- ſcende. Quid illa Iſaiæ c. 45. v. S. pleno omnium choro con-

6 B. vir: ſonante. Rorate cæli deſuper, & nubes pluant juſtum. & c. 6zg.
2 Inis. 4

v.. I utinam dirumperes cælos, & deſcenderes. Inde & ge-
mitus auditus eſt ſuſpirantis Jacob Gen. 49. v. 15. ſaluzare

sum expectabo Domine. Nec minori deſiderio ferebantur

in adventum Matris ejus: cùm enim non ignorarent Meſ-

fiam de muliere naſciturum, juxta dictum DEl ad ſerpenti-
num lavernionem Geneſ. 3. v. 1 5. inimicitias ponam inter te,
&, mulierem, & ſemen tuum, & ſemen illius: ipſa conterei ca-

put tunm: quantè ardentiùs ferebantur in adventum Meſ-
ſiæ, tantò avidiùs præſtolabantur Matrem ejus, cùm illam

yrius adeſle oporteret, ut de illa carnem aſſumere poſſet.

Unde Propheta Regius, dum in caſtris Betlehem contra Phi-

liſtæos

it

CN⸗
6 6
u

innd

Hen
erl

le

4
il
N

Ave idem, quod gaude, oſtend. E;c. 121
liſtæos moraretur, ſuſpiravit quidem 2. Reg, 2 3. 6 ſ gats mi-
hi daret posum aquæz de ciſterna, quæ eſt in Bellehem, ſed non
adverterunt ducis ſui mentem milites: opinabantur illi ſi-
tim eſſe aquæ materialis, illam verò præ alijs cupere Regem

quòôd à puero aquis illis tanquam patrijs, palatum ſuum aſ-

ſuefeciſſet: unde per media hoſtium caſtra penetrantes (at-
tulerunt aquam de ciſterna, quæ eſt in Betlehem. At Rex
acceptam effudit aquam, non enim hanc, ſed myſticam &

ſpiritualem deſideraverat, Salvatorem naſciturum in Beth-

lehem de MARIA Virgine. Ex hac ciſterna, ex MARIA

Virgine cupiebat bibere fontem aquæ ſalientis in vitam æ=-

ternam, dum enim per militare otium pia meditaretur Da-

vid, vicina Urbs Bethlehem ſalubres ſug gerebat cogitatio-

nes, & pia deſideria in adventum Salvatoris „& Matris ejus.
Ità jam dudum animadvertit Sophrenius Ep. Hliereſolymita-
nus dum homil, de Nativitate Demini ait: nam quod hic
tranſigebatur, figura de Chriſto erat, qui eſt aqua viva om-

nibus vitam infundens; ciſterna Sanctiſſimam Virginem
deſignabat, quæ DEüM paritura erat. ità ille. hinc etiam Me-

ihodius oras. in Hypapantem eam vocat Bethlehemiticam ci-
ſternam illam, ex qua immortalitatis poculum emanavit.
In ſimili figura ardentiſſimus Elias deſiderium ſuum mani-
feſtavit, quando poſt trium annorum, & ſex menſium ſic-

citatem, afflicti fame populi miſertus, pluviam à DEO ex-

Petijt. 3. Reg. 1 8. Miſerat, ſemel iterum, ac ſæpius puerum

ſuum, ut montem conſcenderet, & proſpiceret contra ma-

re, annon nubes pluvijs gravidæ è mari aſcenderent, at re-
dibat puer ſemper cum eodem reſponſo: non eſt quidquam:
tandem dum ſeptimàâ vice ſpecularetur mare: Ecce nabecula
parvula qaaſi veſtiginm hominu aſcendebat de mari v. 44. nec
multò poſt ſuperabundans pluvia eſt conſecuta quam po-

pulus expectavit ad incrementa frugum atque graminis:

G Hie

122 Cursus Annui Diſceursus I.
Hic agnovit Rex cum populo, DEl miſerentis potentiam
eſt ſingularem Prophetæ apud DEuM gratiam. Nos cum
Propheta intuecamur myſterium, & veneremur. Quid enim
nuhetula illa parva quaſi veſtigiam hominis præſeferens de-
notat? & cur non prima, non altera vice mox comparet?
Jaannes Epiſcopus Hieroſolymitanus de inſtitat: Monaſtic. e.

37. per nubem, ait, ſignificatam DElparam juxta lad Iſai.

10. Ecce Dominus aſcendet ſuper nubem levem & ingredietur
Agytpium & c. 45. rorate cæli deſuper & nubes pluant juſtum:
erat autem nubes illa quaſi veſtigium hominis, propter Vir-
ginis humilitatem, quà ſe ancillam Domini profitebatur, &
ad veſtigia pedum tanquam pediſſequa dejiciebat: Alij le-

gunt quaſi veſtigium viri: nam ut ait præcitatus Epiſcopus,

AMARIAin hoc ſuo ſpirituali aſcenſu, non fæminam, quam imi-
taretur, ſed hominem divinum. (DDEI filium ad ima hæc
noſtra ſe demittentem) hHabuit exemplum. Quôd autem nu-
becula illa non viſa in principio, rationem affert. Quia nu-
becula illa Mater JESsll non fait àd puero viſa naſci in prima
illa ætate mundi; ideb puer ditit: non eſt quidquam. non eti-
am naſci viſa in ſecunda ætate, ideo non eſt quidquam, nul-
la ſalutifera pluvia, nullus Salvator, nullus Meſſias. Quæx-
runt Evangelicæ legis periti, cur tam diu dilatus ſit Chriſti
adventus, cur non in prima ſtatim mundi ætate ſit incar-
natus poſt commiſſum Adæ peccatum? cur non poſt dilu-
. vium & c. varij varias afferunt rationes: rei præſenti appo-
X le an ſité loquitur melliflua ſuada Bernardus ſerm, de Nativit.
3. p. Q. 1. Virgin. Propterea, inquit, tanto tempore humano generi
2. . Batr- fluenta gratiæ defuerunt, quèd necdum intercederet tam
riuen deſiderabilis aquæ ductus, (dicam ego nubes) id eſt Virgo
lib. 5. c. Maria. Nec miraberis diutius expectatum, ſi recordaris
31. Fa- quot annis Noë in Arcæ fabrica laboravit, in qua paucæ, id

brum in . E. .
o,. Trip: Eſt, octo animæ ſalvæ factæ ſunt. hac ille. In eandem ſen-
ten-

ſee
elli

Ave idem, quod gaude, oſtend. Ec. 123
tentiam loquitur S§. Anſelmus lib. de excell. Virgin. c. 9. Tran- Feſto Im-
ſierunt multa ſæcula, & damnationis immanitas ſuper om- Marulat⸗
nes filios hominum ſemper eſt in deteriuùs roborata. Nec cone. 4.
eenim DEl ſapientia ullam in maſſa creationis humanæ viam 5. Brigittæ
invenit, per quam, ut diſpoſuerat, in mundum veniens lu- ele ib.
ctuoſæ perditioni ſubveniret, donec ad Virginem ventum iuterro-
eſſet. Sed hæc mox ubi in mundum per humanæ genera- gate 16.
tionis lineam venit, tantâ omnis boni virtute, & conſtan-
tià perfectè reſplenduit, ut ea ipſa ſapientia DEl verè dignam
judicaret, per quam in homine veniens, non modò reatum

primorum hominum, ſed & peccata totius mundi deleret.
hactenus ille. Hinc ſicut ſponſus diem nuptiarum deſide-
rat cum ſponſa, ità filius DEl Nativitatem Virginis, ut ex
6 ea poſſet incarnari: ſic enim anhelat, Cani. 2 ſurge propera;
amica mea, columba mea, formoſa mea, & veni: Verba hæc
ſic accipite, ait Rapertus in hunt locum, quaſi verba deſide-
Nrantis tanquam feſtinantis, & optantis jam adeſſe materi-
am tantæ ſalutis, fſcilicet Virginem, cujus caro illi materia
foret affumendæ carnis: tanquam præſenti loquebatur, il-

AHlamque jubebat ſurgere, & properare, id eſt naſci, & ho-

N ſpitium citò præparare, zeâ Rapertus: Legimus Gen. 32. Ja-
I cohum Patriarcham dum e Meſopotamia rediret in patriam,
ger magna noctis parte luctatum fuiſſe cum Angelo, & licèt
H higc claudum reddiderit Patriarcham, tamen non potuit ad-
oF versůs ecum prævalere, nec ſui dimiſſionem extorquere:
tandem ait Angelus ad eum: dimitie me, fam enim aſcendit
n aurora. v 26, Bcce adumbratam filij DEl luctam cum cæ-

au leſti Jacob, cum æterno Patre. Quando MARIAM ‚ità lo-
W quitur Angelus in ſerm. Angelico apud S. Brigittam c. 11. in
u ſecreto materni uteri adhuc latitare proſpiciebat (DE filius)
Ccui in æterna præſcientia nullum hominem totius mundi in
“ omni virtute ſimilem, novit debere exiſtere, cum omni

. QQꝛ con-

124 Cursus Annui Diſcurſus I.
conſolatione & gaudio ipſius ortum expectabat, ut per ipſius
Virginis charitatis dulcedinem, ſua ſuperabundans divina
bonitas panderetut. itd ibi. Cupiebat enimverò e cælo in
terras ſæpiùs deſcendere magni conſilij Angelus, movebant
eum vota, trahebant deſideria Patrum fuſpirantium: incli.
nares cælos & deſcenderes: impellebat eum amor, quo homi-
ni perdito cupiebat ſubvenire: ſed detinebatur à Patre „
quòd præfinitum nondum præſtò eſſet tempus, non adeſſet
Virgo, è qua carnem ſumeret. At ubi venit plenitudo tem-
poris, ubi MA RIA velut aurora cæleſtibus radijs à ſole divi-
no illuſtrata illuxiſſet, tum enimverò dixit: dimitue me, jam
enim aurora aſcendit, jam me tanquam divinum ſolem oriri
eſt neceſſe. O deſiderata aurora: verè aurora id eſt aurea
hora? Nativitas enim tua DEl Genitrix Virgo gaudinm an-
nuntiavit aniverſo mando: ex te enim ortus eſt Sol Juſtitiæ
Chriſtus DEllS noſter, qui diſſipabit peccatorum tenebras, qui
ſolvens maledictionem dabit benedictionem, & confundens
mortem, donabit nobis vitam ſempiternam. Hoc atteſta-
tur Angelus S. Brigitiæ in ſerm. Angelico. c. 11. dicens. 6⁶
Quàm clarè emicuit in Annæ utero, aurora conſurgens
quando in eo MARI/ corpuſculum per adventum animæ
vivificatum extitit, cujus ortum videre Angeli, & homines
tanto deſiderio deſiderabant. Et lib. 6. revelat. c. 55. aurea
hora fuit conceptio mea, ait Virgo ad Brigitiam; nam tunc-
incepit principium falutis omnium, & tenebræ quaſi in lu-
cem feſtinabant. Rurſum. c. 56. vere filia dico tibi, quòd
Nativitas mea initium fuit verorum gaudiorum, quia tunc
prodijt virgula, de qua proceſſit flos ille, quem Reges &
Prophetæ deſiderabant. iid ibi. Quapropter KRauperius lib. 6.
in Cantic. dum exponit illud Cantic. 6. quæ eſt iſta s quæ pro-
greditur quaſi aurora conſurgens: ſic Virginem B. affatur.
Quando nata es Virgo Beata, tunc vera nobis aurora ſur-
. . rexit,

Awve idem, quod gaude, offend. &. 125
rexit, aurora prænuntia diei ſempiterni; quia ſicut aurora
ſinis eſt præteritæ noctis, & diei ſequentis initium, ſic Na-=
tivitas tua finis dolorum, & conſolationis fuit initium; finis
triſtitiæ, & lætitiæ nobis extitit principium. itd ile. Nam ut
proſequitur cam quoque allequens Bernardus, ſerm. 4. de
aſſumpt. pPer te Cælum repletum, infernus (limbum intelli-
gite) evacuatus eſt, inſtauratæ ruinæ cæleſtis Jeruſalem
(quoad Angelos) expecdtantibus miſeris vita perdita data-
Memorat Procopius lib. z. belli Gothici Thulen inſulam
Britanniâ majorem eſſe, ſed in ea pleraque eſſe inculta lo-
ca, quæ verèò coluntur, dividi in tredecim nationes, quibus
ſui quique Reguli præſint. Hoc inibi mirandum, quèòd-
circa extremum æſtatis noſtræ tempus, cùm autumnus ap-
propinquat, per quadraginta dies Sol nunquam occidat, ſed
per omne tempus ſupra terram ſemper conſpicuus ſit. De-
inde verò circa hiemis extrema, nunquam Sol ulla parte
conſpicuus perpetua noéte: nisi quèòd pro ratione locorum
poſitionis alicubi parumper conſpicitur, vel dum occidit,
vel dum oritur, ſe tamen recipiat ad eundem locum, unde
oritur. Atque ea de cauſa dies metiuntur ab adventu Lu-
næ, ac ſiderum aliorum curſu. Cùm verò propè lapſa eſt il-
la quadraginta dierum nox, cùm proximos radios ſolis ex
montium cacuminibus animadverterint, velut fauſta nun-
tientur, panegyricis, & laudibus exultant omnes, in his
paucis extantibus tenebris. Simile quid de Cimmerijs re-
fert Tullius Academ. 6. de Ponticis Nazxianzehus in epiſt. §.
Baſil/ Iz. de Hyperboreis & ſeptentrionalibus Solinus c. 21.
olaus lib. I. c. I. & z. Et nos igitur decet exultare, dum
non poſt quadraginta dierum tenebras, ſed poſt quater mil-
le annorum conſpicimus adventare ſolem Juſtitiæ Chri-
ſtum, non in montibus, ſed in MARIA velut aurora con-
ſurgente. Angeli velut aves cæleſtes in hoc dudum nobis

O3 Præ-

126 Carcus Annui Diſcurſus I.
præiverunt exemplo. Nam ut refert Vincent. Belluacenſis in
ſpeculo Hiſtoriali lib. 4. c. 65. fuit ſolitudinis in habitator, qui
annis ſingulis, jubilum, & Angelicum concentum nocte na-

talis Mariani audiebat, ſed cùm ignoraret, cur eo potiùs

tem pore quàm alio id fieret, DEuM precatus eſt, ut cauſam
ſibi revelaret. Et exauditus eſt: nam Angelus eidem ap-
parens edixit noctem illam natalem Virginis, quæ DEUM

genuit, & ob hoc Angelos exultare nocte illa potiùs, quam
alia. Hac revelatione divulgatâà feſtum Nativitatis DEIpa.

rz celebrari cæptum. Si quis verò materiam gaudiorum

noſſe cupit, eam expoſuit ipſa DElpara S. Gertradi lib. 10.

inſinnat. divinæ piet. c. 53. his verbis: Angeli renovant in-
effabilia illa gaudia, animique oblectationes, quibus toti
perfundebantur novem illis menſibus, quibus maternis vi-

ſceribus conceluſa deliteſcebam, quando per vices mihi fa-

mulabantur. Dum enim in puriſſimo illo Sanctiſſimæ Tri-

nitatis ſpeculo corporis mei ſingularem dignitatem, & ex-

cellentiam, quod hominum ſaluti cooperari debebat, con-

templabantur, exultabant in meo obſequio, aérem ipſum

purgabant, & perfectiores efficiebant creaturas univerſas,
quibus in utero Matris alebar. haæc & plura alia inibi. Si ergo
non tantùm aves ſub auroræ adventum cantillant, ſed &
homines de ſtrato ſe proripientes jubilant, & laudes DEO
decçantant: idipſum præſtandum nobis ſub auroræ noſtræ
exortum: nam ut rectè Petrus Damiani ſerm. de Nativit.
Virg. ait: Nativitas Beatiſſimæ & intemeratæ Virginis Ge-
nitricis DEl, merito præcipuum, & ſingulare præſtat ho-
minibus gaudium, quæ totius extitit humanæ ſalutis exor-
dium: ita ili. Quamobrem, quis non feliciſſimos nos exi-
ſtimet, qui, quòd tot Patriarchæ, & Prophetæ, tot votis
deſiderârunt, tot annis expectârunt, conſecuti ſumus: illis
hanc Virginem ſolùm à longè intueri, per fidem datum, no-
bis

— — — —

I

Mn

elo⸗
Iel
el
0
vokt
to

—

50

tule
e
get

Nn

rN

Ae idem, quod gaude, oſtend. 6;c. 127

bis etiam de illius ortu, & præſentiâ gaudere. Hinc b.

Cregorius Pontifex dum illud Jobe 9. exponit: : dies mei per-

ranſierunt, quaſi ô naves poma portantes: ait veteris teſta-
menti Patres odore ſolùm benedicti frudts eſſe recreatos,
nos verò etiam ſapote: : verba illius do: Qui poma deferen-

tes maria transmeant, ipſi quidem odore fructuum perfru-

untur, ſed corundem fructuum alijs cibos ferunt. Quid-
igitur antiqui Patres, nisi naves poma portantes extiterunt ?2
qui divinæ Incarnationis myſterium prophetantes. Ipſi qui-
dem ſpei odore potiti ſunt, ſed nobis fructum de ejuſdem
ſpei perfectione detulerunt: quod enim illi expectando
odorati ſunt, hoc nos cernendo, & percipiendo ſatiamur.
iid ille. Verùm quantum in hoc illis feliciores ſumus, tan-
tò major nobis incumbit obligatio ut grati ſimus: quid
igitur factu opus? dalutate Mariam Rom. 16. v. 6. de fau-
ſtiſſimo illius adventu gaudete: & congratulamini, præ-

ſertim cùm plurimùm boni attulerit nobis: Ad hoc nos hor-

tatur Angelus apud S§. Brigittam in ſermone Angelico c. 12.
dum ait: Cùm igitur DEUS & Angeli de ejus glorioſa Na-
tivitate in cælo gaviſi ſint, homines etiam ipſius Nativita-
tem in mundo, cum gaudio recolant. iidibi. Unde Divus
Auguſtinus ſerm. de Nativ. Virg. cum ſumma exultatione
gaudeat terra noſtra, tantæ Virginis illuſtrata natali, ità ille.
Noverunt Vencrandæ antiquitatis ſcrutatores Thebis in Æ-

gypto Memnonis ſtatuam fuiſſe, adeo affabrè factam, ut

cùm eam Sol oriens radijs ſuis contingeret, eundem advch-
tantem canore ſalutaret. Ec cur nos Virginem ſolis Divini
Parentem in exortu ſuo non ſalutemus? de optatiſſimo ejus
adventu exultantes? cenſebant illi ſolem ſalutandum tan-
quam naturalium rerum Parentem, & bonorum omnium
fontem, ſed hujus ipſius principium eſt aurora conſurgens,

& haæc eſt MARIA, quidni & hanc ſalutemus, Nam ut ait

JF. Lats-

128 Cursus Annui Diſeurſus I I.

§. Laurentius Juſtinianus ſerm. de Nativ. in ortu ejus, DEI!

pervulgata eſt pax, humanæ ſpeciei cæpit aboleri opprobri-
um; atque fugatis tenebris radios ſuos rutilans aurora pro-
fudit. 2tà ille. Et cùm veterum Romanorum mos tulerit,

ut manèe quidem dicerent Ave veſperi autem Salve: dica-
mus ei cum Gabriele Ave, nam regali ex progenie MARIA.

exorta refulget, & progreditur velut aurora conſurgens ſo-

lem divinitatis nobis paritura. Præivit jam dudum S. Chry-
ſoſtomus apud Meiaphraſtem, ubi ait. Ave igitur Mater,
Cœlum, puella, Virgo, Hhronus, Eccleſiæ noſtræ decus,
loria & firmamentum &c. Præivit D. Epiphanius ſerm.
de laudib. Virgin, Ave gratiàâ plena, multis virtutibus exor-
nata Virgo, in lampade geſtans lucem inextinguibilem ſole
ſplendidiorem. Ave gratià plena, quæ Cherubicum thro-
num Divinitatis fulgore ſuperas. Avc gratiâ plena, Nubes
columnæ ſimilis, quæ DEVM habes, qui populum, deduxit

per deſertum. Præivit ſimiliter D. Ephrem in or. de laudib.

Virginis. Ave Domina Maria, gratiâ plena! Ave in mu-
lieribus Virgo Beatiſlima! Ave ſtella fulgentiſſima, ex qua

Chriſtus prodiſjt! Ave illuſtriſſima lux! Mater & Virgo.

A ve quæ mirifice Regem omnium peperiſti. Ave per quam

nobis Sol præclariſſimus illuxit: & paucults interjectis; Ave

pax, gaudium & ſalus mundi! Ave generis humani lætitia!
Ave Patrum præconium, & Prophetarum decus! Ave Mar-
tyrum pulchritudo, & corona Sanctorum. Eta tzaucula? 6
zeliquis delibem. Ave præſtantiſſimum orbis terræ miracu⸗-

lum, lignum vitæ, vallum fidelium, tranquille portus, pe-

riclitantiam auxiliatrix, refugium peccatorum;, mundi me-
diatrix glorioſiſſima. Nec præterthittendus Chbryſippus in
eratione: Ave fons lucis omnem hominem illuminans!

Ave ſolis ortus, qui nullum ferre potuit occaſum. Ave ar-

marium vitæ, Ave, quæ es hortus Patris: Ave quæ es pra-
tuI

Ave idem, quod gaude, eſtend. &v.. 129
tum totius fragrantiæ S. ſpiritus: Ave radix omnium bo-
norum: Ave ſpecimen gemmæ omnes excedentis, Ave,
tuum enim eſt avere, quia tecum eſt univerſæ lætitiæ the-
ſaurus ità ile. Hos aliéôsque SS. Patres imitatur S. Mater
Eccleſia, quæ pro diverſitate temporum diverſas uſurpat

formulas Virginem ſalutandi, jam dicendo illi Salve Regina,
. jam Ave maris ſtella, jam Ave Regina Calorum. FEt cuùm à
Hfeſto Puriſicationis uſque ad Paſcha, hujus ultimò nomina-
in tæ Antiphonæ publicus in Eccleſia ſit uſus, illius conſidera-
tioni, S& explanationi currente tempore immorabimur: S
ö Originem illius, quod attinet, memorat Pelbartius lib. 10. e So An-
ekhars,, part. F. arz, I. c. 2. ex Coſma Veſtitore apud Græcos bsiur ab
ID à doctrina celebri qui vixit circa annum Chriſti, 850. & Aboftolis.
thu

encomium Virginis ac hiſtoriam de tranſitu & aſſumptione
NA ſoripfſit, ab ipſis Apoſtolis eſſe concinnatam: dum enim ex

ed diverſis mundi partibus mirabiliter conveniſſent, ad Bea-
Nℳ tiſſimum Virginis, ex hac vVita in alteram, tranſitum, &
iga migrationem, hiſce eam primuùm ſalutâſſe, demum etiam

„W valedixiſſe feruntur. Ave Regina Calorum & c. Et vale 6
I vialde decora & pro nobis Chriſtnm exora. Sequa mur igizur
H exemplum illorum cum univerſa Eccleſia: inſiſtamus ve-
h ſtigij)s Sanctorum Patrum noſtrorum, hi enim per Evange-

mn lium nos in fide Chriſti genuerunt, ut tandem ali-
e quando ad metam æternæ felicitatis cum
ul lis pertingamus.
ct
tit E 4
„ R
dig R

DISCUR-

130 Cursus Annui Diſcurſus 72

e)i: ds Pye de ſete i Arr de tr , ge ae i, r i 0

DISCURSUS I.

Super illa verba: Ave Regina Calorum.
Aßhitit Regina à dextrir tui, in veſtitu deaurato
circumdata varietate. Pſal. 44. ==

Um ex altiſſimo Sanctiſſimæ Triadis imperio Gabriel
Archangelus ablegatur, ut MARI dicat Ave, quis

MARIA
Regina
Cslorum, perfrictæ adeo frontis erit, ut neget Virginem ſalutandam

id eſt San-
ctorum 7
omnium num per identitatem naturæ futurum cum illa, quis non eam
eſt ex me- 1n cælorum Reginam eſſle electam & cvectam pronuntiabit?
rito, quia
omnes ſu-

peravit rit Regem Cælorum, fieret & ipſa Regina illorum. Sic

a g ger
SConcludit S. Athanaſius ſerm. in Evang. de D Elpara, dum ait:

nuit, & Regina, & Domina verè cenſetur. Idem ſerm. de
Annuant. ſicut cùm ad Chriſtum reſpicimus Regem, Do-

minum & DEUM appellamus; ità quoque cùm oculos ad
MARIAM conjicimus, Reginam, Dominam, & DElparam

eſſe animad vertimus. itd ille. Et Asguſtinus ſerm. 35. de

Sancdtis, ſufficere, inquit, debet notitiæ humanæ hanc verè

fateri Reginam Cælorum, pro eo, quod Regem peperit An-
gelorum. Hinc & S. Anſelmut de excelleni. Virg. c. 9. aſſe-
rit MARIAM jure materno cælo, terræque cum filio ſuo eſſe

præſidentem. Similiter Rupertus lib. 2. in c. z. Cantic. ita
coronaberis 6 Virgo, ut in cælis Regina Sandorum, & in

terris ſis Regina regnorum, Item! prædicabitur de te quèd
ſis

eſſe? dum verò audir gratia plenam affirmari, ac Domi-
maternitatis enim dignitate hoc aſſecuta eſt, ut ſicut pepe-

quia ipſe Chriſtus Rex eſt & Dominus, Mater quæ cum ge-

Maria Regina Calorum, id eſt &. 131
GsS Mater Chriſti, ac proinde Regina Cælorum, totum jure
poſſidens filij Regnum. itd ille. Et verò, etiam ſi titulo Ma-
ternitatis DEl non eſſet Regina cælorum, tamen eſſet ideo.
quia gratiâ plena, ſeu quod Sanctos omnes gratiâ, & me-
ritis exſuperet: ſi enim gratiæ titulo antecedat omnes,
par eſt, ut gradu gloriæ ſit ſuperior omnibus cælitibus,
ideéꝭque jure merito Cælorum Regina. Jam verò quis non ſu-
periorem in gratiarum ac virtutum ornamentis aſſeveret,
quam audit abAngelo gratià plenam ſalutari. Tam reveren-
ter inquit S§. Bernardus ſer. ſignum magnum, atq; officiosè ab
archangelo ſalutata eſt, ut jam in regali ſolio, ſupra omnes cæ-
leſtium Ordines legionum exaltatam cernere videretur. 114
ille. Quapropter exiſtimandum non eſt ea plenitudine ple-
nam fuiſſe, quà fuit Stephanus de quo in actis Apeſtolerum c.6.
v. 5. Stephanus autem plenus gratiâ & fortitudine, faciebat
prodigia & ſigna magna in populo: ſed illa plenitudine, cujus
pura creatura hoc ordine rerum capax eſt, ut ait Alberius
Magnus ſuper miſſus eſt c. 2 10. Seu quantum uni puræ crea-
turæ dari poſſibile eſt, ut loquitur &. Bernardinus tom. I.
ſerm. 51I. a. 2. c. 10. Non erat pura creatura Chriſtus DEI
filius, ideo non eſt ei datusad menſuram Spiritus ſeu gra-
tia: ad menſuram quidem data eſt Virgini, ſed confertam,
coagitatam & ſupereffluentem, ut eà non tantùm excede-
retomnes Sancos, ſed & in alios copiosè poſſet effundere.
Quid enim ſanctitatis quærit B. Petrus Damiani ſerm. 3. de
Naiiv. Quid juſtitiæ, quid perfeſtionis ſingulari huic Vir-
gini deeſſe potuit, quæ totius divinæ gratiæ charismate
plena fuit. itd ille. Virgo ait Angelicus Doctor 3. part. Q.,
27. a. §. ad I. tantam obtinuit gratiæ plenitudinem, ut
eflet authori gratiæ propinquiffima, ità quòd eum, qui eſt
plenus omni gratiâ, in ſe reciperet, & eum pariendo, quo-
damodo gratiam ad omnes derivaret. Et in catena ad c. I.
R 2ꝛz Luca

132 Caursus Annui Diſcurſas TI.

Luc. Virgo Sancta totam ſibi hauſerat Spiritus Sancti gra-

tiam. ità ile. Quemadmodum igitur Maternitatis divinæ

dignitate ſuperat univerſos, tam homines, quàm Angelos,

itaà gratiarum redundantiâ non eſt dubium excedere, ut ſit

propinquiſſima. Et verò MARIA fonti & theſauro gratia-
rum fuit propinquiſſima, quidni hauriret quantum vellet,

quantum caperet? quapropter non abs re nemen Verginis

MAklIA, quod mare interpretatur. Quoniam ut ait Al-
bertus M. Juper Miſſu⸗ „Congregationem aquarum vocavit
DEUS maria locus autem omnium gratiarum vocatur
MARIA. iid ile. & Methodius Lyri Epiſcopus & Martyr,
qui vixit tempore Diocletiani circa annum 295. Orat in

Hypap. id eſt in occurſu S. Simeonis & MARIX ait: tuum
DEI Genitrix nomen divinis benedictionibus, & gratijs
omniex parte refertum, quod ipſum comprobat Sophronius

4 S. Tbema lor. cit. relatu ſub nomine Hieronymi dum
ſerm. de aſſumpt: ait: benedicitur gratiâ plena, qui cæte-

Fis per partes præſtatur, MARIE verèò ſe totam ſimul in-

fudit gratiæ plenitudo. Similiter Chryſologas ſerm. 143. ſin-
gulis, inquit, gratia eſt ſe largita per partes, MARIE

verò ſimul ſe totam dedit gratiæ plenitudo. Denique d.

UMIdephonſus ſerm. 6. de aſſampt, ait: Cæteris electis ex parte

gratia datur, huic veroò Virgini tota ſe infudit plenitudo
gratiæ. Sic illi. Nimirum, quemadmodum fabulæ refe-
runt, DEOSs in unam Pandoram omnia dona ac munera
ſua contuliſſe, ità nos fides & Patres docent, DEUM in
unam Virginem, Sandorum omnium gratias congeſſiſſe.

Meritò inquit. S. Laurentius Juſtinianus, de caſto connubio
Verbic. . quidquid honoris quidquid felicitatis habebatur
in fingulis, totum abundat in MARIA. Sic ille. Vnde &.
Joannes Damaſc. lib. 4. de fide c. I 5. virtutum omnium do-
micilium appellavit, & orat, 1. de Nativ. gratiarum pela-

gus;

Maria Regine Celorum, id t &c. 133

gus, & erat. z. de dormit. Firg. gratiæ abyſſum. Hoc ip-

fſum declarat, & firmat S. Bonaventara, in ſpec. c. 3. dum

expendit, & Virgini appropriat illud Eccl, I. oemnia flumina
intrant in mare. MARIA, inquit ille, dicitur mare, pro-
pter affluentiam, & copiam gratiarum: unde ſcriptum eſt
Eccl. 1. omnia flumina intrant in mare, dum omnia cha-
rismata Sanctorum, intrant in MARIAM: flumen gratiæ
Angelorum, Patriarcharum, Prophetarum, Apoſtolorum,

Martyrumn, Confeſſorum & Virginum intrat in MARIAM.:

quid mirum ſi omnis gratia in MARIAM confluxit, per
quam tanta gratia ad omnes defluxit: unde ipſa optimè po-
teſt dicere illud Eccl. 24. in me omnis gratia viæ, & veri-
tatis, in me omuis es vitæ & virtutis. Hac Bonavent. Quem-
admodum igitur arcam Noê in diluvio, elevaverunt aquæ
in ſublime, ità gratiarum fluenta clevaverunt DEl paren-
tem ſuper omnes colles, ſuper omnes montes, ſuper omnes

Sanctos, am homines quam Angelosad thronum Regium,

ac dignitatem. Zeuxes, ut refert Plinius lib. 3 5. c. 9. Ju-
nonis imaginem templo ejus dicandam depicturus, Agri-
gentinas collegit Virgines, quæ formâ eſſent pulcherrimæ,
ut quid quid in una quaque ſingularis eſſet decoris, & ele-

gantiæ, in unam Junonis transterret effigiem. Ità DEVS
efformaturus ſbi Matrem in ornamentum domus ſuæ ſuper-

cœleſtis, quidquid gratiæ & virtutum quidquid ſplendoris
& decoris ſpiritualis, fuic, aut futurum erat in ſingulis,
totum contulit in unam Virginem. Si diligenter atten-

das, inquit Sephronius ſerm. de aſſjumps. nihil eſt virtutis,

nihil ſplendoris, nihil gratiæ, & nihil eſt candoris, quod
non reſplendeat in Virgine glorioſa. ita ille. Hinc excla-
mat Asdreas Cretens. orat. z. de Dormit. Virg. O Sancta, &
Sanctis ſanctior, & omnis ſanctitatis ſanctiſſime theſaure.
Theſaurum appellat, quia ſicut in theſaurum velut in lo-
R 3 cum

134 Curtus Annui Diſcurſus I.
cum unum omnia pretioſa congeruntur: ſic DEUsS in Vir-
ginem om nes divitias potentiæ, ſapientiæ & bonitatis ſuæ
congregavit. Quod ſi igitur pomum regale, ut in Poéta-
rum fabulis eft, dum Jupiter pomum aureum DEAS inter
conjecit, ut judicio Paridis daretur pulcherrimæ: Quod ſi
inquam pomum regale, ſupremi dominij inſigne dandum
eſſet pulcherrimæ inter filias aut filios hominum, cui æquiſ-
ſimo judicio attribuendum erit ob gratiarum venuſta-
tem, niſi Mariæ Virgini, quæ teſte S. Epiphanio orat. de
land, irg. formoſior eſt ipſis Seraphim, & omni exercitu
Angelico: quæ teſte Gregorio Nicomedienſi orat. de oblat.

eſt pulcherrima pulchritudo omnium pulchritudinum, &

pulchrorum omnium ornamentum: quæ teſte Andrea Cre-
tenſi orat. de dormit. Virg. eſt eximia pulchritudo, à DEO
ſculpta ſtatua, rectè deſcripta vivi arshetypi imago. Un-
de ubi nos habemus Cant. 2. ordinavit in me charitatem,
Hebra legit: ordinavit me vexillariam, Pagninus autem
vertit: vexillum ejus ſuper me amor. Enimverèò ait Ber-
nardinus Senenſ. DEUS Beatiſſimam Virginem, tot, tan-
tisque & naturæ, & gratiæ dotibus locupletavit, ut meritò
in exercitu Sanctorum vexillum pulchritudinis geſtare vi-
deatur ità ille. Ipſa eſt, quæ de ſe dicit Eccleſiaſtici 24. & in
pylenitudine Sancétorum detentio mea. Quod exponens D.
Bernardus egregiè ait: meritò in plenitudine Sanctorum
detentio ejus, cui nec fides defuit Patriarcharum, nec ſpi-
ritus Prophetarum, nec Zelus Apoſtolorum, nec conſtan-
tia Martyrum, nec ſobrietas confeſſorum, nec caſtitas Vir-
ginum, nec fæcunditas conjugatorum, nec puritas Ange-
lorum. bhac ille. Detur pulcherrimæ: quæ enim inter illu-

ſtra Eccleſiæ ſidera, ſic lucet gratiarum ſplendoribus, ut

MARIA 9 pulihraut Luna Cant. 6. Virgo, inquit Petrus Da-
Wiani, inter animas Sanctorum, & Angelorum choros fu-

r

eni,

Maria Regina Calorum, id eſt & c. 1 3 5

peteminens & evecta, merita ſingulorum, & omnium ti-

tulos antecedit: & quantumlibet aliæ ſtellæ reluceant; Lu-
na tamen magnitudine præeminet, & ſplendore: ſic utram-
que naturam Virgo ſingularis exuperat immenſitate gratiæ,
& fulgore virtutum hæc ille. Et quidem in conceptione
filij DEI MARIAM fuiſſe Lunam plenam, & perfectam in
decore ſuo, nemini dubium eſt, tum quòd Angelus eam
grati4 plenam atteſtatus ſit, tum quèd illo tempore non
tantàùm à Sole Divinitatis ſit plenè irradiata, ſed prorſus in-
. duta & inveſtita: hæc eſt chim, quam vidit ocellus Domi-
ni joannes Apoc. 12. Mulier amicta ſole. Quid eſt MA-
RIA M cæli & terræ dominatricem eſſe Lunam perfectam?
niſi à cæleſti nuntio accepiſſe gratiarum plenitudinem in
verbis illis: gratiâ plena, inquit Clemens Alexandrit. lib. 1.
Stromat. 4. Verùm illud non omnibus manifeſtum eſt
MARIAM adhuc in utero Matxris, in ſanctificatione ab ori-
ginali delicto, tantam eſſe gratiarum copiam adeptam, ur
lam tum ſuperàrit univerſos. Nam ut ait pſaltes Regius,
pſ. 25. fluminis impeius Iætificat Civitatem DEl, ſanctificavit
tabernaculam ſaum altiſſimus: at quantâ gratiarum inun-
dantiâ, non ut ſtillicidium de tecto, non ut rivulus à fonte,

ſed ut torrens, ut fluminis impetus lætificavit DEUS MA-

RIAM Civitatem ſuam futuram. Ità exponit locum hunc

D. Vincentius Ferrerius ſerm. 1. de Nativit. Virg. fluminis im-

petus, quia totum flumen divinarum gratiarum effuſum
eſt ſuper eam: in ſanctificatione aliorum Sanctorum in-
funditur una gutta gratiæ divinæ, at in Virgine MARIA
fluminis impetus. In eundem ſenſum loquitur Petrus Ab-
bas Cellens: lib. de panib. c. 1 2. Simul in ca collecta gratiæ
plenitudo, quia ab exordio ſuæ conceptionis, aſperſione
Spirits S. totâ Deitatis gratiâ eſt perfuſa, Similiter S. Laa-
rentins Juſtinianus ſerm, de Nativit. Virg. ſimiliter alij: jam
verô

136 Cursus Annui Diſcurſas

verò ſi plenitudinem gratiæ ſuper omnes HW jam ha-

buit in utero: ſi etiam plenum rationis uſum jam habuit in
utero, ut communiter jam tenetur, ſi etiam ſomno ab eli-
ciendis virtutum actibus non fuit præpedita ut etiam ple-
siquejam pro vero habent, ſi etiam ex tota virtute fibi da-

ta, operata eſt indeſinenter, impellente eam ad id divina

charitate, quantos illa non meritorum & gratiarum cumu-
los, imò montes congregavit? ut facilè Sanctos omnes tam
homines quàm Angelos tranſcenderet? Si fundamenta ejus
in montibus ſanciss prout pſal. 56. de illa dicitur annon cul-
men ejus montes omnes, Sanctos omnes excedet, ut ſit
mons in vertice montium ità ſentiente Divo Gregerio Poni-

Fice in lib. 1. Reg. c. 1. dum ait: annon mons ſublimis MA-

RIA, quæ meritorum verticem, ſupra omnes Angelorum
choros, usque ad ſolium Deitatis erexit? mons quippe fuit
invertice montium, quia altitudo MARIA ſupra omnes
Sanctos refulſit. Sic ille Hailgrinus Card. in idla cant. . ver-

ba: & erunt ubera tua, ſicut botri vinecæ, exiſtimat Virgi-

nem Matrem plus meruiſſe, præbendo lac ſlio DEI, quàm
Martyres fundendo ſanquinem. Verba illius ſunt: ubera
botris aſſimilata ſunt, in quo mirabilis prærogativa meren-

di monſtratur in Virgine, quæ non minùs meruit funden-

do lac de uberibus fuis ad filij nutrimentum, quàm Mar-
tyres, qui per! botros figurantur, meruerunt fundendo
ſanguinem ſuum in Martyrio ſuo; omnium enim operum
merces ſecundûm radicem charitatis. zta ille. D. Bernar-
dinus Senenſ. tom. I. ſerm. GI. d. I. c. 3. & tom. 2. lerm. 51.
4. 3. C. F. à fleverat B. Virginem, duando conſenſit in conce-
ptionem filij, plus tunc meruiſſe, quàm omnes creaturas,
tam Angelos, quàm homines in cunctis actibus ſuis. Mi-
randa ſunt quæ de meritorum gradibus affert doctiſſimus
sar ts om. 2. i 3 Part, diſpat, 18. ſect. 2. & ο orlius
La⸗

HMaria Regina Qlorum, id et &. 137
4 Lapide inc. I. Lacæ. Poſtquam enim probâſſet MARIAM
ab inftanti Conceptionis ſuæ non tantùm plenam gratià fuil-
ſe ſuper omnes Sanctos, ſed etiam perfectum rationis uſum
habuiſſe, indeſinenter omni momento, etiam dum dormi-
ret, meruiſſe, ex intenſiſſima charitate virtutum actus con-
tinuò elicuiſſe, affirmat, quòd primo inſtanti ſuæ Conce-

ptionis amans laudansque intenſiſſime DEUM, ſuperarit

amorem, & conſequenter meritum ſupremi Angeli; ſe-
cundo operationis, & amoris inſtanti, ex gratiæ de novo
acceptæ augmento, quod primo actu meruerat, gradus
amoris & conſequenter meriti duplicârit. Tertiò quadru-
plicàrit , quarto octuplicârit, & ità conſequenter per ſin-
gula momentauſque ad annum 63. vel ut alij volunt 72.
vitæ & ætatis, quò è vivis exceſſit. Quis hic numeret, aut
cogitatione concipiat meritorum & gratiarum immenſita-
tem? quid ampliùs dicere poſſum 6 Domina? verba ſunt
D. Anſelmi de Excellent. Virg. c. . immenſitatem quippe
gratiæ & gloriæ, & felicitatis tuæ conſiderare incipienti,
& ſenſus deficit, & lingua fatiſcit. irà ile. Sicut filius MA-
RIE, inquit ”. Beruardinns Jenenſ. tem. 3. ſerm. 11. a. 3. 6.

1. eſt Sanctus Sanctorum; ità conſtat, quòd Mater, quæ
ipſum portavit, eſt Sancta Sanctarum; in qua illi pretio-

ſus theſaurus, tabernaculum DEI, thronus DEl, itd ille.
Plena igitur eſt ſuper omnes Sanctos, ſuperplena gratijs, &
meritis cælum ingreſſa eſt, velut olim Regina Sabæ in Je-
ruſalem: ſicut enim ad eum uſque diem non ſunt eò allata
plura aromata pretioſa, ità uſque ad B. Virginis in cælum

ingreſſum non ſunt allata plura merita, & gratiæ à puro ho-

mine. Hinc ſtupor ille Angelorum Cani. 32. Qua eſt iſta

jJua deſcendit de deſerio ſieut virgula fami, ex aromatibus
myrrha & ihuris, & univerſi pulveris yigmentari. Hail-
rinm Card, in hunc loc. ſiaut virgula fumi, quia fumus

agi⸗

13 8 Cursus Annui Diſeurſas II.

agilis ex calore ignis naſcitur, & in ſublime evectus, hu-
mano ſe ſe ſubtrahit aſpectui. Hiero. ſerm. de aſſumpt. Bene

quaſi virgula fumi, quia gracilis & delicata, quia divinis ex-

tenuata diſciplinis, & concremata intus in holocauſtum,
incendio pij amoris, & deſiderio charitatis. FPetras Damia-

ni ſerm. de aſſumpt. Pulvis pigmentarius in Virgine projedus
eſt univerſus, quando in ea virtutum conventus reveren-
dum ſibi thalamum conſecravit: etſi cæteris per partes ſpi .
ritus adfuit, MARIÆ tamen tota plenitudo gratiæ perve-

nit itd ille. Huic conforme eſt illud: multæ filiæ congrega-

erant divitias, tu ſupergreſſa es uni verſas, Prov. 3I. Si

ſilias iſtas, inquit S. Bonav. in Spec. Firg. c. 2. intelligamus ani-
mas Sanctas vel intelligentias Angelicas ‚hnunquid non ſu-

pergreſſa eſt (MARIA) divitias omnium; cùm ipla ſit pri.
mitiva Virginum, ſpeculum Confeſſorum, Roſa Marty-
rum, Regiſtrum Apoſtolorum, Oraculum Prophetarum,

flia Patriarcharum, Regina Angelorum, quid enim de
divitijs omnium horum ei defuit? Hieron. enim ait: MA

RIAM ſi diligentiùs aſpicias, nihil virtutis eſt, nihil ſpecio-

ſitatis, nihil candoris & gloriæ, quòd in ea non reſplendeat.

hac Bonav. Annon ergo jure merito Cælorum ſit Regina,

quæ Sanctos omnes excedit in meritis & gratij’s. Sicut eſt

ineffabile, quod percepit (quoad gratias & dona) ſicut &
incomparabile, quod geſſit (quoad opera & merita ) ità

& incomprehenſibile præmium gloriæ, quod meruit, in-
g

quit S. Idephonſus ſerm. 2. de aſſumpt. AMeritv igitur ſtat

tanquam Regina à dextris in veſtitu dcaurato gloriæx, &
præcellentiæ, quia circumdata varictate virtutum & me-

ritorum tanta, ut quæ habuerunt omnes Sancti ſimul ſum-

pti, ipſa Sola poſſideat. Hæc fæmina inquit S. Jaan. Da-
maſcenus orat. I. de Nativit. Summo Regi DEO, tanquam

Fimbri’s aureis circumamictam virtutum elegantiam, offert

—2„

— —— ———

Maria Regina Celorum, id ſ & 139

Sp diritus S§. grati coronatam, cujus gloria ab intus pfſ. 44.
ira uge. Sedens à dextris DEl, verba ſunt Petri Damiani
ſerm. de aſſampt. virtutum in veſtitu deaurato in corpore
ſemper immaculato, circumdata varietate, virtutum mul-

tiplicitate diſtincta itd ille. Memorant Sacrarum litterarum

monumenta Aſſverum, delectas ex omnibus provincijs
Virgines ſpecioſiſſimas ad ſe congregâſſe, & illam ſibi in
Reginam thori, regnique conſortem aſſumpfſiſſe, quæ in-
ter pulchras eſſet pulcherrima. Hæc erat Eſther Hebræa,
formoſa valde, ut ait ſacer textus Eſthen c. 2. v. 1 5. & incre-
dibli pulchritadine omnium oculis kratioſa & amabilis vide-
batur. Et adamavit eam Rex, plus, qudm omnes malieres .
bahbaitque gratiam &- miſericordiam coram es, ſaper omnes

malieres, & poſuit diadema regni in capite ejus, & fecit eam

vegnare. Non aliter DEIIS inter tot ſpecioſas clectorum
animas, & præcellentes Angelorum formas, unam ſibi
legit, gratijs, & meritis pulcherrimam, quam Talorddn
faceret Reginam. Hinco Cant, 6. v. . una eſt columba mea
perfecta mea; viderunt eam flliæ Sion, & beatiſimam pradi-
cavernnt eam. Unde Raupertus lib. 3. in Cant. c. 4. Coro-
naberis 6 Virgo, ut in cæ lis Regina Sanctorum, & in terris
Regina ſis Regnorum; itd ile. Coronata eſt enim inquit
Richardus àS. Laarent. lib. 6., de laudibus Virg. in ſua afſum-
ptione, ſicut ei promilerat filius Cant. 4. Veni de Libano,
veni coronaberis. Ideo defignata eſt per Eſther, quam
Rex Aflverus ac Ccepit in uxorem, & voluit eſſe Reginam
& poſuit diadema in capite ejus, & coronam virtutum in
gratix adimpletione, & coronam gloriæ in aſſum-
ptione. hee ike.

S2 PDPlsCIR-

Vex Ave

explicatur
cum appli

catione a
nem.

140 Cursus Annui Diſcurſus Ir.—

) Se teſ r Ar Er e Ae Ar ei ie d A ß (.

DISCURSUS III
Super illud: Ave Domina & c.
Ave gratià plena. Luc. I. v. 26. ””
Taerd nobis non diceret Feſtus Grammaticus de Ver-

pateret tamen luculentè ex SS. Patribus, qui Ave interpre-

tati ſunt in hac ipſa ſignificatione: ut ſicut olim Raphael

Tobiam Seniorem ſalutans dixit gaudiaum tibi ſit ſemper Zob.
5. 11. idem ipſum dicere voluerit Angelus Gabriel MA-

RI, dum dixit Ave. Unde Baſilins Seleunciens: de humana

Chriſti generatione: tunc, inquit, miſſus ad Virginem eſt
Gabriel, qui ei divinæ voluntatis arcanum aperiret his fau-

ſtiſſimis verbis uſus: Ave gratiâ plena. Contraria eſt hæc
oratio illis vocibus, quas prima mulier audivit; tunc enim
illa doloribus, propter peccatum adhudicata eſt; nunc au-
tem in hac per gaudium dolor expellitur &c. Similiter
Euibymius in proæm. Lucæ. Eva, inquit, juſſa eſt habere
mærorem, MARIA autem gaudium mærori contrarium.
Similiter Andreas Creiens orat. de annunt. decuit, inquit,

lætis ut præconijs Gabriel Reginam ſalutaret, quæ & læti-

tiæ organum, & immenſi gaudij eſt Genitrix. Denique

ut alios Præteream Procopius Gazazus in Geneſ. 3. Gabriel,

inquit, orationem inchoavit per Ave, & cauſam Iætitiæ
ſubdit, dum ait; Dominus tecum. Eva peccando triſti-

tiam à ſerpente, quam in peccatores transfudit: MARIA
gaudium & Iætitiam toti mortalium generi annuntiavirt.
. . 22
ð

borum ſignificatione Ave idem eſſe, quod gaade:

1

lu
11

Vox Ave explicatur cum applicat. 6,c. 141
Std ille. Nimirum Eva mortis cauſa extitit, Maria vitæ; Eva
Exordium perditionis; Maria ſalvationis: Eva principium
dolorum & tribulationum; Maria conſolationum. Denique

Eva Mater peccati, Maria Mater gratiæ. Et hoc eſt, quod

ſubdit Angelus: inveniſti enim gratiam: ſiquidem teſte &.
Bernarde homil. 3. ſuper miſſus eſt. in venit gratiam, quam ip.
ſa quærebat, & nullus ante ipſam invenire poterat, DEl vi-
delicet & hominum paccm, mortis deſtructionem, vitæ re-
parationem. ſic ille. Habemus ergo mortales univerſi com-

munem lætandi cauſam, atque eam affectu exultationis ple-

no conſalutandi: Ave, gaude, quòd grati4 plena ſis, non
ſolùm pro te, ſed & pro nobis, non ſolùm pro tua redemp-
tione & gloriæ adeptione, ſed etiam pro noſtra omnium
communi. Zu gloria Jeraſalem, tu lætitia Iſraël, tu bonori-
ſicentia populi noſtri. Jadith. 15. Primum (cilicet tu gloria

Jeruſalem (ſunt verba Richardià S. Laurent. lib. 1. de laudi-
bas Virg.) vox eſt Angelorum, quorum ruina per eam repa-

rata eſt: Sccundum, ſcilicet tu lætitia Iſraël, vox eſt homi-
num, quorum triſtitia per eam Iætificata eſt. Tertium ſci-
licet, tu honoriſcentia populi noſtri, vox eſt mulierum,
quarum infamia per cam deleta eſt. ſic ile. Verbo: exalia-

bimus & Iætabimur in ie memores ubernm inorum. Cant. 1. V. 3.

Quapropter conjungamus voces noſtras, ac ſalutemus eam
cum S. Andrea Hieroſolymitano, Archiepiſcopo Cretens:
in ſalut. Angelica. Ave gratià plena Dominus tecum. Gau-
de lætitiæ inſtrumentum, per quod triſtis execrationis ſen-
tentia, in lætum gaudij judicium commutatur. Gaude ve-
rè bencdicta, gaude Virgo præclariſſima, gaude ornariſſi-
mum DEl templum. Gaude Sacroſanctum Regis palati-

um, gaude thalame, in quo ſibi Chriſtus humanitatem

ſponſam adjunxit. Gaude electa à DEO, antequam genita.

Gaude divinum inter DEIIM, atque homines conciliatio-

8 3 nis

Ave idem

quod ſinè
VXe

Zinè væ
culpæ.

X

nis perfugium. Gaude theſaure vitæ immortalis, gaude
cælum, in quo Sol gloriæz ſplender, domicilium cælo præ-
ſtantiùs. Gaude unicum illius, qui nuſquam capitur, am:
plifſimum habitaculum. Gaude ſancta terra virginea, ex

qua novus Adam formatur, qui veterem Adam ſervet. hac

& plura alia ille. Quid verò nos: unde ei congratulabi-
mur? unde congaudcbimus? quàm multa quæ Virgini B.

collata ſunt bona, continentur in pauculis verbis: gratis

plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribas. Verûùm
nobis hodie ſuſſiciet vel unam, eamnque primam vocem Ave
conſiderare. Ave juxta Albertun M. ſuper miſſus eſt c. 62.
& c. 6 5. Bernardin., ſenens. tom. 1. ſerm. 52. Pelbarium lib.
1. part. . a. 3., idem ſignificat ac sinò væ. A. enim Græce
idem eſt quòd sinè ut anonymus sinè nomine, amuſus sine
litteris, acephalus sine capite. Fuit autem Beatiſſima Vir-
go im munis à duplici væ, quo nos miſeri mortales pleriqueé

omnes ſubjacemus: 4 æ ſcilicet culpæ & panæg. Nam quod
væ culpæ attinet, libera fuit, à peccato mortali & veniali,
ut omnes orthodoxi ſentiunt cum S. Ihomæ 3. p. Q. 27. 4. 4

ad mentem Concilij Tridentini ſeſj. 6. Can. 2 3. M. Doctor Au-

guſtinus itià ſententiam ſuam declaravit lib. de naiur. & grat,
cap. 36, dum ait: cxceptâà Sanctâà Virgine MARIA, de qua
propter honorem Domini nullam prorſus, cùm de pecca-

= .

tis agitur „habere volo quæſtionem: inde enim ſcimus,
quòd ei plus gratiæ collatum fuerit, ad vincendum omni
ex parte peccatum, quæ concipere, ac parere meruit eum,
quem conſtat nullum habuiſſe peccatum. Hac ergo Virgi-

ne excepta, ſi omnes illos Sanctos, & Sanctas, cùm hic vive-

rent, eongregare poſſemus, & interrogare, utrùm eſſent ſine
peccato, quid fuiſſe reſponſuros puramus? utrum hoc,

quod Pelagius dicit? an quod Joannes Apoſtolus?: Rogo

vos, quantalibet fuerint in hoc corpore excellentiàâ ſancti-
tatiis,

142 Cursus Annui Diſeurſus III

ni

ali
lert

px rAve xplicatur cum appkcat. Sic. I 14 3

tatis, ſi hoc interrogari potuiſſent, una voce clamâſſent: ſi

dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipſos ſeduci-
mus, & veritas in nobis non eſt 1. Joan. I. hac Augaſtinns.
Breviter §. Bernardas: decuit, i inquit Reginam Virginem
ſingularis privilegio ſanctitatis abſque omni peccato ducere
vitam, ut dum peccati & mortis pareret Peremptorem, mu-
nus vitæ & juſtitiæ omnibus obtineret. ità ile agud S. Bana-
vent. in ſeculo c. 2z. Jam verô quod peccatum originale
attinet, ità definivit Concilium Trident. ſeſſ. 5, in decreto
dum ait: declarat tamen hæc ſancta Synodus non eſſe ſuæ

intentionis comprchender eE, in hoc decreto ubi de peccato

originali agitur, Beatam, & Immaculatam Virginem MA-
RIAM, DEI Genitricetn. isd Concil. Et verò ſi ab alijs ge-
neralibus regulis eſt excepta, ut non pariat cum dolore, ut
corpus ejus non reſolvatur in cineres, ut nec pacen mor-

tali, nec veniali, nec fomiti concupilcentix ad malum ſit
fubjecta, cur non excipiatùr ab hac? omnes in Adam peccas

verunt. Non ſuſtinebat juſtitia, in quit S§. Cyprianus de Na⸗
tivitate Domini, ut illud vas electionis communibus laſſa-
retur injurij’s, quoniam plurimùm à cæteris differens, na-

tutà communicabat, non culpà itdille. Ità enim decet, ut

Auguſtus & Auguſta Rex & Regina communibus non ſub-
jaceant legibus, præſertim ijs, quæ in ignominiam & vili⸗
penſionem alicujus cedunt, ut eſt filiam fuiſſe iræ & gehen-
næ, mancipium diaboli, & ancillam, quæ plena eſt gratiâ,
ſilia DEl Patris, Mater DEI filij, ſponſa Spiritus Sancti, &

ancilla Domini. Atque ideo, ſicut propter honorem Do-
mini non oportebat illam trità & communi viâ concipere,

& parere, ſed nova & ſpeciali: ſic oportebat illam non
communi, ſed ſingulari modo redimi à Chriſto, ut, dum
alij ab originali liberantur poſitivè, poſtquam illud incur-
rerunt, Virgo liberaretar præſervativè, ut, cùm debuiſſet
incur-

Siné væ
YGτα.

144 Cursus Annui Diſcurſus III.
incurtere illud;, non incurrat. Unde quemadmodum
Chriſtus in ſua Conceptione ſanctificatus eſt (ſic enim dici-

tur Joan. Io. gquem Pater ſanctißcavi & miſit in mundum)

finè expulſione contrarij peccati, ut videre eſt apud D. he-
mam. 3. part. Quaſt. 3 4. 4. 1. 44 2, ſic & Virgo; cum hoc ta-

men Ailerirains. quòd in ea fuerit debitum originale con-
trahendi, non in Chriſto. Recte D. Bernardus ſerm. de

Nativ. Virg. pura ſiquidem humanitas in Maria, non modòè

pura ab omni contaminatione, ſed & pura ſingularitats na-

turæ. itd ile. Oculatè idipſum obſervat Lyranus, dum ver-
ba illa expendit: Spiritus §. ſuperveniet in te: Luc. 1. v. 32.

cur enim non dixit Angelus, venies in te: ſed ſaperveniet?

Bene dixit, ait ille, ſuper veniet: quia priùs vencrat Spiritus

S. ſuper Virginem adhuc in utero Matris exiſtentem, illam

ab originali peccato præſervando iid ille. Idipſum colligit

ex verbis Angeli §. Falgentius de laudib. MARIE., fic enim,

inquit ille, eam legitur Angelus ſalutâſſe: Ave gratid ple-
na. Cüům dixit Ave, ſalutationem illi cæleſtem exhibuit.

Cùm dixit gratiã piena, oſtendit iram excluſam primæ ſen-

tentiæ (quæ eſt de originali peceato) & plenam benedictio-

nis gratiam reſtitutam. ſie ille. O felix, ter beata Virgo

Maria! quæ à tripliei væ fuiſti libera à væ culpxæ mortalis,

væ venialis, à væ originalis. hine zota palcht diceris Cant.

27. v. 7. quia non ſecundùm aliquam peccati partem tan-
tuùm es Immaculata, ſed ſecundùm omnem peccati divifio-
nem, & macula non eſt in te, nec mortalis nec venialis,
neé originalis fæditatis. Recte ei dicitur Ave inquit S. Be-
zaVent. in ſpet. Virg. c. I quæ ab omni væ culpæ immuniſ-

ſima fuit, Anſelmo teſte, qui aĩt: decebat ut hominis illius
conceptio de matre puriſſima fieret, ut ea puritate, quâ ſub

DEO major nequit intelligi Virgo, illa niterer. & c. Et cap.
2,., Maria propter omnimodam culpæ carentiam & immu-

nira⸗

Vox Ave explicatur cum applicat & c. 145
nitatem, propter omnimodam vitæ innocentiam & purita-
tem merito ei in principio ſalutationis Ave dicitur. Ave
utique & abſque væ. hæc Benavent, Atque exinde non mi-
rum ſi etiam à væ pzænæ hujus mortalis vitæ, quantum ad
ſpiritualem profectum ei expediebat, fuerit libera: nam
quia fames, ſitis, fatigatio, frigus, calor & alia hujusmodi,
nec ex peccato procedunt per ſe, ſed à natura, neque ad peo-
catum diſponunt, ſed præbent potiùs occaſionem majoris
meriti, ſicut etiam tribulationes, & adverſitates animi, non

voluit ab his eſſe eximia, ſicut nec filius illius fuit, ſed uſa

his eſt ad exereitium præcellentium virtutum. Quoniam
verò motus animi (quos paſſiones alij vocant) poſt Adæ pec-
catum, rationis uſum perturbant, voluntatem verò ad illi-
citatrahunt, in quantum perturbationes ſunt, ab ijſdem fuit

immunis;: in quantum autem inſtrumentum, & calcar ſunt

ad virtutem, libero ijs fationis imperio dominabatur, ut nes
rationis uſum prævertere, multe minus errorem in intelle=
Qu, aut pravam inclinationem in voluntate concitare ſint

auſi. Non erat in ea, ſicut in nobis, perduellio inter appe-

titum inferiorem & ſuperiorem, non pugna, vel diſſenſio
inter carnem & ſpiritum: procul aberat fomes concupiſcen-
tiæ iraſcibilis & concupiſcibilis, procul cæcitatis & igno-
rantiæ nubilum, ſed in diviniſſima gratiæ luee, perpetim
tranquillifſimo, in corporis & animæ motus, potiebatur
dominatu, & alcyoniâ fruebatur malacia. O nos miſeros

Adæ poſteros? quam cæci ſumus in intellectu, quàm pro-
clives ad malum in voluntate, quàm ſenſuum & carnis cu-
piditatibus impliciti. Quot erroribus ludimur, & illudi-

mur, quot iræ, avaritiæ, libidinis, ſuperbiæ & c. Fluctibus
actamur, atque utinam non etiam mergeremur. Infelixæ

ego hamo, ingemiſcit S. Paulus Rom. 7. v. 24. quu me libera-

bit de corgore merii hujus. quia ut præmiſerat v. præc. videe-
Sðð F aliags

1 5

— . X
16 Carsus Annui Diſcurſus IIlI.
aliam legem in wembris meis, repugnantéz legt mentis meæ, &.
captivantem me in lege peccati. Unde bela & lites in vobis,
quærit alter Apoſtolus Jac. 4. v. I. nönne binc ℳ concupiſ-
centij's veſtris, quæ militant in mewbris veſtris. Sed hæc pæ-
na peccati eſt, quod in Adam juſtitiam originalem perdi-
derimus, hoc væ, cui nos poſteri ſubjacemus. Verùm DEI
Mater ab hoc væ fuit immunis. Ab omni concupiſcentia
carnali, inquit S. Joan. Damaſeecnus lib. 4. de fide c. 15. men-
tem procul ſequeſtravit, ut decebat cam, quæ ſuſceptura
crat DEUM. isà ille. Venite & videte opera Domini, qus po-
ſuit prodigia ſuper terram, auferens bela, uſque ad fem ierre,
canit Regius citharædus pſal. 45. quem locum dum expen-

dit Richardus Victorin. lib. z. de Emmanuele part. 1. 6, 2 9. G

31. inter alia ait: quæ eſt iſta terra? de qua bella omnia fine
tenus auferuntur, niſi illa, de qua idem Propheta: veritas
de rerra orta eſt. De hac terra omnis pugna tollitur, in hac
pax plena reparatur. In cCæteris magnificum habetur, quèd
à vitijs non poſſint expugnari; in Virgine mirificam, quèd
à vitijs non poteſt vel in modico impugnari. isd ille. Hip-
ſum ſuſpicit in Virgine D. Bena ventura in ſyec. Virg. t. 2.
dum exclamat : 0 quàm immunis ab iſto væ naſcentium
fuit ſanctiſſima Nativitas M ARIE, quæ non ſolàùm ab ori.
ginali culpa, ſed ctiam à fomitis miſeria liberata creditur per
fanctificationem in utero, ut nunquam inclinata fuerit ad
peccatutn in hoc mundoteſte Bernardo, qui ait: Puto quòd
copioſior gratia ſanctificationis in ipſam deſcenderit, quæ
non ſolùm ortum ejus ſanctificaret, ſed etiam vitam deinceps
ab omni peccato cuſtodierit immunem. hæc Benavent. AvVve
igitur, iteruümque Ave Virgo Beatiſſima, quoniam inven-
ta es ſine væ: fine væ ignorantiæ, & erroris, in intellectu,
dum pleno divinæ ſapientiæ habitu & rationis lumine es ſu-
perfuſa in inſtanti Conceptionis tuæ, tanquam ſedes ſapien-
nune,

ſi

W

9

Vox Aveexplicatur cum applicat. &. 147

tiæ. Sine væ pravæ inclinationis in voluntate, dum codem
creationis momento plenitudinem gratiæ es adepta, tan-
quam Mater divinæ gratie. Tu ſiné væ fomitis & concu-

piſcentiæ, tanquam tem plum Salomonis & Principis pacis,
tu gloria Jeruſalem id eſt viſionis pacis in terra noſtra ma-

ledicta, quæ nonnisi ſpinas tentationum, & tribulos pecca-
torum germinat nobis. Dicam cum Heſychio conc. 2. de B.
yirg. tom. 7. Biblioth. PP. Tu præclarum naturæ noſtræ or-
namentum, tu gloria luti noſtri, quæ Evam pudore, Ada-
mum comminatione liberavit, audaciam dæmonis contri=
vit, quam concupiſcentiæ fumus non attigit, neque ver-

mis voluptatis læſit. itd ille. Jam explanandum eflet quom- sine væ

modo à vaæ corporis multiplici fuerit immunis. Quomodo corporis.

ſine corruptione fæcunda, ſine gravamine gravida, ſine do-

lore puerpera ut ait Bernardaus, quomodo neque dolores

mortis, neque putredinem à morte ſubierit; ſed ne ſim lon-
gior, unius, aut alterius & Patribus, teſtimonium ſolùm ad-

ducam. Auguſtinus ſerm. 1 8. de SS. Præciſum, inquit, in

ca, illud Evæ infelicitatis elogium, quod dicitur: in dolore
paries filium; quia iſta in lætitia peperit: D. Bernardus ho-
mil. 3. ſuper miſſus eſt, ait: Benedicta tu in mulieribus, quæ
illam generalem maledictionem evaſiſti, quâ dictum eſt:

in triſtitia paries filium, & nihilominus illam, quà ſecutum

eſt: maledicta ſterilis in Iſrael: ac ſingularem conſecuta es
benedictionem, ut nec ſterilis mancas, nec cum dolore par-
turias. Damaſcenus orat. 2. de dormitione. Eva, inquit, quæ
ſerpentis ſuggeſtioni aſſenſum præbuit, partüs dolore, &
mortis ſententià damnatur, & in infernorum collocçatur
penetralibus. Hanc autem vere Beatam, quæ DEl verbo
aures præſtitit, & Spirits S. operatione replera eſt, atque
ad Archangeli ſpiritualem ſalutationem ſinè voluptaté, &
virili conſortio DEl flium concepit, & ſine dolore aliquo-
. T 2 pepe-

148 Cursus Annui Diſcurſus III

voraret? quomodo inferi ſuſciperent? quomodo corruptio
invaderet corpus illud, in quo vita ſuſcepta eſt? hæc Da-
maſcenus. Præterire nequeo D. Thomam, qui opuſc. b. di-

ledictiones datæ ſunt hominibus propter peccatum. Prima

hac immunis fuit B. Virgo, quia ſiné corruptione concepit,

35. germinans germinabit exultabunda &. Secunda da-
ta eſt homini, ſcilicet, quèòd in ſudere vults veſceretur
pane ſuo. Ab hac immunis fuit B. Virgo, quia ut dicit Apo:
ſtolus 1. Cor. 7. Virgines ſolutæ ſunt à cura hujus mundi,
& ſoli DEO vacant. Tertia fuit communis viris, & mu-
lieribus, ſcilicet, ut in pulverem reverterentur. Et ab hac
immunis fuit B. Virgo, quia cum corpore aſſumpta eſt in

J

bactenus D. Thomas, Finio cum ſalute: Ave 6 glorioſa Do-
mina, 6 gratiâ plena, & nos libera ab æterno væ. vel cum

quia tecum eſt univerſæ lætitiæ theſaurus. itd ille. Ad hoc
faciendum nos monet S. Bonavent. ſpec. Virg. c. 2. nos ergo

ut propter ſuum dulciſſimum Ave nos oret
P . . * . LN ·
liberari ab omni væ iià ille.

X x

peperit, ac totam ſe DEO conſecravit, quomodo mors de-

ſtinctè hæc omnia enuntiat. Quantum ad pænam, tres ma-

data eſt mulieri, ſcilicet, quòd cum corruptione concipe-
ret, cum gravamine portaret, & in dolore pareret: ſed ab

in ſolatio portavit, & in gaudio peperit Salvatorem. Hai.

cælum: credimus enim quòd poſt mortem reſuſcitata fue-
rit, & portata in cælum pſal. 131. ſurge Domine in requien
zuam, Tau, & arca ſanctificationis tug. Sic ergo immunis
fuit ab omni maledictione, & ideo benedicta in mulieribus.

Chryſippo in orat: Ave, tuum enim eſt avere, & gaudere,

chariſſimi omnes ei dicamus Ave, omuésque oremus,

DISCR-

Soervum &g mancipium eſſ B. V.E. 149

ð
DISCIIRSIS IV.
. Super illud : Domina Angelorum.

Servi tui ſumus, quacunque ſuſſeris, faciemus.
4. Reg. C. 10. V. F.

NUanquam Reges hoc ſuis thalami conſortibus libera- Servum &
liter concedant, ut non titulum duntaxat gerant re- mancipi-

gium, & Reginæ queant appellari, ſed etiam regales hono-

um eſſe B.
V. honori-

res, ut in is nemo Principum & aulicorum, Regum con- fcum &

jugibus ſit par: attamen poteſtatem in regnum, & ſubditos

minimeè concedant: nec enim ſuo arbitrio poſſunt leges

condere, aut declarare, non judicia inſtituere vel cauſas de-
cidere, non tributa imponere, non milites conſcribere,

alubre.

non bellum ducere aut pacem ſtabilire, neque ſubditis gra-
viùs aliquid imperare. Verùm amor filij DEl in matrem

ſuam fuit tantus, ut non tantùm titulum Reginæ, Regiés-
que honores illi communicaverit, ſed ipſam etiam regiam
poteſtatem. Diviſum imperium cum Jove Mater habet.

Etenim ſi Pater æternus ſuum illi dedit filium, quidni om-

nia cum illo ipſi donaret, ut in ſimili argumentatur S. Paz.-
lus Rom. 8. . 32. ſi filius ſeipſum eidem ſubjecit, erast enim
ſabditus illi Luc. 2. quidni ſubjiceret ei omnia, quæ ſibi ſub-
jecta ſunt. Hunc in modum arguit 5 Bernardinus ſen. iom.
1. ſerm. 61I. a. 1. c. 6. loquens: ille enim, qui filius DEl eſt,
& Virginis benedictæ, volens, ut ſic dicam, paterno prin-

cipatui, quodammodo principatum æquiparare maternum,
ipſe qui DEUS erat, Matri famulabatur in terra: unde Luc.2.

T 3 ſcrip-

1570 Cursus Annui Diſcurſus IV..
ſcriptum eſt: & erat ſubditus illis ità ike. Habebat ergo
dominium & poteſtatem in filium, cui omnia parebant,
& ſubjecta erant: ſicutigitur Chriſtus filius ejus, non tan-
tùm Rex Angelorum eſt, & hominum, ſed etiam Domi-
nus, ità MARIA non tantùm Regina Angelorum & ho-
minum, ſed etiam Domina jure appellatur. Et qui-

1

dem quòd hominum Domina ſit, rationi difforme non

cſt, cùm ejuſdem nobiſeum ſit naturæ, & præemineat
omnes, & gratiarum copiãâ, & maternitatis dignitate.

At Angelorum eſſe Dominam hoc admirabile, nam licet

Angeli gratiarum opibus illà Gnt inferieores, tamen naturæ
ſunt longè præcellentioris, cùm natura Angelica reſpe-
Gu humanæ ſit, ut aurum reſpedtu luti, ut pretioſus la-

pis, reſpectu vilis in platea abjecti. Nihilominus, quia

maternitatis intuitu proximè ad divinam accedit, com-

penſatur valore maternitatis divinæ, quod ei deeſt in natur-
ra. Und. D. Athanaſius in Evang. de noſtra Deipara ait:

quandoquidem ipſe Rex eſt, qui natus eſt ex Virgine,
idémque Dominus, & DEUS, eapropter & Mater, quæ
eum genuit, & Regina, & Domina & Deipara proprie &

vere cenſetur. Similiter S. Joannes Damaſc. lib. 4. de ſdg
c. 1 5. oras. I. de Nativit. Virg. Rerum omnium conditarum,
(inter quas etiam ſunt Angeli) Domina effecta eſt, cùm

Creatoris Mater extitit. Et D. Epihanius ſerm. de laudebus

Virgin. ait hanc fuiſſe illius dotem. Dotis gratiâ, inquit,
accepit Cælum & terram. KRevera Domina eſt, inquit Sö,

Bonavent. in Spec. Virgin. c. 3. cæleſtium terreſtrium & in-

fernorum: Domina inquam Angelorum, Domina homi-

num, Domina deæmonum: Quòôd autem Angelorum Do-

mina ſit, probat Seraphicus Doctor ex §. Aungaſzino ſerw.

de aſſampt. ubi ait: ſi e cælum vocem, altior es, ſi Matrem

MmE

gentium dicam , præcedis, i Dominam Angelorum no-

= —

Servum éo mancipium eſe, B. E-&v. 1 51

minem, per omniaeſſe comprobaris. itd ide. ſi in hoc pun-

co D. Bernardinum interrogemus, reponer ille ſibi nul-

lum eſſe dubium; ſic enim ait tom. 1. ſer. 61. 4. 1. c. 6. Lot
enim cCcreaturæ ſerviunt glorioſæ Virgini MARIE., quot,

Vide pla-
ſerviunt Trinitati: Omnes nempe creaturæz, quemcunque ra i in b.

gradum teneant in creatis, ſive lpiritu nales, ut Angeli, ſi ve Spinelli

corporales, ut corpora cæleſtia, vel elementa, & omnia
ſive in cælo, ſive in terra, quæ ſunt divino imperio ſubju. n. 6.& 7.

gata, gloriol Virgini ſunt ſubjecta. P. Joanni Meneſio
(qui aliàs Amedeus di us ) divinitus indicatum fuit, ſub-

eunti cælos Deiparæ hanc oblequij formulam à Michaéle

reliquorum Angelorum nomine dictam. Quod promiſi-
mus DEO, antequam perficeret hunc mundum ſenſibilem,

hoc etiam tibi promittimus 6 MARIA. Hodie repeti-

mus, & renovamus, quod primo momento Incarnationis
Kili DEI proteſtabamur, in hac hora illud confirmamus „&
te⁶ MARIA pro Regina noſtra accipimus: cæzælorum Re-
ginam te nominamus, ad te Reginam Angelorum inceſ-

ſabili voce clamamus: tibi omnes Angeli & Archangeli „
ac univerſæ poteſtates, principatus & dominationes om-=

nes obediant: ITe Throni Cherubim & Seraphim humili
voce conſiteantur. Nos omnes Dominam te noſtram ag-⸗
noſcimus, omnes te Matrem DEl noſtri adoramus. ied ile

in revelat. M. relatus à Niermbergio in libello de amore

Deiparæ c. 20. Quàm verè id præſtent fideliter, ac ſedulè
atteſtatur S. Auguſtinus de S. Michaele. Michaél inquit,
Piet & Princeps militiæ cæleſtis, cum omnibus Spiritibus
adminiſtratorijs, tuis Virgo paret præceptis, in defenden-
dis in corpore, & in ſuſcipiendis de corpore animabus fide-

lium, ſpecialiter tibi Domina, die ac nocte ſe commen-
dantium. ità ille. Atteſtatur etiam S. Gertrudis lib. 4. c. 40.
agens de ijs de votis animabus, quæ ad feſtum Afſlumpt. ſe

Pe-

Throno
DEI c. à

152 Cursus Annui Diſcurſus IV.
peculiariter paraverant: ad imperium, inquit, DEI Geni-
tricis, multitudo Angelorum undique defendendo prote-
git omnes, glorioſam Virginem invocantes. itd ille. lant,.
7. v. 13. quæ habitas in hortis (cæli) amici auſcultanz, fac
me audire vocem iuam, ità ſponſus loquitur ad ſponſam,
Chriſtus ad Matrem. Sed quinam funt amici illi in cæxli
hortis, qui auſcultant? & ad quid auſeultant quid præ-
ſtolantur? Hailgrinus Cardinal. aſſignat Matri officium,
quod gerat in patria dicens: tu dilecta mea, quæ habitas
in hortis gratiarum ac virtutum, fac me audire vocem tu-
am in precibus, ſonet vox tua in auribus meis, quia amici,
videlicet Angeli, auſcultant, ut quod à me petieris, ſtatim
officioſo peragant miniſterio. Beata autem Virgo libenter
obſecundans filio, & tanquam gaudens injuncto tali offi-
cio ſtatim aſſurgit ad preces., itd ille. Ecce Virginis, ecce
Angelorum promptitudinem?! Virginis ad exaudiendas
preces, & ponendam interceſſionem, Angelorum ad exe-
quenda mandata. Quòd ampliùs roboratur ex eo, quod
apud S. Brigittam in ſerm. Angelico c. 20. legitur, Angeli
ità obedientes Virgini effecti ſunt, quòd omnes inferni pæ-
nas libentiùs ſuſtinerent, quâm aliquibus ſuis præceptis in
aliquo contradicerent. itd ibi. Idipſum in figura Eſther
meditatur S. Bonavent. in ſpeculo Virg. c. 3. MARIA, in=-

quit, eſt Domina Eſther Regina, de qua legitur, quèͤd

fuper unam famulam ſuam deliciose innitebatur: altera
autem famularum Dominam ſequebatur, defluentia in
humum veſtimenta ſuſtentans Eſther c. 17. v. 6. & y7. duæ
famulæ, quarum Domina eſt Regina MARIA, ſunt An-
gelica & humana ereatura: humana eſt, quæ Dominam
ſuam ſequitur in mundo, colligens veſtimenta Dominæ,
virtutes & exempla MAR. Intelligentia verò Angelica
eſt famula, ſuper quam Domina MARIA innititur in Cælo⸗
in-

1

Servum é mancipiumeſſe B. V. & c. 15
innititur certé, tanquam familiariſſima, ſe Angelis ſo-
d. ciando, innititur etiam tanquam delicatiſſima; in Ange-
A lis deliciando; innititur quoque tanquam pleniſſima, ſe
cyum ſua plenſtudine Ange lis communicando 5 innititur
in infuper tanquam potentifſima Angelis imperando omni-
d bas enim Angelis MARIA innititur ſuo imperio. RHaec
In Bonaw,. Idem S. Doctor in Cantico Te Domi num laudamus
ia ait: Tibi omnes Angeli & Archangeli tibi Throni „&
Principatus fideliter deferviunt: Tibi omnes Poteſtates,
ene & omnes virtutes cæli Cælorum, & univerſæ Dominatio-
mH nes obediunt. ztd ibt. Perpendite nunc clientes Mariani,
“ quàm alacri ter cæli Principes Reginz ſuæx, tanquam Do-
4 minæ ſuæ deſerviant, quàm prompte pareant, & obediant!
. quid nobisagendum, qui in ipſo Sodalitij ingreſſu nos in

4 ſervos & mancipia obrulimus, quando palàam conteſtati
ſfumus orautes: O Domina mea ſancta MARh A. Si noſtra
Etiamm Domina voluntaria electione ubi ſervirus ubi fide-
¹ 4 litas, ubi alacritas in fervandis ejus mandatis, & Sodalitij)
„*legibus? ubi fervens devotio? Laudatiſſima ſæculo elapſo Formulam
8 inſtituta eſt Congregatio, libello hac ſuper re edito Colo- ci pandi
leinff

niæ, cui titulus: Me ARIA creaturarum Dominaæ manci- ponit Bar=
ium: Confirmata ab Ilrbano Octavo & indulgentijs plena. Srn. Norg
t rij’s donata 16335. in ſignum manecipatus perpetui geſtant
INI Sodales catenulam „quà ſe Virgini obſtrictos, & mancipa-

tos profitentur. Placere DEO hoc genus devotionis de-
monſtrat illud quod refert P. Georg. Reeh. Prudentiæz Chri-
eknI Rian. part. 1. c. 17. §. 2. n. 1S. Anno 1634. Soloturri in
7 Helvetia malus genins exorciſmorum vi, antequam ab en-
ſ N

n ergumena cxireh, fateri coactus eſt, tres potiſſimam ob
14

ne cauſas ad emigrationem ſe compelli, quarum altera erat „
o quod fæmina illa (hanc enim obſederat ) consveto jam
N zpud multos more Virgini Matri manci pata fuiſtet. Ve-
tie⸗ U AEANE
5

154 Cäarus Annui Diſcurſus IV.
rùm devotionis hujus uſus eſt antiquior, quàm ut ad di-
Gtaum ſæculum referatur. Waltherus de Birbach, ut re-

fert Spinellus de Throno DEI c. 36. u. 4g. Barry in anno S. pre

2 2. Nov. homo non magis genere, quâm virtute nobilis,

egregiâ quadam in Deiparam pietate à puero ferebatur,

quàm jejunijs etiam „eleemoſynis, curatisque Sacris
Miſſæ officijs ſolitus erat devenerari. Is aliquando cùm in
vehementiorem, de Deiparæ beneficijs cogitationem ve-

1
niſſet, nondum religioſæ adſeriptus familiæ, ità in ſe
magnæ Virginis amorem incendit, ut communicato cum

Sacerdote conſilio, eo, quo ſequitur modo, ſe totum Vir-

gini manciparet. Æadem ſacram à Virginis patrocinio ce-

lebrem ingreſſus, funem mancipij notam, collo injecit,
conceptisque verbis, in glebeæ, quod ajunt, ſervum per-
petuum ſe tantæ Dominæ addicit. Et ut ſervum agnoſce-

res, in annos ſingulos, cenſum de ſuo capite Heræ dedit,

receptà originarijs ſervis conſuetudine. Et placuiſſe fa-

tum Virgini non obſcurè declaravit, quæ Gualterum hune

deinceps conſecuta eſt gloria, & felicitas. Non abſimile
eſt quod de fratre ſuo Marino recenſet Card. Petrus Damia-
ni opuſc. 33. c. 4. Hic in templum veniens, & ante D. Vir-
ginis Aram proſtratus, eodem quo prior, ardore ſervien-

viendi Deiparæ deſiderio, cingulum, quo adſtrictus fue-

rat in collum ſibi injicit, ſe totum Virgini adſtringit, ac
poſtquam ſe: ut ſervum inutilem flagellis cecidiſſet, nu-
mum argenteum penſionis inſtar, in aram ponit eandem
deinceps annis ſingulis Dominæ ſuæ perſolutus monetam.
Moriens viſitatione, & præſentiâ B. Virginis recreari me-
ruit, & in libertatem filiorum DEl deduci, ut teſtatur idem
Cardinalis Opuſ. sS. c. 4. Altiùs progreſſus eſt §. Stephanus
Ungariæ Rex, qui poſtquam ſe totum obſequijs Marianis

addixiſſet, poſtquam munificentiſmſimam Baſilicam Albæ

ſer
l
gro
Pult⸗
eine
e

l, 1

fonge⸗

lalj

1

in⸗

ſee

aut
ngt 4
SN
1 nt
monen
len 4

tI

ſe
M,

dervum és mancipium eſe, B. VE. & c. 1½5
Regali, honori ejus conſtruxiſſet, vectigal annuum conſti-
tuiſier, tantem & regno ſe privavit, devovens totum B,
Virgini, quam non alio, quam Dominæ titulo à regni in-
colis voluit appellari, regnum verò nonniſi familiam MA-
RIÆ. Sed & hic ſervus MARIA beatiſſimam mortem
obtinuit, quando, quod unicè ſemper optabat, in feſto
Aflumptionis è terreno regno ad cæleſte, Aſlumptionis die

B. Virginis translatus efſt, Nec minorem laudem meren-

tur illi, qui, ut ſe Virginis mancipia, aut ſervos conteſten-
tur, quidquid in ESU& MARI nomine petitur, facil-

lime concedunt, injurias condonant eleemoſynas largi-
untur, parati non tantúm bonis fortunisque omnibus ſe
abdicare, ſed & vitam cum ſanguine profundere, ſi ira

honor MARI cxigeret, Memorat Platus lib. 1. de bono
Katus Religieſi c. 34. Anion. Balinghem in Ephemerid, 14.

Auguſti Sodalitatem ſub honore Deiparæz congregatam

fuiſſe forentiæ in Hetruria circa annum Domini 12 37. Hæc
cum ipio die Aſſumprionis B. V. preces, ae laudes, coactis
in unum Sodalibus magnæ Dominæ perſolverer, admoni-
ta cæleſti voce, abjectis omnibus, quas in mundo habebar
fortunis, ſeculum ſtatim reliquit; séque ad unius DEl ob-
ſequium contulit, retento ſemper B. Virginis famulatu:
ideò enim Servitæ appellati ſunt, quaſi Virginis MARIXE
ſervi. Septem etiam poſt annos eadem DEl Mater, nocte

quadam ſingulis ſeorſim per quietem apparuit, cum ma-

gno & illuſtri Angelorum comitatu: ipſamet una manu

pullam tunicam, aliâ librum apertum tenebat, jubens illos

deinceps ea veſte uti, & eâ regulà, quam S. Auguſtini di-=
cebat. Itaque ſimul ac illuxit, congregati illi olim Soda-
les, tunc jam religioſti omnes, alter alteri viſionem ſuam ex-
Ponentes, cum magno gaudio decreverunt excqui, quod
cæli terræque Domina præceperat. His unicum videtur
. U 2⸗= fuiſla

156 Cursus Annui Diſecurſus W.

fuiſſe in votis, quod J. Udephonſus lib. de virginit. ℳNAN E

c. I2. ſcriptum reliquit his verbis: ut ſim devotus ſervus
filij ſer vitutem appeto Genetricis; ſic namque refertur ad
Dominum, quod ſervit ancillæ ſic redundat ad filium,

quod impenditur Matri, ſic aternat in nutrito, quod ad-
hibetur in nutrice, ſic tranſit honor in Regem qui defer-
tur in famulatum Reginæ. Sic ile. Horum veſtigia ſecuta
eſt Anna Catharina W'ilhelmi III. Ducis Mantuæ filia;: Fer-

dinandi Archiducis Auſtriæ in Tyroli conjunx, quæ poſt

obitum mariti, ſuſcepto habitu tertij Ordinis Servorum B.
Virginis, unà cum ſeniore filia non modè ſe ſervam, ſed
ſer vam ſervorum B. Virginis appellabat, & gerebat. Talem

ſe quoque gerebat Cardinalis Cæſar Baronius, qui in litteris

etiam ſubſcribebat Cæſar ſer vus M & RI . Et nos fortâſſe pu-

deat hujus ſervitutis? huic Reginæ ſervire, inquit Anſelmu

de exeellent. Virg. c. 9. regnare eſt. & inter illius mancipia

numerari, pluſquam Regium. Addit Pelbartus lib. 12. Sui

ſtellarij part. I. art. 3. Ser vos Deiparæz etiam in cælo eculia-
1 P 4

ri aliquo ornatu decorandos: ſicut, inquit ille, ſervi Regis
& Reginæ in curia regia certis notabilibus clenodijs de-
aurati procedunt, per quæ agnoſcuntur eſſe ſervi Regis
vel Reginæ, & ſpeciali purpurâ veſtiti ambulant; ità in cu-

ria cæ leſti ſervi Virginis ſpeciali ornatu, & gloriâ; ab alijs
diſcernuntur, quòd ſervi ſunt M A RI £, fulgebunt. ità Ae.
His igitur animati Clientes Parthenij renovemus propoſi-

tum in ingreſſu Sodalitij factum, agnoſcamus Mariam Do-
minam & veneremur, profiteamur nos ſtudioſiſſimos ho-

noris illius ſervos, neque permittamus, ut contra honorem
illius à quopiam aliquid vel leve agatur. Deinde vectigal

vel penſum illi conſtituamus perſolvendum, non tantùm
annuum, ſed & menſtruum, ſed & hebdomadarium, ſed

& quotidianum, ut confeſſionem communionem quot
2 men-

— ⅛U+C ℳꝛàꝛ Baeee

teje

Ca⸗

conl

Servum ?s mancipium eſe, B. V.éc. 157
menſibus; ofſicium majus, jejunium, diſciplinam quotheb-

domadis, Rolſarium , officium Immaculatæ, Litanias Laure-
tana & c. quot diebus; ità fiet, ut ſuos ſervos nunquam de-

ſercura ſit MARIA nec in morte, nec in judicio particulari

ſed ad cæleſtem aulam promotura: nam ut ait Siracides Ec-
cli 6, v. 30. ompedes ejus in bproiectionem fortitudinis, & ba-
ſes virtutis, & torquts illius in ſtolam gloriæ: decor enim vitæ
eſt in illa, & in vinculis illius alligatara Jalutis. ità ibi. Vere
fanes ceciderunt mihi in præclaris, etenim bareditas mea præ-
clara re eſ mihi pſ. 15. v. 6.

APPENDIX.

Porrò ſtatuta Sodalitatis memoratæ, ut in libello Lub-
lini in Polonia edito 16332. videre fuſiùs licet, ſunt ſequen-
tia. Ante omnia, feſtum quodpiam ut eſt Aflumptionis fe-
ſtum, in quo, ut Regina Cæli, & terræ ſaluratur MARIA,
aut Sabbathi diem arripiunt, ad illum ſe jejunio eleemoly-
nà, oratione, confeſſione Sacramentali ,aliisque pijs operi-
basdiſponunt, compedes priùs per Sacerdotem benedictos

accipiunt. & ubi communione ſacràâ refecti ſunt ad Aram,

vel imaginem B. Virg. ſe in mancipia offerunt, humi pro-
ſtrati, funiculum vel catenulam manibus præferentes. Tum
verò leges ſequentes illis cordi ſunt.
Prima. DElIparam Dominam agnoſcere, colere, ama-
re, illius imaginibus, & ſervis honorem exhibere, atque
aliquam imaginem domi aſſervare, quàm interdiu intuens
revereatur inclinatione capitis, ſalute, & prece. .
Secunda. Omnibus feſtis B. V. ſacrà exomologeſi pec-
catis ritè expiatis ad divinam ſynaxim aecedere.
Tertia. Quolibet die Sabbathi aliquod pium opus
conſtanter exercere, ut jejunium, Sacrum, coronam, aut

U3 officium

. 58 Cursus Annui Diſe arſas V.

officium recitare, aut Litanias Lauretanas. Hymnum S§.

Caſimiri, aut cleemoſynam dare.

AWarta. Quotidie orare pro captivis apud infideles,

& incarceratis, ac præcipuè pro detentis in purgatorio. Vi-

ſitare in tranſitu & alias Chriſtum ſpeciebus Evchariſticis

captivatum & concluſam.
Linta. Semper geſtare prædictos compedes ſeu fu-
niculos, & aliquoties interdi ſaltèm manèe & veſperi in ſig-
num afleckus exoſculari. Domina ego ſexvus tuus &
mancipium. .

Sexta, Aliquam mancipatůs formulam in orationem

vedactam, vel Ave MARIA ſemel quolibet die recitare.

0E-Es R eih E skiis Er e.

DISCIRSIUS V.

Super verbum Salve.
Cagitabat qualis eſſet iſta ſalulatio Luc 1. v. 29

petita ſa-
Iutario

S piuͦs Lea in principio Antiphonæ ſalutata eſt Virgo. Awve R

gina Cælorum: & iterum: Ave Domina Angelsrum „ ut

perplace quid iterum, iterumque ſalutatur Salve radiæ? Hoc ipfum “

Vigini. eſt, quod objiciunt nobis hæretici, ut quid MARIAM tOties
ſalutémus, toties ei dicamus Ave, toties in globulis ſeu Ro-

ſarijs Marianis reperamus Ave: Avt Maria, Avte Maria,

Hoc multiloquium eſt à Chriſto improbatum AMatth. 6. v.
Ze orantes nolite multim loqui: ſed & Poëta dudum cecinit:
occidit miſeres crambe repetita Magiſtros. Bene habet:
igitur Evangelici abjiciant, aut exurant tot precum codices,
toterationum à fuis Paſtoribus sditarum volumnia aut far-
cimina,

iid
Mul
lci⸗
ti

Pun
otie

IR.

llis
169

Pdlen

n
Con

1,1

Soyius repetita ſalutatioperplaet Eirg. 159

cimiha, & ſola oratione Dominica ſeu Pater noſter ſint con-
tenti. Reprobent pſalten Regium toties iterantem p/al. I2 5.
aoniam in eternum miſericordia efus. Reprchendant tres
pueros in fornace Babylonica toties ſuum benedicite ingemi-
nantes Daniel. 3. Et quid aliud Beatiſſimi Spiritus tot ſæcu-
I inclamant? quid in æternum clamaturi ſunt? quâàm San-
Etu, Sanctus, Sanctus Dominus DEUS Sabbasth. Poëtæ op-

ponimusalium Poëtam.

Lectio lecta placet, decies repetita placebit. Sanè gu-

ſtui non diſſipit idem panis, eadem bubula ſæpiùs comeſta,

modò fames adſit, aut appetitus non depravatus, nec diſſi-

pit Bacchi liquor etiam ſæpiùs repetitus, præſertim, ubi cha-

ri capitis ſalus, & ſanitas propinatur. Afferant ad verſarij

guſtum non depravatum, ſenſum, & affectum non corru-
ptum, & non experientur faſtidium. Sentiant & æſtiment

ſalutationem Angelicam, quòd ab altiſſimo DEO dictata
primùm, deinde ab Archangelo Gabriele debito tenore

pronuntiata, ab Eliſabetha magni Præcurſoris Matre non

abſque diſcantu continuata, ab Eccleſia profunda & humili
ſupplicantis voce velut baſſo conſummata. Ratum ac gra-
tum habeant clementiſſimæ Incarnationis filij DEl myſte-
rium, quo ſalus & redemptio noſtra ſumꝑſit exordium: &/
hoc recolimus, pro hoc grati ſumus; hoc daulce eſt memi-
niſſe, hoc ſenſum & affectum oblectat. Quamvis autem
MARIE laudes celebremus, per hoc tamen honori divino
nihil derogamus: nam ut loquitur Catechiſmus decreto Con-
cilq Trident. editus tract. de orat. S. 6. DEUM ſummis &
habendis laudibus, & gratijs agendis celebramus, quèòd San-
Gtiſſimam Virginem omni cæleſtium donorum munere cu-
mulavit, ipsique Virgini ſingularem iſtam gratulamur fe-
licitatem. ità ibi. Et quid mirum, ſi etiam MARIÆ Ma-
tri DEl cum guſtu ſimus memores, cùm DEUS ipſe, ſine
illa.

160 Carsus Annui Diſcurſus V.
illa, ſinè illius conſenſu, & cooperatione, negotium nobis
tam ſalutare non voluerit in opus redigere. Sola inquit

Andreas Cretenſ. Archi-præſul orat. de dormit. Virg. fola
præter naturam fuit electa ad naturam renovandam- ſola

deſerxvijt opifici univerſæ naturæ. ita ide. Neque alia fuit,
quàm ipſa, quæ illum in infantia, in pueritia, in adoleſcen-

tia fovit, aluit, & nobis educavit in paſſionem, crucem, &

mortem, quâ ſalas noſtra perfecta; & non mereatur grati

animi memoriam? Hoc annotavit D. Bernardinus ſenenſ.
tom. I. ſer. S2. in quo ſalutationem Angelicam, exponit,
dum in principio ſermonis ait: quis enim tam ignarus: &

tam inſipidus erit, qui non ſæpe per hanc falutationem re-
colat principia ſalucis noſtræ. Et hoc ait de gratitudine in

ordine ad DEUM, deinde verôò ſubdit in ordine ad Virgi-

nem Matrem: magna nempe ingratitudo eſt tot ſuſcipere
beneficia à Domina noſtra glorioſa MARIA, & non cogno-

ſcere donatricem, nec ſalutando regratiari. Unde contra
talem ingratum Eccli 41. exprobrative ſcriptum eſt: ero.

beſcite à ſalutationis ſilentio. itd ille. Aliud de cælitibus aſ-

ſeverat S. Gẽermanus Patriarcha Conſtantinopolitanus: in Me-

nais Gracis 1 8. Januar/ ubi DEI Matrem ⸗ alloquitur: ſa⸗

lutationem Angelicam. Tibi 6 Virgo omnes incorporeæx le-

giones ‚item chori Patriarcharum, Prophetæ, Apoſtoli,

unaque divinæ Rehigionis Antiſtites „veherandi præterea

Martyres, item reliquæ ſtationes Sanctorum, & denique
agmina juſtorum univerſa decantant. ità ille. Nec ingra-
tus fuit ille Sacerdos, de quo pluribus diſcipulus inter mira-
cula B. Virg, n. zo- cui, cùm abſciſſam ab hæreticis Albi-
genfſibus lingnam, MARIAreſtituiflet novam, mox in Ave
MARIA gzar
imò magrm emmm guftu ichpræftent ertkodoxi, cauſa cſt;

quodhoverint hins recitationem Vgini Matri ſummope-
FEEale

Aplena & c. erupir. Qnéedveroô ſinè faſtidio-

—— — — —

—

ſige

Mun
ini
lnne

Ngui
Ge,

Sapius repetita ſalutatioperplacet Virg. 161

.

7

re arridere: cùm enim S. Mechiildis, ut eſt in ejus vita, co-
gitaret aliquando, quodnam gratiſſimum B. Virgini obſe- Vide fu⸗
quium offerre poſſet, vidit illam geſtantem in pecore au- Aùs apu

. 4 . . .. —, .„ Spincllum
reis exaratam litteris ſalutationem Angelicam, fibique di- in throno

centem: ſuper hanc ſalutationem nunquam homo perve- Dei. c. 38.

. S . n. 15. de
nit, nec me aliquis dulciùs ſalutare poterit. Hæc & plura a Cioi
B. Virgo, prout jam alibi narratum eſt. Et profectò, dum in hortule

ab Archangelo ſalutata eſt, tum dignitas Matris DEl ipſi Mariano

. —. . . . areol. 4.
delata eſt: quâ quid ſublimius? omnium enim Reginarum,
emnium Angelorum ſublimitatem tranſcendit, uné Dro

C. Ie

excepto cunctis ſuperior. Tunc declarata eſt gratiâ plena,
& in tantum plena, ut illa una plus habuerit, quàâm reliqui

omnes ſimul ſumpti homines & Angeli, hoc enim decebat

dignitatem tantæ Matris. Tunc palàm factum eſt DEIIM
eſſe in ipſa, & cum ipſa, per ſuam ſummam potentiam, ſum-
mam ſapientiam, & ſummam bonitatem ad perficiendum
grande opus Incarnationis. Tunc evulgatum eſt illam eſſle
benedicdtam inter mulieres, ut non ſit communis mulier,
prout blaterant hæretici, ſed electa ex mille millibus ad ma-
ternitatem divinam, ad adjutorium ſimile filio DEl novo
Adamo, in ordine ad genus humanum reparandum. His
ergo titulis dum eam ſalutamus, dum ei congratulamur,
quidni accepta, gratâque fit ei noſtra oratio. Namque ſis.
Gabriel Archangelus, ut habetur in revelationibus S&. Ger-
zrudis lib. g.c. 12, toties novo ſplendore divini luminis vi-
ſus eſt irradiari, novéque gaudio perfundi, quoties recita-
batur annuntiatio facta: quidni Virgo ipſa, ad quam an-
nuntiatio ipſa facta eſt. Quèd ſi verè mirum in modum
in illa ſibi complacet. Quidni etiam propensâ in nos vo-
luntate feratur, ut ipfa oret filium pro nobis peccatoribus,
atque exoret ea, quæ petimus. Eſt autem, inquit 5. Bernar-

dinus ſer. cit. hæc glorioſi ffima Virgo curialiſſima (id eſt

.
. ucn⸗=

162 Curius Aansi PDiſßurſas .

ſumma humanitate prædita) Regina, nec poteſt ſalutari ſi-

nè humaniſſima ac benigniſſima reſalutatione, Etenim ſi
millies Ave MARIA dicas, millies à Virgine reſalutaris zra

ille. Certè, inquit D. Bonaveniura in ſpeculo Virg. c. 4. ipſa

nos ſalutat bencſcio, & conſolatione, ſi nos eam frequen-
ter ſalutamus ſervitio, & oratione: libenter nos ſalutat cum
gratia, ſi libenter illam ſalutamus cum Ave MARIA ſec ille.
Hoc plurima confirmant exempla, e quibus aliqua in ſola-
tium noſtrum producemus. Refert Dionyſius Carthuſianus
ſer. 1. de Aſſaumpi. B. V. fuiſſe Monachum ex Ordine Ciſter-

cienfium, qui quotidie ante refectionem genibus flexis
quinquageſics Ave MARIA in honorem Virginis recitabat.
Cùmque aliquando ſuos viſitâſſet parentes, illorum collo-

quio diſtractus, Mariani penſi oblitus, menſæ cum ijs aſſe-
dit. Verùm dum jam jam cibum aggreditur, recordatur ſe
ſalutationem Angeligam quinquaginta vicibus non abſol-
viſſe. Quapropter mox à menſa ſe proripit, ad vicinum

concla ve ſe confert, & devotioni Marianæ incumbit. Hoc

obſequio ità delectata Virgo pParens, ut ſe ipſi ſpectabilem

præbuerit & quidem in pallio, in quo aureis litteris, veluti
totidem floribus expreſſæ erant ſalutationes ‚ quas ille Vir.

gini deprompſerat hacuſque. Una tamen pallij Virginei

pars, retrorſum litteris illis deſtituta erat: unde illam de-
monſtrans ajebat: poſtquam & hæc pars ſalutationibus n.
gelicis fuerit adimpleta, introducam te in regnum dilectiſ-
ſimi filij mei; quod & factum eſt poſtea. Annales Rigenſes
anni 1611. memorant Jacobo Mlotzki decimo ante obitum

die Beatifſimam Virginem, duabus Virginibus comitatam,
apparuiſſe, & cæ lum brevi morituro promiſiſſe pro præmio,

eò quòd officium & Roſarium non ex conſuetudine tantùͤm,

ſed ex affectu planè ſi ſingulari ſibi quotidie perorâſſet. Felix

orator! qui aptè dixit ad perſuadendum, beatumque obti-
nuit

—

Se pius repetita ſalutatio perplacet irg. 16 3

nuit finem. S. Bernardinus ſenenſis non tantàùm ſæcularis ad-

huc, portam civitatis ſenenſis Camolliam dictam, ſupra

quam imago B. Virginis depicta fuerat „per multos annos
quotidie in viſebat, ac flexis genibus precesei offerebat; ſed
etiain poſt fuſceptum Religioſæ vitæ habitum. De hoc San-
to ſcribit Pelbarius in ſtellario lib. z. part. 2. ari. 2. quòd
quotidie ex devotione in Virginem, coronam oraverit:
Cui etiam die quodam ipſam coronam oranti B. Virgo appa-
ruit dicens: 6 mi devote famule, multum mihi complacui
in tua devotione: Ecce, quia me hâc coronâ quotidie hono-
ràſti, impetravi tibi à filio meo gratiam prædicandi, & mi-
racula faciendi, & tandem ſcias te in cælo mecum ſine fine
lætaturum. P. Simen Wipperman Societatis JESu Sacerdos,
die quodam plus otij nactus coronam B. Virginis recitavit
vigefies, & meruit non tantùm B. Virginem videre, ſed &
oſculum ab ea accipere, ut cuidam faſſus eſt candidè. Diur-
num Marianum 25½. April. Refert Bzovius tom. 1 3. ad ann.
Chriſti 1213. quod ſequitur. Uſurarius quidam Jacobus no-
mine, multas quæſtu illicito opes corraſerat, hoc uno bo-
nus, quèòd erga DElparam multùm afficeretur, ac ejus Ro-
ſarium repeteret. Dum verò aliquando ſinè arbitro oraret,
aures, ejus, & animum adeo ſevera quædam admonitionis

vox perſtrinxit, ut plane inveteratæ vitæ conſuetudinem

excuſſerit: namque D. Virgo ei dixerat: Jacobe redde ra-
tionem filio meo. Moriturus denique S. Michalem vidit
mala ejus, ac bona opera librâ expendentem; ſed mala heu

plurimum in partem ſuam deprimebant, actúmque erat,

nisi Virgo parti alteri Roſarium prægrave appoſuiſſer, ita

ille. Addit ’Alanm, & Daurolhiius, ad hæc moribundum

reſpiraſſe, ac ſibi reſtitutum plenis, confeſſarium advocàſ-

ſe, factàque exomologeſi; rerum non ſuarum reſtitutionem

demandaſſe, exinde beato fine quieviſſe. Hinc colligere
X2 fas

164 Cursus Annui Diſcurſas V.
fas eſt, quàm potens ad opitulandum ſit MARIA, in extre-
ma etiam neceſſitate, prout annotavit S. Bernardinus ſores.
ſaprd cit. art. 2. c. 3. quantò enim, inquit ille, Mediator in-
ter peccçatores, & DEUM ad intercedendum eſt promptior,
& vehementior, & ad impetrandum dignior, & reveren-
tior, & gratioſior, tantò cæteris paribus eſt utilius ecum ha-
bere pro mediatore. Sed quæ natura comparari poterit ſup-
plicationi maternæ? adſtat enim pro nobis ſupplex à dextris
filij, verè Regina, quia ſummi Regis Mater, per genero- .
ſam conceptionem ‚quia ſummi Regis filia;, per gratioſam
adoptionem: quia ſummi Regis ſponſa, per glorioſam alſ-
ſumptionem. Adſtat inquam talis Regina pro devotè po-
ſtulantibus ad intercedendum contra indignationem Judi-
cis, ad excuſandum defectum noſtræ infirmitatis, ad ſub-
veniendum accipiens pro nobis plenè influxum divinitatis.
hbac ille. Oquàm bonum eſt hanc habere Patronam, maxi-
me in morte judiciôque ſequenti: & quàm facilè illam ha-
bere poſſumus per frequentatum Ave MARIA: per prio-
rem enim illius partem conciliamus nobis, tanquam boni
oratores, ejus benevolentiam, Hudando à gratiarum pleni-
tudine; ab aſfſiſtentia divina, quia Dominus cum illa, à præ-
eyminentia inter mulieres, quòd Virgo ſimul, & Mater; &
quidem Mater DEl, deinde verò neceſſitates noſtras profe-
rimus, ut pro nobis oret nunc & in hora mortis. Quoniam
verò ſemper in neceſſitatibus ſumus, ſi non corporalibus
ſaltem ſpiritualibus, quid mirum ſi frequenter ſi ſæpius in
die repecamus Ave MARIA. At neque ſcimus ultimum
diem, neque mortis horam, quid mirum ſi ad quemlibet
horæ ſonum dicamus: ora pro nobis peccatoribus nunc &
in hora morris: Amen. Et hæc erat cauſa, ob quam Al⸗
phonſus Rodriquetz S. J. qui delitioſum illud officium de
Immaculata Conceptione compoſuit, Virginis memoriam
habere

5

Ni.

Sapitas repetita ſalutatio perplacet lirg. 165
habere voluerit ferè perpetuam: nam præterquam quod
officium, Litanias Lauretanas pro felici morte Roſarium

unum, ſi non plura ei offetret quotidie, etiam horis ſingu-
lis Salve Regina cum Ave MARIA duodecies recitabat, id-

que tam de die, quàm de nocte: quandoquidem hanc ſn.
gularem nactus erat gratiam, ut ad cujuslibet horæ ſonum

à ſomno excitaretur. Hoc erat quòd b. Bernardinus Keali-

nus ex eadem Societate, interdiu quotidie, duodecim vel

tredecim coronas, & totidem noctu recitabat, prout de eo
teſtatur Lancicius tom. 2. C. 13. Hoc erat quod S. Ludo-

vicus Caroli Siciliæ Regis filius in ſalutanda Virgine fuerit
aſſiduus: cùm enim in vita, tum in morte ferventiſſi-
me eam verbis Angelicis ſalutabat, cauſam rogatus, re-
poſuit: morientem illa me juvabit. Et obtinuit, quod
voluit, quando inter Angelorum manus ad cælum evo-
lare eſt viſus. P. Albertus AMonachus Criſpinienſis, qui

circa annum Domini 1140. vixit, præter pfalterium:
quod recitabat, centies per diem flectebat genua, & quin-

quagies proſtrato corpore ſalutationem Angelicam dice-
bat Surius in ejus Vita tom. 2. 7. April. B. Frater Pomaus

Hliſpanus ex Catalaunia Ordinis prædicatorum, de votiſſi-

mus Virginis cultor, inter alia pietatis exercitia, quotidie

ſalutationem Angelicam millies devotè recitabat & ne in

numero exerraret cordulam mille nodis diſtinctam habe-
bat, quam in ſuprema- ægritudine e manibus nunquam
depoſuit. ità Chronicon. Ord. S. Dominici part. 1. lib. I. c.

65. F. Franciſeus de Paula adhuc puer matrem, vel patrem

allocuturus, ſemper priùs dicebat Ave MARIA, nec deſti-

tit poſtea adultus in alloquijs aliorum, & faciunt etiamnum

illius Ordinis Sedatores. Barry in anno ſancto 1 5. May Ca-
tharina Snecica S. Brigittæ filia, nullam ackionem inchoa-

bat, nec interrogata reſponſum, vel confſilium dabat, ni-

3 ſal

X

166 Cursus Annui Diſeurſas V.

ſi ſaltem tacitè ſalutationem Angelicam præmiſiſſet. Sa-
vius in cjus vitac. 16. tom. 2. B. At AKlAde Oegnies aliquan-
do intra diei & noctis ſpatium millies, & centies flectebat

genua, ac Deiparam ſalutabat. Eitriacus Cardinal. apud
Spinellum in Throno DEI. c. 35. n. 13. S. Caiharina Senenſis

cùm annum quintum circiter ætatis ageret, ſalutationem

Angelicam crębrèò Deiparæ offerebat: & divinitus edocta

per gradus paternæ doms aſcendendo, ad ſingulos flexis
genibus eandem dicebat. Spinell. lib. tit n. 15. S. Beneve-

nusa Dominicana mille quotidie Ave MAR IA dicebat: die

Sabbatho autem numerum daplicabat. Idem legitur B.
Margaretam Belæ Regis Ungariæ filiam feciſſe in pervigi-

lijs feſtorum B. Virginis, ac per totam oclavam illorum:

in præmium morientis capiti DEl Mater corornam impo-
ſuit, & per ſcalas in cæxlum deduxit. Dinrnam Marianum

28. Jan. & dpinellus c. 36. n. 1 3. Cacilia Ferrarienſis Ro-
ſarium Deiparæ manibus ſemper geſtabat: inde illi poſt
mortem manus odore roſarum fragrantes repertæ. itid. 25.
Febr. De Societate noſtra Sacerdos quidam, cùm ultimis an-
nis cæ cus eſſet ſingulis diebus triginta Roſaria B. V. abſolve-
bat, ità ut per triennium, quo vixit, triginta duo millia
Roſariorum Deiparæ obtulerit mortuus Avenione 628.
ut habet Barry in anno ſancto. 9. Octobris. Quis ambigat

huic B. Virginem in morte adſtitiſſe, qui toties petierit,
ut oret pro ſe, nunc & in hora mortis. Dubio procul fa-

vorem hunc nobis in morte optabimus, cùm illa punctum
ſit, unde pendet felix aut infelix æternitas: ideo ſatagamus
nunc, ut illum promereamur.
Expectant curæ, catenatique labores;
Mors non expectat, ſed fugitiva volat
itàque orandi otium etiam inter negoria nos oportet capeſ-
ſere. Franciſeus DaN Geziſeus ut habet Diarnum Marian.
2,.

ige
⸗
Vil
bart

FKepitas repetita ſalutatio berplacet Virg. 1 6 7

24. Febr. dum urbem quandam contra hoſtem propugna-

ret, quotidie ſub auroram B. V. coronam recitabat, nullo

belli ſtrepitu ab ea conſuetudine evocatus. §. Franciſcus
Saleſius, licet negotijs Epiſcopalibus diſtentus, quotidie Ro-
ſarium B. V. orabat cum myſterijs, tam devoteè, ut ple-
ruùmque horam unam inſumeret. Accidit aliquando, ut
die tota negotijs impeditus, corpore etiam, & capite fati-
gatus, nihilominus Roſarium arriperet. Rogat hic ille,
qui ei à Secretis epiſtolis erat, cùm jam feſſus ſit, & nox
profunda, ut ſe quieti daret, ac in craſtinum neglecta com-
penſaret, repoſuit ille: amice nunquam differenda ſunt,
quæ ſuum certum tempus poſtulant, & peragi poſſunt, li-
cêt difficulter. Barryin avno ſancto pro 9. Oltobr. Drexe-
lius in Trismegiſto lib. 2. c. 4. S. I. refert exemplum S. Caroli
Borromai, qui præter horas Breviarij & alia pietatis exerci-
tia, Roſarium nullo die intermiſit. Addit Navarram ſtu-

dijs utriuſque juris occupatiſſimum hominem qui Miſcel-

laneor: 24. de ſe fatetur, ſupra ſexaginta annos nun-
quam, id eſt nulla die Roſarium ſe prætermiſiſſe. Tum

ſfubdit de Godefrido Epiſcopo Bambergenſi, & Herbipolen-

ſi, quem nulla occupatio, nullum iter impediebat, quin
penes Breviarium & officium B. V. majus, etiam Roſarium
quotidie recitaret. Quod tam conſtanter obſervavit,
ut nodte etiam ultima Matutinum cum laudibus de B. V.
& Roſarium non intermiſerit. O quantum Diva Mater

ſibi complacuerit in horum ſuorum clientum obſequio,

tam conſtanti! quantum gratiæ tam in vita, quâàm in mor-

te illis contulerit; jam verò quantum gloriæ in cælo. Col-

ligere id licet ex eo, quod memorat Heroldus in Chronico
Ordinis S. Dominici. Monialem, quæ, cùm morbo gra-
viſſimo per ſex dies luctata, poſt mortem uni ſororum ap-
paruit, & dixit ſe libenter eoſdem dolores, vitâ reduce her⸗

168 Cursus Annui Diſcurſus vr

peſſuram, modèò fas eſſet, vel ſemel Ave MARIA recitare,

& frudum ejus orationis conſequi, quamvis tepide reci-
tatzæ, dummodo in ſtatu gratiæ recitetur. itd ibi. Igitur
perſonemus illud Ave, quo initiata eſt noſtra redemptio“:
ait D. Benaventura in ſpeculo Virgin. c. 2. & quemadmodum
David totis viribus coram Arca cxultavit, ità nos cum gau-

dio B. Virginis felicitati per Ave congratulemur. Arca

teſtamenti, inquit Richardusà S. Laurentio de laudib. virg.

lib. 12. de qua legitur 2. Reg. 6. quod David inducens eam
in Jeruſalem, ſaltabat totis viribus ante Dominum, accin-

Qus ephod lineo, vel ſtolà byſſinâ, ſicut dicitur in I. Para-

lippom. v. 27. ſaltandum enim eſt, & tripudiandum coram
B. Virgine, ſine fictione, quod notatur per hoc, quod di-

citur, quod David ſaltabat totis viribus; & hoc, accinctus
ephod lineo, & ſtolàâ byſſinàâ, quibus ſignatur munditia

carnis & ſpiritûs, ſiné qua Mater & ſllius nequeunt hono.
rari. Ludit autem ante hanc Arcam, qui attendens mag-
nalia, quæ facta ſunt in MARIA, præ gaudio congratu-

lationis, prorumpit in vocem exultationis, & ante eandem
Arcam tot Saltus facit, quot ſalatos ei flexis genibus dicit.
beæc ike. Nec curandi funt reſpectus humani frigidorum

Sodalium: ficut enim David ſannas Micholis filiæ Saulis
contempfit, ità ſpernendi qui à cultu, & obſequio

Mariano illuſionibus & aculeis abſtrahere
moliuntur.

DISCUR.

B. irgo eſt radix noſtre ſalutis, & . 169
äsl
DllSCURSIIS VI.
HD Super illa verba: Salve radix.
E flos de radice ejus aſcendit Iſaiæ I 1.

Uanquam res creatæ omnes ſuum habeant eſſe, ſeu ut B. virgo
. . . eſt radix
Philoſophi loquuntur, ſuam habeant eſſentiam: indu- goſtræ sa-
bitatum eſt nihilominus divinum eſſe, & eſſentiam eſſe Iutis, & bo-
principium, originem, & radicem omnis eſſe, atque eſſe eſ- nertum.
ſentiam ſuper omnem eſſentiam, ſubſtantiam ſuper omnem dux habe-
ſubſtantiam. Similiter, quamvis maria & flumina ſuos musin
„ habeant fontes, fontes ſuam ſcaturiginem, arbores ſuam ra-ho.
u dicem, divina tamen potentia, ſapientia & bonitas rerum
n omnium fons, ſcaturigo, & radix eſt, atque fons fontium,
n ſcaturigo ſcaturiginum, radix radicum: quoniam ut ait
A„ Apoſtolus 1. Cor. 3. v. 7. neque, qui plantat eſt aliquid,
u neque qui rigat, ſed qui incrementum dat DEUS, à quo
en ipfum agerc „vivere, moveri & eſſe creaturæ promanat.
n Sed & quamvis patres profiteamur nos habere; tam carna-
les, quàm ſpirituales, unus tamen Pater omnium DEUS
eſt, ex quo omnis paternitas in calis & in terra nominatur
Epheſ. 3. v. 15. Quod ſi igitur nihilominus, ſine morali
vitio, ſinè honoris divini præjudicio, recte dicimus filium
ſuum habere patrem, flumen ſuum fontem, fontem ſuam
ſcaturiginem, arborem, aut virguktltum fuam radicem,
quèd nimirùm intelligamus hæc omnia ità eſſe poſt DEUM.
& eum DEO, & à DEO, à quo ſuum eſſe participant; quid
eſt amabo, quod calumnientur heterodoxi, nos ortho

X doxos

170 Cursus Annui Diſcurſus VI.

doxos Virgini Deiparæ tribuere elogia & præconia quaſi

divino præjudicarent honori, ut quèòd fit, janua cœli, ſa-

lus in irmorum, refugium peccatorum, auxilium Chriſtia-
norum, vita dulcedo & ſpes noſtra: hæc enim & alia hu-

juſmodi non attribuimus illi, quaſi ex ſe, ſuaque principa-
li virtute illa haberet, aut poſſet, ſed virtute participata à
DEO, & cum DEO & Chriſto, à quo ſicut nacta eſt ſuum
eſſe, & ipſam maternitatis divinæ dignitatem, ità & poſſe,
atque excellentias & prærogativas ſingulares. Unde, ſi-
cut inficiari nolumus, nec poſſamus, DEUM & Chriſtum
bonorum omnium tam naturalium, quàm quæ naturam
excedunt, eſſe principale principium, originalem origi-

nem, radicalem radicem; ità confiteri neceſſe habemus,

quidquid laudis aut honoris eidem defertur, in DBUM
tandem derivari. Jam ergo quis ambigat, non rectè locu-

tum S. Joannem Damaſcenum dum orat. z. de dormit: Virgi-
zis illam appellavit benedictionis fontem, ac bonorum
omnium ſcaturiginem. Quis in dubium revocet non ſane

ac ſapienter pronuntiâſſe Chryſolegum ſerw. 140. Dum de

Virgine dixit, quèd ſit oriens orientis, fons fontis vivi:-

origo principij; aut Cbrzfippum homil. de Deipara „quando

eandem ſalutavit: Salve radix omninm bonorum, per

quam ſuccus ſanckitatis & gratiæ in omnes transfunditur.
Quidni ergo & nos rectè cum Eccleſia illam ſalutemus, ſal-
ve radix, ſalve porta, ex qsa munds lax eſt orta. Et quidem

ſi radicem bonorum omnium Virginem Patronam noſtram

dixerimus, non multùm aberrabimus. Etenim quidquid

4

DEUS humano generi poſt lapſum primorum parentum

boni contulit, propter ipſam, aut per ipſam, aut in ipſa, aut
eæ ipſa, id præſtitit. Quid eſt enim, quèòd cùm peccati
reos Angelos, omnes in inferni barathrum deturbârit, pæ-

nis æternis mulctandos, non item Adamum & Evam, 4
””ÿMM ecſto

B. Virgo eſt radix noſtræ ſalutis, &. 171
eeſto pariter culpæ obnoxios? cur iſtos legis ſuæ prævarica-
tores toleravit, & cum i's plures poſteros? qui ſceleribus
ſuis in gigantes excreverunt. Cur in diluvio univerſam
generis humani ſtirpem, exſtirpavit?? ſalvatis tamen in
aaarca hominibus oο, ut non periret omne genus homi-
num. Id totum feciſſe DEUM propter Virginem, atque
intuitu illius affirmat D. Bernardinus Senenſ. tem. I. ſerm.
61. a. 1. c. 7. Verba illius ſunt: Adam & Eva non ſolùm videri c-
mortis; ſed & annihilationis exterminium meruerunt, & tiam po-

l . . teſt belbar-
divina ultio, quæ perſonarum acceptionem ignorat, ſicutcus in Stel-
nec culpam Angelicam; ſic etiam nec humanam dimiſiſſet lario lib.
6 impunem. Sed propter præcipuam reverentiam, & ſingu-⸗ Parte:
lariſſimam dilectionem, quam habebat ad Virginem, praz.
ſervavit; quia eam ab æterno ſuper omnes creaturas, DEO
v non uniendas, quæ creandæ erant, exceſſivè dilexit. Pro-
pterea præſervati ſunt Protoplaſti, nec, ut merebantur,
m in nihilum ſfunt redacti. Iiâ ille. qui & ſubdis,, non tan-
1 tùm primos parentes, propter hanc nobilem creaturam
ex eorum progenie naſcituram, ſervatos fuiſſe, ſed & Noae
Aà diluvio, Abraham de cæde quinque Regum, Iſaae de
IImaële, Jacob de Eſau, & ſic deinceps de aliss. Omnes,
ingquit, liberationes, & indulgentias factas in veteri teſta-
un mento, non ambigo DEIIM feciſſe ſolàùm propter benedi-
%Qæ puellæ reverentiam, & amorem, quibus eam DEUS

in æterna ſua prædeſtinatione honorandam, cunctis operi-
in bus ſuis ab æterno præordinavit, Itd ile. ut rectè pronun-
tiarit Petrus Damiani orat. 1. de Wampt. omni profuit crea-
turæ quam veluti coëmptam à ſervitute in libertatem aſſe-
ruit ſic ille. Hujus rei figuram nobis affert & offert do-
Kifſimus ſacræ ſcoripturæ Explanator, Pererius, dum ſom-
nium Nabuchodonoſoris Daniel 4. exponit. Videbat me-
moratus Rex arborem ſublimem: & robuſtam, tantæque
X 2 . lati=

172 Cursus Annui Diſcurſus VI.
latitudinis, ut ſe extenderet uſque ad terminos terræ: folia
ejus pulcherrima, & fructus nimius, & eſca univerſorum
in ea: ſubter eam habitabant animalia & beſtiæ, & in ramis
ejus converſabantur volucres cæli, ſed venit vox de cælo di-
cens: ſuccidite arborem, & præcidite ramos ejus, verumiamen
germen radicum ejus in terra ſinite. Hanc arborem exiſtimat
Pererius per allegoriam ſignificare primi hominis felicita-
tem, à qua dejectus eſt per peccatum, ſervata tamen radi-
ce, unde rurſus germinare poſſet. Hanc verò radicem in-
telligit DElparam ab originali labe præſervatam: germen
autem radicis, vult eſſe Chriſtum Dominum, qui hanc na-
turæ humanæ arborem in ampliorem dignitatem reparavit.
Conformis eſt hæc expoſitio ſaiæ vaticinio c. 11, egredietur
Virga de radite Jeſſe, & flos de radice ejus aſcendet. Et qui-
dem per radicem Beatiſſimam Virginem intelligi. Doce-
mur à §. Germano Conſtantinop. ſerm. de Nativit. Virg. à J.
Joanne Damaſc. orat. 2. de Nativitate Virg. dum eam appel-
lant radicem Jeſſe. Docemur à S. Idephonſo lib. de Virginit.
MARIM c. 6. dum ait: radix generis Jeſſe, de qua flos Chri-

ſtus aſcendit naſcens, nulla corruptione creatus, ſed ſolà S.

Spiritũs infuſione generatus. Denique docemur 4. Ae-
thodio in hypapante, ubi eam alloquens ait: Tu ſpecioſſimi
floris radix. Sed & textus inſinuat, florem Nazarenum de ra-
dice aſcendiſſe. Unde cùm Dei filius ex Virgine ſit natus, illa
ipſa radix eſt, quæ & Virga: Virga propter rectitudinem vitæ,
nullo extrinſecùs germine cohærente ut loquitur Hieronymus
epiſt. 22. hunc locum explicans, eò quòd ſine viro cohærente
filium peperit: radix verò, quoniam ſi illa, DEO miſerente,
non ſuperfuiſſet, univerſa generis humani progenies inter-
ijſſet. Exinde ardentiflimè oravit pſaltes Regius pſal. 79. re-
Hice de calo, & vide, & viſita vineam, quam plantavit dex-
tera tua, & ſuper filium hominu, quem confirmaſti tibi. cbal-
1 daæus

B. Virgo eſtradix noſtre ſaluti, &c. 173
daus habet: propaginem, quam plantavit dextera tua: ni-
mirum radicem Jeſſe, Virginem MARIAM conſervari, &
pullulare optabat David, ne penitus à ſalutè excideremus,
aaut exſcinderemur. Nam ut atteſtatur aias c. 1. V. 9. niſt

Dominus exercituum nohis reliquiſſet ſemen (dico ego radi-
l cem) quafßi Sodoma fuiſſemus, & quaſi Gomorrha ſimiles eſſe-
n mus; non tantùm hic in terra penitus eradicati, ſed etiam
4ternis incendijs deputati, ut cuique noſtrûm neceſſe foret
n dicere illud Jobi c. 19. v. 10. deſtruxit me undique, & per-
eo, & quaſi avulſæ arbori abſtulit ſpem meam. Verùm mi-
ſeertus eſt noſtri DEUS, non tantùm nos non extirpavit ra-
dicitus; ſed etiam in relicto ſemine, in relicta radice Salva-
torem nobis appromiſit. Ligna Sancti Patres fuerunt, inquit

S. Bernardus ſerm. de B. MARIA tom. 2. oper. qui, licet in
radice aruiſſent arboris, ſpem tamen certiſſimam habentes
8 in adventu Salvatoris, tanquam peregrini, & incolæ in hoc

61
1 mundo habitabant. ſic ille. Veràùm unde ſpes Salvatoris?
ℳ MARIA, inquit Georg. Nicomediens. orat. 1. de Concept. Virg.
G radix bonorum, in ſterili utero nata: quâ fore prænuntia-
tum eſt, ut quæ vitio cxaruerat natura hominum, virentia
Pprietatis germina produceret. itdà ile. Si quæras ubi prænun-

tiatum ſit, audi; Inimicitias, ajebat DEUS ad ſerpentem
Geneſ. 3. ponam inier te, & mulierem. Quam mulierem?

. MARIAM hic deſignatam conſentiunt SS. Patres. Quæ
ô non tantuùm draconem infernalem debellatura erat per fili-
m unm germen ſuum, ſed & præcipua cauſa movens futura, ut
er filius DEl carnem aſſumeret. Nam ut ait D. Bernardinas

ſenenſ. iom. 1I. ſerm. 61. a. I. c. 4. & tom. 2. ſerm. 51. art. 3. c.
3. primogenita Redemproris filij ſui ESU, fuit B. Virgo, &
prlus pro ipſa redimenda venit, quam pro omni alia creatu-
ra: ubi etiam dictus Sanctus citat Gloſſam in illud Cans. 4.
vulneräſti cor meum Soror mea ſponſa; ſic verba hæc ex-

ete⸗
⸗

174 Cursus Annui Diſcurſus VI.
planantem: pro amore tuo carnem aſſumpſi, & vulneribus
primis in cruce, vulnerâſti cor meum. hæc ibi. Ecce radix
ſalutis noſtræ, à qua omnia bona noſtra dependent, & ſinè
qua æternùm eſſemus miſeti & deplorandi, Dicitur Virgo
Eccli 24. quafi oliva ſpecieſa in campis, qui elauſi non ſunt,
ficut horti ſed omnibus patent. Sed hic meminerimus,
quèd cùm diluvio cooperta eſſet terra, ut quindecim ceubi-
tis altior eſſet aqua ſuper montes, nihilominus ceſſante di-
luvio, columba attulerit ramum olivæ virentibus folijs Gen.
8. . 5. 7. Quomodo hic ramus olivæ ſupereſſe potuit,

tot alijs arboribus aut ingluvie terræ ſepultis, aut penicus
eradicatis. Hoc miratus eſt Noë, & ut loquitur Ambroſius

lib. de Noz & arca, c. 16. gaviſus eſt vir juſtus videns fru-

ctum de veteri ſemine aliquem reſervatum, & inde colle-

git inſigne divinæ miſericordiæ, quòd fructum demonſtrâſ-
ſet, cui non potuiſſent nocere diluvia. ſic ile. Kamus oli-
væ, inquit Auguſtinus tract. 6. in Joan. & in pſal. 9. allatus à
columba miſericordiæ DEl Symbolum eſt, & pacis, ird ile.
Hunc ramum columba innocentiſſima univerſo mundo
perdito protulit. Bonaventura in ſpec. e. 8. Tu es illa fideliſ-
ſima columba Noë, quæ inter ſummum Noë, & mundum
ſpirituali dilavio ſubmerſum, Mediatrix fideliſſima extiti-
ſti. iià ille. Imò verò fuit radix, quæ hujus olivæ ramum
produxit, quia quaſi oliva ſpecioſa in campis. Idipſum com-
probat mellifluus Docter ſer. 3. de Nativit. Virg dedit tibi

DEUsS Chriſtum per MARIAM propter ſanitatem: ſanita-
tem animæ id eſt ſalutem intellige Auditor Mariane. At

cur per Mariam dedit? cur non per ſe? reponit §. Doctor:

quia indignus eras, cui donaretur, datum eſt MARI, ut

per illam acciperes, quidquid haberes zraà ille. Aliam affert

rationem ö. Ambroſius in c. 1. Luta, & cx illo Beda, ferià 6.
quatuor temp. in Adventu, ubi ait: Nec mirum, ſi Domi-

nus

1S

S ,— — —

e
ſer
ſal
Niun
S
lerin
ladti

B. Virgo eſt radix noſtre ſalutis, Grcr. 175
nus redem pturus mundum „operationem ſuam inchoavit 4
Matre, ut per quam ſalus omnibus parabatur, eadem prima
fructum ſalutis hauriret ex pignore, ſec ille. Hac ergo ex cau-
ſa eidem Archangelus Gabriel dicebat: Ne zimeas MARIA, D
inveniſti enim gratiam Id eſt, ut exponit Andreas Hieroſo-
DBDBymitanns: netimeas MARIA: nacta es enim gratiam apuaicd
DEUM quam Eva perdiderat. id ie. Inveniſti gratiam
4apud DEUM inquit Bernardus bomilia 3. ſuper miſſus. quam

neoemo ante te potuit invenire: quam gratiam?? DEI, & ho-
. minum pacem, mortis deſtructionem, vitæ reparationem.
ſic ille. Inveniſſe gratiam MARIA dicitur, utique non in-
. ventura, niſi quæſiviſſet vitæ ſanctitate & precibus tan-
Agquam radix & cauſa ſalutis noſtræ meritsria. Origenes ho-
mil. 8. in Luc. reſpexit, inquit, in juſtitiam ancillæ ſuæ, re-
1 ſpexit in temperantiam, reſpexit in fortitudinem, atque ſa-
“prientiam. itd ille. §. Bernardas homil. 2. ſaper Miſſus. Vir-
go regia gemmis ornata virtutum, ſpecie ſua, & pulchritu-⸗
dine ſua, cæli civium in ſe provocavit aſpectum, ità ut Re-
gis animum in ſui concupiſcentiam inclinaret & cæleſtem
nuntium ad ſe, de ſupernis educeret. ità ille. Pu ra Sanctitas,
nle inquit Anſelmus de excellent. Virg. c. 9. 8& Sanctiſſima puri-
l?d tas pijſſimi pectoris ejus, omnem omnis puræ creaturæz puri-

n tatem, Sanctitatémque transcendens incomparabili puri-
ae tate hoc promeruit ut perditi orbis reparatrix digniſſima
H fieret. Kc ille. Richardus Victorinus in Cantica 6. 29. omnium
nt ſalutem deſideravit quæ ſi vit, & obtinuit imò & ſalus om-
nium per ipſam facta eſt. iid ile. Et verò ſalus per ipſam fa-
.“ a, quando tanquam radix in genere cauſæ eſſicientis & ma- .
terialis, progerminavit omnium Salvatorem. Sicut enim
radix protrucit virgultum, unaque materiam, in quam ex-
8 creſcat, eidem ſubminiſtat; ità non tantùm generavit Ma-
N ria Salvatorem cooperante Spiritu S. ſed eidem carnem de

176 Cursus Annui Diſcursus vI.

ſua carne, ſanguinem de ſuo ſanguine ſuppe ditavit. Caro

& ſanguis, inquit Euſebius Emiſſenus homil. de Natali Demi-

ni, de M ARI Æ carne coagulatus, de ejus formatus viſceri-
bus, de ejus ſubſtantia conſummatus: ſanguinem, quem eti-

am pro matre obtulit, de ſubſtantia Matris accepit. i1à ille.

Et D. Auguſtinus in pſal. 64. ipſas ſanctas primitias carnis ex

utero Virginis in holocauſtum (in cruce) obtulit DEO. Si-

militer B. Peirus Damiani ſer. 75. illud enim (corpus ex Vir-
gine acceptum) abſque ulla dubietate non aliud nunc de ſa-
cro Altari percipimus, & ejus ſanguinem in Sacramentum
noſtræ redemptionis haurimus. itdille. Annon ergo radix

ſalutis noſtræ eſt MARIA, quæ ſalutem nobis in ſilio ſuo
rogeneravit? operata eſt ſalutem mundi, inquit ö. Ambro-

P

ſius epiſt. 41. ad SJabinum, & concepit Redemptorem uni-

verſorum: ſie ille. Ex hac cauſa D. Bernardus ſerm. de B. Vir-
i. tom. 2. oper. illam confert cum arca Noë, in qua dilu-

vij univerſalis tempore, genus humanum ſalvatum eſt. Ar-

ca Noë, inquit ille, ſignificavit Arcam gratiæ, excellenti-
am ſcilicet Mariæ: ficut enim per illam omnes evaſerunt di-

jIuvium, ſic per iſtam peccati naufragium, Illam Noë, ut

diluvium evaderet, fabricavit: iſtam Chriſtus, qui eſt pax

noſtra, & requies, ut humanum genus redimeret, ſibi præ-

paravit. Per illam octo animæ tantùm ſalvantur, per iſtam
omnes ad æternam vitam (quæ per octonarium numerum

ſigniſicata eſt) vocantur. Per illam paucorum facta eſt li-

beratio: per iſtam generis humani ſalvatio & c. ità ile. Ve-

ràùm D. Ambroſius id ipſum explicat per Mariam Moyſis So.

rorem, quæ ex Ægypti ſervitute populum Iſrasliticum li-

beratura per mare rubrum traduxit: ità enim ille loquitur
epiſt. 7. ad Siricism Papam. In veteri teſtamento Virgo He-

bræorum per mare duxit exercitum: in novo teſtamento

Virgo, Regis aula cæleſtis, electa eſt ad ſalutem, e ibi, er
2 ſide-

Ihigo ef radir nora ſalatn, Gc. 177

ſideratis plures? Audiatur Auguſtinus ſer. 2. de Annuns.

Maria primæ Mattis damna reſolvit: hæc homini perdito re-
demptionem adduxit. Mater generis noſtri pænam intulit

mundo: auctrix peccati Eva, auctrix meriti Maria: Eva oc-

cidendo obfuit, Maria vivificando profuit &c. Audiatur

doctiſſimus .dieta de contemplat. Eirg. c. g. ſpeciale DEl opus
fuiſti & Beatiſſima Virgo, qui ad hoc te fecit, ut quod de

primo opiſicio fuerat deformatum, per te reformaretur.

Ex hac cauſa dicitur ab trenas lib. 3. contra hæreſes cauſa no-
ſtræ ſalutis. Ab Andrea Cretenſi orat de Dermiti. hominum
reconciliatrix: à Peizo Damiani ſerm. 3. de Nativ. Virg. hu-
manæ ſalutis exordium, & ſerm, de Annunt. hominum cor-

redemptrix: ab Aberto AMagno. ſuper Mißus c. 191. adju-

trix redemptionis. Quid his addam ego? dicam radicem
ligni vitæ, dum enim Chriſtum Virgo peperit, lignum vitæ
nobis produxit, atteſtante D. Ambroſio in pſal. t. JEsus eſt
lignum vitæ, lignum ſapientiæ plantatum in utero Virginis
voluntate Patris. ztà elle. Erat in paradiſo terreſtri planta-
tum ligaum vitæ, contra arborem mortis, ut quod per nati-
vum calorem, quoad vitales ſpiritus fuiſſet deperditum, per
eſum hujus ligni reſtauraretur. Typus hic fuit, & ſigura
veri ligni vitæ Chriſti Salvatoris, qui deperditum homi-
nem venit reſtaurare: & quia hoc fecit accipiendo carnis

fubſtantiam à Maria, jure meritèò ligni hujus radix appella-

tur. In rem noſtram loquitur Gverricas Abbas ſer. i. de
Nativ. Zirg. Hodie Natalem Beatiſſimæ Virginis Matris
celebramus, de qua vita omnium accepit Natalem. Nata
eſt hodie Virgo, de qua ſalus omnium voluit naſci, ut na-

tus ad mortem, daret ad vitam poſſe renaſci. iid ille. Habe-
mus ergo in MARIA non tantùm radicem ſalutis, ſed &

vitæ: ſiquidem, ut ait Petras Damiani ſerm. de Annuntiat.

rirg. per ipſam, cum ipſa & in ipſa totum hominem eſſe re-

.— „ ſtau-

178 Curtus Annui Diſ urſas VI

ſtauratum decernitur, ut ſicut ſine ipſo (DEl filio) nihil fa.

um eſt, ità ſine ea nihil refectum ſit, iia ille. Sicut autem

elſt radix ſalutis, quia progenuit Salvatorem & radix ligni
vitæ, quia produxit lignum vitæ, ità pariter appellanda erit
radix gratiæ, radix noſtræ juſtitiæ & Sanctitatis, radix pa-

cis & bonorum omnium, quæ in Chriſto habemus, Mater
enim illius eſt, quidni radix, principium, & origo? Per

hanc, inquit Pamaſeenu,; diuturnum illud bellum, quod no-
bis cum Creatore erat, ſublatum, & extinctum eſt: per
hanc nobis reconciliatio ſancita, pax & gratia donata, ſic
ile. Quærunt ſacrarum litterarum ſcrutatores, ut quid

DEUS per Angelum à Virgine requiſiverit conſenſum in

filij ſui Incarnationem: poterat enim in utero ejus incarna-
ri ſinè illius conſenſu, ſinè ſcitu. Et tamen incarnatus non

eſt priùs, uſque dum Virgo aſſentiens diceret: ſiat mihi ſe-

cundum verbum tuum. Quid eſt hoc: ait D. Irenæus apudor.

nelium à lapide in c. 3 1. Proverb. quòd ſinè Mariæ conſenſu

non perficitur Incarnationis myſterium? 2 quia nempe vult
DEUS illam bonorum omnium eſſe principium. ità ibi. Si
principium, quidni radix: nam & radix principium arbo⸗

ris eſt. Si autem bonorum omnium, quæ in Chriſto habe-

mus, principium eſt, quidni bonorum omnium radix, ut
ſupra ex Chryſippo dicebamus. Idipſum innuere voluit
Damaſienus orat. I. de dormit. Virg. dum dixit. Tu quo-

que fons perennis veri luminis atque inexhauſtus ipſiusmet
vitæ theſaurus, & uberrima benedictionis ſcaturigo, quæz

nobis bonorum omnium cauſa, & parens extitiſti. i10 1ile.

Et rurſum ibidem ait: omnium bonorum initium, & me-
dium, & finis, ſecuritas item, ac vera confirmatio in illa

ſeminis experte conceptione, in illa divina in habitatione .
in illo denique à labe omni remoto partu poſita fuit. hæc il-

le. D. Antoninus per quatuor cauſarum genera id totum
expli-

C

Rog
lon

leyo

Gin

B. Virgo eſt radix noſtre ſalutis, G, 179
explicat. part. 4. zit. 1 5. c. 20. 9. 10. Et in genere quidem
cauſæ efficientis, inquit ille, poſt DExuM, ſub DEO, & cum
DEO; quia ipſa nobis illum genuit, qui nos omnes recrea-
vit, ſeu regeneravit per paſſionem ſuam, virtutem gratiæ
conferentem in Sacramentis: & ut filium ſuum gigneret,
ſuis virtutibus de congruo promeruit. Cauſa materialis fuit

Virgo hujus recreationis noſtræ, quia Spiritus Sanctus de

purifſimis ejus ſanguinibus, conſenſu mediante accepit,

Annen

quod in corpus formavit Chriſti, per quod redemptio no-

ſtra, & recreatio facta fuit. Cauſa verò formalis, quia ſua
converſatione cæ leſti ſpeculum eſt omnibus convertendi ſe
ad DEVM. Cauſa denique finalis, quia totum opus redem-

ptionis poſt DEVM in Chriſti filij ejus, ut homo eſt, hono-

rem & gloriam eſt ordinatum: & propterea ſeniores coro-

nas ante pedes agni deponunt. hæc S. Anteninus Deniquæ
S§. Epiphanius de laudib. Virg. eam vocat totius gloriæ radi-
cem. Albertus M. ſuper miſſus eſt c. 216., primam omnium

benedictionum radicem. J. Bernardinus Tom. 1. ſerm. 61.

totius ſalutis radicem, & D. Anſelmus ſuper Luc. radicem
totius conſolationis. nam ut loquitur D. Bernardus ſerm. 3.
ſuper Salve Regina: De hac, & ob hanc, & propter hanc
omnis ſeriptura facta eſt, propter hanc totus mundus factus

eſt, & hæc gratiãà DEl plena eſt, & per hanc homo redem-

ptus eſt, Verbum DEl caro factum eſt DEVS humilis, &

homo ſaublimis. iid ille. Concludo cum doctiſſimo & pien-

tiſſimo Idiota de contempl V in prologo. Accede igitur per
devotam mentis contemplationem, ad glorioſiſſimam Vir-
ginem Mariam: quia per ipſam, & in ipſa, & cumip-
lſa, & ab ipſa habet mundus, & habiturus eſt

oypmne bonum. itaà ille.
„ *

. 2ꝛ lSCIIR-

180 Carsus Annui Diſturſas VI I.
6) E i S S iesie , 382 ,, e gtrsesesese,0

DISCHRSIIS VII.

Ad illa verba Salve porta, ex qua mandoe
lLux ſ. orta.

ao feci in calis, ut oriretur lumen indefciens

Eccli 24. v. 6.

porta ori-
eatalis So-

Chriſti. que adeo eſſe, quaſi non eſſet, quippe quæ ſpectabilis non

eſſet, cùm tenebræ eſſent ſuper faciem abyſz: dixit fliat lux &G

facta eſt lux, quæ vaſtiſſtmum hoc univerſi corpus illumi-
naret. Nec hic ſtitit divini opificis manus: poſtquam enim

produxiſſet firmamentum, & diviſiſſet aquas ab aquis, &
ab aquis ſeparâſſet terram, ut proferret herbam virentem,
& omũue ligaum pomiferum, tandem die quarta produxit
illa duo magna mundi luminaria, ſolem, & lunam cum re-

liquis ſideribus; unum, ut præeſlet diei, alterum ut præeſſet

nocti. Qua ratione proceſſit DEVS in formando & illu.—
ſtrando hoc mundo »magno, eadem uſus eſt in microcoſmoò,

in parvo mundo ſeu homine: creavit cælum, & terram id

eſt corpus e terra, animam de cælo, ſed quia homo mox

peccavit, & peccato tenebras in mentem induxit, tenebræ
erant ſuper faciem abyſſn: homines impij, inquit S§. Azgu-

Kinus in Joan propter peccata tenebræ funt, juxta illud Pea--
li Epheſ. S. faiſtis aliquando tenebræe. Quoniam veroô non

deſtitit homo peccata Peccatis accumulare, ut ſimiliorem

MARIA Ptaua creàſſet DEVScælum, & terram in principio,
& animadverteret hanc totam, quanta quanta eſt mun-
lis juſtitiæ di machinam, rerumque molem eſſe tenebris fepultam, at-

beſtis

— — r=-————ʒ— ð

—

Un
ent
en
todn

Maria porta ortentalis § olus ſasſti 1« SSr. 181

beſtijs ratione carentibus, quàm homini vita duceret, in tan-

rum excreverunt hæ mentales tenebræ in microcosmo, ut lu-

men rationis, non quidem penitus extinguerent, plurimùm
tamen obſcurarent, cùm nec honeſtatis ‚neque DEl ullam ha-

Peret rationem, nec æternæ vitæ cogitationem ullam ſuſcipe-

ret. Tenebtæ crant plùs quàm Cimmeriæ plùs quàm Æg gyp-
tixæ ſupert faciem terræ, id eſt hominis ex terra creati: tenebræ

intellectus, tenebræ rationis, cæcitas mentis, ignorantia
DEI, ignorantia primorum principiorum, quæ lumine

naturæ oportuerat eſſe nota, ut DEUMdari, DEuM omnia
intueri, reddere juſtis præmia, perverſis ſupplicia, Numen
unum adorandum & colendum, tribuendum unicuique,
quod ſuum eſt, quod tibi fadum non vis, alteri non eſſe
faciendum, & ala hujuſinodi Verùm hæc quis vel me-

minerat? Dixerat quidem DEUS, fiaz laux, & facza eſt
lux, quando miſit Moyſen, qui verum unius Numinis

cultum DElque legem, edoceret homines: ſed hæc lux
erat in plaga ſolùm orientali, notus ſolům in Judæa DEUS,
& in Irazl magnum nomen ejus. pſ. 75. Quanquam & ibi
fædàâ idololatriæ & ſcelerum colluvie frequentiùs obnubila-
ta eſt. Cæterùm gentes aliæ, per latè, quâ patet, orbem
diſperſæ, in quam ſpiſſis infidelitatis, & cæcitatis tenebris
ambulabant. Vel nullum vel centurias Deorum venera-

bantur, ut cuique propè rei, etiam lupanaribus, & latri-
nis ſuum DzuM attribuerent: Homines ſui ſimiles velut
DEOS habebant, & quod rationi diſſonum, non virtutis,
ſed ſcelerum imitatione placandos, Joyem adulterijs Ve-

nerem carnis ſpurcitijs. Bacchum ebrictatibus, Mercu-
rium furtis & Sacrilegijs & ſic de cæteris. Quid quod &
his, & ſeipſis viliora ſuſceperint adoranda, boves crocodi-
los, cæpas, allium, ſaxa & ſtipites, quæ nec ſibi nec alijs
opitulati potcrant, vel norant, utpote ſenſu; vel ratione
G 3 — de⸗

182 Cursus Annui Diſcurſus VII.
deſtituta. O quantis mundus tenebris erat involutus. O
quantæ tenebræ ſuper faciem univerſæ terræ. Itaque mi-
ſertus cæcitatis humanæ DEus, quart4 die, id eſt quarto
millenario mundi ad finem decurrente, fecit duo lumina-
ria magna, ſolem & lunam cum ſtellis, luminare majus ut
præeflet diei, & luminare minus, ut præeſſet nocti, & ſtel-
las. Quis luminare majus eſt, niſi DEl filius? de quo per
Malachiam Prophetam prædicdtum erat c. 4. v. 2. & orietar

vobis timentibus nomen meum ſol juſtitiæ, & ſanitas in pennis,

id eſt, in radijs ejus. Et per Zachariam c. 6. v. 12. ecte vir

oriens nomen ejus. Et per Haiam c. 49. v. 6. ecce dedi te

in lucem gentium, ai ſis ſalus mea uſque ad extremum terræ.
Hunc adveniſſe gaviſus eſt ſenecio Simeon, quando cecinit:

Nunc dimittis ſervam tunm Domine, quia viderunt oculi

mei ſalutare tuum, quod paräſti ante faciem omniunm pepalo-
rum, lumen ad vevelationem gentium, & gloriam plebis

tuæ lſraëel. Quodnam vero luminare minus cum ſtellis?

ſi credimus Augaſtino ſerm: 134. de temp. & Anaſtaſio ſ-
naita commeht. in Geneſ. eſt Ecclefia, quam Chriſtus fun-
davit, cum Apoſtolis, & Doctoribus, de quibus Daniel 12:

v. 3. qui antem docti fuerint, fulgebunt quafiſilendor frma-
menti, & qui ad juſtitiam erndiunt mulios, quaſi ſtella in per-

petuas æternitates. Luna inquam eſt Eceleſia, quemadmo-

dum enim luna jam creſeit, jam decreſcit, jam plena eſt
lumine, jam quodammodo orbata. Sic etiam Chriſti Eoc-

cleſia: & quemadmodum luna (ſicut & ſtellæ) omne ſu-

um lumenà ſole conſequitur, ità quòd Eccleſia lucem ve-

ritatis divinæ habeat, à Chriſto habet, ſecunduùm quod pro-
miſerat Joan. 1 ½ v. 26. paraclitus autem Spiritus, gquem mit-

ier Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, & ſuggeret

vebis omnia, quactunque dixere vobi. Denique ſicut ſole
præſente luna, eſto in noſtro horizonte ſit, lucem ſuam
. non

SR0UM — -———

— —b —

9
al

1

h,

6t
les
rte
cher
amb
vo

le

ni
6

Maria porta orientalis Solis juſtitiæ &c. 83

non diffundit, ejus enim officium eſt præeſſe nocti in ſolis

abſentia. Sic Ecoleſia lucem doctrinæ ſuæ non diffunde-

bat, dum Chriſtus aderat: tum enim dies erat, quo ſolem

Chriſtum lucere oportebat. Vnde dixit Joan. 9. v. 5. me

oportet operari opera ejus qui miſit me, donec dies eſt: quam
dia ſum in mundo, lax ſam mundi. Quò reſpexit D. Chry-

ſolegus ſerm. I70. dicens: Poſt diuturna tempora tetræ no-

ctis, auroræ ſuæ deſiderato ſplendore, æternus dies, Chri-

ſtus noſter eluxit in lucem, qui duodecim horas ſuas, in
duodecim Apoſtolis ſignanter aptaret ità ille alludens ad

illud Joan. 1I. v. 9. nonne duodecim ſuns horæ diei: unde

ſubdit de Apoſtolis, vos filij lucis eſtis & diei. Tunc igitur

non tantùm ſanctitate vitæ, & exemplo irradiabat mun-
dum, ſed etiam divinàâ ſuâ ſapientià & cæleſtibus doctri-
nis, quibus tenebras inſidelitatis, errorum atque vitiorum

profligabat, & lucem diſpergebat Evangelicam: erat, ut

ait Joannes c. I. erat lux vera, quæ illuminat omnem hominem
venientem in hunc mundum. Tunc adimpletum eſt, quod

prædixerat Iſaias c. 9, v. 2. populus, qui ſedebat in tenebris
vidit lucem magnam, habitantibus in regione umbræ morti,

lux orta eſt eis. Vnde c. ο. idem Propheta ſic Jeruſalem

alloquitur. Surge, illuminare Jeruſalem, quia venit lumen

tunm, & gloria Pomini ſuper ie orta eſt. Quia ecce tenebræ

operient terram, & caligo populos, ſuper te autem orieiur
Deominus & gloria ejus in te videbitur. Et ambulabunt gen-
tes in lumine tuo & Reges in ſplendore ortus tui & . O beatos

felices nos, qui hujus divini luminis facti ſumus partici-
pes! qui non tantùmè ſpiſſa idolorum?! ſuperſtitionum,
errorum, & vitiorum caligine ſumus eruti, ſed etiam in
clariſſima pulcherrimorum exemplorum, & virtutum luce
ambulamus. Non tantùm ſecundùm rationis dictamen,
quod hominis eſt, vivimus, ſed etiam ſecundùm altiſſimas
SIJèðM divi-

„

1984 Curtus Annui Diſcurſaus n

divinæ ſapientiæ leges, à filio DEl relictas, quod hominis

eſt Chriſtiani, atque divini. Mærebat Tobias, quod cxæ-
citatis natura lis oppreſlus eſſet tenebris: & quamvis bene
11: 1. . „
illi præcaretur Angelus, dicens: Zob. s5. gaudium tibi ſit

ſemper, ſive ut in Hebræo eſt, ſalus tibi bvir Däl, mærens

repoſuit, quale gaudiam mihi erit, qui in tenebris ſedeo, &

Iumen cali non video, ſeu juxta textum Hebræum: ſi ſalus
mecum, quare totum iſtud inveniet me: en ego oculis ni-

hil video. Et quale gaudium nobis, quæ ſalus? ſi in ma-
4 9 9

jorum noſtrorum caligine perſtitiſſemus? brutalem vitam

X . S . „ 1.
agendo, non tantùm patriæ cæleſtis, ejuſque gaudiorum

extorres; ſed æternis quoque in gehenna ſupplicijs mactan-

di. Annon olim ingemuiſſemus, at ſerò nimis cum illis
ſap. 5. v. 6. ergo erravimus à via veritatis, & juſtitiæ lamen

non luxit nobu, & ſol intelligentiæ non eſt ortus nobu. Nunc

verò genus clectum, gens ſancta, populus acquiſitionis ut

loquitur S. Petrus ep. I. c. 2. “ 9. ut virtutes annuntietis
ejus, qui de tenebris vos vocavit in admirabile lamen ſuum:
in admirabile lumen fidei ſupernaturalis, in admirabile

lumen morum, & virtutum Evangelicarum, in admirabi-
le lumen gloriæ, quâ ſimiles DEO erimus, & videbimus

eum ſicuti eſt. Eratis aliquando tenebræ inquit alter Apo-

ſtolus Ephes. 5. v. ö. nunc autem lux in Domino. O quantas
divinæ bonitati debemus gratias. Sed neque virginex

Matris immemores nos eſſe oportet, quæ hunc divinitatis

ſolem nobis protulit: ege feci in cælis, inquit illa Eccl. 24.
v. 6. us oriretur lumen indehiciens. nam ut ait: . Ambroſius
de inſtitut. Virg. c. 7. generavit orientem, peperitque ſo-

lem jnſtitix. Hinc D. Epiphanius ſerm. de laud. Eirg. ex-
clamat; O Virgo ſancta, lucis æternæ Mater, lucis inquam,

quæ in cæ lis illuminat copias Angelorum Lucis;, quæ fines

terræ illuminat ad credendum Trinitati, lucis, quæ dixit:

1

Ui,
ſeen

gane

Maria porta orientalis Solis Iuſtitiæ & c. 185
ego ſum lux mundi & c. unde & D. Ephrem ſerm. de laud.
Visg. illam ſic ſalutat: Ave ſtella fulgidiſſima, ex qua Chri-
ſtus proceſſit: : Ave, per quam clariſſimus ſol juſtiti? no-
bis illuxit: ità ide. Verùm mirabitur aliquis ex ſtella ſo-
lem prodijſſe. Sed hoc ipſum comprobat S. IIdephonſus
ſerm. 1. de aſſumpi. dum ait: MARIA ſecundum Hebrai-
cum inrerpretatur ſtella maris: mare præſens eſt ſæculum:
ſtella autem B. Virgo MARIA, de qua ortus eſt ille, per
quam illuminatur omnis mundus: iià ille. Inquiritur apud
Jobum c. 3 8. v. 19. in qua via lux habitet? & tenebrarum
quis locus ſit? & v. 24. per quam viam ſpargitur lux? Si de
luce myſtica quæſtio eſt, equidem facilis nobis eſt reſpon-
ſio, eſſe MARIAM, hæc enim immaculato utero ſuo con-
cipere, & parere nobis meruit eum, qui ſol juſtitiæ, qui
ſol intelligentiæ eſt, qui de ſeipſo ait oan. F. v. I2. ego ſam
Iux mundi. Per te, ait S§. Cyridus MARIAM alloquens, uni-
genitus DEl filius vera lus effulſit ſedentibus in tenebris 8
umbra mortis §. Germanus ſerm. de dormit. Virg. ait: ſol, &
luna unius axem circuli illuminant; ; ſed omnis domus,
omnis civitas, omnis regio, tuum ex filij tui lumine, lu-
men exornat. ità ille. Hinc & Thomas de villa nova Conc.
7. de Annunt. Tolle ſolem, inquit, quid eſt in mundo
niſi tenebræ: tolle Mariam ab Ecoleſia quid reſtat? niſi
caligo. Et S. Thomas de Aquino opuſc. 8. MARIA non ſolàùm
illuminata eſt, ſed etiam illuminatrix, quæ propterea ſoli &

lunæ comparatur. ità ile. Hodie (id eſt die Annuntiatio-

nis) ait S. Bonav. in Medit. vitæ Chriſti c. 5. Ilux vera de-
ſcendit (nimirum in uterum virginis) ad tollendas, & fu-
gandas noſtras tenebras. itd ile. Hinc D. Aug. ſerm. 11. de
Nativitate, dum expendit B. Virginem poſt conceptum
Palfuiſſe quidem gravidam, ſed nullo onere gra
vatam; Cùm etiam cum feſtinatione iverit in montana; in-

A a genio-

186 Cursus Annui Diſcurſus VII.
genioſam hanc reddit rationem, Juòèd Chriſtum ferendo,
lumen tulerit, hoc autem minimé gravat: verba illius ſunt:
plena ſunt viſcera, & nullum novit Nirginis conſcientia
gravamen: cùm eſſet gravida, ſalubri levitate plaudebat:
lumen enim, quèd intra ſe habebat, pondus habere non
poterat. ita e. Libeat hic exclamare cam S. Epiphanio:

ſtupendum miraculum in terris, mulier geſtans lucem.

Huc quoque collimare videtur S. daſetne dum in Luc. c. 2.
purificationis cereum exponens ait: Cereus vel candela
Chriſtum ſignificat, cera, quam apis Virgo confecit, ſig-
nificat Chriſti carnem, quam Virgo MARIA genuit; in-
terior autem lychnus animam; flamma verèò divinitatem
ità Anſelm. Quid mirum, quòd Simeon purificationi Vir-
ginis præſens exclamârit. lumen ad revelationem gentium.
Hinc D. Epiphanius ſerm. de laud. Virg. illam ſic ſalutat:
A ve gratiâ plena multis virtutibus exornata, Virgo in lampa-
de geſtans lucem inextinguibilem ſole ſplendidiorem.
Ei Chryſizpus: Ave fons lucis omnem hominem illuminans.
Ave ſolis ortus, qui nullum poteſt ferre occalum. Eſtber

16%. . 6. narrat Mardochæus ſomnium ſuum quod viderat.

Parvus ſons, qui erevit in fluvium & in Iscem ſolemque
cenverſas eſt. Hoc quidem ſomnium deſignſſe Eſtherem,
aſſe verat iple ſed in Eſthere deſignatam quoque eſſe MA-
RIAM, 88. Patrum, & interpretum eſt ſententia. Erat
illa fons Parvus, propter admirandam humilitatem, crevit

in fla vium maximum propter affluentiam gratiarum „qui-

bus plena ſalutatur ab Angelo. In lucem verèô, ſolémque
converſa eſt, quando filium DEl concepit, tunc enim fuit
mulier illa apocalyptica, amicta ſole divinitatis. Verùm
quamdiu in utero fuit, tunc verum erat, quod Ezechiel 32.
V. 7. dicitur: ſolem nube tegam: ubi verò illum utero eſfu.
dit, tunc ſolprodij „tunc cxortus eſt, Quapropter MA-
RIAM

4

Orien
inore
an

—

Aaria porta⸗ orientalis oli Iuſtitia & 4. 187

RIAM intelligunt 88. Patres per portam illam orientalem
ſignificatam Egechiel 44. Converiit me, inquit Propheta, ad
viam Sanctuarij exterioris, quæ 7 Piciebas ad orientem, &
eras claaſa: & dixit Dominus ad me: porta haæc clauſa erit,
non azperietur, & vir non tranfibii ger eam, quoniam Dominus
DElIS Iſraël ingreſſas eſt per eam; eritque clanſa principi.
Quid eſt porta in domo Domini clauſa, inquit Auguſt.
ſerm. 15. de tempore, niſi quòd MARIA ſemper erit intacta:
& quid eſt, homo non tranſibit per eam, niſi quòd Joſeph
non cognoſcat eam; & quid eſt, Dominus ſolus intrat, &
egreditur per eam, niſi quòd S. Spiritus imprægnavit eam,
& Angelorum Dominus naſcetur per eam: & quid eſt clau=
ſa erit in æternum, niſi quòd MARIA Virgo eſt ante par-
tum, & Virgo in partu, & Virgo poſt partum. itd ille. E
D. Bonavent, in ſyecul, Virg. c. 7. Porta M A RI clauſa fuit
ſera Virginali: vir non tranſivit per eam amplexu marita-
li, Dominus DEUS egreſſus eſt per eam nativitate ſingula-
ri ſic ille. Eſt ergo M ARIA porta illa orientalis ſeu ad orien-
tem? ità ſanè autumat ſanctus Hieronymus adverſus Jovi-
nianaum dum ait: hæc eſt porta orientalis, ut ait Ezechiel,
ſemper clauſa, & lucida, operiens in ſe, vel ex ſe profe-
rens Sancta Sanctorum, per quam ſol juſtiriæ ingreditur &
& egreditur ità ile. Ità autumat b. Thomas 3. hart. 4. 27. 4a.
3. dum ait: Hoc ſignatur Ezechiel: 44. ubi dicitur: ecce
gloria Domini Ifraël ingrediebatur per viam orientalem,
id eſt, per B. Virginem, & terra, id eſt caro ipſius ſplende-
bat à majeſtate ejus, id eſt Chriſti ità ile. unde J. Joannes
Damaſc. orat. I. de Nativitate Virg. Hodie, inquit, ad
orientem porta Ezechiel extructa eſt, per quam Chriſtus
ingredietur, & egredietur, & erit clauſa. Sie ilke. Jam
ergo clientes Mariani patet, quàm recte MARIA ſalutetur
in antiphona Eccleſiæ: Salve poria, per quam mundo lux eſt
Aa za orta,

188 Cursus Annui Diſunu: „ II.

orta, per MARIAM enim velut per portam Chriſtus iugref⸗

ſus eſt mundum, & velut ſol juſtitiæ, ad omnem nos eru-
diens juſtitiam & perfectionem nobis illuxit. IIia eſt por-
ta orientalis, quia per illam prodijt, de quo Propheta Za-
charias c. 6. V. 12. ecce vir oriens nomen ejus, unde etiam in
feſto Naſcentis Virginis canit Eccleſta: Nativitas tua DEI
Genitrix gaudiam annuntiavit univerſo mundo; ex te enim
ortus eſt Sol juſtitiæ Chriſtas DEIUS noſter. Quod ſi igitur
Clientes Mariani erudiri volumus ad omnem juſtitiam, ad
omnem virtutem, & pietatem, hic pulſandum eſt precibus

ad portam Solis orientis, ad MARIAM: ſcriptum eſt enim
pulſaie & aperietsr vobi. Eſt ſapientia ſeciofior ſole, in-

quit Salomon ſapient. 7. & ſuper omnem diſpoſitionem ſtella-
rum luci comparata invenitur prior. id eſt dignior. Si hanc
concupiſcimus orandum cum Salomone, pulſanda porta
orientalis MARIA, per quam Rupertus, Albertus AnI. alii-

que ſapientiam ſunt conſecuti. Verùm ſicut nec ſolis lux.
lucet cæcis, nec ijs qui feneſtras claudunt, aut in antra ſub.
terranea ſe tecondunt ,ità nec Sol ſapientiæ divinæ illumi-
nat eos, qui cæcitate peccatorum laborant, qui de induſtria
gratiæ ponunt obſtacula, & latibula ſuorum peccatorum

quærunt, nolentes ea ſincerè confiteri. IIluminat, inquit
§. Chryſoſt. in an. Verbum omnem hominem, quantum
in ipſo eſt: ſi qui autem ad hujus lucis radios mentis oculos
dirigere noluerunt, non ex luminis natura, ſed maliti4 ſu4

in malitia Perſtitcrunt. itd ille. Circumfulſit Saulum lux
de cælo altor. 9. v. 3. apertisque oculu nihil videbat: ſed
mentis oculos, quos prius clauſos habuerat, aperuit, inde

factus ex lupo ovis ex refractario obediens, ex ſuperbo hu-
milis. & c. Ità faciendum nobis, & fiet nobis. Quare mo-
nentem illam audiamus Epheſ. 5. V. 9. ut filgq lucis ambulatée,

fruäctus enim lucis eſt in omni bonitate, & juſtitia, & veritate,
pro-

HD. gaudiis B. Virginis in terra. 189
probantes, quid fit beneplacitum D FO. S. nolite communicare
operibus infrultuofßi 5 tenebrarum D mag?; autem redarguite.

)erik de kik Bi s Esir iis iriir Ka ar ,oe.
DISCIIRSIIS VIII.

Super verbum gaude.

Aim plehis me letitid cum vultu tuo, delectationes

in dextera tua, 5ſqae infnem, Ppfſal. 15. v. ult.

Uamvis hic mundus, poſtquam ejecti paradiſo ſumus ,De gaudij.

non ſit loeus perennis voluptatis, ſed vallis lachrima

eæleſtis patriæ; tum utamara & adverſa, quæ hic perpe bita.
tiuntur, dulcore quodam attemperentur, ac leniora red-
dantur, Id expertus David, quando gaudio Cælitus in-
fuſo, has in voces erupit: quàm magna multiiudo dulcedinis
uæ, pſal. 3 0. V. 2 0o. Id Petrus, Jacobus & Joannes in monte

Tabor. Mati. 17. ubi Petrus ſui impos exclamavit v. 4. bonum

eſt nos hic eſſe, faciamus hic tria tabernacula. Id alij quoque A-
poſtolie experti, qui inter verbera, & perſecutiones ibani gan-
dentes à conſpectaConcili, quoniam digni habiti ſunt pro nomine
JESIl centumeliam pati. actor. 5. S. Ignatius de Lojola, dum
ſubinde extimam cæli faciem nocturno tempore contem-

plaretur, tantâ dulcedine perfruebatur, ut terra cum om-
nibus ſuis voluptatibus illi ſordeſceret, nauſeamque crearet.
Xaverius tantis inter labores Apoſtolicos 0 be

brur deli-

cijs, ut, cùm illis ſufferendis par non eſſet, esclam

in terra
rum,; aſſolet tamen DEUS electis ſuis, de æternæ beati- præſertim

tudinis fonte, ſtillam aliquam cæleſtium deliciarum quan- viſone

DEI ſæpi
dôque infundere: :tum ut præguſtum habeant aliquem “Hr

illi exhi-

—

190 Cursus Annui Diſcurſus VIII.
tis eſt Domine, ſatis eſt. Quèd ſi ergo ſervis ſuis DEUS
hæc præſtitit, quidni feciſſet Matri ſuæ è millibus electæ, &
dilectæ? Credendum eſt, inquit D. Bernardas ſer. de B.

Virgine tom. z. oper. Chriſtum frequenter Matrem ſuam ad

montem myrrhæ, & ad collem thuris ſublimâſſe, in cellam

4

vinariam occultâſſe, ſui, prout novit, gloriam deificam &

ſuper cæ leſtem revelâſſe notitiam. ita ille. Vult dicere mel-

lifluus Doctor: ſicut non exemit DEVS Matrem ſuam àtri-
bulatione in hoc mundo, quin ſæpe ſæpius myrrham ama-
riſſimam deguſtaret; ità non eſt dubitandum, quin eam
recreârit thure dulciſſimæ contemplationis, atque introdu=
xerit in cellam vinariam, ut eam divinarum deliciarum

dulcedine reſiceret. Hinc gloriatur ipſamet Cant. 1. v. 13.

botrus Cypri dilectus meus mihi: Sicut enim ob melleam ſu-

am præſtantiam botrus Cypri guſtum quàm maximè afſfieit,
& recreat, ſie mentem illius dulciſſimæ blanditiæ & amo-
res filij ſui reficiebant. Bellè ad propoſitum noſtrum Gei-

lielmus Abbas in illud Cant. 7. v. 6. qudm pulchra es. & de-

cora chariſſma. Maternæ, inquit, delitiæ erant Matris ſu-

per prole gaudentis, dum corporatum Deum geſtaret, dum
novo partu æternum lumen funderet, dum maternis am-
plexibus DEVM verbum ſtringeret, ſacra illi oſcula mater-
ni oris imprimeret, dum illum maternis uberibus aleret, &
cætera maternæ pietatis officia, pro tempore miniſtraret.

bæe ille. Quantæ verò fuerint hæ deliciæ, quanta gaudia?

quis ediſſerat: D. Anſelmus: de excelleni. Virg.c. 4. ait: ſu-
Perat omnes omnium rerum creatarum amores, & dulcedi-
nes, magnitudo amoris iſtius Virginis in filium ſuum, &
dulcedinis immenſitas, quàâ exultabat, & liqueſiebat anima

ejus in eundem Dominum DEUM ſuum. Ee infrà ſubdit:

quo, vel quali gaudio replebatur tota ſubſtantia cjas, quan-

doeum, quem tantopere diligebat, quem Creatorem, &

Do.

4

E

⸗
llos
Culo
flo
cuna

1

Ver

itri
tam,
Perfrn

De gaudiis B. Virginis in terra & c. 191
Domihatorem omnium rerum eſte ſciebat, ſecum agen-
tem, ſecum edentem, ſe quæcuùnque nôſſe volebat, dulci
affatu docentem, haberet, quis caperet ? hæc D. Anfelaum.
Et verò, ſi filij DEl Incarnati deliciæ ſunt eſſe cum ſilijs homi-
nam praverb. 8. 4. 31. quidni eſlent cum dulciſſima ſua Ma-
tre, quam unice amabat, cujus decorem unicè concupierat

pfſal. zz. v. I2. Cujus ſpeciem intueri, vocem audire unicè

deſiderabat: Cant. 2. v. 14. oſtende mihi Horten tuam, ſonet
vox tua in auribus meis: vox ehim tua dulcis, & facies tua de-
cora. Verè hic adimpletum eſt, quod de Incarnata ſapien-

tia dicitur ſapient. 5§.v. 16. isirans in domum meam, conqui-

eſcam cum illa: non enim habet amaritudinem con verſatio illi⸗
us, nec t adium convictus illius, ſed Iætitiam & gaudinm.
Qur enim domus divinæ ſapientiæ, niſi B. Virgo, in elogijs
Lauretanis, domus aurea dicta, in qua novem menſibus ha-
bitavit, cum qua triginta annis converſatus, cùm alibi age-

ret, ut peregrinus. Hic ergo ſuum gaudium, ſuam lætiti-

am habuit hic paradiſus illius fuit, in quem omnes ſuas de-

licias effudit. Locum voluptatis inquit Bernardus ſer. 2. de

Nativit. uterum MARIZE intelligo, in quo cumulavit om-
nes delicias deliciarum Dominus.- itd ille. O quis hic mu-
tuos amores, filium inter, & Matrem, explicet: quis oc-
culorum blanditias, verborum lenocinia: „ Soli B Virgini,

inquit S§. Bernardinns ſenenſ. iom. 3. ſerm. 11. art. 2. c. 2. &

filio ſuo notæ ſunt deliciæ amplexuum mutuorum, quòd
eundem habet filium, & ſponſum. iid ille. Quantumvis
verò id magni æſtimandum ſit, admirabilius tamen eſt il-
lud, quod conſtanter affirmant ſacri Doctores, Beatiſſimam
Virginem ſæpius i in hac mortali vita divinam vidiſſe eſſlen-
tiam, & gaudijs illis fuiſſe ſuperfuſam, quibus beati in cælo

perfruuntur. Quamvis enim ſcriptum ſit, non videbit me
homo, & vivet Exod. 33. v. 20. tamen cùm id conceſſum

non

192 Cursus Annui Diſcurſus VIII.

non vanè putetur Moyſi, Paulo, & alijs teſte D. Thoma 1.

part. 4. 1 2. art. I1. non negandum videtur B. Virgini, Ma.

tri DEl. De hoc pundto ità loquitur Doctor Exſaticus Die-

nyſius Carihaſianus in 1. ſenteni. diſt. 16. 4. 2. dicendum re-

or, quòd præelectifſima Virgo, quamdiu vixit in corpore

adhuc mortali, fuit viatrix quam vis certiſſimè credatur in-
terdum rapta in divitias gloriæ DEI, uſque ad ſummæ Fri-

nitatis viſionem, per ſpeciem multò clariorem, & ut puto,

multèò frequentiàùs, ac diuturniùs, quàm Paulus aut Moy-
ſes: reducta tamen ab hujuſmodi contemplatu, ambulabat

per fidem, & fuit viatrix: atque pomeruit, & profecit in

exercitijs, actibusque virtutum, & ſic crevit in gratia. Et

ut in ſermone de afſumpt. S. Hieronymus fatetur, novis quo-
tidie cremabatur ardoribus, ad filij quoque ſui clariſſimum,

& indeficientem intuitum affectuoſiſſimè ſuſpiravit. Hæc il-

le. Similiter Gerſon ſuper Magnificat. Alphab. 5z. lib. Q. R.

ſi erat ut mulier amicta Sole juſtitiæ, cujus Luna ſub pedibus

ejus, totius mutabilitatis creaturarum expers, quid indé colli-

gi poteſt: nõnne lumen illud immenſum ſeintillabat ali-

quoties ad oculum mentis intuendum ſe præbens, qualem
in via vidiſſe Moyſes, & Paulus æſtimatur. probat hoc ex
illo Cant. 2. v. 9. en ipſe ſtat poſt parietem noſtrum, proſpiciens
per cancellos: unde ſubdit: quid, oro, putaveris eſſe talem
proſpectum per feneſtras ſponſæ, niſi radioſas, & anguſtas

(quo ad tempus) illuminationes in domo ſponſæ: non
enim poteſt aliter concipi, proſpicere noviter DEVS, niſi

quòèòd proſpici ſe faciat, ſed in tranſitu, & ſubitò. i1à ile.

Idem ſentit Rupertas lib. 3. in Cant. c. 4. ad illud: abſque eea

quod intrinſecus latet. Si enim Apoſtolus, ait ille, raptus
in tertium cælum, audivit arcana verba, quæ non licet ho-
mini loqui; quantò magis tu Regina Cælorum perſæpe cæ-

leſtibus interfuiſti: quippe quam circumſteterunt obſtetri-

cum

De gaudiis B. Virginis in terra &. 193
cum vice, gloriam DEO concinentes Angeli: & inter hæo
didiciſtt, vel aſlecuta es aliquid, quod latet, & latere nos
debet. Haæc Rupertus. Hinc ergo (ut in particulari dicamus Vide Sua-
aliquid) exiſtimant nonnulli Virginem beatam jam in utero rer in ze b.
Matris Annæ, in primo animationis ſuæx momento vidiſſe diſp. 192
eſſentiam divinam: nec enim ſic concepta, vel nata, quem- ſect. 2. &
admodum nos, ſed in inſtanti creationis ſuæx mox uſum ra. 3-le Blanc

. . . . in pfal. 84.
tionis habuit perfectiſſimum, ut protinus OEVM Creato-

n. 6. §. 8

rem ſuum agonverit, adorârit, ei gratias pro collatis gratijs & in pfal-

. . „„ . . D . . 96. H. *
egerit, ſeipſam totam divinis obſequijs conſecrârit. Hine 1
illa gaudiorum fluenta. & cœlicæ dulcedines jam tunc in il-
lam redundàârunt. Quod atteſtantur revelationes §. Brigit-

tafalte, quôd dum pulcherrima Virginis anima corpuſculo

ſociata eſt, ineffabili delibuta ſit gaudio. Tum enim verò
arbitratur Mendoza cum alijs, divinam eſlentiam fuiſſe in-
tuitam, & beatorum gaudijs totam innatâſſe. Eandem fe-
liciſſimam ſortem illi accidiſſe memorant horâ ill quâ
DEl filium in utero concepit, atque iterum, dum Peperit:
decebat enim, cum in DEl Matrem electa eſſet „nòôſſe filium vide Sua-

ſed & Patrem cujus filius eſlet. Virgo, ait J. Opprianus ſerm. rez in 3.

: part. tom
de Nativit. Dom. carnis & mentis integritate inſignis, ſpiri. 17 dikp. 19.
tuali, & corporali, intùs & extra, Chriſti præſentiâ frue- ſect. 4.
batur. D. Bernardus homil. 4 ſupermiſſus. Quid eſt, inquit,
& virtus altiſſimi obumbravit tibi: qui poteſt capere cCapiat:
quis enim, exceptà fortaſſis illa, quæ hoc ſola in ſe feliciſſi-
me meruit experiri, intellectu capere, ratione diſcernere
poſſit, qualiter ſplendor ille inacceſſibilis „Virgineis ſe ſe vi-

ſceribus infuderit; & ut illa inacceſſibilem accedere ad ſe,

res nimirum in Sacramento erat, & quod ſola per ſe Ir

ferre potuiſſet, de portiuncula ejuſdem corporis, cui ſe ani-
mate contemperavit, reliquæ maſ⸗iæx umbraculum fecerit,
Et propter hoc maxime dictum eſt, obumbrabit tibi, quia
InI-=
tas,

94 Cursus Annui Dicurſes VIII.

tas,

Ex quibus quidem verbis D. Antoninus (qui etiam Alber-
tum M. allegat) part. 4. Iit. 1 5. c. 17. G. I. divus item Bernar-

n ſola, & cum ſola Virgine voluit operari, ſoli datum
eſt nolle, cui ſoli datum eſt experiri. bHactenus Bernardus.

dinus tom. 1. ſerm. 6I. art. I. C. 12. & Ubertinus Caſalinus lib.

1. Arboris vetæ c. 9. inferunt. Beatiſſimam Virginem, tam
in. conceptione e filij DEl, quàm in part tu ejaſdem, divinam
vidiſſe eſlentiam, atque ineffabile gaudium percepiſſe.

Quod confirmans D. Asguſtinus ſaper Magnifcat. om. 9. aif.
non eſt dubium, cæleſtium gaudiorum, & æternæ dulcedi-

nis, quàm miram atque incredibilem ſuavitatem Virgo ipſa
concepit, quando illud æternum lumen, cum toto Majeſta-
tis ſux fulgore, in eam deſcendit, & quem non capit mun-
dus, totum ſe intra viſcera Virginis collocavit. Audacter
pronuntio, 4 quòd nec ipſa plenè explicare potuerit, quod ca-

pere poruit; ſed Spiritu §. docente didicerat ſic ſua per hu-

militatem tegere: ztaà D. Auguſtin. Eruit hoc ipſum loc. cit.

ex verbis Lucs 2. v. 19. M ARIA autem conſervabat omnia

verbahbæc conferens in corde ſus. Notatur, inquit, hic ver-
bis clariſſima eorum, quæ tunc beragebantur, notitia, quam
Virgo, ex vi viſionis eſſentiæ divinæ eo tempore adepta fue-

rat. 244 i4e. Porrò quod gaudium attinet, afſirmat. J. üin-
centius Ferrerins ſer, 3. de Nativit. Virgin. fuiſſe tantum, ut
ſi omnia gaudia, & delectationes hujus mundi eſſent unita
in una perſona, non vquarcntur gaudio, lætitiæ, & conſo.

lationi, & dulcedini Virginis. itd ille. erum eandem gra-

tiam conſecutam cenſet „. Thomas de i novs ſorm de ré-

ſarres iere quando filium vidit redivivum, id enim amori
filij, in dilectiſſimam ſibi Matrem, poſt toleratam amariſſi-
mam compaſſionem, tribuere æquum eſt. Verba illius ſant:

clare vidit MARIA tempore reſu rrectionis Chriſti DEVM.,

qusd crat rationi conſonum, ut quæ tantos in Ppaſſione filij
dole-

De gausdiis B. Virginis in terra & c. 19 5
dolores hauſerat, beatitudinis delitias, in reſurrectione ejuſ-
dem ad modicum tempus delibaret. itaà ille. D. Bernardinus
ſenenſ. tom. 1. ſerm. 57. art. 3.c. 3. inter cauſas, ob quas Evꝗn-
geliſtæ non deſcripſerint apparitionem Chriſti factam ſuæ
Matri, cùm tamen aliorum defcripferint, tertio loco dat
hanc, quòd illa fuerit ineffabilis, adeôque præſtiterit de ea
tacere, quàm aliquid ſcribere ſed audiamus illum. TLer-
tiò, inquit, propter ſublimitatem, quia apparitiones Chri-
ſti, exhibitæ Matri, & familiaria inter eos colloquia, at-
que amoris ſublimia ſigna in tantum debuerunt eſſe ſuper-
intellectualifſima, & intimiſſima, atque ineffabiliſſima,
quòôd non potuerunt ab inferioribus dici, vel ſciri, niſi cum
tanta diminutione, quèd cas dicere, eſſet nobis exceſſlum
illarum denigrare. Deinde ubi dixiſſet, viſionem aliam eſ-
ſe corporalem, aliam ſpiritualem, ſubdit: Eſto igitur, quòd
viſionem primam (nempe corporalem) ex quodam privile-
gio ſpeciali, amoroſus DEUS peccatoribus voluit impertiri,
non dubium efle debet, quòd certiſſimo mentis intuitu B.
Virgo reſurrectionem Chriſti, & certe cognovit, & jucun-
II ditfhmis amplexibus animæ ſuæ ſtrinxit. Denique ſubjun-
git dulciſſima illorum colloquia, & quàm cuperet bonus fi-

N lias ſecum illam habere in gloria, niſi præſentia illius mun-
nHE doadhuc neceflaria foret: nimis utique, ajebat ille, durum
elſlet ſimul me Paſtore & Patre, & te Magiſtrà & Matre pri-
MH vari., hactenus ide. Rurſum lumine gloriæ perſtrictam in
E— alcenſione Domini inſinuat D. Bernardas, dum ſerm. 2. de

1

aſcenſione ait: Virtus altiſſimi obumbravit Virginem, ne ni-
m mio ſplendore perſtricta, divinitatis fulgur, illa ſingularis

nu Aaquila tolerare non poſſet. itd ile. Si verò poſtea in vidui-
H tatis, & deſolationis ſtatu, divinis viſionibus non eſt recrea-
E ta ſæpius, ſane recreatam exiſtimo in ſupremo tranſitu ex
eh hac vita, ut non tam dolore, quàm amore anima fuerit ſe-

Nℳ Bb 2z ppbpara-

196 Cursus Annui Diſcurſas VIII
parata à corpore. Hinc admirabundi cæleſtes Spiritus ſci-
ſcitantur ab invicem Cantic. 5. v. 5. quæ eſt iſta, qua aſcen-
die de deſerto delicis aftaens, innixa ſuper Ailecdtam ſaum? id
eſt, prout explicat mellifluus Doctor ſerm 4. de aſſamptione.

Quanta eſt hæc? & unde ei aſcendenti, utique de deſerto

aſfluentia tanta deliciarum? nec enim pares inveniuntur

delitiæ vel in nobis, quos in civitate Domini lætifcat flu-
minis impetus, qui à vultu gloriæ, voluptatis glorià pota-

mur. Qux eſt iſta, quæ de ſubſole, ubi nihileſt, niſi labor
& dolor, & afflictio Spiritũs, aſcendit delitijs ſpiritualibus
affluens. bac ile. Quèôd ſi ergè Angelos, qui ſemper vi-
dent faciem Patris Matth. 18. v. 1o0. ſecundùm ſententiam

Bernardi in beatitudine, & gaudijs cæleſtis patriæ excedit,
Palàm eſt, quòd modo perfectiori divinam eſſentiam fuerit
contemplata. Et quidem de recepta jam in cæ lum diſerte
fatetur D. Bernardinus ſenenſ. tom I. ſer. 6 I. ars. 3. c. 32 dun

ait: iſtud eſt diadema ſpeciei, & corona gloriæ, quâ Virgo
uper omnes Angelos coronatur, ut intra Trinitatis glori⸗
am ipſa ſola ampliùs ſit evecta, ac plus Beatiſſimæ Trinitatis
diligat gloriam, capiat, ſentiat, & fruatur, quàm omnis
alia creatura ſimul ſumpta de gloria poſt filium participant

univerſi. isd ille. Ut ad conſortium hujus gloriæ, & beati-
tudinis aliquando pertingamus, atque in hac mortali vita

ſtillam ſabinde cæleſtium deliciarum percipiamus, nunc

nobis elaborandum eſt Clientes Mariani. Nec faciliori vii
id confequemur, quàm ſi Patronam habuerimus Mariam,

gaudia illius gaudioſo affectu recolentes: nam, ut ait S§. Ber-

nardus in meditatione devotiſſima ſuper Salve Regina: MA-
RIA eſt dulcedo vere, quæ amaritudinem peccati expellit,

impetrando gratiam, quæ nobis gratiæ dulcorem acquirit,
que ad ſuavitatem cæleſtis patriæ contemplantes introdu-

Glt. Ne ie. Quòd autem recolendo ejus gaudia, illam no-

bis

NAn
blo
lli
Mem
A,
Mr,
cle
r, .

De gaidiis B. Virginis in terra &. 1 97
bis benevolam reddere valea mus, docebit nos ſuo exemplo
S. Thomas Cantuariens. Epiſcopus. Familiare huic erat die-
bus ſingulis, iteratàâ ſepties ſalutatione Angelicâ colere Ma-
riam, in honorem ſeptem gaudiorum, quibus cum filio in
terris fuit delibuta: uti ſunt Annuntiatio, Viſitatio, Natali-
tia Chriſti, trium Regum Adoratio, Inventio flij, Reſurre-

ctio, in cæ los Aſcenſio. Virgo Mater ſe illi videndam ali-
. 05 55 .
quando obtulit, & gratum, inquit, mi Thoma omnino mi-
hi eſt tuum obſequium: ſed quid tantùm meminiſti eorum

gaudiorum, quibus afficiebar in terris, & non recolis etiam
ea, quibus nunc fruor in cælis. Namque omnem, tam hæc
quam illa honorantem in horâ exitus conſolabor, ſiliõque
meo dilectiſſimo ſiſtam. Hic mireè exultans S. Præſul „ &
quænam illa gaudia ſint, edoceri cupiens, ſubintulit Vir-

go: ſeptenâ inquit ſalutatione, etiam hæc gaudia honorabis.

Prinb gaudeo, quia ſecundùm Sanctiſſimam Trinitatem,

ſupra omnem rem pure creatam honores obtineo. Secan-

o quia intemeratæ Virginitatis aureolà omnes Angelorum
ac Sanctorum ordines longè antecello. TZeriib, quia ingens

lumen gloriæ meæ ad inſtar Solis, curiam cæli illuſtrat uni-

verſam. Quariv quia omnes cæli indigenæ, me ut DEIpa-
ram venerantur, ac colunt. Quinto quia à filio nacta ſum
facultatem quidlibet impetrandi. Sexib quia olim in ter-
ris mihi immenſa collata eſt gratia: meisque Clientibus
jam in cælo ingens gloria â filio præparata eſt. Septimy quia
gloria mea novis ſurget incrementis (loquitur de acciden-
tali) ad diem uſque extremum, & indè perennabit in om-
nem æternitatem. Hæc illa apud ratislavv in ſtimuli

Mlarian. c. 31 ſtim. 1I, quæ aliter refert de la Croix in Hortulo

Mariano aureelà 4, c. 4. & viſionem B. Arnulpho Cornibrut

adſcribit. Nec abſimile præmium retulit ille de quo . Pe.

trus Damianilib. 3. epiſt. 10. qui quotidie, dam Altare San-

198 Carsus Annui Diſeurſus

Gifſimæ Genitricis pertranſiret, illam ex more frequenta-

bat Antiphonam. Gaude DEl Genitrix Virgo lmmacula-

ta: gaude quæ gaudium ab Angelo ſuſcepiſti: gaude quæ
Fennil æterni luminis claritatem: gaude S. DEl Genitrix
Virgo: Tu Sola Mater innupta, te laudat omnis factura:
Genitrix lucis intercede pro nobis. Hanc Antiphonam
dum quadam die tranſiens diceret, audivit vocem ex eo-

dem Altari procedentem: gaudium mihi annuntiaſti, gau-
dium tibi eveniet. Ah utinam & nobis id ſi non audire,

ſaltem, experiri liceat &c.

6)be⸗ e: Pe ge eeeg Pe is e, A EE ezeses e.

DISCURSUS N.
Super illud : Virgo glorioſa.
Glorioſa dicta ſunt dete Civitas DEl. Pſal. 86.

MARIAA On contentus Propheta Regius DElparam, Patronam
noſtram, vocàâſſe Domum Domini dum pſal. 92. ceci

glorioſa
quia pri- —
ma Virgi nit: Domum tuam decet Sanctitudo Domine; id enim de
nien . Virgine dictum intelligit ”. Bonaventara: etiam ex mente
7 . . . . . .
ater & J. Bernardi & D. Antonini part. 3. 1it. 2 1. c. 4. G. 1. templum
dirgo! appellavit; quando confitetur pſal. 27. ſaſotpimas DEUsmi-
quia Ma-
ter non

cujuscun- t1s videbatur, ad amplitudinem jus declarandam etiam

eled Civitatem DEI nominavit: & primè quidem ſal. 47. mag-

PIal. 56. glerieſa dicta ſant de te Civitas DEl. Et quam ali-
am, inquit Danzaſcenns orat. 1. deé darmit. Virg. DEI incir-
cumſeripti, & pugi llo omnia continentis civitatem intclli.
gimus?

ericor diam tam in medio templi tui. Sed neque hoc illi ſa-

nus Dominas & Idudabilis nimis in Civitate DEI noſtri. tum

delo
Ppo
ne
U o
leree
Crii,
ſe co

4
6

MWaria glorioſa quia prima Virgini. & . 199

gimus? quàâm eam, quæ verè ac modo naturam ſuperante,

DEI verbum, & DEVMcitra ullam circum ſcriptionem ſu-
ſcepit, de qua glorioſa ab ipſo Domino dicta ſunt. ſic ille. Bt
verò gloriofa laudum præconia de illa dicta ſunt tum in ve-

teri teſtamento, tum in novo, ur nihil dicam de SS. Patrum

& ſcriptorum elogij's infinitis: mihi ſatis erit hodie ſi cum
Eccleſia glorioſam dixero, quia Virgo, quia Virgo & Ma- v brima
ter, & Mater non cujuſcunque, ſed DEI Mater. Verùm oth
dicet aliquis, quid ſingularis gloriæ habet MARIA ex eo.
quod Virgo ſit? annoôn plures ex utroque ſexu illibatam

ſer vavêre Virginitatem? annén Barbara, Catharina, Ag-

nes, Lucia, Urſula cum millibus undecim hujus gloriæ ſunt
partigipes? Si idco MARIA glorioſa, quèd inter Virgines
prima extiterit, id etiam dici non poteſt: fuerunt enim eti- .
am ſub veteri teſtamento, qui Virginitatem ſervârunt il- Vide Spi-
. 1 4. “ nellum in
læſam ut Abel, Maria Soror Moyſis, Elias, Daniel, multi- Throno
que alij. Sed quæro ege: fuerithe aliquis, ſeu aliqua, quæ DEI c. 32

ante Virginis noſtræ ortum Virginitatem ex voto obſerv4- ¹ 22

rit? id equidem pro certo aſſeverare auſit nemo : At de
MARIA Patrona noſtra teſtantur Patres, & communis eſt
Doctorum ſententia, emiſiſſe illam votum conſervandæ Vir-
ginitatis. Et quanquam nonnulli cùm D. Thoma 3. Part.
quæſt 28. art 4. exiſtiment conditionatum duntaxat fuiſſe,

ſi DEO placuerit, abſolutum tamen extitiſſe ex contextu

Evangelico evincitur: eccur enim, poſtquam ab An-

gelo audivit ecce concipies, & paries : cur inquam

opponit MARIA: guπνοοäο fiet iſtud quoiam virum non vide D.

cognoſco? jam intellexerat voluntatem DEl, & placitum, Bernar-
ut concipiat, & pariat: igitur ſi conditionatum fuit, quæ- um. ſerm.

. TIdR ſignum
rere eam non oportuit, quomodo fiet iſtud ſine viri con magnum.

ſortio, ſed ſupponere ſe à voto ſuo liberam eſſe, ceſſan- & ſerm. 4.
. —. . .. 1. 8 deaſſumpt,
te conditione. Quod itaque dictis Angeli refragatur;,

1. S CO g-= ⸗

200 Curstus Annui Diſeurſus 1X4
cognito jam Dbl placito, ut concipiat, S& pariat in-
nuit habuiſie votum abſolutum, non commiſcendi ſe viro.

cui jam erat deſponſata. Profectò, verba ſunt & Auguſtini

libro de virginit., non diceret: quomodo fiet iſtud, niſi
DEO Virginem ſe ante voviſſet non quæſijſiet utiqdue,
quomodo promiflum ſibi filium paritura eſſet, ſi viro con-
cubitura nupfiſſet. ita ille. Nupfiſſet verò concubitura ali.
quo caſu, ſi votum foret conditionatum. Unde eidem con-
gratnlane Venerab. Beda homil. de Annunt. exclamat. Verée
gratiâ plena, cui divino munere collatum eſt, ut prima in-
ter fœminas (imò & viros) glorioſiſſimum D60 Virgini-
tatis munus offerret Sic idé. Ei D. Ildephonſus ſerm. 5d de
aſſumpt. de iſta dicitur. Optimam partem elegit: quia pri-
ma omnium fæminarum DEO virginitatem obtulit. ità

ille. Hinc à D. esesre ern 15. de Sanctis ty mpaniſtria

Virginum appellatur: ſicut enim MARIA, ſoror Moy ſis de-
merſo Pharaone in mari, prima ſumpfit tympanum inter
muliercs, ad canendum DEO Canticum, Exodi. 15. di G
MARIA Joachim & Annæz filia, prima carnem ſuam, tan-
quam Pellem tympani voto Virgittitatis emortuam aſſump-
fit, & præivit exemplo ad canendum Canticum, quòd ne-
mo alius cantare poterit, quàam Virgines Apoc. 12. v. 4.
Hinc D. Ildephonſas ſer. 1. de aſſumpi. dicit: Virginem non
qualemcunque „ at unam ex numero prudentum, & Pri-
mam omnium inter primas, quæ vadit poſt agnum proximi-
or, quocù⁴nque ierit. ità ie. Et verò ità futurum prædixit
Davia yfal. 44., Addacentur Virgines Regi pofß eam proxi-
mæ (continentes) ejus aferentur tibi: aferentur tibi in læti-
zia, & exultatione &0. Appoſite D. Bernardus ſerm ſi ſignum
magnum: offerantur inquit Regi Virgines, ſed poſt eam;
nam primatum ſola vendicat ſibi ita ide. Hinc etiam ab eo-
dem mellifluo Doctore bomil. 1. IJuvermiſſas, & epiſt. 147.
Re-

ara
Uiti
Un
Nte
ment
entes

Niag
tgi
Drd

Maria glorioſa quia prima Virgini &c. 201
Regina Virginum, & tract. de aſſtone Domini c. 31. Vir-
ginum primiceria appellatur. A D. Epiphanie hareſi 78.
Princeps Virginitatis: à Cyrido Alexandrino hom. 6, conira
Neſtorium Virginitatis corona: à Chryſologo ſerm. 143. Re-

gina totius caſtitatis, ab Idephonſo ſerm. I. de aſſumpt. faſti-

gium omnium Virginum, & ſerm. z. de aſſumpt. caput Vir-
ginum prædicatur. Hinc etiam ab Idiota Virginitatis pri-
mipila: à D. Bonaventura in ſpeculo c. 2, primitiva Virginum
& in Litanijs de B. V. Virginum ſignifera nuncupatur: nam
ut loquitur D. Ambroſius de inſtitut. Virgin. c. j. Egregia
Maria, quæ ſignum ſacræ Virginitatis extulit, & intemera-
tæ Virginitatis pium Chriſto vexillum levavit. isà ille. Hino
quoque Alberius M c. 8S2. ſupermiſſus Virginum Matrem fu-
sè comprobat, quod omnes Virgines per imitationem ſui

genuerit, & D. Hieronymus lib. I. contra Joviniam. dudum

pronuntiârat: hæc Virgo perpetua multarum eſt Mater Vir-
ginum: ſequitur enim Cant. 4. emiſſtones tuæ paradiſus malo-
granatorum cum fructu pomorum. ſic ille. Hinc denique ab
Eccleſia Virgo Eirginun decantatur: ſicut enim roſa per
excellentiam flos fliorum, & Chriſtus Rex Regum, & Do-
minus Dominantium indigitatur: ſic Maria Virgo Virgi-
num, quòd omncs antecellat. Tu, inquit ad eam D. Ber-
nardus homil. 3. ſupermiſſus non dicam præceptum Virgi-
nitatis, ſed nec conſfilium, nec exemplum habebas, niſi quòd
unctio (ſpiritus Sancti) docebat te de omnibus, & efficax
antè tibi factus eſt Magiſter, quàm filius: prius inſtruxit
mentem, quàm induit carnem. bæc ille. Annon ergo Cli-
entes Mariani Patrona noſtra Virgo glorioſa, quæ omnium
Virginum gloriam exſuperat, quod prima Virginitatem
DEO conſecrärit voto. Sed nolo vos huic prærogativæ diu-

. . .. . . . .
tiùs immorari, altiùs animo aſſurgite, & perpendite præco-

nium iſtud, quòd ita Virgo ſit, ut ſimul & Mater ſit, quòd
— Z Ce in

Virgo fi-
mul, &
Mater.

202 Carsus Annui Diſturſas 1r

in nulla fæminarum reperitur. O miraculum ingens ex.
Clamat S. Gregoriss Niſſenus orat. de Nativiz. Chriſti, Virgo

Mater fit, & Vi irgo permanet. In alijs fæminis, quamdiu
Virgo aliqua eſt, Mater non eſt: cùm autem Mater facta fue-

rit, Virginitatem non habet. Hic verò Virginitas, neque
partum prohibet neque partus Virginitatem ſolvit. iid il-
le. Quis audivit unquam tale? quis vidit huic ſimile? Vir-

g1 ſinè viro gravis datur, inquit Akguſtinus ſer. 1 3. .de temp.
viri neſciam ſermo DEl maritat. Simul facta eſt Mater. &
Virgo, Mater facta; ſed incorrupta, Virgo habens filium,

neſciens virum, ſemper clauſa, ſed non infæcunda aà ile.
Quis vidit, verba ſunt Heſzchij orat. de DEIpar. quis audivit
fertilium agrorum peritus, agrum antè incultum produxiſſe

ſpicam: aut terram non plantatam germinàſſe uvam? vi-
num ſinè vite, aut fluvium abſque Pnte prodeuntem:? its
ille. Quaſi diceret hic producit ager nunquam cultus ſpi-
cam & terra non plantata uvam, hic creſcit vinum ſinè vite,
hic manat fluvius ſinè fonte ſinè ſcaturigine, dum Virgo pa-
rit, & fit Mater ſinè viri conſortio. Prodigio ſimile eſt,
quòèòd Æthna Siciliæ mons, quantum vis ardentiſſimis, quas
eructat flammis interiùs ardeat, extrinſecùs tamen ſupernè
in vertice nivibus candicet; infernè verò ad radicem mon-
tis uberrimum fructum ferat. Hæc miracula naturæ ſunt:

& miracula gratiæ operatus- eſt DEUSin MARA. Oodna⸗
tura non potuit, inquit S. Hieronymas vel potiùs so ronius

ſer. de aſſumpt. ratio ignoravit, uſus neſcivit, hoc DEUs
ſtupendo miraculo in MARIA opere complevit, ut vide-
licet DEVS eſſet homo, & Mater V Virgo. itd ille. Mirabi-
lis conſociatio duorum „ quæ extremè diſtant DEVS, &

homo: nec minus prodigioſa altera, quòd Virgo Mater, &
Mater Virgo. Unde eleganter Sannazarius Posëta in quo-

dam templo Neapolitano Inſeripſit hoc diſtichon.
Partus,

Gigg

dut
non

Unn

Maria glorioſaquia prima Firgini. &. 203
Partus, & integritas diſcordes tempore longo
Virginis in gremio fædera pacis habent,
Stupenda ſunt illa, quæ Meſſiæ tempore futura prædicit
IHaias c. 11. habitabit lupus cum agno, & pardus cum hado ac-
cubabit, vitulus & leo & ovis ſemul morabuntur, vitulus &

urſus paſcentur ſimul & . Vah: quæ hæc diſſidentium ani-
malium concordia diſcors? poteſt tamen hæc arte atque in-

duſtria hominum conciliari: Aſt eandem Matrem eſſe, &

Virginem excedit naturæ vires, excedit & artis. Propter
hoc, inquit, idem Propheta c. 7. dabis Dominus ipſe vobis

ſignum: ipſe dabit non alius, cùm omnium facultatem ſu-

peret: & dabit ſignum, id eſt miraculum grande, & prodi-
gium, ut ſapientes omnes obſtupeſcant: Ecce Virgo concipiet,
& pariet: Ecce Mater, quia Virgo concipiet, & pariet:
Virgo tamen permanſura, quia Virgo concipiet, & pariet,
Unde D. Idephenſas de Virginit. AMARI. c. 2. Matrem Vir-

girnitas non deſerit, Virginem maternus non impedit par-

tus: & Virginem non violat fœtus, & Matrem nobilitat pu-

dor Virgineus. itd ille. Hoc inter tria ſupermiranda ponit

mellifluus Bernardus ſerm. 32. in Vigilia Nalivit. Domini.
Mixtura, inquit, eſt Virgo & Mater, admirabilis plane &
ſingularis. A ſæculo non eſt auditum, quèd Virgo efſlet,
quæ peperit, quòd Mater eſſet, quæ Virgo permanſit. Nun-
quam juxta rerum ordinem Virginitas, ubi fæcunditas præ-
dicatur, nec fæcunditas, ubi Virginitas integra conſerva-
tur. Sola hæc eſt (MARIA) in qua Virginitas, & fæcun-
ditas obviaverunt ſibi: ibi ſemel factum eſt, quod factum

non fuerat, nec fiet in æternum. ità ibi. Huc huc collimat

Eccleſia, dum de illa eanit: Virgo ſingularu inter omnes mitis,
quoniam ut rurſum loquitur D. Bernardus ſerm. 4. de aſſumpt.
Unum eſt, in gdauguo

N

Ce- 2 Nee

204 Cursus Annui Diſcurſus IX.
Nec primam ſimilem viſa eſt, nec habere ſequentem:
Gaudia Matris habens cum Virginitatis honore:
Et paucis interjectis Mariæ privilegium eſt, non dabitur al-
teri: ſingulare eſt, ſed continuò etiam indicibile invenitur.

ità ille. Hinc poſtquam ſponſus cæleſtis gloriatus eſt Cantic.

6. ſe multas habere Reginas, & adoleſcentulas, quarum non
eſt numerus, unam tamen ſibi eſſe ſingularem. Una eſt, in-

quit, columba mea, perfecta mea, ana eſt Matri ſuæ (Synago-

gæ) electa genitrici ſuæ. Viderunt eam filiæ Sion & beatiſſimam
prædicaverunt: Reginæ & concubinæ laudaverunt eam. At
quomodo: ſequitur: quæ eſt iſta, quæ progreditiur quaſi aurora
conſurgens: En Virgineum pudorem in auroræ purpura ad-

umbratum: Pulchra at Euna nimirum plena: en maternam

S

fæcunditatem; Luna enim Solis lumine imprægnata ſine ſui

læſione terras quam maximè fæcundat. Electa ut Sol: en
ſingularitatem Sol enim dicitur, quia Solus inter omnia emi-
cat ſidera ut reliqua fulgorem ſuum neceſſe habeant abſcon-
dere. Idipſum ſuſpiciunt filiæ Sion c. 7. dum ajunt: quam
pulchri ſunt greſſus tui in calceamentis filia Principis. A cal-

ceamentis illam dilaudant, quæ carnis & corporis ſunt ve-

ſtigium, ac indicium. In hoc calceamento, inquit D. Am-
breſius de inſtitut. irgin. c. 5 ſyeciesè proceſſit Maria, quæ
ſinè ulla commixtione corporeæ conſuetudinis Authorem
ſalutis Virgo generavit. ſic ile. Idipſum ſuſpicit, & admi-
ratur Iſaias c. 3 5. v. 2. dum ait: gloria Libani data eſt ei, &

decor Carmeli. Libanus candor ſeu candidatio interpreta-

tur, Authore S. Hieronymo: & erat mons ille candidus
propter nivem in ſummitate continuam: unde Symbolum
Virginitatis illum pronuntiat Theophylactus in Maith. ma-
ternitatis verò imaginem montem Carmelum, qui copio-
ſis ſemper abundat fructibus. Hæc ergo gloria ſoli data eſt

Virgini Mariæ, ut ſit candida Virginitate, fæcunda nihilo-

minus

Maria glorioſa quia prima Eirgini, E'c. 205
minus filiatione divina. En Virginem glorioſam! cujus
gloria ab intus pſal. zæ4. DEl enim Genitricis gloria interna
eſt, nimirum fructus ventris, inquit Damaſcenus orat. 1. de
Nativ. Latebat enimverò Judæos Chriſti Matrem eſſe Vir-
ginem: latebat etiam filium illius ſimul filium eſſe DEl: ſed
enim hæc nova gloria erat Mariæ, quòèòd non tantùm eſſet
Virgo Mater, verùm etiam Mater DEl. O quanta hæc glo-
riæ ſublimitas! quæ ad ipſam pertingit divinitatem. Unde
in ſuo cantico Magnificat inter alia concinit: Lac. I. fecit mi-
hi magna, qai potens eſt: quem locum expendens D. Aaga-

fſtinus ſuper Magniſicat tom. 9. ait: magnum fuit, ut Virgo ſi-

nè virili ſemine filium conciperet, & Mater fieret ſui plas-
matoris: fecit mihi; quod enim in ea ad omnium ſalutem
factum eſt, hoc privilegio dilectionis, ad ejus gloriam ſin-
gulariter eſt ordinatum. itd ille. Eundem Cantici locum

explanans Venerab. Beda ſic in perſona Virginis fatur: mag-

num quia Virgo, magnum quia mater, majus quia utrum-
que ſimul: maximum, quia DEI Marer ſic ile. Namque ut
ait D. Bernardinus ſen. iom. I. ſer. 61I. a. 3. c. 2. nulli crea-
turæ hoc conceſſum eſt, nec homini, nec Angelo, ut eſſet
Pater, aut Mater DEl: ſed hoc fuit privilegium gratiæ ſin-
gularis Mariæ, ut non ſolùm hominis, ſed Mater DEl fieret.

Tanta laus eſt, quam ei attribuimus, quod nec in perſonis

creatis, id eſt Angelis & hominibus, nec in perſonis increa-
tis reperitur hæc incomparabilis dignitas, niſi in una perſo-
na divina, quæ eſt Patris, & in una perſona humana, quæ

eſt Matris. itd ile. Appoſitè in rem præſentem D. Ambro-
ſius de inſtitut. Virginis c. 5. ſpeciale MARIA Domini hos

nomen invenit, quod ſignifirat DEUS ex genere meo. ita

ille. Etenim ut proſequar cum S. Bernardo homil, 3. ſuper-

miſſus. Chriſtus, nec totus eſt de DEO, nec totus de Vir gi-
ne, totus tamen DEI, & totus Virginis, nec tamen duo filij,
C& 3 ſod

206 Carsus Annui Diſcurſus X.
Vide D.
Bernar- fuſpicit Seraphicus Doctor Bonaventara, dum in ſpec. Virgi-

2 de a. Mater filij ineffabiliſſima eſt: ipſa ſola illius ilij Mater, cu-

ſumptio-⸗
ne. jus ſolus DEVS Pater eſt. Mirum ſupra modum mirum,

De hac etiam B. Bernardus ait: ipia eſt noſtræ Virginis glo-
ria ſingularis, & excellens prærogativa Mariæ, quòd filium
unum, eundémque cum DEO Patre meruit habere com-
munem. Haæc Bonaventura. Gaude ergo & MARIA, quòd
præ alijs omnibus hanc gloriam ſis conſecuta, ut prima Vir-
cùnque, ſed Mater DEl. Congratulamur tibi de hac glo-

foveas, & protegas, tanquam DEl Mater jubcas eſſe d& mo-
ri filios DEl adoptivos. E

DISCUIRSUIS X.

Super illa verba duper omne⸗ e.

3 Cant. 1.

chritudine
B. Virgi-

animam-

ſed unus eſt utriuſque filius. ſic ille. Hoc cum D. Bernardo

dum ſerm. zis c., 6. dum ait: MARIE. privilegium eſt, quòd ipſa ſola

quèòd tam maximum privilegium creaturæ eſt conceſſam.

30 eſſes ex voto, ut Virgo ſimul & Mater, nec Mater cujus-

ria ſingulari „nobis verò precamur, ut tanquam Virgo om-
nes carnis illecebras in nobis ſupprimas, tanquam Mater nos

D8 b b Fere fir r Gr iFKEE.

Ecce tu pulchra es amica mea, ecce tu putkm c. 6.

De pul. αUis dubitare audeat ſpecioſam eſſe Virginem patro-
nam noſtram, Clientes Mariani, cùm ſponſus in Can-
nis inter- tico Canticorum ampliſſimum ipfſi præbeat teſtimonium:
na, quoade, 1. quod ſit pulcherrima mulierum: & iterum: galchra ſjunt
gena tua ſicas zurtiuru, cobum Inum ſicut monilia. & rurſum:

Eac

Depulebritudine B. Virg interna, &. 207

Eecce tu pulchra es Amica wea, ecce tu pulchra es, oculi tui colum-
barum. Cant. z. ad cam conſpiciendam ità ſuſpirat: oſtende

mihi faciem tuam, ſona: vox taa in auribus men; vox enim tua

dalcu , & facies tua decora. Visâ verò ejus pulchritudine

exclamat c. z. qum pulchra es amica mea, quàm pulchra es!

& v. 6. tota palchra es amica mea, & macula non eſt in te. De-
nique ut alia præteream Cant. 8. pulchra es amica mea, & ſua-
is & decora ſicut Hieruſalem, quæ Civitas omnium urbium
fuit pulcherrima, præcipuè ob templum Salomonis, cui
opus nullum ſuppar in toto terrarum orbe. Verùm dum
hæc audimus, ſuboriri dubium nobis poteſt, an dicta hæc
de externa corporis forma, an de interna, per quam ani-
ma redditur formoſa, ſint aceipienda: ſicut enim corpus ſu-
am habet pulchritudinem, per aptam membrorum, linea-
mentorum, & colorum ſymmetriam; ità & anima per mul-
tiplicis infuſæ gratiæ, & virtutum ornamenta. Et hæc ſunt,
quæ divinis potiſſimùm placent oculis; hæc ſunt ob quæ di-
vinus ſponſus concupivit decorem ejus. Ecquid enim Dzo,
puriſſimo ſpiritui cum materia carnis, ut ut formoſæ ‚quæ
non aliud refert, quàm ſepulchrum dealbatum, aut venia
ſit verbo, fimetum nive tectum. Fallax gratia & vana eſt

Palchritudo corporis, quæ febriculà corrumpitur, morbo

emarceſſit, morte abit in putredinem & cadaver. At ani-
mi pulchritudo tam diu ſtabilis perſeverat, quamdiu gratia,
quam conſervare in noſtra eſt voluntate. Unde illa belle
floribus comparatur, qui in pratis aut hortis luxuriantes,
miriſicè oblectant oculos: ſed paucarum dierum ætatem fe-

runt, pruinâ decoquuntur, ardore Solis emoriuntur. Aſt
pulchritudo animi ſtellas æmulatur, quæ decore ſuo, ad

ſplendore non deſtituuntur, lucent, ac fulgent in perpetuas
æternitates. Quemadmodum igitur calum DEl ſedes eſt,

terra autem ſcabellam pedum ejas Iſai, 66. v. 1. ſic floridam

licèt

208 Cursus Annui Diſeursus X.
licèt corporis pulchritudinem calcat, & deſpicit ,q in interna
verò delitiatur, & habitat. Hanc igitur quàm maximèad-
amat Numen, hanc in Virginc laudibus extollit cæleſtis
ſponſus, dum omnem ab ea removet maculam & deformi-

tatem, ac inſuper varijs gratiarum;, ac virtutum ornamen-

tis decoram deprædicat. Etenim quis maculam habuiſſe
affirmabit, dum audit: Zoza pulchra es amica mea, & macula

non eſt in ie c. 4. ſeu prout in Hebræo habetur nullus defeltas
eſt in ie. id eſt, ut exponit doctiſſimus Mdiosta de contempla-
tione Virg. c. 3. tota pulchra es Virgo giorioſiſſima non in

parte, ſed in toto, & macula peccati, ſive mortalis ſive ve-

nialis, ſive originalis non eſt in te, nec unquam fuit. ità ille.

Adſtipulatur Richardus à S. Victore ſerm. 9. dum ait: tota
pulchra fuit, quam totam poſſedit gratia, quia nullum in ea

locum habuit peccatum. ſic ille. Verùm cætera gratiæ ac

virtutum ornamenta quis oratorum coloribus, aut ipſiusmet

Eloquentiæ pigmentis deſcribat, ac repræſentet? Non ſnb-
jacent hæc corporeis oculis, unde cùm nihil ſit in intellectu,
quod non prius in ſenſu per aliqualem ſui imaginem, nequit
homo illorum generare phantaſmata, efformare ſpecies,
parturire conceptus. Ut tamen qualem qualem de ijſdem

valeamus adipiſci cognitionem, per ſenſibilium imagines,

ſimilitudines, & ſymbola in ſcripturis ſanctis nobis repræ-

ſentantur. Unde Doctiſſimus Idiota lib. contemplat. Z. V. c.
3. ait: ſpecioſitas tua, Beatiſſima Virgo MARIA deſignatur
per ſeptemplicem ſpeciem, quæ in ſacra Scriptura inveni-

tur: eſt namque ſpecies olivæ, de qua ſcribitur Eccli 14.

Jquaſi oliva ſpecioſa in campis. Eſt ſpecies columbæ, de qua
canitur Cani. 2. vidi ſpecioſam, cut columbam. Eſt ſpecies
Libani, de qua dicitur Cant. 5. ſpecies ejus at Libani. Eſt
ſpecies cæli, de qua legitur Eccli 43 ſpecies Cali cum viſiont

gloriæ. Eſt ſpecies ignis in nocte, de qua ſcribitur Num. .

. operit⸗

S — ————

tll
II

lie
1

6
la⸗
ſer;
10 te
Mitan
. ie,
Conte
(Ein⸗
ſgene
igti 41

–

Depulchritudine B. Virg. interna, &'c. 209
operiebat tabernaculum quaſi ſpeties ignis. Eſt ſpecies arcũs
de qua (cribitur Eccli. 4 3. vide arcum & benedic eum, qui fſe-
cis illum, valde enim ſpecioſus eſt. Eſt etiam ſpecies Solis,
de qua ſcribitur ſapient. 7. eſt enim ſpeciofior ſole. ſpecies oli-
væ con ſiſtit inter cætera in viroris amænitate: ſic tua ſpecies
$ Beatiſſima Virgo MARIA conſiſtit inter alia in fidei ſin-
ceritate. Et ſicut viror paciſicæ ohvæ delectat oculum cor-
poris, ſic fides tua, quæ pacem inter DEVM, & hominem
reperit, delectat oculami mentis. Species columbæ conſi-
ſtit in ſimplicitate, pulchritudine colorum, mutatione &
varietate circa collum: ſic tua ſpecies, 6 Beatiſſima Virgo
MARIA conſiſtit in humilitate, pulchritudine Sanctarum
cogitationum, & doctrinæ varietate, quæ in collo intelligi-
tur, quâ doctrix fuiſti Doctorum, & Magiſtra Apoſtolo-

rum; unde & B. Lucas, cui inter cæteros Evangeliſtas Do-

minicæ Incarnationis deſcriptio attribuitur, Evangelij ſe-
riem à te M ARIA didiciſſe traditur. Species Libani con-
ſiſtit in continua virgultorum fæcunditate, & delectabilium
Horum candore; & ſignificat ò glorioſiſſima Virgo MARIA
candorem tuæ fæcundæ Virginitatis: quia tu es, de qua di-
citur Iſaiæ: egredietur Virgo de radice Jeſſe, & flos de radice
us aſcendet, & requieſcet ſuter eum Spiritus Pomini. De
tua autem ſupereminenti Virginitate juſte dici poteſt, quod
ſcribitur Eceli. 4 . c. pulchritudinem candoris ejus admira-
bitur oculus. Species cæli eſt in viſione gloriæ, & ſignificat
in te Sanctiffima Virgine MARIA contemplationis ſubli-
mitatem: de qua ſcribitur: Eccli 36. ſpzcies mulieris exhilarat

faciem viri, per quod intelligere quis poſſit altitudinem

contemplationis, acceptam eſſe, & placentem in conſpectu
divinæ pulchritudinis. Species ignis conſiſtit in ardore &

ſplendore: in te autem 6 Virgo Beatiſſima fuit ignis chari-
tatis ardens, & ſplendens ante DEVM, & nos miſeros pec-

D d catores

2108 Cursus Aunui Pifurße X.

catores protegens. Et ſicut tu Regina Virginum nomina-
ris, ſic charitas illa tua Regina virtutum appellatur, quia

virtus nomen amittit, quæ charitati non famulatur- -

Arcus cæleſtis fit ex radis ſolis in humida nube, & ſignifi-
Cat Incarnationem filij tui ſuperbenedicti in te: tunc enim
Sol jaſtitix, qui eſt ſplendor Patris, ingreſſurus in mun-
dum, aſcendit ſaper nubem levem Iai. 19. id eſt, ſibi univit
mundiſſimam carnem ſine pondere peccati, quod factum
eſt in tua carne, in tuo virginali utero: & ſic facta eſt viſibi-

lis imago Solis juſtitiæ, cum profuſionis gratia rum plenitu-

dine, ut ſit viſibilis imago Solis, cùm ſit arcus, ſed nonniſi
in die profuſionis pluviæ. Species ſolis conſiſtir in ſplen-
dentium radiorum emiſſione; & ſignificat in te Ad vocata

noſtra Virgine MARIA. largam gratiarum effuſionem in
om nes, quĩ ſe ad te convertunt, quæ es ſole ſpecioſior, &

emiſſone gratiarum fæcundior. Tua ergo ſpecies MARIA,
in corporis caſtitate, in conſcientiæ puritate, in exteériori
converſatione, & in divinorum contemplatione con ſiſtit.
haltenus Idiota. Ruperias Abbhas lib, 3. in Cant. in ilud 6. 4.
qud m pulchra es amica mea: exiſtimat „Dölparæ virtutes in
corporis membris indicatas, dum ait: 6 pulchritudo admi-
rabilis! quam ſic admiratur, & Collaudat pulcherrimus au-
thor pulchritudinis, ſeptem præconijs. Couſideravit ocu-
108, C4 pillos, dentes, labia, genas, collum, & ubera, & pfo
ſngalis dilæctis ſingula decantavit dignæ collaudat ionis ca-
pirula. Laudatur in oculis ſimplicitas, in capillis cogita-
tionum munditia, in dentibus innocentia, in labijs docri-
na, in genis verecundia, in collo humilitas, in uberibus ad-
miranda cum fſæcunditate virginitas. ied ide. Atque ex his
quidem animadvertimus Marianas vi irtutes & gratias eſſe
indicatas, ſed in umbra, non in luce: : quantu ischim illarum

ſit ſplendor, quanta pulchritudo, nondum videmus. omnis
Alm

4

4

4

lia

x

—

Depulchritudine B. Virg. interna, &-. 211
gloria fäliæ Regis ab intus pſal. 44. Glorioſa quidem dicun-
tur de te, Virgo glorioſiſſima, ſed abſquez ee, qued intrinſe-
Qccus latet lantic. 4. . I. & 3. Si virtus oculis cerni poſſet,
—Ajebat Romanus oraror, mirabiles ſui amores in nobis con-
citatet: Quaid ſi gratiæ nitorem & fulgorem in anima juſti
alicujus ſpectare datetur, quam ſtupendos ſui admiratores,
æe aatores non haberet. De caduco Angelo teſtatur Ege-
DR chiel-c. 25. . 1I 3. 6m nis lapis pretioſus operimentum tuum, ſar-
dius,: topazins, & jaſpis, chryſolitus & onyx, & beryllus & ſas
phirus, & carhicalas & ſmaragduas, durum opus decoris zui,
Quale non hoc oculorum ſpectaculum, & delicium formo-
ſam hujuſmodi creaturam intueri, tam multiplici lapidum

n

1 pretioſorum luce fulgurantem, tanta colorum varietate ra-
8 diantem, & coruſcantem? At quid hoc ad pulchritudinem
cælleſtis ſponſæ, & Matris DElI? ſicut enim gratiâ non tan-
u tüm omnes homines, ſed & Angelos, & Cherubinos & Se⸗
S raphinos exuperat, ità & formæ nitore ac pulchritudine.
H Solo DEO cunctis ſuperior cxiſtis inquit S. Epiphanius de
lan dib. Virg. MARIAM alloquens, forimnofior es ipſis Cheru-
„bim & Seraphim & omni exercitu Angelico. itd iſte. Ful-.
e gentiſſimum ſanè ſidus ſolem, ob oculos vobis ponite Clien-
Wtes Mariani, quod omnium gemmarum, & ſtellarum ab-
.“ ſorbet ſplendorem. Si hoc eſt vas admirabile, & opas tXcel-⸗
Uiru

“ KA: Eccli. 7g3. v. 2. i dulce, & delectabile eſt oculis videre ſolem
Eccle. 11. V. 7. hoc & amplius eſt MARIA: eſt enim ſpecio-
Vor ſole, & ſaper omnem diſpoſitionem ſtellarum, Iuci compara.
ta invenitur prior: ſapientiæ . v. 29. hinc Philippis Abbas
in (antic. Tu es ergo omni claritate, & ſplendore ſolis cla-
rior, & ſplendidior: tu ſuper omnem ſtellarum fulgorem
ltes falgentior in veniris; candor quippe es æternæ claritatis. 7e4 .
idt. Et Idiota de contemplat. V. c. z. MARIA Sole & Lund &
in aſtris illuſtrior ſuo lumine, nulla ſui commutatione, au

212 Carsus Annui Diſeurſus X.
viciſſitudine, com plet ac ambit omnia, flammis luſtrat, lu-
ce veſtit; nec enim illi ſuccedit nox. ſic ille. Redctè igitur

illi acclamat Georgius Nicomediens. oras. de oblat. û pulcher-

rima pulchritudo omnium pulchritudinum : 6 DEl Geni-
trix pulchrorum omnium ſummum ornamentum ſie ife.
Neque miremur hoc Sodales Parthenij: etenim filius DEl,
ſicut Matrem ſuam voluit ſibi proximam dignitate; ità eti-

am voluit quàm proximè gratijs ſibi aſſimilari. Quod ſi er-

go ipſe ſpecioſus formà præ filjs hominum, non quoad corpus

duntaxat, ſed etiam quoad animam propter gratiarum re-
dundantium fulgorem, non eſt ambigendum præ alij's Ma-

trem ſuam formoſam, & ſpecioſam effeciſſe. Et ſi ipſe eſt
candor lucis æaternæ, & ſpeculum ſinè macula DEl AMajeſta-
tis, & imago bonitatis illius. ſapient. 7. v. 26. Quidni &
ipſam talem efformàârit, amor enim, aut pares invenit,
aut ſimiles facit. Unde Gregorius Niſſenus in Caneica homil.

4. ei quæ pulchra facta eſt, rectè dicit verbum: à mali qui-

dem ſocietate recedens mihi appropinquâſti, appropin-

quans autem primariæ & exemplari pulchritudini, ipſa
quoque pura facta es, veluti quoddam ſpeculum confor-
matum meo characteri ità ille. Hinc Rupertus in Cantic. ait:
Virginem pulchritudine divina pulchreſcere Richardusd

§. Laurent. lib. 9. de laudib. Virg. affirmat illam habere im-

preſſum ſibi decorem divinæ ſmilitudinis. Richardus ilto-:
zinus in Cant. c. 19. aſſerit, omnes quidem Virgines eſſe

ſpecies Chriſti; Beatam autem Virginem eſte ſpecialem
ejus ſpeciem., Joann. Geometra in Catena Gracorum Patrum
ſaper illud: Spiritus ſanctus ſuperveniet in te: ait: inviſibi-

lem ſuam formam, in te obumbraticè depinget, vel etiam

ipſum ſpiritũs ſigillum in te exprimetur. Idem ipſe bymno
3. ità, cecinit:
Gaude Virgo decus naturæ, pulchraque imago

Quæ

S -= —

Depulchritudine B. Virg. interna, &c. 21
Quz ſummi genium continet artificis,
Annon ergo veriſſimè pronuntiavit Andreas Cretenſis oras.
de dermit. DElparam alloquens: eximia pulchritudo, à
DEO ſculpta ſtatua, rectè deſcripta vivi archerypi imago.
itd ille. Annon rectiſſimè Auguſtinus ſer. 3. de aſſumpt. Si
formam DEl te appellem, digna exiſtis. Si ergò DEl filius,
Soleſt, MARIA ſolis forma eſt, ſolis imago eſt, in qua pul-

chritudo DEl pulcherima & Candor lucis æternæ velut in

ſpeculo reſplendeat. Hinc ſaiæ 3 o. v. 26. dicitur: & erit
lax lunæ, ſicut lux ſoli: & Apoc. 1 2. mulier amicta ſole quaſi
Virgo ſolem alterum induiſſet, ac in ſe repræſentaret.
Quapropter cæleſtis ſponſus, cùm ſuam in ſponſa intue-
retur imaginem & formam: ecce ajebat Cant. 1. v. 14. tu
pulchra es amica mea, ecce tu pulchra es. At quoniam ſpon-
ſa meminerat, ſe ab illo ſuam habere pulchritudinem, ſi-
cut imago ſolis in ſpeculo habet à ſole, mox velut Echo gra-
tiarum reponit: v. 15. ecce tu pulcher es dilecte mi, & deco-
rus. Quaſi diceret explanante Ruperio in hunc loc. Vera
dicis mihi: ecce tu pulchra es: & ego dico tibi: ecce tu

pulcher es, quia tu pulchritudo mea es. Quèd ego pul.
chra ſim, tibi tribuendum eſt, imago enim tua ſum. ità

Rupert. Cùm aliquando Mater Caroli VIII. Galliæ Regis

cognomento Pulchri, corporis ipſius lineamenta, ad om-
nem decorem formata penitiùs conſiderâſſet, in has eru-

pit voces: quàm pulcher es fili mi! repoſuit ille: Mater

imago tua ſum ego. Ita quidem illi laudibus luſerunt, &

colluſerunt, quod formam corporis attinet. Atin eadem
corporis imagine, non eadem ſemper mentis imago, & mo-
rum ſymmetria eſt. Vult & Cleanther, ait argute Tersal-
lianus lib. de anima. c. 5, non ſolùm corporis lineamentis,

ſed etiam animæ notis, ſimilitudinem in filios reſpondere,
P

de ſpeculo ſcilicet morum, & ingeniorum, & affectuum
D d 3 ita

214 Carsus Aunui Diſe f X.
imd ille. Tale ſpeculum filij fuit Mater DEI, imago creata
bonitatis increatæ, ut in eadivinarum gratiarum, & virtu-
tum ornamenta, & leneamenta illuſtriſſime reſplendue-
rint. Quod ſi igitur pulcherrimus ille inter filios, illa pul-
cherima inter filias hominum, ità tamen, ut hanc pul-
chritudinem, non filius à matre, ſed Mater à filio ſit con-
ſecuta. O qualis Societas! exclamart Hagol ictorinus ſerm.

de aſſumpi. totus pulcher totam ſibi pulchram ſociat: ego

totus pulcher, & tu tota pulchra, ego per naturam, tu per
gratiam: ego totus pulcher ſum, quia totum, quod pul-
chrum eſt, in me eſt, & tu tota pulchra, quia nihil quod

in te eſt, turpe eſt: pulchra in corpere, pulchra in mente.
itd ille. Er ſubdit: O digna digni! formoſa pulchri, mun-
da incorrupti, excelſa altiſſimi, Mater DEI, ſponſa Regis

æterni hac ille. Unde ipſe DEl ſilius apud S. Brigittam lib.
I1. revelat. c. 51. ſic loquitur: Angeli conſiderant, alter
alterius pulchritudinem, & pulchritudinem omnium ani-
marum, & omnium corporum admirantur. Sed animæ

tuæ pulchritudinem vident effle ſuper omnia, quæ creata
ſunt, & corporis tui honeſtatem excellere omnes homines,

qui creati ſunt, & ſic omnes Angelos, & omnia, quæ

creata ſunt, excellit pulchritudo tua. beæc ibi. O quàm

igitur dulce! quam delectabile erit videre B. Virginem in

gloria! Ecce quàm glorioſum gloriæ MARI privilegium,
inquit D. Bonaventura in ſpeculo Virg. c. 6 quod ipſa in glo

ria, glorioſiſſima erit: glorioſum gloriæ MARI privile-

gium eſt, quòd quidquid poſt DEUM pulchrius, quidquid
dulcius, quidquid jucundius, in gloria eſt, hoc MARIA,
hoc in MARIA, hoc per MARIAM eſt. Glorioſum om-

nino gloriæ MARLE privilegium eſt, quèd poſt DEIIM

major gloria noſtra, majus noſtrum gaidiumm e MARIA
elt.⸗ Unde Bernardus: ſumma goria Leſt, O MARIA poſt

Do-

lei

Depulchritudine B. Virs. interna, & . 215
Dominum te videre, Hæt Bonavenz. Hanc gloriæ Virgineæ
pulchritudinem altiùs conſideraâſſe viſus eſt Clericus ille,
de quo ex ſeculo Exemplor. diſtinct. 8. S. 69. Jpinellus in
Throno DEl c. 5. . 61. Paulus Barry in anno S. 17. Auguſti.
ita enim ille ad videndam B. Virginem cxarſit, ut crebris
flagitaret precibus voti ſui compos fieri, Et verò tandem
impetravit, præmiſſus enim à Virgine de cælo Angelus ei
nuntiavit, voti compotem illum futurum, hac tamen ad-
jectà conditione, ut oculorum uſu impoſterum privaretur:
indignum enim eſſe, oculis, quibus eam viderit, aliquid
terrenum impoſterum intueri. Annuit Clericus Angelo
tamen interim recedente, cogitare cæpit, ſe oculis pri-
vatum miniſterio Eccleſiæ inhabilem fore, adeôque vitæ
neceſſaria mendicando conquirenda eſſe: ſtatuit igitur B.
Virginem intueri uno tantùm oculo, eéôque dextro, ut ſer-
varet ſiniſtrum, qui Canonicus dicitur, quòd in Canone
Mliſiæ illius uſus ſit perneceſſarius. Apparente igitur ſibi

B. Virgine, ſiniſtrum clauſit oculum: ſed cùm admirabi-

lem illlus videret, pulchritudinem, nec ea ſatiari poſſet,
etiam alrerum oculum jamjam aperturus erat: at interim
viſio diſparuit. Hic ille non tam doluit, quêd uno oculo-
rum deſtitutus eſſet, ſed quèòd non utroque Virginis pul-
cCchritudinem aſpexiſſet, eſto etiam illo orbatus foret: uti-
nam totus fuiſſem oculus, ajebat ille, ut pleniùs eam vidiſ-
ſem. Denuo itaque preces fundit ad DEI Matrem, ut ſe
iteratò ſpectabilem præbeat, contentum ſe etiam altero o-
culo ſpoliari. Satisfacit votis illius benigniſſima Virgo,
eùmque non tantùm ſua pulehritudine mirifice recreat, ſed
etiam impuni hoc oculo, amiſſum reſtituit priorem. Nun-
quid & noſtrum aliquem inceſſit cupido hujuſmodi felicita-
te donari? at vereor, ne indigni adhuc hujuſmodi viſione
cenſeamur. Memorat loc. cit. Barry Henrico à Calſtris

Or-

216 Carsus Annui Diſcurſus XIlI.
Ordinis S. Dominici aliquando repentè extinctum eſſe in-
cubiculo lumen, & alio fulgentiori totum conclave eſſe il-
luſtratum: ſed & vox audita eſt, quæ eum proprio nomine
compellavit. Hic ille attonitus: quid hoc audio inquit?
tum Mater DEl, quam ſummopere ille amabat, & cole-
bat, repoſuit. Ego ſum MARIA Mater JESII. Mox
ille præ reverentia in terram proſtratus ſupplicat: Sancti ſſi-

ma Virgo, & amantiſſima mihi Mater, ſi tu es, oſtende
mihi amabilem & valde decorum aſpectum tuum: aſt. illa
reſpondit: Fili mi Henrice, adhuc infans es, creſce, &
poſtea me videbis. Id ipſum nobis dictum arbitremur, qui 6
in ſpiritu, & rebus ſpiritualibus infantes ſumus: quidi
etiam ſordidi & ſordidati non tantùm peccatis levibus, ,
ſed gravibus 2 coblyrio inunge ocalos tuos, ur videas Apoc. 3. ,
v. 17. emunda lachrimis pænitentiæ conſcientiam tuam: j
beati enim mundo corde, quoniam ipfi DEIM, & Dei- ze
param videbunt.— =ä Ne⸗
2) y ee Ee E A5 N Ar S Yr N A Ae e Nr ei e
„PDISCIRSUS XI 2
Iterum ſuper hæc verba: Super omnes ſpecioſa. unt
ELtior

Ecce tu pulchra es amica mea! ecce tu pulchra es n

. n
C.ant. I. tus
. . eie⸗
B Virgo Uoniam ab exteriori ſpecie, nos homines formamus xren
mimo judicia; cùm internaanimi decora, ſicut & vitia nobis lunl
um pul- . . ——
chrinadi. Don pateant, exinde non parum confert ad æſtimationem HDũÜ
nis corpo- apud homines conciliandam, uti veſtium elegantia; ſic & en
rexx. Ccorporis venuſtas. Atque indè evenit, ut etiam ſi certis ex- un

perimentis manifeſtæ ſint animi dotes, ingenij perſpicacia,⸗ it, 4

pru-

B. V. miraculum pulchritudinis corporeg. 217
prudentia, fortitudo, eloquentia, in agendo dexteritas, &
hujuſmodi: illuſtriores nihilominus reddantur formoſo in

corpore, formâ decorem, & gratiam ſuperaddente; etenim
. ut Pozta canit: gratior eſt veniens pulchro de corpore virius.
Haabet ehim hoc vel ſola corporis venuſtas, ut primùm qui-
1 dem oculos, de hinc verò animos ſpectantium, ad ſui amo-
i rem alliciat; cùm é contra deformitas, & turpitudo avertat
utrumque. Quisquis alios in ſui amorem pellicere nititur,
1 abſurdus moribus externis Diogenes non ſit, aut deteſtabilis
forma Lherſites. Quam ob rem ipfa Incarnata DEl Sapi-
CWentia, ipfe filius DEl, dum in terris viſas eſt, & cum homi-
nibus converſatus eſt prout Baruch Propheta loquitur c. 3. .
Haele. quanquam non elegerit divitum opes, magnatum fa-
ℳ ſtum, aut domicilia, deformitatem tamen reſpuit, & pul-
u Cchritudinem corpoream adamavit, ut eſſet ſpecioſas form

2 pre hilzs heminnm, uti Vates Regigs prædixcrat gſal. 44.
Nec diſſimilem ſibi habere voluit Matrem, ſed pulcherrimam
iner mulieres prout eam appellat Cantic. 1, v. 7. Hinc illam
6 affatur ibidem. v. 1 ecce tu pulchra es amica mea, ecce iu pal-
chra es, Rurſum c. 4 ingeminat. Quam pulchra es amica
mea, qudm pulchra es. Bis pulchram compellavit, ut non
„ tantùm interiorem ejus venuſtatem indicaret, ſed etiam ex-
teriorem, non tantùm animi, ſed & corporis. Tota pul-
chra es inquit Hugo Victorinus ſerm. de aſſjampt. pulchra es
ℳ intus, pulchra foris, intus in corde, foris in corpore; intus
rubicunda, foris candida, utrobique compoſita: rubicunda
6w per charitatem, candida per virginitatem, compoſita per
humilitatem. Totum, quod in te eſt, pulchrum eſt, & ni=

u hil ineſt tibi, quod ſit ſordidum; in toto grata, in nullo in-
grata: in toto places, in nullo diſplices: pulchra per natu-
. . „. . .
ſac ram pulchra per gratiam, pulcherrima fies per gloriam. itdà

G, ie. Hoc amplius comprobat Alberias M. apud Barradium .
letl Ee

Pe om,

218 Carsus Annui Diſcurſus AI.
tom. 1. lib. 6. c. 9. ubi ait: quemadmodum corpus Chriſti,
quòd DES ſupernaturaliter per ſe ipſum formavit, eſt per-

fectiſſimum, atque pulcherrimum in natura, quoad fieri
potuit ſecundùm ſtatum viæ; ſic corpus Virginis ad hoc im-

mediatè ordinatum, fuit pulcherrimum ſecundùm ſtatum
viæ, quod natura per ſe operans facere poteſt. Ideo dici-
mus, quòd ſicut Chriſtus fuit ſpecioſus præ filijs hominum:
ſic Virgo pulcherrima fuit inter filios hominum, & quod
ipſa habuit ſummum, & perfectiſſimum in pulchritudine,
quod potuit eſſe in naturali corpore fæmineo ſecundùm ſta-
tum viæ, operante natura. Hactenus Albertius: cai ſimilia
ſcribit Dionyſius Carihuſianas lib. 1. de laudib. Virgin. art. 35.
dum ait: à planta pedis, uſque ad verticem capitis, nihil pe-
nitus fuit in Virgine, neque in corpore, neque in anima in-
decens, reprehenſibile, indecorum; imèò totum fuit divinæ

ſapientiæ circino formatum pulcherrimè, circumciſum ab
omni ſuperfluitate, pleniſſimè, ac ſpecioſiſſime operatum.

Nempe ſicut Chriſti humanitatem, propter ejus perſonalem
cum DEO unionem, decuit omni perfectione naturæ, &
gratiæ, in termino excellentiæ præfulgere: ità ipſius Geni.
tricis perſonam, poſt unigeniti ſui humanitatem, oporte-

bat in omnibus ſic ornari; quoniamepoſt hypoſtaticam in

DEO conjunctionem, non eſt alia tam vicina, ut unio Ma-
tris DEl, cum DEO filio ſuo. hæc Dienyſ. Argutè idipſum
expreſſit doctiſſimus Cardinalis Caietanas in opaſe. dé ſpyaſmo

virg. Virgo inquit ille, credi debet ſimilis fllio per omnia

quantum fas eſt: Chriſtus autem pulcherrimus fuit, ergo &

Mater ejus. ità ille. Et quidem hanc ſimilitudinem inter fi-
lium & matrem adſtruunt etiam Patres vetuſtiores, ut non
tantùm in ſtatura & lineamentis, ſed & in colore cutis ſihbi
fuerint quàm ſimillimi, ut videre eſt apud spinellam in Thro-

no DEI. c. 5. n. 5g & 55. mihi ſatis ſit Auguſtinus, qui *R
. 29.4

cl
fl
ft
re
M
lb
len
Unt
e
nit
an
Ole
mogt
hr
lilet
Gin
1
ninhe
ein
ig Ut

B. V. miraculum pulchritudiniz cerporezæ., 2 19
20. ad latres in Eremo ait: in cælo qualis eſt Pater, talis kli-
us: & in terra qualis eſt Mater, talis eſt ſecundàùm carnem,
& filias. Nimirum quemadmodum in humanis fieri aſſo-
let, ut filij plerumque matrizent, ſeu ſimilitudinem Matris
referant in vultu, & moribus, ità multò magis filius DEI,
qui ſinè Patre de ſola Matre natus eſt, unius Matris debuit
habere ſimilitudinem, ut rectè Tertullianus de Corona militis
pronuntiârit: fæminæ facies Chriſtus ESUS. Huc etiam
collimavit D. Bonaventura in ſpeculo Virg. c. 14. ubi ait Pul-
cher utique fructus Chriſtus eſt, qui ſpecioſus formâ præ
ſiliss hominum eſt: ſi autem pleniùs cognoſcere volumus
fructûùs hujus pulchritudinem, recurramus ad ipſam arbo-
rem pulcherrimam, requiramus ipſam pulcherrimam ejus
Matrem. haæc Seraphicus Doctor. Et quam vis iſta robur ſuum

habeant, attamen cùn ipſamet veritas dicat ex fructu arbo-

rem cognoſcendam eſſe, aſſeramus magis ſpecioſam eſſe
Matrem, quia filius fructus ventris illius ſpecioſus eſt præ fi-
lis hominum. In ipſa B. Virgine, ait Raymundus Lullus Ere-
mita lib. de laudib. Virg. c. 15. eſt pulchritudo corporalis in
tanta magnitudine, quæ reſpondet pulchritudini filij ſui,
quæ eſt pulchritudo major omni pulchritudine creata. itaà
ille. Unde ſicut in Revelationib. S. Brigitiæ lib. g. c. 7o. legi-

mus Chriſtum, dum eſſet in hac vita, ſuo aſpectu adeo con-

ſolari conſueviſſe eos, qui eum intuebantur, ut qui aliquâ
triſtitiâ tenebantur, dicerent: eamus, & filium MARIA
videamus, ut ſaltem eo tempore à triſtitia relevemur: ità
legimus eidem S. Briginæ revelatum in ſermone Angelico c.
I3. quod quemadmodum DEVS, & Angeli, de Virginis
animæ venuſtate gratulabantur in cælis, ita etiam gratiſſima
ejus corporis pulchritudo, omnibus eam cernere cupienti-

baos, utilis fuit, & conſolatoria in terris. itd ibi. Atque hinc
. S . . . „ — „
facilèé colligi poteſt, quascunque Helenas ac Veneres Græ-

. Ec 2. Ceix,

220 Cursus Annui Diſcurſas XI.

5

ciæx, quaschnque Floras, ac Cynthias Italiæ, quascunque
6, Racl

Rebeccas, RKacheles, Eſtheres Palæſtinæ, velut vitrum fuiſ-
ſe ad eryſtallum, velut æs ad aurum, velut umbram ad veri-

tatem. Sara uxor Abrahæ palchra nimis Geneſ. 12. Rebec-
ca decora nimis : virgéque pultherrima, & incognita viro. G-.

neſ: 24. Rachel virge, decora facie & venuſto aſpecta Geneſ.

29. Eſt her formoſa valde, & ineredibili pulchritadäine, om-
nium ocalis gratioſa, & amabilis videbatur. Eſther. c. 2z. Quàm

non formoſæ filiæ Job. de quibus c. æ2. dicitur: non ſunt in-
ventæ mulieres ſyeetvſaæ, ſicut ſiliæ Job in aniverſa terra. Ve-

rm has inter omnes primatum tenet Mater OEl atteſtante
D. Gregorio Nazianz, in tragædia Chriſti Patient. ubi inter

alia ait: inter pudicas & pulcherrimas, atque verecundas
rima. Fuerint aliæ pulchræ & decoræ, hæc fuit ipſa pul-
chritudo, & formoſitas, ſicut ait: Damaſcenus sorat. 1. de aſ-

ſampt. ornamentum generis humani & univerſæ creaturæz

decus. itd ile. Etenim ut loquitur Ladov. Bloſius in pretat.
Eccleſ. 4. ſpecioſiſſima Virgo clarior ſole, fulgentior ſtellis,

fragrantior roſis, candidior lilizs, pulchra ſuper omnem

pulchritudinem, grata ſuper omnem honeſtatem. Alius
aliquis apud Niermhergiam de Affeltn erga B Virginem c. 17.

aſleverat: ſi omnes arenæ maris omnia terræ gramina, om-

nes atomi ſolares, omnes ſtellæ cæli mutarentur in totidem

Soles- ſimal tamen juncti, non æquarent charitatem Mariæ.
ità ibi. Neque mirum id nobis videatur Clientes Mariani,

ſquidem, ut annotarunt Doctores & §S. Patres, divinus
quidam ſplender vultum ejus irradiabat. Si enim S. Stepha-
ni facies in Concilio viſa tanquanmz faries Angeli actor. 6. .

ult. Si à conſortio Domini, ità radiavit facies Moyſis, ut

non poſſens inten, dere Pilij, ſraël in faciem Mapfis propter glori:
azw Vulius éjas z., Cor. 3. . 7. quidni dicamus, & eredamus
Beatiſſimam Virginem idipſum habuiſſe. Sane antiquiſſi-
mus

1

Nib
in
bla
e,

1 9
6Ppe
Niib
Nie⸗
y.
Nemn
Corl
Comnpl
i
Che

ſd⸗

life
Aaden
ogo
e r
o
Hlenc

B. V- miraculum pulehbritudinis corporeæg, 221
mus Dodor Origenes aſſerit, Virginem poſt verbi divini In-

carnationem ita radiaſſe, ut Joſeph ſponſus eam intueri mi-
nimsè poſſet: ità enim exponit illud AMasth. L. v. 2 5. & non

de cagecg tete eam, doner peptérit. Sed & univerſim pronuntiat
6AKRichardus Vibtorinus in Cantic, c. 26, ubi ait: non dubitan-
„ dum amoris ignem, & interiorem candorem exterius in
6 Virgine lucere, ut quæ puritatem Angelicam habuit,
C vultum etiam Angelicum haberet. itd ile. Similiter
Dronyſ. Carihuſßtanus lib. I. de laud. Virg. c. 36. Virgo.
Quo abundantioribus divinorum chariſmatum infuſio-
um nibus fuit præventa ; eòô hæc ipia exuberantia magis

in ejus refulſit vultu, ac viſu: & quò quotidie in omni
gratia ac virtute, & in omni luce contemplationis Theori-
cæ, & myſticæ Theologiæ ſplendore, in puritate interna,
Sanctitate Angelica excelléntiùs profecit; eòinterior il-
la, ac divina ſinceritas luminoſa, evidentiùs in ejus facie
apparebat, atque ut quidam etiam magni doctores dicunt,
H viſibiliter radiabat. hæc ile., In hujus rei confirmationem
Nicolaus Polonus ſer. 1I. de aſſumpt. part. 1I. ſicut & Maſſret
Ver. 56. refert exemplum de Eremita, qui viderit B. Virgi-
nem in vivis adhuc degentem mira luce, & pulchritudine
coruſcare: ſed quoniam fidem majorem meretur. Quèd
complures recenſent de S. Dionyſio Areopagita S. Pauli Apo-
ſtoli diſcipulo, i llud memorandum cenſui verbis Dionyſij
“ Carthaſiani in 1. ſent. diſtinct. 16. 4. 2. In opuſculo, inquit,
quod de laudibus electiſſimæ MARIÆ.edidimus, e (criptu-
ries fide dignis retuli, & probavi, quèd divinus Dionyſius
quadam vice terram ſanctam intravit, & Joannem acceſſit
Apoſtolum rogans, ‚ ut ſe ad ſanctiſſimæ Virginis Chriſti-
feræ præſentiam & conſpectum introducere dignaretur.
Quo bacto illuſtriſſima. ac honeſtiffima Virgo, in tanto
ſplendore, ſublimitate, & gloria, oſtenſa f Raiemasn Dio-

222 Cursus Annui Diſcurſus AJ
nyſio, quèd præ ſtupore ruens in terram deſen: & re-
verſus ad ſe dixit: niſi ex ratione, & fide cognoſcerem in-
viſibilem DBUM, non aliam putarem Deitatem, quam Vir-
ginem hanc ſublimem. lIdem ſer. 2. de Nativit. Virg. re-
feort D. Dionyſij ad S. Paulum tota Epiſtola (quam etiam
recitat Spinellas in Throne DEIc. 5. a. 57.) unde viſionis hu-
jus admirandæ veritas deſumpta eſt. Et fama quidem hu-
jus pulchritudinis ad S. Ignatium Martyrem pervenit, unde
& ipſe magno eam videndi deſiderio exarſit, ſic enim ſcri-
bit ipſe in Epiſtola ad S. Joan, Evangeliſtam. Sicut nobis à

fide Gignis na:ratur,in A RIaA Matt JES, humanæ naturæ,

natura Sanctitatis Angelicæ copulatur. Et hæctalia excitave-

runt viſcera noſtra, & cogunt valde deſiderare aſpecum
hujus, ſi fas eſt fari, cæleſtis prodigij, & ſacratiſſimi ſpe-

Gaculi. ſic ile. Annon ergo MARIA ſuper omnes ſpecioſa,
quæ ipſiusmet pulchritudinis eſt miraculum & prodigium.
Quod quidem ſtupendum magis evadit, quando tantæ San-
Gitati reperitur conjunctum, ut nullum, impuriſſimum
licèt hominem, ad ſui concupiſcentiam, vel carnis deſide-

ria irritärit. Audiamus D. Ambroſiaum de Inſtitut. Virg. c. 7.

loquentem: tanta, inquit, erat ejus gratia, ut non ſolùm

in ſe virginitatis gratiam ſervaret; ſed etiam his, quos vi-

ſeret, integritatis inſigne conferret. Audiamus D. Bona-
ventkramin 3. ſent. diſt. 3. art. 2. 4. 3. Quidam inquit,
Judæorum aſſerunt, hoc mirum fuiſſe in Virgine, quòd

cùm eſſet pulcherrima, tamen à nullo unquam viro fuerit

concupita. Audiamus D. Thomam in z3. ſent. diſtinét. 3. 4.

1. art. z. quaſtiunculà 1. ad 4. Gratia, inquit, ſanctifica-

tionis in B. Virgine, non tantùm repreſſit in ipſa motus illi-
citos, ſed etiam in alijs efficaciam habuit, ità, ut quamvis
eflet palchra, d null ounquam potuerit concupiſci. itd ille.
FHinc eleganter in rem noſtram Rubpert us Abbas exponit il-

lud

2
nſae

1. . mireculen pulchritudinis corpores. 223

lud Cantic. 2. ſitui lilium interſpinar &c. Lilium, inquit eſt
MA RIA; aliæ verò Virgines ſunt ſpinæ: tum quia habent
in ſe aliquid culpæ, & peccati fomitem, tum etſi mundæ
ſunt, atque innoxiæ, aliorum tamen oculis ſpinæ exiſtunt,
quæ pungunt, vel leviattactu, vel curioſo aſpectu. Eili.
um ſinè ſpinis eſt MARIA miri candoris, miræ virtutis,
qua nec oculus, nec læditur animus, quia nihil in ea culpr „
nihil fomitis, nihil ſcintillæ, unde aliorum concupiſcen-
tia exardeſcat. Hac quippe ſingulari Prærogativa, excel-
luit, ut rara venuſtas, ac pulchritudo „ quam virgineo cor-
pori natura aſperſit, quæ in alijs puellis ſolet eſſe blanda vo-

luptatis illecebra, in MARIA potens fuerit caſtimoniæ in-

citamentum. hæc Rupertus. Amplius affirmat Author Mar-
garitæ. quaſt., ult., morali, dum ait: reſpicientes Chriſti

& Virginis divinum valtum, non poſito adtuali obice, ſta-

tim movebantur ad deteſtationem peccatorum, einenda-

tionem vitæ, & maximam devotionem; ex quodam cæ-

leſti fulgore, in eorum vultu radiante. itd ille. Ecce Clien-
tes Mariani, quàm pulch ram habemus Matrem quàm ama-
bilem? quàm omni honore, & amore dignam: Quod ſi

ctiam ſponſam illam habere lubet, non dedignabitur; mo-

dè nos caſtitate, & ſanctitate dignos præſtemus. Etſi enim
ſponſum habeat D. Joſephum „tamen jam in Cælo ſinè in-
vidia plures admittit, quin & ambit. Ità deſponſavit ſibi
S. Robertum adhuc in utero matris, ſic B. Alanum de Ru- Vide P.
pe, ſic B. Hermanum de ſtein-feld, cui etiam nomen Jo. arr) iu
ſephi indidit. Sic etiam S. Emericum Ungariæ Regis fili-23. Jan-

um: hic enim, cùm ob ſueceſſorum in regao propagatio- nuarij.

nem, à Proceribus adactus eſſet matrimonium inire, pri-

ma nocte ſponſam carnalem deſeruit, & MARIX Virgini ſe

addixit. Occurebat menſæ nuptiali aſſidenti Emerico, ſe
conſuetum officij B. V. penſum nondum abſolviſſe: itaque

petitâ

224 Cursus Annui Diſecursus XI.

petitâ veniâ, in proximum abit conclave, orat; & ubi ad
antiphonam Nonæ deveniſſet, & legeret: pulehra es, G
decora filia Jeruſalem: ecee apparet ei B. Virgo Angelis

comitata, & ait: ſi ego ſum pulchra, & decora, quid me
dimittis, & ſponſam ducis aliam? ſi hanc amere mei di-
miſeris, me ſponſam in cæleſti regno habebis. Hic ille
conſilium Virginis ſecutus, mutatis veſtibus clam profugit,

eremiticam vitam egit, factus dehin Patriarcha Aquile-

gienſis. Rem fuſius oratorio ſtylo proſequitur Pexenfelder
in Horta Mariano allocut. I. Spinellus E 4al5. Non invitatus
à Virgine, ultrèò præſumpfit, in ſponſam ſibi aſſumere illam

S. Etmundus Adoleſcens, deinde, Archiepiſcopus Cantua-
tienſis, voto enim Virginitatis ante imaginem ejus fado,

55*
annulum ſponſalitium aſlumpfſit, in quo Ave M ARlA de-

ſcriptum erat. Verè hic dicere poterat illud ſapient. 8. v.
2. hanc amavi & exquiſivi à juventute mea, & quaſevi ſpon
ſam mihi eam Wamere , & amator faltus ſam formæ illius.
Hunc imitatus juvenis alius, ut refert Vincentius Bellaacenſ.
in ſpeculo Hiſtoriali lib. 7. c. 8&7. ille enim templum, priui-
quam ſe luſui daret, ingreſſus, imaginem Beatiſſimæ Virginis,
antequã orabat, contem platus, ità pulchritudine illius captus

eſt: ut anulum, quem ab amiſia ſibi jam deſponſata acceperat,

digito ſibi ſubtraxerit, & ſtatuæ Beatiſſimæ Virginis in digi-

tum, quem protenſum gerebat, inſeruerit. Et ecce digitus mox
contractus eſt, in ſignum acceptationis. Verùm cùm à ſponſa
carna li expedire ſe nequiret, nuptias cum ea celebrat: In

ipſis his nuptijs monetur à B. Virgine ſibi comparente, H
fidem ſi ſibi in annulo datam ſervet; ſed, quòd rem factam
jam immutari non poſſe crederet, negligit. Apparet iterum
eidem Beatiſſima Virgo, poſt epulas nuptiales, dum ſalrui

alij vacant, ſed non ſinè comminatione ſecuturarum Pœna-

rum, Hic ille oculos aperichs, clam ſe ſubduxit, & vi-

taN

—

N

Nterm
Epio
Lect
ſ,
1/ 4
r),
ilen,
ore ſe
ari
hiſo
niigel
u 41
len 0
n iſten
lmilen In

Eh

B. Virgo berſlu paſſtonem dehigrata, &c. 22 5
4 tam religioſam in abdito egit. Vide parry in anno J. 27,
B Januar/j. HM W

,
DISCURSUS XII.

Iterum ſuper eadem verba: ſuper omnes

becioſa.

iu

rue Nigra ſum ſod formoſa. Cant. I.
i Podunm KRuth è terra Moabitide, quò fame urgente

Ru ſeceſſerat, redijſſet in patriam ſuam Bethlehem civi- ee 16.
tatem; mox à concivibus agnita, dicebantque mulieres paſſionem

ſi digito eam monſtrantes: hac eſt illa Noëmi, illa dilaudata denigrate,
fA celebrata à pulchritudine corporis fæmina, illa ſpecioſa Bar niarty⸗
facie, blanda vultu, decora morum honeſtate. Verm rij formoia
giH hæc audiens Noëmi, reponebat: Nè voceti me Noeëmi, feca.
mn id eſ: palchram (hoc enim in Hebræa lingua Noëmi ſignifi-
Ccat) ſed vocate me Mara id eſt amaram, quia amaritadine
cetf valae replevii me omnipotens Rath. 1I. v. 20. Ecce enim tem-
Pore peregrinationis, & abſentiæ meæ, multa me mala, &
g amara invenerunt: maritum amiſi, duos filios perdidi; qui
if⸗ mihi lolatio ſit, nullus eſt ſuper: ne igitur vocetis me Noë-
n mi id eſt pulchram ſed vocate me Mara, id eſt amaram,
1 quia amaritudine valde replevit me omnipotens. Equi-

elt⸗ . . nr
1 dem Clientes Mariani, dum conſideramus hoc tempore
nnr Chriſtum patientem, & Mariam compatientem, videtur
unb ſimile quid auribus meis inſonare: dum enim celebramus,

“ & dilaudamus Virginem noſtram Patronam noſtram, ſu-
per omnes ſpecioſam tam quoad formam corporis exter-

226 Cureus Annus Diſcurſus XII

nam, quàm internam animi, audire videor MARIAM nG-

Ita D. Ber bis loquentem: ne vocetis me Noôëmi, id eſt pulchram,

Senenſ.

nardinus ſed vocate me nigram: aut fuſcam, id eſt turpem & defor-

tom, s. ſer. Matam: ità enim jam dudum dixit Cans. I. i ec n V. g,

2. art. r. & . S. apertis: nolite me conſiderare, qubd /nſca ſi.
C. 4

mn ,guia

decoloravit me ſol. Quis ille ſol non ille, qui uoridi⸗ in

horizonte noſtro oritur, & occidit, qui hyemem & æſta-

tem, diem & noctem ſuo acceſſu & receſſu, facit; ſed

Sol jaſtitie Chriſtus filius meus, Sol ille divinitatis ſicut

enim ab æſtu ſolis aduruntur hominum facies, ut nigreſ-

cant, & obfuſcentur veluti fumo, aut fuligine;

ità ego 4

Sole divinitatis, à filio meo decolorata ſum, dum ipſe eſt in
vitæ ſuæ meridie, in matura ætate, & X(late „ in ſummo
nempe amoris intenſiſſimi ardore, in ſua nempe paſſione
qu4 ſummam erga nos homines dilectionem oſtendit: ma-

lorem enim charitatem nemoe habet, qnam ut animam ſaam po-

nat pro fratribus ſuis. Hic ergo ſol in æſtu ſui amoris de-
nigravit & decoloravit me, quia ipſo patiente, non poſſum

non compati, tanquam Mater ejus naturalis, & cùm ipſe

pugnis, flagris, ſputis, vulneribus uſque adeo ſit deforma-
tus, ut non ſit ei ſpecies, neque decor. Iſaj. 52. quomodo

poſſum ego eſſe ſuper omnes ſpecioſa: amor enim aut ſimi.

miles invenit, aut ſimiles facit; doleat i igitur ille, & non
ego? lugeat ille: & non ego? 7 deformis ſit ille? 7 & on

cgo? opprobrium hominum ſit ille, & abjectio plebis, e 8

non ego? 2 abi viſcera materna, ubi amantium aſſimilatio:
igitur nigra aut fuſca ſum, quia decoloravit me ſol in paſ-
ſione ſua. Ita fere exponunt locum huno Guilielmus, &

Hailgrimus Cardin. cujus poſtremi verba ſunt.

Nunce B.

Virgo loquitur de dolore, quem habuit tempore paſſionis
filij ſui: nigra ſum ,deſpecta, & obfuſcata, obſcura, de-
colorata, quia decoloravit me ſol moriens. decolorem me

fecit

10
n
ele

—

B. Virgo per ſilii bPaſſionem denigrata, Sec. 227
fecit ſol obſcuratus, & obfuſcatus, de qua ſolis obfuſcatio-
ne dixit Iſaias loquens de Chriſti paſſione: non eſt ſpecies ei,
neque decor, & vidimus eum, & non erat ei aſpectas, deſpe-
btun, & noviſemats virorum, virum dolorum, & ſcientem
infermilatem, & quaſi abſcon dstis Vultus ejss, &&α repatavi-
mue um quaſi lepreſam ; abſçonditus enim fuit in eo vultus
potentiæ divinæ, & apparuit in doloribus infirmitas huma-

næ naturæ: unde habitus eſt deſpectus, neque reputatus

filius DEI. Ipſo ergo ſic deſpecto deſpecta eſt & Mater nec DEl
Genitrix reputata eſt: unde ait: Nigra ſum in apparentia,
& deſpecta tanquam Mater leproſi; ſed formoſa in verita-
tis exiſtentia, & tanquam vera DEI Genitrix glorioſa. Ni-
gra ſum ſicut tabernacula Cedar, quia non reputor taber-
naculum Regis juſtitiæ, ſed ſicut cæteræ Matres, quarum
ventres ſunt tabernacula filiorum mæroris, ad tenebrarum,
reputata ſum inter tabernacula Cedar, quod interpretatur
tenebræ; vel mæror, hæc Hailgrinn. Quantum verò te-
nebræ hujus mundi illum obfuſcaverint in filij paſſione,

facilè eſt perſpicere: dum enim filius ejus tractatur, &

plectitur, ut malefactor, ut doctrinæ falſæ ſeminator, ut
blasphemus, ut Cæſaris Romani perduellis, ut ſeditionum
author; dum crucifigitur ut latro, quid amabè cogitan-
dum de illius Matre? annon ignominia fllij redundat in

Matrem? ex fructibus coram cognoſcitur arbor. Matt.

5. Qui verò mærore non contabeſceret? dum filium ſu-
um ſciens innocentiſſimum, ſic barbare ſic crudeliter,
tanquam beſtiamt, non hominem intuetur tractari, d¶uſm
DEl filium videt eſſe factum in derilum, & in ſimilitudi-
nem improperij. Annôn flagra, & pugni fili), Matris ſint
flagra, illius vulnera Matris ſint vulnera, illius dolores
Matris ſint dolores, illius mors ſit Matris mors. Verorum

amicorum, ſeu vere ſe amantium omnia ſunt communia,

Ff DS “ tam

2

228 Cursus Annui Diſcurſus XII.
tam fada proſpera, quàm adverſa, eò quèd amans cum
amato ſit cor unum & anima una; etenim amans plus eſt
ibi, ubi amat, quàm ubi animat. Quoniam conglatinata
erat anima Jonathæ, animæ David, ut loquitur ſoriptu-
ra, quantùm non indoluit de morte illius? veluti ſi ſibi il-
lata eſſet ; aut dimidium cordis ablatum. Sicut Mater
ajebat ille. z. Reg. I. anicum amat filinm, ita ego diligebam

te. Aſt quantum Mater unicum amet filium, patet in

Agar Geneſ. z21. præ dolore enim nimio non poterat vide-
re puerum ſiti morientem, ſed ad jactum ſagittæ diſceſſit
ab co. Patet in ſunamitide. 4. Reg. z. quæ mortuo uni-

co filio ad pedes Eliſæi proſtrata, nec loqui poterat, nec
avelli, uſque quò Propheta reſuſcitando filio animum ad-
jiceret, & operam. Patet denique in Anna junioris TIo-
biæ Matre, quæ, quèòd filius præter condictum diem diu-

tius emaneret, non tantùm quotidie ſummitatem montis
conſcendebat, ut redeuntem videre poſſet eminus, ſed
& flebat irremediabilibus lachrimis lamen oculorum ſuorum,
baculum ſenectutis ſuæ, ſolatium vitæ, ſpem poſteritatis ſuæ,
ut ait textus Tobiæ 10. v. 4. Et tamen nihil de morte illius,
aut ægritudine, aut adverſitate aliqua illius inaudie-
rat. Quid ſi intellexiſſet occiſum à latronibus in via?
quid ſi ſpoliatum, & graviter vulneratum? quæ lamenta, &
tormenta hæc Matris fuiſſent? At vero DElpara ſuismet
ſpectabat oculis filium tenerrimum, ſpecioſum: & pretio-
ſum præ filizs hominum, agnellum innocentiſſimum, tra-
QGari ut ſtultum, cædi ut maleficum, crucifiigi ut latronem

cum latronibus, & non lugeat? non excrucietur? non fleat

lachrimis irremediabilibus. Quis, inquit S§. Anſelmus de

lamentat. Virg. æſtimare poteſt, quantà triſtitiâ, mærore, &

dolore, vulnerabatur cor maternum, ſuper unici & natura-
lis filij paſſione, quem tam caſtè concepit, tam gaudiosè pe-
. perii,

— —— ——

—

6
lio
l
ter
pun
cet
e
Tun
dole
iler
ſeat.
er)
lern
vi
g,
Aan
inuul
eſſen

HPH intüni

cclchr
ſolt
temnad
n, 4
Ca
nobis I

4
N

leli
on
In
dune
tel

iene.

D.
nus,
ſent
cd
uk
inn.

a
. Se

mo, W

ubn⸗
uemo⸗

ℳ

B. Virgo per ſilii paßionem denigrata, &c. 229
perit, tam dulciter aluit? vidit eum ligatum, & ſolvere non
potuit; vidit corpus vulneratum, & vulnus ligare non va-
Iuit: vidit ſanguinem in faciem fluere, & abſtergere ne-
quivit: caput inclinatum, & ſuſtentare non potuit: flen-
tem, & præ triſtitia vonſolari nequivit, audivit eum dicere,
ſitio, & eiaquam miniſtrare non valuit. Hæc ille. O viſcera
materna! exclamat S. Bernardus ſuper Evangelium: ſtabat
Jaxta crucem J Ebl Mater efus, quanta fuit intra vos commo-
tio in illo tempore, cùm diſſecaretur oculis videntibus, &

laceraretur caro illa Sacroſancta, quæ intra vos tam dulci-

ter à Spiritu S. eſt compacta-- nam noveras integrum cor-
pus filij tui egreſſum de utero virginali; & ecce videbas dila-
ceratum, & conſciſſum vulnere ſuper vulnus, manus cla-
vis Confixas cruci, & pedes perforatos as latus & c. ità ille.
Tanta eſt vis ſympathiæ inter cognatum ſanguinem, ut uno
dolente, vel afflico patiatur & alter, eſto abſens ſit, eſto nec
alterius ærumnas, aut calamitatem videat, aut famâà cogno-
ſcat. At quæ major carnis conjunctio eſſe poteſt, quàm in.-
ter Matrem DEI, & ejus filium? an non veriſſimè dicere po-
terat: hoc nunc os ex oſſibus meis & caro de carne mea Geneſ. 2.
v. 2 3. cùm ab ipſa ſola ſit generatus: ſi enim, verba ſunt Ri-

chardià S§. Laurentio lib. I. c. y. Eva dicta eſt una caro cum

Adam, quia de coſta ejus formata, ab eo tantùm educta, &

in nullo ab eo enurrita; multò meliùs dicetur caro Chriſti,

eſſe una cum carne B. Virginis, quia non de coſta ſed de

intimis viſceribus, imò de puriſſimis ſanguinibus Virginis
educta, ut ait Pamaſcenus, & non extra, ſed intra ejus glo-

rioſa viſcera decem menſibus educata. itd ille. Eandem au-
tem ad illam ætatem perſtitiſſe probat Saarez. tom. z. in 3.
pari. diſp. 2. ſect. 2. & patet ex Auguſtino in pſal. 9 5. ubi ait:

de carne MARIÆι carnem accepit, & ipſam carnem Mariæz

nobis manducandam ad ſalutem dedit. ſic ille, Quod ſi igi-

Pf 3 turx

230 Cursus Annui Diſcurſas XII.—
tur una caro fuit JESU, & MARIE „quomodo illo dolente
non doleat Mater, illo patiente illa non compatiatur per na-

turalem ſympathiam: ſane D. Hieronymus ſerm. de paſtone

ait: quot læſiones in corpore filij, tot vulnera in corde Ma-
tris: clavi, quibus corpus Chriſti pendebat in cruce, & cor
Virginis confixum habebant: nullum ictum recipiebat cor-
pus, cui non triſtis Echo reſponderet in corde Matris. ſic il-

le. Et Arnoldus Carnotenſ. de laaudibus Virg. ſtabat juxta cru-

cem Mater ejus, cujus mentem dolor crucis ſimul crucifige-
bat: omnia quæ in corpore Chriſtus patiebatur: ipſa patie-
batur in anima isd ille. Ipſa Virgo doloroſa revelavit hoc

§. Brigitiæ lib. 1. c. 3 5. cùm inquit, naſceretur ex me (filius
meus) ſenſi ego; quod quaſi dimidium cor meum naſcere-
tur, & exiret ex me. Et cùm ipſe pateretur, ſenſi, quèd

quaſi cor meum patiebatur: ſicut enim illud, quod dimidi-
um eſt extra, & dimidium intra, æquè ſentit dolorem,
quod intus eſt, ſic cùm flagellaretur, & pungeretur filius
meus, quaſi cor meum flagellabatur, & pungebatur. itd ibi.

Atque hoc eſt ‚quod voluit ſponſus à ſponſa, filius à Matte
Cant. S. v. 6. pone me ut ſignaculam ſuper cor tunum, ut ſigna-

culum ſuper brachium tunm, quia fortis eſt ut mors dilectio.
Petit enim hic ſponſus, ut tam in corde, quàm in operatio-

ne, quæ per brachium ſignificatur, habeat impreſſam ſuæx

paſſionis imaginem: ſicut enim ſignaculum ſive ſigillum,
figuras, & imaginem ſibi inaratam, & inſculptam in molli

cera exprimit. Itaà Chriſtus paſſionis ſuæ lineamenta, & lit-
turas in corde Matris vult eſſe expreſſas per vivacem appre-

henſionem, & compaſſionem. Non vult enim inferio-
rem eſſe Paulo Apoſtolo, qui dicebat Galat. 6. v. 17. ſlig-

mata Domini JEötl in corpere meo porto. & Galat. 2. V. 19.

Chriſto cenfixus ſum cruci. Ipſum exemplar mortis Chriſti
inquit Ubertinus Caſalius lib. 4 c. 25. tanquam ſigillativa im-
pre ſſio,

Pot⸗
texit
i,
imna
ſan
Chn,
lenen
tner
aN
Nreſſio
Prti
ehitn y0
ſherce
in corce
in
ttiz⸗

l

U

gr.
E

B. Virgo perſlipaſßtionem denigrata, &'c. 23t
preſſio, totam mentem Virgineam ſculptura ſimili figura.
vit, ut meritò dicatur JESUS Matrem afficiens, ſcilicet ad
ſe faciens, quia totam eam in ſuæ mortis ſimilitudinem trans-
formavit. itd ile. Memorat Spondanus ad ann. 141 5. ecx Ni-
deri formicario lib. 4. c. 6. Marchionem Badenſem habuilſ-
ſe lapidem, â ruſtico in agro repertum, qui exquiſito natu-
ræ miraculo, quacunque ſui parte inſpiceretur, Chriſti
Crucifixi exactam imaginem diſtincte referret. Refert eti-
am Cantipratanus lib. I. apum. c. ult. capti vum Chriſtianum
fuiſſe apud Barbaros, & licet perbenigne haberetur 4 ſuo
Domino, nunquam tamen videbatur Iætus, alijs concapti-
vis exultantibus: unde cauſam interrogatus ab Hero ſuo,
reſpondit, non poſſe lætari ſe, quod in mente, & corde ſuo
ſemper haberet Salvatorem ſaum Crucifixum. Hoc re-
ſponſo Dominus ſive exacerbatus, ſive ſciendi cupidus, an

res ità ſe haberet, mandat ferro pectus illi aperiri, cor exi-

mi, & inſpici, & ecce invenitur in eo perfectiſſimé expreſsa
imago Crucifixi. Habemus etiam Authoritate ſedis Apo-
ſtolicæ confirmatum corpori S. Franciſci Seraphici impreſ-
ſam eſſe ſimilitudinem Crucifixi: apparens enim eidem
Chriſtus in ſpecie Seraphini mentem ipſius Seraphico inte-

riuùs inflammavit ardore (verba ſunt S§. Bonaventuræ 17.
Sepiembris in Breviario) carnem verò Crucifixo, conformi

exterius inſignivit effigie, tanquam ſi ad ignis liquefacti-
vam virtutem præambulam, figillativa quædam eſſet im-
preſſio ſubſecuta. iià ile. Quod ſi hæc Chriſtus ſervis ſuis
præſtitit, quidni præſtaret dilectiſſimæ ſuæ Matri: quid

enim voluit, quando dixit pone me us ſignacalum ut ſigillum

ſuper cor tuum, niſi ut patientis & Crucifixi illius effigies

in corde illius exprimeretur? Unde D. Bernardus de lament.

Virgin. Vulnera, inquit, Chriſti morientis, erant vulnera

Matris dolentis, talis in ipſa relucebat effigies, qualis ab ob
jecto

232 Curtus Annui Diſeurſus XII.

jecto corpore, ſcilicet filij reſultabat. itd ile. Quid eſt, in-
quit, Laurentius à S. Victere de laudib. Virgin. c. 5., quòd
Dominus dicit per lſaiam: torcular calcavi ſolus, & de gen:.
tibus non eſt vir mecum, Verum eſt Domine, quòèd non
eſt vir tecum; ſed una mulier aderat, quæ tibi Crucifixo,
omnia vulnera ,quæ tu ſuſcepiſti in corpore, ſuſcepit in
corde. bæc ille. Jam ergo ſcire poſſumus, quid vaticinari
voluerit Simeon Sacerdos Luc. 2. v. 3 5. quando Beatiſſimæ

Matri prædixit: & tuam ipſius animam pertanſibit gladius.
quoniam, ut ait D. Ambroſius in Luc. nec littera, nec hiſto.

ria docet MARIAM gladio vitam finiviſſe: voluit nimirum

indicare, tantam illius, in paſſione filij fore compaſſionem,
ut ei, veluti ſi gladio transfixa eſſet, vitam eriperet, niſi di-

vinitus ſervata fuiſſet. Tribulationem gladij nomine ſig.

nifſicatam eſſe, ait Auguſtinus epiſt. 79. (vel ut aliæ editio-
nes citarit 60.) quâà materna anima vulnerata eſt doloris af-

fectu. ita ille. Similiter Joan. Damaſcenus lib. 4. de ſide c. Iyr
dum eum inquit, quem DEtI M gignendo nôrat, ut ſon-
tem ac facinoroſum morte affici conſpiceret, intimis cogi·

rationibus, tanquam gladio diſcerpebatur: atque ità in-

telligendum eſt illud: & tuam ipfſius animam doloris gla-

dius pertranſibit. ſic äle. Dum hæc recolo, ſuboritur mihi

dubium „cur amantiſſimus Matris ſuæ filius, non voluerit

illam priùs mori, antequam pateretur & cruci affigeretur,

ne videre poſſit tam crudelem, & ignominioſam fſilij paſſio-
nem ac mortem Joſephum patrem ſuum putatitium voluit

mori antè, cur non & Matrem? cur illam ſic morte ſua vo.
luit afflictam, ut eadem tormenta ſentiret in corde, quæ ip-

ſe in corpore: Richardus à §. Laurentio lib. 3. delaugit. Virg.

ait: voluit ſiquidem filius ut omnium Sanctorum ſpecioſis

titulis participaret Mater ſua, imò univerſam Sanctorum

pulchritudinem excederer, & ſicut appellatur Virgo Virgi-⸗
num,

tion

lac
tuti
dad
hern
tan⸗
i⸗
Gum .

(einr

kien⸗
arrx
4 .

emce
Prmn
fiit dol
drucelt

doti

7

„

B. Virgo per ſilui paſsionem denigrata, & c. 233
num, ità & Martyr Martyrum debeat appellari. iid ille. Ni-
mirum veriſicari oportebat, quod dicebat in Cantit. c. 1. ni-
gra ſum ſed formoſa: nigra quia decoloravit eam Sol divinus
in paſſione, ſed formoſa, quia per paſſionem ſpecioſum ti-
tulum conſecutura, ut in rei veritate ſit Regina Martyrum.
Cui filius ut poſſit dare præmium, ait Albertus M. ſupermiſſus
efe. c. 201. voluit communicare paſſionis meritum. ſic ille.
Sedenim, ideéne cenſenda Martyr aut Regina Martyrum,

quèòd Chriſto compaſſa ſit? ità eſt, ità teſtatur Chriſtus ipſe

in revelationibus 3. Brigittæ lib. I. c. 25. ubi ad Mattem ait:

teſtimonium perhibeo tibi, quèd tu in paſſione mea plus

fuiſti, quam Marrtyr. iid ibi. Et ratio ſuffragatur, quoniam

alij Martyres paſſi ſunt in corpore, in anima verò conſola-
tionibus divinis affluebant, uti Stephanus, cui lapides tor-
rentis dulces fuerunt, uti Laurentius Tiburtius & c. Aut ſi
hac dulcedine cæleſti deſtituti erant, non tamen patieban-

tur inviti, nec dolebant ſe pati pro Chriſto. At Mater DEI

patiebatur in anima, tuam enim ipſius animam doloris gladius
pertranſibizs: quantèò igitur præſtantior anima eſt corpore,
tantò excellentius eſt Martyrium Virginis, aliorum SS. Mar-
tyrio. Hoc ipſum animad vertit Sophronius ſerm. de aſſumpt.
dum ait: B. Virgo DEl Genitrix quia in ea parte paſla eſt,
quæ impaſſibilis habetur, ideo, ut ità fatear, quia ſpiritua-
liter, & atrociùs paſſa eſt gladio paſſionis Chriſti, plus quam
Martyr fuit. itià ile. Idem affirmat S. IUIdephonſus ſer. 2. de
aſſumpt. & rationem adjungit, quia, inquit, in animo, non
minùs amoris, quàm mæroris eſt intus gladio vulnerata.

Idem con firmat Anſelmus de excell. Virg. c. 5. dum ait: verè

pertranſivit animam tuam gladius doloris, qui tibi amarior
fuit doloribus cujusvis corporeæ paſſionis: quidquid enim
crudelitatis inflictum eſt corporibus Martyrum, leve fuit,
aut potiùs nihil, comparatione tuæ paſſionis, quæ nimirum
Gg ſua

23 4 Cursus Annui Diſcureus XIl.
ſua immenſitate transfixit cuncta penetralia benigniſſmi
cordis tui. itd ille. Verè novum exclamat idiota de B. Vrg.
part. 12 contempl. 5. & inauditum fuit Virginis Marcyrium,
quia cum alij Martyres paſſi fuerint in corpore, B. Virgo paſ-

ſa fuit in anima & corde, juxta prophetiam Simeonis dicen.

tis: taam ipſius animam pertranfibit gladius: non enim potuit
videre filium ſinè affectu materni doloris, & ſic omnis pla-
ga filij, fuit tribulatio, dolor, & triſtitia cordis Matris. Alij
etiam martyres etſi tormenta ſentiebant in corpore, inte-
riori tamen conſolatione reficiebantur in mente: etſi enim
corpora pertranſibant gladij tormentorum pro Chriſto, ta-
men animæ eorum delectabantur in Chriſto: ſed B. Virgo
torquebatur in Chriſto, & totam ejus animam tribulationis,
& doloris vchementia poſſidebat. hæc ille. His ſimilia haber
D. Bernardus prout refertur in oficio de Compaſſione B. Virg.
noct. 2. Richardus à S. Laurent. lib. 3. de landibus Virgin. att:

—

— — — —

1
l
Per
De⸗
gui
er
dun
num
it 1

ipſa fuit Martyr in anima, & gladius doloris, qui pertranſiit
animam ejus in unigeniti paſſione, pro amariſſimo omnium
Martyrio computabatur. Dilaudat liber 2. Machabaor. c. 7.
admirandam mulieris fortitudinem, quæ ſeptem filiorum
Mater, immane ſupplicium intrepidis ſpectabat oculis. Iam
rande Martyrium, inquit D. Cyprianus in exhortat. ad Mar-
iyres: DEO præbuit virtute oculorum ſuorum, quàm præ-
buerunt filij omnes paſſione membrorum. Et D. Augaſtinus
ſerm. 109. de diverſis. c. 6. ait: illa videndo in omnibus paſ- “
ſa eſt, facta Mater ſeptem Martyrum, ſepties Martyr, 4 flijs
non ſeparata ſpectando, & filijs addita moriendo-. Videbat
omnes, amabat omnes, ferebat in oculis, quod in carne om-
nes. itd ille. Nec minus aliquid de Virgine Matre cogitan-
dum eſt: nam ut ait Arnoldus Carnotenſ. de laudib. Virg. quod
in carae Chriſti agebant clavi, & lancea, hoc in ejus mente
compaſſio naturalis, & affectionis maternæ anguſtia opera-
batur.

—7

Uinen
J
n
onat
Eenn

illapen

n 4
uma
inciez⸗
ſhreti
E ic
ter i
4 atri,
Nrlent

ſen

ſonn
N
ie
11.
onnt.
Ulis⸗ 1
1

Hnm,
44

B. Virgo per filii paſsionem denigrata, &c. 23 5
batur. ità ille. Unde illam ſic alloquitur Sö. Bonaventara in
ſtimul. amoris c. z. quod ipſe in corpore, tu in corde paſſa
cs, nec non ſingala vulnera per corpus ejus diſperſa, in tuo
corde genialiter ſunt unita; quia nempe tuam ipfius ani-
mam doloris gladius pertranſivit. itd ille. Dudum mihi vi-
ſum éeſt in his verbis: taam ipſius animam duram eſſe locu-
tionem latini idiematis, aut latere emphaſim aliquam;
cùm plano ſermone dicendum foret: tuam ipſam animam
pertranſibit gladius: cur enim ipſius? & cujus ipſius? ſi non
Beatiſſimam Virginem connotat? ſed difficultatis meæ ſo-
MWitionem reperi in non ignobili & vetuſtioribus Authore,
qui Poſtillam ſuper Evangelia Dominicalia concinnavit:

5 „ . . . R .
Corra nomen eſt illi. Is ergo ait, ponomen ipſius referen-
dum eſſle ad Chriſtum, ut ſenſus ſit tuam ipſius Chriſti ani-

mam pertranſibit gladius. Unde præcitata verba ſic eluci-
dat: tuam animam, quæ eſt ipſius Chriſti filij tui per amoris

vinculum; diligebat enim Chriſtus Virginem Matrem ſicut

animam ſuam. Vel ſic: tuam ipſius ſcilicet Chriſti animam,

quæ quidem tua eſt per amorem intimum: diligebat enim

Virgo Mater animam Chriſti, ſicut ſuam, imè impropor-

tionabiliter plus quàm ſuam. haæc ille, Hoc ipſum innuere vi=
detur S. Bernardinus Senenſ. tom. 3. ſer. 2. art. I. c. I. ubi

illa verba: tuam ipfius animam ponderans ait: Quod ver-
n

bum antrorſum & retrorſum conſideratum, illarum dua-
rum animarum, ſcilicet Chriſti, & Virginis miram doloris
indicat participationem, & transformationem, ac ſi dica-

tur, ipſius animam tuam, aut tuam ipſius animam pertran-
ſibit gladius. ità ille. Quando igitur Chriſtus patiebatur,

& quidquid paticbatur, idipſum patiebatur Beatiſſima
Mater in anima ſua, quoniam anima Chriſti erat anima
Matris, & anima Matris erat anima Chriſti. Unde ad rem
præſentem locutus eſt D. Bonaventura Dominic, 1, peſt Epiph.
Sg 2 S Ma-

236 Cursus Annui Diſeurſus XII.
Maria ſentiens hoc, quod & in Chriſto ESU: in animo
chim illi Martyri, commartyt, vulnerato, convulnerata,

crucifixo concrucifixa adſtabat. ità ille. Si ergo Chriſtus

Rex Martyrum, etiam MARIA Regina Martyrum cen-
ſenda eſt. Alij Martyres fuerunt moriendo pro Chriſto,
(ità loquitur Guilielmas Pariſiens. in cap. 3. Cant. ) hæc com-
moriendo Chriſto, Martyr fuit, & commartyr Chriſti: il.
lorum corporale, Matris ſpirituale, ac proinde præſtantius
fuit Martyrium; plus enim eſt commartyrem Chriſti, quâm

Martyrem Chriſti: Martyres ſuo, hoc eſt hominum ſangui-

ne, ſed MARIA filij DEl ſanguine intus rubebat. ità ille,
Eleganter etiam Erneſtus Architepiſcopus in ſuo Mariali c.138.
in rem præſentem loquitur: Meritèò MARIA inter Martyres
primatum tenet quia cæteri poſt Chriſtum, & pro Chriſto
paſſi ſunt: MARIA verò & pro Chriſto, & in Chriſto, & in
cruce Chriſti, & pro totius mundi ſalute in ſimilitudinem
Chriſti paſſa eſt. ità ille. Quid ſibi velit aſcenſus purpureus
in ferculo Salomonis Canit. 3. v. 10. explanat appoſitê cita-
tus Guilielmus dum ait: creavit ſibi altiſſimus Matrem, cujus
Virgineo utero portaretur. Et quoniam eidem glorioſæ
Virgini, & Matri, de munere, cjus, qui natus eſt ex ea, ad
culmen perfectionis non defuit Martyris ſublime meritum,
ſequitur ergo in ferculo aſcenſus purpureus. itd ile. Jam
verò quàm gloriam exinde ſit conſecuta in Cælo, quam au-
rcolam Martyrij, quia longum foret dicere, videri poteſt
Spinellus in ihrono DEIc. 11. ut tamen pateat nigram fuiſle
ſimulque formoſam dico breviter cum D. Baſilio Seleucienſi
orat. de Annunt. Virgô univerſos Martyres ſuo ſplendo.
re tantùm excedit, quantum Sol reliqua 5
aſtra. ità ille. .
——

—

DlSCUR-

Omen malum valedicere Sodalitati, &c. 237
23) 5 3 Ee 1 N e e 3 A t K ar de⸗

fcd
nn

* DlISCURSIIS XIII.

Super illud : Vate νalde decora.
Sub umbra mea requieſcite udic. 9. V. 1 5.

Uemadmodum amara eſt animæ ab amico ſibi corpo- Omen ma-
re ſepatatio; ità non minùs eſt acerba Pyladis ab Ore lum vale-
. D. . . . „dicere So-
ſte, Caſtoris à Polluce, amici ab amico, maxima verò filij dalitati,
Uum à Matre, ſi eam, ut debuit, tenerê, & fortiter adamavit 3vel ſervi-
R quò enim magis unum cor, atque animæ fuerunt eò violen- cio y. Nir⸗
i . . —— . . . . z bo⸗
a tior diſſolutio: quò fortius vinculum, eò majori niſu rum- Sun veré
3 . .- .— . . ⸗ . .
pendum. Et hoc erat, quèòd cùm primæ Chriſtianitatis inhæreres

ſtudlt. .
ar plantulæx, amantiſſimum ſibi Paulum Apoſtolum, Magi-
i0 ſtrum ſuum, nutritium ſuum & Matrem in fide deberent
8 perdere, cùm eis à Mileto diſcedens valediceret, prout le-
e gere eſt Actor. c. 2 0, magnus fletus factus eſt omnium, & pro-
e cumbentes ſuper collum Pauli, oſculabantur eum, dolentes ma-
e ximè in verbo qubd dixerat, quoniam amplins faciem ejus
non eſſent viſuri. v. 38. Hoc ipſum erat, quòd cum
Apoſtoli ad ſepeliendum corpus B. Virginis mirabiliter con-
örcnn veniſſent, & jam jam eodem ipſo privandi eſſent, quod la-
ki pide ſepulchrali in monumento recondendum erat; quàm
n acerbum illis fuit ab eodem ſeparari: Jam præſentiâ Virgi-
nis, quæ poſt filij DEl in cælos aſcenſum unum illis erat ſo-
gent latium, conſilium, & adjutorium in terris, ſpoliati erant;

4 & nunc etiam aſpectu corporis per tumulum ſpoliandi? 3
hinc illæ lachrimæ, illi gemitus, illa ex alto pectore ducta
ſuſpiria: vale valde decora: jam ultrà delitioſiſſimam fa-
. 6G4 z3 UU ciem

238 Curstis Annui Diſcurſus XIII.

tuitu, quæ ſæpe percepimus. O quam ſæpe recitaàrint il-
lud Cantic. 6. v. I2., revertere, revertere Sulamitis, rever-
tere, revertere, ut intutamer te. Quoniam tamen hanc
naturæ legem, filij veròo DEl voluntatem, atque etiam ex-
emplum Perſpicicbant, acquieſcendum illis erat, maxi-

maherent conjunctiſſimi. Verùm eorum hic commiſe-

Videre in
ſimili ma- tate, ab obſequio & famulatu ſponte ſe ſeparant: conci-

teſt Pbexen-

natore Hi-
ſtorico hi-

quam menti, infames domos & ſocictatem frequentare,
quàm æ des ſacras & Sodalitia Mariana. Què vadis? ſic

te vertes miſer, ubi aliquando reſipiſcere, ac converti vo-
lueris? Patrona & advocata reorum apud DEUM eſt MA:

ciem tuam non viſuri, non accepturi ſolatia ex illius in-

méè, cùm licèt divellerentur corpore, animo nihilominus
randa venit inſenſibilitas, qui à Virginis amore, à Sodali-

teria po- piunt àteneris, à piorum alloquijs, & cxempfis, aliquem
felder in igniculum, ſed ubi is extinctus eſt inter Libertinorum ga-
Concio. neonum ardelionum conſortia, dicam apertiùs, ubi ſocie.
tatem & fraternitatem i injerunt cum potatoribus, ſcortatori.
Rier, 533. bus, lurconibus, tum verò ajunt longum vatle pietati, &
Sodalitati, longum vale DEO & Virgini Matri. O lon.
gum formoſa vale tibi Virgo MARIA. Negliguntur con.
ventus, frequens Sacramentorum uſus remittitur, vilipen-
duntur Sodalitatis leges, earum obſervatores, ut devotuli
ridentur, corona Mariana, libellus precum ubi? O cæcih
& inſenſati homunciones! malunt eſſe ventris & fædæ car.
nis mancipia, quàm ſervi DEI, & DElparæ , malunt me-
retrici inſervire, quàm Virgini, haræ, quàm aræ, ventri

itur ad aſtra? vel orcum. Deſerto DEO, & pietate, quò

RIA, & hujus patrocinium tu excuſſiſti: Mater miſericor-
diæ eſt MARIA, ſed tu filium morigerum te ei non præſti-
tiſti: refugiaum peceatorum eſt MARIA, ſed hoe negleco⸗
tu aliud tibi conſortium elegiſti. Ubi 6 Fxdifrage aurea il illa
pro.

Pre
lge
Vi
abe
ſer⸗

Gat

hrin

lſ.

lrte
adel

MN

chli

un
enſeg

(one⸗

br

“
“ zie D

N c
tbi inge
.
oan

Omen malum waledicere Sodalitati, && 2 39
promiſſa, quando orabas: ſancta M ARIA Mater DEI, &
Virgo, ergo ie hodie in Dominam Patronam & advocatameli-
go: ubi illa: frmitérque ſtatuo, ac prepono, me nanquam
ze derelictarum, nec contra te aliquid unquam dicturum, aut
facturnm, aut permiſſurum: ſervaſtine fidem ? frangenti
fidem, ſides frangetur eidem. Memorat P. Chriſtoph. Wra-
tislavv in ſtimul. Marian. c. 30. ſtim. 3. Quod ſequitur.
Sodalium quidam preces Marianas perſolvere recuſabat 5
prætendens, quod leges ſodalitij nequaquam ad culpam ob-
ligarent: eadem die, orta tempeſtate, dum in aquis de
vita periclitatur, MARIAM inclamat: cui illa: non obli-
gabaris me colere, nec ego obligor te periculo eximere: &
ſic cum amarulento hoc ſcommate, jamjam cum morte lu-
Gtantem deſeruit. Simile eſt illud, quod cuùͤm ejuſmodi
farinæ nebulo in diſcrimine in vocaret Virginem: monſtra
te eſſe Hatrem: audire reſponſum ſalſum meruerit : mon-
ſtra te eſſe filium. Horridum auditu eſt illud, quod in

Sodali Parthenio lib. 3. c. 3. n. 14. refert P. Gaſpar Lechner.
Adoleſcens quispiam vitæ paulò liberioris ob neglectas So-

dalitij leges, poſt tertiam, & quartam admonitionem ex-
Punctus eſt è Sodalium numero. Abierant, ab ejectione
menſes aliquot, illéque ſimul in pejores abibat mores, &
non pedetentim, ſed per ſaltus & magnis itineribus propera-
bat ad inferos. Quadam nocte, dum continuis infeſtatur

inſomnijs, ut ſuntturbulentæ malorum conſcientiæ, nec

adulta jam nocte quietis partein aliquam capere poſſet, pro-

ripit ſe ex lecto circa horam ſecundam matutinam „ ac, ut

faſtidium illud mentis, tummultuſque lancinantis con-

ſcientiæ infringeret, Cæpit aberrationem animi in lectione,
nelſcio cujus fæculenti libelli quærere.

Dum legit, ecce
tibi ingenti fragore cubiculi oſtium concuti recludi, intra-

re gigantea mulier, horrido vultu, hiſpidéôque habitu,

ma-

240 Carsus Annui Diſcurſus YVII

manibus, pedibuſque in ungues deſinentibus: furiarum
aliquam crederes. Hiare, tremere, adoleſcens, ac imo
ſe in angulo in cumulum colligere, invocare Cælites, ac
MARIAM nominatim in clamore. Hic mulier, dæmon
larvatus: fruſtra eſt, inquit fruſtra eam appellas, à quâ,
ubi Sodalitium deſeruiſti, viciſſim deſertus es, méæque
poteſtati concreditus: meminiſtine hæc & illa ſcelera, to-
ties, & toties à te perpetrata, neglecta Sacramenta &c.
ivitque longo ordine, per omnia adoleſcentis flagitia, etiam
occultiſſima, ejuſque conſpectui univerſa ſimul obtruſit,
addens hoc epiphonema: itaque ob hæc, & ſimilia de-
merita, mihi traditus es, jamjam ad inferos rapiendus. Et

his dictis exerebat ungues monſtrum formitabile in miſe-

rum: cm tandem adoleſcens metu exanimis, & ſudore
difluens, ad orationem Sodalitatis, tanquam ad ultimam
anchoram confugit, & magna voce inclamat: Sancta MA.
RIA, Aater DEl & Vrgo, ego te hodie & . Vix orationem
finierat, cm extemplo viſa eſt aperiri feneſtra cubiculi, &
intrare matrona velata (neque enim dignus erat adoleſcens
MARI pulchritudinis aſpectu) juſséque monſtro faceſle-
re, atque arreptâ adoleſcentis dexteràâ: bono inquit anima
eſto, propiùs equidem abfuiſti à periculèò, ſed vade, conft.

de, confitere peccata, redde te Sodalitati, meliorem poſt
hæc vitam inſtitue. Ille ad Collegium advolat, & quar-
ta matutinâ tumultuanter ære campano pulſato ‚Janitorem

per omnes Cælites obteſtatur, directorem Sodalitatis advo-

cet. Venit ille, & cùm videret adoleſcentem etiamnum
trepidum, atque adeo pallore deformatum, ut è ſepulchro

recens egredi videretur, facilè & fidem habuit dictis, &

in Sodalitatem recepit, ſed & gravis odor in cubiculo re-
lictus, atque impacta, & impreſſa in fronte camini, & lig-
no transverſo, à monſtro per ſpiraculum abeunte, luculen-
. * ta

Omen malum valedicere Sodalitati, &c. 241
ta unquium veſtigia, dubitationem omnem facile exime-
bant. Hinc utriuſque ſumere licet documenta, & deſer-
tæ Sodalitatis, & recuperatæ protectionis Marianæ, per re-
novatam devovendi ſe formulam, niſi enim hanc arripuiſſet,
& ſub Virginis tutelam rurſum confugiſſet, meliora ſpon-
dens, actum de ſalute illius fuiſſet. Accidiſſet illi quod
Judæ de quo S. Lacas, c. 22. v. 3. intravit autem Sathanas
in Judam etiam ſumpta ſacrà buccella. At quando? Teo-
philactus: quàmdiu unus diſcipulorum videbatur ex ſan-
Gto illo choro, non habebat diabolus tantum acceſſum ad
illum: ubi autem illum diviſit Dominus ab illis, ſtatim in-

vaſit eum diabolus. itd ille. Eant igitur, qui nihil penſi ha-

bent ſodalitium, & ejus ſtatuta deſerere; nam præterquam,
quòd amittant magnum ad virtutem calcar per Sodalium
exempla, bonorum operum & meritorum participium,
multas item indulgentias & gratias Marianas, per volun-
tariam ſui ſeparationem à reliquo Sodalitatis corpore, etiam
fſuübtrahunt ſe à ſingulari protectione Virginis, ut dæmon
ampliorem habeat campum & ad tentandum & ad penitus
perdendum, veluti lictor in ſtudioſum è matricula jamjam
expunctum. Unde qui maturiùs rem hanc expenderunt,
maximum in ea ſalutis ſuæ præſidium & adjumentum per-
ſpexerunt. Jaſtus Lipſius ſapientià ; & omnigenâ littera-
tura clariſſimus in Virgine Hallenſi c. 1. ità de ſe ſcribit. A
prima adoleſcentià D. Virginis amorem, & cultum indui
càmque patronam mihi, & ducem in periculis, in moleſtijs.
in omni vitæ curſu elegi, etiam in ſtudijs. Et ſi quid ac-
curatius pangendum, aut dicendum publicè eſſet, ubi fa-
mæ, vel memoriæ res agebatur, precibus, & votis ad eam

iviſſe me fateor, & felici ferè ſuccefſſu. Itaque ut primùm

licuit, in Sodalitium etiam ejus nomen dedi, quod in hac
urbe Lovanij, frequens, honeſtumque eſt, cui Patres Socie-
tatis

242 Cursus Annui Diſcurſus XIII.
tatis ESU præſident, diriguntque. Jam verò quo operz
pretio? à P. Leonardo Leſſio, qui moribundo aſſiſtebat,.
interrogatus, quæ tandem res eſſet ex omnibus, quas in vita
eſſiſſet, unde potiſſimum extremo iſthoc vitæ puncto
deledaretur: nulla, inquit, magis quàm quèd in MARIA
ſodalium numerum adlectus ſim, vide Pædagog. Chriſtian.
tom. I. p. 2. c. 25. n. 3 5. inter hiſtorias. Idipſum Lovanij

teſtatum fecit vir nobilis Sexagenarius, veteranus Virginis

Matris amator, & in Sodalitate cultor. Hic ubi ad extre·
ma vitæ deveniſſet: benè habet, inquit Sodales, quæ duo
ſemper mihi fuêre maxima vitæ præſidia, nunc ſentio,
quàm vera ſint, quâm ſolida morienti ſolatia. Unum,
quod Sodalis (ſcio quàm indignus) Dominam tamen me-
am & Patronam ſupplex coluerim. Alterum, quod pæni-
tentiæ, & Euchariſtiæ Sacramentum diebus Dominicis om-

nibus & feſtis Sanctorum frequentârim: ità plenus fiduciæx gi

ætatem maturam beata morte clauſit, & adſtantibus Sodali-
bus lachrimas excuſſit, quidni & vota pari ſorte morien.
di. ità annuæ Societ. 1604. Bituricenſi Sodali, licèt dolores
mortis prodromi, per acrimoniam exiguam loquendi mo-
ram permitterent, dum tamen fari fas erat, indicabat, qui-

II

I
ing
ſh
de
il
772
u
llbfa
ſelix,
Henr
mani
terin
unal
Uall

tone
Cerme
W
1
n,

bus hos inter dolores, ſolatijs in animo frueretur. Quim
dulce, inquiebat, quàm dulce? quàm ſalutare Virgo beg-
ta! eſt tuum Sodalitium: quid egi? quid commerui? ut
in illud adſcriberer? tu mihi honorariam tutelam adhuc
exhibuiſti, eam ne redde, niſi filio. Nemo unus adſtan-
tium erat, qui dulciſſimis his aculeis intimè confixus, non
ſimilem beatæ vitæ terminum exoptaret. Parens certé,
ubi ſplendidum filio funus curàſſet, filij ſtationem in Albo
implere voluit Sodalis factus. Annuæ §&J. 1671. Antiquius
eſt, quod habent Annuæ Dolæ 1594. Juvenis & Parthenone

pientiſſimus, Sodalibus, qui morienti aderant frequentes,
ut

lenkl
gui il
dent
puht.
onore
tlepro⸗
Nonum.
lier
e lc,
Vit tlie

Omen malum valedicere Sodalitati, Eg= 243

unt in extremo agone ſibi non deeſſent, obnixé rogatis, in
mD.a.nus ſumptà Chriſti crucifixi imagine: Credo, credo,
u ingeminabat: & iterum: non eſt itàa; mentiris; nam vi-

übiles dæmonum infeſtationes patiebatur. Ubi verò 2
Ipugna jam ſedatàâ tentatione reſpiravit, Q quàm bonum eſt,
inquir, B. Matri in ejus Sodalitio famulari: & cxſpiravit.
u Ita luctam periculoſiſſimam agonis ſuperavit ſub præſidio,
SD patrocinio B. Virginis: anne ſuperaturus, ſi eo deſtitu-
E tus fuiſſet? Momentum mortis unicum eſt, unde pend et
D felix, vel infelix æternitas: Et hoc periculoſum habuit
e Henricus ab Haiden Canonicus Trevirenſis: e ſtudijs Ro-
mDanis reditum in patiam meditabatur, cùm fatali morbo in-
m tercipitur. Narravit is in agone ſe ad inferos à Chriſti tri-
bunali jam detrahendum, defenſum fuiſſe ab advocata
u MARIA, ad dæmones ſic loquente: quid vos iſtum, aut
quid vobis cum illo, qui tot annos mihi in mea Congrega-

—–
—

tione ſervivit 2 Inde S. Andreas & Apollinaris Collegij
gelan Germanici Tutelares adfuêre, & Henricus deciſa lite felix
au vixit. Fuſins hoc referi Pædagogus Chriſtian. tom. 1. part. 2.
en c. 25 n. 33. inter hiſtorias. O quam fortunata Sodalium

mDors, qui in tam periculoſo æternitatis puncto, tam poten-

4 tem habent advocatam, & defenſatricem. Et quis eſt,
g qui illam tunc nollet: imè quis non vellet 2 hoc ſperare
habent Sodales, qui ad amuſſim legum Marianarum vitam
n⸗ aagunt. In actis Apoſtolorum legere eſt. c. 716, Paulum cum
honore dimiſſum eſſe à carcere, ubi ſe civem Romanum
1

g Leſſe prodidiſſet. Sic ſic, non habebunt, quèòd timeant dæ-
monum infeſtatiogem, vincula aut carcerem, qui ſe Cives
uH Marianos efſe comprobârint. Et adhue erunt, qui Soda-
ven litia Mariana contemnent: diſcant vel à mortuis, Annuæ
PpParaqaariæ 163 5. pag. 379. referunt Iſabellam magnæ
virtutis viduam, cætui ctiam Mariano inſcriptam, diem
leeß “” Hh 2ꝛ cx-

244 Carsus Annui Diſeurſus XIII.
extremum obijſſe, ſed noctu coram Sodalibus ad cadaver

comprecantibus revivixiſſe, atque ita Sodales allocutam.
Veſtri gratiâ ò Parthenij Sodales à DEI & omnium Matre

optima ad corpus redire, juſſa ſum: veriſſimè exceſſi è vi-

vis, in cujus rei indicium, quinque tantùm diebus apud
vos morari me voluit DEl Mater, ut nuntios ab ea lætiſſimos
ex me audiatis. Gratiſſimum eſt cæli, terræ que Reginæ

Partheniæ Congregationis inſtitutum, gratiſſimi, quot-

quot in ejus clientelam admittuntur. Sic pluribus horta-
ta ad vitam tanto beneficio dignam, ea, quæ apud inferos

viderat horrenda ,& quæ apud Superos jucunda, Reginz

cæli pulchritudinem & beatorum felicitatem recenſendo,
quintà pòſt die, ut dixerat, placidè expiravit. Prioribus
annis ut eædem aunuæ referunt, ſimile quid accidit, cum alia,
quæ ibidem mortua octo ipſis horis jacuit, inde iterum vitæ

compos, accerſito de Societate JES U Patri ſanctè affirmavit
ſe antè revera mortuam, ad vitam redijſſe per DEI Matris
beneficium, ut maculas quaſdam, quas in confeſſione obli
ta fuerat, Sacerdoti manifeſtaret. Addidit ſe alijs præte-

rea mandatis inſtructam, quæ Sodalibus Parthenijs expo
neret, DElparentem, videlicet vehementer pietate Clien-

tum; ſtudiõque virtutum delectari: pergerent porrò bene
cæptis inſiſtere, alijs etiam in Societatem pij fæderis adle-

Gtis, illam enim Matrem fore talium filiorum, & nihil eis

negaturam. Sed & ipſa Sodalium catalogo inſcribi, ac

confeſſione præmiſſa viatico immortalitatis muniri voluit.
4 .RE .. „13m
Ità denuo corpus deſeruit, & ad cælos abijt. Ecce quàâm

bonum, & quàm jucundum habitare fratres in unum, unde

confraternitas MARIÆ dicatur. Quàâm dulce vivere,

quàm ſalubre mori. Et huc invitat omnes MARIA verbis

illis judic 9. Sub umbra mea requieſcite, ſub umbella So-
dalitatis, & ego in adverſitatibus veſtris ac in morte ero

A
ly

inwe
Amp
guan
wir
Vipi
r s
ſanti P
dienne
Neoe
Plorin

lale⸗

(iiden

lite 14
ſerien
eroin

Quaàm ſalubre ſe, & ſua B. Virgini é&'c. 245
bis tegimen ardoris & umbracalum meridiani Eceli; 4. v. 19.
depræcaſio offenſionis & adjutorium casâs, exaltans animam,

C' illuminans ocules, dans ſanitatem & vitam, & benedi-

Ctionem.
akiß ege Ee ieik ib B as ey iy sapap Ai gAr ritr tfl e
DISCURSUS XIV.
Ad illa verba & pro nobis Chriſtum exora.

In umbra tua vivemus ingentibus Thren. 4.
verſ. 2s0. WZ

LDun Virginem Beatiſſimam diverſis arborum ſortibus Quàm ſa-
celebrat Eccleſiaſticus, ut cedro in Libano, cypreſſo lubre ſe, e
in monte Sion, palmâ in Cades, rosâ in Hiericho, olivâ in del eom-
eampis, etiam platanum addit, quæ exaltata eſt, jaxia a-
Iyuam in plateis Eccli. 24, v. 19. Et quidem in reliquis non

miror comparationem, aliquid enim peculiare Ggnant in
Virgine, prout & ipſæ ſingulari dote ſunt præditæ ut ce-
drus mira ſublimitate & incorruptibilitate, cypreſſus con-
ſtanti virore, palma conſtantià & fortitudine, oliva le-

niente liquore, roſa odoris fragrantia. At quid platanus?

nec odorem, nec fructum habet, inani foliorum denſitate
gloriari poteſt: umbram igitur ſolùm importat? ità eſt ʒ
ſed hæc ipſa exæſtuante Sole optatiſſima & gratiſſima eſt:

quid enim viator ardente caniculâ deſiderat magis, quàm
ſub umbram condenſæ alicujus arboris confugere, ac reſpi-
rare, aliõqui abjecturus etiam veſtimenta, quæ Aquiloni
ſæ vienti conceſſurus non erat. Quid Manaſſem Judithæ
Heroinæ conjugem, exhalare fecit animam? inſtabat ſuper
Hh 3 alli-

mendare.

246 Cursus Annui Diſcurſus XII.
alligentes manipulos in campo, in diebus meſſis hordeaca, G
venit aſtus ſuper capui ejus, & mortuus eſt Jadith. c. 8. v. 3.
habuiſſet ille umbram, ad quam ſe recepiſſet, contra ſolis
ardorem, non emarcuiſſet. Umbra igitur perutilis & ne-

ceſſaria, & quidem quòè denſior, eo jucundior, quò latior

eò gratior. Hanc autem præ Cæteris arboribus habet Plata-
nus denſiorem & latiorem, ut vel ex hac re ſit plurimùm
celebranda & laudanda. Commendatio platani inquit
Pplinius lib. 12. c. 1. non alia major, quàm ſolem æſtate ar-
cere, adeo ut aliqui, trans maria, & à remotis regionibus
eam umbræ ſolius gratiâ ad ædes ſuas devexerint. Et lib.
17. c. 12. umbra platani jucunda eſt, quanquam craſſa,

2* 2 - X . . . 4 . —
imèò quò craſſior, eò jucundior, quippe quæ ſolis æſtum ar-

cere poteſt magis. Hinc Romanis delitiæ erant, ſub um-
bra platani cæxnas ſumere: quemadmodum teſte. Plinio
lib. I2. c. z. Cajus Cæſar cum quindecim convivis facere

ſolitus, Licinius cum odtodecim. Xerxes Perſarum Rex

referente Herodoto lib 7. Alianolib. 2. variar. hiſtor. c. 1%
cùm in Lydiam cum exereitu veniſſet, ibique proceram ad-
modum, & pulcherrimam platanum vidiſſet, adeo pul.
chritudine ejus delectatus eſt, ut in ejus gratiam, licèt in ſoli.
tudine caſtra poſuerit in illius circuitu, eamque multiplici
ac pretioſo ornatu honoràrit, chlamydes, torques aureas,
& armillas in ea ſuſpendendo. Hoc effecit umbræ jucun-
diſſimæ gratia. At verò multò jucundior, ſimulque uti-
lior eſt umbra Virginea: vel ſub umbella Mariana militare
tutiſſimum præſidium. Virgo, inquit B. Jmadass homil.
7. de laudib. Virg. elegantiſſima orta de radice Jeſſe, ramo-
rum ſuorum mirabili extenſione, ſe ſe ubique terrarum ex-
pandit, ut diſperſos filios Adæ, ab æſtu, àturbine, & à plu-
via, umbrâ deſiderabili protegeret. itd ille. Hinc eſt,
quèd Apoſtoli, dum peractis exequijs ac corpore etiam
V Vir-⸗

Miri

Rar
Ii
n
EK
Peccaz
lun P

Nal

Chtra
ten

4 er 5

Uen,

dat, N

6

4
in
D
ſnn.
att ⸗
S
1

at

(bbu

ℳ
tu

0
a
ine.
gltes
n
e I⸗
Giint

,e

Qudàm ſal
Ereai in cælum ,& ſua B Eiroi .
eſe De mufenind commen rcceſliri 64 6 G&. 247
eirotaor eretue ens suse . neſlen⸗ 4 tumulo;
Gelum pradie⸗ . Rett rurſi vale 6 valae Sõ refert Coling 2
ge im prædicaturi, fere rſum diſpergim tora, & pro ſen⸗
ſidium perſecutionum Inus pondus Giei ur in gentes Ev is
Ze; in confugimus äl æſtus, gat.
praretlionem no da DEl Genitri ze lab tuum ar⸗
umbra: . rojici ix, ſub tuar dum præ-
Rung pec, nobiseno roene ſic turi an ſe btuam umbrtan
gine pro nobis exora & inter gen ecuri de ſalut in
inea morfan uàam gehntes: . e iꝶ
—. 11 ¾ cur . 4 am b „ tu modè
ardor qui ſub ene ijs, qui i Chri
„Vel æſti protecti jSs, qui in ri-
tioni. 9. — Us tentati . ione Mari umbra Vi
ne s El nocere poteri onis, vel tribul laha degunt ir-
proveniat: pote t, ſive à carne 4 ationis, vel pe lui
tum è nsenim Vi *§ 4 l perſecu-
qui neari⸗ ſed eriamerige Virgo ſuos mund ſivc à damo.
pœ m furor divinæ ir ripere. Et qui uxilio ſuo, nomtane
Rfrige inferni vina irac Mndier in edentotenn Vehemention.
a1t1 . Er 1
Sgare ſua enerre Barfercne ell wi 5 Vindictam 8.
ne velut umbrâ Virge ctiam hu &
. interpoſita hunc

ria Solis, i
la Solis id eſt
elite lis temper * iramn j
deccatorib exorata. Et at precibus, à Percator uſtitiæ eju
ſua pro ibus: omnes gur⸗ atulam ſe, ſicut catoribus devots
Zit autem „& omkes re . e eſt par⸗ exhib
contr- contra carna! refrigerare in rata rccipere ſub
a ventu arhalem ne ciperc iu
entum concupiſcent exufſ
tra tentam mundanæ vani cupiſcentam ſtos. Prote-
rem Solis enta divitiarum, nitatis; quia h , quia Vir
1 ram ſig . 1tiæ zisà i 2½ CO 2 11
nem, igna . 4à ille z Contra
gat Are ſolis na erleſtia . e ſtrologi ra ferno⸗
80 atet, ur dum n e iam Naruunt Virgi⸗
30 Mater; ut dum filium ipſum fua inte veſcentes rokenn
videt peccato erventione agi in-
ris mal agit ir-
„ad li-
bræ

248 Curus Annui Diſurſas Xiz

bræ pondus trutinantem, & jamjam in vindictarmn exarſu-
rum, æſtum illius refrigeret & peccatori placabilem red-

dat. Quàâ ex causâ D. Bonaventura in ſpeculo. Vuginu c. 3.
dum expendit illud pſal. 77. v. 14. deduxit eos in nube diei
ait: MARIA nobis eſt columna nubis; ; quia tanquam nu.

bes protegit ab æſtu divinæ indignationis „protegit etiam

ab æſtu diabolicæ tentationis, ſicut iterum dicitur in pſalma

104. . 39. expandit nubem in protectionem eorum. itd ille.

Nimirum ut nubes interpoſita ſolis ardorem temperat, &
umbram efficit: ſic Virgo ſolis juſtitiæ æſtum refringit, ho-
minique parit refrigerium. Übi noſtra Biblia apud Haba.

cuc I. c. habent, veniet dandtus de monte Pharam. Septua-
ginta legunt: de monte umbroſo. At quis ille mons um-
broſus. AAgellius ait: nonnulli montem umbroſum Beatam

MARIAM ſemper Virginem accipiuut. itd ille. Et ità qui:
dem ait Andreas Cretenſ. orat. I. in Annunt. Mons umbro-
ſus ab Habacuc propheticè decantatus. Methodius in feſto

Purific. mons umbratus ſpiritus S. Georgius Nicomedicenſ. de

Nativit. Virg., mons Sanctus, umbroſus & condenſus (4

virtutibus) de quo abſciſlus eſt lapis ſinè manibus, & in

quo beneplacitum eſt DEO habitare in eo. Damaſcenus in
Paracl. B. Virg. Mons umbroſus, quem Habacuc Prophe
ra prævidit obumbrans nobis paſſionum æſtu jactatis, & in
umbra mortis à malis nos perturbantibus liberans. itd ile.

Illa eſt ergo mons umbroſus, qui in æſtu iræ divinæ nos ob⸗

umbrat, ut in ſpem veniæ reſpirare valeamus. Unde Idio-
za, tu ſpiraculum hominis, quia per te reſpirat peccator in

ſpe veniæ. Idipſum ſub arboris umbroſæ i imagine nobis pro-

ponit Jacobus Monachus in Mariali c. 6. eſt, inquit, arbor

ramoſa & frondoſa, cujus pulchritudo delectabilis ad intu-
endum, umbra deſiderabilis ad quieſcendum, fructus ex-
petibilis ad edendum. Eſt arbor umbroſa univerſam oc-
cul.

ce

lel

i
Po⸗
lo⸗
o⸗

DD
r

loce

der

ſhe

.
Lnde

4 he ⸗

e

Dehez
eni

Cr
tn

(

Qudm ſalubre ſe, S ſaa B. Virgini &'c. 249

cultans rationalem naturam, & omnem intelligibilem ſub-
limitatem transgrediens, ex qua agricola ipie arcano mo-
do, tanquam ex umbroſo monte, apparuit, & figuras in
veritatis quietem ceſſare fecit: ejus fructus cùm acceprus
fuerit, immortalitatis eſca evadit. hacztenus ile. Laurum
arborem non lædi à fulmine credidit vetuſtas teſte Plinioe:
Unde Tiberius Cæſar tempeſtates & coruſcationes nimi-
ùm expaveſcens, cælo turbido, lauream ſibi ſolitus eſt im-
ponere coronam. ldem præſtat Beatiſſimæ Matris gratia
teſte Eaſebio, dum ait: nullum ibi tonitruum, nullum ful-

mDen ferire poteſt, ubi MARIX. aliqualis memoria ful-

mineſcit,. ſic ile. Quèd ſi verò æſtum iræ divinæ arcere
poteſt, umbrâ ſuæ protectionis quidni ardores alios tenta-

tionum, & tribulationum, unde unde evibratos. Qua-

propter Seraphicus Doctor in pſalterio pſalmum 90. ſic illi

accommodat. Qui habitat in adjudorio Matris DElI, in
protectione ipſius commorabitur. Concurſus hoſtis non
nocebit ei, ſagitta volans non tanget cum; quoniam li-

X

berabit eum de laqueo inſidiantis, & ſub pennis ſuis pro-
teget eum. Clamate ad illam in periculis veſtris, & fla-
gellum non appropinquabit tabernaculo veſtro. ità ile.
Adſtipulatur Richardus 4 S. Laurent. lib. z. de laudib. E.
Part. 7. dum ait: potens eſt MARIA ad protegendum:
unde ipſi poteſt ſecurè dicere ſervus ejus illud Job. 17. po-
ne me jaxia ie, & cujusvis manus pugnet contra me, ſic ille.
Eleganter prorſus in rem noſtram Philippus Abbas apud

Delrium dum illa Caniic. §. verba explanat: ego murus, &

shera mea ſicut turris: ubera, inquit, mea, non tantùm

ſunt ubera, ſed etiam turris: non tantùm nutriendi „ſed

etiam protegendi vim habent: nullus me putet habere,
Juo nutriam, & non habere, quo muniam: materna pie-
Ii S=J tas

2 66 Cursus Annui Diſeursus XIV.

. tri ir . .
tas mea, quos nutrit, etiam munit. hac ille. Rem ita ſe

haberé demonſtrant exempla, quæ diverſa à diverſis in

medium proferuntur. Præterco hic illud de cive Alex-
andrito uxorem & filiam in abitu providè B. Virgini com-
. . . 5 8 ——
mendante, videri poteſt Faber in auctar. feſto Aſſzump-

tion. z. n. 4. Pædagog. Chriſtian. part. z. c. 2 5. H. 2. 2. 8.

inter biſtor. Paalus Barry in anno S. 7. oktobri. Placet

memorare, quod recenſet Belluacenfis in ſpeculo Hiſtoria-
li lib. 7. c. S”2. de mercatore, qui Conſtantinopoli mu-

tuo ſibi datam à Judæo pecuniam, adhibita B. Virgince,
quaſi ſidejuſſore, coram ejus imagine promiſerat ſe red-
diturum, Sicque Judæo acquieſcente perrexit cum pecu-

nia Alexandriam, ibique feliciter negotiatus eſt. Inte.

rim imminebat dies debiti perſolvendi, & nec mercator
Conſtantinopolim reverti, nec tantillo tempore pecuniam
transmittere poterat: quid ageret? mirum init conſilium,

quod rara in B. Virginem fiducia ſuggerebat. Concluſit

debitam pecuniam in arculam, quam ſuo ſignavit annu-
lo cum hac inſcriptione: ſuſcipe Abraham (hoc Judæo

erat nomen) pecuniam, quam à te mutuam accepi. Hanc
arculam pridie ejus dici, quo perſolvenda erat pecunia,
impoſuit mari, ſupplicans B. Virgini, ut cam Conſtanti-

nopolim in manus Creditoris Judæi dirigat. Mirum di-

Gu, dirigente Virgine per tot maris ſpatia, una nocte per·
venit arca ad littus Conſtantinopolitanum, & quidem in

2 ,.⸗ . 8 7 4
manus ipſius Judæi, qui tunc naves Alexandrinas expe-

Gtans in littore deambulabat. Sed non hic finis miraculi.
Perfidus Judæus acceptà ſinè teſte arcâà negabat reduci mer-
catori pecuniam ſibi redditam, eàamque ab eodem inter-
poſità Magiſtratũs Conſtantinopolitani Authoritate repo- 5

.

ſcebat iniquiſſime: imò auſus coram imagine B. Virginis

juratre

Qudm ſalubre ſe, & ſaa B. Vireini &. 21
jurare ſe debitam pecuniam non recepiſſe. Vix hæc jura-
verat;, cùm imago palam omnibus audientibus in has vo-
ges erupit: mentiris, quoniam arcam cum pecunia accepi-
ſti, & abſcondiſti. Perculſus ille hoc prodigio, & tantæ
rei novitate petmotus ‚ſcelus ſuum faſſus eſt, & DEIpa-
ræ potentiam, juxtà ac miſericordiam agnoſcens, in Chri-
ſtianæ Religionis ſtatuta juravit. Quodſi tantam dulciſ-
ſima Virgo alicujus pecuniæ ſibi commendatæ curam geſ-
ſit, quid non præſtabit in vita, in anima hominis tutanda?
expertus id eſt S. Philippus Nerius, quando noctu con-
ſpexit DElparam ſuis manibus ſuſtentantem lignum, quod
altera ex parte totum extra murum erat, unde ruinam te-
cti, ædiculæ, in qua Patres Oratorij ſacra faciebant, ſequi
neceſſe erat. Hoc viſo admonitus agnovit vitæ ſuorum
diſcrimen B. Virgine protegente evaſiſſe, ſtatimque à
fabris tectum, ne ſponte corrueret & aliquem oppri-

meret, demoliendum curavit. Expertus Joſephus An-

chieta, cui Barbari Braſili nihil nocere potuerunt: licèt
enim aliquando ſe actarent tali, & tali die ejus carni-
bus ſe ſaturandos, non ità erit reſpondit ipſe, nondum
venit hora mea. Poſtmodum ab eco ſciſcitatus nonne-
mo, quà fretus fiducia id tam conſtanter affirmaret ?
Matris, inquit DEl promiſſo nixus, quo certus eram
vitam mihi non eripiendam, niſi quæ de ejus encomijs
inchoâram, abſolverem. Experta ſunt hoc etiam no-
ſtrorum domicilia, quæ à ſagarum infeſtatione Beatiſſi-
ma Mater tuita eſt. Cuùm ſaga quæ dam, ut refert P.
Nicol. Lancicius tow. 2. apuſc. 17. c. 2. in ſicilia multis
maleficijs, aliisque ſceleribus coinquinata, & eorum

convicta, ad rogum & locum ſupplicij eſſet deducenda,

interrogata, an etiam aliquando ad Societatis domicili-
. Ii 2 umfm

252 Carsus Annui Diſcurſus XIV.
um noctu, diaboli ope, uti ad alias ædes, delata ſit, præ-
ſente & audiente fatre Cicala ‚Rtfaſſa eſt, ſe quidem eti⸗

am voluiſſe eò deferri 4 diabolo, & pudicitiam quorun-

dam tentare, ſed cùm propè accederet, 4 perſona qua-

dam ſenio veneranda, repente apparente, fuiſſe prohi-
bitam, ne illuc intraret, dicente, Collegium illud eſſe

hominum peculiari cultu DElparam colentium, & ſub

patrocinio ejuſdem ſpeciali conſtitutum. lbidem refert

Bransbergæ in Pruſſia ſagam quidem ope diaboli in Col-
legium illatam fuiſſe, cùm videre cuperet, quomodo So-

cietatis homines in ſuis cubiculis deéecumberent, nullum
tamen prorfſus videre potuiſſe jacentem, eſto portæ cubi-

culorum eſſent apertæ, eò quòd DElpara Matronæz vene-

randæ ſpecie apparens, pallio ſuo expanſo, ubique aſpe⸗
tum illius impediret. Veriſſimè Eccleſtaſticus c. 6. v. 14.
amiciss ſidelu protectio fortis, qui autem invenit illum ( quia

rari ſunt tales) invenit theſaurum. Et talem ſe in omni

occaſione exhibet Beatiſſima Mater, ſi ſub pallium prote-
Gtionis illius confugiamus. Sic vidit Sanctiſſimus Patri-
archa Dominicus ſuæ familiæ Religioſos ſub MARIA

Virginis chlamyde. Vidit ſub pallio Mariano univer-
ſam Socictatem JESU, ex eadem Religione pijſſimus Mar-
tinus Guttierez natione Hiſpanus. Vidit glorioſa S. The-

reſia candidiſſimo pallio amictam MARIAM, ſub quo om-

nes Carmeli athletas complecti, & tutari videbatur. Re-
fert S. Antoninus 3. part. Hiſtor. tit. 23. c. 3. 31. fuiſte
Matronam notæ Sanctitatis, temerè tamen judicâſſe, du-
os juvenes ex Ordine Prædicatorum illac tranſeuntes, qua-
ſi nequaquam poſſent ſervare continentiam, inter utrum-

que ſexum ſic diſcurrendo; ſed apparuit illi B. Virgo, &

illos ipſos duos juvenes Religioſos pallio ſuo protegens
oſtendit,

— —

6
G
gli
zun⸗
,
il

6

on
(Ltu
,
(nnl

Gennri

R linm,
(charir
ellar

Chati
altos

pone
ini

Uibne
lunh

Ur.

Quam ſalubreſe, &' ſaa B. Viroini éy'c. 253
oſtendit, ſimuùlque reprehendit, quòd temerè judicâſſet,
eos cnim ſpeciali ſua protectione defendi contra omnes
carnis & mundi illecebras. Memorabile etiam hoc de
platano refert Plinius lib. 2. hiſtor. natural. quod in ſcu-
torum formam elatas habeat frondes & folia; cùm autem
ſcuta ad tutelam ſint corporis contra hoſtium tela & gladi-
os, indicare videtur Mater DEl verbis illis: quaſi platanus

exaltata ſum juxta aquam in plateis: ſingularem ſuorum

Clientum defenſionem. Bene inſtar platani MARIA, in-
quit Richardus à S. Laurent. lib. 12. de laudib. Virg. quia
juxta populorum peccantium aquas, protectionis ſuæ ſcu-
to precibus & interceſſionibus Judicis DEl iram retundit.
itd ille. Conſonat huic ſententia D. Hieronymi, qui illud
pſal. 44. adſtitit Regina à dextris & c. ſic legit: adſtitit Re-
gina à dextris faſcijs aureis veſtita & in ſcùtulatis veſtibus
ſcutulata dicitur, inquit Le Blanc in hunc pſal. tom. 3. ſect. 3.
art. §. n. 1 30. quæ quibusdam orbibus ſeu circulis, quaſ
ſcutulis eſt diſtincta, ad aranearum ſimilitudinem acce-
dentibus. isd ille. Habet ergo MARIA veſtitum ſeu pal-
lium, quo ſuos protegat, & quidem deauratum, quia

charitate plena, & ſcutulis diſtincum, quia potens ad-

verſariorum impetus retundere. Annén verè ipſamet
Virgo dixit Sö. Brigittæ lib. 4. revel. c. 13. quòd ſicut

cCharitativa Mater, dum vidit filium nudum ab inimicis
acutos gladios habentibus, ſic occurrentem, nonne ipſa
opponeret ſe periculis, viriliter, & filium ſuum de mani-

bus inimicorum ſuorum liberaret, & eriperet: & in ſiau
ſuo gaudenter conſervaret? ità facio, & faciam ego om-

nibus &c. unde ipſammet Brigittam monuit, referente F.
Paulo Barry pro 1 8. Decembris in anno S§., ut diebus ſingu-

lis ipſa Brigitta, & tota ejus familia veſperi congregata ora-
Ii 3 ret

—2

254 Cursus Annui Diſeurſas WI.

rer Ave Maris ſtella, & ſe per illa verba: monſtra te ſſe

Matrem & c. ſibi commendaret; ſi cnim hoc praſtiterigt,

ſpecialiter eos ſub ſua protectione futuros appromittit.

Hoc documentum ſecutus Ifraël frater 8. Brigittæ, qui
advertens ſe brevi moriturum, templum ſummæ Virgini
dicatum adijt, ibique digito imaginis ejus annulum, quem

geſtabat pretioſum, impoſuit dicens: tu mihi Domina es;
ſempeérque fuiſti chariſſma, ſuper quo teſtem invoco fſi-
lium tuum, ideo me, & animam meam tuæ providen-

tiæ do, dico. addico. Ità Barry in anno S. 21. Novemr.

ex revelat. S&. Brigittæ lib. 5. c. 95. Quid poſſent amabò,

nocere etiam dæmones tali morituro, qui ſub protectio-
ne MARIE eſt? de hac enim Bernardus tom. 2z. eper.
Tu terribilis, ut caſtrorum acies ordinata: annon horru-
erunt Principest tenebrarum, quando viderunt præter mo-

rem, armaturâ omni fortiorem , inſtructam contra ſe

procedere fæminam, fæminam fortem, ad bellum do-

tiſſimam, cujus enſis ſuper femur ſuum, in circuitu e-
jus acies valida ſpiritualium virtutum (Angelorum) ſuo ſe

invicem ordine tuentium, timor & tremor ſuper eos ve-

5

nerunt, ità quòd dicerent: ecce plus, quàm Eva hæc,

caſtra DEl ſunt hic, fugiamus Iſraéëlem. hæc Bernardus.

Juverit etiam audire, quod litteris conſignavit ?. Paalus
Zehentner in verme malæ Conſcient. lib. 3. c. 2. G. 5. n. 10.
Tres fidiſſimi Sodales aliquando in campum ſe contule-
runt animos agitatione corporis, & purioris auræ hauſtu

recreaturi: cùm ecce tibi ſæva tempeſtate comprehenſi

ſfunt, antequam ſensère. Nam ſubitò condenſari nubes,

aer nigreſcere, mugire cælum, frequentia, inter alter-

nos beatus, diſcurrere fulgura, & extrema minari. Nec

multè pòſt audiri vox, feri, feri: dictum factum, cum
ver-

lie .

;
Uabe
Viro
N
ra

Vn
EMo
in r

lera ea
Chnme

enid
lusgue

cubitun

o
i, n.
Uni
lye

fnübee

Aal

Vide 1 er,

Quàm ſalubre ſe, & ſua B. Eireini c. 25 5
verbo fulmen cecidit, proſtratéque è ſocijs uno, reliquos
metu, ac pavore concuſſit. Dum attoniti hærent ſuper
facto ſocij, rurſum cæli murmura, rurſum vox inſonuit:
feri, feri, & jam alter fulminatus jacet. Quis jam animus
tertio, quæ trepidatio, quæ ſolicitado, quod effugium?
indignanté ctiamnum cælo, & flammas, cum perpetuis

mugitibus ejaculante: arborem aut aliud latibulum quæ-

rat? at contra vim fulminis tutum nihil, nihil impene-
trabile. Inter hæc bonæ mentis cogitatio ſuboritur, ut B.
Virgini ſe commendet, & ejus tutelam imploret: cadit
itaque in genua, & manibus complicatis orat : ſub zuum
præſidiam confugimus &c. Vix iſta homo trepidus finijt

S& jam tertium ex nubibus imperium advolat: feri, feri,
at mox alia vox repoſuit: non poſſum; nam per ſub tu-

um præſidium, ad Matris Virginis patrocinium confugit.
Ità evaſit incolumis, per unius DElparæ tutelam, cui ſe
commendârat. O quâm providè agunt, qui non tantùm
in evidenti neceſſitate, ſed etiam extra illam DElIparæ ſe

ſuasque actiones commendant, dum manèe ſurgunt, dum

cubitum concedunt, dum domo egrediuntur, dum opus

aliquod aggrediuntur: neſcit enim homo ubi fatalis ca-
ſus, animæ vel corpori noxius nos expectet. Quam fa-

cilè eſt genuflectere, & dicere unum ſub tuum præſidi-

um (de quo vide aliud adhuc exemplum apud Barry in an-
vo S. pro 23. Decembris) aut cum B. Henrico Suſone Or-
Qiſnis Prædicatorum: nos cum prole pia benedicat Virgo MA.

RIA: aut dum hora ſonat, cum S. Richardo Angliæ Epiſ-
copo: MARIA Aater gratiæz AMater miſericordiæ, zu nos
ab hoſte protege & mortis hora ſuſcipe. Exemplum ſi cu pis

vigde Barry l. cit. 13, Octobr., ubi per hanc oratiunculam 4
dæmonis faucibus ereptus recenſetur. Et nos igitur, Cli-

entes

256 Carsus Annui Diſcurſus XIV.
entes Mariani, confugiamus ad umbram Virgineam, ſub
protectionem Beatiſſimæ Patronæ noſtræ, Matris noſtræ:

dicamus ei mane quotidie conſuetum ſub tuum praæſidium

&c. Ad hoc nos hortatur Abſolon Abbas ſerm. 25. ſub
umbra ejus pauſandum eſt, ubi in æſtu vitiorum refrige-
rium, in preſſuris ſæculi umbraculum, & in omnibus
laboribus, qui vitæ hujus faſtidium ingerunt, quietem
aſlequamur. ità ille. At idem nos animat D. Bonaventu-
ra ſerm. 1I. de aſſumpt. B. V. nunc habitamus, inquit, in ad-
jutorio Matris Altiſſimi tanquam ſub umbra alarum ejus:
& poſtmodum in conſortio gloriæ ipſius, tanquam in ſinu
ipfſius confovebimur. Tunc erit una vox lætantium
emnium noſtrům habitatio in te Sanca DElI
. Genitrix. itd ile.
xX X

.
3–

:re 257

ðè

EeESE

DISCURSUIS LI.
Super illud: Regina Celi letare. èè

Secundim multitudinem dolorum meorum in cor-

e nmeo conſolatienes taæ læzifcaverant animam meam.
nn PIal. ,,3 H
nG 2 ð

Oſt nubila Phæbus, poſt mærorem gaudi- Gaudium
um, poſt miſerere, lætare, remeavit nobis Rs er ani
6½ Clientes Mariani. Eccc Antiphona Maria- übi ante
na inſonat: Regina Caæli lætare. Regina alios appa-
Cæli: ità applaudunt, ità congratulantur Hartectio-
Angeli Dominæz noſtræ, quam etiam pro ne.
Domina & Regina venerantur: ſicut enim filium ejus Chri-
ſtum, ut Dominum & Regem neceſſe habent confiteri; ità
Matrem ejus, Dominam ac Reginam venerari, prout jam
nuper diximus, Itaque ingeminant: Regina cali lætare:
Sit tandem terminus mæroris, quippe jam finis eſt dolorum,
quos filium tuum pro humano genere ſubire oportuit. Sit
principium immenſæ lætitiæ: Beatam enim & glorioſam vi-
tam inchoavit dilectus tuus: vivit, qui fuerat mortuus, re-
ſarrexit, qui fuerat tumulatus, triumphat victor glorioſas,
qui erat opprobrium hominum, & abjectio plebis. Regina
cali læatare. Hoc canticum Angelorum, hic applauſus Vir-
gini Matri factus eſt ab Angelis, tota prope Româ audien- vide Spi-
te, & conteſtante. Rei ſeries ità ſe habet. Graviſſima peſtis oellum in
4 . .„. ⸗ .ð throno Dei
160 ſæviebat Romæ circa annum Domini 590, ut etiam ſternu- teidenis.
K k . tantes;

258 Curtus Annui Diſeurſus I.

mur, oſcitantes autem crucem formemus. Sublaté hac
cadem peſtilentiâ Pontifice Pelagio electus 8. Gregorius,
qui ipſo Paſchalis die ſolennem ſupplicantium Ordinem in-
ſtituit, in eõôque circumgeſtari voluit imaginem DBlparæ,
quæ à S. Luca depicta, eximia populi religiene in Balilica
S. MARIER, ad præſepe colebatur. Factum eſt autem; ut
quocunque imago portaretur, venenata lues remitteret,
Qua de re, DEO grates referentibus, etiam concentus An-
gelicus auditus eſt Genitricem DEl hilce collaudans, &
concelebrans: Regina cæli lætare allelui«: quia qaem mer ki⸗
ſyi pertare allelaja reſurrexit ſicus dixiét allelgja: hoc jubile

audito S. Gregorius, divino motus ſpiritu, adyecit ex tem-

pore! ora pro nobis DEII M. Allelnja. ità ex Carolo Sigo-

nio,„ Gregorio Thaumaturgo & alijs Baronias tom. 8.

ad annum Domini 5990. Quamquam verèò Angelicum hoc
melos, tum primùm orbi innotuit, eſt tamen quorundam
apud Pelbartæm pia exiſtimario, jam olim Virgini ab Ange-

lis decantatum, quàmprimum Chriſtus ² mortuis reſurte-

zit: ſicut enim piæ mulieres ſepulchrum inviſentes, pri-
müm viſione, & alloquio Angelorum, recreatæ ſunt, de-

inde verò Salvatoris redivivi præſentiâ, prout Evangeliſttz
conteſtantur; ità pronum eſt credere miſſos eſfle ad V ir.
ginem Matrem Angelos, cum Gabriele, qui mox „atque
reſurtexerat, annuntiarent ei filium rurſum vivere „dum
interim ille Patres veteris teſtamenti in limbo, jam eorpore
glorioſus inviſeret, eéſque ſesum tanquam prædam, mor-
ti & dæmoni ereptos „cum triumpho educeret. Itaque
jam tunc Matri DEl congratulantes, & collætantes acci-

nuerunt: Regina cali læzare & e. Deinde vero JESUS ſlius

ejus, cum veneranda Patrum e limbo eductorum corones
ſupet

tantes, & oſcitantes homines ſubitò extin guerentur. unde
natum putant morem, ut ſternutantibus ſalutem prec⸗e-

S=
S-
—

Caudium B. Virginis ex ſilii ſibi ante é e. 259

ſuper veniens, ſe præſentem obtulit corpore & anima glo-

rioſum, deperdito omni in carne livore & vulnere niſ
quèd ſtigmata quinque radiantia in veritatis teſtimonium
4 reſervârit. Ecce Maser wea ajebat glorioſus ESUS Ecc?
5 Flius zaas redivivus adſum, non amplius moriturus, ſed
nec paſſurus ultrà: en corpus ſiagellis dilaceratum livore
ſfſuffuſum, pugnis & calcibus contuſum, quàm nullius vul-
neris, doloris, aut dedecoris habet veſtigium: cicatrices
e ꝗquidem lanceæ & clavorum reſervo ; ſed ad gloriam meam,
„Aliorumque fidem, ut nulli dubium ſit idem eſſe corpus,
quod paſlum, quod crucifixum fuir. Reſpice Mater in fa-
ciem brißi tui, non jam ſputis, aut cruore deformem; ſed
ſole clariùs radiantem :ͤö omnis dolor & mæror, quem
acerbiſſimæ paſſionis decurſu ſuſtinui in ineffabiles deli-
hd cias & gaudia, ſunt converſi. Et en primitias fructuum
„ ex amara mea paſſione; en Patres è limbi ergaſtulo à me

mI ereptos: en Adamum, Noé, Abraham, David, & reli-
Auos progenitores noſtros, qui beata DEl viſione perfruun-
1, tur, mecum in cælum poſt paululum aſcenſuri. OQ quæ
gaudia in horum ſanétorum Patrum & juſtorum aſpectu,
ac præcipueè in filij ſui glorioſi habuerit Virgo, quis conci-
piat ? nedicam, quis explicet? priùs de torrente paſſionis
lij ſui bibit amarum calicem; quidni jam torrente volu-
ptatis potata ſit ? etenim ſcriptum eſt pſal. 9 3. ſecundàm mul-

Siieissdinem dolorum meorum in corde meo, conſolatisnes Ssc
iit ttifcaverunt animam meam. Si ergo magnitudo gaudio-
trum penſanda eſt cx dolorum menſura, ſicut hæc fuit con-
nct⸗ ferta, & Coagitata, ſic & illa fuerit ſuperplena & ſuperef-
Auens. Infandum hic Regina jubes renovare dolorem;
1

„ fecd perneceſſarium ad adumbrandam gaudiorum tuorum
magnitudinem. Novimus eum, qui non amat aliquem
Sn afflictum „eidem non ſolere compati: quisquis verò amat,
ung, Ek 2 etiam

26606 Carsus Sunui Diſeurſus 1

ctiam patienti condolet, & quò magis amat, eo majori

compaſſionis ſenſu tangitur. Quis verò filium DEl ex crea-
2 . .„ . —
turis omnibus ampliùs amavit, quàm MARIA dulciſſima
ejus Mater? erat enim unicus, & unigenitus ipſius: unde

amor illius in alios diviſus non erat: erat de ipſa ſola ſinse
viri conſortio generatus; unde Matris, & Patris ſimul ur-

gebatur affectu: erat ſpecioſus formàâ præ filijs hominum,

omni morum decore, virtutum ſplendore, verborum dul-

core, ſapientiâ, & eloquentiâ præditus; quidni totus ama-
bilis? verbo erat filius DEl unigenitus æterni Patris, ſibi

commiſſus & communicatus; & hunc non diligeret illa
ſuper omnia? à quototum haberet eſſe naturæ, & gratiæ,

omnem gratiarum plenitudinem, cum divinæ maternita-

tis honore. In Chriſto inquit S. Bernardinus Jenenſ. tom.

2. ſer. 2. de glorioſo nomine MARI. art. I. c. 2. fuerunt
omnes conditiones, propter quas Mater amat filium, & ha-

buit eas in ſummo: erat quippe Dominus JEsIIS Chriſtus

præ Cæteris omnibus potentior, ſapientior, generoſior:, for⸗
moſor, atque melior, itd ile. Superat ergo, infert D. da-

ſelmus de excell. Virg. c. 4. omnes omnium rerum creatarum
amores; & dulcedines, magnitudo amoris iſtius Virginis
in filium ſuum, & dulcedinis immenſitas, quâ exultabat,
& liquefiebat anima ejus in eundem Dominum DEUM
ſuum. itd ile. Quis itaque ſanæ mentis non agnoſcat, &
fateatur Virginem filij amantiſſimam, non ſummè doluiſie,
& afflictam fuiſſe in filij ſui paſſione, & morte. Nec lin-
gua inquit S. Bernardus de lamentat. Virg. MARIE, poterit
loqui, nec mens cogitare valebit, quanto dolore afficie-

bantur viſcera MARIE. Nunc ſolvis Virgo cum uſura,

quod in partu non habuiſti à natura: dolorem pariendo
filium non ſenſiſti, quem millies replicatum filio moriente

paſſa fuiſti. Et infrà: non credo plenè enarrari, vel me-

ditari

lan

i⸗
tri
l,
not
.

D

Anab

Eerhee

1 uiſe

UMammit
desbl
kam

denor.

ſimnan
Undes

Mhar
i
on Sn
igrae
— Mo
cen

1alige

Gaudium B. Virgini: eflüiftliante r. 29 1

ditari poſſe dolorem Virginis, niſi tantum fuiſſe credamus,

quantum unquam dolere potuit de tali filio talis Mater. ie4

le. Notate & ponderate verba poſtrema melliflui Docto-
ris: de tali filis, talis Mater: nimirum ſummè amavit,
ideo ſumms doluit. Nullus dolor amarior inquit Sderaphi-
cus Doltor Bonaveniura in eſſcio de compaſſone, quia nulla

proles charior ità ille. Amabat Agar filium ſuum Iſmaë-

lem, atque ideo cùm in ſolitudine, ſiti extrema afflictum
videret, ut jam morti proximus efſet, ſeceſſit ab eo ad ſagit-
tæ jactum inquiens: non videbo morientem puerum. Genes.
21. v. 16. quoniam dolori ferendo ſe imparem ſenſit ob
amoris magnitudinem, indè morientem intueri non pote-
rat. Amavit Abſalonem filium ſuum David, indè occi-
ſum, eſto perduellem vehementiſſimè deplorabat: Fili mi
Abſalon? Abſalan fili mil fli mi Abſalon. z. Reg. C. 18.

Amabat prolem ſuam meretrix illa 3. Reg. c. unde, ne in-

terficeretur Salomonem deprecabatur: commota ſunt quip-
pe viſcera ejus ſuper ſilio ſuo ait ſacer textus v. 26. Amavit Su-
namitis illa 4. Reg. 4. quæ ob mortuam ſibi prolem ad pe-
des Eliſæi proſtrata; præ dolore nihil locuta eſt: cumque

eam Giezi ſervus Prophetæ levare vellet, vetuit Eliſæus di-

cens v. 27. dimitte illam; anima enim eius in amaritudine

eſt. Verùm horum omnium amor ſcintillaeſt ad immen-

ſum amoris incendium, quô DEl parens flagrabat in filium:
unde & dolor horum, ad dolorem Virginis umbra eſt. Cai
comparabo te, quærit jeremias Propheta hren. 2z. v. I 3. vel

cui aſſimilabo te? filia Jeruſalem: non Agari, non Davidi,

non Sunamitidi, non alteri; ſed immenſo dolorum mari;

magna eſt enim velut mare contritio tua: ſicut enim om-

nes torrentes, omnia flumina exonerantur in mari, ſic om-

nia quæ filius ejus paſſus eſt tormenta, in cordis ejus pene-
tralia effuſa ſunt. Et cui ego comparabo te? an lilio inter
Kk 3è3 ſpinas

262 Cursus Annui Diſcurſus I.

(pinas? ità arbitratur, Rgpertus Abbas lib. 1. in Cant. dum

exponit illud Cant. 2. Seus liligzm inger ſpinas, Sic amica
mea inter filias, alt; MARIA fuit lilium inter ſpinas, quia
quæcunque ſpinæ filium, exdem Matrem erucifixerunt,

& laceraverunt vulneribus condolentiæ & compaſſionis.
itd ille. Cui ampliùs comparabo te: an ſpecalo ſine macula?
ità appellatur ſapient. 7. & à D. Athanaſio epiſt. contra ha-

yetic. Et verò atteſtante S. Lasrentio Jaſtiniano de trisum-

phali Chriſti agone c. 20. clari ſſimum paſſionis Chriſti ſpecu-
lum effectum erat cor Virginis, nec non & perfecta mor-
tis imago: in illo cernebantur, & agnoſcebantur ſputa,
gonvitia, verbera, & redemptionis vulnera. ità ile. n am
ut ait D. Bernaerdus de lamentat. B. Virg. vulnera Chriſti mo.

rientis, erant vulnera Matris dolentis: talis in ipſa reluce-
bat effigies, qualis ab objecto corpore ſeilicet filij, reſulta-

bat, ita ille. Cui ultrà comparabo & aſſimilabo te? an ci

tharæ? & una quidem eſt Chriſtus crucifixus atteſtante

Auguſtino in illund pſalmi 56. v. 9. exurge gloria mea, éxur-
ge pſalierium, exurge cithara: ubi ait caro (nimirum in

Chriſto) humana patiens cithara eſt, itd ile. Et crux qui-
dem fuit lignum, in quo Chrtſti corpus, manus & pedes
diſtenti veluti chordæ, ſuaviſſimum obedientiæ & charita-

tis ſonum reddiderunt. Cithara inquit D. Bernardas ſerm.-

de paſzone c. 8. tibi factus eft ſponſus, cruce habente formam

ligni, corpore autem ſuo vicem ſupplente chordarum per
ligni planiticm extenſarum. itaà ide., Sed nunquid & tu

Virgo talis es cithara? Eſt illa altera, nam & ipſa cum fſilio

ſuo cruci affixa erat, ut, quod Paulus de ſe ait: Galat. 2.

& ipſa dicere potuerit: Cbriſto confixa ſum cruti & Galat. 6.

V. 17. ſtigmata Domini J Esl in corpore meo porte: etenim, 8
. £

ur ait 8. agnes in revelationibus S§. Brigittælib. 6. c. 30. quaſi

ſilio

U
.
ie
li

ne
Abe
co
iia

(nlid

rot ictus gladij Virgo per compaſſionem ſuſtinuit quot in &

Kil
bd
ie

zintel
l,

Perite

Gaudium B. Virginiz exſilii ſibi ante & c. 26
ſlio ſuo vulnera, & plagas videbat, & prævidebat, unde
D. Bonavensura Kimul. amoris c. 4. O Domina ubi ſtas ? nun-
quid juxta erucem? imèò in cruce cum filio cruciaris; ibi
enim crucifixa es ſecum. isd ille, & ſer. 1. poſt Dominicam
Epiphaniæ ait: MARIA ſentiens hoc, quod & Chriſto IE-
SU: in animo enim illi Martyri Gontartyr, vulnerato
convulnerata, crucifixo, & concrucifixa adſtabat ſic ille,
Quemadmodum ergo ſunius citharæ tangantur chordæ.
relonant etiam illæ, quæ in altera ſunt cithara, ſi chordæ æ.-.
qauualiter in eadem intenſione attractæ ſint, eſto hæ non tan-
gantur, ut reſtatur. D. Gregorius lib. I. moral. c. 5. & lib.
7. c. 9. ità, dum pateretur Chriſtus, & quod ille patiebatur,
patiebatur & M ARIA Mater ejus, ex complexionis ſympa-
thia, quoniam, ut ait D. Hieronymus ſerm. de paſſone: quot læ-
fſiones in corpore filij, tot vulnera in corde Matris: elavi
quibus corpus Chriſti pendebat in cruce, etiam cor Virgi-
nis confixum habebant: nullum idum recipiebat corpus,
cui non triſtis Echo reſponderet in corde Matris. ssa ille.
Similiter D. Augaſtinus apud Calamatum in Quadrageſimali.
Sabbatho poſt Dominicam Paſſionis. Crux, & clavi Klij,
fuerunt & Matris; erant enim duæ myſticæ Citharæ „qua-
rum una ſonante, reſonat & altera, nullo etiam pulſan-
te. isd ille. Hoc ipſamet Beatiſſima Virgo revelavit S. Bri-
gittæ lib. 1. revel. c. 3 F. dicens: ego ſtabam vicinius cruci
cjus, & ſicut hoc graviùs pungit, quod viciniùs eſt cordi,
ſic dolor ejus gravior erat præ cæteris mihi. C⁴mque re-
ſpexiſſet ad me de cruce, & ego ad eum, tunc de ooulis meis:.
quaſi de venis lachrimæ exibant: & cum ipſe me cerneret
dolore confectam, in tantum amaricabatur de dolore meo,
quòd omnis dolor vulnerum ſuorum erat quaſi ſopitus ſibi
præ dolore meo, quem in me videbat. Propterea auda-
Rer dico: quia dolor ejus crat dolor mens, quia Gor cjus erat
cor

264 Carcus Aunui Diſeurſas I

cormeum. itdibi. En quomodo una cithara ſonante con-
ſonabat & altera, licèt non tangeretur, quomodo Chriſto

patiente MARIA ſit compaſſa. Quapropter ſub cruce ve-
TS8 dicere poterat illud Jobi 30. v. 30. verſa eſt in luctum ci-
thara mea, & organum meum in vocem flentium. Sed uſque

quò Domine, uſquequò ? ad veſperum demorabitur Kleim,

& ad maiudinum latitiæ pſ. 29. v. 6. dum enim domi con-

cluſa cruciatus Chriſti recoleret mærens, & afflicta, nee

dubitaret certò certiùs reſurrecturum, ingeminabat illa
pſfalmi 26. verba, ut probabile putat D. Bonaventura in
meditat. YVitæ Chriſti c. 87. exurge gloria mea, exurge pſal-
rrian & cithara: Tum verò filius repetebat illa Cant. 4. v.

.ut ſentit Ruperiw lib. 7. de divin. oſſcis c. 2 5. vadam ad

aien m/yrrhæ, amariſſimè afflictam Matrem & ad colem
thari: quippe orationes & deſideria reſurrectionis meæ in

illa continuò aſcendunt. Tum repentè adfuit ſole fulgen-

7

tior redivivus ESUS, venerabilium Patrum veteris teſta-
menti comitante corona: tum glorioſum corpus ſuum ex-

hibuit, tum torrente voluptatis potavit illam, quæ torren-

te amaritudinis priùs potata erat. Tum amaræ aquaæ tribu-
lationis in dulciſſimas ſunt converſæ, poſt tranſitum maris

rubri uti figuratum fuit exodi 15. v. 2 5. Tum factus eſt di-

lectus ejus boirus Opri duleiſſimus, qui priùs fuerat faſcieulus

myerha amariſſimus. Cant. I. v. I 2. & 1 3. etenim ut vul.

S. Thomas d Villa nova ſerm. tunc ei datum eſt ipſam divi-
nam eſſentiam videre, prout eâ beati in cælo perfruuntur.
Tum Samſon alter tulit favum mellis ex ore leonu, & dedit

illum Matri ſuæ. Judic. 14. Tum ei Benoni id eſt filius do. nehli

loris mutatus eſt in Beniamin, id eſt in filium dexteræ, ſeu

gaudij & gloriæ ad dexteram DEl Patris. Tum denique

fateri coacta eſt illud pſ 3 3. ſecandàm multitudinem doloran
weor in corde meo conſolationes tus atificaveruns animam
mieam.

4

Uil
ge
ce

labe

eci⸗

es
In:

(Een
kltime
dume
er ,,

,,

tte gel

i

Uablzer

eri,

ul
kien.

(aün

Caudium B. Virginis ex filii ſibi ante é c. 26 5

veam. Quantùm dolorum Chriſti fuit particeps in paſ-
ſione, tantundem etiam facta eſt gaudiorum in reſurrectio-
nei: ſicut fuit ſpeculum & cithara ejus tormentorum, etiam
„AHeret conſolationum, & ſicut acerbum fuit audire ſub cru-
“ ce: cece filius taus, dum ei pro EslI traditus eſt Joannes,
1 pro filio DEl, filius Zebedæi; ita dulciſſimum audire, &
1 videre redivivum ſibi dicentem: ecce filius zaaus. Quidni

Cconcinant congratulantes Angeli. Regina cæli lætare: aut
½ uti habet D. Bonaventura in Corona Virg. Gaude quia tui nati,
u gquem dolebas mortem pati, fulget reſurrectio. Sed enim
66 didcet naſutulus aliquis, nihil in tota Evangeliorum ſerie
n⸗ haberi, quòd Chriſtus Matri ſuæ comparuerit poſt reſur-
„ℳ% rcctionem. Fateor equidem; nam & multa alia ſcripta HH
h non ſunt, ut fatetur Evangeliſta Joannes C. 20. & 2I. quæ num Se-
a magis forent neceſſaria: hoc autem prorſus non neceſſari- nenſ. tom.
u um: apparitiones enim alijs factæ ideo conſignatæ ſunt, ut ere, .
1 eſſent illi, quibus fadæ ſunt, reſurrectionis Chriſti teſtes, eleganter
teſtimonium autem Matris fuiſſet nullum, quippe ſuſpe- idipſum

H ctum quod in gratiam filij diceretur. Hanc rationem alle- pantbem:
„ Lat D. Anſelmus de excell. Virg. c. 6. Aliam affert Rapertus & P. Nada-
lib. 7. de divin. offic. c. 2 5. quod hoc fact um fuiſſe per ſe pa- ſi in Ercemo
m 7 4* S, F. d m fuiſſe per ſe Pa divini a-

tl tere debeat, & certò ſupponi: ratio enim naturalis dictat moris n-
a in lege: patrem & matrem honorandam eſſe, atque illum 186: & ne
1RN X 4 . e . . * . „ .
plüs conſolatione dignum, qui maximèe ſui causâ do- 441:.

1 luit. Abſit inquit ille, ut Matrem propter ſe olatis gladio
* tranſverberatam, tam durà negligentia, talis filius inhono-
un

64 raverit. Unde S. gnatius in ſuis exercitiie hujuſmodi in-

Kregdulis ait, dici poſie illud Matt. c. 5. v. 16. adhuc & vos ſi-
in intellecta eſtis. Aliam adhuc dat ipia Virgo loquens §.
e, Brigittæ in revelat. lib. 6. c. 94. Mihi quæ ſum Mater DEl,
* cùm poſt ejus mortem incomprehenſibili dolore mæſta eſ-
,

fem, apparuit idem filius meus prius quàâm alijs, & palpabi-

,9 4
11 em

266 Cursus Annui Diſcurſus I.
lem ſe oſtendit mihi, conſolans me, & commemorans ſe
viſibiliter in cælum aſcenſurum, quam vis hoc non eſt ſcri-
ptum propter meam humilitatem. ità ibi. Porrò primam
fuiſſe, quæ ante omnes redivivum Dominum viderit, atteſta-
tur etiam D. Ambroſ. lib. 3. de Virginibus Sedulius, Nicepho-

ras Metaphraſtes, Kperim, S. Anſelmus l. c. Bonaventura
Vincentius Ferrerius Antoninus & alg apud Spinellum in bhro-
no DEI c. I1. ad ſinem. Kupertus id comprobat teſtimonio Ec-
cleſiæ, quæ in die Paſchæ ſtationem habet ad S. MARI

(ul
ulh
Lun
een

AM majorem, & poſt alia ſubdit: quid enim convenientius,
quid pulchrius, quid venerabilius, quàm gratulari Matri
Virgini ſuper reſurrectione unigenti. itdà ille. Id ipſum no-
bis factitandum hoc paſchali tempore, tum alijs aggratula-
tionibus, tum hacantiphona Regina cali: etenim ſi voluit

ſibi congratulari, à vicinis & notis ille, qui ovem, & illa,
quæ drachmam perditam recuperaverat Luc. 158. Si

voluit id ipſum Pater, dum filium prodigum ſuæz ſubſtan-
tiæ recepit, quia, ut ajebat ſilio alteri „frater tuus hic mor-
tuus erat, & revixit, perierat, & inventas eff. ibidem.
Quidni exigat id ipſum Virgo Mater? Reginæ cæli, id eſt,

Dianæ, ſeu lunæ, gentiles tanquam DEE placentas offere⸗
bant, quos cum inritarcntur Judæi „eos Jeremias c. 7. re-

prehendit. Non metuenda hic reprehen ſio quia ut

Deam non veneramur MARIAM, &c.

AEAN

DISCUR-

—

tieta

mur,

(e
mnite

R
Rbpin

ſe,uun

1
1 Pfune
u

. Alon

Gratiaæ agendæ PEO pro beneßiciis & c. 267
20)8 Feee d i 5 i, S Ar S, A A F A1 5 51, d

PDlISCURSIS I

H H Super Alleluia.

1 Magnißcat anima mea Dominum, é; exultavit

Syiritus meus in DEo ſalstari meo. Luc. I. v. 46.
M Um filij Iſraël cibario pane deſtituti, cælicum colli- Gratiæ a-
un. MW„ß gerent, & ederent manna in deſerto, admirati hujus gendæ Deo

aun edulij ſuavitatem, & varietatem, dicebant ad inviccm: Et. em.
In manhu! quid eſt hec? Exod. 16. v. 15. tam eſt minutum, plo B. Vir-
US& tantum præſtat ſaporem? quid eſt hoc: tam eſt con- ginis in
Etemptibile, ut ſemen coriandri, & omnis ſaporis præbet me. S
varietatem, ac dulcedinem. Quid eſt hoc? ſmilem quæ-
ſtionem moveri poſſe arbitror, tum aliàs, tum hoc paſcha-
li tempore potiſſimùm, quo toties ingeminatur, & decan-
A« tatur Allelaja, alleluja, alleluja. Sed quid eſt hoc? éſtne
He Græca, vel Latina, vel Hebræa vox? & quid notat? quid
fignificat: equidem ineunte Paſchate apprecamur, nobis
u felix allelzja: ſed manhu? quid eſt hoc! quid eſt, quod
apprecamur? Hebræa eſt illa vox, ſicut & oſanna: quæ ſæ-
pe ſæpius reperitur in pſalmis, uti monſtrabunt Concordan-
tiæ, tum verò etiam in libello Tobiæ c. 1 3. v. 22. & apo-
calypſ. 19. decantatur. Quid porrò ſignificet, docebit nos
D. Angaſtinus hom. 16. inter quiquaginta dicens: Nunc er-
go fratres chariſſimi, exhortamur vos, ut laudetis DEUM.:
& hoc eſt, quod omnes dicimus, quando dicimus alleluia:
laudate DEIIM: dicis tu alteri, dicit ipſe tibi, cùm ſe omnes
exhortantur, omnes faciunt, quod hortantur. itd ide. Ve-
LI 2 rùͤm,

268 Cursus Annui Diſeurſus II.

rùm, adhuc manhu? quid eſt hoc?: quòd paſchali tempe-

re tam ſolenne ſit alleluja in Eccleſia, & non quovis alio ?

& caur reticetur à ſeptuageſima, uſque ad Paſcha: nun-
quid non ſemper laudandus, & benedicendus eſt DEUS?
quid enim ait pſalmiſta regius? pſalm. 33. v. 2. benedicam
Dominum omni tempore, ſemper laus ejus in ore meo. Ità
quidem ſemper laudandus DEVS, at non ſemper cumjubi-
lo tripudio & exultatione: alleluja autem, ut notavit D.
Auguſtinus pſalm. Io6. ſignificat laudate DExuM, cum jubi-

lo & cantico lætitix. Hinc Zitelmannus in expoſit. Miſſe

c. 22. ait: Tacetur hoc alleluja à ſeptuageſima uſque ad
paſcha, quia tunc agimus commemorationem lapfſũs no-

ſtri (ut patet ex lectionibus Breviarij) & indè celebramus

pœaitentiam: ideo non convenit canticum exultationis.

itsd ille. Aſt in paſchate recolimus victoriam Redemptoris
noſtri, de peccato, diabolo, & morte obtentam, indè cum

jubilo laudamus DEVM, eique gratias referimus. Quem-

admodum igitur beati in cælo poſt devictum Antichriſtum,

& præcipitatam meretricem Babylonicam, tum demum
non priùs, accinuerunt: alleluisg. Salus & gloria & virtas

DEO noſtro. Apoc. 19. v. I. ſic accinit Ecoleſia allelaja in

terris, ob ſuperatum dæymonem, peccatum, & mortem.
Hoc inſigne beneficium, cùm in ſpiritu prænoſſet Beatiſſi-
ma Virgo Patrona noſtra, & ipſa in jubilo & exultatione

DEVM laudare cæpit. Magnißicat anima mea Dominum, &

exultavit ſpiritus meus in DEo ſalutari meo. Luc. 1. FErat

enim prophetiſſa uti ex hoc ipſo loco docet S. Baſßilius in

Iai. S. & quod noverat certò futurum, tanquam jam fa-
ctum aliorum prophetarum more edicit, & decantat cum
cantico lætitix: & exaltavit ſpiritus meus in DEO ſalutari
ſeu Salvatore meo. Enimveròô jam tum erat non ſolùm gra-

tiâ plena, ſed etiam ſpiritu S. obumbrante plena ‚quin etiam

.

ſapien-

—LT-——N—N¶ʒG——————

1
gn
tll
u
E
Unhe
liit
Mer
Uunn

oN ea

Ulm
Iim
tat
Mrn
Mlong

E
Elen
lr ,,

Saneh,

ratie agende DEO pro leneßciis &c. 269

. ſapientià Incarnatàâ, quam tum utero geſtabat ,»plena, unde
recolens redemptionis noſtræ beneficium quàm grande,
u quam immeritis ſit collatum, in laudes DEI, & gratiarum
actiones erumpit. Magnificat anima mea Dominum. Eſt paraphra-
quidem Dominus in ſe magnus & magnitudinis ejus non eſt ſi. Rn nber
1 nis pſal. I44. v. 3. ut ei per meas laudes nihil addi poſſit: ſed ut
N ut anima mea illum etiam magni faciat, ac æſtimet, hoc æ-
gquum & juſtum arbitror, ac ut laudes ei dicat cum jubilo &
n4 exultatione: & cur? propter immenſa beneſicia, cùm mihi,
tum toti generi humano collata. Primum igitur tres cau-
eIAas ſibi proprias recenſet, tum ſeptem alias omnibus com-

u munes, quibus ad magniſicandum cum jubilo DEUM ſe ad-
du ſtrictam confitetur. Reſzexit inquit humilitatem meam, ‚Vilitatis
n vilitatem & exiguitatem: etſi enim DEO placuerit hu- a cognis
enmn manam naturam ex muliere afſſumere, ego tamen digna
nhu non cram, ut cx me aſſumeret;: quæ enim ego & quæ
DEI majeſtas? ego ancilla, ille ſummus Dominus. Hæc
e prima Cauſa, vilitatis & cxiguitatis ſuæ cognitio: Alte-
e ra erat ſui ſublimatio & exaltatio: Ecce enim ev hot quod In Ma-
m in Matrem DEl electa, & aſſumpta ſim, beatam me di- rem DE
t tent omnes generatienes: quoniam omnes, me venerabun- 3
nom tur & prædicabunt, quòd illis genuerim Reſtauratorem
au S& Salvatorem juxta quod ſcriptum eſt Cantic. 6. v. 8. vi-
eig derunz eam fliæ, & Beatiſimam prædicaverunt Reginæ,
1 . concubinæ, & laudaverani zam. Omnes generationes,
inquit Hago Cardin. id eſt omnes gentes Judæorum, & gen-
tilium, virorum „& mulierum „divitum & pauperum. T Magnali- .
nl gloria Jersſalem Judith. 15. vox Angelorum eſt, quorum opera-
ruinæ reſtauratæ, tu lætitia Iſrael, vox hominum, quorum“:
triſtitia per me ablata, tu honoriſicentia populi, vox mulie-
⸗ rum, quorum opprobrium ablatum eſt, quod contraxe-
runt in Eva, Tertiam cauſam promit, dum ait: quia fecit
in OU 1L1 z mihi

Indulgen-

tia Dei in

puniendo. S

Opus In-
carnatio⸗

nise

270 Cursus Annui Diſcurſas II.
mihi magna qui potenss eſt, & Sanctum nomen ejus, ſanctiſi-
cavit enim me per ſuam potentiam, ut ab omni actuali &

originali peccato eſſem omnino libera, ut gratiâ plena ſuper

omnes Sanctos, ut Virgo ſimul eſſem, & Mater, & quidem
Mater DEl, ut alia taceam. Annon hac magna DEl dona
& beneſicia: imò maxima, quæ nulli alteri obtigerunt; &
quomodo hæc ego promerui? miſericordia divina hoc egit,

quam non ſolùm mihi, ſed & alijs exhibuit. Es miſericon

dia ejus 4 progenie in pregenies timentibus eum. Hic jam à
beneficijs ſibi ſingulariter factis, ad communia alijs digre-

ditur, & primum quidem ad miſerationes DEl infinitas,
Quàm enim milericorditer egit DEUS omni tempore cum

genere humano: primos parentes tam rigidè non punivit,
prout punivit peccantes cum Lucifero Angelos, quos pro-

tinus ad inferni pœnas demerſit, nee, quando diluvio ſub.

merſit mundum, omne genus hominum ſuſtalit. O quo-

ties irritatus ad juſtiſſimam exterminij cauſam ob nefanda
ſcelera carnis, & abominandam idololatriam etiam in po-
pulo electo, tamen clementer diſſimulavit. Miſericordis

Demini, qubd non ſimus conſumpti, quia non defeceruni mi-

ſerationes éius. Threnor. 3. V. 22. Inſuper miſit Prophe-

tas, & legis Doctores, qui peccanti populo, pœhitentiam,

& veniam annuntiarent, vitamque veritatis & juſtitiæ de-

monſtrarent. Cùm verèò non haberet, unde ex æqquo ſe re⸗

dimeret à primæ vo peccato, à pœnis inferni & æterna mor-

te, etiam flium ſuum miſit, qui ad æqualitatem divinæ ju-

ſtitiæ faceret fatis. Quod equidem ſummæ difficu ltatis

fuit: oportuit enim exinaniri ſummam DEl majeſtatem,

gloriam cum ignominia carnis noſtræ confundi, fapienti-
am cum inſipientia, Sanctitatem cuin peccato & c. Verùm

fecit posenliam in brachio ſao, ut hæc extrema duo conjunge-

ret in unum , & foret DEVS homo, In creatione rerſum

uſus

Gratie agende DEO pro benefrriär zc. 271.

uuluulus erat uno verbo fiat. in conſervatione ſuâ ordinari4 po-
4 tentiàâ ſapientiâ & bonitate quaſi tribus digitis appendit mo-
1 lem terræ Iſaiæ. 40. v. 12. Aſt in redemptionis opere totam
eerxecruit potentiam „cum majus aliquid fieri non queat. Et Quod he-
“ amabò cur DEUS A ngelicam natu ram non aſlumpſit?ꝰ nén Rotelem⸗
1 ne & Angeli Peccavcrant, ut egerent Redemptore? nonne Angeli re
4 nobjlior in ſe natura Angelica, quàm ſit humana? nuſquam belles.
. Angelos apprehendit, ſed ſemen Abrahæ Hebr. 2. v. 16. illos
11 rudentibus inferni detractos in tartarum tradid it eruciandos.
6 2. Petri. z. v. 4. Et cur non etiam hominem? nempe diſper-

üit ſuperbos mente cordis ſui, quippe qui nè pudore ſuffun-
derentur, quaſi malè egiſſent DEO repugnando, pœniten-
tiam agere noluerunt, ſed in malo ex ſuperbia perſtiterunt.
Fandem cum apoſtatis Angelis pœnam nos homines era-
mus commeriti: ſed DEUS nobiſcum fecit miſericordiam,

Cunm illis juſtitiam: Depeſuit potentes de ſede in cælo illis præ- Qusd ho-
Defte parata, & exaltavit bumiles id eſt vilis conditionis homun. gelorum
Liones, ut non tantùm ſpem cæ leſtis habeant beatitudinis, ſeie⸗ ele-
ſed etiam Sedes gloriæ ab Angelis lapſis derelictas, occupa-tus⸗
tur ſint: judicabit in nationibus implebit ruinas, conquaſſabit

o apita multorum in terra pſal. 109. Inſuper hoc egit benig- Homo re-
nus DEUS, ut homines ſalutem ſuam cum eſurie ſpiritua li Pletus bo-

fend deſiderantes, omnibus bonis repleai gratiarum virtutum & glria,
Nu & conſolationum in præſenti, & in futuro bonis gloriæ, duibusan-
N dum interim Angelos lapſos, qui ſibi ſufficientes videban: geli exci⸗
nu tur & divites dimiſit inanes & vacuos. Quale verò hoc Ju- eruat.
e daico populo bencficium! tot habet DEUsS nationes & po-
fol pulos in toto orbe terrarum, & tamen Iſraêliticam ſibi de- ITudæi non
NeſnmGS legit gentem ſolam, apud quam vera DEl eſſet notitia, lex ranti ele
, & Prophetæ, & certa ad ſalutem via. Notus in Judæa Deass, Aa ſed eti-
g in Iſrasl magnum nomen ejus, & factus eſt in pace locus ejus, en el⸗

habitatio ejus in Sien pſal. 75. Non ſanè meruit hoc gens ctentt

5 ixe

272 Cursus Annui Diſeursus II.

iſta, toties DEO ſuis ſceleribus rebellis, toties in idololatri-

am prolapſa; ſed fecit id DEUS recordatus miſericordis ſuæ,

Quin etiam hoc egit, ut hanc ſolam, alijs nationibus negle-
ctis eligeret, ex qua carnem humanam aſſumeret, ut eſſet

Et hec fuit ſalus ex Judæis Joan. 4. v. 22. ut vero conſolationem indeè
ſolatium 8,

antiquo-

Laudantur quĩa exultavit ſpiritus meus in DEO ſalutari meo. Magnifi-
attributa

DEl. cat, id eſt magni facit DEl liberalitatem propter collata in
ſe beneficia, quòd reſpexerit humilitatem id eſt vilitatem

ſuam, quòd fecerit ſibi nomen magnum & celebre; ità ut ex
hoc quèd ſit Mater DEl benedicenda ſit ab omnibus, qui

ſfilium ejus benedicturi ſunt, quèd denique maxima dona &
gratias ſibi contulerit, potentiäâ & Sanctitate ejus operante.

Magnifacit, & cum cantico lætitiæ dilaudat DEUM à miſe-

nis myſterio, dum ait: fecit potentiam in brachio ſuo. A

juſtitia in punitis rebellibus Angelis dum ait: diſperſit ſu-

perbos mente cordis ſui. A ſapientia in reparandis Ange-

lorum ruinis, per homines, dum ait: depoſuit potentes de

ſede, & exaltavit humiles. A providentia in proſpiciendis
ad ſalutem æternam medijs, dum ait: eſurientes implevit

bonis, & divites dimiſit inanes. A liberalitate in electa præz

alijs ſtirpe Judaica: dum ait: ſuſcepit Iſraël puerum ſuum
recordatus miſericordiæ ſux. Denique à fidelitate in ſer-

vandis promiſſis, dum ait: ſicut locutus eſt ad Patres noſtros
Abraham & ſemini ejus in ſæcula. Ecce jubilum, ecce lx

titiæ canticum, ecce Alleluja Beatiſſimæ Matris noſtræ.

Hoc

longè anté caperent protoparentes noſtri, revelavit hoc ip-
rum ba ſum patribus noſtris Abraham & ſemini eius: & ſicut appro-
ume miſit, ità etiam reipſa in me fideliter præſtitit, quæ utero
conceptum gero DEUM & hominem. His ergo ex cauſis
magnificat anima mea Dominum & hoc eſt meum Alleluja,

h⸗
lich
Gm
IIno.
gult
,1
Sant

iuan

ſle,
largr

ulitete
zicordia: dum ait: & miſericordia ejus à progenie in proge: II
nies timentibus eum. Apotentia in perficiendo Incarnatio-

Rtis

ye

3

n0k

bonni
uine Dr
nfi,

nenimn

izia

Annete
en

ucſur

Oratie agendæ DE 0 bro beneßciiz &c. 2 7

1 Hoc ipſum quia decem verſibus conſtat, doctiſſimus & pi-
entifſimus Gerſon, Cancellarius Pariſienſis decachordum
“appellavit, ut de Beatiſſima Virgine dictum videatur pfſal.
86 143. V. 9. DEs canticum novur cantabo tibi, in pſalierie
ni decachordo pnſallam tibi. Idem aſſeverat in hoc plſalterio de- Maria om-
MCcachordo MARIE, contineri omnes Muſicorum VOCesS, di- Gcoram:
ſcantum, altum, tenorem, & baſſum. Scias inquit, tract. vocibus

mn Super magnificat, quod pſaltes noſtra copioſiſſime, & di- cantarit.
aa ſtrictiſſimé faciebat reſonare voces omnium Muſicorum,
ℳdum mentis intuitum ſimul cum plectro meditationis liber-
A rimo diſcurſu, miràque celeritate diffundebat ubique, dum
u quaſi ſimul in omnes & ſingulos ſe diffundebat affectus. 5rà
iun ile. Et verò affectum dulciſſimæ modulationis quem di-
in ſcantum appellamus, demonſtravit, dum incepit: Magni-
o NVicat anima mea Dominum, & exultavit ſpiritus meus in DEO
Jalutari meo. At mox ad Baſſum & profundiſſimam humi-
n litatis vocem deſcendit dum ſubjunxit : quia reſpexit hu-
IH militatem ancillæ ſuæ. Protinus ſubjecit altum, altiſſimam
n Matris DEI dignitatem: Ecce enim ex hoc beatam me dicens
am omnes generatienes, ex hoc nimirum, quòd Marer DEl ſim.
. Sed æquabilem gratitudinis tenorem cecinit, quando om-
nia DEO adſcribit: quia fecit mihi magna qJui potens eſt &
ſe⸗ Sanbzum nomen ejus. Denique plenéô chorô intonuit, quan-
*M do omnium voces aſſumpſit in reliquis verſibus omnium no-

e . 1 . .
e mine DEUM laudando. Jam facile aſſentior Bernardino
, se Buſtis part. 6. ſerm. 2. B. Virginem eſſe philomelam: ſi-

cut enim hæc omnium voces, & tonos æmulatur & expri-
Cec

mit; ità B. Virgo in ſuo Cantieo Magnificat: & ſicut philo-
ene mela omnes alias volucres ſuperat in cantu, ſic B. Virgo
1ete N. . . . —„. . .
un, om nes alios in ſuis canticis, Moyſen & Sororem ejus in ſuo,
ceini

Annam in ſuo & c. illi enim in figura de liberatione, de fæ-
6 cunditate de ſalute Ifraél cecinerunt ,‚ MARIA in veritate.
ts Mm Nec

274 Curus Annui Diſeurſus II.

Nec eſt, quod quis Canticum canticorum aggerat Salomo=

nis: ſit enim illud nuptiarum & amoris Canticum: at hæ
nuptiæ adimpletæ ſunt in utero Virginis, ubi natura divina

humanæ copulata eſt: ibi petitur oſculum, ſed hic jam ha-
betur, ibi quæritur, ubi paſcat ubi cubet in meridie, hic
ſcitur &c. Quapropter Clientes Mariani canticum hoc no-

bis magnifaciendum, eſt, tum quia illius Author eſt Maria
Domina, ac Patrona noſtra, tum quia ſum mas in ſe DPEI lau-

des complectitur. Multùm debemus DEO pro beneficijs
creationis: ſed multò ampliùs pro beneficijs redemprionis:

quid enim profuiſſet nobis vivere, & in æternum inferni

flammis excruciari cum rebellibus Angelis. Nihil eſt in-

quit Chryſoſtomus in Matth. pro quo majores gratias agere
debemus, quâm pro paſſione, & morte unigeniti ejus. FEr

D. Ambroſius lib. de Virgin. plùs Domine JESU debeo tuis
injurijs, quibus redemptus ſum, quam tuis virtutibus, qui⸗
bus Creatus ſutn. ità illi. Bcce Mater DEI & ſedes ſapientiæ

incarnatæ præbet nobis exemplum, & modum in ſuo Can-
tico, quo grati eſſe poſſimus pro tanto beneficio. Dicamus
ergo cum Propheta Habaeuc. 3. v. 18. ego autem in Domino

Cur Mag- gaudebo, & exaltabo in J Esll meo. Vel potiùs cum Maria,
Züotidte Aagnificat anima mea Dominam & exultavi! öpiritus meus
dicatur ad in DBO Salvatere meo. Unde licèt non ſemper dicamus

velperas DEO Alleluja, ſemper tamen laudem ei dicamus. Certis
quidem diebus, ait Auguſtinus in pſal. 5o6, cantamus Alle-

vide Be-
dam in fe-

KAo B. V. luja, ſed omni die cogitamus: ſic enim hoc verbo ſignifica-

H tur laus DEl, etſi non in ore carnis, certè in ore cor⸗

dis: ſemper laus ejus in ore meo.
ità ille.
„ Xx
* 7=

DISCR-

1

Nica
“
Coni
Mhe

4 1
i,
u
ei
inger
. lentes
. Auden

lLelito

ln
uniſ.
(las n
enal

Kearn
4 liuta
llogi
errne

B. Virgo Virginitate placuit, bumil &c. 27 5

4 2) 6. tiak Eri, S, t ie r Sr 3r i, , Ner Fe S: ie i ee F(9e-
„PpDlISCIRSIIS III.
80 per lla Ve rba . qus woruißi bortare.
8 Raſperit lumilitatem ancille ſua. Luc. I.

DH s Virgo elevata ſit dignitatem, dum B. virgo
S Mater filij DEl facta eſt, nemo ſatis capere, nedum ex- irkinita⸗
plicare valebit unquam; neceſſe eſt enim, ut primùm Ca- huinilita-
piat, quantus ſit DEUS, cujus illa Mater eſt, tum verò ad te conce-
dignitatem ejus contemplandam convertat ſe ſe. Unde D. Pit-
Bucherius in Natiwit. Virg. quæritis, qualis Mater? quærite
priùs, qualis filius. itd le. Namque ut ait D. Auguſtinus
apud D. Ihomam de Sacramento altaris c. 4. nobilitas Matris
ex Deitate prolis. Jam verò cujus hominis intellectus eò per-
hon tingere attentet, cùm Angeli velent faciem ſuam, non va-
oℳ lentes fulgur, & ſplendorem divinæ Majeſtatis ſufterre.
MN Audent nihilominus SS. Patres dicere aliquid, ut cùmnm pro
merito nequeant; ſaltem pro virium ſuorum tenuitate, ſen-
d ſum & affectum ſuum in Virginem depromant. S. Joan.
Damaſcenus orat. de Nativit. Virg. ait: ſanè res omnes con-

6 Aditas antecelluiſti: exte enim ſola, ſummus ille opifex par-
e4 tem aſlumpfit, hoc eſt maſiæ noſtræ primitias: caro ipſius
ex carne tua, & ſanguis ex ſanguine tuo, & lac ex mamil-

lies tuis ſuxit DEUS, & labia tua DEl labijs unita ſunt. ieà ille.
AMaethodius in hypapant. Tu DEO aliéquin nullius indigen-
ti, carnem quam non habebat, dediſti: quid hoc illuſtrius?
quidve ſublimius? Jui cælum & terram implet, cujus præ-
terea ſunt omhia, quæcunque moventur, atque ſubſiſtunt,
M m 2 is tui

276 Carsus Annui Diſcurſus III.
is tui factus eſt indigus: tu enim admirabilem Incarnatio-
nem, quam aliquando non habuit, DEO mutuam dediſti--
Euge euge Mater DEI, & ancilla? Euge cuge, quæ debito-
rem habes, qui omnibus mutuatur; DEO namque univerſi
debemus, tibi verò etiam ille debet. hac Methodius. D. Ber.
nardus ſerm. ſignum magn. quàâm familiaris ei facta es Domi-
na, quàm proxima, imò quâm intima fieri meruiſti! quan-
tam inveniſti gratiam apud DEuM? in te manet, & tu in co,

& veſtis eum, & veſtiris ab eo: veſtis eum ſubſtantiâ ear.

nis, & veſtit ille te glorià ſuæ Majeſtatis, veſtis ſolem, & ſo-
le ipſa veſtiris. itdà ide. Petrus Damiani ſerm. de Nativit.
Virg. Habitat in Angelis DEUS, ſed non cum Angelis, quia

cui illis ejuſdem non eſt eſſentiæ: habitat DEUS in Virgi.

ne, habitat cum illa, cum qua unius naturæ habet identi-
tatem. ſic ille. D. Chryſologus ſerm. 140. Quantus ſit Dgus,
ſatis ignorat, qui hujus Virginis mentem non ſtupet, ani-
mum non miratur. Pavet cælum, tremunt Angeli, crea-

tura non ſuſtinet, natura non ſufficit: & una puella ſiio
DEuM in ſui pectoris capit, recipit, octlectat hoſpitio, ut pa-

cem terris, cælis gloriam, ſalutem perditis, vitam mortuis,
terrenis cum cæleſtibus parentelam, ipſius DEl cum carne

commercium pro ipſa domũs exigat penſione. hæc ille. VD.

Epiphanius ſerm. de laudib. Virg. Obſtupuerunt omnes An-

geli, Cherubim ac Seraphim exhorreſcebant, expectabant

cælum & thronum & formidabant, dum aſpicerent eum,

qui principio caret, deſcendentem à throno Cherubico, in

utero Virginis ſedere., ità ille. Veruùm, unde amabèò Virgi-
ni Hebreæ hæc gratia? ut præ tot mille alijs in Matrem DEI
aſſlumeretur: quid erat in puella Davidicæ ſtirpis ‚quod ſic
oblectaret, inclinaret, imò traheret affectum om nipotentis
filij, ut ex ea non ex alia incarnari & naſci ſibi delegerit?

audio quidem canentes, & conteſtantes Angelos, quia quem

meraißi

,

*

1. Vrgo ininitate placui humil &c. 277

merauifti gortare, quaſi meritis ſuis id effeciſſet: aſt tantàne

tfuerunt illius merita, virtutes & opera, ut DEUM ee cælo

in terram & ipſum Virginis gremium pertraherent: S. The-
mas 3. parte. quæſt. 2. art. 11. affirmat Incarnationem Chri-
ſti non poſſe cadere ſub meritum de condigno; quia excedit
omne meritum, cum ſit altioris Ordinis, quàm viſio DEI, &
fruitio; eſt enim unio perſonalis: viſio autem beata eſt unio
participata, ſicut & gratia eſt participata ſimilitudo divinæ

naturæ tantùm. Nihilominus ait poſſe illam cadere ſub vide eti-

meritum de congruo, & ſic meruiſſe Sanctos Patres veteris . no⸗

ram in 3.
gruum enim & decens erat, ut Dus eos exaudiret, qui ei diſt. 4. 2.

teſtamenti, Incarnationem petendo, & deſiderando: con.

obediebant. Et ſio ad ʒ3. reſpondet B. Virginem meruiſſie
portare D. ESUM Chriſtum non quia meruit DEuM incar-
nari, ſed quia meruit ex gratia ſibi data illum pu ritatis, &
Sanctitatis gradum, ut congruéè poſſet eſſe Mater DEl. hac
ille. Hoc ſenſu loquitur, D. Hieronymus epiſt. 2z2. ad Euſto-
chium: tantæ puritatis Maria extitit, ut mereretur efſici Ma-
ter filij DEI. Et D. Anſelmus de excell Virg. c. 9. pura San-
ctitas, & Sanctiſſima puritas pectoris DElIparæ Virginis,
omnem omnis puræ creaturæ puritatem ſive Sanctitatem
transcendens, incomparabili ſublimitate hoc promeruit, ut
reparatrix perditi orbis digniſſimè fieret. itd ille. Et verò
excelluit illa non tantùm puritate mentis, quandéôquidem

ab omni peccato actuali & originali fuit libera; ſed etiam

Ppuritate corporis, ut quæ non ſolùm Virginitatem ſervaret

illibatam, ſed etiam voto eandem obfirmãa ſſet „quod inſoli-
tum erat ad ea uſque tempora. I12 D. Ildephonſas ſerm. 5.
Ade aſumpit. de iſta dicitur: optimam partem elegit, quia

Pprima omnium fæminarum DEO Virginitarem obtalit, &
ideirco promeruit, ut DEl filius ex ea corpus noſtræ redem-
ptionis ſuſciperet: ita ille. Et hujus quidem aſſerti luculen-
OSWYWN Mm 3 tum

278 Carsus Annui Diſcurſus IIl.
tum habemus teſtem Prophetam Regium, Virginis proa-
vum, qui ità nepti ſuæ, in ſpiritua loquitur pf. 44. aude hlia,
& vide, inclina aurem tuam ad obediendum divinis inſpira-
tionibus, & obliviſcere populam inum, de nuptijs ſolùm co-
gitantem, & domum patris tai, ut familiam propages ‚ hoc
ſi feceris, concupiſcet Rex caleſtis decorem tanm, Fecit hoc Vir-
0, ut præmonita fuerat longé ante, uti obſervavit. S§. Bern.
ardus homil. 3. ſuper miſſus. oblita eſt populum ſuum & domum
patris ſui, quia nec populum ſuum augere prolis ſucceſlione,.
nec domui patris ſui relinquere curavit hæredem, dum voto
virginitatis carnali conjugio omnem aditum præolufſit. ded
vel ideo concupivit filius DEl virginitatis illius decorem,
& in Matrem ſuam illam delegit. atteſtante S. Andrea Cre-

tenſ. orat. 2. de dormit. Virg. ubi illam ſic affatur. Rex def-

deravit gloriam tuæ pulchritudinis, & amavit divitias tuxz
Virginitatis, & in te habita vit. ità ile. Hine D. Ambroße:
epift. 82. quanta inquit virginitatis ſit gloria, quæ meruit à
Chriſto eligi, ut eſſet etiam corporale DEl templum. in quo
corporaliter habitavit plenitudo divinitatis. z1à iWe. Et qui-
dem verba ſunt S. Bernardi homil. 2. ſuper miſſus eſt. DEVM

hujuſmodi decebat Nativitas, quàâ non niſi de Virgine na-

1
U
lun
llie
nhe
Uarui
Nt,
ten e
Metore
Chhu

(uutl
ens
udete

id fee

ſceretur: talis congruebat & Virgini partus, ut non pare-
r de ret niſi DEuM. itd ille. Decebat namque ait b. Ignatins Mar-
de apud le r epiſt, ad Heronem, ereatorem non conſueto ſed pere-
Blancetom, grino & admirando uti partu, urpote omnium opificem.

z n l 31td ikte. Memorat Earro de re ruſticac. 1o. apes ità eſſe cCaſtas,

Cornej. à ut ſectentur omnia pura: itaque nulla earum aſſidebit in lo-
Lapide in co inquinato, aut in eo qui male olet. Hæc indoles divi-

V63. nitatis eſt: nam ut ait §&. Zeno ſer. . de Nativit. requieſci

libens florentifſtimo domtcilioe, & in viſceribus ſacræz
Virginis comparat ſibi corpus. itd ile. Dum florentifh-
mm auditis domiciliam, feflectite animum ad Civitatem

niili
16, or,

e,

Nuet
Iilein
llin
udie

eh

icrant

Cl
(Erunt

B. Virgo Virginitateplacuit, humil z. 279
Nazareth, ubi filius DEl concipi voluit: ſi enim Nazareth
ſcribatur in lingua Hebræa per Zain, ſanctificatam vel con-
ſecratam ſignificat: ſi verò per Tſade floridam. Huc al-
ludens D. Banaventura in ſpecul. Virg. exclamat: 6 lilium
Angelicum? verè flos cæleſtis, quem tantùm dilexit apis
illa ſupercæleſtis, quæ paſcitur inter lilia, quæ florigeram

inhabitat patriam Angelorum, quando ad civitatem Na-
zarcth, quæ interpretatur flos . advolavit, & 20 ſuavee —
c lentum perpetuæ Virginis florem pervenit, illic inſedie,
illic inhæſit. zsd ite. Narrant hiſtoriæ naturalis periti Rhi-

nocerotem animal fortiſſimum & ferociſſimum hujus eſſe
naturæ, ut ad conſpectum Virginis miteſcat, & ſe capi ſi-
nat. Hinc Pierius lib. 2. ajunt, inquit, pudicitiæ ità aman-
tenm eſſe, ut non niſi Virginis ope capi poſſit; ideéque veoe-
“ natores hujus prædæ avidi virginem in campo conſtituunt,
Cüjus conſpectu animal allectum, ad illam recurrat, in-

linatùmque caput in ejus gremio collocet, ac poſt obdor-
enn miens à venatoribus facili negotio capiatur. ità ille. Non
1n auderem ego DEUM Rhinoccrori aſſimilare, niſi dudum
64, id feciſſet propheta ille Num. 24. v. 8. de DEO dicens:
. 1. ekjus fortitudo ſimilis eſt Rhinocerotis, ſed & Moyſes virorum
mitiflimus Deuterono: 3 3. v. 17. dicens: cornua rhinocero-
uu, tis, cornna it ius: in ipſis ventilabit gentes auſque ad terminos
1

erre. Hic ergo fortiſſimus DEUS, ut vidit Virginem in
tq Nazareth, elanguuit quodammodo virtus ejus, & reclina-

a vit ſe in gremium illius. Quid filio DEl ſimilius inquit
lee⸗ 53. Thomas de villa nova conc. q. de Nativit. Chriſti, quàm fi-
liusunicornium: captus eſt & ipſe amore Virgin is, & Maje-
s ſtatis oblitus, Carhis vinculis irretitus eſt: unde in Can-
A ticis quaſi capturam ſuam prævidens, ex amore ad Virginem
6b clamat: averte oculos tuos4 me, quia ipſi me avolare fe-
⸗ cerunt: itd ile, nimirum è ſinu patris, in ſinum Virginis.

Hoc

2980 Cursus Annui Diſcurſus III.

Hoc ipſum demonſtrare volebat David, quando pſ. 44. ce-
cinit filium DEl incarnandum, defectari filiabus Regum,
quæ ſunt de domibus eburneis: à domibus inquit eburneis,
ex quibus dele daverunt te filiæ Regum, Ebur elephantum
dentes ſunt, qui caſtiſſimum ſunt animal, ut compartis cum
alio congreſſum, tanquam adulterinum etiam morte vin-
dicent, & mortuâ prima complice, ſecundam non admit-
tant. Quin etiam ebur ob raritatem, & candidiſſimum
ſplendorem in pretio habitum eſt, ut Salomon quidem ſibi
thronum ex cbore grandem 3. Reg. c. 10. Achab verò do.
mum totam eburneam ſibi feciſſe legatur 3. Reg. c. 2 3. In
hujuſmodi domibus deliciatur filius DEl, non ſolùm pro-
pter raritatem , ſed etiam propter nitidiſſimum can-
dorem, qui virginitatis eſt ſymbolum. Et quanquàm in
alijs Virginibus, tanquam in domibus delicioſiſſimè reſideat,
tamen in Matre ſibi electa tanquam in throno Salomonis e-
burneo requieſcit; nam ut ait: D. Bonaventura in ſpecale
Virg c. 2. ipſa eſt thronus ille grandis, de quo dicitur: ſeci?
ex Jalamon ibronum de ebere grandem. Thronus verè Salo-
monis eſt MARIA, grandis omnino in gratia & in gloria,.
iid ille. Mirandum autem maximè eſt, quod de ebore refert
Avicenna, ait enim prudentes auri piſcatores accipere ſcu-
tellam eburneam, eamque ſubaquis ttahere, quòd aurum

naturaliter trahatur ab ebore; quod etiam teſtatur Plinius.

Ità nimirum virginitas ſigularis traxit ad ſe ſe cæ lo divini-
tatem, quæ caput eſt Chriſti, de quo dicitur Cant. 5. v. 1.
caput ejus aurum optimam. Quemadmodum veròô, ut ebur
aurum attrahat, in imo aquarum fundo verſari debet, ſic

DEII M ad ſe attrahat. Audeo dicere inquit Gregorius A. S

in Regiſtro, quòd MARIA nequaquam DEVM concepi-

ſet, niſi infimam humilitatem habuiſſet. Nam ut ait: J.
Bern-

.

Ment
u
ſine

(at

R len

Uiſen
MMan

4 Uehth

Urtart
Lelutma

R donce

Nilitate
n, h

Encatur
gelin,

T ſerit, pi
virginitas in profandum humilitatis demergenda eſt, ut n

Cafrᷓ
eunt

amm D

ſehen

. .

2. 7/, zrgo Vnginitate placuit, husnil E&r. 281

Bernardus homil. 1I. ſuper miſſus, etſi placait ex virginitate,

tamen ex humilitate concepit. Rationem reddit melklifluus

Docter, quoniam illam non tantùm oportebat eſſe ſanctam
corpore ſed & mente: ità enim loquitur homil. 2. ſuper miſ-
ſuzs. Utigitur, quæ Sanctum Sanctorum conceptura erat,

D Pariter & paritura ſancta eſſet corpore, accepit donum vir-

ginitatis; ut eſſet & mente, accepit, & humilitatis. 114

iile. Et verò fatetur ipſamet Virgo ſe maternitatem divinam
meruiſſe non tam virginitate quàm humilitate: reſpexit,
in quit humilitatem antidæ ſuæ. Luc. 1. undéè D. Aasguſtinus

ſuper Aagnißcat iom. 9. Sic in perſona Virginis loquitur:

quæris à me, quod obtulerim munus, & unde Mater effe-
Ga ſim Creatoris? oblatio fuit humilitas mea: ideo mag-
nificat anima mea Dominum, quia reſpexit, non auro ele-
vatam tunicam; non pompoſo cultu radiantis auri orna-

mentum cervicis mex, aut prætioſorum lapidum, vel mar-
garitarum dependentiam, in auribus meis decorem, non

genmmarum fulgorem attendit, nec fuco mendaci colorem;
ſed reſpexit humilitatem. z14 ine. Similiter ait Lyranus in
cit. loc. nam licèt ex omnibus virtutibus fuerim diſpoſita ad
conceptionem filij DEl, ſpecialiter tamen hoc fuit ex hu-

militate. Hujus rei rationem inſinuat. Hago Cardin, in
eund. loc. dicens: placuit enim ei humilitas ancillæ, cui

diſplicuerat ſuperbia Evæ: ut ſicut per ſuperbiam Evz
mors intravit in mundum; ſic per humilitatem ad vitam
D pandatur i introitus. ità ile, O vera humilitas exclamat J.
Auguſtinus ſerm. de aſſumpii. quæ DEUM hominibus pe-
perit, vitam mortalibus edidit, cœlos innovavit, mun-
dum purificavit, paradiſum aperuit, & hominum animas
liberavit. Facta eſt MA RI Æ humilitas ſcala cæleſtis, per
quam DEUS deſcendit ad terras. Quid enim eſt dicere
reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ, niſi approbavit: maulti

Nn enim

Cursus Annui ntrnderde Ee⸗
282 C ectu hominum im veraciter hu-
2 videntur in snen reſpicitur; ien vellent, & non
rum humilitas2 minibus non ſe lau
rum ab ho
ent;
miles eſſen

1 n DEO ſ 1EItus corum cE 1 TeE .
d * 1

do in conju-
8 humilis fuit ae aue femal⸗ B
s MAiaflumapta „nuntijs vahon Domini mei. ker⸗
Darvidisaflumbi beds ſervorur MARlE, qux
Rrin ancilam, hoc ad bumiliratem tamen ajebat: di⸗
uid hos atur, imis humili-
2 5. Werum n nitatem Aumeldrur. tam ſublimis . 4. ſu-
Matris DEl S Luc. 1. Quæ eſt 5. Bernardas homil. cere
Per miſi unederepp eligitur, & anc
bper e ſcit.
gratia ne

—

E

ra ra virtus
rſus & rara uns
bjectione, Enanna Pron ſecutus D. bent.
in 2 L . en en
le anle Draa- ità ille. Bermard- ernus De de
8 . „ 0 .
unng halkerin has erumpit v
tura ſimi
ventur

1 Domini
31. . , in Matr mina
ratiâ plena dicirur, in , jam Domäle
q itur, MAKlder creaturis antepo his mira humi itate
Allumirar, omni du r, ſed in omnibus his
2 fficitu „»
i & terræ e
cæ li &

Zint; e
6. 4. .
. Meditationibus ſto vinere ſibi lerer 1
iene Doczor ueeetee Chriſto vi Altius aſſurg c.
olam MARIAM , ancilla ati gicensrnon ets
3 tri DEl tanqua ſerm. 52. art. 1. c. 3.
atr! e 2.
Bernar

ionis, quam in
grati ificationis, qu⸗ i
am gratia ſanctific enloi ſe
. dignam; n oneeinee rr a
ars ank i cſus irr a humilitatis fu
Ec 0 Matris accepit Dl in abpii hn
i princip⸗ entem
à principio mm

C

= —
=— =
=S—

.

Vun
ein

16 1
lerz,

tric

is

i 3 A *

dum 4
Tom

4

Cob

ee

Wan

Uni

/

B. Virgo Virginitate placuit, bumil. &c. 283
diri in gratiæ dignitatem; ſic nec tantùm deſcendit in abyl⸗
ſum humilitatis profundæ. Nec inſuper alicui puræ crea-
turæ in hoc ſæculo eſt datum, tantum deguſtare nihilum
creaturæ, nec tantùm ſe humiliare, & annihilare ſub vo-
lito divinæ Majeſtatis. Hæc Bernardin. Conſonat ve erſio
Maldonati & Toleti, qui illud: reſexit bhumilitatem ex
Græco transferunt vilitatem & abjectionem. Hanc vero
reſpexiſſe DEl filium, fatetur ipſe in Canticis c. 4. v. 9.
vulneràſti cor meum, ſen ut legunt ſeptuaginta, abſtuliſti
cor meum in ano crine colli (non capitis) tui: in quæ verba
Rapertus. Iſte eſt crinis colli, humilis cogitatus mulieris,
caput, id eſt virum non habentis, neque habere volentis,

& unum illum crinem, tuum ſeilicet ſpiritum humilem in
me injeciſti ,„& veluti ſpiculo acuto vulneràâſti cor meum.
iitd Rupertus. Fatetur idipſum Virgo ipſa Cant. I. dum eſſet

Rex in accubitu ſuo, nardus mea dedit odorem ſuum. Elegan-

ter id exponit . Bernardus ſerm. 42. in Cantica: ſed brevi-

tatis causâ ſolum adduco Rupertum. De altiſſimis inquit re-

ſpexit Dominus humilitatem meam: hoc eſt quod dico:

dum eſſet Rex in aceubitu ſuo, nardus mea dedit odorem
ſuum: quid enim eſt vel erat, accubitus Regis, niſi cor,
vel ſinus patris? dum in hoc accubitu eſſet, nardus mea

degdit odorem ſuum, & hoc odore delectatus, deſcendit in
uterum meum. Olim Evæ, malo ſuperbiæ fætore offenſus,

& ob hoc ab humano genere averſus fuerat; nunc autem
delectatus nardo humilitatis meæ ad genus humanum con-

ver ſus eſt. itdà ille. Uldephonſus ſerm. 2. de aſſumpt. Quoni.

am igitur Virgo humiliat ſe in cunctis, totam ſuſcipit in ſe
gratiam: quod enim per partes alijs datum eſt, tota ſimul

in eam venit gratiæ plenitudo; quia ſcilicet multàùm ſe

humiliavit inter immenſa dona, inter divinitatis commer-

cia. ſic ille. Ne longior ſim, Concludo cum S. Bernardo ho-

Nn z mil.

—

Cursus Annu Diſcurſus

mwil. ſuper miſſus eſt. Audis Virginem, audis & kumilem; 3
ſi non potes virginitatem imitari, humilitatem ſaltem ſe-
quere. ità ille.

2)4 DYAASESN trs E HEeEttr
LD I SCURSUS I V.

Iterum ſuper Alleluia.

Sirut Domino placuit, ita faltam eſt: 8. . nomer
Vomini benedictum. Job. I. v. 21. D

Tà eſt: tempore felici, multi numerantur amici: dum
fortuna perit, nullus amicus erit. Ità quoque fieri amat:
dum ad vota nobis res ſecundæ fluunt, dum proſperis ſucceſ
Virginis in ſibus lætamur, tum reperire eſt adhuc aliquos DEl memo-
res, qui in ejus laudibus exultant, qui Pro beneficijs per-
At ubi imutatàâ cæli ſerenitate,
turbida rerum conſurgit facies, ubi inopini, & fatales ca-
ſus, damna, morbi, dolores, perſecutiones, & hujuſmodi
cCa lamitates ingruunt, quotus quiſque eſt, qui DEO non
obmurmurer, qui pacato ferat animo, taceo ut pro his ipſis
gratias numini rependat? Et tamen hæc ipſa æquè ac-
cidunt ex voluntate divina;, quemadmodum proſpera: æx-
què DEl dona ſunt & beneficia, atque illa:
enim bonum ità diſponente divinâ ſapientià immittuntur,
ut proſperis non extollamur, ut delicta commiſſa hic expie-
mus, ut à com mittendis abſterreamur, ut ad virtutem ve-
vZobis donatum eſti inquit Apoſtolus
Philipp. 1. v. ult. pro Chriſto at non ſolum in eum credatis,
lſed ni etian nro ilopariamini. Sidcut ergo fides eſt dovum

—

ceptis grates rependant.

in noſtrum

lut ealcari ſtimulemur.

N
u
ſfſam
thr
Cbien
unß
ſennin
uene
ſann
Inam,
gelit 9
Usho⸗
ſehul
ultſtio
I glan
(uiolan
le
Endn
IKing
hühhe
iemium
. Ninnmn;
6) d 10
ni
mus

e
⸗

In adverſi Deu⸗ laudandus exempl &. 28 5

DEl, prout ex rudimentis catechiſmi didicimus, ità patien-

S=

tia & patientiæ materia donum DEl eſt ex doctrina Apo-
ſtoli. Quapropter ſi dona grato ac hilari animo ſunt ac-

D ceptanda, ſi gratiæ pro ijs agendæ, id ipſum præſtandum in

rebus adverſis, ctiam in his canendum lætiſſimum Alleluja.
Laudate DEuM. GSratias agere oportet, inquit S. Chryſoſto-
mus homil. z. in epiſt. ad Romanos, non ſolùm divites, ſed &
pauperes, non tantùm benevalentes, ſed & ægrotos, non
tantùm quibus ex voto, ſed & quibus præter animi ſenten-⸗

tiam ſiniſtrè cadunt omnia. Rebus enim proſpere haben-

tibus gratias agere, nihil in ſe habet ſingulare: cùm verò

obvenit multum fluctuum, ut jam everſa nave periclitan-

dum ſit, tunc primùm conſpicua redditur animi, cùm pa-
tientia, tum benevolentia. Unde & Job coronatus; im-
pudensos Sathanæ obſtruxit, palamque oſtendit, quòd
non propter divitias, cùm benè haberet, ſed propter plu-
rimam, quam erga DEUM habebat dilectionem, gratias

egerit. hac ille. Idem judicium eſt M. Baſelij in pſ. 3 2. ſcri-

bentis hoc modo: Nihil minùs Chriſtianum decet, quàm

ut rebus ſuis proſperè cadentibus, benedicat DEO; con-

trà triſtiore quapiam calamitate afflictus, laudes reticeat

DEI, quando tunc quoque gratiæ uberiores agendæ veniunt:

ut qui planè noverit, quia quem diligit, erudit, & caſti-
gat: flagellat autem omnem filium, quem recipit. ita ille.

Quemadmodum igitur boni ac morigeri filij parentibus,

boni & ingenui diſcipuli ſuis Præceptoribus, etiam pro ac-

ceptis plagis, gratias agunt, eò quòd in bonum ipſorummet

patientium directæ ſunt: ſic boni Chriſtiani cum laude &

gratiarum actione res adverſas de manu DEl ſuſcipiunt,

eò quòd noverint has ipſas in bonum ſuum ordinatas ab op-
timo Numine. Chriſtianorum propria virtus eſt, ait S. Hie-

ronymus in epiſt. ad Epheſios c. 5. etiam in his, quæ adverſa

Nn 3 pu-

286 Cursus Annui Diſcurſas I.

purantur, gratias referre Creatori. Qui ſibi Sanctiores vi

dentur, ſolent DEO referre gratias, quèd de periculis vel

miſerijs liberati ſint: ſed juxta Apoſtolum hæc vi rtus eſt ma-

xima, ut in ipfſis periculis atque miſerijs DEO gratiæ refe-
rantur, & ſemper dicamus: Benedictus DEUS, minora me
ſcio ſuſtinere, quàm mereor, hæc ad mea peccata parva ſunt

(nam & infernum merui) nihil nobis dignum redditur.

Hic animus Chriſtiani eſt, hic crucem ſuam tollens ſequi-
tur Salvatorem, quem nec orbitas, nec damna debilitant,
quem, ut Flaccus in Lyrico carmine ait: ſi fractus illabatur
orbis impavidum ferient ruinæz. hac Hieronymus. Quod ſi
hujusmodi animus Chriſtiano cuique eſſe debet, ambigen-
dum non eſt, infuiſſe Matri DEI, quæ ſpeculum eſt omnis
Sanctitatis, & forma virtutis. Et verò talem re ipſa ſe ex-
hibuit in acerbiſſima & ignominioſiſſima filij ſui paſſione:
ſi quis Pater in humanis, ſi quæ Mater tenerrimè amavit ſt.
lium ſuum, amavit Virgo Mater, utpote omni amore dig-
niſſimum, omni ſapientiaâ, omni virtute, omni affabilitate &
corporis habilitate, formàque præditum. Et hunc cernebat
illa tam barbarè trackari, dire pugnis & verberibus cædi,
flagellis dilaniari, ſputis fædari, irrideri, illudi, & omniop-
probriorum genere affici: & non tangeretur ullo cordis do-
lore? Videbat innocentiſſimum falsò accuſari, damnari ad
mortem, crucis patibulo affigi, lanceâ latus ejus transverbe-
rari: & non commoverentur pijſſimæ Matris viſcera? imò ve:
rò, ut acerbiſſimus dolor, velut acutiſſimus gladius, non vi-

ſcera, ſed ipſam animam perrran fiérit ex prophetia Simeo-

nis Luc. 2. Omne enim opprobrium flij, omnis dolor, ert nii

opprobrium & dolor Matris, quia erant cor unum & anima
una. Quapropter D. Bernardinus ſenenſ. tom. 1. ſer. 6 1. art.

3. . 2. audet dicere: tota rationa lis natura non fuſtinuit, nec

ſuſtinere poſſet tantum dolorem, & pœnam, quantum ſola
ſuſti⸗

1
4
14
Ue⸗
h
et

(in

tume
Omir
be
1 41,

Mereb,

Rerei

ulec⸗

umg

neſt

ltemn

unl

ehorel

1

nkn

D lr

In adverſis Deus laudandus exemplo &z;c. 287
ſuſtinuit Mater DEl, conſideratàâ dilectione, quà filium ſu-
um amavit. Tantus enim fuit dolor Virginis i in morte Chri=
ſti, qui ſi in omnes oreaturas, quæ pati poſſunt, divideretur,
omnes ſimul interirent. Hic tamen dolor virtute illius
ſpirituis, qui ſuper wenit in eam, in Virginis animo claude-
batur, quòd nulli ſenſitivæ parti corporis (nè ante debitum

tempus ſubitò moveretur) permittebatur effundi. itd ile.
Et propterea inquit idem Sanctus iom. 3. ſerm. z. de nomine

AARIMart. 3.c. 4. ad eam meritèò die⸗ poteſt illud Thren.

2. magna eſt velati mare coniritio tua: & hoc mare per impa-

tientiam non redundabat, ſed omnia iſta flumina in ſe per

ſuſtinentiam abſorbebat, ſicut Eccleſiaſtic. 1. myſticè ſcorip-

tum eſt: omnia flumina intrani in mare, id eſt in MARIAM,

& mare non redundat, ſcilicet per impatientiam hactenus il-
le. Etenim quemadmodutn ait §. Antoninus part. 4, tit. 15.

t. 41. 9. 1,. Non murmurabat, quèd filius innocentiſſimus
pateretur, non blasphemabat Judæos, quòd ab eis, quibus
tot fecerat beneficia, tam crudeliter tractaretur: non vindi-

Gtam petebat à DEO, ut illi 4 terra vivi abſorberentur, ut?

merebantur: non capillos vel vultum ſcindebat, quia vidua,
&C ſinè filio conſolatore remanebat; ſed ſtabat verecunda,

modeſta, lachrimis plena, doloribus immerſa. itd ille. Ut

autem de interna illius quoque patientia conſtet, teſtatur

D. Bonaventura in ſpec. Virg. c. z. MARIA interfectores filij
ſui nunquam odit, nunquam contra cos impatiens fuit:
nam ſi alij Martyres patientiſſimi fuerunt in ſuo Martyrio
corporali, quantò magis Martyr noſtra Maria in Martyrio

ſuo ſpirituali. ſic ille. Quin imè, ſi alij Martyres in tormen-

tis ſuis Deum benedixerunt, & gratias egerunt, non eſt du-

bitandum minoris virtutis fuiſſe Virginem, eſto id ſeriptum
non ſit, cùm & alia multa de illa Evangeliſtæ reticuerint.

Si

Si igitur tres pueri in fornacis Babylonicæ flammis, quaſi

5.

ano ore glor ificabani, & benedicebant Deum, Daniel. 3. v. 51.

Si Tobias ſenior non eſt contriſtatus conira Deum, quod plaga
zatitatis eveneris ei, ſed immobilis in DEl timore permanßit,
agens gratias DOEO omnibus diebus vitæ ſuæ Tobiæ 2. V. 23. Si
Job e fortentiſſimo fortunæ faventis pullo, in ſterquilinium
& vermium pabulum redactus dicebat: icut Domino placuit,

iid factum eſi: ſit nomen Domini benedictam Job. c. I. V. 2 1.

Si S. Cyprianus Epiſcopus morti adjudicatus, ſententiâ au-
dirâ humaniſſime ſubjecit: DEO gratias. Si S. Jacobus In-
terciſus, Martyr Perſicus, dum membratim ſecaretur, ad
ſingulorum membrorum inciſionem ajebat: mi DEUS, ago
tibi gratias. Si denique alij complures in ſuis ad ver ſitatibus
ac tormentis, tam amantis DEUM fuêre animi, ut exultan-

ttes benedicerent DElI M, quis ambigat de heroino Virginis
animo, quæ ſicut omnes gratiâ ità & virtute ſuperavit. Si.
cut enim Martyres aliique viri Sancti, licèt ingenti dolorum

anguſtià premerentur, erectâtamen & excelsà in Deum ſta⸗

bant mente, & gratiâ animam illuminante agnoſcebant be-

neficium, quod alijs videbatur, tormentum: ſie Mater Dei,

licet immanes perſentiſceret dolores in animo, gratiâ ta-

men rationi dominante, non tantùm conſtanter (ſtabat

enim juxta crucem, nec animo nec corpore cadebat) ſed &
libenter perferebat omnia. Noverat enim & ſcripiuris,

quas legerat, & penitus, ſi quis alius, perſpexerat, oportere
Chriſtum filium ſuum pati, crucifigi ac mori, ut genus hu-
manum, ab inferni & dæmonis poteſtate redimeretur, &G
ten
. chonhi⸗
llin
lt

cælo aſſereretur: unde beneficium hoc immenſum expen-
dens gaudebat in animo, gratias DEO agebat accinens ſu⸗

um Alleluja, ſuum canticum. Magnificat anima mea Do-

minam, & éxaltavit ſpiritus meus in DE ſalutari ſeu Salva-

toremeo, & univeriorum. (uapropter ſi J. Gregoriuss Pok-
X

„

R
N

n
ſhi.
lee
1i les

3 lrn

en

((Iri

inent
lneeren
lin

Uunh,

lieu

doe

mllnti

luman

)

4 Mhenit

ee 4

In adverſis Deus laudandus exemplo éoc. 299
tifex de S. Felicitase ſeptem filiorum Martyrum Matre dixit ha-
mil, 3. in Evangel. Neque filios, quos carnem ſuam eſſe
noverat, ſinè dolore poterat morientes videre, ſed erat vis
amoris interius, qui dolorem vinceret carnis, itd ille: Non
ſecus ego dicere potero dolorem Matris DEI, ſpectato na-
turali affectu fuiſſe ineffabilem, vis tamen amoris in ſalu-
tem hominum triumphavit, ut cum gratiarum actione mor-
tem illius acceptaret. Accedebat ad hæc, quòd bellè nôſ-
ſet, ità Deum decreviſſe, ità voluiſſe, ut filius ſuus patere-
tur, & crucifigeretur; & illa divinæ majeſtati repugnaret?
abſit vel in minimo, parata potiùs ipſa non ſolùm dolore emo-
ri., ſed à carnificibus diſcerpi & dilaniari. Audiamus Me-
taphraſtem de vita & dormitione B. Virginu. Mater inquit
ille, paſſionis tempore, ſicut in alijs ſuperabat mulierem,
ità hic quoque videtur plus quàm mulier, quæ ab illo. 14
eſt Chriſto minimè recedit, ſed propius ſequebatur, nihil
timens, quod eſſet formidabile, non quòd tantùm maternis
vinceretur viſceribus, quàm potiùs divino induceretur ju-
dicio. ita ille. DEUS ità judicavit filium meum pati, & quæ
ego ſum, ut divino repugnem judicio: Ecce ancilla Domini,
Kat mihi ſecundum verbum tanum. Hoc ipſum comprobat Se-
raphicus Doctor in 1. ſent. diſt. 49. art. 2. g. 2. dicens: nullo
mode eſt dubitandum, quin virilis ejus animus, & ratio
conſtantiſſima, vellet etiam tradere filium pro ſalute gene-
ris humani ut Mater per omnia conformis eſſet Patri (-
terno) & in hoc miro modo debet laudari, & amari, quod
ei placuit, quòd unigenitus ſuus pro ſalute generis humani
offerretur: & tantùm etiam compaſſa eſt, ut ſi fieri potuiſ-
ſet, omnia tormenta, quæ filius pertulit, ipſa multèò liben-
tiùs ſuſtinuiſlet. Verè ergo fuit fortis, & pia, dulcis pari-
ter & ſevera, ſibi parca, nobis largiſſima. Hæc ergo præ-
cipuè eſt amanda, & veneranda poſt Trinitatem ſummam⸗
Oo & ejus

290 Cursus Annui Diſcurſaus IV.
Se ejus prolern beatiſſimam Dominum noſtrum JESU M.
Chriſtum. ità ille. Ampliùs extollit virilem ejus animum
Cancellarius Pariſiens. Joannes Gerſon tract. z. ſuper magni-
Fcat & D. Antoninas pari. g. tit. 1 5. cap. 41. §. 1. qui affir-
mant, quod (ſtortores defuiſſent, & DEVS juſſiſſet, ipſa ſ-
lium crucifziſlet. Verba D. Antonini ſunt: ità divinæ vo-
luntati conformis fuit, & ſalutis generis humani avidiſſima,
ut dicere audeam, quèòd ſi nullus fuiſſet repertus, qui fili-

um crucifigeret, ad hoc, ut ſequeretur ſalus hominum, &

adimpleretur voluntas DElI ſecundùm rationem, ſi opor-
tuiſſet, ipſa poſuiſſet in crucem. Neque enim credendum
eſt minoris fuiſſe perfectionis & obedientiæ ad Dcum, quàm

Abraham, qui proprium ſfilium obtulit DEO in ſacrificium

proprijs manibus occidendum, & comburendum. Stabat

ergo fixa in DEl voluntate. itd ille. Atque hinc diſcamus
Clientes Mariani, non ſolum Deum laudare & magnificare

in proſperis, ſed pariter in ad verſis, utrum que enim tam bo-

num, quàm malum de manu Domini venit, ac in utroque

ſanctificari nomên ejus debet. Et hæc eſt nota, probos in-
ter ac reprobros, quod hi adverſa cum indignatione ac mur-
mure, illi cum patientia ac laude DEl ſuſtineant. Sic ſunt
poni & mali inquit Auguſtinus ſer. 111. de tempore: quomo-
do ſi duo vaſa ſint plena, unum habens putredinem, & ali-

ud aromata pretioſa, cum uno ventilabro ventilata. IIlud
vas ubi fuerint aromata, odorem deſiderabilem, aliud au-

tem fætorem intolerabilem reddit. Itaà ſimul boni, atque
mali indiſeretè (ſinè diſcriminé) turbati, ſed alto DEl judi-

cio ſeparati. Quoties aliqua tribulatio in mundum venerit,

qui boni ſunt, velut Sancta vaſa gratias agunt, qui eos caſti·
gare dignatur. IIIi verò ſunt ſuperbi, luxurioſi, cupidi,

ll
l
el
Kin

rr,
il
ed

e

bPlasphemant, & murmurant contra Deum dicentes. 0

DEUS? quid tanti mali fecimus, ut talia patiamur., 114 RI

1, Donn

in

Uenn

Urii
ſenne

(AEC
heirten

e,

nli
uler
inn
Een

AI

Ninn
rn⸗

ia

Finr
j
g
l,
Ul

l adworſti Deus laudandm exemplo ézc. 29 I

Aſt Maria Patrona noſtra & Domina vas erat aromaticum-

ſuaviſſimos enim exhalavit odores in filij ſui paſſione cum
eſſet Rex in accubitu ſuo, in lectulo crucis ubi etiam obdor-

mivit, nardus mea, mea humilitas, & ſubmiſſio in volunta-

tem divinam, dedit odevem ſaum. Cant. z. de hac Amedaus
hom. y. de laudib. Eirg. currit poſt ESUM non tantùm in

odore unguentorum, ſed & in multitudine dolorum: non

folùm in gaudio conſolationum, verùm & in abundantia
paſſionum. ità ille. Imò non tantùm currit, ſed & cantat
Alleluja, laudat & magnificat anima ejus Dominum & exul-
tat in ſalutari ſuo & noſtro. Sirenes, uti obſervavit Ludov.
Eives in lib. 12. de Civit. BEI c. 20. tempeſtate jactatæ ferun-
tur ſuaviſſimè canere, & inter immanes fluctus, dulces ſo-
nos edere. Ità fecit B. Virgo, ità nobis factitandum. Fuit

adoleſcens nobili genere natus ut eſt apud Engelgrave part.

2. Domin. z. Quadrag. cui dum putridum crus amputan-
dum, & candenti ferro adurendum eſtet, noluit ligari, ſed
ſerena fronte teſtudinem ſuam poſtulavit, atque ità chor-
das tetigit, ut ne minimum quidem falſum tonum ediderit.
Sic nos facere addecet, ut non tantùm virilis ſimus animi,
ſed & Chriſtiani & Mariani. Et permaximo id nobis erit

emolumento: ſiquidem ut Magiſter Joannes Avila magnus

in ſpiritu Magiſter dicere ſolitus: unum bpeo gratias in ægri-
tudine, aut afflictione dictum, plùs valere apud DEUM,

quaàm alia ſex millia, dum ſani & fortunati ſumus. Quare

quod ſcripfſit &. Hieronymus ad Lætam epiſt. 7. vel ut alij ci-
tant. 27. de Paula: infantulum Alleluja balbutire conſueſce:
idem nobis dictum putemus: linguam ſuam quisque
Alleluja balbutire conſueſcat, non blasphe-

mias non murmura & c.
* 4 *

Oo/ 2 DlISCUR

1

De fide B.
Virginis
in triduo
paſſionis &
mortis

Chriſti.

292 Cursus Annui Diſcurſus V.
20,3 e ei Pee rdy Se Fi i if i Ar , ezde

Super illa verba: Reſurrexit ſicut dixit.

Nunquid qui dormit, non adjiciet, ut reſurgat?

„

Pſal. 40. V. 9. .

Uanquam virtutum Theologicarum, fidei, ſpei & cha-

ritatis exercitium nobis ſummopere cordi eſſe deberet,

propter earum excellentiam & digniratem, quam habent

ſuper cæteras; ex eo tamen capite multò ampliùs, quòd ea-

rum neceſſarius ſit uſus, tum in oratione, tum in Sacra-

mentorum frequentatione, tum in vitæ periculo, in quo ſa-

lutis æternæ cardo verſatur. Verùm accuratê notandum,

in harum exereitio non ſatis eſſe mente vel ore dicere, cre-
do, ſpero, amo, ut quidam imperiti exiſtimant: oportet
enim has virtutes motivum attingere divinum, ut ipſæ
Theologicæ ſint, & divinæ, ſicut eas eſſe oportet, ut grati-
am & ſalutem in nobis operentur. Dum igitur dico; cre-
do, ſpero, amo, attendere me oportet, cur coredam? cur ſpe·

rem? cur amem: Quid me movet in rebus humanis ad a-
mandum? utique bonum, ſive illud ſit jucundum, ſive uti-

le, ſive honeſtum: & hoc ipſum me movere debet ad aman-

dum DEIIM, non ex alia cauſa, ſed quia ſummum bonum
in omni genere, tam jucundo; quam utili & honeſto: ſeu

quia bonum ſuper omne bonum, à quo omnia alia bona tan-
quam ex fonte promamant. Iterum, quid me movet in hu-
manis ad ſperandum ſubſidium, patrocinium, aut rem ali-
am conſequendam: utique poſſe & velle: in eo enim cont-

dimus,

4
i⸗
Cele
Ment,

er

detg
elet,n

(ure,

(ißrt

Pyſtere

ient

e ro

Gurarm
eerat,
bat,
nun,

Enihen

i Pliu
ridn
ſeler,
initn
nihe,
1 latna

ls ſei

nitu,
n ſe

Deßfde B. Virginis in triduo paſsion. Esc. 29 3
dimus, qui nos juvare poteſt, & etiam vult. Et hoc ipſum
movere nos debet ad ſperandum in DEO, quia non tantùm
poteſt per omnipotentiam ſuam nos juvare, gratiam & glo-
riam ſuam conferre, ſed etiam vult per infinitam ſuam mi-
ſericordiam, quin etiam bbroniiſe abundè per prophetas &
Apoſtolos, præterquam quèd Salvator noſter id totum no-
bis promeruerit. Denique quid me movet in humanis ad
credendum alicui? utique quia in dictis ſuis verax eſt, non
mentitur neque fallit. Et hoc ipſum eſt, quòd movere nos
debet ad credenda omnia fidei myſteria, quia DEVS reve-
lavit, qui nec mentiri poteſt, aliõqui Sanctus non eſſet, ne-
que fallere neque falli poteſt, aliôqui verax, & fidelis non

eſſet, neque omniſcius, quèd abſit de DEO dicere, aut co-

gitare. Atque utinam hoc altiùs perpendiſſent Apoſtoli &

3: ſcipuli Chriſti, ante Spiritůs Sancti adventum, non ità

leviter dubitâſſent, aut turpiter collapſi, aut ſcandalizati
fuiſſent in paſſione Chriſti. Præterquam enim quòd Deus
per Prophetas revelaverit Chriſtum paſſurum, & reſurre-
cturum, etiam Chriſtus ipſemet ſæpius idipſum illis prædi-
xverat, & quodammodo inculcarat. Nam Matth. 12. v. 20.
ajebat: ſicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebu & tri-
bus noctibus; ſic erit filius hominis in corde terræ tribus diebus,
& tribus noctibus. Et Matth. 16. v. 21. Luc. 9. V. 22. opor-
iei flium hominis mulia pati, & reprobari à ſenioribu, &
nrine⸗hiber Sacerdotum, & ſeribis, & occidi, & tertia die re-

lurgere. Rurſum Matth. 12. v. 22. dixit illis JESIIS: ſilius

bominis tradendus eſt in manus hominum, & occident eum, &
iertia die reſurget. Iterum Matth. 20. v. 19. & Luc. 18. v.
33. Ecce aſcendimus Jeroſolymam, & conſummabuntur omnia,
quæ ſcripia ſunt per prophetas de filio hominis: tradetur, enim
gentibus, & illadetur, & ſtagellabitur, & conſpaetur, & poſt-
7uan Nagektaverint, occtident eum, & zertia diere eſurget. Hoc
OoO 3 ipſum

294 Caursus Annui Diſcurſus V.

iplum innuere voluit verbis illis Joan. 2.v. 19. ſolvite tem-

plam hoc, & in tribus diebus excitabo illaud, quia ut addit Jo-

annes v. 2 I. . ler dicebat de templa corporis ſui, in quo habita-

Vit plenitudo divinitatis. Quid his teſtimonijs elariùs? quid
luculentiùs à Et tamen ubi ad paſſionem Chriſti deventum

Eeſt, nihil horum crediderunt, eſto ærerna veritas id dixerit,

& prædixerit, ſed in paſſione illius ſcandalizati ſunt: exiſti-

mabant enim non decere, ut DEl filius talia ab hominibus

pateretur; unde nec filiumn DEl eſſe reputabant: de reſur-

rectione verò illius multò minùs cogitabant, ſiquidem eam

impoſſibilem judicabant. Licèt enim viderint alios abipfo
reſuſcitatos eſſe, tamen ut ſeipſum aliquis à morte reſuſci-
tet, hoc capere non poterant: ſi enim ſeipſum è manibus Ju-
dæorum, à cCuſtodia, ludibrio, & flagellis militum & pote-
ſtate Pilati, eripere non potuit vivus, quomodo mortuus 4
mortuis ſe proripiet: Ecce Sodales Mariani in quàm graves
& periculoſos errorum lapſus humana ratio & ratiocinatio
nos inducat in rebus fidei: illius enim ductu turpiter lapſi
ſunt Apoſtoli, ut de reſurrectione illius, imò de tota illius
doctrina & promiſſionibus factis, actum eſſe putarent, & ſe
à Chriſto tanquam ſeductore, prout à Principibus Sacerdo-
tum & Pharifæis appellatus eſt Matth. v. 27. v. 63. decep-

5

tos omnino arbitrarentur. Hinc cùm mulieres à ſepulchro

reduces, aſſererent eum reſurrexiſſe, deliramenta hæc mu-
lierum eſſe affirmabant; & cùm ipſemet Salvator redivivus

in medio eorum ſtaret, phantaſma eſſe credebant. Si ſte-

tiſſent illi, non ſuæ rationis ſcrutinio, ſed dictis Chriſti, at-

que veracitate illius in cognoſcendo & dicendo, nunquem
eò incredulitatis & perturbationis in animo deveniſſent.

Ut proinde 4 Chriſto redivivo, Jure merito reprehenũſ ſ 1 ſint:

exprobavit incredulitatem eorum inquit Marcus c. ult. v. 14.
O daruten cordis. Non ſie egit DEI Mater, Patrona no-
ſtra:

—

on en

1

ala

ed
i
4olt
1us en

ant
tſnte
fule
mpe

piori
Peli-

ni
lear

mo

porS,
Munus S

Uehlere
l trang
ei
otei
ren

ſe
N Iin

Deſide B. Virginis in triduo paſtion. E;c. 29 5
Ara: ſicut legerat in ſcripturis ſacris, ſicut audiverat à filio
ſuo in prædicatione, ita credebat non tantùm paſſurum,
ſed & infallibiliter reſurrecturum. Cogitabat enim: ipſe hoc
dixit per ſcripturam, & per ſe ipſum, igitur certiſſimò fu-
turum eſt, quoniam nec fallere nec falli poteſt divina veri-

in tas. Et verò intelligebat Virgo oportere Chriſtum pati & re-
E furgere, id eſt tam paſſionem, quàm reſurrectionem eſſe ne-
uu Cceſiariam, illam quidem ad peccata noſtra expianda; hanc
en verò ad doctrinam Evangelicam confirmandam: ſt enim
eo Chriſtas non reſurrexit, inanis eſt prædicatio neſtra inquit

61 Apoſtolus 1. Cor. 15. v. 14. 7nanis eſt & ſides veſtra: habi-
eu tus enim fuiſſet author fidei hujus pro ſeductore populi,
k Cum tam infami morte vitam terminâſſet, ſi gloriosè deinde
nuf nonreſurrexiſſet. Sifllius DEl , clamabant Judæi, de-
naon cendat nunc de cruce, ſed quoniam opus redemptionis non-
ng dum perfectum erat, deſcendere noluit, ſed mori voluit,
ut glorioſiàùs deinde de morte triumpharet: Hoc inquam
Iad intelligebat Virgo Mater, inde conſtantiſſime non tan-
ab tum verbis Chriſti inhærebat, ſed & veſtigijs illius
et patientis infſiſtebat: aderat enim ad ſpectaculum, dum
d Hlagellaretur dum ſpinea coronâ redimiretur, dum ecce
6 homo à Pilato Pproclamaretur „dum cCrucis pondus bajularet,
H prout S. Brigittæ revelatum eſt lib. 1. C. 10. Aderat dum
un manus & pedes clavis perforarentur, dum in infami ligno
ee penderet, dum Patri redderet ſpiritum, dum lance4 latus
4 Sius transfigeretur. Stahat autem juxta cracem JEsll AMa-
ter ejus inquit Joannes c. 19. v. 25. Stabat, non cadebat
corpore in ſpaſmum ſeu deliquium teſte Cajetano & Suario

apud Spinellum inthrono DEI C. II. n. 5. Sed neque ca-
e debat animo, ſiquidem ut ait S. Bernardus de lamentat. Virg.
unn non deſperabat, ſed piè & juſté dolebat. ita ille Nec MA-

RIA Minor inquit Ambroſius epiſt. ad Vercellens. Quàm

296 Cursus Annui Diſeurſus V.
Chriſti Matrem decebat: fugientibus Apoſtolis ante cru-
cem ſtabat, & pijs ſpectabat oculis fili) vulnera, quia expe-

cctabat non pignoris mortem, ſed mundi ſalutem. itd e.

Dum fugam metu militum capeſſunt Apoſtoli, dum co-
lumnæ cæli, id eſt Eccleſiæ contremiſcunt, dum in ſide
nutant, & vacillant, ſtabat, & perſiſtebat Mater. Stabat

inquit & Ambroſias de inſtitut. Virg. c. 7. ante crucem Ma.

ter, & fugientibus viris ſtabat intrepida, isd ide. Nunquid
non ingenti pudore ſuffundi debebat, atque abſcondere ſe

ſe, dum coram tot millibus hominum, qui tunc aderant,

videt filium ſuum preſtitutum, ut populi ſeductorem,
Reip. perturbatorem, ut impoſtorem, & malefactorem?

quàâ fronte ſuſtinebat? quo vultu audire & digito mon-

ſtrari: en Mater iſtius blaſphemi, qui filium DEl ſe aſſe-

ruit, qui Regem ſe fecit, qui doctrinâ ſuâ & factis ope dia-
boli miraculis, populum decepit, qui alios ſanos & ſalvos

fecit, ſe ipſum non poteſt: hæc illius Mater eſt. Annoôn

ignominia & confuſio filij redundat in Matrem? & non ſe

ſubducit à populi frequentia:, & conſpectu? non occulit ſe,
néè videatur: imè verô palaàm ſtat juxta crucem, ut qui vi-

dent filium, videant & Matrem: ſolùm tacitus recolebat

illud pſ. 68. opprobria exprobrantiam tibi (Kili mi) cecide-

runt ſuper me. Quid ſi verò rabies & furor militum in fi-
lium deſævientium, corripuiſſet & Matrem, ſtimulantibus
præſertim atque inflammantibus Judæis, quid ſi in illam
quoque deſævijſſent, verberibus, pugnis, flagris, & tor-

mentis, cùm ad manum eſſet ? dicere enim poterant:
malorum omnium cauſa eſt, ſi hæc malefactorem
hunc non genuiſſet, tantus populi tumultus & in-
dignatio exorta minimè fuiſſet. Verumtamen ſtabat
& perſtabat in fide, & fidelitate Mater JESU juxta cru-
cem. Mater inquit Sdimeon Metaphraſtes de vita &0 dor-

mi-

Ec
. melttn
ro
ebit
nen
4 einni 4
niagft

ſ
lite
Hoeck
ken

lit h.
(con
Vnf
euntnn
Auuhen
iin gl
1) y.
i, 4
Ulerer
mlun

leigten
Meador
Nnmor
Pnh, 4

gnt
Nlkt
en

D⸗ Ede B. Zugind in zrialue baſsion. &. 297

mizione DElparæ, ſicut in alijs ſuperabat mukictem
ità hic quoque videtur plùs quàm mulier, quæ à Chriſto
minime recedebat, nihil timens, quòd eſſet formidabile.
Stabat inquit Ambrihßusde inſtit. Eirg. non de genere Ma-
ter ſpectaculo, quæ non metueret peremptorem: pende-

pat in cruce filius. Mater ſe perſecutoribus offerebat. it4

ile. Quod ipſum comprobans D. Bernardinus Senenſ. tom.
a: ſer. 2. de glorioſo nomine MAKRIAart. 2. 6. 4. ait: iſte in-

quit eſt modus amantium velle pro invicem mori: nee
hoc dubium erat amoris in Virgine benedicta, ut infinities,
ſi fieri poſſet, ſe morti pro filio tradidiſſet; ſi eniin hoc vo=

luit DHavid pro filio ſuo, quantò magis hæc pro ſuo, ut magis
ei conveniat vox illa 2. Reg. 1 8. quis mihi det, ut ego moriar

pro 1e fli mi., hæc S. Bernardinus. Hinc colligere licet, non
tantùm magnam & conſtantem fidem & fiduciam, ſed etiam
amorem, quem habuit ad filium patientem. Quæ ſiverat

olim Salomon Prov. 31. v. 10. malierem fortem quis inve-

niei? procul & de ultimis finibus pretium eius. Rara avis in

terris, albéque ſimillima corvo, mulier fortis & conſtans:
mulier enim quaſi mollis aër, verſatilis ad omnem venti
impulſum, ad omnem calorem & frigus, ad humorem &
ſiecitatem varius & inſtabilis. Sanè fortis non fuit Eva,
quæ ad primam dæmonis tentationem ſuccubuit: non Agar,
quæ morientem filium videre non ſuſtinuit: non Jahel aut

lIudith, quæ quidem belli duces occiderunt, ſed temulen-
tos, & dormientes. Et quamvis in agendo fortes fuiſſent,

non eſt tamen reperire fortes in patiendo niſi fæminas Mar-
tyres propter fidem DEI & Chriſti decertantes. Talem

ſe præbuit Machabæorum Mater, de qua 2. Machab. c. 7. ſic

habetur. Supra modum autem Mater mirabilis, & bonorum
memorià digna, quæ perenntes ſeptem filios ſab unius diei tem-

pere conſpiciens, boene animoe ferebat propter ſpenzs, quam in

Pp DE9

7

298 Cursus Annui Diſeursus V.

DEO hbabebat. Hæc Mater typus fuit Matris DEI propter
ſidem & ſpem, quam habebat ad DEuM, invariabilem ſta-

bilem & perſeverantem. Mirantur plerique Commenta.
tores ſacræ paginæ, cur Chriſtus in cruce, dum ultimum

vale faceret Matri ſuæx, non Matrem, ſed mulierem com-
pellaverit, dicens: mulier ecce hſilius tuus: annén amantiſ-

ſimi cordis ſui affectum, voce Matris conteſtari poterat? .
Chryſoſtomus exiſtimat ideo factum eſſe, ne dulci Matris no-
mine ipſi dolorem augeret: quod expreſſit Poëta hoc verſu:
Talibus admonuit Matrem ſinè nomine Matris, ne materna

pium laceraret viſcora nomen. Philippus Abbas Bonæ Lal-

lis de ſeptem verbu. Hanc dat rationem, ne Virginis hono-
ri maculam aliquam filius aſpergeret: cùm enim ipſe velut

infamis, inter latrones medius penderet, velut Matrem

infamis latronis appellàſſet, ſi eam ſuam Matrem eſſe pro-

alàſſet, Alij alias rationes afferunt: mihi arridet illa,
quod DEl filius antomaſticè illam dixerit mulierem: illam

nempe deſignare volens, quam quærebat Salomon. Hanc
inquit Bernardus homil. 2. ſuper Miſſus. requirebat Salomon,
cùm vehementer admirans diccebat: mulierem fortem quis
inveniet & c. Verùm mirari adhuc quis poſſet, quògd ubi

tillus enim hic fortitudinis adus, fila ducere ? hoc enim

& puellæ nérunt: ſed advertendum hic à Salomonc con-

ſtantiam hujus mulieris eſſe indicatam: ſicut enim filum
in colo in longum ducitur ſinè interruptione; ità fides Vir-
ginem Beatam non ſolùm fortem fecit, ſed & conſtantem,

ac longanimem in ſtamine patientæ deducendo: unde ver-

ſu præcedenti alijs verbis idipſum expreſſerat: non exiin-

aerur in nokcte lucerna ejus. Lucerna verbum fidei eſt jux-

ta illud pſal. 118. Lucerna pedibus men verbum tmum: cui
bene-

1

vN

elet
Glon
110 1l
conlr,

ninie
iter
obt
n i
ungn

hey,

Nrmihi

bi nite
Salomon dixiſſet loce cit. v. 19. manum ſuam miſit ad fer- ſe
ia. Mox ſubdar; & digiti ejus apprehenderunt ſuſum: quan-

Mlnig

tbinn
lonngr

1 gni

ſnn:
. Mlorishi

ghlisan

Ne
l
Ii
n

in

„

Doefßide B. Virginis in triduo paſsion. &c. 299
benefacitis attendentes, quaſi lucerna lucenti in caliginoſo
ſunt verba S. Petri ep. 2. C. 1. v. 19. Nox autem ſomni tem-
pus indicat, ſomnus verò mortem, vel ipſo Poëta atteſtan-
te: ſtulte, quid eſt ſomnus: gelidæ niſi mortis imago,
Dicere igitur voluit Salomon, nec quidem in morte Chri-=
ſti lucernam fidei in DElpara extinctum iri. Non enim
dubium eſt notos ac cognatos quales erant Capharnaitæ,

2c fortaſſis etiam mulieres, quæ eam in paſſione filij comitatæ
erant, poſt ſepulturam filij multa illi aggeſſiſſe, fidei ſuæ

diſſona, hiſce vel ſimilibus verbis: en res & ſpes tua! cum
filio tuo penitus jam mortua, & ſepulta eſt: quid enim ab
eo ultrà ſperare fas ſit, qui à morte tam crudeli, & igno-
miniæ plena liberare ſe ſe non valuit! ſanè gloria, quam à

miraculis, & doctrina novæ legis eſt adeptus filius tuus,
jam obfuſcata evaneſcet, quòd tam turpi morte coroni-
dem illi impoſuerit. Hæc & alia perfidiæ irritamenta,
quanquàm audiret DElparens, lumen tamen fidei in illa

nequaquam minuebatur: ſolùm corde premehat illud pf.

41. fuerunt mihi lacrymæ meæ, panes die & nocte, dum dici-

tur mihi quotidièò, abi eſt DEIIStans? & pſ. 40. v. 9. nun-
quid qui dormit, non adiiciet, ut reſurgat? & Iſai. 30. V. 1 5.
in ſilent io, & in ſpe erit forititudo mea; eredo enim & ſpero
indubitanter: reſurget filius meus, ſicut dixit. Inde etiam
illi congratulati ſunt Angeli accinentes: Regina cæli læta-
re: quia reſurrexit ſicur dixit: beata quæ credidiſti, quo-
niam omnia in te perfecta ſunt, ſicut credidiſti. In hujus
inſignis fidei memoriam renovandam conſuevit Eccleſia

fingalis annis in triduano Paſſionis Dominieæ officio trian-

gulare candelabrum juxta A lare ponere cum candelis tre-
decim, quæ ſuo lamine fidem duodecim Apoſtolorum, &

B. Virginis repræſentent. Sed duodecim poſt ſingulos pſal-

mos in matutino decantatos, ſucceſſivè extinguuntur, quia

3060 Cursus Annui Diſeurſus VN.

ſdes Apoſtolorum tempore Paſſionis extincta fuit: rema-
net ſola ardens illa in ſummitate candelabri, quæ fidem B.
Virginis inextinctam deſignat. ità Darandus in Rationali

divin. oſſicior. lib. 6. c. 7 9. & D. Antoninus 4. part. tit, c. 41.

„1. cujus verba ſunt: fidei lumen in DElpara occultum,
quèd omnibus poſtea patefactum, & omnes ſuo exemplo
illuminabit, ſignificatur candelâà illa accensâ in matutino
tridui hebdomadæ ſanctæ. itd ille. Ad ejuſdem fidei me

moriam conſervandam inſtituit Eccleſia, ut Sabbathinus
dies Virgini ſit dicatus, ſicut dies veneris memoriæ Paſſio-
nis Chriſti. Paſſionis tempore inquit S. Bernardus de paſ-

ſione Domini c. 2. omnes relicto eo fugerunt: ſola illa quæ—

benedica eſt in mulieribus per illud triſte Sabbathum ſte-

tit in fide, & ſalvata fuit Ecoleſia in ipſa ſola. Propter quod

aptiſſimè ſancta Eccleſia in laudem & gloriam ejuſdem Vir-

ginis diem Sabbathi per totius anni circulum celebrare con.
ſuevit. bHæc Bernardus. Similiter D. Bonaventura & alij a-

pud Spinellum inthrono DEl c. 29. n. 18. Et hæc ipſa ra-
tio erat, quòd elapſo Sabbathô non iverit cum alijs mulie-

ribus ad ſepulchrum, ut ungeret corpus JESU, quia ut ibi-·
dem ait D. Bernardus. Fruſtra putabat eum ungi, quem

reſurrecturum ſciebat: neque, ut ait S. Antoninus 1. part.
hiſtor. tit. S. c. 7. 91. quærebat viventem cum mortuis, de

quo Angelus Luc. 24. pias illas mulieres arguebat. itd ili.

Neque hac memoriàâ Sabbathi contenta S. Mater Eccleſia,

inſuper ſtatuit, ut hac die alio officio 9. lecionum non im-
pedita, à Sacerdotibus officium de B. Virgine in Sabbatho

recitetur: Hanc rationem reddit D. Antoninus zg part. tit.
1 5. c. 24. Scribens. Sicut honoratur Dominus filius, in

dominicali officio, ob ſuam reſurrectionem, ità & ipſa ho-
noratur Domina Mater in Sabbatho: quia illa die ſcilicet

Sabbathi, mortuo filio, & fide extincta de ejus divinitate

De u. viuiei, in triduo paſcion. Sr. 301

in omnibus diſcipulis & alijs, ſola vera cognitio ſuæ divi-
nitatis in ea requievit die illa: nam ſequenti die recupera-
verunt plures. ità Antoninus. Hæc eadem ratio eſt, ob
quam communiter omnibus ab Eccleſia præſcripta ſit ab-
ſtinentia 4 carnibus hac die: nimirum, ut ſicut die Vene-
ris in Dominicæ Paſſionis venerationem abſtinemus ſic po-
ſtero die in Matris illius honorem: unde in frigidis Catho-

licæ religionis partibus parùm DElparæ amantes cenſentur,
qui à carnibus in Sabbatho ſibi non temperant. Cæterùm

ſunt etiam ferventiores, qui penitus jejunium ſibi indicunt,
aut 4 calidis eſcis ſe continent, mortificationi, tam carnis,

quàm vitiorum intendunt ob honorem Virginis die Sabba-

tho. Exempla videri poſſunt in Spinello c. 3 4. n. 24. & c.
39. n. 12. Barry in anno S. 29. Martij & 27. Novemb.
Weratislaw fol. 90. & 440. Drexelio in Roſis part. 1. C. 11.

§F. I. & in cultu Cælitum lib. z. C. 4. G. 3. Diſcipulo inter

miracula B. V. n. 4 5. & n. 52. 53. item. n. 28. & 97.

. Biib Pyseib ir e Fas gei ge ba i Eir aeß .

DlIsCURSUS VI.

Super ila verba: ora pro nolis PELYA ale-

luja.

Cuius eſt heci imago S ſuperſeriptio Matth. 22.

verſ. 20.

Eridendos ſe præbent hætcrieiqud cum ſuorumprin- Juyvat B.

yVirginem
cipum . ſuoruùmque majorum venerentur imagines »in egin

nec illie deſpectum aliquem inferri patiantur, id ipſum imagine

non concedant Sanctorum imaginibus, ac præſertim Chri- ale te

Ppp 3 ſti,

302 Carsus Annui Diſeurſas

gti, atque DElparæ. Si enim in illorum veneratione e iis⸗

lolatria non eſt, cur ſit in iſtorum 2 neque enim nos or-
thodoxi picturam ejuſmodi, aut ſculptile adoramus, neque
divinum illis honorem tribuimus; ſed quemadmodum illi

non imaginem: ſed Regem vel Principem in imagine re-
ſpiciunt, ac venerantur; ità nos hunc vel illum Sanctum,
DElparam vel Chriſtum reſpicimus & debitum perſonæ,

in imagine, non imagini ipſi propter ſe, præſtamus cultum.

Si enim deſpectus imagini factus prudentum judicio redun-
dat in ignominiam illius, cujus imago eſt v. g Principis,

quidni etiam reſpectus in venerationem & honorem cedat?

& cur amabo homo hominem amare & colere obligatur,
niſi propter reſpectum DEl, cujus imago eſt Geneſ. 1. v. 26.
inde & vilipen ſio atque injuria homini facta, DEO fieri re-
putatur. Unde D. Thomas. 2. 2. 4. 1. art. 3. ad 3. dicen-
dum inquit: quod imaginibus non cxhibetur religionis

cultus, ſecundàùm quod in ipfis conſiderantur, quaſi res
quædam, ſed ſecundùm quòd ſunt imagines dacentes v.
g. in DEUM incarnatum: motus autem, qai eſt in imagi.
nem prout eſt imago, non conſiſtit in ipſa, ſed tendit in id,

cujus eſt imago: & ideoex hoc, quod imaginibus Chriſti
(idem puta de aliorum 88. Ncxhibetur religionis cultus,
non diverſificatur ratio latriæ, nec virtus religionis. ird ibi.

Et 3. p. 4. 2 5. 4. 3. Damaſcenus inducit Baſilium dicentem,

imaginis honor ad prototypum pervenit, id’eſt ad exem-
plar: ſed ipſum exemplar ſcilicet Chriſtus eſt adorandus

adoratione latriæ, ergo & ejus imago, in quantum ſcilicet

refertur ad Chriſtum. Sicut autem de Chriſti imagin bus
diſcurrit S. Doctor, differendum ſimiliter de imaginibus
DEIparæ & aliorum Sanctorum; nam & illis non exhibe-

tur alia veneratio, quàm quæ Sanctis ipſis comgetit: cùm

autem illis cultus latriæ, ſeu adorationis ſtricte ſumptæ nen
com-

5
e⸗
lum
m.
1e;
itenri

(r
Ec
Ig
Ehhnr

eI 5 lan
dri,
inor N

eete
ua. 1

ſtel,

Ulini

kuri in

4 D grcn
iin

ck

lune
1 eidar

Z taphe

tti
Pinen

næ; ſic DElpara elevata eſt ad cultum hyperdauliæ propter

en

el. 10

01
4,
teif
1
unn

155. c. 14. quæ eodem teſte in magna veneratione habita, Vtnce

Juvat B. Lirginem in eius imagine & c. 303
compctat, neque imaginibus eorum exhibetut, ſed vel
daliæ, velhyperdulix; quæ quidem duliæ cultum ſuper-
greditur, & fines latriæ attingit; non tamen ingreditur:

Et hunc hyperduliæ cultum ſicat DElparæ tribuimus, ſie

& imaginibus illius: maxima enim reverentia inquit F.
Themas Z. 2., J. 103. a. 4. ad 3. debetur homini ex affinitate
ad DEUM. Qualem quidem juſti habent per adoptionem,
DElpara verò per conſanguinitatem cum filio DEl, cùm
ipſe carnem & ſanguinem de Virginis carne, & ſanguine

fumplerit. Unde ſicut natura humana in Chriſto ad cul-

tum latriæ eſt elevata, propter identitatem perſonæ divi-

identitatem naturæ humanæ in Chriſto. Inde ergo fit, ut
ſicut Virgini Matri major debetur veneratio præ alijs Sanctis,
ſic & imaginibus ipſius. Et quidem vivente adhuc ipſa Theodorus
magnus honor jam fieri cCæpit ejus imaginibus, ut veterum Lector lib.

teſtantur monumenta: ſiquidem S. Lucas, qui plurimùm ". Colle-

ctaneor.

ex Evangeliſtis illam calamo deſcripſit, etiam penicillo de- Metaphra-

i pinxit, & in diverſa per orbem loca diſperſit, ut Neo. Chri- ſtes apud
D,.

ſtianos Matrem DEl videre cupientes, imaginis illius intui- ie
tu recrearet. Talis fuit Antiochiâ Conſtantinopolim de- eæ Nice-

lata ad Pulcheriam Imperatricem, ut ſcribit Nicephorus lib. Paortus lib

plurimis miraculis coruſcavit. Talis etiam fuit illa, quæ Bellua-

Romæz in templo S. M A RIÆ majoris magnâ reverenti aſ. cal. lib.

23. c. 1470

ſervabatur, ac pietate colebhatur. Arque hanc ipſam D. Ssigoniut

Gregorius A. Romæ ipſo Paſchatis die circumgeſtari fecit lib. 1. hiſt.

ductâ populi ſupplicatione, cùm ſæviſſima peſtis populum talia p⸗

taliæ Ba-
Romanum depaſceret, nec remedium tanto malo occurre- ronius ad

ret: hanc Clerus univerſus cum populo venerabatur, hanc an. 5590.

e1 “ Gregor.
in vocabat, ut DEUM ſibi redderet placabilem & propitium. Iib.. dia-

Et approbavit cælum ſuſceptam devotionem, quando An log. c. 36.

geli

5

304 Carsus Annui Diſcurſus VI.
geli auditi ſunt accinere: Regina cæli lætare, alleluja, quia,
quem meruiſti portare, Alleluja, reſurrexit ücut dixit, al-
leluja: cui ſubjunxit D. Gregorius. ora pro nobi DEIM
Alleluia. Et approbavit cælum factam invocationem,
quando in arce Adriani: quæ modèò caſtrum Angeli dicitur,
viſus eſt Angelus gladium recondere, & ſinè mora peſtis ubi.
que conquieſcere. Quis jam non videat, non cultum dunta-
xat Virginis, ſed & imaginis eſſe licitum, DEO placi.
tum, nobisque ſalutarem: quod enim DEüSs per ſe
exoratus facere non voluit, hoc per illius egit veneratio-
nem, ut illam ſuo calculo comprobaret. Hoc etiam con-
tinua ſerie conteſtatus eſt in illa Conſtantinopolitana, quæ
præter alia prodigia etiam hoc habuit, ut feriâ 6, poſt ve.
ſperas, miraculose, nulléque movente, velum, quo tege-

ad abſolutas uſque veſperas Sabbathi. Et ne quis putet mi-
raculorum gratiam ſolùm conceſſam ijs iconibus, quæ à 8ö.
Luca depictæ ſunt, pererret cogitatione parumper orbem.
Catholicum, & vix inveniet regnum aut provineiam, in
qua ſi non plurcs effigies aut ſtatuas miraculis celebres, ſal.

tem unam alteramve comperiet. Quot enim non ſunt lo-

ca famoſa ab ijſdem in Italia, Hiſpania, Gallia, Belgia, Ba-
varia, Styria, Auſtria? Quot non habet noſtra Boëmia.
Vetero Boleſta vienſem, Sacromantanam, Gruprenſem &c.
Moravia Brunenſem, Lurzanenſem, aliam in Kiritein, ali-
am in monticulo ad olomucium. Quot Sileſia? Warten-
ſem, Kleinicenſem & c. Et quot non ſunt, quæ privatis in
oratorijs, in privatorum libellis, ac manibus detentæ ſuam
ſæpe ſæpiùs demonſtrârunt virtutem ſupra naturæ curſum.

Memorat Antonius Balinghen in Calendario Mariano 25.

jJannaryg in Indijs occidentalibus eſſe inſalam Cubam, in

ua Regal us quidam mu lkas victorias eſt conſecutus adver-
ſus

lem.
ele
Uinbe
reo
Murj

Mion

ubatnn
batur, recederet, Sicque omnium ocalis detecta, proſtaret “

lerpn

id

uldort

NV ſhe
mncet

(W de

e in
bincel

kurerhi
tte

gen vit

Juvat B. Virginem in eius imagine éc. 30 5
u ſus finitimos populos, non alià ratione, quàm quòd uſus
ul Chriſtiano quodam copiarum ſuarum duee: ille enim per-
gebat in hoſtes geſtans in pectore imaginem Virginis, ac
tin protinus illos in fugam verſos ſuperabat. Simili fretus fi-
G qacia Ferdinandus II. pientiſſimus Imperator Vexillis ſuis
bellicis, hujus Bellonæ imaginem aquilæ loco imponebat, &
n Generaliſſimam ſuam eſſe volebat, cujus etiam ope inſig-
0 nem illam victoriam in albo monte ad Pragam contra re-
E belles obtinnit. Eandem virtutem oſtendit DEVSin ima-
ſen ginibus DElparæ contra inviſibiles animarum hoſtes, ut
eun ex eo fit manifeſtum, quod refert Barry in anno S§. 24. Ja. ene Spi-
Im aari. In monte Oliveti habitabat vir pijſſimus, qui ten- Throno:
α tationibus carnis in adulta etiam ætate, à malo geniò dive- DEI. c. 20.
I Xxabatur graviſſimè, ut etiam tandem fractàâ veluti patientià . 4=
SH dæmonem ſit allocutus lachrimans: quouſque me fruſtra
m fatigabis, nunquam enim tuis aut carnis deſiderijs obſecun-
u dabo: fine ergo me, & da pacem, ut ad mortem tranquillam
Nk me diſponam. Et en: confeſtim adeſt perſonatus dæmon,
en ſpondet inducias, ea tamen conditione, ut nulli pandat,
ers quod petiturus eſt. Appromittit Eremicola, at ille poſtu-
mIHI Iat, ut impoſterum deſiſtat à cultuê in vocatione imaginis il-
NE. lius im cella, quæ DElparam cum fllio in ulnis repræſentabat.
ae Hrret hic Eremita primùm, deinde ait, deliberaturum ſe,
wne poſtridie daturum reſponſum. Interim feſtinus adit Ab-
Eiten batem vicini monaſterij reique geſtæ ſeriem illi exponit:
H qui non audienda eſſe dæmonum conſilia, nec colloquia
efin⸗ quidem cum ijs miſcenda docet, ſed perſiſtendum cum pa-
tientiæ longanimitate in Cæpta devotione: hanc enim con-
uH ferre vires, ut dæ?mon nunquam prævalere valeat: ut quid
mg enim vaferrima vulpes ſtygia abolitum peteret imaginis
i cultum & invocationem? ſi nihil præſidij in ea habuiſſet
eremicola? perſtitit igitur in eæpto, & dæmon proditum
L QA ſe vi-

306 Cursus Annui Diſcurſus VI.
ſe videns, nunquam comparuit. Difficiliorem luctam
cum eodem hoſte habuit vir doctiſſimus, Virgini que Matri
devotiſſimus Petrus Caralta ex Ordine S. Dominici, ut
refert. Fr. Diag in Hiſtor. Aragon. & P. Barry in anno 5§.
24. Januarij. Hunc ad mortem ægrum, inviſit dæmon in
perſona Doctoris Theologiæ, ſenſum illius germanum ex-

ploraturus circa fidei myſteria. Dum ad myſterium 888.

Trinitatis deventum eſt, ejuſmodi argumentis involvit

ægrum, ut ſe nequiret extricare; quin propè aberat, ut

ſuccumberet. His in anguſtijs oculos conjicit in iconem B.
Virginis, quam in ſuo venerabatur cubiculo, ejuſdem
opem ardentiſſime implorat: & ecce imago ad illum con-

Vide plura . . — . S
verſa, tanta illum ſuperfudit mentis illuſtratione, ut omnes

in Pæda-
gogoChri- dubiorum tenebræ fuerint diſſipatæ, & dilucidé fallacias

noen argumentorum adverſario diſſolverit; unde confuſus,

c. 25. §. 4. .
n. 24. &c. nos Catholicos habere in conclavibus imagines, non ad

ornatum parietum duntaxat, ſed ad refricandam memo-
riam Sanctorum & DElparæ, ut, dum premimur ſive an-
guſtijs rei domeſticæ, ſive conſilij inopià inter negotia,
ſi ve obſcuritatum tenebris inter ſtudia, oculos etiam fortui-
15 in picturam vel ſtatuam conjicientes, recordemur, unde
petendum conſilium vel auxilium in inſtanti neceſſitate;
cùm enim nihil in intellectu hominis ſit, quod non pridͦs
fuerit aliquo modo in ſenſu, indè mentis operationes exci-
tantur, ut visâ cjuſmodi Divorum Gmilitudine Divus ipſe

occurrat, colatur, & invocetur, atque etiam opituletur.

Imò verò, ſi culti prius fuêre in icone aliqua etiam non in-
vocantibus, neg opinantibus præſentiſſimum ferunt auxi-

lium. Dixi nuper de perfido Judæo à B. Virginis icone con-

. . „ . 4
fuſo & convicto per vocem mentiris, dum pejeraret ſe

Chriſtiano pecuniam mutuèò datam non recepiſſe. Aliud

nunc

mox inde ſe ſe proripuit & diſceſſit. Atque exinde liquet

I
ll,
an
tit
ine
uin
llo
Alet
Cdllgin
Cne
ſoh,
Lnget
emmrit
Tentium
n 1 lee

oocep

lr

Ueneftcin

l fit
luhrope

emapi

troris,

Ubeie Vit

Noni con

,

eiſeber

.
igtben
ſennt e

hiring l

el
lu

Ulke

1
r
Ann
Tn
den
hiect
n.
Ej .
“D
1OH
ns
un NE
erni
ein
enmn,
iets
de,
nin
l
vi
gimmdt
ſt⸗
Nbinn

.

Neen

.

e
1

Juwat B. Vireinem in eius imagine &c. 307

nunc afferam non ad temporale, ſed ſpirituale emolumen-
tum pertinens. Narrat illud Z. Barry in an no d. pro 25.
Jankuarij, & Pæadagogas part. 2. c. 2 5. 9 4. B. 25. anno ſaln-
tis 16 1. Non procul Divione tres Prædon es in equitem,
qui ſecum retrò vehebat Monialem à Cænobio abductam,
inciderunt: cumque hic armis ſe contra iſtos defendere
pararet, ab uno illorum caput glande ignita percuſſus ex
equo decidit exanimis, unaque ruit Monialis tergo illians
adhærens, ſed illæſa. Hæc inſtituti cum equite itineris
caulam interrogata; ingenué, quod res erat, faſſa, magno
ſe dignam ſupplicio pronuntiavit. Habebatilla in pectore
ſuo B. Virginis iconem, quam in iſtorum occurſu in manus
ſumpſerat, ejuſdem Virginis imploratàâ ope, quàm & im-
petravit: nam prædones, contra morem hujuſmodi impu-
dentium, non tantùm non attingunt Monialern ad flagi-
tium, ſed ſi velit, offerunt ſe eam ad monaſterium ſuum
equo deportare. Id officij, cùm teto animo admitteret,
ab uno latrocinantium domum revecta eſt, & monita, ut
hinc ſaperet. Ut verò Monialis vectori ſuo, ob præſtitum
beneſicium, & oblequium, grati animi pignus aliquod re-
linqueret, icone eum, quàâ ſe ſer vatam credebat, donavit.
Nec fuit homini donum iſtud inutile, ſiquidem, dum ad
ſuos properat, exortus animo, ex pravæ vitæ recordatio-
ne, gravis remorſus & conſcientiz inquietudo, effecit,
ut prioris vitæ ſaturo, atque etiam pertæſo, relictis ſocijs al-

luberet vitam Chriſtiano homine dignam inchoare. Nec

mora, converſo gradu ad divæ Virginis Sacellum, Divio-

ne duabus diſtans leucis, cujus effigiem Monialis illi dede-

,‚ſe recepit, Virginique Matri, quam mutatæ vitæ de-
prædicabat authorem, gratias perſolvit. Reſpexit illum
Virgo beatiſſima oculo ſuæ miſericordiæ, quoniam oculo
pietatis reſpexerat illius imaginem: forſitan cum propheta
luſpirans pſ. 85. v. 16. reſsice in me, & milerere mei: re-

Q 2 ſpe⸗-

7 . . V. 2

4 P . 4 .
X. .
11 1.

uque B. Vir-
. Ctuque B 2
. t, diu no . gjent,.
dum ſtudijs vacare rſan, illud ſapient.
ndus etiam dun 6 ectu habebat, fo ricem ſapientiam,
vmagitem in wihi ſegiam tuarum S E& metum labe-
inis da mi . um, ſet, & itta Un-
gini inans, da is tuis, us mec rgaritta l
„ingeminan is Sanctis 1e. B. Margaritt iſſet,
Silee illam de e acteytenm Hõ effigiem vid
ret, at ſciam zi ubicunque B.
1
gari

2 R 2

bat, atq
ircumfere „ar
à collo ſuſpenſum curumſ quid accideret,
. hrum ſem Per & lwis crraret, aut
Anum in lachr nandum in ſi
inter ve
inter v

DEI c. 29. 1

V §. Hedwi-
nerabatur.
m B. Virginem ſupplex vene
mi genibus, B. V
n. 47. i geni

l
is bajula, mul
— . is baju
næ icon . ndo,
inceps perpetua Marin illorum lbe extor⸗
is Poloniæ rincele ‚ſuper capi tuæ digitis zar Rrinc.
4 01 illa ſe
illa errih, stenebat, nec n onem cum illa ſep
riens manibu ſed neceſſe fuit ic
morie t, ſe
terant;,
que

* . . e , 1
. E
D

. 2-
.

jmaginem,
irginis imaginem
faille dui p ctam dr uories verd vi
.1. . . 2 , z. e vi-
ſerm. 85. unreteun depictam, n relpenit ltati ae
interiori e el erat, inerd voſß manſit. Beatiſſi
nflictu fatiga hoſtibus 1. C.1 5. Beatifi.
on flict . ab 6᷑t. part. 1. . aſpi-
res õ r, 2. Theologus aardtn „ſi pio ⸗R
6tο. ta ibiliter reſi
ce⸗ Carbo tſi pictam jncredibiliter
Ludovict 7. inem e incredibil for⸗
. Matris imag viſque motibus . 5 animoſos , ue
ciatur, li l xandri, Herculis 14
erò, ſi Alex:
Et verô,

r
ſ

S Mrini

Mi/
Un
1ehr

Li

lepe

lotael
inlie
Alicni
Urian

4 lem,

Cratorie

betat

inplote

Miinten

liit 4

lnli,

lihn V
lefl

Amne

mi .
ciz

4

nt

Mel

l

Htun D
lein

P

4

6

ge.
nen
ende
ern,

Juvat B. Lirginem in eius imagine ézc. 309
tésque e fficiebat Romanos duces ac Cælſares, vel ſolo aſpe-
tu, quidni id præſtet icon B. Virginis cum divinarum gra-
tiarum reſpectu? quidni verum fiat. Quod ait Eccleſia-
ſticus c. 38. cor ſuum dabit (aſpiciens) in ſimilitudinem
picturæ, ut imitatione morum Virginis immaculatæ, ima-
go & ſimilitudo illius in animo intuentis exprimatur. Si ip-
ſa eſt juxta Cornel. à Lapide in ſapient. 7. Candor lucis æter-
næ, & ſpeculum ſinè macula DEl Otajeſtatis, & imago boni-
tatis illius ; quidni & ipſa ſuo reſpectu tales efficiat piè ſe
intuentes. Candor lucis illuminat, & calefacit, ſpeculum

repræſentat, & ſpecices reflectit: ſic illa imagine bonitatis

ſuæ illuminat intelle dum, inflammat affectum, dumque ſe
repræſentat, ſpecies virtutum ingenerat, retorquet, & ex-
primit: ſicut enim imago, ubi viſa eſt, tota eſt in oculo,
tota eſt in virtute imaginativa, ſic attentiùs & ardentiùs con-
ſpecta Virginis imago, non poteſt non piam ſui ingenerare
ſimilitudinem: ſi enim impuræ Veneris poteſt impurum,
quidni puriſſimæ Virginis icon puriſſimum. Quapropter
Mariani Clientes, ab hac die nemo ſit, qui ODElparæ ico-
nem, ſi non ferat in galero vel pectore, ſaltem habeat in
oratorio, in ſuo Muſæolo, tum ut Patronæ ſuæ frequentem
gerat memoriam, tum ut neseſſitate ingruente ejus opem
imploret. Sed præcipuè virtutum Marianarum imitatio-
ni intendat, ut imaginem illius in ſe quoque exprimat:
imago enim ab imitando dicitur, quaſi imitago, ut alicu-

bi ait. 5. Thomas, unde monentem audiamus . Ambro-

ſium lib. 2. de Virginib. Sit vobis tanquam in imagine de-
ſcripta virginitas, vitaque MARIÆ, de qua velut in ſpecu-
lo refulget ſpecies caſtitatis, & forma virtutis. ità ille. Et
quidem Marianarum virtutum imitationem efficaciſſimam
ad impetrandum Virginis auxilium aſſeverat S. Bernardus

homil. 2. ſuper miſſus, dum ait: ut impetres orationis ejus

ſuffragium, non deſeras converſationis ejus exemplum.

Q 3 DISCUR-

310 uru; Annui Diſeurſus 1.

N 3 E Ner er Nen e 2 EG.

DlSCIIRSIIS I.

logreſſus ad Salve Regina.
Salutate NWaaAR . AM, quæ mulnuam laborns,

in vobis. Rom. 16. v. 6

Puutzade 7 convenerint amicam dicere ſalutem, ut ſic ani⸗
müm ex mi ſui, qui non patet, verbis conteſtenturaf.
co, quod fectum. Hinc in præceptis ſuis moralibus
flium Dei?

in ſalutem
noſtram ſalutare non confundar, à facie illius me non abſiondam.

cdncarit. Hinc etiam apud Romanos conſulatũs Candidati, deſcriptis
in tabella nominibus, vel à Nomenclatore in aurem inge-

ſtis jam hunc, jam alium ſibi obviam factum nomine pro.

Etuſtiſſinus mos eſt, ‚ubi ubi boni amici, notive

Eccleſiaſticus 22. v. 37. ponit & hoc: amicum

prio compellabant, & ſalutabant, ut hac amicâ humanita-

te, populi affectum in ſuſtragia ſibi concirent. Salvator

ipſe, dum redivivus à mortuis in via comparet mulieribus

à ſepulchro redeuntibus, amicum hoc ſalutationis officium
exhibuit: averte inquit Matt. 28. v. 9. Hoc ipſum præſtitu-
ra DEl Mater, abjit cum feſtinatione in montana ut ſalala-
ryet Eliſabeihbam cognatam ſuam Luc. 1. v. 40. Quoniam ve-
rò non ignota erat Apoſtolo, mundanorum hominum va-
frities, qui hoc amicitiæ ſigno ſint abuſuri ad velandam in-
ternam ſuam nequitiam monet Rom. 16. Jaluiat! invicem
in ſenlo ſanlto, non ſcelerato, ſubdolo, & Proditorio, qua-
li ſaluta vit Judas Chriſtum dicens: Ave Rabbi; aut Jab
Ama.

he 0.

Eere
,
luns
Unir

ulu

ulo

IIar
Nerl
uni
mati

xitru,

Uem fun
cende

R ir

. hyn

Kuri⸗
Krtee
V,
unglan

l diig

Uriai.

B. Virgo ſalutanda botiſsimumer eo, &c. 31 I
Amaſam 2. Reg 20. dalve mi frater, interim eduto ſub
R veſte gladio, nihil tale opinantem confodit. Ideo, inquix
Apoſtolus, ſalutale in oſeulo Sancto, affectu ſincero. Quod
autem par pari, aut ſe in feriori, amoris ergò exhibetur, hoc
altiori honoris causâ deferendum eſt, ſive id fiat voce, ve-
luti dum Chuſai inaugurato recenter Regi acclamat ſalve
Rex, ſalvé ReX. z. Reg. 16. Sive ſigno alio ſubmiſſionis &
reverentiæ, ut dum caput inclinatur, aut genua incurvan-
ℳ. tur. Quisquis horum aliquid prætermiſerit, næ is inur-
banus aut hoſtis, aut amens, aut ſtipes meritò cenſebitur.
Nimirum hoc officij, ratio amoris, ratio civilis obſequij ex-
poſtulat, perſæpe etiam gratitudo. Jam verèò quidni nos

ui orthodoxi MARIAM ſemper Virginem ſalutemus? quam
ert ſalucavit Archangelus Gabriel, imò tota Trinitas, quæ
e Angelum miſit, & ſuo nomine ſalutem dicere juſſit: Ave
„ gratid plena! Etenim ſi dignitatem illius ſpectemus ‚ quid
“ ips altius? quid ſublimius? quid grandius Virgine quærit
An §. Betrus Damiani ſerm. de Nativ. Virg. quæ magnitudi-
uS nem ſummæ divinitatis intra ſui ventris concluſit arcanum?
Pnir⸗ attende Seraphim & in illius ſuperioris naturæ ſupervo-
jlorH la dignitatem, & videbis . quidquid majus eſt, minùs eſſe
„ Virgine., (olumque opificem opus iſtud ſupergredi. irà ile.
e D, Epiphanias de land. Virg. Solo DEO excepto, cunctis
creaturis Superior exiſtis. ità ille. Participat enim regnum
1ss

crleſte cum filio, inquit Richardas à Sö. Laureni. de laudib.
nn Virg. lib. 6. & quæ in præſenti vita ſe exhibuit ancillam ibi
nnſe tanquam ſublimis Regina à Sanctis omnibus adoratur. itd
eH Me. Si igitur honoris caus4 deferenda ſalus eminentiori di-
nſne gnitati & poteſtati, cur non dicendum MARIE, ave, aut
Anl Salve. Quèd ſiverò etiam deferenda ſalus amoris ergô, cui
m poſt OEU M magis affici nos oportet;, quàm DElparæ? ipſa
tgreſſ⸗ cnim amat nos, ut Domina ſuos clientes, ut Mater ſuos ſi-

15 . lios,

312 Cursus Annui Diſcurſus I.

Ros, quidni redamemus, & tanquam Dominæ Matri no-

ſtræ, mane quidem dicamus Ave, veſperi verò Salve, pro
more veterum Romanorum: hoc enim prolium bene edu-
catarum poſtulat officium, exigit humanitas, & obſequi-
um: Salutate AMℳARIAMinquit Apoſtolus Rom. 16. Et quan-

quam ibi Doctor gentium de alia pia muliere, quæ etiam

hoc nomen geſſit, locutus ſit, tamen Virgini Matri quoque
congruit, ut quæ non tantùm multùm, ſed plurimùùm labo-

ravit in nobis. Illa MARIA Evangelij præcones hoſpitio

fuſcepit, aluit, fovit ad tempus aliquod: nam ut ait D. Chry-
ſoſtomus homil. 31. in ep. ad Rom. non dixit (Paulus) do-
cuit; ſed laboravit, oſtendens, quod cum ſermone, & alia,

pecunias, & peregrinationes. Erant enim mulieres par-
ticipantes cum Apoſtolis in laboribus prædicationis; unde

& ſimul peregrinabantur cum illis, & reliqua omnia admi-

niſtrabant. Et Chriſtum quoque ſequebantur mulieres,
quæ ex ſua ſubſtantia miniſtrabant, adjumentéque erant
præceptori. ità ile. Hæc verò MARIA utero ſuo conce-
pit, ſua carne veſtivit, ſuo lacte potavit, & per annos tri=
ginta propè aluit ipſum Evangelij authorem. Appoſitè in

rem noſtram loquitur. J. Bernardinus Senenſ. tom. 2. ſerm,

51. art. 3. c. 3. ſicut nulla unquam fuit ſimilis contempla-
trix, ſic nunquam fuit Virgini ſimilis miniſtratrix. Alij
induunt pauperes de lana ovis; ipia induit filium DEl de
puriſſimis ſanguinibus ſuis. Alij induunt de panno; ipſa
de corpore ſuo: alij paſcunt pauperem de pane extrinſeco;
ipſa pavit humanatum DEUM de lacte proprio. Alij ſus-
cipiunt pauperem hominem in tugurio; ipfa verò ſuſcepit
immenſum DEUM in corde & corpore fuo. Alij propter
DEuM miniſtrant infirmo; ipſa DEO in pauperculo cor-
pore miniſtravit, Alij ſoliciti ſunt, nè aliquid deſiciat ino-

Neer
eſlei⸗

,
zutrl
uecbe,

quæ exiguntur, adminiſtraverit, quod attinet ad pericula, enf

iliſ
zeg
A/, l,
Hum 1
“ r .

AnRa.;
(retit

ore (6

hati
1 Luc. .

Euann
“ bit co,

Uimirun
mn i
ltl, lii

t
gn
161
gc
nb
1
loſt

Cei
bſetaf
Uobze
mner
nde

i

ſcde
n

1, 1,

an

i
luil
N
et
Al ſ
ett

letd⸗

B

eA

B. Virgo iletande potiſßimum ex eo, nE. 313

pi; Virgo ſolicita miniſtratrix fuit, ut ſubveniret DEO
homini indigenti. Alij incarceratos & vulneratos homi-
nes viſitant, & eis compatiuntur, dum vivunt, & cos ſe-
peliunt mortuos; Virgo Chriſto pro nobis capto, ligno cru-
cis affixo, vulneribus dilaniato, tanto dolore compaſſa eſt,

ut inexpreſſibil e ſit etiam Angelicæ linguæ. hactenus ille.
Et cur hæc omnia? ſicut nôrat filium ſuum hæc ſubire pro-

pter nos, & noſtram ſalutem, ſic & illa faciebat. S. Fran-
ciſcus Borgias Gandiæ Dux, referente Sachino Hiſt. Societ.
pari. 3 lib. 8. n. 148. magnà aliquando perfuſus pietate,
parvumJBSII M in gremio matris ſedentem in imagine in-
tuebatur, ſecumque disquirebat, cuinam Regina cæli ta-
lem filium educaret? & occurrit illi: mihi educat, mihi
illa famulantur obſequia, mihi paratur ſanguis, mihi cor-
pus acquiritur, mihi vita proficit. Annon hoc eſt, quod
cant. 1I. dicitur: exaltabimus & lætabimur in te, memores
aberum taorum, quibus nempe lium DEI Regen ntorem no-
Rrum aluiſti. Hujuſmodi pias cogitationes habuiſſe vide-
tur S. Auguſtinus, & Udephonſus, dum ſerm. I. de aſſumpt.
Aait: Lacka MARIA Creatorem tuum, lacta panem cæli, la-
Gta pretium mundi. Præbe lambenti mamillam, ut ipſe
prote (& pro nobis) præbeat percutienti maxillam; Tu

illi, ut Mater temporalem miniſtra ſubſtantiam &c. Dum

Zachariæ annuntiaretur Joannes naſciturus, ajebat Ange-

Ius Lauc. I. v. 1 3. Eliſabeih pariet tibiflium: ſed idem An-
gelus annuntians Virgini, filij DEI Conceptionem eod. cap-
v. 37. Nonait, paries tibi filium, ſed ſinè addito tibi: ecce

inquit concipies in utero, & paries filium, & vocabis nomen
ejus JESU M. Cur non adjecit ſimiliter: paries tibi filium?
nimirum Virgo non ſibi paritura erat filium, ſed nobis: ete-
nim nobis datus, nobis aatus ex intacta Virgine, ut concinit

Erccleſia in hymno: Pange Lingua: & Prædixit Iſaias c. 9. V. 6.

T Par-

„.

1 * . 5
314 Curtus Annui Diſcurſus I.
parvulus natus eſt nobis & filius dasus eſt nobis. Unde ei-
dem Angelus dixerat: vocabis nomen ejus JESlI M: id eſt
Salvatorem: ipſe enim ſalvum faciet populzm ſaum à peccatis
eorum, prout Joſepho expoſuerat Mats. I. v. 2 I. Et verò hoc
gratiſſimum ac jucundiſſimum Virgini accidit: nam, ut
ait S§. Bernardinus Senenſetom 2. ſerm. 6 a. 2. c. 2. Virgo per
hunc conſenſum in Incarnationem filij, omnium electorum

ſalutem viſceroſiſſimè expetijt, & procuravit, & omnium
ſaluti, & ſalvationi per huno conſenſum ſe ſingulariſſime

dedicavit, ità ille. Unde S. Antoninu part. 4. e. 2. G. I.
Quod dicitur, inquit, de Patre æterno Chriſti, ità & de
ejus Matre temporali dici poteſt illud Rem. . proprio fllit
ſuo non pepercit, ſed pro nobis tradidit illum, ſcilicet paſſum vo-

luntate & affecta: quomodo non etiam cum illo omnia nobis
donavit pertinentia ad recreationem noſtram: itd ille. Sic
legimus apud S. Mechtildem lib. I. revelat. c. 59. omni crea-

turàâ in morte filij DEl dolente, ipſa ſola (intellige ſecun-

dùm rationalem hominis partem, non inferiorem ſenſiti-

vam) cum divinitate immobilis, & gaudens, filium ſuum

pro mundi ſalute voluit immolari. Sic ibi. Sic legimus apud

§. Brigittamlib. 3. c. 30. maluit omnes tribulationes ſuffer⸗ unnt

re, quam quòd animæ non redimerentur. Ecce, ut nos &
noſtram ſalutem amavit, ut optavit, ut collaboravit, non

tantùm miniſtrando illi vitæ neceſſaria, ſed etiam compa-

tiendo naturali affedtu, quem ut Mater habebat ad filium.
Omnium ſalutem, inquit Kichardas à S. Victore. c. 26. in

Gant, deſideravit, quæſivit, & obtinuit, imèò & ſalus om-
nium per ipſam facta eſt, unde & mundi ſalus ducta eſt.

ità ille. Quidni ergo nobis ab Apoſtolo dictum putemus,
Salutate MAKRIAM, quæ tam multum labora vit in vobis, ad

æternam felicitatem vobis procurandam. Atque hinc tam
ſolennis in Eccleſia Catholica mos eſt, ut DElparentem

ſalua-

Ne
0
ll
Ain
hun⸗
lutcn
bunri
Conh

ulre

l
ical
ranti

un der,
udnrn
(nemmt

1U Vir
n coht

Kebnen

Enphen
D Piatet
men

Aet
nhun
A

1 unt
1Cemmen
Trann len

5

B. Virgo ſalutanda potiſsimum er eo, Eoc, 31 5
ſalutemus per Ave MAkIA, ſive in templo per giobulos
Roſarij, i ve ad pulſum campanæ mane, meridie, veſperi, ſi-
ve ad ſonum horologij, ſive in tranſitu, vel conſpectu ali-

cujus imaginis B. Virginem repræſentantis: nam pro tune

ſibi dictum putant illud: prætereundo cave, ne taceatur
ave: ſi enim prætereuntes, & notos præſertim ſalute affi-
cimus, & veneramaur, illud Virgini Beatæ non præſtare in-
humanum cenſeretur. Hoc in uſu habebat melli fluus Ber-
nardus: unde accidit aliquando, dum Afflæghemij in Bra-
bantia, templum ingrediens, ac B. Virginis imaginem
conſpiciens illam ſalutaret: Galve MARIA ab cadem
audire meruit Salve Bernarde. Rurſum id alia vice, aliôque
loco accidit. Memorat Guilielmus Eyſengreynius rerum
Spirenſium fidelis ſoriptor lib. /2. Chronici ſpirens. & teſtan-
tur antiquitatis veſtigia in templo Spiræ æri inciſa, quòôd
cùm Bernardaus Legati Apoſtolici munere apud Germanos
functurus, ſub Epiſcopo ſpirenſi Sigefrido templum ingre-
deretur, audiente univerſo populo, qui copioſus ad tan-
tum virum, à Sanctimonia & miraculis celebrem, intuen-
dum confluxerat, à B. Virgine ex ſtatua bene grandi reſa-
lutatum eſſe. Cantabatur ſub ingreſſum illius ſalve Regina,

quo ille hymno mirificè delectatus, ubi ad finem pervenit,
per longum baſilicæ fornicem t uti narrat P. Guilielmus

Gumppenberg in Icone ſpirenſi, ter in genua, diſtinctis
apte inter vallis, provolutus, addit verba cantico nova: 6
clemens! pia! dulcis Virgo MAkRIA. Sub hæc vox ab
imagine Virginis audita eſt, quæ ſalutantem Bernardum

reſalutaret ; ſalve Bernarde. Hinc populi, virorumque
6 Principum, qui cum Imperatore Conrado aderant, admi-

ratio, tantaque viri Sancti æſtimatio, ut non ſolùm pacem
in Germania ad votum componeret, ſed & ſubſidium in

terram ſanctam contra Mahometanos copioſum à Princi-
Kr 2 Pibas

2

316 LCarsus Annui Diſcurſus I.
pibus impetraret. IIla verè verba à Bernardo ad ſalve Re-
gina addica, tanti æſtimata ſunt, ut deinceps non ſolùm à
Spirenſi ſed ab univerſa Catholica Ecoleſia acceptarentur.

Hloc igitur canticum hac temporis opportunitate, quàâ illud
ſolenne habet Eccleſia, ad magnæ Matris noſttæ debitam

venerationem explicandum & commendandum fſuſcepi:

cujus quidem antiquitatem ſi perſerutemur, non facilèori-

vide spi- ginem aſſequemur. Er quanquam ?. Petrus Caniſius lib. 5.
en de DElpara c. 13. exiſtimet, ſalve Regina ab Hermanno
DEI c. 29. Contracto comite de Weringhen, poſtea S. Norberti in-
n. 42. ſtitutum profeſſo compoſitum eſſe ante annos ſeptingentos
Vide inter tempore Henrici II Imperatoris: vetuſtiſſimus tamen author,
opera D. quem multi S. Bernardum putant, aſſeverat, quod à viris

Bernatdi Sanctis ſit compeſitum, à Sanctis inſtitutum, à Sanctis dig-

ſermoncm ne frequentatum: ad gratiam ſuave, ad ſenſum fæcun-

I. ſuper

salteke- dum, ad myſteria profundum & c. Quinam verèò viri illi.

gina. Sancti fuerint, docebit nos Jalianus Petirus author vetuſtus,

P 0 ſer- . . . . — 1 : 5
mones il- dum in ſao chronieo ad annum Domini 96 4. ità ſcribit: hym-
los in Sal- nus ſalve Regina, Mater miſericordiæx, Græcè ab Apoſtolis

ve Kegina: com poſitus, translatus eſt de Græco in Latinum, à San-
non eſle s.
Bernard: ctiſſino viro Petro Epiſcopo Compoſtellano. hæc ihe. Por-
Abbatis, ro ut Angeli familiarem illum facerent hominibus, aut

Bers ijmplantarcnt, illum ipſum decantare auditi ſunt. Ferunt,

ni Archie- in quit Navarrus Ahbas in Manuali de orat. c. 19. . 1 89.

picopi in Ronca valle Angelos ſingulis Sabbathis ad fontem cane-

robat 1. . 2 . . .
re ſolitos ſalve Regina, qui inde dictus eſt fons Angelo-

Niermber

gias Epi- rum. Quantæ utilitatis fit, patet ex co, quod memorat 2.

on a Barry in anno S. pro 21. Decemb. ex Servitarum hiſtoria;
Prado. dum enim ad annum I 541. quodam veſpere, magno con-
. chrſu, popalus ad ſalve Regina in templum conſluxiſſet,
fornix templi, ſub quo chorus hominibus refertus crat,

corruens, totum chorum ſepelivit. Dum autem poſt ho.
. . ræ

u n

1
lji

he
6nd
lecur
Coſte
Ainin

unden
Poei

ſen
(ban
Diinhe

Uocebit

Ut. I
Kilein

(uCN
nein /

lelal
u Ny

rt

ler int

t ing
lunli ſ

timn

Kh
ln
nen.
guit
Gebe
ſck
jiea.
Henm
Cbben
ne
Nend

gvol

Gnolze⸗
ſonk
ere 1
e
cbi 13

Z

in,
1 NI 1
ltbu⸗
.
8 1 4

. Hrgo ſalatande Porzbin vcXc² &e 3 17

ræ ſpatium obrutorum cadavera (nam oppreſſos & mor-
tuOs univerſos putaverunt) eruere vellent: ecce omnes
non tantùm vivi, ſed & illæſi, & ſani reperti ſunt. Icà
ſuos Clientes, qui ad ſalve confluxcrant. ſalvos ſerva vit
MARIA. Refert Bzevins ad ann, 1219. quòd cùm Paro-
chus in Diæceſi Freviren ſi excepiſſet hoſpitio quendam
Ordinis Ciſterciens: huic dixerit, ſe multum illius Ordini
debere, quòd ab co didiciſſet glorioſum hymnum Salve Re-

gina: hint enim horas ſingulas i in Breviario ſoleo termina-
re cum Salve Régina. Et profuit mihi; nam dum aliquan-

do iter facerem, & tempeſtas horrida ingrueret, ut ictus

fulminis ictum ſequerctur, meéque pavor propè exanimaret,

tandem pertigi cum ſumma difficultate in tempellum,

procidi in genua, & oravi Salve Regina contra tempeſta-
tem. Et ecce venit ab Altari Beata Virgo ad me, mihique
ſic locuta: quia tu Salve Regina ſæpè & devotè orâſti, non

tibi impoſterum ulla tempeſtas, aut fulmen, quod times,
nocebit: & ab co tempore ab omni fulminis metu ſum li-
ber. Idem ad annum 1220. refert, devotam matronam

fuiſſe in Marſilia, quæ, dum Salve Regina cantaretur, in

extaſin rapta, quatuor memorabilia vidit, I. dum can-
taretur ſpes noſtra ſalve. Mater DEl cantores amabili aſpe-

Gdu reſalutavit. 2. dum cancretur: eja ergo Advocata no-

Kra. B. Virgo coram filio ſuo genua flexit, & pro canenti-
bus oravit. 3. dum caneretur: iAos tuos miſericordes oculos
ad nos converte: omnes B. Mater aſpexit. z. dum canere-
tur & JENI M benedictum fractum ventris tui oſtende. Pia
Mater infantulum ſuum ubera ſua ſugentem demonſtra-
vit. ità Bzovius. Mulier quædam uti refert S§. Bonaven-
tura in fine vitæ S. Franciſci, cùm jam ſeptem dies gravi par-
tüs dilcrimine laborâſſet, & in nigredinem verſa, morti
proxima eſſet, fecit votum ad S. Franciſcum ejus auxilium
Kr 3 im-

318 Caursus Annui Diſcursus II.
implorans. Emiſſo voto mox obdormit, & in ſomnis vi-
det §. Franciſcum duicitet ſe alloquentem, ac Tcquiren-

tem, an ſe néſſet, & an Salve Regina ſciret. Quâ annuen-
te, jubet illam Sanctus ſalve Regina orare, & promittit mox
felicem ſecuturum partum. Ad hæc dicta evigilat mulier,

&£ quantà inter dolores potuit devotione, orat Salve Régi-
na: Ccm autem ad illa verba deveniſſet; illos zues miſeri-
cardes oculos ad nos converte, ab omni dolore libera infan-
tem ſpecioſum eſt enixa. Plura ejusmodi mira, quæ circa

ſalve Regina recitatum acciderunt refert Caæſarius lil. 7. ex-.

emplor. c. 30. Thomas Cantipratanns lib. z2. apan c. 29. §.

Anteninus 3. parte Hiſt tit. 23. c. 3. G. 2. & Ceruln z r.

plorum diſtinct. 7. n. 42. 4 3. 44.
2ð Ps kes le⸗

DISCURSIIS II.

Super illa verba: Salve Reginag

eAadſtitit Kegina à dextris tuis, in veſtitu deaura-

oο pſalm. 44.

Matris
DEI in
Reginam

facturus Joſſæus Rex, magnificam inſtruxit pompam,
quà ex domo Obededom, arca DEl in domum ſuam depor-

Cæli inau taretur. Populum concivit univerſum, adeſſe choros sa.

guratio. Cerdotum juſſit, non ſolùm ad arcam deferendam, ſed &
ad victimas immolandas. Et David, inquit ſacer hiſtori-

cus 2. Regum c. 6. & omnis populus, domüs Iſral, ducebant

arcap teſtamenti Domini in jnbilo, & in clangore buccinæz Er

David ſaliabar totis viribus ante Dominam. En quanto com

111 Pu⸗

7

MMAKIX. Haorem „noménque celebre coram populis DBO ſuo

MAR DPE Matris DEIin Reginam &o*. 319
tripudio in domum Regis arca fæderis Dominj illata eſt:
Et quid erat in arca illa? tabulæ divinorum præceptorum,
quas Moyſes in monte acceperat: virga Aaron, quæ licet

humoris omnis expers foret intra noctem unam florem &

fructum tulit. Manna Angelorum eſca, quæ Iſraëlitis
cæzlo in terram defluxerat. Aſt aliam fæderis arcam no⸗
vum habet teſtamentum, quæ non tabulas legis, ſed ipſum
legislatorem, non Virgam, ſed virginitatem ſine humore
virili florem & fructum Nazarenum producentem, non
Manna ſed cibum divinuch, panem Euchariſticum in ſuo
Corpore portavit. Hæc eſt MARIA, quam veram arcam

vocat J. Ephrem, illa enim vetus figura illius ſolùm fuit,
& umbra. Arcam animatam §. Alhanaſius, arcam San-

ctificationis Georgius Nicomediens: vivam DElI arcam Da-
maſcenus., Annôn MARIA teſtamenti arca veriſſima in-
quit ö. Laurent Juſtinian. ſerm. de Nativitate Virgin. divinis
manibus fabricata, auro veſtita mundiſſimo, virtutum gem-

mis ornata, ac imputribilibus lignis ſpiritualiter facta, te-

ℳ

n
R
m,F
CerqH
,ℳ
HvA

¹ 11

1

ſtamenti tabulas, frondentem virgam, & ſuaviſſimum in
ſe Manna continens. ità He. Quo verò jubilo? quo tripu-
dio hæc animata DEl arca ex hoc inundo in cæleſtem Hie-
ruſalem, in domum æterni Regis ſit translata, explicat no-
bis S. Joann. Damaſcenus, orat. 2. de Dormit. Virg. dicens:
Hodie Sacra & animata arca DEI viventis, quæ ſuum in u-
tero concepit Creatorem, requieſcit in templo Domini,

quod nullis eſt extructum manibus. David exultat ejus

parens, & cum co choros ducunt Angeli, celebrant Ar-
changeli, & virtutes glorificant, Principatus exultant, po-
teſtates collætantur, gaudent dominationes, Throni fe-
ſtum diem agunt, laudant Cherubim, gloriam illius præ-
dicant Seraphim & c. itàille. Suaviſſime admodaulatur eti-
am . Bernardus ler. i. de aſſumet, Virgo glorioſa, ait ille cæ-

320 Cursus Annui Diſcurſus II.

los aſcendens ſupernorum gaudia civium cCopioſis ſinè du-
bio cumulavit augmentis. Hæc eſt enim, cujus ſaluta-

tionis vox, & ipſos exultare facit in gaudio, quos marerna
adhuc viſcera claudunt. Quodſi parvuli necdum nati (Jo-

annem Baptiſtam intelligit) anima liquefacta eſt, ut MA-

RIA locuta eſt; quid putamus? quænam illa fuerit eæle-
ſtium exultatio? cùm & vocem audire, & videre faciem,

& beatâ ejus frui præſentià meruerunt. hæc lle. Auguſtio-

rem Virginis in cælum ingreſſum autumat B. Petrus Damia-

ni, præ illo; quem Chriſtus habuit, dam cælum conſcen-
deret: ait enim ſerm. de aſſumpt. Attolle oculos ad aſſum.
ptionem Virginis, & ſalva Majeſtate filij invenies occur-
ſum hujus pompæ, non mediocriter digniorem: ſoli quip-.

pe Angeli Redemptori occurrere potuerunt. Matri verèò
cælorum palatia penetranti, filius ipſe cum tota curia tam
Angelorum, quam juſtorum ſolenniter occurrens, evVexit

ad beatæ conſiſtorium ſeſſionis. ità ille. Verùm, quam pu.
tamus obtinuiſſe ſeſionem ſive locum in cælo? an ſupre-

mum inter homines juſtos? parum eſt hoc Virgini Matri:
ſicut omnes omnino Angelos tranſcendit meritis & digni-

tate maternitatis divinæ, ſic tranſcendit loco, & ſtatione,

Tota Chriſtianitas novit, inquit S. Anſelmus de excell Virg.
c. 5. quæ illam ſuper omnes cælos exaltatam, S Angelicis

choris prælatam certiſſimè credit, ità de Sed & Bernar-

dus ſer. ſignum magnum pronuntiat : hanc ſuper omnes
Angelorum choros, ſuper Cherubim quoque ac Seraphim

exaltatam nefas eſt dubitare, Sic ille. Nec mihus diſertè B.

AJmadæus homil. 7. id ipſum comprobat: elevata cum vo-
cibus exultationis, & laudis, prima poſt ?PEuM ſuper omnes
cæligenas in ſede gloriæ collocatur. Ilbi reſumptæ carnis
ſubſtantià, & duplici ſtolà induta, PpEuM & hominem in
utraque natura, quantô cæteris clarias, tantô ardentids
. univer-

MARITX Mani,: DElin Reginam &e. 321

univerſis: mentis & carnis oculis contemplatur. baczenus
ille. Denique quid multis? non tantûm ſupremum ſupra
omnes locum occupavit illa, ſed & ſpecialem ſibi ſedem
vendicavit, regale videlicet ſolium, atteſtaute vate coro-

nato pſ. 47, circumdata varietate virtutum: cùm enim fi-

lius ejus ſit terræ cælique Rex, & Dominus Dominationum,
à regali ſolio ac honore matrem non decet eſſe ſejunctam.
Audire libeat B. Ildephonſum ſerm. 1i. de aſſumpt. Eirg. Domi-
nus JESUS Matrem ſecum in throno reghi collocavit, & in
immortalitatis gloriam cam transpoſuit, ac ſuper choros
Angelorum ſolenniter evexit. isd ille. Figuram hujus ha-
bemus in hiſtoria Regum lib. 3. c. z. cùm enim Bethſabea
Salomonis Mater adiret filium in throno regio conſidentem,
non modèò eidem Rex aſſurrexit, & obviam proceſſit cum

ſatrapis, & ſervis, ſed & thronum alterum, penes ſuum

apparari juſſit, ubi magnificè conſideret. Poſitäsque eſt thro-

nus mairt Regis, in quit ſacer textus. v. 19, quæ ſedit ad dex-
teram ejus. Salomon, inquit author oper, imperfecti homil.

7. interpretatur pacificus quoniam pacificum habuit Reg-

num, ità ut templum DEO zdificaret, utens etiam mini-

ſterio gentium, & figura fuit noſtri pacifici Chriſti, qui
confugientibus ad ſe per fidem gentibus, & bonorum ope-
rum ſpiritualia tributa ſolventibus, pacificum habuit reg-
num, ità ut ex vivis lapidibus, non ſolùm Judæis, ſed &
gentibus vivum templum DEBO ædificaverit viventi. ità lle.
Hic ergo Salomon imò plus quàm Salomon Malih. I2. V. 42,
eùm Mater ſua, ſibi unice dilecta cælum eſſet ingreflura,
non ſolùm ei obviam proceſſit comitantibus hominum, &
Angelorum choris, ſed & ad ſolium regale ſibi proximum

deduxit, & conſidere fecit. Non mea hæc, ſed D. Bern-

urdini Senenſ eſt adinventio, ſic enim habet tom. 3. ſerm.
1I, 4a, 2. & 3, Contemplare mirificam obviationem; quia
sf ſurrexit

322 Cursus Annui Diſcurſas 1I.
ſurrexit Salomon in occurſum matris ſuæ: mirificam ve-
nerationem; quia adoravit eam. Altiſſimam ſublimatio-
nem; quia poſitus eſt thronus Matri Kegis: immediatiſſi-
mam conjunctionem; quia ſedet ad dexteram ejus. Surre-

4

xit igitur glorioſus JESUS in occurſum ſuæ dilectifftim?æ

Matris, & ſicut benedictus JEstISs ſedet à dextris Patris,
id eſt potioribus bonis paternis, ſic Virgo glorioſa potiori⸗
bus bonis filij ſui JESU juxta illum in throno fſubli.
mata conſedit. hæc ille. Felix plane MARIA! excla-
mat melliflaus Loctor ſerm. 1. de aſſumpt. & multipliciter
felix, ſive cùm ſuſcipit Salvatorem, ſive cùm à Salvatore
ſuſcipitur: utrobique mira dignitas Matris, ubique am-
plectenda dignatio Majeſtatis. Rationem ſubdit dum ait:
quia nec in terris locus dignior uteri virginalis templo,
in quo filium DEI Maria ſuſcepit; nec in cælis regali ſolio,

in quo Mariam Mariæ filius ſublimavit. Felix nimirum

utraque ſuſceptio, ineffabilis utraque. Hoc quam ſtu-
pendum, quaàm admirandum primitus viſum ſit Angelis &

hominibus indicat D. Epiphanius de lLaud. Virg. dum excla- i
O Virgo Sacratiſſima, quæ exercitum Angelorum

mat.
in ſtuporem deduxiſti: ſtupendum enim miraculum in

terris, mulier geſtans lucem in ulnis: ſtupendum miracu-
lum in cælo, mulier amicta ſole. ità ille. Et quid ni obſtu-

peſcant Angeli, dum puram naturam humanam, ſuâ An-

gelicâà longè inferiorem, ſupra ſe vident ſublimatam. bPi-
dicit quidem cælum portare hominem, ut loquitur. M.
Anguſtinus ſerm. 178. de temp. Sed hominem Drux, Chri-
ſtum IESUM: ac purum hominem fuprà ſe levari, & ad
conſortium divinitatis quodammodo extolli poſſe vix arbi-

trati ſunt Angeli. Verum hoc decebat naturam divinitati

conſanguineam in filio DEI; etenim ut ratiocinatur H.
Bernardinus Sen. tom. 3. ſerm. 1. de nomine Mariæ, art. 2.
z. 1. Si eorum, quorum eadem eſt natura, idem eſt locus,

ipſius

CMαnA“u . MWatris DElin Reginam &c. 32
ipſius autem, & ſilij eadem eſt natura, ergo idem locus erit.
Quapropter & merito, & loco viciniſſima erit filio ſuo,
non ſecùs, ac ſtella polaris polo ſuo. itd ille. Perſpeximus
ergo, hucuſque Reginæ ſublimitatem, & throni celſitudi-

bln nem, in quo Maria filio proxima aſſidet, aut aſſiſtit. Ve-
Dun rùm regalia indumenta ubi? ubi corona: de corona tacet
6 progenitor illius & Propheta David; Joannes quidem ocel-
56 lus Domini, fatetur ſe vidiſſe in capite ejss coronam ſtella-
4 rum duodecim apoc. 12., ſed, quod lego in cantic. canticor.
e c. 4. aliam mihi injicit cogitationem. Vena de Libano, in-
In quit ſponſus, ſoror mea, ſponſa, veni de Libano, veni coro-
en naberis de capite Amana, de vertice ſanir, & Hermon, de
In cubilibus leonum, de montibus pardorum. Quod de Libano
advocetur ſponſa non miror, Libanus enim candidus ſeu
ziln candidatam fignificat, quod bellifſime Virgini congruit,
o Jquxæ vitæ & Virginitatis candore, Ccæleſtis coronæ meruit
ol eſſe candidata. Sed quod coronanda ſit de capite Amana
“ de vertice Sanir & Hermon, de cub libus Leonum, de mon-
tibus pardorum, hoc ſtupeo: Amaha, ſi credimus Ruperio Vide eti-
iib. 3, in cant, nocturnam aven. rüitan bubonem aliquem em Bern-
l⸗ 1.3, ee 1 a . 0 e . ardinum
Nr ſignificat, ſanir dentem vigilia m, Hermon anathema. senenf.
,nin. Quæx hæc nominum monſtra, ut efkotmanda ſint Reginæ emn. t,

ic fſponſæ in coronam? quid verò de feris, de leonibus & par- 2. 5. c. 3.
u dis cogitandum? an non exhinc Meduſæum caput aliquod & tom. 3.
en coronandum potiùs, quàm Reginæ ſupercæleſtis: ubi cr- ete ce 1:
u g0 corona apocalyptica de ſtellis duodecim. Rupertus ait.
160 feræ per gratiam, & per orationes MARI funt ſtellæ,
d, (en admirabilem metamorphoſfin! ) ur conveniant capiti
d kantæ Reginæ, & de ſtellis ei corona videatur exhibita, quæ
. 1 de feris fuerat promiſſa: & hæc eſt mutatio dexteræ Excel-
w ſi. Senſum igitur hunc Rupertus conficit: migrabis de Z
Ccorporc candido & virgineco, & coronaberis de regnis
S12 mun-

324 Carzus Annui Diſcurſus II.
mundi, quæ dicuntur quædam capita nocturnæ avis, den-
tis vigiliarum, & anathematizati diaboli, Ita coronaberis,
ut & in cælis Regina ſis Sanctorum, & in terris Regina ſis
regnorum: credentium omnium ſalus tua corona erit. ita
ferè ille. Idipſum innuit Joan. Geometra ſerm. de Annunti,

dum ait: adſtat à dextris Regis, ſplendens decore, & cir-
cumamicta dote Lrinitatis, univerſis ſimul gratijs, & orna-

ta varietate & dignitate eorum, qui per ipſam fuêre ſalvati.
itd ille. Si etenim Paulus Philippenſes à ſe con verſos vocat

gaudium ſuum, & coronam ſuam; potiori jure ſalvati per
Virginem ipſius corona erunt, quà in cælis coronatur & or-

natur. Jam verò tandem tempus eſt depromendi paluda-

mentum regium ſeu chlamydem, quâ Regina inaugurata
fuerit inveſtita. Si pſaltem regium audiamus, dicet ille:
adſtitit Regina à dextris tuis in veſtitu deaurato: Sed aquila
apocalyptica palàm edicit conſpexiſſe ſe illam amictam ſole

apoc. 12. quis acu rem tetigit? an David in umbra & figu-
ra? an Joannæa Aquila in viſione? nollo ego hos inter litem
dirimere: hoc quod mihi certum eſt pronuntio, & aurum &
ſolem divinitatis eſie ſymbolum: ſicut enim inter metalla
ſummum eſt aurum, inter ſidera ſol Princeps; ſic divinitas
inter omnia, quæ exiſtunt. Dum igitur Marer glorioſiſſi-

ma auro, vel ſole veſtita nobis proponitur, intelligere fas
eſt, glorià divinitatis filij ſui eſſe inveſtitam. Sic ſentit Al-
bertus AMagaus dum in poftilla ſuper cap. I. Matth. illam pro-

nuntiat Reginam, quæ adſtitit in varietate virtutum, in ve-
ſtitu deaurato, ſplendore Deitatis in ea ſupervenientis. Et
ſuper cap. I. Luc. quòd ſit Regina fulgore divinitatis circum

amicta. Nec aliter exponit Bernardus mulierem ſole ami-

Gtam, dum Serm ſignum magnum ſic loquitur: planè amica
lumine, ſicut veſtimento: quàm familiaris ei facta es Do-
mina! quàm proxima! imè quâm intima fieri meruiſti.

lun

4,,
r
(ent
Cor

blka

(ill

nore
lherzr
Pogne
mindn
inern
kan Dr
ernit⸗

i. I

aute,
lt, el
lhe
un

leclen

I
ien

(gtten

Rla .

Eunn n

1
6

MARID Matris Prli in Reginam &*. 325

Quantam inveniſti gratiam apud DEUM ! in te manet, &

tu in eo, & veſtis eum, & veſtiris ab eo: veſtis eum ſub.

ſtantiâ carnis, & veſtit ille te glorià ſuæ Majeſtatis: veſtis
ſolem nube, & ſole ipſa veſtiris. Sic ille. Verùm quid hoc?

quòèd divinitate, velut ſole aut veſtitu deaurato ſit amicta:
FEquidem exiſtimo denotari illud, quòd divinitatis attribu-
ta ipſi in tantùm communicata fint „quantùm puræ crea-
turæ hoc rerum ordine poſſunt communicari: ſi enim quæ

creatura digna fuit fieri particeps divinæ poſt Chriſtum
gloriæ, non alia fuit, quàm Mater ejus; ut ficut in carnis
ſubſtantia, & natura illi fuit propinquiſſima, ſit etiam in

ſtatu gloriv. Non miremur ergo, Clientes Mariani, ſi
ſpeciali ſuper alios Sanctos cultu, quem byperduliæ vocant,
honoretur MARIA: ſicut enim maternitatis dignitate
ſuperat Divos omnes, tam homines quàm Angelos; ità

quoque præeminentia præmiorum & obſequiorum: aliis

cehim Sanctis cultus ſingularis tribuitur propter excellen-

tiam gratix; MARIZ verò non ſolùm propter hanc, ſed

etiam propter vicinitatem ad naturam divinam ratione
maternitatis, ex qua honorem prope divinum conſequi-

tur. Tanta eſt Deiparæ dignitas inquit deraphicus Doctor
in 1. ſentent. diſt. 4 %–. in expoſitione texts, ut ſi omnes

creaturæ, quantumcùnque aſcenderent in gradibus nobi-

litatis, eſſent præſentes, omnes deberent reverentiam ex-
hibere Matri Da I. itdille. Vide eundem in 3. diſt. 9. 9. 2.
& D. Thomam 2. 2. 4. I6 3. a. 4. ad z. Non miremur quo-

que Clientes Mariani, ineffabili divinæ ſapientiæ lumine
Virginem eſſe irradiatam, ut omnia néſſe & perſpicere in-
telligentià queat facillime. Mulier eſt amicta ſole divi-

nitatis. Divinæ ſapientiæ, verba ſunt D. Bernardi ſerm.

ſignum magnum e §. Auguſtino lib. 4. de ſymb. c. 1., ultrà,
quam credi poteſt, penetravit abyſſum, ut quantùm ſinę

8I 3 per-

326 Curus Auuui Diſeurfus I1.
perſonali unione creaturæ conditio patitur, luci illi in ac-
ceſſibili videatur immerſa. ità ille. Non miremur immen-
ſis circumfuſam eſſe gaudijs & delicijs, quæ tota divinita-

tis beatitudine induta eſt: ut intra Trinitatis gloriam,

inquit S. Bernardinus Senenſ. tom. I. ſer. 61. a. 5. c. 3. ipfa
ſola amplius ſit evecta, ac plus Beatiſſimæ Trinitatis dili-

gat gloriam, capiat, ſentiat, & fruatur, quaàm omnis alia

creatura ſimul ſumpta. itd ile. Denique non miremur am-
pliſſimam datam eſſe poteſtatem tam in cælo, quam in ter-
ra: prout §. Brigittæ in ſerm. Angelico c. 20. revelatum
verbis iſtis. DEUS Creator omnium, ipfius Virginis ani-

mam, quando fuit à corpore ſeparata, ſtatim ſuper omnes

cælos mirificè ſublimavit, eique imperium ſuper univer-
ſum mundum donavit;, & Angelorum Dominam æternali-
ter ipſam conſtituit. itd ibi. Hanc ejus fuiſſe dotem affir-

mat Kichardus à &. Laurentio., lib 6. de laud. Virg. eui ſpon- ir hea

ſus ſuus Rex, ait ille, primò gratiam, ſecundò gloriam,
imò & regnum cæleſte cum omnibus ſuis pertinentijs con-
tulit locò dotis: unde in figura ejus dixit Lia Geneſ. 36. do-
tavit me DEIIS dote bona. Sic ile. Hinc Rapertus lib. 3. in
Cantic. non dubitat eam dicere Reginam cælorum, quæ
totum jure poſſidet filij regnum. Eadem mens eſt alberti
M. dum ſuper Miſſus eſt c. 105. ubi ait illam eſſe cæli Regi-

nam, quæ jus & dominium, & uſumfructum poſſeſſio-

nis habet in rebus filij ſui. Eadem eſt §. Antenini part. 4.
tit. 1 5., c. 2 4. dum illam affirmat Reginam ſupra patrimo-
nium & proprietatem filij fui EsI Chriſti conſtitutam.

Eadem S. Bernardini Senenſ. ſuprà relati, ubi ajebat: ſicut

benediktus JESUS fedet à dextris Patris in potioribus bonis

paternis; fic Virgo glorioſa in potioribus bonis filij ſui juxx
ta illum fublimata conſedit., ità illi. Eadem S. Bonavent.
dum in ſpeculo Virg. c. 8. ait: quia Dominus potentiſſimus,
Po-

u

et
d
de
1
me
ln
lll,
(eur.
uß,
ſennun
inidr

7

Uter ͦ
iinnihe,
“ nfii
cben
in
Uin
rket

. lilem,

6 ii

4
ulI

MARILE Matris DEl in Reginamés-. 327
potentiſſimè tecum eſt, ideo & tu es potentiſſima ſecum,
potentiſſima per ipſum, potentiſſima apud ipſum, ità ut
vere dicere poſſis illud Eccleſ. 24. in Jeruſalem poteſtas mea,
id eſt in Eccleſia triumphante & militante poteſtatem ha-

bet Mater potentiſſima Creatoris. ità idle. Jam ſi quis ſcep-

trum in Regina noſtra deſideret, hæc ipſa poteſtas illi pro

fſceptro eſt; eſt enim Virga directionis, Virga regni, qua-

lem exhibuit Aſsverus Reginæ Eſther, dum extendit ad

eam Virgam auream. Eſther. 15, qualem moriens Jacob in

Joſeph adoravit Hebr. 11. V. 21. De hac vaticinatus Mai. c.
1 1. egredietur Virga de radice Jéſſe. Hebræi legunt: egre-
dietur sceptrum. Quemadmodum & illud Iſai. 10. Ahargit
Virga furoris Domini & Jobi 9. auferet à me VLirgam, id eſt
ſceptrum. Non eſt ergo MARIA Regina ſolius nominis ac
tituli privilegio, quemadmodum Reginæ mundi eſſe ſo-
lent; ſed ipſius poteſtatis „ac bominij communione. Ele-

ganter Guerricus Abbas in rem noſtram itſi accommedat illud

Eccl. 24. in omnibus requiem quæſivi, & in hæreditate Domi-
ni morabor. dum eam ſic affatur; Perge MARIA ſecura in
bonis filij tui, fiducialiter age tanquam Regina, Mater Re-
gis, & ſponſa. Requicm quærebas, ſed amplioris gloriæ

tibi debetur regnum, & poteſtas. Indiviſum tecum cupit
habere imperium, cui tecum in carne una, & uno ſpiritu
indiviſum fuit pietatis & unitatis myſterium. ità ille. Simi-

liter feré Arneldus Carnotenſ. de laudt. Virg. Chriſtus Domi-
nus, MARIA Domina: & licèt ipſa ſe Chriſti profiteatur
ancillam, hoc ſervitutis genus omni regno ſublimius eſſe
intelligit. Conſtituta quippe eſt ſuper omnem creatu-
ram, & quicunque curvat genu, Matri quoque pronus
ſupplicat, & accinit: nec à dominatione, vel potentia Filij

Mater poteſt eſſe ſejuncta. Una eſt MARIE & Chrifſti ca-
ro, unus Spiritus, una charitas: ex quo dictum eſt ei,

Domi-

attin
lis poteſtatis, elecorum omnium genitricem inexſiccabi ·
lis pietatis, omnium DEI hoſtium conculcatricem trium-

328 Cursus Annui Diſeurſas 111

Dominus tecum, inſeparabiliter perſeverat promiſſum & do-

num. Et filijgloriam cum Matre, non tam commanem
judico, quàm eandem. bac ile. Ecce Reginæ inveſtitu-

ram! mulier amicta ſote „divino quodam honore & pote
ſtate in veſtita, ut quàm divinorum attributorum commu-
nionem filius habet per naturam, Marer nacta ſit per gra-
tiam, quantum naturæ conditio, & ſexus patitur. Sed ut
tandem aliquando finiam cum &. Bernardino Senenſi tom. 3.
ſer. 1II. a. 4. c. 3. Lota Trinitas uniformi, & concordi vo-

luntate hanc inæſtimabilem Virginem oſtendit eſſe ſaam

ſponſam incommunicabilis charitatis, cæli Reginam in.

gibilis dignitatis, mundi Dominam im partici pabi-

phaliſſimam inſuperabilis ſtrenuitatis, omnium cæ leſtium
theſaurorum diſpenſatricem largifluam pro ſuæ compla-

centia voluntatis. baæt ilte.

De regali Uemadmodum Sol ſiderum Princeps eſt, ità pulcher-
munificen- VFrima divinæ Majeſtatis imago, & ſymbolum. Sol vas
tia B. Virg.

in Sole ex-

6) 6 , s 3 8 GaraeNahisrEesz²
ug
H R ian

eel
lul e
eve⸗

DISCHIRSUS IHI.

Super idem: Jdalve Regina.

dignum magnum apparuit in cælo mulier amiks
Solée Apoc. 12 .

admirabile opus excelſe! ginquit Eccieſiaſtitus c. 42. id eſt, ut

evplicat Cornelius à Lapide, inſtrumentum & organum 4
DEI admirabile, Gius Potentiam, ſapientiam, & bonitatem

oſten-

ſergl
iN!

1
(hl

lit

(forn

nuli

lints,
liehe

nt

Leor

m

nſun

1 cre

60

ſol

lueri

ſec
ſten

De regali munificentia B. Virg. &&. 329

n oſtendens, adeôque dignum ejus Majeſtate & magniſicen-
Wti. Quantus enim ejus fulgor, ut in exortu ſuo omnes
quãquà verſum diſſipet tenebras in momento, & quæ priùs
vigeri non poterant, quaſi non eſſent, ſubito viſibilia di-
n cunt: adſumus. Quanta illius vaſtitas & magnitudo, ut
qui vix rotæ in curriculo truſili habere videtur ambitum,
cCcenties ſexageſies ſit major terrâ, adeéque globos terræ no-
ſtratis centum ſexaginta in ſe reciperet & contineret.
„Qauanta velocitas, ut qui oculis noſtris ſtare videtur, intra
Ahoram unicam con ficiat plus quàm undecies centena millia
m milliarium. O Sol vas admirabile opas excelſi! quidni enar-

m ret glor iam DEl, quidni loquarur ejus Potentiam & ſapien-
tiam? quidni deprædicet ejus maghificentiam? ſed & bo-
nitatis, ac munificentiæ ſuæ illuſtriſſimam DEUSin eo vo-
% luit eſſe imaginem . vivificat omnia vegetat omnia, con-
ſer vat omnia uti enim ſole recedente omnia elanguefſcunt,
ac emoriuntur præſertim hyemis tempore, ità ſi ad modi-
cum ſe ſe ſubtraheret DEUS, conciderent omnia, & in nihi-
lum ſuum reverterentur: Dé nique ſicuti ſol oritur ſuper ju-
ſtos & injuſtos AMatth. j. v. 215. Sic & DEl bonitas, ac mu-
nificentia neceſſarias confert gratias ad ſalutem ſine diſcri-
mine perſonarum. Jam animadvertite Clientes Mariani,
ſi cali enarrani gloriam D al pſal 18. Si ſol vas admirabite
opus excelſi, quis ambigat non eſſe Mariam DEI Matrem?
I ſoli creaturæ irrationali, & inſenſibili, tanta virtus & glo-
Nℳ ria à DEoO data eſt „quis inficia ri poteſt non eſſe communi-
catam Genitrici illius, qui ſolis conditor, & Dominus eſt?
„ff in ſole viſibili poſuit tabernaculum ſuæ gloriæ, id multò
magis poſuit in MARIA, in qua non ſolùm habitavit, ſed
de qua etiam carnem & ſanguinem aſſumpſit. Sane, quòd

ſol aſpectabilis in cælo naturali ; hoc & amplius in cælo
AE mhyſtico eſt ſol juſtitiæ Chriſtus DEus noſter: candor eſt
bonH w T1 enim

330 (urzui Aenu, Diſkera Il.

enim lucis æaternæ, & ſpeculum ſinè macula PE! Majeſtatis,
& imago bonitatis illius. Sapient. 7. v. z26. Quid verò Ma- e
ter ejus? in nativitate, velut aurora conſurgens, in filij DEt net
conceptu pulchra ut luna plena; at in aſſumptione electa as
ſol. Cant. 6. nam quemadmodum Jonathas 1. Reg. c. 17.
v. 4, veſtimenta ſua regia con jecit in David, quòd amaret I
eum unice: ità Filius DEl veſtimenta gloriæ ſuæx contulit
in Matrem ſuam, utijs quidem ſe non expoliaret, ſed ha Mh
beret ſibi communia, quantum fas erat, ut ità eſſet elela ii
ut ſol: etenim, uti ipſe loquitur apud Guarricum Abbatem
ſerm. 2. de aſſumpt. nullus mihi plus miniſtravit in humili. lrinc
tate mea, nulli abundantiùs miniſtrare volo in gloria mea: lehe
communicaâſti mihi, quòd homo ſum, communicabo tibi nihun

quod DEus ſum. Sic nimirum adimplendum erat, qued luct

regius vates cecinit: in ſole poſuit tabernaculum ſaunm pſ. i
18. v. 6, tabernaculum enim DEl in quo habitavit, & car-

—

brepi

lidle

nem aflumpſit, erat MARIA, & hanc poſuit in ſole ſux nl

divinitatis, dum ei gloriam ſuæ divinitatis communicavit. Almn
Sic adimplendum erat, quod Iaias vaticinatus eſt c. 32 vů. ACnt
26. & erit lux lunæ ſicut lux ſolis: nimirum in gloriæ ful- unmn
goribus, ut quod DEI filius jure naturæ poſſidet, veluti ſol uimmb⸗
lucem, luna MARIA habeat ecandem, ſed ex gratia & 1,,6
amore filij communicatam. Et hoc eſt quod Apoc. 127. *
perſpicax vidit ocellus Domini Joannes, ſgnum magnum ap- 4 ihtnn
aruit in cælo mulier amitcta ſole. Quæ illa mulier? non Ec- inmen
cleſia ſolùm ſed etiam intelligenda venit Mater DEI, quzx nrtc
principale membrum Eccleſiæ eſt. Et quidem de MARIAA iI,

lIocum hunc exponunt. D. Auguſt, tom. 9. de ſymb. 44 ca- olie
zech. lib. 4, c. 4. Bernardus ſerm. ſignum magnum Ambroſins iibe,
Haymo & c. Mihi ſatis ſit D. Themas in Apor. 12. ubi ait: egig

ideo dicitur mulier amicta ſole, quia tota repleta divinitate

glo⸗

Rerre
ſic ille. in illa enim cui ſe totum filius DEl communicavit in (uin

Deregali munifßcentiæ B. Vire. &c. 331
4 gloria, inhabitat, in illa, ſicuti eſt per amorem „ſis operatur
per ſuam potentiam, ſapientiam, & bonitatem. In te ma-
3 net, ſic eam affatur Bernardus diſcurſu Proximo relatus, Et
tuin eo; & veſtis eum, & veſtiris ab eo, veſtis eum ſubſtan-
tià carnis, & veſtit ille te glori4 ſuæ Majeſtatis; veſtis ſolem
nube, & ſole ipſa veſtiris; isd ille. Quapropter Clientes Ma-
riani, non eſt mirandum, ſi ſolis æmula ſit MARIA, ſi vas
ʒSasdmirabile opus excelß, ſi Regina dignitate, poteſtate, mag-
nificentiâ, & munificentiâ, ſicut ipſe ſol juſtitiæ Chriſtus
DEUS noſter: eſt mulier amicta ſole divinitatis, à qua ve-
lut indumentum communicatam ſortitur gloriam. Si igi-
ille Rex gloriæx, etiam MARIA Regina; ſi illi data eſt om-
* nis poteſtas in cælo & in terra Matth. ult. etiam MARIA il-
ius eſt particeps, uti diſcurſu proximo jam diximus. Si
ille regiam ſuam muniſicentiam demonſtrat omnibus, etiam
MARIA, quippe malier amiéta ſole divinitatis. Et luna
ſub pedibus ejus: ſi enim luna Eccleſiam denotat „ut Bern-
arqdus atque alij volunt commendatores, Eceleſia ſane MA-=
RIÆ ſubeſt, non tantùm ſub ejus patrocinio, verba ſunt 5,
Anaonini part. g. tit. 1 5. e, 2 6. G. z. verùm etiam ſub cjus
dominio & poteſtate, ideo jure dieere poteſt illud Eccleſ. 24.
v.. 15. & in Jeruſalem poteſtas mea. Sic ille. Conſonat S§.
Bernardinus Genenſ. tom. 3. ſerm. I1. a. I. e. 2. dum, quod
ge throno Davidis z. Reg. 2. dicitur. Virgini attribuit
t dicens: thronus iſte, in quo ſedit, & quievit David manu
I fortis & vultu deſiderabilisESUS DEl flius, fuit glorioſa
Nls⸗ Virgo MARIA, quæ elevata fuit ad altitudinem regni, ut
Qe eo dici poſſit, quòd non ſolùm dominatur à Dan uſque
Berlſabee, ſed dominatur à mari gratiæ, uſque ad mare glo⸗
M riæ, & à flumine in fluxuum divinorum, uſque ad terminos
E eorbis terrarum ſuper omnem creaturam regnans. itd ile.
6 Niimirum amicta ſole eſt MARIA: nam ſol Aaminans per
ßM MW om..

332 Cursus Annui Diſcursus VII.

omnia reſpexit ,& gloriä Domini plenam eſt opus ejus Eeccleſ-

42. V. 16. Virgo ait O. Bernardus loc. cit. veluti alterum ſo-
lem induit ſibi: quemadmodum enim ille ſuper bonos &
malos indifferenter oritur; ſic ipſa quoque præterita non
diſcutit merita; ſed omnibus ſe cxorabilem, omnibus cle-
mentiſſimam præbet, omnium denique neceſſitates ampliſ-
ſimo quodam miſeratur affectu: 11à lle. Quis eſt inquit Se-

raphicus Doctor in Spec. Virg c. 8 ſuper quem ſol non luceat? “

quis eſt: (ſuper quem miſericordia M ARI. non replen-
deat? ztàâ le. Longè poſitos, verba ſunt Doct ſſimi Idiotæ de
contemplat. B. Virg in prologe, illuminat radijs miſericor-
diæ ſauæ, ſibi propinquos per ſpecialem devotionem, con-

ſolationis ſua vitate; præſentes ſibi in patria excellentiã glo-

riæ, & ſic non eſt, qui ſe abſcondat à calore ejus. ztd ale.
Hoc teſtantur ſcriprorum monumenta, in quibus reperire
eſt non tantùm impios fideles, ſed etiam infideles, hæreti-
cos, Turcas, Judæos munificentiam Virginis expertos eſſec.
Hoc per exempla ſigillatim comprobat AMatihias Faber in

opere Tripariuio feſto Aſſump. B. Virg. Conc. 7. Peirus Spinel-
Ius in tibrono OEI tractatu de exemplisn. 2. n. 6. u. 17. u. 15.
„. 25. & c. ut vel exinde pateat, qui longè poſitos in fide
& gratia, radijs ſuæ munificentiæ colluſtret. Quodſi verò
miramur ſolem puriſſimos lucis ſuæ radios diffundere quo-
que in lacunas, ſentinas & mephitim, non minùs miran-
dum nobis erit, Mariam beneficia ſua etiam fætidis, ac hor-
ridis conferre peccatoribus. Ita tamen rem ſe habere com-
plura fidem faciunt exempla, & ipſa melliffua Suada apud
S. Bonaventuram in Spec. Virg c. 10. ubi ait: peccatorem,

quantumcúnque fætidum, non horres, non deſpicis, ſi

ad te ſuſpiraverit. Tu illum de deſperationis barathro

a manu retrahis, ſpei mediamen aſpiras, ac toti mundo
2

deſpectum, materno affectu complecteris, foves, nec de-
ſeris⸗

klenmn

=
—

.
e
uan
iſe
rreir
(e
uuh
o⸗
i

enti

lr
Ar dor
Mbe⸗
ELhedo⸗

uiner
oten

4 ſr h
ulhi
ule

faneg

Mir
unde⸗
3 Drece e

re

De regali munifcentia B. Virg. & . 333

feris, quouſque tremendo Judici miſerum reconcilies. ità
tbi. Annéôn hirci male olentes hujuſmodi peccatores ſunt,
1 & tamen puriſſima Virgo eos non averſatur: quod quidem
u Angeli quaſi ægre ferentes tantam animi demiſſionem, ei-
Qdenm ut probrum objiciunt, dum ſub nomine filiarum Jeru-
ſalem loquuntur Cant. 1. v. 7. Si ignoras te 6 pulcherrima
inter mulieres, egredere, & abi poſt veſtigia gregum, &
I paſce hædostuos, juxta tabernacula paſtorum, id eſt una
Ccum præſidibus Eccleſiarum diverſarum. Et quidem quòd
ℳ. illi ſe occupent cum grege fidelium, cum hædis & fædis
peccatoribus, mirum non eſt, paſtores enim animarum

ſunt ex officio. Aſt quid ad te pulcherrima mulierum,
d pulchra, ut luna, electa ut ſol, quid ad te hædi, qui forſan
44 à filio tuo ſtatuentur à ſiniſtris Maith. 25. v. 32. Verùm
R quod illi tenentur ex juſtitia, hoc Deipara facit ex muni-

„ fcentia & liberalitate regia: nec enim Reginæ dignitati
nd obfuit unquam ad pauperam & abjectorum pedes ſe abjice-
d⸗ 11 . 2 —
o re , illos lavare, tergere, oſculari, vulnera cum ſanie eluere,

* obligare & curare, Et ſi hæc opera corporibus impenditur,
cur non animarum ſanitati & ſaluti. Unde Gailielmus
apud Delrium in Cant. c. 1. Sic Virginem alloquitur: paſ-
uiin ce hædos tuos: qui à ſiniſtris in judicio erant collocandi,
tua interceſſione efficies, ut collocentur à dextris.ità ille. Et
r hoc demonſtravit reipſa in Maria Ægyptiaca, uti ex Sophronio
.* refert Spinellas in throne D,l. c. 2 0. n. 49. hæc enim, ubi ſep-

temdecim annis in grandibus, fædiſſimiſque libidinis flagitijs
ele vitam egiſſet, ac compluribus occaſio peccandi fuiſſet, alijs
n concivibus Jeroſolymam ad venerandam crucem Chriſti pe-
⸗R— tentibus, & ipſa curioſitate ducta, eò ſe contulit; ſed in-
leſin greſſu templi vi forti, eaque inviſibili prohibita eſt. Hicre-
6 . morxæ cauſam indagans, mox occurrit indignitas, quèd tot
oi

ſcellerum enormium rea ſit: interim conſpicata in atrio tem-
V Tt 3 pli-

334 Cursus Annui Diſeurſaus MIl.
pli imaginem Deiparæ, quâ vis4 animum erexit, ejus opem
imploravit, præteritorum peccatorum pænitens, ac vitæ
emendationem promittens. Quo facto, rurſum tentavit
aditum, & facilè templum ingreſſa S. Crucem adoravit,

delicta deploravit, ac cum novæ vitæ propoſito , invocata

quoque Deiparæ ope in ſolitudinem ſeceſſit, in qua quadra-
ginta annis pænitentiam agens, talem vitam egit, ut inter
Sanctas nomen illius legatur. Hoc ex clementia D. Ma-
tris aſſecuta eſt, quæ non aſpernata fæminam peccatricem,
gratiam eidem impetravit, quâ ad filij ſui favorem recipe-
retur. Ità nimirum Virgo Regina ſolem ſe demonſtravit,
qui ſuper bonos, & malos indiffenter oritur. Solis muni=
ſicentiam Chriſtus ad tempus in ſe abſcondit, ut Matrem

ſuam amictam ſole nobis indiearet. Quemadmodum Vverᷣ?

ſol tantæ virtutis eſt, ut non tantùm ſuperna, ac inferna

illuminet, ac calefaciat , ſed etiam abditos terræ receſlus

penetret, dum in abyſſo maris uniones, ac ſuccinum, in
viſceribus montium lapides pretioſos, aurum, argentum,
aliaque metalla ſuo calore progenerat; ſic regalis munitfi⸗

centia Virginis ad omnia ſe extendit, ut de ea verum ſit il-

lud Eccleſ 212. v. 16. Sol illuminans per omnia reßexit, &
tlorid Domini plenum eſt S, cjus. Hoc rurſum atteſtatur

mellifluus Bernardus ſerm. ſignum magnam. Quando ait:

quis miſericordiæ tux, O Virgo benedicta, longitudi-

nem, latitudinem, ſublimitatem, & profundum queat in-

veſtigare? nam longitudo ejus uſque ad diem noviſſimum

invocantibus eam ſubvenit univerſis: latitudo ejus replet
orbem terrarum, ut tua miſericordia plena ſit terra: ſic &ι

ſublimitas ejus Civitatis ſupernæ in venit reſtaurationem,
& profundum ejus, ſedentibus in tenebris & in umbra mor=

tis obtinuit redemptionem ità ille. Quod poſtremum ſic

accipiendum eſt, ut non tantùm Patres veteris teſtamenti

in
Per
o.
d
d.
lt⸗
Mn
,

ien

u
unnie

Eone
rilen

ie

, E
Me;

unth

De regali munificentia B. Virg. E&ρ. 3 3 5

in limbo detentos, ejus beneficio putemus per filium eli-

beratos ſed & animas purgatorij flammis addictas, quemad-

modum pluribus infrà dicetur, ut & hoc de illa verum ſit,
quod Eccteſ. 24. v. 4 5. dicitur: penetrabo omnes inferiores
pariesterrz. Denique ſicut ſol etiam non rogatus exoritur,
& ſua beneſicia impertitur; ſic Regina noſtra gratias & fa-
vores cæleſtes diffundit, etiam non rogata; ubi enim videt
amantium ſe miſerias, mox currit & ſuecurrit ejus miſeri-

cordia. Hoc manifeſtum fecit in nuptijs Canæ Galilex;

ubi enim defectum vini animadvertit, mox novorum con-
jugum miſerta eſt, & audet petere miraçculum, cùm ad
eum diem Chriſtus nullum adhuc feciſſet. Et licèt audi-
ret nondum eſſe tempus miracula faciendi, nec veniſſe ad-
huc illam horam, tamen mentis affectibus orat tacitè apud

filium, ut tempus præveniat. Eleganter Richardusd S. Lau-

rensio de laud. Virg. ait Chriſtus judex & redemptor eſt ju-

ſtus, & miſericors, ideò aliquando dicit: nondum venit

hora mea: nam propter peccata veſtra, & juſtitiam meam

non eſt hora miſerendi. At B. Virgo tota clemens, tota
milericors, ait ſemper eſt hora mea, ſic ille. Nec præte-

reundum hic, quòôd obſervavit Doctiſſimus Novarinas in
umbra Virginea lib. 4. in convivio nuptiali, dum alij ede-
rent, & biberent, nihil ſoliciti, unde proveniret, primam
notâſſe vini defedum, & opem ferre ſategiſſe, ut ſcilicet
colligeremus, inquit ille, cibum ejus eſſe, & delitias inopiæ
noſtræ ſuccurrere. Unde Simon de Caſſia lib. 2. de geſtis

Dominic. 2 5. ſic arguit: ſi hoc non rogata perfecit, quid

rogata non perficiet? ſi hoc viatrix exiſtens, quid cùm

regnat in patria? ſi hoc apud filium morti temporali ſubje-
dum, quid cùm mortem ſuperavit ? prærogat in terris, quid

ſit in cæ lo pro nobis factura. iid ile. quibus ſimilia habet 5.

Sernardinus Senenſ. tom. 3. ſerm. 9. a. 3. c, 2, & verò Regi-

nam

336 Cursus Annui Diſcurſas II

nam noſtram majorem nunc in cælo habere, tum miſeri-
cordiam, tum munificentiam, quam olim in terris habue-
rit, docet S. Bonaventura in Spec. Virg. c. ⁵. dum eidem ac-
comodat, quod ad Ruth dixerat Booz: benedicia es à De-
mina ſilia, & priorem miſericordiam, poſteriore ſuperaäfti. Ruth.
2. V. 10. Sic enim fatur Seraphicus Doctor. Magna erga

miſeros fuit miſericordia MARIE, adhuc cxultantis in
mundo; ſed multò major erga miſeros eſt miſericordia

ejus jam regnantis in cæxlo. Majorem per beneficia innu-
merabilia nunc oſtendit hominibus miſericordiam, quia

magis nunc videt innumerabilium hominum miteriam.
Unde pro ſplendore prioris miſericordiæ fuit pulchra;, ut

luna; pro ſplendore verò poſterioris miſericordiæ eſt ele.

cta ut ſol. Ecce mulier amicta ſole! ſed pergamus cum §.
Doctore: nam quemadmodum ſol ſuperat lunam magni-
tudine ſplendoris, ſic priorem MARIÆ miſericordiam ſu-
perat magnitudo poſterioris. hæc ille. Confirmatur hoc ip-
ſum ex revelationibus à& Brigitiæ lib. 3. c. 3 0. ubi S. Agnes
ad Brigittam loquitur. Sic pia & miſericors fuit, & eſt,
quèòd maluit omnes tribulationes ſufferre, quàm quod

animæ non redimerentur. Nunc autem conjuncta filio

non obliviſcitur innatæ bonitatis ſux, ſed ad omnes exten-

dit miſericordiam ſuam, ctiam ad peſſimos; ut ſicut ſole

illuminantur & inflammantur cæleſtia & terreſtria; ſic
ex dulcedine MARIAX nullus eſt, qui non per eam, ſi peti-
tur, ſentiat pietatem. Iia ibi Jure igitur merito Regina
noſtra ſole perhibetur amicta, qua ſolis æmula eſt. Quidũ
verò & ſuperet? fie enim exiſtimat doctiſſimus Idiota de
contempl. Eirg. c. 8. ubi ait: Virgo ſolem lunam & ſtellas
Hore lucis excedit: neque enim ſol perpetuòô nobis ſplen-

der, cùm contraria viciſſitudine nox diei ſuccedat. Nee

ſemper luna orbem illuſtrat, cùm cælorum converfione
noſter

B. Virgo eſt miſericordiæ Regina ésc. 337
m noſter hie mundus certéô temporis ſpatiò tenebris obvolva-
HEKtur. MARIA werò & Sole, & Luna, & ſtellis illuſtrior, ſuo
lu lumine, nulla ſui commutatione, aut viciſſitudine compler
1: . . . 5
eu ac ambit omnia, flammis luſt rat, ac luce veſtit; non enim
. illi ſuccedit nox. ità ile. Ah utinam nobis quoque ſemper
e muniſicentiâ ſuâ affe iſte Virgi ir
nun⸗ 4 affulgeat ſol iſte Virgineus! utinam quan-
lnnd que non opponeremus obicem, non clauderemus valvas
o cordis noſtri, quo minus illuſtrare nos valeat, eſto velit.
cm Sc.

)iie i, S s ie S sit S A5t , esr Ar , d die , ie(90.

In

4 LDISCIIRSIIS IV.
2 Super illa verba: Regina Mater miſericordiæ.
Praparabitur in miſericordia ſoliusm ejus. Iſaiæ.

Oſtquam potentiſſimus Perſarum Rex Aſſuerus, ex in- B. Virgo
eH tenclegiſlen pulcherrimarum Virginum grege unam Eſthe- eſt mileri-
ce remelegi et ſibi in uxorem, non tantùm adamavit eam ſu- cordiæke-
per omnes muli . Iu⸗ gina ſi
“ ber omnes mulieres, ſed & Reginam ereavit, & poſuit dia- Saaen

“ dema regni in capite cjus. Efther z. v. 17. ſed & cùm ali-
nin dunnde ad kegenn in throno conſidentem ingreſſa fuiſſet
NH n acann lri. bi in ea complacuit, ut omnem ei gratiam
. C gam „ tulerit: quid vis Eſther Regina, ajcbat ille, quæ eſt
e nz sa, etiamſi dimidiam partem Regni petieris, dabitur
nut an e. v. . Hæc in figura facta fuiſſe ſentit D. Bonaven-
R Res'n, ee. Ee 6. ubi ait: per Aſſuerum, intelligendum
“ g nem. ſta ſther Regina B. Virgo Maria ducta eſt in ejus
Uu AAAAAuullum-=

*
3 3

8 5

.V „ 1 . g

25

juſtitia & miſeri-
ſicat, i uſtitia & miſeri-
62. g. ſuper Sõs in ulii gain gan⸗
* %. a
tract deNid ⸗2 en Avig,
ia, juxta illu
cordia,

6
P atem ver
icordia, per poteſt 5
an ict e ,e . uitur, quiaturec
i vo ,
is ellig e n ate⸗ ex eo, quòd ſeqꝗ
ibi intelligi ju
ibi inte

judi-
poteſtatem]
ne ergo po iadi
dian übi Cne iſtas eſervavit: quoniam
des uanicdueſud ber e Iler
juſtitia .
i, ſive ju
candi,

i 0Ver. . * *

In
.
U

i em:, a

4

i TI
Jju

. it Leo
Inquit
4 arcam, ihe.
DSCs Sandidimac arin is qui be
Plazas. ltas ganr⸗ õä & juſtitiæ lan
6 7 aſſuunebt. . 17 e ſo .
ger. er n. 1 indigni, pænaque
. itate fſuaâ
nighita

. 2

tua-
ſionem in unt.
eptator SS guhrin DEUM ge ſa er ut.
a0C ⸗ 7 icu Vis
ſonarum anquam ve rarogali m
Perionar uæ tanq omus dep Srno, ut quem
ritus, quæ Chryſoſt terno, ut quet
rum ve . 1 D. ab X* am
itid Ae. Hinc 5El ræordinata fueras ſtitiam, tu per zuen
ideo tu Mater DE ſalvaret meram ille. Nam ut eti
1 . 0 . . ,4 .
DEUS per ſuam 1 & miſericordiam
. §S pietatem:
ſalvares p

uos juſtitia ſi-
irg. ſæ e quos ju leſau-
1 in prologo de reeen ler: ie⸗ lberat, quia thel.
aiota zit is ec, Matris miſeric .
. damnare,

7

rus

1
D
U
c
1,
U
M
,
Uind
nio
ente
Imndhe
ierice

nino

uncel
fle
elitu
Ui
len,e
(harle
nehe
langen

M,,
P.

rihit

1 ont
ſinic

4 Monhe

noſtt⸗
ſen

QCata eſt Maria per virgam Aſſueri, de qua Eſther. 5. v. g. di-
citur, quoôd extendit contra cam virga m auream; & hoc fuit
in ſignum clementiæ. Sic DEUS B. Virginem nobis dedit,
Im ut ipſa mediante gratiam ejus inveniremus. isa ille. Qua-
ie propter appoſitè in rem noſtram loquitur S§. Thomas de Aqui-
in no in epiſt. Canon. lib. Eſther c. 5. dum expendit Aſſuerum
IuI primò virgam auream porrexiſſe Eſtheri, deinde dimidium
regni obtuliſſe: ait enim: ſummitatem ejus Virgæ Virgo
e beata tetigit, quando filium DEl in utero concepit, & ſic
d dimidiam partem regni DEl impetravit, ut ſit ipſa Regina
U miſericordiæ, cujus filius eſt Rex juſtitiæ. isà ille. Poteſtate
Domino remanente, inquit fuprà citatus Cancellarius Pari-
ed ſzens: Ceſſit quodammodo miſericordiæ pars Chriſti Matri,
W“ ſponſæque regnanti: hinc ab Eccleſia tota Mater miſericor-
diæ ſalutatur. ità ille. Et Dionyſius Carthuſ. in feſto Concept. B.
tel Virg. Virgo, inquit eſt humani generis Advocata, pietatis
III Regina, cui DEUS regnum miſericordiæ dicitur commiſiſ-
u ſe. ſc ilte. Sicut enim inquit Erneſtus Pragenſ. in Mariali c. 6.
abſente Rege terreno, Regina regnum gubernat; ità quando
i? Rex noſter Chriſtus ex aliqua cauſa faciem ſuam abſcondit,
mau tunc Maria maximè miſericordiam ſuam oſtendit. ità ille.
umu Veriſſimè igitur ab Iſaia prædictum eſt de Regina noſtra:
aen præparabitur in miſericordia ſolium ejus. Nam ut D. Bonavent.
in ſpec. Virg. c. 5. ait: ſolium divinæ miſe ricordiæ eſt Maria,
„u? in qua omnes inveniunt ſolatia miſericordiæ: nam ſicut mi-
uſes ſericordiſſmum Dominum habemus pſal. 8 5. V. 5. Vominus
oO noſter mali miſeritordiæ ſt omnibu⸗ inwocantibus ſe. Ità Do-
0⸗ mina noſtra multæ miſericordiæ eſt invocantibus ſe ità ille.
lus Hinc D. Bernardus ſerm, 1. ſuper Salve Regina ait: Regina

B. Virgo eſt miſericordiæ Regina &oc. 339
rus Domini eſt, & theſauraria gratiarum ipſius. æc ile. Sed
ad Eſtherem redeamus. Hugo Cardin. in illud pſal. 106 9. v. 1,
virgam viriutis inæ emiitet Dominus ex Sion. ſic ait: ſignifi-

Cu 2 mi⸗

340 Carsus Annui Diſcurſus I1 V.
milſericordiæ vocatur, quèd divinæ pietatis abyſſum, cui
vule, & quando vult, & quomodo vult, creditur aperire ut
quivis enormis peccator non pereat, cui Sancka Sanctorum
patrocinij ſui ſuſtragia præſtat. ſc ille. D. Anſelmus in Luc.
Regina miſericordiæ eſt, quia non eſt in hac vita lie deſpe-
ratus, ſic miſer, cui non impetret ſalutarem miſericordiam,
ſi quis ad ejus declinaverit regionem (regnum) ztd ile. Si⸗
militer Albertus M. in poſtilla ſuper c. 10. Lucæ. Regina mi-
ſericordiæ, quæ inſtar Ruth animarum ſpicas, fallente dia-
bolo, manibus meſſorum Apoſtolorum ſubductas, ſtans in

agro actionis, & miſerationis colligit, & in horreum Do-

mini, hoc eſt Eccleſiam, humeris ſui adjutori) reportans re-
ducit. ità ille. Quemadmodum ergo Rex Salomon non ſo-
lùm aſſurrexit in occurſum Matris ſuæ, ſed & thronumpe-

nes ſuum locari eidem præcepit. Sic DEl filius Matri ſuiuæ

lorioſæ, fecit; non ſolùm enim adſtare à dextris ſuis vo-

luit, ſed & thronum habere in ſignum regiæ miſericordiz

adminiſtrandæ: & præparatum eſt in miſericordia ſo lium
ejus. I hronus gratiæ eſt B. Virgo Maria (verba ſunt Alber-

ii M. ſerm. in dedicat. Luc. 1: AVt gratiâ plena: unde Apo-

ſtolus Hebr. 4. adeamus cum fiducia ad thronum ejus gratiæ,
Icilicet Mariæ, qui eſt thronus Salomonis eburneus. itd ille.
Hoc ipſum monet &§. Antonius part. z. tit. 15. C. 14. J. 7. Ad
thronum igitur ejus ſcilicet Virginem Mariam, in qua quie-
vit, accedamus cum ſiducia, ut miſericordiam:, & gratiam
conſequamaur in tempore opportuno. ied ille, Ad hunc thro-

num miſericordiæ cum fiducia recurrerunt non pauci, &

votis ſuis potiti ſunt, ſed enumerare non vacat. Auget au-
tem ſupra modum hanc fiduciam, & ſilialem affectum ex-
citat, quod quam vis perhonorificus illi ſt hic titulus Regi-
na miſericordiæ, cùm regiam majeſtatem ſimul importet,

malit tamen nuncupari potiùs Mater miſericordiæ, quâm

j.
ln
Axe
n
u
Inv
Miinn
ecie
iice
Edlct
ta
in
Aa,e

Mnit.

i hor
(orn

nne
erieo
C
tfenn
Ptken

ed

R
e
dot

DH

gen
ene
,

un

NNm

nbo
ooi⸗
M

Gut .

ſt 3

e

i⸗

4 6 165 6

uß⸗
8 n

vel D

uc⸗

ſns
6

B. Virgo eſt miſericordiæ Regina é'c. 341
Regina miſericordiæ. Hoc teſtatum facit illud, quod narrat
Barry Metamorphos. c. 1 5. a. 1. EX vVita S. Odonis lib. 3. c. 9.
apud Surium in Novembri ut ſequitur. Nongenti ,„viceni-
que anni â partu Virginis fluxerant, cùm S. Odo Cluniacen-
ſem vineam excolens, forte per ſi ſilvam latronibus infeſtam
iter haberet : ex eis unus ſimul atque vultum ejus amabi-
lem, & ſerenum intuitus eſt, corde compunctus ad ejus ſe
pedes abjecit, demiflà voce obſecrans, ut ipſius miſereretur.
Cùm autem quæreret vir beatus, quid vellet: in monaſte-
rium ſe recipi flagitavit, addens: ſi me Pater abjicis, rectà

eo ad perditionem : porrô animam DEVS à Te requiret.
Tum verò miſericordiâ motus vir pius Cluniacum præmiſit,

ubi in monachum attonſus, ſingularis converſionis teſtimo-
nia edidit, ut brevi tempore explêrit tempora multa, & de-
lérit delicta maxima. Etenim non multè poſt ad extrema
deductus, S. Odonem ad ſe vocavit, eique dixit: hac nocte
Pater divina mihi viſio objecta eſt, qua ſe ſe mihi ſtitit illu-
ſtriſſima, & ſummæ Authoritatis Domina, quæ Propinquior
facta, cognéſcis me? ait: me id negante: ego ſum inquit

Mater miſericordiæ: cui ſtatim intuli, quid me facere jubes
Dèmina? & illa: poſt triduum venies ad filium meum, cer-

tam horam deſignans. Venit dies, & hora, & p lhacidifſime

obdormivit, ut ex hoc ſatis Conſtaret veram fuiſie viſionem.

Affecit autem res hæc tam gratioſo, validoque ſolatio S.
Odonem, ut deinceps Matrem DEl, non alio, quàm Matris
miſerigorchæ titulo compellaret. Eundern titalum in pri-
mitiva Eccleſia jam fuiſſe Chriſtianis uſitatum teſtantur an-

nales Gallici apud Lyraum Lib. 2. Triſagi Mariani, quando

referunt primum templum à Chriſtianis ibidem, graviſſima
perſecutione tyrannorum afflictis, & ad DElparæ patroci-
nium confugientibus, non procul ah urbe Pariſiorum, quod
modò mons Martyrum dicitur, fuiſſe conſtructum primi-
Uu 3 tus

342 Cursus Annui Diſecurſas Ill

tus ſub titulo B. Virginis à miſericordia. Et verò, quid mi.

ſericordius, ait Hugo Lictorinus inſtitut: Monaſtic. ſerm.6 5.
Beatà Mariâ, quæ à cunctis fidelibus miſericordiæ Mater eſſe
comprobatur. Et quidem ſi juxta Angelicum Doctorem.
2. 2. 4. 2 0. arft. 1. miſericordia eſt alienæ miſeriæ quædam
in corde noſtro compaſſio, quà proximo indigenti, ſi poſ-
ſumus, compellimur ſubvenire, quidni miſericordiæ Ma-
trem dicamus illam, de qua Richardu: à S. Victore capit. 22.
in Cantic., eandem alloquens ſcribit: Miſerorum Mater
fada es, & miſeros alere miſericordiæ lacte cæpiſti: &
cùm miſericordia DEl ſit ab æterno, amplior Cæpit eſſe
in tempore: & cum ex te cæpit exordium, ejus quoque
largitas per te ſumpſfit augmentum. Quantà verò

hæc miſericordia ſit, amplius declarat, dicens: adeo re-

plentur pietate ubera tua, O Virgo, ut factâà alicujus miſe-
riæ notitiâ, lac fundant miſericordiæ, adeò cor tenerum
habes, ut non poſſis micerias ſcire, & non ſubvenire: ubi-
cunque fuerit miſeria, tua ſtatim currit, & ſuccurrit miſeri⸗
cordia: itd ille. Hoc ex ipſo Evangelio fit manifeſtum.

Audiverat Virgo ab Angelo ſe ſalutante etiam Eliſabetham

Rterilem in ſenectute concepiſſe, & eece mox proripuit ſe,

n a17 2
& abijt cum feſtinatione in montana: curproperai? cur feſtinai?

an ut prima, vel ſaltem inter primas Eliſabeihæ cognalæ ſaz

congratuletur? Origenes homil. 7. in Luc. ait: IESUS qui in

utero Virginis eſt, Joannem adhuc in utero Matris poſtum

ſancti ficare feſtinat ſic ile. Ità quidem eſt, feſtinat IEstIIs,
ſed non ſuis, verùm MARIX pedibus. Hæc igitur cùm par-
vulum præcurſorem videret, originali peccato infedtum,
eſſe filium iræ, mancipium diaboli, feſtinavit, ut quanto-

cyus eriperetur ab hoc malo, quia non poteſt miſerias ſcire,
& non ſubvenire, ut Joannem, inquit Cyrillas Alexandrinas
in ventre Matris ſanctificaret, & ſuam ſic pro peccatoribus
3 pate⸗

12)

4
Ec

6o
cene
it
llile

lbraſe
lherat

(N hr
(n n
(urſan

Ulet

4 U 6
Umn hei
uſkn
e,
Ubi
eſr

lbrn

e

B. Virgo eſt miſericordiæ Regina & c. 343
patefaceret curam itd ille. Et quidem, ut facta eſt vox ſa-
lutationis M A RI Æ ad Eliſabetham, exuliavit infans in ute-
ro ejus & repletus eſt guer spiritu Sancto. Vocem priùs Ma-
ter audivit, gratiam prior filius ſenſit, ait Ambroſius in cap.
1. Lsuca. Patet idipſum luculenté im nuptijs Canæ Galilææ,
de quibus hoc loco nil dicam ampliùs, quàm, quod habet
S. Bernardinus Senenſ. tom. 3. ſerm. 9. a. 3. c. 2. Virgo Mater,
ſe cunctorum hominum Matrem pietatis agnoſcens, ſollici-
ta pro filijs, irrequiſita etiam ad DEl filium interceſſit di-
cens: vinum non habent. Si hoc non rogata perficit, quid
rogata perficiet? ſi hoc viatrix, quid cùm regnat in patria ?

itd ille. Annon hic exclamare liceat illud Cant. 1. v. 1, me-

liora ſunt ubera tua vino & Cantic. 4. v. 10. pulchriora ſunt
ubera tua vino. Nam ut hic ait J. Bernardu, uva ſemel
expreſſa, non habet quod denuèò fundat; verùm ubera non

ſic: hæc enim cùm propinant lac ſugentibus, nullo lacten-

tium numero arefiunt, ſed ſuperabundant de viſceribus

charitatis, ut æternum fluant. ſic ille. Bt verò etiamſi nunc

in cæli patria ſit glorioſa Regina, non dedignatur tamen
tanquam Mater noſtris ſuceurrere, imò ſervire milerijs.

Dalce eſt meminiſſe, quod habet Bivarias de S§. Bernardo

lib. I. F. 5. & Menolegium Ciſtercienſe 12. Maij B. Virgi-

nem Bernardo ægrotanti puerum JESUM porrexiſſe, ac

dixiſſe: Bernarde ſuſcipe filium meum totius mundi Re-
demptorem: & datis illi in os tribus Virginei lactis guttis
puriſſimo pectore, dum ille interim Ave maris ſtella canens
diceret, monſtra te eſſe Matrem, ſe verè benignam Matrem
exhibuit, & ægrum perſanavit. Sed illud admirabile mi-
ſericordiæ maternæ opus, quo-; ut famæ, ac ſaluti proſti-
tutæ fæminæ con ſuleret, ipſa interim officium ejus obire

dignata ſit: Rem narrat, Diſcipalus inter miracula de B. V.

n. 25. & Antontus Balinghen in Ephemeridibum Marianis 6.
S Auguſti,

344 Cursus Annui Diſcurſus IW.
Angsſti hisce feré verbis. Quædam Beatrix Monialis
DEI Matri valde erat addicta, cùm cam deperiens Clericus

quidam, verborum lenocinijs induxit, ut monaſterio ſe
ſubduceret ipſa. Priùs tamen quàâm id faceret, adit Alkare

7

B Virginis, & ait: Bomina quantàâ potui devotionc tibi

ſervivi, æſtum tentationis ferre amplids non poſlum, en

claves tuas tibi reſigno, & poſitis ſuper Altarc clavibus,
clàm ſecuta eſt Clericum: quâ cùm abuſus eſſet, tandem
faſtidiens à ſe repulit. Illa ob paupertatem facta meretrix

in hoc ſtatu quindecim manſit annis. Poſtea, die quadam
habitu ſæculari induta, venit ad portam monaſterij, petint-

que à Janitore, num noviſſet Beatricem quandam hujus
oratorij clavigeram, novi, inquit, éſtque proba, & ſan-

cta Domina, & ſinè querela in hoc monaſterio ab infantia

converſata: ad hæc ſtupet illa, & dum dicta ſibi verba

ponderans, hæret, jamque abitum meditatur, adeſt in

nota effigie illius imaginis, ad quam claves depoſuerat, B.

Virgo;, & ait: en per quindecim annos abſentiæ tuæ, offi-
cium tuum ſupplevi ‚redi nunc in locum tuum, & age pæ-

nitentiam: nullus novit exceſſum tuum. O mira Regi-
næ cæli & terræ dignatio, quaſi non Mater; ſed ancilla

foret miſericordiæ exhibendæ. Quapropter non miror

5S. Antoninum p. zg. tit. 1 5. c. 20. & Albertum M. ſuper miſ

ſus c. 159. appellâſſe Virginem Matrem non miſericordem
ſed ipſam miſericordiam. Verba D. Antonini ſunt. Quod

enim dicitur in abſtracto de aliquo, maxime commenda-
tur, ut de juſto, quòd eſt ipſa juſtitia, de miſericorde, quood

eſt ipſa miſericordia. In hujus figuram legitur Eſther. 2.

quod Eſther Regina, quæz interpretatur humilis, dicta

etiam eſt Ediſſa, quæ interpretatur miſericordia. i4 iAt.
Hinc D. Banaventara in ſtemalo amoris t. 4, illam alloquens
„
„ —

ait? certe Domina cùm te aſpicio, nihil niſi miſericordiam
. cerno:

ſni
un
s
Hi
ca
Henn
tcroe
nott
uunſen
unmi

B. Virgo CMater miſericordiæ quia &'e. 34 5
cerno: pro mileris facta es Mater DEI. e. ilté. Concludo
cum doctiſſimo Idiotha in prologo de contemptat. B Virginis
(habetur tom. 10. bibliothecz magnæ Pattum) ) uabi ait:

inventà itaque Virgine MARIA invenitur omne bonum;

ipſa namque diligit diligentes ſe, imò ſibi ſervientibus ſer-
n vit. Ipſa ſuper benedicto filio ſuo irato potentiſſime re-
IH cConciliat ſervos, & amatores ſuos. Tanta quoque eſt be-
,u nignitas, quèd nulli formidandum eſt ad eam accedere,
II tantæzque miſericordiæ, quod ab ea nemo repellitur, imè

uu donis & chariſmatibus ædificat ſervos ſuos, ut ſuper bene-
dicti filij. & Spiritus ſancti digna fiant habitatio. Ipſa pre-
unt Cces & ſacrificia ſervorum ſuorum, & maximè, quæ ſibi ex-
uUI hibentur, repræſentat in conſpectu divinæ Majeſtatis, quia
P eſt advocata noſtra apud filium, ſicut filius apud Patrem:

ID imè apud Patrem & filium procurat negotia, & petitio-
,* nes noſtras: & ſæpe quos juſtitia filij poteſt damnare, Ma-
rd rris miſericordia liberat, quia theſaurus Domini eſt, & The-

z ſauraria gratiarum ipſius. bæe ille.

26 tptck iekek 5rik ir G Beh Bh ere 6* tsc⸗
DISCURSUIS V.
ſtNHE Super eadem verba: Mater migrlreordia.

NNd Suſcepimus DEUS miſericordiam tuam in medlio

leke
t ttempli tni Pfalm. 77. n. 10.
e Nr
Pls,e UVamvis ſatis ſuperque pateat ex proximè dictis B. Vir. ir. Peu: Vi⸗
G ginem eſſe Matrem miſericordiæ, cùm erga omnées miſericor-
14016,

veluti Mater, miſericordem ſe exhibeat; quoniam tamenéiæ duia
ſſe iſe 4 gedu! t mi⸗=
oggere poſſet aliquis, aliud eſſe miſericordem, aliud eſſe kticordi.

6 XX Matrem am.

346 Curzus Annui Diſcurſas V.
Matrem miſericordiæ, aliud ex miſericordia beneficia con-
ferre, aliud parere, ac gignere miſericordiam ipſam, poſſet
deſiderari aliquid, ut propriè ac perfecte titulus hic DEl-
paræ tribuatur. Verùm nec in hoc comprobando difficul-
tatem comperio: annén enim peperit filium DEl ? qui ſi-

cut omnes perfectiones eſſentiales divinitatis habet, ſic ha-

bet, & miſericordiam. Annén enim DEUs miſerator &
miſericors ut eum vocat David pſ. 5S. & 102. & 7110. G
11I. & 144. Et in quo principalem ſpei pedem figeremus,
ſi non in DEO? ego autem in miſericordia tua ſperavi in-

quit David pſal. 12. & 50. miſerere mei DEs ſecundum ma-

nam miſericordiam tuam. Denique unde ſalvati eſſemus,
cùm dicat Apoſtolus ad Titum g. v. 5. non ex operibus juſti-
tiæ, quæ facimus nos, ſed ſecundum miſericordiam ſaam ſalvos

S& Annæ filia, Gt DEI Mater, ità verum eſt, quèòd ſit mi-

ſericordiæ Mater, genuit enim illum, qui ipſa miſericor ·

dia eſt. Sic concludit §. ’Anſelmus de excell. Virg. c. 11.

dum ait: Certè DEus noſter teſte Propheta pj. 8. miſericor-

dia noſtra eſt, & tu ejuſdem Domini noſtri abſque dubio
vera Mater: ſi tu ergo DEI Mater es, ex eo revera miſeri-

cordiæ Mater & gratiæ exiſtis. c ile. Sic etiam arguit Ri-

chardus à S. Laurentio lib. 2. de laudibus Virg. dum inquit:

cùm MARIA miſericordiam genuerit, quid eſt aliud ejus

R . . . . .
uterus, puam miſericordiarum theſaurus ? Et Richardas 4

§. Eidtore c. 23. in Cani. quid mirum, ſi miſericordià affluis,
quæ ipſam miſericordiam peperiſti. itd ihe. Hoc ipſum

fuſiùs docet S. Damaſeenus orat. I. de Nativit. Virg. his ver-
bis, nam quia univerſa terra in fædiſſimam ſe provolverat
libidinem, ac Domini populus, à Domino Dro ſuo aberrave-
rat factuſque fuerat populus Domini, non populus ipſius,
& qui miſericordiam conſecutus, non miſericordlan con-
ecutus,

5

in
nl
nos fecit. Sicut igitur verum eſt, quòd MARIA Joachim hunm
une

☛ —

1
D
l,
Nicu
Guin

leni

lir,

Niiee

(elt
Unui⸗
5 gar

tim,

Celen

Amni

anl
4. 4

ian eſ

emiti

Memiun
obin

net⸗

B. Virgo Mater miſericordie quia &. 347

tn ſecutus, & qui dilectus, non dilectus; ob eam cauſam nune
¶Vir go priſcæ fornicationis ad verſaria paritur, ac DEO de-
N ſpondetur, Deique miſericordſam pParit, atque populus
DEIefficitur, qui priùs populus non erat & qui priùs miſe-
ricordiam minimè conſecutus fuerat, miſericordiam nan-
i ciſcitur. isd ile. Hinc ergo David tanti beneficij memor

confitetur pſ. 47. ſaſeepimas D Ells miſericordiam tuam in
medio templi tui; quod enim templum aliud intelligit,
quim ſacratiſſimum Virginis uterum, de quo Eccleſia canit

t
11

5 in hymno: domus pudici pectoris emplam repente ſit DEI.
o. Et quidem templum pomini animatum Virginem appellat
“M . Germanus orat. de oblat. templum pudoris J. Auguſtinus
ſerm. 17. de Nativitate., magnum Deitatis templum Chryſolog.
lerm. 144. ut alios præteream, quos recitat Spinedlus in
. IIVrono DEIc. 5. n. 38. fufficiat Auguſtinas ſorm. 2. de Aſ-

ſampt. & Anſelmus in invocatione irginis, qui templum
0 . „

„Hmiſlericordiæ appellant. Recte igitur mellifluus Bernar-
6“ mi pp g

Aas de utero Virginis prælibatum textum accipiens ait: ſu-
ſcepimus pkus miſericordiam tuam in medio templi tui:
Tüent . —

I tum quia (verba illius ſunt ſerm. 2. de aſſumpt.) in ejus utero
etl Rse

Pprus carnem ſuſcepit, recordatus miſericordiæ ſuæ; tum
nl etiam, quia pro diverſis miſerij’s ad templum virgineum
accedentes miſericordiam conſequimur. ità ille. apud D.

M Antonin. 3. part. c. g.6. I. Quantam verèò miſericordiam

I Rhic conſecuti ſimus, declarat . Antoninus part. z. tit. 1 5, c.
ni, 77. §. 4. de MARIA Virgine diſſerens: Maximum, inquit,
etiam effectum miſericordiæ nobis impendit, quia nobis
Nef⸗ miſeris, & captivis, & mendicis, dedit filium ſuum DEuM:
(captivis in pretium, familicis in viaticum, laborantibus in
Re

he præmium, infirmis in medicamentum, & cum ipſo dedit
nobis regnum cælorum, & omne bonum. 1sid ille. En quan-
ta miſericordiæ beneficia ſuſcepimus per Mariam: non
XxXx 2 enim

348 Lurcus enui Diſcurſus

enim ex operibus juſtitiæ, quæ fecimus nos, ad ſecundüm
miſericordiam ſuam ſalvos nos fecit. Et hanc miſericor-
diam Chriſtum pominum nobis MARIA peperit, vel ut
ait §. Petrus ep. I. c. 5. v. 3. Jecundum miſericordiam ſaam
magnam regeneravit nos. Quomodo igitur non Mater mi-
ſericordiæ? Mater divinæ gratiæ? Er quanquam dubiuch
eſſe nequeat miſericordem DEuM fuiſſe in veteri teſtamen-
to, attamen in utero Virginis multè benignior, & clemen-
tior eſt effectus, quia, ut ait Apoſtolus loc. cit. ad Titumc.
3. benignitas & humanitas, ſeu ut in Græco habetur amor
hominum apparuit Salvatoris noſtri DEl. Etenim ut obſer-
Vat F. hryſologus ſerm. 147. DEIIS in veteri teſtamento &S
graviùs, & citiùs puniebat, quàm nunc ſoleat in novo poſt
partum Virgineum; hinc terror divinæ Majeſtatis, ſunt
verba oratoris aurei, 'obſederat omnia, & nimius pavor a-
morem divinitatis excluſerat. iid “ At ubi Virgo DEuM

carne induit, ſimul induit illum humanitate, manſuetudi· .

ne, benignitate, & clementiâ, ut rectè miſericordiam ge-
nuiſſe dicenda ſit. Veritatem hanc exponit D. Antoninus
4. part. tit. 15. c. 2I. allata ſolis ſimilitudine: ille enim

uàam maximeée terras exurit, dum in ſi ſiguo verſatur Leonis:

at ubi ſignum Virginis ingreditur, remittit ab æſtu, ardo-
rem attemperat & lenis efficitur. Verba illius do: ſol per
Zodiacum diſcurrens in ſigno Leonis eſt ardentiſſimus, &

animalium corpora, nimio calore languida reddit, ſed in-

grediens ſi ſignum Virginis mitigatur. Ita ſol juſtitiæ DEUS
noſter in veteri teſtamento erat ut Leo rugiens, DEusultio-
num, peccatores terribiliter puniens, ut patet exemplis in.
ſacris litteris; ſed ferventiſſimo amoris calore in uterum
Virginis intrans, factus eſt totus benignus, ſuavis, & huma-
nus. hac ö. Antoninus., Idipſum eruit Richardus 4 J. Laurent.
ex Cant. I. c. ubi dilectus jam faſciculus myrthæ, jam botrus
cypri

9
Ale
Vro
rel
Pllile
luud
leg

Fin

2

ſuunn

unce

.

EN

n 1
liro

umi

.
e Dun
nii lor

R n

i ſ

atel
iri Uert

. Dõl .

B. Virgo Mater miſericordie quia Es;c. 349
dn eypri dicitur. Myrthæ enim amaritudo adverſatur botri
dqulcedini. Verùm ut ille explicat: faſciculus myrrhæ fuit
Chriſtus in veteri lege, ſed inter MARIE ubera factus eſt

, dilectus, & ſuavis, & mitis: ſicut enim in ſe ſanguis horri-
de bilis in uberibusefficitur lac, quod dulce eſt, eſt & delecta-
Cob bile ad veſcendum; ſic filius, qui in lege erat terribilis,

uon inter ubera MARI factus eſt mitis. baæc ide. Hoc prævi-
o diſſe viſus eſt David pſ. 84. ubi de Incarnatione Chriſti in
H utero Virginis agens canit: bene dixiſti Domine terram tuam,
lu quæ eſt uterus Viginalis, averiiſti captivitaiem Jacob, po-
ctt puli Ifralitici, & generis humani, ne incideret in manus
Eſau & hoſtium infernalium: mitigaſti omnem iram imnam.
Ecce quàm mitis, quàm miſericors factus eſt DEUS in ute-
iH, rO Virginis „& talem nobis genuit Virgo MARIA: O
R quàm vere Mater & Genitrix miſericordiæ. Amplius id-
ibpfum declarat S. Thomas de Villa Nova conc. 4. de Nativita-

enme.
N

ie Chriſti in Rhinocerote, qui quantæ ferocitatis ſit, patet ex
le Eco, quèòd DEUS ad Job ait c. 39. nunquid volet rhinoceros
ℳ ſervire tibi, aus morabitur ad præſepe tuum? nunquid alliga-
e bis thinocerotem ad arandum loco tuo: quaſi diceret: ferus
mlen eſt, ut domari non poſſit, aut circurari, ſicut leones aut
,3 elephanti: fortis eſt, ut vinculis nullis capi, aut detineri
H poſſit. Et talem ſe beus exhibuit populo Iſraêlitico atte-
ſne ſtante Duce populi illius. Deveteron. 32. cornua Khino-
6 cerotis cornua illius: in ipſis ventilabit gentes uſque ad termi-
i vos terræ. Nihilominus ‚quam vis tantæ eſſe fortitudinis di-
“ catur, nulla venantium virtute capiatur, teſte S. Gregorie

lib. I., moral c. 10. Si tamen Vir go puella proponitur, quæ
ent venienti ſinum aperit, in quo ille omni ferocitate depoſita,
u, caput reclinet, ab eis, à quibus capi quæritur, repente
4 velut inermis invenitur. Jam quærit §. Præſal Valentinus
Uu loc. cit. Quid ſilio DEl ſimilius? quàm filius unicornium?
n Ax 3 captus

3 0 Cursus Annui Diſcurſus V.
captus eſt, & ipſe amore Virginis „& Maje ſtatis oblitus,
carnis vinculis captus eſt. itd ille. Nec Maje ſtatis ſolùm ob-

litus, ſed etiam ferocitatis, ut ità loquar, non tonitrua vi-
brat, & fulmina, ſed manus patitur conſtringi, non terro-
rem, & minas ſpirat, ſedamorem & dulcorem. Vagit in-

fans inter arlta conditus praſepia, membra pannis involuis,

Virgo Mater alligat, & manus pedéſque & crura ſtricta cingit
faſcia. ità Eccleſia in hymno de S. Cruce ad maini. Verè ve-
r&, ſuſcepimus DEUSmiſericordiam tuam in medio tem-

pli Salomonici, mitigaſti omnem i iram tuam in ſinu Virgi⸗
nis. Verè itaque pronuntiavit Albertus AM. c. Iog. ſaper

miſſus. Ab ipſa fuit origo regni miſericordiæ, & ab ipſa eſt

poteſtas prima miſericordiæ & gratiæ itdà ille. Jam verò ſi

in rigore quæramus, quid ſecundùm rem, & nomen miſe.

ricordia ſit, comperiemus DEUM non habuiſſe veram ex
integro miſericordiam, niſi poſtquam naturam humanam

induit in Virgine: multa enim de DEO etiam aliàs dicun-
tur, quæ ei proprièe non competunt, uti jurare, pænitere
facti, obliviſci, accedere & recedere de loco in locum, au-
dire, odorari &c. Sed quoniam quoad aliquid noſtris hu-
manis actionibus aſſimilantur hæc, DEO attribuuntur, ut

ſapientibus conſtat: jurare enim propriè non poteſt, cùm
non habeat majorem ſupra ſe, quem in teſtem vocet: pæni-

tere aut obliviſci non poteſt, quia immutabilis: audire,

aut odorari non poteſt, quia nec aures, nec nares habet:
accedere, aut recedere de loco in locum non poteſt, quia

ſemper ubique præſens eſt. Sic nec miſereri poteſt pro-

priè, ut docet bivus Themas. 1. part. 47. 2 1I. art. nam ſecun⸗

dùm nomen miſericors eſt, qui miſerum cor habet, & mi-

ſericordia à cordis miſeria: ſecundùm rem autem mileri-
cordia eſt alienæ miſeriæ in noſtro corde compaſſio uti do-

cet D. Auguſtinus lib, Io, de Civit. c. 12. Unde miſereri duo
im-

„
ę
R
.

Ho
ni
I
1
Eemi
fumne
amg
(une
Gbilen

AGni
lro
i⸗ ert
iencor
i nern
ein:
ſin 1,
1 Rrn

3 die

rict

er

mlltb

mlim.

an

B. Virgo Mater miſericordiæ quia E;c. 351
importat, primò miſeriam alterius depellere, deinde depel-
lere cum compaſſione talis miſeriæ: & hoc alterum DEUS
non poteſt, quia nec pati poteſt, nec compati, aut contriſtari.
miſericors, inquit S. Thomas l. c, afficitur ex miſeria alte-
rius per triſtitiam, ac ſi eſſet propria miſeria, & ſiq opera-
tur ad depellendam miſeriam alterius, ſicut miſeriam pro-
priam; & hic eſt miſericordiæ effecdus. Triſtari autem
de miſeria alterius non competit DEO, ſed repellere miſe-
riam alterius. iid ille. Non habuit ergo DEUS plenam &

cCompletam miſericordiam, ſpectatàâ illius naturaà; at poſt-

quam cx MARIA naturam humanam aſſumpſit, ex inte-
gro illam adeptus eſt, ſicut enim potuit pati, ità & com-
pati, ac contriſtari. Unde Paalus Hebr. 2. v. 17. debuit
per omnia aſymilari fratribus, at miſericors fieret, aliôqui ex
integro miſericors non futurus. Eſto enim removeat à
nobis calamitates, & milerias, ſi non compatiatur ex toto
miſericors non eſt;, ſed ſecundùm aliquid. Quoniam ve-

rèò in natura humana aſſumpta nobis aſſimilatus eſt, hine
ait idem Apoſtolus Hebr. g. v. 15. Non habemus Pontiſßicem,
Jui non poſſt compati inſirmitatibas noſtris, tentatum per om-
nia, quo mentem reflectens Docter melliſiuns ſerm. de aquæ du=

diu. Sic ſuos animat ad miſericordiæ fiduciam. An trepi-

das ad Chriſtum accedere? frater tuus eſt, & caro tua, ten-

tatus per omnia abſque peccato, ut miſericors fieret. irà ille.
Quemadmodum ergo naturam humanam paſſibilem, &
compaſſibilem accepit à Virgine Matre; ità etiam mileri-

cordiam: unde ſicut Mater eſt talis naturæ, eſt etiam Ma-

ter divinæ miſericordiæ; hanc enim genuit, & generavit.
Hactenus dicta egregie comprobat Richardus à S. Victore
part. 2. c. 23. in Cant. Virginem noſtram alloquens: carna-
lia in te Chriſtus ubera ſuxit O MARIA, ut per te ſpiritua-
lia (nempe compaſſionis ubera) fluerent; & cùm ex te cæ-

pit

352 Cursut Annui Diſcurſas 4 V.

pit initium, ejus quoque largitas per te ſumpfſit augmen.
rum. In te ergo concrevit hæc divina miſericordia, & ex
te nobis profluxit. ità ille. Et quid aliud voluit D. Bonaven-

zara, dum eandem in ſpeculo Virg. c. ⁶. Matrem floris mi-
ſericordiæ appellavit? Daid Albertus M. ſuner miſſu; eſt e.
109. dum eam Reginam miſericordiæ probans ait: ab ipſa
fuit origo regni miſericordiæ, & ab ipſa eſt poteſtas prima
miſericordiæ & gratiæ. ità ille. M ARIA ergo eſt, quæ di-

vinæ miſericordiæ augmentum dedit, ut Deus non tantm

ſublevare hominum miſeriam poſſet, ſed & condolere: &
cùm ex ca hæc miſericordia ſit nata in Chriſto, jure meritè

Mater miſericordiæ appelletur, ſicut Mater Chriſti appella-

tur. Atque hinc facilè patet, quam ob cauſam filius olei

nuncupetur Chriſtus ab aia. c. 5. v. I. cùm enim oleum

miſericordiæ ſit ſymbolum, filius olei idem erit, ac filius
miſericordiæ à Matre miſericordiæ generatus. Qua etiam
ex cauſa ubi Evangeliſta dixiſſet, de qua natus eſt JESUS,
mox addidit: qui vocatur Chriſtus. Quid enim Chriſtus

ſignificat niſi unctum ut advertit Salmeron iom. 3. tradt. 9.

unctum nimirum à MARIA oleo miſericordiæ, ut de eo di-

ci poſſet illud Cans. 1. v. 2. oleum effaſam nomen taum. Et

hanc miſericordiam in votis habuit David, quando orabat
pſ. 5o. amplins lava me Domine ab iniquitate mea: jam ora-

verat: miſerere mei D Ellsſecundum magnam miſericordiam

inam & rectè, quia ut ait D. Bernardus de triplici miſericor-
dia & quadruplici miſeria: magnus peccator magnàâ miſeri-
cordiâ opus habet. Jam etiam oraverat; & ſecundum mal-
zitudinem miſerationum tuarum dele iniquitatem meam; quia

multa peccata multitudinem miſerationum exigunt: in uno

autem Davidis peccato, multa erant peccata, adaulterij
chim comes erat fraus, Uriæ ebrietas, proditio, homici-
dium, tum Uriæ, tum aliorum cum eo occiſorum, & ra-
. pinas

in,
kſeti
6f.
nes
a,
pbeti
Ueroor
Auhn
ncon
uniatbe
lgnide
i
rr Mar,
lim
ntiz
Percol
d 1
e,eb
. ntehle
ln len
unnn
pem:
5 InnNN
eulttirg
eoſee
“ liment
int
ulſetie
uncn

9

nre
le
ven

re

D
tafe

u,

DAn
Pher!
teui
lt
inen

rl

en

A

thtei

,Muni
d
41 e
No

4let

um

B. Virgo Mater miſericordia quia &c. 35¾
pina. Vt quid ergo ampliäls petit mundari & lavari Znén-
ne veriſffimum eſt, quod ait D. Bonaventura in Pharetra c,
1. & 5. tam magna, & multa miſericordia DEl eſt, ut ad
omnes peccatores, & ad omnia peccata ſe extendat. ità ille.
D. Athanaſius in cit., pſalmum ait: ampliùs lava me, inquit
propheta: quid eſt hoc amplius ? ampliorem illam dicit
miſericordiam, quæ in utero ſemper Virginis MARIE ſuüm-

plſit augmentum. ità ile. Nimirum ſum pſit augmentum,

quoad compaſſt onem, quòd DEUS jam compati poſſit in-

firmitatibus, & miſerijs noſtris, quod antè non poterat.
Et ſiquidem hoc habet ex utero Virginis, ut dicere queat
illud Jsbi à1. ab infantia mea crevit mecum miſeratio, & de

stero Matris meæ egreſſa eſt metum. Quis inficiari poterit

Mariam Matrem eſſe miſericordiæ. Bellè igitur S. Bona-

ventura in ſpec. Virg. c. §., animadvertit MXRIAM figuratam
eſſe per columbam quæ virentis olivæ ramum ceſſante di-
luvio ad arcam Noë detulit. Geneſ. 6. ex quo intellexit
Noë, verba ſunt D. Ambroſiji de Noë & arca c. 9. miſeri-
cordiæ inſigna divinæ quòd diluvium removiſſet, quæ
frudtum demonſtraret, cui non potuiſſent nocere diluvia.
id Ambroſius. Porrò Doctoris Seraphici verba ſunt hæc ad
Virginem: Tu es illa fideliſſima columba Noë, quæ inter

ſummum Noëé, & mundum diluvio ſpirituali ſubmerſum

mediatrix fideliſſima extitiſti. Corvus infidelis, colum-.
ba verò fidelis fuit: ſic & Eva infidelis, fidelis verò MA-
RIA inventa eſt. Eva infideliſſima, Mediatrix berditionis:
MARIA verò fideliſſima Mediatrix ſalutis fuit. ità Bona-
ventura. Et verò Eva mundo juſtitiam vindicativam, Ma-

ria miſericordiam protulit. Unde Mariam olivam fructi-

feram vocat Damalcenas or. 1. de Nativ. Virg. & S. Germa-

nus Conſtantinop. ſerm. in Nativit. Lirg. quia protulit ra-
mum olivæ, & miſericordiæ Chriſtum. Sioliva, inquit

Vy Ernt-

Per Mari-=
am ad vi-=
tam ſpiri⸗
rualem re
ger nerati
Lumus,

354 Curzus Annui Diſeursus VI.

grnefus Pragenhi, in Marialic. 5o. eſt Mater olei, B. Virgo
eſt proprie Mater gratiæ & miſericordiæ. 1tà coneludit ille

& ego.

2 6) E e is , d t i Pi get, PA e , Ptk

DISCIRSUS VI.

Ad illud verbum vita.

Oi me invenerit inveniet vit tam, ES& hauxiet .

ADA
latem à Domino proverb. 8.

( Vemadmodum homo ex duplici ſubſtantia eſt com.

Poſitus, ex corporali, & ſpirituali, ex corpore & ani⸗

ma; 1t4 ctiann duplie em incurrere poteſt mnortem, corpo-
ralem nimirüm, & ſpiritualem: dum enim anima ſepara-

tur à corpore, mors eſt corporalis: dum vero anima ſepa⸗

Fatur à DEO Per peccatum g grave, mors eſt Spirituaſis: O&

ideo peccatum tale, letk teruim S mortale appellatur,
quod lethum ſeu mortem inferat animæ : nam ſicut dum
anima recedit à corpore, moritur corpus, & ceſſant omnes
motus, & Operationes corporis vitales naturales: ità dum

quis peccat gravitéer, recedit ab anima gratia DEI., quz
eit vita ſupernatur alis animz (gratia enim, ut ait poſtolus

Rom. 6G. W. 23. vila æterna) & deſinunt omnes operationes
ſuperhaturales; nullum Juip pe opus, eſto bona intemio-

ne factum eſt meritorium vitæ æternæ, quod in ſtatu pecca-
ti mortalis, & ſine gratia DEI peragitur. Et hinc facilior

redditur inte Ilectus verborum illorum „ quæ DEuS 2d Ada-
mum in paradiſo edixerat Cegeſ. z. V. 17. é6X omni gee
zaradiſs cumede: de l ligno autem ſttent:. *honi & mali nè co-

medas, in quocunque enim die comederis ex to, morie morie-
ris,

nn
Ino
ral
(hiru
lge
, nor
Verl,

lirn

ſen 4
uohit
llan ee
1 langt

Iiye
4 arl

n
imin
llm

re ni
hore
ait
. leh⸗
. 7,
Ait
Konor
gng

nege
ttunts

6
6 iu e

tule

Per AMarians ad vitam Siritahemt &. c. 355

1 ris. Et verò ſive curioſitate ſciendi, ſive in gratiam conju-
EBgas, ne abnuendo disgaſtum mulierculæ crearet; comedit,
& mortuus tamen non eſt; ità quidem; ſi de morte cor-
porali mandatum DEI accipiatur, ſed præterquam, quòd

debitum mortis corporeæ incurrendi contraxerit, in illa
die, quàâ comedit, imò jllo momento quo in eſum conſen-
ſit „Morte Spirituali mortuus eſt, mortuus eſt DEo, mortu-

us cælo, inde ſe vidit nudum, quod prius non viderat, id eſt
ſpoliatum gratiâ, & cæleſtium donorum habitu, ac veſti-
maento. Quod verò deplorandum eſt, non ſolùm ſe ſe hoc
mnnvolvit fato, ſed nos omnes ejus poſteros: omnes enim iæ
Adans peccaverunt Rom. 5. V. I2. quoniam omnium volun-
tas, tanquam membrorum in caput erat transfuſa à Domi-
noO univerſ; unde dum ſpirituali vita privatum eſt caput,
membra quoque vità deſtitui erat neceſſe. Quanquam
veròligno vitæ, cujus eſu mortem corporalem arcere Po-
tuiffemus, unà cum paradiſo privati ſimus; Providit ni⸗
hilominus univerſis miſericors Deus lignum vitz, quo
non ſolùm mortem ſpiritualem, ſed etiam corporalem de-
pellere valeamus, Eſt illud filius Pei factus homo in cru-
cis arbore pendens: ibi enim peccatum generis humani
expiavit, ibi mortem moriendo deſtruxit & vitam reſur-
gendo reparavit. Vnde de ſapientia incarnata dicitur
prov. 3. v. 1 8. lignum vitæ eſt his, (qui (per brachia ſidei
& Charitatis) apprehenderint eam. Quanquam verò vi-
tam corporis ſolùm dederit nobis in ſpe, in reſurrectione
nimirum glorioſa ad finem mundi conſequendam, tamen
vitam animæ contulit in re, dum gratiam ſuam omnibus
nobis e Sacratiſſimis vulneribus promanantem propinat, ut
W fiat in nobis fons 44* ſalientis in vitam aternam Joan. 4. v.
14. binz Joannis Io, v. 10. ait, égo veni ut vitam habeant,
r abundantihs habeant, ut habeant hic per gratiam, in
% S X7 2 cælO

356 Cursus Annui Diſcurſus VlI
cælo verò per gloriam, ctiam corporis redivivi. Quam-
vVis autem principaliter, ac primariò, Chriſtus vita noſtra
ſit, tamen ſecundariò, ac poſt Chriſt um etiam Vir goparens,
vita noſtra rectè poteſt appellari eſt enim genitrix vitæ, dum
viram nobis peperit in Chriſto filiouo: qui namnq; eſt cauſa

des dihanaſius in Evangelium dess Deipara & Theophaneshym-
noin annunt eam Matrem vita appellârunt. S. Germanus de
Virgin. hæc eſt illa, inquié, per quam omnes renaſcimur.
ità ille. Vnde ſicut filij Prophetarum 4. Reg. 4. v. 40. cùm
amaras herbas deguſtantes arbitrarentur venenatas: Mors
in olla, ajebat corum unus, mors in olla: cauſam mortis

per metonomiam pro effectu ponendo: ſic Deiparam vitam

noſtram appellamus, quòd cauſa ſit vitæ, & genuerit vi-
tam nobis. Hinc illam mheſaurum vitæ immarceſcibilem
appellat Ch'pippus de §. Deipara. Armarium vitæ 5. Heßy-
chius homil. 2. de S. M ARIA: fonten: vitæ, idem ibidem.
Lignum vitæ S. Ephrem de Laad SS. DEl Genur. Hæc, in=
quit Gregerius Neo- Cæſarienſis ſerm. 2. in annani. ſemper

vigens immortalitati paradiſus, in qua lignum vitæ plan-

tatum, cunctis immortalitatis fructus ſuppeditat. Brexvi⸗
ter D. Ambroſ. epiſt. 82. Virgo peperit mundi ſalutem, Vir-
go peperit vitam univerſorum. Vbi obſervat Dionyſ. Car-
thuſ lih. z. de laudibus Virg. non vivam, ſed vitam appella-
vit, un Conſtaret MARIAM, & ſibi & nobis vivendi cau-
ſan eſſe; vita enim eſt formæ vocabulum, & quidquid
vivit;, per viram vivit ità ille. Et verò ſic Eva, mortis no-
ſtæ cauſa compellatur à SS. Patribus, quæ Adamum in pec=
catum induxit quidni MARIA cauſa vitæ, quæ amplius

in vitam noſtram influxit, generando, & educando nobis
Chriſtuam. Eva, inquit S§. Epiph lib. 3. hareſi 75. mortis
cauſa facta eſt hominibus, per ipſam enim mors ingrelſſa eſt 4

in

,

Um
ie
dint
Nde

cortc

cauſæ eſt etiam cauſa cauſat:, ut loquuntur Philoſophi. Exin- aet

ſerkat
veone

6

, P

lan,
he
Aueri
Prgam
AAn
Uunfu

aiti

1 Onen

ier

Ummmin
Umn U
ul be
lu bide
a de
Uet 3
l E
IUiyen

Ahiri
int l.
ſhiu

Per Mariam adwvitam ſpiritalem Ec. 357

un in mundum; MARIA verò cauſa vitæ, per quam nobis ge-
n nita eſt vita: & per hanc filius DEl advenit in mundum, & ſ
A ubi abundavit peccatum ibi ſuperabundavit & gratia; Wl
unde meors illata eſt, illinc proceſflit & vita, ur vita pro
da morte fieret: & qui per mulierem nobis vita factus eſt,

d mortem ex muliere inducdtam excluderet. Gac ille. Simi-
H Iiter fatur D. Hierongmus. epiſt. 2 2, poſtquam, inquit, Vir-
d go concepit in utero, & peperi thobis puerum, DEUMfor-
n rem, patrem futuriſæculi, ſoluta ma le dictio eſt; mors per
6G Bvam, vita per Mariam. Et S§. Maximes Zaurin,. bomil.
:E 8. de Chriſt: Nativitate. Parturit fæmina ſalutem mundi, ut
WH qu exierat fomes iniquitatis, fieret miniſtra Juſtitiæ, &
nd per quam mors ſibi in hunc mundum, aditum patefecit; per
Nemi eam ad nos vita haberet ingreſſum ztà zde. Nec aliter D.
cihk MAuaguſtinus ſerm. z2. de Annans. Eva damnavit, MaRIA
, fſalvavit: illa occidendo obfuit, iſta vivificando profuit.
. IIIa omnes carnaliter progeneravit in mundum. iſta ſpiri-
r tualiter regeneravit in cælum: illa gratiam perdidit, iſta
„W⅓ Sratiam invenit: illa viro ſuo occaſio fuit perditionis. Hæo
u verd, id eſt Chriſto adjutorium redemptionis. ita alle. Ni-
M mirum ut Adam habuit Evam in Adjutorium ſimile ſibi
enA quoad generationem fliorum carnalem:; itaà voluit DEI
G Klius habere Mariam quoad generarionem filiorum Ipiritua-
lem. Iſta nova Eva, inquit . Athanaſeus in Evang. de Jan.
d Qdiſima Deipara, Mater vitæ appellatur, variegatâque per-

—

manet ad primitias vitæz immortalis omnium viventium
onitt iid de. Et mirum quidem viſum eſt nonnullis Bvam Ma-
nif trem viventium eſſe appellatam, cùm Mater potiùs morien-
tium nuncupanda eſſet Mirabile inquit Ruperius lib. 3.

nhon de Trinit. c. 26. quòd ubi mortis corporeæ ſententiam fere-
11 bat, ibi uxorem Evam ſuam ‚id eſt vitam appellavit. Quid
8 inſanius? quam in illo talis cauſæ judicio illam nuncupa-
o vy

Vide Bre-
Viar. Rom.
13. Sept.

.

358 Curtus Annui Diſeurſas

re Evam , id eſt, vitam, quæ nec ſaltem ee⸗ vitam,
& dicere Mattcm viventium eam, quæ poteſt Mater cun-

eet

o
Gorum morientium. ſee ille. Verùm D. Epiphanius hareſß Ni
75. agnoſcit hic myſterium: exiſtimat enim Evam per ænig- A⸗

ma, ſeu typum & figuram, Matrem viventium dictam eſſe,
quòcin ea figurata fuerit Maria. Beata Mater DEI Maria,
inquit ille, per Evam ſignificatur, quæ per ænigma accepit,
ut Mater vi ventium vocetur. ita ie. Quod igitur Eva fuit
in figura, hoc Maria eſt in veritate, in ea enim, ut loquitur
S§. Petrus Cbryſologus ſerm. 140. facta eſt vere Mater viven. een
tium per gratiam, quæ Mater ante extitit morientium per r

naturam. Hinc B. Amedeus homil. 7. de B. Virg. ſicut in Eva R*
omnes moriuntur, ità etiam in Maria omnes vivificantur. *
Unde rectè ab Andrea Cretenfi orat. de dormit,. dicitur vitæz ſemne
ſuppeditatrix & vita viventium, & cauſa vitæ, ut enim ait KWM
Guilielmus Abbhas in illud Cant. g. emiſſiones tuæ paradifus 1
malorum punicorum: in uno Salvatore JESU, plurimos lati
MARIA peperit ad ſalutem: pariendo vitam, multos pepe: H
rit ad vitam: eo ipſo Jquòd Mater eſt capitis, mmulofum inn
membrorum Mater eſt, zid ille. Quis igitur non videat Ma- “ n
riam Matrem eſſe viventium, quis non advertat eſſe Vitam, e
quæ & Chriſtum genuit vitam, & in Chriſto nos om gang
generavit ad vitam. admurandam! exclamat S. Bernar- aunt
dus homil. 2. ſuper miſſus eſt. & omni honore digniſſimam iaent
Virginem! fæminam ſingulariter venerandam! ſuperom- ena⸗
nes fæminas admirabilem: parentum reparatricem; poſte- N
rorum vivificatricem. ità ile. nam ut inquit Augauſtinus lib. 189
3. de ſymbolo ad catechum: c. é per fæminam mors, per fæ- rn
minam vita; per Evam interitus, per Mariam ſalus: illa “l
corrupta ſccuta eſt ſeductorem; hæc integra peperit ſalva- er⸗ ſe
torem. Illa poculum à ſerpente propinatum libenter accepit,

& viro tradidit, ex quo ſimul mereretur occidi; hæo gratia

cæz= u

„A᷑

Per Mariam ad vitam ſpiritualem ééc. 350

Ckxleſti deſuper infus4, vitam protaulit, per quam caro mor-
tua poſiit reſuſeitari ita ile. Salve igitur Regina: Salve Ma-
ter milericordiæ! ſalve vita. Quodſi verò ad mentem M. .
tn Auguſtini ſuprà allegati etiam Chriſto fuit adjutorium re-
Jemptonis Maria; multo amplias aſſerendum erit, eſſe
u vitam, cum ad noſtram cooperata ſit vitam , & ſalutem.
Verm quo pactò, inquies cooperata eſt? hoc pacto, ut

H opus redemprtionis noſtræ, Chriſtus nec cquſummare, nec
H inchoare voluerit ſine Maria. Etenim dum carnem aſſu-
e mere voluit de Virgine, non id fecit, uti poterat ſine illius
in (citu, ſine conſenſu; miſit legatum Angelam, qui ei ne-
Urnt gotium hoc proponeret, qui ex ratione omhipotentiæ per-
e fuaderet, poſſe concipere & parere & tamen Virginem
IH permanere: nec prius inçarnatus eſt, quàm ejus aſſenſum
em haberet: ecce ancilla Domini fiat mihi ſecundum verbum tu-
zm. Tunc enim ad ejus fiat, verbum caro factam eſt, & ha-
NIn. Ditavit in Virgine, ut communiter docent 8S8. Patres. Hoc
I poſt alios tradit Guilielmus Abhas in Cant. g. Hiſce: DEUS Vide Spi-
Nn mirtit Angelum ſuum Gabrielem ad beatam Virginem, ut nellum e.
n ei myſterium Incarnationis & Redemptionis panderet, at. 17. n. 6.
GeE que ejus conſenſum flagitaret: nolebat enim Omnipotens*?:
G. carnem ſumere ex ipſa, non dante ipſa, ſicut ſumpſerat ex
“ dormiente, & non dante Adamo, unde formavit EFram:
gl⸗ & ideo propter B. Virginis conſenſum dulciſſimum dicitu r:
luſe Jfavus diſtillans labia ejus. hat Gailielmas: de manu fæminæ
inquit S. Bernardus homil. z. ſaper miſſas N. pendet & no-
G ſtra omnium ſalus, & innocentiæ reſtitutio, &£ de hoſte vi-⸗
o Koria ied iWe. unde tanquam illa mulier fortis proverb. 31.
ale. V. 13. operata eſt conſilio manuum varum. OQnid verô,
eil dum in monte Calvariæ, an idipſum fecit ſine Maria ?* at

legimus Joann 1o. ſtetiſſe illam juxta crucem. dum in
cruce, ſe hoſtiam æterno Patri pro peccatis immolaret,

eld
u.

Vide P.,
Reichen-
berger
vindicias
Marianas
animad,
2 40

360 Cursus Annui Diſeurſas VI.
an ergo neceſſe fuit, ut & ipſa de ſue aliquid adderet ad
mundi redemptionem? at ſcimus nos emnem ſaßictentiam

habere ex DEO in Chriſto z. Cor. 3. v. 5. Scimus merita Chri-

ſti valoris eſſe infinitt, & copioſam apud eum eſſe redem-
prionem pſ. 129. Verùm, ficut ex fuperabundanti chari-

tate in nos homiges plùs eſt paſſlus Chriſtus, quaâm fuerit
neceſſe, (quod enim potuit ſanguinis guttâ, fecit undà)
fie ex fuperabundanti charitate in Matrem, merita Matris

aſſumpſit in ſua, & illa fuis univit, ut ex ipſa valorem, &
pretium acciperent, paſſioni illius conjuncta. Itâà enim

congruebat, ut ſicut ainicus amicum ex affluentia amoris,
maritus uxorem, filius Matrem in bonorum, & honorum

ſuorum communionem adtſciſcit, ſic & filius DEl ſuæ fa-

ceret Matri ſuper alias creaturas dilectæ. Unde Vionpßus
Carthukanus in Cant. 7. a. 24½. ait: Virge compaſſione

ræcordiali ſuma, in frli' ſui paſſione meruit, & obtinuit no-
bis pauperculis, & puſillis, fructuur, virtutem & meritum

paſſionis lij fui. ità ile. Hinc Arnoldus Carnoi. Iract. 6. de

verbis Domini in cruce ait: cooperatur plurimùm ſecundùm
modum ſuum ad propitiandum DEUS, cùm tam propria
quàm Matris vota Chriſti Charitas proferret ad Patrem:
cùm quod Mater peteret, filius approbaret, & Pater dona-

ret. ità ile. Uleriorem rationem ſuperaddit 5. Bernardus ſir.
Vaonam magnum. Congruum;: inquit erat, ut reparationi

noſtræ adeſſet ſexus ut que, cujus corruptioni neuter de-
fuiſſet. Et Tertullianus lib. de carne Chriſti ait, æquum fuiſ⸗
ſe ut quod per ejuſmodi ſexum abierat in per ditionem, per
eundem redigeretur in ſautem. Nec obſtat dictis, quod
ait Salvaror apud Iſaiam c. 6 3. tercular calcavi ſolus, & de

genzibus non eſt vir mecum: quia ut in hune locum ait An-

gelicus Doctor: dicit ſignanter vir propter beatam Virgi-
nem, in qua fides nunquam defeeit. Ex Richardas à J. Lau-
rentio:

lin
an

Umit

leluc

ſienel
aert
Imtuo
it

la,
ete.

lhnmuot

iun

er.

E

Pern

ihmnt
Nun

len
Alnſ

n. ler
40 .

ils)l

õ

Per Mariam ad vitam ſpiritualem éor. 369
Irentio: quid eſt, quòd Dominus dicit per Iſaiam: torcular
cCalcavi ſolus, & de gentibus non eſt vir mecum: verum eſt
Domine, quòd non eſt vir tecum; ſed una mulier adſtat ti- „
r. bi crucifixo, quæ quascunque plagas, quæcunque vulnera,
G quoscun que dolores ſentis, & ſuſcipis, in tuo corpore, com-
WEWEpatiendo ſuſcipit in viſceribus cordis ſui: & ſicut dira lan-
cea perforat latus tuum, ſic ejus animam pertranseunt dolo-
IE rum tuorum gladij univerſi, ita ille. Quare ſi Paulus dicere
potuit Coleſſ. 1. V. 2 4. adimpleo ea, quæ deſunt paſſtonum Chri-
a Li, & Galat. 2. V. 19. Chriſto conſfixus ſum cruci, eccur non
m Maria, de qua Laurentlus Juſtinianus de triumphali agone
n Cheriſtic. 21. cor ejus clatiſſimum paſſionis ſpeculum, & per-
u fecta mortis imago effectum erat. Ne quis verò illam hæc
invitam paſſam eſſe ſuſpicetur, audiat D. Antoninum part. 4.
dr tit. 1 5. 6. I 4. S§. 1. Virgo ità divinæ voluntati conformis
i fuit „& ſalutis generis humani avida, ut dicere audeam,
Ein quòdſi nullus fuiſſet., qui filium crucifigeret „ ad hoc, ut D
1400 ſequeretur ſalus hominum & adimpleretur voluntas DEI,.
nh⸗ ſi oportuiſſet, ipſa poſuiſſet in crucem. Neque enim cre-
dendum eſt minoris perfectionis fuiſſe, & obedientiæ ad
* Deum, quàm Abraham qui proprium filium obtulit Deo,
. „ in ſacrificio propri's manibus occidendum, & comburen-
dum. haæc ille. Eadem mens fuit Seraphici Doctoris in 1. di-

en Kinct. a5.4. 2. ubi ait: nullo modo dubitandum eſt, quin
⸗ virilis Mariæ animus, & ratio illius conſtantiſſima, volue-
. rit etiam tradere filium ſuum pro ſalute generis humani, ut
m Mater per omnia eſſet conformis Patri & filio. Patri qui-
enf dem juxta illud Pauli Rom. S. qui etiam proprio filio ſuo
6 non pepercit, ſed pro nobis omnibus tradidit illum. Filio
t verò juxta alterum ejuſdem Apoſtoli Hebr. 9. per Spiritum

„Sancétum ſemetipfium obtulit immaculatum DEO. Ur pro-
, iinde ſicut de DEO Patre dicitur Joan. 3. ſic DEVS dilexit
22 mun-

—
=

360 Curtus Annui Diſecurſus VI.
mundum, ot üllum luum unigenitum daret; ità idem non
incongrue dici pofſit de Maria. hac ille. Hinc apud Raper-
zum libro i. in Cantita. ait ipſa: optabam quidem ut non

morieretur talis dilectus; ſed ampliuùs deſiderabam humani

generis ſalutem zi1d ibt. Eleganter his conſonat Arnoldaus

Carnotens. tract. de laudib. Virg. dum ait: omnino tunc una
erat Chriſti & Mariæ voluntas, unumque holocauſtum am-
bo pariter offerébant DEo: hæc in ſanguine cordis, ille in

ſanguine carnis: unde communem in mundi ſalute effeum

obtinuit. hæc ille. En ut in communionem meritorum paſ-

ſionis Chriſti recepta compaſſio Mariæ: en ut Chriſto facta “
adjutorium Redemptionis. Prout eam vocat §. Auguſt. lib.

cit. & Albertus M. ſuper miſſus eſt. c. 61. & Joan. Damaſc.
orat. 1. de Narivitate ſalutis adminiſtram. Quid multis?
ipſamet Virgo S. Brigitia« ità conteſtata eſt lib. 1. Kevel. c. 3 5.
dolor Chriſti erat dolor meus, quia cor ejus, erat cor meum:

ſicut enim Adam & Eva vendiderunt mundum pro uno po-
mo, ſic filius meus, & ego redemimus mundum quaſi uno

corde ſi lla. Quapropter ſi Eva cauſa perditionis, & mor-
tis, Maria certé can ſa ſalutis & vitæ ſi Eva Mater morien-

tiam, M ARIA, Mater erit viventium, quæ in Chriſto pa-
tiente ad vitam gratiæ nos regeneravit. Ingeniosè Chryſo.
„ ait: Martha mittitur ad Mariam „quia ſine

logn’ ſern, 6
MARIA hecfugari mors potérat, nec vita poterat reparari.

Veniat M A RIA, veniat materni nominis bajula, quatenus
prodeantab inferis mortui, mortui exeant de ſepulchris. id
ike. Malier chm parit triſtitiam habet juxta effatum divinz

veritatis Joan. 16. At non habuit Virgo, dum Chriſtum pa-

rerer in Bethlehem; abundè autem habuit, dum nos pareret

ad vitam (pititualem in monte Calvariæ?: quos in partu do-
lotes ffugerat, inquit S. Joan. Pamaſcenus lib. 4. de ſide c.

15. paſhionis tempore ſuſtinuit, ut quæ præ materno affectu
viſcera

VI

Hkonn

Une

..

6
ſuul

i
iliͤ
llol
uurer
Ule
Clen
li
Elt
Aahl

B. Virgoetiam vitam conporalem &c. 361

viſcera ſibi lacerari ſenſerit. itd ile. Itaàque monentem au-
„ diamus & ſequamur Eccleſaſticum c. 7. v. 29. Iu toto corde
In io honora patrem tuum (Chriſtum) &ĩ gewitus Matris tuæ
i obliviſcaris: memento, quoniam niſi per illos natus non faiſ-
Cℳ ſes, & retribue illis: retribue gratiarum actionem, retribue
u paſſionis & compaſſionis memoriam, retribue veneratio-
uu nem.

ilir

2)ePri Best i e r A, Sr gakt, Br S ips egk Sei, oe⸗

DISCIRSIUIIS VII.
U . . HM H
4 Suyuper eandem dictionem. Vita.
4 Lignum vita eſt his, qui abprehenderint eam Pro-
⸗um verb. 3. V. 18—

.

lo Uòd de incarnata Dri ſapientia, aliéqui dicitur lig- B. Vigo
A num vitæ eſt his, qui apprehenderint eam, id in ſen- tiam vi-
= * . 1 . 2 tam cor-
l ſu ſecundario de DElpara non ambigunt accipere Patres: poralem

be namque illam lignum vitæ appellavit D. Ephrem de landibus Aarge con-
Mℳ Virg. J. Cbryſoftomus orat. de Nativit. Virg. Damaſcenus, An- Et Var⸗
leilmus Idiota, Aliique. D. Auguſtinus ait ſerm. 5. de Nativ.
Doymini eſſe lignum, in quo vitæ arbor eſt inſerta. D. Ber-

nardus ſerm. 2. de adveniu exclamat: vereè lignum vitæ,
i 4 quod ſolum fuit dignum portare fructum ſalutis, ità ilte. Si-
k cut autem Chriſtus non ſolùm ſpiritualiter eſt vita noſtra,
ne ſeu ſecundàùm animam ,ſed etiam ſecundùm corpus, quod
4 ad diem judieij reſuſcitaturus eſt, ipſe enim viviſicabit, &
l mortalia ecerpora veſtra Rom. 8. V. 11. qui Joan. 11. V. 2 5.
B Pirituali adjumento eſt, uti diſcurſu pra-

DMVMD 22 2 ceden-

362 Cursus Annui Diſcurſus iI.

cedenti dictum eſt, ſed etiam in vita corporis. Etenim
quot vitæ periculis illa chientes ſuos non eripuit, aut præſer-

Vavit, terrà marique: hunc ex latronum, aut hoſtium in-

ſidijs, alium à parietinarum ruinis, a præcipiti ex equo, cur-

ru, aut ex alto, lapiu: hunc ab ignibus & incendio; alium
ab aquarum voragine ‚ſubmerſione, & naufragio, a peſti=

lenti lue, a toxico, à fualmine, & diſcriminibus ſexcentis.

Quis enumeret infinitam morborum congeriem? & cui
illa remedium non attulit invocçata, ut vitam confervaret.

His dictis ut fidem faciam, neceſle habeo, ut in immenſam

hiſtoriarum ſilvam meimmittam, ſed quoniam exitum non
reperirem, in limitibus ſubſiſtere placet. Sinè aere com-

muniter omnes vivere non poſlumus, quippe nec reſpirare:

ſed ſi peſtilens ille ſit, cui non magis futurus ille eſt ad mor-
rem, quàm ad vitam? Talis erat, dum Gregorius M. a

pPontificatum aſſumeretur, ut etiam ſternutantes & oſcitan.

tes morti ſuccumberent. Aſt ubi ille in fupplicatione po-
puli DElparæ imaginem circumtuliſſet, illico lues peſtifera
evanuit, uti in Regina eæzli jam memoratum eſt. Talis erat

tempore §. Silveſtri & rurſum Leonis IV. itidem Romæ,

dum draconis & baſiliſci peſtilente afflatu homines eneca-
rentur: ſed ope B. Virginis, utraque beſtia venenata profi-
ata, ut ex Baronio & alijs recenſet Spinellus c. 2z06. n. 19. W

tract. de feſtis n. 30. Talis erat circa annum Domini 54 6.
Conſtantinopoli, ubi tam peſtilens ar erat, ut ſæpe decem
millia mortuorum in dies ſingulos efferrentur: ſed patroci-

nio Virginis implorato, mox ſæviſſima lues cxtincta eſt.
ide Spinell. c. 20. n. 17. & tract., de miraculis. n. 14. & 15.
Quotquot igitur in vita ſervati ſunt, Matri Virgini vitam
debent, non ſecus, ac ægri Medico, qui eos à morbo fatali

eripuit. Hac referendi quoque ſunt, qui defectu aëris,

quem reſpirando capimus, ſuffocantur, ut qui laqueo,
. aqe

s
A
ent
oler
(hin
Mmb
nennte
Anz⸗
auahe
uli
ßel
iade
ium
uununt,
ne

Uenoria
en,
AuNr
mme
r,1
ular
Ad,
unen
Uinres
..
lleie

.

tunnt
ee

in

lar

I

Tulent
Ron
Stel
4 u
8

ill 8
eln Na
l

7

e,

—

49

ol 1

to

Au

4

kiong⸗
elt

B. Virgo etiam vitam corporalem Sgr. 3 6 3
aquis perire neceſſe habent. Sed & talibus Maria vitam con-
ſervavit. Sane furem in patibulo pendentem triduo DEI-
parens ſuſtentavit, ut confeſſione animam priùs expiare

poſſet, uti refert Pelbarius in ſtellario lib. 12. par. z. c. 1. n. 3.
& Spinedlus tract. de meratulis n. 6. & n. 17. Et hominem in

Danubio ſubmerſum cribus diebus ſubaquis vixiſſe incolu-
mem referente, Spineklo c. 34. n. 26. ex Pelbario lib. 12.
Lellarij; pari. 2. a. I. Memorabile eſt quod ex Vincentio Bel-

luac, ſpetul Hiſtorial. lib. 7. c. 51. recitat Sopinell trabatu de
miraculis B. n. 3. quendam, cùm è navi faticente in cim-
bam deſiliret, in mare decidiſſe, cuùmque cimba cum alijs.
qui ad eam ſe ſalvaverant, ad littus applicaret, ecce, qui
lbmerſus credebatur, e mari prodit. Stupent omnes &
quuxrunt, quò pactò evaſerit? qui ait: Beatæ DEl Genitricis,
cùm in aquam caderem, nomen in vocavi, sSicque ejus, &
memoriam habendo, & nomen inclamando, ad ima pelagi
deveni. At ipfa miſericordiæ Mater Virgo MARIA, quæ
memorum ſuorum immemor nullatenus eſſe poteſt, mihi
ſub undis adſtitit, palliõôque ſuo me clementer eontexit, &
contectum ſub aquis uſque ad littus perduxit: itaà grates DEo

adtzæ, & laus data Matri miſericordiæ. Simile quid habet
Spinellus c. 26. n. 21. ſicut & Pelbartus in ſtellario lib. 12.

part. ult. c. 2. n. 2. de muliere medijs in fluctibus pariente,
&& una cum prole- conlſervata, ubi etiam n. I. aliud refert no-
minatus jam jam Pelbartus, de puero in fluvium prolapſo.
Videri etiam poteſt Spinellas tract, de miraculis n. 12. de S.

Anſelmo in puteum deciduo & tract. de feſtis n.; 6. de puero
in Tiberim lapſo. Et in IThrono DEI c. 20. n. 3 3. ex Lipfſio

de B. v. Hallenſi. Longum hic foret enarrare naves inte-
gras, onerarias & bellicas tempeſtatibus jactatas, aut ſyrtibus
impacdas, aut à pyratis & heoſtibus impetitas, præſens vitæ
diſcrimen evaſiſſe ope Virginis imploratâ. Sed ab aquis ad
2 3 ignem

364 Cursus Annui Diſeurſus . —

ignem transeo, voraciſſimum elementum, & extremum in

jure ſupplicium. Ad hoc damnata erat mulier, ut refert

Sigeberius Vinceni. Belluac. & Baronius apud Spinellum c. 36.
„. 3 o. ob generi ſui necem per duos viros illatam, ſed cùm

per templum B. V. ducta, eidem magnâ fiduciâ ſupplicaſ--

ſet, eique ſe devotiſſimè commendàſſet, dum poſtea in ve-
hementiffſimum ignem injiceretur, neque ipſa, neque ejus
veſtimenta in minimo læſa ſunt. Quare ubi populum ad.
ſtantem edocuiſſet, beneficio DElparæ id ſe conſecutam,
ad idem templum cum aggratulatione populi reducta, libe-
ra dimiſſa eſt. Addit deinde Spinellus, I. c. aliud de juvéne.
qui fornacis calcariæ incendium mirabiliter ope Virginis
evaſit, ejus accuſatore in eodem combuſto. Non abſimile
utrique eſt, quod habet Pelbartus in ſtell. lib. 12 part. ult. c.
1, n. 2, de muliere, quæ cum filioli ſui necem Judæis impu-

tâſſet, nec probare poſſet, jam jam igne exurenda erat; ſed

flioli redivivi voce liberata, & Judæi cremati ſunt. Sic du-

plici miraculo, & matri vita ſervata, filiolo à Judæis occiſo
reddita. Complures ab incendio ſervatos memorat spinel-

Ius tract. de mirac. B. V. n. 63. de Judæolo in fornacem vitria-
riam à parente;, conjecto, habet idem tract. de feſt. B. E. Mr
66. & Diſcipulus inter exempla de B. V. n. 18. iterum aliud

n. 16. Nihil hic dicam de igne ſacro, qui morbus eſt carnem

hominis ad oſa depaſcens, videri miracula in hoc graſſante

morbo queunt apud Spineum tract. de miraculis . 19. ſed
Muin
morbis lethiferis præſenti ope DEl parentis, vitam conſer-
vârunt, De his exempla aliquot refert Spinellus in ibrone
DEI c. 1 0. . 23. ex Lipfio & tract. de miraculis n. 14. & Ter- an N
ſellini hiſteria Lauretana, Mihi enarrare placet, caſus ali. n

neque vacat, neque plerique corum noti ſunt, qui varijs in

quos, quibus ſaneè miraculi ratio, ſeu fides deeſſe non vide-
tur. Tritsemius memorat lib. z. miraculo z, puerum quin-
quen-

.
n
ſpen
lel
Eeru
rct

Erj.

fr
lpet
Winio
ld o
itzi
MWNin

lbor

me,

Ee neer
Wyel
7 r 4
Unns

S=S
E

R

Unnis D

CN

ie

boei

, C

)

B. Vi irge tiam vitam corporalem &g'e. 3 5 5

quennem à lupo famelico in ſilvam aſportatum: quod cùm
H parens ejus conſpica retur, nec juvare poſſet, DElIparam in
. Dittelbach, flexis genibus cum voto invocat, mox lupus
puerum incolumem dimittens, fugà ſe in interiora nemoris
proripuit. Ex litteris annuis S.]. refert Padagoges tom. I. p.
I2. c. 2 5. G. 2. inter biſtorias n. 10. mulierem a marito ſuſpen-
ſam, præcipitatam de rupe, glande plumbea impetitam,
14 Enkeri illæſam in vita conſervatam B. Virginis invocato pa-
trocinio. Nobilis quidam Belga, referente Turſellinolib. y.
c. 18. octo equitibus comitatus in octingentos hæreticorum
milites improvide inciderat circa annum 1590.. ſed cùm effu-
giendi non eſſet ſpes, implorata B. Virgine Lauretana, cum
illis fortiter pugnavit, donec Hiſpanorum copiæ ſubſidio
venére, & in tam atroci pugna, quæ tenuit horas duas, nec
ible, nec ejus comites, neque equi ulla ex parte læſi ſunt,
Dlpara protegente. Quod ſequitur recenſet Pelbarius in
ſtellario lib. 12. part. ult. c. I. n. I. ex VYincentis Bellaacenſilib.
al 7. hiſtor, c. 43. &0 Spinellus in Throno DEI c. 26. . alt. Cùm
Julianus apoſtata ad Perſicum bellum proficiſceretur, com-
I minatus erat D. Baſilio ſe illum & omnes Chril anos poſt
reditum exterminaturum. Quid ille capit conſilij? præ-
cepit Clero & populo omni civitatis, ut cum fæminis & par-
e vulis aſcenderent ad montem Didymi;, ubi templum hono-⸗
4 ri B. Virginis dicatum erat. Nimirum jam tum moris erat
in Eccleſia ad patrocinium Virginis confugere: unde & ipſe
Baſelius in Liturgia ſua hæc verba poſuit, Sanctifſimæ, & in-
temeratæ Dominatricis noſtræ, & ſemper Virginis MARIXE
memoriam celebrantes, nos ipſos invicem, atque omnem
vitam noſtram Chriſto Dso commendamus iid tbi. Hoc
igitur, cùm ingruente hac neceſſitate cum omni populo fe-
ciſſet iterum in Prædis a æde ſacra ſomno obruitur, & in eo
videt B. Virginem in ſublimi ſolio conſidentem, Cælitum
choro

366 Cursus Annui Diſeurſas rj. H

choro ſtipatam, quæ mox adeſſe Mercurium juſſit Marty-

rem, ut iret ad interficiendum Julianum ſuperbe Chriſtum
& Chriſtianos blasphemantem. Expergefactus 4 ſomno
M. Baſilius redit ad Civitatem, adit S. Mercurij ſepulchrum,

ubi arma illius olim militaria ſuſpenſa erant: ſed dum illa
adeſſe non videt, inquirit apud templi clavigerum, qui

aſſerebat cum juramento veſperi ibi ea adhuc affuiſſe. VIn-

de Baſilius viſioni fidem habuit, & alijs candem aperuit,
qui interim è monte reverſi templum adeunt, & lanceam

ſanguine adhuc madentem conſpiciunt. Inde læti univer-
ſi, qui Julianum interfectum S. Mercurij lanceâ non dubi
tabant. Et die quarto confirmavit gaudium Libanius quæ-

ſtor, qui ab exercitu Juliani redux aſſerebat Julianum in-
terfedtum à milite ſubitò tentorium ejus ingrediente moxq;

evaneſcente. Ità unius morte multorum millium Chriſtiano-

rum vita ſervata eſt, ad B. V. interceſſione m. Hoc ipſum reco-

lens S. Fulberius ſerm. de Nativit. Virg. Sic univerſos affatur.

Veniant igitur ad eam juſti cum S. Baſilio, laudates, ac bene-
dicentes: effectumque celerem ſuis Sanctis dſiderijs poſtu-
lantes ſine dubio conſequentur. iid ille. Plura ejusmodi
afferri poſſent, verùm, ut pateat Patronam noſtram, non
tantùm vitam poſſe conſervare, ſed & dare, atque amiſſam
reddere, ad alia progrediamur. S. Ildephonſi Archiepiſ-

copi Toletani parentes poſt longam multorum annorum

ſterilitatem, DElparæ beneficio filium ſunt adepti, ut ex

Marianna ſeriptore Hiſpano refert Spinellus in Throno DEIc.
356. n. 35. Cûm Blanca Galliæ Regina Sanctiſſima multos
jam annos cum viro vixiſſet, nec ullam prolem ſuſcepiſſet,.

rogavit S. Dominicum Ordinis Prædicatorum Inſtituto-⸗
rem, ut prolem ſibi à DEO impetraret. at vir ſanctus Re-
ginæ ſuaſit, ſi prolem expeteret, ut maximo animi ardore

3

DElparæ pfalterium recitaret, ſed & alios, quotquot boller

uet.
(it
lſtr.
lal
rentea

000 D
unfti

n dan
Uiin
bia De

negne

lenten

ſendo
En I
er,
inti,

Uncan
ue

Abenn

lrt

Uer⸗
000
4 Ulete⸗
Gan

Udn,

. i, o iazg viram cororalem . 46
Virgo etiam vitam corporalem & . 367
d hoc orandum induceret, & Roſarijs diſtributis edo-
In ceret. Quod cùm feciſſet, voti compes facta Ludovicum
edidit, qui deinde Galliæz Rex, ſanctitate & miraculis
. illuſtris, ſanctorum catalogo adſeriptus eſt. ità ex Ferdinan-
nI Zo de Caſtiglie. Spinell. loc. cit. n. 36. S. Alberti Carmelitæ
parentes ſex ſupra viginti annos in ſterilitate vixerant, ſed
D oto Deiparæ Virgini nuncupato prolem nacti ſunt San-
e dam, Albertum. Spinellus l. c. S. Stephani junioris poſtea
Wm martyris præclariſſimi parentes, licét duas haberent filias:
uu cüm tamen maſculà carerent prole, cam per Virginis
Beatiſſimæ patrocinium impetrârunt. Cùm enim aliquan-
6 do in Deiparæ templo Conſtantinopoli oraret ejus Mater
Anna, ad Deiparam hunc in finem; ſomno correpta eſt,
in eéque videre viſa præſtantiſſimæ formæ Dominam ſibi
dicentem: abi, inquit, mulier: eſt enim tibi in utero filius,
quem poſtulſti. ità Spinellus loc. cit. ex S. Joanne Damaſ- H
ceno. Quemadmodum verò vitam naſcituris dedit DEI
Mater, ſic reddidit ijsdem, qui præmaturè ſunt eadem
privati. Refert Liplius B. V. Hallenfſe cap. zI. mulierem
quandam Firminam nomine Anno 142 8. propé Camera-
u cum pucrum mortuum peperiſſe, & pro more Eceleſiæ ex-
Ink tra locum Sacrum ſepultum eſſe. Cùm verò plurimùm
Be affligeretur ex eo, quòd ſinè baptiſmo obijſſet, B. V. Hallen-
e fi, quam annua peregrinatione venerabatur, vota facit,
iteratque ad diem uſque decimum quintum à prolis obitu:
tum verô fidentior, palàm dicere, puerum vivere, ſe id ex

E vifo nockurno, certò cognoviſſe. Quare importunè apud
i malieres ſibi familiares inſtat, ut hortum adeant, terram
6o effodiant, videantque, num ità ſe res habeat. Et ecce

1N. effoſſa humo, poſt tot jam dies inveniunt puerum vividum,
planéque rubentem inſtar roſæ: eum igitur ad Matrem pri-
W müitn, deinde ad vicinam Eccleſiam Sacro fonte tingendum
4 Aa a de-

—

368 Cursus Annui Diſeurſus ViIir

deferunt, ubi in via clara vitæ ſigna edit, dum è naribus ſan-

guinem ſtillat, ex oculis lacrymas, os oculéſque claudit, &
aperit. Hoc ſeptuaginta teſtibus comprobatum. Mem
referi c. 19. de alio, qui natus mortuus, & triduo ſepultus,

matris, quæ illum Deiparæ Hallenſi devoverat, importu-
nitate effoſſus, membrorum motu, atque oris gemitu, vitæ
ſigna dedit: quare baptizatus poſt aliquot horas ex hac

vita in cælum migravit. Calendarium Marianum 3. Augu.

ſti memorat Alexandrum Olivam S. R. E. Cardinalem,

triennem adhuc fuiſſe in fonte ſubmerſum. Mater illum

mortuum ad templum deportat, & aræ B. Virginis impo-

nit, B. Virginem orans, ac devovens, ac donans illi filium:

& ecce puer reviviſcit. Ubi deinde B. Virginis imaginem
conſpicatus eſt, digito in cam intendens ajebat: hæc Do-

mina mihi vitam reddidit. Refert Cantipratanus in libro a-

pum in appendice libri 2. &ödiſcipulus inter miracula de B V.
n. 66. Scholarem puerum, cùm eum MARIE laudes ca-

nentem ferre non poſſent Judæi, ab ijſdem occiſum, & in
vinea clàm ſepultum, ope Matris DEl revixiſſe: quo mira-
culo multi Judæorum converſi ſunt. Ramirus flilias ſuas,

nè in Saracenorum poteſtatem veniant, ipſe obtruncat an-
te prælium; poſtea victor rediens vivas reperit ope B. Virgi-

nis. Pexenfelder in Concionator: hiſtor. 57. De alijs à B.
Virgine reſuſcitatis vide Nadaſi in Eremo divini amoris. Si⸗

Folt
unnn
i ca
y,

lihera

ecer

Poea,

ono

ngu
erbas

kinhe

mile recentius factum nempe 1640. habet diurnum maria-

num. 7. Junij. Complura hujuſmodi exempla adduci poſ-

ſent, eorum, qui vitàâ varijs caſibus privati, ope Virginis 4
revixerunt. Sed hæc ſatis ſupérque comprobant Mariam

vitam eſſe multorum viventium, novam Matrem Evam,
quæ tot mortalibus vitam conſervavit, aut reddidit. Quis
novit, à quot vitæ periculis, à quot caſibus patrocinio illius
erepti ſumus nos, in infantia, in pueritia, atque in ætate

Maria in Cbriſto multiplicem dulced- &c. 369
adulta. Quapropter æqquum eſt, ut non ſolàùm illi debitas

Hi SS 1;
reponamus gratias, ſed etiam impoſterum nos illi commen-

demus in domo, & foris, in exitu & reditu, neſcimus enim
ubi caſus fatalis nos maneat aliquis. Aſt illa Lignum vitæ
yr his, 47ui apprebenderint cam. Lignum vitæ eſt his, ait
FlE. Richay dus à J. Laurentio Git. 12. de landib. Virg. Jui appte-
“M henderunt eam, quaſi duplici manu bonæ operationis, ut

pro ca, id eſt pro amore ejus ſe exerceant in bonis operibus
rn ad honorem DEI, & proximi exemplum. Et qui tenuerit
eam quaſi duobus brachijs reverentiæ, & ſervitij, ut in
*“V duobus his perſeveret, & nunquam dimittat eam: beatus
ir hic in ſpe, & in futuro in re, hæc ille.
SZ

PDlISCIIRSIIS VIII

I

Super illud verbulum: dalcedo.
39 Spiritus meus ſuper mel dulcis, & hæreditas mea
ſauper mel, & favum Eccleſiaſtici 24. v. 27.
37 Uantumvis venerandum nomen Reginæ, non me- Maria in
en ß diocrem incutere habet reverentiam ac pavorem, Chriſto
ℳ Ccum titulus ſit Majeſtatis, ſuper omnem Majeſtatem crea- n e
n tam ſuſpiciendæ; ad filialem tamen, & fiduciæ plenum dinem no-
e affectum invitat alter, qui ſequitur in afſumpta Antiphona bis attulit,
eſin ſalve kegina, dum AMater miſericordiæ appellatur. Quid
U enim amabilius Matre? quid peccatoribus, quales nos om-
nbe nes ſumus, miſericordiâà dulciùs & gratius? Nos quidem

6n ſervuli tui, verba ſunt melliflui Bernardi ſerm. g. de aſſumpt.
OH Virginem alloquentis. Tibi congaudemus in virtutibus
6 4* Aaa 2 cæte-

370 Cursus Annui Diſeurfus VIII.
cCæteris, ſed in hoc potiùs nobis ipſis. Laudamus Virgini⸗
tatem, miramur humilitatem, ſed miſericordia mileris
ſapit dulciùs, miſericordiam amplectimur chariùs, recor-
damur ſæpiùs, crebriùs invocamus: hæc eſt enim, quæ

totius mundi reparationem obtinuit; ſalutem omniam im-

petravit. iid ille. Rem ità ſe habere comprobat Eccleſia,
dum in ſubſequentibus adjicit. Vita, dulcede: ſicut enim
vita noſtra eſt MARIA, quia nobis genuit Chriſtum, qui
eſt via, veritas & vita; ſic eſt dulcedo noſtra, quia cun-

dem generavit, qui eſt dulciſſimus fructus ventris illius:
quippe qui eſt cauſa cauſæ, eſt cauſa cauſati juxta Philoſo-
phos. Annon enim arbori adſcribendus fructus? & ſi
hic dulcis ſit, arbori imputandum? præſertim cùm æterna
veritas atteſtetur. Matth. 7. ex fructibus eorum cognoſcetis

eos: cùm igitur filius DEl fructus ventris illius ſit dulciſ-

ſimus ſuper omne mel, & favum, quis inficiabitur ipſam
quoque Virginem non eſſe dulcifſwſimam? Patres noſtri
Adam & Eva comederunt uvam acerbam, & dentes filie-

rum etiamnum obſtupeſcunt. At botrum dulciffimum,
boitrum Cypri protulit Patrona noſtra, unde piæ animæ ad

delicias reficiuntur, ut dicere queant: ſab umbra illius,

quem deſideraveram., ſedi: & frultus ejus dulcis gattari mer

Cant. 2. v. 3. Teſtem huc advoco Angelum, qui, ubi fru-

us hic enatus fuerat, ad Paſtores locutus eſt Luc. 2. v. 10.

ecte euim evangelizo vobis gaudium magnam, quod eris omni

populo, quia natus eſt vobis hodie Salvater Chriſtus Dominas
in Civitate David; Vobis evangelizo, qui propter Adami
peccatum captivi eſtis diaboli, ægri, & infirmi ad facien-
dum bonum, triſtes & afflicti propter reatum culpæ & pæ-
næ, denique indigni omni gratiàâ licèt indigi, vobis in-
quam evangelizo gaudium magnum, quia natus eſt vobis
Salvator. At quis cum nobis protulit? Firga de radice Jeſſe,
hunc

u
vx
liV
ce
El
4
rat
Upen
lie
atin
iernu
Ebbont
unt
Il,⸗
l n
Mndi
Ulcren
Mermn
ur
lin)
leſeltr
oq
Alier
intu
Mipfun
fen
cnn
4 ulile
hnu
Aunl

Maria in Chriſto multiplicem dulced. Esc. 371
hunc nobis & florem, fructum progerminavit. De qua
S mmellifluus Bernardus ait : homil. 2. ſapermiſſus. Omnibus
u. milericordiæ ſinum aperit, ut de plenitudine ejus accipiant
n4 univerfi, captivus redemptionem, æger curationem, tri-
m ſtis conſolationem, peccator veniam, juſtus gratiam, An-
ü gelus (Evangelizans) lætitiam. haæc ille. Et D. Antoninus
u6 Part. 4. tit. 1 5. c. 17. 9. z dum miſericordiam DElparæ ce-
lebrat, ait: Maximum etiam effectum miſericordiæ nobis

11 impendit, quia nobis miſeris, & captivis, & mendicis de-
6 dit filium ſuum DEUM: captivis in pretium, famelicis in

viaticum, laborantibus in præmium, infirmis in medica-

Imentum: & cum ipſo dedit nobis regnum cæ lorum, & om-
nm nc bonum. Iid ile. Quidni hac remediorum ubertate con-
e ſiderata, lætitià & voluptatis dulcedine perfundantur uni⸗
i Verſi 2 & ſi dixit olim Salomnon Eccl. z. inveni amarioren
iuß⸗ morte malierem . qued S. Hieronymus in hunc locum de
H Eva dictum exiſtimat : quidni nos dicamus: invenimus
b mulierem vit dulciorem, quæ lignum vitæ & ſalutis nobis
im progerminavit. Unde recté D. Ephrem oras. de Laadib.
trt DElpare ipſlam fontem gratiæ, & totius conſolationis in- Eadem has
us digitat B. Petrus Damiani ſerm. z. de annunt. hæceſt inquit, bentur in
qux veſtris affectibus ſuaviter induleeſcit, quia magna mul-üne ope-
1ℳ 1 . . .. . XI2 1.:. trtum D. Ber-
titudo dulcedinis ejus: in hujus utero Majeſtasaltiſſimi mi. nardi ſer-
„„ rabiliter liquefacta, ſicut adipe & pinguedine replevit ter. 2. de Nati-
in ras, infudit cælos, inferna reſperſit. Hic exinanivit ſe-vit. Dom.
1hen metipſum excelſus, & immenſus, menſuram bonam, &

confertam, & coagitatam mittens in ſinum noſtrum, &
4 infrd: hic locum voluptatis uterum MARI intelligo, in

i quo cumulavit omnes delicias deliciarum Dominus. hac-
tchus ille. Inter revelationes & Brigitiæ factas in Angelico
14e ſermane c. 7. habetur hiſce: ſicut Angeli in cælo ex hoc læ-
6

6 tabantur, quòd te, Mater DEl, ante mundi conſtitutio-
4 Aaa 3 nem

372 Cursus Annui Diſcurſas VIII
nem naſcituram, præviderunt; ità & Adam ex præſcien-
tia tuæ Nativitatis magnum gaudium, & exultationem ha-

bebat. Etc. £. Creditur quoque Abraham de hac futura
filia magis, quàm de Iſaac filio ſuo exultâſſe, atque majori
charitate ipſam, quàm Iſaac filium ſuum dilexiſſe: & in
Irà: præſcius itaque Abraham, hanc Virginem, quæ DEUM
pareret, de generatione ſua debere procedere, plus de ipſa
conſolatus eſt, quàm de omnibus filijs & filiabus ſuæ ſtirpis,

ità ibi. Porrò Adamum in ſpiritu Matrem DElI prævidifſſe

abundè teſtantur verba illa ad ſerpentem dicta Geneſj. 2 v.

1 5. inimicitias ponam inter te, & mulierem, & ſemen tuum,
& ſemen illius; tunc enim intellexit Redemptorem ſuum
ex muliere naſciturum, quæ caput ſerpentis eſſet contritu-

ra. Similiter ambigendum non eſt, eandem prænoviſſe
Abrahamum, de eo enim teſtatur ipſa veritas Joann, 5. v.

56. Pater veſter exaltavit, at videret diem meum incarna-

tionis & Nativitatis: vidit, nimirum in ſpiritu, & gavi-
ſus eſt. Quèòd ſi incarnandum DEl filium ex ſtirpe ſua præ-

novit, utique prænovit & Matrem; ex qua carnem ſume-
ret. Exinde ergo vidit, & gaviſus eſt, non tantùm Abra-

ham, ſed & Adam, cæterique Patriarchzæz. De Prophe-
tis in eodem ſermone Angelico habetur c. 9. ſicut Prophetæ ab

hoc ſole inereato, & omnia creante, in verbis & operibus
confortationem adepti ſunt, ità & DEUS per hanc præ-
ſcientiam, quâ ſciebat hanc ſtellam, ſeilicet Mariam eſſe
creandam, in ipſorum tribulationibus, magnam conſola-

tionem acceperunt. ità ibi. Ipſam enim futuram noverant,
per quam Parentum noſtrorum ſcelus expiaretur, & ſalus
mundi repararetur. Unde ſicut Patres ante diluvium de

Noẽë gaviſi ſunt dicentes. Geneſ. 5. v. 29. iſte conſolabitar

nos ab operibus, & laboribas manuum noſtrarum, in terra,
cui maledixit Dominns: ità univerſi Patriarchæ, & Prophe-

& „

1,4
ubu
Eenedl
ll
Eebor
(iarer
enit
, H
mb,
ENI?
Mie.
Un Pre
u
bſe
ile
(il
ain
limr⸗
P“ ne i
hlp
ui
fnp
uͤli
noſte
inne
tal
. ugutt
6iheen
ren

ANi

,lon
I

ni tm poſt tenebras gratior lux eſt, ſerenitas poſt tempeſta-

enoſi⸗
I N
iene
6l

elu⸗

en i.
ANA
tH

dpker⸗

els .
ned.

tium t!

6

Maria in Cbriſßo muliiplicem dulced ésc 373

tæ, & juſti dicebant intra ſe: iſta conſolabitur nos ab iniqui-

tatibus manuum noſtra in terra ſui virginei corporis, cui
benedixit vominus. Etenim ut loquitur ö. Anſelmus de

Excell. E. c. 9. Pura ſanctitas, & ſanctiſſima puritas pijſſimi
pectoris ejus, omem omnis puræ creaturæ puritatem., ſan-

ctitatémque tranſcendens, incomparabili puritate hoc Pro-

meruit, ut reparati orbis Reparatrix digniſſima fieret. ita
ie. Hoc igitur, dum in Virgine adimpletum eſt, quanta,
amabò, gaudiorum dulcedo in omnium mentibus redun-
davit ? Bonum inſolitum, ait Caſſzoegorus lib. z. ariar.

epiſt. 20. plus amatur & ſequenti gaudio confert dulcedi-

nlo⸗

oren
Al

Pwtan:

0ℳ
1590

,

nem præ miſsâ triſtitiàa., Et D. hryſologus ſerm. 84. Quan-

tis obſcura, tantùm eſt asceptius gaudium poſt mærorem.

itd ille. Crediderimm ſanè exultâſſe omnes, & tripudiâſſe
verbis illis, quibus utitur Eccleſia in reſponſorio ſecundo offiej
Nanivitatis Domini: bodie nobiu de cælo pax vera deſcen dit;
bodie per totum mundam melliflui facti ſuni cæli: hodie illaxit

nobis dies 7edemptionis novæ, reparationis antiquæ, felicitatis
aternæ, ità ibi. Bxinde D. Auguſtinus. ſerm. 100. de temp.
ipſam vocat terram promiſſionis, utpote per Prophetas
promiſſam, de qua duo illi pendentem uvam detulerunt in

ligno ſuſpenſam, uva enim illa Chriſtum DEUM figura-

vit. isd ille. Et Bernardus ſerm. 3. ſuper ſalve Regina: ipſa
eſt terra promiſſionis lacte, & melle manans itd ile. Cùm
verò filius hujus Virginis non tantùm voluerit eſſe Redem-

ptor noſter; ſed & frater noſter, quanta inde lætitiæ dul-

cedo in nos effunditur! 1 digni non eramus in ſervos cæleſtis

Patris aſſumi, & ecce in filios adoptamur per Chriſtum:

quot quot enim receperunt eum, dedit eis poteſtatem filios DEI

fferi Joann. I. non confunditur Fratres eos vocare dicens: nun-
tiabo nomen tuum fratribus meis ait Paulus Hebr. 2. v. I2, per

illius

374 Cursus Annui Diſcurſus V. 111

illius enim gratiam, divinæ ſimus conſortes naturæ, hæredes

DEI, cohæredes autem Chriſti. O quàm ſublimis naturæ

noſtræ exaltatio, quæ digna fuerar inferni ignibus exuri
cum Angelis apoſtatis, nunc gloria filiorum DEI triumphat.

Et quis in tantum dignitatis gradum nos extulit: audiatur

mellifluus Bernardus ſerm. de aquæ ductau: an trepidas ad

Chriſtum accedere? frater tuus eſt, & caro tua, hune
tibi fratrem MARIA dedit. ſie ille. Quèòd, inquir Anſel-
mus de excell. Virg. c. g. tantum patrem, & tantum fratrem
fortiti ſumus utique B. M A RI Æ adſcribere debemus, cu-
jus integerrima, & benedicta fæcunditate in tantam digni-
tatem ſurreximus. itd ille. Quapropter D. Bonaventura in

Heculo Virg. c. 5. MARIA non fſolùm eſt Mater Chriſti ſin=
gularis, ſed etiam Mater omnium fidelium univerſalis: un-

de D. Ambroſius ait: ſi Chriſtus eſt credentium frater, cur

non iplia, quæ genuit Chriſtum, eredentium fit Mater. Eja

chariſſimi, omnes nunc gaudeamus, nunc omnes gaudendo

dicamus: benedictus frater, per quem MARIA eſt noſtra
Mater, & benedicta Mater, per quam Chriſtus eſt noſter
frater. ità Bonav, Sed necqum hic finis maternæ dulce-
dinis: illa enim tanquam Mater filijs duleiſſimam quoque
eſcam provicdit, quando eum genuit, qui ſe naſcens dedit in
gSocium conv ſcens in ultima cæna in edulium. De carne Ma-

riæ, verba ſant D Auguſtini in pſ. 95. carnem accepit, &

ipſam carnem Mariæ nobis manducandam ad ſalutem de-

dit. isà ⸗lNe. Habemus ergo per illam panem Angelorum,
manna dulciſſimum in Sacratiſſimo Euchariſtiæ Sacramen-

to de quo ſapient. 16. V. 21. Angelorum eſci nuiriviſti
populum tuum, & paratum panem de calo præſtitiſti illis ſinè
labore omne delettamentum in ſe habentem: ſubſtantia enim
za, dalcedinem tmam, quam in filios habes, oſtendebat, &
deſerviens aninsenujuſque voluntati, ad quod volebat rarzen
. tebatut.

Mnn
We
ℳ
cotul

(oer,

Leke
he,
Iaau
Ugrato

Pll

hils,

Enens,
Cekli
miaen

Umone
CNu

lt

e ſegn
Utilch,

ence

Ublain
In
Leickin
Upncdio

Un lbe
inhent

nlinen

1eli
nt
Grti
n.
udir
hilt
1, e
fire
Ung,*
nifi
Noi
iit
ae

et,d

luel

niet

e

ne r .

n

N

unb

en
H
G

n,

NH

6N

titd

9l

1

N

4

—

Maria in Chriſto multiplicem dulced. E&c. 3275
tebatur. itd ibi. Hinc D. Bonaventura in Litanif, B. Virgint
candem vocat, deliciarum DEi dapiferam. Damaſeenus orat.
1. de Nativit. vineam uberrimam, quæ uvam ſuaviſſimam
protulit, nectar mortalibus fundentei in vitam æternam.

§S. Germanus orat. in Natiwv. Virg. urnam, Chriſtum manna

cæ leſte producentem, & incorruptum univerſitatis cibum.

Salve, inquit Andr. Cretenſ. ſerm. in Angelicam ſaluiat.

urna aurea, quæ eum fers, qui dulce manna reddit, & mel
ingrato Iſraëli elicuit. ita ili. Quin potiùs verba ſunt F.
Ambreſej in pf. 21. ipſam Mariam manna dixerim;, quia eſt
ſubtilis, & ſplendida, ſuavis, & Virgo, quæ velut cælitus
veniens, cunctis Eccleſiarum populis cibum dulciorem mel-
le defluxit, quem qui edere, aut manducare neglexerit, vi-
tam in ſemetipſo habere non poterit, ſicut ipſe Dominus
ait: niſi quis man duacaverit carnem meam S&., Hinc audia-

mus monentem Patriarcham Venetum §& Laurentium Juſti-
nianum ſerm. de Nativit. Virg. hoc manna quod in utero

MARIX repoſitum, tibique expoſitum, atque appoſitum
eſt, frequenter utere ad ſalutem. Uteri hujus venerare pu-
dicitiam, & arcæ hujus myſticæ gratiam contemplare, quæ
tale excepit munus, talémque genuit prolem, quæ te cor-
poris ſui mannà reficeret, inebriaret cruore, paſſione redi-
meret, morte ſalvaret ? hac ille. Quodſi hæc ex Virgine &
per Virginem beneficia dulciſſima habemus, annôn ipſa
fons & radix dulcedinis rece appellabitur: annén arbor
dulciſſima? & ipſa dulcedo, quæ dulciſũmum, gratiſſimum,
& gaudioſiſſimum fructum nobis attulit? Et verò demus

illam habere à filio quidquid habet, & quidquid poteſt, an-

nén ſicut ab illo plenitudinem habet gratiarum, ſic & ple-
nitudinem dulcedinis: in ipſius utero per menſes novem
hoſpitatus JESUS, dulcedo ineffabilis, ac poſtmodum ip-
ſins ulnis, ipſius oſculis fotus, ipſius diuturno conſortio enu-
Bb b tritus,

376 Cursus Annui Diſcurſus VIII.
tritus, & non reliquerit in ea dulcoris ſfui veſtigia? quis
credat? quò ſemel eſt imbuta recens ſervabit odorem teſta
diu: quo ſemel eſt imbuta murice lana ſervabit colorem
perpetim: nec homo tantùm & animantes, & feræ veſtigij

ſui odorem relinquunt poſt ſe: ignis verò etiam ferri ſub-
ſtantiam in ſeſe transmutat: & nihil dulooris attraxerit Ma-

ter à dalciſſimo filio? non ſit penitus in ipſam dulcedinem
transformata? ſit minoris virtutis potentia increata, quàm
creata? MemoriaJoſiæ, inquit Sacer ſcriptor Eccli za. v. 1.
in compoſitionem odoru, facta opus pigmentarij, in omni ore,
quaſi mel indulcabitur ejus memoria, & aut muſica in convivio
vini. Si memoria Joſiæ tam dulcis, quidni MARIÆα? Spi-
ritus enim meus, ait ipſa Eccli 24. v. 27. ſuper mel duleuù, &
hæreditas mea ſuper mel & favum: memoria mea in generatio-
ves ſæculorum. Quod cùm illi appropriâſſet B Petrus Da-
miani ſerm. de Annuni. ſubdit: hæc eſt, quæ veſtris affecti.

bus ſuaviter indulceſcit, in qua dulcis Dominus cum omni
ſua dulcedine requievit. ità ille. Ea propter S. Joannes Da-

maſcenus orat. I. de dormit. B. Virg. ità ipſam alloquitur:
ſuſficit certè ijs, qui tui memoriam piè uſurpant, pretioſiſſi.
mum memoriæ tuæ donum, quippe quæ ejusmodi lætitiam
pariat, quam nullus eripere poſſit: quànam enim volupta-
te, quibus bonis non impletur, qui mentem ſuam ſanctiſſi.

mæ memoriæ promptuarium efficit? hæc ile. O magna, in-.

quit S. Bonaveniura in ſpeculo Virg c. 8. pia! multùm lau-
dabilis Virgo MARIA! tu nec nominari potes, quin accen-
das, nec cogitari quidem, quin recrees affectus diligentium
te; tu nunquam ſinè dulcedine divinitus tibi inſita piæ me-
moriæ portas ingrederis. Hæc Boenaventura ex S. Bernardo.
Comprobat hoc experientiâ ſuâ B. Hermannus, qui fre-
quenter ad nomen MARIÆ½ humi ſe proſternebat, sicque

proſtratus diutiùs jacebat: cauſam rogatus reponebat: quo-
4 ties

8

4
.
unl
tir
leker
loban

Eam

um
Uman
Aum
i⸗ &
Ui cui

ine

ntoti

peo
Leconl.

korsd

line

luexen
INbd
. .
eleen

lace

enins.

ſes
leinte

(lnetet
. Rnt Ml
uln

nlenne

len

Maria in Chriſto multiplicem dulced, 6zc. 377
u ties ad nomen Sacræ Virginis humi me abjicio, odor omni-
nm um florum, & aromatum tantd ſuavitatis copiâ, à terra in-
n fluit in nares meas, ut ſemper illic hærere vellem, ſi liceret.
E Roefert Cæſarius Heiſterbachenſis lib. 7. wiraculor. c. o. Ma-
h tronam nobilem & piam Marſilio, in Tuſcia quondam
I Epiſcopo, ſed tunc temporis Coloniæ juxta S. Severini Ec-
n cleſiam incluſo hominumque conſuetudinem & alloquia
4 paruùm neceſſaria declinanti, faſſam eſſe, nunquam ſe ſua-
„ℳ viſſimum MARI nomen pronuntiare, quin animus, &
palatum ſuum ineffabili dulcedine afficeretur. Mirari Mar-
ſilius, & gratiæ favorisque adeo ſingularis cauſam percon-
tari: cui Matrona hæc verba reddidit. Singulis in honore
ejus (intelligebat B. Virginem) quinquaginta Ave MARIA
cum totidem venijs, (inclinationes ſeu genuflexiones ſunt
u Religioſorum, ſatisfactionis vel pænitentiæ causâ factæ) di-
NAι , cere conſuevi, per quæ tantam dulcedinem merui, ut om-
mne nis oris ſaliva, orationis tempore, in mel videatur converſa.
Quod intelligens Marſilius, paris ſaporis percupidus, & ipſe
gin illius exemplo Roſarium eodem modo recitare exorſus, poſt
u ſex hebdomadas eam in labijs & lingua, dum ſalutationem
m Angelicam recitaret, experiri cæpit voluptarem, quæ mel-
i lis dulcedinem longè ſuperaret. Idem cuidam Religioſo
I Ciſtercienſi uſu eveniſſe tradit loc. cit. Cæſarius. S. Vin-
“ centius Ferrerius ⁶D. Dominici familia Marianus Cultor,
h qͤuoties unum é ſuis de MARI& laudibus ad populum di-
xiſſe intelligebat, adeò lætabatur, ut præ lætitia in lacrymas

. deſflueret. O quanta jucunditas cordis mei, ex laude pro-
veynit Matris DEI, inquit alicubi S. Auguſtinus, amanti enim
non ſolùm dulce, & volupe eſt loqui amato;, ſed etiam per
tranſennam audire. Nos audiamus, & ſequamur S. Ger-
1

manum, Patrjarcham Conſtantinopolitanum orat. de Virgine.
. Quemadmodum continua reſpiratio, non ſolùm eſt ſignum
— Bb b 2 zis,

4

378 Cuareus Annui Diſeurſos IX.

vitæ, ſed etiam cauſa; ſic Sanctiſſimum MARI nomen,

uod in ore DEtſervorum aſſiduè verſatur, ſimul argumen-

tum eſt, quòd verâ vità vivant, ſimul eriam hanc ipfam eſſi-

cit, & conſervat, omnémque lætitiam & opem ad omnia

impartitur. Hoc i igitur cunctis præſtat, „qui modò verè vi.

vunt. ità ile. Ah utinam multi verâà vitâ gratiæ viverent,

ut experirentur Mariani nominis & Marianæ devotionis
dulcedinem! quàm averſarentur ſordidas carnis & mundi
voluptates. Quoniam verò ſunt non Pauci qui has potius,

quàm illam ſectantur, ideò indignos eâ ſe faciunt. Unde

benè notandum illud, quod habetur in revelationibus S. Bri-
gitiæ lib. 1. c. 5, 8. Cùm Virgo Mater rogâſſet Chriſtum
hiſce: rogo te fili mi, ut, quia tu fuiſti mihi dulciſſimus,
alij participes fiant meæ dulcedinis: cui reſpondiſſe ſeribi-
tur Chriſtus in hunc modum: Benedicta ſis tu Chariſſima

Mater: verba tua ſunt dulcia, & charitate plena: ideo qui-

cunque de dulcedine tua in os ſuum receperit, & perfecte
nunei

tenuerit, proficiet ei: qui autem receperit, & rcjcccrit,
tantò majus ſupplicium habebit. itdà ibi.

20) Ee de r h is i, ds Asagi i i ir H i , Fe⸗ lee
D I 85 C U RSUS IX.

Super idem verbulum Dalkeda.

Tu oeri⸗ Jeruſalem, tis lætitia HPael, tu bonanf.

centis populi noſtri. udith. 15. v. 10.

Oſtquam Judith heroina devicto, ac detruncaro Hlo-

loferne Aſſyriorum duce, Bethuliam obſidione, ac Ju-
dæam reliquam cum Hieroſolyma terrore liberâſſet, glo⸗

riosé

.

e
1
an

uite

i.
nonie
in,
iülnc
Ulirten
A
Ulltur
uminlel

ürean
Winley;

141 de r.

n lt dit

r Mul
ir Unech
her
(an
uunn
uri
2 Euieth
ori
D
gianm

ANAn
loee
ecc
E
e

e

nl. N
let
ehg.
AAe
1 1,H
Lleſch.

wen:
obe⸗ 44
lan

B. Virge dulcedo beatorum, tam éc. 379
riose eidem trium phatrici acc lamatum pro victoria eſt: Ju-
diihy I 5. . 10. Tugioria Jeruſalem ta latitia Iſraël, tu hono-
rißcentia populi noſiri. Sic applauſit Joachim ſummus,
Pontifex, ſic Presbyteri univerſi, qui Hieroſolymàâ advene-
rant. Quid cenſuiſſent hic noſtrates hæretici, ſi affuiſſent?
nunqui id Gbilàflent honori divino dettactum eſle pluri-
mùm, dum omnis gloria, & honor uni fæminæ attribuitur:
ubi illud iſaiæ g2. v. 8. gloriam meam alteri non dabo? ubi

Paaulinum illad 1. Timeth. 1. v. 17. Soli DEzo honor & glo-

ria? Aſt nihilobſtrepunt illi, dum una Judith honoratur &
extollitur, Marianis ſolům laudibus & gloriæ invident, Ma-
riam iuſectantur, ut ſe de ſerpentino ſemine Pprocreates, re-
ipſa fateantur: prædictum enim eſt Geneſ. 3. inimicitias po-

nam inter te, & malitrem, & ſemen tuum & ſemen illius: at

quo effectu? ſequitur: inſ conterei caput taum. Stabit igi-
tur & perſtabit gloria M ARIA, ut de ea rediſſimè dici que-
at: T2 gloria eruſalem, Tu ætitia Iſrazl, Iu honorificentia
popali noſtri. Et quidem gloria eſt cæleſtis Jer uſalem: : quo-
niam ut ait D. Bonaventura in ſpeculo Virg c. 6. Glorioſum
gloriæ MARI privilegium eſt, quèòd quidquid poſt DEuIM.
pulchrius quidquid dulcius, quidquid jucundius in gloria
eſt, hoc MAIRA, hoc in MARIA, hoc per MARIAM eſt.
Glorioſumn omnino gloriæ MARIX privilegium eſt, quod
pot DEuM major gloria noſtra, majus noſtrum gaudium de
MARIA eſt. itd ibi. Et c. 7. ait præter aſſumptam à à verbo
naturam, nullum eſt opus, nulla creatura, in qua tanta di-
vinæ gloriæ materia teluceat, ſicut in MARIA. hac ille. Ecce
quâm verùm, quòd gloria cæ! leſtis Jeruſalem ſit MARIAut
quæ gloriam ſuper omnem gloriam beatorum poſſideat.
Quodſi cuipiam creditu fit difſicile, recogitet ſupereminen-
tem Maternitatis divinæ dignitatem, & ſupereffluentem
gratiarum & meritorum ubertat em: quæ enim poſt verbi
Bb b z huma-

380 Cursus Annui Diſ⸗ urſas X.

humanitatem major dignitas, quàâm Matris DEIe quis am-

pliorem gratiarum plenitudinem, virtutum decorem, me-
ritorum apparatum afſecutus, quàm Mater DEI? cui igirur

major competit gloria, quàm MARIE : ſicut incompara-
Petit g J P

bile eſt, quod geſſit, ſunt verba S. Idephonſi ſer. 2. de aſſumpt.

& ineffabile donum (nempe maternitatis) quod percepit;
ita inæſtimabile atque incomprehenſibile Ppræmium, & glo-
ria;: non dico inter cæteras Sacras Virgines, verùm etiam
ultra omnes Sanctos, quod promeruit. ita Udephonſur. Et
D. Bonaventura in ſpec. 4. 2. MARIX DEus præpara vit mag-
nam gloriam in cælo, ut ſicut fuit grandis in merito, ità eti-

am eſſet grandis in præmio. itd ille. Libet etiam mellifluum
audire Doctorem, ità enim ille., ſer. 1. de MWſumpt. dilſerit:
quantum gratiæ in terris adepta eſt præ cæteris, tantum &
4

in cæ lis obtinet gloriæ ſingularis. Quodſi oculus non vidit,
nec auris audivit, nec in cor hominis aſcenderunt, quæ

præparavit DEus diligentibus ſe; quod præparavit gignenti M
ſe, & quod omnibus eſt certum, diligenti præ omnibus quis

eloquatur? hac ille. Hinc D. Bernardinus ſenenſ. audet dice-
re iom. 1. ſer. 61. art. 3. c. 3. Hæc Virgo plus beatiſſimæ Tri-
nitatis diligit gloriam, cupit, ſentit, & fruitur, quàm om-
nis alia creatura ſimul ſumpta ſic ille. Atque hinc fortaſſis
illa Angelorum admiratio, dum intuerentur illius animam

delitijs affluentem rectà cælum betere; hactenus enim nihil
ſimile in puro homine viderant. Quæ eſt iſta, inquiunt Cant.

5. v. 5. quæ aſcendit de deſerto, diliigi affluens, innixa ſuper
dilectum ſuum. Quanta eſt hæc (ſic commentatur S. Bernar-
dus ſer, z. de aſſumpt.) & unde ei aſcendenti, utique de de-
ſerto, affluentia tanta deliciarum? nec enim pares inveni-
untur delitiæ vel in nobis quos in Civitate Domini lætifi-
cat fluminis impetus, qui à vultu gloriæ, voluptatis gloriâ
potamur. Quæ eſt iſta, quæ de ſubſole, ubi nihil eſt, ni‚ũ
labor,

lo
ler
erbi
left
lli,
i4
li
untiel
cri
eckzn
Umus
cid
lnt,
io,,
, ſi
umnutn
ile.
nlt
Ulnn
nn
nt
mingrit
ldint
liſcan
Mmul
ncorn
Cnnmne
erit:

IS.

elcti
ei
in.
zins.
elken
i
urt

ortd

,
ee⸗
Cbuci
leci
or!

Si

— ☛

Nc

1Sante

eind
,
inig

ide

10

ſetn

G
hir
4

s

4

n.

gin “

B. Virgo dulcedo beatorum, tam éc. 381
labor, & dolor, afflictio ſpiritûs, delicijs ſpirirualibus af-
fluens. ità ile. Sicut autem delitiarum dulcedinem hiſce
verbis indicare nobis voluerunt beatiſſimi ſpiritus, ſic glo-

tiæ fulgorem verbis illis Cans. 6. v. 9. quæ eſt iſta, quæ pro-

greditur, quaſi aurora conſargens, pulthra ut luna electa at
ſol. Scimus auroram fuiſſe Mariam in Nativitate, tum
quia Aurea fuit ipſius Nativitatis hora ſine nube peccati ori-
ginalis, tum quia bonum diem, diem inquam ſalutis præ-
nuntiabat. Lunam plenam in conceptione fili) DEl fuiſſe pa-

tet, quia ſole juſtitiæ, ſeu DEO plena erat: in aſlumptione
electa ut ſol, qui hoc? quæ afſimilationis ratio? dicat pien-

tiſſi mus Cardinalis Petrus Damiani ſerm. de Nativit, Virg.
ſol lucidiùs incandeſcens, ità ſiderum, & lunæ rapit poſitionẽ,
ut ſint, quaſi non ſint, & videri non poſſint: ſimiliter &
Virgo, veri prævia luminis, in illa inaccefſibili luce perlu-
cens, ſic utrorumque ſpirituum hebetat dignitatem, ut in
comparatione Virginis, nec poſſint, nec debeant apparere?
ità ille. Et ſermon: de aſſumpt. ait: ſicut ſol ſolus orbem illu-

minat, ſie hæc ſola ſolidiori lamine, & Angelos & homines

illuſtrat. hæc ille. Nec alia mens eſt D. Bernardini ſenenſir.
dum tom. 1. ſerm. 61. art. z c. 3. ait: tantum differt gloria
Virginis à gloria aliorum beatorum, quantum ſol à cæteris

luminaribus cæli: & quodammodo ſicut cætera luminaria

irradiantur à ſole, ſic tota eæleſtis curia àâ glorioſa Virgine
lætificatur & decoratur, itd ille. Et tom. 3. ſerm. 3. de nomi-
ne MARIM!: electa cenſetur ut ſol, ad irradiandam to-
tam multitudinem ſpirituum beatorum. Sic ille. Quod ip-

fum comprobat D. Bonaventura dum in ſpec. Virg. c. 3. ipſi

accommodat illud Eccleſ. 42. v. 16. ſol illuminans per omnia
veſpexis: opus Domini, inquit, ex cellentiſſimum eſt MA-
RIA: hoc opus ſicut plenum fuit gratià Domini in mundo,

ſie plenum eſt gloria Domini in cælo: ſic ergo illuminans

MA-

3982 Caursus Annui Diſcurſas 1X.

MARIA in gloria ſua rutilans per omnia reſpicit, quia per

omnes Angelos, & per omnes Sanctos gloriæ ſuæ illumina-

tionem extendit. ita ie. Hinc D. Ildephenſus MARIAM in

cælum aſcendentem, veluti alterum ſolem procedentem

contemplatur dum ſerm. 2ꝛ. de aſſampt. ait: hæc feſtivitas

Virginis præcipua & venerabilis nobis, ſed venerabilior in
cæ lis eſt Angelis, & Sanctis omnibus: quorum lætitia & gau-
dium procul dubio in hujus diei adimpletur exultatione,

tatis, ità ille. Eundem gloriæ fulgorem aſſumptioni tribuit

D. Aunſelmus de excellentia Virg. c. 5. dum inquit: dies aſ-

fumptionis non ſolùm te Domina ineffabiliter ſublimavit,
ſed cælum ipſum, quo penetrâſti, nec non cuncta, quæ in
eo ſunt, novâà, & in effabili gloria decoravit. Sic ille. Nam-
que ut ait D. Bernardus ſer. 1. de aſſumpt. M ARIE. præſen-
tiâ totus illuſtratur orbis, adeò, ut & ipfſa cæleſtis patria
clariùs rutilet Virgineæ lampadis irradiata fulgore. i1à Bern-
ardus. At quorſum hæc? nimirum ut intelligamus Ma-
riam in cælo, non tantùm eſie gloriam ſupernæ civitatis Je-
ruſalem, ſed & lætitiam Iſraël, id eſt omnium videntium
DEUM, hoc enim Iſraël D. Hieronymo ſignificat, in in-
terpretationibus Hæbræorum nominum. Etenim quem-
admodum ſol non ſolàùm ſibi ſua luce glorioſus eſt, ſed ea-
dem quoque reficit, & exhilarat omnia, quæ illuſtrat: ità
Virgo glorioſa lumine ſuæ gloriæ non ſolm fſibi illuſtris,

ſed omnibus ſupernis civibus gaudioſa & hilaris: ſicut læa-
antium omniun habitatio eſt in te pſ. 86. v. 7. Quemadmo-

dum enim dulce lumen, & delectabile eſt oculis videre ſolen
urs ait Salomon Eccleſ. 11. v. 7. ità dulce & delectabile eſt
beatis gloriam Virginis intueri, ut eam lætitiam ſanctorum
recté appellaverit Ephrem ſyras orat. de laudib. Virg. Habent
quidem Cælites eſſentiale gaudium ex viſione DEI, boni

Mi⸗
uine
udS
rom

esh

t

00,
40⁵0
quando B DEl Genitrix olarior ſole refulſit in chrono clari-

liogenm

npule

r eſ

lelo ſi

linj
lellſten
ltor
len
mnen
Tiiturn
leniter
liten
ſun &
— an, ho

urne

infi-

7

ordi

8

krcone

ndane
n Don
lu 4
n

lü
unes
Rltt u

D

en.

les

1
lralnn
noe⸗
lie
18 4
blonns 4
tn
e e
elo⸗

e A0H

nel
iute
Eenie

A 16

in
,

H

B. Virgo dulcedobeatorum, tam &c. 383
infiniti, aceeſſorium nihilominus ſortiuntur ex admirando
lumine Virginis glorioſæx: ità teſtatur ipſamet DElpara

apud ö. Brigittam lib. z. revel. c. 235. zbi ais: ego ſum Ma-

ter omnium, qui ſunt in Superiori gaudio. Quamvis in⸗
fantes habeant ſuam neceſſitatem ſecundùm ſuam volunta-
tem, tamen in augmento ſuæ lætitiæ cumulatur ijs gandium

ex eo, quèòd videant faciem matris ſuæ blandam. Sic pla-

cet DEO dare omnibus in cæleſti curia gaudium, & cxul-
tationem de meæ Virginitatis puritate, & mearum virtu-
tum pulchritudine; quamvis habeant incomprehenſi bili-
ter ex ejuſdem divinitatis potentia totum bonum. iid ibi.
Et verò ſi atteſtante ipſamet veritate Luc. 15. v. 10. Angeli
habent gaudium ſuper ano peccatore pænitentiam agente, quid-
ni exultent in illa, quæ peccatorum omnium refugium eſt,
& adjutorium? Hxc eſt illa mulier, quæ drachmam per-
ditam ſuâà diligentiâ recuperavit: MARI etenim dictum
eſt, inveniſti gratiam, utique quam Eva perdiderat. Ec-
cur igitur non convocet amicas & vicinas in cæleſti Hieru-
ſalem dicens: congratulamini mihi, quia inveni drachmam
erditam : conſidera, inquit B. Petrus Damiani ſerm. de
AWumpt. & quæ in cælis, & quæ in terris, in Virgine refab-
ricata, hominum redemptionem, Angelorum reſtaura-
tionem. Et iterum ſerm. de Nativit. Virg. Venit 1ESUS
reſtaurare, & quæ in cælis, & quæ in terris, pacémque &
concordiam inter homines & Angelos mediante Virgine
reformare ſic ille, Ipſa ſola, ait, D. Antoninus pari. 4. tit.
15. c. 4¼, F. 2. omnes jnferiores reduxit, tanquam Media-
trix reconciliationis, & adjutrix redemptionis: : & Angelo-
rum numerum reſtauravit, & ſubvenit ruinæ ante conſpe-
Qum Domini. itd ile. Per te 6 Virgo, ſie eam affatur An-
Ielmus in deprecat, Virg. elementa renovantur, homines ſal-
rantur, Angeli redintegrantur. Ipſa enim eſt, verba ſunt
Ce e D.,

384 Cursus Annui Diſcurſus 1J.
D. Epiphan/f oras. de DElpara cæli ac terræ Mediatrix, quæ
unionem naturaliter peregit. itd ille. Per hanc inquit, §.

Joann. Damaſcenus orat. 2. de Dormit. Deip. diuturnum illud

bellum, quod nobis cum Creatore erat ſublatum & extin-

Gtum eſt: per hanc cum eo reconcilatio ſancita, pax & gra-

tia donata eſt. sià lle. Habent ergo maximam congauden-
di cauſam homines cælo beati, quod eorum ſalutem DE-

UsS per Virginem ſit operatus: habent etiam Angeli, quòd

eorum ruinæ per Virginem ſint reſtauratæ, quotquot enim
ex rebellibus Angelis in Tartarum dati ſunt præcipites, to-

Vide le . 5, . . .
tidem ſi non plufes ex hominibus in eorum locum funt

Blanc in

illud pſali ſubſtituti. Quapropter appoſitè. D. Petrus Damiani ſerm.

plcvit rui- 40. qui eſt de aſſumpt. Hæc eſt illa dies, quæ cælorum offi-

nas. n. 79. cinas ſublimiori gaudio cumulavit, annua mundo, Ange-

lis continua, homines Angelis, & Angelos hominibus fe-
lici fædere conjungens. hac ille. Similirer Bernardus ſerm.

1. de aſſumpt. Virgo glorioſa cælos aſcendens (upernorum
gaudia civium copioſis ſinè dubio cumulavit augmentis.
Hæc eſt enim, cujus Salutationis vox & ipſos exultare facit
in gaudio; quos materna adhuc viſcera concludunt. Quodſi
parvuli necdum nati anima liquefacta eſt, ut MARIA lo-

cuta eſt, quid putamus, inquit ibidem, quænam fuerit

illa cæleſtium cxultatio, cùm & vocem audire, & videre
faciem, & beatâ ejus præſentiâ frui meruerunt. itd ile.

Nalli dubium eſt, inquit Sophronius, ſerm, de aſſumpt. om-
nem illam Jeruſalem tunc ezultâſſe ineffabili lætitia, tunc:
que cum omni gratulatione jubilaſſe. ſic ile. Verùm quæ

voces exultationis, verba Jubili fuerunt & ſunt etiamnum:

audire lubet: Ta gloria Jeruſalem, iu lætitia iſraël, tu hone-
rifcentia popali noſiri. Quæ verba expendens Richardus à
S. Laurentio. lib. 1I. de Laud Virg. ait: primum ſcilicet: Tu
gloria jeruſalem, vox eſt Angelorum, quorum ruina per
eam

uim
ekrun
un,
r,
mrl
ſo
(greint
eCan
eris
. Jalt
rrit
Unis,
n,
Luclm
inele!
um gal
indt
Aerſi
u,
untun
lario
lt
.
AuItim
Ii ter
Rlrote
3 lnun
H n con
initl

is⸗

Ncin E
nini
rung:

0o,

inkm
,
l/⸗
enmnie

Uutkt

1 G

i. I

ſen rum in terra eſt, quas gratijs ſuis irrigat: ſed in cælo eſt

etinmm⸗
1

ihin

ie
uin

3

2. Virgeo daleedo eatorum, tam E'e. 385

eam reparata eſ: ſecundum ſcilicet Tu lætitia Iſraéël: vox
eſt hominum, quorum triſtitia per eam lætificata eſt. Ter-
tium ſcilicet. Tu honorificentia populi noſtri, vox eſt mu-

lierum, quarum infamia per eam deleta eſt. iid ide. Quan-⸗

quam: cùm in decus & gloriam totius humani generis ce-
dat, quòd’noſtra natura præ Angelica ſic exaltata, & ſub⸗

limata ſit in MARIA, illam non ſolùm mulierum, ſed uni-

verſi populi humani honorificentiam dicere valemus. Hinc
ſalutemus illam cum S. Ephrem orat. de laudib. DElI Matris.

Ave Canticum cherubim, & hymnus Angelorum: ave

generis humani lætitia. Aat cum §. Methodio orat. in Hy-

pyap. Salve in æternum, ineffabile gaudium : ad te rurſus

recurrimus, Tu feſtivitatis noſtræ principium, tu medium,
tu finis. Aut cum S. Epiphanio orat. de DElp. Ave gratiz

plena, quæ ſitientes perenni fonte dulcedinis ſatias. 1ià ille.

Quæ cùm ità ſe habeant, quis non videt M ARIAM non ſo-

lùm eſle Reginam Matrem miſericordix, & vitam, ſed

etiam dulcedinem: ſicut enim vitam gratiæ, quâ plenâ eſt,
diffundit in alios, ſic gloriæ ſuæ, & gaudiorum, quibus in
cælo perfruitur, ſuavitatem & dulcedinem in cælites, tam
Angelos, quam homines effundit, ut de plenitudine ejus ac-

cipiant univerſi, æger curationem, tanquam à vita, triſtis

conſolationem, tanquam à fonte lxtitiæ, beati voluptatem
velut à fonte dulcedinis. Unde recte de illa dicitur Cans.

4A. v. ult. fons hortorum, puteus aquarum viventium, quæ

fluunt impetu de Libano. Fons hortorum id eſt Bccleſia-

velut puteus in Libano monte, unde ſummo impetu aquæ

profluunt: nempe ut ait Gailielmus Pariſiens. in praæcit. lo-

cum: continet ſibi abyſſos vitæ, & immortalium gaudio-
rum, ſed non ità ſibi continet, ut non effundat & alizs. Ef-

fundit Angelis, & hominibus participationem pro captu

CcGz ſingu⸗

17.

1

386 Cursus Annui Diſcurſaus 1IX.
ſingulorum: Angelis quidem torrentem voluptatis; ho-
minibus verò in hac peregrinatione rivulos Sanctitatis, &

ſanitatis, donec & cives effecti inebrientur ab ubertate do-

mus DEI, & torrente voluptatis ejus potentur. ita ille. Ad-

verte, inquit ö. Anſelmus de Excellent. Virg. c. 9. quæ glo-

ria, vel quod gaudium, vel quæ jubilatio erit omnibus illis,

qui in regnum beatitudinis aſſumpti, cùm ipſam Domi-·
nam, per quam tanta bona ijs provenéêre, præ oculis habue-
rint, juxta DEUM, quem de ſuo utero Virgo filium pepe-
rit, reſidentem, & jure materno, cælo, terræque cum co-
dem filio ſuo præſidentem conſideraverint. Quâ exulta-
tione pro tanta gloria ejus, quo honore ſublevabuntur in
tanta potentia ejus. ſc ille. quippe ut ait Cæſarius lib. 7. ex-

empl. c. 1. ſicut in creaturis univerſis Matre Creatoris nihil
eſt ſanctius, nihil dignius, nihil præcellentius, ità ejus vi-
ſione nulla Sanctorum viſio dignior, nulla jucundior, nulla

eminentior. ità ille. Quod confirmat D. Bonaventura in

Cantico: Te Matrem DEl laudamus, dum ad illam ait:

tu Mater omnium Beatorum, gaudium plenum poſt DE-

UM. Omnium ſupernorum civium ſolatium. baæc ille.

Sed longè ante D. Udephonſus ſerm. 2. de aſſumpt. præmium

loriæ noſtræ magnum, cujus vultum deprecantur omnes

divites plebis. itaà ille. Hino Petrus Damiani ſerm. de Nati-

vit. Virg. Felices, inquit, Angelici Spiritus, qui B. Vir-
ginis habent præſentiam: & illi quidem abundantiori rore
divinitatis infuſi, Genitum, & Genetricem viſione mira-

bili ceêntuentur, Regis & Reginæ glorià cumulati. Tum
poſt alia Virginem ſic alloquitur: revertere Sunamitis ut

intueamur Te, quia ſumma gloria eſt poſt DElI Mte vide-

re, adhærere tibi, & in tuæ protectionis munimine demora-

ri. hæc ille. In hoc ut demoremur nobis interim dulcis ejus

memoria eſſe debet, doneo ſatiemur præſentiâ, ità enim

ſub⸗

en

3
ſbei

atis

Warumm
AnC

it⸗
rr

(oler

c

volſu
üharte

B. Oirgo eſt noſtra maxima ſpes poſt & c. 387
fubdit pientiſſimus Cardinalu. Nos interim memoriam ſua-
vitatis ejus eructemus: ſi ſic duleis eſt memoria, quid eſt
præſentia? ita ille. Ad hanc ſuſpiremus, atque ut eâ dig-
ni ſimus, enitamrr.

PDsr gr A S dr P egie Pe i e f ißo

1 D “
4DlISCIRSIIS X.
ene Super illud: Spes noſtra.
* In me omnis ſpes vitæa, & virtutis. Eccleſ. 2 4.
,4½1 verſ. 25. WM

ots. 1212
ice Um DEUsS rerum omnium principium, & fons ſit, à B. Virga
dr quo ſicut habemus eſſe naturæ, & eſſe gratiæ, ità etiam eſt noſirs
Nermndi. poſſe & velle, palàm eſt illum eſſe ſpem noſtram principa- ſper poſt
lem & primariam t quidquid enim habemus vel ſperare poſ- PEuM:
fumus, ab ipſo originaliter tanquam à fonte derivandum
„ℳ eſt. Quapropter, dum cum Eccleſia Orthodoxa Matrem
„Dll ſpem noſtram indigitamus, non ea mens eſt nobis di-
cere, ſpem eſſe principalem & fontanam, ſed ſecundariam
H derivatam, & participatam. Sicutenim, quidquid habet
iEH gratiarum privilegiorum, honoris, & dignitatis ſuper re-

ei liquos Cælites, non habet ex ſe, ſed ex DEl munere, & be-
rti neplacito ità nec poſſe, aut velle ‚opitulari nobis habet ex
i S ſe, ſed à liberali & munifica manu DEI. Etenim cùm
nAH eam præ alijs puris creaturis ſie adamãàrit, ut Matrem ſilij ſui
Ulen eſſe voluerit, atque eundem filium, quem habet unicum &
* pretioſiſſimum, ipſi communicàrit, ut ejusdem filij ſit Ma-
le ter, cujus ille eſt Pater; quid mirum ſi non tantûm om-
„dia hoc rerum ſtatu moraliter poſſibilia gratiarum ornamen-

398 Cursus Annni Diſcurſas X.
tas velut in unam Pandoram contulerit, ſed plurimùm eti-
am ei de ſua poteſtate communicàrit, atque indulſerit. Si
enim Apoſtolus Rom. 8. v. 3 2. audet dicere omnia nobis à
Dao eſſe donata cum filio ejus, eò, quod filio ſuo non peper-
cerit, ſed pro nobis eum tradiderit, quidni donàrit Virgini
MARIE, cui eum magis tradidit, non tantùm in Redem.
ptorem, ſed & in filium, ut illius totus eſſet, ſicut eſt æter-
ni Patris. Sed & Filius, cùm acceperit ab ea ſuam carnem
& ſanguinem, vitam, & vitæ neceſſaria, lac, cibum, po-
tum, veſtimenta denique ſuum eſſe temporale, tam parcus
aut ingratus erit, ut ei non retribuat de ſuo eſſe divino, quan.
tùm quidem creaturæ aut ſexui non repugnat. Ego dilecto meo.
confitetur illa Cant. 7. v. I0. & ad me con verſio ejus. Quaſi di-
ceret, explanante Guerrico Abbate ſerm. de aſſumpt. Veni electa
mea & ponam in te thronum meum (thronum divinitatis
meæ) nullus plùs mihi miniſtravit in humilitate mea, nulli

Mu⸗
(ie
lice
I
Mrit
lunon
eNa
oto
noh
gurent
ceni
moner/
nlhyi
Ium crl
irthe

etiam abundantiùs miniſtrare volo in gloria mea: commu- mann

nicâſti mihi, quòd homo ſum, communicabo tibi quòd
DEus ſum. ſic ile. Exhorreſeent ad hoc Abbatis pientiſſimi
dictum hæretici: ergéne dicent illi, MARIA DEus? erge
in cælis deiſicata? Reſpondit ei EslIS Joan 10. v. 3 4. nönne
ſeriptum eſt in lege veſtra pf. 81. quia ego dixi Dyj' eſtis vos: ſ
iklos dixit Deos, ad quos ſermo DElfaltus eſt, & non poteft ſol-
vi ſcriptura, cur blasphemem 6 hæretice, ſi dicam Deam,
in qua Verbum DErcaro factum eſt, non verbum acciden-
tale, ſicut ad Judices & Prophetas, ſed ſubſtantiale: non in-
greſſum duntaxat in aures, ſed in mentem & in ventrem,
quia caro faſtum: quid dices hæretice? Et nénne etiam
ſcriptum eſt Joan. 1. v. 12. quoiqust autem receperunt eum,

dedit eis poteſtatem filios DEIfieri: quid ad hoc? ſtringerem

te ampliùs; ſed quæ mea benevolentia eſt, en cape
tem evadendi. Aliud eſt DEuM eſſe per naturam

liberta-

Mretzremn
Lechrcult
uien⸗
Iunn
eld
onbri
lis An
Ackhlrn
ngel
lenim
Alltin
EMmun 1.
etrte

irlu
,& hic
unicus

leti iur

hun

V
onper

W
INE

eln
nc
bun,
Amnplt
oge
lecent

ſeſict.
GiNnaa

Wer 4

CONE
tign

Beni
ckt,

uve,

10

B. Virgo eſt noſtra maxima ſper aé S 38

usnicus eſt: aliud igi
per participationem unius vel al
terius præ-

dicati divini::
i: & hujusmodi plures eſſe poſſunt. Si
nt. ic enim

9

quia nacti ſunt à
juxta illud nare us in vitam & mortem, quod D-
deducit aa infits . RD 6. Domivs moriifeat, & vi reſ
Pharaonis conſtitut 6 kett. Sic Moyſes à Dso vi vificat,
nem nactus à DEO tus Exodi 7. V. 1I. quia plenum ine Drus
imperium. Sic Cyrus Ifraêlis rk hatao:
EUs a ve-

ſecutus „ v. 3z. iia in Iſraëlitas
Aquia nsboreaern⸗ Sic Prophetæ dicti eiras DEI loco con-
qr tura prænoſcentes & Ppridicentes- Cue ir V. 2 3.
„ Ju0 DEI eſt

Sic deni ili
enique omnes filij gratiæ, ſunt filij DEr
„ quia divinæ

7. aturæ 7 haæ⸗ . 60 æredes

autem Chriſt: Ro
dtiatn El. Er Regi Quidſ ergo DEI M
gloriæ theſauros due egina, plenam à DEo i ater, tan-
tem, annén DEI ngelos & ines hactan gratiæ &
poteſtatem? uidſi oinine gaudere poteſt cuj 1 Poteſta-
Hquidu tan qnain amantiſſimum dlei Participat

tiæ corculum, intin
, intima ſcrutetur cordium &
arcanoru
um-

W

ne gec
& eſftuſivum ſui eſſe.
eſſe. Jam verèò quis tantâà Cælites i

tam Angelos, qua
gelos, quàm homines pollet poteſtate ac DEI Mate
l I Mater?

tei
emmn
ſelid

mec⸗

oge.
ele

S

, .

. E .
P . ſentia „& futura, veluti Prophetæ an 6 .
er vide 1t ab anhon rur

ſum DEi titulo i
I titulo i iri
lo inſigniri poteſt, cujus communi
icat præroga-

tivæ ſi de es, miſe-
H H ni ummopere concupiſcit in omn i
ju r 4 ere, anhnon divinæ conſors ha rane
Cufus tanquam ſummi boni eſt maximè commu di Vunmn

quid enim filius i
is matris ſuæ amantiſſimu
§, ac honoris illius

*„
1

. R .

Richardusà
eye ſe erEoer de laud. Virg. lib. 6. quo
oducendi (in regnum cæleſte Jduideurane vo⸗
idquid volue-
rit,

390 Cursus Annui Diſcurſus XFX.
rit, impetrandi, quidquid à filio petierit, obtinendi. Ideò
poteſt verè dicere cum filio AMatth. ult. data eſt mihi omnis
poteſtas in cælo & in terta. iià ille. Idem aſſeruit ante illum
doctiſſimus Idiota de B. E. part. 9. contemplat. 14. ſcribens,
illam tanquam Reginam cælorum, & mundi plenariam ha-
bere poteſtatem: & quidquid poteſt facçere filius ejus, ipſa
illud poteſt ab ipſo impetrare ſuis precibus. itd ille. Hinc S.
Germanus Patriarcha Conſtantinop. oras. de zona illam ſic
affatur: Omnia tua admirabilia ſunt & DElpara, omnia in-
gentia, & aliorum vires ſuperantia, propterea & patrocini-
um tuum majus eſt, quâm intelligentiâ apprehendi poſſit.
Et verò ſi tam amplam dedit Apoſtolis poteſtatem curandi
infirmos, excitandi mortuos, effugandi dæmones, atque
alia mira patrandi ad fidem confirmandam; cur non tribuat
Matri? tum ad fidem confirmandam, tum ad illam hono-
randam, ut mundo pateat, quantum illam diligat, ac ab alijs
diligi, & amari cupiat: Hoc ipſum argumentum urget ö.
Baſilius Seleuciæ Epiſcopus, dum ſerm. de Annunt. ait: Quis
magnam DEI Genitricis virtutem non veneratur? quis-,
quantò eos omnes inter vallo poſt ſe relinquat, quos divo-

rum loco habemus, non miretur? fi enim Chriſtus ſervis

ſuis tantam gratiam contulit, ut ſolo contactu, imoveròͤ ſo.
là corporis umbràâ ægris præſidium afferre poſſint (namut

AGorum liber exponit, infirmi ad plateas ejecti, umbrâ tan-

tùm Petri contacti, à morbis revaleſcebant. Non deerant
quoque, qui linteo, quo Apoſtolus Paulus corporis fudo-
rem exterſerat, accepto, infeſtos dæmones profligarent)
qualem vim adverſus omne morborum genus Virgini Ma-
tri collatam fuiſſe putandum eſt, annon multò majorem
quàm cæteris Chriſti imperio ſubjectis. Tam ſabdit, ſi
Sanctorum corpora jam emortua, etiam terrâ, & ſaxis ob-
ruta miracula patrandi virtutem habuerunt; qualem edu-
catio⸗

be⸗

a
lur
.
mir
dor

umd.
inmnunn
ibuct
III 1 c.
oret⸗
pien
ileneo

n

re
diel
uden
igi
lt, t
Ron
ronnin
hie
unete
Alet,
.

.
WoNn

t
ein
te
nt
ilut
ndnt

NH.

Clt.

4
Nte

ne
16

uin
mutt

ii

176

⸗
lote
Nein
tlonm
Gbet
nt

len.

4

„B. Vugo tnoßra maxima ſpen boſt & .. 391

cationis maternæ mercedem parenti donâſſe, quantisque

charismatis & donis illam exornâſſe exiſtimandus eſt. 112

ferèò ille. Quod confirmat D. Damaſcenus orat. 2. de dermit.

Virg. dum affirmat in dormitione DEIparæ plurima facta eſ-
ſe miracala, morbos depulſos, de-mones expulſos, claudos,

ſurdosque perianatos, maximos peccatores converſos, de-

nique ipſum ſepulchrum, eſto corpore vacuum, fuiſſe offi-

cinam & medicinam ægrotantibus, fontem perennem cura-

tionum, remedium contra dæmones, civitatem refugij om-
nibus confugientibus. ſie ilte. Verùm quomodonovit DEi-
para in cælo miſcrias neſtras, quas patimur in terra? quomo-
do preces, quas fundimus: Amabò dio, quis tantâà prædi-

tus ſapientiâ, rerumque latentium notitiâ, ac Mater: quæ
.. . — . » 7 . 4 .
intuendo verbum, filium ſuum, velut in ſpeçulo intuetur

quidvis: ſi enim divina ſapientia Apoſtolis dixit in hac mor.
tali vita degentibus Joan. 15. jam non dicam vos ſervos,
quia ſervus neſeit, quid faciat Dominus ejus: Vos autem dizxi

amicss, guia omaia qugcungut audivi à Patre meo, nota ſeci

vebis: quidni præſtarer glorioſæ in cæ lo Matri ſibi amiciſſi-
mæ? Denique quis ità poſt filium, ſalutem noſtram deſide-
rat, quis procurat? ac Mater DEI? cùm enim Mater Salva-
toris ſit, quantoò ardentius diligit fillum, tantò impenſius
cupit, ut ejus fides, ſimulque honor propagetur, gratia dif-

fundatur, peccata extirpentur, præcepta ſerventur, quam
5 — 5 5 . . . . . 4
plaurimi ſalventur: non vult enim paſſionis ejus merita eſie

irrita, non ſanguinem fruſtra profuſum, non obſcuratam
ejus nominis famam & gloriam. Atteſtatur id extaticus Do-
dtor Dionyſins Carthuſßianus in pſ. za. ubi veſtitam ejus deau-

iatum ait eſſe chatitatem erga DEuM & proximum: quoni-

am (verba illius ſunt) ipſa charitate DEI, & proximiineffa-
biliter, atque excellentiſſime æſtuabat, & æſtuat, ardentiſ-
ſimo optans affectu Chriſti ſilij ſui mortem, & ſanguinem
. Dd d fructi-

1

392 Carsus Annui Diſcurſus X.

irginis Xponens
bat Doctor Seraphicus, dum in ſpeculoe Virginis c. ⁵. expe
2

i i entiſſimus ſic eſt tec
i Dominus indefici
tiſſima ſecum.

is in ſipienti iliatrix & con-
iſſma Domina, eſto nobis inſipientibus auxiliat
tiſſi

i tobis indigentibus
ſolatrix: eja opulentiſſima Domina, eſto nobie ndiger uba⸗
at xiliarrix : eja indeficientiſſima Domina t⸗ nab crſ.
ci⸗ Xin bono. iid ile. quoque li-
Xin bono.
ientibus perpetuatri . 4 duodael.
bent zaecl Lam, Dobtorem ſer. 1. d Ranyiue ⸗ l nligeten.
tran : Regina cælorum eſt, miſericçors eſt, deniqꝗ
tem:

ſt unigeniti filij DEr; nihil enim ſic poteſt poteltariscjunn
eſt unigeniti smagnitudinem commendare, nisi ra
en arDr ſilius honorare matrem, autdubitate q .
1 D credirur in affectum charitatis tranſijſſe M ARIE v .
poteſt omnino in ſa uæex Dro eſt charitas, novem men
bur Rnrhore liter res Wievit. hæc Bernardus. Quodfi igitur
ibus reqi

is opitulari uoque in-
eſt. quodſi etiam vult nobis opitulari, uoa uodind
luerur noſttas neceſſitates, & profuſas preces, J

na
uidem maxim
à non ſit ſpes noſtra poſt DEUM, & quiden rin
ntere timè poſſit, ac velit ſuccurrere
rùm inter cælites quàm maximée poflit, eir a, de e⸗
nc recte Divus Bernardus ſerm. de Aquæ

.

i1 uid
cia eſt, hæc tota (poſt DEUIM ) ratio ſpei mmex. KNei
eniip otéſtne filius aut repellere ( Matrem a ſaſic⸗
tanquam advocatus) repulſam (apud Patrem) u

An-

ne: i iſti, ait
it non audiri filius poteſt? neutrum plane: inveniſti, att nnen
aut no a

flan

te
her
4 neces
um
yerin
(cepe⸗
Iemn
Enimn
Wrio
rem!

unri
er
pio⸗
lio, E
d D

lienianen
0O.
uthlen

Uilum

unexli
In, Pre
nele
te unan
libenit

Aunh
ete

hnn
rl
utn

E
genir

H

Hen

el
hldet
nti

eß
N
eNn.

o⸗

mt
SH

Cle

GI

604 1
quidem inter Cælites una, tantum vel meritis, vel gratiâ,

B. Virgo eſt noſtra maxima ſpes poſt &ſ c, 39 3
Angelus gratiam, & ſola eſt gratia, quâ egemus., ſic ille. At
forſan dices affectu nimio exerrâfle Bernardum: audi præ
orantem graviſſimum Aaguſtinnm ſerm. 2 de Annunt. qui

eſt ſermo 78. de Sanczu. Admitte (ô beata MARIA) noſtras
innet d
ſen
e
ken.
niis

e

preces intra ſacrarium exauditionis, & reporta nobis anti=
dotum reconciliationis. Sit per te exculſabile, quod per te
ingerimus, fiat impetrabile, quod ſidà mente poſcimus.
Accipe quod offerimus, redona quod rogamus, excuſa quod

timemus; quia tu es ſpes unica peccatorum, per te ſperamus

veniam delictorum, & in te ò beatiſſima, noſtrorum eſt ex-
pectatio præmiorum. ità ile. Volumus Auguſtino vetu-
ſtiorem? eſt is Ephrem Syrus, qui anno Chriſti 3 80. mortuus
eſt. Hic ſerm. de laudib. Virg. ſie illam affatur: tu ſpes de-
ſperantium, tu peccatorum, & auxilio deſtitutorum unica
advocata es, atque adjutrix celebertima: tu orphanorum
ſuſceptio, tu captivorum redemptio, tu ægrotantium exul-
tatio, & omnium ſalus, tu mundi lætitia, ità ille. Nimirum
quod DEl per naturam eſt, juxta illud: gratiam & gloriam
dabit Doyminus, hoc Virgo ſortita per beneficium & commu-
nicationem: & quod DEUS habet à ſe, hoc illa non à ſe, ſed
à DEO. Quid ad hæc Erasmus? an comportat ligna ad re-
accendendam fiduciam & devotionem in Virginem: audia-
mus illum in Liturgia Virginu bauretanæ loquentem. Uni-
cum cæli decus illam appellat, certiſſimum terræ præſidi-
um, præpotentem noſtram Dominam, Auguſtam cæli,
terræque Reginam, hujus noſtri pelagi ſtellam, terræ no-
ſtræ lunam, imò ſpem anicam noſtrarum calamitatum, quæ

vel authoritate polleat, ut ſola Judicis iram poſſit reſtin-
guere. Quis non cenſeret hic catholicum loqui? Audia-
mus ampliùs in Pæane Virgini Mairi dicendo illam compel-
lantem: Salve inclyta Regum progenies, Sacerdotum
Dd d z decus,

394 Crsus Annui Diſen X.
decn „Datriarcharum gloria, Cælitum iunthu, ,infe-
orum otmide do, Chriſtianorum & ſtes, &&. Polatinm. Di.

vinitati proxima es, ne illic nobis decſlet advocata: plu-
rimùm apud eum vales, ur eſlet, cujus precibus & Autho-
ritati in nos iram ſuam poſſet domare. Certa es tueia wes:
en ego tuis pronus acdwvolvor pedibus illis, quibus ctiam

cꝙælites ipſi ſe ſe ſubſternunt: prelenmtes tuo nomini ſup-

plices tendo manus, ſuccurre quæſo mea ſervatrix, mea

ſalus, meum anicam, ratgee perfugium. MARIA
præfulge ſtella ſalutaris caliganti, dirige errantem, aſpira

laboranti, confirma vacillantem, fulci nuranteimn adſis pe.
riclitanti, ſerva meam, dulce decus, animulam hanc, quz

ſe ſe tibi, quanta eſt, nuncupat. Per omnium, qui in te
ſpes fixêre ſuas, vota, obſecro, obteſtorque Wirgo inteme-

rata, peccaroris hujus patrocinium apud Filium ſuſcipe, ejus
ram, quam mei is fagitijs excitavi, deprecare. hæc ita. An
non ergo in MARIA ſpem ſuam maximam collocavit Eras-

mus? ſed Retrodamus alia verba dedit retrò inverſo folio,
S& & abjecti ſuqꝗ anchorà in portu haſſus eſt naufragium. Sanè
non paſſi ſunt, qui hanc ſpei anchoram ad ultimum retinue-
runt, quemadinodum exempla quàmplurima id compro-
bant. Venerandæ antiquitati jam notum fuit illud de I heo-
philo Adanenſis Eccleſiæ in Cilicia æconomo ut ex Aeia-
Ee refert Surius g. Febr. Paædagogis Uhriſtian. part. 2z. t,
.G. 2. n. 9. ineter hiſtor. Spineklas in Throne DEl c. 20. g.

28. & paſſim alij: abnegärat ille DElII M S& WVirginem Ma-

trem, ut ope Dæmonis officio ſuo reſtitueretur, quod alio-
rum malevolentiâà perdiderat ; nihilominus facti pænitens

opitulante DElpara, & gratiam à DEO & ſyngrapham à
demone recuperavit. Hoc memorans B. Petrus Damiani
Nerm. 4d qui eſt primus de Nativis. Virg. ſic Virginem al-

fatar: fecit tibi magna, qui potens eſt, & data eſt tibi om-
nis

s in

(Elas

onun
uINV

erolo

miede
Ueinr
n ſuO
men!
rnt,
Uuler,
(obiec
ennel

t i⸗
W 1)
14,/ At
⸗

um,
la

In, u

iſt.

Nhine
n

3 a,

B.f. Virgo ſ noſtra maxima ſpee peſt &r. 395

e nis poteſtas in cæ lo & in terra: quid enim tibi negabitur,
NH Ccut negatum non eſt Theophilum de ipſis perditionis fauci-
e. bas revocare? nihil tibi im poſlibile, cui poſlibile deſpera-
tos in ſpem beatitudinis relevare: quomodo enim illa po-
m teſtas tuæ potentiæ poterit obviare, quæ de carne tua, car-
te⸗ nis ſuſcepit originem? & c. Non minus nota ex veterum

ince monumentis MA RIA gyptiaca „ quæ multis annis fædiſſi-
V mum Veneris mancipium, cùm curioſitate ducta, cum alijs
I. Hieroſolymam ſe contulit: Crucis lignum, in quo Salvator

Aℳ nos redemit, veneratura, ter aditu templi inhibita eſt vir-
turte inviſibili. Hoc primùm admirata, dein veròô ſcele-
mH rum ſuorum memor, in dolorem & lacrymas effuſa, ad
iconem B. Virginis „quam in proximo pariete conſpicata

In fuerat, ſe convertit, orat, obteſtatur, meliorem vitam
“ ſpondet, & impetrâſſe viſa eſt, quando mox cum alijs ſine
ℳ ullo obice templum ingreſſa, ſanctam Crucem vidit, & ve-
nerata eſt. Inde in abſtrufiſſimam eremum digreſſa in vi-
m (ctu & pænitentiæ auſteritate vitam ſub patrocinio Virginis
duxit ,ipſis quadraginta annis, itd Sophronius Hieroſoly-
ei morum Epiſcopias in ejus Vita c. 16. & 17. & Spinedlas c. 29.
e n. 49. Atque hæc in prima Chriſtianitate acta (nam recen-

tia plura ſunt alia exempla) referre placuit, ut pateat, non
ℳ tantùm crucis;, & imaginum venerationem fuiſſe in uſu
utine jam tum, ſed & invocationem ac patrocinium B. Virginis
ud kuiſle celebre. Hoc ipſum comprobat Conſtantini M. fa-
“ um, qui confeſſioni fidei in ſynodo Nicæna art. 8. ità ſub-

fſoripſit. Spero me ſalutem conſequi à munerum datore
DEO interceſſionibus ſanctiſſimæ & immaculatz M ARIE.
„FEn ut Imperator primus Chriſtianus DEUM authorem gra-

4
.* tiæ, & gloriæ agnoſcat, in patrocinio tamen Virginis eriam
e conſidat, ut cauſa inſtrumentali & mediatricc. Hoc ſen-
4 ſu locuti ſunt ſuprà Bernardus & Auguſtinus: hoc! A⸗-

— D d d z 6.

AO£

396 Curtus Annui Diſeurſus X.
thanaſius, dum in Evangel. de S§. DElpara ait: MARIA eſt
illa, per quam homines habent fiduciam erga DEUM altiſſi⸗
mum. Hoe ſenſu Ephrem in erat. ad Virg. non mihi alia
fiducia ò Virgo ſincera, ſub tutela & protectione tua torus
ſum. Hoc ſenſu Damaſcenus dà reſtitata Virginis auxilio,
mann, antiquitati notus, dum orat. de annant ait. ſpem il-
lius habens ſervaberis, defenſionem ejus poſſidens non ti
mebis. Hoc denique ſenſu locuti ſunt S. Baſilius Seleuciæ 4.
Epiſcopus, Epiphanius, Andreas Cretenfis, aliique Patres,
qui DElparam ſpem utriuſque mundi, ſpem unicam pecca-

torum, ſpem delinquentium, turrim fortiſſimam abſcon- le
ditæ ſpei indigitârunt. Altiùs ergo intueamini (ità mo. hel
Myon

net Bernardus ſerm. de Nativit. ſeu aquæ ductu) quanto de-
votionis affectu à nobis Mariam voluerit (DEUS) honorari, uuI
qui totius boni plenitudinem (gratiam & gloriam, ſalutem Inglo
& Salvatorem) poſuit in MARIA, ut proinde, ſi quid ling,
ſpei in nobis eſt, ſi quid gratiæ, ſi quid ſalutis, ab ea (tan- an
quam per aquæ dudum aut rivum) noverimus redundare. nn
Sic ille. Finio cum Damaſceno orat. 1. de Dormit. Virg. ani= unnher
mas noſtras ad ſpem tuam, non ſecus, ac ad firmiſſimam Arrl

Utitn

quandam anchoram alligantes „ mentem animam, Ullit,
corpus, totos denique nos tibi dicamus & unal
conſecramus. = r13
* . ſhge
S Arnon
: unneruin
SS
6 . 4 ter
nohete
unſ⸗

PDlISCUR-

Sd
lil.
hi
lunu
Nl

Pen
nonl

eN
d
NH
nd

Gt

R

At

alt
Sit .

4,4

nen,

H B. Virgo ſingularitereſt ſpes peccat. &c. 397
DlISCIIRSIS XIL.
S Super eadem verba: ſpes noſtra ſalve.
Ee Aaier pulehre dilectionis, & timoris GS. ag-

nitionis & ſancta Spei Eccleſ. 2g. v. 24.

Uæ præcedenti diſcurſu diximus, cò potiſſimùm B. virge
ſpectabant, ut perſpiciant heterodoxi, non ſuperſtitio ſagulari-
ſum, non 4 fide alienum, aut inanem nos DElparæ attri- gerctter⸗
buere titulum, dum eam compellamus ſpem noſtram. Cæte.- rum, quia
rùm quòd orthodoxos ad ſpem in ea locandam animat, eſt, maternam
quòèòd tanquam Mater miſericordiæ maternam prorſus ge- ktam gerit
rat curam peccatorum, ut in tempore cum filio in gratiam
redeant, & ſalutem conſequantur. Enim verò, cum illi
notum, perſpectůmque ſit. Quòd propter peccatores ſit fa-
da Mater DElI; ſicut gaudet de tanta ſibi collata dignitare,
ità cupit, ut vitæ æternæ fiamus omnes participes. Hoc
dudum aſſeruit Alphenſus Teſtatus Epiſc. Abulenſis, dum in
Numer. 2 3. 4. 9. ſoripſit: de B. MARIA dicimus, quòd
ipſa propter nos peccatores ſit Mater DEl; & ſic dicit Eccle-
ſia: qui pro nobis natus, tulit eſſe tuus; licèt Ily pro vel
propter non dicit cauſam meritoriam, ſed finalem, quia nos
non meruimus, ut ipſa eſſet Mater DEl, ſed ut nos Salva-
remur, ipſa DEl Mater facta eſt. Hæc Abalenſis Hinc D.
Anſelmus de Excell. Virg. c. I. Si propter peccçatores facta
eſt Mater DEI, quomodo immanitas peccatorum meo-
rum cogere poterit deſperare veniam, cùm tam ineffabile
bonum ſit factum ex ea ob curationem eorum, & c. 12. ait:
cur

398 Cursus Annui Diſcurſus X .

cur non juvabis nos peccatores, quando propter nos in tan-

tam celſitudinem es levata, ur te Dominam habeat, & ve-

neretur omnis creatura. itd ille. Sicut ergo Chriſtus maxi-
mam curam generis, humani gerit, ut ſalvetur per ipſum:
venit enim filins hominis gqasrere & ſalvum facere, quod pe-

rvierat. Eat. 19. V. 10. Sic poſt illum gerit Virgo Mater,

cùm tanquam novus Adam aſſumpſerit illam tanquam alte-
ram Evam in adjutorium ſimile ſibi. Unde ad &. Brigittan
lib. 4. revelat. c. 138. poſtquam dixiſſet ſe eſſe Matrem bea-
torum in cælis, & animarum in purgatorio, ait: ego ſum

Mater totius juſtitiæ, quæ eſt in mundo, & ſicut materna

manus ſemper parata eſt ad opponendum ſe periculis, in

cordis filij ſui defenſionem, ità ego ſum parata jugiter juſtos,

qui ſunt in mundo, defendere, & de omni periculo ſpiri-

tuali liberare. Ego etiam ſum, quaſi Mater omnium pec-

catorum, ſe volentium emendare, & habentium volunta-

tem in DzukM, amplius non peceare, & ſum voluntaria

ipſum peccatorem in meam defenſionem accipere, ſicut

cCcharitativa Mater: dum videt filium ſaum nudum ab ini-
micis, acutos gladios habentibus ſibi occurrentem: nén-

ne tunc ipſa opponeret ſe periculis viriliter, ut filium ſuum
de manibus inimicorum ſuorum liberaret, & eriperet? &
in ſinu ſuo gaudenter conſervarer. Ita facio & faciam ego
omnibus peccatoribus miſericordiam 4 fllio meo petentibus

ſub vera contritione & divina dilectione, æc ibi. Ecce Ma-
trem pulchræ dileczionis, & timeri & agnitionis & ſancdza ſpei

illa enim ſuis Clientibus tanquam Mater amorem & timo-
rem DEl ingenerat, & agnitionem propriæ in firmitatis,
ſpem veroôdivinam infundit: ut DEuM diligant, ac time-
ant, & aghitꝗ Bropri infirmitate ‚ quòd ex ſe nihil poſſint,
nec peccatum evitate, nec bonum perari, in DEO ſpem
ſuam collocent. Vnde D. Ponaventara in Sec c. 8. Hac

Mater

le

mis
iz,

coren

oy ind
olra
i uol

1end
ſini,

CI erS
umcl

lene
Ebrre,

I ele

lhin,

lebon
NN leu
Ppegti
Aeini

mln

i
l con

e

inen

oes d

hiet 8
inſi

r.
n
9
Mr
In
e
ene
ol

Unned
le4

Mr.
AAnua

A

B. irg ſingulariten ℳ Pes peccal. &c. 389

Mater eſt floris miſericordiæ, Mater ſolis juſtitiæ, Mater

fontis ſapientiæ, Mater Regis gloriæ: Mater inquam eſt

ejus, cujus miſericordia ad dilectionem, cujus juſtitia ad ti-

morem, cujus ſapientia ad agnitionem, cujus gloria ad ſpem
nos inducit, MARIA ergo Mater ejus qui effective eſt
noſtra dilectio per miſericordiam, noſter timor per juſtiti-

am, noſtra agnitio per ſapientiam: noſtra ſpes per gloriam:

ut verè dicere poſſit illud Eccli 2g. Ego Mater pulchræ dile-

dtionis, & zimoris & agnitionis & Sanciæ ſpei. hæt Benavent.

Cuùm ergo Mater ſit, quid mirum, ſi maternam gerat pecca-

torum curam, ſi collaboret, ut illi à peccatis reſipiſcant, &
ſalutem conſequantur. Noa poſſum id luculentiùs com-

probare, quâàm per exempla, quæ cùm tot, tantaque ſint,

cum delectu aliqua in medium afferam. Refert. P. Joan,

Nadaſi in Eremo divini amoris n. 557. Xx litteris annuis 1611.

fuiſſe hominem Sacrilegi in Sacramento pœnitentiæ ſilentij

ſæpe reum, atque ob id quodpiam DElparæ templum adijſ-

ſe peregrinum, ubi ignotus ignoto confiteretur. Et cùm
adhuc inibi luétaretur ſecum, an ulcus detegeret, coram

conferta multitudine hominum, nominatim voce de cælo

miſia, compellatus eſt, ac juſſus, ea, quæ abdite latebant

ſcelera, omni diligenti4 inveſtigare, ac dolenter in Sacra-

mento particulatim aperire. Confeſlus is quidem eſt,

ſed ne omnia diceret, pudore, vel timore abſterritus eſt.
PDeractà ſic inutiliter, ac Sacrilege confeſſione, iterum ſe ad
preces DEI Matri fundendas proſternit, & audit iterum

vocem ad ſinceram confeſſionem adhortantem, iterum
confitetur, ſed, ut prius: Ità tertium evenit. At tandem
pervicit Deus divinæ Matris precibus exoratus, & miſeran-

dum, ſed ſupplicem ab illo tam protervo errore ad confeſ-

ſionem adduxit. Nam ecce ſex annos natus ejus filius,
mortuali lectulo affixus, obverſis in præſentem parentem

4oο. Carsus Annui Diſcurſus XI.

oculis, peccata ei, quorum ipſe ſolus conſcius eſſet, ex or-
dine ſigillatim exprobrat, confeſſionis admonet, aliisque eò
ſpectantibus inſtruit, & id quidem divina quadam ſupra æ-
tatem & filij conditionem Authoritate, ac inter loquendum
vitam abrumpit. Ità tactus dolore cordis intrinſecus reſi-

puit, & longo ad Societatis Patres itinere ſuſcepto, univer-

ſæ vitæ peccata confeſſione expiavit. Simile beneficium
recenſet Spinellus in Throno DEI tract. de Exemplua ac miratu-

Iis B. V. . 26. ex Turſellini hiſtoria Lauretana lib. 3. c. 32.

Adoleſcens quidam non genere magis quàm vitijs nobilis,
in rixa grave vulnus acceperat, ac in Medicos, ac medica-
menta, bonam rei familiaris inſumpſerat partem: nec ta-
men plaga curata eſt. Ergo vel maturum exitium, vel per-

petuam infelicitatem reformidans lachrimis, pœnitentiæ

teſtibus, DEl delinire iram inſtitit, DElparæque auzilium
implorat, ingenti animi ſenſu vovens, ſi diſcrimen illud e-

vaderet, Lauretum ſe cum donis ad agendas illi gratias itu-

xrum. Mira res dictu! repente perſanato vulnere, recupe-
rat corporis ſanitatem. Verùm non tantùm votum fefellit,

ſed etiam in deteriora luxuriæ inquinamenta prolapfſus eſt.

Tacitam tamen inter hæc vocem ſibi audire viſus eſt ſæpius,

jubentis ire Lauretum, & votum exolvere. Tandem pa-

ruit, munera DElparæ detulit, ſed libidine ineſcatus ad ſa-

cram confeſſionem reſolvere ſe nequibat. Ergo conſcien-

tiâ ſtimulante, nunc templum, ac tabellas votivas contem-
plari, nunc loca confeſſionibus deſtinata obire, nunc dæmo-
ne impellente templo egredi, modè DEl inſtinctu redire,
conſilij anceps, animo & corpore æſtuabat. Itaque triduo
exacto, cùm forte Miſſæ intereſſet, vocem è cælo miſſam ſi⸗
bi audire viſus eſt, cunctationem ejus increpantis, jubentis-
que uni è paratis Sacerdotibus confiteri cum propoſito me-

lioris vitæ. Hac voce obſtinatus animus emollitus, mutata
ſubito

lli
er
it,
50
ien
ora
ene
mmon
togn
n.
lſen
hee
e
os, v
unim
llce
Un cl
Miae
arſen
uuunt
C
en
etied
umin
er
uletl
lead
ſenin
ulllie
A eg
ung

10
“
lur
enti

SSd.

niſt

elaan

e⸗
1 4

Ntk
Ned

Mͦ

ele
enlta

i
n
nits
tif
lt

le.

len

au .

Cl

Gtle

un⸗
en⸗

N

lot

1. N .

. . i vi cimarum uni erſas

tes DEO,
ac Dipane grates agit, à præſenti corpor is &
is & ani-

mi periculo liberatus. Id
. em Turſellinus lo
c. cit. Cap. 3 3. me-

morat exemplu
plum, quale in Theophilo habuit antiquitas d
e

juvene, ui ut
fxminà quadam potiri poſſet ad libidi
inem,

dæmon
iſe dev
overat, facti deinde pænitens ope B. Vi
irginis

chirograph
gus e. eee Sed cùm idipſum referat Paæd.
adoleſcente G . 2 5. §. 3. inter hiſtorias eKE„²
Paſcha. Co Sræcenſi in ſtyria, habet Faber De⸗ 9. ſimilè de
conc. I. Narrat nele in e Süert 4. po ſt

pecuniam redacti
is, in patriam
maculas con per Lauretum
lutaret, ed. expiaret „ & DEIparam dn inibi viræ
iliari quod retanam ſa-
in Recine am comite re .
perit, trnzr emer ille, ſpe prædæ, adar. Cùm ecce
sverberat: & cx equo erdan ghsnee
agis conci
1-

implorante
m
jogulit, pecuniaque ac veſtibus ſ⸗ bl
ublatis re-

4

uctal
ntem
animam Beatiſſimæ Virgini comm d
en aſſet,
,re-

1-

9

Kerngu⸗ r
g um animum erleti i perfundn Sando⸗ dei 4
nde ca-

27 it⸗
i

tum fæmin
a, tan
tann ſetninn er nauen ex profundo excitata ſomn
rulnerum carriee⸗ jam obductas videt, Drtikeram
H 20 h orans manu ſenſit Perlantan t Annn
gratias agit; cumque in ſubucul⸗ ciuchta
n nd- ula cruenta
re-

402 Cursus Annui Diſeurſus XI.

. 2
à mulionibus, qui illac forte
relicda eſſet à latrone in ſilva, à muli J

anſibant, centone contegitur, & mulo impoſitam . An-
c za devehunt. Inde Lauretum contendit, vitæ labe⸗
con 1
confeſſione expiat, miraculum DElparæ omnibus prædi

at, ad rei ſidem faciendam, cicatricem in jugulo oſtendens,
Cat;

æ aurea circa collum monilis in modum, fulgebat, ut fa-
qu 1

cile DElparæ manu plagam iſtam attactam, ſanatamque

deretur. Ibi vitam ſuam reliquam tranſegit in obſequijs
. 1

Marianis, & liberatricem ſuam prædicare non ceſſavit. Ità

hæc, ità alij memorati ſalutem conſecuti ſunt, quod Virgo
3

Mater, maternam prorſus eorum gennen
locçent fideles orthodoxi ſpem ſuam in N- 4a nde e
e pulchræ dilectionis & Sanct ſpei? ſed plura
k jas dowümenta accipite. Meminit Hortalus Marianus
uj acci

olà §. c. 13. G. 4. ex annuis litteris Societ. JESll I55b. fuiſ-
Art .C. * H.:

ſe Sodalem, qui cùm adhibito ſtudio, cogitata, dicta, acta-

que ſua pro confeſſione recognoſceret 3 r ab eerete Rcgi⸗
nam cælorum, ut in integram eorum nori umid ai ebe en
ne uno quidem prætermiſſo. Ecce tibie e ſublin naſ⸗
ciem orantis pagella decidit candore eximio, quæ m

C illias
uidem literulis, ſed elaboratis quoddam peccatum illius
duic

exprimebat: hoc addito: ſi illud aperiret piéque Ronaruun
recitaret in honorem DElparæ, bene ſecum actum iri.
xit miract 1 uòd cûm Sodalis alter ejus æqualis , pa-
rens, Parochus aliidue conarentur, nunquam chirogra-
rens,

1

7„ S
ud intelliger int. nén hoc eſt curam
phum illud intelligere potuerint. Annôn

. .— „ . EC
atorum gerere: & quo pacto ſalvari poſſet, qui ne
pecc-

X bAX—
. . .

7

iuet.
huit!
(r

umcl
Kiinn

,N

unnt,
kleri
lonon

Wlem ſe
lben

oon

uIn
dlcd
elem
lacti

1 Firg
nnd
Inani

4 d
Mrinio
un e

udis 1an

1661.

2 ng en

Unhere

N

B. Virgo ſingulariter eſt ſpes peccat. 6'c. 40
nis, jejunabat & ipſe, eſto ignarus, cur Dominus ſuus id
faceret. Tandem cùm morti proximus eſſet, præſentem
habuit Beatiſſimam Matrem ſibi dieentem: Salvet te Eſus

. . . 2 .—
Chriſtus filius meus. Quà ſalutatione factà, non tantùm

rerum credendarum, & agendarum notitiam, eſt aſſecutus

ſed etiam auditum & linguæ uſum. Itaque mox confiteri

petit, ac Sacra communione refici. Mirantur omnes &
quærunt, unde illi jam uſus linguæ? unde auditus? Fatetur
ille Beatiſſimam Virginem à ſe viſlam hæc dona ſibi contu-
liſſe, monitumque, ut per ultima Sacramenta ad beatam
mortem ſe compararet. Quærunt ultrà, unde hæc gratia
illi obtigerit? reponit, ob jejunium Sabbathinum, quod ex-
emplo Domini ſui obſervavit: cùm enim viderem, inquit,

Dominum meum jejunare, cogitabam hoc bonum eſle de-
bere, licèt aliéqui rerum omnium ad ſalutem neceſfſaria-

rum eſſem ignarus, & ideo jejunium obſervavi. Quod cùnm

Ecoleſiaſticus fateretur factumâ ſe, & ab illo, omnes Deum
&ε— B. Virginem collaudaverunt, & ad imitandum exem-

plum animati ſunt. Hæc ex Diſcipulo de miratulis B. V. n.

28. Quz ſi ità ſe habent, quis non confidat in auxilio &
patrocinio DElIparæ? quis peccatorum non dicat eſſe ſpem

ſuam? Verum quidem eſt in ſola hominum ope, favore, &
fortunis tam parum fidendum, quàm parum ſecurè quis in-
nititur baculo arundineo prout innuitur 4. Reég. 1 8. v. 21.
Iſaiæ 3 6. v. 6. Ezechiel. 29. v. 6. ſed B. Virginis patrocinium
non accipimus ſolum, ſed prout innititur auxilio divino;
ſcimus enim illi dictum eſſe: Dominus tecum. Et cur ama-
bo ſemper effigiatur cum DEl filio in brachijs aut in gremio,

niſi ut noverimus etiamnum verum eſle: Dominus tecum?

quid igitur illa non poſſit cum DEO, quæz DEBUM habet in
manibus? Igitur non innitimur baculo arundineo, ſed ba-
culo, & virgæ de radice Jeſſe ſaiæ. II. unde eleganter ad
. Ee e 3 pro⸗

404 Cursus Aunui Diſcurſas XI.

Cant. 2. V. 6. quæ eſt iſta, quæ aſcendit per defertum: ſicut vir-
gula fumi ex aromatibus myrrha & thuris & univerſi pulveru
pigmentari, quod explicans ait Seraphicus Doctor: deſer-
tum à gratia, & à virtutibus eſt cor peccatoris: B. Virgo ex
hoc deſerto aſcendit ſicut virgula fumi, quoniam ipfa ſuf-
fragatur cordi peccatoris per fumum ſpei, & veniæ, ex aro-
matibus myrrhæ & thuris in contritione, & devotione con-
feſſionis, & univerſi pulveris pigmentarij in multimoda ſa-
tisfactione. Quod virga lignea ſit, ait figuratam fuiſſe in

virga Aaron, quæ turgentibus gemmis protruſit flores Nam. 17.

licèt foret arida: per flores, inquit virtutes, per fructus, ope- ng

ra virtutum deſignantur. Et in his ſuccurrit Virgo pecca-

toribus, ut non tantùm declinent à malo, ſed etiam faciant

bonum. Virgæ aurexz figuram ſumit S. Doctor ex libello
Eſther c. 1 5. extendit Rex ad eam virgam auream, nempe ad
confortandum eam: aurum enim teſte Plinio ſpectatores ſui

exhilarat, & cor hominis confortat. Hinc ſubdir S. Do-

tor: aurea virga eſt MARIA: aurea propter charitatem,
quæ ad animam confortandam extenditur; quando ex con-
templatione MARIE, ipſa anima contra terrorem divinæz
juſtitiæ confortatur. Ad hujus rei confirmationem facit,
quod habet Pelbartus in ſtellario B. V. lib. 2. part. 3. art. 2.
„. 3. Quidam enim cæteréquin devotus B. Virgini enor-
mia ſcelera commiſerat: cùm verò aliquando Eccleſiam in-
greſſus B. Virginis imaginem conſpexiſſet, ajebat intra ſe:
⁶ Domina;, ſi te invocarem, in vanum laborarem; quia
cùm ſim peccator maximus, ſcio quòͤd me non exaudies:

me cnim quaſi damnatum reputo, nec poſſe amplius acha-

vari,. Et jam his dictis abitum parabat, cùm illum Mater
. dul-

propoſitum noſtrum D. Bonaventura in ſpec. Virg. c. I0o. ait?
Virga fumea, virga lignea, virga aurea, virga ferrea fuit.
Beatiſſima Virgo. Quòd fuerit virga fumea probat ex illo

An

lnepe

Mem
ujlg

eni
1 :
re
linn

con

Ulcoki
lbDomm
idn

I ,d,

lo loo

ull, U
hiſon

Uuncln

. lſee

10 elet 3 .

—

B. Virgoſingulariter eſt ſpes peccat. &. 405
dulciſſima ex imagine eſt allocuta: Sta, inquit, & confide,
poſſum adhuc te adjuvare; nihil enim eſt, quod mihi filius
ſit negaturus. Unde ille ad ſpem veniæ, erectus, ad expia-
tionem ſcelerum ſe accinxit, & vitam correxit priorem.

En virgam auream, virgam confortantem in MARIA. De-
nique virgam ferream ex pſalmo z. accipit S. Bonaventura,
ubi ſcriptum eſt: Reges eos in virga ferrea, & pſ. 109. vir-
gam viriutis tuæ, emittit Dominus ex Sion. Unde ait: virga

ferrea contra dæmones, virga virtutis eſt MARIA, contra

inimicos infernales, quibus magna virtute dominatur: &

ideo Domina tam magnæ virtutis meritò 4 nobis amatur,

meritò à nobis laudatur, ut contra inimicos noſtros nos tu-

catur. Hactenus ö. Bonaventura. Quàâm verò nos tueatur in

mortis anguſtijs, ubi ultimus eſt dæmonum impetus, dice-

tur ſuo loco inferiùs: quàm verò opituletur etiam in vitæ

decurſu, unico exemplo comprobabo. Memorat Turſelli-

nus in hiſtoria Lauretana lib. 3. c. 32. fuiſſe juvenem, qui per
luxum & luxuriam paternas opes profligârat, atque in tam

fæda ſe ſcelera conjecerat, ut non tantùm hominibus oppro-

brio eſſet, ſed etiam ludibrio dæmonibus, qui horrendis
aſpectibus ei paſſim occurrebant, terrebant, plagis etiam ve-

lut mancipium afficiebant, ut in deſperationem impelle-
rent. Hic æſtuanti & auxilium circumſpectanti occurrit

B. Virgo Lauretana, de hujus enim vi & benignitate mira
multa inaudierat. Igitur vitæ ſuæ nefariæ pœnitens, DEI-

param invocat, & per cam DEUM placare ſtudet. At dæ-
mones verberibus minas miſcentes, hominem à pio propo-

ſito abſterrere conabantur. Cæterùm adoleſcens DElparæ
tutelà fretus, animo & corpore proſtratus, ejus præſidium
implorare non deſiſtebat, unicè rogans, ut miſerrimo ſer-
vitutis diabolicæ jugo excuſſo, liber, & expeditus Lauretum
ire, & per confeſſionem animi ſordes expiare poſſet. Et ecce

repente

406 Carsus Annui Diſcurſus XINI

repente cæleſtis illi oborta lux ingenti ſupplicem gaudio

eomplevit, ac importunos dæmones procul faceſſere com-
pulit, auditæque frementium vocçes, nihil ſe poſſe contra

Mariam. Hinc ille præ gaudio vix ſui compos impigrè Lau-
retum tendit, vota cum confeſſione Sacra & communione
exolvit, & cæleſte beneficium coram alijs deprædicat. Vide
huic affine apud Diſcipulum inter miratula B. Virginis n. 61t.
aliud, ubi virgâ dæmones B. Virgo abegit, recenſet Pelbarius
in ſtellar. lib. 12. part. ult. c. 5. n. 3. Annon ergo MARIA
virga ferrea, virga virtutis contra dæmones & non baculus
arundineus. Poreſt ergo ſecure in ea ſpem ſuam locare fi-
delis anima, atque in, veritate ſalutare: ſpes noſtra ſalve. Et

quoniam maternam ſimul noſtri curam gerit, filiali affectu

& fiducia recurrere poſſumus, unde Richardus à S§. Lauren-

M
Muen
il,
nqni⸗a
Ecenl
ſco

letlia
pore

len

Aabil
.„4 0

ſ
tio de laudib. E. lib. 6. ait: eſt Mater noſtra, quam videntur u
Klij ſui cognoſcere, dictante ipſis quadam naturali pictate W .
adei, ut ad invocationem ejus nominis, primò vel maximè in
refugiant in omnibus neceſſitatibus & Perieuli tanquam u
parvuli ad ſinum Matris. ztaà i8e. G
Milari
6S) E Pesekaibgt At rssgei eris 5 1e5,6e D
1 lrien
DISCURSUS. XII.
Miinn
ig a
Super illud Salve. n
,Ei
Maria pa- Salutate Mariam 74a mulium aloraviti in Vo- iu
biaren bis. Roman. 6. v. 6 e
terram, .

Deum in- Paulus Apoſtolus, dum ad Romanos ſcribens conclu-
ter & ho-
minem re-

.dit epiſtolam diverſas ad diverſos ſibi notos & affectu

Kauratrixg conjunctos ponit ſalutes: inter alias etiam hanc v. 16. ſa-
latate

Maria pacis calum inter &/ terram, &c. 407
Itate Aariam, quæ mulium laboravis in vobis. Mariam
hanc non Matrem Domini, ſed aliam aliquam fuiſſe ſatis li-
quet, nec enim Mater Domini Romam, quò ſcripſit Apo-
ſtolus, attigit. Quænam verè illa fuerit Romana mulier,

l aut quid egerit, ut dignam ſalute & Apoſtolica benedictio- kicolaus
4 ⸗ . . goffa in
14 ne cenſeret Paulus, non conſtat. Ajunt nonnulli, multam hunc loc,

il.am cooperatam eſſe apud Apoſtolum, ut diſſidia & con- apud Pel-
troverſiæ, quæ inter Neo-Chriſtianos erant, ſedarentur, & Narrum in
componerentur, & hoc innuere Apoſtolum dicendo: quæ virg. lib.
malium laboravit & collaboravit in vobis, ut pax & concor- 1. part. 4.
dia ſtabiliretur, quæ inter vos Neo-Chriſtianos collapſa fue- aa initi⸗

rat. Quod ſi ità ſe habet, ut hæc cauſa fuerit Mariam illam

—
=

one

.
ſ

ſalutandi, habemus & nos Mariani clientes, æ quam juſtaàm-

5

que cauſam, Mariam Matrem Domini conſalutandi, dicen-

dique illi Ave: illa enim eſt, quæ Chriſtum pariendo, pacem
nobis peperit, ut mox eo nato cauerent Angeli gloria in al-
tiſſimis DEo, & in terra pax hominibus bonæ voluntatis,
Cùm enim poſt peccatum Adæ, inimici eſſemus DEr, re-

conciliati ſumus Dro per filium ejus, qui non tantùm na-

turam noſtram ſuſcepit, ſed & peccata noſtra, ut pro illis
ſatisfaciens, æterni Patris iram placaret, & inimicitias, quæ

erant DEu inter, & hominem tolleret. Ipſe enim eſt pax
noftra inquit Apoſtolus Epheſ. 2. v. 27. qui fecit utraque
snum, nempe DEuM & hominem in unitatem pacis redu-

cens, & interficiens inimicitias in ſemetipſo. Hic eſt ille

promiſſus per Naiam c. 9. v. 6. DEIUIS fortis, Pater futuri ſa-

culi, Princeps pacis. Unde cùm hunc ipſum Maria nobis pe-

pererit, pacem nobis peperit, inimicitias DEuM inter & ho-

minem per filium ſuum ſuſtulit, & iratum nobis DEuM re-

conciliavit. Hac ex cauſa doctiſſimus 1diota part. 14. de

B. Virgine contemplat. 29. Rectè illam ab Eccleſia Fæderis

TI f atcam

408 Cursus Annui Diſcurſus XI
arcam appellari aſſerit, quia per eam fædus ad nos firma-
tum eſt: Nam antequam, inquit ille, fie ret hæc arca⸗
id eſt, Virgo MARIA, eramus inimici, & firmatum
chaos magnum, inter nos & DEuM,ut qui vellent hinc
tranſire ad eum, non poſſent : & ideo per B. Virginem
venit DEl filius ad nos, factus eſt Emmanuel, id eſt nobiſ-
cum DEVS, ut tam filius, quàm Mater reduceret nos ad
Patrem, & reduxit: ſic fædus ſempiternum conclamatum
eſt, ſcilicet pax hominibus bonæ voluntatis & c. Quo pacto
autem ad hanc pacem cooperata ſit Virgo, declarat ibidem
hiſce verbis: Patri attribuitur poteſtas, filio ſapientia, Spi-

ritui ſancto benignitas, ſive bonitas: Patrem offenderamus
per ſuperbiam, filium per inſipientiam, ſpiritum S. per

malitiam, quæ omnia in primo peccato concurrerunt. Sci-

licet ſuperbia, quâ Adam voluit eſſe ſicut DEVS: inſipien-

„ „ £ .
tia, quàã credidit fieri ſicut DEVS, malitia, quà contradixit
ei, quod præceperat DEus vel conſenſit ci, quod prohi-
29 —

buerat DEVS. Sed Beatiſſima Virgo Arca Fæderis fuit:

nam per humilitatem reconciliavit nos Patri, quoniam ipſe

reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ: Filio nos univit & junxit,

quoniam credendo ipſum concepit: & per eam ſpiritus nos
replevit, qui eam ſic implevit (propter ejus obedientiam ) ut
de plenitudine ipſius omnes acciperemus gratiam pro gratia.

haæc diota. Grande miraculum olim viſum eſtjudiih. 17. v. 16.

uod una mulier Hebræa fecerit confafionem in DomoRegi Na-

buchodonoſor. Aſt grandius eſt hoc unam mulierem Hebrzam

facere unionem cælum inter & terram, DEuM inter & ho-

minem. Sanctiſſima Virgo, inquit O. Epiphanias orat. de

DElpara. Angelicis ſuperior Spiritibus, DEuM habitan-
tem in cælis, concepit in terra; ut hac ratione exercitus

Angelorum traheret in terram, & verſarentur cum homi-
nibus. Ipſa eſt enim, quæ unionem naturaliter peregit.

i1

rl

„.

M,
enicn
ji
kkhom
ei,
MiAr
Uelrep
Lln,
lit

ls,
Ulus
ien bei

r

Ularech
IMundi
Ueri

I inge

ln A
edu

4 Ublar

blnrei

(e

IGen

4 len
: Per

Pten

Ulrd
i
hi

un

4

S

ng

R

NH
di

Maria pacis. cælum inter & terram, & c. 409
iid ille. Idem ſerm. 3. de laudib. Virg. ſic eam alloquitur: per

te enim 6 ſancta Virgo! medius obſtructionis paries inimi-
citias diſſolvit: per te pax cæleſtis donata eſt mundo: per

te homincs facti ſunt Angeli: per ce homines appellati ſunt

amici, ſervi & filij DEI, per te homines meruerunt eſſe con-
ſervi Angelorum, & cum eis familiariter converſati. Gæc ihe.
Hoc ſtupet g. Chryſologus, dum ſerm. 140. exc lamat, pavet
cælum, tremunt Angeli, creatura non ſuſtinet, natura non
ſuſſicit, & una puella ſic DEuM in ſui pectoris capit, recipit,

oblectat hoſpitio, ut pacem terris, cælis gloriam, ſalutem

perditis, vitam mortuis, terrenis cum cæleſtibus parente-
lam ipſius DEl cum carne commercium, pro ipſa Domũs
exigat penſione, iid ile. Quod conſi derans 5. Joann. Da-
maſc. orat. t. de Nativitate Virgina: gaudere nos jubet &
exultare dicens: lætentur cæli & exultet terra, commovea-
tur mundi mare, in ipſo enim concha gignitur, quæ cæ-
litus ex Divinitatis fulgetro „in utero concipiet, & Chri-
ſtum ingentis pretij unionem pariet, itd ille. unionem
nimirum czlum inter & terram, divinam naturam & hu-
manam, Angelos & homines. Quoniam, ut rurſum ait: per
hanc diuturnum illud bellum, quèòd nobis cum Creatore
erat, ſublatum eſt, & cxtinctum: per hanc nobis reconci-
liario ſancita, pax & gratia donata. ſic ille. Atque hoc ipſum
eſt, quod poſt commiſſum adæ peccatum, ad ſerpen-
tem dictum eſt Geneſ. 3. v. 1 5. inimititias ponam inter te &

nualierem & ſemen tuum & ſomen illim. Ipſa conteret capus

tewum: Per te, inquit S. Aldephonſus Epiſco. Toletanus., 6 be-
nedicta Virgo MARIA innocentia reparatur, DEUIS homi-
ni pacificatur. Geneſ. 3. v. 15. ipſa conteret capui taam. Ap-
plaudit D. Bernardus homil. 2. ſuper miſſus, ubi ait: cui hæc
ſervata Victoria? niſi MARIX; ipſa procul dubio caput

contrivit venenatum, quæ omnimodam maligni ſuggeſtio-
FPf fz nem⸗

410 Cursus Annui Diſeursus XII.
nem, tam de carnis illecebra, quàm de mentis ſuperbia de-
duzit ad nihilum. Et in deprecat. Virgin. tom. 2 operam.
Tu bellatrix egregia, primò cum, qui primò Evam fſup-
plantavit, expugnare viriliter aggreſſa es; tu & ſpiritum
clationis Evæ, vertice humilitatis comploſiſti. Hæc Bernar-
dus. Narrat poſt Livium, Valerius Maximus lib. §. c. „. Co-

riolanum magni animi, & conſilij virum, ob iniquam

damnationem ſui defeciſſe ad volſcos Romanis infeſtos,
ibique imperium in milites adeptum, graviter afflixiſſe
Romanos, quorum exercitus fudit, ut aditum jam paten-
tem ad urbis mænia haberet: unde ingens terror, & con-
fuſio Romæ in populo, ac in ſenatu erat. Miſſi ſunt ad in-
juriam deprecandam legati, & cùm nil proficerent, miſſi
Sacerdotes, ſed fruſtra; nonniſi ultionem meditabatur Co-
riolanus, quam tamen avertere non poſſe ſe agnoſcebant
Romani: Tunc Veturia Coriolani mater in caſtra Volſco-

rum abit pro ſalute civium, & communis patriæ deprecatu-

ra. lbi obvia filio facta, ſic loquitur: ſine, ut priuſquam

complexum accipiam, ſciam an ad hoſtem, an ad filium ve.

nerim, captivane in caſtris tuis ſim an mater! ſi mater;
in héc- ne tibi vitam dedi, ut te hoſtem, & meum & patriæ
viderem? in héc- nete alui ut patriæ exitium afferres? ſi

captiva: en uterum qui te novem menfibus geſtavit, en

ubera, quæ te aluerunt, ferrum ſtringe, irrue., & me pri-
mam vitàâ ſpolia, quæ vitam tibi dedit; ſi ferro „ſi cruore,
exſatiare vindiæ furorem placet, à me incipe: graſſare,

ut libet. His exanimatus, & exarmatus Coriolani animus,
expugnaſti, inquit Mater, & viciſti iram meam: patriâ,
quam vis inviſa meritò mihi ſit, hujus precibus admonitus,

cujus utero conceptus & uberibus lactatus ſum, te dono: ſic
Matrem complexus, agrum Romanum hoſtili ferro libera-
vit: ità bellum atrox, ſalutari pace mutavit, inquit Vale-
rius

Uillins
ine,

4

i
Eel&
Mnun
h in
Wi⸗

(her!

3

fai
Khomnt

i

Cann

lcet,

ulti,

lenoant

ile)
ktium

Maria pacis cæalum inter s& terram, Eo'c. 41 1
rius Maximus. Quod atrocius bellum erat quàâm cælum sgimile re-
inter & terram, terram inter & infernum? namque ſub dæ- quire apud
monum jugo eramus poſt commiſſum Adami peccatum, & nelluen

quis inde nos eriperet? quis adverſùs, eos prævaleret? miraculis
DEUS id facere poterat; at nobis graviſſimè offenſus eratn. 28.

propter ill lud ipſum peccatum, quod abjecto DEi mandato,
Adam & Eva obſequium & homagium diabolo præ ſtite-
rint, ejus conſilium, & voluntatem faciendo. Verum
MARIA ſuæ vitæz innocentiâ, ſuis ſanctiſſimis meritis,
ſuis ardentiſſimis precibus aupud DEUM hoc obtinuit, ut
iram ſuam remitteret, & gratiam ei conferret, cujus vir-
tute etiam dæmonis poteſtas contereretur: ſuperbia nimi-
rum illius humilitate, aſtutia prudentia, carnis illecebra vir-
ginitate. Taata, inquit KRichardus à S. Victore c, 26., in
Cant. fuit ejus charitas, ut non ſolùm ad Judæos ſed ad om-

nes homines fuerit dilatata: pro his indeſinenter oravit,

pro his ſolicita fuit, pro his orando exaudita fuit, dicente
ad eam Angelo Gabriele: inveniſti gratiam apud DEUM,
ſcilicet, quam quærebas. Omnium ſalutem deſideravit,
quæſi vit, & obtinuit. itd ille. Suffragatur J. Bernardus ho-
mil. 3. ſuper miſſus. inveniſti gratiam apud DEuM, quam
nemo ante te potuit invenire: quam gratiam? DEI & ho-
minum pacem, mortis deſtructionem, vitæ reparationem,
ità ille. Nec ſolùm pacem fecit DEuM, inter & hominem,
ſed etiam inter homines, & Angelos ‚ut obſervavit Richar-
dusà S. Laarentio de laudib. Virg lib. I. ubi ait: per ſalutio-
nem Angeli ad MARIAM notatur concordia Angeli & ho-
minis, quia per partum MARIE factus eſt homo concivis
Angelorum, & domeſticus DEI. itd ille. Ex hac cauſa
Bonaventura in ſpecal, Virg. c. ⁵. Evam aſſimilat corvo,
MARIAM vVerò columbæ, quæ ramum olivæ ad Arcam
Nos attulit; quoniam oliva pacis Symbolum eſt juxta Poeë-
Pf f 3 tam

412 Cursus Annis Dikkuru XIILI “
tam Ovid. lib. 1. de Ponto adjuvat in bello, pacatæ ramus
olivæ. Et teſtatur Dionyſius Halicarnaffius lit. 7. Quèd pril-
ci pacem petituri cum ramis olivarum ad eos, quos exora- nl
re volebant, pergere conſueverint; quemadmodum & ille iie
apud Virgilium: paciferæ que manu ramum prætendit oli- liin
væ. Unde Erneſtus Epiſecpus Pragenſ. in Mariali c. 5o. ait: Ul⸗
Si oliva arbor pacis eſt, B. Virgo totius mundi reconcilia:. umt
rionem obtinuir, ſic ille. Hujus rationem nobis dabit Ri- Munt
chardus à S. Laurent. de laudib. Virg. lit. 12. ubi ait: finita ule
eſt guerra, quam fecerat Eva inter Drux, & hominem, un
inter hominem, & Angelum ,inter hominem & hominem, on
inter cor pus & animam. ità ille. O quàm benignus, quam muum
elemens, quâm familiaris Dsus cum homine. ut jam ad. mlt
impleat illud Pryov. 5. delitiæ meæ eſſe cam fil⸗s hominam. Et uikti,
quàm frequentes nobiſcum ſunt Angeli, quàm prompti ad nd
noſtra obſequia, quibus ante Incarnationem filij DEl uſque fienn
ad adorationem ſubſternebamur. Quàm verò etiam la- uig
befactata dzmonum, in genus humanum potentia, quod vel Me
ad nomen MARI conterriti diffugiant. Quamobrem ube
quod de Patriarcha Noë dicitur Eceleſ. z24. & tempore umn)
iracundiæ factus eſt reconciliatio; hoc Virgini Matri rectiùs ilen

7

accommodari poteſt: ipſa enim eſt, quæ ut loquitur 5. Arnli
Trrea,e Iuſtinianm de caſto connahtr. contulit patem wun- (cn
Quapropter nénne jure æquiſſimo ad nos dicitur: Sa- Winn
Tia,. Mariaw., qua mulihm laboravit in vobis, ut DEuM no- in
bis redderet propitium, ut inimicitiæ cxlum inter & ter- len
ram aliquando deſinerent. Neque verò etiamnum labora- Acnin
re deſinit, ut DEO nos reconciliet, ſi quando iterum eun. (i
dem peccatis noſtris ad jracundiam provocamus. Imò vel iin
ideo cum anima & corpore in cælum aſſumpta eſt, & ſtat i
Regina à dextris in veſtitu deaurato, ut ſemper acceſſum lerf
ad DEl conſpedtum habeat, & illum nobis peccatoribus ee

reddat

ni⸗

=ẽ
S=

Maria pacis calum inter terram, ézc. 41 3
reddat placabilem. Hoc atteſtatur Eccleſia, dum in vigilis

aſſumptionis in ſecreta ponit hæc verba: idcirco Virginem
de præſenti ſæculo tranſtuliſti, ut pro peccatis noſtris apud
te ſiducialiter intercedat. Unde ſicut poſt diluvium Daus

poſuit arcum cæleſtem in ſignum reconciliationis, ait enim
Genes. 19. v. 1 3. arcum meum ponam in nubibus; „& erit
ſignum fæderis inter me, & inter terram; ſic etiam Mariam

cum corpore, & anima in cælo eſſe voluit in perpetuum
reconciliationis factæ, & adhuc faciendæ memoriam. Unde

S. Antoninus 4. part. tit. 15. c. 44. ualt. ſic Virginem in-

ducit loquentem: decet me in glorificatione eſſe juxta fili=

um meum, propter interceſſlionem continuam pro hamane

genere, ut cum DrEus peccatis hominum, diluvio flagello-

rum irritatus fuerit ſubvertere terram, ego ut arcus appa-
ream in conſpectu- ejus, indéque recordatus fæderis ſui, re-
propitietur eiſdem, ne diſſipet mundum. heæt ibi. Hoc ip-
ſamet Virgocomprobat in revelat. S§. Brigittæ lib 3. ubi ait:

ego ſto ſuper mundum continua oratione ſicut arcus cæli ſu-
der nubes. Recte igitur Bernardinus Senenſ. tom. 3. ſerm. 1.
de nomine MARIA art. I. c. 2. pronuntiavit: lpl eſt arcus

fæderis ſempiterni; ut hon interficiatur omnis caro; quia
illum genuit, qui fecit utraque unum. Et ſubdis. fructus iri-
dis eſt recordatio divini fæderis, ne divino judicio diſper-
gatur terra, & omnis anima vivens in ea. Sic per Virginem
glorioſam offenſa eis remittitur, fædus ſtringitur: & ideò

meritò ſicut iris Virgo ſcilicet benedicta in circuitu Eccleſiæ
conſtituitur. haæc ille. Et verò cum per gratiam (verba ſunt
D. Anſelmi: in epiſt. Pauli) remiſſis peccatis, abſumptæ fue-

rint inimicitiæ, reſtat ut pace adhæreamus ei, à quo nos ſo-
la peccata dirimebant. itd ille. Sic per gratiam DEo reſtituit
B. Mater Theophilum Adanenſis Eccleſiz oëconomum, ut

fauſids videre eſt apud inekom in throno DEl. c. 20., n. 715.

Huic

414 Cursus Annui Diſcurſus XIlI.
Adegen Huic ſimile refert ilem tract. de miraculis n. 27. quod factum
Chriſtian. Laureti: ſolùm hic annectere placet quod idem c. 24. u. 20.
om. 1. recenſet ex Caſario lib. 2. exemplor. c. 12. Juvenis quidam

part. 2. C. . . . 2 .
25. He 3 n. Cm multas divitias à patre defuncto ſibi relictas penitus

9. inter bi prodegiſſet; ob idque triſtis ſolum vertere cogitaret, nèe apuid

torias. Pcl- 10 . di . S f. . J ſt illi⸗ ⸗
bartutn in- notos MWendicare cogetetur, à netario quo 2 m tu0 VvIic .,;

Rtellario B. de'monhum conſuetudini aſſueto, nocte per quoddam ne-
V7. Dere, mus ad locum paluſtrem ad dæmonem adductus, qui majo-
5. Diſcipu res divitias, atque honores ei eſt pollicitus, modè Chriſto
lum inter abrenuntiaret: quod importunis villici ſuaſionibus, in vitus
vle tamen effecit, & Chriſtum (ut Cæ ſarij verbis utar) ore ne-
Tunc adjecit diabolus;, adhuc opus imperfectum eſt, etiam
abrenuntiare decet Matri altiſſimi; illa eſt enim, quæ maxi-

mum nobis infert damnum: quos filius per juſtitiam abij-
cit; Mater, quia nimis miſericors eſt, ad indulgentiam re-

ducit. Qued, cùm miles ſe faéturum conſtanter abnue-

ret, re infecta, ingenti tamen ſcelere obſtrictus, redijt.

Verùm dum revertitur ad Eccleſiam in via divertit, coram
Altari ad imaginem DElparæ filium in ſinu geſtantis pro-
ſtratus, ex intiméque corde, magno fletu, & clamoribus
matrem miſerieordiæ implorabat, quo ſibi admiſſi ſceleris
veniam à filio impetraret. Mira res? ipſo audiente, DEl-
para filio hæc dicebat. O dalciſſime fili miſerere huic ho-
mini. Puer verò ut delicti gravitatem militi oſtenderet, ſe
aliquantulùm durum exhibuit; nam faciem à Matre aver-
tens, nihil ei dicebat: cumque iterum rogaret hominem
ſeductum aſſerens, Matri dorlum vertit dicens: Homo iſte

me negavit, quid ei faciam: Tum imago Virginis ſurre-
Xit, puerum ſuper Alare poſuit, ejusque pedibus proſtrata:

Rogo, inquit, fili, ut propter me dimittas ei hoc peccatum.
Mox infans Matrem elevans, ait, Mater nunquam tibi ali-
quid

„

gavit, & manu exfeſtucavit, atque diabolo fecit homagium.

lucl
mi
lanie
Uutin
letr
mpo

lle

mulun

MWm

ien

ihea

Ehe

ie

uNh

ad
nis

ick:

e i
1 lle
en

—

MWe tantus fdelium recurſas ad &. 41 5

n qꝓuid negare potui, ecce propter te totum dimitto: hæc om-
niea cùm non ipſe ſolus, ſed & alius miles, qui prædia, ac
un bona illius emerat, quæ iſte vendebat, caſu eandem Eccle-
iu fſiam ingreſſus, vidiſſet, & audiſſet; unicam filiam, ei in
matrimonium collocavit, ac dotis nom ine bona ab eo ven-
4 Qdita tradidit;, pollicitus ſe eum hæredem reliquorum bono-
nN rum poſt mortem facturum; cui iſte læto animo annuit;
sicque per DElparam, & peccati veniam, & bonorum tem-

II poralium aflluentiam eſt conſecutus. Ecce arcum fæderis
Iu Mariam potentiſſimam peccatorum apud DEIIM reconci-
e liatricem. Quapropter opportunè nos hic admonet Ec-
gin (leſzaſticus c. z33. Vide arcum, & benedic eum, qui ſecis illum:
e valde ſpecieſus eſt in ſplendore ſuo: gyravit cæalum in circnita

Aleriæ ſuæx, manus excelſi aperuerunt illam. Quidni ergo
arcum hunc ſalutemus benedictum, vel cum B. Ephrem.
n delan dib. Virg. Ave Domina noſtra fædus pacémque fide-
bn libus tuis impetrans: velcum Andrea Cretenſi orat. de An-
zantiat: Salve Divina cum hominibus reconciliatio. De-
n nigque ſalatate Mariam, quæg mulium laboravit, in vobis, ut
hac ſaltem ratione eidem gratitudinis vicem rependatis.

nbn Amen.

òððẽ

DISCIIRSIIS XIII. .,.

tus fideli-
4 Aubper illa verba: Ad te clamamuKs. am recur-
Sic honorabitur, quemcunque volaerit Rex hono- Benn da
— rare. Eſther. 6. v. 9. iinm ho-
norare, Kr
e INde ferunt oculis, atque animis, noſtræ tempeſtatis emer
6 Z Theterodoxi, tantam in populo Catholico pietatem, & af- honorz-.

10 Gg g fectum tar.

416 Cursus Annui Diſeurſas XI.

feſtum in Divam Virginem: præſertim verò, quòd neceſſi

tate, vel tribulatione aliqua preſſi, ad illam recurrant, opem
ſubſidiümque imploraturi. An enim, inquiunt illi, non

eſt DEUs in Ifraël? annéôn ille eſt præpotentiſſimus anxi-
liator, fons & origo omnis boni ² annéôn & ipſe miſericors
imò Pater miſericordiarum, & totius chnſo lationis, qui con-
ſolatur nos in omni tribulatione noſtra. Et ſi peccavimus;
ſi iram illius, pænamque commeriti ſumus, nunquid advo-

catum habemus apud Patrem JESUM Chriſtum juſtum, &

ipſe eſt propitiatio pro peccatis noſtris, ipſe ſalus & refugi-
um noſtrum in tempore tribulationis: ut quid ergo curri-
tur ad MARIAM? ut quid illi ſupplicatur: ur quid vocife-

ratur? ad te clamamus, non ad DruM, non ad Chriſtum,
ad te, ad te ſuſpiramus, gementes & flentes, non ad com-
munem Patrem miſericordiarum, non ad advocatum no-

ſtrum: nénne (criptum eſt c. 49. v. 15: in vocaνα in die tri-
ulazionis, eruam te, & honorificabis me; ut quid igitur ad
MaRIAM curritur? Itaà ſtomachantur illi, exiſtimantes nos
MARIAM PpFæferre DEO, derogare officio Chriſti Mediato-

ris, & advocati; ſed graviter falluntur. Etenim, non ig-

noramus, quin etiam confitemur ; quòèd quidquid MANTA
ræ ſtat, aut etiam præſtare poreſt „per DEuM Poteſt, ac per
Klijbenevolentiam: per ipſum enim eſt potens, per ipfum
liberalis, & munifica; ſicut enim per ipſum effecta eſt Ma-
ter DEI, ſic per ipſum habuit gratiarum plenitudinem in ter-

vis, jain ve

. . 1 —RZ .
tiendi, & elargiendi: ſi enim non haberet, qusmodo elar-

giretur? nemo enim dat, quod non habet. Aut ſi non elargi:
retur, cur tam copioſi fideles accurrerent 2d opem cejus im-
plorandam 2 ſanè fruſtra non, niſi expetimento perſenti⸗
ſcertent ejus conſilium, velauxilium. Quodſi autem & po-
teſtatem habet, & reipſa illam exercet, dicant adverlatſ,
Ar

erò in cCælis etiam nacta poteſtatem eaſdem diſper-

.
0
ll
t
li
ori
terri

iin
lni,
kenit
Mierre
(in
iien,
mlien
eip
nns,
Abien
nrinſ.
alir on
ladoren
ne cor
Umman
in
ein
inlne
Pltii
is
ſina⸗
inn
fnili

Ideò tantus fidelium recurſas ad &c. 417

4Aan DODEO ità volente, vel invito? ſi in vito, cur non inhibet
jus uſum, aut penitus ſubtrahit? ſi autem volente DEoO non
N tantùm fideles accurrunt, ſed etiam MARIA ſuccurrit,
. gaid habent adverſarij), quod 0 btrectent? quòd opinentur
honori vel ofſicio divino aliquid derogari, vel præjudicium
r in ferri. Non intelligunt illi aut nolunt inte lligere, ne be- Deus vule
ne agant, DEUM velle à fidelibus MARIAM honorari & glo⸗ aanit.
NA rificari, ut ipſemet per eam honorificetur & glorificetur:
ſicut enim mundum hunc fecit ſpectabilem, & in eo admi-
rabiles rerum naturas, proprietates, & operationes, ut in
1d. co, & in illis ſuam exhibendo potentiam, ſlapientiam, & bo-
k nitatem, glorificetur; ità in microcoſmo, ſeu homine,
um mundi epitome, quàm maximeè gloriam ſuam voluit palaàm
d. facere ipſimet mundo inte lligibili, ut enim taceam primi
N hominis Adami conditionem, quam non ſublimavit: & ad-
„Nℳ mirabilem effecit humanam naturam: dum eam univit di-
IE vinæz in Chriſto, ut æqualiter Däko, omnia poſſit, omnia cog-
6G noſcat, omnia velit, atque etiam æqualiter Däo honorerur,
ie & adoretur: quéô quid majus, quid ſublimiùs? ſecundùm
hanc complacnit divinæ Majeſtati condere naturam pure
u haumanam, ſed divinitati prozimè accedentem, ut in ea di-
eß vitias potentiæ, ſapientiæ, & bonitatis ſaxdemonſtraret, ac
tn per illam glorificetur; & hæc MARIA eſt, in Matrem DEI
N primùm electa dein grati plena ſalutata in terris, exinde in
er cælo, uti in gloria flio proxima, ità gratiarum omnium the-
ſauraria & diſpenſatrix. Non capiunt hoc adverſarij, ſed
eH ſtupent, imò negant, pernegant. Verùm capiuntne Deum
Ralia mundi elegiſſe à ut con fu, das ſapientes; & znfirma mundi,
n 22 confandat fortia; & ignobilia mundi, & contemptibilia; &
esa qa non ſaunt, t ea nͤ ſuut, deſtrweres; ut non Slorietur
“ omnu caro in conſpectu ejus. t. Cor. 1. v. 28. Dicam planiùs,
“H ne fortaſſis etiam hoc non intelligant; capiuntne Apo oſtolos
9 Sg. g 2 rudes⸗

„

418 Cursus Annui Piſzurtus XII

rudes, & indiſcretos piſcatores, electos in Chriſti Vicarios

Legatos & oratores, datam illis ampliſſimam poteſtatem
miracula quævis patrandi, cælum ipſum claudendi & ape-

riendi? capiuntne unam Jahel, aut Judith, magis idoneam

fuiſſe ad cõterendum hoſtilem exercitum, vel ducem, quàm
virile robur alicujus herois? aut habiliorem David paſtor-

cùlum, ad ſternendum Goliath, ad moderandum regaum

IHraél, quàm alium aliquem in armis & aula educatum?

Et nénne conſentaneum rationi magis, eligere naturam

Angelicam ad divinitatem aſſumendam, quàm humanam:
Verùm divinæ ſapientiæ aliter viſum eſt, aliter divinæ pla-
cuit voluntati, ut in his contemptibilibus manifeſtior &

glorioſior virtus ejus appareret. Quid ergo mirum unuam
purum hominem, unam Virginem Hebræam, ſic in cælo
evaltare, ut omnia illi ſecum faciat eſſe poſſibilia, omnium

gratiarum theſaurum concedat, ut elargiri poſſit ad rectæ

rationis arbitrium. In hac ipſa communicata poteſtate,

gloriain & magnitudinem potentiæ ſuæ vult exhibere.

Czli enarraut gleriam DE! & opera mannum ejus annuntiat

firmamenium pſ. I5. Sol quantæ celeritatis, quanti luminis,
quanti ardoris quantæ potentiæ, & efficientiæ in maturan-
dis plantis, ſegetibus, & fructibus, in excoquendis metal-
lis & c. Néênne ideo, ut ſit vas admirabile, opus excelſt
Eccleſ 43. v. z. ut in hoc vaſe admirabili DEUS admirabi-
lis cognoſcatur, & gloriſicetur. Sic ſic in admiranda Vir-
ginis Matris potentia & facultate admirabilis ipſe cupit ha-
beri, & in glorioſa glorioſus. Antonomaſticè opus Do-
mini mirabile“, eſt MARIA, de qua dicitur Eccleſ. 42. Vvas ad-
mirabile opus excelſi: verba ſunt D. Bonaventaræ in Spec.
c. 6. Unde Richardus à S§. Laurent. lib. z. de laud. Virg. ac-

commodat Beatiſſimæ Virgini illud pſ. 47. magnus Domi-

nus, & laudabilis nimis in civitate DEl noſtri, & ait: per
ipſam

168
rn
its
Win,
UMze
e.

als,

rortk
mlore
Nor
lim
Rerns
nct
Uyi Ver⸗
lenhre
Pinvol
Kinen
Mlillin

Ubor

Duur 14

AI

UEa
Ui o
, bi
Une

AuuI

Meò tantus fidelium recurſus ad &vc. 419
ipſam, & in ipſa, & ex ipia augetur gloria Patris & filij, &
ſpiritus ſancti, unde in pſalmo, magnus Dominus & lauda-
bilis & c. licèt enim in omni creatura ſit Deus magnus &

laudabilis, nimis tamen nominatim dicitur magnus & lau-

dabilis nimis in civitate DEl noſtri, quæ eſt MARIA: fecit
chim illi magna qui potens. itd ile. Hinc etiam D. Anſel-
mus in pſalterio B. Virg. part. 3. illam vocat Alleluja fideli-

um, per quam DEl inter gentes nuntiantur omnes laudes. Matrems
itd ile. Exinde ergo tot in locis tam celebribus claret mi- ſeam vult
raculis, ut ad Mariam auxilij implorandi causâ non recur-
rere orthodoxos, foret miraculum. Prærer explicatam
modoò rationem, afferri & iſta poteſt, quèd filius DEl co-

ram toto orbe Matrem velit honoratam & glorioſam: non
eſtenim vel homo;, vel Angelus cui plus ſit obſtrictus, &

obligatus, quàm DElIparæz, cum à nemine in hoc mundo

plus acceperit, quaàm ab illa: ab ipſa habet ſuum eſſe, ſu-
um vivere, & ſentire; ab ipſa carnem ſuam & ſanguinem,
quem pro mundi redemptione profudit, ipſa parvulum fas-

cijs in volvit, lacte nutrivit, ſinu fovit, brachijs geſtavit,

veſtimentis contexit: quidni igitur præ omni alia creatura
pura illi retribueret honorem & gloriam. Hoc ponde-

ravit S. Methodius dum orat. in Hypapant. cam alloquitur.

Quid hoc illuſtriùs: quidve ſublimius? qui cælum & ter-
ram implet, cujus præterea ſunt omnia, quæecunque mo-

ventur, atque ſubſiſtunt, is tui factus indigus: tu enim mi-
rabilem Incarnationem, quam aliquando non habuit, DEO

mutuam dediſti. Et mox ſubdit: Euge! Euge! Mater

DEI, & ancilla! euge! cuge! quæ debitorem illum ha-

bes, qui omnibus mutuatur; DEO naàmque univerſi debe-
mus, tibi verò etiam ille debet. Sie ille. Quodſi igitur ef-
fatum æternæ veritatis eſt infallibile: Joean, 12. v. 26. Si

quis mihi miniſtraverit, honorificabit eum Pater meus,

Gg g 3 quid-

77

420 Cursus Annui Diſeurſus XII.
quidni honorificet Matrem filij ſui? quis enim ei amplius,
ac diutius miniſtravit, quam eius Mater: qui enim dixit,
verba ſunt Ruperti Abb. lib. penult. in cantica: honora pa-
trem tuum & Matrem, non dubium, quin & ipſe honoret,
& ab amicis ſuis velit honorari Matrem. ird ie. At vetò,
inquiunt adverſarij noſtri, derogari honori divino, dum
divinam MARI tribuimus poteſtatem, quaſi DEA foret
aliqua. Sed cnim dicant illi, an non jus vitæz ſoli DEO

principaliter competit, & tamen communicatum judicibus

& ſæculari poteſtati „ quis ignorat? non enim ſine cauſa
gladium portat Rom. 13. v. 4. unde & Dijs aſfimilantur,
pſ. S81. ego dixi Dyj eſtis vos. Dicant, an non futurorum
& ſecretorum cognitio Divinitati propria, ut liquet. ſa.
44. V. 2 3. Annuntiate quæ ventura ſunt in futurum &
ſciemus, quia Dij eſtis vos: & tamen Prophetis & Apeſto-
lis communicatam, quis ambigit? dicant annon divinita-
ti proxima poteſtas ſaſcitandi mortuos, claudendi cælum,
nè pluat, cæcos illuminandi & e. & tamen hanc homini-
bus communicatam, quis in ficiabitur? Et qais poteſt dimit-
tert peccata, niſi ſolus D ElSMnarci. 2. v. 7 & tamen hanc
poteſtatem dedit Apoſtolis, & eorum ſucceſſoribus. Joan.
20. V. 2 3, quorum remiſeritis peceata, remittuntur eis,
& quorum retinueritis, retenta ſunt. Et cujus eſt agere
judicem vivorum & mortuorum, niſi illius, qui ſolus no-
vit ſecreta cordium: nihilominus, cùm ſederit ſilias homi-
ziüs in ſede Majeſtatis ſuæ, ſedebiti & vos Apoſtoli ſaper ſedes
duodecim jadicantes duodecim tribus Iſraël AMatth. 19. V. 2 8.
Unde & Paulus ſeribit 1. Cori 6. v. 3. neſcitis quoniam An-
gelos judicabimm. Quid verô illud, quod Moyſen non tan-

tum Mediatoren, inier DEIM, & populum Galat. 3. V. 19.

ſed & PEII M Pharaanis idam conſtienerit. Exod 7. v. I.
Quodſi ergo Propheris, A poſtolis, aliisque Sanctis in terra

ad-

⸗

Ib
il
j
en
AClr
iln
in
Uke
gin 6
kaßun
au
unge
Uat.
hen
U P
In le

Auent
e
bernn

lli
nbet
Uur N
len
ie

1.
leh

hihi

e

che

,

e

DM
n
.
ſe

Ieo tantus Edelium recurſus ad &c. 421
adhuc degentibus plura divinitatis ſuæ attributa communi-
cavit, ſi fec it iſpenſatore: Meriorunm DEI 1. Cor. z. ſi divini

juris participes, quid obſtat, quoò minùs idem concedat le-

Gtifſimæ Matri ſuæ in gloria? non eſt igitur, quod adver-
ſarij ſoliciti ſint, de honore DEl, vel Chriſti, per frequen-

tiorem ad I 5EIparam recurſum Tcthcrando nullum enim

illins temerandi poteſt eſſe periculum, cuùm vel ideo DEUS
& Chriſtus ipſi auxiliandi conccdat poteſtatem, ut per præ-
ſtitum auxilium, & miracula reddatur coram mundo glo-
rioſa. Vnde D. Bonaveninra in Spec. Virg. c. 7. dum explanat

illud Eccleſ, 42. glorid Domini plenaum eſi opus ejus: ait: hoc
chim opus plenum ceſt Dommicaà gloriàâ, quia ſuper om-

nem puram creaturam refultae, & relucet pleniſſime in
MARIA: gloriam enim de reſtauratione facta in cælo, glo-
riam de redemptione facta in mundo, gloriam d de liberatio-
ne facta in inferno, habet Dominus pet Matiam. Et ideo
bene ait Anſelmus üo: tibi ſolùm loquar Domina beneficijs

tuis plenum eſſe mundum; inferna penetravit, cælos ſupe-
ravit: per plenitudihem enim gratiæ tux, quæ in inferno
erant, ſe lætantur liberatos, & quæ ſupra mundum ſunt,

gaudent ſe reſtauratos. Plenum eſt ergo gloriãà Domini

opus ejus M ARIA ità Benavent. Legimus in lis. Eſther c.6
Afiverum potentiſſimum Monarcham regium honorcm
transtuliſſe in Mardochæum, quòd vitam Regis in pericu-
lo conſervàſſet; an ideo regiæ dignitati deceſſic aliquid? in-

duitur Mardochæus veſtibus regijs, regium in capite gerit
diadema, equo inſidet, qui de lella Regis eſt, ducitur à
principe aulæ Miniſtro, an ideo Aſlverus Rex elle deſinit 2
Mardochæus incipit? ſufficit Mardochæo acclamatio: ſic
bonorabitar, quemcanquz Rex volaerit houorare. Legimus

quoque Geneſ. 41. Pharaonem Egypti Regem Jofepl ao Pa-

triarchæ plenum i in regni incolas dediſle impetium & po-
teſta-

422 Cursus Annui Diſcurſas XIII.

teſtatem, unaque annulum regium . purpuram & reliqua

Regis ornamenta, uno, inquit tantùm retzni⸗ ſolio te præ-
cedam: an ideò regius honor diminutus fuit? quin etiam
cùm Kexfupp icum votis adiretur, à ſe amanda bat dicens:
ie aàd Jeſeph., anne ideo? quia poteſtas Regi ſublata erat?
non ſublata, ſed com municata ad honorandum, quem vo-
luit Rex honorare. Ità ſané ſe res habet: cùm DEUS,

Deique filius ſuam Matrem velit honoratam & non tantùm

dignitate, ſed & poteſtate Reginam eſſe cælorum, & mun-

didominam, non ſinit duntaxat plena uti poteſtare in gra-
tiarum diſtributionc, & miraculorum operatione, ſed iæx-
pe etiam ipſe in vocatus ablegat ſupplicantem ad Virginis in-
terceſſionem. Ite ad MARIAM, ite ad Matrem meam,

per ipſam petite, per ipſam accipietis. Multa petuntur à DEO,

inquit S. Anſelmus de Excell. Virg. c. nec obtinentur: &

quæ petuntur à MARIA, obtinentur; non quia potentior
ſit, ſed quia DEUS decrevit eam ſic honorare; ut ſciant
homines omnia per ipſam obtineri poſſe à DEO: i14 le.
Quapropter rectè Cajetanus illud prov. 5. v. 35. qui me in-
venerit, in veniet vitam & c. ſic ad propoſitum noſtrum ver.
tit: qui me invenerit, quidquid voluerit à DEO facilè im-
petrabit, Refert Sarius 27. Septembris in vita S. Elzeary
Comitis c. 1 . Garſendam, Elzearij Educatricem fæ minam

ſanctiſſimam, ſæ pe & ferventer pro Elzeario Dominum de-

precatam, ut in tutelam ſuam ſingularem illum reciperet.

Nocte quadam in Eccleſia pro eo orans, audit corporeis au-

ribus Chriſtum ad ſe dicentem: juveni huic, pro quo tam
mulkùm oras, noveris me Matrem meam dediſſe Magiſtram
nihil igitur de illo dubites. Sic in revelationibus S. Ger-
irads zit. 2. c. 1. legitur 2 quèd cùm Gertrudis ex revela-
tione cognoviſſet, in augmentum meriti aliquid ad ver ſita-
tis ibi imminere, & inde ex humana fragllitate trepidarer,
Ppius

.
(or
Miice
Uurie

nenin
Urjos

nlbie
delim.

Ie n

Imunm
cis
ahrle
Do
in
NuI

den

Nſegn

un

tr

un

n

enel

inn
I.
nst
ein

0

Pr⸗

rN
clN

A

eH

1

elt⸗

AN.

e⸗ .

DH

6H

AH

Heo tantu, ſidelium recurſas ad é'c. 41 3
pius Dominus ipſius imbecillitatem fuerit miſeratus „& mi-
ſericordem Matrem ſuam ei dederit in auxiliatricem, & pro-
tectricem ut quantumcunque nimietate ad verſitatis ſu-
pra vires gravaretur, ſemper ad ipſam Matrem miſericordiæ
ſecurum haberet recurſum, cujus interventu ſe ſciret alle-
viandam. Poſt hæc brevi tempore, cùm valde premere-
tur Gertrudis quadam in re, recurrit ad deſolatorum con-
ſolatricem, cupiens ab ea doceri, quid in hac cauſa magis
expediret, & ab ipſa reſponſum accipere meruit, præſenti
neceſſitati opportunum.
Id ipſum rurſus patet ex vita &. Mechtildis lib. 5. c. 20.
cùm enim hæc aliquando in Evangelica hiſtoria legeret:
ſtabat juxta crucem Mater ejus & c. ubi ad illud pervenit,
ubi Chriſtus Joannem Matri ſuæ commendabat „venit in
mentem Chriſtum orare, ut etiam ſe eidem commendaret
Illico Chriſtus tradit eam in manus Matris ſuæ: Mater, in -
quiens, mea, ego hanc tibi commendo, ut plagas meas, &-
quaſi ſaucius ante te jacerem, conante te interim vulneri-
bus meis mederi: ad eundem planè modum opto te ejus cu-
ram ſuſcipere, eamque ſolari, ubi uſus feret. Iterum il-
lam tibi commendo tanquam mei pretium, meminiſséque
te velim, quanti illam feci, cùm ejus amore captus pro ejus
ſalute mortem crucis obierim. Denique eam commendo,
tnquam cordis mei delicias, & amores, cùm non ignores,
delicias meas eſſe cum filis hominum. Hoc audiens S.
Mechtildis, præfidentior facta, ait: nénne hoc idem 6
bone Domine, præſtare velles quibuſcunque, qui id exop-
tant? imò, reſpondit Chriſtus, neque enim acceptio per-
ſonarum apud me eſt. Addam recentius ex Nicolao Lanci-
cio de Gloria S. Igaatij c. 5 Cùm S Ignatius de Loyola quon-
dam Sacrum cælebraus, poſt conſecratam hoſtiam, ſcriptas
Societatis leges Domina offerret, vidit DEuM Patrem valde
Hh h ſibi

424 Cursus Annui Diſcurſas XIII. .

ſibi propitium ac benignum, certo quodam ſigno indican.

tem, gratum ſibi fore, ſi pro eo DElpara intercederet: o-. ua,
ravit Virginem Ignatius, & confeſtim Virgo Sanctiſſima nuo
adfuit Ignatio, eum Patri æterno récommendans. U (l
quid amabò divina Majeſtas ſibi ſupplices factos ad Mariam ui
ablegat : annén habet poteſtatem per ſe beneficia confe- (i
rehdie nempe demonſtrare vult, quanti Virginem amet, ul
&XE æzſtimet, quantum cupiat illam mundo reddere cele- ogti
brem, & glorioſlam. Ait ergo: invoca me, ſed per Ma- (uum

1

riam invoca, & eruam te, & honorificabis me in Maria & umnn
per Mariam: ait ille gloriam meam alteri non dabo Iaiæ 42. Ullte
Gloriam nimirum divinitatis, ut quis alius eſſentialiter ſit lit
DEUS, ſcu per naturam, unde uno ſolio regni te præce-
dam, ſolio Deitatis, eſto de cætero in regno-meo omnem (en
exerceas poteſtatem. Referunt hiſtoricorum monnumen. m,
ta Alexandrum Macedonem tantum amori, & honori Ma- len
tris ſuæ Olympiæ tribuiſſe, ut pro quocunque beneficio 0
ſupplicantibus dixerit: conſulite Matrem: innuens, ſe eà len
inconſukàâ nihil favoris conceſſurum. Sic, & Ninus Rex, ume
teſte Thesdoro Ssiculo, ſinè conſenſu & interventione Semi- ln
ramidis, Cyrus ſine Aſpaſiæ, Auguſtus Cæſar ſiné Liviæz iſte
beneplacito nullam gratiam impertiebatur. Alphonſus A- ont
ragonum Rex tam ardenter uxorem ſuam Lucillam ad men
amabat, ut nulli reo ad ſuum juſtitiæ tribunal acceſſum ne
concederet, pro gratia aut venia ſupplicaturo, niſi per cu. in
biculum Reginæ tranſiens ipſi libellum ſupplicem obtuliſ- tim,

. . .1 . . . 4
ſet: quèd ſi negligeretur, nihil favoris erat expectan. E

dum- ð MD inrde
Annn hic magnus amor, tantum deferre ſuæ Matri ini
aut uxori? & tamen non imprudens, non iniquus: ſic ho- ii l
norabitur, quem Rex voluerit honorare: ſi ergo idipſum fa- 1an
ciat DEl filius Matri ſuæ, an Majeſtatis ſuæ oblitus ceniebi.
tur?

Me tantus hdelium recurſas ad & c. 425
tur? an potentiam coarctabit? Appoſitè Thesphilus Ale-

xandrinus lib. de Incarnat. Gaudet filius orante Matre:
quia omnia, quæ nobis precibus ſuæ Genitricis evictus donat,

ipfi Matri ſe donare putat, & acceptæ ab illa ſinè Patre hu-

manitatis vices reddere: ità ille., rationem candem reddit
Gregorius Nicomedienſis. orat. de oblatione DElparæ: Virgi-
nem alloquens: tuam enim gloriam creator exiſtimat eſſe
propriam, & tanquam filius in ea exultans, quaſi exſolvens
debitum, implet petitiones. itd ille. Hac eadem ex cauſa

bonorum cæleſtium cuſtodem & diſpenſatricem illam eſſe
voluit teſte doctiſſimo Idiotha in prolog. contemplat. de B. E.

ubi ait: theſaurus ille Domini eſt, & theſauraria gratiarum

ipſius : donis Spiritualibus ditat copioſiſſimè ſervientes ſibi,

& potentiſſimè protegit eos à triplici adverſario, mundo,

carne, & diabolo & c. Et Chryſippus Presbyter Hiereſolymi-

ianus homil. de DElpara. Arca pretioſiſſima eſt Virgo DEI-

paraà, quæ excepit totius Sanctificationis theſaurum: ztd illi.
Verum quidem eſt, quodpſ. 53. v. 12. dicitur, gratiam &

gloriam dabit Dominus, originaliter quidem & principa-
liter ſolus; ille enim fons & origo omnis boni; ſed mini-

ſterialiter, aut inſtrumentaliter etiam conferunt Sacerdo-
tes, ſicut contulerunt Apoſtoli, conferunt ipſa materialia
Sacramenta: quidni & DElpara? Unde ait D. Bernardus

ſerm. de Nativ. ſeu de aquæ ductu. Neque enim impotens

cerat DEus, & ſine hoc aquæ ductu (MARIA) infundere

gratiam, prout vellet, ſed tibi vehiculum voluit provide-
re. Quapropter gaulo ſuperins hiſce præmonuit. Altids
ergo intueamini, quanto devotionis affectu 4 nobis Mariam
voluerit honorari, qui totius boni plenitudinem poſuit in
MARIA, ut proinde ſi quid ſpei in nobis eſt, ſi quid ſalutis,
ab ea noverimus redundare. Tum verò mellifluus non re-
trahit ſupplices à frequenti ad Mariam recurſu, ſed ad-
Hh h z hor-

426 Cursus Annui Diſcurſus XII.
hortatur ſequentibus : Totis ergo medullis cordium, totis
præcordiorum aftectibus, & votis omnibus Mariam hauc

crea-

car
ri

veneremur; quia ſio eſt voluntas ejus, qui totum nos habe ee
re voluit per Mariam. itd ille. Totum inquam, ſiquidem uno
iplum DElI filium, Salvatorem, ac gratiarum auctorem l,
omnium, aliter nos habere non voluit, niſi per Mariam, Unl
eſto aliter potuiſſet. Hinc igitur (liceat mihi iterum loqui d
cum Bernardo ſerm. 2. de Pentecoſt. ubi Virginem affatur) (lia
meritèò in te reſpiciunt oculi totius creaturæ; quia in te, & (ndd
per te, & de te ( de tuæ carnis ſubſtantia) benigna manus umg
omnipotentis, quidquid creaverat, recteavit. 1tid ille. ita en
placuit Majeſtati divinæ honorare Mariam, ut in illa, & füicn
per illam honoretur ipſe. Sic honorabitur, quemcunque volue- letn
rit Rex honorare. S en
DISCUR
exii
Super hæc verba: ad te clamamus. let
SSS “ S illin
WDVVic illi ut me adiuvet. Luc. 10. V. 40. ili
DEUS vult Oſtquam DEUS creavit cælum, & terram, & quæ in lhuie
Mariam cis ſunt ad uſum hominum, poterat in momento plu- maſi
eile lunrn res ſimul creareé homines, maſculini & fæminini generis, Uln
ja lalure quemadmodum in reliquis animantibus fecerat: verum imn
hominum, Bon fecit, ut ab uno homine Adamo, ipſa prima mulier An
nde originem ſuamtraheret; in futuri ævi præſagium aut præ- un
ludium, omnes nos vitam gratiæ & gloriæ ab uno Chriſto Aen
altero Adamo habituros, atque adeò ipſam Matrem ejus, Wl
Evam novam. Sed neque hoc vacat myſterio, quèòd DEus ln⸗

Deus vult Mariam . ſaum adiut. &c. 427

creaturus mulicrem, dixerit Geneſ. 2. v. 15. faciamus ei ad-

juiorium ſimile ſibi nempe Adamo: neque enim ſolus Adam

per ſe genus humanum propagare debebat, ſed per Evam,

in monimentum, Chriſtum quidem fore generationis no-
ſtræ, in vitam alteram, principium & Agens principale,

MARIA M tamen ejus Matrem fore adjutorium non æqua-

le quidem, ſed ſimile ac inſtrumentale. Cùm ehim poſ-
ſet ſibi condere corpus ex nihilo, aut e limo, quemadmo-
dum Adami condidit; non id fecit; ſed ex MARIA Virgi-
ne, neque inſciâ illâ, aut non volente, ſed conſciâ & con-
ſentiente: cùm eum in finem ablegarit Gabrielem, qui di-
vini eam conſilij faceret participem, & conſenſum ejus præ-
ſtolaretur. Ab eadem, ab infantia ſua enutriri, foveri,
regique voluit, quaſi opis ejus indigus. Nec ſinè ea opus
redemptionis noſtræ conſummare voluit, quo ad vitam
zternam regenerati ſumus: Stabat enim juxta crucem

7ESII Aater eus, tanquam adjutorium ſimile ſibi.

Quemadmodum enim Eva, adjutorium perditionis no-

ſtræ extitit, tametſi ab Adæ peccato illa primariò de-
penderet ; Evàâ enim ſolâà peccante ruina generis huma-
ni ſubſecuta non fuiſſet; ſic MARIAM qu/οque noſtræ ſa-

lutis & redemptionis adjutorium eſſe oportebat. Hinc D.
Anioninus part. 4. tit. 1 5. c. 2 1. eam vocat adjutorium DEr

in ſalvatione generis humani & cap. 247. H. 2. Mediatricem

reconciliationis, & adjutricem redemptionis. Albertas MMt.
e. 53. ſuper Miſſus. adjutorium redemptionis. Et c. 187. ad-
jutorium, quod Patrem miſericordiarum in ſummo opere

miſericordiæ adjuvit. In idem collimant S. Geergius Nico-
mediens: orat. de praſent,. dum eam vocat noſtræ ſalutis ad-

jutricem, Damaſcenus orat. I. de Nativit. dum eam admini-
ſtram ſalutis orbis univerſi appellat. Neque verò hujusmo-
di ſolùm fuit, dum ageret in terris, ſed & nune in cælo eſt:
H h h 3 etenim,

428 Carsus Annui Diſecurſus XIV.
etenim, quemadmodum magnus aliquis Paterfamilias in
domo ſua, Dux in exercitu, Rex in regno, non omnia per
ſe agit, ſed hæc, & illa per miniſtros ſubſtitutos, ut quisque

muneris ſui partes expleat, unde præmium, aut gloriam

conſequatur: non ſecùs facit divinum Numen, vult infe-
riora non omnia per ſe ſolùm gubernari, aut adminiſtrari,

ſed per Superiora, ut non cauſa duntaxat prima agat, ſed
etiam cauſæ ſecundæ concurrant. Non movet ille cæleſtes
orbes, firmamentum cum ſtellis, & planetis per ſe ſolum,
verùm per intelligentias, & ſpiritus adſtices. Non in fluit
per ſe ſolum in hæc inferiora, ſed per ſtellas & planetas, 4

quibus temporum viciſſitudo, rerum viror & vigor, vita &

anima promanat. Sed neque in politicis moderatur omnia
per ſe: ad quid enim Reges & Principes? magiſtratus & Ju-
dices? neque in Eceleſiaſticis, ad quid enim olim Prophetæ
& Apoſtoli ? ad quid nune legis Doctores, Præſules, & ipſe

Chriſti Vicarius in terris ſummus Pontifex? Ecce tot adju-

toria DEI, quot cauſæ, quot inſtrumenta, quot adminiſtri,
per quos DEus operatur. Eccur igitur inficiari, aut ambi-
gere queat aliquis Matrem DEi etiam num eſſe non poſſe in
cælis ſpecialem DEl adminiſtram, adjutorium ſingulare, ac
præcipuum, quæ ſingulare ac præcipuum DEI opus eſt.

Cur illi in terrigenas non tribuat plenum gratiarum influ-

xum, quæ gratiâ plena ſalutata eſt, & jam gratiarum fonti
propinquiſſima eſt in gloria? cur non maximam concedat
poteſtatem, cui maximam elargitus eſt dignitatem, ut eſſet
Mater DElI, & Regina ſtans à dextris illius. Denique cur
non ſit ſpeciale Numinis inſtrumentum, per quod homini-
bus gratia & gloria conferatur; cùm è cundtis illa ſola ſit,
quæ fontem gratiæ, & gloriæ Redemptorem nobis profer-
ret. Inter omnia opera æterni Opificis, verba ſunt Doctiſſi-

mi Idiosæ B. Virginem alloquentis de contemplat, c, z. Poſt

opera-

2
in
te
Erte

no

im
ℳ
erte
ttece
Uuirin
ere
inadt
Inn⸗
ib, &
ile
en,

er

n, n

N

Ie 1
orpor
My

il

ler
l

e.

l

11

ontt

ltu.

un

r
nil

Ai
len. .

UleA
s 4
tr
nH
neel
el⸗

Deus vult Mariam eſſz ſuum adiut. 6c. 429
operationem illam, quâ naturæ noſtræ unitus eſt filius tuus,
ſpeciale DEl opus fuiſti, Beatiſſima Virgo MARIA, qui ad
hoc te fecit, ut quod de opificio primo fuerat deformatum,
per te reformaretur. itd ile. Et cur etiamnum ſpeciale opus
DEI non ſit, per quod reformatus homo ad Perfectionem &
gloriam deducatur? non abs re igitur Cans. 6. dicitur, pul-
chr⸗ ut Luna: ſicut enim Luna, teſtantibus aſtronomis, ſo⸗
lis, cæterorumque planetarum vim, ac virtutem priùs exci-
pit, ac deinde in terram derivat; ità ut nihil è cælo boni in-
fluxûs in terram decidat, quod Luna non moderetur, as

temperet: ità MARIA divinum gratiarum & ipſius divinita-

tis vas admirabile, prius in ſe recipit, quod DEus etiam alio-
rum Sanctorum interceſſione dignatus fuerit elargiri. Hæco

mens, & ſententia eſt Georgi Veneti Minoritæ tom. 4. harmo-

viaæ in Cant. c. 35. ubi ait: Ea, quæ ſol ſuperiùs vi maſculin4
generat, hæc (Lunam intelligit) ipſius, & aliorum etiam
planetarum fætum ſuſcipiens, inferiori mundo ſibi vicino
edit. Unde Lunæ aſſimilatur Mater illa omnium gratiarum
plena, quæ à ſupernis fontibus per diverſos canales haurit,
& largitur inferioribus pro recipientium diſpoſitione. hac
ile. Comprobat hanc ſententiam Seraphicus Doctor Bona-
ventura, dum ſer. 14. in Nativit. Domini ait: propter hoc eſt
Lunæ aſſimilata Cant. 6. v. 6. quia ſicut Luna plena, quæ in-
ter corpora cæleſtia, & terreſtria eſt media, quod ab illis
accipit, ad inferiora refundit. Sic Virgo Regina, inter nos
& DEUM noſtrum eſt media, & gratiam ipſa nobis refun-
dit. isd ille.
Eadem de causa 4 S. Hieronymo ‚vel, ut alij volunt,
Sophronio comparatur Chriſtus capiti humano, Beata Vir-
go autem collo, ſicut enim per collum vitales ſpiritus à ca-
pite deſcendunt in corpus (nam abſecto capite corpus viri-
dus „ & vit4 deſtituitur). ſic per B. Virginem à Capite Chi
t0

430 Carsus Annui Diſcurſus XIV. ðMUm

ſto vitales gratiæ in ejus corpus myſticum ſeu Eccleſiam

transfunduntur. Verba illius do ſerm. de aſſumpt. in Chri-·
ſto fuit plenitudo gratiæ, ſicut in capite influente ; in Ma- 0
ria verò, ſicut in collo transfundente., itdà ille. Mellifluus 5on
Bernardus idipſum declarat per venam fontis, quæ per aquzx in

ductum, ſe ſe diverſimodè diffundit. Aquæ duétus, in. 1
quit ille ſerm: de Nativit. B. Virgin. eſt MARIA, per quim (ig
deſcendit vena cæleſtis: quod deinde ſermone illo probat, l
& inter alia ait: eſſe illam aquæ ductum, qui plenitudinem nil
fontis ipſius de corde Patris excipiens, nobis dedit illum, in
prout capere poteramus: & ſubdit: propterea tanto tem-· (mne
pore (ſub lege veteri) humano generi fluenta gratiæ defue- 0
runt, quòd necdum natus intercederet is, de quo loquimut, l
tam deſiderabilis aquæ ductus. baæc ille. ai
Conſentiunt Bernardo complures, Patribus, qui Ma- Ulmn,
riam canalem gratiarum appelläârunt: ſic enim vocat Idiota lan
parti. 5. contemplat. 5. quòd per illam fons divinæ gratiæ aG D
univerſitatem generis humani redundavit. Et Albertus lkbe

M. ſuper c. 1. Luc. quòd ſit canalis ad nos fluenta deducens len
gratiarum. Ex eadem cauſa D. Anteninus 4. part. tit. 16. nign
c. 20. F. 12. illam dicit januam cæli: quoniam inquit ille, gani
per eam exivit de cælis ad nos, quidquid unquam gratiæ Aunit
creatum venit in mundum: unde dicitur Mater gratiæ krn
Mater miſericordiæ: & de ea poteſt intelligi illud Sap. 7. om. n
nium bonorum Mater eſt: & venerunt mihi omnia bona pari: 6 D
ter cum illa, ſcilicet cum Virgine poteſt dicere mundus. ahin
haäbtenus ille. Verùm, ut divinæ æconomiæ ordinem me- dunn
liùs perſpiciamus, audire libeat D. Bernardinum tom. 1I. ſer. di
52. art. I. c. 2. ſic diſlerentem. Omnis gratia, quæ huic *
ſæculo communicatur, triplicem habet proceſſum: nam à t
DEo in Chriſtum, à Chriſto in Virginem, à Virgine in nos
ordinatifſimè difſpenſatur,. Primò namque omnis ranie u

N

In

ler

Deus vult Mariam eſſe ſuum adiut. E&c. 4 1
donator eſt DEus, & Dominus; juxta quod Jacobi 1. c. ſcri-

ptum eſt: omne datum optimum, & omne doenam perfeltaum,
deſurſam eſt, deſcendens à Pasre laminum. Secundè procedit

à0 Domino EsU Chriſto, in quantum eſt homo; ipſe nam-

que in præſenti ſæculo vivens, meruit nobis omnem grati-

am, quam DEUS diſpoſuerat dare huic mundo, ſicut an.

1. ſcriptum eſt: de plenitudine ejus accepimus omnes. Tertiò
roceſſus eſt à Virgine benedicta: à tempore enim, quo con-
cepit DEUM in utero ſuo, quandam, ut ſic dicam, juris-

dictionem ſeun Authoritatem habuit in omni tem porali pro-
ceſſione Spirits S. ità, quod nulla creatura aliquam gratiam

à DEBO recepit, nisi ſecundum diſpenſationem ipſius Vir-
ginis Matris: cùm enim Chriſtus ſit caput, à quo omnis in-
fluxus divinæ gratiæ in myſticum corpus fluit, B. Virgo eſt
collum, per quod hic influxus pertranſit ad corporis mem-

pra, ſicut Salo mon Cant. 7. teſtatus eſt de Chriſto prædicens;

collum tuum quod eſt Virgo beata, ſicut turris eburnea.

Unde Bernardus: nulla gratia venit de cælo in terram, nisi
tranſeat per manus MAKI. Meritè ergo poteſt dici gra-
tia, à qua omnes gratiæx manant in Eccleſiam militantem,
figurata in fonte illo Geneſ. z. qui de ter ra aſcendens irriga-

bat univerſam faciem terræ. Et iterum pſ. 4 ½. fluminis im=
petus lætificat Civitatem DEI, id eſt Eccleſiam militantem.
hactenus ille. Qui id ipſum profundiùs probat tom. eodem
ſer. 61. art. 1. c. 5. & concludit: ideo omnia dona, & virtu-
tes Spiritus S. quibus vult, quando vult, & quantum vult
per manus illius adminiſtrantur. isd ile. Quis jam dicere
audeat inſolentem fuiſſe . Germanum Patriarcham Conſtant.

quando ſer. de zona Domini pronuntiavit de B. Virgine nul-

lus enim eſt, qui ſalvus fiat, nisi per te, 6 Virgo Sanctiſſima:

nemo eſt cui donum concedatur, nisi per te 6 caſtiſſima:

netno eſt cujus miſereatur gratia, nisi per te Q honeſtiſſima.
. 1 . „ ⸗ . S
11 1 95ℳ

432 Carsus eAnnui Diſeurſas XIV.

ità ile. Ex his igitur luculente patet MARIAM eſle adjuto-

riumi altiflimi, de quo in principio mundi prænuntiatum eſt:

faciamus ei adjateriam ſimile ſebi, cùm per illam ſalus noſtra
proceſſerit, & ſalutis media, gratiarum influxus, aliaque
beneficia per illam in nos deriventur. Eſt adjutorium al-
tiſſimi, inquit Richardus à S. Laurent., lib. 2. de laud. Virg.
quia juvat eum ad ſalvandum genus humanum: de ipſa
naâmque dicitur Geneſ. 2. v. 15. faciamus ei adjutorium ſimi-
le. ità ille. Hinc ergo Eccleſia militans velut Martha de no-
bis ſolicita rogat Chriſtum: dic illi; ut me adjuvet: poteſt
enim, cùm data ſit tibi in adjutorium ſimile, velut Adamo

Eva, fuerat olim concreata. Et videte amabòô Clientes

Mariani pientiſſimum divinæ bonitatis & clementiæ conſi-

lium: cùm velit omnes ſalvos fieri, nec tamen id ſalvâ juu-

ſtitiã ſemper fieri queat, eò quèd homines ſuis ſceleribus

non tantùm divinis beneficij's ſe reddant indignos; ſed eti:-

am divinum Numen ad vindictam, & pænas provocent, da-
tum eſt MARIAXY, ut non tantùm tanquam Mater miſericor-

diæ pro nobis intercedat, verùm etiam ut gratias, ad anima-

rum converſionem, & ſalutem competentes elargiatur.
Dedit tibi DEUS, inquit S. Bernardus ſerm. 3. in Vigilia Na-
tiv. Dom. Chriſtam per Mariam propter ſanitatem; ſed quia

indighus eras, cui donaretur, datum eſt Mariæ, ut per illam

acciperes, quidquid haberes. Et ſubdit: nihil nos DEUS
habere voluit, quod per Mariæ manus non tranſiret. itd ile.

Unde etiam D. Anſelmus de Excell. Virg. c. 6. ait: Velocior

interdum eſt ſalus memorato nomine Virginis, quaàm in-
vocato nomine filij; non quòd ipſa major, & potentior eo ſit:
nec enim ipſe magnus & potens eſt per eam, ſed illa per ip-

ſum: verùm quia etsi merita invocantis non merentur, ut

exaudiatur; merita tamen Matris intercedunt, ut exaudia-
tur. ità ille, Et verò de hoc gaudet DEUS, quòd proviſum
ſit

rt

Urio
a
eno
Unlher

Fuumn
ilait
Vbr
Muun

ettn
Itlinn

lacei

adilen
tnorn
rdela

rnn

1 os
nee;

Re de
ahtkin

„

ſic
Dim
u
lilli

Cgin
Hl
DEl

H
e
eH
D
gll

e

Deus vult Mariam'eſſe ſatem adtut. Ec. 43 3
ſit peccatoribus de adjutorio, & Mediatrice: quæ ſua bene-

ſicentiâ, velut reti, velut eſcâ, velut magnete cos pelliciat

ad pænitentiam, & ſalutem. Etenim confert illa benefi-

cia etiam indignis, ſed ut illis velut retibus capiantur;: ut im-
pleatur quod dicitur pſ. I170ο. cadent in rertaculs ejus pecca⸗
ieres. Si enim diabolus capit homines retibus malarum Cco-
gitationum, ut loquitur D. Bonaventura Domin. g. poſt Pedr

tec. ſerm. I. irretitur enim homo cogitationibus, capitur con-
ſenſu, itd ille. Poterit & Virgo ſalutaribus inſpirationibus
peccatores allicere, & ad ijs conſentiendum, gratijs divinis
attrahere. Què reſpexerit Albertus AM. dum cam vocat

ſagenam Chriſti. Et Erneſtus Pragens: dum cap. 105. Ma-
tialis ait eſſe ſagenam, quæ peccatores quosque, qui ſunt
membra diaboli, capere Chriſto non deſinit, & uſque ad

futurum ſæculum non deſinet. itd ile. Similiter ſuas gratias
objicit tanquam eſcam, avibus aut piſcibus, ut peccatores
ad filium in cibum ejus (eſurit enim animas, & illarum ſa-
lute paſcitur) adducar. Hinc teſte Bloſio in conclavi Animæ
c. 1. æternus Pater S. Catharinæ Senenſi de B. Matre noſtra

dixit: hæc enim eſt à me electa, parata, & poſita tanquam

eſca dulciſſima ad capiendos homines, & præcipuè animas
peccatorum. itd ibi. Idipſum revelatum eſt S. Brigittæ lib.
3. revelation. c. 3 2. ubi inter alia. Tertium quod attrahit
eſt proprietas naturalis, ſicut apparet in magnete attrahen-

te ferrum: & ideo Virgo ferreos, id eſt in malo obſtinatos,
& duros debet attrahere, propter proprietatem ſuæ miſeri-

cordiæ: ſicut enim DEO proprium eſt miſereri ſemper &

parcere; ſic etiam & Matri ejus. hac ibi. Et hoc eſt quod

Proverbiorum 31. dicitur: confidit in ea cor viri ſui, & Epolyjs
non indigebit; eripit enim Divina Mater animas peccatorum,
„ SS . . . . :.
ε poteſtate dæ monum, tanquam ſpolia, & viro ſuo Chriſto

præſentat: & cùm ſemper id agat, nunquam ille ſine ſpolijs

434 Cursus Annui Diſeurſes X II.

eſt, ut ijs egeat. Hac ergo de cauſa, in omnes gratiarum

influxus ampliſſimam nacta eſt poteſtatem, ut per illam tan-
quam per adjutorium reducantur ad frugem, & ſalutem
peccatores: qui aliôquin animo conciderent, atque irent

in interitum. Et quanquam de infinita DEI milericotdia

nunquam ſit ambigendum, nos tamen homines DEUM, no-
ſtro, id eſt humano modo concipientes, & humano pede
metientes, ſi cam graviter offendimus, ſubveremur adire

ſupplices, utpote pænam potiùs metuentes, quàm gratiam
expectantes: hanc enim meriti non ſumus, ſed illam. Unde
ſicut teſte S. Joanne epiſt. I. c. 3. v. 2 1. cor noſtrum non re-
prehenderit nos, Fduciam habemus ad DEIIM »& quidquid

petierimus, accipiemus ab es: Sic è diverſo, ſi cor noſtrum

& conſcientia noſtra redarguat nos de peccatis, fiduci il-
14 deſtituimur, non attendimus DEUM miſericordem,
ſed timemus juſtum judicem, & vindicem; quia con-
ſoientiâ teſte ità promeriti ſamus. Cùm verò non ve-
lit DEUS mortem peceatoris, ſed magss at con vertatur &

vivat. Exechiel. 3 3. v. 11. providit illi in lege gratiæ, de
medio gratioſo, de Mediatrice Maria: in illa non habet,
quod timeat juſtitiam vindicem, ſed quod ſperet miſericor-

diam ſupplicem tanquam 4 Matre miſericordiæ: atque ut
ipia etiam beneſicia & gratias elargiri queat, voluit illam
eſſe adjutorium ſimile filio ſuo, ac per illam gratias ſuas di-

ſpenſare, ut puſillanimes ad ſperandam veniam, & pæni-
tentiam agendam pertraherentur. Ad quod quidem eò

proniores ſunt peccatores, quèò clariùs vident, negotium ſa-
lutis ſuæ in manu mulieris eſſe collocatum. Namque f fa-
ciliores ad clementiam ſunt mulieres, quàm viri, nec ità

obfirmatæ ſunt animo, quia corde & carne molliores, mu-

lier enim quaſi mollis aér: facilids itaque fæminam in
quam volueris, Partein flexeris, Juàm virum. Ah! quâàm

ſæpe

en
el
ben

Aller

ulei

tam

( H

llule

Unli

Daiin

(r,

Launln

a
His
m E

lenn

enob

Uleq

mlum

iſz6

ſnone

bete

un
ic

uuſfſt

un

N

l
1.

IE.
Mℳ
ſbe

.
le
N
b

PDeus vult Mariam ſſe/ unn adiut. Esc. 43 5

ſepe verum fit illud Eccleſ. 36. V. 27. abi non eſt ſepes, di-
rpietur poſſeſſio: & ubi aon eſt mulier ingemiſcit egens: Sæ-
pius enim à foribus ſinè ſtipe pauper depelirur⸗ ubi non eſt
mulier, aut ubi Paterfamilias conjugi ligat manus, ut ſine
ejus ſcitu & conſenſu elargiri nihil poſſit: non miſerentur
viri tam facile pauperum, quemadmodum in fæminis acci-
dit. Hinc legimus g. Reg. C. 22. V. 3. Joſiam Regem ad

conſulendum in neceſſitate DEuM non miſiſſe ad Sacerdo-

tum aliquem, ſed ad Holdam Prophetiſſam, cauſam reddit
Doctiſſimus Lyranus, Joſias voluit habere reſpon ſum mi-
ſericordiæ: & quia Mulieres ſunt clementiores viris, miſit
ad conſulendum Dominum per mulierem. iz ille. Hoc
ipſum naturæ ductu, edocti teſtantur parvuli, qui confi-
dentiùs ac familiarius ad Matrem confugiunt . quàm Pa-
trem, & inter peregrinos mulierem potius, quàm virum
adeunt. Quid i igitur ſapientius, quid miſcricordius præ-
ſtare nobis potuit DEus, quàm ſubrogare ſibi adjutorium,
& tale quidem, quod ad miſerendum pronius, ad ſuccur-
rendum promptius eſt. Maria, inquit diota de B. Virgine
part. 14. contemplat. 7. eſt mulier, de qua ſcriptum eſt

Feccleſ. 36. ubi non eſt mulier, ingemilſcit egens; nam ubi

ipſa non eſt per gratiam, non poteſt eſſe, niſi miſeria, gemi⸗

tus & ege ſtas. itd ille. Mulier, inquit Alberius M. in c. 2.

Joann. quia miſericordiâ emollita: mollia enim ſenſit de

nuptias celebrantibus, qui ex paupertate vini in proximo
manifeſtanda, verecundati fuiſſent. ita ile. Mulier, in-

quit Richaraus à S. Laurentio lib.6. de laudib. Virg dicitur
Aduaſi molliens virum: MARIA echim in tantum emollivit
Dominum, & adhuc emollit, meritis & precibus, ut nunc

majora peccata patienter toleret, qui quondam minora du-

riſſime vindicabat; conſtat enim, quod multo graviùs

peccant moderni „quàm peccaverunt antiqui, qui atroci-

Ii i 3 ter

436 Cursus Annui Diſ Furſus 2

ter ſunt puniti. 5. lec ille. Quapropter non ſolùm D
lemur de hac felicitate, non ſolùm Virgini congratulemur ſa
de hac poteſtate: ſed & DEO gratias agamus de tanta boni· Aur
tate ipſo nos admonente Bernardo ſerm. ſignum m. ubi ait: ttan
quod ſi in Maria plena omnia pietatis & gratiæ, plena man- ,9
ſuetudinis & miſericordiæ, age gratias ei, qui ta lem tibi melt
mediatricem benigniſſima milerationé providit. ità ille. Sedd ,,
& ponderantes tam præſens, tamque potens in Virgine adja- tz
torium, firmam concipiamus fiduciam, & in tentationi. (erd
bus, in periculis, in anguſtijs, in omni neccſſitate ad eam ralin
confugiamus cum Ecoleſia ingeminantes: ad te clamamut omn
&c. tu enim es nobis in adjutorium &tc. 2ðè
ore

2) e eaeesr begke peeee e ha ib e he hi 0r. umtj

DISCURSUS XV.

Plr neb
Super eadem verba: ad eelamamus 2“

u,
CMedicina omnium in ſ. Hinationenebule Ec- u ſe

cli 3. DMR

MARIA N. unus, atque alter ſfidelium, ſuum ad B. Virginem

nhaine Whabet, urgente neceſſitate, recurſum, ſed quàmpluri. Qumn
in omni mi, imèô plerique; ità enim univerſa Catholica Eccleſia yin
ecetſira conſitetur: ad te clamamus, omnes clamamus, omnes tuum 1 e
. præſidium & auxilium imploramus. Anneèe ergo Maria om- Aub
nibus & in omni neceſſitate ſuccurrere poteſt? 2 cuiliber iin (x
re qualibet opitulari? quis Monarcha tantâ fuffultus eſt po- nn
rentia, & opibus, ut omnibus auxilio eſſe queat? quis Medi- ire
cus, utægris omnibus, & in morte omnibus medelam afferre nde
poſiit? Et MARIA ſit commune refugium omnium, atque i

etiam

Maria auniverſalerefugium in omni & c. 437

. etiam medela? Medicina omninm in feſtinatione nebala ait
mn Eecleſiaſticus c. 4 3. V. 24. in feſtinatione nebulæ, inquit Ly-
lbt ra quæ per ventum auſtralem adducitur, & in pluviam ter-

rz fæcundativam convertitur. Sicut enim in calidis regio-
mn nibus, quæ æſtatis tempore pluvijs deſtituuntur, nebula
6 tempeſtiva omnibus eſt refrigerium, vigor & vita, nam ſe-
„N getes, herbas, gramen Vegetat, quod alioqui areſceret,
Arbores & vites humore fæcundat, ne flacceſcant, & ſic

ipſfis pecoribus, & hominibus in tempore præſtèò eſt, ne de-
le fecualimenti contabeſcant: Sic Beatiſſima Virgo, mederi
, valet omnium omnino neceſſitatibus ,ſi fuerit in vocata &
eyxorata: hæc eſt enim, de qua dicitur Eccleſ. 35. Specioſa
wiſericordia DEl in tempore tribulationi, quaſi nubes pluviz
in tempore ſiccitati. Quod quidem egregie confirmat S.
Beruardinus tom. 3. ſerm. II. art. I. c. 3. dicens: Virgo

beata, quia irrigat Eocleſiam militantem, figurata fuit in
figura nebulæ de qua Job 38. nanquid elevabis in nebula vo-
cem tuam, & impetus aquarum operiet te. Vox in nebula
elevata, eſt gratia per orationem Virginis impetrata, ad
1 quam ſequitur impetus aquarum; quia per ipſam impetra-
tur influentia gratiarum, & remiſſio peccatorum. Unde
Eccleſ. 4 3. Scriptum eſt: medicina omnium in feſtinatione
nebulæ, hoc eſt in feſtina aſſumptione Virginis benedictæ,

„ quia omnes, qui volunt, fiunt participes gratiæ ſuæ. hæc
Bernardinus. Hoc ipſum confirmat Hugo Cardin. in illud
l ecleſ. 24. & ſicut nebula texi omnem terram. Quapro-

hter Doctiſſimus 1dtota de contemplat. Lirg. c. 2. ſic loqui-
tur. Cæteri Sancti jure quodam patrocinij pro ſibi ſpeciali-
. ter commiſſis plus poſſunt prodeſſe in Curia altiſſimi, quàm
1 . pro alienis: Beatiſſima verò Virgo MARIA, ſicut eſt om-

4 nium Regina, ſic omnium Patrona, & advocata, & cura
3 elſt illi de omnibus. ſc ille. Omnibus omnia facta eſt inquit

438 Cursus Annui Piſtursus XV.

D. Bernardus ſerm. ſigaum M. ſapientibus & inſipientibus

copioſiſſima charitate debitricem ſe fecit, omnibus miſeri-

cordiæ ſinum aperit, ut de plenitudine ejus accipiant uni-
verſi, Captivus redemptionem „æger curationemn, triſtis

conſolationem, peccçator veniam, juſtus gratiam, Angelus

lætitiam, denique tota Trinitas gloriam, ut non ſit, qui ſe
abſcondat à calore ejus. itd Bernardus. Nimirum MARIA
gratiarum eſt mare, cujus guttæ, ſicut non poſſunt dinu-
merari, ſic nec exhauriri: congregationem aquarum vo-

AQdvit Deus maria, ſunt verba Alberti A. c. 53. ſuper miſ-

Jus. locus autem omnium gratiarum vocatur MA RIA. id
ille. nam, ut ait Sophronias ſerm. de aſſaumpit. & Idephonſus,
Cæteris per partes gratia præſtatur: Mariæ verè tota ſe in-

fudit plenitudo grativx. Vnde D. Bernardus ſerm. de aqag
ductu vellus Gedeonis irroratum, ait ſignificâſie Mariam: ir
cæleſti, inquit, rore aream DEus rigaturus, torum vellus

prius infudit: redempturus humanum genus pretium uni-
P

verſum contulit in Mariam. De mari ait ſapiens Eccleſ. 1.
. 7. omnia flumina intrant in mare, & mare non redun-
dat. De Maria teſtatur S. Bonavent. in ſpecnl. Lirgin. c 3.

omnia flamina intrant in mare, dum omnia chariſmata San-

ctorum intrant in Mariam: flumen enim gratiæ Angelorum

intrat in Mariam, & flumen gratiæ Patriarcharum, & Pro-

phetarum intrat in Mariam, & flumen gratiæ Martyrum

intrat in Mariam, & flumen gratiæ Confeſforum intrat in

Mariam, flumen gratiæ Virginum intrat in Mariam: om-

nia flumina intrant in mare, id eſt omnes gratiæ intrant in
Mariam. Vnde ipſa optimèe poteſt dicere illud Eccleſ. 2z.

in me omnis gratia viæ & veritatis & in me omnis ſpes vitz
& virtutis hæac Bonaventura. Et mare non redundat, ait

Eecleſtaſtes: quomodo hoc? an ergo mare nullum fundum
habet, ut repleri & ſic redundare qucat: quanta enim aqua-

7

rum

N

en

s

ce

len

“

Caunt

mmnte
,

ii

lsl
rdr,
Ullte

n h,

ſen

i

.lign

Mucrte

Mzif

1

um d

ſa. .
Uirer

ulu,

Un De

1
,
ei
UuK d
Ulene

Maria univerſalerefugium in omni & c. 4 39

tum congeries per tot vaſta flumina ſe in mare non effudit

tot jam ſæculis, tot annorum millibus fluentia? & abſor-
beatur tota à maris voragine? reſpondet Eccleſiaſtes: re-

vertaniur at iterum fluant, ideò ergo mare nunquam re-

dundat, quia fluviorum aquam, quam recepit, rurſum
effluere facit, dum per occultos terræ meatus, quaſi per ve-
nas quaſdam ſcaturiginibus ſe rurſum communicat, ne de-
ſiciant & areſcant. Itaà ſe res habet cum B. Virgine, atte-
ſtante rurſum D. Bonaventara l. c. dum ſubdit: quid mi-

rum, ſi omnis gratia in Mariam confluxit, per quam tan-

ta gratia ad omnes defluxit? ait enim . Aagaſtinus: gra-
tià es plena Maria, quam apud Dominum inveniſti, & hanc
per totum mundum effundere meruiſti. ità D. Bonavent.

Similiter D. Ambroßius in Euc. I. vere gratiâ plena quæ largo
gratiarum imbre totam funderet, & perfunderet creatu-
ram. Ee D. Bernardinus tom. 3. ſerm. z. de glorioſo nomine Ma-

riæ ari. 3.c. 4. redundat in nos per eam mare largitatis divi-
næ, qui de plenitudine ejus accepimus omnes, in præſenti
gratiam, & in futuro gloriam. Hoc ipſum confirmat §.
Bernardus ſer. de Nativit. Virgin. ſeu de aquæ dactu, ubi enim

obſervàſſet mox in principio ſalutationis Angelicæ Mariam
dictam gratiâ plenam, miratur, ad quid poſtmodum Ange-
lus dixerit: inveniſti gratiam: gratiâ eſt plena, inquit Ber-
vnardus, & gratiam adhuc invenit ?² igitur quæſivit, & ex-

petijt? ſed ad quid, cùm jam plena ſit? petit, inquit, mel-

Hifluus Doctor, ſuper-effluentiam ad ſalutem univerſitatis „
nec ſuo poteſt eſte contenta bono. iià ille. Similia his ha-

bet ſer. 2 de aſſumpt. ubi ait: quis vacuam dixerit: quam ſa-
lutat Angelus gratiâ plenam: neque hoc ſolùm, ſed adhuc

quoque in eam fuperventurum Spiritum Sanctum. Ad quid

Putas? nis?, ut etiam ſuperimpleat eam: ad quid? niſi ut ad-
veniente ſpiritu, jam plena ſibi, eodem ſuperveniente nobis

440% Cuarsus Annui Diſcursus Xl. .

quoque ſuperplena, & ſupereffluens fiat. hæc ille. Ia ean-
dem ſententiam loquitur doctiſſimus Miota in contemplat.

LVirg c. 1. Quodcunque donum alicui Sanctorum unquam

datum eſt, tibi non fuit negatum, ſed omnia omnium San-
QRorum privilegia habes in te congeſta, quia omnibus te dare

liberaliter oportebat. ſec ile. Eadem mens eſt Angelici Do-

Ktoris opuſc. S. in expoſitione ſalutationis Angelicx. Mag-
num eſt, inquit, in quolibet Sancto, quando habet tantum

de gratia, quod ſufficit ad ſalutem multorum: ſed quando

habet tantum, quod ſufficeret ad ſalutem omnium hominum
de mundo, hoc eſſet maximum. Ft hoc eſt in Chriſto, &

B. Virgine: nam in omni periculo potes ſalutem obtinere ab

ipſa Virgine glorioſa. Unde Cantic. 4. dicitur, mille elypei,

id eſt remedia, pendent ex ea. Item in omni opere virtutis

potes eam habere in adjutorium: & ideo dicit ipſa Ecclizz.
in me omnu ſpes viæ & uirtutis. haæc. S. Thomas, Verum igi-
tur eſt, quod alioqui audacter dictum videtur à & Bernardi-
no Senenſi tom. 1. ſerm. 61. art. 1. c. I. Non timeo dicere,
quod in omnium gratiarum effluxus, quandam jurisdictio-
nem habuerit hæc virgo, de cujus utero, quaſi de quodam
divinitatis oceano, rivi & flumina cmanabant omnium gra-
tiarum. ſic ille. Quod quidem egregiè confirmat Gerſon
Cancellarius Pariſtens: dum tract. s. ſuper AMMagnificat. in-
quit: gloriabatur antè ſe introductam in cellaria Regis cant.

ginæ patent omnia. ſic ille. Siquidem, ut eam alloquens ait
B. peirus Damiani: in manibus tuis ſunt theſauri miſeratio-
num Domini. Itaque habegnt Sancti alij claves particula-
res, ijs tamen in faſcem colligatis inſcribi poteſt: non om-
nia poſſumus omnes. At MARIA clavem habet genera-
lem, cum inſcriptione hac: omnia poſſum. Et quid aliud

loquuntur lapides & ligna, ſtatuæ & imagines, quæ ple-
4 rum-

M

Eßr
⸗
nent

il

Ubra
tt
llra
in,.

hey

elpe

An

lnſce

ice

UMem
Ulium

End

Mr,

tbi

vi

. Alante
2. quæ quaſi ſub elavi cuſtodiebantur: modèò ei tanquam Re.

II

l 1,
ne, 4
ummen

(ennti

unn

Aulrt

u
1ℳ

Maria aniverſalerefagium in omni & . 441

tumque Beatiſſimam Matrem cum filio in ſinu vel brachijs

nobis repræſentant: annén enim ejus filius clavis eſt David

lai. 22. & Apoc. 2. v. 7. qui aperit & nemo claudit, claudit

& nemo aperit: quis igitur inficiabitur illam non habere
omhnia in ſua Doteſtate , Cùm ad omnia clavem in ſinu ſuo,
vel brachij's geſtet! Etiamnum mutæz dicunt effigies. Dao-
minas tecum: quid ni dicat ipſa: omnis poſſum in co, qui me
confortat. Philipp. 4. V. 13. Hinc doctiſſimus Salazar in

Prov. g. dum explanat v. 15. mecum ſuns divitiæ, & gloria;
epes ſuperbæ & jaſtitia, air: accipe, quæ novus, ſed locu-

ples auctor de hac Virginis in temporallib pus bonis erogandis,
aut expendendis , poteſtate, contemplatus eſt. Solent
quidem viri generoſi, & uxorum amantes, eiſdem pluri-

mum fidentes, pecuniæ claves, & tutelam illis committere,
& quidquid domeſticarum expenſarum eſt, illis tradere;
ipfſi verò aliquibus gravioribus muneribus vacant. Ergo ad

eundem modum, DEUS optimus maximus ſponſæ fua San-
Giſſimæ MARIE, tantundem tribuit, ac fidit, ut ipſi tem-
poralium boneorum tutelam, & claves dederit „adeo, ut

quidquid horum bonorum in hao magna mundi Domo ex-
penditur, id per MARIXZ manus recenſitum tranſeat, &
illius arbitrio diſtribuatur; ita ut jure dicere poſſit, mecum
ſunt divitiæ & gloria, opes ſaperbæ, & Inſtizia, id eſt in mea

potéſtate. hac ibi. Quod autem hic author de el argitione
bonorum temporalium aſſeverat, idem ſentiendum eſſe
de ſpiritualium adminiſtratione, patet ex eodem, dum ibi-

dem in v. 13. . 43. præmiſerat ſanctas & congruas cogita-

tiones, quibus ad pie ſancéque vivendum ex DEl gratia

permovemur, ipſa moderante, atque ipſius precibus nobis
iImpetrari. Atque hinc mirum noneſt, quèd OElpara non

unius tantùm hominis neque in una tantům cau ſa ſit t Patro-

na & auxiliatrix ‚ſedomhium omnino, & in omnibus. Me-

RKk. k z . dicina

442 Cursus Annui Diſcurſas XV.

dieina omnium in feſtinatione nebulæ. Habent fideles Pa-

tronam ſuam in dolore dentium S. Apolloniam, in
oculorum lippitudine S. Luciam, in gutturis affectio-

ne S. Blaſium, in calculi cruciatibus S. Liboriam, ian
podagtæ acrimonia S. Stapinum. In graſſante incen-

dio invocant S. Laurentium & S. Florianum, in rebus per-

ditis S. Antonium de Padua, in cauſis deſperatis S. Judam

Thaddæum, S.Joannem Nepomucenum. In ſtudijs S. Ca-

tharinam, pro felici morte, S. Barbaram. Multi morbi,

multi Patroni: multæ neceſſitates, multi quoque auxilia-
tores: ſed MA RIA ſola in his omnibus mederi, & opitula-
ri poteſt: eſt medicina omnium in feſtinatione nebulæ. Hine
Pamaſcenus orat. 1. de Nativit. Virg. illam vocat. fontem
univerſo orbi medicinam afferentem, & oras. 2. de dormit.

Virg. abyſſum gratiæ, & pelagus curationum. Richardus
§. Lanrent. lib. 9. de laad. Virg. Salutiferum vitæ antidotum.
Hoc teſtantur tot loca DElparæ Sacra, quotquot manifeſtis

Celebria ſunt miraculis, loquuntur afixc tabellæ, & mo-
numenta, cæcis viſum, claudis greſſum, infieinis ſanita-
tem, etiatn mortuis vitam reſtitutam. Adeatur domus
Lauretana in Italia, Cæ ſar A uguſta & mons ſerratus in Hi-

ſpania, Czeſtochovium in Polonia, Mons ſacer in Bohe-
mia, Oetinga in Bavaria, Cella in Styria „ & veritas erit

manifeſta. Refert Cæſarius lib. 7. miracul. in monte Peſſu-

lano, tantas B. Virginem operari ſanitates in quadam dica-

ta ſibi Ecoleſia, ut Medici, quaſi gratiæ in videntes, pau-
perculis infirmantibus, & pro remedio ſanitatum ad ſe con:

fluentibus, dicere ſoleant: ite ad Eccleſiam S. MARIE.

deferte ei candelam, & recipietis ſanitatem. Et cum hoc

Sarcaſmo pauperes ab eis repulſam paſſi, ad ipſam confa-

giund & ſanantur. Quin, quod mirandum magis, Chri-

ſtus ipſe ad ſe confugientibus ſæpe repulſam dare videtur ut
eos

Unren
“ erat
inen

te

(olti,
Aebr
VNd
i

Crikr
len⸗
Eenrce

pon

(eran

ater⸗

Ellar

l ſol

uIHunI

Urellon

, hey

emn
tſl
Untl
(eric
lle⸗

eantt

lr

4

l

1 E

net.

N

dn

9,0
Nke
utl
n
1

Pone

0

eH
done

nſe

N
ſmni
Conn
in

Poke

ei

DH

e

NA

n
N

ℳ%⅓

9

Maria univerſale refugium in omni &'c. 443
eOs releget ad ſuam Matrem. Narrat Spinellus i in throno DEI
..3 F. Anno 1572. Cælarem Baronium, virum non minùs
andimonia „ quam editis annalibus olariſſimum periculo-
5s4 febri ad mortem decubuiſſe. Hic pro ejus valetudine ad
orandum ſe contulit S. Philippus Nerius; interim verèò Ba-
ronius obdormiſcit, & videt in ſomno 8S. Philippum prope
Chriſtum, & obaixè Dominum orantem in hæc verba: Cæ-
ſarem priſtinæ valetudini reſtitue, id quod magno ardore
identidem repetebat, nec tamen quidquam impetatrabat.
Quapropter ad Sanctiſfſimam Virginem, quæ ad Chriſti
dexteram in amictu candenti ſtabat, converſus, cum ea ſup-
pliciter agebat de valetudine Baronio concedenda : cum-
que Mater apud filium ſuas preces interpoſuiſſet, obtinuit
quod voluit. Et quidem novimus ex Evangelio, Chriſti
primum miraculum non eſſle factum, niſi ad Matris ſuæ in-

terceſſionem: dum enim in Cana Galilææ vinum defeciſ-

ſet, ipſa Neo- ſponſorum miſerta pro ijs peroravit: vinam
non habent. Neque verò reprchenſionem Paſſa eſt, ut ſibi
imaginantur nonnulli, ut enim annotavit Salmeron lib. 6.
verba illa Chriſti: quid mihi & tibi eſt mulier. non ſtoma-
chantis ſunt, ſed admirantis Chriſti, quòd Mater tam ſup-
pliciter id petat, quod mandare poterat: tantus enim inter
me, & te eſt amor, & animorum conſenſio, ut tibi nihil ne-
gare auſim: & mox facerem tuo deſiderio ſatis, ſed non-
dum venit hora mea, patientiam habe. Sane ſi reprchen-
ſibilis erat, non oportebat miraculum hoc facere ad cjus pe-

titionem, quod tamen fecit, quin ex quorundam ſenten-

tia, horam ipſam Pprævenit. Noverat Mater Domini, in-
quit Appollinaris in Catena Græcorum PP. in Joann. z. ſibi, ut
filium morem geſturum, ideòque prævenit: & factum eſt.
ut ejus precibus aqua in vinum verteretur, & primum mi-

traculum ad ejus interceſſionem patraret, ita ille. Maximum

Kk k z vero

444 Cursus Annui Diſcurſus Xl.

verò miraculum Chriſti fuit, quando Lazarum quatriduo

ante defunctum & jam fætentem à mortuis reſuſcitavit.

Joann. 11. ſed nec hoc patrare voluit, nisi MARIA adeſſet
Magdalena, quæ nomine ſaltem repræſentaret ſaam Ma-
trem: ſic enim dictum eſt illi v. 2 8. Magiſter adeſt, & vo-
cas te. ad quid? Chryſolegus ſerm. 64. ubi Martha, inquit
ille, confeſſa eſt Chtiſto, mittitur ad MARIAM, quia ſine
MaARIXA nec fugari mors poterat, nec vita reparari; veniat
MARIA, veniat materni nominis bajula, quatenus pro.
deant ab jnferis mortui, mortui exeant de ſepulchris. ita
ille. Quibus quidem verbis innuere cupit nec mortem no.
ſtram devictam, nec vitam gratiæ nobis reſtitutam ſinée
MARIA: ſinè illa enim nec natus Salvator, neque mor-
tuus, ut mortem ſuperaret: etenim ſtabat juxta crucem 1 Fölk
Mater ejas. Dum verò amantifhimus noſtri Salvator emiſit
ſpiritum, quæ cauſa ſuberat, ut inclinato capite illum emit-
teret, & non potiùs in cælum erecto ad Patrem, cui illum
commendàârat ?2 Tertullianus id affirmat factum, ut ultimo
adhuc ſuis crucifixoribus affectum oſtenderet. Quaſi oſ-
culum daturus inimicis. Epiphanius putat hoc ſigno de-
monſtràſſe latus perfodiendum Longino, unde Sacramen-
ta profluerent Baptiſmi & Euchariſtiæ; aperto enim latere
xi vit ſanguts &W a4ua. Mihi placet Hugo Cardinalis dum
ait: inelinato cahire ttadidit ſpiritum ex parte Matris, quaſi

diceret: Pper ipſam veniam petite, ipſa eſt oracalum miſe-

ricordiæ. i1dà Hugo. Et verò animorum mortus & converſio
ſubſecuta eſt, ut atteſtatur Lucas c. 2 3. v. 45. oemnis turba,
inquit, eorum, qui ſimul aderant ad ſpeczaculum iſtud (non
prorſus obdurati ſicut Principes Judæorumerant) & vide-
bant, quæ ſiebant: percutientes pectora ſua revertebantur. Ità
cùm DEIs Pater propter perſonam filij ſui læſam, non ex-
audiſſet Chriſtum pro crucifigentibus orantem, cxaudivit

D
in
ii
bi

n

iini

Comns
n
i
,2
A
una
ne

Aglil

entu
(gliin
lerſ

I

ſag,

Entumn
Unnd 4

nir
Un N

h

R

Mariauniverſale refugium in omni é. 445
Matrem illius, tanquam oraculum miſericordiæ, ut licèt
ipſi indigni eſſent gratiã, Mater tamen filij digna cſſet exau-
diri. Et hoc etiamnum facit DEUS, ut licet ex æquitate
juſtitiæ pænas commeriti ſint, qui gratiam orant, ſi tamen
Virginis preces intercedant, intuitu meritorum & condig-
nitatis MARIE, veniam & gratiam largitur. Quia in-
dignus eras, cui donaretur, ait Bernardus ſerm. 3. in igil.
Nativit. Domini, datum eſt MARI, ut per illam accipe-
res, quidquid haberes. itd ille. Inveniſti gratiam apud DE.
uM, ajebat illi, in Annuntiatione Angelus Lac. 1. V. 3 1.
Sed & jam invenit apud DECIM, ut in gratiam illius conce-
dat, quod alioqui conceſſurus non eſſet. Hoc ergo ſup-
ponentes Mariophili, ad eam commune habent refugium,
eſto ſint peccatores, quod enim à DEO offenſo non præ-
ſummerent petere, confidenter à non offenſa & miſericor-
de petunt DElpara. Igitur ad illam, verba ſunt b. Bernardi
lerm. 2. de Pentecoſte. Siout ad mediutn, ſicut ad arcam (pro-
pitiationis) ſicut ad rerum cauſam, ſicut ad negotium ſæcu-
lorum reſpiciunt, & qui in cælo habitant, & qui in inferno
(in purgatorio infra terram ( & qui nos præceſſerunt &
nos qui ſumus, & qui ſequentur, & nati natorum, & qui
naldnrur abillis. IIIi, qui ſunt in cælo, ut reſarciantur,
& qui in inferno, ut eripiantur, qui præceflerunt, ut Pro-
phetæ fideles inveniantur, qui ſequuntur, ut glorificentur.
itd ile. Ex eadem cauſa illam Richardus à S§. Laarentio lib. 8.
de laud. Virg. centrum vocat, quia ſicut tendunt ad ſuum
centrum gravia, & levia, ſicut omnes linex ad medium,
ità omnes ad MARIAM. MARIA, inquit ille, centrum
mundi, quia omni ex parte mundi omnes habent ad eam
recurrere in omnibus ſuis neceſſitatibus, ſicut omnes cir-
cumferentiæ recurrunt adcentrum. Sic ile. Ajebat quidem

dolim pfaltes regius, dum de DElIparæ potentia, S& gloria

non

446 Cursus Annui Diſeu fas xr1

non ſatis liqueret ſict oculi antillæ in manibus Dominæ ſazg,

iid oculi noſtri ad Oominum, donec miſereatur noſtri pf. 122.

v. 2a. Verùüm D. Bonaventara poſt glorificatam Matrem
DEI, jam etiam eidem convenire exiſtimat: Sic enim, ait:

in ſpeculo Virg. c. 3. Ancilia Dominæ MARI, eſt quælbet .

anima fidelis, imo etiam Eccleſia univerſalis: oculi hujus
ancillæ in manibus Dominæ ſuæ ſemper debent eſſe, quia
oculi omnium noſtrùm ad manus MARI. ſemper debent

reſpicere, ut per manus ejus ali quid boni accipiamus. Sic
ille. Et hoc facit Eccleſta in dalve Regina dicendo zad te cla-

namus., Clamemus & nos, ut aliquid boni accipere merea-

mur, dum in aliqam venimus neceſſitatem. Nam ut ait:

D. Bernardus ſerm. 1. ſuper Salve Regina: per MARIAM ſpe-
ramus nos poſſe conſequi, quidquid cotius bonitatis au hor
dignatus fuerit gratiæ nobis impertiti itd ille.

è S õ
DISCHRSS XVI.

Super eadem verba: ad teclamamus.

8

Fons aſcendebat terra, irrigans univerſam Eür-
berficiem terræ Geneſ. 2. v. 6.

Maria uni- Irabuntur fortaſſe nonnulli, tot tamque diverſis MaA-

verlale eſle TxrAM rebus in ſcriptura deſignari, ut jam arcæ Noë,
refugium

pluribus

dur. Pre ſſo ,jam palmæ jam olivæ, jam roſæ in Jericho, jam lilio
inter ſpinas, alij's atque alijs, quas in longum enumerat D.
Bernardus ſerm. 32 ſuper aot Kegine, comparetur. Sed

jam iridi, j jam arcæ fæderis, jam tabernaculo, jam rubo, jam
comproba- Virgæ Aaronis, jam velleri Gedeonis, jam Cedro, jam cy-

ani⸗

uri,

r
np
let⸗

(llin
ient
Min

uch

op⸗

es
r
Vyjl i,

MWI
Untbn
Ke

u
ii
une

ſut
meni
ole

Pnicti

Unge
uen
Uunn
i
ſinj
cat

CMariam univerſale ſſe refagium éo c. 447
animadvertant illi, etiam Chriſtum, non tantùm, quâ
DEUS eſt, ſed etiam quà homo, compluribus titulis deſig-
nari, jam per ſolem, jam per aquilam, jam per leonem, jam
per agnum, jam ger lapidem angularem, jam per vitem,

jam per alia. Sicut enim Regibus & Principibus long4â ſe-

rie regnorum, provinciarum, ducatuum & ditionum ti-
tuli inſcribuntur, ut magis corum pateat magnificentia, &
potentia: ità Chriſto ità magnæ ejus Matri variarum rerum

nomina ac ſymbola attribuuntur, ut eorum cxcellentia &
perfectio, poteſtas & operatio multiplex adumbretur. Ne-

mo igitur miretur, quòd in canticis c. 4. fons hortorum,
puteus aquarum viventium appelletur, nemo, quòd deſig-

netur per fontem illum, de quo Geneſ. 2. fons aſcendebat &

terra irrigans aniverſam ſuperficiem terræ: Fons enim eſt

MARIA, quia continet imòô plena eſt aquis gratiarum ſa-
lientibus in vitam æternam Joan. 4 . I 4. Sic enim ſalutata

eſt ab Angelo. Ave gratiâ plena: & in tantum plena ut
etiam ſupereffluat ad irrigandam faciem terræ: ſu pervenit

enim in eam Spiritus Sanctus, ut cùm jam ſibi eſſet plena,
in nos quoque redundet, atteſtate D. Bernardo ſerm. z. de

aſumpt. ubi ait: adveniente Spiritu plena ſibi, ecodem ſu-
perveniente nobis quoque plena & ſuper eſfluens. 11à ille.
Quodconfirmans J. Petrus Chryſologus ſerm. 142. ait: in-

veniſti gratiam, quantam? quantam ſuperiùs dixerat, ple-

nam, & verè plenam, quæ la rgo imbre totam funderet, &

infunderet creaturam. iid ille. Approbat hæc Richardus à

Eaurent. de laud. Virg. lib. 1. benedicta es gratiâ plena, &

intantum plena, ut ex tuoredundante totus hauriat mun-

dus. iid ile. Hinc fons aquæ vivæ à Damaſceno orat. 3. de
aWampt., appellatur, fons gratiarum ab eodem in Paracleio B.
V. atque ut alios præteream, foas, inquit D. Idioia part.
1* outemplati. 24, qui aſcendebat de terra irrigans ſuper-
LI I ficiem

448 Cursus Annui Diſcurſus X VI
fciem terræ: ſicut enim fons ille eſt abyſſus aquarum mul-
tarum, ex qua fContes, & flumina oriuntur, ſic beaigniſſima
Virgo eſt abyſſus multarum gratiarum, ex qua peccatores
hauriunt gratiam inceſſanter. ita ile. Fons miſericordiæ,
in quit kichardus à S. Laurent. lib. 4. de laudib. Virg. quia ſi-
cut fons per ſubterraneos meatus, ſemper recipitaquam, &

ſemper refundit: Sic B. Virgo aquas gratiarum, quæ à Chri-
ſto ad ipſam, & ab ipſa ad nos fluunt impetu de Libano, id
eſt de candore benignitatis utriuſque ità ille. Quapropter

ſicut fons ſuam habet aquam à ſcaturigine, ſic DElpara gra-

tiarum abundantiam, & redundantiam à filio, ut mirari de-
ſinant heterodoxi, unde Virgini tanta potentia, & beneſi-
centia. Et verò agnoſcunt & confitentur Patres, tam
Græci quàm Latini ineffabiles ex he fonte Mariano gratias

in mundum proflduere, dum ceam tot, tam que diverſis exor-

nant elogijs. Ave, inquit ö. Ephrem, oraz: de laudib. Virg.

præſtantiſſimum orbis terræ miraculum, ave lignum vitæ,
gaudium & voluptas, ave vallum fidelium, & mundi ſalus,

ave tranquille portus, & à fluctibus agitatorum liberatrix;

ave periclitantium auziliatriæ, ave flos gratiæ, & conſo-
lationis, ave refugium pecceatorum, & hoſpitium, ave ſpes

omnium proborum, ad ver ſis caſibus afflictorum, ave mun-

di mediatrix glorioſa, ave univerſi terrarum orbis concilia-

trix. hac ille. Similiter univerſalem Virginis Matris muni-

Rcentiam teſtantur elogia, eidem dataà §. Germano ſerm. de
præſent. Quis non admiretur, inquit, cùm fſis nobis ſpes
jmmutatibilis, firma protectio, inconcuſſlum perfugium,
vigilans tutela, ſalus perennis, auxilium ſtabile, patroci-

ninm indubitatum, murus inexpugnabilis, theſaurus vo-

luptatum, hortus non deficiens, arx tuta, vallum undique

munitum, valida auxili) turris, portus tempe ſtate jactato-

rum, malacia perturbatorum, pro peccatoribus fidejubens,

deſpe-

(e

orl
Domn

ume
Chin
Nle
nubi
Ilu.
iyel
(lalte
iux
ulk
lun, .
hnine
. Iuomn
ul
Murh
imſe
Uuiri
ſeſte
rcin
inen
benan
In
Unlke
Ee
lne
3 hude

C& Mariam univerſals eſe refa

gium gc,. g4 9

QAQAeſperabundis facilis aditus, ab exilio (primorum paren-
tum) revocatio, alienatorum reconciliatio, damnatorum
(er Adæ peccatum )reſtitutio, maledictorum benedictio
„rroos ſiccitatis & c. Et in encemie DE aræ ſic eam affatur: 6
DoöyPmnina mea, ſola mihi es e D80 (olatium ‚ſola æſtũs
4 in me exiſtentis divinus ros, cordis mei exareſcentis gutiæ
Qdiirvinitus fluentes, tenebricoſæ animæ meæ ſplendidiſſima
1 lampas, itineris mei directio, debilitatis meæ potentia,
d nuditatis meæ veſtimentum, mendicitatis meæ divitiæ „in-
ſanabilium vulnerum meorum medicina. bactenus J. Ger-
waahus. En gratiarum & beneficiorum fontem Mariam, qui
6 Ffrigat univerſam ſuperſiciem terræ, Sed libeat adhuc unum
vel alterum audire de Latinis Patribus. A. & Laurentio Ju.

“l Kiniano ſerm. de annuntiat. compellatur peccatorum ſpes,
en e. naufraga ntium portus, maris ſtella, confugium periclitan-
tium, ſolamen laborantium, fluctuantium robur, DEl &
haominum veriſſima mediatrix. itd ille. Sed ne quid nimis,
unum ſuperaddo S. Anſelmum apud S§., Bonaventuram in
Vecal. Virg. t. 7. Sic B. Virginem alloquentem: Tibi ſolàm

in
8
In

e loquar Domina, benceficijs tuis plenum eſſe mundum; in-
6 ferna penetravit, cælos ſuperavit: per plenitudinem enim
gratiæ tuæ „quæ in inferno erant, ſe lætantur liberata, &
quæ ſupra mundum ſunt, ſe gaudent reſtaurata. irà ille.
6 Hæc cùm generatim dicta ſint, placet ad particularia quæ-
⸗ n enumeranda deſcendere ut Mariani fontis profluvia
adrvertamus magis. Et quidem in rebus ad vitam ſuſten-
„„ tandam neceſſa rijs „beneficam auxiliatricem expertum eſt
o monaſterium Hieroſolymis B. Virgini dieatum, uti teſta-
H tur Gregor. Turon. lih. I. de gloria Mariyr. c. 11. cùm enim
4 Ulud in tantam alimentorum penuriam aliquando deveniſ-
leran biduo Keli gioſi nullum jam cibum deguſtâſlent, man-
4„W avit Abbas, ut ad DEUM recurrant, & illum per B. Virg.

Ll I z in-

4 595 Cursus Annui Diſeurſus NrI.
intercefäonem exorent: nec enim fieri poteſt, ajebat ilke.
ut deſiciat triticum in ejus monaſterio, quæ frugem vitæ ex
utero pereunti intulit mundo. Vigilaàrunt illi nocte tota
in precibus & laudibus divinis ‚& ecce orto manè tam re-
Pleta tritico inveniunt horrea, ut vix oſtium aperiri poſſet.
Multos poſt annos eâdem penurià preſſi, cùm rurſum ad
patrocinium B. Virginis confugiſſent multitudinem auriſu-
per altari reperierunt, unde ad victum neceſſaria ſibi com-
pararent. Cùm urbs Meſſana, diuturna obſidione preſſa
deficeret in vitæ neceſſarijs, recurſum illa accepit ad S. Al-
bertum, quem nôrat apud B. Virginem poſſe plurimum,
cujus etiam beneficio ſterilibus parentibus conceptus erat.
PFecit ille, quod erat rogatus in tanta boni publici neceſſitate:
& ecce tres triremes onuſtæ annonam apportäârunt: qu
eyxpoſitâ nuſquam viſæ ſunt. Iid Sarius in ejus vita 7. Au-
guſti. S. Bonifacius Ferentinæ Civitatis Epiſcopus, cùm duo-
decim aureos ſui nepotis, co inſcio in eleemoſynam pau-
peribus erogàſſet, còſque poſtea nepos repoſceret, B. Vir-
ginis Ecoleſiam ingreſſus ‚elevatis manibus, extenio veſti-
mento oravit, ut ei redderet, unde furentis nepotis inſania
mitigaretur; & ecce repentè invenit duodecim aureos, pe-
rinde fulgentes, ac ſi ex igne recenter producti, ac cuſi eſ·
ſent. Iiàò ex S. Gregorio lib. 1. dialog. c. 9. refert Seinellus c.
36. u. 40. ubi etiam attexit de puella ſeptenni, quæ pſalterij
libellum, qui ante artis impreſſoriæ inventionem carò
emebatur, à DElpara enixè petens, legendi peritiam cum
pſalterio eſt conſecuta. Sed neè his ſolùm immoremur,
tranſeamus ad famæ, vitæque pericula, in quibus Patrona
noſtra beneficentiæ ſuæ rivos deeſſe non eſt paſſa. Narras
F. Caſpar Lechuer in Sodali Partenio lib. 3. c. 9. n. 9. quendam
in re dubia, quæ ejus plurimùm intererat auxiliatricem in-
terpellàſſe hanc Virginem, & ejus opem expertam: nam
no-

.

M
len
en
lie
Nini
nrun
11 44
ahe
cu,
inktr
Alnule
Uuaal
Nh
n
N.
Uer⸗
lige
outar
e, un
G
nedli
ſicine
nune
Ulbis⸗
lh in
Ulceleb

4

Mariam univerſale eſſe refugium ésc. 4 51
octurno in ſomno conſpicit Mariam, quæ certum ei homi-
nem deſignat, à quo quid factu opus ſit, ediſcat. Vix illu-
exrat, cùm ille, quem DElpara nominârat, præ foribus ad-
fuit, ejusque præſenti patrocinio, &certa præſentique igno-
minia ereptus eſt. Plura ab infamia & vitæ diſcrimine ere-
ptorum exempla recenſet Diſcipulus inter miracala B. E. à a.
21. ad 25. quæ commemorare longum foret. Idem refert
„. 28. ſurdum & mutum ante mortem ope B. Virginis cu-
ratum, ut in rebus fidei, & ſuſcipiendis ultimis Sacramen-
tis inſtrui poſſet: n. 3 9. & 32. linguam reſtitutam z. 32.
Damaſceno abſciſſam manum. a. 3à1. Cæco lumen redditum.
Plura alia his ſimilia habet Juſtus Lypſius in Hiſtoria B. E.
Hallenſis & Sichemienſis: ac Turſellinus in Hiſt. B. V. Laure-
tanæ, quæ ſummatim attingit Syinellus in throno DEl c. 2 9.
àn. 33. & tractatu de exemptis ac miraculis àn. 14. Et verèò
quid peregrina quæramus: cùm domeſtica non deſint ex-

ceympla: quot enim locis Imagines B. V. ſunt Thaumaturgæ,

tot gratiarum Marianarum fontes, & beneficiorum Scaturi-
gines, ut, quod S. Joannes Damaſcenus orat. 2. de dormit.
Virg. de ejuſdem ſepulchro pronuntiavit, hoc de qualibet
icone dici queat: nunc divina in me habitat gratia: ego eva-
ſi officina medicinæ ægrotantibus, ego fons perennis cura-
tionum, ego remedium contra dæmones, cgo civitas refugij
omnibus ad me confugientibus. ità ille. Hinc Cæſarius lib.
7. c. 15. in quo de templis ejuſdem Virginis ſua ætate mira-
culis celebratis agir, non dubitavit illam aſſerere Alexi phar-
macum ſeu medicinam univerſalem adomnes omnino mor-
bos depellendos, quia ut ille ait: Medicinâ B. Virginis ni-
hil eſt efficacius, nihil ſalubrius: nam ipſa genuit anima-
rum noſtrarum, & corporum Medicum (nomes enim Je-
ſus Græcè Medicum ſignificat teſte Epiphanio haæreſi 29. Cy-
rillo Jeroſolymit. Catecheſi 10.) ipſa medicinam generis hu-
LI 1 z S mani

452 Cursus Annui Diſcurſus AV.
mani produxit, quod inter alia probat ex illo Eccli 35. Altic- in
ſimus de terra ereavit medicinam, id eſt ex carne Virginis
MARI Salvatorem. Et quid mirum ſi apud ipſam ſunt ir
medicamenta ſanitatum; quæ hortus eſt aromatum Cant. 6. e
Tum ſubdit Cæſarius: Conſidera Rupem Amatoris, & alia fhuon
loca, honori illius dicata, & non miraberis, ſi parata fuerit ei
ad medendum, & efficax ad ſanandum. Unde in monte umo
Peſſulano, ubi fons eſt artis phyſicæ, tantas operatur B. Vir. bis
go ſanitates in quadam ejus Eccleſia, ut Medici gratiæ invi- W
dentes, pauperculis infirmantibus, & pro remedio ſanita- hun
tum aceedentibus dicere ſoleant: ite ad Eccleſiam S. Mariæx, 1
deferte ei candelulam, & recipietis ſanitatem. Bt cùm hoc , de
ironicè dicant, pauperes ab eis paſſi repulſam, ad ipſam con- ei
fugiunt, & ſanantur. hactenm Cæſarius. Ecce fontem Ma-

riam ad irrigandam univerſam faciem terræ, ad refocillan n
dos omnes ægros, & afflictos. Habeat igitur ſibi Campa- nin
nia in Italia varia balnea, naturæ beneficio ad diverſos mor-⸗ R
bos depellendos: habeat balneum Juncoriæ ſeu jucundi cor-
dis, ad excitandam cordis jucunditatem, balneum S. Ana- no
ſtaſiæ ad ſopiendos malignos calores, balneum S. Gregorij in
ad brachia roboranda, balneum S. Crucis ad nervos reſtau-
randos. Habeat balneum S. Luciæ pro oeulis, balneum “
prati pro capite, balneum palumbariæ pro cordolio, bal- Nern
neum culnæ pro claudicantibus, balneum gibborofi pro An
ſanguinis puritate, balneum ſuccellarij pro dentibus, balne- “r
um orthodonici contra febres, balneum petreoli, eontra
membrorum frigus, balneum ſolis & lunæ contra poda- e
gram, balneum arculi contra ægritudinem hepatis, balne- Aue
um pugilli contra lienis affectionem, balneum S. Nicolai e
contra ventriculi paſſiones, balneum de petra contra cal- r.
culum. Denique habeat ſibi balneum, ſubveni homini- aa

bus; ſic dictum, quòd morbis omnibus ſubveniat. Verüùm neun
nos iul

„*

i
N

ſuu
D

inm
nun

Mu
Ant
nd
ele

cle.

Cu⸗

or

nd

1

t
Rtele
A. h
ſod

l 1
us 5

N

vnnnt

4
J

& Mariamuniverſale SH refugium &e. 453
nos in MARIA habemus fontem, qui non tantùm corpori-
bus, ſed & mentibus remedium, ac talurem afferat. Maria,
inquit Richardus à S. Laurent. 1is. 12. de laudib. Firg. nobis

in diverſis neceſſitatibus auxiliatur & prodeſt: nam ipſa om-

nibus omnia facta eſt, ut quantùm in ſe eſt, lucrifaciat uni-

verſos. 1. Cor. 9. itd ice. Ità eſt ô Virgo, ait S. Thomas de
Vrilla nova, in omnibus tempeſtatibus, & pluvijs, & adver-

ſitatibus, ſi bellum, ſi fames, ſi tribulatio, omnes ad te cur-⸗

rimus. itd ille. Hinc D. Joan. Damaſcenus orat. 1. de Nativi-

tate Beatæ Virgini: longè illam præfert piſcinæ probaticæ
Joan. 5. quæ non ſemper, ſed quandoque ab Angelo move-
batur, nec in ca quilibet ſanabatur, ſed qui primus in illam
deſcendiſſet. Aſt in fonte Mariano ſemper, & omnibus
paratum eſt auxilium, & remedium. Hinc vocat illam
miraculorum abyſſum & univerſo orbi medicinam offeren-
tem fontem: quæ non miniſtrum Angelum accepit, ſed il-
lum magni conſilij Angelum, qui tanquam pluvia bona in

vellus absque ſtrepitu deſcendit, atque omnem naturam
morbo laborantem, atque ad interitum vergentem, in cer-
tam ſanitatem, ac vitam ſenio carentem reſtituit. itd ille.

Quapropter Cæſarius lib. 2. miracula B. Vuginis deſcripturus,
anc c. I. elogiorum illi ponit congeriem. Iplſa eſt orbis

conſervatrix, & tribulatorum conſolatrix, fida ſibi famu-
lantium defenſatrix. Per ipſam peccatores illuminantur,
deſperati ad confeſſionem reparantur, apoſtatæ à DEO, per

ipſam DEO mirabiliter conciliantur, juſti revelationibus
conſolantur, nomen ejus & memoriale ipſius morbos ſanat,
dæmones fugat, vincula ſolvit, timores pellit, tentationes
eompeſcit. Per ipſam puſillanimes confortantur, torpen-
tes excitantur, ejecti miſericorditer revocantur. Apudi ip⸗
ſam electuaria ſunt confortativa, unguenta ſanativa, no-

men ejus ſuper mel dulce, & hæreditas ejus ſuper mel & fa-

Vam.

454 LCursus Aanui Diſcurſus E.

vum. Morientibus aſſiſtit, & mortuorum animas, ad vy.
tam perducit æternam. AHæec Caæſarius, qui in ſequentibus
totum id exemplis comprobat, ut liquidò nobis conſtet
MARIAM bencficiorum & gratiarum eſſe fontem, qui ir-·
rigas univerſam ſuperficiem terræ. Hic irriguum inferius &
ſuperius Joſue 15. v. I 9. benedictio in terrenis & cæleſtibus.

Hic fons dictus abundantiæ. Geneſ. 26. v. 33. unde Gailiel-
mus in illud Cant. 6., venter tuus crater tornatilis nunquam u
indigens poculis, ait: quotlibet inde hauriant, & quantum „
libet hauriant, nequit exhauriri: nam ſi inde bibant omnes
peccatores terræ, nihilominus abundat & redundat. ità ille.
Quapropter invitat verbis illis ſa. 55. omnes ſitientes veni· .
te ad aquas gratiarum. Nec alia ex cauſa prope Icones Bea- ſt
tæ Virginis Thaumaturgas plerum que fonticuli ſunt ſanita- Eam
tum feraces, uti de & Ezeſtochovienſi teſtatur Guilielmua ben
Gumpenberg. in Ailante Mariano lib. 2. de Savonenſi Petra M,i

Sancdta de miraculu perpetuu. c. 15. de Chervienſi ad Henne- a

goviam Feliæ Aftulphus in Hiſtoria Imag. libro: de Sa- Win
eromontana in Boëimia, Grupna, & c. quaſi di. uum
ceret: omnes ſitientes venite ad emna
aquas c—
n Cl
.Z hunle

lag,
en
l.
Uit⸗
E
. K..
leil
ulhen
Mnlnir
le ,

S=

Ad B. Virginem clamant ingenio &r. 455

20) gsager Pifii Ar i A e e e ea e i l 9e
DlISCRSIIS XVII.

Super eadem verba: Ad te clamamuas.

Fecitque Deus duo luminaria magna: luminare
miajus, ut præeſſet diei, & luminare minus, ut præecſſet
vodli. Genelſ. I. v. 16.

Uam vis univerſi hujus molitor DEus ad cæli terra que Ad B. Vir-
4

QJIſpectandam faciem, lucem quandam in immenſum ginem

clamant

diſfuſam mox in principio creaverit; quarta nihilominus ingenio

die ſolem & lunam ex eadem illa luce produxit: fecizque tardi ut-
Deus, ait Sacer ſcriptor, duo luminaria magna, luminare ma- lumen ſci⸗

entiæ con-

jus, ut præeſſet diei, & laminare minus, ut prætſſet nocti. ſequantar.

Quod in mundo fecit DEUS naturali, idipſum feciſſe viſus
eſt in myſtico, id eſt in Eccleſia, in qua quarto millenario
(nam mille anni apud DEUM ſicut ana dies teſte Pſalte Re-

io pfſ. 59. v. z7.) produxit Chriſtum ſolem juſtitiæ, & Ma-
riam Lunam plenam & perfectam in decore ſuo. Et qui-

dem cùm ipſemet Chriſtus tempus præſentiæ ſuæ in hac

mortali vita diem appellârit, teſte Augaſtino in ilud Joan.
11. . 9, nbnne duodetim ſant horæ diei: facilè conjici poteſt

noctem Virgini Matri attribuendam eſſe. Nimirum uti

Chriſtus, cum pleno ſapientiæ & ſcientiæ ſuæ lumine præ-
fuit, & profuit Eccleſiæ, docendo Apoſtolos divina myſte-
ria; ſic illo, poſt occaſum mortis in orbem alterum abeun-

te, fulgeret luminare minus MARIA, ut præeſſet nocti, ig-
norantiæ & adverſitatum. Ità revelatum legimus J. Bri-

gittæ in ſerm. Angelico c. 19. ubi Angelus ſic loquitur: Aſ-

Mm m cenden-

. „ „
4 ½6 Carsus Annui Diſcurſus XWhIl.
cendente 6lio ad ſuum regnaum. Virgo MARIA in boc
nundo ad bonorum confortationem, & errantium corre-
Gtionem, remanere permiſſa eſt: erat enim Magiſtra Apo-
ſtolorum;, Conſolatrix Martyrum, Doctrix Confeſſorum,
clariſſimum ſpeculum Virgiaum, conſolatrix viduarum,
in conjugio viventium ſaluberrima monitrix, atque omni-
um in fide Catholica perfectiſſima roboratrix. Apoſftolis
namque ad ſe venientibus, omnia, quæ de ſuo filio perfectè
non noverant, revelabat, & rationabiliter declarabar. Mar-
tyres quoque ad tribulationes pro Chriſti nomine ſufferen.
das animabat. & . hæc ibi. Et quidem quod Apoſtolos at-
tinet, novimus ex Sacra pagina, quàm non ſolùm rudes fue-
rint, ſed etiam obtuſi atque hebetes ad ea, quæ à Chriſto
dicebantur, intelligenda, licet plana & aperta eſſent. Aje-
bat illis æterna veritas, ſe tradendum gentibus, illudendum,
flagellandum, conſpuendum, tandem & crucifigendum;
& ipſi nihil horum intellexerunt. inquit Lacas c. 15. v. 32. &
erat verbum iſtud abſeonditunz ab eis, & non intelligebant quæ
dicerentur. Unde & Chriſtus ab eis diſceſſurus ad Patrem
dicebat Jean. 16. v. 12. multa habeo vobis dicere, ſed non po-

jeſtis poriare modo. Deinde verò, ubi Spiritu S. repleti funt

1

in die Pentecoſtes, eruditi quidem ſunt in omni veritate ad

ſalutem neceſſaria; ſed non tam dilucide, non tam perfe-

Ge, quemadmodum Virgo Mater omnia noverat. Erat

utilis, inquit S. Anſelmus ae excellentia Virg. e. 7: & neceſſa-
ria fidei noſtræ, converſatio tua poſt aſcenſionem Chriſti
Domini inter Apoſtolos ejus, quia, licêt ipſi per revelatio-
nem Spirits Sancti edocti in omnem fuiſſent veritatem; in-
comparabiliter tamen eminentius & manifeſtiùs ipſa per
eum ſpiritum veritatis, illius virtutum profunditatem in-

telligebat: & per hoc multa eis, per hanc revelabantur,
quæ in ſe non ſolùm ſimplici ſcientiã, ſed ipſo effectu, ipſo

expe-

.

epe

s

n

Atun
1 in
heri
cſ
ihe
llegtt

(on
c

ron

Mli

I Dr

elt

ore⸗

lunert
ſum
Ulle l
Eenhet
Atel:
1 ſhon
I

lirn
lenim
i e

re

“S
14
1,
Ne

Ad B. Virginem clamant ingenio &c. 47

experimento didicerat de myſterijs ehusdem Domini noſtri

IESU Chriſti. ita ikke. Unde cùm in controverſia de lega-
libus obſervandis non ſat inter eos conveniret, ut habetur

Actor. 1 6. Conſultam privatim à Perro vel Jacobo Virginem

autumat Ruperius in Cant. I. ut dubium omne per ſententi-

am in Concilio ferendam tolleretur ab Apoſtolis. Unde
Rupertus explanans illud Cant. 1. introdaxit me Rex in cella-
ria ſaa, in perſona Virginis ſic fatur: Et quæ ſunt illa cella-
ria Regis DEI? nimirum Sacra myſteria, quæcunque con-
tinentur in ſcripturis ſanctis: nihil enim à me abſcondit,
ſed omni dulcedine me inebriavit;, qui enim verbum fſuum,
quod erat, & eſt in corde ſuo, mihi totum infudit; quomo-
do non etiam cum illo mihi omnia donavit. hæc ibi. Quod
amplius confirmat mellifluus Bernardus ſerm. ſgnum mag-
num profundiſſimam divinæ ſapientiæ, ultrà quàm credi

poteſt, penetravit abyſſum, ut quantum ſine perſonali unio-
ne, creaturæ conditio patitur, luci illi inacceſſibili videatur

immerſa. ità ille. Nimirum quemadmodum luna totam
ſuam lucem parrticipat à ſole, ità Virgo Mater 4 Chriſto di-
vinæ ſapientiæ ſole: ſed cum hoc diſcrimine, quod hæc

Luna Mariana nullam patiatur eclypſim, nullum defectum:

ſemper lumine plena, quippe ſemper mulier amiécta ſole.

Apoc. I2. Quaſi Isna pglena in diebus ſuis lucet. Eccli 5o. v.

6 thronus ejus ſicut ſol in conſpeltu meo, & ſicut Euna perfela
pfſ. &5. v. 37. Hebrzi legunt: quaſi luna in plenilunio.
Chaldæus textus habet: Iuna in plenilunio in ſede Regiæz

dignitatis, nempe Chriſto Regi in ſapientiæ gloria affimilata.
Etenim ut docet doctiſſimus Suarez tom. 2. in 3. part. diſput.
2. ſect. 4. Virgo res omnes, & fingulas intuetur in verbo,
quas reliqui Beati ſimul ſumpti in illo contemplantur. Ad-

dit præterea: pie & probabiliter colligo Beatam Virginem
videre in verbo, quid quid DEUS videt ſcientia viſionis,
Mm m 2z ijs ſo-⸗

458 Cursus Annui Diſcurſus XVI.

ijs ſolùm exceptis, quæ ſingulariter ad Chriſtum, & ad in-

teriores animi cjus cogitationes pertinent. Et hoc quidem
3

jam in cælo glorioſa; in terra verò mortalis adhuc exiſtens,

quàm primùm anima ejus creata eſt, altiſſimam rerum hu-
manarum divinaruùmgqne ſcientiam infuſam habuit teſte eo-
dem Suarez diſpai. 19 ſect. 3. ut etiam res ſpirituales & à ſen:
ſibus remotas, per ſpecies proprias independenter à phantas-

matibus agnoſceret. Cognoſcebat, inquit Alberius M. in

Mariali. perfectè & intuitivè animam ſuam, & animæ ſuæ

motus, & actiones: cognoſcebat item per proprias ſpecies

Angelos, dæmones, corporum ſubſtantias, & eſſentias, ac
demum omnia naturalia, omnia etiam bona & mala., ſec ille.

Idem docet §. Bernardinus ſenens. tom, 2. ſer. 5 1. art. 1. c. 2.

quem longum foret verbotenus in medium afferre. Quod ſi

verò hæc ità ſe habent. Quis nisi imprudens, Prophetia-
rum & Sacrarum literarum intelligentiam eidem denega-

bit? Conſentaneum eſt, inquit Andreas Cretenſ. orat. de

Annunti: eam utpote nobilem, & Davidis filiam divina-
rum ſcripturarum non fuiſſe ignaram. Amplius ei tribuit

Epiphanius: erat, inquit in ſapientia, & intelligentia ſuper

omnes illius ſæcali adoleſcentulas cunctis admirationi.
Quid mirum, inquit Ambroſius de Inſtit. Virg. c. 7. præ Cæ-
teris Joannem locutum fuiſſe myſteria divina, cui præſto

erat aula cæleſtium Sacramentorum. Et quidem quæ Apo-

ſtoli docuerunt, aut Evangeliſtæ deſcripferunt de Chriſti

Incarnatione, nati vitate, prælſentatione in templo, de fuga

in 5Ægyptum, & alijs infantiæ, atque adoleſcentiæ myſte-

rijs, unde illa meliùs ediſcere potuiſſent quàm, ab ea, quz—

his omnibus interfuit ipſa? Ideo, inquit Bernardus hom. 4.
ſupermiſſis. Ideò potiùs conceptus Eliſabeth, Mariæ nun-

tiatus eſt, ut daum nunc Salvatoris, nunc Præcurſoris edoce-
. . 7 . .
tur adventus, rerum tempus & ordinem tenens, ipſa melius

poſt-

An
e:
fi
,,
ert
liſ⸗
fenti
i
Enem
. E,&n

laren
Ez,
bde
ilan
leſer

Uum

im.
. e
tll
iler
illir
ihnore
(
cki
Alred
ble

An

8

—

Ad B. Virginem clamant ingenio &sc. 45⁵9
poſtmodum ſcriptoribus ac prædicatoribus Evangeli] reſe-
raret veritatem, quæ & plene de omnibus à principio cæli-
rus fuit inſtructa myſterijs. Hæc ille. Hinc de illa & Lacas c.
2, V. 19. ſoribit: Maria autem conſervabat omnia verba hac

conferens in corde ſuv. Quem locum expendens FEaſebius
Emiſſenus ſer. 2. de Nativit. Domin. exclamat. 6 Mater ſa.

pientiſlima! ſola talis fili) digniſſima, quæ omnia verba

hæc in corde ſuo ideo conferebat, nobisque conſervabat,

& memoriæ mandabat, ut poſtea ipſa docente ipſa narran-
te, & nuntiante ſcriberentur, & in univerſo mundo præ-

dicarentur, cunctisque nationibus nuntiarentur. Ab ipſa

hæc Apoſtoli audierunt, & ipſa dictante ſcripſerunt, nobis-

que legenda mandaverunt. bæc Euſebius. Hinc Magiſtram

Magiſtrorum eam compellat Rupertus lib. I. in Caut. Pro-

phetiſſam DEl & Evangeliſtam Ildefenſus ſer. 2. de Aſſumpt.
Magiſtram Doctorum Eccleſiæ, Apoſtolorum & Evangeli-
ſtarum S. Antoninus 3. pari. c. 3. § 2. in 8. privileg. & 4 5.

tit. 16. c. 22. G. 9, Magiſtram gentium §. Auguſtinus ſer. 6.
de temp. Magiſtram noſtræ Keligionis S. Ignat ius M. epiſt. ad

Joan. Eleganter D. Bernardaus ſuper ſalve KAegina. Virtutum

auctrix, & ſcientiarum ſcientia Sanctarum MARIA: quia
ſicut ſol univerſa cæli luminaria præcellit prærogativâ cla-
ritatis eximiæ, ſic totam rationalem oreaturam poſt filium

excellit ſplendore virtutis, ac ſcientiæ. ità ille. Ecce Cli-
entes Mariani, quomodo MARIA, Luna plena præeſt nocti,

ut ignorantiæ tenebras diſpellar etiam in Apoſtolis, & Evan-

geliſtis. MARIA, inquit Seraphicus Loctor in ſpeculo Virg.

c. 3. eſt illuminatrix (ſecundùm nomen ſuum) per benefi-

cia lucidiſſimæ miſericordiæ ſuæ, per quam multi in nocte

hujus ſæculi illuminati ſunt ſpiritualiter, ſicut quandoque
filij Iſraêl per columnam ignis illuminati fuerunt corpora-

liter, & paulò poſt: quid nos miſeri nos obtenebrati, quid

7

460 Cursus Annui Diſeurſus XII.
in nocte hujus ſæculi faciemus, ſi tam lucidam lucernam,
6tam luminoſam columnam non haberemus, ſic ille. 6
quot viri in Eccleſia præcellentes nominis ſui claritatem con-
ſecuti non fuiſſent, ſi à Maria cæ litus illuminati non fuiſſent;
quot enim tam in ſacris, quàm profanis literis ab ea non ſunt
eruditi? quot, qui alioqui ad ediſcendas artes liberales lentuli,
perſpicax ingenij acumen, judicij maturitatem, memoriæ fa-
cilitatem, linguarum peritiam per MARIAM ſunt adepti, ut
jure merito lumen ſtudioſorum appelletur abiphrem orat. de
Laudib. &S. Matris DEI. Tenebroſæ animæ meæ ſplendidiſſima
lampas fatetur, de ſe Cermanus Patriarcha Corſtantin. in
Encomio DEIp. Rupertus Abbas Tuiticenſis, cùm ingenio
tardior eſſet, inſtaretque precibus apud Virginem DEl Ma-

trem, ut ſibi à filio ſcripturarum intelligentiam impetraret,

apparuit illi Patrona, ſupplicantium, denuntians ejus pre-
ces abs ſe auditas tantumque ei lumen impertitum iri: ut
nullus ejus ætatis, doctrinâ ei ſit æquandus: tantùm vide-
ret, nèe ingenij talentum in terram defoderet, ſed ſtrenue
exerceret. Quod quidem ab illo præſtitum conſtat abun-

de; nunquam enim deinceps à legendo, vel ſcribendo ceſ-

ſavit, & ſcriptionem orationi actionem contemplationi
conſocians non pauca librorum volumina poſt ſe reliquit.
Admirabilius eſt, quod refertur de Hermanno Contracto,
ſic dicto, quòd ab ineunte ætate omnibus membris Captus
fuerit. Hic cùm Ordinem S. Benedicti profeſſus eſſet,
mukis precibus B. Virginem rogare inſtitit, ut ipſum hac

in valetudine liberaret. Tum verè Virgo clara luce ſe vi-

fendam illi præbens, optionem dedit, utrum duobus mal-

let? ſanusne fieri, ſed ut erat, rudis, indoctúſque perma-

neret: an perſe verare in morbo, & omnibus ſcientijs inſig-

nis evadere. Quod poſtremum cùm Hermannus præele-

giflet, mirabiles poſtmodum in omni literarum genere
pro-

1
gi,
gn
nni⸗
lirc
Ulg
i
tted
Nt
n,6
ue,
dv
ſeiter
Uemte
Clmnn
Uleit

let,

llie
Ses

⸗ Ulere
Ulde

Aune
lti

In,
Uer eye

tllus

tcil
ueni

nd

Ulum

1.

4

1,1

9 M

Ad B. ircinom clamant ingenio &e. 45 1

Pprogreſſus fecit, adeo, ut neminem in his ſuperiorem, vix
etiam æ qualem habere crederetur: ac nominatim tres lin-

guas ità calleret, Latinam, Græcam, Hebraicam, ac ſi
in ijs natus eſſet. Floruit circa annum Domini 1060. ln eco-

dem genere celebris eſt B. Albertus M. qui ut in Fratrum
Prædicatorum anna libus ſcribitur, ſexto decimo ætatis anno
Religionem ingreſſus, cùm in literis pene nihil proficeret,

eò quòd memoriâ, & ingenio foret tardiore, tanto affici cæ-

pit tædio, ut etiam de religioſa vita deſerenda tentaretur.

In qua fluctuatione, dum hæreret, viſum eſt ei nocte qua-
dam, cum ſcalis ad monaſterij murum admotis, abitum

parare, & ſub hæc matronas quatuor venerabili admodum

vultu apparere, quarum una, deinde altera, ſemeljam, at-

que iterum ſcandentem, manu impulſum deturbaret. Cùm

autem tertiò idem conaretur, interrogatum eſſe à tertia,

quidnam ageret? & qu de cauſa? qu4 expoſitᷣ „mo-
nuiſſe illam, ut opem potiùs à quarta matron4, quæ DEI
Mater, cælique Regina eſſet, expoſceret, ſe verò cum re-
liquis deprecatione adjuturam. Paruit ille, ac benigneè ac-
ceptus à Virgine, inſuper interrogatus eſt, utra in ſcientia
excellere mallet, divinà an humand: Philoſophiam dixit
imprudens adoleſtens: fiat, inquit DElpara, quod petijſti;

ſed tamen quia ſcientiam hanc Filij mei ſcientiâ præe-

legiſti, extremâ vità omnem perdes doctrinam, & in hanc
ipſam, quam nunc exues, hebetudinem relaberis. Nec
aliter evenit; mox enim viſo dilapſo, nova quadam luce

perfuſus, quidquid audiebat, quidquid legebat, intellige-

bat facillime, aut ſi quid paulèò difficiliùs incidiſſet, cùm ſe
ad Virginem deprecandam, quaſi promiſſum cfflagitans.

convertiſſet, illico conſequebatur. Exegit deinde multos

annos, quâ docendo, quâ ſcribendo: denique tribus ante

obitum anuis, cùm publicè in cathedra doceret ,repente
om-

462 Cursus Annui Diſcurſus X VII.

omnem ſibi rerum cognitarum memoriam excidiſſe ſenſit-
Hic ille auditoribus ſuis, quid adoleſcenti ſibi contigerit,

enarravit, & ſuggeſtu deſcendit, diſcipulis eum cum fle-

tu proſequentibus. Hæc uti & priora memorat Spinellus in

Throno D El c. 36 à. 41. De Udone verò Magdeburgenſi,
qui etiam per DElparam ſcientiæ & honorum claritatem
conſecutus, ſed malè uſus eſt, agit idem ibidem in tract. de
exempli n. 36. cui ſubſcribo illud, quod Joan. Geometra
Author Græcus in hymnis: cælum novum, novuſque para-

diſus B. Virgo illa eſt lignum ſcientiæ boni, non tamen ma-

li. itd ille. Sapienter igitur agunt illi, qui eximium in ſtu-
dijs profectum facturi, primùm puritati conſcientiæ ſtu⸗
dent, cùm in malevolam animam non introêt ſapientia: de-
inde verèò pietati in Matrem DEI, officium, roſarium oran-
do, pluribus ſacris aſſiſtendo, divina meditando, & le-
gendo & c. Sic enim B. Aloyſius, Joannes Bergmans, Fran-
ciſcus Suarez ſe plus profeciſſe ſunt confeſſi, quàm impen-
ſis literarum ſtudijs. Juſtus Lipſius quantum in omni lite-
ratura portentum in Zirgine Hallenſi c. 1. inter alia de ſe
ſcribit: ſi quid accuratius pangendum, aut dicendum pub-
licè eſſet, ubi famæ vel memoriæ res agebatur, precibus &
votis ad eam me iviſſe fateor, & felici ferè ſucceſlu. Di-
ctum nempe ſibi exiſtimabat vetus illud monitum. Tuni:
hil in vitâ dicas, faciasve Minervâ: & quoniam ſacratior
Minervâ foret MARIA, ad illam ſibi confugiendum elt ar-
bitratus. De S. Edmundo refert Surius, ſtudia illum nun-
quam inchoàâſſe, niſi imploratâà priùs ope B. Virginis, cujus
imaginem ſemper coràm habebat. Accidit aliquando, ut

noctu ſtudenti, glis lumen invaderet, & extingueret: at

Ediundus ad Matrem ſuam more ſuo confugiens, vidit An-

gelum ab ea miſſum, qui lumen reaccenderet. Quod ſi

verò cum hoc lumine materiali illi præſtò fuit, quis am-

bigat

e
bt
xd
l

Iunt

MWei

Nen
Uſeet
1lii

9

n

1

loe
Uintr,
Unle,
lenul
U.
Iem

lenkor
netg

1

64 1 .
laſce

nt

uei⸗

Uen

.

nem vocis abſtalit, ſed & gratiam pr

4 1. Virginenm clamant ingenio éoc. 46 3

big at de lumine intellects, & ſapientiæx? Quapropter lau-
dadilis quoque eſt, & fuit uſus in Eccleſia, ut pro concio-

ne dicturi non ſolum Pater zoſter orent, ad divinam opem
implorandam, (ed etiam ave Maria, ut Virginis quoque ad-

jutorium adefie fbi ſentiant verbi divini præcones. No-
runt illi S. Dominico integram quam pr di

icare deberet,
conciohem attuliſſe, 8S Bernardino, hon tantäm raucedi-
icandi & doctrinam

miraculis confirmandi contulit. Ad tem præſentem non-

nulli idlud Cant. g. V. g. ſick tarris David cokans tunm wille
cyhypei pendent ex ea. Sic vertunt: ſicut turris David col-
lum tuum conſtructa ad Diſciplinas. D. Kiero. ſic tranſtu-

lit: documenta in turribus. Ad Mariam igitur confugien-

dum tanquam ad turrim refugij, M ingenij tenuitate labo-
ramus. Hic inveniemus artes liberales, & diſciplinas:

hic mille documenta & argementa, quibus veritatem tuea-

mur. Clamemus ad eam cum Idiota c. 1. trahe me igno-
rantem, uft me reddas ſcientem, ut curram in odorem un-

guentorum tuorum ità ille. Hoc faciendum nobis etiam
monet Bonaventara in Speculo Virg.c. 6. dum eponiril lud.
Tſaiæ 11. egredietur Firga de radicte Jeſſe, & flos de radice

eyjus aſcendet, & requſeſcet ſuper Spiritus Domini, ſpiritus
ſapientiæ & intellecte, ſpiritus conſilij & fortitudinis, ſpi-

ritus ſcientiæ & pictatis: Æπ6. Quicunque inquit ſeptifor-
mem Spirits ſandti gratiam adipiſci deſiderat, ipſe florem

ſpiritũs ſancti in Virga quærat: per Virgam enim florem,
per florem ad ſpiritum in ipſo requieſcentem pervenimus.
iid ibi. Et rurſum c. 10. Si hunc florem habere deſideras,

Virgam floris Precibus flectas. Si flos eſt nimis altus
divinitate virga tamen eſt flexibilis pietate
Sec. itd ille,

Nyany PDlISCR

„*

7

464 Cursus Annui Diſcurſus XVIII.
) r r E A 3 e e K it Ee s Ne Sr t Se T A e e (9.

DISCURSUS XVIII.

Super illa verba: ad te clamamus exules ſilii
Ev. l

Ego Mater pulehræ dilectionis, & timoris S& ag-
nitionis & ſanctæ Spei. Eceleſiaſtici 24. M
Cùm per N quanta mala per unicum parentum noſtrorum pecca-

Maran tum deciderimus, heu nimium experimur infelices Adæ
P —W

ab Eva fa- poſteri: primùm enim beatiſſimâ paradiſi patriã, loco vo.

lutem rec Juptatis amæniſſimo expulſi ſumus, & in terram univerſam

cuperav* „elut in exilium profligati. Qui omnigenâ pulcherrima-

rimus, ſpe- . .
ramus ne. rum arborum ſcenâ, ſelectiſſimorum germinum virore, ele-

ceſſaria ad antiſſimorum florum varietate rariſſimorum fructuum
ger Mar pulchritudine, dulciſſimo avicularum concentu, oculos
am: ides atque aures, guſtum atque animum perpetuoô oblectare po-
ad eam clas ceramus: nunc velut in loco horroris, & vaſtæ ſolitudinis
nan. berramus, nec infimam memoratorum partem obtinemus,
niſi magnàâ induſtria, magno labore ac ſudore. Qui leoni-
bus, pardis, urſis, draconibus, & balænis, aquilis, atque
omni denique volucrum, piſcium, ferarum generi impe-
rare, ac dominari valebamus, cùm ijsdem innoxiè ludere;
nunc hoſtes infenſiſſimos experimur. Qui ſereno ſemper
S cælo (nec enim pluvijs opus erat, dum fons in medio para-
diſi exoriens, per quatuor flumina diffuſus irrigabat faciem

terræ) temperatiſſiméque aêre, ac vere perpetuo frui po-

teramus, nunc ſecto in quatuor partes anno, cæli nubila to-

nitrua, & fulmina, ventorum rabiem, imbres & grandi-

nem

,
em
bia
m l
zol
numn
Lumat
1l inr

. rr⸗

Umien

hian

Uli,
ineer
mond
Uuno

lli,
mnfen
um
18 4m
nin
Hudon⸗
Uncor

Uile

Aeite
9

Am

Nei

Mt

l gun
Vnnn

=

—☛

Cum per Mariam, perditam ab Eva &. 465
nem, pluvias & nives, frigora & calortes tolerare neceſſe
habemus. Qui in rerum omnium affluentia habuiſſemus
omnia ad oculorum illicium, ad aurium delicium, ad na-
rium lenocinium, ad guſts blandimentum, ad totius cor.
poris oblectamentum: nunc penuriâ rerum etiam neceſſa-
riarum laboramus, famc ac ſiti, fætidis & inſipidis, ſalſis,
ac amaris, duris, & aſperis excruciamur. Qui nullo morbo,
aut invaletudine unquam tentati fuiſſemus, ſed ubi per
longævam ætatem virium defectus ſubrepſiſſet, ligno viiæ
humidum radicale reſtaurâſſemus; nunc morbis innumeris
ab infantia ſubjicimur, brevem vitam agimus, & tandem
motti, corruptioni, ac vermibus ſubjacemus. Qui ſum-
mâ pace tum intus tum extrà fruiti fuiſſemus, in una animo-
rum conſenſione, concordiâ, ac lætitià: nunc patemus
aliorum odijs, invidijs, inſidijs, in vita & bonis, aſfligimur
diſcordije, litibus, bellorum tempeſtatibus, & injurijs: in
animo verèò curis, & ſolicitudinibus, metu ac pavore, tri-
ſtitiâ & angore, internarum denique cupiditatum & affe-
AQionum perduellione. Poſtquam enim A dam divinæ gra-
tiæ, & amicitiæ monili juſtitià originali, aureo illo vellere,
ob offenſum Numen eſt ſpoliatus, amiſit dominium non in
feras duntaxat, ſed in ipſas animæ corporiſque ſui potentias,
uf jam corpus recuſet obedire animæ, ſenſualitas rationi,
concupiſcentia dictamini conſcientiæ; cùm in ſtatu inno-
centiæ, facillimè, & ad nutum paruiſſent. Hanc ob eau-

7

ſum de alto pectoris ſui ſuſpirat Apoſtolus Rom. 7. v. 24. in-

fſelix ego hemo, qais me liberabii de corpore mortis hujus: cau-
ſam præmiſerat v. præced. video autem aliam legem in mem-
bri meis, repugnantem legi mentis meæ, & captivantem me in
lege peccati. En Clientes Mariani, quantis bonis excidi-
mus, quantis malis involvimur, ob unum peccatum proto-
parentum. quam inviſum, quàm abominabile DEO

Nn n 2 non

.

non ſit vel unum peccatum, cùm tam acerbè illud punjat.
Itaque jure, ob crimen læſæ majeſtatis, natali ſolo, & patria

ejecti, bonis omnibus favere Numinis nobis conceſſis, ex-
1poliati, vivimus exules fili Evæ. Sed ne mærori ac luctui

novum ſuperaddamus luctum, digredi tantiſper libet, &
quærere, cur exules filij Evæ in Antiphona hac Eccleliæz
nuncupemur, cur non exules filij Adam: cùm in Adam non
in Eva omnes peccaverimus, tanquam membra in capite:
nam Evàâ licèt peccante, ſi Adam vetitæ arboris fructum non
guſtàſſet, nos poſteri in hoc calamitoſum exilium non fuit-
ſemus devoluti. Aut ſi Eva radix, & ſeminarium mali fuit,
quèd illa virum ſeduxerit, cur non utriuſque fit mentio, ut
dicatur exules filij Adam, & Bvæ. Sed nimirum in preca-
tione verſamur, quæ ad MARIAM electam DEI genitricem

466 Cursus Annui Diſeurſus XIni 4

„

dirigitur: ſicut autem Adamo veteri oppoſitus eſt novus,

nempe Chriſtus. Qui de peccato prioris quoad culpam nos
redimeret; ità Bvæ veceri oppoſita eſt nova, nempe Maria,
quæ mutavit nomen Evæ in ſaluberrimum Ave, quod illi

Angelus de cælotulit. Per Dr: genitricem, inquit §. Joan-

. . —— = . 2 .
nes Damaſten. ordt. 1. de Nativit, primigeniæ matris (Evæ)

mæroer in lætitiam mutatus eſt: etenim illa per divinam ſen-

tiam hoc audivit: in dolore paries: hæc Ave gratiâ plena.

1 ½

la ad virum erit oonverſio tua: hæc Dominus tecum itdà ille.

Ai,

— TP9

e e

S

—

ico ſalutem adduzit. Et libro 3. de Smb. ad Catecham c. 4.
er fæ-minam mors, per fæ-minam vita: per Evam interitus,

*—

integra peperit Salvatorem. IIIa poculum à ſerpente pro-
pinatum libenter accepit, & viro tradidit, ex quo ſimul me-

Per MARIAM ſalus. Ilia corrupta; ſecuta eſt ſeductorem, hæc

(aen

ig.

Uiate
e

ti
emone
oe

n
Uar,

lentin
Unn

Hæc, inquit Sanctus Auguſtinus de Beatiſſima Matre noſtra,
5. de Sanctis, primæ Matris damna reſolvit, hæo homini

rebatur oceidi: hæc gratia cæleſti deſuper infuſa vitam pro-

talit, per quam (non tantům anima DEO, & cæalo mortua,

.
dleg

rc;

pinede
lca,
(Ai

4

Dald

Cum per Mariam „perditam ab Eva Sc. 467

ſed etiam) caro mortua poſſit reſuſcitari. hæc Auguſt. Sed
quid opus maltis? 7 una vox, & con ſenſus Eecleſa eſt: quod
Fva triſtis abſtulit, tu reddis almo germine: intrent ut aſtra

Nebiles, eali feneſtra fabta es. Atque hinc MARIA in no-

ſtiræ ſalutis reparatione contrartijs effulſit operibus, quam
Eva in perditione. Non credidit Eva DEO mortem mini-
tanti ad unum diaboli nequaqu nam: credidit dæmoni divi-

nitatem falsò promittenti. E diverſo MARIA credit DExo:

Beata enim quæ credidiſti, quoniam perficientur ea, quæ dicta

ſunt tibi d Domine. Lauc. I. non oredit Angelo, ſed tutbatur in
ſermone; nèe adulatione laudantis decipiatur: quærit, quo-

modo fiet iſtud? ne vanis fallatur promiſſis: nam & dæmon,

noon ſolùm in ſerpentem. Sed & in Angelum lucis ſe trans-
figurat. Rurſam Eva transgrediens DEl mandatum obe-

dientiam excutit : MARIA verò non mandato, (naullum
enim tale propoſuerat Angelus) ſed intellectà ſolàm DEI
voluntate, & modo, quo poſſit eſſe Mater, Virgo manens,

mox aſſtenſum præbuit dicens: kat mihi ſecundum verbum

waum. Utramque virtutem hane obſervavit D. Auguſt. ſer.

18. de Sanctis. ubi ait: Mater generis noſtri pænam intalit
mundo; Genitriæx Domini noſtri ſalutem attulit mundo:

pro inobedientia enim obediehtia commutatur fides pro

perfidia. itd ille. Iterum Eva ſuperbiæ ſpiritu afflata affecta-

bat divinitatem, andiens à ſerpente; eritis ſicut Dij: MARIA
verò audiens ſe Matrem DEl futuram, aſſectatur humilita-

tem: Ecce, inquiens ancilla Domini. Er reſpexit Deus ha-

militatem antillæ ſuæ, ut quæ virginitate placuerat, humili-

tate coneiperet, ut loquitur Bernardus homil. 1. ſuper miſſus.
6 vera humilitas exclamat §. Anuguſtinus ſer. z. de aſſampt.

quæ DEUM hominibus peperit, vitam morrtalibus edidit,
CælOS i innovavit, munhdum purificavit . paradiſum aperuüit 2
& hominum animas lib beravit. ità dte. Sic, ſic dubio procul
Nnn3 caput

468 Cursus Annui Diſeurſes X III.

caput (ſerpentis) contrivit venenatum, quæ omnimodam

maligni ſuggeſtionem, tam de carnis illecebra, quam de
mentis ſuperbia deduxit ad nihilum, ut iterum loquitur

PBernardus hom. 2. ſaper Miſſas. En MARIAM non ſolàm
Evæz adverſariam ſed etiam advocatam, ut eam vocçat S. Ire-

naus lib. 5 t. 19. quod enim Eva ſua incredulitate ‚inobedi-
entià, atque ſuperbia deſtruxit; hoc MARIA virtutibus

oppoſitis reparavit. Audire libeat D. Aaguſt. ſuper hac re.
diſſerentem ſer. 17. de Natali. Domini. Ut vitiorum ſordi-

bus horribiliter ſqualeſceret mundus ab origine, jam in pa-

radiſo captivus, fæmina cauſa fuit. Cùm autem nullus me.

deretur, & nemo ſuccurreret ad fæminam caulſa revertitur,

& origo per originem detruncatur: origo peccati detrunca-

tur per genitricem Chriſti: proſapies impietatis per proſapi-
em pietatis: ſtirps mortis per ſtirpem vitæ percutitur. isdille.
Hac ergo de cauſa, dum in Salve Regina Virgini ſupplica-
mus, mentionem ſolius Evæ facimus, quoniam Evæ oppo-

ſita eſt MARIA divinàâ diſponente clementi; ; ſicut enim

per Evæ peccatum, uon tantùm noſtri exilij, ſed malorum
omnium ſumpſit principium, ità per MARI pietatem &
merita, ſalutis noſtræ & futuræ felicitatis habemus exordi-
um. Quod quidem, dum pia mente recolimus, majores
ſumimus animos, ut etiam in hujus exilij multiplicibus æ-

rumnis, afflictionibus, & neceſſitatibus, ab ea petere prz
ſumamus levamen, aut ſolamen Sd.-te clawamus exules hlg
EFvæ. Cüm enim tantam apud DEIIM inveneris gratiam

ut perditi orbis fieres reparatrix, ut quod Eva triſtis abſtu⸗

lit, tu redderes almo germine, ſalutem nimirum æternam;
etiam tantâ pollebis gratià apud DBEBUM, ut im petrare no-

bis valeas in tentationibus auxilium, in dubijs conſilium in

ad ver ſitatibus refrigerium, in morbis remedium, in morte

præſidium ‚ in omnibus denique neceſſitatibus adjumen-
tum.

.

kler
Norti
uunx

ct

bonnt

onin

Nekuet
con

u

WEe

hur
Uliee

Eto

Mmfor
nulet
Leonru

lete
ere⸗
le

Ulit

in

1 I d
liten
le

I lin
Ud

mue
e,

El

U

4

Cum per Mariam, ‚perditam ab Eva &e. 469

tum. Incidimus in hæc mala per Evam, per te confidimus

relevari, ut ſicut noſtræ ſalutis es reparatrix, etiam ſis pro-

motrix, & conſolatrix. Per te enim, ita loquitur S. Epi-
phanius ſer. 3. de laaudib. Virg. 6 Sancta Virgo, medius ob-
ſtructionis paries inimicitlas diſtolvit, per te pax cæleſtis

donata eſt mundo, per te homines facti ſunt Angeli, per te

homines appellati ſunt amici, & filij DEl, per te homines

meruerunt eſſe conſervi Angelorum, & cum eis familiari-
ter converſari, per te homines fiduciam habent in cælo er-

ga altiſſimum hæc & plara ille. Similiter illam affatur Geor-

gius ſeu ut alij volunt Gregerius Nicomediens, orat. de oblat.
DElparæ: per te paradiſum ſumus conſecuti, per te generis
noſtri colonia, ad propriam redijt manſionem, per te re-

ceſſit fomphæa verſatilis, per te, quæ erant clauſæ delitia-

rum portæ, fuerunt apertæ, per te noſtræ reſurrectionis
certa ſigna tenemus, per te nos regnum cælorum ſperamus

aſſecuturos . te noſtræ ſalutis habemus adjutorem. itaà ille.
His ſimilia cùm commemoraſſet Chbryß, pyus orat. de DElpar.
ad extremum ſubdit: horum omnium, quæ alia cauſa eſt?
præter eam, quæ genuit hujusmodi miraculorum opificem,
id eſt Chriſtum. ſ ille. Quapropter ſi Adamus Evam eſſe
voluit, & vocavit Matrem viventium, potiori jure nos Ma-
riam Matrem noſtram eſſe velimus, veneremur, & amemus.

Et tam benigna eſt illa, ut ipſa ſeſe talem profiteatur apud &.
Brigittam lib. z. revelat. c. 135. loquens: Ego ſum Mater

DrI, quia ſie placuit ſibi: Ego etiam ſum Mater omnium
qui ſunt in ſuperiori gaudio -- ſum etiam Mater omni-
unm, qui ſunt in purgatorio, quia omnes pænæ, quæ deben-
tur purgandis pro peccatis ſuis, in qualibet hora propter pre-

ces meas quodammodo mitigantur. Ego ſum Mater totius
Juſtitiæ quæ eſt in mundo, quam juſtitiam filius meus di-
kxit dilectione perfectiſſima. Et ſicut materna manus ſem-
per

470% Curzus Annui Diſcurſus XIIII.

per parata eſt ad opponendum ſe periculis in filij ſui defen-. .
ſionem, ſi aliquis niteretur in ſui læſionem, ità ego ſum pa. u
rata jugiter, juſtos, qui ſunt in mundo defendere, & de om- Nent
ni ſpirituali periculo liberare. Ego etiam ſum, quaſi Ma- dn
ter omnium peccatorum volentiam ſe emendare, & haben. 1
tium voluntatem in DEuM, non ampliùs peceate, & ſum ien
voluntaria ipſum peccatorem in meam defenſionem accipe. uſ
re, ſicut charitativa Mater, dum videret filium nudum, ab Enb
inimicis acutos gladios habentibus, ſibi occurrentem. hac mit

& plura ibi. O filij Evæ! qualem, pro Eva nacti ſumus Ma-.
trem! nova Eva Mater noſtri amantiſſima, Mater benefi- l,.
centifſima, quidni recurramus ad te, quidni clamemus ex. uun⸗
ules filij Evæ, ampliores à tua manu gratias expectantes: ii
Te proponimus, ſunt verba J. Georgi Nicomedienſis, loc. cit. min
cujus ore noſtra dicatur excuſatio, te noſtræ fiduciæ cir- unel
cumferimus gloriationem. Da petitioni convenientem uſe⸗
(potes enim) eventum: habes ut Mater in filium, quæ reeu- Mh
ſari non poteſt, fiduciam. Habes vires inſuperabiles, ro. Qaunn
bpbrur inexpugnabile, nè immenſam tuam clementiam ſupe- R
ret multitudo peccatorum. iid ille. Et quidem dubium mi imn
hi non eſt hanc potiſſimùm extitiſſe cauſam, ob quam 88. Wn
Patres, & Orthodoxi primævi, Virginem non ſolùm arden- uiti
ter amaverint, & deprædicaverint, fed etiam maximam Qim
poſt DEnM fiduçiam in Virgine collocaverint. Agnove- u
runt hanc novam Evam veteri Evæ ſubſtitutam, & hanc ur
præ alijs a DEo dilectam, & evectam, ut ruinæ noſtræ re. uike
ſtaurandæ foret initium, & adjutorium ſimile filio Der, Ani
Adamo novo, ſicut igitur deteſtanda & execranda illis viſa ucn
eſt Eva velut cauſa interits; ſic ſuſpicienda, & amplectenda in,
MARIA velut cauſa noſtræ ſalutis. Audiamus qui in Eam mm
debacchetur Chryſologus ſer. 79. Mulier, inquit, mali cau- ind
ſa, peceati auctor, via mortis, ſepulchri titulus, infernija- len
L nug „

Cum per Mariam, perditam ab E va &c. 471

nua, lamenti neceſſitas tota: ob hoc naſcuntur lacrymæ,

mancipantur mæroribus, gemitibus addicuntur, & in la-
mentis tantùm fortes ſunt, quantùm viribus inveniuntur

infitmæ mulieres. Teriullianus lib. de habitu mulierum c.

J. ſic Evam affatur. Tu es diaboli janua, tu es arboris illius
reſignatrix, tu es divinæ legis prima deſertrix, tu es, quæ
cum ſuaſiſti, quem diabolus aggredi non valuit, tu imagi-
nem DEI, hominem tam facilè eliſiſti, propter tuum meri-
tum, id eſt, mortem etiam filius DEI mori neceſſe habuit.

itd ille. Nec hæc per auxeſim dicta ſunt, ait enim ſcriptura

Eccli z. inveni amariorem morte malierem, quia ut in hune

locum ait S. Hieronymus, per illam mors in orbem terrarum

introivit. itd ille. Nam, ut ait Eccleſiaſticus c. 2 5. à muliere
initium factum eſt peccati, & per illam omnes morimur, ctiam

ſecundùm animam, quod de Eva dictum affirmat ö5 Augu-
finus ſer. 17. de Nativit. Domini. Quodſi ergo his aliisque
opprobrijs, & odijs jure affici potuit Eva; cur non e diverſo
præconijs & amoribus MARIA Evæ adverſaria. O beata
MARIA! exclamat 5. Augaſtinus ſer. z. de Annuntiat. quis

tibi dignè valcat jura gratiarum ac laudum præconia repen-

dere, quæ ſingulari tuo aſlenſu mundo ſuccurriſti perdito?

quas tibi laudes fragilitas humani generis perſolvat. Quæ

ſolo tuo commercio recuperandi aditum inveniſti: &c.

Non habent igitur heterodoxi, quod mirentur, aut impro-

bent præclariſſima elogia, & glorioſiſſimos titulos, quibus

primi Eceleſiæ Patres, & ſcriptores MARIAM honoräârunt.

Præſertim cùm adimpleri oporteat, quod ipſa ſpiritu pro-

phetico prædixerat: Ecce enim ex hoc beatam me dicent om-

ves generationes Luc. I. v. 45. ſed neque habent, quod obla-
trent, nos Catholicos tantum ſpei ponere in MARIA: cùm

enim Drgus, non nisi per illam, & eum illa voluerit operari
ſalutem noſtram, quæ principale eſt objectum ſpei, dum ab
Oo O illius

472 Cursus Annui Diſcurſus XiII.

illius annutu & conſenſu pendere voluit Incarnationem;
ie ſané, prudentérque confidimus, illum velle etiam ac-

ceſſoria ad ſalutem per illam elargiri. Quapropter toties à

nobis laudarus à& Bernardus ſerm, de Nars. B V. hortatur nos
omnes: quæramus gratiam „ & per MARIAM quæ ramus,

quia quod quærit, invenit, & fruſtrari non poteſt. Ratio-

nem paulò ſuperiùs reddiderat: quia fic eſt voluntas cjus,
qui totum nos habere voluit per MARIAM. ità ibi. Ecce

filij Eyæ, novam Evam, parentum reparatricem, poſtero-

rum viviſicatricem. Fuerit Eva illa exili) noſtri ac malo-

rum omnium origo; aſt hæc bonorum omnium ſcaturigo

ità volente DBko. Quidni poſt DEuu in ea confidamus?
uidni in exilij noſtri ærumnis opem ab ea repoſcamus?
quidni & MARIA ad te clamemus exules fili; Evæ. Curre
Eva ad MARIAM, monet J. Bernardus homil. z. ſuper Miſus
eſt: curre Mater ad filiam, filia pro Matre reſpondeat, ipſa

Matris opprobrium auferat, ipſa Patri pro Matre ſatisfaciat:

quia ecce, ſi vir cecidit per fæminam, jam non erigitur, nisi
per fæminam. Quid dicebas Adam? mulier, quam de-

diſti mihi, dedit mihi de ligno, & comedi. Verba malitiæ

ſunt hæc, quibus magis augeas, quàm deleas culpam. Ve-
rumtamen ſapientia vincit malitiam, cùm occaſionem ve-

niæ, quam à te Drzus interrogando elicere tentavit, ſed non
potuit, in theſauro indeficientis ſuæ pietatis in venit. Red-
ditur nempe fæmina pro fæmina, prudens pro fatua, humi-
Iis pro ſuperba, quæ pro ligno mortis, guſtum ribi porrigar

vitæ, & pro venenoſo cibo illo amaritudinis, dulcedinem
pariat fructůs æterni. Muta ergo iniquæ ecuſationis ver-

bum in vocem gratiarum actionis & dic: Domine malier,
quam dediſti mihi, dedit mihi de ligno vitæ, & comedi, &

dulce factum eſt ſuper mel ori meo, quia in ipſo vivificaſti
me. hac ad verbum D. Bernardus. Quibus quod addere ne-
ceſie

.

We
a

nit

Lecn

Ilin⸗

utu⸗
ſcure
ſepon
Mts,
Ion
mneern

teace

nie, 6
Uprte

ſer

S

Suſpiria, &s preces iaculatoriæ ad. 6e. 473
eeſſe ſit, non video: Unde obſecro ſolùm cum 5. Anſelmo
ubb. de excedl. Virg. c. 12. Ab initio reparationis humanæ
omnibus ſub tuum præſidium confugientibus, hucuſque
ſuccurriſti, & idcirco præ omni creatura omni laude dig-
niſſima dici, & eſſe meruiſti. Eja ſuccurre, oramus, ut
laus tua, quam per tot ſæcula dignè poſſediſti, continua ti-
bi duret in gratia ipfa, quà mundo perdito ſubveniſti. Ti-
biergo nos commendamus, tu procura, nè percamus: effico
potiùs, ut ſalus noſtra de die in diem multiplicetur, & filio

1 tuo Domino noſtro] Esu Chriſto, vita noſtra jugi devotione
famuletur. isd ibe. Velcum D. Bernardo zr. * de Ad venmiu.
4 per te acceſſum habeamus ad filium 6 benedicta in ventrix
ratixæ, genitrix vitæ, Mater falutis, ut per te nos ſuſcipiat,

qui per te datus eſt nobis. itd ille.
DB20) eeLeseek T edke Py e i i A, Ar ReFr eei, Ari e i,90.
DiISCIIRSUIS XIX.
Super illa verba: Ad te ſaſpiramus gementes.

Ante te omne deſiderium meum, Es gemitus meus

.
6 àte non eſt abſconditus. Pſal. 37. v. I10.
8 VUod Paulu heſſalonicenſibus ep. 1. c. 5. v. 17. præci. Suſpiria,
6 . . 7 ⸗ „ :& preces
e Pit, ſinè intermiſſtone orate: jam antè Salvator & Magi- acharo.

Ker noſter docuerat Lac. 15. oportet ſemper orare & neon defi. ie ad. .
(re. Sed non exilis difficultas eſt, quomodo id præſtari Virgisaem
queat? Quis, inquit Beda in cit. locum Lacæ, poteſt ità ſem- dantat.
Per orare, & ſinè intermiſſione precibus inſiſtere, ut nec
alimentum ſumendi, aut dormiendi tempus habeat ? Et
treſpondet cum D. Augaſtino epiſt. 12 1. ad Probam, ſi ſem-
DMD — Oo o z per

„

474 Cursus Annui Diſeurſuas XIXA.
per juſtè vivat, neque, inquit, unquam ab oratione ceſſa-
bit, nisi juſtus eſſe deſinat. D. Cbryſoſtomus homilid de fide
Anunæ, cenſet illum ſinè intermiſſione orare, qui orebras
& breves per intervalla temporis offert precatiunculas,
quas nos preces jaculatorias vocamus, quòd in momento ja-
culi & ſagittæ inſtar è pharetra cordis depromantur, & in

cælum mittantur. Chriſtus, inquit ille & Paulus juſſit bre.
ves, ſed crebras fieri precationes ex paucis intervallis. Hoc

ipſum comprobat. D. Auguſtinus ep. cit. exemplo anachore-
tarum: dicuntur, inquit, fratres in Ægypto crebras quidem
habere orationes, ſed eas tamen breviſſimas, & raptim quo-
dammodo jaculatas, neè illa vigilanter erecta, quæ oranti
plurimùm neceſſaria eſt, per productiores moras evaneſ-
cat, atque hebetetur intentio. ità ille. Quibus quidem ver-
bis S. Doctor ſatis apertè inſinuat, hujusmodi oratiunculas

validiores eſſe apud DEuM, quàm illas in longum produ-

ctas; nam in breviculis mens orantis eſt collecta, & affectus

excitatus: at in longioribus plerumque ſenſim finè ſenſu at
tentio & fervor deficit, daum mens ad alia evagatur & di-

ſtrahitur teſte S. Ehryſoſtomo loc. cit. ubi ait: nam ſi in lon-
um extenderis verba, cùm frequenter parum ſis attentus,
multam audaciam diabolo ſuppeditâſti, ut accedat, ſupplan-
tétque, ac mentem ab ijs, quæ dicuntur, avocet ; Quòdſi
frequenter, ac ſubinde oraveris, tempus omne crebris di-

rimens intervallis, facilè poteris eſſe ſobrius, ac vigilans, ut

precationem multa cum attentione perficias. haæc ille. Hinc
S. Vintentius Ferrerius ſer. de ſidelibus defunct. ait: orationes

jaculatoriæ meræ ſunt margaritæ, reſpectu quarum aliæ
orationes eſto longiores vitra tantùm ſunt, defectu atten-
tionis, & fervoris. Commendat idipſum Bloſtus in para-
diſ, anim. c. 2 2. hiſce: exercitium, quod aſpirationibus,

brevibusque precationibus conſtat, efficax admodum eſt
ad

PVyi
e
Myie
ni.
Nn
Uetat
Mman

0, &
uEh

elii
enion

onen

bu,

Mone,

40

nu
iuiſeee,
ente,

UDEI
zuin
Vra
umine

Mrini,
Dentun
u Vn
yy⸗,
ir

odto
heſcat
ere

Une

—

Suſpiria, & preces iaculatoriz ad. &z;c. 475
ad vitia extirpanda!, charitatémque promovendam. Et
ſane unum verbum veluti jaculum è contrito corde emiſit
David: peccavi: & veniam obtinuit. Sic Publicanus. DEUSE
propitius eſto mihi peccatori. Sic latro in cruce memento mei,
dum veneris in regnum tuam. Sic M ARIE gyptiacæ to-
ta crat oratio: qus plaſmſti me miſerere mei & c. Sic jacu-
lum amoris erat S. Franciſci Seraphici. DElls meus & om-
nia. & S. Ignatij: ſi te homines néſſen: & . Habent præte-
rea & hoc emolumenti aſpirationes hujusmodi, quèòd à ne-

ceſſarijs vitæ agendæ negotijs nos non impediant, cùm nec

templum; nec genuum flexionem, aut manuum compli-

cationem exigant; ſed inter eundum, ſedendum, ſtudia,
labores, exerceri queant cum brevi, & levi mentis ele-

vationc. præſenti actioni congrua: v. g. Dirige Domine vias
meas, ad ſaciendas juſtiſicationes tuas: da mihi Domine ſe-
dium tuarum aſſiſtricem ſapientiam. Veni ſancte Spiritus &
emitte calitus lacis tuæ radiam. DEUsS in adiutorium meum
intende, Domine ad adjauvandam me feſtina. Omnia ad majo-
rem DEl gloriam. vel DEls meus, mi ESll propter te labo-
ro, patior & c. Interim autem ſic orando, & DECI M per re-

novatam præſentiam nobis facimus familiarem, & per ite-
ratam intentionem opera noſtra meritoria, & per repetitam

Divini auxilij implorationem laborum noſtrorum condi-
mentum, ac facilem proſperumque ſucceſſum nanciſci-

mur. Unde hortatur unumquemque §. Baſilius M. homilid de
5S. Martyre Julitta: accumbens menſæ ora, edens panem lar-
gitori gratiam rependito: tunicam indueris, gratias age beni-

gno datori, & pete veſtimenta ſalutis: amiciris pallio, fac in te

augeſcat interior erga DEUM charitas &c. Jam verò ſicut
duplex eſt oratio, mentalis, & vocalis, quarum illa prior

mente ſola perficitur ſinè labiorum motu, altera etiam voce
adjuvatur: ſic duplex eſt aſpiratio; ſi enim ſententiam ali-

OCoO 3 quam

476 Cursus Annui Diſcurſus XIXMX.
quam è pfalmis, vel ſcriptura, vel aliunde ſumptam verbis
exprimamus, vocalis eſt. Si autem tacité, & ſola mente
evibremus, uti fieri aſſolet coram alijs, eſt mentalis: & ab
hac omne pretium & virtus aſpirationum promanat; ſe-

cundùm enim magnitudinem affectûs, major eſt earumim-

petus, atque valor. Unde quod ſcribit ö. Auguſtinus in
Plal. 66. de deſiderio, de omni alia aſpiratione intelligi
poteſt: ſic autem ait: qui deſiderat, etſi linguâ taceat, cor-
de cantat: qui autem non deſiderat, quolibet amore quolibet

clamore aures hominum feriat, intus mutus eſt DEO.ità ile.
Similiter ſe habent ſuſpiria, & gemitus, quæ niſi ex corde pro.
rumpant, inania ſunt coram DEO: ſi verò ex corde proce.
dant, eſto linqua taceat, eſto vox audiatur nulla, à DEOta-
men audiuntur, & exaudiuntur. Aftictus ſum inquit David

al. 37, v. & humiliatus ſum nimis, rugiebam d gemita cerdu
mei: tum v. 10. ſubdit: Domine ante te omne defideriam
meum, & gemitus meus àte non eſt abſeonditus., Sie ipie DEUS

conteſtatur Moyſi Exodi 6.. v. 5. ego audivi gemitum filiorum
Hraël, quo Egypté oppreſſerunt ess. Sanè audivit, & ex-
audivit Davidem, quando à Propheta Nathan mox ei di-
Rtum eſt: Dominas quoque transtulit peccatum zuam. Au-
divit, & exaudivit Publicanum, quando teſte veritate, de-·

ſcendit hic juſtißcatus in domum ſuam. Audivit & exaudivit
latronem, quando dictum eſt ei: bodie mecam eris in gara-

diſo. Quod autem præſtat DEUS, æzmulatur modo ſuo

MARIA: nam licèt locis omnibus præſens non ſit, uti
DEUsS eſt, videt tamen in DEO, velut in ſpeculo, omnium
cordium intima deſideria & ſuſpiria, videt gemitus & vota;

& quia miſericordiæ Mater eſt, non poteéſt videre & non
ſuccurrere, prout præſens exigit neceſſitas. Hinc P. Ga-
briel Vaſia Societ. J Esll prout eſt in Diurno Mariano 11, Ja-
2/'ab ipſa B, Virgine peramanter reprchenſus eſt, quòd in

mor⸗

Mi
Ur/,
Vü
znen
(i
nit
lar
na
1ber,
ur
ac⸗
Urni
in
alr⸗
Uelio
noi
C
ien⸗
ICo
Amirae
dor,
lerie
10 lem
onmm.
Gcfer.
torin
eſter
lelt

M Suſpiria & preces iaculatoriæ ad. &. 477

6 morbo conſuetum illud ſuum alias ſuſpirium frequentare
onm ſiſlet: Monſtra te Gſe Matrem. Sic & ipſa, prout habe-
tur ibidem 8. Aauguſti Novitio cuidam conſilium dedit, ut
P Ad fugandas fædas cogitationes recitaret, M 4R1A Mater
gratiæ, Atater miſericordiæ & C. quoties ante DElparæ ima-
Zinem tranſiret. Càùùm verè dictos verſiculos frater ille ru-
Adis ignoraret, ipſa DElpara præorante didicit, & ſic omnem
R turpitudinis affectum deperdidit. S. Franciſeo kaverio fa-
4 miliare fuit illad ſuſpirium. AMater DEl, memento mei. BEr.
Ccüum aliquando in gravi quadam afflictione eſſet, ingemi-
nabat iſtud: Domina opitalare: non opitulabers à §. Geriru-
AQzi, ut legere eſt in Inſinuat. divinaæ pietata lib. g. c. zg9. cùm
EEgra de more recitare ob debilitatem capitis non poſſet
Alutationes Angelicas, pro annorum numero quibus DEI-
para in terris vixerat: repetebat ſolùm. Ave Aaria gra-
tia plena Dominus tecum. Sed hoc ipſum DElparæ gratum
kfuiſſe demonſtravit ipſa, quando ſe viſendam illi præbuit
in pallio viridi, in quo præter alios flores, apparebant roſæ
4 ſex folijs conſtantes; quot ſcilicet verba illa dixerat: & di-
4Aaudata ejus pietate conſolationem illi attulit. Pauciora,
caque ſolùm hæc verba: Ave Maria gratiäâ plena, repete-
bat Converſus ille Ordinis Ciſtercienſis, cùm ob ruditatem
E addiſcere nequiret plura: Et grata DElparæ fuiſſe patuit
„ eyx miraculo, quando poſt mortem ex ejus ſepulchro erevit
arbor, quæ in ſuis folijs deſcripta eadem verba præferebat
Iliteris aureis. Memorat P. Barry in Anne S. pro 8. Februar/f. Idem habet
„ſuo tempore Turone in Gallia fuiſſe hæreticum morti pro Pædagogus
„ ximum, cumque à varijs ageretur, ut fidem cCatholicam Cbridtian.
mn ſulſciperct, effectum eſt nihil. Tandem incidit alicui no. 125. 5, 3.
ſtrorum Patrum percontari, an aliquando B. Virginem in-
„ vocaſtlet, negavit ille ſe id feciſſe, nec fadurum unquam
aleruit; inſtat tamen Pater, & rogat, ut ſi nolit, integram

9 dicere

478 Cursus Annui Diſcurſus XIX.
dicere ſalutationem Angelicam, ſaltem hæc verba ex corde

pronuntiet. Auater Eö 24eſto mihi. Vix hoc ſuſpirium
emiſerat, mox cæleſti lumine illuſtratus ait, ſe velle con-

verti: inſtruitur itaque cum rebus fidei, confeſſionem pe-
tagit, vViaticum ſumit & felicifſime exſpirat. Hoôc potuit

unum ſuſpirium. Hoc accidit Annot610. alterum quod ſe-
quitur, duobus annis poſt ut habent Annuæ literæ Arago-
niaæ 1612., In finitimo Gandiz oppido, mulieri Ppudicæ, 4c
multùm B. Virgini addictæ petulans mulier alia in jurgio,
per ſummam calumniam objecerat; omnes quotquot habe-
ret liberos ex adulterio ſuſcepiſſe. Eam tam frequentis
perfidiæ conjugalis labem, cùm maritus objici audiret, ſeu
ratus veram, ſeu veritus, ne pro vera publicè haberetur,
animo deſtinat atrox de conjuge ſupplicium. Omnis ita-
que doli ſecuram, intempeſta nocte de cubili deturbat, in
proximum hortum deducit;, & laqueo faucibus inſerto ar-
borem ſcandere jubec, unde ramo inne xam dat præcipitem
reſte ſtrangulandam. Et illa pridie eodem convitio à mu-
liere illa, impetita, injuriam B. Virgini commendaverat:
ſed quid hic ageret laqueo adſtringenda? 2 ſuſpirijs agendum
erat, cùm fuſa oratione nequiret: ad te ſuſpiramm b Ma-
ria! gementes & fſlentes. Et adfuit in tempore B. Virgo:

nam ſe dejectam ex arbore, occulta manu levari ſenſit in=
felix mulier, ne reſti adſtricta præfocaretur: deinde rapto

etiam fune, quaſi novaculà ſciſſus eſſet, mortis periculo
exempta eſt. Imò verò novum ſubire debuit: nam mari-
tus rabie percitus miſeram arripit & in editum collem edu-
Gam de petra in petram præcipitem dare conatur. Sed fru-
ſtra; dum enim præcipitanda ad DElparam ſuſpirat, ejuſ-
que opem implorat, ſtat velut immobilis, firmante B. Vir-
gine illius veſtigia. Et quamvis novo niſu, iterum, ite-

rumqde eam deturbare attentat; ſtat tamen mulier velut
Mar-

M
Uls

Conj

u
uN!

pi
Ektim

, e
oce

Uegle
N tan
im, 4

ſnann

Uidemn
Pins
rins
an,

ſati

In D
Cer

ut,

Mnem

N,

leke

hwinr
Ueri
Karr
ſhec
nc

le

Suſpiria, & precesiaculatoriz ad. &. 479

Marpeſia cautes. Porerat ex his abunde latro agnhoſcere

aut mulieris innocentiam, aut divinam opem; ſed ille am-
pliùs in furorem actus, duplici parricidio, tertium addit.

Conjugem enim penè exanimem de montis vertice retrahit,
domum reducit, ad lectum ſe componere jubet: Quid

tum? an quietem conceſſurus: ferream majorem fiſtulam

arripit, onerat ſulphurato pulvere, ac glandibus plumbeis,
reſtim ignitam admover, in pectus innocentis exoneratu-

rus. Sed dum illa iterum irerumque ſuſpixijs MARIAM
in vocat, fallit exorta flammula, fiſtula ignem non concipit,

nec globos evomit: & hoc non ſemel, ſed iterum ac tertiòô:

nec tamen adhuc furore inſanus, uxoris ſuſpicit innocen-

tiam, & cæli protectionem. Vitium igitur catapultæ ratus,

alteram arripit, multùm fammæ concepturam. Et illa

quidem ſoluta globum ejecit in ſinum mulieris, ſed ictu

penitus inani, & innoxio. Atque hoc videns inſanus latro

uxorius, tandem ad mentem redit, agnoſcit ejus innocen-

tiam, a3 pedes ſe projicit, veniam flagitat, atque ab inge-

ni) mitiſſimi fæmina facilè i impetrat. Tum veròô, ut etiam
cum DEO in gratiam redeat, tam enormium ſcelerum reus,

ſacerdotem e Societate adit, con fitetur, reique ſeriem enar-
rat. IIla verò tanti beneficij memor, non ſolùm frequen-

tia ad B. Virginem emiſit ſuſpiria, ſed & vota quædam in
omnem vitam eidem nuncupavit. Exdem Annuæ literz

apud bedagogum Chriſtianum tom. 1. part. 2. c. 2 . H. 2. n.
11. referunt Peruanam mulierem, ut declinaret publicam
infam iam ob ſuſceptam ex illegitimo thoro prolem, ſibi &

proli exitium fuiſſe meditatam. Dumque afflicta ſeder in
præruptæ rupis ſupercilio, cacodæmon adeſt ſuadétque ut
in ſubjectam paludem btxceß: ruat. Vix ſe abjccctar. cùmũ
eam facti pænitudo ſubit, & in ipſo lapſau MARIE nomen
ſupplex appellat. Et jam jam paluſtribus aquis cæperat mergi,
Pp p cuùm

480 Cursus Annui Diſcurſus XIX.
cùm adfuit occulta manus, quæ capillo apprehenſam, il-
læſo partu in littus educit. Complura hujusmodi exem-
pla memorare poſſem eorum, qui unica ad DElparam aſpi-
ratione præſentem opem ſunt experti, in anguſtijs & pericu-
lis corporis & animæ. Fulminc perit concubinarius illæs4

concubinâ, quæ MARI opem implorarat. Pædagoges

part. 1. c. 5. §. 3. n. §. inter hiflorias. Submerſionis pericu-

lum evadunt. Diſcipulus inter miracula B. V. n. 2. & 29. Mor.

tis ſupplicium. ibidem n. 23. Dæmonem cupientem rapere

vel nocere abigunt aſpirationes. Pelbartut lib. 12. part. ult.

c. 8. n. 2. & 3. spinellus in Throne DEl c. 29. n. 42. c. 35. h.

10. & c. 36. n. 25. Cùm itaque in mortis anguſtijs, maxi-

ma auxilij Mariani ſit neceſſitas; ac dæmon tunc validiſſimè
inſtet: nos verò præ dolorum acerbitate, aut virium infir-
mitate multum orare non valeamus, tum ſuſpirijs & gemi-
tibus ad B. Virginem emiſſis maximè Bagendum erit. Qua-

propter matureè ijs nunc ſani aſſueſcamus, & uſu quotidia-

no familiares reddamus, ut promptè ac facile tunc nobis oc-
currant. Putabat improbus ille facilè veniam ſuorum ſce-

lerum ſe conſecuturum, ſi in mortis periculo tria verba hæc-

diceret: miſerere mei DEIUIS. Optimum hoc ſuſpirium.

Verùm dum ex ponte cum equo ruit, non occurrerunt hzz

verba, ſed alia quibus aſſueverat: nempe, rapiat omnia
diabolus. Si prioris aſpirationis uſum frequentem habuiſ-
ſet, faciliùs occurriſſent. Itaque nunc exerceamus pos
cum Jonatha I. KReg. c. 20. jacientes ſagittas precum jacula-

toriarum ad B. Virginem, tanquam ad ſignum, & uſum

nobis comparemus, non tantùm in rebus adverſis, in ten-

tatione afflictione, ſed in alijs quoque difficultatibus v. g. in

ſtudijs cum Franciſco Suario, de quo de La Croiæx in Hortulo

Mariano areola 2. c. 2. vel inter ambulandum, confabulan-

dum multorum aliorum exemplo &c. Ità ſemper orabimus,
ità

n

E
A
e

le
Atr
n
H

Ex valle lacrimarum ad montes, id é'c. 481

ità DEUM & Cælites præſentes nobis habebimus, & eorum
opem experiemur.

zegee E r e dP ,e Ar As er r ei 5 5 e ,i ifde-

DISCUIRSUIIS XXN.

§Super illa verba: adte ſuſpiramni gementes &

Kentes in hac lacrymarum valle.

Levavi oculos meos ad montes, unde veniet au-
rxrilium mihi. Pſ. 120.

1

Uanquam Coſmophili mundum ad ſplendorem, &
gloriam, ad illicium & voluptatem varijs definiant, & Ex valle

deſcribant modis, in rei tamen veritate non eſt niſi vallis lacrima-

——— . . . . 1 ad-
lacrymarum: nam ſicut principium vitæ ordimur 4 fletu, mnres, i

ità ſe habet medium ità extremum. Cùm enim puer na- eſt Sanétos.

ſcitur, verba ſunt D. Auguſtini ad Fratres in eremo ſerm. 1 r. marimi
non ridet ſed plorat: quare plorat? niſi quia voce teſtatur, ginem n.
& conſitetur plorando ſe ad miſeriam deveniſſe: naſcuntur fpiranduma
enim filij Adam ad laborem, & dolorem; quia jugum grave
poſitum eſt ſuper filios Adam, à die exits de ventre matris
corum uſque in diem ſepulturæ eorum. ità ide. Similiter

D. Oprianus de bono patientiæ. unusquiſque, inquit, no-

ſtrüm, dum naſcitur, & hoſpitito hujus mundi excipitur,
initium ſumit à laerymis: & quemadmodum omnium ad-

huse neſcius, & ignarus, nihil aliud novit in illa ipſa prima
nativitate, quàm flere, providentia naturali lamentatur

vitæ mortalis anxietates, & labores, & procellas
mundi, quas ingreditur in exordio ſtatim ſuo ploratu, &
gemitu, rudis anima teſtatur. ità ille. His ſimilia habent
Tertullianus lib, de anima c. 19. Clemens Alexandrinus in
244 4 Pp p 2 WS

482 Carsus Annui Diſcurſus XX.
Catena Græca in Job: & quod mirêre Plinius lib. 2. in præfut.
hiſt. naturali. Nec Reges ab hac calamitate ſunt eximij:
fatetur enim de ſe Salomen ſap. 7. v. 3. & ego natus accepi

communem aöbrem, & in ſemiliter factam decidi terram, & pri-

mam vocem ſimilem omnibus emiſi plorans, & in volumentis

nutritus ſum, & curis maguis: nemo enim ex Regibus aliad

habuit nativitatis initium ſic ille. Quis verò reliquæ vitæ
decurſus, niſi ampliſſima flendi materies, labor & dolor.
Job 14. homo natus de muliere brevi vivens tempore, repletur

multis miſeris. Omnes agedum mortales circumſpice,

monet Seneca conſolas. ad Polyb. c. 23. Larga utique flendi,
& aſſidua materia. Alium ad quotidianum opus laborioſa
egeſtas vocat: alium ambitio nunquam quieta ſolicitat:
alius divitias, quas optaverat, metuit, & voto laborat ſuo:
alium ſolicitudo, alium torquet labor: alium ſemper veſti-

bulum obſidens turba: hic habere ſe dolet liberos, hic per.
didiſſe, ille nunquam habuiſſe. Lacrymæ nobis non de-

erunt, antequam cauſæ dolendi. Non vides? qualem no-
bis vitam rerum natura promiſerit, quæ primum naſcen-

tium omen fletum eſſe voluit ? hoc principio edimur,

huic omais ſequentium annorum ordo conſentit. id ile.
Qui etiam ſubdit: cur feam ſcio, nondum reperi cur ri-

deam. Sane incarnatam DEl ſapientiam in Evangelijs fle-
viſſe legimus, riſiſſe nunquam. Et quam vis filij ſæculi ad

quæſitas voluprates gaudijs indulſiſſe videantur ſibi, expe-

riuntur tamen mixtum, aut ſabſequum dolorem, ſive quia

voluptas non explet animum fua inanitate & fugacitate ſive
. . . . . — . . „
quia acerbiſſimum in conſcientia relinquit aculeum. Sané ſi-

quis, tum Salomon ſtudiosè experiri voluit mundi oblecta-

menta in omni deliciarum genere ut fatetur Ercleſ. 2. aſt v.
II. pronuntiat, vidi in omnibus vanitatem & afflictionem
Spiritùs. Er proverb. I27. riſas dolore miſecbitur & extrema
gasd-

6

ſte

ð
Cm
un
lie
ſebe⸗
lein
nek

Mt

Ate

en
Eita

lgre.
urun
Ged,
leiz
Ee

e 2
ne dx
Mnu
unlel
Uem

. En,

rar
oni
Remier

(uhe

Uon 0)
iie

4

nit, & in periculo ſalutis deſtituſt? Quod ſi verò etiam hu-

Exw valle lacrimarum ad montes, id & c. 483
gaudqj laltus octupat. Hinc M. Augnſtinas totam Adæ poſte-
ritatem in teſtimonium audet provocare., ſerm. 1I. ad Fra-
zres in Eremo. Surgat, inquit, venerabilis Pater Adam cum
omnibus filij's ſuis, & uno ore lôquantur, utrùm in haé vi-
ta gaundium habuerint ſine dolore, pacem ſinè diſcordia,
quietem ſinè metu, ſanitatem ſine infirmitate, lumen ſine
tenchris, panem ſinèe dolore, riſum ſine fletu. bæc ille. Un-
de ipſe ſoliloq. c. 3 1. ingemiſcit, me infelicem, cujus vi-

ta eſt in cxilio, vita in periculo, finis in dubio. O patria
noſtra (cælum) patria ſecura! ex hac lacrymarum valle

adte ſuſpiramus, & nitimur cum lacrymis, ſi quomodo
ad te perveniamus. hæc ille. Rectichmè igitur mundus hic.
& vita hæc vallis eſt lacrymarum, in qua gemendi ploran-
dique argumentis abundamus quotidianis. In hac lacry-
marum valle, inquit S. Paſchaſius lib. 2. in Matt. inter la-

queos, & ruinarum hoſtes gradimur; & quia nemo extra-
neus à miſeria, nemo alienus debet eſſe à fletu, & ploratu cor-

dis. itdà ille. En novam plorandi cauſam ſuppeditar S. Præ-

ſul. quòd inter millena tentationum pericula verſemur afſſi-

duè: amanti enim ſalutem animæ ſuæ, quæ non anguſtiæ 2

ne dæmoni aut peccato ſuccumbat; qui non gemitus? quæ
non ſuſpiria: dum caſtiſſima Suſanna ab inveteratis malo-

rum ſenibus in ſolitudine ad ſcelus irritaretur Daniel. 13.

ingemuit, & ait: angaſtiæ ſunt mihi undiqué: ſi enim hoc

egero, mors mihi eſt: ſi auutem non egero, non effagiam manus

veſtras. 6 quot amantes ſalutis ſuæ animæ, graviſſimis ten-

tationibus carnis, aut malorum ſociorum obrutæz, non in-
gemiſcunt, dum inter extremas ſe vident anguſtias? annon

dicant cum Davide: pſ. „1. . g. ſuerant mihi Iacrymæ die
ac nocte, dum dicitur mihi quatidie, abi eſt DEUIStaas? cur tibi

non opitulatur, cur tentationibus moleſtiſſimis inceſſere ſi-

Pp P 3 jus-

484 Carsus Annui Diſcurſus X AX.

jusmodi anima in grave peccatum labatur, annén validum

plorandi habet argumentum, quod DEuM fumme bonum

ad iram provocârit, quèòd zterna beatitudine cxciderit,

quèd inferni buſtum ac diaboli mancipium ſe fecerit &c.
hæcenim ſanguineis etiam lacrymis ſunt deploranda. Et-
eynim ut verbis utar §. Antenin: p. g. tit. y. c. 6. §. 3. ſi homo

deflet mortem amici, vel conſanguinei, vel damna rerum
(temporalium) quantò magis habet lugere mortem animæ

ſuæ, unde conſequitur inſinitum damnum, ità ille. Imò p.
Bernardus de mode bene vivendi ſerm. 1o. unicam, & veram

hic lugendi cauſam affirmat eſſe peccatum: alia enim mala

ab æterna felicitate non excludunt, imò adjuvant, ſi pa-
tienter exemplo Chriſti, & Sanctorum tolerentur: at pec-

catum unicum voluntariè admiſſlum æternis privat bonis,

& ſempiternis, e heu! addicit malis, nec expiari poteſt fle-
tibus aut incendijs tota æternitate duraturis. Quæ ſunt,
inquit mellifluus Doctor, cauſæ noſtri doloris, pro qui-
bus in hac vita mortali ploramus? Reſpondeo propter pec-
cata. ita ille. Non ait propter jacturam bonorum temporali-
um, pecuniæ, amicorum, honorum, etiam ipſius vitæ,

ſed propter peccata: hæc enim malorum omnium mazi-

mum. Malorum omnium cauſam, conſtat eſſe pecca-
tum, inquit S. Cbryſoſtom. homil. 5. de pænit. ex peceato triſti-
tia, ex peccato tumultus, ex peccato bella, morbi, atque
omnes, quotquot nos premunt paſſiones. itd ille. Unde mo-
net paterné D. Baſilius orat. 12. de maærore & triſtitia: ob
peccatum luge, hoc enim animæ ægritudo eſt (imèò mors)

hoc luctu, & ingenti ejulatu dignum eſt, ob hos lacrymz

profundantur. iid ile. Et præivit Adamus zeſte Abulenſi 4.
17. in c. 4. Geneſj. Poſtquam enim expulſus fuit è paradiſo, ab
uxore ſeparavit ſe ſe, atque in quadam valle commoratus,
centum annis continuis amariſſime flevit: unde locus ille à
ſilijs,

.

Du
zuri

verl

Nre
un,
ladt
ntiu
Gtl
la

ent el

os n
uri

rhi

iina

enur,
hios
3

Min,

UMlalio
Nefgamn
yter
ein
Unesn
ſuane
Enonr
inpe⸗
i.
me
Monne
n

MW Ex vallelaerymarum admontes, idé'c. 48 5

filijs, ac nepotibus / alla lacrymaraum eſt appellatus. Habe-
mus & nos cauſas dolendi, ac flendi tot, quot peccatorum

WD gravium nobis ſumus conicij, nè eò nos venire contingat, ubi
rternus erit fletus, & ſtridor dentium, ſed infructuoſus.

Nè verò etiam puſillanimitate ſpiritůs mergamur in profun-
14 dum, in deſperationis barathrum, ex hac lacrymarum val-
le ad montes oculi, atque animus extollendus, ad montes
1 confugiendum. Credibile eſt diluvij Noëtici tempore mul-
tos ſalutem ſuam in montibus quæſiiſſe, ſed non reperiſſe, eò
quod aquæ quindecim cubitis altiſſimos montes transcende-
rent teſte Moyſe Geneſ. 7. c. Verùm nos montes habemus
quuos nulium peccati diluvium, prout lacrymas vocat S.
*GSregorius Nazianzenus orat, 3, ſuperare poteſt. Montes DEfr
ſunt hi, altiſſima nimirum DEI miſericordia, & accumu-
latiſſima Chriſti Redemptoris merita, quibus veniam me-
„remur, & peccatum eluimus. Beatus vir canit propheta
regius, cujus eſt anxilium abs te: aſcenſiones in corde ſuo Aiſpe-
14auis in valle lacrymarum. pſ. S. v. 6, ſecundùm hos, habe-

„ mus alios complures; ad quos tutò confugere valemus, ne
„ mergamur in hac lacrymarum valle: Levavi ocalos meos ad
mwontes, ait iterum David pſ. 120. unde ventet auxilium mi-
de— hbi. Montes hi Sancti ſunt in cælo regnantes, ad quorum
patrocinium ſecurè poſſumus confugere. Sed mons ſuper
„omnes montes eſt MARIA, quippe mons in vertite montium
„Ilaia atteſtante c. 2. O. 2. Et erit in noviſſimis diebus præpara-
Utus mons domüs Domini in vertice montium & elevabitur ſu-
der omnes colles: & flueni ad eum omnes gentes, & ibunt populi
v“ mnulti. Mariam enim hic deſignatam eſſe per prophetam
aperté docet J. Gregorius M. in 1. Reg c. r. Mons quippe,
ait ille, in vertice montium fuit, quia altitudo MARI/& ſu-
„pra omnes Sanctos refulſit. ità ille. Et Bernardinu ſenenſ.
uom, 3. ſerm. 11. art. 2. c. ꝛ. Mons domùs Domini elevabi-
ð tur

486 Curtus Annui Diſeurſus

tur ſuper omnes co lles, quia Virginis altitudo nnn

eſt ſuper ſummos, latiſſima ſuper cunctos, & firmiſſima, &

inconcuſſa, ut moveri non poſſit, ità ile. Recte & diredè
ad propoſitum noſtrum Albertus M. ſaper c. Io. Lutæ: Mons

Domini in vertice montium ſuper colles dignitarum Angeli-

carum elevatus, ad quem pro gratia impetranda fſ fluunt om-

nes gentes: itdà ille. Nimirum exinde quaſi cedrus eſt exal- .

tata in Libano. Quaſi ooreſſus in monte sion, quaſi palma? in

cades & c. in Libano nobis vult eſſe, ut cedrus, ut ſimus im-

putribiles à peccato, in Sion, ut velut cypreſſus ſubminiſtret
medicinam & c. Et hæc forſan ratio eſt, cur famoſiſſima per
orbem, & à prodigijs clariſſima templa, Virginis honori de-

dicata, in montibus conſtructa ſint, ut nimirum ocalos leve-

mus ad montes, unde veniet anxilium nobis: ad montem ſer-

ratum in Hiſpania, ad aſperum collem in Belgio ‚ad Cellen-
ſem in ſtyria, ad Paſſavienſem in Auſtria, ad Sacromonta-

nam in Boëmia, ad wartenſem in ſileſia. Ut alios prætere-

am. Mons miſericordiarum eſt MARIA, inquit Albertus
M. in Bibl. M ARIX ſuper Matth. Ipſa virgo DEIpara, cùm

templum ſibi vellet æ dificari Romæ à Joanne Patritio Ro-

mano, & conjuge ejus, utrumque in ſomnis admonuit, ut
luem locum nive conſperſum viderent die poſtera, in eo
Eceleſiam ædificarent. Nonis igitur Auguſti, quo tempo-⸗
re in urbe maximi calores eſſe ſolent, noctu nix partem col-

lis Exquilini contexit, atque ibi deſignante Pontifice Libe-

rio Eccleſia erecta eſt, quæ nunc MARI Æ majoris dicitur,
& feſtum celebre MARIE ad nives, 5. Auguſti. En ut

mohtes adamet Patrona noſtra, ut nimirum ad eam, tan-

quam ad montem confagiamus, ne triſtitiæ aut tribulatio-

nuùm undis mergamur in hac hactymarum valle, in diluvio
peceatorum. Sicut mons eſt reçepraculum ferarum inquit
doctiſſimus Idiota pari. 14. contemplat. 23. quia montes, ex⸗

cel

ſna
is
AI

Ubos

l
N,

Aa0
Mpr
furt
Llor
Uiink
urelt
Eirel
Unkr
rlan
ſene
lkine
rem B
iorzt
ferke
kener
Uerf
Pi
nria⸗
lltc
iede
nior
anſ
et
Unefer
emia

Exr valle lacrypmarum ad montes, id & . 487

auißcervis, peira refuginm illorum pſ. 1032. Sic virgo puriſ-
AG6ma, eſt tutiſſimum refugium illorum, qui fugiunt à facie
ArcUs, id eſt divini judicij: & illorum, qui mundum fugiunt,
S quia de mundo non ſunt, quos mundus exagitat detractio-
nibus & maledictis. itd ile. Hinc Kupertus Abbas lib. 7. in
4 ALan-. orat. 5. 6 beata MARIAl mons montium, Virgo Virgi:-
Hrnum, Sancta Sanctorum! ad omnes quidem convertimur,
4 ſed ad te præcipuè præ cæteris oculos noſtros levamus, tu-
unm præ omnibus auxilium ſuſpiramus. itd ile. Faciendum

igitur nobis eſt, quod factitant parvuli, ubi enim ad fletum
& lacrymas fuerint occaſione aliqua concitati, vel ipsâ na-
turaà inſtigante ad matrem confugiunt, ibi malo ſuo auxili- .

„unm vel ſolatium quæſituri. Ita nos ærumnis, velut torcu-
lheri preſſi exprimamus lacrymarum ſuccum, & ad DEI Ma-

b trem fugientes oremus: adte ſuſpiramus gementes & flentes in
hac lacrymarum valle. Hoc monitum dabat ſuis pijſſimus
„ afceta Thomas de Kempls ſer. 21. ad Novitios, ſi conſolari, in-
„ quit in omni tribulatione quæritis, accedite ad MARIAM
4 Matrem 1ESU, & gravamina noſtra, aut citò recedent, aut

—

e leviora fient. Salutate eam, ſalutate eam ſalutatione An-
geliea frequenter, quia hanc audit valde libenter. MARIA
Rbenter orabit pro iua clementia, & JEsus Matrem ſuam ex- .

„ audier pro ſua reverentia, Hæc ille. Expertus id eſt ille, de
quo Pelbartu in ſtellario lib. 3 part. 1. art. 2. hæc refert. Le-

„ ituaur in vita ſociorum S. Franciſci, quòd quidam Frater de-
„ votus, cùm per longum tempus ſubtractàâ gratià mærens ac
E tiſtis fleviſiet; cùm perveniſſet ad feſtum Purificationis, in
„ etemitorie exiſtens, cæpit clamare ad B. Virginem dicens:
% & beatiſſima Virgo MARIA, tu hodie filium tuum Simeoni
eamplexandum præbuiſti, & eum mira dulcedine in filio
tuo refeciſti: obſecro te Mater miſericordiæ, ut mihi quo-
„dque miſerearis, quia fatigatus ſum deſiderio tui filij, & omni-

4 W Q no

488 Cursus Annui Diſcurſus XX.
no mæſtitiâ repletus præ cordis ariditate. Et ecce Mater
miſericordiæ ſtatim adfuit, & filium ei in ſpecie parvuli
amplexandum tribuit. Et ab illa hora frater ille per totum
vitæ ſuæ tempus ſemper in mira ſuavite ſpirits permanſit,

& continuò hæc aut ſimilia verba replicans, in fervore cor-
dis ſui dicebat: amor meus! JESst dulciſſime, quando

perveniam ad te? quando moriar? ut iterum amplecti va-
leam te. ità ibi. Verè D. Bonaventura in pfſalterio ſuo Ma-

riano pſ. 117. dixit: qui triſtatur in corde, clamet ad illam,
& dulcoranti ſtillicidio inebriabitur. ità ile. Comprobemus

idipſum pluribus. Religioſiſſimus è& D. Dominici familia

Bccleſiaſtes, qui pro concionum ſuarum coronide, aliquam

ſemper de B. Virgine narrationem attexebat, ubi cæpit ulti-
mum ad mortem decumbere, amariſſimis lacrymis abſcor-
ptus, omnis omnino ſolatij expers videbatur. Sed Maria
delitioſa afflitorum Conſolatrix, amarorem omnem & la-

crymas ſuâ præſentià cumulatè abſterſit, & infuſo in mæ-
ſtiſſimum pectus ejus, torrente duleiſſimæ voluptatis, cum
illo ſermonem admirabili ſuavitate miſcebat. Quare, be

ne, bene Dominam ſuam chariſſimam ad veniſſe repetebat
æger, illam ad conſidendum invitabat crebriùs, & tandem
in has voces erumpens cantillabat. Tu Theophilum de-
ſperabundum A poſtatam reduxiſti, & ad gratiam revocàâ-
ſti. Quo ſæpius iteratò nonnihil conticuit, tum Iætior in

hæc erupit verba: congaudent Angelorum chori glorioſæ

Virgini: & cùm dixiſſet: omnis Spiritus laudet Dominum

Spiritum emiſit. ità ſypeculam Exemplor. diſtinc. 7. n. 56. Po-
terat hic M ARIM Cliens dicere, quod in Encomio Virg.

ſeu ſeſto Præſentat. dixit olim S. Germanus: 6 Domina mea!
ſola mihi es ex Dzo mentis ſolatium, lacrymarum mearum
ablatio, gemituum meorum ceſſatio, dolorum meorum re-
levatio. itd ile. P. Michal de Fontibus S. J. cùm in India
pluri-

ſpulo
uc,
AAu
ke 1

n

E,

10

li
(ne

um
Uan
or
Nl
unre
,⸗

la

. ,
ic

fatun
Ekent

Eeceſt

Ulnet

Ultino

leke,

ErIN
hen

Ueſtes

I Dle

em

ſbur
thint

Ex valle lanmaram ad montee, idézc. 4 4 9

pluribus laborum incommodis confectus, aliquando jace-
ret, vidit fulgentem Virginem, quæ Michaélem bono ani-
mo eſſe juſſit, brevi ad cæxlum evocandum, neque purga-

torij pænas ſubiturum. De eodem Sanctus quidam ex Or-

dine S. Franciſci, requiſitus ab Antiſtite, teſtatus eſt, ani-
mam ejus à corpore digreſſam, ab obvia B. Virgine coro-
natam, præſentibus Sanctis Petro, Joanne & Ignatiòé Fun-
datore. ità refert Bourgheſius in Societ. Mariæ Sacra. Refert

Nicolaus Lancticius tom. 2. opuſc. I7. c. 2. Joan. Baptiſtam

Fratrem noſtræ Societatis, poſt bimeſtre ſpatium ſui ingreſ-

sus, tam gravi tentatione fuiſſe afflictum, ut de abitu jam
cogitationes volveret. Sed adfuit in tempore Beatiſſima

Virgo, eum ſolans, roburque addens, ut vitæ ſuæ conditio-

ni acquieſceret, i in ea perduraret, ſic ſalutcm æternam con-
ſecuturus. De Joan. Bergmans SocietatisESU ſcholaſtico
refertur in ejus vita, illum ſibi ſtatuiſſe hane regulam, ut in
neceſſitatibus & anguſtijs ,etiam improviſis confugeret ad

vulnera Chriſti, & ad ſinum MARIX, volens hinc cum Au-

guſtino paſci, à vulnere, inde cum 8. Bernardo lactari ab
ubere. Sic con ſolata eſt S. Jacobum majorem, qui poſtquam

per multos labores, & annos, novem duntaxat animas in

Hliſpania prædicans convertiſſet, & ad lberi fluminis ripas

mæſtus conſediſſet Mariam in vivis adhue degentem, &
ex Paleſtina ab Angelis in Hiſpaniam translatam conſola-
tricem habuit quæ juſſit dolorem ponere, facturos ejus di-

ſcipaulos, ut totam gentem ad fidem Chriſti adducerent. Jo⸗

annes junior in ſcala cæli memorat, pauperem viduam nobi-
les duas habuiſſe filias, quas cùm pro ſtatu, nec veſtire, nee

alere poſſet, ambas duxit ad templum, & Poſitis eorum ma-
nibus in manus ſtatuæ B. Virginis ibidem locatæ, eaſdem

Virgini totas tradidit, & curæ illius commiſit. In reditu
ex templo fit illis obvius ignotus adoleſcens, qui centum

α q 2 drach-

490 Curcus Annui Diſcurſus XX.

pecunia cultiùs veſtitæ incedunt filiæ, ſed non ſinè obtre-

Gatione concivium, ipſis objicientium, quèd ex proſtitutâ

pudicitiâ amictum ſibi nitidiorem procurâſſent. Virgines
injuriam innocentiæ ſux, & honori illatam, graviter fe-

rentes, juſſu matris adeunt ſtatuam B. Virginis, cui erant

commiſſæ, queruntur apud eandem, & auxilium flagitant.
Et en popuload divina congregatoô, & inſpectante, duo An-
geli cum ſertis comparent, & ea virginibus apponunt cum
dico: hæc in teſtimonium illæſæ veſtræ virginitatis mittit
vobis, DEI, & veſtra etiamnum Mater MARIA. His vi-
ſis, & auditis primores Civitatis permoti duo monaſteria

ædificârunt, quibus poſt aggregatas alias virgines ipſas duas

præfecerunt Antiſtites. Quapropter rectè eam ſalutaveri-
mus cum Gregorio Neo Caſarienſ. ſer. 3. in Annunt. A ve gra-

tià plena ſupercæleſtis lætitiæ vas, & receptaculuam. Vel

cum Chryſippo Presbytero Hlieroſol. Ave gratià plena, quia

tecum eſt univerſæ lætitiæ theſaurus, totius lætitiæ & gra-

tiæ Rex. Vel cum S. Joan. Damaſceno orat, z. de Dormit.

B. V. Ave gratiàâ plena, ave inexhauſtum gaudij pelagus,

ave unicum moleſtiarum levamen; ave omnium cordis

dolorum medicamentum. Applaudit Andreas Creienſã.in

Angel. ſalutatione. dum eam vocat lætitiæ inſtrumentum &
indeficientis gaudij Matrem. Applaudit Ephrem ſerm. de
Iaudibus. V. dum ad illam ait: Tu es pax, gaudium, Conſo-

latio & ſalus mundi, tu humani generis lætitia. Applaudit

JS. Greg. Nazianz. in Tragædia Chriſti patienis, dum eam
gaudium mortalium appellat. Applaudit Rupertus lib. 1. in

Cantic. dum ab eo inundatio gaudij, vis ameris, torrens vo-

lIuptatis dicitur. Quis unquam, ità quærit Sö. Amedeus ho-
mil, 7. ab ea æger, vel triſtis, aut ignarus cæleſtium myſte-
riorum

drachmas argenti cuſi Matri porrigens, ajebat eſſe debitum,
quod ipſarum parenti perſolvendum ſibi eſſer. Acceptà

Gn
1,4
Nebl
dr,
li⸗
u
Men
abce
19
n
Ulen
le

Ex valle laxrymarum ad montes, id &c. 491
riorum abijt? quis non Iætus, & gaudens redijt ad propria ;
impetrato eo à Matre Domini, quod voluit, ità ile. Ad

hanc ergo Clientes Mariani confugiamus in hac lacryma-

rum valle in noſtris animi & corporis afflictionibus: iſta
Conſolabitur nos in lacrymarum diluvio, ut olim Noë Ge-
neſ. 5. &. 29. iſta aquam tribulationis in vinum lætitiæ con-
vertet, prout olim ſuis precibus in nuptijs Canæ Galileæ
convertit., Joan. 2. Virgo Mater inquit Simon de Caſſia lib.
2. de geſtu Domini c. z 5. internè commota prorumpit in

verbuin, ut præſtaretur jucunditas hominibus, quos ama-

bat, quos indigere cognoverat. MARIA inquit Kichar-
das 4 . Laurentio lib. 5. de laudib. V. prius aqua puriſſima.
in ſpirits S. ſuperventione, & filij DEl conceptione quaſi
converſa eſt in vinum ſuper omnia poſt Chriſtum lætifi-
cans cor hominis. ità ile. Ad idem collimat S§. Bernardus
Ner. 3. Juper ſalve Negina, dum ait: Vinea DElIparæ imago
eſt, nunquam enim contingit vineam hanc benedictam
inviſenti non reſpondere Cæleſtes delitias, quovis melle
dulciores. Ità fiat nobis ut in nobis impleatur, quod
dicitur. Proverb. 31. v. 6. date ſiceram mæ-
rentibus, & vinum his, qui ama- D

ro ſunt animo.
X *

QAQAe; Discuk-

492 Cursus Annui Diſcurſus XXY 4.

2) l

DISCIRSUS XXI.
Super illa verba: Eia ergo advocata noſtra.

Ego muru, Eés ubera mea ſicut turris, ex quo fa-
Eta ſum coram eo qaaſi pacem reperiens. Cant, 8.

Ofſtendi- Um Adonias Salomonis frater, non præ ſummeret po-
tur Mari-
atmeſſe no- ſtularum quoddam ipſimet fratri proponere, ut legere

Ktram Ad- eſt 13. 3. Reg, C. 2. acceſtt Matrem Salomonis ut pro ſe apud

vocatam. filium interpellaret. Suſcepit illa promptèe ac benevole,
cauſam Adoniæ, & cùm Rex filius pro throno ſederet, adijt

& ipſa; ; quàâ conſpectâà ſurrexit Rex in occurſam ejus, adoera-
viique eam, v. 19 poſitogzue illi ad dexteram ſuam ihrono, pe-

te, inquit, Mater mea, neque enim fas Aſ ut avertam fatiem.
tuam. Ità Mater exiſtimavit fe tantùm gratiâ valere apud
filium Regem, ut patrocinium poſſet ſuſcipere; & Rex ſa-
pientiſſimt de zuelie nit tantum affectui materno deferendum
eſſe, ut precibus illius omnino fit indulgendum. Et pute-

g

mus Clientes Mariani non tantum DEl Matrem valere apud

filium gratia ut pro nobis, quando, aut ubi nece fle fuerit,

intercedere non audeat? aut filium preces ejus non auditu-
rum? Tantum amori & honori Matris ſuæ tribuendum ar-

bitratus eſt Salomon, & hic, qui plus, quàm Salomon Luc. I 1.

non tribuat Et verò det repulſam Bethſabeæ Salomon,

neget gratiam Adoniæ faciendam, quòd prævideat in regni
ſui ruinam emerſuram: non habet quòd formidet DEUS,
qui mille vijs aliss, regiæ incolumitati ſuæ, & dominatui

poteſt proſpicere, & periculis emergentibus obviare. Sed

nee

Cſtenditur Mariam eſſe noſtram Ad &s. 493
nec juſtitiæ illius derogabitur, tum quèd illius exercendæ
tempus potiſſimùm altera vita ſit deputata, nunc enim ſol
oritur ſuper bonos & malos, juſtos & injuſtos; tum quòd

miſericordia ſuperexaltet judicium ut deinde gravius &
evidentiùs puniantur, qui iteratis miſericordiæ beneficijs
ſunt abuſi magis: tum denique quèd velit DEUS quoad fra

giles nos homines miſericordiam ſuam præ alijs divinis at-
tributis manifeſtare, ut miſericordia Domini ſit ſuper omnia
opera eius. Eccli 1. v. 12. & miſericordid Domini plena ſit
omnis terra pſal. 115. v. 5z. Hinc Matth g9. v. 12. veritas
ait: euntes autem Aiſcite, quid eſt? miſericordiam volo, non
Jacrificium, non enim veni vocare fuſtos, ſed peccatores. Quos
vetò amabò ſalvaret peccatores? ſi ſecundùm juſtitiæ leges

eoſdem plecteret, quoties commeriti ſunt. Sed enim, di-

cet aliquis, ſi DEUS per ſe ad clementiam pronus, quid

opus interceſſore? aut ſi opus eſt, nunquid advocatum habe-
Wus apud Patrem J EsM Chriſtam jaſtum, & ipſe eſt propitia-

vio pro peccatis noſtrü, non pro noſtru autem tantuùm, ſed eti-
am pro totius mundi. 1. Joan. 2. v. 1. Ità obloquuntur hæ-
retici, & ignorantes, qui non meminerunt ipſum Chriſtum
à nobis ſæpe gravis offendi, ac ad iram, & vindictam con-
citari, dum ipſius clementia & meritis abutentes eò libe-

rius peccant, paſſionem ipſius ludibrio habentes, ſangui-

nem ipſius conculcantes, rurſum, quantum in illis eſt, cra-

cifigentes ſibimet ipfis ſilium DEI & oſtentui habentes Hebr. 6,

v. 6. nunquid interceſſionem, & non potiùs vindictam

clamabit, ſicut ſanguis Abel de terra? nunquid relicto

Advocati, & Mediatoris officio, ſuſcipiat judicis & vindi-
cis? Ut igitur etiam Chriſtus iratus placari queat, opus
eſt mediatore ad mediatorem, Matre ad filium: quis
enim idoneus magis ad placandum offenſum filium,

quâm Mater? Ità ſentit mellifluus Bernardus ſerm. ſig-

dou m

494 Cursus Annui Diſcurſas XXXA

zum magnum: opus eſt, inquit, mediatore ad me-

diatorem Chriſtum, quia licet miſericos, habet tamen

judiciariam poteſtatem: nec alter nobis utilior quàm
MARIA. His ſimilia habet ſerm. de aquæ ductu in feſto Na-
tivit, B. V. Et verò hæ obſtupeſcendæ ſunt divinæ ſapientiæz

adinventiones, ut cùm pronior ſit DEUS ad miſerendum,

quàm plectendum in hoc ſæculo, nec offenſus ſæpe miſereri
queat, rogari & interpellari ab alijs amet, ut miſerendi ti-
tulum habeat, & anſam, ut, quod unius aut alterius de-
lIinquentis indignitas non meretur, alterius precibus refer-
re poſſit in acceptis. Qaeſivi, ait„DEUS Exechiel. 22.
notate ſuperabundantiam divinæ clementiæ „quaæſivi de eis
virum, qui interponeret ſepem (quàm debile munimen-
tum?) & ſtaret oppoeſitus contra me pro terra, nè diſipem eam,
& non inveni, & effudi ſuper eos indignationem, in ignt iræ

meæ conſumpſi eos. Si itaque inveniſſet unum aliquem, pro
X

terrigenis ſe interponentem & advocantem, non conſump-

ſiſſet eos. Quoniam verè invenit Moyſen, quando Iſraël

deliquerat vitulum adoran do Exod. 22. non effudit indig-
nationem ſuam ſuper eum. Er dixit DElIS ut diſperderet eos,
ſi non Moyſes eletus ejus ſtetiſſet in confractione in conſpelta

ejus pfal. 105. v. 23. Jam verò infinitæ ſint DEO grates &
laudes! jam proviſum eſt nobis, de Patrono, & Advocato
perpetuo in conſpectu DEl, ut etiamſi DEUS offenſus ſit no-

bis, etiamſi Chriſtus advocati deponat officium, & aſflumat
judicis, ac vindicis, adhuc uterque nobis ſit placabilis.
Ideo, inquit Cbryſoſtomus de prarogativis MAkRIA, eam
alloquens: ru Mater DEl præordinata fueras ab æterno, ut
quem DEUS, per ſuam non ſalvaret meram juſtitiam, tu
per tuam ſalvares pietatem & miſericordiam. itdà ille. Apud

Pelbartam in ſtellario lib. 12. part. I. art. 3. n. 6. Habemus

non ſepem fed murum ſolidiſſimum, turrim fortiſſimam
“ . quem

e.
nen
Lin

dun,
ltti
ri⸗

,

lete

0
in
t

1
nſue⸗
H
e
es
ene
tor

chi

lAH

G

Oſtenditur Mariam eſſe noſtram Ad. & c. 49 5
quem opponamus MARIA M. Ego murus, inquit illa, & abe-
ra mea ſieut turri, ex quo facta ſum coran eo, quaſi pacem re-
periens cant. 8. In quem locum Gailielmus Parißi: ſic com-
mentatur: ex quo ſenſi me in utero habere de Spiritu ſan-
Gto, procul dubiotantæ excellentiæ, tantæ potentiæ, tantæ-
que clementiæ facta ſum, ut omnibus ad me confugienti-
bus, non tantùm murus ſim, ad muniendum, ſed & Mater
ad nutriendum: & talis Mater, cujus ubera ſunt ſicut tur-
ris. ità ille. Quaſi diceret: ex quo facta ſum Mater illius,
qui eſt pax noſtra, qui fecit utraque unum, DEUM & ho-
minem, facta ſum velut pacis inventrix atque mediatrix ;
quia inveni gratiam, quam Eva perdiderat diſcordiæ Ma-
ter: atque exinde uterus meus, quo Principem pacis por-

tavi, eſt velut murus, & ubera mea, quibus illum lactavi,

ſunt velut turris, contra omnem humano generi inimicam
poteſtatem. Dum enim filius meus ſceleribus offenſus ju-
dicis, & vindicis perſonam induit, oppono uterum meum,
quo concepi, oppono ubera, quæ ſuxit, oppono manus

quibus eum geſtavi. Audiamus Hagonem Cardinal. in præ-

—

citatum locum: B. Virgo, inquit ille, miſericordiæ ſuæ ube-
ribus, lactis ſuaviſſimi copiâ turgentibus inſtar turris eſt,
ac proinde ità excelſa, ut filios ſuos, non nutriendi tantùm,
ſed & protegendi vim habeat. Ex quo facta ſum coram
co, quaſi pacem reperiens: ipſa reperit pacem inimicis,

falutem perditis, indulgentiam reis, miſericordiam deſpe-

ratis. itd ie. Quapropter D. Bernardus, dum tranſitum
Virginis in cælum conſiderat ſerm. I. de aſſumpt. ait, non
multum nobis exinde dolendum, quod ſanctiſſimi corporis
ejus exuvias terra non habeat, ſed exultandum, quèd cælo

eas intulerit, ut eas filio ſuo oſtendere poſſit, ubera, qui-
bus eum lactavit, manus & uterum, quibus portavit, gre-
mium, quo fovit. Advocatam, inquit Bernardus, Prxæ-

Rrrx miſit

496 Curus Annui Diſcurſus XXI.

miſit peregrinatio noſtra, quæ tanquam Judicis Mater, &

Mater milericordiæ, ſimpliciter & efficaciter ſalutis noſttræz

negotia pertractabit. ità ille. Potentiorem, inquit S. Ideph.
ſerm. de aſſumpi. ad placandum iram Judicis, invenire non
poſſumus, quàm te, quæ meruiſti Mater exiſtere ejuſdem

Redemptoris. Quomodo illa poteſtas quæ rit B. Peirus Da-

miani ſerm. 1. de Nativ. V. tuæ potentiæ poterit obviare,
uæ de carne tua, carnis ſuſcepit originem? accedis enim
ante illud aureaum humanæ reconciliationis altare, non ſo-
lùm rogans, ſed imperans; Domina; non ancilla. ſic ihe.

In eandem ſententiam loquitur S. Georgius Nicomedens. E.-

piſcopus oras. de oblat. DElparæ, nihil tuæ reſiſtit potentiæ,
nihil tuis repugnat viribus, omnia cedunt tuo juſſui, omnia
tuo obediunt imperio, omnia tuæ poteſtati ſerviunt. ſic ile.
Profundiſſimam, inquit Bonaventura in opec. c. 5. miſeri-
cordiam filij ſui interpellat, & quaſi abyſſus abyſſum invo-

cCat. itd ille. Atque hæc cauſa eſt Sodales Parthenij, quèd

B. Virgo non ſolùm cum anima ſed etiam cum corpore in
cælum ſit aſſumpta, ut quemadmodum filius æterno Patri
oſtendit ſuum corpus, & vulnera, noſtræ redemprionis in-

ſignia; ità Virgo Mater filio nobis offenſo demonſtret pe-

tus, & ubera, Ccharitatis maternæ monumenta. Nec alia
ratio mihi videtur, quèòd à Propheta regio, viſa ſit ſtare à
dextris filij, ut non tantùm propinqua ſit filio, nece ſſitate ad
opitulandum nobis exigente, ſed etiam prompta, ſemper
parata ad nobis ſubveniendum. Equidem non ambigo⸗, ſi
Salomon Matri ſuæ ad ſedendum honoris ergo, thronum ob-
tulit: poſitusque eſt ihronus Matri Regis, qua ſedit ad dex-

tram eius 3. Reg. 2. V. 19. non ambigo, inquam, Matri

DEI thronum à dextris filij collocatum, & liberam ſedendi
habere facultatem: ſed quoniam ad vocatorum eſt ſtare,
ſicut judicum eſt ſedere, ſtantem ſe prophetæ exhibuit, ut

noſſet

N
e⸗
ler

e

(

ur
te⸗
,
ſeb⸗
it
een
a

iſt

udin
vonp

ſbusn

E re
Sleran

(. l.

1

1 1

oſa

Uun 30

(ur

Mid

letn

Metl
Gench

Eeo

D

,A
lne
1
tN
NH
0 .
en.
tenie

Nℳ
lei

in
1
Hnel
,M
n
kaß
leen
lee
ſu
Pene
guchc
NM
ſln
bi/

Okſtenditur Mariam eſe noſtram Ad. &'c. 497

noſſet ad ſuccurrendum & patrocinandum ſemper paratam.

Sicut enim de filio confitemur in ſymbolo, quòd ſedeat ad

dextram patris, ſtantem nihilominus vidit S. Stephanus

acter. 7. v. 55. Sic de Virgine Matre non diffitemur, quin
ſedeat, ſtantem tamen vidiſſe potuit Rex pſaltes, tanquam

àd patrocinandum paratam. Sedere Chriſti ad dexteram

Patris, ait Auguſtinus lib. I. de ſymbolo; judiciariam ejus ſig-

niſicat poteſtatem; adſtare autem adjuvantis & auxiliantis

eſt, atque officium advocati gerentis. i/ià ille. De B. Matre
verò ait Hugod S. Eiktore lib. z. de B. V. Bene adſtitit à dex-
tris, tanquam noſtra patrocinatrix, gladium evagiaandum,

peccatori impediens. Adſtat, inquit Richardus à S§. Laurentio

de laa dib. Virg. lib. 6. ob promptitudinem ſerviendi, vel

miniſtrandi; quia adſtrare miniſtrantis eſt: vel ob promp-

titudinem auxiliandi; quia adſtare auxiliantis eſt: vel ob

promptitudinem contradicendi adverſarijs noſtris accuſan-
tibus nos in curia unigeniti ſui; quia adſtare contradicentis
etſt: velob perſeverantiam in ſupradictis; quia adſtare per-

ſeverantis eſt. Hæc ille. Adſtat, inquit §. Bernardinus Senenſ.

tem. 1. ſer. 51. Supplex à dextris filij pro devoté poſtulanti-

bus, ad intercedendum contra indignationem judicis, ad

cxcuſandum defectum noſtræ infirmitatis, ad ſubvenien-

dum accipiens pro nobis plenè influxum divinitatis. ita ile.
Quapropter ingens ſolatium afferre nobis queunt verba Ar-
noldi Carnotenſis tract. de laudib. FVirg., habet homa media-

torem cauſæ ſuæ, habet filium ante patrem, habet Matrem
ante filium. Filius oſtendit Patri latus, & vulnera, Mater
oſtendit filio pectus & ubera (ecce murum firmiſſimum)

nec poteſt eſſe repulſa, ubi adſunt, & orant omni linguàâ
diſertiùs hæc clementiæx monumenta, & charitatis inſignia
iid ille. Unde Seraphicas Doctor in bymno., Te Matrem Döl
laudamus, Illam inter alia ſic alloquitur: Tu agonizatrix
Rrr 2 pug-

4

is. Alij cum S.
is. Alij cu
t avertat ai ingige nionen : quid hoc: eatulis
tentium, ut av unt ſeutulata Vari uaſi ſit veluti ulatum
Hicronymo legu it veſtis dicta eſt Cardinal. Scutu
ſeutulata ind : Sic ilitudinem inr⸗
quibuſdam nan e dum in ſim doRiihmos rrterpres
2 genus velſtiment fatlin affirmat
E . i con
imèé Virgin
optimée

( .

omnu arm.
„os „„ nt éX éa, W. rba
5; mille elypei venden omni periculo (ve H“
nkeg , nandam. Nam in es obtinere ſalute
ra ſoliici ad uraris opuſc. 8.) eſt remedia con-
ſunt Ihamæ zuloriols , mille clypei,
eof⸗ Virgineg
ab ipſa

is humani
ità generis hum
älium ità gene
, quis poſt tuum filium
il. de Zona, 4
bomil. d

it i ris affli-
tin noſt
2 quis ità nos defendi
i ttu? q
t; ſicu
curam gerit,

. il 2 . li . X„
Ta

t, niſi per te
i ſalvus fiat, li perte!
llus enim eſt, qui ſa d ngb e
ut iberetr⸗ malis niſi per te: turris, ſicut tur-
hena err ubera mea ſicut
dicat Vir, Rego wurus, &
dicat Virgo: eg

d prote-
ris David cum H Anyetalsgrum Crupie⸗
gencs qucsdie nlins dann E: e. n MaARiA aar cennis.
iſus S. Fa Se iſſent, ſi i, ubi id ipſum dir
kalun rre iſſenrrn Præbui, zevat, c. 26. ubi ait
Kenraſſet: Setirann 5. Brigitiæ lib. 6.7
. aſſe
ri revelà

Uinn
niſi

0
In
E
N
ie
ln
len

(Iln

I
et

Unt

UN 0

zurt

Citis

11. 10

Eluu
itan
nebo

Utn

Phln

1l1,

nih

Uere
n
Uime⸗
e ſe⸗

Ohenditur Mariam ſj noſtram Ad &c. 4⁰ 9

nen niſi Matris meæ preces intervenirent, nulla ſupereſſet mun-
do ſpes miſericordix. Amplius verò con firmatus ſum, ubi
N in mentem redicrunt, quæ fide digni conſignârunt rerum
ſeſe geſtarum monumenta. Refert S. Antoninus part. 3. Chronic. Vide Fab-
i tis. 2 3. 6. 3. Boειas deſignis Ecc l. lib. 9. c. 16. S. Dominicum tum in e-
H aliquando contemplationi intentum vidiſſe Chriſtum re. beto Nat-
e gali conſidentem ſolio, furore in humanum genus ſuccen centisconc.
Ulyn ſum propter ſcelera, quibus abundabat, ac manu tres lan- 3: n. 4.
, ceas vibràſſe, quibus jamjam perditum mundum vellet.
mIog Cum verèô alius, non adeſſet, qui intercederet, tum affuit
H Bi. Virgo, genibuſque advoluta, & pedes filij complexa,
rogat hominum milſereretur, quos ſanguinis ſui pretio rede-
, merat: ſimúlque Dominicum, & Franciſcum obtulit, quo-
4 rum operâ homines ad pænitentiam converterentur; qui-
bus viſis Chriſtus lanceas, furorémque poſuit. Plura ſire-

oS d quiris ſimilia, vide Rædageg. Chriſtian. tom 1I. part. z. c. 2 5.
un 6. z. imter hiſtorias n. z. 3. 4. Spineltum in I1hrono DEl c. 16.

A. à 20. Vereè igitur dicere poteſt illud Cant. z. tenui eum nec
mn Adimittam. Tenui eum, inquit Richardws à J. Laurent. lib. 2.
inog de laudib. Virgin. ne ſcilicet percuteret peccatores, nec di-
d mittam, ſed continuâ precum inſtantià furorem ipfius re-
e tinebo. itd ile. Si enim Jacob Angelum detinere potuit
puft Geneſ. 3 2. . 26. Si Moyſes Dominum (ità nimirum vult
Iere iratus DEUSattineri) Exodi 3 2. V. 1 0. & 3 I. Quidni Vir-
ieg go Mater filium: ſcimus, ait Anſelmus de Concept. Virgin.,
rok. c. 12. B. Virginem tanti eſſe meriti, & gratiæ apud DEIIM.,
r. ur nihil eorum, quæ velit efficere, poſſit aliquatenus effectu
Ccarere. itd ille. Hinc D. Bonaveni. in ſec. Virgin. c. z. dum
“ explanat illud Eccleſ. 24. & in plenitudine Sanctorum deien-
Put tio mea: ait: detinet d—mones, nè noceant; detinet filium,
ce ne Peccatores percutiat; ante Mariam non fuit, qui ſic Do-
6 minum detinere auderet, teſtante Iſaia c. z. v. 7. non eſt,

4 ⸗= Rrr 3 NJui

50ο Cursus Annui Diſcurſus XXI.
qui invocet nomen iuum, qui conſurga! & teneat. ità ide. Quis
ſeit, inquit Petrus Damian. ſerm. 1. de Nat. V. quoties refri-
geras iram judicis, cùm juſtitiæ virtus à præſentia DEltatis
egreditur. iid ille. Quapropter D. Antoninus 4. part. tit. 15.

c. 1 q. G. 7. ait. Hæc figurata eſt in illa prudentiſſima mulie-
re Thecuite, quæ ità ſapienter advocavit apud Regem Da-

vid, in cauſa Abſalonis vani, ſuperbi & fratricidæ, exulis
fa cti propter tantum ſcelus à Jeruſalem, quòd induxit Pa-
trem David ad miſericordiam erga filium, & ab exilio re
vocandum: ſic ergo Virgo MARIA pro mundo rebelli ipſi
DEO, & occiſore fratris ſui id eſt, animi ſui, ptopter quod

exul conſtituitur à ſuprema Jeruſalem, ita advocat, & in-

terpellat, ut DEUM patrem placet, & converſum ad pæ-
nitentiam, inducatad gloriam. Idem ferè habet c. 19. §.

2. D. Bonaventura in ſpeculo Virgin. c. 12. figuratam putat in
Abigaéle pro ſtulto Nabal veniam deprecante apud Davi-
dem 1. Reg. 2 5. Nabal ſtultus, in quit ille, fignat peccatorem,

omnis enim peccator ſtultus eſt, ſicut dicitur Eccleſ. 1. ſul-

torum infinitus eſt namerus: Abigail MARIAM fignat, inter-
pretatur enim patris exultatio. Sicut autem Abigail Do-

minam noſtram, ſic David Dominum noſtrum ſignat. Da-
vid ergo offenſus eſt ſtalto Nabal, quando Domimus eſt of-

fenſus homini impio: David ſtulto Nabal placatur per Abi-

gail, quando Dominus impio per MARIAM reconciliatur.

Abigail placavit David verbis, & muneribus; M ARIA pla-

cat Dominum precibus, & meritis. Abigail ultionem tem-

poralem, MARIA verò æternalem convertit, dum illa hu-
manum, iſta verò divinum gladium convertit. Propter

quod bene ait Bernardus ſerm. laus M ARIl E ante ſorm. de a-
quæ dulza, nemo Domina tam idoneus, qui gladio Domini
pro nobis manum objiciat, ut tu DEl amantiſſima, per quam

. X . . . . . .
primùm in terris ſuſcepimus miſericordiam de manu Do-
. mini

. kteive

1
i

do
1

,

Din

Lhi

n

biai
Nro
ſonis
Nntt,
Nllan

Ec

it
Cunhtr
N

er

ſepſi
ſeuni

li l
M

lle⸗

Nin

lnte;

3 i l⸗

ilan

eſt

il,
wole
m
en
Ritk
or

Ni

el
Er

Ae
6 19

huun

l Ne.

joln.

,inet
gin N
lul, A

.

15 el
e

n

ente
r

Deu

DNH
1,44

Donß

o,

Oſtenditur Mariam eſſe noſtram Ad zc. 501
mini DEl noſtri. hactenus S. Benavent. Neque verò putan-
dum eſt illam ſolùm advocatam, eſſe in is, quæ ad animæ
ſalutem pertinent: eſt enimverò etiam in hujus vitæ tem-
poralis neceſſitatibus. Id palàm fecit in nuptijs Cana Gali-
lææ, ut annotavit §. Bernardinus Senenſ. tom. 3. ſerm. 9. art.
3, c. 2. dum ait: Mater in nuptijs in Cana Galilææ interpel-
lat, ac ſi ad eam cura omnium pertineret, & omnium ho-

minum Advocatam ſe ſentiens, quæ præ omnibus creaturis

cunctarum facta fuerat Virgo Mater, officium ad vocationis,
& piæ auxiliatricis aſſumpſit etiam non rogata. ita ille. Id
ipſum obſervavit Simon de Caſſia lib. z. de geſti Domini c. 25.
ubi ait: omnium hominum advocatam ſe ſentiens, quæ
præ omnibus creaturis facta fuerat Mater, officium ad voca-
tionis & piæ auxiliatricis aſſumpſit. Quæ nec rogata præ-
venit, ac ſi opus non ſit eam precibus excitare, quæ omnem
oculum pietatis direxit, præſciens indigentiam noſtram,
& ſe cunctorum Matrem pietatis agnoſcens, ſolicita pro fi-
lijs, irrequiſita etiam ad divinum filium acceſſit. ieà ie.

Confirmari hoc pluribus alijs poteſt ex Spinello. c. 27. a. 35.

3 9. Unum addam quod refert ex Caſario lib. 7. illuſtrium
miraculor. c. 6. Dum Innocentius III. de Ordine Ciſter-
cienſium delendo cogitaret, quòd imperatam ingentem

pecuniæ ſummam in expeditionem belli ſacri, Ordo dare
tergiverſaretur, videntes religioſi viri, nihil præſidij in terris

ſibi ſupereſſe ad iram & mentem Pontificis avertendam,
ad MARIÆ patrocinium confugerunt. Igitur quotidie
excalceati, nudisque pedidus per cænobia ſua, DEUM,

Deique parentem intenta ſupplicatione propitiabant, hu-
juſque ſubſidium ſedulèò implorabant, identidem ingemi-
nantes: Ave AMaris ſtella: Menſtra te eſſe Matrem. Et au-
dijt Mater preces filiali affectu recurrentium; nam Reinero,
qui ſummo bPontifici à confeſſionibus erat, apparuit, jubens

his

502 Cursus Annui Diſcurſas XXI.
his illum verbis affari. Iu Ordinem Ciſtercienſem, cujus
advocata ſum ego, deſtruere conaris, ſed non prævalebis:
& riſi quantocyus de malo propoſito reſipiſcas, ego te, &
omnem tuam poſteritatem evertam. Hoc nuntio accepto
aliam mentem Pontifex induit, & non tantùm Ordinem
non evertit, ſed benefici's, & immunitatibus afficere Cæ-
pit. Concludo cum eo;, quod legitur in revelatis J. Ger-

zradis lib. à c. 5 3. Cum dicta Sancta in feſto Nativit. B. Virg.

dum poſt Completorium Salve Regina cantaretur, per ver-
ba illa: Eja ergo advocata noſtra, benigniſſimam Matrem

in ſuum in vocaret auxilium, videbatur ipſa Mater inclyta

velut funibus quibuſdam validis tracta inclinari ad eam: per
quod intellexit, quòd quoties aliquis ipſam ſuam advocatam

cum devotione nominando in vocat, per hoc nomen materna

pietas ejus in tantum comovetur, quèd nullatenus ſe valeat
cohibere, quin benignè precibus ejus acclinetur. In illo verbo:
illos tuos miſericordes oculos: beatiſſima Virgo mentum filij bla-

de tangens, ipſum versùûsterram ind linavit, ad nos dicens:

iſti ſunt miſericord ſſimi oculi mei, ad quos, omnes me in-

vocantes, ſalubriter poſſum inclinare; unde & uberrimum

fructum conſequuntur ſalutis æternæ. Hinc à Domino hanc
percepit eruditionem B. Gertrudis, ut ad minus quotidie
ſuam beatiſſimam Matrem per iſta verba: eja ergo advecats

noſtra, & : iklos mos miſericordes oculos, invocaret, certa,

quòd per hoc, in hora ſua noviſſima non mediocre ſo.
latium obtineret. i1àti.

x* »
„

Sen

In mortis hora praße eſt Clientib. Se 50 3
2 ie Art SSezpiiegr As ese s ae i ,e A, A A i, 90.

DISCURSUS XXII.

su per eadem verba: Eia ergo advocata
vooſirYga

Pone me iuxta te, & cuius vis manus baugnel con-
ira me, Job 17.

Am horrida, tam in viſa eſt mors mortalibus, ut multi In mortis
nè nomen quidem illius audire ſuſtineant. Et tamen Bera drz
ſtatutum eſt, inevitabile decretum eſt omnibus hominibus Clicntibus
ſemel aliquando mori. Verùm quid eſt, amabò quòd irà tanquam
mortem horreant? curenim animosè non ſubeam, quod dcere⸗
volens nolens lemel ſubire cogar? & nunquid mors homini agonizan-
Chriſtiano, omnium délorum terminus, omnium miſeria- tium,
rum finis, & janua felicitatis perpetuæ? habet enim ſide-
lis orthodoxus, quòd poſt hanc lacrymarum vallem, poſt
ca lamitates hujus vitæ ſperare queat ineffabilia gaudia ſinè
üine duratura: ubi mors non erit ultra, neque luctus, ne-
que dolor, neque gemitus. Ità quidem habet, quòd ſperet
verus Chriſticola; ſed obſervantur & adverſantur delicta,
quorum ſibi conſcius eſt; novit enimverò, quod ſcriptum
eſt de cæ leſti Jeruſalem Apoc. 2 I. v. alt, hon intrabit in eam
aliqued coinquinatum, aut abezminationem faciens. Novit,
quod inculcatum eſt Corinihis à Paulo 1. ep. c. 6. v. 9. neque
Jfornicargj, neque idolis ſervientes, zeque adulteri, neque mol-
les, nequt maſculorum concabitores, nequt fures, neqnue ava-
ti, nequé ebrioſi, nequet maledici, neque rapaces, regnum DEI
W itilaer Quorſum igitur hujutmodi homines profliga-
N §5 § buntur

1

504 Cunus Annui Diſcurſas XXII

buntur: horrendum eſt vel cogitare; ibunt in ignem æter-

num: ex temporalibus miſerij's, & doloribus ad perpetuos,

nunquam, nunquam finiendos. Hoc ergo eſt, quod hor-

ribilem facit mortem fidelibus, quòd ſit momentum maxi-

mi momenti, quòd ſit punctum, unde pendet, non unus
.

annus, non una annorum centuria, non unus annorum mil-

lio, ſed æternitas vitæ felicis, vel infelicis. Cùm igitur ſu-.

bit animum mortis recordatio, quis non paveat, quis non
trepidet? ſunt juſti, aique ſapientes, & opera eorum in mann
DEI, & tamen neſcit homo, atrum amore an odio dignus ſit
Eccleſ. 9. v. 1. Neſcit citra revelationem, an ſit ſalvandus?

an damnandus: ſed neque hoc novit, an repentino caſu

aliquo moriturus ſit, uti multis accidit, an lento morbo,
in lectulo doloris, & infirmitatis. Si caſu repentino, quis
novit, in quo ſtatu, peccati vel gratix? ſi lento morbo,
etiamſi lenis ſit, quàm moleſtus ille corpori, tam adverſus

animo, hunc enim & tædio afficit, & indiſpoſitum reddirt

ad ſeria cogitanda, prout experti plerique, qui ſtomachi,
dentium, capitis, aliôve dolore laborârunt. Et tamen pa-

randa tum mens ad zternitatis iter, componendæ cum

DEO, & complanandæ vitæ actæ rationes, quod graviſſi-
mum dubio procul eſt negotium, cùm ab eo felix aut infe-
lix pendeat æternitas, velut à pilo, vel filo. Hinc angotes
illi conſcientix; qui non ſolùm animum perplexum, &
deſperationi faciunt proximum, & corpus de uno latere ja-
Gtant in aliud, & ſudorem mortualem exprimunt. Neque
dormit dæmon ſciens, quia modicum tempus habet, apoc. 12.

v. 12. ſed importunius inſtat tentando, jam aſſvetas pec-
catorum oblectationes repræſentans, jam eorundem gravi-
tatem ac multitudinem, ut in deſperationis barathrum ab.

ducat. Sed neque metus imminentis judicij eſt exiguus:

finiri,

novimus enim cum vita hac mortali, tempus miſericordiæ

Liel.
Eile

CN.

Mad. .

1 nn
⸗ l. le
ture

SmA

,lA
A
udi
nol
norbe
do,gti

de

nen e
le SS
niß⸗
1t Ee.
on
U

leke

M
N
e⸗
gnt
mnt

t
NH

Doin
tei

nd .

on
4

In mortis hora praſto eſt ſais Clientib. &c. 5 05

Kniri, & inchoandum tempusjuſtitiæ, ſive præmia largien-

tis, ſive pænas decernentis. Quapropter provide ſibi con-
ſulunt, qui peccatorum ſuorum gravium confeſſionem non
differunt ad ultimum, ſed indul Igentiarum, aut Jubilæi tem-
pore generali ſæpius exomologeſi ſe alleviant. Providé ſi-
bi conſulunt, qui Patronos menſtruos, aliésque devote ve-
nerantur Cælites, quos mortis bene obeundæ noverunt eſſe

Præſides, uti S. Barbaram, S. Joſephum Beatiſſimæ Virgi-

nis Sponſum, & Chriſti nutritium. Sed feliciſſimi illi, qui
in ultimo vitæ agone Adſtitem & Adjutricem nacti fuerint
MARIAM: hæc enim non ſolùm potentiſſima eſt apud filium

Judicem noſtrum futurum, ſed & promptiſſima ad ſuccur-
rendum, quippe miſericordiæ Mater. Data eſt tibi omnis
poteſtas in Cælo & in terra, verba ſunt Petri Damiani ſerm.

1. de Nativ. Virg. quid tibi denegabitur? nihil tibi impoſ-
ſibile eſt, cui poſſibile deſperatos in ſpem beatitudinis rele-
vare. itd ille. Cùm ſapientia advocati ſaunt verba Alberti
M. ſuper AMiſſus, c. 135. manifeſtetur in tribus: unum
quèògd obtineat contra judicem juſtum & ſapientem; ſecun-
dum, quod contra adverſarium aſtutum & ſagacem, ter-
tium quòd in cauſa deſperata: Beatiſſima Virgo, contra
Judicem ſapientiſſimum DEUM, contra adverſarium cal-
lidiſſimum diabolum, in cauſa noſtra deſperatiffima ſen-
tentiam optatatn obtinet. ità Albertus. Sol tripliciter exu-
rens montes, ait Eeceſiaſticus c. 43. v. 4. radios igneos exſuf-
RKſans & refulgens radys ſuis, obcacat oculos. Quis hic ſol,
niſi de quo Malachias Prophtta c. 4. V. 2. & orietur vobis ti-

mentibus nomen meum, ſoljuſtitiæ, & ſanitas in pennis e-

jus. Sanitas in pennis ejus, dum oritur timentibus DE-
UM, ſed dum oritur tumentibus, ſicut montes tument in-
flati contra DEUM, & illius præceptis rebelles, his eſt ſol

tripliciter exurens: urit enim tumidos peccatores dolori-
8 5 2 bus

5066 Cursus Annui Diſcurſus XXII
bus mortis, pavore judicij jam jam imminentis, horrore
inferni æternùm cruciantis. Quod refugium his in an-

guſtijs ? niſi umbra Virginea, umbraculum Marianum.
MARIA eſt umbraculum, inquit Richardus à. Eaurentio
de laudib. Virg. lib. 12. Quod virtus altiſſimi Eceleſiæ præ-
paravit. MARIA eſt umbraculum, inquit Alberius AM.

ſuper Miſſus eſt. c. 16 0. umbraculum infirmorum, refrige-

rans umbrâ miſericordiæ, quos reverberat ſol radijs juſti-

tiæ. itd ille. Eſt umbraculum peccatoris pænitentis, inquit
Erneſtus Pragenſis in Mariali c. 39. eidem ponens umbram
ſuam, quaſi noctem in meridie, ut habitent apud eam fu-
gitivi, & timentes ſententiam Judicis. ità ille. Auditis hæo
Clientes Mariani, & animo cadatis? dum ſuprema cum
morte lucta ſubeunda eſt: ſi vires corporis deficiunt, non
deficiet animi robur, ſi ſub refrigerio Marianæ umbræ de-
lituerimus. IIla perturbatam conſcientiam per filij ſui gra-
tiam ſuo conſilio diriget, paventem ad ſpem veniæ anima:
bit, & tremendo Judici placabilem reddet. Habet illa

quinque porticus, ſi doctiſſimo Idiotæ credimus part. 14.

contempl. 25. id eſt quinque principalia beneficiorum ge-

nera, quæ nobis in æſtu illo conſcientiæ pro umbra refrige-
rij eſſe poſſunt : primum eſt, inquit ille, quod convertit

errantes in via: ſecundum quod illuminat in tenebris am-
bulantes, cùm ſit ſtella, & Luna: tertium, quod vivifſi-

cat mortuos (in peccato) cùm ſit vena vitæ, id eſt dile-
ctionis: quartum, quod ſpem infundit deſperatis, ideò

dicit; in me eſt omnis ſpes viæ Eccleſ. 24. Quintum quod

multis, quorum lata erat ſententia, impetravit ab altiſſimo

filio ſuo ſpatium pænitendi. haæc ile. Sanè Dionanti moriens
P. Franciſcus de La Hamaide Soc. JESU. dicebat: incre-
dibile eſt, quomodo iſta Mater miſericordiæ ſuos Clientulos

juvet in iſto tranſitu: ego certè ſic ab illa me animatum ſen.
tio,

torta

in.
lumm. .

ld

.

en

telig

Ir

eunft

EuuH

ilene
2 N
lle

H

Nun e
leiic⸗

nien

ri
lfid⸗
6

vn 1

gl

mn
8 e
Penn⸗

an⸗

1

. . X . . 2=
In mortis hora praſto eſt ſais Clientib. Ec. 507.
tio, ut licèt corpore deficiam, animo tamen potentior fiam.
214 ig apud Nadafi in Pretios: occooρt. Morient. c. 10. n.
²44. 6 quàm opportuna ſunt hæc beneficia morienti! quàm

neceſſaria peccatori multorum ſcelerum reo! quàm ſaluta-
re tunc ſub umbra Virginca commorari refrigeratur enim

peccatoris animus, ut ad ſpem veniæ reſpirare: & ad cælum

aſpira re valeat. Kerxes potentiſſimus Perſarum Rex, in-
genti in Græciam educto cxcrcitu, ajebat, cras pugnaturi,

præ jaculorum multitudine, nec ſolem videbimus: repo-
ſuit Leonides Spartanorum Dux;: in umbra igitur pugnabi-=
mus. Paulus Minutius lib. 1. Apophieg. Hoc eodem ſola-

ri ſe queunt, qui ſub B. Virginis patrocinio in mortis are-

nam deſcendunt: in umbra Virginea pugnabimus: : vel
quod ajebat David pſ. 139. V. 8. Domine DEIIS virius meæ
Ve a, cbemrr ſuper capus meum in die belti. Namque
Virgo glorioſa ſibi ſervientibus eſt umbraculum ab æſtu a-

cerbæ mortis, ac iræ divinæ, ut dicere valeat, qui pugnat:
Domina obumbräſti ſuper caput meum in die belli. Ad

rem eandem facit, quèd B. Virgo ſæpius in ſcriptura per ta-

bernaculum fuerit figurata. ai Levit. 26. ubi DEUS ait:

ponam tabernatulum meum in medio veſtri, & non abjiciet
vos anima mea. & pſ. 45. Janct ificavit tabernaculum ſuum al-

. tiſſmus. Ubi per tabernaculum Beatiſſimam Virginem in-

telligi docent SS. Patres Aihanaſi us, Andreas treienſis, Da-
maſcenus & alyf. Jam verò quis neſcit i in æzſtu ſolis, & plu-=
viarum in curſu, tutum præſidium in tabernaculo inveniri:
Atrque esinde de MARIA prædictum eſt ai. 4. & erit ia-
bernaculum in umbraculum diei ab aſtu, & in ſecuritatem &
abſconſionem turbine & plavia: etenim ut loquitur Re-
chardus à S. Lanrentio de laudibus Zirgin., lib. vo. erit glorio-
ſa Virgo ſervientibus, & amatoribus ſuis in die judicij in
umbraculum ab æſtu, contraæſtum illum de quo dicitur. 2.
§5 § 3 Petri

508 Cursus Annui Diſcurſas XXII

Petri. alt. elementa calore ſolventur. Prit in ſecuritatem à

turbine, id eſt contra illum turbinem, de quo Jerem. 36°.

ecce turbo Demini faror egrediens. Prit etiam in abſconfio-

nem 4 pluvia, id eſt contra illam pluviam, de qua Job. 20.
dicit de Chriſto & impio, plaet ſuper eum bellum ſunm. hæc

ilte. Quis quis igitur hoc rerum ſtatu adjutorium fuerit ex-

pertus, verifſimé dicere poterit: Domina mea obambraäſti
ſaper caput meum in die beli: Hanc eandem protectionis
umbram Virgini attribuunt, qui eam aſſerunt præſignatam
in colum na nubis, & ignis, de qua dicitur Exod. 13. v. 2 1.
Dominus auiem pracedebai (lKraklitasyclum exirent ex 5Ægyp-
to in terram promiſſionis) ad ſten lendam viam per diem in
columna nabis, & per noctem in columna ignü, ut dux eſſet
iineru autroque tempore. Nubes, inquit Idiota part. 6. con-
templ. eſt MARIA, quæ miſericorditer abſcondit peccato-
res ab ardore ſolis, id eſt ab ira filij ſui, & obumbrat eis: &
part. 14. contemplat. 21. quia ſicut nubes protegit nos, &

defendit à calore ſolis; ſic B. Virgo- protegit nos à fervore iræz

divinæ, & vindictæ ſolis juſtitiæ. itaà ille. MARIA, inquit
D. Bonaveniura in ſpecul. Virg. c. 3. eſt nobis columna aubis,
juxta illud pſ. 77. dedaæxit eos in nabe, quia tanquam nubes
protegit ab æſtu divinæ indignationis, & ab æſtu diabolicæ
tentationis. MARIA quoque eſt columna ignis in nocte

hujus ſæculi illuminans mundum. ità ille. Et verò opus eſt

homini ex vita decedenti non ſolùm habere lumen fidei,
quod per cereum deſignatur, qui moribundo in manus da-
ri ſolet; ſed & multiplicis gratiæ ad ſuperandos mortis an-
gores cordis dolores, mentis errores, ac tenebras. Nec de-

ſunt inferni tenebriones, diabolicæ poreſtates „quæ velut

leohes circumeunt, quætentes, quem devorent. Cut ti=
mehh'in die mala? quærit Propheta regius 7/. 4⁶. v. 6. &
re pend et ſibi: zniquitas calcanei mei circumdabit me. Hoe

eſt, .

4

E.

.
Ueln

Ceill.

Lon

ſeh

e

Ull

ln

fnt
at
in
one

o

Untr
loe⸗

In wortis hoya præſto eſt ſais Clientil. S&c. 5 o9

nn cſt, inquit Hieronymas, finem vitæ uniuscujusque diabolus
„ obſervat; quia tonc acrius tentat. D. Berzardus ſer. 6. de
I modo bene vivendi ait: tunc diabolus calcaneo hominis
inſidiatur, quando eum in fine vitæ decipere conatur: quia
11 nimirum diabolus hominem, quem ſpatio vitæ non decepit,
ſe in fine vitæ decipere diſponit. Proinde, quamvis homo ſit
AH juſtus, nunquam eſt ſecurus, ſed ſemper humilis caveat,
In ne in fine vitæ decipiatur, ſolicitus pertimeſcat. ità ile. D.
Chryſoſtomus homil. z. in Matth affirmat, non unum tunc
HE ageſlſe demonem: quippe Lucifer concilium ferale vocat,

A % glomerantur in unum, innumeræ peſtes Erebi, quascun-
que ſiniſtro, nox genuit partu. Verba aurei oris ſunt: ter-

ribiles viſiones narrare ſolent morituri, quarum ſpeciem
nullo modo ferentes, & lectulos plerumque ipſos magno
acentes impetu concutiunt, & torvis eos, qui adſunt, aſpi-

ciunt oculis. ità ille. Verùm MARIA eſt peccatorum ad-
1 vocata inquit ö. Antoninus part. à tii. 7. c. 2. G. 2. advo-
Coans in curia cæleſti contra dæmones, qui non ceſſant accu-
ſare nos, & præcipuè in hora mortis. ita ille. Eſt advoca-
ta noſtra, inquit Albertus M. in Bibl. Mar. ſuper Jeremiam,
contra judicem ſapientem, contra callidiſſimum hoſtem,
& hoc in cauſa deſperata. iid ille. Et verò quid eſt dæmo-
uIm num Princeps cum omni ſua caterva? Beelzebub, id eſt,
Cd Daus muſearum: quid é diverſo MARIA columna ignis.
Sicut magnus ignis, verba ſunt S§. Bernardini ſenenſ. om.
6 . ſerm. 51I. art. 3. c. 2. effugat muſcas, ſic à ſua ardentiſſi-
ma mente, & inflammatiſſima charitate dæmones effuga-
bantur, & pellebantur in tantum, quod ſolùm in modico
non auſi erant inſpicere mentem ejus, nec de magno ſpatio
GOE illi appropinquare. itd ile. Si hoc in terris exiſtens præſti-
αtit, quid jam in cælis glorioſa? nec abludit pP. Amedeus ho-
nmil. 5. de laudib. Virg. ſicut ignis attactu, inquit ille, cera li-
que-

510 Carsus Annui Diſcurſus XXII.

queſcit, ſic à facie Vifginis inimicorum deperit acies. itaà
ille. Hinc Kichardus à SJ. Laureunt. de Laudib. Virg. lib. 4. ex- D
ponens illud Cant. 6. terribilis as caſtrorum acies ait: Virgo
ità terribilis eſt dæmonibus, ſicut univerſa colledtio Sando- 1
rum Patriarcharum, Apoſtolorum, Martyrum, Confeflo-
rum, Virginum „Sanctorum omnium. zid idle. Hinc. B. ſt
Ephrem ſic Beatiſſimam Virginem precatur in orat. ad Virg. n
Adeſto mihi nunc & ſemper Virgo DrI Genitrix, Mater i
miſericordiæ benigna, & clemens! in præſenti quidem vi- n
tæ curſu fervens protectrix, atque auxiliatrix, hoſtiles
quoscunque impetus à me avertens, & in via ſalutis me con- ſu
ſtituens, ac in extremæ vitæ articulo miſeram animam con- i
ſervans, & tenebroſos atque horrendos peſſimorum dezmo n
num aſpectus procul ab ea repellens: In tremendo autem in
die Judicij ab æterna dam natione liberans, & poſtremò in n
numerum juſtorum me referens, atque inacceſſæ tui filiſj, i
Domini & DEl gloriæ, me hæ redem efficias. ità ille. Hinc e
etiam Kkichardus Epiſeopus Ciſtercienſis in Anglia morti pro. n
pinquus verſum illum repetebat : MARIA Mater gratix-;,
Marer miſericordiæ, tu nos ab hoſte protege, & mortis hora

ſuſcipe. Mandavitque ſuis Capellanis, ut fibi viribus defit- q
cienti ea verba ad aures ſuggerere non ceſſarent. Suriss
tom. 2. die 2. April. Nec inanem hanc eſſe invocationem a
exempla complura teſtatum faciunt. Refert Cæſarius lib. ai

7. c. 9. quendam Religionem quidem ingreſſam, ſed pec- n
cata, quæ in ſæculari vita patrârat, præ pudore nunquam
fuiſſe confeſlum: unde cùm ad eonfinia mortis de veniſſet „ k
vidit teterrimos in angulo ſpiritus, qui complofis manibus v
cacchinnantes ad ſe in vicem dicebant: cras horà tertiã de- 4
ducemus animam ejus ad inferòs. Hic dum expalleſcit ac ”
tremit æger propter remorſum conſcientiæ, circumſpicit,; in

ac quærit remedium, & ecce offert ſe viſui matrona er.
. . C elIS-

In mortis hora præſto eſt ſais Clientib. &. 51I

N cherrima, quæ mox dæmones allocuta: nolite triumphare
ber. de hac anima ante tempus: ego dabo illi conſilium, ut ve-
ſp ſtras manus evadat. Et ſuggeſſit conſilium, ut vocato mo-
ne naſterij Priore, omnia peccata confiteretur: quod ubi præ-
eh ſtitit, & Sacram Evchariſtiam ſumpfit, placidiſſimè deceſ-
lte ſit. Vide èpinellum de Florentio Monacho c. 24. . 7 3. Me-
AN morant Aanales Carihuſienſ. ad ann. 131 3. ſingularem B.
Meo Virginis amatorem & cultorem in ſuo Ordine obijſſe: in
en morte tamen horribili dzmonum aſpectu perterritum: nam
hokt poſt accepta ultima Sacramenta, adeò à dæmonibus infe-
nece ſtatus eſt, ut de ſalute ſua actum putaret. Accuſator enim
m Fratrum grandem protulit librum, in quo omnia ſcripta
fuerunt, quæ unquam in vita commiſerat, eaque omnia in-
eua firmo oſtendit, quæ ſingula dggerens, & exaggerans, ſic in
henti anguſtias redegit, ut quò ſe verteret, neſciret. Has inter
/A angaſtias, & mortuales angores fluctuanti adfuit B. Virgo,
, puerulum JESUM in ulnis gerens, & redarguens ejus puſil-
eH lanimitatem: quid animo concidis? inquit, vidésne ſalutis
tuzæ pignus filium meum:? ſcito igitur tibi ex bonitate filij
h mei, S& meàâ miſericordiâ, omnia peccata remiſſa eſſe. His
*R dictis dæmones ut fumus evanuerunt, & æger ſolatijs plenus
. mortuus eſt. O quàm beatus & vita eſt exitus, ubi MARIA
RnH præſtò eſt: quàm diſpereunt non ſolùm peccatorum conſci-
Gir entiam affligentium monſtra, ſed & viſibilia dæmonum

ſpectra. Quis ſibi non exoptet penes Virginem B. eſſe,

non tantùm in vita, fſed quàm maximè in morte: quis non
ecke dicat cum Job. 6. 7. pout ve JaxX4 Z6, &. cujus vis manu⸗s pug-
m vercantra me. Nam ut ait Richardus à S. Laurentio de lau-
n dib. Virg. lib. 2. potens eſt MARIA ad protegendum, unde
—R ipſi poteſt dicere ſer vus jus: pone me, juxta te, & cujusvis
66 manus pugnet contra me. ità ille. Talis audacter inſultare

„ poteſt Lucifero, & univerſæ inferorum poteſtati cum S.
ITI 4 Anſel-

7

512 Cursus Annui Diſcurſus XXII.
AXnſelmo: En Lucifer, dux noſtra MARIA, quis tuorum

militum ſio eam intuebitur oculo? quis non in fugam ver-
tetur? Ite vocate auxilia, addetis in multitudine confuſio-

nem, non valorem: grandis enim eſt dux noſtra MARIA,
terribilis ut caſtrorum acies ordinata. ità ille. Et quidem

cùm æternitatis iter ineundum ſit, quod nobis prorſus ig-
notum, & dæmonum ſpectris infeſtum eſt, opportunè no-

bis S. Anſelmus viæ ducem ſuggerit MARIAM,; quæ etiam
ideo in columna nubis & ignis eſt præfigurata; quòd ſicut
hæc columna dux fuit itineris utroque tempore, die ac no-
Ge Exod. 13. V. 21. ut filij Iſraél pervenirent ad terram pro-

miſſionis, ſic nos per MARIAM in vita & in morte, deduce-

remur ad cælum. Omnino ait Bernardus ſuper pſal. Qai
habitat. ſerm. 7. opus erit illic cuſtode, opus erit duce ſide
Ii, opus erit conſolatore magno. ità ille. Judic. g. Barac mi-
litiæ Dux recuſat inire prælium ſine Debbora Prophetiſſa:
ſi venis mecam, inquit, ad illam, vadam. Quod conſide-
rans O. Ambroſius lib. de viduis. Quanta inquit, fæminæ iſti-
us virtus, cui dux dieit exercitũs, ſi venis mecum, vadam.

itdà ille. Verùm quid hæc fæmina reſpectu virtutis, & for-

titudinis, quâ celebris eſt MARIA: hæc enim eſt mulier
illa fortis, in qua confidit cor viri Chriſti, ut ſpolijs pecca-
rorum è dæmonis poteſtate ereptorum nunquam indigeat,

quèòd ijs ſemper abundet. Hæc figurata eſt per MARIAM

Sororem Moyſis, quâ duce mulieres per mare rubrum, &
per deſertum deducebantur᷑. Sicut enim Moyſes virorum,
ità Maria fæminarum dux fuit, in tranſitu maris rubri. Cùm

verò illa certa de cauſa jubente DEo relegata eſſet à populo,

noluit populus in deſerto ulterius proficiſci & populus non

eſt motus de loco illo, donec revocata eſt Maria Num. 12. V. 1 5.

Habebat quidem populus ducem Moyſen, habebat ipſum
DEuM in columna nubis & ignis; ſed voluit quoque ad in-

firmio-⸗

leli

41
ſel
lun

iboe

h
olgt

iſet,

Eel

In mortis hora praſto eſt ſuis Clientib. & c. 51 3

Dun firmioris ſexũs adjutorium & ſolatium habere Mariam. Aſt
N. magis nobis eſt neceſſaria Virgo Maria, unde ſine ipſa æter-
e nitatis iter non ingrediendum. Eſt ipſa virga directionis,
Dl virga regni pſ. 109. utpote virga de radice Jeſſæ. Dirigit
ten inquit Richardus à S§. Eaurent. de laudib. Eirg, lib. 12. meritis,
luig orationibus & exemplis, quotquot ingrediuntur in regnum
en filij ſui: & ab ipſa quærenda eſt per orationem directio, &
cin conductus, ut ei dicatur, ſicut dicitur filio /. 24. dirige me
6 Domina in veritate tua, & doce me, quoniam tu es ſalus,
ieh & Salvatrix mea. ſic ille. Quodſi & baculum pro via habe-
m re cupimus, cundem ibidem nobis offert Richardus: dum
de ex Marci 6. ait: nihil tuleritis in via, nisi virgam tantum
id eſt Mariam perjugem meditationem, ad defenſionem no-
e AKram. Præmiſerat autem præcitatus Author Mariam eſſe
u Virgam defenſionis, quâ ſe fideles debent defendere à ca-
R nibus, hoc eſt à morſibus tentationum, ſcilicet in vocando
nomen ipfſius, quia ipſa eſt virga virtutis: ſed ſi tantummo-
ei do habeatur in ore, ſicut illi habent, qui eam tantummo-
dͤn do laudant, vel ſalutant, nihil operantes ad bonorem ejus,
N non bene defendent ſe per eam. Accipiatus ergo tripli-
inde citer, in corde per meditationem & amorem, inore per lau-
9 dem & ſalutationem „ in manu per operationem, &
ea operum conformitatem: & ità erit utiliſſima
n ad omnimodam defenſionem.
* H hac ille.
crgq “
Tt t 2 DISCIIR-

Hr

514 Cursus Annui Diſcurſus XXIII.
26) e e Er 2 Be X e S Y Se A N Ar he.

PISCURSUS XXII

Super cadem verba: Eia ergo Advoca-
“ AAAda noſtruna. ʒ „„
In frande circummvenientium illum aſfuit illi, e6 n
honeſtum fecit illum, cuſtodivit eum ab inimicis, &
ſeductoribus tuia vit illum. Sap. 10. V. 11. In
MARIà Efert Vincentius Belluacenſ. in ſpeculo lib. 7. c. 3z9.
etiam ĩn KRomæ fuiſſe fæminam B. Virgini quidem devotam, ſed
aritrle. malæ vitæ, ut etiam cum proprio filio peccare conſueverit, » .
ri fuis dr. ac conceptam ex eo prolem trucidare ſit auſa. Induxerat
zaribue⸗ cam ad hæc flagitia deæmon, ut eandem in deſperationem o
advocata. per voluntarium ſuſpendium, vel ſubmerſionem pertra- e
here poſſet. Hunc in finem perſonam honeſti viri induit. ig
Judicem adit, & illam accuſat, patefactis illius ſceleribus,
cum ſuis, ut patrata erant, circumſtantijs. Vocatur mu-⸗
lier, ſtupet, unde aceuſatori tam exacta notitia, ſed quàm “

maximè expaveſcit ad eorum manifeſtationem coram Judi- i
ce. Unde perturbata, conſilium capit in arena, rogat in-
ducias, ſe modò novitate rerum delatarum percullam, re-
ſpondere non poſſe. Annuit Judex, nec repugnat accuſa
tor, cogitans jam illam ad reſtim, vel aquas fugituram, qud
ſupplicium & infamiam evadat. Verùm illa Confeſſatium
adit, peccata expiat, conſilium accipit, ut ad patrocinium
B. Virginis confugiat. Quod ubi feciſſet, fiſtit ſe iéterum Ail⸗
Judici adeſt perſonatus dæmon, jubetur contra ream age-

re. At ille: non eſt hæe fæmina, inquit, quam accuſavi, 2
eſt N

&Maria etiam in judicis particulari & c. 515
eſt alia, non illa inceſtûs, & homicidij rea, ſed & video à

latere ejus ſtare DgI Matrem, quæ nos toties confundit;
ejus chnim vi fateri cogor me dæmonem eſſe, qui fæminam:,
quam accuſavi, ad deſperationem agere intendi. Quibus
dictis diſparuit, & mulier impunè abire permiſſa eſt. Quid-
ni exclamem hic cum pſalmiſta, heati, quorum remiſſæ ſant
inignitates & querum telta ſaunt peccata. Teguntur illa:
dum per contriti cordis confeſſionem Sacerdoti detegun-
5 tur, ut illorum dæmon nullam habeat amplius notitiam, &
conſcientia peccatoris nullum remorſum, DEUS verèò nul-
ldluam memoriam ad vindictam illorum. Beati quoque illi,
qui antequam ſubeant judicium, ſe B. Virginis patrocinio
„ commendant, uti fecit prænominata peccatrix. Stazutum
O es, hominibus ſemel mori, poſt hoe autem judiciunm. Hebr. 9. v.
7/. ſicut autem mors inevitabilis, ſic à morte judicium,
en quod particulare vocant, ut ab univerſali, in fine mundi fu-
m uro diſtinquatur. Tum vero, qui fuit noſter Redemptor,
wm & Advocatus apud Patrem, perſonam Judicis & vindicis aſ-
u fſumet, qui miſericors & patiens, juſtiſſimus erit, & perſpi-
bue⸗ cax, ut etiam de verbo otioſo ei reddenda ſit ratio, quem-
admodum præmonuit AMauth. 12. v. 36. Nec deerunt acer-
n eimi fratrum accuſatores diaboli, qui ſicut in peccara nos
: modò alliciunt, ità perducant tunc in ruinam æternæ dam-
N. nationis: ad hoc enim totus illorum tetendit labor, omnis
1 induſtria, omnia tentationum blandimenta, & machinæ,
A ut tandem ſimus ſocij tormentorum. Et quis tunc cauſæ
noſtræ actor crit? conſcientia? ſed ipſa ſibi male conſcia,
uiuan & judici oculatiſſimo nimis perſpecta. Cuſtos Angelus?
u ſeed illius optimos inſtinctus, quoties neglexit, quoties con-
en tempfit anima peccatrix? Et quam Vis etiam tum ſalutis
H noſtræz ſit percupidus, quæ merita? quæ motiva afferre p0-
ℳ teſt ad abſolvendum reum, aut inducias pænitentiæ impe-
4 G ðèUMWG tran-

516 Cursus Annui Diſcurſus XXIII.
trandas ? Hic hic opem ferre poteſt DEI Mater, cauſam
noſtram tueri, ſententiam judicis prorogare, & agendæ pæ-

nitentiz tempus & inducias impetrare. Ecce, verba ſunt

Alcuini ſerm. de Nativit. B. V. & poſt eum S. Bernardi tom.
2. oper. ſerm. 32. de B. V. M. ecee coram tremendo Judice aſſi
ſtimus peccatores, cujus manus terribilis, gladium iræ ſuæ vi-
brat ſuper nos, & quis avertet eum? nemo ſanè tam idoneus,
ut gladio Domini manum pro nobis objiciat, ut tu DEl aman-
tiſſima, per quam primùm in terris fuſcepimus miſcricordiam
de manu Domini DEl noſtri. itd illi. Eſt quidem illa à filio ſuo
dicta mulier Joan. 2. v. 4. quid mibi & tibi eſt mulier, & Joan.

19. V. 2 6. Mulier ecce filius tuus. Aſt non per contemp-

tum, ut fabulantur hæretici, quaſi Matrem nôſſe nollet,

ſed ad innuendum molliorem illius ad miſerendum affe-

Gtum, qui eſt in fæmina major, quàm in viro, hinc dicta
mulier quaſi mollior, ſed & ideò mulier, quia ut inquit
Pelbarius in ſtellario lib. é6. part. 2. art. z. mulier dicitur,
quaſi molliens herum, id eſt Dominum, namque emolli vit
DEUM & placavit, vel mittigavit, ut qui ante erat tam
durus, & iratus generi humano, quòèòd omnes homines de-
truderet ad infernum, nunc per benedictam Virginem eſt
furor ejus mitigatus. --- Item in tantum Virgo emollivit
DEIM, ut nunc majora peccata patienter toleret, qui

quondam minora duriſſimè vindicabat. hac ile. Addo ego

ex hac quoque cauſa etiamnum rectè dici mulierem, quip-
pe emollit herum filium ſuum in rigore judieij, ſi peccatoris
tanquam Clientis ſui apud eum fuſcipiat cauſam. Nam,
ut ait D. Bonaventura in Spec. Virg. c. 13. Chriſtus per man-

ſuetiſſimam Mariam manſuefcit, & placatur, ne ſe de pecca-

tore per mortem æternam ulciſcatur itd ille. At quâ ratione?
dicet Riehardus à J. Fidtere part. 2. in Cantic. c. 2. dat illi las

divinæ miſericordiæ, nec mirum cùm ſit Mater miſericor-

N

In.
l⸗
i
el
n.
Ein
ofi⸗

H%⅓

enn⸗
Dlle,
l
d

init

leut,
A
A

es le
enn 4
liin
;, 6

U

Mr,

Ni

lencH
le 4

Maria etiam in judicio particulari &c. 517
diæ ità ille. dat illi munera velut Jacob, irato ſibi Eſau „re-
præſentat illi ſua merita, ſua miniſteria, quibus olim illi de-
ſerviebat, oſtendit ei pectus & ubera, quibus eum aluit, &
enutrivit: quid ei negabitur? ſi Eſther emollire potuit cor
Aſsveri Regis ſeveri, ſi Abigail Davidis irati, quidni Ma-

ter ſui fili? ſi peccator non meretur, at meretur id Ma-=
:

ter, ut intuitu illius juſtitiæ divinæ ſatisfiat. Virgam in-
dignationis populo oſtentat Propheta Iſaias c. 10. Ahſar Vir-

ga furoris mei & baculm., At mox capite ſequenti Virgam

clementiæ profert: egredietur Virga de radice Jeſſe & re-
quieſcet ſuper illum piritus Domini. Quâm pulchra oppo-
ſitio, inquit Rupertus in hunce loc. Suprà oſtendebatur il-
la ſpiritualis Virga furoris Domini, & in manu ejus baculus
indignationis: ecce autem Virga gratiæ, Virga requiei Do-
mini MARIA. ità Rupertus. MARIAMenim Virga Jeſſe de-
ſignabat ſicuti flos Chriſtum, prouti communiter Patres ex-
plicant. Ecce metamorphoſin! ſicut Virga Moyſis in ſer-
pentem, & mox in Virgam vertitur, ſic Virga furoris in
Virgam clementiæ. Et hoc poteſt Mater apud filium, cu-
jus animum, dum ſuis precibus immutat, rigorem juſtitiæ

in miſericordiæ transmutat. Unde quamvis alioqui Virgo

Mater ſit mons in vertice montium teſte S. Gregorio M. at-

que diverſis etiam montibus in ſcriptura comparetur, ta-
men . Antonius de Padua Dominic. 2. Quadrag. in Sabbatho

ſerm. 2. vult illam montem Tabor, ubi Chriſtus transfigu-
ratus eſt: nam ut ille ait: DEUS transſiguratur continuè
in conſpectu peccatorum, quando ſcilicet ille, qui in ſe

cContra peccatores concitatus fuerat, in Virgine efficitur
mansvetus. itd ile, & addit hoc non eſſe mirum. Quia

jam priùs in ea ſe transformavit, dum formam hominis „8&
formam ſervi aſſumpſit. Quapropter neque mirum nobis
videri debet, ſi etiamnum uſtum Judicem trausformet in
mi-

518 Cursus Annui Diſcurſas XXIII.
miſericordem, & iratum in placabilem; non enim per
gloriam im minuta eſt illius potentia ſed potiùs accumulata.
Atque exinde nos animat S. Auguſtinus ſerm. 36. in tracta-
iu So. humiliar. Nemo deſperet, quamvis multorum fſit
ſcelerum ſibi conſcius: Judex adeſt, quem timeas; ibi Ju-
dicis Mater: ubi judex ſupplicium minatur, ibi Mater Ju-
dicis, reorum ſpes unica, brachia extendit, ad ſinum invi⸗

tat. ità ile. Nec aliter D. Bernardus ſerm. 2. de aſſumpt. ſecu-

rum, homo, acceſſum habes ad DEUM, ubi Mater ante
ſilium, & filius ſtat ante Patrem Mater oſtendit filio pectus,
& ubera, & filius Patri latus & vulnera. Nulla ergo pote-
rit eſſe repulſa, ubi tot concurrunt amoris infignia. itdile.
Et D. Anſelmus de excell. Virg. c. S. Quomodeo ergo deſpere-
mus, cùm ſalus ſive damnatio noſtra, ex tam boni fratris,
& piæ Matris pendeat arbitrio 2 nunquid ſuſtinebit bonus

frater puniri fratres ſues, quos redemit? bona Mater dam-

nari filios ſuos, quorum ipfa Redemptorem genuit? dulcis
Mater rogabit dulcem filium ſuum, pium fratrem noſtrum

pro frlijs ſuis &. Quodſi veròper Beatiſfimæ Virginis pa- 4

trocinium faventem nobis habemus Judicem, quid eſt, quod
timeamus? an dæ mones accuſatores: eſto int egræ illorum
fint turmæ & exercitus, diffugiunt à præſentia MARI,
ut veſpertiliones & noctuæ oriente ſole, & difffluunt, ut in
atdente ſole cera, quemadmodum proximè dictum eſt.
Terribilis eſt ui caſtrorum acies ordinata Cantir. 6. D. Boga-
veniura in Specul. Virgin. c. 3, Non ſic timent hoſtes viſibi=

les caſtrorum multitudinem copioſam, ſicut aereæ poteſta-

tes MARIE vocabulum, patrocinium, exemplum. Flu-
unt & pereunt, ficut cera à facie ignis & e. Joan. Hailgrinus
Cardinal, in Cant, c. 6. ait: eſt Regina, quam ſequuntur
omnes Sanctorum acies ordinatæ, ſecundùm ſtatus ſuos,

& proprias dignitates, ac merita, ut ſub ipſa, & cum ipſa

mi-

16
erri
59

(el
fut

lend
leli
Nend
Clncl
e
Gerl
lond

N
ete

II,

Nl.
. Uenp

Murtim
,

Eba

inel

I
don

uli
4

na
lenn
leſe
lein

N
5
l
in

Ni⸗

Maria etiam in ſudicio particulari éc. 519
militent pro nobis contra hoſtem. t ite. Quin & exerci-
tus Angelorum Reginam ſuam comitatur; quidni ergo
terribilis ut caſtrorum acies? ità affirmat &. Anguſtinus ſer.
35. de Sanctu. & citat. Bonaventura in Spec. Virg. c. 3. Mi=

chaéël dux, & Princeps militiæ cæleſtis, cum ſuis admini-
ſtratotijs ſpiritibus Virgo, tuis paret præceptis in defen-

dendis in corpore & in ſuſcipiendis de corpore animabus
fidelium, ſpecialiter tibi Domina, die ac nocte ſe tibi com-

mendantium. itdà ille. Quemadmodum ergo in principio

mundi S. Michaôl cum ſuo Angelorum exercitu in præceps
abegit Luciferum cum ſuis aſſeclis DEO rebellibus; ſic fa-
cilè ad nutum DuI Matris diſſipare valet omnium adverſan-
tium de'monum accuſationem. Et quoniam exempla rem,
quàm maxime comprobant, placet anum & alterum ad-
ducere. Referuntex Vincentio Belluacenſe in ſpec. hiſt. lib. 7.
c. 117. Diſcipulus inter exempla de B. Virg. n. 68. PEelbartus
lib. 12. part. ult. c. 10. n. 2. Spinellus c. 36. n. 29. eculum
Exemplor. diſtinct. 3. n. 716. fuiſſe matronam, quæ licèt in
matrimonio conſtituta foret, jejunijs tamen, & orationi-
bus, eleemoſynis, cæterisque pietatis operibus ſedulò in ſi-
ſtebat. Verùm quoties confeſſionem perage bat „pudore
detinebatur ſemper, ne peccatum quoddam in adoleſcen-
tia adbuc commitſum Confeſſario aperiret. A quo tamen
cùm abſolvi quoque vellet, ità confeſſionem concludebat:
de omnibus peccatis meis, quæ medò protuli & quæ non
protuli, culpabilem me fateor, coram DEO & vobis. Quæ
1 um ſingulas poſt confeſſiones diceret, ac in ſuſpiria ac la-

erymas coram imagine B. Virginis ſolvcretur orans, ſubo-

doratus tandem confeſſarius aliquid peſtilens in conſcientia
ipſius latere. Et tentavit quidem i in confeſſione varijs mo-
dis elicere, ſed cùm nil proficeret, juſſit eam ad ignotum
vicini monaſteri Confeſſarium ire, & ibi occultum virus
Uu u ejice-

520 Cursus Annui Diſcurſus XXIII.

ejicere. Sed fruſtra, nam etiam apud illum ſcelus aperire

erubuit. Moritur itaque in hoc ſtatu, corpus in tumbam

componitur, pompa funebris expectatur, donec filia vi-
cino vico advocata adſit. Hæc ubi advenit. Mater ê tum-
ba ſe erigere, Confeſſarium petere, eique peccçatum hoc,
& reliqua retexere, tum verò enarrare confluenti populo,

ſe malè ſemper confeſſam, ad eôque damnandam niſi DEI

Mater advocata ſua fuiſſet: ipſa enim animam meam à po-
teſtate deamonum me raptantium, eripuit, & apud filium
ſuum Judicem ſententiæ dilationem impetravit, & eò quòd

ipſi in vira multàùm devota fuiſſem. Et cùm hoc rerum ſta-

tu peccata non velit remittere niſi per confeſſionem Sacer-
dotalem, juſſa ſum ad vitam redire, & ſinceram facere
confeſſionem. Hæc & alia ubi dixiſſet, crucis ſigno ſe mu-
niens, caput in tumbam reclinavit,; ac mortua iterum eſt.
Hic rectè intelligere poſſumus, quâ ratione collum B. Vir-
ginis Cant. 4. v. 4. & cant. 7. V. g. turri comparetur: ſicut
enim turris eſt ad defenſionem & refugium, atque emi-
nentiâ ſua reliqua tranſcendit ædificia, ſic B. Virginis in-
terceſſio, quæ per collum, è quo verba depromuntur, deſig-
natur, eſt validiſſima peccatorum tutela & ſuperat omni-

um Sanctorum patrocinia apud altiſſimum Judicem. Col-

lum Virginis, inquit Hailgrinus in c. 3 Cantie. Eſt eminen-
tia ſublimitatis ejus, & eſt ſieut turris David, hoc eſt à vero
David Chriſto fabricata y ut peccatoribus eſſet refugium &

munimen. itd ile. Cur verè turris ſit eburnea, ait idem,
indicari perpetuam Virginis cum dæmone pugnam zebur

enim eſt os elephantis, qui naturalem ſemper habet cum
dracone inimicitiam & pugnam. ità ille. Quid aptiùs ad no-

ſtrum propoſitum. Nec abludit Philippus Abbas, dum in

hunc Cantic. locum ait: ebur tam admirabilis eſt virtutis, ut
ſi pannus lineus ſuper ipſum ebur mittatur, & ipſi panno li-
neo,

hat

lec

i

N
et
ten

eſe

Co
eb

n

Uetn
Un

61

Maria etiam in ſudicio particulari & c. 521
neo, carb o vivus ſuperponatur, ſua virtute ebur pannum,
qui illi adhæret, illæſum cuſtodit. Ità B. Virgo peccato-
rem protegit, nèà carbone iræ deſuper concremari poſſit.
ità ille. Hinc ſtupet illius potentiam S. Meshodius, dum ſer.
de landib. Eirg. ait: quid de te dicam benedicta, ignoro:
nam ab inferis peccatores eruens, oſtendis per tua merita
ab inferno dari redemptionem. Hæc ſunt arcana, quæ
nec mens, nec ratio valet percipere. isd ile. Quod quidem
dictum, nè parvulis ſcandalo ſit, ſanè intelligendum eſt⸗
non quòd jam damnatos ab inferno eripiat, ſed præveniat:
nè qui damnandi forent aliàs, in infernum non condem-
nentur, ſed inducias vitæ & pænitentiæ obtineanr DElpa-
ræ patrocinio. Placet hoc altero comprobare exemplo
quod recentius eſt ex literis annuis Societ. In Indiæ orien-
talis burgo, mulier peſte mortua, delata eſt ad ſepulehrum:
cuùm verò illud anguſtum foret, & mora fieret, ut tumu-
laretur, exaudita eſt vox cadaveris ingemiſcentis: hei mi-
hi! mirantur omnes, tum verò accurrunt, linteum, quo
tegebatur, evolvunt, vidéntque mulierem vivere, & Con-
feſſarium inclamare, ut peccata confeſſione expiare queat.
Reducta ergo in ædes ſuas, & cum illuc miraculo accitus
perveniſſet loci Dominus, curat advocari P. Caſparem
Rruiz Societatis ESU Sacerdotem, qui tunc temporis non
longè aberat. Hic adveniens rogat mulierem, ut coràm
adſtantibus totam rei ſeriem enarret. Hic, ajebat illa ſe
corpore ſolutam per adoleſcentem fulgidum deductam ad
Thronum quendam magnificum, in quo Chriſtus ſedebat
cum Virgine Matre, multis ſanctis hominibus & Angelis ſti-
patus: ubi etiam dæ mon comparens, eam de omnibus pee-
catis accuſabat. Cùm verò nec ipſa, nec ejus Angelus
quidquam reſpondere valeret, ad Virginis patrocinium
confugere ſe coactam in tanto diſcrimine, Cúmque pre-
Uu u s cibus

522 Cursus Annui Diſcurſus XXIII. UM

cibus commota fuiſſent viſcera materna, Filio Matrem ſup- P

plicâſſe, ut tem pus pænitendi, & peccata confitendi ei da- 6
retur, certam repræſentans eleemoſynam, quam in Virgi-
nis honorem pauperi mendicanti, paucis abindè diebus e-
largita fuerat, dum mendicus à ſeveriore marito domo ex- e
pulſus eſſet. Addebat deinde Chriſtum Judicem Matris un
precibus inclinatum, trium dierum inducias indulſiſſe,
multis tamen prius verberibus afficiendam à dæmone, ut
zuſtitiæ divinæ fieret ſatis. Hæc omnia narrabat mulier
multis cum lacrymis, quibus cum etiam peccata ſua confeſ.
ſa poſt triduum ‚ quod cum P. Spirituali pijs colloquijs im.
penderat, ſacro viatico, & extrema unctione munita, ani- eln
mam magna cum fiducia DEOreddidit. Annén MARIA er
malier illa fortis, quæ de nocte ſurrexit deditque prædam do- (
meſticu ſuis prov. 31. V. 15. dum in umbra mortis oæli Civi- luck
bus addicit animas, quas è dæmonum poteſtate vi quadam (l
apud filium eripit velut prædam. Tunc, inquit, Huge Cor- ajl
din. in hunc. loc. de nocte ſurgit;, quando in adverſitatibus le
noſtris orat pro nobis: & tunc prædam domeſticis ſuis dat, *“
quèd, quando alij Sancti non poſſunt ipſa, quaſi violenta o- n
ratione impetrat à filio ſuo, & inde cibat ancillas ſuas, id i
eſt humiles animas, ſibi ſervientes, ſcilicet effectu petitio- n⸗
num, quem, quaſi vi obtinet à filio. ſic ille. Ne verò quis Am
exiſtimet DEl Matrem, ut pote fæminam, mulierum dun:. in
taxat in judicio éſſe advocatam, audire libeat etiam virorum d
exempla. Refert Padagogus Chriſtianus tom. 1. part, z2. c. 2 5. n
G. 3. n. 11. P. Nadaſi in Ereme divini amorii n. 188. ex Pe- eun
iro Damiani lib. z2. epiſt. 14. ſeu opuſculo 33. c. 4. Baſſum ſin
quendam Burgundionem viſitatâ B. Virgine in Podio apud *
Religioſos in via infirmatum, & mortuum fuiſſe. Jacebat al⸗
jam cadaver mortualibus linteis obvolutum, & repente vi- ien
vere ac loqui cæpit. Narravit, quomodo fuerit defenſusà l

bonis
N

.
.
lt⸗

D KH—r

ant
le 1
e,l
nilA
lte
ir
6 40l⸗
NNI
rtr
C.
Uuin
.
nie

6H

ento⸗
6,1
1ol
n
rotun
1 15.
alke
n

Maria etiam in ſudicio particulari &c. 523
bonis Angelis contra malos, quomodo à DElI Matre, quzxz
dicebat ſuum eſſe peregrinum, ac ad dæmones nil pertine-
re, præſertim cùm confeſſus peccata ſua Sacerdotibus fue-
rit, judiciumque (ſententiam abſolutionis) ingemiſcendo

perceperit, quamquam illud (quoad pænitentiam impofi-

tam) implere non potuerit, ſubitâ morte Præventus. Fue-
rat tamen unius etiam peccati oblitus in confeſſione, unde
ad vitam redirejuſſus, & hoc confeſſus, & pænitentiam de
alijs peregit, ac rurſum læto fine Advocata in judicio con-
quievit· Aliud ab Epiſcopo Brugenſi examinatum, & ap-

probatum affert Martinus Convelt apud Nadaſilib, cit. n. 209.
de Indo nobili, qui mortem vicinam confeſſione quidem
anteverterat, ſed obiter, pænitentiamque peregerat, ſed fri-

.

gidè. Hic ſubitò redivivus, conterritis ijs, qui ad mor-
tuum convenerant: mox Confeſſarium inclamat: nec tar-
dandum eſſe, cùm tridui ſpatio conceſio arctaretur. Aje-
bat ille, ſe pro DEl tribunali coram DElI Matre ac Angelo
Cuſtode reum ſtetiſſe, dymone accuſante: ſed permiſſum

ſe arbitrio Virginis Matris, cujus interceſſione triduum ſibi
datum, ad conſcientiam perpurgandam, quod quidem lon-

ge diligentiùs fecit, quàm antè, fuſis lacrymis peccata ſua
confitendo. Sciſcitantibus reſpondebat, Chriſtianam ſidem,
quam Patres prædicarent, eſſe veram, ſi tamen Chriſtiani
illam factis non conteſtentur, detrudi ad æterna tormenta.
Moncbat omnes graviter, ut temporis jadturam irrevoca-
bilem, nullis bonis redimendam in pretio ponerenr. Tertio
die ad ædem DElparæ petijt deportari, & ibi ſumpto Sacro
viatico inter ardentia ad DEUM & DElI Matrem ſuſpiria,

expiravit. De alio, qui, cùm proofficio B: Virginis incho-

ando ave Maria recitaret, in flumen decidit, ac poſtmodum
intercefſione B. V. ad agendam pæ nitentiam revixit, habet
Pelbartus in ſtellario lib. 12. part. ult. 6. 106, n. 1. Diſcipulus
DM M Cuu z3 inter

524 Cursus Annui Diſcurſus XXIII.

inter miracula B. V. n. 71. de Carolo S. Brigittæ filio à B. Vir-

gine in judicio DEl defenſo habetur in illius revelas. lib. 7.
c. 13. & refert Spinelklus in Throno DEl c. 36. n. 15. Faber in

auctario Feſto Aſumptionis. Conc. 1. n. 4. De alijs duobus

Spinellus c. 2 o. n. 51. & rurſum dealijs duobus c. 2. n. I15.
Hlinc ergo verè eam affatur D. Auguſtinus apud Bonaventu-
ram in Specul. Virg. c. 6. Te ſolam & MARIA pro S. Eccle-

ſia ſolicitam præ omnibus Sanctis ſcimus, quæ impetras in-
ducias transgreſſoribus, ut renuntient ſuis erroribus isd ibi.

Inventâà itaque MARIA, ità concludit dectiſſimus Idiota in

rolego de Contemplas. B. V. invenitur omne bonum: ipſa

namque diligit diligentes ſe, imò ſibi fervientibus ſervir.

Ipſa ſuper- benedicto filio ſuo irato, potentiſſimè reconciliat

ſervos, & amatores ſuos. Tanta quoque ejus eſt benigni-

tas, quèòd nulli formidandum eſt ad eam accedere, tantà-

que miſericordia, quòd ab ea nemo repellitur: imò donis
& chariſmatibus ædificat ſervos ſuos, ut ſuper- benedicti

filij ſui, & Spiritũs S. digna fiant habitatio. Ipſa preces &

ſacrificia ſervorum ſuorum, & maximè quæ ſibi exhiben-
tur, repræſentat in conſpectu divinæ Majeſtatis, quia eſt
advocata noſtra apud filium, ſicut filius apud Patrem:
imo apud & Patrem procurat negotia, & petitiones no-

ſtras: & ſæpe quos juſtitia filij poteſt damnare, Ma-
tris miſericordia liberat, quia theſaurus Domini eſt, &

ti‚heſauraria gratiarum ipfſius. hæc ile. Ecce Clientes Maria-
ni, quàm potentem, quàm fidelem, quàâm promptam ha-
beamus advocatam, ſi ferventer ac diligenter illi ſervia-
mus, conſtanti aliquo devotionis penſo, mortificationis
jejunij & c. obſequio. Richardus à §. Eaurentio lib. 12. de

landibus Virg. dum MARIAM conſiderat tanquam Virgam

Jeſſle & Chriſtum florem, ait: ſtudeas igitur ad terram, id

eſt ad te, qui terra es, amore & ſervitio flectere Virgam iſtam

— . .

“ Qudm vigiles, & miſericordes oculos Eoc. 52 5

N Sſecurus es, de amore & ſervitio, flecte Virgam iſtam &
„ ſecurus eſto, quia ſecum florem ſuum procul dubio in-
lb clinabit. ità ile. Flectamus illam manibus, id eſt bonorum
n operum exercitio: flectamus ore, id eſt precibus cum &.
Chryſoſtomo in Breviarie infra octavam Nazivitat. 8. Virgin.
O die z5. ſic precante: Ave igitur Mater, cælum, puella Virgo,
e thronus, Eccleſiæ decus, gloria & firmamentum: aſſidue
precare Dominum noſtrum JESUM Chriſtum, ut per te
A miſericordiam invenire poſſimus in die Judicij, & quæ re-
AOHH poſita ſunt ijs, qui diligunt Dgxux, bona conſequi. itd ille.

,

nigoe

Super illa verba: Alos tuos miſericordes oculas

ad nos converté.
Reſpice in me é&' miſerere mei. Pſal. 2 4. V. 16.
b Mnia quidem divinæ providentiæ oculus intuetur, Quim vi-
ut WWMWomnia conſiderat, cùm nihil eum latere queat: ocaligiler &
enn Domini contemplantur bonos & malos ait ſapiens Prov. 7. ges ocalos
˖5 0 2. Sed felices illi, quos oculo divinæ miſericordiæ aſpicit, habeat B.
.,M hos enim fovet, & tuetur, beneſicijs & gratijs ditat, & ſi for: Virgo.
4 ſan à via recta aberraverint ſua viter „ & fortiter revocat 8&
redueit. Eſt homo marcidus, inquit Siracides Eocli 11. .
. 73. egens recuperatione, plus deficiens virtute, & abundans
daunpertate, & oculus Domini reſpexit illum in bono, & erexit
.“ cum ab humilitate ipſius, & exaltavit capat ejus: quoniam

Prout ſubdit v. 23. facilè eſt in oculis D El ſubito honeſtare pau-
derem. Tam milerabilis erat Matthæus in telonio, totus lu-

ien 1 2. . 1.: . . .
R ris, & terrenis immerſus, nihil de vita æterna, nihil de
n ſaalute ſua cogitans. At cùm tranſiret inde ESUS, ait ipſe

Mat.

Matthaæus c. g. v. 9. vidit hominem ſedentem in telonio, &
ait illi ſequere me. Ecoe vidit hominem, ſed vidit oculo mi-
ſericordiæ, & reſpexit illum in bono, fecit enim ſubitò ex
publicano Apoſtolum, ex avaro liberalem, ex terreno cæle-
ſtem. Tam miſerabilis erat Petrus ubi ex cauſa levi meti-
culoſus, Præceptorem ſuum, Dominum & Deum ſuum per-
fidè negàſſet, addito etiam perjurio. Et, jam ſe perditum
ibat, ſicut Judas proditor, niſi oculus Domini reſpexiſſet
illum Converſus Dominus reſpexit Petrum, inquit Lacas c.
22. & egreſſus foras flevit amarè. Si oculis miſericordiæ
ab eo averſus fuiſſet Dominus, ſicut fuit à Jjuda, non fleviſ-
ſet peccatum ſuum Petrus, ſed impænitens in deſperatio-
nem actus fuiſſet. Unde D. ’Auguſtinus in pſ. 21. expendens
Chriſtum ſub ficu vidiſſe Nathanaëlem, quid magnum eſt,

inquit, videre hominem ſub arbore fici: valde magnum;

quia ſiné Chriſti aſpectu areſceremus omnino, aut ſola folia
invenirentur in nobis, non fructus: quid eſt vidit eum?
miſertus eſt ejus. ità ille. Sic vidit Chriſtus Matthæum, ſic
vidit Petrum quia miſertus eſt utriusque. Sic reſpici ora-
bat David pſ. S5y. Ei in Domine Deus miſerator & miſericors,
patiens & multæ miſericordiæ reſßice in me. Et breviùs gj.

24. reſzice in me & miſerere mei. Hoc ipſum nos flagitamus

cum Eccleſia à Virgine Matre, dum rogamus: illos tuos mi-
ſerieordes oculos ad nos converte: cùm enim apud filium
ſuum maximâ præ cæteris Sanctis polleat poteſtate, confi-

dimus, ut, ſi illa miſericordiæ oculis nos reſpexerit, miſe-

ricordiam quoque apud filium ſimus reperturi. Quamvis

verò non ſit ubivis locorum præſens, quemadmodum per

immenſitatem ſuam eſt DEus, quam vis etiam non ſit in ter-
ra, ſed in regno cælorum; quoniam tamen eſt cum filio in
gloria, quoniam DEUM facie ad faciem videt, intuetur
omnia inferna & ſuperna velut in ſpeculo: quid enim non

vidat,

526 Cursus Annui Diſeurſus XXIV.

„(

61

lii⸗

le⸗
Ph,

i.

AK.
hei⸗
fer
uin

N

4
Ncir
lenib⸗
ruio⸗
len

unch 4

gnun
lutt
ceul
n k
iorr.

enn

inn

ann

noe.
en

on
laſe

ince

din

n

DRl

,

„ 7 — . .
Quam vigiles, & miſericordes oculas Eöc. 527
videat, quæ videntem omnia videt? Hinc doctiſſimus Saa-
rez tom. z. in 3. part. diſp. 2 1. ſect. 5. docet B. Virginem vi-
dere in verbo, quid quid DEus novit ſcientiã vilionis, ijs
exceptis, quæ ad Cheiſtum ſingulariter, & interiores ani-
mæ ejus cogitationes pertinent, cùm ad cam ſpectet nôfle,

quæ circa nos filios cjus, & ſervos agantur. Quod egregie
confirmat d. Germanus Conſtantinopolitanus Archiepiſco-

pus dum eam ſerm. de aſſumpt. ità alloquitur: Spiritus tuus

MARIA vivit in zternum, omnia obſervas, omnia intu-

eris, & inſpectio tua ad omnes ſe porrigit. 1à ide. Et S. Hie-
ronymas de dormit. Virg. quam vis inevitabilem mortis neceſ-
ſitatem humana conditione acceperis, non dormitabit, ne-
que dormiet cuſtodiens nos oculus tuus. itd ille. Legimus

ab Ezechiele Prophera c. 1. v. 1 5. & c. I0. v. Y2. & Joanne in

Ahpocalypſi c. 4. v. 6. animalia viſa in cælo, quæ plena erant
oculis anté, & retro. Quid hoc viio portenderit DEUS,
varia eſt commentatorum ſententia: poſt alias relatas cen-
ſet Cornelius à Lapide in c. 4. Apecal. deſignari Angelos cu-

ſtodes, & 88. Patronos, qui miſerias & pericula noſtra in

DEO vident, ut ſuccurrant. Et quidem de Angelis con-
ſtat ex ſacris literis eſ. 96. Angelis ſuis Deus mandavit de te
e castodiant ie in omnibus vijs tais: non quaſi DEUS impo-
tens eſlet id præſtare per ſe immediateè, ſed ut nos eorum
opem ſentientes, amorem & venerationem ijs præſtemus.
Quam verò vigiles & oculati ſint in noſtrum bonum, indi-
cat ipſa incarnata veritas Matih. 15. dum ait: Angeli eorum
Nemper vident faciem Pairi mei, qui in cælis eſt, eſto vobil-
cum in terra converſentur. Nec aliter opinandum de cæli-
tibus alij’s, ſub quorum patrocinio vivimns. Quæ enim
diſcriminis ratio: nisi hæreticorum perverſitas, cultum
Sanctorum, & invocationem abhorrentium. Ezxinde ve-

r rationi conſentaneum eſt, ut Matri DElI, Angelorum &

AX X San-

528 Cursus Annui Diſcurſus XXIV.
Sandorum omnium Reginæ, aliquid ampliùs concedatur-
Et concedit Arnoldus Carnotens. homil. de laud. Virg. & B.
Amedazus homil. 5. cujus poſtremi verba ſunt: Sancta ani-
malia, de quibus in Ezechiele legitur, quòd antè & retro,
intus & foris, atque in circuitu plena ſunt oculis, labores
hominum, & dolores, caſus, defectus, cæcitates, in valetu-
dincs, extrema pericula, incertos vitæ exitus, & mala quæ-
que humani generis, non æquè, ut DEl Genitrix valent
examinare, examinando, cæleſti auxilio diluere, & pro-
pulſare: quò enim ſublimiùs immenſi Regis cor aſpicit, eò
profundiùs divinæ gratiâ pictatis, afflictorum, & miſereri,

& miſeris ſuccurrere novit. hæc ille. Similiter fatur Gailiel-

mus: de quatuor, inquit, pennatis animalibus, quæ San-

torum typum tenent, legitur, in circuitu, & intus plena

oculis eſſe; hoc eſt piarum ſolicitudine curarum: quibus
non tantùm ſibi, ſed etiam alijs invigilant. Quid fruſtra

expandit rete malignus ante oculos pennatorum? undique

ſunt eorum oculi aperti: quis tam plenus oculis, quàm Ma-
ter luminis? quis pari ſolicitudine ſibi ac alijs in vigilavit, ac
Mater pietatis. ita ille. Non itaque tot ſtellas, tot lumina
cælum habet, quot MARIA oculos, quibus latiſſima ejus
inſpectio deſignatur, ut rectè de illa dixerit oan. Geomeira
in hymno 2. de B. F. polus mille oculis præditus, ornatus glo-
bis, & ſeptenis donis ſpirituum. itd ille. Unde nec immeritò
multocula appellatur 4 S§. Epiphanio de landib. Virg. Huie
quoque propoſito deſervit quod Canmiic. 7. v. z. ſponſus ait
ad ſponſam, Chriſtus ad Virginem Matrem: oculi tui ſicut

piſcinæ in Heſebon, quæ ſuni in porta filiæ multitudini Mira .

prima fronte locutio, oculos piſcinæ aſſimilari. An quèd
oculi illius puri & pellucidi, ſicut aqua cryſtallina, vim ha-
beant in alijs ſuo aſpectu maculas peccatorum eluendi, ſicut

9.

aqua ſordes cluit? Non abludit quidem h

æc expoſitio à no.
ſtro

l

Un

.

lut
.
GN.
lel,
old

zwnlern

la
VA

diel,
hllerein
Coili

ur Ar
us en

gbn
de
uncr⸗

Uüm M.
luritA

lumtet
nn e

Mun

nnenn

in

bl ſ

iot

Z

Qudnm Vigiles, & miſericordes ogulos Sge. 529

ſtro propoſito, ſed audire placeat Rapertum in hunc locum
apud Cornel. 4 Lapgide, ubi ait: B. Virginis oculi erant velut
piſcinæ ob compunctionem & laerymas, quas pro Eccleſia
& fidelium miſerijs fundebat. iia e. Et hoc ad rem no-
ſtram facit, quòd miſericordes oculos Beatiſſimæ Virginis
comprobat. Necdum tamen acquieſco, quèòd non rivi,
non fontis ſimile adduxerit ſponſus, ſed Piſcinæ, hoc enim
magnitudinem & amplitudinem indicat. Et quidem c. 4.
Cant. dum eadem corporis membra ſponſus deſcribit in ſpon-
ſa, proportionatas adhibet ſimilitudines. Oculi tai colum-
da, an »ſicus vita coccinea labia tua, ſicut fragmen mali punici,

genæ taæ & c. Verùm hic c. 7. adhibet prorſus exceſſivas:

Collum tuum ſicut turris eburnea, oculi tui ſicut piſcinæ, naſus

taus ſicut turris Libani, caput tuum at Carmeluu. Annôn

monſtroſa hæc ſponſa, ſi ad literam hypotipoſis hæc acci-
piatur? &i verò in ſenſu à Spiritu Sancto intento, mirificam

Virginis ſupra Sanctos alios eminentiam denotat. Sicut

enim turris ſuperat collum aut naſum hominis, piſcina ocu-
lum, mons Carmelus caput, ità Virginis ſapientia, circum-

ſpeclio, prudentia & defendendi poteſtas longè ſuperat

Sanctorum aliorum. Dum ergo ſponſus, oculos ſponſæ

piſcinæ aſſimilat, innuere vult ſponſam valde grandes habe-
re oculos, qui longè latéque circumſpicere valeant ad intu-
endas hominum miſerias, & neceſſitates, atque in hoc ſu-

perare alios Sanctos, ſicut piſeina pellucens ſuperat oculum

maghnitucine. Hinc D. Bonaventura in Specal. Virg. c. 3.

ipſi attribuit illud Eceli 42. ol iltluminans per'omnia reſpexit.

quia ut loquitur Richardus à S. Laurentio lib. z. de laudib.
Virg. ſuorum claritas oculorum umbras expellit . effugat

catervas dæ-monum, purgat vitia mentium, corda conge-
lata ſuccendit. ità ile. O Beata Mater! utinam & nos oculis

miſericor diæ tuæ aſpiciamur. A te, ut gratiâà cæleſti illu-

XX Xx 2 . mine-

4

50 Cursus Annui Diſeurſas X X I.

. . .. . . —.
minemur, & à vitiis expurgemur: illos tuos miſericordes

oculos etiam ad nos converte! non enim dubito, verba ſunt
J§. Bonaventaræ in ſtiwmulo amoris part. 3. c. 19. Quodfi no-

ſtras aſlpexeris miſerias, non poterit tua miſeratio ſaum re-

tardaré officium. ità ille. Hoc ita ſe habere demon ſtrat fa-

Aum, quod refert P. Nierembergius in vita P. Ignat’/, . 33.
2 AS, 232.

Erat in Hiſpania homo, qui in omni flagitiorum genere præ-

ter hæreſim, ad ſeram uſque ætatem volutatus, ecò perver-

ſitatis devenerat, ut nonnunquam in iplum DEzu odio ex-
ardeſcens, id etiam ſtudiosè ageret, quod illi quàm maximè
crederet diſplicere. Ad ſummum, tam nulla erat in illo
ſalutis cura, ut nan modèò nunquam de bona peccatorum
confeſſione, benè in ſtituenda cogitaret, ſed fugeret etiam

quid quid eò ſpectaret, aut officij ullo modo commonere poſ-

ſet, facus totus diaboli mancipium, & devotum caput.

Homini ergo in eo ſtatu verſanti, nocte quadam cùm ger

decumberet, & fogeret eum ſomnus, adfuit cæli Regina;

X . . Y ⸗—
ſed mox, cùm ob ocaulos tantùm, admirabili plenos mode-

ſtiaâ, benignitate, ac miſericordiâ in jacentem conjeciſſet,
diſparuit. Non fuit fruſtra tam benignus DEl Matris aſpe-
us: ſiquidem ſub codem intuitu homo iſte, totam vitz

præteritæ rationem, itaà clare diſtinctéque perſpexit ut ex
1 befrtpexit;,

peccatis, & numero & gra vitate infinitis, nullum non men-
tis oculos perſtringens, ingentem & animo dolorem, &
oculis proflavium cieret lacrymarum. Et ut ob tantam
vitæ turpitudinem confaſione repleretur incredibili, non

ideo tamen cadebat auimo, ſed ſi valetudo, & nox intenm-.

peſta non impediret, proſilijflet, & curriculôò ad Sacerdo-
têm advolâſſet, peccata omnia in aures ejus ac ſinum depo-
ſitarus. Nec fuit orto die ulla mora: Sacerdotem é Socie-

tate JEStI accerſendum rogat inftantiſſime. Et commo-

dùm mittitur P. Euſebius Nierembergius, qui hæc ſcribit,
7 Ccui

X

)

Ui
1

nn

,
ie
aTN
in ile
AOrIn
et t

Neteſt

N CA
ent
Resmm
05 nt.

Nrele
risnde⸗

OnNe

orene

batn

lim

celr
ntpr
oe⸗
conmn⸗
CC

4
(

Oudm vigiles, E miſe ricordes oculss Se. 53 1

cui ille totam vitam, tant4 exolvit accuratione, diſtinctio-

ne, & claritate, qua intam netno Theologorum poſt multo-

rum annorum diſeuſionem, afferre poſtet meliorem. Te-

nuit hæc fui acculſatio tres omnino horas, mirante Sacerdo-

te pænitentis ſui tam inſolicum in cognoſcendis, diſtingu-

endisque beccatis lumen, & tantum in deteſtandis ijs, cum
veri doloris ſignificatione. ſtudium. His ità feliciter per-
actis, addidit pænitens votum, ſi DEUS vitam prorogaret,
eam DEO, in ſtatu aliquo Reli igioſo conſecrand Si tamen

DEO meliùs viſam foret de vita decedere, id ut ſieret, Eti-
am Confeſſarium rogare, ut ſecum DEUMoraret. Et ve-
rò impetravit. Siqui demi intra quinque dies ad vitæ metam

pervenit, poſtquam omnibus morientium Sacramentis pro-
dbeè munitus, breve, quod ſupererat ſpatium, continua vir-

tutum exercitatione, cum veræ pietatis ſenſu exegiſſet, non
ſine adſtantium lacrymis gaudio mixtis. Petierat ab eo
Pater, num aliqua DEl Matrem pietate, aliquando in vita
coluiſtet? non aliâ inquit, quàm quòd ſemel quotidie ſalu-
tationem Angelicam honori illius recitâſſet. Tum & ille

Patrem rogavit, ut tam ſingularis DEl Matris i in ſe benefi-

cij præco apud omnes eſſe velit, facta poteſtate omnia, quæ
abs ſe audiviſſet, ad DEl Virginisque Matris honorem pro-

palandi. Veriſſimum hic comperio, quod ſcribit Richar-

dus à . Laurentio lib. 2. de landib. Virg. Adeò blandi erga

omnes ſunt oculi Virginis noſt ræ, ut licèt oculi Domini ſint
fuper juſtos, oculi tamen Dominæ ſint ſuper peccatores.
Et ſubdit: ſicut oculi bonæ Matris ſuper puerum ne cadat,
vel ſi ceciderit, ut eum relevet, unde ipſa ſervienti ſibi ait:
in via hac, qua gradieris, firmabo ſuper te oculos meos. it4

ille. Quàm grandes, & longe latéque proſpicientes Virgi-

nis ſint oculi, declaravit ſuprà ſponſus ſimilitudine piſcinæ,

Juam verò pleni ſint miſericordi, indicat verbis illis. Cant.
3 XXX 3 g. ocali

532 Cursus Annui Diſcurſaus XXIV.
2. oculi ini columbarum, absque eo, quod intrinſecus latet.
Pierins lib. 2. ait: charitatem hicroglyphice nonnulli per

columbam interpretantur. ità ile. Sed & Cyprianus de uni-

tate Eccleſiæ atteſtatur, columbam ſocietatis humanæ amans

eſſe animal, hoſpitia inquit humana diligit. Quapropter

Rupertus lib. 1. in Cant. ſuprà relatum textum exponens ait:
quinam ſunt oculi columbarum, niſi dona ſeptem gratia-
rum: iſti oculi mei, ſunt oculi tui, oculi columbarum, ocu-
li omniumgratiarum: omnium quippe gratiarum vel ſpiri-
tuum tu es effecta particeps, ex quo me caſtis viſceribus ſu⸗

ſcepiſti. ità ille. Ecce oculi columbarum ſponſi & ſponſæx

Chriſti & MARI: ficut ergo Chriſtus in terris oculum
miſericordiæ habuit ad peccatores, ad Matthæum, ad Pe-

trum & c. Sic habet & MARIA: oculi mei ſunt oculi t
oculi columbarum, oculi omnium gratiarum. Quapropter

Richardus à S. Laurentio lib. 2. de laudib. Virg. MARI quo-
que attribuit, quod de oculis Chriſti Regis dieitur Proverb.

20. Rex qui ſedet in ſolio judicij, diſſipat omne malum in-

tuitu ſao. Veriſfimè, inquit ille, hoc Virgini convenit,
ſedens enim cum filio in ſolio paradiſi, oculo miſericordiæ
reſpiciens peccatorem, intuitu ſuo diſſipat omne malum,

id eſt, triplex malum: malum ſcilicet culpzx, cujus impe-

trat veniam, malum pænæ, quam non ſinit ſtatim infligi, &
malum diaboli, nèe tendando tantum nocere prævaleat,

quantum deſiderat. iid ille. Quod quidem egregiè confir-
mat viſio, quam habuit S. Gertrudis ut refertur lib. 4. inſi-
zuat. c. 53. dum enim Salve Regina decantaretur in templo,

& Gertrudis in citato affectu verba illa repeteret: Hja ergo
advocata neſtra; videbatur illa ſibi DEl Matrem velut fortiſ-
ſimis quibusdam funibus ad ſe attrahere, quaſi nihil negare
poſſet, quod verbis illis peteretur. Ad ſequentia autem
verba: idlos nos miſericordes oculos ad nos converte: vidit

DEI

ehtet.
lier
At.

rin
tonen
hendit
grui-
n,

eln

ribugtr.

holt

8Cculun
n,Ade
feoli

uptaet .

RIA ς⅝.

AH
naln .

conveni
ctioontt

e nan
s inſ⸗
re

eonm:

eN

ltkhnt

Piülneenn

ia a

n n
NH

11e! 1

1

Quam vigiles, & miſericordes oculos &c. 53 3
DEI Matrem fllij ſui Servatoris noſtri faciem, terram ver-
ſùs leniter inclinantem, ac dicentem : Ecce hi ſunt mi-
ſericordes illi, ac benignitatis pleni oculi, quos ad illos,
qui ad me confugiunt, convertere ſoleo. Ecce oculi
MARIE oculi Chriſti, oculi columbarum, oculi gratia-

rum. Et de his B. Amedæus homil. de laudib. Virg. inquit:

charitate inenarrabili humano generi condeſcendens, &
illos miſericordes oculos, quibus cæzlum illuſtratur, ad
nos convertens, communem pro Clero, pro populo, &

utroque ſexu, pro vivis & defunctis levat orationem.

Adeſt huc de cælo glorioſiſſima, & præpotentiſſima, pro-
pellens omne, quod nocivum eſt, & conferens omne,
quod bonum eſt. Id verò qui fiat, in hunc modum cx-
plicat. Motu celerrimo, inquir, Seraphini alas excedens,

nunc in fonte vitæ fruitur amore DEltatis; nunc terras
ſignis & virtutibus illuſtrans, ubique ſuis, ut Mater ju-
cundifſima, & miriſicentiſſima occurrit. hæc ille. Oremus

& nos Clientes Mariani, & ardenter oremus ut his
miſericordiæ oculis MARIA nos reſpiciat,
magnopere namque ijs indige-
mus. & G.

7 K*
*

DISCUR-

purgatorij

534 Cursus Annui Dikurſus XXV.
e) ges Srsrre Ar P i Perkizerkie oe

DISCURSIIIS XXV.

Supet eadem verba: Mos taos miſericorde,
oculos ad nos converte.

Penetrabo omnes infeieres partes terra, e, in

Vitiam omnes dormientes, & illaminabo ommes es Geran-
es in Vomino. Eccli 24.

Uamvis tum hæc à me recitata, tum alia codem capi⸗

te contenta, in Principali ſenſu de incarnata DEl ſa⸗

pientia ſint accipienda; in ſecundario tamen intelligi poſ-

ſe de B. Virgine me docent Patres & Expoſitores: quin &

ipſa Eceleſia, dum varijs in Feſtivitatibus B. Virginis lectio-
nem inde deſumit in epiſtolæ locum. Et quidem præcita-
tum locum præter alios ſic M ARIA accommodat S. Bernar-
dinus tom. 3. ſerm. 1. de glorioſo nomine MARI A. art. 1. . 3.
dum in perſona illius ſic loquitur: penetrabo inferiores par-
tes terræ ſcilicet, quæ ſunt frigidæ, atque obſcuræ, & aſhi⸗
ciam ſcilicet oculo miſericordiæ omnes dormientes. ità ile.

Qui verò ſunt illi dormientes, nisi de quibus Paulas 1. Theſ-
Jal. g. ait: nolumus vos ignorare, fratres, de dormientibus,

ut non contriſtemini, ſicut & cæteri: qui ſpem non habent:

nimirum hi ſunt, qui piè in Domino obdormierunt, qui
licèt purgatorij pænis attineantur, tamen ſpem habent ut
inde eripiantur, adjuti aliorum ſuffragijs ,„& orationibus,

Miſſæ Sacrificijs, & eleemoſynis, jejunijs, & carnis caſtiga-

tione. Ad hos igitur Virgo DEI parens inquit: viſirabo

omnes dormientés, & illuminabo omnes ſperantes in Do-

mi 10.

. B. Virgo animabus purgatorii ſert opem, 53 5
mino. Etenim MARIA non ſolùm eſt Mater vivorum,
ſed & mortuorum, non ſolùm juſtorum in cælo, ſed & in
purgatorio; unde illi eſt cura de omnibus, & omnium eſt
. patrona & advocata. Unde apud S. Brigittam lib. 4. reve-
AaAt. c. 135. poſtquam dixifſet ſe Matrem omnium, qui ſunt
A in ſuperiori gaudio, ſubdit; (ſum etiam Mater omnium,
. qui ſunt in purgatorio; quia omnes penæ, quæ deben-
tur purgandis pro peccatis ſuis, in qualibet hora, propter
G. preces meas, quodammodo mitigantur. haæc ibi. Et lib, 6.
revelat. c. 1o., ait: ego ſum Regina cæli, ego Mater miſe-

lou ricordiæ, juſtorum gaudium & aditus peccatorum ad
. DEUM: nulla etiam pæna eſt in purgatorij igne, quæz
enee propter me, non erit remiſſior „ & lenior ad ferendum,
Dele quam aliter eſſet. zid ibi. Eſt nimirum MARIA mulier ami-
H da ſole, quæ alterum ſibi ſolem induit: quemadmodum
enim ſol, non ſuperna tantàùm illuſtrat, & calefacit, ſed in-
lo ferna quoque, dum in abyſſo waris uniones & ſuccinum,
rndr in viſceribus montium lapides pretioſos, aurum & argen-

r tuin ſuo calore excoquit, ac perficit, ut verum ſit quod
. enuntiavit Eecleſtaſticus c. 42. V. 16. ſol. illaminans per om-
sia reſpexit. Ita per omnia ſuperna & inferna oculis miſeri-
Li. cordiæ ſuæ reſpicit MARIA ut omnia beneficentiæ ſuæ ra- 2
8 dijs illuſtret, omnium curam ſe gerere demonſtret. Lo⸗=
Qquatur hic D. Bernardas ſerm. z. de Aſſumpt. Quis inquit il-
leo, milericordiæ tuæ, 6 Virgo benedicta, longitudinem,

t.li 3 .
ee

D htitudinem, ſublimitatem & profundum queat inveſtigare:
6 nam longitudo ejus uſque ad diem noviſſimum invocanti-
M bus eam, ſubvenit univerſis: latitudo ejus replet orbem ter-
ee rarum, ut tuâ milſericordiâ plena ſit omnis terra. Sic &&
nne ſublimitas ejus civitatis ſupernæ invenit reſtaurationem, &
ett profunditas ejus ſedentibus in tenebris, & in umbra mor-
li iis obtinuit redemptionem. itd ile. Qui ſunt hi qui in tene-
Ginhl èð VYy y bris

ld⸗

536 Cursus Annui Diſcurſus WXV.
bris & in umbra mortis ſedent, niſi animæ in igne piacu-
lari detentæ, & his illa ſubvenit per redemptionem, in in—
ferno enim nulla eſt redemptio. Idipſum dicere intendit
doctiſſimus Idiota, dum ait, longe poſitos, nempe in ob:

ſtruſo purgatorij carcere detentos à B. Virgine, velut ab al. 1
tero ſole illuſtrari. Verba illius do, quæ habet in prolego 1
de Contemplat. B. F. Beatiſſima Virgo MARIA, ſicut eſtom.
nium Regina, ſic eſt omnium patrona & advocata, & cura
eſt illi de omnibus: longè enim poſitos illuminat radijs mi-
ſericordiæ ſuæ, ſibi propinquos per ſpecialem devotionem
conſolationis ſuavitate, præ ſentes ſibi in patria excellentis
gloriæ ſuæ, & ſic non eſt, qui ſe abſcondat à calore ejus, id n
eſt à charitate & dilectione ipſius. ic ile. Annôn ergo ve- l
riſſime dicere poteſt Virgo parens: inſpiciam omnes der- e
mientes, & illuminabo omnes ſperantes in Domino. Manife-

ſtum fit hoc ex co, quod recenſet Abraham à S. Clara in ſuo
Leſch⸗Wien de Clemente VII. quòd cùm adhuc Religio-: er

ſus die fidelium animarum in templo S. Joannis Lateranen-. e
ſis ſacrum pro defunctis legeret, choro interim ſalve Re- (
ina concinente, ubi ad illa verba ventum eſſet: eja erge el
advocata neſtra, illos tuos miſer icordes oculos ad nos tonverte, “
viderit imaginem B. Virginis in Altari ſtantem, eonvertiſle i
oculos, ad feretrum mortuale inibi erectum, ſimúlque in le
ipſa purgatorij loca conjeciſle, & omnes, qui anno illo eè “”M
devenerunt liberâſſe, quod poſterius per revelationem di- m
dicerat. Quodſi ità eſt, quis ambigat non ſuſ(pirare ipſas tlr
. animas in purgatorio. Eja ergo ad vocata nöſira Hos tauos mi- “
ſericordes oculos ad nos converte: his ipſis enim & carcere,
& vinculis peccatorum nos eripere potes: ſi enim teſte S. V
Gregorio lib. 3. dialeg. 6. 21. D. Benedictus ſolo ſuo aſpectu Nn
brachia cujusdam ab hoſte conſtrida à vinculis diſſolvit, 4
quantò magis præſtare id poterunt oculi miſericordes B.

Vir-

B. Virgo animabus purgatorii fert opem. 537

Dn Virginis „de qua S§. Germanus erat. de præſent. quòd &t
A. vinculorum diſſolutio & S. Ephrem de laudih. SS. M ARI,
A quòd ſit carcere clauſorum liberattix celeberrima. Id ſane
e inh præſtitit in ſua ad cælum Aſſum brione, ſi Gerſoni ſuper Mag-
b niſficat, Bernardino de Buſtis, & alijs, ſidem habemus. Pié
cteditiur inquit Gerſon, DEl privilegio in Vitginis Aſ-
teller ſumptione evacuatum eſſe purgatorium, dum enim Prin-
u ceps coronatur, aperiuntur carcetes, quantè magis in coro⸗.
e. natione Deiparæ. ſic ille. Idiplum præſtare quotannis in .
ctam ſuæ Aſſumptionis feſtivitate teſtatur B. Petrus Cardinalis Ha.
elenn miani. lib. 3. epiſt. ult. ſeribit enim ſua ætate Romæ mulie-
eelbil rem detunclats . poſt elapſum annum in ipfo Aſlumptionis
ÿ feſto comparuiſſe alteri, cumque ab hac rogaretur, qui ha-
Ne k beret? uſque hodie, inquit, me non levis Pæha Ccruciavit,
Mlere ob peccata quædam levitatis in juventute patrata, quæ con-
rant feſſa quidem fui, fed pznam injunctam cx oblivione non
R peregi. At hodie Regina cæli pro nobis preces fudit, mé-
leirn que cum multis alijs de locis purgantibus liberavit, tôtque
e inde eripuit, ut numerum Romanæ plebis excedant, Cuùm-
Qque hoc alteri incredibile videretur, & hæreret in creden-

do ob ingentem numerum,; addidic ad cônfirmationem:
ſcito in ſignum veritatis, quam tibi modo: aperio, te hac ipſa
die poſt annum morituram, quod etiam eventus comproba-
vit. Liquet ergo, quòd etiamnum quotannis B. V. Aflſump-
tionis ſuæ feſto inſpiciat dormientes, atque illuminet eos lu-
ce ſuæ gratiæ, ut quantocyus ad lumen gloriæ perveniant.
Alia adhuc tempora animadvertere poſſumus ex eo quod
narrat Dionyſius tarthuſtianus ſerm. 2. de Wamps. in hunc
modum: Duo, inquit, ſocij erant ſe invicem diligentes,
quorum unus circa feſtum omnium Sanctorum defunctus
eſt. Alter verò continuis fletibus ſe ſe affligens nihil pro
defuncto orabat. Cui poſt teſtam Nativitatis Chriſti de-
SJM YVV fun-

1

rotti
merle 4
gnen
wle
onene⸗
nurßi
lenk
le
nele?
6 it
ihoen
ole⸗!

538 Cursus Annui Diſeurſus X XV

functus apparuit dicens, nihil mihi profuiſti ſolùm ploran-

do, & quaſi improbans illius fletum: Ecce, inquit, Beatiſſi-
ma Virgo MARIA ſingalis annis in feſto Nativitatis Chri-
ſti, ad purgatorij loca, cum multitudine Angelorum deſ-
cendit, & multas indè animas eripit; ; quoniam in nocte il-
la Chriſtum Regem gloriæ peperit. Cuùmque in proxima

Nativitatis Chriſti ſolennitate deſcenderet, & mulctas eri-
peret animas, ſperabam, quòd precibus tuis fuiſſet me eti-
am eductura, ſed non fecit. Verùm quoniam proxima no-

cte Dominicæ Reſurrectionis, ad purgatorium pro edactio-
ne animarum rurſus ſolet deſcendere, eò quòd Chriſtus no-

cte illa Sanctos de limbo eduxit, rogo ne ceſſes pro me orare,

ut me illa nocte dignetur eripere, & in hoc ſcies te exau-

ditum, ſi tibi ultrà non apparuero: & quia defunctus ille ad

viventem non redijt, creditur per Virginem glorioſam no-
Gte illa ereptus. hac Doctor extaticus. Unde rurſum patet
B. Virginem viſitare & illuminare dormientes id eſt defun-
tos, qui ſpem habent æternæ beatitudinis, non tantùm Aſ-
ſumptionis ſuæ die, ſed etiam Nativitatis Domini & Re-
ſurrectionis. Admiratione verò dignum eſt illud, quod

refert Cartagena de antiquitate Carmelitaxum; apparuiſſe .

olim B. Virginem Joanni XXII. ſummo Pontifici, ac præ-
cepiſſe, ut evulgaret Carmelitis, qui à Sancta MARIA de
monte Carmelo nomen habent, ſimùlque omnibus, cum
G Scapulari Ordinis ſepulturæ traditis, ac in purgatorio deten-
tis, ſingula ri Virginis benevolentia, primo Sabbathi die ab
ipfſorum obitu, integram relaxationem dandam pænarum
purgatorij. Idipſum promiſiſſe fertur S. Simoni Stock V.
Ordinis Carmelitarum Generali, & Ordini ſibi peculiari-
ter devoto, quèòd primà die Sabbathi poſt obitum, animas
Fratrum, Sororum, Confratrum & Conſororum Ordinis

Carmelitarum, in purgatorio: cxiſtemtes „ſu4 interceſſione

4 Pænis

I
A
(
Lo⸗

.

h
1o,

,

tliar

U

lel
r

en

e

Uvu
jj⸗
l⸗

4

Porn.

Neni.
C.

vncel
nolel⸗
pronint

llcasell. .

ne ei
LCimane.
cdad⸗
fusno.
meott,
le eylſ·
silei

Oſaint.
um Ee

ceir⸗

Nrin 4
DiN

0,gl
gpniſe
, 40 .
AILE
15,
.err.
Uieet
vervn
8 1
ecllile ⸗
RR

à pænis ſi ſit ſeratt abushargacorii ſen bobßbem. 5§
Augaſtini ſer. 3 5. ⸗ Hinc verum comperitur ill 39
ſaumpt. Non dubium te e & S. Idephonſi ſerm. . ao.
afferre pretium, poile 5 illam, quæ meruit Pro lib 4de Aſ-
quodue tecte 9. Pern knbartiri ſuffragium libera erandis
ponens illud Syracid“ ardinas tom. 2. ſer m. 3. art. itis. Hinc
tæ Virgini ccommd 8. in faktibu⸗ maris H z. ex-
ſtuoſum purgatori lau : ait enim maris eeſer⸗ Bea-,
cordiæ inviſens Peradmmbula intelliei „quod Martr miteri⸗
ri) inqui ut ſuccurra
e c non ſunh fluctus, quia t e elt Purgaro-
tormentis liberat Hunn quia nimirum eſt amaræ. d ad-
aao ait: & in õ deroro⸗ ſuos, & Bi⸗
ubveniens neceſſitatibus & ulavi, ſcilicet viſitans &
& omnium qui ibi exiſtunt. hentsdergorun nenrunn
. om. I. ſerm. 6 f.

. . inquit: B. Vi .
habet. U irgo in regno
. nde P. gno purgatorij
Hieronymo Carvalio H r nine
. 5U uſita⸗

no, cùm mor
ti
ret appar uit ei Ropitnliius multùm purgatori) pæ
ego non tantùm dyoba 3 metum ponere zi inr di time.
ata ſlum icen
etiam auxili peccator §:
jatrix um in h
ſolatione plenu de igne purgatorio detento ac vita, ſed
gittam Vir is deceſſit anno 16ο2 Ajunt rum. ltaà con-
in . „, coh-
ſtellarum Ennerie, oceidere; & Ecuunrut t detn ſa-
Virginis, & aberie cujus una ſagittæ nomen haben. illi de
occumbit. Sie ſe te in horizente noſtro ekorituir altera
Ir, alt
tæ nam ue ibi abet in horizon era
ibi te pur
(glttatum l. Plend pænæ, & ſunhlicia eri lagit.
olent intelli : nom
rinus in pſ. igi ſuppli ine
90. E Ppplicia ejus:
ſani. & nſ. 119. patet ex illo Jobi 6. ſacttne ,idau Lo.-
torjs. Hæ ergo ei potentis acutæ cum besiti a
æ, NM eſo
cit conſpi xX ut ſe * 4-
cuam, 1190 in pa
ut penitus ſe

Yy y ;
Per-

540 Cursus Annui Diſcurſus XXV.
perdunt, aut ut plurimùm alleviantur, ut ſupra ex S. Bri-
gitia diximus. Ex cadem habemus tis. 656. c, 29, ahimam
cujusdam militis, qui in feſtivitatum DElparæ vigilijs, ad
ejusdem honorem jejunabat, horas, ſeu officium B. Virgi-

nis recitabat, & ore proprio in cjusdom Virginis honorem

canebat, à tribus acerbiſſimis pænis, quibus in purgatorio
addicta erat, DElparæ interceſſione relevatam fuiſſe, Chri-

ſto Domino id Matri ſuæ concedente: ajebat enim: bendi-

Ga ſis tu Mater chariſſima, tibi nihil negari- poteſt, ſfiat vo-
luntas tua; ur petiviſti, ſic fat. Eſt autem illa ab his libe-
rata I. à terrifico dæmonum aſpectu. 2. ab acerba peccato-
rum commiſſorum exprobratione. 3. ab enormi frigore,
quod in ſtagno quodam patiebatur. Has tres ſagittas ſuſtu-

lit Virgo B. ubi oculis miſericordiæ, animam militis hujus

aſpexit. Similiter reſpexit illum de quo Ferdinandus de Ca-

Higlio: in 1. part. Hiſtor. Dominicanæ lib. z. c. 14. ſcribit. Of-

ferebat Robaldus ejus Ordinis Sacerdos Sacrificium Miſlæ
pro quodam ejusdem familiæ defuncto, & ecce Mater mi-
ſericordiæ MARIA comparuit, animam illius defuncti in
ulnis geſtans, dixitque: vides amicum, pro quo Sacrifici-
um offers. Romæ templum eſt, Bcatitſimæ Virgini Sa-
crum, quod Scala Cæli dicitur ex eo, quod inibi cum S. Ber-
nardo evenit. Erat ibi pervetus ſtatua & quia ab alijs ſinè
honore relicta: eam veneraturus S. Bernardus ſæpius adibat,
cùm à ſui Ordinis monaſterio non procul abeſſet. Qua-
dam verò vice etiam Sacrificium Miſiæ obtulit pro quodam
amiico ſibi in paucis di lecto, jam vitâà functo, quod ubi per-
ſolverat, videt veult alter Jacob ſcalam à terra in cælum uſ-
que protenſam, & in ea amicum ſuum cælum petere. Hic
ille præ gaudio manus complodere, & locum hunc ſcalam
Cæli appellare. Er revera eſt MARIA ſcala cæli aliorum

etiam ſanctorum Patrum aſſenſu & effato. Sic enim à 5.

Ephrem

yi.
inun
ſl
Vi.
Uoten
pudti⸗
Chei
denl⸗
GNEH
islbe.
eeeano⸗

ine,

Tſttr.

dsbuſe
lilr
bit, 0,

mn MAE

ter n

functin
Gllc
gini
5
n N
iel
8 Abr,

glaen V

bbipe⸗
Ainl
ge. N

cſd
line

6,

N

B. Virgo animabus purgatoriifert pem. 541

Ephrem de laudib. Virg, ſalutatut: ave porta cælorum & ſcala
aſcenſus omnium. A. Joah. Geometra in Cant. ſcala per
quam deſcendit DEUS, (ed aſcendit homo. Quod hymno
I. ſic ver ſu reddidit: .
Salve ſcala polum penetrans & ſidera tangens:
Quæxque DDEUM nobis nésque DEO reparas.
§. algentia de lasdih. Virg. ait: facta eſt MARIA ſcala Cæ-
leſtis; quia per ipſam DEIS deſcendit ad terras, ut per ip-
ſam homines aſcendere mereantur ad cæxlos. Eadem verba
habet s. Augaſtinus ſer. 11. de Nativit. Dom. §. Germanus Pa-

triarcha Conſtantinop. ora. in Nativit. Eirg. Salve, inquit,

vera ſcala Jacob. itd illi. ſicut ergo univerſim loquendo,
omnibus peccatoribus eſt ad cæxlum ſcala, MARIA, quo-
niam omnibus opem fert; ſic eſt etiam animabus in purga-
torio detentis, quæ jam certiores de cælo ſunt, quamvis
adhuc in via. Unde PDionyſ. Carthuſianus lib. 3. de laudib.
Tig. c. ult. cx O. Brigitta refert B. Virginem loquentem:
qui in purgatorio ſunt, gaudent in nomine meo audito,
quemadmodum æger jacens in lecto, cùm audit verbum
conſolationis. itaà ille. Refert Cantipratanus lib. 2. c. 3 3. §.
I2. Canonicum quendam Cameracenſem, ſibi notum Or-
dini Religioſo ſe addixiſſe, & cùm in vita valde S. oannem
Evangeliſtam dilexiſſet, expertum etiam in eo fuiſſe Patro-
num poſt mortem: quidam enim ejus olim Concanonicus
in apparitione vidit dictum Apoſtolum accedere ad glorio-
ſam Virginem, eamque rogare ſuppliciter: Ecce anima ami-
ei noſtri torquetur in pænis, veni obſecro, libera eam; quia
etsi in ſæculo perfectè non vixit, tamen vitam ſuam in Re-
ligione pro magna parte correxit. Nec mora, annuit Vir-
go Virgini Joanni, & ad purgatorium deſcendens animam
liberatam ad ſuperna traduxerunt. Occurrit hlc, quod

fabulatur Aaro lib. 6. neidos de .Æänea, duarum colum-
barum

542 Cuarsus Annui Diſcurſus XXVI.
barum ductu aureum ramum inveniſſe; indè ad cam pos
Elyſios ſubintrâſſe: geminæ cuùm fortè columbæ ipſa ſub
ora viri Cæ l6 venéêre volantes. Hæ columbæ erant MARIA
& Joannes, quæ ramo gratiæ dictam animam ad cælum de-

duxerunt. Memorat liber Regum ſecundus c. 14. Davidem

ſfilium ſuum Abſalon poſt patratum fratricidium recepiſſe

quidem in gratiam, non tamen ad conſpedum ſuum. Sed
hunc ille ardentiſſime deſiderabat, ut ſuccenſis etiam Joabi

ſegetibus i in agro, cogeret eum ad intercedendum apud Re-
em, ut faciem ejus videre poſſet. Tale, quin imò majus
deſiderium eſt in animabus purgatorij videndi faciem DEl:

hine non tam ardentibus flammis, quàm votis ad B. Virgi-

nem clamant, ut oculos miſericordiæ ad ſe quoque conver-
tat. Clamant ad nos quoque. Aiſeremini mei miſeremini
mei ſaltem vos amici mei, conſodales mei: adeatmus cum
Joanne B. Virginem & c.

28: P ser Pas is ßar ib 8e res gar Pi Eeft de.

DISCIRSUS XXVIL.

Super verba : Et IEſam benedictum fulbtum

ventrir tui nobis boſt hoc exilium oſtende.

Qui me invenerit, inveniet vitam, & hauritt
fſalutem à Domino. Proverb. 8. v. 3 5.

sigaum Nfenſus licet magnopere DEUS, miſericordi tuæ non
prædeſti. Heſt oblitus, ut cùm univerfſali diluvio genus humanum
nationis

eſt amare, fubmergeret, propter infanda ſcelera, Noëmum tamen ſal-

& colere vavit cum familia ſua. Ad fabrefactam eum juſſit ire ar-

F. m . cam, quæ intumeſcentibus aquis ferebatur in ſublime, ut
eine

commune mundi naufragium cum ſuis evaderet. Non

diffiteor

41,

n

i
(o
Min
Ie
Uin
eni
Uer,

E

i

i

ni⸗
Gtnn
lls⸗
4
or

1, t
nde⸗
i

In

Uuin
No

lile

— —

unſa
AH
INI
lunte
Nilen
ecenl
m. N

mn ſen

Puke.

ho muſ

enDl
,Vig⸗

coNH

end

mus ean

„

Signum pradeſtinationis eſt amare, &. 543
difficeor quidem in principali ſenſu per arcam hanc, Ec-
cleſiam Chriſti eſte figuratam, quia, quisquis extra Ecole-
ſiam eſt, ſalutem aſlequi non poteſt: non ambigo tamen
in minùs principali ſenſu notatam eſſe DElparam, ſinè qua
multi ſalatem æzternam conſecuti non faiſſent. Hoc mihi
colligere fas eſt ex Patribus, qui illam huic arcæ aſſimilà-

runt. Heſychius Presbyter Jeroſolimitanus hbom. z, de DEI-

para. Alius inquit, cognominat eam arcam, arcâ Noë la-
tiorem, longiorem, illuſtriorem: illa erat corruptibilium
animalium arca, ſed hæc arca vitz incorruptibilis: illa

ipla Noë fadorem ſuum portavit, hæc autem univerſæ Tri-
nitatis complementum; quandéquidem & Spiritus S. ad-

venicbat, & hoſpitabatur, & Pater obumbrabat, & filius

utero geſtatus inhabitabat. ztd ile. Et 0hrifppus ſimiliter

Presbyter Hieroſolymit. hom. de DEipara. Arca, inquit,
pretioſiſſima eſt Virgo DElpara;, quæ excepit totius ſancti-
ficationis theſaurum: arca non ea, in qua erant omnium

animalium genera, quemadmodum in arca Noë, quæ flu-

ctuantis univerſi mundi effugiebat naufragium-- ſed arca,
cujus architectus & incola, gubernator & dux via erat pi⸗=
fex omnium creaturarum. bhac ile, ſed optime omnium ad
propoſitum noſtrum loquitur meſliflaus Doctor tom. 2. ſerm.
de B. MARIA. Arca Noé; ait ille, ſignificavit arcam gra-

tiæ, excellentiam ſcilicet MARI: ſicut enim per illam
omnes evaſerunt diluvium, ſic per iſtam peccati nau-

fragium: illam Noë, ut diluvium evaderet, fabricavit;
iſtam Chriſtus, qui eſt pax noſtra, & requies, ut humanum

genus redimeret, ſibi præparavit. Per illam octo animæ
tantuúm ſalvantur, per iſtam omnes ad æternam vitam (quæ

per octonarium numerum ſignificata eſt, vocantur. Per il-
lam paucorum facta eſt liberatio; per iſtam generis huma-
ni ſalvatio. ita Bernardus. Audiant hæc peccatores, & quort-
. 2 2 quot

544 Cursus Annui Diſeurſus XXVI.
quot liberari volunt à diluvio, ſeu communi peccatorum
interitu, ad hanc arcam, ad Mariam confugiant: ſicut e-

mus benedictum fructum ventris ejus, illôque in æternum

archa Conſtantinopolitanus orat. 32. de aſſumpt. eſt arca eorum,
qui ſalutem conſequuntur iiâ ile. MARIA eſt arca ſalva-
tionis, inquit Alberius M. in biblgs MARIA. ſuper Geneſ.
Eſt ligaum exiguum per humilitatem, inquit Richardm 4 §.
Laurentio de laudib. Virg. lib. 12. cui committere debent
homines animas ſuas, id eſt vitam naturæ, & gratiæ, ut ſie
tranſeuntes mare, id eſt, mundum, per ipſam, quæ navis
eſt, liberentur à naufragio, & diluvio peccatorum. Ipſa
eſt enim arca Noë, de qua ad literam illud legitur Sapient.

untes mare per ratem liberati ſunt. hac ile. Eſt arca Noë,

diluvium infernale, qui in ea permanere invenitur per de-
votionem. ſic ile. O Clientes Parthenij, quotquot ad vi-
dendum in cælis DEUM, ad æternam felicitatem aſpiratis,
videte, amabò, quale præſidium & auxilium habeamus in
MARIA. Quamvis enim juxta fidei orthodoxæ documen-
ta, nemo citra revelationem ſcire certò queat ſe ſalvandum,
maximam tamen ſpem habeat ille, qui DElparæ pro viri-
bus eſt devotus. Evadet commune diluvium, & intcri-
tum, qui in hac arca Mariana per devotionem, per amo-
rem & cultum fuerit repertus. Etenim quàm potens, quàm

mus enim, quàm gratiâ plena ſit apud DEUM Patrem,
quàm gratioſa apud DEl filium, quàm amabilis apud Spiri-
um S. ut cam Pater ſibi affumpferit in filiam, filius in Ma-
2 irem

—

nim per Mariam DEl filius mundo ſalutem in terra attulit.
Sic etiam per illam ſalutem conferre vult in cælis, ut videa-

perfruamur. MARIA eſt arca, inquit §. Germanus Parri-

12. exiguo ligno credunt homines animas ſuas, & tranſe-

ait S§. Antoninus in Samma 3. part. tit. 3 1. 4. 3. quàâ evadit

7

efficax ſit ejus patrocinium, quis noſtrùm ignorat.: novi-

.

dtorun

Nt .

AINI
tl.
einn

OI
cOI
A
H

rall
hn
ir,
u U
n 4

n
n
le
uien
t e⸗

vot
APn

GocNN

ut

1

e 0

g . .

zn

na,

nit,
ius 4

9

H

Signum pradeſtinationis eſt amare, &. 545
trem, Spiritus §. in ſponſam. Quidni igitur valeat pluri-
mùúm Præ Sanctis omnibus apud DEUMomnia potentem?
quid ei negare queat à perſonis divinis, quæ ſuper omnes
creaturas ab ijſdem diligitur & honoratur. Optima ſanè
ſpes eſt, ait Z. Peirus Damiani lib. 6, epiſt. 29. apud eam ha-
bere confugium, quæ ſcilicet inter omnes cæleſtis curiæ ſe-
natores, impetrandi apud DEUM, primum obtinet locum.
iità ile. Confirmat hoc, quod legitur apud Bleſium in concla-
vi animæ c. 1. n. 16, æternum Patrem S. Catharinæ Senenſi
dixiſſe: MARI unigeniti filij mei glorioſæ Genitrici
bonitate mea conceſſum eſt, propter Incarnati Verbi reve-

rentiam, ut, quicunque etiam peccator ad eam cum devo-

ta veneratione recurrit, nullò modò diripiatur à dæmone:
ſi quid ergo ditctiminis ,ſi quid difficultatis emergat, in
noſtræ ſalutis negotio, ſi diluvium peccatorum noſtrorum
nos mergere velit in abyſſum inferni, vel in barathrum de-
erationis, illa cauſam noſtram ſuſcipiet, curàmque aget,
ſi per amorem & cultum ei fuerimus devoti. Hoc ipſum
ſiguratum eſt in arca altera, quæ vocabatur fæderis, quæ
erat commune populi - propitiatorium, & in extrema neceſ-
ſitate perfugium. Hanc igitur cùm portaſſet Abiathar Sa-
cerdos, eique deſervijſſet, non eſt interfectus à Salomone.,
quam vis reus mortis eſſet, quòd partes Adoniæ perduelli.
onem meditantis lectaretur. Equidem vir mortis es, ait
Salomon 3. Reg. c. 2. v. 2 6. ſed hodie te non interficiam, quis
pyortäſti arcam Domini DEl, coram David patre meo. MA-
RlA M arcam propitiationis affirmat doctiſſimus Idiosa de B.
Virg part. 1g, contempl. z9. quia ut ille ait: ſuis precibus,
meritis, & interceſſionibus, propitiatur Dominus, omni-
bus iniquitatibus noſtris: cuùm enim pro peccatori ibus ſuo
be nedicto filio ſe ſemper opponat, nihil ei poteſt negare,
ipſius benedictus filius; aut enim jubet nato, aut orat Pa-
Zà = 2 trem,

546 Cursus Annui Diſcurſus XXVI.

trem, & ſemper exauditur pro ſua reverentia. isdà ile. Si-

militer Richardus 4S. LEaurent. de lan dib. Virg. lIib. 11. Arca
propitiationis eſt MARIA, quia Mater eſt „GS Regina mi-

ſericordiæ, Mater illius, & filia, qui Pater eſt miſericor-

diarum, & totius conſolationis. 2. Cor. 1. qui eſt propitia-
tio pro Peccaris noſtris 1. Joan, 2. cujus meritis & intercef-

ſione propitiatur Dominus omnibus iniquitatibus noſttis:

cùm enim pro peccatoribus ſe filio ſemper opponat, nihil ei
poteſt negare filius ejus; aut enim jubet nato, aut orat Pa-
trem, & ſemper exauditur pro ſua reverentia. bæc ice.
Quis quis igitur mulktorum ſcelerum, & attentatæ contra
DEUM perduellionis ſibi eſt conſcius, ſi mortem æternam
evadere cupit, portet arcam Domini aſſidueè, portet in cor-
de per amorem, in manibus per conſtans aliquod pietatis
opus: MARIA non deſeret addictum ſibi Clientem, ſed
fidelis, & conſtantis obſequij memor, ſuccurret in neceſ-
ſitate, gratiam pænitendi, & finalem in bono conſtantiam
impetrando. Fieri non poteſt, ait Bloſius in Paradiſo ani-
mæc. IS. ut pereat, qui MARIE ſedulus, & humilis cultor

fuerit. Idem zn Conclavi Anim. part. z. c. 12. refert DEI-

param §S. Mechtildi dixiſſe lib. 1. Sirit. grat. c. 45. ego om-
nibus qui mihi pie, & fſancte deſerviunt, volo in morte
fideliſſimè, tanquam Marer pijſſima adeſſe, éoſq; conſolari ac
protegere. 114 ihi. Cornelius à Lapide in prov.S.v.: 2. ait: Chri-

ſtus Mariam electis omnibus præfecit, voluitque, ut nemo

ſalverur, cæluùmque conſcendat, ni iſi ipſa conſentiente
imò adjavante, & dirigente. Qui ergo ſalvus eſſe cupit,
& ſalutem (aamaſſecurare, caultor ſit B. Virginis, ut in ejus
amore & devotione quotidie creſcat, & Pproficiat. ità ille.
nam ut ait Iinta in prolog. Contempl. xde quos juſtitia filij

poteſt damnare, Matris miſericordia! liberat; quia theſau-
rus Domini eſt, & theſauraria gratiarum. itd ille. Poteſt

igitur luggerere jam contritionis gratiam Jam virtutis
contra

*

/

C

lee

litl

i

nell

Signum pradeſlinationis eſt amare. &⸗c. § 47
contra dæmonum tentationes, jam conſolationis contra do-
lorum acerbitatem in mortis lucta. Qare perſtat ſenten-
tia D. Bonaventuræ in pfalt, Lirg. quem vult ipſa, ſalvus erit;
& à quo ipſa ſuam avertit faciem, vadit ad interitum; qui
illam dignè coluerit, juſtificabirur: & qui neglexerit illam,
in peccatis morietur. Et qui habuerit Characterem nomi-
nis ejus annotabitur in libro vitæ. ztia ie. Perſtat ſententia
. Anſelmi apud D. Antoninum g. part. tit. 15. c. 14 6„.

dicentis: utenim impoſſibile eſt, quod illi, 4 quibus Vir-
go MARIA, oculos miſericordiæ ſuæ avertit ſalventur; ità

heceſſarium ‚quèd hi, ad quos convertit oculos ſuos,

pro eis ad vocans, juſtificentur, & glorificentur. zid ie.

Eadem Anſelmi verba refert Pelbarius: n ſtelktario lib.t 1 part.
2. art. I. ubi hanc eandem doctrinam pluribus comprobat.
& Germ anas Patriarcha Conſtantinopolit. de Zona B. V. ad
hanc rem declarandam affert Similitudinem 4 reſpiratione

hominis: ſicut enim hæc certum eſt vitæ ſignum ( ceſſante

enim reſpiratione indicium eſt hominem jam non vivere)

ità devotio ad ad B. Virginem, certum ſignum eſt ſalutis æ-
ternæ in peccatoribus; illa verò expirante indicium repro-

bationis æternæ. Verba S. Præſulis ſunt: 6 ſanctifſima
DElpara! ſpiritus & vita Chriſtianorum, quomodo enim
corpus noſtrum, vitalis ſignum operationis habet reſpiratio-

nem, ità etiam ſanctiſſimum tuum nomen, Virgo Beatiffi-

ma, quod i in ore ſervoram tuorum verſatut aſſidue, in om-
nitempore, loco, & modo, vitæ, Iætitiæ, & auxilij non
ſolùm eſt ſigaum, ſed ea etiam procurat & conciliat. ita ille.
Animadvertite Clientes Mariani, quomodo colere Parro-
nam noſtram, non ſolùm ſignum ſalutis ſit; ſed & cauſa;
dum cam procurat & conciliat: licéèt enim Virgini devotum
contingat emori aliquo peccato, licèt morti proximus æter-
næ damnationis reus ſit; non ſinet tamen MARIA illum
ſic e vita migrare, quin vitam gratiæ ei reſtituat, & procu-
Z2 2 3 ret.

.

548 Cursus Annui Diſcurſas XXENLNI

ret. Quod quidem hac ratione declarat doctiſſimus Idiota

part. 1. contemplat. 5. ſicut per naſum attrahitur, & emit-
titur Spiritus; ſic B. Virgo attrahit ſpiritum ( ſalutis 4 4 Salva-

tore filio ſuo) & cundem ad alios mittit, exem plo Domini,

qui in faciem hominis inſpiravit ſpiraculumm vitæ, Geneſ. 2.
v. 7. & Joan., 20. . 2 2. Docendo enim, monendo, conſu-

. lendo, pro peccatoribus orando, inſpirat ſpiraculum vitæ

quò reviviſeant à morte peccati. ità ille. Similiter Richar-

du dà S. Laurenti. de laudib. Virg. lib. 6. naſus, qui eſt nobis

via ſpirits, id eſt gratiæ DEl, quæ meritis cjus, & preci
bus nobis datur, & miniſtrat ſpei reparationem peccatori-

bus deſperatis. ſic ile. Kurſus ibidem ait: ſi naſus eſt via
ſpiritůs, M A RIA & ipſa via eſt, quàâ ſpiritus S. venit ad no-

ſtram ſcilicet juſtiſicationem ità ile. Quapropter in noſtrum
commodum nos alloquitur Virgo proverb. 8. beatus homo,

Jyui aandit me, & mea conßi. lia, & qui vigilat ad fores meas quo-

tidie per amantem mei affectum, & obſervat ad poſtes oſtij

wei per pium opus aliquod- pullando: qui me & meam gra-
tiam invenerit, inveniet vitam per meum patrocinium, &
haariei Liletem æternam à Domino, Sic ſic oſtendam illi be-

nedictum fructum ventris mei in cælo, quem in hoc exilio

videre deſiderat. Verùm ſciſcitabitur aliquis, qua in re
Potiſſimùm conſtantem ſuam devotionem demonſtrare
queat in Virginem DEI Matrem? Huic Reſpondeo, ut

ante omnia magno amoris affectu feratur in MARIAM: nam,

ut ait D. Anſelmus de excellent. Virg. c. 4. qui in dilectionis
MARIE ſuavitatem tranſit, non diffidendum, quin in

retributionis ejus participium tranſiturus ſit. itdà ille. Ra-

tionem hujus effati colligere poſſumus ex Ildiota de coniempl.

B. V. in prologo, ubi ait: inventa Mariâ invenitur omne
bonum, quia diligit diligentes ſe, imò ſibi ſervientibus ſer-
vit. ſic ile. Hujus rei non ignarus Joannes Bergmans §. J.

Scho-

ſe
ni⸗
r.
bibi⸗
,
l.
Vr
te.
nobi
heci
Nor⸗

.

Urunm
ont,
uo⸗
4
.
n,8
ibe⸗

exlno

in 1e
trure
0, l
nan
fons
ioi
M.
enhl
Dint
8 ſel⸗
ho⸗

Senrem prædeſtinationis eſt amare, &c. 549

Scholaſticus, ardentiſſimum in Virginem B. fovebat amo-
rem. Ajebat ille; nunquam quiceſcam, donec obtinuero
amorem tenerum erga dulciſſimam meam Matrem. Et ta-
men tum rogatus, ſi mille corda haberet, nõnne MARIAM
mille cordibus amaret? repoſuit: mille Cordibus amarem;
nam ſi amavero MARIAM, ſecurus ſum ſalutis, impetrabo,
quidquid libuerit, 4 Domino adeôque omnipotens ero.
Tandem, inquit, quam conatus ſum amare in vita, & ipſa
amabit me in morte, & alter alterum amabimus in æter-
num. Hanc grandem fiduciam expreſſit ſincerus in Virginem
Matrein amor. Et hic potiſſimàùm ad ſalutem profuit Carolo
§. Brigittæ filio, ut habetur lib. 7. c. 13. licèt enim alioqui diſ-
ſolutam vitam egerit, attamen eximium in MARIAM habe-
bat amorem, ut de ejus honore ſummopere gauderet „ do
bonis & privilegiis ei divinitus conceſſis, vehementer ei gra-
tularetur, ac pro dignitate ejus tuenda, ne quid ei honoris
decederet omnes cruciatus perpeti, vitamque profundere
paratus eſſet. Hujus amoris intuitu B. Virgo moribundum
ſalutaribus cogitationibus præmunivit, neè peccatum aliquod
berlen, dæmonibus acceſſum prohibuit, nè tentarent,
libros in quibus peccata Caroli crant, annulavit in judicio,
& accuſatores confuſos abegit. Vide fuſiùs apud pinellam
c. 24. n. 10. Alij fuerunt, qui quam vis tam inſigni amoris in
MARAM affectu non arderent, profuit tamen illis ad ſalu-
tem vel unum heroicum actum in gratiam Virginis B. cxcr-
cuiſſe, vel conſtanter aliquod pietatis opus peregiſſc. He-
roicus actus fuit ille in nobili, qui oblatæ ſibi puellæ pudori
pepercit, quòd MARIA vocaretur, & dies ſabbathi eſſet:
cuùmquce intelligeret ab ea, quòd voto virginitatis obſtricta
foret, tantum pecuniæ illi dono dedit, quantum petebatur
pro dote ut in monaſterium ſuſciperetur. In rerributio-
nem mhujus à B. Virgine obtinuit, ut in equeſtribus ludis- zae
ciſus,

10

550 Cursus Annui Diſe anſae XX . 1.

S

2

cilus, non morertetur ſinc contritione. Barry in Annosrg.
Novtmb. ex Vincentio Bellusc. lib. 7. c. 1062. Vide ſimile iin
eodem Bariy 12g. Sept, ubi etiam ex Lechnero lib. 2. c. &. Pe⸗
fert aliud de Scdali injuriam colaphi generosè perferenti, .
& inimico deprecanti. De meretricula die Sabbathi à li-
bidine abſtinenti vide P. Wratislavv, in ſtimulis Merian, c. 7
7ein fne, Propter templum magnificum honori Virgi-
nis ædificatum, contritionem à B. Virgine impetravit
in morte Innocentius III. alioquin damnandus. Tho=-
mas Cantipraitanus lib. 2 vitæ S. Eudgardus. Propter feſta
B. Virginis cum jejunio prævio celebrata, anima Prin-
cipis W'allachiæ ante triennium in prælio occiſi abite non
poteſt è corpore, uſque poſt confeſſionem Spanner in poly- . 1
anth. tit. M'ARIA. Verbo cultus M AhkIX. §. 3. ſimile de je-
junio Sabbathino conſtanter à latrone obſervato refert Spi-
zellus in Throno DEI c. 34. n. 2g, ex Pelbaris lib. 12. ſtellari

—,—

,yari. 2. ari. 1. ſimile de latrone Tridentino Barry in Anno
JS. 2 9. Mariyj. Et Spinellus c. 39. K. 2 0. Alios ad beatam mor-=
tem juverunt perſolutæ conſtanter preces officij B Virginis,
Roſarij, vel ſalutationes aliquot Angelicæ quotidie recita- (EL
tæ. De Clerico in peccato ſubmerſo, & ad vitam revocato f,
4 B. Virgine, quod illius horas orſſet Pelbartus lib. 4. bpars. Ur⸗
IJ. art. 3. in ſine. De ſalutari Rofarij recitatione Spinelus c.
3 0. . 1 1. & tracz. de miraculis n. 6. A dæmonis rapina cu- q
ſtoditur, per annos 14. qui quotidie ſalutationem Angeli-
cam recitabat. Spinellus c. 35. n. 22. Habemus ergo in Ma- Un
ria anchoram noſtræ ſalutis, ut illam vocat S. Joan. Dama-
ſeenu in Canone de SS. Trinitate: habemus anchoram ſpei,;,
ut eam appellat S. Bonaventura in pſalter: habemus arrham ln
ſalatis, ut eam vocat Riehardus 4 S. Eictore lib. 1I. de Emma- N
nuele, c. 12. p. I. Verùm jam in nobis eſt, ut ex prædictis nie

devotionibus certam deligamus aliquam, eamque in uſum In
3 con-—

B. Virgo ſu vat peccatores ad calum & . 549

conſtantem deducamus. Franciſcus Coſterus à nativitate

3 ſua Virgini dedicatus, ac poſtea in Societate noſtra zelantiſ-
4 ſimus honoris illius promeror, linguâ, calamo, & virtutum
i cxemplo, morti proximus interrogatus, quis cultus, DEI-
8l paræ omnium eſſet gratiflimus? 7 repoſuit: : conſtans, quan-
ne tum vis exiguus. Nadaſi in pr etioſis Morientinum occupatio-
. nib. c. Io. n. 2. ſequamur nos hoc documentum &c.

3 DISCIIRSIIS XXVII.

nol

Super eadem verba: Et IEſum benedictum

e Biad sm ventris tui nobis poſt hoc exili-
“ um oſtende.

“ Tahene I5SA videre. Joan. 12. V. 2 l.
mot⸗
inis
ciin⸗

— NUamvis milerijs & zrumnis plena ſit hæc vita, uti B. virgo

r di juvat pec-
nupel di ximus; tanto tamen ejus amore Capti 20 de- catores ad

cepti ſunt quidam ut poſthabito cælo perpetim optarent cælum &

4 hic commorari. Hujusmodi erant, qui blaterabant pſ. 113. Dnenem
u cælum cali Domino, terram autem dedit filij’s heminum. O
n cur væ in terras animæ, & cæleſtium inanes! ignoratis, quæ,
gr⸗ quantæ que ſint delitiæ, & di vitiæ in cæleſti illa regione?
N. annéôn creditis quod Wein c. 6. V. g. & Paulus 1I. Cor. 2. .
z ». pronuntiavit: Oeculus non vidit, nec auris audivit nec in
4 cor hominis aſcendit, quæ præparavit DEUs hü, qui diligunt
8e illam. Etenim ſi terrena hæc putantur vobis, ad qualem
qualeimn elegantiam && voluptatem exculta, quidni cæleſtia?
his enim ſoldm DEUS, & electi ejus perfruuntur amici ho-
. mines & Angeli, terrenis autem etiam improbi, inferni

Aaa a olim
⸗

olim ignibus excruciandi. Annén Rex füpretnus melius
aliquid reſervârit pro aulæ ſuæ proceribus, menſæꝗque ſuæ

convivis, quàm pro plebe de trivio? Et verè quemadmo-

dum cælum ſua magnitudine, ſplendore & durabilitate ter-

ram infinitis ſuperat paraſangis; ſic & bona illa cæleſtia,

quæ intus latent; excedunt hæc terrena. Naullas inſuper
illic intermixtus dolor, nullus metus, nullæz curæ, nullz

invidiæ, nullæ inſidiæ, perpetua pax ibi & concordia O
quid erit videre Angelos in ſuo fulgore, Sanctos in gloria,
& cum illis amicabilem habere ſocietatem: nam jaſt: fulge-
bunt ſicut ſol in regno pairis eorum Maith. 13. v. 73. Quid

erit videre corpus Chriſti glorioſum, quando ad momen-
tum illud intuens Petrus in monte Tabor, hac ſola beatitu-
dine contentus fuiſſet: bonum, inquit, eſt nos hic eſſe, facia-

mus tria tabernacula &c. Mazth. 17. v. 4. Quid erit DEuM

ipſum intueri ,‚ illud bonum, à quo proveniunt omnia hæc
terrena bona, illud immenſum deliciarum & gloriæ pela-

gus? ſi conſideremus fratres chariſſimi, ait M. Gregerius
homil. 37. in Evangel. quæ & quanta ſunt, quæ nobis pro-
mittuntur in cælis, vileicunt animo omnia, quæ habentur
in terris: ter rena namque ſubſtantia ſupernæ felicitati com-

parata, pondus eſt, non ſubſidium. Temporalis vita, æter-

næ vitæ comparata, mors eſt potiùs dicenda, quàâm vita:
ipſe enim quotidianus defectus corruptionis, quid eſt aliud,
quàm quædam prolixitas mortis ? Quæ autem lingua dice-
re, vel quis intellectus capere ſufficit, illa ſupernæ civitatis
quanta ſint gaudia; Angelorum choris intereſſe, cùm
beatiſſimis ſpiritibus gloriæ Conditoris aſſiſtere, præſentem
DEI vultum cernere, incircumſcriptum lumen videre,
nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuo munere
lætari. Hactenus ille. In hujus igitur felicitatis conſideratio-
ne exclamabat S. Ignatius Socictatis ESU Fundator: qum
. fſoraet

B. Virgo uvat peccatores adcæalum &zc. 551
elie ſordet mihi terra dum cælum aſpicio. Suſpirabat Apoſtolus

de Philipp. 1. V. 23. cupio Aiſſolvi & eſſe cum Chriſto. Anhela-
no. bat altes regius pſ. àt. quemadmwodum deſiderat cervus ad
ee fonies aquarum, ità deſiderat anima mea ad te DEUs: ſuivit
ele, anima mea ad Döll M fontem vivum, quando veniam, & ap-
lfe parebo ante faciem DEI? Faerunt mihilacxrymaæ mez panes die
Roltr ac nolcte, dum dicitur mihi quotidie ubi eſt DEUStans? Nimi-
rum perſpexerunt hi, alijque Sancti DEl, non habere ſe
vo hic manentem Civitatem, non eſſe in mundo patriam, ſed
le. peregrinationem, & exilium, unde ad cælum cæleſtémque
IU Ppatriam non tantùm votis, ſed & fletibus ferebantur. Nam
mmel. ut ait Eccleſiæ Doctor Aaguſtinus ſerm. 1 1. ad Fratres in Ere-
II mwo: non deſiderat patriam peregrinatio ſinè lacrymis; nam
ſ unde dicturus es DEO: factæ funt mihi lacrymæ meæ pa-
Dant nes die ac nocte: unde? dum dicitur mihi quotidie, ubi eſt
a DIus tuus? Quis juſtus non habait iſtas lacrymas? qui
ehelr non habuit, peregrinum ſe eſte non doluit. Quà fronte
GS ad patriam perveniet, qui eam abſens non ſuſpiravit. hæc
o. Auguſtinus, Hæc ergo ratio eſt, quòd non ſinè fletu aut
aet gemitu oremus cum Eccleſia ad Matrem miſericordiæ. Et
com. Ibſum benedictum fructum ventris tui nobis poſt hoc exiliam
zer. oſtende: nam ut loquitur D. Bernardas de modo bene viven-
Ca di c. 9. vita præſens plena eſt miſerijs, quèd non eſt in pa-
uh ria;, ſed in via: nec eſt in domo, ſed in exilio. In hoc mun-
G. do non ſumus in noſtra Civitate, ſed in peregrinatione, ſicut
ts ſcriptum eſt: non habemus hic manentem civitatem, ſed
futuram inquirimus. iid Bern. Quemadmodum igitur pe-
nren regrini, & exules, quàm maximè ad patriam, & ad patrem
le, ſuſpirant, ità oportet & nos deſiderare cum Philippo Joan.
et 14. oſtende nobis Patrem, & ſuſſicit nobis. aut cum turba illa
Bi gentilium Jean. 12. v. 21. volumus IFſam videre, Refertur
„ in recvelationibus S. Brigittæ lib. 4. c. 70. Chriſtum, dum

Aaa a z eſſet

2

552 Cursus Annui Diſeurſus XXViI.
eſſet in hac vita, ſuo aſpectu adeò conſolari conſueviſſe eos,
qui eum intuebantur: ut qui aliquà triſtitià tenerentur; di-
cetent, camus, & filium MARIÆ videa mus, ut ſaltem co
tempore à triſtitia relevemur. Addit avthor Margaritæ,
quæſt. alt. morali: reſpicientes Chriſti, & Virginis divinum
valtum, non poſito actuali obice, ſtatim movebantur ad de-
teſtationem peccatorum, emendationem vitæ, & maxi-
mam devotionem, ecx quodam cæleſti fulgere, ex corum
vultibus radiante: isd le. Hinc forſitan ingens illud deſi-
derium Zachæi Luc. 19. qui quærebat videre 7 Eſum, & non

poseras præ turba quia ſtaturä puſillus erai: ideo præcarrens
sſceezndit in arboerem ſycomorum, az vi deret eum, quia inde erat
zranſiturus. Ità vidit, & feliciter aſpectu Chriſti ad reſtita.
tionem iniquorum bonorum, ad largitionem eleemoſyna-
rum, fidei & vitæ converſionem permotus. Si hoc factum
eſt viſo Chriſto in mortali duntaxat corpore: quid erit vi.
dere in glorioſo? quid divinitatem ipſam de facie ad faciem
intucri? Et hanc deſiderabat Moyſes Exod. 3 z. v. 15. ad
DEuM ſupplicans: oftende mihi faciem tuam & . 18. oſtende 1
mihi gloriam tuam. Cui Dominus: ego oſtendam omne bo- 5
zum tibi, ſed non modè., & in hoc mortali corpore: non
enim Lidebit me homo, & vivet. Nempe poſt vitæ hujus
czilium nobis DEuM facie ad faciem intueri conceditur,
non in hoc exilio. Sed neque omnibus videre continget,
ſed ijs tantùm, qui ſordibus peccatorum macalati non fue-
rint. Beati mundo corde, ait infallibilis veritas, Matih. 75.
quoniam ipſi Denw videbunt. Quais aſcendes in montem Do-
mini, quærit regius pſalies pſal. 2 3. aut quis ſtabit in loco Sau- 4
io ejus? & reponit, innocens manibus & mundo corde. Quid 8
igitur nos ſperare habemus, qui multa ſcelera perpetravi
mus, & adhuc in multis offendimus omnes. Ad MARIAM,
Patronam & ad vocatam noſtram confugicndum nobis eſt:

ſi enim

B. Virgo ſuvat peccatores ad calum 6sc. 553

„ 6B enim gentiles rectè con fiſi ſunt in patrocinio Philippi Apo-
ſtoli, ut per illum perere auſi ſint: volumus Jlſum videre:
%⅓ & nos Virgini Matri confidenter dicere valebimus: & J-
7, ſum benedtetnt frultam ventris tai zobis poſt hoc exilium
Im oeßzende: ſicut enim DElpara ſuperat poſtolos dignitate, &
E. meritis apud Filium, ita ſuperat intercedendi facultate, &
m gratid. Neque dubium eſt, inquit & Augaſtinus ſerm. 3.
tun de San étis & caum illo S. Idephonſus ſer. 8. de aſſumpi. quæ me-
d. ruit pro liberandis proferre pretium, poſſe plus omnibus
is Sanéctis, liberatis impendere ſuffragium. itd illi. Hinc ean-
dem obſecrat D. Methodius orat. in Eypap. Quamobrem San-
Gl Giſſima DElIpara, quæ præ reliquis omnibus & benignior
r es, ac materno honore, ac cum DEO colloquendi libertate
un glorioſior, te obnixè rogamus, ut noſtri jugem ac perpetu-
un am habere memoriam velis. ſic ie. Quid autem potiſſi-
. mum volumus 6 clementiſſima Mater: volumus J Eſam vi-
eon Qere, tuum dilectum filium, poſt miſerandum hoc exilium,
1 alioqui æternùm infe lices futuri. Nec dubitamus de tua ole-
ℳ maentia, cùm illa nora ſit nobis multiplici experientiä. E
l. Divi Auguſtini familia Religioſus Canonicus referente poſt
„ alios Joanne Herd de B. Virg. c. ⁶9. dum ægrotans DEUM
is judicem, cui propediem ſiſtendus erat timeret, conſpicu-
t, am habuit Virginem ſibi dicentem: confide fili, tu mihi to-
, ties, & tanto affectu Salve Regina decantaà ſti faciam „quod
ſe⸗ illic petebas quotidianis, & aſſiduis precibus ,„ & ubi te ex
N. . hac lacrymarum valle eduxero, ad vocata tua ero, & TE-
ſfſum benedictum frudtum ventris mei poſt hoc exilium
l. oſtendam, ità metus, ac trepidatio abſceſſit ac felici fine
i conquievit. O beata ſors, Gui tale ſolatium obtigit in eo
ai diſcrimine à quo pendet felix, autinfelix æternitas. Pro-
A, fuit illi nempe plurimùm toties & tanto affectu B. X irgi⸗
k nem ſalutàſſe per Salve Regina; quid nos huio ſimile in me-
0 Aaa a 3 . dium

554 Cursus Annui Diſcurſus XXVII.

dium proferre poterimus, qui nec unum Ave Aaria de-
votè recitamus. Eſtote prudentes ſicut ſerpentes monet divina
veritas Matih. 1o. v. 16. quorſum hoc? an, ut caput abſcon-
damus, nè pereamus? ſerpens enim caput occultat, dum in
vitæ eſt periculo. Verùm quid ſi gladio petatur cor, in quo
An forſitan divina ſapientia docet
pellem veterem deponendam: hanc enim quotannis depo-
nit ſerpens, & renovat juventutem: id quidem ſaluberri-
mum eſſet ijs, qui in mala pelle ſunt.
ijs, qui inveterati malorum ſunt, quibus ipſa pellis detrahi
non poſſit ſinè vita? de quibus Jerem. 1 3. v. 22. ſi mutare
poteſt Eihiops pellem ſuam, aut bardas varietates ſuas, &.
poteritis benefacere , cùm didiceritis malum. Notum eſt e
ſacris literis, ſerpentem, dum primes noſtros parentes ad
peccatum alliceret, non aggreſſum eſſe Adamum, ſed Evam,
& per mulierem induxiſſe virum, quod aliéôqui apud illum
effecturus non erat. Irà nimirum nos, ſi Chriſtum in par-
tes noſtras pertraherc volumus, ut ad ejus viſionem perve-
niamus, MARIA M precibus & obſequijs ſolicitare neceſſe
habemus: illa primùm flectenda nobis eſt, tum illa filium
fuum certò certiùs inflexura, pro amore & gratiâ, quâ apud
Eſtote prudentes ſicut ſerpentes ſicut &
hic ſerpens fuit. Sanè affirmat doctiſſimus Novarinus, ſi fa-
tuæ Virgines æquè clamâſſent Domina Domina aperi nobis,
ſicut clamârunt Domine Domine, à cælo excluſæ non fuiſ-
Si Judas verba ſunt S§. Zincentij Fererij feriä ſexidà in
Paraſceve, iviſſet ad Virginem, & ipſa orâſſet filium, pro eo
Juvat pec remiſſionem peccatorum obtinuiſſet. itd ille. Hinc D. Au-
guſtinus aliique Patres, ut ſuprà diſe. I0. & II. vidimus,
eam maximam poſt DEuM peccatorum ſpem nuncuparunt.
Divus verò Bernardus non ſolùm ſpem, ſed & ſcalam per
quam ad paradiſum, ad cælum aſcendere valeamu

vitæz eſt principium.

Sed quid agendum

eundem pollet.

(e—
et
Ur

1A

né
t
obis⸗
16
000
A⸗
nus,
tunt
e
i
ein

ſil.

B. Virgo juvat peccatores ad cæalum ésc. 55 5
enim cit: ſerm. de Nativit loquitur: Filioli hæc peccato-
rum ſcala, hæc mea maxima fiducia eſt. Novimus ſacris
literis in veteri teſtamento unicam ſolùm ad cælum fuiſſe
viam, unicam portam: hæc porta Domini, juſti intrabunt in
eam pſ. 117. ſed peccatores per quam? legimus unam ſca-
lam fuiſte, à terra uſque in cælum à Jacob Patriarcha viſam
Geneſ. 2. ſed pro Angelis tantùm, qui aſcendebant, & de-
ſcendebant; nulla pro hominibus aderat. Jam verè in lege
gratiæ plures ad cælum portæ ſunt, plures ſcalæ, non tan-
tum pro Angelis, non tantum pro juſtis, ſed etiam pro pec-
catoribus. Ego ſum oſtiam, inquit Chriſtus Joan. 10. v. 9.
ſed eſt & MARIA, quæ in elogijs Lauretanis janua cæli, &
in Alma Redemptoris Mater, pervia cæli poria dicitur: illa
nimirum eſt pro juſtis, qui bonis ſuis operibus cælum pro-
meriti ſunt; hæc pro peccatoribus, quibus gratiam Virgo
impetrat, ut convertantur, ſaltèm in fine viiæ. Similiter
eſt ſcala ad cælum gratia Chriſti, quâ adjuvantur juſti in

ſervandis mandatis; ſed eſt etiam ſcala altera miſericordiæ
& gratiæ, quâà, cùm ſe indignos reddiderunt peccatores,

MARIA illis rurſum impetrat, ut DEO reconcilientur.
De hac ergo Bernardus ait: hæc peccatorum ſcala, hæe mea
maxima fiducia eſt. Facta eſt MARIA ſcala cæleſtis inquit
S§. Auguſtinus, quia per ipſam DEUS deſcendit ad terras,
ut per ipſam homines aſcendere mereantur ad cælos. itd ile.
Jer. 11. de Nativit. Domini. Et ſerm. 3 5. de Sanctis expen-
dens illud, quia reſpexit humilitatem ancillæ, exclamat. O

verè glorioſa MARIÆ humilitas, quæ porta paradiſi effici-

tur, & ſcala cæli conſtituitur. ità ille. Comprobat hoc vi-
ſio, quam habuit Frater Leo unus ex intimis S. Franciſci
Seraphici Socijs, prout habetur in Chronico Atinorum part.

1. lib. 2. c. 3 5. apud Spinellum c. 16. u. 1 5. Vidit ille per
ſomnum binas ſcalas à ſolo in cælum aſſurgere, rubram

unam,

556 Cursus Annui Diſcurſus XKVII.
anam, cui Chriſtus ſuboffenſus inſiſtebat, albam alteram,
cui Mater Dul præerat. Perſonante verò Angelicâ tubàâ
& hominum ingenti multitudine confluente, ut aſcende-

rent, S. Franciſcus magna voce ſuos fratres hortabatur, utE
Per ſcalam rubram aſcenderent, quod dum faciunt, unus

& tertio, alius è quarto, alius e decimo, alius e medio ſcalæ
gradu decidebat. Cùmques. Franciſcus Chriſtum pro ſuis
fratribus interpellaret, oſtendit ipſi Chriſtus manus, & la-
tus recenti ſanguine perfuſa, quæ ab illis fratribus ſibi fada
querebatur. Quàâ ſuorum ruinâ permotus S. Franciſcus,
Fratres ad ſcalam albam evocavit, dumque ibi feliciter aſ-

cenderent, à benigniſſima Matre dlande excepti ſunt. Ira
qui per ſcalam juſtitiæ digni non erant cælum ingredi, per
ſcalam miſerieordiæ & gratiæ, quam illis Mater gratiæ, &

miſericordiæ obtinuit, ſunt ingreſſi, licèt enim hac illi dig-
ni non fuerint, digna tamen fuit Mater DElI, ut pro illis de-
recans exaudiretur. Mirabile non paucis eſt illud, quod
in Eccleſiæ officio, ac etiam vulgò canitur de Beatiſſima Ma-
tre noſtra: intreni ut aſtra flebiles, cali feneſtra falta es: an
quèd DEUS per B. Virginem tanquam per feneſtram nos
aſpiciendo, miſereatur noſtri, culpas condonet intuitu il-

lius, & gratiam ad meliorem vitam conferat: an quèd ipſa

Virgo nos peccatores juvet, ut cùm per portam, quèd clau-
ſa ſit, intrare non poſſumus cum fatuis Virginibus, intrare

valeamus per illam, tanquam per feneſtram. Audiamus

S§. Fulgentium ſer. de landis. Virg. Facta eſt, inquit MARIA

feneſtra cæli, quia per ipſam DEUsS verum fudit ſæculis

lumen (gratiæ) & per ipſam deſeendit ad terras, ut per ip-
ſam homines aſcendere mereantur ad cælos. isà ille. Quan-
quam verò non ſit honeſtum per feneſtram inſcendere, cùm

veritas æterna dicat, Joan. 10. v. 1. qui non intrat per oſti-

um, ſed aſcendit aliunde, ille fur eſt, & latro: neceſſitas ta-
men

in,
bi
.
nl
Cale
fuis
lr.
ſaci
ſols⸗

el
1,
di⸗⸗
5 ge⸗
vod
1Ar.
1 a
zuil
l
clau⸗
Uare
nns
RI4
Culis
kib⸗
Uall⸗
dn

.
jolt⸗

145 49.
N

B. Virgoju vat peccatores as,
men excuſat, quæ legem non habet. Et vero ipſa etia mn
veritas æterna dicic Marth. 1I. v. I2. regnum cælorum vim
patitur, & violenti (ſicuti fures ſunt, & latrones) rapiunt
illud, unum é pluribus vobis præſentem ſiſto. Meminiſtis
dubio procul, unum è latronibus, qui cum Domino noſtto
crucihxi erant, audire meruiſle: hoedie mecum eris in paradi-
0Luc. 23. V. 73. ità inveteratus malorum, qui ſuo vitæ de-

curſu nihil boni egerat, ſed rapinis & latrocinijs callum ob-
duxerat, in momento paradiſi gaudia, Deique viſionem

promeruit. Et cur non alter ſimilis farinæ trifurcifer?

Ajunt quidam alterum in malo obſtinatum fuiſſe; bonum

verò conſideràâſſe patientiam Chriſti, etiam pro perſecuto-
ribus ad Patrem cæleſtem orantis, indè agnoviſſe ipſius in-
nocentiam & divinitatem, indé Chriſto compaſſum, & de

peccatis ſuis doluiſſe. Poterat quidem hoc & alter feciſſe,
ſed rejecit lumen gratiæ, & eidem cooperatus non eſt ut

verum ſit, quòd cum cadem gratia unus aſſumeretur, &

alter relinqueretur. Lac. 17. v. 24. ità D. Hieronymus, Augu-

ſtinus, Chryſoſtomus. D. Vincentius ſerm. 6. in paraſceve

con verſionem boni latronis tribuit umbræ Chriſti ex cruce:
ſi enim umbra Petri ſanare poterat infirmos corpore, cur
non umbra Chriſti infirmos ſpiritu? D. Anſelmus, B. Pe-
trus Damiani Heſychius. Dion. Carthuſianus & alij apud Men-

dodam tom. 2. & Salmeronem tom. 10. tract. 40. id tribuunt

precibus B. Virginis: quèòd enim latro ille, dum cum JEſulo
& Joſeph fugeret in Ægyptum, alios latrones averterit, ne
violentia aut injuria fieret itinerantibus, hoc B. Virginem

voluiſſe remunerari, utpote quem in cruce agnoverit. Id-
circo, inquit, Cardinalis Damiani, reſipuit bonus latro,
quia B. Virgo inter crucem filij, & crucem latronis poſita,
filium pro latrone deprecabatur, hoc ſuo beneficio anti-
quum latronis obſequium recompenſans. itd ille. Non diſ-
Bbbb ſonat

5 58 Cursus Annui Diſcurſus XXVII.
ſonat S. Epiphanius ſer. 3. de laudib. Virg. MARIA lapſam
Evam erexit, & Adamum é paradiſo ejectum in cælos miſit,
quæ paradiſum clauſum aperuit, & per latronem rurſum
Adamum complantavit. ſie ille. Ecce fur, ecce latro cælum
ingreſſus eſt per feneſtram, dum per MARIÆ beneficium
ac patrocinium ſubijt paradiſum & cælum. Promeruit hec
utcunque bonus ille latro, propter antiquum obſequium in
fuga Ægypti præſtitum, ut ex Damiano diximus: ſi igitur
& nos paradiſi incolæ eſſe cupimus, & beatiſſima filij Dbl
viſione frui, promereamur idipſum obſequio aliquo, quod
Virgini Matri gratum eſſe noverimus. Crteràùm quàâm ar-
denter ad cælum, Deique viſionem pertingere anhelamus,
tum ferventer id flagitemus per Beatiſſimæ Virginis inter-
ceſſionem. Sequamur præorantem D. Anſelmum Archiep.
Cantuar. de excellent. Virg. c. 12. Rogamus te Domina per
ipſam gratiam, quâ te pius & omnipotens DEUS ſic exalta-
vit, & omnia tibi ſecum poſſibilia eſſe donavit, quatenus id
apud ipium nobis impetres, & obtineas, ut plenitudo gra-
tiæ, quam meruiſti, in nobis ſic operetur, quo partieipium
beati præmij ejus, miſericorditer nobis condonetur. Et
paucis interjetis: procul dubio idem benigniſſimus filius
tuus, Dominus noſter erit ad concedendum, quidquid vo-
les promptiſſimus & exaudibilis: tantummodo itaque velis

— -—

ſalutem noſtram, & verè nequaquam ſalvi eſſe non poteri-
mus. iid ile. Igitur ad te clamamus gementes & flentes ut .
IESU M benediétum fructum ventris tui nobis oſtendas, ut

ejus in cælo viſione læti perfruamur in omnem æterni-
tatem. Vitam praſta pauram, iter para tutum, at
videnies JESUM ſemper collæ-

temur.

DISCIIR-

AIiſericordia Marie erga heccalores Soc. 559

e sre e2. 2
2 TA ibe dd

DlISCIRSIIS XXVIII.

. Suhper illa verba: O Clemens.

3 Quaſi oliva ſpecioſa in campis Eccli 2 4. v. 19.
ill
D il neſciremus jam apud inſidelium eruditos, ac ſapientes Miſeri-
nl Solivam fuiſſe clementiæ ſigaum, ac ſymbol um, conſta. cordia Aa-
. ret id nobis fidelibus ex Sacris literis, in quibus legimus, Deccatores
hli DEl clementiam per olivam deſignatam. Punierat DEUS univercme
er. ſceleratum mundum univerfſali diluvio: at ubi juſtitiæ ſuæ
en ſatisfeeiſſet, etiam quoque mi iſecicordiam ſuam palàm face-
lpet re vellet, remiſit emiſſam à Noë columbam ad arcam, non
a. vacuam uti priùs, nec cum qualicunque ramo viridi, cujus-
Ki cunque arboris, ſed quemadmodum ſacer textus habet Ge-
tt⸗ neſ. S. W II. illa venit ad eum ad veſperam portans ramum
gun „ virentibas fol⸗fsi in ore ſuo: Intellexit ergo Noë, quôd
l ceſlâſſent aquæ fuper terram. Intellexit Noé, quòd Deus
lins etiam cùm iratus fuerit, miſericordiæ ſuæ recordetur. In-
lio⸗ tellexit Nocë (verba ſunt D. Ambroſij de Noë & arca c. 9. )
Nes milſericordiæz inſigne divinæ, quèd jam diluvium removiſ-
leli ſet, quæ fructam deinon raret, cui non potuiſſent nocere
Sn diluvia. heæc Ambroſius. Ità nimirum ſicut oleum liquori-
„,ID brus omnibus ſuperfertur, nec mergi poteſt, ſic divina mi-
⸗ ſericordia ſupe rexaltat judicium Jacob. 2. V. 13. ut ſit miſe-
ricordia taper omnia opera ejus. Ramus olivæ allarus à co-
lumba miſericordiæ DEl ſymbolum eſt, & pacis: ait 1.
Asguſtinus tract. 6. in joan. & in pſal. 29. Quem verò de-
gnabat. columbailla, quæ ramum olivæ detulit? audiamus
3 . Bbb b 2 5§. Bo-

360 Cursus Annui Diſcurſus XXIVIII

5§ Benaventuram in ſpeculo B. F. c. S. MARIAM fic allo-
quentem: tu es illa fi deliſlima columba Neéëé, quæx inter

ſummum Noëé, & mundum, dilavio ſpirituali ſubhmerſum,

mediatrix fidelifſima extitiſti. Corvus infidelis, columba

verò fidelis fuit: ſic & Eva infidelis, fidelis verò MARIA,
inventa eſt. Eva inideliſſima mediatrix perditionis; ; MA-=

RIA vVerO ſideliſſima mediatrix ſalatis fuit: & ideò B. Ber-

nardus ait: fidelis mediatrix MARIA, quæ ſalutis antido-
tum & viris & mulieribus propinavit. hac ile. Addo ego

fidelis & clemens Maria, quæ ramum divinæ miſericordiæx

in ſuo filio nobis attulit, unde intelleximus divinam ceſſaâf:
ſe iram, & communem cum ea generis humani interitum.
Hoc ipſum animadvertit Cerſon Cancellarius Pariſiens:

zract. 9. ſuper Magnificat part. 2. ubi Beatiſſimam Virginem

ſic affatur. Tu quaſi oliva ſpecioſa in campis, naufrago
mundo ramum illum olivæ paternæ protuliſti Elum Chri-
ſtum. Colligere fas eſt ipſum in hoc Evchariſtiæ Sacra-
mento ſidelis anima, fas illum ferre in ore ſuo, dum veſper
mortis adveniens ſuadebit regredi ad Noë DEUM, qui crea-
vit eum. Felix plane anima, quæ redibit ad veſperum vitæ
ſuæ ferens in ore ſuo ramum hunc olivæ Chriſtum per Sa-
cramentalem, ſaltém ſpiritualiter, ſumptionem, hæc biiſ-
ſimus Cancelarius. O quàm felix fuit ſenex ille Simeon ju-
Ku⸗ qui & ipſe expectabat conſolationem Iſraêl in miſeri-
ordia & miſerationibus. Et ecce MARIA velut colum-
e ad veſperam vitæ illius, venit in templum, affert ramum
olivæ, JESII M, & accepit eum in uluas ſuas; & benedixit
DEUM, & dixit: Nunc dimittis ſervum tuum Domine &c.

Lac. 2. V. 28. 29. Felix & ille é purpuratorum Patrum nu-

mero unus, natione Hiſpanus Cardinalis, qui referente P.
Joan. Euſeb. Nierembergio de affeltu in B. lirg. c. 2 3. cùm
ſub ultimum morbum, vitæque extrema eò deveniſſet per
fractas

Miſericordia Mariæ erga peccatores & c. 561
fractas in corpore vires, ut os ſuum ad ſumendum ſacrum
viaticum aperirc nullo modo poſſet, Clientis labia ſuis ma-
h nibus disunxit Virgo, os aperuit, ut co modo Chriſti cor-
pus accipere poſſet fortunatus hic Cardinalis. Verùm ut
aa propolitum noſtrum magis accedamus. MARIA Patrons
. noſtra non ſolùm columba eſt, quæ ramum olivæ affert, ſed
,. ipia oliva eſt, quæ ramum olivæ produxit & progermina-
0. vit, quin & oleum copioſiſſimè ipſa profundit; de illa enim
2 natus ESUS, qui vocatur Chriſtus, ex illa omni tempore
2 miſericordiarum fluenta promanäârunt. Hinc Eccleſia ipſi
1. attribuit illud Eccli. 214. v. 19. quaſi oliva ſpecioſa in cam-
n. pris. Eſt oliva, inquit Richardus à S. Laurent. de laudib. Virg.
: lib. 1I2. de qua proceſſit, & nata eſt vera oliva, id eſt Chri-
en ſtus qui eſt pax noſtra, miſericordia noſtra. ità ile. Eſt oli-
o va, inquit Albertu A in Bibl. Mariæ ſuper Jerem. 11. to-
i. tius miſericordiæ, & pacis, & bonitatis. Eſt oliva, ait
4. Erneſtus Prag. in Mariali c. 50. quia ſi oliva eſt mater olei, B.
e Virgo propriè eſt Mater gratiæ, & miſericordiæ. ità ile.
el⸗ Quod verèò oliva ſpecioſa in campis dicatur, non in hortis, Clementi⸗
r hæc ratio eſt, quòd MARIA miſericordiam ſuam non ve- b. virEin
e. lit terminis aliquibus circumſcriptam, non ſeptis, aut muris omnes.
. concluſam, ſed omnibus patulam, omnibus facile acceſſi-
d. bilem. Id egregiè obſervavit Richardus à S. Laurentio de
i. laudib. Virg. lib. 4. dum ait: oliva ſpecioſa in campis proptet
. Ccommunitatem; nam miſericordia ejus, & gratia commu-
n nis eſt omnibus invocantibus eam in veritate. Ee lib. 12.
it oliva ſpecioſa in campis, propter communitatem pietatis
e ejus, & miſericordiæ, quam cundctis exhibet, quantum in ſe
nu⸗ eſt, ſinè acceptione perſonæ. bæc ille. Veriſſimè igitur di-
e). xiſti melliflue Bernarde ſerm. ſignum magnum. Omnibus
ln omnia facta eſt, ſapientibus, & inſipientibus copioſiſima
charitate debitricem ſe fecit; omnibus miſericordiæ ſinum
4 bbb b; perit,

562 Curcus Annui Diſcurſus XXVIII.
aperit, ut de plenitudine ejus accipiant univerſi: captivus
redemptionem „æger curationem, triſtis conſolationem,

peccator veniam „Juſtus gratiam. ità ille. Reginaldus De-

canus Aurelianens. ut habet J. Antoninas 3. payt. Mlor. tit.
2 3. c. 4. §. 4. Cum gravi morbo vexatus, deſperatà à medi

1-

cis ſalute decumberet, & pro ejus ſaluie 5. Dominicus, cu-

jus Ordinem ingredi volebat, frequenter oraret, viſibiliter
ei vigilanti DEl Genitrix apparuit duabus comitata Virgi-
nibus, eique dixit: pete à me, quod vis, & dabo tibi. De-
Rberanti quid peteret, ſuggeſflit una Virginum, ut nihil pe-
teret, ſed totum Reginæ miſericordiæ caumnimitteret volun-
tati. Quod cùm feciſſet, Virgo Sanctiſſima, manũ ſuâ, æ-
grotantis oculos, aures, nares, os, manus & pedes, ſaluta-
ri, quam ſecum attulerat, unctione perunxit, formulasque
verborum proprias ad ſi ſngulas unciones proferens adjecit:
ad renes quidem, ſtringantur rences tui cingulo caſtitatis,
ad pedes autem; ungo pedes tuos in præparationem Evan-

gelij pacis, & ſic de alijs. Tum oſtenſo Prædicatorum ha-
bitu: en inquit, eſt habitus Ordinis tui: ſic illa evanuit, &

ille convaluit, atque Ordinem Prædicatorum ingreſſus eſt,
ut habet Spinellus c. 20. . 22. Hic quidem DEl Mater oli-
vam ſpecioſam unctione ſua ſe exhibuit, ſed non planeè in

campis, & in propatulo: unde audire lubeat illud, quod re-

fert Cæſar Baronius ad ann. Chriſti 570. ex Arnoldo Abbate
Lucenſi oculato teſte. Tribus tantùm milliaribus ad urbem
Damaſcum ſita runi viſitur Ecoleſia B. Virgini dicata, in qua

pictura eſt ejusdem, de qua fragrantiſůmum jugiter manat

oleum, quo muki tum Chriſtiani, tum Saraceni, tum Ju-
dæi ſæpe ſananturà varijs morbis: nec unquam minuitur il-
lius copia, quantumcçunque inde ſumatur. Ad hoc tem-
plum die Aflumptionis & Nativitatis DElparæ, omnes Chri-
ſtiani, & Saraceni orandi causâà confluunt: & Saraceni qui-
dem

— — — — —

—

it,

Miſe norka Marie erga peccatores Eoc. 763

dem ſua ceremonialia offerunt cum maxima devotione S&
hilaritate. Idem ſed füſiàs refert Sezinellas in Throeno DEI
ract. de miraculis n. 2, Antiquius eſt quod idem Spinellas c.
20. n. eg. refert ex epiſtola quadam §. Germani Conſtan-
tinopolitani Patriarchæ, quæ etiam in Nic æna Synodo z. abct.
27. eit écitata, faiſie Soſopoli in Piſidiæ civitate imaginem
DElparæ, quæ expicta manu unguentorum ſcaturiginem
effuderit, unde varia morborum genera curabantur. Et
ſubdit Androgium quendam cum uxore ab Euthychio Epiſc.

Conſtantin : Amafex tunc hro fide exulante unctum fuiſſe

illo oleo, & vivas exinde habuiſſe proles, cum priùs mortuas
ſemper haberent. Forte hic non deeruit varijs ægritudi-

nibus affecti, qui hujusce olei copiam ſibi fieri flagitare nt ;
ſed haud neceſſe eſt, ut transmarina & Palæſtisæ eloca ad-
ecant: quot cnim noſttis in terris non ſunt ſacræ icones, &
ſtatuæ B. Virginis miraculis celebres, unde ctiamnum flu-

enta gratiarum & miſerationum profluunt, unde cæci Iu-
men, & claudi greſſum, ſurdi auditum, muti linguæ, chi-
ragrici & podagtici: „ manuum, pedütmnque uſum ſunt con-
ſecuti. Horum exempla, quæ in æde Lauretana ſolùm ac-

ciderunt, refert Turſelmus libro integro, & perſtingit Spi-

nellus in Throno DEIc. zo. à n. 26. Jam quid dicendum de
alijs à miraculis celebratiſſimis iconibus in Italia, Gallia,
Hiſpania, Germania, Polonia? quarum fluenta gratiarum
cap. citato recenſens Spinellus, tot mihi videtur exhibere
olivas quot ſtatuas, aut imagines prodigioſas. Quapropter
non exerravit docdifſimus ſimul, ac pientiſſimus Idieta alias

Raymundus Jordanus ex Ordine Canonicorum Regularium

§. Auguſtini, dum B. Virginem part. 14. contenplat. 23.
Montem olivarum ſeu oliveti compellavit. Scimus é ſacris
literis Propè Jeroſolymamn fuiſſe montem oliveti ſeu oliva-
rum ubi Chriſtus oravit, atque etiam in cælum aſcendit.

Mons

564 Cursus Annui Diſcurſus XIVIII.
Mons olivarum dicebatur, quod totus olivis fueric conſitus,
quemadmodum alij montes vitibus. Huic ergo monti, ait
laudatus Idiota eſſe ſimilem DElparam Cùm tot habeat oli-
vas, quot miraculoſas icones. Verba illius ſunt. Mons
oliveti ſic dictus propter copiam olivarum: copioſiſſima eſt
enim in miſericordia copioſa, quia DEUS cam cumulavit
plenitudine gratiarum, & fecit eam Matrem miſericordiæ.
Et ſubdit: Mons pinguis pinguedine charitatis, adipe de-
votiohis, ubertate fæcunditatis, oleo miſericordiæ & piceta-

tis. Hæc ille. Ecce montem olivarum. Quodſi tamen juxta

propoſitum nobis thema una ſolùm oliva eſt, MARIA ſanèe
eſt illa, de qua vaticinatus eſt Jeremias c. I1. v. 1 6. olivam
uberem, pulchram, fructiferam, ſpecioeſam vocavit Dominus
nomen tunm: nam, ut inquit Richardus à &. Laurent. de laund.
Virg. lib. 12z. fuit enim (& etiamnum eſt) oliva uber per
affectum miſericordiæ, pulchra per puritatem affects, fru-
ctifera per effectum miſericordiæ, ſpecioſa per abundanti-
am effects. iià ille. Et quidni uber „ imò uberrima oliva
ſit, cujus miſericordiæ oleum ad omnes nationes ſe effundit,
ut verè ſit oliva ſpecioſa non in campo uno, ſed in campis

quàmplurimis. Et quidem ſi in corporalibus miſericordiæ

operibus tam exuberans eſt clementifſſima Virgo, ut paulèò

antè dictum eſt, quidni foret in ijs, quæ ſalutem animæ
concernunt, cùm perbellè noverit, pluris faciendam ani-

mam Chriſti ſanguine redemptam, quâm corpus mortali-
tati, & cineri ſubjectum. Quapropter dubitandum non eſt
majorem illam gerere curam animarum, quàm corporum,
ut oleo miſericordiæ perſanentur. Auſcultate quid non fe-
cerit in una vel altera anima ad ſalutem revocanda. Cùͤm
duo pauperes Pariſijs in Hoſpitale recepti ad extrema pro-
perarent vitæ confinia, ipfa clementiſſima Virgo Religioſo
ejus loci miniſtro apparuit dicens: Bone Pater vide, ut di-

ligen-

i

no⸗
o
d
gel⸗

2

Miſericordia Mariæ erga peccatores Eoc. 56 5

ligentia ac vigilantia adhibeatur illis duobus pauperibus,

quia in periculo ſalutis ſunt, & dæmones cum multa ſolici-

tudine circumeunt, quomodo eis noccant. Admoniti ita-

que ſunt de morte proxima, & ad emundationem conſcien-

tiæ, ſemel atque iterum exſtimulati: ſed cùm Sacerdos hi-

hil proſiceret, tandem ſubjunxit: miſeri! ego novi vos eſſe

in peccatis graviſſimis, nec hac vice mortem evaſuros, &
nisi con feſſi fueritis intrabitis gehennam pænis æternis cru-

ciandi. His illi conterriti, & quod credibilius eſt, preci-
bus B. DEl Genitricis illuminati, peccata ſua confeſſi ſunt,
& bonàâ morte defuncti. ità Caſarius lib. 7. c. 1 0. apud Spinel-

lum in Throno DEI c. 36. n. 2 8. Annéôn verùm eſt hic il-

lud Richardià S§. Laurent. lib. I. de laudib. Virg. MARIA il-

lud oleum miſericordiæ eſt, quod verus Samaritanus Chri-
ſtus infudit vulneribus peccatorum, itaà ille. Sed admira-
bilius audite aliquid. Memorat Nierembergius de amore B.
Virg. c. 14. in Canarijs ſeu fortunatis Inſulis fuiſſe mulierem
Virgini devotam, quæ à malo dæmone in fraudem indu-
ta, unam aliquam à ſe admiſſam lethalem culpam Sacrile-

go ſilentio in confeſſione reticebat. Hanc fæminam cle-

mentiſſimè curatura Virgo, quid non egit? uti fleviſſe legi-
tur Chriſtus ſuper interitum Jeroſolymæ; ſic & illa ſuper
ſtatum miſeræ mulieris: nam dum hæc aliquando orat in
templo coram imagine B. Virginis, vidit vultum B. Matris
madentem, & copioſas ex oculis profluere lacrymas: quo
ſpectaculo mirè affecta, mæſtæ Virgini ex animo condolet,

causam que fletůs hujus tam inſoliti ſciſcitatur. Cui Virgo:

quia conſcientiæ tuæ labes, ac vulnera integrè non aperis in
confeſſione, têque ac tuam animam miſerè is perditum. Ità

corredta mulier confeſſiones ſuas generali exomologeſi

emendavit. Simile quid, vel forſan idem refert P. Lech-

ner in Sodali Parihenio lib. 2. c. 3. Rurſum hic loqui libet
MWD Ccc c cum

7

566 Cureus Annui Diſcurſus XXVIII.
cum Richarde à S. L.aurent. in ratione miſericordiæ ejus dici.
tur ei: oleum effuſum nomen tuum: quod nomen effaſum .
ſi quis voluerit col ligere, palato ſno ſaporem, vulneribus
medicinam, lucem tenebris ſuis poterit invenire. Er ille.
Cùm autem hujus miſericerdiæ tanta & tam mu! tipiex in
peccatores, & alios miſeros homunciones ſit exuberantia,
meritò exiſtimat D. Bonaventara MARIAM figuratarmmin mu-
liere illa 4. KNeæ. c. „ cujus vaſa , ad verbum Eliæi omnia
plena erant oleo. MARIA, inquit Seraphicus Doctor ie
ſpecul. Virgin. c. 7. plena eſt unctione miſericordiæ, plena
oleo pietatis, unde figurata eſſe poteſt W illam mulierem,
cujus vaſa omnia facta ſunt miraculose oleo plena. Hujns

mulieris vaſa ſunt affectus, & effectus, deſideria, & benefi-

cia, quæ omnia oleo miſericordiæ plena ſunt. Unde de
hoc oleo B. Bernardus ait: nec mirum ⁶ Domina, ſi tam

copioſo oleo miſericordiæ, cordis tui perfuſum eſt Sancua-

rium, cùm illud inæſticmabilc opus miſericordiæ, quod
prædeſtinavit DEus ante ſæcula, in redemptionem noſtram
primùm ſit in te, à miſericorde artifice fabricatum. bæc Bo-
naventura, qui etiam ſaluberrimum annectit monitum di-
cens. Dicamus ergo Chariſſimi MARIE.: date nobis de
oleo veſtro: peramus oleum miſericordiæ ejus in hoc mun-
do, nèe fruſttà petamus in judicio ila lle. Vult dicere; non
ignotum eſt vobis, quid fatuis virginibus acciderit, quæ
tunc petebant oleum, quando jam miſericordiæ janua clau-
ſa erat, quando miſerendi tempus jam finitum: maturius
nobis de oleo miſericordiæ Marianæ proſpiciendum eſt, ſi
inter fatuas virgines nolumus computari. Unde loc. cis.
D. Bonaventura, dum Virgini accommodat illud pſal. 97.
Vv. 7. moveatur mare, & plenitudo ejus, ſic loquitu- r. Mo-
veatur mare, moveatur MARIA, moveatur certé ſuſpirijs,
& caſtigationibus „moveatur lacrymis, & orationibus,
* movea-

De benignilate &g affabelitale B. N. & . S67
mnoveatur elccthefſynis, & alij's venerationibus, moveatur
inquam plene, ut nobis effundat de ſua plenitudine. Atten-
damus, quid nobis B. Bernardus de ea loquitur, ait enim
ſic: vas liquore plenum ſi moveatur, de lacili ſuabr ertitur,
& effandit Lhmnrern ‚ſic B. Virgo MARIA, ſi moveatur
precibus, cffundit iquorem in nobis. ita S. Bonaventura.

ð de
DlISCIRSUS XXIX

Super illud: O pia.
Delia 14 mmes eſſi cum f. ſilijs bominu um Prov. 8. V. 3 I.

Uam vis i incarnata DEl ſapientia Rex Regaum foret ac be benig-
Dominus dominantium, quoniam tamen amari vo dateira⸗
luit magis quam timeri, abſcondit majeſtatis ſuæ gloriam, tc B. Vir-
carnis noltræ velamine, non ſecus, atque ſol fulgorem ſu- ginis in
um nube obtegit: cùm non benè conveniant nec in una ſe- nes. homit
de morentur Majeſtas ,‚ & amor. Nec hic ſtitit; ut enim
omnibus etiam infimæ ſortis hominibus ſe amabilem & af-
fabilem redderet, non apparuit ut Rex in palatio purpuraâ
indutus, aulicorum ſatellitio cinctus, armatorum militum
catervâ ſtipatus; ſed communi veſte amictus, piſcatoribus
comitatus, pedes vicos & caſtella obiens omnibaus ſe offe-

rens ad auxilium & ſolatium: in terri viſus eſt, & cum ho-

minibus converſatus Barnch 3. v. 3 8. Hinc Paulus Zit. 3. v.
1. benignitas, & humanitas apparuit Salvatoru noſtri DElI.
Non eſt aſpernatus ullum eſto abjectiſſimum pauperem, cæ-
cum, ſusdum, claudum, leproſum; ſed & cum ſimplicibus

ſermotinatio ejus Prov. 3. V. 3 2. quales erant piſcatores diſci-

Cec c z puli,

568 Carsus Annui Diſeurſas XXIX.
puli, ſed & cum parvulis. Sinite, inquit, parvules venire
ad me Marci 10. v. 14. quippe delitiæ meæ ſant eſſe curn flgs
hominam. Eandem beniguitatem & affabilitatem in Matre
DEi Virgine fuiſſe mihi nullum eſt dubium, ut quæ non
complexione corporis duntaxat, ſed & virtutis ſtudio filio

aſſimilari cupiebat. Audiendus bic D. Bernardas ſer. 1. de
nupiijs in Cana. Quid de fonte pietatis procederet, niſi pie-

1as? quid mirum, ſi pietatem exhibent viſcera pietatis? nén-
ne qui pomum in manu tenuerit dimidia die, reliqua diei
parte pomi ſer vabit odorem: Quantum igitur viſcera illa
pietatis affecit? in quibus novem menſibus requievit pie-
tatis auctor, & miſerationum Pater. ied ille. Nullum illa

lædete, in quit Ambroſtas lib. 2. de Virginib. bene velle om-

nibus, aſlurgere majoribus natu, æqualibus non invidere,
fugere jactantiam, rationem ſequi, amare virtutem. Quan-
do iſta vel vultu læſit parentes? quando diſſenſit propinquis.,
quando faſtidivit humilem quando deriſit debilem? quan-
do vitavit inopem? 11 Ambroſius. En quàm benigna, quàm
ja fuerit in alios, cùm officia pietatis expleret ad omnes.
Erat MARIA inquit Nicephorus lib. 2. hiſtor. c. 23. in rebus
omnibus honeſta, pauca admodum, eâque neceflaria lo-

quens: ad audiendum facilis, & perquam aſfabilis; hono-

rem & venerationem omnibus exhibens. Et infid. Erat
denique faſtus omnis expers, ſimplex, miniméque vultum
fingens, nihil mollitiei ſecum trahens, ſed humilitatem
præcellentem colens. ità ille. Etenim licèt noſſet ad maxi-
mam ſe dignitatem ſuper omnes homines & Angelos eleva-
tam, ex hoc quèd eſſet Mater fihij DEI, tamen exinde non
intumeſcebat animo, non inflabatur moribus, non alios
præcedere loco vel honoribug ambiebat, ſed utt commanem
at ſimplicem victum, & amictum ſectabatur; ità promiſcuæ
turbæ ſe inſerebat, dum filius ad populum diceret, aut mi-
. racu-

Debenignitate es affabilitate B. V. &c. 56 9

4 racula patraret. Pudibunda fuit M ARIA, ait melliftaus Do-
Aor ſerm. ſignum magnum. ex Evangelio id probamus: ubi
4ecernim aliquando loquax? ubi præſumptuoſa fuiſſe videtur?
4Fouris ſtabat quærens loqui filio: nec materna Authoritate
Lr ſermonem interrupit, aut in habitationem irruit, in qua fi-
4 lius loquebatur. i1à sde, Videbat nimirum Virgo prudentiſſi-
4. ma ſilium ſuum, ut omnibus ſe amabilem & affabilem exhi-
S beret, humilem, & communem omnibus vitam aſſumpſiſ-
el ſe, & quomodo illi eſſet diſſimilis: quomodo difformis ſinè
1 aliqua deformitate: Et quam vis nunc in cælo glorioſiſſima
4.. üit cum filio; attamen ſicut ille ſuæ humanitatis, ſeu benig-
nitatis. & charitatis non eſt oblitus, ſic nec illa: quoniam
. ut ait, B. Petrus Cardinal., Damiani ſer. 1. de Nativit. Virg.
e, non convenit tantæ miſericordiæ, noſtram tantam miſeri-
⸗ anm obliviſci: quia etſi ſubtrahit gloria, revocat natura; non
s, enim ità memoraris juſtitiæ DEl ſolius, ut miſericordiam
n. non habeas: nec ità es impaſſibilis, ut ſis incompaſſibilis.
n itd ille. Valeat igitur apud ſæculi filios, & mundi ſectato-
e res illud diverbium: honores mutant mores, & rarius in
NS meliores; ſed non apud Sanctos, non apud Mattem DEl,
. nec apud filiam. Sicut enim ſolis gloriæ & ſplendori de-
o. cedit nihil, licèt in ima, etiam in lutum & cloacas radios
ſuos dimittat; quin imò in laudis augmentum cedit, quòd
Um in omnes ſit beneficus: ſic nec DEl majeſtati, nec gloriæ
en Sanctorum deperit aliquid, dum humilia & abjecta ſectan-
gi⸗ tur, ſed virtutis admiratio atque laus accumulatur. Unde
1. ipſa Mater DEl apud Brigittam lib 7. revel. c. 2 5. ſic fatur.
on Eadem humilitas eſt nunc in filio meo in potentia DEltatis
es ſuæ, ſicut tunc fuit, quando reclinabatur in præſepio „qui
ecl jacens inter duo animalia, licèt omnia ſciret ſecundùm DEI-
n tatem, nihil tamen loquebatur ſecundùm humanitatem: .
N Ccec c è3 ſic

530 Carsus Annui Diſcurſas XXI1X.
ſic etiam nunc ſedens ad dexteram Patris, audit emnes lo-
quentes ad eum cum charitate, & reſpondet per infuſiones
S. ſpiritus, quibusdam verbis & cogitationibus, quibusdam
quaſi ore ad os loquitur, ſicut ei placet. Similiter ego quæ
ſum Mater, ita humilis ſum nunc in corpore meo, quod eſt
ſuper om nia, quæ Creata ſunt, exaltatum, ſicut tunc fui,
quando Joſeph deſponſata eram, & , ut ad calcem capitis
addit, parata DEO præſentare omnium orationes rationa-
biles. Sed aliquibus reſpondeo per infuſiones divinas, ali-
quibus autem loquor ſecretiùs ſicut beneplacitum eſt DEO.
1ed ibi. Ecce quàm pia, quàm behigna! quàm amabilis,
quam affabilis Virgo MARIA, quæ etiamnum non aſperna-
tur miſerrimam hominum conditionem. Hoc verò mirum
mirandum, quèd etiam e cælo dignetur deſcendere, ſuos
Clientes inviſere, cum ijs familiariter converſari, adjuvare,
confortare, ſolari ſuâ præſentiâ quaſi ipſo facto teſtaretur
delicias ſuas eßſe cum ſilijs hominam. Annéôn hoc mirandum
mirabile. Alexander Bertius infans adhuc, dum dormit,
floribus à B. Virgine aſpergitur: dum febribus laborat, flo-
ridàâ aurâ ab eadem recreatur: dum ſtudet, Virgo eadem aſſi-
det, & librorum pagellas cum eo vertit, ut habetur in ejus
vita. Simile eſt hoc alterum. Lucia Narnienſis, quinque
annorum puella, dum fixis oculis iconem DElIparæ in ſta-
tua templi intueretur, ipſa ad Luciam ait: vis tibi tradam fi-
liolum meum? illa annuente, verè ex ſinu Matris exceptum,
domum detulit, tot6sque tres dies retinuit. Quo quidem
tempore imago illa B Virginis, Chriſti effigie caruit. ra-
inlavv in ſtimali Marianis c. 2 &. ſtimul. 2. Quanta hæc
benignitas MARIE! anne Mater proli ſibi chariffſimæ ma-
jorem, & amantiorem affectum demonſtrare poteſt? ſed
plura & majora audiamus. Hermannum Ordinis S. Nor-
berti Alumnum, ſic adamavit Virgo, ut fibi illum annulo
L deſpon-

Debenignitate &g' affabilitate B E. &. 571
deſponſari volucrit, eique nomen Joſeph (ſponſi ſui indide-
rit. Cûm dentcs cailn quodam illi excufli cſſent, B. Virgo
illos ipſi reſtituit. Cùm poſt ſanguinis e vena miſſionem
parùm cautè in lecto ſe colliocaàſſet, adfuit B. Virgo, monait-

que: caveas fili parùm caute in brachium, cujus vena inci-

ſa eſt, incubuiſti: deinde brachium ſuis Virgineis manibus
apprehendens docuit, quomodo ſiné periculo in lectulo de-
cumbendum eſſet. Cum is ipſe, alia vice conſpexiſlet in
templo inferius MARIAM, & puerum JEſum cum Jjoanne
Baptiſta, quaſi puerihibus ludis in choro ſe exercitantem,
hæcque cum magno gaudio intueretur, Elpara ad illum
ait: Aſcende ad nos Hermanne: at ille, quomodo aſcen-
dam, cùm chorus clauſus ſit, & ſcalam, per quam aſcen-
dam, non habeam: cui ipſa: tenta, & manum porrige, ego
te ju vabo: quo manum extendente ſublevatus ad eos perve-
nit. Alias cùm ad Sanctimonialium cænobinm pergeret,

venturo antevertit V irgo Mater, & Moniales admonuit, ut

ecum benigne & comiter haberent. Cùm feſſus aliquando
laboribus veſperi preces B. Virgini recitaturus è lecto ſe pro- tute mi.
ripuiſſet, B. Virgo, relictis precibus illum cubitum ire juſſit. apud Sbi.
Nec prætereundum illud, quod puero Coloniæ Agripinæ nellum in

nato accidit, ubi honeſtis quidem, ſed tenuium facultatum Dred
1 . 3 §.

parentibus natus, cùm aſſiduè ædem Sacram DLiparæ tere-
ret, fruſtula panis, vel poma vel pyra, vel aliud obſonium

à parentibus acgeptum puerulo JEſu à Virginis collo in ſta-
tua pendenti deferebat, & cum eo luſitabat. Contigit au-
tem illum aliquando hiemali tempore nudis pedibus eò ve-

nire; unde DElparaex imagine illum percontata, ut quid in
hoc hiemis rigore ſic incederet, repoſuit Hermannus can-

didè, ſe calceos non habere. Nec hoc ignotum erat Virgi-
ni, ſicut nec paupertas parentum; ſed ut beneficij conferen-
di anſam arriperet: quare digito oſtendens certum lapidem
AQit:

—

1

nNe ſe

572 Cursus Annui Diſcurſus XXIX.
ait: ibi nummos require ſub iſto lapide, & nunc pro calceis,
& impoſterum pro quacunque neceſſitate, tantum ſemper
reperturus, quantum opus erit. Hæc & his ſimilia amoris
Mariani argumenta legere eſt in ejns Vita apud Sarium 5.
Aorilis. ſic adamavit puerulum quendam Adam nomine,
qui poſtea Ordinem Ciſtercienſium ingreſſus eſt. Is ità
ſcabioſum habebat caput, ut præ fætore ſcholares illi aſſide-
re noluerint: & grati odoris erat apud DEl Matrem, quam
ſalutatione Angelica aſſiduè venerabatur: cumque ad ſcho-
las iset, proximum templum tranſibat, & tribus ſalutatio-
nibus Virgini ſua obſequia deferebat. Hic aliquando be-
nigna Mater, puero ad ſe vocato ait: mi puſio, cur non ad-
hibetur cura capiti tuo? cui ille: Domina;, jam in me labo-
ratum eſt, ſed nihil proficiunt. Tum pia Mater: ego tibi
curam exhibebo. Accipe fructus ligni fuſilis, & fac tibi ex-
ijs hodie lavari caput tribus vicibus in nomine Patris & filij
& Spirits Sancti, ſtatimque ſanaberis, & curaberis. Ad
hæc eo genua flectente manum ſuam benedictam ſuper ca-
put poſuit cum dicto: ab hac hora uſque ad diem mortis non
dolebit tibi caput. Ubi hæc mulieri, quæ curam ejus gere-
bat domi, retuliſſet, collegit illa indicatos fructus, caput
pueri lavit, ac confeſtim ſanatus eſt. Caſarius lib. 7. mira-
culor. c. 2 6. apud Spinellum in Throno DEI. c. 35. u. 15. Quk—
amabèò Mater magis pia, magis benigna eſſe poteſt in ſuam
prolem. O verè admiranda humilitas! exclamat §. Bona-
ventara in ſpeculo c. 6. Ecce MARIA non ſolùm Domini
ancilla, ſed etiam ſervorum Domini ancilla quodammodo
eſſe dignatur: ipſa namque ſignata eſt per illam Abigail,
pro qua adducenda eùm David nuntios miſiſſet 1. Reg. 25.
reſpondit: ecce famula tua ſit in ancillam, ut lavet pedes
ſervorum Domini mei. isd ille. ua propter D. Bernardas

ſerm. ſignum magnum ait: Quid ad M ARIAM accedere ne
. pidet

bo⸗
tbi
er
6
A

o
un
t-
e
tn
ri⸗
hini
co
il
1
ede⸗
4/
l⸗
et

De benignitate aſfabililate B. E &. 5§ 73

pidet humana t tragilitas? nihil auſterum in ea, nihil terribi-

le, tota ſuavis eſt, omnibus offerens lac & lanamn. Revolve
diligentiùs Evangelicæ hiſtoriæ ſeriem univerſam, & ſi quid
fortè inorepatorium, ſi quid durum, ſi quod denique ſig-
num vel tenuis indignationis occurrerit in MARIA, de cæ-
tero ſaſpectam habcas, & accedere verearis. ità ille. Verùm
pergamus in hac dulciſſima materia. Refert gaatius de
Nente in vita Dominicæ de Paradiſo, hanc ſæpius lethaliter

ægram fuiſle. Et indicabat, illi B. Virgo, quali medicinàâ

uti deberet. Clericus quidam qui B. Matrem valde amabar
& honorabat, eùm in ægritudine præ doloris vehementia ſi-
bi linguam amordiſſet & labia, adfuit B. Virgo, ubera ſua
ori ipſius admovit, lac virgineum immiſit, & repentè reſti-

tut linguâ ac labijs convaluit Spineltus loc. cit. ex Vöincentio

Belluacenſ. lib. 7. ſpeculi Hiſtorial, c. &a, ſimile quid recen ſet

Carihagena ex Petro Damiani lib. 6. piſt. 29. de alio quopi-
am, qui cùm ſiti æſtuaret adeo, ut anima de corpore mox
migratura videretur, viſibiliter adſtitit MARIA, & ſacri
uberis papillà lac exprimens ejus labijs inſtillavit, & proti-

nus revaluit. O quanta hæc dignatio Matris DEI! ſed plura

1

audiamus. S Albertus, qui centies procumbens quotidie
ſalutationem Angelicam MARI dicebat, cùm fame peri-

turus eſſet, B. Virgo phalange Virginum cindta bucellam

panis Sacratiſſimis manibus in os dedit: dehinc 2ꝛ0. pôòſt an-
nis nihil potüs, duobus verò ſupra 20. nihil cibi admiſerit

Surius in ejus vita. O quâm benigna Mater, quæ ſuos ſic

paſcit Clientes: Imò & labore fatiscentes recreat: narra-
tur enim in hiſtoria Ciſtercienſium ut refert Hieron. Platus
de bono ſtatus Religioſ. lib 1. c. 34. cùm Religioſi dicti Ordi-

nis, meſ congregandæ deſudarent, OElparam ex proximo

colle cum phalange Virginum deſcendiſſe, linteolis ſudo-
tem abſterſiſie, oſcualumque præbuiſſe, ex qua mirificam

Ddd dJ J alacri-

574 Cursus Annui Diſcurſus XXIX.
alacritatem conceperunt. Sic & Barry in Anno S. 20. Ang.
ex ſeala cæli refert, Religioſum fuiſſe in Anglia Virgini B.
profundis corporis inflexionibus deſervientem, & cuùm vi-
ribus deſiciens in ſenectute eaſdem proſequeretur, prolap-
ſus eſt in terram, ut ſurgere nequiret. Hic in ablentia om-
nium fratrum, etiam infirmarij ut vocant, quid faceret,
nisl ut Matrem DEl implorer. Et ecce, mox adeſt in comi-
tiva multarum virginum, e quarum numero duabusdeman-
dat, ut jacentem erigant. Tum vero ipſa (6 miram pieta-
tem:) non ſolùm gratias agit pro fideli caltu, & conſtanti
pietate, ſed etiam promittit ſe ſenium ejusein juventutem
mutaturam, ut triginta annis ſolidis viribus ſervire ſibi poſ-
ſit: quod etiam præſtitit. Sic etiam in vita S§. Thomæ van-
uarienſis legitur, quòd, cùm cilicium uſu frequenti, &
maxime Sabbathino lacerum reficeret, dignata ſit Virgo
non tantùm intervenire, ſed ipſa adjuvare. Sed & cùm
candela ſtudenti aliquando extincta eſſet, invocata pia Ma-
ter, ut ancilla, mox adfuit, & reaccendit. Tales ſuppetias
etiam tulit S. Catharinæ Senenſi, dum enim hæc in magna
apud Senenſes frumenti inopia panes conficeret, ut fami
pauperum ſubveniret, adfuit B. Virgo Angelis comitata, &
famaularem præſtitit operam. Et illius benedictâ præſentia
factum eſt, ut panes ex farina, licet jam putida, ſaporis eſ-
ſent gratiſſimi; quales nunquam ſe ediſſe affirmabant pau-
peres: & farina nunquam deſficeret. Vide Spinelklum c. 29.
n. 23. qui id refert ex Stzris in ejus vita toem. 2. Eandem an-
cillarem operam impendit matronæ cuidam nobili, cui Lu-
cia nomen, quæ Roſarium B. Virginis quotidie recitare ſo-
lita erat. Illa cùm prægnans eſſet, & Mauros irruentes ef-
fugere non poſſet, ab ijs capta, & in Africam ducta, pecori
in ſtabulo deſervire cogitur. Ubi advenit tempus parien-
di, cùm ab omnibus deſerta eſſet, adeſt B. Virgo obſtetricem
2 “ agens.

De benignitate és& affabilitate B. E &. 57 5

agens. Eftuſo partu ſupervenik Chriſtus habitu Pontificali
indutus, & natum baptizat. IIIis porròô recedentibus Angeli
. puetperæ inſervunt „uſque dum tempus purificationis ex-
. pletum eſſet: tum enim rurſum adfuit DEl Mater in comita-
. ituS Annæ, & MARIE Magdalenæ, & puerperam in tem-

Hß plum deducçunt, ubi Chriſtus jam præſens conſuetam bene-
. dictionem pro more impertijt, inſuper ſacrum celebrans di-=-

1. vino epulo re ficit. Qlis hic mentis ſtupor! quæ gaudia hu-
n. jus Matronæ in captivitate barbara conſtitutæ? ſed creve-
i runt hæc amp plis, ubi velut e ſomno cvigilans ſe unà cum
en infante videt in Patria Con ſtitutam, procul à ſervitute Mau-
.rorum liberam. ità E. Franc. de la Croix in horiulo Marian.
„. areol 1. « 6. Balinghen in Ephemeridib. 13. Septembr. Plura
memoôr atu digna ſuppeterent, ſed ut finem faciam, ad mori-
R bundos venio, quibus Virgo Mater ſe quoque piam, & be-
n nignam exhibuir. Refert Cardinal, Iacobus de vitriaco in
N. ia . A ARIA de Ognies lib. 2. c. 3. apud Spanedklum tc.2 4. n,
646 17. fuiſſc pijmkimam viduam, quæ duas ſuas filias ad omnem
honeſtatem educarat. Cam mortuali ſudore jam deflue-
i ret, affuit ejus lateri DElpara, & flabello quodam caloris
* æſtam ſuaviſſimè temperabat. Dum dæmones morienti
3 inſidiarentur, per B. Petrum crucifixo armatum eos diſſipa-
1 bat. Denique ubi defuncta eſt, & MARIA & Chriſtus cum
Cælitibus juſta perſolverunt. Quod ſequitur, recenſet Dis-
1 ciyalus inter miratala B. Eirg. exemplo &a. ex Lincent. Bel-
1 luac. in ſpeculo Hiſtorial lab, 8. c. 96. Moriebantur eodem

tempore dives quidam, & paupercula vidua pijs operibus
dedita & B. Virgini valde devota: accerſitus parochus ad-
. divitem ſe confert, ſacellanum ad viduam mittit. Qo
cùm deveniflet, aperto oſtio videt Angelos cum Vi irginumn
cæleſtium copia, & ipſam DEl Genitricem infirmæ afſiten-
tem, ac linteolo vultum ægrotantis abſtergentem. Cum-

Ddd z gus

Coli
ben⸗
lcen

ens

576 Cursus Annui Diſcurſus XXIX.

que attonitus ingredi timeret, invitatur à DElpara, quæ &

ſedem obtulit, & ad conſidendum animavit. Sic confeſſio-
nem moribundæ excepit, & ubi ſacrum Chriſti corpus ex-
ponit in viaticum moribundæ daturus, totus Angelorum,
Virginumque chorus cum ipia DEI Matre proſternitur in
adorationem. Quo ſumpto, pfalmis, & virtutum actibus

tempus datum, dum exhalaret animam, quam chorus ille
Cælitum ſuſcipiens evanuit ex oculis. His peractis curioſi-

tate ductus adit divitis domum, ſed inibi in ſpecie cattorum
ſaltitantes circa lectum videt dæmones, unum verè horri-
bilem in forma Ethiopis trucis, ac minacis, qui manibus

furcam uncatam gerebat eadem extracturus animam divi-

tis; quod & tandem factum, & anima cum jubilo demonum
excepta, flagris affecta in locum inferni abrepta eſt. OO½
quàm bene ijs in morte, qui in vita MARI. devoteè ſervi-

unt: quàm benignam experiuntur in ea tunc Matrem, non
Dominam, ſed ancillam in noſtra obſequia intentam. Sic

remuneratur ſervos ſuos, ut ipſa illis viciſſim ſerviat, ſiqui-
dem ut ait Bloſius in paradiſo animæ t. 15. tota mitis eſt, tota
ſerena, tota ſuavis, tota benigna, non ſolùm juſtis & per-
fectis, verùm etiam peccatoribus ac deſperatis. ità dle. Al-
loquamus ergo eam cum . Bernardoſer. 4. de Aſſumpt. Po-
tentiſſima & pijſſima charitas tua 6 Virgo, & affectu com-
patiendi, & ſabveniendi abundat effectu. Tuxæ pietatis eſt,
ipſam, quàm apud DEIUM gratiam inveniſti notam facere
mundo, reis veniam, medelam ægris, puſillis corde rêbur
afflictis conſolationem, periclitantibus adjutorium, &
liberationem ſanctis tuis precibus obtinendo.
itdà ille.
* X*
X

DISCILIR-

B. Virgo amaritudinem hujus vitæ, & . 577

5) S eir F: le A Se Pr e e Sr e Ar e Se r A adb des r eis A(⸗
—DISCIIRSUS KXKXN.
in . DGD . 7 . ⸗ H
Super hæc verba: O duktis Vigo.
4—Non habet amaritudinem converſatio illius, nec
m tadiam convictus illius, ſed latitiam, & gaudium. Sa-
ii. peient. S. V. 16.
4 Ui mundum hunc, vaſtum quoddam marc eſſe cen- B. vitge
D ſuerunt, à veritate non aberrârunt, habet enim etiam amaritudi-
0 ille luos bellorum & tumultuum tempeſtates, ſuos anitni eir,rgue
„ Perturbationum flugus & motus aſſiduos, ſuas voluptatum eriam
⸗ . Sirenes: ſua peccatorum monſtra, ſuas infauſtorum caſuum moreis
d. firtes & ſcopulos. Habet denique ſuas ſalſiſſimas & ama- nobis ed.

riſſimas tribulationum, & ærumnarum aquas, quas heu ni-dit.
mium quantum bibere debemus omnes. Qui mare navi⸗-

gant, quamvis aquarum habeant abundantiam ‚ſiti tamen
eemori coguntur, niſi aquam dulcem aliunde ſibi in navim
h. importent: marina enim aqua uſui ad potum non eſt, pro-
n. pter ſalſedinem, & amaritudinem. Hinc inter prodigia
4 referunt ſcriptores, quòd die illa, dua Dionyſius Siciliæ
Tyrannus regno exutus fuit tanta totius Inſulæ fuerit læti-
tia ac tripudium, ut non tantùm homines, ſed ipſum mare

lætari videretur, dum pro ſalſis & amaris aquis dulces red-
didit. Mare, inquit Plutarchus in Dionyſio, una die dulces
potus, & peramænas præbuit aquas. Et quàm rara eſt in
hoc orbe pura & ſincera voluptas? quàm omnia redundant
tribulationum amaritudinibus: ipſæ voluptates quam ſalſæ
ſunt, dum ſitim non extinguunt, ſed accendunt: quàm

Ddd d 3 amaræ

578 Carsus Annui Diſcurſas XXX.
amarzæ ſant, dum amaritudinem in animo & in conſcientia
poſt ſe relinquunt: ita fic, quod ait ſapiens Prov 14. v. 13.
riſus doloere miſcebitaur, & exirema gaudt, lactus occρaat.
Quodſi igitur voluptates ipiæ comitem, vel Pediſſequam

habent amaritudinem, quid tribulationes, ærumnzæ, ad-
verſitates, & aliæz cala mitates, quæ in dies nos laceſſant, &

farigant? 2 nunquid de ſpinis colligemus uvas, aut de tribu-
lis ſcus? Quapropter miſeratione noſtri motus DEl filius,
nen tantùm miſcrias carnis noſtræ ſuſcepit, ut nos redime-
ret, ſed etiam ut eas dulcoraret ſuo exemplo, & verbo æter-
vitæ quam æquanimiter Patientibus appromilſit. Ad-
d idit & uberem volentibus gratiam, quàâ jugum adverſita-
tum fiat ſuave, & onus leve. Venit Dominus, verba funt
D. Ambrbofef, de Inſtitut. Virg. c. 5 in amaritudinem humanæ
fragilitatis, ut conditionis amaritudo gulceſceret, verbi cæ-
leſtis ſuavitate, & gratiâ temperata. ztà ile. Hinc Stepha-

no lapides torrentis dulces fuerunt 4 atteſtante Eccleſia:

hinc diſcipuli ibaut gaudentes, à conſpeltu Concili, quoniam
digni habiti ſani pro nowmine Eöll contumeliam pati. Actor. ſe
hine Lyrannum in craticula ridet Laurentius, Liburtius in
prunis veluti roſis delitiatur & c. Hæc mutatio dexteræ ex-

celſi, aqua vinum producere, & ſpinis uvas, trihulis fi-

cus. Egreſſi de EÆgypto filij Iſraël † prout legere eſt Exod. 1 5.
venerum in ſolitudinem Sur dictam, cumque diebus tribus
indagâſſent aquam, ut ſitibundi arentes fauces humecta-
rent, Fepercrnt cam in Mara, ſed talem, qualem bibere
non poterant cô qued õ nimis. Et murmuravit
populus contra Moyſen dicens: quid bibemus? v 2g. At
ille clamavit ad Dominum, qui oſtendit ei ligaum quod
cuùm miſiſtet in aquas, in dali. edinem verſæ ſunt. v,2 5. Lig-
num hoc in primario ſenſu fuiſſe figuram crucis Chriſti,
non eſt dubium apud Commentatores, beneſicio enim cru-
Cis

— — —

it
l
tel
tr
lo

ſn

l.
1.
bls
⸗
ele
Vvit

o
t,

lb⸗ D

Peccata noſtra prohibeant bonum iſtud à

B Virgo amaritudinem hufus vitaæ, & r. 579
cis Chriſti aquæ tribulationum nobis dulces efficiuntur:
Verumtamen in ſenſu (zcupdario irgiat Marri etiam at-

tribuuntur, hanc enim gratiam ſlius eidem quoque con-
ceſſir, & communicavit, ut amaritudinem tribulationis in

dulcedinem vertere qucat : nam ut de ca fatur kiehardae
S. Laarentie de landib. Eerg. lib. i. mindanas amaritudines

ſuis imitatoribus daulces facit repuatari prout ſcriptu Im eit
P

Deuteren. zy. inundatienes maris, quaſi lac ſugeut;, (cilicet
imitatores M AKIA. irà ilte. Unde idem Richardus lib 12.
Virginem affirmat eſſe illud! ignum, quo dulcorata eſt aqua
amara Exod. 1 6. & ſubdit: unde dicirur Eccli 3 5. nönne 4d

ligno dalcerata eſt aqua amara? hæc enim aqua atnara multi⸗

plex miſeria, vel tribulatio, quâà totum mundum reſperſit
prima Mater (Eva) ſed amaritudinem noſtræ perditionis,
convertit in dulcedinem æternæ ſalutis glorioſa Virgo, filio

mediante, ſic ile. Videtur hic, ut miilta alia mutuâ ſſe a

doctiſſimo iota, qui de B. Virgine part. 14. contém plat. 50.

alt: MARIA eſt lignum, quo dalcorata eſt aqua amara, id
eſt multiple X miſeria, vel tribulatio, quâ totum mundum

reéſperſit prima mater: etenim B. Virgo amaritudinem no-
ſtræ perditionis convertit in dulcedinem ſalutis æternæ, GH-

lio ſuo benedicto medianre, itaà ile. Unde Petras Damiani
ſerm. de aſſumpt. dum expenit illad pſ. 22. virgetea & acu
lus tuus ipſa me conſolata ſunt: ſic in rem noſtram loquitur.
In Virgine virga (eſt enim virga de radice Jeſſe) & baculo

eruce, miſerorum ſpes & conſolatio continetur ſicut ſabli⸗
mis Propheta clarâ voce declarat: virga tua, & baculus tu-
us ipia me conſolata ſunr. itd ille. Nam ut ait Kichardus d
§. Laurentio lib. 12. de Laudib. Nirg. MARIA eſt mater mi-
ſericordiæ, & conſolatur nos in tribul! ationibus noſtris, nis1
à nobis. ità ide.

Qu 2

580 Cursus Annui Dij iſeurſas x X

uin imèò, ut atteſtatur D. Bernardus ſuper Salve Regina: eſt
dulcedo, quæ amaritudinem peccati expellit impetrando
gratiam, quæ nobis gratiæ dulcedinem acquirit, quæ in ſua-
atem patriæ cæleſtis contemplantes inducit. itâ de. Hinc
17. teirus Damiani ſerm. de Annunt. ait: Domina daulcis, quæ
noſtris affectibus ſuaviter indulceſcit, quia magna multitu-
do dulcedinis ejus: Spiritus enim ejus ſuper mel dulcis, in
qua duleis Dominus cum omni ſua dulcedine ſupervenit.
iid We. S. Anſelmus Lucens. Epiſcop. ſuper Salve Regina ait:
Domina dulciffima, duleiſſimum fructum habens, dulciſſi-

me corda attrahens: dulciſſima bona largiens, dakifimma

quæzque promittens, & dulciſſima corda reddens. itd ile.
Breviſſime idipſum confirmat Albertus A. in Biblys Mariæ
ſaper librum Exodi, dum MARIAMaffirmat eſſe lignum dul-
cificans aquas tribulationum. ità ille. O quot Mariophili
affllici & amari cordis, dulciſſima experti ſunt ſolatia dum
ee peccatorum remorſu, ſive perſecutionum inſultu, ſive

nfortuniorum occurfu auxilium à dulciſſima Matre flagi-

t4runt. Et quidem atteſtantur D. Anſelmus, Antoninus, &
Rupertus apud divean in Throno DEIc. 19. DElparam
poſt Chriſti in cæ lum abitum ideò relictam diutiùs in terra,
ut diſcipulos & Neo-Chriſtisnos in patientiæ ſchola adhuc
inexpertos animaret, & tribulationes ac perſecutiones tum
verbo, tum exemplo ſuo dulcoraret. Rupertus in illud Cant.
5. uals eſt dilectus tuus ex dilecto b pulcherrima mulierunm:

ità loquitur: opportuna percontatio, ſi reſpiciamus ad illa

tem pora. Quando tu dilecta propter Evangelium dilecti
ræſens aderas, & in corpore detinebaris Magiſtra neceſſa-
ria & teſtis valde idonea contra Judæos blasphemantes, &
hæreticos Chriſtianam veritatem corrumpere volentes. Pul-
ſandum igitur erat ad oſtium veritatis, & conſulendum
oraculum fſpirits S. ſcilicet ſacrarium pectoris tui, ut vivâ
vocc

do
len
li

o

Neh
Dan
90
!

“ A

Um⸗
lenr
l
lint
1.7
dre⸗
a
1090

Pro

7

—

B. Virgo amaritudinem hujus vitæ, &c. 581

voce omnem neceſſariè tenendam demon ſtrares regulam

fidei cum teſtimonio ſoripturarum, quas memoriâ tenebas
Prophetiſſa magna, & capaz omnium prophetiarum. iidil-
le. Comprobat hoc ipſum revelatio facta §. Brigitta in Ser-
mwone Angelicoc. 19, ubi Angelus ſic loquitur: Virgo MARIA
in hoc mundo ante aſlumptionem, ad bonorum conforta-
tionem, & errantium correctionem remanere permilſſa eſt.
Erat cnim Magiſtra Apoſtolorum, Conſolatrix Martyrum,
Doctrix Confeſſorum, clariſſimum ſpeculum Virginum,
Conſolatrix viduarum, in conjugio viventium ſaluberrima
Monitrix, atque omnium in fide Catholica perfectiſſima ro-
boratrix. Et mox Martyres quoque ad tr bulationes gau-

dentes pro Chriſti nomine ſufferendas animabat, quæ pro

ipſorum & omnium ſalute, quàmplurimis tribulationibus
ſeipſam ſponte expoſuerat: aſſerens ſeipſam ante filij ſui
mortem triginta tribus annis tribulationem cordis indeſi-
nenter in omni patientia pertuliſſe. hæc ibi. Quapropter
pPaulò antèe allegatus Rupertus Abbas in Matth. 2. ais. B. Vir-
go locuta eſt poſt aſcenſionem filij auribus fidelium, pluri-

ma illis enarrans, quòd recte dicat dilectus ejus Cant. 2. fa-

vuas diſtillans labia tua, emiſſones tuæ malorum punicorum,
fons hortorum, puteus aquarum viventium &c. quæ omnia

ad dulcedinem & lenimen & medicamen aut ad refrigeri-

um animarum afflictarum referuntur. Sanè arbitror, fate-
rentur primi Chriſtiani de ea, quod ſcriptum eſt Sapien:. g.
v. 16. non habet amaritudinem converſatio ejus, nec tæadium
convictus illius, ſed læiitiam & gaadium. vel illud Proverb.
31. V. 26. Uev clementiæ in lingua ejus. Chaldæus & S Am-

brs ſius legit: lex gratiæ in lingua ejus, quaſi Charites in lin-

gua ejus reſediſſent, vel ipſo conteſtante S. Jeanne Damaſce-
no orat. 1. de Nativit. ſermo ejus jueundus ex leni anima

proveniens: & ö. Bonaventura in ſpecule Virg. c. 11. dum ait:

Eec e in

In vitæ

382 Cursus Annui Diſcurſus XXYX

in ore MARIE. non fuit fel, & venenum diaboli, ſed mel

& lac Spiritůs Sancti, juxta illud Cantic. 4. favus diſtillans

labia tua;, mel & lac ſub lingua tua ieà Bonavent., Imòô ve-

r& non ſolûm dulce erat audire loquentem, ſed etiam vide-

re ſolùm præſentem: nam ut habetur apud ö. Brigittam in
dermoné Angelico c. 16. DEUS ipſe, & Angeli ecx B. Vir-
ginis virtuola conſtantia jucundabantur in cælo; & etiam
in mundo homines lætabantur ex ejus præſentia, & pruden-

tia. id ibi. Quod quidem creditu facileè eſt, cùm ipſe ſpon-

ſus cæleſtis in illas erumpat voces. Cant. z. v. 1 4. oſtende
mihi fatiem tuam, ſonet vox tua in auribus meis; Vox enim

tua dulcis, & facies tua decora. Neque verò putandum eſt,

quòd, dum jam in cæ lis glorioſa triumphat, oblita ſit miſe-
riæ noſtræ; aliud enim loquuntur innumera ejus beneficia,

aliud teſtantur exempla. Sanée dulciſſimum ejus levamen

necellar'is Sz auxilium experti ſunt complures in corporis & animi

ſuccurrit.
aß ud Pe-

xenfelder tam, Cum Jeroſolymis in horrida ſpelunca noctu precibus

amaritudine. S. Guilielmum ex Duce Aquitaniæ Eremi-

in Concio-: dere mones poſt vatias tentari õ
r. HIi. intenderet, dæmoncs poſt varias tentationes ei illatas, ex-

Ror. hiſto tra cellulæ jahnam protractum graviter verberibus aſflixe-

xi4 5 5.

rant, & Cconquaſſatis corporis membris ſemivivum reli-
querant. Mox adfuit Beatiffima DEI Genitrix, duabus co-
mitata Virginibus, quæ ſtrenuum Chriſti militem dulciſſi-
mo ſermone ad conſtantiam animabat: Virgines vero illæ
accento gne, corpus ejusdein qulciter calefactum, pretioſo,

naæ incolumirtati illico reſtiruerunt. Surius in ejus vita 10.

Fehr. c. 19. & 20. ſimile quid refert Spinellus in Throne Dei

c. 3 1. n. S. de S. Bernardo graviter ægrotante, quòd viſita-
tus à DElpata cum S. Laurentio & Benedicto, leni membro-
rura attactu repenteè ſit perſanatus. S. Fulbertus Epiſc. Car-
not. mire Virgini B. devotus, cùm ardoribus infandis lin-

gua

aht unguento „Iuaviter inunxerunt & priſti-

tr

le⸗

Cal
D

e
ſlo,
i

Nii
14⸗
10⸗

B. LVirgo amaritedinem huius vita ,Se. 4. 5 8 3
gna ejas exurerctur, apparuit ei nocte quadam Matrona ve-

nerabilis, à qua monitus, ut os aperiret;, quod ubi feciſſet,

mox Kacris ſuis uberibus lac in ejus os expreſſit, quò ita re-
frigerata eſt lingua, ut ardor omnis evanucrit, & ſanitati
priſtinæ reſtitueretur. Ne vero phantasma putaretur, in
Fulberti gena remanſerunt guttæ aliquot, quas ipſe diligen-
ter ſudario exceptas collegit, hodiéque in theſauro Eccleſiæ

Carnotenſis ſumma cum veneratione aſſervantur. i1à Baro-

nius tom. 1I2. Anno Chriſti 1oDι*² eX annalibus Carnet. Eccle-
Sa. De B. Stanislao memorat DPinellus loc. cit. n. 31. quòd

poſtquam graviter ægrotanti, & omni humano auxilio de-

ſtituto Angeli adſtante S. Barbara (quam, nèe ſine cæleſti
viatico moreretur, invocaverat) Sacroſanctam Evchariſti-
am attuliſſent, non multò poſt ei apparuerit Beatiſſima Vir-
go, parvulum filium in ſinu geſtans eumque in lectum æ=-
gri deponens. Unde non ſolùm animum ejus deſolatum

recreavit, ſed & valetudini priſtinæ reſtituit. Refert

Niermbergius lib. de Weldtn erga B. Virg. c. 21. quêd cùm in
quadam Probationis domo Soc. ESU Novitij orationi va-
carent, quidam DEl famulus viderit Beatiſſimam Virginem

ſe in medios ipſos immittere, ſingulisque divinum nectar e
poculo quodam, quod ſecum attulerat, propinare. Sic dul-

corare illis voluit Religioſæ vitæ acerbitatem. Plutarchus
lib. de providentia animal. ſoribit: ſi aqua maris ex ſua na-
tura amara, & guſtui inſipida, in vaſe ceræ virgineæ infuſa

purificetur ,reddi illam dulcem ac ſapori grataimn. Sic per

B. Virginem adverſitates omnes hujus mundi, & amaritu-
dinis indulcorantur, atteſtante S. Bonaventura in pfalterio
Aariano pſ. 76. Voce mea ad Dominum elamavi, & ſo-

lita ſua dulcedine intendit mihi: abſtulit à corde meo mæ-

ſtitiam, & mærorem, & ſuavitate ſua cor meum dulcora-
vit, Formidinem meam erexit in confidentiam bonam, &
Eec E 2. ſuo

584 Curcus Annui Diſcurſus XXN.
ſuo aſpedu columbino mentem meam ſtabilivit. ità Me.
Hinc de illa S., Anſelmus Lucens. Epiſi. ſi ſuper Salve Regina.
Dulcis Domina cujus ſola memoria affectum dulcorat, cu-
jus magnitudinis meditatio mentem elevat, cujus pulchri-
tudo oculum interiorem exhilarat, cujus amænitatis im-
menſitas cor meditantis inebriat. ità ille. Veruùm ſi quid
acerbitatis, ac amaritudinis eſt, tum verò eſt mors, quæ
animam ipiam ſeparat ac dividit à corpore. Hinc morti
proximus clamabat, atque ejulabat ille 1. Keg. 6. 15. . 32.
Siccine ſeparat amara mors & Eccleſtaſticus c. 41. V. I. b mors!
quam amara eſt memoria tua, Si memoria tam eſt amara:
quid illius præſentia? nihilominus & hanc dulcorare po-
tens eſt Dulciſſima Virgo ſuis Clientibus. Eſt arca teſta-

menti, inquit Richardus à S. Laurentio lib. 1I1. de laudib. Virg.
continens manna, id eſt dulcedinem admirabilis conſolatio.

nis, quam infundit amatoribus, & ſpecialibus ſuis, & ijs,
quos viſitare dignatur, quam qui guſtat, poteſt dicere man-
hu, id eſt, quid eſt hoc, præ admiratione. itd ille. Experta
id eſt S. Obper tuna Virgo Monialium Antiſtes, ut refert
Spinehlus c. 26, g. 12. ex Jurio 22. Aprilis: cùm enim gravi
corporis ægritudine proſtrata eſſet, nocte quadam vidit B.
Cæciliam, & S. Luciam ad ſe venire, quas blandè affata:
Avete, inquic, Sorores Cæcilia & Lucia; quid mandat an-
Cillæ, ſuæ Virgo MARIA Cæli Regina? reponunt illæ: ad-
ventum tuum expectat, ut filio ejus in cælo conjungaris.
Dum veroô in exitu illius Sanctz animæ pſalmi decantaren:
tur, reſpiciens Opportuna ad oſtium, exclamat: ecce adeſt
Domina mea B. MARIA, cui vos commendo, quos in hoc
ſæcule ampliùs non videbo. Extendente autemilli brachia,
quaſi Matrem DEl ampjexari vellet, anima & corpore evola-
vit cum Matre Virgine perpetuum vVictura. Ecce, ut acer-
biſſimi mortis angores in delicias abeant, ad præſentiam

dul-

ls
en⸗
el
100
lia,
la⸗
el⸗
ian

gul⸗

B. Virgo amaritudinem huius vita, E;c. 658 5
dulciſſimæ Virginis. Experta idipſum eſt paſtorcula, quæ,
utpote opilionis ſilia, cum gregem Paſceret prope tempel-

lum B. Virgini ſacrum, viderétque incultam, ac neglectam
illius ſtatuam, indoluit paupertati ſuæ, quòd eam ex voto

adornare non Poſlet: interin defectum hunc pia & frequen-
ti ſalutatione Angelica ſupplebat. Nec multo poſt ardenti

correpta febri, ad confinia mortis delabitur. Hic adfuit B.

Virgo tribus Virginum turmis comitata, & clientulam ſu-
am non ſolùm aſpectu ſuo, ac affatu recreavit; ſed etiam

animam expirantis inter maternos amplexus excepit: : quo

dulciſſimo ſolatio! quo gaudio quis ediſſerat? ſpecul Exempl.
diſt. 19. exemplo 11. Nec mulieribus duntaxat hanc gra-
tiam præſtitit, ſed & viris. De 8. Arnulpho Epiſcopo

ſueſſionenſi, qui mortis imminentis à dulciſlima Virginc

præmonitus, qui ſine amaritudine placidiſſime expirarit,

refert Spinellus c. 2 4. n. I2z. B. Adulpho, qui relicto Alſatiæ

principatu, Sanctam, & humilem in S. Franciſci Ordine vi-
tam egerat, cùm luckaretur cum morte, apparuit B. Virgo,

. atque ità trepidantem confirmavit: quid times fili? aut cur

ob imminentem mortem angeris? veni ſecurus, quoniam
filius meus, cui fideliter ſerviviſti. ,dabit tibi coronam glo-
rix. Wratislavv in ſtimulis Marian. c. 19. ſtim. 1. Idem ibi-
dem refert S. Nicolao Tolentino Chriſtum, Mariam, & Au-
guſtinum apparuiſſe morienti, & dixiſſe: Euge ſerve bone,
& fidelis, intra in gaudium Domini tui, quibus verbis au-
ditis dulcifſime expiravit. Idem c. 22. ſtim. 3. memorat ex
Landſpergio de parvulo decenni, qui non priùs menſæ, non

luſui, non ſtudijs, non lecto, aut ulli rei ſe dabat, quàm

his verbis Matrem DEI alloqueretur: Salve Mater miſeri.
cordiæ. Et profectò cùm teneræ vitæ ſupremum vale face-
ret, adeſt toties ſalutata Virgo dicens: Ego ſum illa Mater
miſericordiæ, quam tu toties ſalutãſti. O quàm dulce mori
Eee c 3 fuerit

586 Cursus Annui Diſcurſus XXX.
fuerit huic parvulo! Dilingæ adoleſcensé Marianis Sodali-
bus unus, cùm ad ſupremam mortis luctam pro Præſide evo-
câſſet Mariam Virginem Matrem ſuam dulciſſimam, præ-
ſentem illam vidir, & ſeipſum, aliorumque nomina Sodali-
um (neſcio an omnium, necç enim omnium vita Marianis,
aut Chriſtianis legibus eſt conformis ) inſcripta tabulæ au-
reo charactere & quidem ipſius Virginis manu conſpexit,
legitque. Migraturum Virgo clientem Prædixit, & bre-
ve purgatorium perpeſſurum. Annuæ Soc. 1590. P.]-oan ues
Gerardinus e Societate noſtra, moriens Sacratiſſimam Vir-
ginem compellavit: O MARIA! tribularer nimium, ſi ne-
ſcirem tuum patrocinium. P. Joannes à Campis S. J. qui
vVirginis Roſarium manibus terebat aſſiduè, nec ullum Sab-
bathi diem vacuum abire ſinebat, quin aliquam de B. Vir-
gine hiſtoriam narraret, ſub mortem ad quendam conver-
fus: O ſi néſſes, inquit, mi Pater, quantum in morte affe-
rat animo ſolatium, DElparam ngulari ſtudio coluiſſe.
Nadaſi in Pretioſ. occupat. Morient. c. 10. n. 24. ubi plura
ejusmodi exempla de hominibus Societatis recenſet ? Ex
quibus patet, quàm dulcis ſit MARIA in amariſſima etiam
morte. Verè ligaum dulce, quod amaras dulcorat aquas:
Verè virga Jonathæ, in cujus ſummitate ille guſtavit mel, &
illuminati ſunt oculi ejus. 1. Reg. 14. MA RIA enim (Ver-
ba ſunt Richardi à S. Laurent. de laudib. Virg. lib. 12.) virga
mellea, mellita pietate, charitate, benignitate, quam ſi (æ-
pius ori noſtro apponamus, ipfam orando, laudando, be-
nedicendo, confitendo, ejus magnalia prædicando, ſentite
poterimus meilcam ejus dulocdinem : & illuminabuntur
oculi noſtri interiores, id eſt intellectus ad cognoſcendum,
affectus ad diligendam Matrem & filium. iid ibi. Favus
melleus eſt, inquit idem lib. I. cui dicitur Cant. g. favus di-
Kibans labia tua: qui ſi bene com Ppreſſus fuerit tactu labio-
rum

*

——,—

Mariæ nomen cum nomine Eſa in & . 597
rum devotè orantis, dulcedinem melleam facile diſtillabir.
Favus melleus eſt, inquit idem lib. g. nam ſicut favas mellis
attactu leniſſimo diſtillat iplum mel; ità de pleniſſima re-
AQdundantia duleedinis MARIA, accipiunt univerſi, ſitien-
tes ipſam tangere, fide pPlena, dilectione ſincera, oratione

S devota. hæc ille. Hanc fidem & ſiduciam, hanc dilectio-
nem & orationem habeamus, & exprimemus ac experie- .
. mur dulciſſimam MARI, non ſolùm memoriam, ſed &
4 præſentiam. Siquidem ut ait Haymo ſaper Apocal, gaudens
1. erit ejus obitus, qui MARIÆ dum viveret, fuit ſedulus &
. devotus. ità ille.
l . 5 2 5 1
õõ
DlSCLIIRSLIS XXXI.
Super poſtrema verba: Vngo AK IA.

EL. nomen . irginis ' ARIA. Luc. I. V. 27.

. Uemadmodum DEI filius dilectiſſimæ Matri ſuæ mul MARI .
4 ta per privilegium contulit, quæ ipſi de jure compete ann,
bant, ut quòd ſinè originali peccato concepta ſit, quòd ra mnine Eii
tonis uſu in utero Matris donata, quòd à fomite concupi- in morte
1. ſcentiæ libera, & ut alia taceam, quòd cum corpore & ani
. ma in cælum ſit aſſumpta; ſic communicavit illi quoque
is magna ex parte virtutem nominis ſui ESUS, dedit enim
tibi, inquit tdiota de contemplat. B. V. c. 5. eam alloquens,
n tota ſuperſancta Trinitas nomen, quod poſt nomen ſuper-
bpenedicti filij tui, eſt nomen ſuper omne nomen, ut in no.
44 mine tuo genu flectatur, cæleſtium, terreſtrium, & infer-
„ norum, & omnis lingua confiteatur hujus Sanctiſſimi no-

„ minis

588 Carsus Annui Diſcurſus XXXI.
minis gratiam, gloriam, & virtutem. itd ile. Quapropter
ſicut piorum uſus habet, ut in corporis vel animæ periculis,
aCc maximè in mortis anguſtijs nomen JESU invocetur, ſic

& nomen MARIE in ſolatium & auxilium. Etenim ſi dul-

ce eſt animo pronuntiare nomen JEſu, ut quod Ber hardo eſt
in ore mel, in aure melos, in corde jubilus; annén & dulce
nomen MARI, de quo Bebertas Abbas Mariam alloquens:

tu nec nominari pores, quin recrees: tu nunquam ſine dul-

cedine divinitus tibi inſita piz memoriæ portas ingrederis.
itd ilte. Richarda à S§. Laurentio de laudib. Virg lib. 1., ſicut
nomen JEs mel in ore, in aure melos, in corde jubilus; ſic
& nomen MARIE: & cùm non tantam majeſtatem præ-

ferat, eſt quoddamodo ſuavius. itd ille. Si nomen ) Eſu eſt ole-
um Fuſam prout Cani. I. v. 2. dicitur, eò quòd leniat atque

ſanet mentis noſtræ vulnera; etiam MARIÆ nomen erit:
de illo enim Richardus à S Zaarens. lib. 1. de laudib- Virg.
dum exponit illud Eccl. 2 melins eſt nomen bonum, quàm nn-
guenia pretioſa, ità diſertè conteſtatur: M ARI nomen
dolori peccatorum medetur meliùs, quàm unguenta pre-
tioſa. Peccator es, ad MARIE nomen confugias, ipſum
ſolum ſu fficit ad medendum; nulla enim peſtis tam efficax,
nulla ſic hæret, quæ ad nomen MARI non cedat conti-
nuò. itd ille. Hinc etiam S. Germanus Conſtantinopol. Pa-
triarcha in feſto Præſeni. illam vocat inſanabilium vulne-
rum medicinam. Rurſum ſinomen IESU eſt turris fortiſ-

ſima juxta illud Proverb. 1. v. 1o. turris fortiſſema nomen

Domini etiam hoc de MARIA aflerit Richardus à S. Lan-
rent. de laudib. Virg lib. 11. Turris fortiſſima nomen Do-
minæ, ad ipſum confugiat peccator, & ſalvabitur. itd ille.

Irerum ſi EsU nomen varias operatur virtutes: de eo enim
dictum eſt Marci ult, in nomine meo dæmonia ejicient, linguis

loquaentur novis, ndenie tollent, & ſi moriiferum quid bi-
berint,

i

Marie nomen cum nomine OEſa in & . 599

berint, non els nocebit. & Joan. 1 5. v. 16. us qusdcunque pe-

tieritis Patrem in nomine meo, Aet vabes: idem à filio concel-

ſum eſt nomini MA RIAÆ ‚quod longum foret per exempla
demonſtrare: unde ſatis ſit audire doctiſſimum tdiotam de

contemplat Virg. c. 4. ſuper omnia Sanctorum nomina reficit

laſſos, ſanat languidos, illuminat cæcos, penetrat duros,
recreat feſſos, ungit agoniſtas, & jugum diaboli extrudit.
itaà ille. Denique ſi in nomineJ ES U ſpes maxima ſalutis eſt
peccatoribus juxta illud Actor. z. v. 21. quicunque invocave-
rit nomen Domini ſalvus erit, idem à filio conceſſum eſt no-
mini MARIE, atteſtante codem Idiota loco jam cit. non eſt
in ullo alio, poſt nomen benedicti filij ſui, tam potens adju-
torium, nec eſt ullum aliud nomen datum ſub cælo homini-
bus, poſt dulce nomen JEstI, in quo tanta ſalus hominibus

refaundatur. itâ ille., Sicut enim non voluit niſi ex ea carnem

aſſumere, in qua pateretur, & nos redimeret, ità non voluit
ſine ipſa nos conſequi ſalutem. Juvat eum ad ſalvandum
genus humanum, inquit KRichardus à S. Laurentio de laudib.

Virg. lib. z2. de ipſa namque dicitur, faciamus ei adjutorium

ſimile Geneſ. 2. v. 15. itd ille. Simile dixit, non æquale,
quia ratio principalis ſalutis in Chriſto eſt, & quidquid po-
teſt Mater, non per ſe, ſed per filium poteſt. Atque ex his
ſit manifeſtum, quàm fructuosè piæ animæ, non ſolùm JE-
SUnomen, ſed & MARIε invocent, ingruente aliquo pe-
riculo vel malo, ſed præſertim in extremo vitæ & ſalutis diſ-
crimine, in agone; cùm etiam illa potens ſit ſuccurrere, &
quàm maxime velit. Etenim cùm amet Clientes ſuos ſibi
devotos, ſi quando videt neceſſitatem illis faciendi grati-
am, tunc eſt tempus opportunum. Si ergo in mortis arti-
culo te corporis dolores vehementes excrucient, ſi conſci-
entia peccatorum commiſſorum te torqueat, ſi judicij à mor-
te ſubeundi pavor concutiat, MARIÆ nomen ſi non ore,
G PFff f ſaltem

590% Cursus Annui Diſcursus XXXI.
ſaltem corde inclama, & in venies mel in ore, in corde ju⸗
bilum, in corpore lenimen ab hoc oleo, in animo conſtan-

tiam ab hac turri fortifſima, in omnibus denique perfa-

gium & auxilium. Et verò quid ſignificat, qui id im portat
hoc nomen MARIA? Si Alberias M. ſaper urbe⸗ c. 59.
Credimus, idem eſt, ac mare gratiarum: Ecce hic juſti æ-
què ac peccatores haurire gratias poſſant, quantum ſitiunc.
Tuum., ſic affatur DEl Matrem Methodias orat. in HWypa-
pant. DEI Genitrix nomen, divinis benedictionibus, &
gratijs omni ex parte refertum eſt ità ile. Si D. Bernarde
homil. 2. ſaper Miſſus, idem eſt, ac ſtella maris, hoc eſt
hujus mundi; ecce habemus ductricem ac directricem;
ſecundúùm quam reliquum vitæ curſum dirigere valeamus,
ut ad portum felicitatis æternæ appellemus : nam ut ait

Seraphicus Doctor in ſpyec. B. Virg. c. 3. Virgo MARIA ge.⸗

rit officium ſtellæz marinæ, quæ navigantes ad litus dir'git
Cæleſtis patriæ. ſic ile. Hinc D. Bernardus loc. cit. ſic un-
umquemque affatur: O quisquis te intelligis in hujus ſæ-
culi profluvio magis inter procellas: „ G& tempe ſtates fln ua-
re, quàm per terram ambulare, ne avertas oculos à fulgo.
ré lujus ſideris, ſi non vis obrui procellis. Si infurgant
venti tentationum, ſi incurras ſcopulos tribalationum,
reſpice ſtellam, voca MARIAM. Si jactaris ſuperbiæ un-
dis, ſi ambitionis, ſi detractionis, ſi æmulationis, reſpice
ſtellam, voca MARIAM. Si iracundia, aut avaritia, aut
Carnis illecebra naviculam concuſſerit mentis, reſpice ad
MARIAM. Si criminum immanitate turbatus, conſci-
entiæ fæditate confuſus, judicij horrore perterritus, bara-
thro incipias abſorberi: triſtitiæ: deſperationis abyſſo,
cogita MARIAM. In periculis, in anguſtijs, in rebus du-
bijs MARlAN cogita, MARIAM invoca, non recedat ab
ore, non recedat à corde. hac & plers alis ſapientiſme
ſug⸗

.

E

.
1

— —

Marie nomen enm nomine I Eſa in & -. 59 1

ſuggerit, mellifuus Bernardus. Quodſi etiam MARI DO:
men idem eſt, quod amarum mare, prout exponit taiota
part. 1 g. contemplat. 52. Anſelmas in Lac. 1 FKRichardus 4à F.
Eaurent. Albertas cA. Bonaventura & alf, quid opportu-
nius eſſe potet moribundo contra infernales poteſtates,
dum eum infeſtant, & terrent. MARIA inquit S. Bona-
ventura in ſpecul. Virg, c. 3. éſt mare amarum diabolo, &
Angelis cjus, per ipſam oppre ſſis ‚quemadmodum mare
rubrum, amarum fuit £Ægyptijs in ipio ſubmerſis: non ſio
timent hoſtes viſibiles caſtrorum multitudinem copioſam,
ſicut aẽreæ poteſtates MARIZE vocabulum, patrocinium
& exemplum. Fluunt, pereunt, ſicut cera à facie ignis,

ubicunque inveniunt crebram hujus nominis recordatio-

nemt, devotam invocationem, ſolicitam imitationem. i14

ille. In eundem ſenfum recidit interpretatio Sanctki Chry.
lolegi ſer. 142. D. Thomaæ in expoſit. ſalut. Angelicæ opuſe. S.

atque alieruns apud Sinellum c. 4. n. 14. qui ſermone He-

bræo, vel Syro Hebræis affini, idem ajunt ſignificare quod

Dominam. Nam ut loquitur D. Bernardinus Sdenenſ, tom.
3. ſer. 1 I. de glorisſo nomine M ARIL. c. z. B. Virgo do-
minatur in regno inferni; dicitur igitur Domina dæmo-
num, quaſi domans dæmones. itd ille. Unde ſic eandem
affatur Sanctus Germanus Patriarcha Conſtantinop. orat. 1i8
Zynam DElp. Ta nequiſſimi hoſtis, contra ſervos tuos
invaſores, ſola tui nominis invocatione Sanctiſſima repel-
lens, tutos, atque incolumes ſervas. itd ille. Refert Cala-
matus in ſllva diſcurſuum, ordine Alphabeti digeſtorum
diſce. 41. ex S. Melichone, fuiſſe Dominum B. Virgini addi=-
ifſimum; qui ſuis etiam domeſticis præceperat, ut voca⸗
ti reſponderent: Ave MAkIA. Eodem motus affectu avi-
culam caveæ incluſam domi inſtruxerat, ut hæc eadem
verba diſtincte pronuntiaret. Accidit autem, ut aliquan-
Fff f 2 do ca-

592 Cursus Annui Diſcurſus XXXI.

do caveæ oſtiolum clauſum non eſſet, unde avicula liber-
Ssimile de ratis amans, foras elapſa, avolavit. Sed non diu liberta-
2 =

ec te fruita, in rapacem avium prædonem accipitrem inci-

nedidus dit, qui cam unguibus arreptam jam jam deplumaturus

Gononius crat. His in angauſtijs avicula inclamare cpit ſuam quam

adannum ... . 4 2
1099. Ber- didicerat lectionem : Ave AMAKNA. Ft ecce ad hanc
nardinus vocem corruit accipiter, quaſi fulmine ictus, & avicula

de Baſi ex ungibus clapfſa, tripudians cantilenam repetens, ad er-
part. 1 2. 1

de Coro- gaſtulum ſuum ſponte redijt. Ità contingit animæ ab in-

nat. Vir- fernali accipitre impetitæ prout edocta eſt S§. Brigitta lib.

in. & Pe- .
H 1. revelai. c. 9 & lib. 6. c. 21. ubi habetur ad nomen San-

in Concio tum MARI, dæmones, quaſi aves rapaces prædam,

nat. Hiſt. nimirum animam, ex unguibus, quibus eam tencbant,

H quaſi territos relinquere. Vide Spinelhum in Throno DEI

culo. c. g. n. 23. Hoc comprobat exemplum quod refert Diſci-
pulus de miracalis B. V. exemplo 77. de Virgine quadam, cui
viſibiliter apparens dæmon in ſpecie juvenis, multis diſ-
ſuadere conatus eſt ingreſfſam in Religionem, cùmque

S 2
illa nihilominus ingreſia eſſet, rurſum ſe illi ſtitit, & pro-

oſitis ſæculi delitijs, & oneribus Religionis, ad reditum
P ¹

in ſæculum ſolicitavit. Verûm cùm illa hæc omnia pro
Ccælo, & DEO non curaret: indignatus dæmon, arripit.
puellam, jam jam de feneſtra ipſam præcipitaturus. At
illa Ave M ARA clamare incipit, & mox à dæmone di-
mittitur cum dicto: ſi horàâ hac illam mulierem non no-
minâſſes, occidiſſem te, nihilominus in Religione tibi
ſemper adverſabor: his dictis diſparuit. Franciſc. Benius
in annuis Societatis 1ESII 1588. refert hominem profliga-
tæ vitæ fuiſſe, qui nec DEUM, nec parentum nec uxo-
ris monita curaret. Huic ſub nocturnas tenebras, poſt
ſtrepitum ingentem excitatum ſe offert dæmon in ſpecie

1em

draconis horribilis; tum ille, quâ poteſt voce ad uxo-

Mariaz nomen cum nomine Eſu in éséc. 593

rem clamat. Fer opem uxor, draco hiante ore me vult

devorare. At muliet nihilo audacior, cruce, inquit,
frontem muni, & MARIAM DEI Matrem invoca. Hoc
facto diſfugit ſpectrum, & audita vox: abjiceret ſarci-

nam peccatorum, adiret Societatis Patres, de tota vita
conſilium datures. Quòôd verôò etiam in mortis angu-

ſtijs auxilio ſit, teſtatum facit exemplum ſequens, rela-
tum à D. Antenine 3. garie Hiſtorial. tit. 2 3. c. 1. §. 6. 4
Diſcipulo de miraculis B. Virg. exempl. 6o. Triginta an-
nis in Religione DEO & ejus Matri devotus ſervierat
quidam : cúm verò morti proximus eſſet, convenit dæ-
monum multitudo animam ejus quærentium, quos cùm
vidiſſet, jam jam ad inferos ſe rapiendum arbitracus „ vVe-
lut amens exclamavit: maledicta hora, in qua Ordinem

iſtum ingreſſus ſum, meliùs mihi fuiſſet beſtiam vel ra⸗

nam fuiſſle. Hæc andientes Fratres Pro eo oravetunt;
unus veroò corum etiam infirmum acceſſit ac monuit, cur
iſta diccret, cur non MARIAM invocaret dicendo?
N ARIA Aater gratiæ, Mater miſericordiæ, tu nos a6
hoſte protege, & mortis horà ſuſcipe. Hæc ubi æger pro-
tuliſſet, Paululum conquievit, mox exclamavit« bene-
dicta hora, quàâ intravi in Ordinem, & benedicta Ma-

ter Chriſti, quam ſemper dilexi. Hic Fratres eum in-

terrogare, cur priùs maledixerit ingreſſui ſuo in Ordi-
nem; repoſuit, ſe horribilium dæmonum aſpectu fuiſſe

territum, ac perturbatum ‚quaſi jam ſecum actum eſſet
de ſalute, ſed cùm dixiſſem orationem prædictam, &

MARIE nomen invocaſſem, venit ad me Mater miſeri-

cordiæ, ad cujus adventum omnis multitudo dæmonum

diffugit; illa verò ad cæleſte convivium me invitavit.

Vigde ſpecul. exemplor. diſtinct. 9. exemplo 84. Quàm ve-

re pronuntiavit Seraphicas Doctor in pſalter. B. Virg. glo-
Pff f 3 rioſum

794 Curtus Annni Di Turſas XXXI.

ziolum & admirabile eft nomen tuum; qui illud reti-
nent, non expavefcent in puncto mortis. wrà ilte. Qui.
dam in inſigni ſeu clypeo ſolùm M. geſtâſſe fertur cum
lemmate: ſtat magni nominis umbra. Sub Mariani no-
minis umbra, quisquis militat, qnisguis vivit, quisquis
moritur, tutus efle poreſt veluti ſub c Iypeo. Unde s. Ger⸗
mani Patriarchæ Conſtantinop. orat. 6. de Annnak. VO-
tum fuit. DEl Matris nomen ſit mihi ultimus linguæ
loquenti motus, ut illud velut olivæ ramum in ore ferens
avolem (ad arcam cæleſtis Noë) & tequ eicam quemad-
aOdumm columba in ſalutari arca paradiſi. itâ ile. Hanc
felicitatem coniecurus eſt mirabiliter Theodoricus Cani-
ſius, Frater Patris Petri Caniſi) ſimiliter Societatis noſtræ
Sacerdos, qui licèt apoplexia tactus rerum omnium me-
moriam perdiderit etiam nominis proprij; ; horum tamen
duorum JESUS S& MARIA, remihiſcentiam retinuit per
ſeptem & amplius, quibus adhuc vixit annos. Capie-
bar vir alioqui doctiſſimus rerum priùs imbibitarum he.
cies lectione iterum reſtaurare, ſed nihil legere potera
præter nomen JESUS &α MARIA, quæ grandi characke-
re deſczipra habebat. In his igitur duobus tota illius erat
ſcientia, totum memoriæ exercitiam, tota mentis & vo-
cis oratio, tota ſermocinatio. Ad extremum, cùm Sa-
eramentis morientium jam efſfet proviſus, geminas ad-
huc recordarus addidit voces: ad cælum, ad cælum: re-
liquum vitæ in repetendis hiſce ſacris & ſalutaribus no-
minibus impendit. Et cùm poſtremèò pronuntiâſſer JE-
SIS, volens etiam DEl Matris nomen addere, Ma pri-
mam ſyllabam extulit, re liqnu⸗ m expreſſurus in cælo.
It Nadaſi in pryetiohes occupationibus Morientium. c. 5§. u. 2.
ubi plura. ejusmodi exempla recenſet. Hanc pratiam ob-
tinuit memoratus Caniſius, quèd in his Sanctiſſimis no-
minibus

Marie nomen cum nomine Eſa in E;c. 50S
Mminibus recolendis in vitæ prioris decurſu frequens fuc-
Tit. Cujus ſi & nos ParticCi ipes eſie volumus, jam nobis
aſum illorum faciamus familarem, Prrlertimn cûm Soda-
lIibus non ſolùm profutura fint ad Pra üdium , ſed etiam
adch in dulgentias lucrandes: Sodales plenarias
à Sede Apeoſtolica concellas, ſi in articu 1 mortis hæc dauo
Sanctiſſima nomina invocent, ſi ofe hon Poflunt, ſaltem
Corde. P. Barry in Anno d. pro S. Janj ex Hadriano Ey-
ra Triſag. Marian. 11. 1. mode 39. refert mulierem in
Japonia fuiſſe, quæ ità de-monum cultui addicta fuit, ur
DE JM ſuum Rinidam: ntra unum diem, centies & qua-
dragies millies de nomine invocaret. Ad fidem Catholi-
Cam converſa, toties hac duo Sanctiſſima nomina invo-
Cahat, ut ſaltèm non minuůs daret veræ Religioni, quàâm
idolorum cultui. Nos ſaltem mane & veſperi dam cu-
bitam concedimus, dum e ſtrato ſargimus, illorum cum de-
votione meminerimus cxemplum ſecuti Alphonſi Roderi-
quez & Societate noſtra fratris , Cujus hzæc erat evigilantis
S& obdormientis devota precatio: JESUS MARIA, mei
dulciſſimi amores, amore veſtri vivam ego, amore veſtri
patiar, amiore veſtri moriar, totus ſim veſter, & nihil me-
us. Hæc ſi familiaria nobis fecerimus, recurrent illa in om-
ni difficultate, ad verſaritate, ac præſertim in mortis
angoribus. Sic mors nobis erit Echò vitæ,
& qualis vita, finis ita. Amen.

* x

eæAd majorem DEl Iariam Beatiſsimaæque

”V Virginis WMARI. honorem.

MM ENCOMIA

A.
Abigail ſapiens. Bonaventura in car-
mine Virg. .
Ablutio lacrymarum noſtrarum. Ger-
manus Conſtant.
Abyſſus humilitatis., Ildephonſus de
parturit. Virg. c. 2.
Abyſſus gratiæ. Damaſcenus or. 2. de
dormit. Virg.
Abyſſus ſapientiæ. Bernardus ſ. 1. in
ſignum magnum.
Abyllus miraculorum. Damaſcenus ſ.
7. de Nat. Virg.
Abyſſus luminis. Bernardus ſ. de verb.
ap.
Abyllnus abyſſum invocans. Bonaven-
tura ſuprà.
Abyſsò profundior.
de Affumpr.
Acervus tritici vallatus lilis. Epipha-
nius ſ. de laud. Virg.
Adæ revocatio Theophanes hymnô. de
Annunt.
Adminiſtra ſalutis univerſi. Damaſce
nus or. I. de Nat.

Encomia

SeEEEEEEee
ENCOMIA

B. Virginis ex Scriptura, & Sanctis Patribus or-
dine Alphabetico digeſta.

a² l
2262 62226262 22
èð

Auguſtinus ſ. 83.

Aditus recuperationis. Anſelmus de

præc. ad Virg.
Adjutrix deſtitutorumn. Ephrem or. ad
Virg.
Adjutrix peccatorum, Se indigentium.
Andreas Cret. or. 2. de Aſſumpt.

Admiranda univerſis., Ignatius ep. ad

oan.
Advocata Evæ. Irenæus l. . contra hæ-
res. C. 19.

Advocata unica Peccatorum. Ephrem

in laud. Virg.
Advocata omnium iniquorum ad ip-
ſam confugientium. Dionylſ. Carth.
de laud. Virg.
ÆMfgrotantium exultatio. Ephrem. or.
ad Virg.
Ager DEf ampliſſimus, plenus fructi-
bus dilectionis. Andreas. Hier. or.
Annunt.
Ager plenus cui benedixit Domjnus.

Bonaventura ſuprâ. Richardus à S.

Laurentio.
Agna Immaculata. Gregorius Nico-
died. de oblar. Virg.
Agna ex qua paſtor ovem induit, Id. or.
I. de Nat. Al-

7

lxhe

A
A

Alri

Ar⸗
8.
Ama

aͤnis
ho
arl
Aen
len
cil
lep

lem

rcho

Annun
ohre
eel
de)
6ngeli
Can.
Moul
Bern
ͤpe
Unus.
nril
Ee N.
mike
Urd

B. Virginis ex Srripiura.

Alrare DEI. Ambroſius in pIa. 42.
Altare animatum panis vitæ. Methe-
dius. or. de hypapante.
Altare thymiamatum. Ambroſius l. 2.
de Virginibus.
Altior Cœlô. ſer. 83.
Altiſſimæ ſpeculationis miraculum. E-
piphan. de laud. Virg.
Altitudo altitudinum. Germanus con-
ſtant. in vita Virg.
Alveus divinæ gratiæ. Bernardus. ſ. de
B. Virg.
Amatrix hominum. Bonaventura in
Lytan. Virg.
Amicétus à 4 Deo variatus. Andreas Cret.
hom. 2. de Aſſumpt.
Ancülla Domini. I. uc. I.

Alieni ſſima ab omni labe peccati. Eph-

frem. or. ad Virg.
Ancilla in ſubdito habens DEIIM. II-
dephonſus de Virg.
Anchora fida in tempeſtatibus. Eph-
reum ſupra.
Anchora humanæ ſpei. id. ib.
Annuntiata oraculis Prophericis. So-
phronius or. de Aſſumprt.
Augelorun gloria. Bernardus, ſerm.
Nat.
. Angelis reverenda. idem ep. ad Lug-
dun.
Angulus deſiderij omnium eleétorum.
Bernardinus tom. 2. ſ. 51. art. 2.
Apis parvula, cujus fructus eſt dulciſſi-
mus. Bonaventura ſuprà c. r6.
Aquæductus divinæ gratiæ. Bernardus
de Nat. B. V.
Aquila grandis magnarum alarum. Berx-
nardus ſ. 2. in Salve Regina,

597
Aqunla üngularis. idem ſerm. 3, de Aſ-
tumpr.
Arbor vitæ fructifera., Bonaventura in
Lytan. Virg.
Arbor magna, in qua habitant cœleſtes
aviculæ. id. in ſpecule. c. 5.
Arbor pulcherrima idem c. 14.
Arca DEI. Bernardus tem. 2. ſ. 72.
Arca fœ deris. Laurentius Juſtin. de ca-
ſto conub. c. 9.
Arca Noë largior & illuſtrior. Heſy-
chius ſ. I. de Virg.
Arca in qua naufragium evadimus.
Bernardus de verb. Apoc.
Arca ſanctificationis. Leo Imper. de
dormit. Virg.
Arca teſtamenti novi. Ildephonſus de
Aſſumpt. ſ. x.
Arca vitæ. Heſy chius ſuprà.

Arca ſacra & animata viventis DEI.

Damaſcenus ſ. 2., de Nat. Virg.
Arca Sacramentorum DEl. Ildephon-
ſus ſuprà.
Arca undique aurô contecta. Dama-
ſcenus ſuprà.
Arca pietatis, & gratiæ. Bonaventura
in hymn., de Virg.
Arca intelligens hypoſtaſis verbi DEl.
Damaſcenus ſuprꝗà.

Arca pretioſiſſima. Chryſippus or. de

Virg.
Arca quæ excepit totius Sanctitatis the-
ſaurum. id. ib.
Arcus fſœderis in nubibus cœli. Bona-
ventura in ſpeculo c. 14.
Arcus patens cœleſtis portæ. id. ibidem.
Arca Chriſti ſpicæ immortalitatis. An-
dreas. Hieroſ. ſalut ad Virg.

ss g Areola

1

598
Atecl⸗ Sanctorum aromatum à cœleſti
ouſita pigmentario. Bernard. de
Precat⸗ ad Virg.
Armarium vitæz. Chryſippus S. de §.
DElpara.
Armarium gloriæ DEI. Galatinus ex
Hebr. 1. 5. c. 17.
Arrha ſalutis firma. Damaſcenus ſuprà.
Aræ gratiæ. Thaumaturgus or. de Virg.
Annunt.
Aſperſio irrorans cordis noſtri. Ger-
manus Conſtant. de vita Virg.
Affectatrix JESII perpetua. Epiphanius
hær. 7y9.

Aſylum DEl ad inhabitandum tutiſſi-

mum. Andreas Cret.

Aula cœleſtis. Ambroſius 1. 10. ep. ad

Sirenum.
Aula divinorum myſtcriorum. id de

inſt. Virg. c. 7

Aula pietatis. Anlelmmus de precat. ad

Virg.

Aula Regis æterni. Auguſtinus l. 9. ſ. k.

de Aſlumpt.
Aula virtutom nitore pudoris clari ſſi⸗
ma. Ildephonſus de Virg. c. 2.
Aula ſolis Bonaventura in ſpec. c. 14,

Aula Spirits J. Ildephonſus I. 2z. de

Nat.
Aurora conſurgens. cant. 6.
Aurora veri ſolis *. Bernardinus ſuprà.
Aurora felix. Bonaventura in ſpeculo
lect. 27.
Aurora nodem expellens ſempiter-
nam. Damaſcenus S. de Aſlumpt.
Aurota perpetuæ lucis. Bernardinus
tom. z. ſ. Ft.
Anrea Chriſti veſtis. Andreas Cret. ſu-

4*
PrY

Pra

Encomia

Auréê purior. Laurentius Juſtinus ſa⸗
prà.
Aurum minimè adulteratum. Dama-
ſcenus ſ. I. de Nar.

Auctrix vittutum. Bernardus ſ. 2. in

Salve Regina.
Auctrix meriti benedicta. Augacinur
ſer. 2. de Nar.
Auxiliatrix præſens. Bernardus ſerm. 2.
de Adv.

Auxilium periclitanti. Laurehtius Ju-

ſtin. ſuprà.
Atetnitas Virginitatis. Ildephonſus 1.
Virg. c. 10. Cyrillus hom. 6.
Balſamum non mixtum. Bonaventura
in ſpec. c. I5.
Balſamò ſuavior. Laurentius Juſtin. de
ecaſto. connub. c. 9.
Baſis Sanctitatis. lldephonſus c. 10.

Barba myſtica in quam deſcendit un-
guentum &c. pfſ. 132. Hilarius.

Beatiſſima fœminarum. Anſelmus c. 4.

de laud. Virg.
Bellatrix egregia. Bonaventura i in ſpec.

c. 9.
Benedicta in mulieribus. Luc. I.

Bonum generis humani. Nazianzenus

in Chriſto patiente.
Boteus vitæ. Bonaventura.

C.
Calix propinans orbi nectar divinum.
Bonaventura in Pl. min.

2 2

Calceamentum verbi. Ambroſius. de

inſtit. Virg. c. 4.

Campus florens. Bernardus , 4. de Adv.

Cam-

—

ſt

13
(dr
e
dn

e

6

B. Lirginis ex Seriptur. 599

Campus germinans. Laurentius Juſt.

de caſto. conn. c. 9.

Campus vernans ſpecioſis floribus,

Bernardus de precat. ad Virg.
Candelabrum aureum Ecclefiæ. Epi-
phanius or. ad Virg.
Candelabrum Virginum depellens te-
nebras. id. ibid.

Cangdelabrum è cœlo ignem accipiens.

id. jbid.
Candelabrum ſeptem gratiæ lucernis
ornatum. Zach., 4. Hieroſo. ſalut.
ad Virg.
Candidior ſolis radijs, ac fulgocibus.
Eßphrem. ſuprà.
Canticum Cherubim. Ephrem. de pre-
cat. ad Virg.
Capax DEl virgo. Hilarius i in pſalmo.
118.
Caput libri obligatum. Andreas Hic-
rol. ſuprà.

Charta diviniſſma. Ephrem or. ad

Virg.
Chartaà puriſſima, in qua abſciſſum eſt
fraudis chirografum. Eregorius.
Nicomed. in ortu Virg.

Ca.ſtellum in duod JESUS intravit.

Bernardus ſer. 2. in Aſſumpt.
Caſtrorum acies ordinata. Cant. 6. Ber-
natqas ſ. de a quæ ductu.
Cathedra Cherubim. Heſychius ſ.2. de
Virg. D

Cauſa ſalutis humani generis. Irenæus

1. 3. c. 33. contra hæreſ.
Qedrus in libano exaltata. Eccl. 24. II-
dephonſus 1, 2. de Aſſumpt.
Cœlum ſpirituale. S. Auguctinus ſ. zj5.
de Sanctis.

Cœlô capacior. Damaſcenus ſ. I. de
Nat. Virg.
Coœlum alterum. Chryloſtomus hom.
de Annunt.
Cœlum DEl animatum. Damalſcenus
de dormit Virg.
Cœlum in quo DEIUIS paravit ſedem
ſuam. Bonaventura in ſpeculo.
Cœlum in quo Rex gloriæ ſplendet.
Andreas Hieroſ. in explicat. ſalut.
Angel.
Cœlum Solis gloriæ. id ibid.
Ccœli circulus mirabilis. Epiphanius.
Cœlum ſplendidiſſimum. idem.

Clum ſtellizatum. Bernardus ſerm. I.

de B. V.
Cella munda DEftatis. Bonaventura in
Carm. Virg. lit. A.
Circumſcriptio incircumlſcripti. Me-
thodius or. de hypap.
Qiſterna Bethlehemitica, Davidem re-
focillans. id. ibid.
Cithara Spiritus S. Bonaventura ſuprâ.
Civitas DEI. Auguſtinus I. 7. de Civ.
Cc. 6.
Civitas vivens Regis exercituum. Da-
maſus de dormit.
Givitas refugij. id. ibid.
Clavis cœlorum. Ephrem ſuprà.
Clavigera cœleſtis. Bonaventura in ſpe-
culo parvo.
Clauſorum liberatrix,
Ephrem ſuprà.
Clibanus cœleſtem panem excipiens.
Petrus Cell. 4. de Panib.

ſaluberrima,

Clibanus in quo coquitur ſacrifieium.

Epiphanius ſupra.
Clibanus intellectualis. ib. ibid.
ESgg g 2 LQli⸗

Clipeus ſperantihu in te. Prov. 10. Bo-
naventuta ſupr4
Collum Ecc! elx. Epiphanius ſuprà.
Collum Eccleſiæ nectens capur cum
meimbris. Richatdus 4 à S. Laurentio.
1. 2. P. I0 2.
Collegium Sauctitatis Chryſologus., é6.
145.
Columba electa. Cant. 6. Rupertus hic.
Columba formoſa deſuper rivos aqua-
rum. Bernardus ſerm. 2. in Aſſumpt.
Golumba Noõë fideliſſima. Bonaventu-
ra in ſpeculo. c 9.
Columba pura & impolluta. Epipha-
nius ſupra.
Collis thuris pretioſi. Rupertus 7. de
div. offic. c. 25.

Columna ignis. Ex. 13. Andreas Cret.

hic.
Columna nubis ſpiritualis IIraël id.
ibid.
Columna viviſica. id. or. 1I. de Virg.
Comprehenſo omnia comprehenden-
tis. Cyrillus Alex. hom. 6. contra
Noſtor.
Communée reconeilliatorium. Andreas
CGCret. or. 2. in Aſſampt.
Commune mundi gaudium. Germa-
nus Conſt. de orru Virg.
Claritudo veris. Bonaventura in Plſ.
min.
Commercium Cœli & terræ. Chiyſo.
logus ſ. 1. 140.
Complementum Trinitatis. Hecychius
2
Concha Cœlitus concipiens unionem
Chriſtum. Damaſcenus ſ. 1., de Nat.

Virg.

60.ω£ Encomia
Concha Gedeonis rorida. Bonaventu-

ra ſuprà.

Conſolatio jnfirmorum. Ephrem ſu-

rà.

Conſolatio noſtra. Damaſcenus hym-

no Ailumpr.

Conciliatrix univer ſi orbis. Ephrem .

ſupra.
Congtegattix errantium. Bonaventura
hymno de Virg.
Congregatio omnium gratiarum. id. in
pec. c. 7.
Continentiæ exemplar. Juſtinianus ſ.
de Nat. Virg.
Contritio pravitatis hæreticæ. Bernar-
dus ſ. de aquæ ductu.
Conventus Virtutum. Damaſcenus or.
I. de Nat.

Corona Regis pretioſa. Epiphanius ſu⸗

prà.

Corona Virginitatis. Cyrillus hom., 6.

Corona Sanctorum omnium. Ephrem.
ſuprà.
Corona habens lapidem pretioſum
Chriſtum. Epi phanius.
Correctio Evæ. Damianus ſuprà.

Crates tornatilis non indigens poculis.

Ambroſius de inſtit. Virg. c. 14.
Crater ſapientiæ, qui non poteſt exi-
naniri. Cretenſis or. 2. Aſſumpt.
Creata citra ullam labem. Proclus
hom. de Nat. in concilio Epheſino.
Crux quæ in ulnis Dominum portãaſti.
Epiphanius ſuprà,
Cubile expers vitiorum. Nyſſenus
hom. 18. in Cant.
Cubiculum ortuůs Chriſti purum.
Chrytolt. ſuprà.
Cypreſ-

—

B. Virginis ex Scriptura.
Cypreſſus in monte Sion. Eccl. 24.

Bonavent., ſuprà.
Cypreſſus ſe attolens. Juſtinianus ſu-
Pra.
Curatio vulnerum immedicabilium.
Germanus Conſtant. ſupr4à.
Curxrus DEl decem millibus multiplex.
Cretenſis ſuprà.
Quſtos in vineis. Cant. I. Kupertus
ibid.
Corona anni benignitatis Domini. Bo-
naventura in ſpec. c. 14.
D.
Dapifera deliciarum. Bonavent. in
pſalt. min. quinq. 3.
Dea habita. Nazianzenus in Chriſto
patiente.
Decora ſicut Jeruſalem Cant. 6. Ku-
pertus ibid. D. Bruno Carthulſ.
Declaratrix profundorum divinæ in-
comprehenſibilitatis. Crerenſ. or. 2.
Aſſumpt.
Decus hominum. Juſtinus de Nat.
Virg.
Decus omnium horificentiſſimum. Da-
maſcenus de dormit. Virg.
Decus Patriarcharum. Andreas Hieroſ.
in ſalut Angelic.
DEI Genitrix Sanctifſima. Athanaſius
r. de Annunt. SSG
DElpara Immaculata. id. ibid.
Delectatio terzigenarum omnium.
Ephrem. or. ad Virg.
Delicijs ſpiritualibus affluens. Bernard.
ſ. 4. Aſſumpt.
Deſertum ſpecioſum. id. in ſpec. c. 18.

Deſiderabilis cunctis. Ignatius ep. ad

Joan.

691
Deſiderata gentibus. Bernardus ſ. 174.
Deſiderium collium æternerum. Idio-
Dilectiſſima omnium dilectarum. Ru-
pertus l. 3. in Cant.
Dies feſta. Bonavent. in pſ. min. ſuprà.
Diverſorium peccatorum. Ephrem ſu-
PpDiꝛr4.
Directio dubitationis noſtræ. Germa-
nus Conſt. in encomio Virg.
Dilſciplina omnium. Ambroſius z. de
Diſcipula totius Trinitatis. Hier.
de Virg.
Diadema regni Chriſti. Andreas Cret.
2. de Allumpr.
Divina cum hominibus reconciliatio.
Andreas Hieroſ. ſuprà.

1. 1.

Divinum, ac vivificum mundi ſimula-

crum. Damaſcenus or. I, de Nat.
Doctrix doctorum. Idiota Contemp.
c. 30.
Domicilium cœloô
dus in ſalve.
Domicilium Cœli & terræ, Andreas
Hieroſ. ſuprà.
Domicilium Verbum DEl decens. Da-
maſcenus lib. 4. fidei c. .
Domicilium Virtutis. Thaumaturgus ſ.
2. de Annunt.
Domina inculpatiſſima. Sophronius
or. de excell. Ag.
Domina Angelorum. Ex officio Ec-
cleſiaſtico.
Domina rerum omnium conditarum.
Damaſcenus l. 4. de fide c. 15.
Domina benigniſſima. Damianus ſ. I.
de Annunt. Virg.

6g2 2 2

Præſtantius. Bernar-

Do-

Domina & Magiſtra Prophetarum.
Galatinus 1. 7. de arcan is Carth. &ec.

c. 4.

Domina & Mater totius mundi. Augu-

ſtinus Sermone prim. ad frattes.
Domina glorioſa Chriſtianorum. in
Lyturg.

Domiha Immacnlata & Sanctiſſima.

ibid.
Domina pijſſima. Anſelmus de laudib.
V. c. I2.
Domina Regum. Iildephonſus ſ. 4. de
Afſumpt.
Domina ſuper omnes benedicta Chry-
ſoſtomus hom. de Annunt.
Domina præpotens. Anſelmus apud
Bonaventurami in ſpeculoc C. 3.
Domina cœleſtium ,terreſtrium, & in-
fernorum. ibid.
Domina cui omne genu curvatur. Ar-
noldus hom. 6.
Domihatrix noſtra Sanctidima, & in-
temerata, Baſilius in Lir. .
Don Inatrix unica ſuper choros exalta-
a. Anſelmus ſuprà.
Domn⸗ DEI. Methodius de hypap.
Domus cypreſſina. Bonaventura ſuprà.
Domina glorioſa. Ambroſius lib. 2. de
Virg.
Domus: Implera glorià Domini. Bona-
enhtura. in ſpec. c. 7.
Domus ſapientiæ. Prov. 9. Laurent.
Juſtinus 1I. de Nat. S. Hieron. I. 30.
in r.
Domus columnarum ſeptem 4à DEO
fabiicata. Bernardus ſ. 9. ex parvis.
Domus ſolida, quæ nunquam vacilla-
Vit. Idiota c. 4.

602 Encomia

Domus ſpiritůs §. Juſtinus ſapti.
Donorum omnium præſtantiffima. Da-
maſcenus ſ. de Nat.
Dalcedo noſtra. Eccleſia in ſalve.
Dulcedo animarum credentium. Ber-
nardus in ſalve.
Dux omnium. Ephrem ſuprà.

Electa ex mulieribus. Bernardus ſ. r.
in Cant. =ð
Electa ex omnibus, idem ep . ad I.
dun. Canonicos.
Electa ut ſol. Ildephonſus ſ. 4. Al.
ſumpt. Cant. 6.
Electa à DEO, antequàm nara, Andreas
Hieroſ. de Annunt.
Effectrix miraculorum. AndrcasC e.
de Allumpt. Virg.
Equitatus Chriſti. Cant. T. Rupertus,
& Cyrillus hic.
Eroôgatio munerum. Bonaventura in
hymno.
Eſca ſpiritualis divinitatis. Epiphanius,
or. de laud. Virg.
Excellentiſſima omnium feminarum.
Irenæus I. 3. c. 3) .
Exemplar Confeflorum. Bonaventura
ſuprà.
FExemplum perfectionis. Hieronymus,
ſeu Sophronius ſ. de llanpt.
Exemplum humilitatis. ibid.
kape autd prœmiorum noſtrorum.
uguſtinus ſ. 2. de Annunt. .
Exultitie. mortalium. Ep phanius ku⸗
prà. .
Exultatio cœlorum. „Cyrillus hom. 6.
Exem-

38. Virgints ex Seriptura.

Exetplum & ſalus orbis. Bonaventu-

ta in plalt. min. quinq. I.
T.

Faſtigium omnium Virginum. IIde-
phbnſus ſ. I. Aſſumpt.
Favus diſtillans. Rupertus in Matth.
Feneſtta cœli Cryſtallina. Bonaventura
in Lyt. Virg,
Finis iræ, Bonaventura in pſalt. min.
quinq. I.
Fetmentum DEl Sanctum, quô maſſa
humani generis conſperſa eit. An-
dreas Hlieroſ. ſ. Annunt.
Feſtivitatis noſttæ grincipium,medium,
& finis. Methodius in hypp.
Fœderis arca. Ambrolſ. ſ. 19. Damaſce-
nus. de dormit. Virg.

Fæminarum omnium ſanctiſſima „ Se

beatiſſima. Tertullian, de reſutr.
Fæmina ſingularis veneranda. Bernar-
dus ſ. 2. ſub. miſſ.
Fæmina ſuper omnes admirabilis. id.
ibid.
Fæmin aſhperomnes benedicta. dugu-
ſtinus ſ. 28, de Sanckis.
Fiducia noſtra maxima. Betnatdus 1.
deæe Nat. Virg.
pilia Jeruſalem pulchra, & decora.
Methodius ſupra.
Filia præelecta æterni Patris. Juſtinus
de Nat. Virg.
Filia Principis benè calceata. Rupertus
in Cant. 6.
Filia vitæ. Dionyſus Alcx. Ep. contra
ſamofſar.
Finis teſtamentorum DEI. Andteas
Cret. 2. de Aſſ.

603
Firmamentum dividens aquas ab aquis.
Bernardus in ſalve.
Flos vitz Immacalatas. Greg.
Cæſar. ſ. I. de Annunt.
Flos ætatis. Bonavent. in ſpecul. mi⸗
nori.
Flos campi. Auuguſt. ſer. 18. de Sanctis.
Flos Vi/ginitatis. Bonav. in ſpec. C. 12.
Flos c& lellis idem c. 10.
Flos & gemma mulierum id, in ſpee.
minori.
Flos forum. Bloſius.
Flos æzſtatis. Bonav. in ſpec. c. 10.
Flos incorruptionis. Andreas Cret.
ſuprà. V
Fluentum bened ictionis novæ. Damia-
nus 1. de Nat. Virg.
Flaminum mare. Bernardus ſ. 1. in
ſalve.
Flumen clementiæ. Bernatdus in me-
dit. ſup. ſalve.
Flumen ſapientiæ. id. tom. 6, in n 1yr.
Virg.
Fluvius de loco voluptatis. Bonar. in
ſpec. c. 9.
Fluvius gratiæ. id. in Carm. Vi irg.
Fluvius vitæ perennis. Andreas Cret.
ſuprà.
Fodina lapidis Chriſti. Fleſychius 1. 2
Fomes pietatis. Bonavent. in ſpec. V.
Fons aſcendens ex divina bonitate. id.
ibid. e S
Fons fontis vivi. Damianus ſ. de Natr.
Virg. .
Fons gratiæx, S& totius conislationis.
Ephrem or. de laud. Virg.
Fons immortalitatis. Cretens. ſ. 2, Aſſ.
Fons hortorum Cant. 4. Rupertus'bid.

Fons

. Neo-

604 Encomia

Fons humanitatis filij DElI. Methodius
in Thronis.
Fons lucis omnem hôminem illumi-
nanczis. Damaſc. or. I. de Nar.
Fons perennis veri luminis id. ib.
Fons perennis curationum. Damaſce-
nus de dormit. Virg.
Fons ſignatus Cant. 3. Rupertus, hic.
Fons miſericordiæ Bonav. in lyran.
Fons redolens expreſſlam DEl imagi-
nem Ambr. de B. V. c. 82.
Bormoſa ſicut pelles Salomonis. Cant.
I. Hailgr. ibid.
Forma DEI. Augaſt. ſ. 35. de Sanctis.
Ildephonſus ſ. de Nativ.
Forma Eccleſiarum DEI. IIdeph. ſ. 3. de
Aſſumpt. .
Forma morum. Bonavent. in plalt.
min. quinque. I.
Forceps purificationis. Methocdius ſu-
Pràâ.
Fragmen mali punici. Cant. 4. Hailgr.
ibid. .
Fructus honoris, & honeſtatis. Bona-
ventura in ſpec. c. 10.
Funiculus coccineus defenſionis no-
ſtræ. Joſ. 2. Rupertus in c. 4.
Fulgentiſſia gemma mulierum. Tho-
mas Kemp. p. 3. ſ. 6.
G.
Gaudium plenum poſt DEIIM. Bona-
vent. in te. Virg.
Gaudij pelagus inexhauſtum. Dama-
ſcenus de dormit. Virg.
Genitrix immenſi gaudij. Andreas Hie-
roſ. ſ. 1. de Annunt.
Genitrix gloriofa. Ildeph. ſ. 9. de Aſ-
ſumpt,

Genitrix vitæ. Bernardus ſ. 2. de Aſſ.
Genitrix Innocentiæ. Auguſt. ſ. 17. de
Nar.
Genitrix illius, qui verbo portat uni-
verſa. Method, de Hypp.
Gemmis omnibus pretioſior. Laurent.
Juſt. de caſto connub. c. X.
Germinatrix veri fructůs., Ephrem de
prec. ad Virg.
Glorioſior omnibus ſuperis exerciti-
bus. idem ib.
Gloria Jeruſalem Judith. c. 15. Bonav.
in ſpec. c. 13.
Gloria DEI. Damianus. ſer. de Nat. V.
Gloria & corona juſtorum. Bernardus
tom. 2. ſ. 51.
Gloria Virginitatis. Jacob. in Lyturg.
Gloria Prophetarum. Ephrem de laud.
„Virg. .
Gloria beatorum. Dionyſius ep. ad Pau-=
lum.
Gloria in ſolitudine degentium. Eph-
rem ſuprà.
Gloria, & lætitia Sacerdotum. Ephrem
de laud. Virg.

Glorificatio SSS. Trinitatis. Cyrillus

hom. 6.
Gloria noſtrorum parentum. Jacob. in
Lyturg.
Granum tritici myſtici. Ambroſ. de in-
ſtit. Virg. c. 14.
Gratiâ plena. Luc. 1.
Gratioſa & amabilis oculis omnium.
Bernardus ſ. 2. in fol. .
Gravida ſine gravamine. Bernardus de
verb. Apoc.

Germen David juſtum. Bonavent. in

pſalt. min. quinque 1.

332

B. Virginis ex Seriptura.

H.

Habitaculum pulchrum divinæ demiſ-
ſionis. Ctetenſ. or. 2. de eſſ.
Habitaculum omnis virtutis. Dama-
ſcenus 4. fid. c. I5.
Habitaculum, de quo DEIIS reſpicit.
ſuper omnem terram plſ. 32. Hugo
hic.
Harmoniâ omni delectabilior. Laurent.
Juſt. de caſto con. c. 9.
Hera noſtra Sanctiſſima. Athanaſius S.
de DElpara.
Heſther liberans populum DEI. Bonav.
in catm. ſuprà.
Hymnus Angelorum. Ephrem. de laud.
Virg. tom. 3.
Hymnus degentium, in ſolitudine. id.
ibid.
Honorificentia populi noſtri. Judith
1 . Bonavent. in ſpec. c. 13.
Honor ac decus Martyrum. Ephrem or.
de laud. MARIX.
Honor, & feſtivitas Virginum. Bona-
vent. hymno te Virg.
Honeſtatis tivulus. Juſtinus ſuprà.
Hortus omnibus virtutum ornamentis
conſitus. Hieronymus ep. ad Pam,
Hortus plantationum. id. ibid.
FHortus non ſeminatus. Helychius I.2.
de Virg.
Hortus concluſus Canr. 4. Ildeph. ſ. I.
de Aſſumpr.
Hortus æterni Patris Chryſippus or. ad
Virg.
Hoſpitium DEl. Ambroſius ſ. 2. de in-
ſtit. Virg.

605

Humilitatis totius forma. Juſtinus ſu-
r13.
Humanæ ſalutis Prævia. Chryſologus f.
146ͦ
Hymnodia Angelorum. Ephrem. ſuprà.

I.

Janua Virginea, ac divina. Damaſce-
nus or. I, de Nat.
Janua Regis alti. Eccleſia in hymno.
Janua cæli. Ildeph. I.I. & 4. de Aſſumpt.
Janua ſalutis. Anſelmus de Pfec. ad
Virg.
Janua filij DEI. Auguſt. ſ. 18. de temp.
Idea vitæ moralis. Idiota contemp. c.
4. & 8.
Ignis effulgens. Bonavent. tom. é6. ſ. de
Virg.
Illuminatrix cordium, Bonav. in ty-
tao. Virg.
Imago integra, & illæſa Chriſti. Sina-
ita l. 6. contemp. in Gen.
Imago expreſſiſſima veri ſolis. Bona-
vent. in ſpec. c. 10.
Imago Virginitatis. Ambroſ. lib. 2. de
Virg.

imago rectè deſcripta divini Archety-

pi. i. Cretenſ. ſuprà.
Imperatrix Angelorum. Damian. ſ. de
Joan. B.
Imperattis cæli, & terræ. Anſelmus de
laud. Virg. c. 4.
Ineffabili luce perlucens. Damianus ſ.
de Annunt.
Incenſum cæli & terræ. E Epiphanius or.
de Virg.
Ineffabile conſilium curationis hama-
næ. Cretenſ. or. I. de Alumpt.
Hhh h Initium

606

Encomia

Initium viarum DEl. Prov. 8. juxta Lætitia Iſra&l. Judith 15. Bonav. in ſpec.

ſeptuagihta.
Inventrix gratiæ. BernardusS. de Apoc.
Individua Chriſti comes. Arnoldus S.
de Annunt.
Infirmorum ſolatium. Ephrem or. ad
Virg. 8
Innixa ſuper dilectum ſuum. Bernardus
ſuprà.
4 .
Inſigne felicitatis æternæ. Dionyſius
ep. ad Paulum.
Interemptrix omnium hæreſum. Juſti-
nus ſ. de Annunt.
Integra ab omni labe peccati. Ilde-
phonſus de V. MARIA.
Integritas omnium virtutum. id. ſ. 2.
Ade Allumpt.
Introitus vitæ id. ſ. 4. Aflumpf.
Juvenea nunquam jugum experta. Epi-
phanius ſupi4. =
Indeſinens lætitia noſtra. Methodius

de Hypp.
L. 5

Lampas luculentiſſima. Alcuinus ſ. de
Nat. Virg.
Lampas inextinguibilis. Cyrillus hom.
6. Damaſcenus or. de dorm. Virg.
Lampas dulciſſima noſtræ animæ. Ca-
tharina Senenſ. ex ſerm. de Annunt.
Lampas lucidiſſima orbis. Epiphanius
de laud. Virg.
Lana mundiſſima. Alcuinus 3. de Tri-
nir. c. 144.
Lana divinitate purpurata. Id. ibid.
Lana ſolo æterno Imperatore digniſſi-
ma. id. ibid.
Lætitia Angelorum. Cyrillus hom. 6.

c. 15.
Lætitia Sanctorum. Ephrem.
Leæna glorioſa. Epiphanius contra hæ-
ret. z.
Leæna, cui partus ſecundus non con-
tingit. Epiphanius ſupra.
Laudatiſſimum DEI tabernaculum.,
Dionyſius Alexandr. contra Paulum
Samos.

Lectulus Salomonis Cant. 3. Rupertus

hie.
Lectulus floridus DEI. Bonavent. in
ſpec. c. 10.
Levamen moleſtiarum unicum. Da-
maſc. de Dormit. Virg.
Libanus non inciſus. Mecthodius de
Hypp. OBBVDWUD
Liber obfignatus. Gregor. Nicomed.
de obitu Vvirg.
Liber verè unicus Verbi. Cretenſ. ſ. 2.
de Aflumpt.

Libertas jucunda. Ephrem de Laud. V.

Lignum vitæ. Damaſcenus ſuprà. Ber-
nardus ſ. 2. de Adven.

Lignum plantarum, ſecus decurs aqua-

rum. Damaſc. 16.
Lignum Libani. ex quo ſibi Salomon
ferculum præparavit. Cant. 4. Ru-
pert. hic. =
Lilium imer ſpinas. Cant. 2.
Lilium immaculatum. Epiphanius ſu-
Lilium candens. Bonav. in ſpec. c. 10.
Lilium Angelorum. Epiphanius ſupr.
Lilium convallium cant. 4. Rupertns
hic.
Locus paſſionis DEI. Methodius ſuprâ.
Locus

B. Virginis ex Scriptura.

Locus voluptatis:, de quo Hluvius egre-
dituri irrigans baradifum. Ruß bertus
lib. 4. in cant.
Lucerna Domini „Idiota contemhl. c.
10.
Lucerna pedibus noſtris. Pſ. 119. Epi-
phanius hic ſuprAa.
Lucerna inextincti luminis. Cyrillus
hom. 6. contra Neſtor.
Lucerna oris expers, quæ à ſe jugiter
argqdet. Heſych. or. 2. de Viceg.
Lucerna Chriſti præparata. Pfſ. 131.
Epiph. (uprà.
Lucerna luminoſa. Cretenſ. hom. 2, de
Aſlumpt.
Luacerna Eccleſiæ. Bonav. inpec. MA-
RI £Æ.
Lucifer rutilans. Ephrem ſuprà.
Lumen torius orbis. id. ibid.
Lumen cæcorum. Bernardus ſ. z. in
ſalve.
Lumen inextinguibile Cyrillus hom. 6.
ſuprà.
Lux Aſtrèrum. Bonav. in Ppſal. rnin.
quinque. I.
Lux gentium. Ildephonl. ſ. 9. Aſſ.
Lux carens fuligine culpæ. Bonav. in
Carm. ſupr.
Luna plena quæ nunquam deſcit. Si⸗
naita lib. 6. contemp.
Locus habitationis gloriæ DEI. Ger-
manus Conſtant. .

Magiſtra Apoſt. S. Brigitta in ſerm.
Aung.
Magiſtra Evangeliſtarum. Auguſtinus.
Magiſtra gentium, Aug. ſer. 6: de tem-
pore.

607
Msgiſtra noſtræ Religionis. Ignatius
ep. ad Joan.
Magiſtra Religionis & fidei. Rupertus
15 3. in Cant. .
Magnificentia ſuper cælos exaltata. Pl.
9. Bernardinus p. 6. 16.
Magnificum divinæ gloriæ templum.
Andreas Hierof. ſ. in Annunt.
Maghificum gratiarum tabernaculum.
Cretenſ. ſ. de dormit.
Magnes attrahens dura corda homi-
num. Brigitta Revel. l. 3. c. 32.
Major cxlo. orbe latior, fortior terr²
Chryioſtomus ſ. 140.

Mammilla parvulorum. Bonavent. in

Lyt. Virg.
Manſio Caæleſtis Imperatorisg. Ildeph.
ſ. 2. de Virg.

Manna cælitus v vellions. §. Mazximus in

Ram. Dalr
Manna de pluer uens cibum melle dulcio-
rem. id. ibid.
Margarita cæleſtis. Methodius de
Hypp.
Margarita pretioſa. Juſtinus de caſto
conn. .
Mare ſpirituale habens gemmam cæle-
ſtem Chriſtum. Epiphanius de laud.

Virg.
Mare dæmonem lubmergens. Bonav.
prim.

Mare in quod intrant omnia flumina
gratiarum. Bonav. in ſpec. c.3.

Martyr fortiſſima Hieron. ſ. de All.

Martha excipiens Chriſtum. Luc. 22.
Berna rdinus ſ. 2.
Mater Regis Regam. Damaſc. lib. 2.
de Nat.

Hhh h 2. Mater

608
Mater amabilis. Bonavent. ſuprà.
Mater honhorificata. Eccl. 24. IUdeph.
ſer. de Aflumpt.
Mater Greatoris. Bernardus ſ. de e Apoc.
Mater Redeinptoris. Auguſtiuus ſ. 35.
de Sanctis.
Mater Conditotis. Bonaventura ſuprà.
Mater & Sponſa Chriſti. Gerſon tr. in
Ma gnificat.
Mater ſinè viro. Cretenſis hom. 2. Alſſ.
Mater & Virgo Ambroſius ſ. 32.
Mater ſolis juſtitiæ. Bonaventura ſu-
Pprà.
Mater communem cum 1 DEO habens
filium. Anſelmus de Conc. V. c. 18.
Mater admirabilis. IRdorus in Miſſa.
Mater incorrupta. Origenes ſupta.
Mater verbi DE-J. Damaſc. or. de dor-
mit. Virg.
Mater Immaculata. id. ibid.
Mater ſola talis filij digniſſima. Emiſſe-
nus hom. ad Virg.
Mater lucis æternæ. Epiphanius ſuprà.
Mater vitæ. Cretenſis ſupràâ.
Mater ommum credentium. Ambro-
„ ſius apud Bonav. in ſpec. c. 10.
Mater viventium Aug. ſ. 2. de Aflumpt.
Epiphanius contra hæret. l. 3. c. 2
Mater & Domina rerum omnium An.
ſelmus ſ. de V.
Mater gentium. Aug. ſ. 35. de Sanctis.
Mater Orphanorum. Bonav. in Lytan.
Virg.
Mater nova. Gvarricus ſ. I. de Nat. V.
Mater miſericordiæ. Eccleſia, & Anſel-
mus de excellent. Virg. c. 12.
M.ater amabilis. Bonav. in ſpec. c., 10.

Mater Sanctæ ſpei. Id. ibid.

Encomia

Mater benigniſſima & miſericors. Ber-
nard. ſuprà.
Mater gratiæ. Concilium Baſileenſe.
Mediatrix cæli & terræ. Epiphanius
ſuprà.
Medium mundi, & quod omnia reſpi-
ciunt. Berhardus f. z. de Pent.

Medicamentum omnium cordis dolo-

rum. Damaſc. de dormir. Virg.
Menſa propoſitionis Damaſc. Or. I. de
Nat.
Menſa fidei intellectualis. Epiphanius
ſuptà de laud. Virg.
Menlſa Virginea opiimis quibusque ci⸗
bis abundans. id. ih.
Miniſtra propitiationis. Bernardus ſ.
de Apoc.
Miraculum ommium miraculorum ma-
ximum. Damaſc. ſuprà.
Miraculum ſtupendum. Epiphanius
ſuprà.
Miraculum magnum. Ignatius ep. ad
Joan.
Miraculorum medicina. Damaſcenus
ſuprà.
Monile inexplicabile. Epiphanius or.
de laud.
Mons expuerans omnem montem. Da-
maſc. ſuprà.
Mons clariſſimus. id.
Mons umbroſus. Cretenſis. ſ. 2. Aſſ.
Mons in quo beneplacitum elt DEO
habitare. id. ib.
Mons Sanctus. Bonavent. in ſpec. c. i2.
Mons myrrhæ. Rupertus 7. de div. off.
c. 28.
Mons Domini in vertice montium. IIſ. 2.
Gregor. M. in I. Reg.
Mons

.

Mons de quo ablciſſus eſt lapis ſinè ma-
nibus. Dah. 2. Cretenſis or. 2. Afl.
Mons ſublimis. Greg. ſ. I. in c. I. Reg.
Mons coagulatus & pinguis. Damalce-
nus ſuprà.
Mons obumbrans. Abac. 3. Andreas
Hiereſ, de Annunt.
Mons Ephraim. Greg. M. in 1. Reg.
Mortis deſtructio. Bonaventura luprà.
Mulier per quam venimus ad Chri-
ſtum. Idiota. c. 7.
Mulier plena DEO. Hieronymus S. Al.
ſumpt.
Mulier conterens caput ſerpentis. Ru-
pertus in c. 3. Gen.
Mulier amicta ſole. Bernardus de ver-
bis Apoc.
Mulier geſtans lucem in ulnis. Epiph.
ſupra.
Mulier, in quam venit tota gratiæ ple-
nitudo. Ildephenfſus. ſ. 2. de Alſl. ſi-
dei.
Mulier, quæ nec primam, nec ſequen-
tem habet ſimilem. Bloſenſis in inſtr.
Mulier conterens Sathanam. Idiota
Cc. 4.
Mundi medicina. Bonav. in carm.
Munimentum juſtitiæ. Thaumaturgus
ſ. 2. de Annunt.
Myſterium cæli & terræ. Epiphanius
ſuprà.
Myrrha maris. id. ibid.
Melodia dulcis, & ſonora. Bonav. in
Lytan. V.
Munus omnium donorum DEI præ-
ſtantichmum. Damaſcenus ſ. I. de
Nar.

B. Virginis ex Scriptura.

609
Nardus odoris ſuaviſſimi. Bernardus ſ.
4. Allumpt.
Navis metcibus referta. Heſychius or.
2. de Virg.
Navis inſticoris de longe portans pa-
nem. Prov. 31.
Naufragantium portus. Bonavent. in
hymno de Virg.
Navita Mundi. id. ibid.
Nectar dulciſſimum. Laurent. Juſtinia⸗
nus de caſto conn. c. 9.
Negotium ſæcçulorum. Bernardus ſ. 2.
Pent.
Nidus Chriſti paſſeris ſolitarij. Idiota
c. 4. contempl.
Nive candidior. Sophronius ep. de

Aſlumpt.,
Nerm rectæ fidei. Cyrill. hom. 6, con-
N. ſtor.
Normia caſtitatis. Bonavent. i in pſalt.
quinque 3.

Novum quod fecit Dominus ſuper ter-
ram. Bernardus de verb. Apoc. c. 32.
Novæ gloriæ ara. Andreas Hieroſ. ſ. 2.
Allumpt.
Nubecula de mari exorta 3. Reg. 18.
Joan. Hier. de inſtr. Monachi.
Nubes pluvialis. Heſychius ſuprà.
Nubes levis, in quam Dominus aſcen-
dit. Iſai. 19. Epiphanius or. de laud.
Virg.

Nubes diei ſplendidiſſima. Hierony-

mus in pſ. 777.
Nubes in qua gloria Domini apparuit.
Ex. 33. JOan. Hier. ibid.
Nubes columnæ ſimilis. Epiph. ſuprà.
HEhh h 3 Nubes

610
Nubes cæleſtem imbrem demittens,
què terra irrigatur. Epiphanius ſu-
rà.
Nhet tonitrui fortie. Methodius de
Hypp.
Nubes lucidiſſima emittens lucidiſſi-
mum fulgur Chriſtum. Methodius
ſuprà.
Nubes tota ſole veſtita, Bern. ſ. de verb.
Apoc.
Nutrix cæleſtis panis. Hieronymus de
Aff. Virg.
Nutrix Pkr. Anſelmus de precat. ad
Virg.
Nutrix officioſiſſima Chriſti.
mus in Cant. I.
Nutrix omnia nutrientis. Hieron. ſ. de
Aſſumpr.

Guiliel⸗

Annunt.

O.

Obſes fidei OEI. Aug. ſ. 6. de Nat. V.
Obſes fidei noſtræ apud DEIIM. Au-
guſtinus in Gen. c. 28.
Obſequium devotionis. Ambroßns ſ.
2. de Virg. ⸗
Oblectamentum omnium terrigena-
rum. Ephrem. or. de Nar.

Odor agri pleni. Hilarius in pfſ. 13.

mit. Virg.
Officina divinitatis „ & Humanitatis
filij DEI. Damaſcenus.
Oleum effuſum. Bernardus ſ. de verb.
Apoc.
Oliva ſpecioſa in campis. Ildephonſus
l. I. de Aſlumpt.

Encomia

Nuympha DEI. Thoëzhanes hymno de

Officina verbi DEI. Damaſc. de dor-

Oleum pullulans. Bonavent. ſupr.
Oliva in domo DEl fructifera. Damaſc.
luprà.

Oliva impinguata Spiritu S. lidorus 4.
fid. c. I5.

Olla regalis ſpei noſtræ. Ambrol. in In-

ſtitut. Virg.
Omnibus exorabilis & clementidima.
Bernardus. de verb. Apoc.
Omnibus modis irreprehenlſa. Jacob. in in
Lit. .
Opitulattixpericlitantium. Ephtem ſu-
prà. ⸗
Opulentiſſima in omnibus honis OEI.
Bonavent. in ſpec. c. 8.
Opes noſtræ mendicitatis. Germanus
Conſtant. in Encom. Virg.
Opus digitorum DEI grande nimis.
Bonavent in pſalt. min. quinq. 1.

Opus Excelſi Eccli 42. Bonavent. ſu-

rà c. 7.
Opus ſolum Incarnarionis filij DEI. II-
deph. l. de Virg. c. 2.
Opus ſpecialiſſimum divini opificis.
Idiota c. 4. contempl.
Oracaulum Propherarum. Bonav. in
ſpec. c. 2.
Organum lætitiæ. Andreas Hieroſ. in
Ave MARIA.
Origo fontium. Bernardus ſ. 5. in Sal-
ve Reg.
Orhamenrum præclarum noſtræ natu-
ræ. Heſychius. or. 2.
Ornamentum cæleſtis hierarchiæ. Eph-
rem ſuprà.
Ornamentum mulierum. Damaſ: ſuprà.
Ortus ſolis nullum ferens occaſum.
Chryſip. or. 2.
Orpha-

2. Virginis ex Nriptura.

Orphan orum ſuſceptio. Ephrem ſuprà.
Oriens ſolis intelligibilis. Thaumatur-
gus hom. de Annunt.
Ovis Immaculata, quæ peperit ovem
Chriſtum. Epiph. or. de laud. Virg.

P.

Palatium animatum Regis Angelo.
tum: Andreas Hieroſ. or. 2. Chry-
ſoſt. or. de Annunt. B. V.
Palma florens. Bonavent. in ſpec. c. 2.
Palma in Cades. Eccl. 24.
Palmes vitis veræ. Bonavent. in pſalt.
min., quinque. r
Paradiſus delitiarum. Ephrem. or. de
laud. Virg.
Paradiſus DEl. Bernardus de precat. ad
Virg.
Paradiſulus Virginalis. Dionyſ. Alex
ep. contra Paulum.
Paradiſus voluptatis. Bonaventura i in
ſpec. c. 2.
Paradiſus ſpiritualis ſecundi Adami.
acobus in Liturg.
Paradiſus immortalitatis. Heſychius or.
2. de V.
Paradiſus ex quo egreditur ffuvius
Chriſtus. Andreas Hieroſ. ſuprà.

Paradiſus cæleſtis, ex quo omnia gra-

tiarum germina. Rupertus.
Paradiſi ſcala. Juſtines ſ. de Annunt.
Pavor ſpiritualibus nequitijs. id. de ca-
ſto conn. c. 9.
Pax mundi. Ephrem. ſuprà.

Patrona omnium Chriſtianorum. Idio-

ta de contempl. Mar. C. 4.
Pelagus Fraruarum. Damaſc. or. 1. de
Nat. V.

611
Pelagus gaudij inexhauſtum. Dama-
ſcenus or. de dormit. V.
Petra deſerti unde Agnus miſſus. Dr-
malc. ibid.
Pincerna cæleſtis curiæ. Bonav. i in rr.
tan. ſupra.
Pia conſolatio miſerorum. id. ibid.
Pia fundens lIolatia. id. ibid.
Pignus Annæ dulciſſimum. Damaſcen.
Planta cæleſtis. Bernardus ſ. 2. de Adv.
Planta virginitatis feraciſſima. Damalc.
Or. I. de Nar.

Plantatio Roſæ in Jericho. Eccl. 24.

Hieronym. ep. II.

Platanus juxta aquas exaltata. Eccl. 24.

Plena, & ſuperplena gratia. Bonav. in
ſpec. c. 7.
Plena DEO plena virrutibus. id. ib.
Plenitudo omnis boni. Bernardus de
Nat. V.
Pons per quem DEIIS ad homines de⸗-
ſcendit, Proclus in Conc. Epheſ.
tom:6.
Paneg tis ſalutaris reconciliationis. id.
ibi
Pefſulus pudoris infractus. Auguſtinus
ſ. I. de Nat.
Potentia debilitatis noſtræ. Germanus
Conſt. in Encom. Virg.
Pinguedo omnis Sacrificij. Methodius
or. de Hypp.
Porta libertatis. Bonav. in pſalt. min.
quinq. 1. *
Porta Cælorum. Ephrem ſuprà.
Porta ubhat ſuper cælos cælorum. id.
ibi
Porta orientalis clauſa. Eccl. 44. He-
ſychius or. 2.
Porta

612
Porta intacta Creatoris. Sedulius l. ;.
Porta clauſa, per quam Dominus ſolus
exivit. EX 42. Andreas Cret. or. 2.
Aſſumpt.
Porta lucis fulgida. Eccl. in hymno.
Portus vitæ. Anfſelmus de prec. ad
Virg. .
Portus peccatorum tranquillans. Da-
maſc. or- I. de Nat.
Portus vexatorum. Ephrem ſuprà.
Portus naufraganti. Juſtinus de caſt.
conn. C. 9.
Potentiſſima apud DEIIM. Bonav. in
ſpec. c. S
Portus qui non poteſt labefactari. Elias
Cretenſ. ſ. 2. de dormit. Virg.
Pratum totius fragrantiæ Spiritus S.
Chryſippus or. ad Virg.
Præconium veriſſimum oraculorum
DEI. Andreas Hieroſ. ſupra.
Prædium patens. Ephrem ſuprà.
Præfigurata myſticis oraculis. Bernar-
dus de verb. Apoc.
Primitiæ noſtræ maſſæ. Damalſc. or. 3.
de Nar.
Præſes vitæ noſtræ. Sedulius ſuprà.
Principium vitæ. Damalc. de dormit.
Virg. .
Promiſſio Patriarcharum. Bonav. in
hymno Te Deum laudamus.
Promotrix juſtorum.
Propugnaculum munitiſſimum in bel-
lo verſantibus. Ignâtius M.
Propugnaculum fidej Chriſtianorum.

Andreas Cretenſ. de dormir.
Virg.
Promptuarium divinæ charitatis.

Præmium

Encomia

Chryſoſt. ſuprà Metliodius or. de
Hypp.
Propitiatorium commune. Andreas
Gretenſ. ſ. 2. de Aſſumpt. “
Propitiatorium univerſæ terræ. Ber-
nardus ſ. I. de Aſſumprt.
Prodigium cæleſte. Ignatius ep. ad
oan.
Prophetiſſa Sancta. Ildephons. ſ. 2. de
Afſlumpt.
Propheriſſa Prophetarum. Rupertus r.-
in Cant.
Princeps, & Domina, ſingulatiter di-
lecta id. 6. in Cant.
Princeps omnium prudentiſſima ac ſa-
gaciſſima. Ephrem ſupràâ.
Pprinceps Regum, & regnorum. Bo-
navent. in pialt. min.
Bræmiorum. Germanus
Conſtant. in Encomio Virg. .
Propugnatrix conſitentium i in te. Eph-
rem ſuprà.
Proxima DEO præ omnibus. Bonav. ſ.
I. de Virg.
Pulcherrima inter mulieres. Cant. J.
Rupert. hic.
Purpura Regia, quæ cæli, terræ que
Regem veſtivit. Epiphanius de laud.
Virg.
Purpura à DEO contexta. Cretenl. or.
2. de Aſſum gr.

Puteus aquarum viventium. Cant. 4.

Ildephonſ. ſ. 4. de Aflumpt.
Pulchritudo Martyrum. Ephrem ſu-
prà.
Pulchritudo juſtitiæ. Bonavent. in ſpec.

c. 14.

B. Virginis ex Scriptura.

Quies DEl glorioſa. Heſychius ſ. 2. de
Virg.
dies tuta hominum. Bonav. in Carm.
per lit. A. B. C. & c.

Rachel pulcherrima. Bernardus ſ. 2. in
Miſſas.
Radius divinitatis. id. in Salve Regina.
Radix ſpecioſiſſimi floris. Methodius.

or. Hypp.
Radix bonorum omnium. Chryſippus?

ſ. de DElp.
Radix mundj. Bonav. in pfal. min.

quinq. I.

Radix gaudij. Niſſenus or. 5. de re-

ſurr.
Radix Sancta. Eccleſia in hymno.
Raptrix cordium. Bernardus in Salve
Regina.
Redemptrix captivorum. Epiphanius
ſuprà.
Redemptrix humani generis. Ephrem
Or. ad. V.
Refugium & hoſpitium noſtrum.
Ephrem ſuprãàa.
Refugium tutum Chriſtianorum. Bo-
navent. in ſpec. c. 2.
Regina ſtans à dextris DEI. Cretenſis
ſuprà.
Regina Immaculata. S. Marcus in Li-
turg.
Regina varietate circumdata. Pſal. 44.

lldeph. ſ. 1. de alſampr.

613
Regina clemens. Bernardus ſ. 4. de
Aflumpt.
Regina miſericordiæ. Bernardus tom.
3. 1. I.
Regina Sanctorum. Anſelmus de ex-
cell. V. c. 9.
Regina Virginum. Bernardus ep. 174.
Regina cælorum. Eccleſia in hymno.
Regina Angelorum. Bernardus ſ. I. de
Aſſumpr.
Regina cui DEUS famulatur. Bernar-
dus tom. 1I. ſ. 61. art. 13.
Regina, cujus eſt poteſtas in cælo,
in terra. Damaſc. ſ de Nat.
Receptaculum Spiritůs S. Nyſſenus or.
de Natali.
Reclinatorium aureum. Damaſc. ſ. de
Annunt.
Regeneratrix noſtra. Athana ſius ſ. de
DEIp.
Reparatrix generis humani. Auguſtinus
de fide ad Petrum.
Reparatrix perditi orbis. Ildephonſus.
ſ. 1. Aſſumpt.
Reparatrix parentum noſtrorum. Ber-
nardus ſ. 3. in Miſſ.
Reparatrix vitæ. Id. ſ. 2.
Requies SSS. Trinitatis. Bonaventura
in ſpec. Virg.
Requies gemituum noſtrorum. Ger-
manus de vita Virg. apud hipom,
Renovatrix univerſi, Andreas Hieroſ.
de Annunt.
Reſtauratio fæminarum. Fulgenrius
or. de Virg.
Reſurrectio Adam. Ephrem ſuptà.
Reſeramentum portarum Paradiſi cæ-
leſtis., id. ibid,
lii i

&

Ros

614 Encomia

Ros divinus ardoris noſtri. Germanus
Conſt. in Encom. Virg. .
Rola veris ſpecioſa. Bonavent. in Lyt.
Virg.
Rolſa ſalutifera. Bernardus ſ. de B.

Virg.
Roſa poſita in tranſitu aquæ. Eccl.

42. .
Roſa Martyrum. Bonavent. in ſpec.

C. 2.
Rolſa ex ſpinis Judæorum. Damaſc. or.

I. de Nativ.

Roſa mollis ſine ſpinis. Sedulius. c. 2.

Roſa in jericho. Eccl. 24.

Reſtauratio calamitatum noſtrarum.

Germanus Conſt. ſuprà.
Rubus ardens incombuſtus. Ex. 3.

Niſſenus de vita Moyſ.

..

Saeer Davidis ſurculus. Chryſippus or.

ad Virg.
Sacerdos pariter, & Altare, panis vitæ.
Epiphanius or. de laud. Virg.

Sacrarium Spirits S. Ildephonius ſ. 2.

Aſſumpt.
Sacrarium totius divinitatis. Damianus
ſ. 3. de Nat. V.
Sacrarium Sanétimoniæ. Juſtinus de
N .t. Virg.

Salus firma Chriſtianorum omnium.
Ephrem de laud. Virg.
Salus deſperantium. Juſtinus de caſto

conn. c. 9.
Sancéta Sanctorum. Bernardus in ſal-

ve.

Sanctior Seraphim, & Cherubim.
Ephrem ſupràâ.
Sanctiſſima omnium fæminarum. II-

deph. ſ. I. de Aſſumpt.

Sanctiſſimum Verbi tabernaculum.

Cretenſis ſ. 2. de Aſſumpt.
Sancto Spiritu obumbrata. Luc. I.

Sanctuarium DEl manifeſtum. Theo-

phanes hymno de Annunt.
Scabellum DEI. Bonavent. ſuprà.

Scala Jacob. Germanus Conſt. or. in

Nat. Virg.
Scala peccatorum S. Bernardus de Nat.
Virg.

Scala Jjacob, in qua DEIS quielcit.

Damaſc. de dormit. V.
Scala cæleſtis DEl ad nos. Auguſt. ſ. 11.
de Nat. Domini.
Scala hominum ad DEIIM. id ibid.
Scopus ante ſæcula excogitatus. Cret.
ſuprà.

Secrerum verecundiæ. Damaſc. ſuprà.

Sedes ejus, qui nullô capitur locô. id.
or. de dorm. V.
Sedes Chriſti luminoſa, Bonavent. in
ſpec. c. 2.
Sedes Spirits 8. Hieron. contra. THel-
vidium.

Serabhin. incomprehenſæ viſi lionis.

Epiph. ſupra.
Sigillum Virginitatis. Alanus in 1.
Cant.
Signaculum fidei noſtræ. Ildephons. ſ.
I. de Aſſumpt.
Signum magnum apparens in cælo.
Apoc. 12 Pernardus hic.

Simu-

2. Virginis
Simulacrum puritatis, & integritatis.
Thaumaturgus ſ. I. de Aflumpt.
Sion Sancta Nicome dienſis or. de ob-
lat. DElp.
Sol oriens mundo. Bernard. tom. 1.
Cant. ſ. 51.
Sol adorans Joſeph. Cyrill. 4. in Joan.
c. 28.
Sol, in quo poſuit DEIIS tabernacu-
lum ſuum, pſ. 18. Hieron. hic.
Sole ſplendidior. Epiphanius ſuprà.
Sole amicta. Bernardus ſuprâ.
Sole tota pertuſa. Richard. Vict. c. 6. in
Canr.
Solamen dulce converſorum. Ephrem
ſuprà.
Solatium peregrinationis noſtræ. Lau-
rent. Juſtin. de Nativ. V.
Solatium mundi. Ephrem ſuprà.
Solatium miſerorum. Bonav. in hymno
de Virg. Sèð
Solatium omnium ſupernorum civium

id. ibid.

Solium DEl excelſum, & elevatum

Bernardinus tom. 3. ſ. 1.
Solium DEl in miſericordia præpara-
tum. Pſal. 16. Bonavent. in ſpec.
c. 6.
Solium gloriæ DElI. Jerem. 14. Ilde-
phons. ſ. 7. de Annunt. V.
Solium regium, cui aſſiſtunt Angeli,
Damaſc. Or. 1. de dorm.
Solutio vinculorum noſtrorum. Ger-
manus Conſt. in Encom. V.
Solitude DEI. Ildephons. c. 7. de V.
Soror noſtra. Athanaſius ep. contra

hæret.

ex Seriptara. 61
Soror & Sponſa Chriſti. Bernardus
rom I. ſ. F1. ⸗
Specimen gemmæ pretioſiſſimæ. Chry-
ſipp. or. de Virg.
Speculum intellectuale contemplatio-=
nis. Andreas Hierof. or. 2.
Speculum & ſpecies totius Caſtitatis.
Ildephons. ſ. 2. de Aflumpt.
Speculum ſine macula. Sap. 7. Atha-
naſ. ſuprà.

Speculum Confeſſorum. Bonavent. in

ſpec. c. 2.
Speculum Sanctiſſimum. Ignatius ep.
ad Joan.
Spes noſtra. Eccleſia in ſalve.
Spes Chriſtianorum Sanctiſſima. Eph-
rem de laud. V.
Splendor firmamenti. Bernardus ſ. de
verb. Apoc
Stella radioſiſſima. Bonavent. in pſal

Stella puriſſima. Id. ibid.
Stella maris. Bernardus homil. 2. ſu=-
per Miſſ.
Stella vitæ. Heſychius ſ. 2. de Virg.
Stella matutina in medio nebulæ. Eccl.
50. Bonav. in ſpec. c. 7.
Statua à DEO fſculpta. Cretenſ. ſ. 2.
Aſſumpt. .
Stupor Angelorum omnium. Epipha-
nius ſuprà.
Stupendus Eccleſiæ theſaurus. Id.
ibid.
Splendor Crueis. Epiphanius ſuprà.
Schema clarum David. Bonavent. in
pſal. min. quinq. 2.

1ii i 2. Splen- .

14

616
Splendor Moyſis, gloria Aaron. Ephrem
ſupra.

Samma oraculorum divinorum. Gre-

tenſ. ſuprà.
Sulamitis verè libera. Rupertus l. 6. in
Cant.
Stabilimentum Monachorum, Ephrem
ſuprà.
T.

Tabernaculum fæderis. Ex. 31. Juſtinus
de caſto conn. c. 9. V
Tabernaculum DEl vivum; & ratio-
nale. Damaſc. or. I. de Nat. Virg.
Tabernaculum gloriæ DEI. Ildephon-
ſus ſ. 9. Aſſumpr.
Tabernaculum DEl inter nos poſitum.
Apoc. 14. Andreas Hierolſ. or. de
dormit. Virg. =
Tabernaculum habens Sancta Sancto-
rutn. Arnoldus de laud. Virg.
Tabula fcriptam leger ferens. Ephrem
de laud. Virg.
Tela puriſſima, ex qua Salvatori tuni-
ca confecta eſt. Proclus in Conc.
Ephel. c. .
Tellus, ex qua novus Adam formatus
eſt. Andreas Hieroſ. ſ. 2. Aſſ.

Templum OEl vivi. Epiphanius or,. de

laud. Virg.
Templum Sanctificatum. id. ib.
Templum Salomonis. Damaſc. ſuprà.
Templum majus cælo. Heſychius or. 2,
Templum divinum. Cretenſ. hom. 2.
Alſlſumpt.

Encomia

Templum cæleſte., Ildephonſus ſ. 9.
Aflumpr.
Templum ornatiſſimum divinæ glorivx.
Andreas Hieroſ.
Templum inſolubile. Cyrill. hom. 6.
Femplum milericordiæ DEl. Auguſt.
ſ. 2. in Aſſumpt.
Templum unicum factoris ſui. IIde-
phonſus. c. 20. de B. V.
Templum honorabile. Origenes. hom.
I. in Matth.

Terebinthus extendens ramos gratiæ.

Eccl. 24. Bonavent, in ſpec.
Thalamus Regis Chriſti. Epiphanius

ſuprà.

Thalamus, in quo verbum carnem ſibi

deſponſavit. Proclus ſuprà.
Thalamus ornatiſſimus DEl. Leo. Imp.
de dorm. V.
Thalamus Spiritůs S. Damaſc. ſuprà.
Thalamus Sanctimoniæ. Cyprianus ſ.
de Nat.
Thalamus fragrans. Virginitatis odore.
Juſtinus ſuprà.
Terra DEl benedicta. Arnobius in pſ.

Terra nova. Tertullianus de carne

Chriſti c. 17.
Terra, de qua bella penitus ablata ſunt.
plal. 48. Richardus l. I. de Emman.
c. 2,9. =
Terra habens omnia. Gen. 27.
Terra verè deſiderabilis. pſal. 77. Cre-
tenſ. ſuprà.
Terra illuminata à gloria DEI. Apoc.
18.
Terra virginea nunquam maledicta.
Andreas

B. virgini eKℳ Scriptura. . 5 17

Andreas Ap. apud Abdiam c. 4.
Terra germinans Salvatorem. II. 455.
IlIdeph. ſuprà. c. 3.
Terra Sacerdotalis, & i immunis. Bo-
navent. ſup. Gen. 47.
Terra ferens aromata. Crétenſis ſuprà.

Terra de qua veritas orta eſt. Aug. in

pſal. 49. Bernardus ſer. de aquæ
ductu.
Terra promiſſionis. Auguſt. ibid.
Terra dans fructum ſuum plal. 95. II-
deph. ſupra
Terror malignorum Spirituumn. Bona-
vent. in Sym. Te Vi.

Terribilis ut caſtrorum acies ordinata.

Cant. 6.
Theca novi unguenti divini. Cretenſi 1
ſupra.
Theſaurus Domini. Idiota de con-
templ. Mar. in prologo.
Theſaurus totius Sanctitatis. Cretenſis
ſuprà.
Theſaurus deſponſationis arcanus. Epi-
phanius ſupra.
Theſaurus divinarum gratiarum. Da-
mianus ſ. de Nat. V.
Theſaurus abſconditus ante myſterij
ſæcula. Cretenſis ſuprâà.

Theſaurus cæleſtis. Origenes hom. 1.

in Matth.
Theſaurus locupletans. Heſychius or.
2.
Theſaurus vitæ immarcelcibilis. An-
dreas Hieroſ. ſuprà.

Theſauraria Domini. Idiota ſuprà.

Thronus gratiæ DEI. Hebr. 4. Bona-
vent. ſuprà c. .

Fhronus Cherubicus. Epiphanius ſu-
r4.
Thronus Seraphicus ſuper ſirmamen-
tum. Ezech. I. Bernard. tom. 1. f.
Fl.
Thronus DEl in cciunina nubis. Eccl.
24. Hugo ibid.
Thronus de quo procedunt fulgura, &
voces Apoc. 4. Bernardus ſ. de Vir-
ine.
Titulus nobilifſimus noſtræ lbertatis.
IIdeph. c. 12. de V. M.
Trames aquæ immenſa. Eccl. 24. Bo-
navent. ſuprq.
Triclinium nobile SSS. Trinitatis. B0.
navent. in hymno de Virg.
Thorus nuptialis Ohrilt. Aug. ſ. . de
Nat.
Tuba clariſſima præcognitionis arca-
næ. Andreas Hieroſ. ſuper Miſſ.
Thuribulum aureum. Gregor. Nico-
med.
Turris Davidica, de qua omnis arma-
un fortium. Cant. 4. Rupertus
1c
Turris eburnea. Damianur. ſ. I. de Nat.
Virg. 5

Turris ſpei noſtræ. Bernardus de Nat.

MARIE.
Turtur munda. Heſychius or. 2.
Turtur caſtiſſima. Epiphanius!. 3. con-
tra hæres.
Thus redolens in diebus æſtatis. Ecel.
49. Bonavent. ſuprà.
Typus Eccleſiæ Sanctæ, Ausaſt. ſ. 10.
de temp.

lii i 3 y..

618 Encomia

V.

yallis benedictionis abundans aquis. 2.
Paral. 20. Bonavent. in ſpec. c. 5.
Vallum fidelium. Ephrem or. de laud.
Virg.
YVas immenſiſſimum continens immen-
ſum. Bonavent. in ſpec. c. 15.
Vas electionis. Cyprianus de Nat.
Chr.
Vas auri ornatum omni lapide pretioſo
in ſalve. Bernardus.
Vas aureum, cæleſte continens manna.
Damaſc. Or. I. de Nat. V.
Vas pretioſum virtutum. Cretenſ. Ni-
comed, de oblat. Vvirg.
Vas DEl electum. Ephrem ſuprà.
Vas admirabile. Eceleſ, 43. Bonavent.
ſupràâ c. 3.
Vas puriſſimum. Proverb. 25. Bonav.
ibid ð
Vas unguenti pretioſi. Idem. in pfſal.
min. .
Vacticinium Prophetarum. Hieron. in
Micheæ. 6.
Vehiculum ad DEIIM noſtrarum ani-
marum. Bernardus ſ. de Nat. Mar.
Vellus mundiſſimum, ex quo bPaſtor
ovem induit. Proclus in Conc.
Eph.
Vellus Gedeonis Jud. 6. Epiphanius
fuprà. Methodius or. in hypp.
Vellus roris incomprehenſibilis. Me-
thod. ibid.
Velus, in quod pluvia defcendit. pſal.
71. Theodoretus hic.

Venuſtas humanæ naturæ. Damaſc. or.
I. de Nat.
Vena vitæ munda. Prov. I. Bonavent.
in ſpec. c. 15. 7
Vena benedicta. ibid.

Vena miſericordiæ in hymno. Te

Virg.
Venia peccatorum. Bernardus ſ. I. in
ſalve.
Veritas Prophetarum. Bonav. ſuprà.
Veſtimentum DEl impollutum. Me-
thodius ſuprà.

Veſtimentum nuditatis noſtræ, Germa-

nus Conſt. de præſ. B. V.
Vexillifera Regis noſtri. Prov. S. juxta
Hebr.
Via Regia Salvatoris. Bernardus ſ. 2.
de Adventu.

Via errantibus. Juſtinus de caſto conn.

c. 9.
Virga DEl. Damianus ſ. de Annunt.
Virga gracilis & pulchra. Rupertus I.
II. de victoria verbi.

Virga de radice. Jeſſe. Iſ. II. Hieron.

hic.
Virga vigilans. Jer. 2. Bernardinus.
toem. I.

Virga Moeyſis. Bernardus ſ. 3. ſuper

Miſſ.
Virga ſublimis. id. ſ. de Adv.
Virga Aaronis florida. Cretenſis ſup.
Miſſ. Chryſoſt. in Gen.
Virga germinans florem Chriſtum.
Ambr. I. 2. de Spiritu S. c. 5.

Virga virtutis DEl. pſ. 109. Bonavent.

in ſpec. c. 3.

Virgula fumi ex aromatibus myrrhke

& thuris.

6

B. Virginis ex Scriptura. 619

8& tharis. Cant. 3. Emiſſenus hom.
de Nat.
Virga ſimplex, atque puriſſima: . ie-
ron. in Olſ. 3.
Virga expers omnis nodofſitatis. Da-
maſc. ſ. de Annunt.
Virgo lucifera: Ephrem. ſuprà.
Virgo carne, & mente. Bernardus ſ. 3.
in Miſſ.
Vitgo intemerata. Damalc. de Annunt.
Vitg.
Virgo à ſæculo electa, & DEO præpa-
rata Bernardus ſupr.

Virgo DElformis. Dionyſius ep. ad

Paulum.

Virgo, quam ſibi totam rapuit Spiri-

tus Sanctus. Damaſc. ſ. de Annunt.
Virg
Virgo prudens. Bernardus ſupt.
Virgo veneranda. Nazianzenus in
Chriſto patiente.

Virgo clemens & pia. Eccleſia in ſal-

Ve.
Virgo Dulciſſima. Bonavent. in n Eec.

c. I.
Virgo de cujus plenitudine omnes

accepimus. Bernardus ſerm. de
Nat.
Virgo ineffabilis. Rupertus.
Virgo inclyta. Ildephonſus ſ. I. de Aſ.
lumpt.
Virgo fidelis. Rupertus l. 3. c. 14. in lib.
Keg.
Virgo incorrupta. Ambroſius in plal
18,

Virgo felix. Bernardus de bree. ad

Virg.

Vitæ cauſa feliciſſima.

Virgo regia. Leo f. de Nat. Bernardus
ſ. 2. de Adͦõqd.
Virgo ſinè menſura perfuſa grati. Da-
maſc. ſ. de Joan. B.
Vig. cui nihil defuit. Idiota contempl.

c. 4.
Virgo mirabilis. Chryſoſt. tom. 4. in
Matth.
Virgo priùs Sancta, quàm Mater. Ju-
ſtin. de Annunt.
Virgo multocula. Epiphanius de laud.
Virg.
Virginum ſignifera. Bonavent. in Lit.
Virg.
Virginitatis corona. Cyrillus Alex-
andr.
Virginitatis primiceria. Chryſoſt. ſu⸗
prd.

Vilſio magna in terris. Ex. 3. Andreas

Cretenſis. ſuprà.

Vita omnium viventium. id. ibid.

Vita noſtra, & dulcedo. Eccleſia in
ſalve.
Cretenſis ſu⸗
rà.

Vitiſicatri poſterorum. Bernardus l.

3. in Miſſ.

Vitis ſpondens generoſa. Bonavent. in

Lyt. Virg.
Vitis veritatis feliciſſima. Epiphanius
ſuprà.
Vitis ſemper virens. Thaumaturgus .
1. in Annunt.
Vitis minimè vindemiata. Epiphanius
ſuprà.
Vitis germinans uvam maturam. Chri-
ſtum id. ibid.
Vitis

Encomia .

Vitis lætificans glorificantes Te. Thau- Volumen Novi teſtamenti à DEO
maturg. ſuprà. ſcriptum Cretenſ. or. 2. Aſſumpt.
IImbraculum DEl. Bonavent. ſupra, Volumen, in quo DEl verbum ſinè
Umbraculum Spiritus Sancti. Metho- manibus ſcriptum. id. ibid.
chus or. de Hypp.

— „ 8

IS ANNCUS

OUALDRIGA
latuor Antiphonarum

e

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

Balance

Focus

E.- . 5 2 N „* 4 && 7 „ 27 2/ .

.

K

æparatus, & expeditus:

J

Concionatorum in Feſtis
itiſſimæ Virginis.
△½

H
8

G

F
6

is ES U Sacerdote.

E
5

–

zeultate Superiorum.

REee: ee A 5 & An e e e

D
4

3
Copyrigꝗht 4/1999 NVIiesle GmbH Nneelgte⸗ com
„₰

M CASPARIM BENCGARD.