Gi496a_3
author: Hyperius, Andreas *1511-1564* [PNDNR:118555146] [GNDNR:118555146]

H

"

Ls

x

b

"d

DA

AA

B

M

i

p

*

us

t

é

us

z

2

2$

B

"

E.

$

A

Xri

«

h

E

r

3

lT

M

Y

d.

3

Pi

j—.

»

:

,T

»

1

*

C

n T

*

i

"

ï

5

"

w r

:x..

^s

Y.

M

s

9^

z

"

$y

$

z

É

k?

x

17,

AE

"k

T

X

:

«

P oeiqe:

A

:f

^"

^

x

L

d

X

:

ii

VT

26

x

E

S

€

: *

v

g

n

Vi

277

k

SERVILS

*

m

z

ï

MA

P o

d.

"

^ -

xj

d2

4

d

Bo

X

s

4

"

$.

f,

u

-

ps

ia

M

: d

';3.

4i

.

$

Ls

[

[

j«

E

:

v

r

2

m

X UR

"

" .

»»

"

r

M

^

j

3

*

34

t

ts

T

n

;

n

ab

d

A

s

-

^s

-

Ls

"

D.

d

ne

»

N

»

n

*

M

L

DN

E

E

4—)*

$

^

x*

x

d

i

y

r

*

J*

$

T

,,1

»

x

P

MA

RU

2

P.

"*

vf

^

N

k

P

R M

——

3

[5

Y*

e

i

t

ES

N

—

Sn

AA

a

"

y

n

s5

.

f

r

A

?

a.

Y2

z

?

SA

a

r

ï

s

-R

$:

^

"

"

x

M.

av

R

X5

E

;4

i

N

*

Z

Va

*

b

A a

| ]

|

s

a

"

À

P

ï

4

gie

ï

R

m

o^

v

as

*

$.

^s

x

35

a

1

[0*

E

^

See

N

d

—

MM EEE EEE o EE A E ER

GESCHENK

R^ r

NI2e«5119r5055 D21

4)

2

IIHIH/Il»iI-IHlHHIIINIHIIHIII

UB Tübingen

y

M UEL IACA

A. Griesshaber, Buehbinder.

W. Reic

—— Pááa

nb anfiE. .. liE o L TC ERUDREST EE

ze

&

d

ELEMENTA

d

CHRISTIA^-

nae rchcnoms.,

|

ANDREA HVPPRI

autore.,

*

Hebr, 6,

l;

Fundamentum iaciente$, panitentie ab

óperibus mortuis,fidci in Deum,baptifmas

tum,doctrine,4c manuum :mpofitwnts e

vefurreionis mortuorum,w'

Iudza] cterm.,

Pfalm, 111 Pxouerb. $s

Timor Domini initium e&t [cientte.

Marpurgx And. Molbms Gccudeæ

bat,M D, L.xxm

N

lzglüw.

Purtos decet ad Chriftum ndducz,&ucræm difcete píte

filat

tatem, Varci lo.Matt 19. Luc,18,

»

Attulerunt ad 1efutm pueros ut tatizertt illos,

Di/cpuli uero itcrepabant cos qui ad(iucebant

n

at

Quum tidiffet autem Te[us, indighatus ef ex

dixit illis.simite puerosweinre ad me,ue probibes

mji

te illos: talium enim e regnum Dei, Amen dico

sl

uobis, quicunqiue nom dcceperit regnum Deitana

Mji

quamptier, baud quaquam ingredietur in illud,

J

E? cuii cepiffet illos in ulnas, impofítis mxmbus

fuper illos,bencdixit eis,

(

Capíta doctrinx religionís Chríftianm,

(gil

4

Hebr-6,

04

— Fundamentum iacientes Poenitentie ab operi«

t

bus mortuis,. Fta'el Ul Deun, Baptlfmdtum, Dos

drine,ac Nianuum impofittonis, ey Refurrea

'1

cHoni mortuorum,e7 udicij eterni,

N

in doctrina pretattsproficientes;Deum celebzage & £rus

.v

etusaliquos proférzeftudeant iVlatt, 2:1,

fc?x

Cum udijfent principes facerdotum ev[cribee

)

;

m

ij

mirabilia que Vefusfecerat, x pueros clamantes

iitemplo ez dicentes : Ho'anna plio Dauid : ime

dign.iti funt z dixeruntei: Audis quid iffi diz

ptori

eutt t lefm aiitit dictt 65 ; Quid m t Nunquam

d «u

ltgls

UR i

BPIST. NYVNCVP.

4

Tegiflis: Ex ore infantium cy ladentium perfecin

m&fcumu

P

»Js.

flilaudemt Pfalm.8.

Perfitant omne:ín doctrina fana fcmel acceptas,

il

2, Timoth 3,

Ldliqi

fl dv

Perfiftitoin bis que didicfii,er que tibi cofta

ercdita funt,fctens à quo didiceris, e» quod àpue

r

1, At d

ro facras literas noueris,que te po[Junt eruduum

redderc ad falutem per fidem que cs? in. Cbnjïo

TU Dt

fu.

r ii

' Difcipali gratos feprzbtantdoctoribus,

DLT

Galat,6,

Conmunicet auicin qui catecbizatur fermona

tfant,

&i qui fe catechixat in ommb us bonis,

ORNAT'ISS!MIS VIR'IS PKAEa

Md

j

ceptoribus ey Pedagogis Andrtai Hysa

v periw, $.

" er

Il

ï

o

Aonepere fane optas

cumda

TA

!

Z5

i| rím omnes qui dulcifsi«

;

moshberos fuos cupíüt

ofb

U

;-'

iTA

M

hl RA '.t:

B irecteinftitui, probe fcí«

r iM

ommd À

re,quantum fiídís praeces

!

al

ptoribus þæddo'ogls debeatur.Cres

do equídem, fi íd illi íntelligerent,

u

?

fuam ín hos declararent beneuolens

A a

EPISTOLAÀ

u

tíam & gratías cumulate agerentrés

Pnto

ferrenttp, Quuanto rectius,quam nunc

n

f

mulií Chriftíani olím fenfit gentilís

cüï?ï

rex Alexander, ingenue confiítens,fe

f

A riftoteli,cuí puer formandusfuerat

(

tradítus,non mínus quàm patrí Phís

ni

lippo debere, cum ab hoc quidem ví*

-

phrc

uendi;abillo vero recte víuendí acce:

tora

pilletínisíum, Sedcredíte mihí,ornas

m

ti(símí virí,dígnitas & laus veftra cre«

qulot

fcetin immenfum,atc effícietDeus,vt

vilinc

experíamíni,non parentes modo, ve:

bul

rum ipfos quog díf:ípulos dídactra

qpo

largíter rependentes, vbí cum libera

p

lium difciplinarum praceptíonibus

f

Rationé. ílla quoqp alfidue ínculcauerítís, quae

tti

pic e*. ad vitam,non díco vtcungp honefte &

ts

(tpl

Chriftis- cíuiliter, fed Chrífttaneformandam,

—

p

ne uutt conducunt.[Nam honefteviuendí prae

di mscbo

vobi

cepta etíam gentiles ludímagiftrí ad«

lis €byis

[

modum dilígenter fuís tradídere aus

fiianorà

(s

tradi o«

dítoribus,quod partím poétarum Hes

armin:a

lii

porttt, fiodi,PþocylidisaPythagqræc

partím.

NYNCVPATORIA.

E

partím Phílofophorum & oratorum

;mmtg'g

Platonis,Ariftotelis Ifocratís/Ciceroe

R. p

nís fententíae & líbelli parzenetící lu

u

culente oftendunt, Atquí quantulum

lia !

íd erít, obfecro , fí ín noftrísfcholís

lum

Chríftíani nihílo exhibeamus melío-

il

ra, quàm olím ín fuís propofuerunt

um

hrontífterijs grammaticipoétasrhe»

UEV

tores, philofophi gentilese Turpíffi-

iliom|

mum profecto,Chriftíanz religíonis

du

cultores diligentiaac fídein docendo,

itDuyt

velín quauisalía offícij parte agentilf:

ml

busfupcrari,Meminifleigiturvospre

Y dida(?ragj

ceptores & pedagogos Chriftíanoso:

um Lt

ortetomní tepore,íccírco vos Chri

L

MLA

qrioub.

ftiancrüc

1U10

filisChríftianis pfíci,vt

eamdocendi ratíone vfurpetis,qua dí

kwtdE

fciplinasliberales &quafcung philofc o

od ' |

phíz partes dum explicatispariterex

g

d

vobís quotidie ifti audiant & addí-

oftti d

fcant preclara dogmata;exe la fenten

fa.

tiasexhortatíones,quará ductu prae«

(idíotp,mores eorundem actotaadeo |

dl

art

A 3

P:[äüï

Qx

T

d

!

EPISTOLAÁA

? n

Vità decus quoddam antíquiffinie &

? uoq

laudatitfime religíonís Chríftíaneprz

feferantín omnibus.Enímuero Chrií«

: egi

ms fi

ftíanorum ftudía ftatím in àdtiones

qusi

exíreoportet. Quia vero quod híc à

isA

me proponiítur,arduü ac diticile plea

at

rílcguíderi queat,nó grauabor de hoc

(ietit

Qeto

án[títuto tradendie pieratísChriftíance

t

ánfcholis vel domí íntra paríetes, alí«

iquanto diffufius vobífcü ornatífIimi

r

elme

víri agere,&C qualecung; cotffilíii meir

f entm

fmpartíre.C) uamuís id £a legefacía,vt

Coat,

non tam vobifipfis quàm quzbtmun-

Qenut

quealfispietatísatq: doctr(ia fpectas

fidei

tx hominibus autor fim ratíones ma«

aCf

gís falubres exco

[»]

cítandí & ín fucem

v ts taddl u- — . as MM MDR

Cont

proferendí, INam ab altjs emendari,

Corrigi & meliora fíeri mea, non fo«

j Hiacf

fittet

lum noón zgréfero, verum etíam mas

Chif

gnopere opto. Perfuafum nanqp ha«

Qer

€0, íta praecipiente charítate, Deum

Patrem coeleftem quod non patefacít

feto

vniíjid bemgne aperírealterí, Anteos

Wa

mma

NYNCYP ÁTOR ;A.A L

b Eïemerm

Emnïæ&

mnía perquam neceffaríum duco, a

unoquog: prace ptore Chriftíano e

3 t4 þ.-»'d*d:

tis ex lia

T0 Chü: !

explícarídifcí pulisChriftíanis religio

bris W)r.'l A

n

nís noftrx elemenra, quz ín libris fa-

crb'sejxcsf

iW

crís noui teftamenti à Chrífto & bea

puntur.

&idle þlg,.

tís ApoftolísdefcriptaX adomnz po»

rdehy :

(teríitatemcomendata cernímus. Vnus

5hr1'ft1'anæ |

uerode eorundem elementorum nus

tiem d |

mero atgp ordíne extat locus clarítfts

atl

mus epiítolz ad Hlebraos cap.ó. In Qstefcts

(limei

elementís inítfjeloquíoram Dei, fiue Piibus e«

ement4

vv

in fermone quí rudes.ín Chrifto ín-

C briff*i«;!:

abf

€hoat, fundamentum tacítur, ínquit,

n£ pictá

poenítentía: ib oper:bus mortuís, &

tis codis

a

lf

fideiín Deui.' Paptifinatam , doctríae prebena

$n lret

ac manuum ímpofitíonis, & rcfürres daatur,

Ctionís mortaorum X íudícij zetecní,

u

Ficfeptem capita Apoftolorum z«

Ed

d f

tateenarraríconfueui(Te omaibus qui

Chriftodabantnomen,extra controa

lqu; lt

; Dom

uerííam eft.Cruare eadem, etíam lioc

tem»ore noftrís líberis in infantía baa

a

ptizatis (implici & facili interprxtatíee

Jnte

À 4

nib

eprompta

ntu

uand

1

ndío

ur

fà

oonj

:-

Et

ld

eceffà

ria,N&que h

díe

síndul«

alios huma:

i

3'168

It

genufiïmcas parentes,vel

L

9

czri eadé næfaplennæ inatí opinion.

nHatos,

l

de".szd ui contendurit m&ltutwncm ín re:

dei

cm

Tim

- bus facrísnon decere puerosteneram

ætatulam caufantcs rerum cælefhum

quædl

! neutiquameffe capacem.Si effe& aua

f

3

: dire volumusChriftiani;xqi

ifsimu

[

u

plane eft ipfius Chrifti verbislocum

Ong

x.

1fci

ïäcer-

Solo

emusIs autem cu

Dtum 8( fcrlbæ atthgz;,

ec indis

nÀ

nar ent,u

1

Q

d pueri. acclamarent

rony

[e)

Hofanna filío Dauid:

Ti

in tem;

t

uiteos,num lcgiffentinPfal,

re infantiti & lactentía perfecífti

fi

!audem" Pfalm.8. .Sané vbi Deusipfe

Cnt

«paruulorum mentesatq; oraad fuam

li

li

faudem mformat, tioneft quod fufpis

cemur

3

V

g

fac

ilp

y

hriftus:

J

*

E

fu

L

t NT

Tiind

82 talíum eft eni

lo humg.

tu

eft

Quib

AUR

; mHatos,

Ídem

& do

emm

deducengg*m tradent pxy præcep

£S,

SCTICtaT

Tiímorheum u

|poftolus

T

qua: dídi e

tf

memorem,a

Vil

puero facrasnoffet Htera

rblslotum

Orígenesin prafatione ad

ln

Solomenis, Gregoríus INazanzenus

1deomd-

ín A pologetico,& poft utruficp Hies

chratt

ronymus ín poemío libri primi com?

jo u

mentariorum ín Iezechielem teftane

i

tur Iudæospucnsfolere omneslíbros

pelfecl

[acros, exceptís príncipijs Genefeos,

Dost

**33

Cantico Solomonis € exordío acfíne

jj il

i

Iezechíelis,euoluendos commendare,

li

fP

Ac uídemus quotidíe ut pueri nos

À $

*

-

.;

^

'

- EP is*ro LÁ

J

!gnms

ftrí multosucrfus Poätarmh,nö nufis

ET

quam etíam parum pudx'cos? pleräqueï

item ín fabellis algfque narrationibus

|odg

nisil

breuítempore allequantur &€ reddant

«um gratías quíd ní igíturaffüefcant

[ kgen.

edíícereac recítare paucula de elemen

tccim

tís Chriftíanz religioníse Et quo quae

| (cbi

huc pertínent percípíant facilius, dís

cap.z-

Qd

ftínguíi poffunt tempora,ut ín fingu:

losdíesad horz quadrantemvelalters

|. QUOW

nís dícbus ad horz dímidíà partículze

hu a

quadam explanentur,quasdíe Domís

(pondiü

níco. fequentí memoríter repetant,

| teri

Quo pactoín fchola facrze illiusactio

| qii.

nis prxibít vtiliffimum tyrocíníum,

dam:

quam poftea idoneo tempore, quanas

prtgr

do Chriftiano rítufmpon?tur manus,

| Eu

berficioportebít publice ín Ecclefía.

| hii

Síc queqrfzcare ín parteslícet,vt femel

|qu

: dxir

vnoquog, vertente anno ín omnibus

claíTibus comuníter pertrzctetur.Tta

?i Db

prifcze Ecclefize Chríftíanae laudatif:

ecdi

omnesà

f&mum fuitínftitutum pueros

tenerís

um

at

'ïwwzxx';cvmwfd RI A. d «

J W

|

teneris unguiculis percipiendz do«

)nkï N&E

&rinz religionís noftra deftínare,

W

Orígeni fundamentum iacienti ínbo:

ïl'ïddam ,

nisliterís pater Leonídeslibrosfacros

ln f

legendos obtrufit;in quíbus ílle celerí

m .

ter mírandum ín modum profecít.Eu

iquoqu

fcbíus Ecclefizfticze hiftoríz libr. e

ffliüS, (i.

cap.2, Autor quog eft Ruffínus libr,

in fmgllu :

10. cap. 14.puerüi Atlianafíum & relís

velalten -

quos cum ípfo colludentes, de omníe

patkuly.

bus catechefeos capítíbus probe re«

j Domi -

fpondifle,cum ab Epifcopo & presby

INec dubíium

t «

terís ixïtermgarentur;

quín ífj[em pueruli Notarío cuí«

(s ,-

OCf

dam atque Grammatíco concredítí,

f&qur

progre(fuslongeraioresfecerínt.De

TE frdtg

Eufebío Emífeno,fcríptum relíiquit

ín ipfius uíta Georgius Laodícenus,

Fbl |

d i

quod ín ipfa puerítía ex librís facrís

at

doctrínam perceperít Chriftíanae pie

tatís. Exemplís eíufmodí abundant

Wl e

fl

ecclefiaftice híftoriae Quiís igitur nos

omnes;ä |

Hïrgm,fuos liberosínitía doctrínae cate

u)

1

A

EP!*TC)LA

1

N

Qgonto : lefhsdhco potfe cóplectí anímo,diffi«

do facile dat? Caeterum ut facras haíce prxles

| m5

€7 cu fru

&u expli

Gíiones puerí & libenter audíant, &

nx u

paulatím multa ín ijfdem cum fructu

£eri PO

] du

fu.

aílequantur,magnum mcmentum ad-

tumï

feretueítra in modo explícandí índu»

mus

(irja ac ddígentiía. Efto ígitur omnís

dida

ínterpretatío elementorum pfetatísfí.

dlici

delís,perfpicua;facilis.& illisannísper

&lb

omníaconueniens,Erít autem eíufmo

maddb

di; fí prímum uerba fimplicíter pr

[enta

fcholarum moreconftruátur. R erum

emn

deindeexplicatíoni admifcebütur fed

(ho

quanta fierí poterit breuitate, notíf-

dosi

[ima &apertíffima quxque, tum dícta

|

plUS c

fiue pronuncíatatum facta fiue hiftos

fu

tíz hínc íinde congeftz ex prophetae

V

^

rum& Apoftolorumuoluminib. Ex

At

£e audítorum fuerít non nulla íntere«

l

dum addi de negotijs familiaribuscre:

n

bro obufjs & captum puetílem non

(

excedentíbus, Decalogí przceptum,

D

denonfurando exponenspraceptor,

iGr

comiree

NY ücvfpläwoätn.' *

i.

commemorabit alíquíd de temporis

Q M&n *

amifsione ín íneptís ludfs,de furtispue.

WY

rílibussquomodo D. Auguftínum uie

demus referre ac dolere,quód parenie

&ntum]

Es

EM

tum praeceptorumQp contemptis mo»

nítís]ufa pilztemporísmultum pere

tU Qf

díderit,quod píra abftulerit ex horto

pierarifi

3 fifyprr

alieno.Confeísíonum libro t.cape4oe

tmeit

& libr.2.cap.4. Scíte ínfuper accomes

modabuntur ad ínftítutü exempla &€

Gftt pt

t

Z

fententíe fimilitudines, prouerbía ex

. enm

ebütord

omnísgenerís bonís autoríbus, quí in

fchola preleguntur,excerptze Aenztís

1te m

dosz.haccleguntur Aenzee qui totíes

tundd

piusappellatur verba:

[uc Mf

Panthus Otríadesarcis Phebitg facera

protea

. dos,

ib r

Sacra manu uíctosqp Deo

TTR

s,paruunäp

nepotem

vbusct

Ipfe trahít, curfu&p amens ad límina

jem m

tendít.

Effpfï!mz

Panthum narrat eduxiíTe Troía íam

æ(epräh

3 Gracís íncenfatenerü nepoté,deíne

i

[ j

I

j

BPISTOLA-

de Palladi&cum Dijs paenatib.Przce;

; ' mgnSF

|

$

; gnatut

ptorígitur prímü & fecundum Deca,

g

logí przceptüenucleansadhibet per.

^

Mof

opportune hofce uerfus, atquegentís

$5

; (jan

líum deos demonftratnon efTe deos,

utpote quí uíncantur & feipfos ferua:

34 ün

*

4 nl

rehaud poffintmulto miínusalíos, fed

(l

ficut ab hominibus fíunc, íta egent vt

ab hominibus cuftodíantur. Colligit

tinoy

j

Aaxcexillis D. Auguftínus de cíuitate

a

Deilibra. cap.2.Rurfus autem díffe«

renspraceptor dequínto kegís mane

| Dium

. ffimy

Idato,ue! de uniufcuíufque ín fuo uitze

1 &i

genere oflicijseofdem uerfus noníns

iuría reducet ín memoríam,ad com:

z

fscpi

probandum,quíd parentes filijsquíd-

j g

t/oner

Ve filj parentibus prxftare débeant.

Poffem autem eo pactolocosex Cíce:

ä As

1

1

|

fime

rone,Terentío, Vergilio, Horatío cae«

turh

terístg quibus fchoke plurímum trí-

buüt,ínnumerosad certaaptare Chri«

üfræp

ftíanze doctrínze capíta, fed breuítatís

&t

2cos

Paj

caufa fgpex'ï&deo. Namapud Gr

CIG

)

9

,

NVNCVPATORIA,

MW,

xmens Alexandrinus ín 8, librís Stroe

matum, luftínus Martyr ín fermone

umum

hbetp &

exhortatorío ad Gentules & libro de

ïuegenux

Monarchíatum huius dífcípulus Ta«

t Qdeo

tíanus Alïyuus ín oratíone contra

JfOSfETuax

Grzcos,deincontemporaneus T'atía«

s

ní Theophilus Antiochenus ín tri«

Rg gt

buslibríscontraAutolycum;apudLa

tinosSeptimíusFlorensTertullíanus,

Colhgn

t QUrat

in opere decoronamilítis de pallio,ín

qmdil

Apolcgetico , Lactantíus fírmíanus

Eismit

Díuínarü inftítutíonum lib 7. Áugue

fiínuspaífim in cgregijsuolumínibus

Vüouio

WH

de Ciuitate Dei errcnymusm diuer

vAd a

fis epiftclisfedilla poti(limumad IMa

ii

gnumoratorcm R omanum,hanc ras

tonem transíerendí gcnuhum diícta

(ivat,

st

ad resncftrz religionis;multo clarif.

ia

fimzoftenderun.Acne quis fufpicee

tur hanc uízm explícandz doctrínae

um CL

facrz poffe à quoquam ímprobarí,nos

1eC Il

QU

acceptam eam ferimus A poftolo D

(tw

Paulo;quí in grauifsimis fuis concíos

(

|

]

s at

&gus

la

u

furs

M ue

t

[ ARU

ï

ratíof

to

94 i

It carpe

di fu

it

deC

! pet j

As

] &no

fto.

1 M

nand

T

3 det

Y

wel X As« Ó

lab KaoU s A CEO

ptorb

I.Cormth.us Porr: calcárno

quit

cre fübdetur puals 4

f&

In boto ; críterín ftadio píetatís, q

tobnt

Tumáutó

ut

rü cnar- -

gíftri ftudio ac data opera adno

tofex

& memoría íubebunt retíner

ua

ratione,

dici

cutigjínter pfitendum ufq

cíde

fion t

gd. deptc-

tate itcie tint,utilía ad capitumqu

ïemeq

mj

derit,có»

tís Cbn&lanærehgloms cen ntur ífs

((enil

mon[traa luftrationem.Ctreberrí

dum,

T. *

lint

cellentibusfcriptoribus, Poétis,O

g

ts /

ribus,Hiftoricísuaría occuxr*u

turz li

bus recté comprobantur fana cfoama-

Paf

taaut uírtutes przdícantur, aUt' pere

ET.

flringuntur uitía, Commodxtatesnon

fert G

Cxï

,f»ï.v SevkATÓ xu( $

j

u

exíguas ex illís etíà fcriptis decerpere

eruditi praceptores folent, qua par«

^

tím propter confictasfabulasuel nare«

!Ig

ita

ratíones parum pudicas, partím pro«

l:

pter alías res,exiftimátur fterilia ímó

Il

& noxia.Grauiter dí&tum eft à Bafilio

Magno ín fermorie quodam ad ado»

leícentes,de utilitate capienda ex fcrís

ptoríbus gentílíbus; Quemadmodum

TOA

apes neg adomnes flores fine difcrís

míne accedunt, neqgetíam ad quosad*

NI

CUU

uolant totas auferre tentant, fed tane

turnexugunt quantum ad mellís cone

ducit opifícium : íta nos fi fapimus,

CyC

11

non nifi lectíf[imos fcríiptores fumee

mus in manus,& ex hísipfís quod fin-

(cn;ggtf

cerum& cum uerítate congruens;dií«

It

ligenter colligemus, catera. tranfilie:

t Quf

mus. Additídem,fe ab eximíz lítera

trntq

turz homíne audi(Te, Homerí tocam

gt

d

Potfin;níhileffe nífilaudem uírtutiss

Ál

j

& ab eodem, quam pluríma ín Ho»

jf

3l

lf

merí 'cxarmim/fbus *obfcruara,yquæ uíre

"

EPISTOLA

Ü

tutem fummisefferrent laudibus, [tae

fsl

queín Vlyffe qui naufragío facto ena

ydfet !

tauítac nuduseft feruatusexhiberí ab

- Jeriboh

Homero elegantíí(imam xmagmem,

fennit Y

quaomnes homínesad parandamuiíre

mulittt

tutem excítantur, qua etíam in afpere

;

rimísdifficultatibusata; procellís mae

ifit, qUi

perflmr,

net íncolumís & uel fola poteft nue

dum reddere gratum omnibus, Eíus

««t, Q

dunmi

generís fabularum |ínterpretationes

iumflt

concinnatas ad uírtutài laudatíonem,

Qtiatt uf

uel ad deteftatíonemuitiorum (uppee

tudedew

dítat multiplíces Gircus fcriptor Pa«

Izphatuslibro de non credendis fabue

st

teiürang

lofis híftoríjs, non nullas apud Latí«

faprttit

nosín Mythologt sFngentms.Affxr

at t

mat porro Bafilius fatís prolíxe,parí

isconf

caradebere cum facta, tum dícta iflue

ftría adnotari & ín auditorum iíne

modfiy

|

tís tueh

fculpi mentíbus, cum enarrantur híe

p

ftoríz. Alexander Maenus Datij fíe

fit, det

lías quarum formauehementer przdí

tem pomt

cabatur captiuas habuitnullam autem

paius

bl th

Ó

(s

NYNHCVPATORT A. 19

M.Im í

i ppaffüs eít ad fe deduci,tímens ne quf

li | uíciflet uirosipfe aliquo modo à mue

ii leribusfuperaret. Quo facto Bafilius

lm fentit nos admonerí, quomodo qui

üfy mulíerem cum uoluptate uel afpexee

tliy fít, quamuis adulteríum opere non

tf perficíat,culpa tamen nequaquamua

w E «et Clínig ítem lícuit per íufiurane

t £dum mulctam euadere tríum talento

ioney,. rum.fedexoluere maluít quàmiurare,

W

etíam cum recte utí iureíurando po«

iD, tuíffet;Is mihiuiderur,inguir Bafilius,

ii Praceptum Chrifti tenuilfe, quod íu«

ul La

reíurando nobís ínterdícit. Sed opee

ium non efthuíclocoímmoree

dUSn

j epret

,j Jur díutius, quando ex hactenus dí;

lity

jen

€tís.conftare fatis fupertg poteft,quo«

um i

modo,fiue Po?fin, fiue fcripta oratoe

li

riafiuehiftorias fiue partem alíquam

"'; philofophíeexplanare quís aggredia

)

, tur, decerpere omni tempore ex fjfe

ji , dempoffitnon pauca, ad claram & fae

yitt | &ilem exegefin elementorum. Chré

2

ï

M

'ans'*roz.xï

j

;

Ipfl pre. ftianz religionis ídonea, Hisadijcía*

[rara

ceptores mus oportet, inftrumentum aptifli s

l

Rhtu

pictatt tt* gmum efficacíífimung quo puerorum

fanctimo 44

lf,LdM

niaprelu

imís inftillatur uere píctatís ftudíis,

fjl

ceant c&

e(le ipforum praceptorum grauíta» ,

n

qum

tcris,

tem X morum fanctímoníam,qua au:

nibust

dítoríbus fiue ad honeftas fiue ad tur.

, prio

pesactiones fequacibus,nunquam n6

lem a

praluceant.Homerus Achíllís przce:

,

ptorem Phenícem defcríbit , ut elo:

! aput

?

quentía íta virtute praeftantíflimum,

|

r

quítg nontantumbene dícere, verum

* Che

€tíambene facere docuerit.Sí Díoges

4

,

E

thoc

ni Babylonio credímus, Alexander

i ]

d

puer quamuísgenerofo & excelfo aní

mo àpraceptore Leonide haufit vítía

vergme

qua robufto &potentíífimo regi per:

ne's mte;

lat

petuo adhaefcrunt. In prolegomenis

li

ad Hermogenís R betoricen refertur,

[

iudices cüm Tífiam dífcipulum callí«

,qus* f

de difceptantem audirent cum prae« "v

0

ceptore fophífta Corace;alíam non tu n d

quam aakod kópax G2 Ptl

mre fennenn'atþ,

& aKO

j

NVNCVPATORIA. w

Hisadj,'aïfä aadp od« Circunfertur & fenaríusa

u Tharafío in fecunda Synodo INícena

p platus; Kkode, AudlackoAep kaxe a. juadtf

bf

usf IMaximusPhilofophus magie ac

I mj fuperftitíonibus gentiliüdeditus Iulía

nííquamuísinitio ín Chriftianorü ma

1iam,qua;

l

l

Mi

T

r

níbus educatum, fuafamiliarítate atcp

y

Iu

príuata ínftítutíone talem effecit,qua»

lem eum poftea Chriftíanus orbís eft

li

llbl't j m d

expertus, Trípartítze híftoriz líbr.«.

A

cap.1. exSocrate Conftantínopolíta,

no. TItaq; vosornatíílimi przceptores

(U T

iL

Chriftiani,pro veftra vírili parte tot£

Aecat

ín hoc etítís, vt non tantum píe fan»

texdo

clety fentíatís,loquamíni ac doceatís,

phaift

verum etíam quotidianz veftra actío

nes íntegrz;fincerz,profeffioni|Chri

nortg

ftíanz refpondentes, & ab omni delí-

gt

t

cto liberz cófpicíantur, immo quoad

eius lícet,ne fufpitioné quídem crímí:

aulum (1'

nis quouís modo ingeretis. Turpí(Ti«

( a

j

mum eft eum cuialiquí concreduntur

bene docere &

mïä*?*g

| vl.lberalitcr'in&ituendi,

"i :

l

)

Eþxäf'özs

fiale víuerez atepad alías quideni ré$ —

jj

j a

ínuitare orejadalias vero ope re, lacta

j qm

femper magís afficíunt ímpcllunttg

oitid

guamdiícta, Atg ítaeft ómnium pues

rorum íngeníum, turpítudínem & (rin

quamlibet exigira propety latentía er 4j m

rata praceptorum -citíus ímitantur, . q!!

quam oculis omníum expofitam hos ' fX

neftatem.Caeterum quo adedendacos | di

i

j

k

[

!]

|

m

ram puerísegregía virtutumexempla -

fitísctmnitempore experrcéti & ínten |. f

tí & cautécircumfpecteGnihíl non a« J ür

gitis, veftra fane intereft,frequenter * ul

repetere rhemioría ga&auimmumChri-*ï' m

fti díctum Matth.1$. Qui offenderit « qu

vrii de pufillisiftís quí inime credunt, ; wb

expedit ei vt fufpendatur tmola afina; . v

ría ín €ollurn eíus ac demergatur ín ! if

profuridurn marís.Tantíeft ínteneras — d

snentés, quz funt veluti nouz teftze^ hii

quocunque viífum fuerít liquore feu : hp

odore imbuendz, exempla bona vel ,. &

tranfe, d

malaa -þræceptoribus ab ínitío

unü æ;

LÀ

NVNCVPATORLA, w

n

hi

fundi, R eftat poftremo, vt probi ín7 Mo

Q Op(rt&m

C pietes

, culpatítp praceptoresa(fidue nontane

tem Chri

t inl;

tum commontefacianz, puerítíam fuí

lianá exi

Omniunï n

officij , verum etíam feuerí fint Chríz ,;, ppes

M: -

ftíanz modeftig ac pietatis cenforesSC-ceptores

t

exactores, Ad przícriptum doctrinae à difapa

i ii

qux ín elementis religionis tradítur, i&

qolianl

iubeantur dífcipuli vítamac moresíftu

adedud

diofé cóponereBonisartibus nequic2

TMumcyt

quam fefe addicunt,quí íta poftulant

vetilti

fierí dodti, vt nihilo quàm antt euas

!( mhlï hG

dantmelíores, Vobisigitur curz fít,

d

auditotes veftroseffícere quàmoptís

f*

ilimum

mos& relígíofiffimos, Quo circa vt

quotídíe mane & vefperiaffiftentíibus

J f

ptte t

vobis in fchola precatíones commus

qriliio

nes ad Deum facíant: ne ítem cibum

nifi prxeunte oratione & gratiarum

lgt

igrine

actionefubfequente capiant, prouídes

;o

(ato20

bitís. Ad facrarnmliterarum, quz fo»

Yepotfunt 2.Tím.3.eruditosad falute,

f h'qüüffg

ïï

1 ra b(W'

& perfectosadomneopus bonü red?

J

niitt

dereamorem,lectíonem quotidianam

B

E

,[,[

Lj

*

EPISTOLA

"

a nunquammternntteusmatarc. Cuns

&anö

ctaqua díebusfeftísin facro caetuper:

EC

Ut

aguntur, concinnuntur, precleguntur,

vel pro concíone dícuntur ad popu?

f(

?

"

lum;pr acipietís fancte abíllísobferua

riac notarí ; interdum etíam recitarí

pïï

quafdam ibí exceptas fententías poftus

a

f

$.

labitis, Quin ería memoriter íllis diee

bus reddent, qua tota hebdomade ín

fte

6

&lementís 1ehgloms dídícere, Com:

p

(ini

monefacjetís porro omnesutquotief;

eunque fe ad peccatum.fixie ab alijs fi-

pm

W

ue'a propría malícía folícitarí fenfez

rint, a([uefcant mentís aciem ad Deí

puï

pracepta confeftím refle&ere, & pare

fiu

tíimpromiflionum attp mifericordize

ph

Dei,partim commínatíont&iac Díuini

f

iudictj confideratione,ímprobas cogí

(i

d

tationes, & Satanz mfidlas ppulfare,

abncereq; Si vllís, certe hís quotíidías

l

nis exerams,fupra quàm credipoteft

ín vera píetate profícere quiuís per«

p

get, Vt autem cuiufg; ingeníum tra»

"

Ó

ctandum

Pa

?

NYNCVPATORMIA.

93

L

£iandum . effe deprehenderitis,fiquíe

Q

dem alíus índolísegregia laude duci*

rækgunmx E^

tur, alíum oportet obíurgari acríust

íta nunquam ceflabit veftra diligene

lii

tia,hortaríinflígare ad optíma, & re« .

fl

prehendere ac damnare índecore fa«

Tsl

cta, Seuerítas aequabiliter adíunctam

tt il

habens lenítaté, modó cakaris, modó

d

frenivice effe queat, . Duabus rebus

ttt, Com.

pramijs& paeníscontíneri Rempub.

dixít Solon vnus efeptem Gracíz fa«

Atcuotl

Bab alüs)ü:

píentib, Atquíín puerili Schola,que

tar nf

vmbra feu potíus ímago qdam Rei»

malbi

publ.eft,locii habere & exerceri [tres

t

nué oportet,qua praemiorum ac fup.

feticod

plícíorum cenfentur nomine, Certiffi

Vac D

mumautem ben& collOcatæ operæ Ve-parentes

at

firze & profectus difcipulorum índi- domilibe

| ulfare,

cíum,vitz ínnocentía && morum ín il« 05 £on

corrtm-

quotidl'?

lís candor. Sed plurímumineo pofi?

pant, fed

'edfporff! ï

tum eft, fí parentes non deprauent

?

«d pietaz

perdant&liberos fuos domí nimía in-

tem imu's

j äf

at

ne non nullos rest,

| dglgenu'a. Audímus fa

.BS

l

ub

|

ik

-

'EHH*'O LK

£

E

üocx'ferantes,infch'olisadm-irabx'festea' :

ii

ní corruptelasNon omnino íd negas

|

a

tur vbí prafertím eft audítorum fre«

A&*

n

quentíaSed addendum : plureshuc il«

(i

: las domoafferre,quàm hic addí Ícere;

q

ac fubínde quantum Pj praeceptos

——

li

xes molíuntur i fchola,tantum IUf«

Ó

fus ín domo díruere conníuentes p3e«

gf

t

zres)blandulasmatresadulantes pedifz

fequas,ancillas

e

obfequétes miniftros,

]ml

Atqui Chrift

[

12nos parentes ín prí«

anís decet,quemadmodum Deus

prze

Qü

cipit Exod,

a

Ó

17 Deut.Gin& Apoftolus:

Ephcf.e.fil

jjs exponerc Dei voluntas

tem,eofdemG pereruditionem & cor

d

zeptionem Domini educare, IMax í«

d

mé vero matrü inteteft,Hannamquze .

de inftitutione Samuelísanxiéfuitfo:

licita»l.SamueI.u.Loidemam'am,ö(Eu 1

nícam matrem T'ímothei quarum fi«

dem celebrat Apoftolus 2. T ímoth, ,

denícy Monícam que diífficili & longa

— — 5 --- -R —— — T ——

peregrix/;atione multísc; cum lachrys -

m EL

: 'nis,'

i

t

NY äcwl.&.fomni

Wj

Oij

mis/Confeffionum libr..cap.t lib -

zrebat falutem filtj Auguftis

UM

Cap .loqu

ni,fedu.lo-.

imitari. Quidolim fecf.Ieexk

Tsf

ftímamus patre

flamilias Chriltianos,

addl'fcm;

cum fcholz nulle

paterent nifi gentí«

t

afi non fatís malos

líum,in quibus qu

UT

zum effetfpurca X

pudenda de Dgjs

:

menta Poetas

Chies n !

»entilium enarrarícom

t5 df "

rum,pponcbantur ínfuperjid

g iuffu

anná

mï;l'f?ros.

Imperatorís IMaxímini círciter

n prí

Domíni 240 quz intenerís ment

ibus

)tüspræ.

perpetuum Chrí

(tí ac purz religionis

ctà videlícetque

pl

odiá imprímerent,A

vl

dam contra Chríftu

mapud Pilatum

itiofe confídateftante

EU&bXO lil

m

flag

2

bro o.cap.s.& 7:

aut temporeinfecus

ftata círci(er ans

m

toquo lulíanus Apo

J

(

murm 269.quarumcuncg fcholarum ine

Qtto

ajb

re(fa Chriftianorumliberisquemad-

//

modum r

VCive

sb

rtur h Theodorctolib. 3* /

f

nl t

-

cap. 8. ínterd

ictum lege lata voluit*

s F

dubío coacti funt ip

gl d

'Tunc procul

dliterasquam qu

hchry"

s færfcmes,tan*f quaa

tj

u -

,Efp,xsfona

ad píetatem pertínent , dies noctes

n

magna cum moleftía faís domí ínftil

lare. Ac Tertullíanus ín libro de ído.

i

lolatríaquód Chriftianorum pueriin

a

(cholasmitterentur gentilíum, fienifi

cat propter neceffitatem fuí(Te excufa

b

«um ? verü eatenus admí(Ta excufatio

lt

intellígíturquo ad parentes tunc ree

pl

ligionís príncipia domi accurat? tra«

(l

díderunt,Czterü quando poftea con:

4l

tigit aperírí fcholas, ín quíbus praces

P

ptores Chriftíani praeter difciplinasli:

g&(

berales palam explanare caeperunt do

V

cirinamreligionis,vt Alexandríz vbi

Origenes , Dionyfius, Athenedorus

ï

multí& alij extitere clarí profeffores,

Cafarez: vbi docuit tefte INícephoro

lib.;;cap.;7.Pamphiluspresbyter,An

tíochíz quze habuit in omni difcipli-

i

ä:

narum genere excellentem IVlalchio:

nem, vtícriptumreliquít idem INíce:

,phorus Calliftus lib.3.cap,29.tuncpri

& cum

/ paum, inquam, bene agí Coept

fi

Chrï-

ii i, Vr L LUE

[

qu"cvafORui 3$

DOQ *

Chriftianis parentíbus, quibus datum

Itj

|

e(t curarum & folicitudinis partem

deij

alíquam ín pr

aceptores refjcere. e ed

Dütri

|

ffim fcholas habemus,

enim nunc pa

ïaffgm'i'

Deolaus & gratía,

ínquibuspietas &

rj

díbili dilígen

bonz artes paríter.íncre

CU

tíaac longéq

uam fuperiori memoría

Ufc t

uríus ; fuccin

&ius , dílucidius 2 do»

t r

&íffimis vírís explican

tur, Quocirca

À COfls

anímaduertunt parente

sfui effe offícij

AC

lís

(altetn domi liberosad pietatem re

lm&h:

udíum ftímulare, atcp quo»

Wntdo

gioníscp ft

tídíanís ex

ercítijs & exemplís íntra

dv

here, ímpelle-

príuatos paríetes attra

dotig

rety.deniquetales emittere ín fcholas,

f

qui;ad reliquam puerítíam malorum

Yi

morum fcabíem nullam; importent

A

aut diffundantNam ex puerorum vi*

-

tíofítatejnon modo totí difcipulorum

dph: l

J

agmini ingens crearí perículum, vee

(

rumetiam przeceptoríbus ipfís graues

p

exhiberi moleftíasfciunt omnes, Pet

lfj

Plath veró Apoftolo Galat.6. vtionä:i

|

zvmföbx

ff

. es difcipulí peeptoribus, fiís prafere

timquielementa monftrantverz piee

: fs

edii

tatís quosolím catechiftas díxerunt,

W d

meritam eratíam iuftís honoribus &

- nli

mcemorímente perfoluant.Q uamob.

] nend

rem admonítos,immo rogatos per le:

: denfi

fum Chriftum volo parentes vníuers

ietti

fos, vt quàm chara & grata eft ipfis

E.

Chriftíani nomínis honorifíca appels

ml

Aatioytam ferío & quod fuísliberís do:

Dué

mi;X quod prxceptoribus fideliter la

borantibusin fchola debent,praftare

( Qtor

| d

fatagant.Qui frorum cura non tangi

turíinfideli quouíseft deteríor.:Tím,

pl

t

4 Aduosredeo ornatiíffimi praecepto

iol

Precrpto res & pedagogi, Vospretothomíná

t5 Ciri. millibus ornauit

Deus eximijs do«

Ü

ftiana pie

(te

£atemdos

nísut parentesefle animorum & doce

Qite

€t7e cons

re alíos pietatem perinde atqy bonas

bos

flanter léterasqueatisCogítate igítur& Dei

ftit

pergst.. iplumpro tjs quz ín uos contulít be«

nefícijs,& piosparentes,qui fuos mas

ï

firá

(ou

P

gna cumrfgeuaducs deducunz liberos,

2

íllm

NVNCYPATORIA,

r ]

h"M

fllum quidem fuo iure,hosuero funw

misuotis,id à uobís petere,utomnermi

ltvffæþ

| "t

adhibeatis díligentíamín explícatíos

ne elementorum pietatís;certo peré

hr bæ&

Ti

fuafum habehtes,pramia noficontetm

nendauos,cum à Deo,tum aparentib.

0 It

: Vi

denicg&aà difcipulis accepturos.Píeta

temaffeuerat A poftolus prom:füoncs

d ii

tprt

habere & píentis& futurae uítz p T. ia

moth.4.Quíd ígiturnonexpectent a

etitdos

kierl

P

Deo & homínibus p(tantiffimi praes

r

ceptoresquialíos quamplurímos, nó

docirína modo, uerumetíam exems

D n

FT,

plis ad pías actíones quoudtc ínftís

tuunt & exercent? Quare à fanctifsis

CO

tonf

molaudam[ïxmoä propofito formans

d2 puerítiz,nemo hominum fua uos

IT

Yxt

deterreat importunitate autíngratitu

díne,neqyunquamfcholaftícis laboríe

hn

(Dii

busueltzdio uos frangí patíamíni, E«

nímuero improbiíhomines, qui indue

[

l

ftríamatgyfedulítatemdocentíum pue

$ftrj

I

tosuituperentirrideantue,(emper alis

vtl

ln

BPISTOLA

quí funt futuri. INon paucosínuenias

, p

plane Epiuridegrege porcos,quí re«

, t

igíonem aperte contemnunt abíjcí-

! x

untgg,X male collocarí ac períre om-

tninat

-he tempus iudícant,quod rebusfacrís

|

forut

ímpenditur, Alij fapientes & modefti

|

snnia

affectantuiderí,preceptorestamen no

B

lunt nífí quí fola gentilium euoluane

- vidtot

fcriptaj& gentilíteruiuant acfentíant.

| g

Símul acelementa relígionisattíngi a

j

T

- d

|

quopíam confpic&tur: mírabiliterrín

| atf

euntur,fremunt,índígnantur, & non

] piote

dícendís artibus faceflunt eí nego«

dpop

tíum, Alij deníq alijs modís puerorá

1 fs

in doctrína religionísprofectum ftu«

| tufr

dent ímpedire aut certe tardare.. At

] noqx

uós quibuspatefactaDiuinituseft Chri

| üisa

ftí ueritas, quíbus &yovotécus Chriftus

Protty

praemia decernít ín celísnunquam pes

rítura.contemnere decet omnes om«

. Mit

| uigües

nium machínationesatq infieni uírs

| f

tute ac fortitudíne,ín docendo perge«

| Qrdg

te, & ueterum heroum qui monftra

tUt

expue

Kl

sz»:cvpäroma. -

UM

Pugnarunt morequafunque víncere

difiícultates, Impíus Iulíanus cum

QU 3bu |

h

1

Dttit (n.

x

€xercitu. profícifens contra Perfas

I Ui

minatus fueratfe àredituad Chriftíae

d

norum ínternecionem tentaturum o«

ht

mnia : quare fophifta Libanius ftolís

TL endlg

deelatus & Iulíani optatis ac fperans

uíctoríam,ad píum quemdam paeda«

n

Uatítpi

gogum Antíochenum;noftram írrí-

diliertin

densrelígíonem aít:Quuíd credísnunc

agere fabri filium? Síc per conteme

rf t

ptioné notabat Chríftum, VerumPz

r Difts

b t

dagogus fpíritu Dei proculdubío af

flatus: Creator omnium,ínquít

quem

m f

tufabri fí

due, At

lium irridensnomínas,lulías

uv r

no cocínnatloculum. Acpoft paucos

díes aduectus eft ín loculo Iulíanus

Cf

mortuus. Theodoretuslibr.5. cap. 22.

qunpr

Agite porro&vosinftructiarmati &

fles o

uigilesfemper fítisparatí quaecunque

Hgni iif

tela excipere,qua &mox in hoftes pía

bpg

quadam folertía retorqueatís ; ad ílla

mon&ri

autem o£es fntendatis neruos, ad quae

u ».'

EPISTOLA

j

vos Diuinitus e(le vocatos, fpiritus

« f

tfiny

fanctus cum fpíritu veftroteftatur.Ee

quídem puerítíze docendz munus, vo

1v

catíonemáínterptetor longe digniffi«

1 dosaní

mam,quando nor poteft reuera ín il*

quq:

1

loconftanter & cumlaude verfarí;níe

Tuiort

fi quemDeus ipfe excíuerit, & colla«

! dis Ch

tísamplillimis donísreddíderít renuti

- aliqui

ciauerítiy ídoneum, In fcholís quamli«

, praug

bet paruís, mínutze & tenuiffimz res

* tetit

[parguntur 2 praceptoribus & colli«

1lns pr

äeChriiïm

guntur a puerís, fed quarum víusad

condendas ac fulcíendas. Ecclefias 8C

Mi

R efpublicasplurímum eftneceffaríus,

fiísnu

vt profcctó fapienter fcntíre arbitrer,

: hontam

quifcholas Ecclefiarum & R erumpue

] Ui pí

blicarum appellant femínaría. Ac doe

1fticonfl

cct ipfe rerum euentus;non fere alíos

Jphtt

ín Ecclefia feu Republ. bonos & fae

tmeofon

pientescíuesapparere,quam n quíbus

AcDoni

dum puerí adhuc eflent tímor Dei,

Acatu

hoc cft,vera pietas eluxerít. Adeo es

Batitiy

4

T

Ml

nim verum efbtimorem Domíni,ta

in»

F a m

|

fzavücvu't'om'A.*

«8

3[03) fþïïï

fÍn docentibus quàm índifcentibuscer

Of

:5

tíflimum efe fcientiz argumentum,

T

]

1

E

vt quos fiue pracceptoresfiue difcípus

ngi*dignifüs

&

losanimaduertímus illíus expertes,ne

t

quaquam zfiímemus gentilibus dí«

dv

níores, Qua igitur ego de elemens

tti d ('ollæäf 'tí

$ Chriftianz religíonís ante annos

Aderttmt

t

!

, alíquot, à pijs ac. doctis quibufdam

Iolscut)

proeceptoribus fepíus rcgatus,ex lí-

Yulnsg n

! terís facríscongeífica vobísornatife

NG fimís .

praeceptoríbus

a

:

C padagogiís,

rm Vs "Chriftíanz relí

gíoníscultoribus & ín

Edis| difcipulorü cce

tu pconibus fincerif2

t [imís,nuncupo ac dedíco zoransvosut

itilit nontam hac ípfa elémenta fiue prins

( cípia píctatis, quàm quod íam expo«

uik& fuí confilium de eorundem recta ex«

ximit planatione,eo accípíatís anímo quo à

wl meofferuntur.Quínetíam coramDeo

1 ac Domíno lefu Chrifto quí breut iu«

imI, dicaturuseft uiuos & mortuos ín ap»

j ! parítione fua & in regno fuo,uos egg

benter utor utre

Wï»' ebteftor, Paulínis Íí

* 2

XXDEUDEUSRae aE

j

EP!STOLA

bís,utfidelem ín tradenda pi'etatfs-i!öu EL

Ctrína nauetís operam, & quoad eíus

fieri dabitur, ueftros auditores índies

(

ad maíorem uerítatís cognitios

nem prouehatís, Valete.

- Calendis Februarij,

ÀN

)1$62

ELE*

&t

(gct

:

ä

ä

Pupifn

- Quf

| fimag:

PAED4

f d)rinu

Ut i

l

d pimw

Qu

LEMENTA

Vr

Chriftianzreli-

j Coptit

|:

l

Vs

gi'om's,,

"o

I

ANDREA HyPERIO

AVTORE,.

i

|

Salutem homínibus non con«

tingere nífí ín Ecclefía Dei per

lefum Chriftum, .

AEDÁGOGVS. Oum

*

t

tuchare puer religionem ama

pleiterist: ^

PVER.. Chriflianau. Dew.

!,P'e;. 1,24.

nánque dignatus. e meper B- Ti 3.

uangelij doctrinam uocare,pey. Yoan.20,

[þ'üzpn']?num infer

ere fue Ecclefesim quaquicun: 94*2«8«

! que ipfum vitécolunt, f alutem per Ve[um Chrie

1

flum confequuntur fempiternam.

i

PAEDAG. Vnde bec perfuaflo de | falute

»

|

t per Chriftum aci

' Wuret atiimo?

pienda in —Eccl'c/ïd, tuo in[ïxæï

€ 3

)

FIEMENTA CHRIST.

dos.4, P VER. Ex facris litevis, quarum fummami

|

n

; nl

iil

Gen.1.2, effe apud ttos opertet. dutoritatem y difcimus:

Wpfg. D condidiffe mundumer n eo bomines ex

J' "U

uD

quibus conftitueret fibi dilectam Eccleflam: pr.es

mW;P i

feripfiffe autem illico primt il parentibus quow

s

nam obferuari ex coli padtoab. ipfls ucllet, ut

tioni

cn, 2.3. uit4 beata «v feipiterna: fruérentuv. Veriat

wf

quando partüm ferpeutis,id e$,d idboli fuafione,

partim fuapte noluntate legoim Del perruperüt,

foir

qeEt?

!"P]'ï-.f comnenq; pojïerita:cm in extremum addus

ul

serediferimen. Atqui tantis malis.quó vuríus

il 4u

eximerentur,ftatim pollicitusest Dew quendam

ex Adafni pofteris nafeiturim, quiferpentis quia

qiim

dem commitiutret caput,bomines tíeró à peccas

p

Qen.23. — tje morte di damnatione liberaret.Hic autem est

pir C

Pfal, 1io,

Iefus Chriffii; de quo promifsiones ealdem. rxeud

fl

'132-4

ez crebróipferepetiuit,cz feculis omnibus ctles

"T

brari uolutt, quiq; tandem e& exbibitus,e 768

nuttr

giéximas noftri cau[a perfecit.

vtl

1Oo.1:6p AED A G. Settis ipitur religio

nem - Chris

Ephef, 3.

tum dntiquifiie

C

Wià eccles

fiianam folam effe cim uerám,

mam,ez quotquot à um

diinitio itde ufq; uitamo

pam'tcm

fia in qua

Dumji

cxedentes dC

falutem funt adepti,eos utu

eidenq; Eccleflaa.

omncs fer? cuj ez- nos fuiffc ad criptos, eand

eni quoque n

n

wanwr. — Chyi(lum fidem profiffos?

«t

3oan 3.

ER Maxime, Nec M

ter prifcos patres.

$u:x3, 9,*" Cr,:.'fktumAanteg;gïmntctæ;""

di/,c,rimmfä

|

i

260

äznm rONIÉ

dide: 1.€o7. 16

a aliud pote?, quin quo1 ii quidem cr

u

vt in uenturum, nos ueró r extt qui adueni

£; Bphei,2,

"0 bcminm;

cetera omni4, precipuea; quód omtes ex eguo

T

unum Deur ino [biritu eruero culta profequi-

,kpgrrlltibm m

mur,páres fumas.. Hadc de caufa. Chriftus ipfe,

3 M

nuncexplanatis ustum predi/tombus, nunc edi-

Mi g

fis flanis.ez prodigijs,fe ilu ejfe ab initto pro»

-

Abl

puífam ex. expectatum. declara

"it. Scratdtsini toan,s.

Bcantur de 24

i pempi

feripturae, mquit,ile [unt que tefl:

Act.3, 4

ardreum d

!v

me.Et petris [ epe nculcat buicomnes propbe:

19,

UT ii

t4s teflimonium ferre,quód remiftonem peccatos

ruxa dccepturus (It per nomen ciusququis credi

d Dur qudilæf

uettkqi

c(:rit ineum,.

tht Ll

PAEDAG, Dicigitur, qui vatione bomo

Qu iculed

P É Chriflum. ad. ueram. beatitudinzm perues

ts l D

nat,

T

;'.

PVER. Id,-['c*ptcm dodtrite cbrifliane ele

D

[

mentis traditur, que . in epiflola ad Hebros boc

recenfentur ordite, — 1a. fermone qui rudes n st:os d

vlj waf

j n miqui;&

('lï

Chriflo inchoat, fundamentum. iacitur, inquit,

panitentie ab operibus, mortuis , e fiei i

p

Deum,baptifmatum,doclrine,ac manuum impos

| eidzmyw'.»f ;

MM quoqm 1

[itionis, cy refarre3tionit mortuorum, ey iudie

ejj &serni,

C 4

, y :

WWä j

ELEMENTA CHRIST,

De pcenitentíaab operibus mor«

! MeD/

ühS &

vaR.

Cap. I.

1 qunm

PAEDAG. Quiduoce ponitentiam ?

1oyeu.

PVER, OQtrtuanosra agnofcimus crimina ex

gníiti

eternam, damuationem ijfdem nos þromerztog

hu

con,ätem.er unde mox ad poj&endam á Deo uez

4

gidit, e uitam deinceps pie fanctea; tranfloen-

pd] ll

qam adducimur,

pAED

PAEDAG.

E

Cur dicitur pocnitentia ab opes

prH

vibusmortuis 2

t

PVER.

(

Opera mortua accipio ip[a peccata,

quandoquidem mortetm tam temporaneam quám

PutDJ

Rom,js

eteriani accer unt dicente Apoflolo : er peccas

qptimt

tuim mors omites bommesmuafït

W ER

PAEDAG. Abeoigitur qui per Chriftum

l]ltdtW

feruariexpetit, dicis primolloco requiri,ut peccas

tur ho

!

torum [uorum ip[umponiteat?

Md

Luca 24&

PVER. Sic Chriffu nanque difcipulis dedit

il

in mandatis, ut poemtent:am pradicarent ac rea.

li d

wüffionem peccátorum i. omnes gentes, Paruce

hu

Acornig Wüntipitur Apojïvlt,concwnum fuarum ubig; fa:

mio)

3,22,

i:xentes initium á pæmte üitid,

hi

PAEDÁG. Quopado ['ït ut quis poeniters

ipfm

tia ferio ducatuv ?

btyi

PVER. Ad banc vem perquám neceglma

iMtho

eft legis Diuie cognitio,

lo

PAEDAG&

--

35

RELIGI-ONISL

21

;'bus T

PAEDAG. Quenamed illelexDiuita? — Roma, 5,

]

PVvER. Eaminfculpfit quidem Deusit oms Lex Diuie

t

nium mortalum animis : ne tamen [en[im oblite n* dvabus

varetur ,aut ulli fefe aliquando excufarent quafi

fabulis dez

II C

|

fcripta,

M r

nonfatis percepi[Jent, placuit Deo eandem duas

bus tabulis defcriptam faxeis per Mofen promul;

Wt

gare,A preceptorum numero. d's«

Ói rmnffgm;ä

PCüdt ur,

A0 yoS dps Exod,20,

D.

PAED AG, Redlaprimum preceptum.

itt d :

PVER. Ego DoZima Dew tuu, quieduxi 1 «ses taa

te deterra Aegypti,dedomoferuitutis ; non erit bula prioe

1 ip,f.:perma,;

tibi Dij alieni coram facie mea.

Tis,

"at d

PAEDAG.

Ediffere

ceptum boc debeat,

quotodo intelligi pre-

mlo:?crpccca:;

PVER.

Commune e8 preceptis omnibus li

;Jiper Cbrillm*f

qua tum imperare,tum probibere.Interdicit igis

tl p

tur tiobis Dtis , ne fibi creatori ullam preferaz

mus at equemuscreáturam, ne [pem fiducianqs

dfipirid

in ullumnif in e collocemw,ne ia metu e peria

rl

culis aliunde quàm à fe flagitemu opem, neimz

qt. b

pias de fe vebusa; Diuinis mente comprebenda-

hii

mus opitriones, ne obferuationi cuiquam uel. fue

perftitioni demu operam.Miandat uero nobis ut

igipb

dpfumunum uerum Deumfemper diligamus,me-

tudmis ey colamus, omnia ab ipfo folo expettee

"T

i bona, denique actiones, fEudia,adeoq; cogitaa

tionesnostras [Ingulas ad ip[ius dirigamus oloria,.

Tud

TE

ELENENTA CHRIST.

PAEDAG,

, Hen

Qxod fccindo loco þïægepmm

]

ponitur $

p

PVER. MNonfaciestibi ]'c:;?p!ile;zeguc ullam:

ngm.

finiluudimem que e$t in coclo defuper,ez queim.

quino

terra deor[um,ey que in aquis [ub terra. Non-

pAE!

adorabisea,neque coles ea.Quuia ego fum Domk.

pto [

nus.Dtu - ttus, Dew emulator, wifitans -inis

PU

quitatépatruminfilios,im tertijs er quartis eo».

ii Mi i

qui

run quioderunt me,Et faciens mifericordiam in.

[ä!a;*r

puillibus his qi

gt

uidiligunt me ey- obferuant -prxcgz.

j

/

pined.,

93! Í

/

PAEDAG. Explana iflud preceptum,

fndj

P-.VER. Deb fuapte natura incorporeu eve-

ibqllid;

jnuifibilis , quave non patitur ut corporea e«

qmdc

piflbilt nlla flnoilitudine exprimere ipfam meditea

ugwm

mur.Multó minus fert,bonorem qui ipfl folidea

M

P

bctur efficte fimilitudini exbiberi, Mlud ueróá.

nobis flagitat,ut ip[um unum uerum ez eternum.

«pi

djex 4

Deum, queimadmodum [biritus ef, itain [piritis.

PYE

€7 ueritate adoremus dtq; inuocenus.

tll

PAEDAG. Quid[ibiuolunt tàm commina,.

qui

tio,tum protufio fubiecte t-

fili t

P VER.

Accipieas decet ueluti ad fingula praa

UT

eepta adberentes, quibus bomines umuer[i, flue-

Wt

boni, flue mali exacuantur ad preftlandum offia

poti

cium.Nullius tam effevata e[Je pofit mens, qui mà

ln

nctetur.. —

d autblanditijs non fietatur er i

«

PAEDAG,

X

M

L]

ORELIGIONIS

q$

lOco Mwæ 1

PÁEDAG. Pergead preceptum tevtium;

PVER. Non/umes nomen Deitul in kanut,

renda

Q uoniam non infontem babcbit. Dotminus cu/m,

uþt.",g

p

À

ui nomen [uum famp[erit feuftra.

f M

Em

PÁEDAG, Agquibw uitijs Deui bocpracee

ptonós auocatt.

T

p v É R.Sacrofá

n&tum fuum nomen non uult à

C quriy

quoquam fine wfea caufa, ucl potus graui necef

Jtarlgi

fitate ufurpari: neque ubi fubest falfita aut alia

f'futmpr:m;i

[

ter res fe babet, quám credi nobis wolumim : nea

l:

que infuper ad maleficia, fuperffitiones,imprecae

ff

fiones uota improuida, aut de rebus leutbus colz

CUT E

loquiá.. Quui potivs d riobis po[lulat Dews, ut

La vt

quandomn(y,- nominis ipflus inciderit mentto,res

ifndin )

ligtone fumma excipiamus ey* pura mente uoced

ff -

uenereiuv.Secus qui fécerit,baud inpuné feret,

i li,

PAEDAG, Aludiama er quartum -gm*

gt

ceptum,

B;eäord;:rc diei fabbati ut fandtifrs

N *

l

W

cesillum. Sex dicbus optraberis, ez facies omnt

Fl MA

opistuum: feptimo autem die fabbatum eft Do»

mini Dei tui, non fcies ullum opus, tu e filius

ul

h

tuus ey filia tua, ferum tuus-ey- ancilla tua, iua

;umurrf h

|

mentum tuum atque peregvimus tuui, qui. e3 i

j

m

portistuis. Q goniam fex diebus fecit Dominu c&»

L

J

lum ey terram,mare qy omnia que in eis funt,

r'!mmh?ï'i

&t :

[ ggicuit die 3"cgcimo,qf decirco benediat Doité

TL

N

FELEMENTÁ CHREIST.

mus dici fabbati,ey [anclificauit eum.

| p

P ABDAG,

vt

guntur ?

Que boc precepto à nobís exi:

WE

u

PVER. Nojra intercfi Deum omni quoad

AL

elus licet tempore inuocare,celebvare, oratias ei

azere : fLatur uevo diem feptimum ,cui 4pud rioa

dnj

gonfd

firosfaccedit appellatus Domiticus,reliquófque

dics fe/tos,uult Deus totos [acris de[linari 48ioa

dl

il

nibus,atque in lectione cx auduione fcripturas

vll

run,p/almorum e bymnori recitatione,rerum

ul

celeftium contemplatione ubiuis locorum confua

HED

"i. Sique preterea ad amplificandam ueram

r-ligionem ey in Deum pietatem,publicé aut eri

PVER

PA

uitim conducunt,quo ingenere [unt,eccleflarzm

A

nüiniffris er pauperib.opitulari,docere pietatis

lii

ignaros, inuifereer folari calamito[os cetera,

lii

«a prouirili parte exequamur,

u)

PAEDAG, Hatlenu pracepta recgn]ïli[ïi "

I W&iz

tabule prioris,que nobis diledionem Dei impea

quazad

rant: progredere ad precepta tabule pofterioa

n

ris,que explanant officiacharitatis erga bomia

Leges tabu fit$, Dic z'gitur

[um«dw

quoitiodo ba(z:at preceptum ora

dnun

Jz pofterio digre quititum,

&16,

p

PVER. Hoftord pdtrem tuum ex matrem-

pAE|

tuam, ut prolongentur. dies tui fuper terram, .

lttidl

l,g:z-um Dominus Deis tuus dat tibi,

P

.PAEDAGW,

[

ln

I

l

y

ll

;

RELIGIONIS.

33

E.

PAEDAG, Qu rcs inculeat Deui bifce

! 2 mw 5

uerbis?

ï

PVER.

Vt omnes cuïulïu-hgi ordinis [ubditi

!Of tul [

| !

dc fuperioribus bonorifice fentiant &v loquans

MTM

tur,fau[fla precentur omnia, bonorem ac que«

Ml

cung; debita officia,libenter e quidempropter mou, i.

confcientiam Lribuant. Superiores autera uicifoum Ephet.6.

Pf (f

diligentem babeant f[ubditorum rationem,no bos C919f $,

indignis tradcnt modis, fed potiw bené de ijs mes

V erri

Tif

veriftudeant.Cbriflianos omties mutua decet,pro

cuiufqueconditione, cbferuantia.

Yuconfu

t d

PAEDAG. Qucdnamef fextim preceptie

PVER, Nonoccides,

IT

M

PAEDAG. Pleniwedi[fae,

PVER. Noncede modo e fatguire interz

Vtt p

fnthi

dicit nobis Deus,uerumetiam quacunque Leden»

dialium uoluntate ac flgnificatione, boceft, ird,fE*phc. 4.$

Tl

edio,uiiditte cupiditate,rixis,afteritate uevbos.

rum iniprecationibustinis, omibus denique ijs

t D

que ad animorum cjfenflonem uelleflonen cor«

lus

porum tendunt, Yubemur autem. modeflie, manz

ey lk

fuctudinis,facilitatis,patientie maximeq;incon. Row.ts,

i

Bonandis noxis ex. iniuriarum obliuione exema

la edere.

n

pAEDAG,

ii

tesuolo,

lamfeptimum pr:ccgtum rccif

PVER, Non madnïecrug

DAf

ELEMENTA CHRIET,

$ AÉDAG, Suntnterbis ue

4 ru, Wf

rbis plurd con

prebenfa:

N

wïpd r

Mati;b PVER. Maxime.Dannat náng; th*ugl COu

Bitationes ob[cetias, quantó magis fermones, fau

'?AED

E

1

bellas poéssata, picturas, ueJl iti mollert, ociumt,

come[Jationes, cantiones, [altationes, geflus,fía

1 f;lfumr

gra, C reliqua omnia,quibu [olent mali bogeia

p4£D

EC

g

nesin libidinem alij aliosilicere, Ex quo fequia

tur,ab bisquiplacere Deo cupiit, uerecutidiant,

prE

i

temperantiamin cibo ac potu,copitationes dicta,

limgr

- fadiaq pudicutiam teflantia n primis requiri,

il

;

. ii

quó táu cord4 quàm corpora ipforum fpirits

gï CO*. *'6'

fanctitempla efficiantur.

s

TT

UL

PAEDAG Ag

ge, octauum. preceplum 4yä

didtu,

:

EL

PVER. Not furt»um conmnittes.

| w

..PAEDAG. Patetne ez iflud latiust

PAED

pl

TPVER. Quidit Declarat Deus fe acerbà

sindicaturum (l quis boni quippizm inuidet. al«

143

teri, (f foenuw exercet,im contrattib fallit,vem alte

UT

videbitam non re

H

f/

i

lituit,litium fórenfium calume

M

ape

3nijs autnón difvwilibus macbinationibus alienae

guicqua

PAED

ud fe pertrabit facultates, deniq; ff quouis modo

alium damno afficit. Namrationes inuadendiocs

ff

PYER

eupándids aliend, quis enuttever uniterfast R p

fus autem urget Deus,ut nostracontenti agamus

LT

| forte, bondtis arti&us ultié compavemus nece[[ao.

hf [

riæg

— N

ii

i

RELIGIONRIS,

«,g

WP f"?l r

la, beneficentim quatitém licet exerceam a i

omnes, ex ne quid detrimenti cuiquamnndgro

14;0!1«&[(01 I

culpa acidat,prouidcamu.

ddit

"WW "PAEDAG.

Preceptum nontim. quo

PVER. Nonferesaduer[us pro

nq'mum t utti

fa'l[ um teftimonitim,

"M "RAEDAG. Quenamef buiw precepti fe

*f

icntia ?

/arccundw, '

PVER. Deteminemortalium [iniflrc fufpica

hbrm,d,'gd,

bimur áut loquemur, quin potiw que ab alijs

Mrgi

- fiuntinbonam affucfcemus partem accipere. Ab

Wi - «dulatione, delatione,calumniaymendacio, frmuu

latiorie ac diftimulationend fecus «c peftibus abw

F^Nn s

borrebimw.1n iudicijs, inmó quibufcung; negos

Atijs, nullia odio metu aut gratia xepudiabimu

;

"werttatis patrocinium.

ii

PAEDAG, Relat decimtm feu pofiremum

prectptum,id vecita,

t funl

iibl d

PVER. RNon concupifces domum . proxiri

-&ui,non concupi[ces uxorem proximi tui,non fera

RTE

m t

sium,non ancillam, non boucm, non efinum, nce

budi

guicquam aliud quod ipfiu fit.

ni od

AEDAG, Videwr fauc iftud multo effé

d

difficilimum,

PVER.

Vtaeflutdids, Etenim nona&ioneg

L

emodó,uerüm etiam tacitas cogitattones umpros

f

V

j

Bugrecptumboccoirat. siquidcm Dew cuina

)

!

ELEMENTÀ CHRIST.

2.Par3,

af '.;

Luca !

?l proprium et munus fcrutari corda, qui; fatti

rinor l

* fiecuult nec poteft, ts bominem totum,cim anis

Actor,1,

ueit

mo,titm corpore babere cupit fibi addictum, nec

officiutm ei noirum probatur nifl ex intimis anis

NT

mi profettum vecefibus uiderit, Q uocirca preces

! rint,[tatim

pium iflud etiam ad fIngula antecedentia referri

! n

|

eportet, Cim enitm dicitur non occides non maoca

m

chaberis,non furtum committes,par e& ittelligaz

Matth $,.

ujb

mus, fs none[fe uel animi cogitatione aliquid

ia

N

mors,ä!!r

eiufcemodi expetere,

$

PAED AG.

df

Satis tu quidem expedite omnia

Ponítentia qtté dd [cgis [bectant explicationem, Quomodo

nf

ifpulg

per Iegem yerolcois confideratione adducitur bq:ho ad poe

dUndut 4

nitentiam 2

(

PVER, Veraptrfedag, pænit&ntïa coh]ïftit

Ponítena WduobusTn uebenentidolore animi,qui ex mez

Wupi p

qua p

t partes, &4 Ditni iudicij quod fcimusin nospropter 0a

flra peccata exercenduim,nafcitur, uocantq; corts

ATT

TTT

Ptalm,5t, tvitioneni feu mortificationem. Etin fide, qua à

alo[a

Deo nobis condonari illa per filium tefum Chri-

eripti

flum petimus,quam fidem fequitur fludium pie

fancteq; uiuendi,undenowinant etum. uiuificas

P 401

tionem,

ER

PAEDAG.

Quortodo dolor ille per legei

Mfng

excitdtur?

IT

Womij7,PVER. Vverifime dixit Apoftolu: per [ gem

If

contitgere agnitionem peccati.Duplicem uerole

gam

Ntr

RELICIONIS$.

1$

1 qui'g;

À

|

t

'

gen neceffe eft intucamur, Vnam quam Deiu ad

b

primos tulit parentesz uetans ne arboris fcien:

T

l

tie boui cr maliguflarent frudum. Addita ueró Genefs,

tl

fuit grauiffima cóminatio : quandocung; fecus fs

cerent,morituros. Cumigitur illi non obtempera

Mi

UT

rit Latim irrogatacst mortis poti,07 quidem Gzn.s4

tantaaccerbitate,utin omnium noftrum, t4m a« Ron-5.

Vr

.adm,st,

nimos,quán corpora, fadda lues peccati c7 pero.

TT ii

uerfarum. affetionum , quaq; biuc fequitur,

liye d

mors,fit transfufa c» propagata, verum autem p.--an m

Vr n

eft,quicquid boc uitij fit,femel nobis in baptifmo oxigmis,

j MWWG

ger Chriftum condonari: attamen uires fuas flc

ufque colligit,ut quam dinuiuimwtám diu proz Rom.7 8

d1om h

cliutatem ad peccandum, immo incredibile ftu: Gilas f,

d'um perfringendi leges Dei in nobis fentiamw.

ll n

Maque prima illa lege,eg illa comminatione,cx

t u t

hyptept

quacen fonte relique mine atq; Poene deriuans

L]

tur, nos omnes-ad unum . infite ac perpetuo ad»

,IOUG t

berentis malitie rci citamur, Que cum ita (lnt,

Htf

It

]

tülrs

merito fauc uicem notrara ucbementer dolemm

er ingemimu.

TT

har Ht |

PAEDAG. Alteram legem quam dicis ?

PVER. Dealogi iam expofitam , que er

ii

tpÍa comminationem acrem babet, fecundo quis.

dem aunexam precepto, adfineula ueróprecepta

r

vofercndam: nga nimirum. denunc

iat Deus, [c

pHam»W""

D

n

(-E;Z.Eäïäïxï?ä CHRIST,

wittdicem effe f4einorum ac feelerum,e feue vrifie

: ibfi&iüi

i? de omibus qui ipfum contemnuntpattas fue

: fpton

were,Ego fum,inquit, Domitus Deutuus, Deus

NU

emulatoruifitans iniquitatcmi patrum in filjsyim

testa ag tertij ev inquartiscorum quiodiunt me, Quod

cecionum,

BN

fiigitur per fingula eundo pracepta ncbifcum ipft

Rom.7.

N

reputautrimus,quoties ey quàm detrftandismo

dis ea fint d nobis contemp'a ac uiolata, deirde

|

furt]

t

oculos conuerterimus ad poen s m comminatione

? Bu

prepofitas fieri profetto baud poteft, quim pars

tim nostrorum grauitas ey multitudo crvminum,

PA

partim. Diuini iudicij feutritan terrorem nobis

P

inijciat longé maxissum,quo toticoborre[camu,

f diign

7

atq; upplicescogsmur Dei mplorantes miferi-

Y

Píatm,.130 cordiam,exclamare: si iniquitates ob;ernaaeris

| iil

Dotune, Domine quis confiflet 2

: QW N

PAEDAG. sidquideduitlex etiam ad fi-

| n j

dem que ponitentie et pars alteva?

topuoy

V ; ! OA/PW;

20&44&

PVER. Fidcs 4utore. Apoflolo nit:tiaï Dei

promiftonibusutpete que banc Deo tribuit glo

1 dul

riam,quód quecunque ipfe pollicetur ezdem ues

: unityr

« Vs

lit «c pofit preflare.Et autem inconfpectu iufls

- Mij

gnispromifitolegi adfcripta. Verum quo tota rc&

fitpo

fíat dilucidior, libet im mamoriam reducere dud

promfiones, dusbusde quibui diium cf coma

UT

|

d

LT

sunatiombu fsb At ac app?/im. Priore

brit

: []77"

IN

s$

umx(? jj

h

RELIGIONIS.

UT

h

l(l ä

lebrieillt quam ad primosparentesflatim à lap- G.

fuipforum Dew fecit, de femine mulieris,d eft,

— ER SEESERE::

Dl

:r'

hii

Cbrifio nafcituro per quem ey eonteri ferpentis

caput, e falus veftitui bumano oeneri deberct,

) U(.'ltmh Q'!,*L;;

Pt

Ex bac autem promiflione decantataomnibus fe

eulis,queniadmodum ceteras omnes,manave «e

D

h

H, It ;V*

|

M

)

fluere promifiiones, iudicamws: ita ad exfufcia

'f Wbl

[

Mcothitt

tandam fidem in animis snaximum illa

A:

mom:æa

tum affert,

M tits

Md t

PAEÉDAG, Queedaliera promifio!

Mertrtt hd)

Mlont n

PVER. Ed«m Diue legi videntw con!'uia

to additam , bifce uerbit: Ego fum Dontnus

Wt r

Deys tuusfaciens mifericordiam in millibus, bie

R u

qui diligunt wme ex obferuant precepta mea.

Quamnon fic accipiemus,quafl poffet quifbiam

de t djsï

euncta que lepe wbentur perfecte exequi, atque

ii

€o pacto promiffam mif evicordiam fuis promeres

bletitr a

ri obfequijs ey operibus fed potius ut autoritate

atqueductu tam eximie prowifiionis ad diligens

DT

at

tiam in preftandhofficiis uaufquifqueexcitetur,

Vbiporrodeprebenderimus nos per communem Acc.sr,

'ncan/þ:äuïü '

imbecillitatem ev fragilitatem effe per[icienda les Wom.8s

gt

gitmpares atque i multis fenper peccare, nes

ia

quaquam [pem omnem abijcienu, fed cum bac

"m du

ipfa, tum prima ex amplifuma illa promifficne

T

de [ernatore Chrifbo ereti «nimatics, ad Deum

D&,

—

!':;L EMENTA CHRIST,

dc& üdd

Patremceleflem confugiemus, fumma demiftiotte

atque fide petentespropter filium wfum Cbria

3 pO[m,

l

| g

j

flum promffum ez exbibitum reapi i gratiam,

peccatanobis verutti,er uitam conccdi eternam,

Etenim magna teftimoniorum confenflone inlcx

D*

Rocsn,3, oe ac propbetis declaratur,referente Apoflolo,bo

PQAEDA

mities stiuerfos cffe peccatores ac deflitui oloria

Dei,uflificariautem per illius eratiam , per vea

fpiul

demptionem que es intefu Cbriflo, quem pros

| pl

pofuit. Deus reconciliatorem,pe;' fidem,titerues

rl

nienteip[ius fanguinse,

efini

Y

PAEDAG, Quiduero e£ quodde ponitens

delDunt

! diepartibus uerba faciens adieciflà de. pic fanz

] dl

vARIALUO

éleis uisendi fudice

i prim.

PVER, Flagitat boc uere poenitentie r4:

] pmd:

tio,ut non modo defInat -aliquis male agere, uea

j pettij

vum etiam intendat anmum ad pia bonefláquea

vtj

fatia. | d non ob[cure demonfirat. fcruatus ov

D

: j OCICEPI

] ititim

do,quo in decalogo, priori quidem loco commi

deetp

nátio,po[leriori uero promifio pnitur. Etentm

4

CATIT

illa proprié ad deterrendum à uitijs,bec d incis

tandum . ad uirtutis (lidium csl. accommodata,

itelhi,

Quifquisinfnper aliquandofenfit ire Diuine ian

| EH

Pfalm,$1, cylis fiiam pgti at(jue [i'ïfïi con[ciennam, k Hmul

fut

ac ueniam criminum confequitur, quam potest

PyE,

diligentifüme cauet ne offendat üeruts, Ad bee

€

Wf' D

d

RELIGIONIS

27

Waademg

!

edeft fideinatura,ut delitefcere aut ociari minime

pofit,ed bona proférre opera femper enitatur, G3V.5e

86,2e

H«éc de poemtentza eiu[q; partibus,

roncrdwtrmm

QUCTM

d

. DeFideinDeum. — Cap. I ï

i dfih ln

PAEDAG.

Dicendum nunc de Pzdc. Q,td

441 n

[ibi uult,fides t deum?

jh Q

l fim: n

PVER. Not adbs re autor epiflole ad He: Fiaes o

breosita qumtur.quuxdem inter Fidem de Deo, D«o,

e fidcm in Deum non parum est difcrimintis , Fia.

tll pmity

desde Deo et qua profïtemur,oeum effe, unum

f pf

effe, cundnng, omnipotentem, rerum utiuer[4-

vum creatorem,iuflum,clementem es c. Hec /ïdes

in primo ad Deum aditu ece[Jaria e$3, utt feriz

patitniu

ptum est : Q niaccedit ad Deum,buuccredere 0: 16 384

jmdug

orttt,e[fe Deum, er e[fe remuneratore:st que-

Iul

ventibus fe. Verum cum buiufmodi fides etiam n Yae.2.-

fndtit

M:u'c $.

impijs,immo & demonibus, quos falutis con]lat

b.8,

gr;:

qui

EM

cJfe expertes,locumbabeat, ferfbicere quiuis po. Ac:

lg.

test,a ntllum ad falutem eternam adférremo

AU M

fc

[

!glm

li

mmtum.

4 at u

f ij

?W

PÁEDAG. Anigitur fidesin peunid pr: Fides ly

!

J

J

fiet:

Dcwn.

Quthi "[

l

PVER.

ride in Deum ]ïatmmus, tion modo

il quam 1

j

mrum.

j

effe Deum optimum, beneficentiflimum, clemette

l

D 3

| !L'Ema*'m;s eaxxst

'1'1&0

n

tifimum,uerum etiam uelle i nos quamuls iram

ipfiis commeritos ac damnatione eterna dignos,

|

j

4

q

!

&

E

i

; il

f[uaitibonitatem. ac uifericordiam exercere, boc

e3,uelle condotiare peccata,er propter Cbriftum

l

T

H

[ *Kw&e

nefird caufa mortuum ac refufcitatum, ivfHficaa

n:pdtïn!l'*.

ve f anctificare,conferuare,atq; omnisgenerk or «

mortAo,

€iin,22,

nárt beneficijs. H ec fides, ad Dei promiftiones,

B

£$21,2,

quales permulte n libris (acri [parguntur totá

f at

ämw-

dirigitur, cunque perfuafum babeat. Deum quics

um

quid promiferit efficere,ingentem parit in bomi-

4

nb pij animo con[olationennec dici poteft quana

PA

teptre eautgetet roboreta;. Sicut proinde non ni

B; 1,2,4, fLin ueré pios cadit, ita ad iufficiam m

watlni

frabilfter

imputéisr,

aW l«

eldit

PÁEDAG.. Quini

giturpletam d fidciin

tb

s Dein conftfiionem t

TM 'D)ü!

Ésatthio P V E R, Héc ex þrcpbetarï ex Apofllorüi

PT5X

ECOETET|

libris in tres pavtes breuifiimt redattacft,et quód

(

Den,

emhibus Chriflianam: amplexantibus religionem

Tltuitet

fit communis, Symboli ppellata nomite.Sic auo

Caum [

tem babet :

fi!:um,per.

ts

Credo in Deum patrem omni þoäemcm erestos

us

fencocli ey terre,

!ur.NccAtk

Atl firi

$.

& in Lefum cbri[fun?, filium eits unicum, Dos

: dfmd ufqm

sinum noürum ; qui conceptus ci. de Spiritu

fan&te,

BL

T

KELIGIONIS.

38

!f -

Tesfto,natis ex Maria uiroite i paffus [ub'gontio

hu i

Pilsto,crucifixusmortuus ez fepultus cft, dejcen

T Qtrtw "T

dit ad inferos : teriis die refurrexit à mortuisz

UM

afcendit ad cotlos,fedet ad dexteram patris om-

ripotentis ; inde uenturus e& t iudicet uiuos cz

t p D

t1ortuos,

t Pt

hgt

Credo. in Spirittum fantum, fanclam tcclea

;«i

f'om . catholicam, fanctorium communionem, res

ul D:umquicr

ifatonem teecatorura, carni refarr

Bor n l

gf?wmm, a*æ

"tam x:zm;m. A.

kc!'po(eägm-

Broiton

PAEDAG. Siiam aliquouodo /ï':xguïxsþ:ih

iil

tesexplananeris, d prebendere nobis lic bit, t&m

4n qug dici intelligat, tüum au fides ad wfluiam

er falatem neccffaria i teexiflat, Quid igitur

kumcdis]ïidin;g

« tibinis parte printa que diffevit de Deo Patre,ac.

rerum ouniumsredtiane?

z

'nïa'llpalbloriïl

PVER, Edudencrelo unum e]e,uerurk e

«tetum peun, [Iue unamn Diuimam. effentiant, Yosna. t,

fu.

tht

Va quatres diflinguntur perfonr.. Acpater quis

12.12. 145

9lof, as

( &«n ante fecula genuit. per omnia flbi equalem "

E fBlium,

r

per quem ez uniuerfa condidittim inuifl^. -

- bilia quam uiflbiliaque coelo ac terra contintma

potm!:mcmm '. "

fur . Necfatis et ei inflgnem banc machinam fes p51.1244

[ wl fabricaffe,fed dignatur eandem fua proui- 127.

igiian

dentia uf que moderari,oubernare ac

fuftentare, A9 144

Porro eredo ex perfaafum babeo,eundem etiam. "*

T itsf;;*"»

D 4

.FLEMENTA CHRIST.

effe eum meum, quem rcligiomc'[ umima colere

perpetuo dcbeam : quandoquidem ipfe me creaa

i Mh& yW

[ pit

wit,[ue adiunxit Ecclefle ey adoptauit in filium,

fic deinde curam tmei fufcipit ut ueliter lberalin

tu.m"""

n'mqfll.i'

ter fupoeditare cundta uite nece[faris, er «f10«

nes mes vegere atque ad [ui noeiinis conuertere

urmos

fibent

| glo:iam,

otili

PAEDAG. Pergamus nunc ad fecundam

pAcD!

Symboli pirtemde. D:o filio, «c aegotio reflitu:

tionis bumatii generis per eundem confecto, de&;

pyth

| a rt[pondentem te audiamus.

d

m],ä d

PVE£R. Hattcfimul dc recito, mente appres

döïpronoü

bendo eum per quem cotfido peccata mibi ve«

mittenda er quevis beneficia me percepturum,

lo

tigi

Niatth. , Tefus idem eft quod feruator,unde credo cx nubi

Pütm. 2. filutem eternampereum paratam. Cbriffus un.

Qu

P. t1o0,

du

um fignificat,quocirca Regis,Pontificis cy Pros

Hebr.7.

(riud

D-'U't. 18.'-

pbete,qui foli ungi con[ueuerunt,dipnitatem ips

M05 dc

Actor 7.. fitribuimu. Credoaute, quoniam uerus Rex est,

P'slm 2*

Chriw

Roman

uelleipfum fapienter me regere ac ab iniurisbo

Miin

Yoann.1,

* fili tzeri: quia pontifex eft,ipfum pro me ad pá«

Hebr,3,

trem intercedere : quia denique propbeta efV, uo

J

«t v

1oin.1.1e

luntatem patris fideliter nobis expofuiffe, Nomi

MU M

11.14.

ndtur porro filius,quoniam in una Diuina effen»

LUG»;).

tis € fezunda per[ona à Deo patre diflincta, ue

PAED;

r Deu de Deo uero genizus, per omiia patri

Dils

fiune

d

d

RE L!;Gf OSI $.

19

^

!*f"mmw!m ecundum fubflantiam, dignitatem ex potentiam.

*

itth.ge

-

lp 'Mmh |

equ

alis Vinicus dicitur, quoniam 1

pfe quidem - —

om, $.

Ptf |

lius D:iest natura, nosuer

ó adoptione e» grd-

«Ht,g lemh*l ,!

tis, Dominum noQrum illum predicamus, párs

Jf

timq 4 nos creauit ez redemit,partim quo tejFe

n neln

mur nos uelle illuus facere tnp:ráta. Tanto auremt

1

libentius ipfum talem profitennr,quánto res 4

[2

t dl titla

i

»res falutis noftra caufa perfe.it.

ioto rf

pASDAG. Queuemese fint dicito.

Vff d

pv&R. Prim, dignatus cft fe nostri cátifa tosn.t4

bumiliare noftram ajfJumens naturam, per om- He1,4

ytt s

nia ll excipiamus peccati,par nobis faftus. $ccun

oftris peccatis expiaudis maximos pertu

UL

do,prori

literuciatus,ey mortemigno

miniofifumam.Ter.

Y p

itia, 4 morte refurrexit.

lodl

tió,quodonaremur iuft

Quibus peractis priftia

am recepit g

loriam, quan Rom.4e

TL

do er confcenlitcelos,c [edet ad dexteram p4«

if h.

gt

tris undeetiam uenturus eft utiudicium det in ui»

uos 4c mortuos,Efficit proimde bnmiliatio illa,ut

n

"IU

Chriflum nobis vemitere peccata atque donare

via autemifl4, ut etiam pofs

od

iufliciam uellz: glo

feeredamus. 1r4qu

e bacconfefone fides reuera

«prapbrra n

efcentem ania

alitur ex augefcit : fide uero langu

WWM

mum nunquám non crigimus 4c fuftentamus.

g Duiu

PAEDAG.

Ad tertiam S$ymboli rartem de

ii

DeoSpiritu Santo,fimald; de Eccl efla cy b nefie

D. jf

y omnil(ï

z

CBLEMENTA CHRÜT

€ijs que Doiu n ipfsm contalit, progreditor,

m u

-

PVER. Sbpiritumfautüm effe £rtiam i«

!

oná in un4 Diuitta effentia,ex patre f

; ii

lRean, :5.

ctdentem,cetera utri ue parem eredo. p

[

4ccendi atiimos ad fludium copnofc: ;

D

m intelli

gentiam alisque du«

;

w

P4ED.

dc Dei mifericordia confymari, flin

n

nis generis fincl se ationes, nojlis

m

UCRem s. Ulfirutatem,confolatione erior percuii

c [

— Shi boc tinquam arrábone

obfiguart in noi

yin at

fiture beredi

tatis er botorum calfliu

£

at

da elitm /emper fulffac fóre Eccleflam, id «2

u

bouinum eleSorum ez Ceum rité initocanizi o

SP?WF- L

Qu m

focietstem. Cuius caput Chriflus cum jandiu: ;:

: €elofe,

vtl

he tlistit quoque fan tamefJe minume dubito,Caib :

480

licsm ad banc confiteor,ut cullomnium tempoz

4tque locorum credentes accenfeatitur, i porra

E

ep

n

emhibiw credentibus fruidatur illis bonis fhuri:

tualibus,que dilecte Ecclefle Deis offendy —

PVER,

conceftit : quam ob reimperfuafum babeo i e5-

hat

dem Ecclefia tiam fanttorum efTe commumione: ,

Ifitc

Preflantifimum uero bonum quod

iil

pifcuntur,

In-ea p adis

ii

eiremifliopeccatorum,quam ezm.bi

( ia

in Ecclefla Dei babenti locum

per fidem in 1efum

(Hert

Cbriflum obtitgere certo cye

do,

d

Pip,

P A! DAG, Duo fxgnt capitain Syn;bol; re

liqua,

x

Mir

RBL&G?GN:SS

Yl

!

furre&ione mortuorum, ata

8&'&;114;4Itemmdc re

'Ilïc ämm h, :"

gerum de uita etevna:

fcd de bis poflea feor [urg,

Nlfe

;;

erit dicendum.Ltaque ad baptifma trat[camit,

Qftt)

—

3'(

De Baptimate, Cap. 1HI.

PAEDAG. Quud efi Baptifma ?.

PvER. Effacra adio [iucccrcmoniaäc?/wi

t ;

flo inffituta, quabomo in nomine patris & füj

c [piruw [aucti aqua abluitur, (imulg; bono:

A Mpj

rim intertorum ac [piritualium fit particeps,de

ïl,;'fxw,

vitaimfuper Cbrifliané exigenda admonctur.Sic

ic?nm,,

autem babet Cbrifli mandatum : Euntes doccte Masesti

t RY

omnes gentes, baptizcantes cos i lhomine patris

MTM

c» filij ez [piritus fancti,

Mi ul

nüm ;

PAEDAG, Quetnamfuntillabona intern&

Air p

e» [Diritualia que bomo in baptifmo confequia

tur

;

thtjv

t

T

PVER. primó,ber bapt

ifmum damu Cbri:

dduwu:

fl autoriipflus baptifmi nomen, adeoá; Dominii G1 3.

DN

[2

Yefum Chriftum induumus,ut nos n ipfo, e ipfe Rom 1

M

tzg

!mup(/ li

innobis flt.Secundó,Ecclefle Dei adiungumar at« * V95

que uniu eiu(deud; corporis efficumur membra,

n

j n

u9 ez nobis bonorum fbiritualium communie

cum omnibus [anctis in illa contittoat,

,Wolom

PARDAG ComüungiChrifo gr in faitttn

M

ELEMEzïTA CHRIST,

fem credentiumvecipi,non funt,mibi crede, exi

. "

j

&ua beneficia,

[ m&iütatl

a?

Sed [unttzc etiam alia bapti( ttti efa

uml

j

Co1ofs,

PVER, Tertiö,quemadmodl:m olimcircuna

| me

"

5 cifio,ita nunc baptifius noui cz inuiolabilis fe

|

p4e0.

Nera deris inter Deum ez nos exillit (lonum. Cuiis f

Coia, — Qtris capita funt bac ; Nos quidem renunciamus

]

jh:rläf"

Ram,ó, diabolo omnibüfque eius [uaflonibus e confis

prtA

lijs,ac profitemur nosim Deum credere, ip/umds

tl

f»lumagnofcere ez colere uelle : Deus uero CO!la

nl

tefTatur fe uelle nos recipere propter Cbriftum ia

yiuts

- gratiant, remittere peccata,

ii n

cuticlad; bona proa»

tnii, A

niffa exbiberc.

Fiunt bec fanctifma patta us

A.5

CuMeus

Wif

tritque rata,cum baptifmus bomimi fid m profi«

difioet

5 per mim[Irum mandato Dei impenditur.

murdd

(rit

PAEDAG, vtitiam buiu federis recorda.

Fionem perpetuo iti animo infixam circunfirrez

p

mu.Nondubium

quin fi id fieret, illa mirabiles-

PaED.

f

W»inde in nobis accenderet fidei eo charvitatis o

$.

t

D:um igniculo

trannge:

. longe lateG confbicerentur,

,quoruti fulgores ac radij e'tiam;

BYER

doytti

PVER. Siconnino efl, Etenim fcire nos "

portet quarto loco Deum ratione eius foederis fbi-

ding

ritualia bona iliico conferre credentibus, 1n ba-

plta

anteacda,

M t

ptifmo nanque con4ouantur quecunq;.

erinitd

M

R:Tk:'L!G! ORI$.

LT]

N

'O

h

erimint animusq; bo

minis prorfuis purgatur ey. Fct. *

à

*

or, €e

ut nimirum externo

figno res in-

li b*P"Imï.

fantificatur,

. Ephef,

]

:

terna plane vefp

ondeat, boc est, quemadmodum

facer baptifs

Jdumo[;mmï

equa eluuntur fordes corporis, ità

mus abflergatdeleatQs peccata ex anmis.

lw Cujg.

PAEDAG. Quid um à nobisuicifm pree

" AC

jfarl decet f

n tj

PVER. Nos,qucd quinto loco obferuavides

[ if

cet,cum foideris initi,tum acceptorum beneficios.

U Wa

rum caufa,co abborreredebems deinceps ab om

l d)f(þm M

ni crimine,cr 4d nouam fanctand; uitam [ludiof "

ht proe

eniti. Atqueillius quidcm. nos commonefacit t Rom.6,

pl

baptifmo ipfa wimerfio in aquam, buius uero e; Col.s.

E;

Pt

du&tioex 4quis. Q uo autem ad utrumque excites

Yi

mur diligentius, proponitur in baptifito iplius

Chrifli exemplum pro peccatis nostris mortui, Rom.4. &

(eivttml :

prod; wiBtianostra reuiuifcentis.

tf

TTR

PAEDAG. Salberrima[unt que dz'cis;veä Rn 7.8

d

rum quis ignordt uitam noudm ey inculpatan

tran[igere,non effe nostrarum uirium ?

mq:m |

PVER. Re(l, Ideoq, fexto addendum, cree

dentes in baptifmo etiam accipere fpiritum fsn» , o u

femti

ifinif

&um,quiquod uiribus noffris decsl affatim fups piip.se

pletsdum occulte itouet atuimos impelltd; ad uis

"ATT

j pj

'

(« emendatiäncm,ddiuuu infuper uf bcne áperc Rcre.8.

qui

utzm/wrx 'cnmïsr.x'

j poV

er tielim ex pofimu, Si

quidem mon ex 4qttá

-

enn

tantum,uerumeHam ex fpir.

H rCHOouationis «us

Mn (m

tore bomines yenafci oportet,

Tl

PAED AG. Cribroicituy apud animum ex»

uB

pendereuos dectt,quám

fimw felices, im quos cles

ptodut!

mentiünu Deustanta bcn

Wulerit,

eficia in baptifio con

svel

ypvr!(ll

PVER. Equidemquoad uixero waximas 4

gáttt Deo patricelefli pro illisgratiziipfum co«

3oanndrj

lam ey celebrabo, Q uem etiam per fitum [uum

i h

Vefum Cbriflum oro, wibi det itawitam omnem

fenitt

vompontre, quemalmodus ipfa baptifmi atio

poftulat,bocedut pofiim exemplo C brifli renun

(qu Q

Fou £,

ciare ac moripeccatis w[titie uero uiuere,

—

u

ped

PAEDAG. Ccdo,quid /ïäïuult 4utor epifto

30

Te ad Hebreos, quando non baptifma, [ed bae

pu[mata exprefit? Licet nc fepiusbaptizarie

]

PVER

PVER Nibilmitus, fed notat, guomoäo dis

Cf

uerfis modis bomines baptifmum [ufcipiant.

wonii

PAEDAG, Obpere pretium est cos modos

quito

breuiter ac diftincté explanes,

hyizg

PVER. Primo þrecipitur 4 Chrifbo Domine

pl

LT

€ conitendatur, eft preterea i. vfu in Eccle[ia

ij

siutr [asbaptifiius fluelauacrum aque, Dicere

4utem -

RP

-

'R'Eþræiöw'ä &

ét

IN

Rce. 8

l

!

:

astem pofTumus fola baptizari aqua Gnnes im-

—

hef E7

g' 3 :

E

.

t

b»porritasquibus quoniam pocnittntiam

L0N

T"QSO

ag

em mentivntur, bic baptifmw folmnulïm

naritptritualan utilita:em,

]

Mi

Mi

(

PABDAG. Predicatur ne ga«a!iæ baptifmi

!

stodus?

u b;pa)-'mm

pVER. Immó,Ndm i?orfum ætimcoh,ädc*m?ï

Act -.'t& :

ID :Q

oporteibaptifmum fpiritus, affirmante Cbrifle:

a

Marcl4

^

n

LT

J

Yoannes quidem baptiz;auit aqua;uos uero bapti

gbimini fpiritu fancto pofidis bo/ce non. mul-

rf un

VL t

tos. Baptizantuy €rgo bac vatione Lomines pij

if

pornitentiam ac fidem ferió profefti,ey mandatum KE

ze, 1j

«tque. pronfirones Dei de baptifimro plurimi fa- ' -

nf |

Ott,

$

eicntes, quam obranijfdem etiam bapuyiuus de

que cppido[alutaris exifhit.

T.

PAEDAG. Oflnde tertiam esndema; pos

Yf lu

firemambaptifmi formam.

at

J

k

PVER. Baptixatur gdamipne /ïueï'anguine.

t.quomadodii ;

Chriftu ad filios Zebedeide poculo e» baptifmo Mste, 16,

if

mortis fue uerba faciens,Poteflis bibere poculum —

idrmodd

quod egobibo,cz bapti mate quo ego baptizor

baptizari t Et im precatione antequaim ad fupe

pliaum traberetur;pater fi fievi potes,tranfeat &

ribtre

me calix ifle Rurfwsignem ueni miffurus ititere

j

( D

ran, € qud elo[l um accenfuseitsed baptis

ül

ELEMENTA CHRItT.

fmcebabeo baptiztri,cy quomodo coartor doreg — TA

per[iciatur ? Putatis qucd

terim m.

&

picenm u

*

Jfés- 1 ii

YUs di terrdm ? Non dico ucbis, immó ftparatio-

[

niem, Q 3oloco, igze atque baptifmo flenificari

j

perfeaitionum flicius ex precella ipfc oratio:

P4ED.

nis contextusfatis avouit, Proirde ione fiue [ans

|

famp

guine [uo titgurtur, cuibus ob boflium perfes

quentium fautiam aqua bapt.scari baud licet :

L:

—

quia tanteu magna animi conflantia, Cbriflum

p

i

consten'ur eanque confe iouem fuo obfiznare

ttniit Ü

cium n

anguine ey. mortebaud formidant, Deo funtius

xta chart acceptia; ac [i aqua baptizzati effent.

mftmntu

Nullus uero bapti[nus, [iue. aqua, fiue fauguine

1

f

fitoquifqua exterius pe:fundatur ,efficix est abfa

töqu&m i

que [puritu fan&to,d quo uno uis ormis intcrna

ET

od

atque effecta[piritualiaproueniunt.

tl

PAEDAG.

Quoerfum o

pus est buiufmodi

doftrit

tradi 1dljïinä ioneni ?

ditir: E

W

PVER. Verepij omnibis temporibus ne/an

trüto

tur inter relioionis bofles.C uod fligitur aliquog

«

illorum ab bis,quod o'im fanc ficbat feequentifits

PAED,

ié , antefufceptum aque bapti/mun,rapiad [upa

TT

plicium contingeret,certumnibiloninus baberea

Chifi

Ht ber porittentiam atq; fidem fafuos fore. Re-

éftus deinde omutes bitic intelligunt, qucmodo nà

PYpA

ifnu-obtis

&

nfi /]zz"ritu; fandiuirtute, eg?äa bapt

üCaH a.

J

HRI;T

RELIGIONIS.

33

nedntur, Vnde etiam admonentur uniueyfl, quo

Wt

de[piritis fancti baptifmo im primis fint fol:cm.

I)

fme

1

De doctrina Cap. 1111

du Uf

PAEDAG.

y(lg HHH

It

Quid caufe eft cur ad baptie

fh

fimum proximé attexitur do&trina?

J ln

Zm MMl

PVER. Eosqui per Chriftum falui e[fe ctis

il Cl

l

piunt,primo loco duci opereprecium est potnia

?f

tentia, ey' diabolo ac witijs omnibus femel nutta

! Doofui

cium remittere ; proximurm eft fidem in Deum

u

confitcautur : peractis bifce impenditur baptis

ff

fmws. exigitur porró à baptizatis noua ey muls

fuddf

toquam 4nte purior uita, Reliquum igitur nunc

LT

tf ut pie ac Chrifliane uiuendinorma qucboc los

Il

co dectrine nomine intelligitur, paucis explicte

MT

tur.Sic autem Chriflus eos qui baptixati fuerittt

doctrina deiita Cbrifliana protinus imbui iubet qu, o ag,

dicens: Euntes docete omnes pentes,baptizantes Hieronyo"

p f

€os in nomine patris ev filij æ*]þlrztu;fanäl do musincom

men$ariis

mhq T

centes eos feryare omnia qui mandaui uobis,

in Mlatth,

N)ïh

PAEDAG. Quenamigitur ab bomine ba«

[ M( ["P'

n ht

prixato preflaribonaoperadebent,ut fecundum

Chrijli decreta uitam inflituere 4gno[catur :

,!W! !6

l

N

"[riptex .

PVER.

n tresdiflingui ordines perapte cun

bonorum

W:

qucmodonu E

di4 pojlimt. Primus eomprehbendit opera dile. operum

1qum W

E

Qrda,

Mu

ELEMENTA cämsr. :

&ionis mandata decalogo.1n fecundo collocanttue

N ia

officia, uocationem, idefl, uite genus in quá Wa

wlttE

numquend; uerfari Deus uoluerit decentia. Tera

t

tiusord.

i

oproponit certa ex.crcitig pietatis Cbria

TU

flianorum propria.

H qdi

09:1": dj PAEDAG. Aikergo præcþpi/]ä C.brij?u;miut

d [

Chriftiani uniue

a t

F:cuoms.

r(i in optra dilestionis afidué

i—mumbant:-'

dlmfm*

ii

ioan,1g, -

PVER. Sicip'eloguitur : Preceptum nouum

"TT

do ucbis,ut diligatis uos mutuo, ficut dilexi tos,

gl

Ut ex uosdiligatisitos mutuo. In boc cognofcent

lun n

omnes quàd difcipuli mei fitis, [l charitatem bas

b.uer;ftäs inter uos mutuam,

imljcy

fb

PAEDAG, Ex decalogo nc,qu;endmf;*tlt*os

pAEDÀ

pe)fa'delgfiionts addijcimis $

j

qui Qu

PVER. Chriflus in duas lum partes refols

uens,nibil eo nifi dilectionem pracipideclarauit,

pudus

Mætt.zz.

Diliges Dominum Deum tuiiimquit,ex toto cors

ER |

detuo,ex tota anima tud, eo U tota mente tud,

MO

Hoc ed prumum eg. magnum mandatum, Secun-

Duipq

dum autem (imule est buic ; Diliges proxumum

df

tuum perinde atquete ipfum.t bwduobusmata.

f

datis tota lex ez propbete pendent, Quuum legis

d!kuntur (

Rem g, CPitomenrelbiciens Apoflolus colhgit, dilectone

enm

rf

»Tam 1 egeim con[ummari,c7 finem legis effe charifat

tmc&guql

3

fkm,.*

$4

x'aarmioms.

ex puvo corde crconfcientia bona e fidenon fl

T"d(cffl(ig.'m

x'þv

smulata.Ex quo iam patet,legem non illis tantum

perutilem effe, qui nondum funt per baptifmum

dep

"s

fuey

Pa i

fancificati, quandoquidem peream debent, ut fu.

pra didtumedl, adduci ad poernitentiam, uerumea

j Clbïijhmut ]

fiam baptizatis atque iuftificatis. Etenim borum

cum inter[it promptam erga Deum te[lari obes

Af áü l

dientiam;er fideiiufhtied, fructusper opera ehb4

vitatis proferre : certe ex ipfa legedifcunt, que«

G3tat, d

UT ï

27

pam fint opera dile&ionis Deo accepta: deinde

quamuis precipué ipfius [piritus [ancti quem it

T

ul

lauacro. regenerationis fcm

el. acceperunt ductu Rom.8,

i£,3,

ampulfuq, non parum tamen etiam-degis adimoni "

|

tione,ad bonas actione s excitantur,

ls L

PAED ÁG. Hecde lepisfeudecalopi, quem Operauos

[

fentel torum percurrinus ufu $n pre[enti fuffis

Cat1onige

quat . Cyue porró fecundo loco intelligis boia os

tll

t v

peraab unoquoque pro uite [ue getere exipit

j

)

VOT

"T

PVER. ODuplexinfacris literis commendaa

N

tur uocatio. Alteraomnibus ijs commutiis, quos

hi, :

Deuw per predicationem Euangelij fue adiunges

j prmmum

re Bcclefle,atque falutis cterne mflerijs impera

du

tiridignatur. Quo patofepifime in fcripturis 2. Thefscs.

(unig

dicuntur credentes uocati per. Buangelium ad * Petre2,

j i

)

Chbriflum,ad fidcm,ad lucem,ad falutem ezc, Alz

chbm!arm

!

&rá c& qua quis certum vite ge

nus Dto ticutia

E

à

:

—

ELEMENTA CHRIST,

quam improbatum amplectitur n quam fentem

lu[m W

'f;co't' 7.

tiam Apoflolus: Vnufquif que,imquit,ut ipfl par-

w i

titusest Deus, unufquifque utillum uocauit Dos

o

tinus, ita ambulet: ey unu[quifque i ea wocaz

tione in qua uocatus fuit, maneat apud. Deum.

WW: ,

Vultnitirum Deus in focietate bominum di[tita

pAED.

el4 eJJt uite genera, e» unumquenque,iti eoad

prtceptd

at

quod [e arcanis motibus duci adeod; impellt «da

sertit, feduló officuum facere. Tanti uero refert

atl

utiumquenque wocationis fue diligentem babere

t

vationem,ut m[i pro buius decoro aciones uite

froft

fue omnes componat, mülta perturbaté peri ne:

ig/?/:r(üoia

eeffum fit,qua quidem re Deu uebementer offen-

NWEN

ditur. Aliaigitur magiflratum,alia priuatum bo

fdgitg

minem;: alia eccleflayum antiflites,alia «uditores:

10 o

alia preceptorem,alia difcipulum decent,.

]

if

PAEDAG.

Sunt & facris. litevis prodita,

ti, N r

que& ab unoquoque Chr

lft*(fr/;/'m,q

flituto preflaridebentt

ifiano pro uite þea its

,

(l

PVER. Eorum que conducunt ad lpict.:tem

iita

welboneffatem nibil eft à fbiritu fandto in feria

uzr[m i

pturis pretermi[Jum.Vaq; magiftratibus ex [ub»

ufdpwm

ditis, [acrovrum miniflris ey. auditoribus, iudicia

Mi

bus, miltibus, maritis ey uxoribus, dominis ez

lwl

feruis,parentibus z liberis.coniugatis ey im cita

deniqy

Pv

J j

libatu perþ/chtibm,uiduu c uirgitibus,

nullie

fl

——

IN

kurmoms.v

"H

35

aullis non. inueniuntur prefcripta fua officia:

"9"if,utipüw,

MTM :

que qui ex anumo ficerint, ij placere Deo, € in

L &f

bominum contubernio pic tranquilled; uiuere

VUf g

polfunt.

| OWWIMN

PAEDAG. Longumeffet recitave eiufi wodi

Mp

TM

precepta omnia; quamobrem fatisfuerit nunc

menoriarepetere paucula que-ad magiftratus,

:anr:'ucrorgf,,

«d Bceleflarum gubernatores, ey'ad paventesperz

At ld

tinent,quo mox de fübditorum, ideod; e de uta

füng uj

ftro officio, que nece[faria funt, proferas. Que

bt

ipitur illos decent quifunt cumpotelate ?

iif

TUCUM

PVER. Dd«uid itacanit : Nuncreges pruden Ptat aj

ter agite,erudiamini iudices terr e,Seruite Dotttia

dlitws -

TO

no in timore,c exultatecum tremore. Ofcula- 2.Para10

mini filium, Et vex lebofaphat. videte quid 4p«

-

-

li d

tis, Non enim pro bomine, fed pro peo. iudicia

iif

decernit&s quippe quiiuxta uos e&in caufaiudis

[

cij. Nunc igitur fit pauor Domitm (uper uos,caues

t Cragite quod illi placet,quoniam non eft pers

lul

ia

werfttas apud Dominum Deum noflrum, ut ille

fuf cipiat per[onas aut munera,

uv

hn n

PAEDAG,

Quantum tribuent magi]irktif:

L

bus fubditi z

hy t

ii t

PVER. Doret id Paulu bifce ueybis. Ohnü Rom, 14,

ïrgifnæw'd(fjg

]

&ninta pot'e]ïat;bm. fupereminenti

bus fubditafit,

E 3

-

ELEMENT& CHKIST.

Non euim eft pote,'m nifi d Deo: que uero funt

nl

poteflates,d Deo ordinate fuut. YMaque ququis

refiftit potcflati,Dei ordimationi refiflit. Q ui aus

Ht

tem refliterit.fibi ipfis iudicum accipient, Nam

n

principes non [unt. terrort bene. agentibus, fed

pE

malé. Vis 4utem &on timere poteflatem? Quned

bonumcest facito,ex feres laudem ab.illa, Deteniuz

ol

hi r

minifter e& tibi in bonii, Quod fl feceris id quod.

malum ed,time. Non enim /ï*u/ïra gladium ge

li

irinj

flat.Nam Dei minifler ef&, ultor ad iram ct, qui

quod malum estfecerit. Quapropter oportet effe

MEDA

fubditos non folum propter iram, uerwm etiam

f

propter confcientiam.Propter bocenim ex uedtis

NEÀ

galia foluitis.Siquidem minifiri Det [unt in boc

ip[um incunibentes,

tonih

PAEDAG. Audiau quales cfe oporteaæ

Qp

mitiflros Eccleflarum.

MEDA

pput

3.'Tim,3 $

PVER. Oportet ep;fcopum, mgurt Paulus,

Tl:' l'

hat

irreprebenfibilem e[fe,unius uxoris maritum,uts

ilantem,fobrium,modeflum, bofpitalem, aptum

DVER,

d docendum : non uinolentum, non percufforé

mq Wi

non turpiter lucri cupidum: [ed equii, alienum

iil

ápugiis, alienum ab auaritia, qui [ue domui be

Quiny

né prafit, quiliberos babeat in fubiettione cum

i hii

omnireutrétia ( quód fl quis propriedomuipres —

eJfe uon nonit,quemodo Eccleflam Dei corabit t )

PAEDA

toti nouia

t

RELIGI O NI S.

36

!U i Lül

gon nouitium, ne inflatus in diaboli crittination

tem icurrat, .

] lqu 9 rq

lïf Q,W

Mi Va

PAED ÁG. Q.genam uicifiim requiruntur

db auditoribws?

| (quiiy N

PVER.

Diferté idem. Apoftolus. Agno[catis x /phel, $,

tl

V D

€o$ qu: laborant inttr uos, ey qui i pre[unt uos

t;fc:rm

bisin Domino,ex admonent uos, utbabeatis il

V hdinn. g

los in fummo pretio per charitatem propter opus

(l m

illorum,pacem babetecum illis,

'Cropomrf/];

PAEDAG. Parentibus quid; parcnmm loco

DTHETT

inguf

f unt,qual:a prefcribuntur

D d

PVER. Patres ne prouocetis ad iram libe* goner o

ros ueflros,fed educetis eos per eruditionem ez

correptionem Doutini. Autor idem Apoflolus.

kf u

PAEDAG. Qunornodofefe gerentliberizerz

g4 parentes, eg' omnes qu: uelut alteri parentes

N L

babeutur ?

TU rnum i

;?l M

PVER

Neid quidem Apo/tolus tacuit.Fili],

Ephcf,ó,

At pm 0

inquit,obedite parentibus uejtris in Dvomino, nam

L

Atl d!lt n

id eft iuflum. Honora patrem tuum ex matrem,

nl

"I

quod esl preceptum. primum in promiffione, ut

,f»ï u

bené tibi fit,e ls longeuus t terra.

! igdo.nmp'f'

ipuat i

PAEDAG. Ex bifce opinor, faale colligls

E 4

yp

ELEMENTA CHRIST.

|

Ti

quete, boc temp

ore ey qua nunc es conditiope,

T

m

'fgccreconutniat.

Vi

PVER. Bq/uidem uideo me 4;xte onni4 ts

i

i lj ij

giftratumdebere, cium profequi bonore, tüm ti«

ypuni

mere:; omnes debinc paflores animorum, ut qui

butt

de mea quoq; falute fintfoliciti, fumma mibi per:

furrcäiü«

petuo cJJecolendos obferuantia : pofir emó paren

4 u

tum,tutorum, preceptorum quorum cure lum

"

commendatus iuffis ut paream e[Je multó equifiis

dije!

mun . Interea dum etac, dumres ferunt difceride

p4n4

pictati «c percipiendis boneftis artibus dies no-

PrEN

clesd; gnauiter incumbam. Ad fummam,fiue in fa

utalet

cro ecctusflueim fcbola, (iue domi, fiue alibi fuez

jl

vo,tion cormtitt«m,ut contra ac Cbriftiane reli-

gionit ey boneflatis amantem

gmjicatlor

puerum dcgct, per?

tionl t

petra[Jc aliquid exiflimer,

itqupr

PAEDAG. Hucfq; diferentem te audivi

fam,

qudltntn

de operibus tàmdilectionis quám uocationis: que

Exerita porro[wnt tertio ordini attributa ChrifHianepiez

itpoi

Chriftianz £atic exercitia2

L

gietatis,

MA

PVE R; ! pomini to&ri tefu Cbrifli ex Apos

Md

flolorum fermonibus plurimum celebrantur bac

PVR

quatuor: iciunium,oratio,elcemofyna, confefito

D

cui adberet patientia in aduer(is que ob Cbri(li

o[icndiqu

t, ut i

p

co:zfi)?iof:cm accidunt, Quue [ic fefc baben

primq

MITENCTMEN

N

IN

KELIGIONIS. -

37

I gonüt;m

primo quidem eluceat exercitatio pocnitentie fen

bumiliationis,in [ecundo uer o fidei, in tertio dis

U iv

lecliottis,n quarto fpei.ltaque quát placet Cbri

flo in difapulisperpetuo apparere certa documen

l ,m"»fdm li:

LU

taponnitentie,fidei, dilectionis,de quibus dibum

bactenus, deniq; ev[pei ad quam referuntur dereo

ULTA

hr

furrettione iudicioque eterno pauló post dicena

da: tàim eft nece[[arium,nos omnes. ijfdem exer «

lt qtz g

[

citijs crebró infiftere er affucfieri.

77 i

?rkfl( 7///(!/1(4 ;

P AE DAG. Quiduocas ieiunium ?

Éeiunium,

hudit o

uf

PVER. Dum deconfuetauictuwratione ali-

quid ad certum tempus nobis ipfi detrabimus,ae

hf

Nf |

folito agimu temperantias : idq; partim quó ft-

griificationem demus poenitentie ac uere bumiltt

al ä

tionis corá Deo, partim ut la[ciuentem carnem

in qua prauiatfettus certatim cbulliunt compes

q;

i f þ

fcamus , redigamus

b

in ordinem ; denique ut ad

ordtionem qua peccatis noflris debita flagella as

Mouiott

uerti pofcemus ,fimus magis appo[iti.

chxfman:pia;l

P AEDAG.

Nullum ne extat à Cbrifto edi»

tum preceptum,uel etiam prouifiio de iciunio

TTTE

i

PVER. Chriflis ericiutandum effe,erquos

modo id fievidebeat, ut Deo [it acceptum, fatis

jn wnfff'? 5

u KE

offendit bifce uerbis ; T ueró cum ieiunas,unge. Mant,6, -

r* hn F

cáput tj ev fa;iem tuam laus, ne confPicuum füt

"|

B! $

ELEMENT A: CHRIST,

bominibus te ieiunare, fed patrituo quieft in oca

TEU

€ulto,ez pater tuu

"oïk cömitl

qui,uidet in abdztg, reddet tif

bim propatulo,

yilite

prtldrl"ïf'

PAEDAG, Qubotuplex eHieiumiume

o

».Cor6, pV ER. Dupiex.Priuatum, quod unufquifd

n be

fibi ibfi potest fl quando animaduertit idoneas ej

frw utll [

fe cau[s indicere e pro fua prudentia moderaa

pAD/

ri.Publicum,quod Ecclefiarum pr.efcribunt anti

. flites,quando ardua obueniunt totius Eccle[lc nea

fut hi

li 71 /I/lf :

&ct,12,14. gotla que conuenit precatione ieiunijfd; Dco cóe

mendari,ucluti cum eligiuel ordinari miniftvum

PIEN -

Ecclefle oportet,cum fynoduscooitur 4d controz

s dond

fodis2, Merfls de doctrina fideidirimendas, Ad bac cum

$o

Tenx 3,

Deis nostris offen/us fceleribus graues minatur

FTTT

portas, aut iam immittit nouas calamitates,ut bzla

fiaigi

lorum,fanmis,peftilentie c c. Qti ergo publicos

PAEDAC

rum malorum tanguntur fenfuyij quando ciufmo

ub

di de caufis precipitur Jieinnare nunime detre242

unt,

WA |

PAEDÁG. —wæ ret e/fïciunt ut ieiuniumt

iquil

duj

Deo neutiquam placeat

LT

Romi4. PVER. Primófinonex fide 4tqz;e €x dhimo,

al

Mauh, 6.. fed bypocriil, cupiditate laudis uel. alio quouis

fairtw

prepo[tero [ludio ieiunctur.Secundó in ipfo ieiu-

N

natidi modo,ueluti fi in tempore,in qualitate ul — pina

$

un:

LO

RELIGIONIS.

38

"wo?klt&q

nantitate capiendi cibi aliquid à nobis [uperftis

4bdl!6,nw.n

ttofé cÓmittitur , 'Tertió,cumieiunamus nec tamen Tefaiz , '

á uitijs ex mala mente defiflimws. Q uarto, imterz

M

pretariiciunium ad cultum Dei facere, quafl co

g

promereremur ivfliciam,Pbari[eorum potius eft Luca 18y

od ii

uam Cbriflianorum. Operepretiisueró e8. alios

htl ilbyg

LTM

fines utiles,de quib. aute d&'äum,ä nobis bectavi,

PAEDAG.

Secundum. inter exercitia Chri- Qratiou.

rb g

j,

*

flate pictatis locum dediJHorationi, que igitur

J//'z(ifcdr/i.rzmï;

Mif D

de bac [nnt mobisob[eruanda

T tifri

PVER. Chriflu preceptum ex promij?ib;

v danig: |

nem de oratione reliquit inflgnem: Amen, amen

i us I

dico uobis, inquit, quecunque pelieritis patrem

pus N

in nomine meo,dabit uobis, Hactenus non petijs

lilb

flis quicquam in nomine mco,petite cracipietis,

ii

PAEDAÁG.

jgutija

Quibus modis fit « oratio noe

[ira 4Deo exaudiatur ?

Va

PVER.

Siue publicc in catu facro,fiue priua

tim quouis loco ac tempore inuocare Deum u-

g t

fum fueri ; facere id debeinus in [Diritu ez ucriz

atth, óá

tate atque animi attentione qitám maxima.Secuti o

an. .

ititut

dó,non modo ;emel c& orandum,fed fepe cr con« Luc.11.18

"

flanter . Tertió orabimus ex fide, pevfuafum ba. Yosn. 165

Golb

jinin

bentes,nos per tefum Cbriftum nibil non à Deo

patr e calefli uipetraturos, qu& ratio orandi

jl

"

4

[

FLEMENTA- cnmsjr. "

T

Chriftianorum propria eft, utpote à nullis ti

IT

-elies fectas pro[equuntur ufurpata,

H

PAEDAG, Habes ne aliquam güotidianc

IT

precationis aptam formam 2

i T

PVER. ' Varijsquidemuti formis [ubindc nos

quilibetd»

bm,Noaï

cogit occurrens necefiitas, unam tamen praícriz

— pfit Cbriflus numeris omnibus ab(olutam,ad cua

aof

m o

lu exemplar. quecunque alie componi debent.

Natth. 6 Ad huncimodumorate,ittquit ; Pater nofier qui

wl

wítuam

Ew*Hs esin corlis. fanclificetur nomen tuum ; aducniat

rtgnum tuut : fiat uoluntas tua quemadnodum

.

w

ncoclis, (lc etiam im terra.Panem: noftrum quos

tidianum da nobis bodie : c remitte nobis debis

wb d

ta nofira,ficut ez nosremittinus debitoribus noz

dmind

firis : e. ne nos inducas in tentationem,fed libee.

ra nosámalo.O uia tuum eft regnum,ez poteta

PADAG

witin]

tiafa- gloria in fecula feculorum, Amen..

W. i

PAEDAG, Si diftinguas ac fepares: cevtas

d

eius partes,explicari abs te commode poterit.

mimbusagnq

PVER, Tota diuiditur in breue exordiutt,.

m

hij n

€7 fex petitiones, e quibus tres antecedentes ad

vegni e7 glorie Dei amplificationem [pectant,re«

Msj

WW qug

lique de nofiris agunt necefsitatibus, Nec deest

quod concluflonis loco accipi queat.

^i

PAEDAG,

UA

RELIGIONIS..

39

|

t

q '

PAEDÁG. Quame[fe putaspaucorum uerz

M

borum in exordio fententiam 2

PVER. Equidem Patrem nomindns interprez

t g

torillum libenter flc à nobis interpellari, ey pera

eque benigné noslra audire. uota, atque parens

5r»n'sfnbi»d:m;

j

quilibet dilectiftimi filtolt flectitur blandis uocis

Lt h

f

(

[

bus. Nostrum dicimus, quem [cimus credentes o«

Jl i

mnesfiliorumcomplecti loco. Effe i coelis profíu

Onfoi d —

temur, non quód non adft ubiq, impleatá; unis

At r

werfa,fed partim quód tanquam€ fublimiori loco

M: dini

nostra omnia intueatur ,ez audire citod; fuccurs

Mdtoli -

reretum pofit,tum uelitpartim ut mens noftra

Wt

noxijs affedtibus ex rerum tervenarum curis os

TET

mnibus abiectis in folum Deum ex. res celefles

Mu E

aternas: defixa inter orandum bereat,

&

ii

PABDAG. Habent quod [imili modb d;.

us

hA

t« detribus petitiqnilzm prioribus ?

PVER. Petinuim primis fanctificari Dei ne

d d

men,hoc est ip[um folum ab ommbus ubique bos

Mp

minibus apnofci,relipiofe celi ex inuccari,ne ula

la veip[hus imminuatur dipnitas, Aduenire optas

quorl

gtl

muwip[ius regnum, quod fit quando pote[las c

tyrannis fataneconteritur atque in rebus [Diria

a

tualibus quotidie itcrementum capit uera Eccles

TE

ll

, in quá pij tattifber in doürkza [anig; a«

TL

ELEMENTA. CHRIST.

-

w w

&fionibus proficiunt, dum cum Cbri[to ad vegnt

perueniant celefleez eternum,cum deinde maz

) g*

sut p

dor fit noslra tàm malitia, tum infirmitas quám

ut plene obtemperáre Deimandatis uelumus aut

n p

gt

Rom,7,8. poflimus,nostram defideramw adiuuari ac regi

uoluntatem, quo que ipfi grata funt, [ic perpes

UE TUR

aiburt

iuo exequamur , quem.sdmodum officium omne

tuen d

«d ipflus nutut fcdulo faciunt creature celeftes

um

uuiuer[e.

YT

PAEDAG. Tantundem 4udianim de tribus

du

petitionibus pofterioribu.

PADAC.

PVER. Panem omniag; 4d (uftentationem

eorporis necefJavia dari flagitamus, certi neque

lrl u

acquiri noslraprudentiauel ndu[tria,neq; utilia

PYEA ]

fieri.nifi Deus ipfe largiatur , fuoq. fauore reddat

htj

falutaria. Quuotidiano paue contenti frenos ctis

travdi

piditati iubemur inijcere, Poflulantes dari bodie,

af d

non modo omnem de cra[lino deponimus folicis

Bitfmtpl

tudinem,uerumctiam quolibet die ad precationes

ti r

redeundum teflamur Q uod mfuper ad animi falu

ap est pernece[Jarium, debita nostra remitti noz

Wbf

.. bis petinius. Etenim que lege Dci funt nobis im-

Pr'iad

perata minime facumus,peccatisaccumulamus a

Mutgtmimm.

dies peceata,gratius pro. beneficijs acceptis agere

NEDAG.

neglipimus,quisigiturnon uidet. quanta [int de:

mos

* UT

fi:tas Atqui propter filiem Iefum Chriftu

imniá

MN

RELIGIONIS,.

4e

Cbl'mo d Hu

mni confidimus nobis condonanda, maximé fl

'-F"mdcinäzm:

nosquoque illis ex animo parcamu qui nos Lefes

Mif

(

rint.Postramó ubitàm corpori quàm animofuta

tl

J

vit profpettum, fuper e&t impendentia. undiqs

Higie. f

mala,fiue interna e fpiritum inftflantia fiue exu

t lm

terna ez corpori noxi4 depreccmur. Vt4q; ab 0s

T

anibustuti e[fe periculis cupientus, patrem cae

t i

lcftem obteflamur fupplices,neinducat nos in ten

i

tationem, fed ab omni mato, in primis à fatane

emhbium malorum archite&ti ludibr

mHo ia

ijs dtque t;':

cbnis eripiat,

jf

PAEDAG. pDe ys qüæ cc;:gïu,'?anis 'pohuu:

I i

(ur loco,piam exprimc ferztentiam.

hu

i

PVER. EFidemea uerbain nobis mifi/ïcäda'

)

fitd

l

cuunt,utpote que iubent nosconfidereDeum pá

[

É

s

tf

trem codleflem quecung;poflulamus benignécona

ii h

etffurum.Etenim finà no&ra caufa,at certi pros

pterfemetipfum 1lle qui folu»s*pq:e& onuiá, eo

ao

cui foli regnum acglortam deferri omnem opors

v

fet, queuis, que modoiu[lé ez falutaviter cupis

n

Wius, perficiet, Amen,id edd,fisr. Caput rei in omni

d

[recatione estfFerare ezx crederenos ab o

gtlmo

nl

tndulpentiffimoq: patre exaudiri.

at t

PAEDAG. Video te fingulaprecationis Do

uanfdn'" 4

wimce nenbra reie alecututi. Da operám ut

Ti

l/

.ELEMENTA CHRIST.

]

frequenter totog; animo orationi e5 gratiarum

! quantum

actioniuaces. Qnid autem veftat diferendumde

T

Elee;tloa

eleemofyna , quam dixifti exercitium effe dilea

fyna-

beniden

dlionise

vtj

PVER. Deea Cbriflu boc eu:älg;tuikpræce:

n

finh

ptum cumaditdta promiftione. Eflote mifericordet

?-uc; 6.

ficut ex pater uefler mferiors ct. Nolite iudica*

ij

nili

re ex nen uudicabimini, Nolite condemmare e»

non condemnabimini.Remittite ex remittetur uo-

vll

du

l.lq.:n. 3.

bis. Date ex dabitur uobis, to4unes proptered

dicere non dubitat: Quibabueritfubflantia mun-

Ti

Miuti

di,e uiderit fratrem fuum egentem, ez claufes

rituifcera fuaab co, quomodo cbaritas Dei ma-

fs. 8

aoj

net int eo? Filioli mei ne diligamus uerbo neque

limgua;fed opere ex ueritate, Ex quibus confici-

PAED

tur flueri elfe Cbrifltefu difcipulufi patris ce«

cat

leflis effe filij z imitatoves, fl denique ab eodem

fiohti

mifericordiam comfequi uolumts, noftrarum e[Je

fiprá

pavtium,m fratres egentes quicquid bumanitatis

tht 1

e» beneficentie Chrifliana nomine comprabene

ditur impigré exercere:

PYER,

mnkqm'

PAEDAG' Quibus modis elee/mo/ima redte

F.'ebor (

m

impenduuri

Hibm, mi

pvrR. vnufquifqueexfide ev percharita

editq

operé,

tem,nond offentationem uel fpe mutue

qmm-

/endump

d

lN r

*

RELIGIONIS

4!

ATT

quantum pro facultatum e conditionis mode

ii f

potest,ey utdiuerfe [unt bominum necefüitates,

bené de alijs mereri uarijs modis fludeat.sunt fa«

yielicinudi,peregrini,captiui, egroti, ipnorana

"Ug

tesmofti alijsq; de cauflsafficti : quave cibo, ue«

E/b!em(/crimrdel

flitu,bofpitio,patrocinio,falubri confllio,do&riz

c&.Nolireiudigm

tiá; confolatione ceterisq;idpenus officijs fuccura

t Onmn

i illis oportet.Q ui proinde utto modo opitulas

^^ Yetit.

ri baud potest,alioid faciat licebit,quemadnto»

tht m

dum Chriflus quoque declarat,mifericordiam fie» Lucn6,

Matiims

rinon tantum dando aliquid, ueriam etiamnon

duf

tudicando,non condemnando, e remittendo ofa

ibf |

fénfw. — Hine autem fit, ut nemo à benefacitndo

ii

excufetur,

(tibuut

PAEDAG, 'Tuproinde, monendo, docct;do,

sfv

TT

«on[olando,obfequendo ex quacunque fImiliras

tionciuuare alios tam diu affuefcas.quoad maion

m

v4 préflare dabitur.De Confcfione « comitans Contetio

vl

Chrifti &&

te banc periculorum tolerantia,no nibil dicito.

" com?räbm':y

periculo $

PVER.

Manifefla funt Chrifli uerba: O:

gum prog

pter eané

mnis qui confitebitur me coram bominibus, con:

dem peré

fitebor c» ego illum coram patre meo qui e& in

peísio,

;z!ccmo[ynar:di

calis.Porró quifquis negauerit me coram bomis

Nhtt,10,

silbus, negabo eum ey €go coram patre meo,qui

Tj P*"Mm

T

est in celis. Ne arbitremini quód uenerim ad mit:

þc TT

tendum pacem in tervam,Non ueni ut mittam pá

/

/

E

nsmzma, CHRIST,

etm[ed gladium. N&mucnï ut difidere faciambe

ïibf'iffc*

mincim aduerfus patrem [num, er filiam aduer -

at

fis smatvem fuam, ex fponfam. aduerfis focvum

w

fnam,ez inimici bominis erutt ij qui [funtdomea

alit

fticiipfiu. Qui amauerit patrem aut matrem fu

T

pra me,non eà me dignus: ey qui amaucrit fiz

guippe»

liumaut filiam [uprame,non es me dignus. Et

Chïl']? f

quinon accipit crucem fuam ac fequitur me, nà

f

estme dignus. — Quiinuenerit animam fuam,

Qu

perditurusest eam: ey qui p

uf

erdiderit anf'mam

fuammeacaufa,inueniet eam.

sl

Mp

P AE DAG. Exfoneeadom þaulö dilucidis,

fj

PVER. Edflit orc erin corde noftro utrz

lr

bum fidei,quod Apofloli toto orbe predicarunt:

E.

[ qui

Rom,tc,

nenpe [i confefi fucrimus, ( uerbau[urpo Apo

m,ädf,tbæ

toli ) ore noftro Dominum lefuit, ey. crediceris

quatt

imus i corde noftro quod Deus illum excitauit d

MEDA

anortuis, falui erimus, Corde enim creditur ad

iufticiam,ore autem confefsio fit ad (alutem.. Yt4

Htf

hii

jesn, 22, üerÓ comparátum est,quia princeps mundibutus

14.. 64

[atenas,tim ipfe mundusnorunt fe per Cbrifum

Yoanng 1$,

D

avguendos ac iudicandos, flatim omnibus Cbris

s

fl confitentibus indiouantur, flruunt infidias,

Miatt,10, cupiunt cosé metlio fublatos, Q ut nanque Cbria

L

16,

um préceptorem crudeliter [unt perfecutt, mie

Mare, 13.

'Wlfm DT

Lu12,14.

nüné parcunt difcipul i N potcé ferworum

nea

P

N

*»

lior

&—x

M

* RE ELGI 0 N1$.

*5

"

'iBiäch

ij |

Tiov effe conditio quám Dotmini, Sic inlevim

ro Rom..

: Ms

auuniuntur er confirmantur Dei [biritu, ut p

It M |-

pier Cbriflum deferere propinquos,bonores, fs

*

2 Tím.g4

Mil

.cultates,tdndcnq,- €r animam perdere,boce &,*üi* Ac14e.

Wi -

t& adire diferimennon refugiant, — Perfuafum

It dty n

ippe babent, omnes qui pié wolünt uiuere in

"Chrifto,eos perfe

cutionem quidem debere pati, Mattt, —

—

Qrg j

fEtamen in fine

4 i

m ufque fuftinuevint faluos fore,

Quiecirca tantum abeft ut inbofles ob Chrifü -

ii um i

eaufam infeftos uiciftim aliquid hoflile moliantur

ul ultionem expetant: ut pro ifdem per igno»

hs

rantiamprefertim peccantibus,ad patrem coclea

TT

Jtem, fecundum preceptum ez exemplum Cbriz

iputunt

ftHisitercedant.YMtaque dfidue eundem precor, ut Wiitt.84

i dgtilHiont e co

nf

hn F

in fide,cbarttate ey reta inuocatione ad u

j Jfelone ueritatis,in patientia, T. 1!.'

p d

iteuf: —

PT

que extremum me feruet,

ietd

Pater celdtis þ'&r filium f ;mm

unioenitum im

fhiritu

((l

fancto faxit te fan&iftimi

epsmundlbum :

propofitifemper tenac

em confbidamus,

i d -

qun Q

De impoïïticne manuurm.

hii fnfi'fiifu

CAPQ * V*D

i

ag

?'*AEDA GOGV

$& Quid uoeer éinpoff.

[

Tfiümh "

Honem manuum ?

H

!zre;i'ïyl

m

contra L5

r

ntiftes Ecclefle

Viftrianos,

PVYE g. cer:fnonim qu4 «

*

F

ELEMENTA- CHRIST,

ámponitcapiti bouinis eredentis manus cy cidem

LO

&riti

beaé á Deo precatur..

PAEDAG. Fuit ne becceremonia Cbriflo

pyE

c Apo[lolis inufut

anli

ii

PVER. Maximé, quamus non uto modo,

neque eundem ad finem,

t

—

dj

PAEDAG. Quotuplex igitur impq]ïi-io má

nuum commendatur ia facrisliteris

ngl

hn

Mas,:o, PVER. — Triplex. vnam adbibuerunt Cbri-

Miare, 10. [lus ey Apo[loli,tum pueris,tm quibufcunq; cre»

tiitp

nio

Act.8.195 dentibus recens baptizatis, ut]puritum fancium

Act.6,

acciperent, Altera. ufitata fuit in deflgnandis Ecs

jl

$3. Tlm.45

fi qui. |

onlmi l.

clefiarum publicis miniftris;epifcopis, presbytee

wl

Niarc, ió; ris, diaconis, "Tertiam placuit ChrifIo exerceri

qin

apud egrotos, ut quicunque uiderent bos fola

p

manuum impo[itione ex precatiote adiundta [as

tht

mitatem prifEnamrecuperare;ij binc mitellierent

Ptl

quanta e[Jet enangelijcertutudo acdignitas,eo us

tem padto d f'iem in. Cbriftum adducerentur,

al

PED/

verum bec non ampliusestin ufu, Cumenim ucw

luti pars ejet facultatis edendi tz:racula, tam

tl

PTER,

dia fuit utilis ac nece[faria Ecclefjs ,quoad Euan

b

gclij ueritatem [ipnis comprobariexpedicbat.See

!t d

cunda adbuc locumbabet, fed tantum. inordinae

Jf

tione miniffrorui Ecclefle, De primaergo nobis

ht 4j

in pre[en'i 42ctdum,

ff

PAEDAG.

i

KÉLIGIONIS,

45-

FAEDAG* Quim ob caufam capiti de doe

élrinafubijcitur z:]ïud de impofitione manuume

PVER. Incpite de doctritra fatis [uperds

f d [

expofitum e?, quomodo ewn qui Cbriflo nomen

LT

$

L:

dedit ac baptizatus e, preflare tum. dilectios

s. tum. wocationis officia, uacare deinde exev?

D

Vithiu

citijs ptetatis oporte«t. Atqui cuii baptizatis per Rem, 2:8— —

L

magna adbuc infit wmbecillutas atque torpor, nec Yoan.12,

j

m

/14..16.

hutit b

bona opera ab ijfdem quadecet diligentia eypu:

1. Petr, f,

|

vitateperficiantur, diabolusitem ac mundus mille

Galat. $,

BMang

I

modis obfiflant pijs conatibus : opus aue babent xpnet.3,

nf -

c[lgmndüfc:

fpiritu fancto qui ipforum opituletur infirmitas Mat. vo»

ti, qui. ad bene apendum impellat,qui fatane in

j

|

nos infultantis impetum feroganq; comprimat,

nb um r

qui denique in. certaminibus.ex. periculis que

rl

pintife

propter ueritatis confefsionem obtingunt,afüflat,

animctac tueatur. Quando antem alicui impo — Auguttin,

ia

nuttur manus,precatio fit ad Deum pro buiufmo d« bapuif.

contra doe

i

di.ope [piritus [anfti impetranda,

natiítas |ie

u

N

PPAEDAG. Obta igitur ex tu bac vatione bxo 3. ao

manu tibi umponi ?

.Pm ag.

m

; dl

PVER.

Sic ut nihil auidiu.Etenim paratu

fum, quam primum parentibus uifum fuerit ex

TA

ffceptoribus me fijlere antifliti Ecdefte r co:

qupm

ram uniuerfa multitudme, exigenti eidem fidei

rite quàmbas

confäffioncm 4dtoQ; [iqnmm dcd

F 3

TU

ELEMENTÉ CHRIST.

du 1101

&amapercepi reddere, d uero, partim quo. iti

UTl

qui quondam in baptifmo rc/þondcrunt meo tio»

u

mine,ac [boponderunt fe u in elementisChrifliaa

pAtl

m2 religionis tiflituerer curaturos,liberentur z

Mu

partim utmeaipíiis uoce er confifione me to«

n

tum Cbrifloredemptori «c domitio addica. Quod.

— —

gui

fiautem tunc etiam mesus mbi imponantur, ey

ponit

fanctis precatiombus Ecclefle fbiitin [ancti um-

tiqi

gfetretur mibi «uxilium,confido me deinceps iuflé

«

ac pie, quem«dmodum Cbriftianatm prof ffumres

PTT)

ligionem decet, in Ecclefia Dei fancta éifturum,,

hii

PAEDAG. Equdem plum defiderium tuum.

DYEA

tion po[Jum non. probare, Atquipar elJe iudico,

Pal i

ut ubimanus tibico patto fuerint impefite, cum.

qummt

rcliquis eredentibus in facra cama Domnica con-

focieris. :

f ul

gua

äm;DgaPVERa

Peropportune admones. Perfuafüm

tund

Wuieh.

tanque babeo piorum mentes quemadmodum ad.

fititi

mnuum inpo[itionem ex precationem. Ecclefie

POstqle

ntirifice apitantur avcana fpiritus fancti uirtute:

bied

ita fulari, ex roborariea]dom quando in (acxa

tltroy

comá m)fhre corporis er fanguinis Cbrifli pabu

Broudin

lo reficiuttur.Q uibus agtemrebus Chrifliani Bo

Htf

uuinis animis veorcariey confirmari pofit, eas

UT

opere pretium es cupidà appetamu,quanquam

Md

mue inprimis permonset feruatoris nostri Cbrifli

ais

-

3 g

Fo:6, deufurpanda [acra cacna, praceptum. Amen amen

60

ao

Mf

HRE*L!GI"ON*!N'SJ." " 44

htl

dice tobis inquit, mfi ederitis cartem filij bomls

nis ex biberitis eius fanguinem, nonbabietis uiw

hm |

il

tamin uobis, —

Pl Jmiy,

PAEDAG. Ribil obflat, qutt «d Donini

MM

amen[am. primo quoque tempore. accedas : [i tas

LOT

pien quaratione eam Chriflus ipfe peregerit er

peragi à nobis uelit: tum quenam fint coenam

Bdl

*l!uiünäim& |

Domitican rite edereuolenti con[lderanda: des

uique quàm multiplicia commodafpiritualia ex

ii

ff -

eacapidntur,probé teness,— Primüm igitur ex te

eudireuolo,quomodofa

ifunn, -

eran Coná peragi Chrie

r [-

flus isftituerit,

LTOY

PVER. De o Mattbewu, Marcw, Litcaf,

Paulus utto ore cotifentientes ita fcriptum relís

nj

DW

querunt.Dominus nosler Yefus. Chriflus in ea o« Maet, 364

&fe qua traditus est,accepit panem z ey. pogiquá Marcita«

Luc22,

(it

gratiss eoiffet, frepit ac dixit : Accibite,cdite,Hoc

A Mj

mcuimest corpus,quod pro uobis frangitur, boc

3, cä?dlo

i d

facite in mei commemorationem. — simlliter er

sl

postquam comatit accepto calice, cum eratias e-

at

giffet, dedit illis dicens : Bibite ex ec omnes. Hiic

u

Mi

[j

T

j

p

calixnouun teflamentii c£ in meo fanguite, qui

d-

pro uobis efunditur invemsiflionempeccatorum.

rf

ju

Hoc f'cite,quotiefcunq; biberitis in mei commea

mordationé, Quotiefcung; enim coniederitis pané

") qudnqm

bunc,e» de poculo boc bibevitis, mortem D

$

d.

u

v

p

;i»annwzciabi/täs,dcnec utnerit,

r

4

?

"

ELEMENTÁA p

prh

PAEDAG. Expone feundo loco quenam

paniti

pium bominem,qui quemddmodum decet cornam

-Dominiederecupit, expendere ac eftimare fitnez

ia

edje.

v

PVER. Principio [äcrdm!?:dnc cuni reliquis

f p

eredentibus conam peragentes, palam ante om:

uf

nium oculos profitemur, nos religionem Cbris

d

flianam ccu folam ,certam, ueram,nconcufjam ct

pl

eternam amplecti,nibilg; nobis cum docivitia,rin

m

tibuIudeorum uel Gentilium,atit quouis modo

p.mm/;un

áà Dei uerbo difcrepantibus,commune c[Je. Cuius

p

$.Cor, 10 yei nos commoncfacit apoflplus dicens : Non po»

hat

teflis poculum Domini bibere,e poculum demo

gl

niorutt, Non potcftis men[e Domini part

5

lïcipfs

lj

ejoe menfe demoniorunt,

u

"e

PAEDAG, Quid deinde con[lderandu

P4BD,

PVER.

Quo omnesintelligant nos noninas

dl

e

niteriafave Chriftiane religionis nomen,fed vem

PTER,

ipfam oumni fludio expetere : oflendiumws Chrifti

UTR

v precepta nobis cure ef[e ac uclle nos morem ges

qut

1oin.6;

vere im omnibus Fidem autem facimus,comá Dos

litpr]

minicam ad ipfiu pre[criptum edentes.

fittrá

PAEDAG. Non dubium quin Deo prone

lw

ptabec uoluntas qy obedientia ucbementer pro*

Mitqu

6eter.

Afl

i

RELÍIGIONIS.

45

lrl q

PVER. Tertio,eum qui fpiritualen ex cottta

3-

poninica uult fructum capere, necefJe est uera

N

duci ponitentia,boc es anteacta fateri ac deploz

are crimitd,er mores corrigere, Etenim fl quis

pornitentia uacans, er per[euerare i uitijs uo»

T l

Ht a,

lens,Dominicam cenam ederit, tantum abesd ut

bencficiumex e referat,ut etiam ma:e[htis,qusm

ünctm(

—

doquidem Cbriflum afficit contumelia partanas

j ä:cm/] tl

per cumafpernatur gratiam,damnetur.Ad autem

I du

—

TT

fibi uolunt bec Apoftoliuerba. Quuifquis ederit

panem bunc aut biberit poculum Dorini imdis 1,06:.1:.

iedr ia

gné,rew erit corporis e» fanguimis Domini.pro-

I NM]?D:

bet autembomo [apfum, e» [ic de paneillo edat

M to

€ depoculoillo bibat Nam quiedit aut bibit ino

Mi g

digne,iudicium [ibi edit z blblt non dijudicans ;

corpi^ Dottinit.

al

PARDAG.

Sdtin uero [anefzp/ïem probat,

TL |

cui propria peccata dolorem commouent $

T

|

PVER. Verapanitentia in qua confiftit [ui

A.

ln C

ipflus probatio,deteffatione felerum nequaquam

ts p

contenta e& fed requirit etiam fidem qua coruns

( D

dem per Deiclementiam apprebendimus condona

jnit

tionem.Sufcitatur proitide ex exercetur omnium

i

illorum fides,qui cena Dominica utuntur, utpo:

n

te it qua Cbriflus cunttis cum pornitentia ey ue--

14 fide áccedentibus remejäwmm offert criminum,

TU

P g

.ELEMENTA. CHRIST.

perfpicua funt de bacve ipflus werba. — Aceipite,

mm an

inqsit)boc eft corpu meum quod pro uobis fran

Qw n gttur : bice fanguis quipro uobis effunditur,

qat

yii

flue biccalix nouum teftamentum eft n meo fans

guine qui pro. uobis effunditur n remiflionem

j ,fm':

qi, p

peccatorum. Qujfquis tgitur anintaduertit anie

mum [uum peecatie fauciur ac prope encttum, ia

g

J'y.:ngl

dem uero mature conuertit ad promiftonem de

quzm

peceatis per [anouinem ey mortemCbrifti expua

a

gendis,atque ita ad Domini fe confert menfam, &

p AA

illico [anari confcientie fue uulnera

feque crimini

hd

bis folui minime dubitabit..

[ duti

. P ÁAED AG. Recpndita ne ei in cha.cams

PVEN

etiam exercitatio quedam cbaritatist.

v

"TT

&« PVER. Ej,cr quidem tam eits qua peurt,,

quám qua proximum complectimur. Certé Cbré

tidril

- fs in facra coma immenfam cbaritatem [uam

hat

extollit e predicat,dum in memoriam bic vedua

guimit

eit,ac uelut oculis (pe kandam proponit acehbifiis

nujtqi

epty.

men mortem quam [alutis nofire cau[aveppetijt,

f

duny preterea affexerat fe carnem fuam ev [at»

guinem communicare ey impenderc nobis uelle,

Mub

COTPNT

Accipite, inquit, boc efl corpus meum quod pro

titrifi

wobis frangitur, Bibite, bic eft fanguis meu: qui

pro uobis funditur.Hocfacite in mei commemos

Qiii

cbarie

| Wj

t&tionci. Vicifün ucro go&ram inipfum

tatent

NOLT

1

jun

RELIGIONIS,

46

At

?I

Htem quodd licet bic declaramus,fiquidem anxie

Wi IJM

dnml

percupimus eiufdens corporis ey [anguinis,ac o»

PIF W(O/B(;.

mnium eorum qu« ille noftri caufa c[fecit,partia

! j

cipes fieri : [Ie nimirum perfuaft ab Apoflolo di-

cente.. Poculum benediclionis cui benedicimus, -

Wutrtit lá

nónne communticatio fanguinis Chrifli eft ? panjs *« Cot.?&

t

T

quem frangimus, nónne commutticátio cerporü

Chriti estt

Cf

LT

PAEDAG,. Commön]ïrat üe preterea facra

ffgkq:/m

bec attio,tàm Chrifti in nosa(üm nolï*mra.hz Chri

[fium cbaritatem t

f(m qt

PVER. OQgmod nuncdican antecedentialons — $.

l

ge[uperat.in facra catta non modó. impetramus

ut tobis condonentur crimind,corpori ex f[angsi

Tl

r C i

ni Chrifli communicamusucrümetiam cum Cbri

flo confociamur , ficar&te copulamur, ut ille

du t

r

quidem in nobis,nos ucro in illo ntaneayn.Caro Youn 6

siui

wed,inquituerces cibus, er fanguis mew uere

et potus. Quui edit meam cartem e bibit meum

Euf(apþttijf,

L

[j

fauguinem,im me manct e» ego ia illo.Porró dc» Rom $i.

hári tobis cum Chriflo bona omnia,er ab ipfo i

À

;nng ü!ü ]

nobis manente nos fanctificari, feliciter ufq;regi,

n

tutos infaper fieri àpericulis,quis eft q ambigat?

st

Quin etiam bec Cbrifli nobifcum coniundtio i

TU

caufa eft cur in facracorma teflamenti quog; [iue

i

[æderä rálio coB/ideretur. Hic calix nokum te

[

|

RPLEMENTA CHRIST.

tamentum est inquit in meo fanguine, . Chriftus.

gl

ia

nánque digtatur quodam modonobifcum fadus

!

icere dc rénouare,cuius veligione frett,tium atdesa

y:pt(f(

mus omnia de Cbriflo bona nobis polliceri, tüm

UHW

l

u q"t

i Chrifli gratiam queuis «oere ac pati nos uclle

profitemur : quorum altero quidem fides, altero.

d

"TU

xero cbaritasiti nobis alitur e auge[cit.

coan'F

P ÁEDAG, Pengeer de charitatein proxis.

a*

mum dicere.-

pupa

5, PVER. Vm4 pani&-,a*trq.&tpo,lltluæ,unum COT a.

Ajnit

) Cer, 11, pus multi fumus,Nam omnes cx codeim paue para

du

ticipamw. Itaque facram Dominiconam edens,.

p

umum «gnofcit dc weneratur. Eacleflee. nniuer[e

orpisJe eius efJc uiuum membrum,eod; uclle es.

FTT

p«f

tiam ceteris eiu[dem corporis membris, bioc eft,

3

Joann, 13, £5 fratribus pro eo acres fuppetitopitulari, Ac-

anioct

M ls

Chriflus propterea 4 cotna nouifiima prolixi e&-

um

de credentium mutua dile&tione concionatus; Nec.

ib [b

Nuth$, — pbas fl ad facram . menfam. ullos aduuttere ni[l:

dutele

conciliatos, id et, qui cum ijs à quibus di[fenfee

w]

rantyredierint in gratiam.

tiut]

Mhius

PAEDAG. Kpotc.s ne fimilivatione o]ïmdc?e

frati

]þem quoque m cama Dorminica exerceri t

hi f

8.

PVER. Sicut uix alibiclariw, 14 babetit.

N

lt

lean, $,. Chriftiuerba. Qui edit meam carnem C bibit

weun

: WI]a[ccle

Wmn

RELlcloNx&

4?

Ál &

à

meum [anguinem,babet uitam atertum, C 90

( Onob,'fmmr

fufcitabo cum in nouiftimo die. Aliquotitsitcem

repetit Chriffus fore,ut qui ipflu ederit carnem

i "fpoäicrr(,' ?

€5 biberit fanguinem,mmortalitate ey'uita feme

.'tr.ucpafinmcül

|

piterna propter ipfumfruatur, Talemigitur cx

mmfdfmlum

Chrifliorepromifiionem,dere[urre&tione à morz

T

te e uita ummortali audiens, quid nifperet atq;

confidat,fe poft bafce erumnas eadem bona áce

Áridtiny :

cepturum :

PAEDAG. Nondiffcliterergo exbis que

TM '

dida funt in ordinem digeres multiplices commo

luparyo,

ditatesfpiritudles, quas quifquis femetipfum vit$

i, |.

n

gróbarit,ex cma Dominica percipit.

PVER. Itéproféctàcd:qui qua decet relia

TTE

r lt [

gione acpietate Dominicam adit anenfam, atq; ex

animo contefLatur ,fe folam religionem Cbriftisa

tptin

pl

nam maximi facere,fe Chrifli mandatis parere

welle, fibi dolere anteaclacrinuna ac wite emens

Mu

TL

Es

dande teneri ludio,fcfidembabere in Chriflipros

mufiiones,fumma Deum ex bomines profequicha

qi hh

ritatejin [bem [e egredi uite melioris,is [Ine ul-

dadubitatione cunéta promifJa bona actipit. Nam

j l

praterquam quod fidei,charitatis ez [pei admura

«nti

bile feutit iicrementum, Deum preterea experia

tur propitium ex fauentem, remittuntur i ads

a lf

l

milJa fcelera,conmmunicatio obting t c .v nb ey [an

T (;; :

BLEMENTA CHRI sf*

guitis Domini nofri tefu Chrifti f'umma ei coBa

yiit

ccditur cum Chrijto conuenientia e conitndio

x

dit Cbriflus quidein in ipfo,ipíe ueró inCbriflo ma

ul (

ne4t,ad bac [ocietatem init [anctiffimam qua cum

tifun

uniuer[is Ecclefle Dei ad/criptis omnium bonos

B bgcbib"

g

vum [biritualium fiat particeps,poflremo certior

fit de refurrecttone ac beatitudue in colis etev.

L

BI.Edtr: tpitur actionem in qua tam multa, taná

dn

excellentia beneficia fpiritualia obueniunt,quis

tenhin fummo babeat bonore?

tipiti

quis nonpercupf«'

hjf

bpteta; ad cam 4dmittiz

B.

ii

PAEDAG. Ixudicare 4ïite;' non poj]'ï,;mm;

quam longepreclaniftuaa effe que Cbriflus uelus

(iui t

st

ti teflamentam condens,cum e mundo effet migra

t&rus ad Patrem, difcipulis facienda credendag,

".Zi)mu

tb

veliquit,. Nam ut uideo,im bac una adtione, non

|

Cf

folum predpuorumcapitum noftre falutis,pota

PrEl

nitentie inquam, fidelin Deum, charitatis erga

peum ey bonines,denig; c» [bet perpetua pros

| n

ponitur meditatio ey exercitatio, uerumetianm

D

a'plifüna doua rencra accipitintur,

g.

PVER. Nondum dixi omnia, Ad bunc quog,

finem facram cocam frequenter à nobis peragi

PA

Chrifuá unlt, ut mortís ipfius, qua cuncia -

vt

que recenfuimus bona funt nobisparta,redintew

n

P

greremua fi ubäi:d: &c celc/brgremm menoria

ub

Aä;;

n

*ELIGI ONIS

43

u

gt itidem pro taptis bencf?cäs aliquett. conficeves

d n

imus gratitudinis fienificationem.Hoc facite; in-

quit Cbriffus m meicommemorationem.Et quo« 1. Cer, tf

M

tiefcunque ccmederitis panem bunc,ac de poculo

zM

boc biberitis mortem IDo

)

:;gni annunciabitis dos

nec-ucnerit,

N

CTA

PAEDAG. Equidem'b(um precor,"ut'qw'n

il d

'"i"m;quk |

docunque manu tibi umponi, aut menfe Domis

ni participem te fieri contigerit, tum uberrimos

Muj

!

Pofce frutus fpirituales tibi largiatur, Te uero

|

bortor ey obte[lor, utmagis magisq; quotidie in

Á

"

fidescharitate ex fbe proficere,te ipfo melior fan

TM

éliorg; cuadere, [edulo adnitaris, unde omnes des

uN

mumintelligere queant, te ueré à [piritu fantto

L

v

AT

Chriflo manere,

gi,munirt ac[eruari Cþ.ri]ïum hi teyted; in

LI

illjn d

LUE

PVER. Hecquo itafiant, Patrem celeflens

Ms

per Chrifiumorare nion intermittan,

ia d

De mortuorum refurrectione.

ä

g

m

ä&

Cap. VI,

d

P AEDAGOGVS,

[

Quém iutcligi fcfur

yectionemmortuorum ?

u d

g

e 10

J

PYER, ChnfuDonins ii erpnube .«

i

;

»*

ï

ELEMENTA CHRIST. -

mini poffe interimi, animum uero nequaquam,

jfB^. f

ut qui immortalis exiflat, Addit nibilo mimw core

eenpitr!

pora nosra,postremis temporibus, priufquám

um

ipfe n omnesbomines det iudicium ,reuitura, ve

if

Ioam,$, — hiet,imquit, bora qua omnes qui. in monumentis

m

funt audient uocem filij Dei,ex prodibunt quibe

af n

ne fecerunt inrefurrcétionem uite,qui uero malé

effubomin

egerutit ad refurrectionem condemnationis,

|

x 3 ag

E.

PAEDAG. Cr fidem de vefurrecione nec

dl

N

* ctffees diligenter ey bocloco inculcari?

at

PVBR. Primó.Hec fides Cbriflianorü pros

p45046

Matt,22,

pria et.Nam tudeorum plerig; corporum tefur

Maic. 12

quiemw|

- rectionem aufi funt inficiavi ey oppugnare: gena

A:ct, 14

tiles uero contemptim irridere,Sccundó. Que ba

PVEN

éemus enarrata fünt ad fidem ez charuatem pre

projiel

apuc pertinent : bifceautem capitibus de refur«

TRUE

xectione atque iudicio eterno [pes exercetur.Ter

ttiiqui

tió, quibaptizati [untjomneng; wite pie inflituen

pl w

simjderi

de tenent rationem, preterea fpiritu fancto funt

An impofltione manuum confirmati,partim proz

iorld,

poftta fpe ve[urrettionis, partim metu iudicij feu

] pltm,

tl

cuturi,er excitantur ad diligentiam,er rettnts

tur i o[ficüjs pictatis,

i

P AEDA

PAEDAÁG, Credisme eadem corpora qut

| Mi

uutic babemus reucturaz

PVER.

1 ,.PVER'

U

A

JJ

RELIGIONIS,

"m

M

i

ihi

UM

'"VER. Omsidni? Hiobusdit: Ego fcio quüd Hiobagd

vedemptoy weus tittit , qui ez in novifiimo cons

N

fqrg;t fuper iacentes i. pulueve, Et postquam

corroferint uermes corpus i[lud,uidebo Deum in

H has

carne mea: quem ego uidebo pro me ez oculi mei

Pa

uifuri funt. Apud Iezechielem predicit Domimu vezec al

flt,qu;' itr ",

offa bominum. arida iterum debere extrinfesus

TA

?

cárnt ey cute circundari, Jpiritum quog; immits

tendum. Sed apertifsime bec compyobauit Cbris

Vimfigry

9 :

æ/arig

fíw, eodem plane corpore v

nte mortem pertulerat,

c[urgmf, quo paulö

ii

PAEDAG, Erutt ne

m fr

prorfus tliacorpora

qualia nunc [unt ?

i

N Qul

PVER. SubfHntiam [l confideramus,erunt

*dundmpn

prorfus eadem: fin de qualitatibus que[lio eQ,

p

qmapna erit diuevfitas, Multis modis excellenttora

VE at Tut

erunt quám nuncfunt. Q uod enim nunc corrua

tf

ptioni, morti, tgtiomime, infirmitati e obnoz

iaf

scdium;id erit tunc, tefte Apoflolo, incorruptibile, , Coy ag,

ii n pne

émortale infignioloria ornatum,firmum.Qyuis

po[fct ornamenta omnia que acctdent enumem

aiidej

garet

/

gt

PAEDAG,. Qubex do&rïfn; äconfiþionc

jarpot (

refurredionis mortuoruim ad nosredit feuctust

P VER. Primö,gx téntá corporsm tiofirgs

py

i^]

ELEMENTA.CHRHT;

frumfutura extremis tempovibus dignitate pera

p

X

eu

;!.ngf.t;. [pict potet, quàm preclara beneficia per Chria

flum,cuiusvefurrectio noftre re[urrettioniscau

n

f4c&i,confequamur.Sccundo, Hac refurrettionis

u M

[pe nofinctipfos ad pietatisopera praflanda ne-

m'cpfd |

ceffe e flimulemus.Ctr nonfit folito alacrior ad

(g',uifl

ben£ agendum «ui conflat, nouam cx 1eliorem

[j pam

fupere[fé uitam, in qua benefactis [uus bonos,

lgl

pulcberrimagdeferuntur preniatTerti.Quic

quolmll

quid graue aut mole[lum acciderit, ipfand; adeó

li

mortemaquiore feremus animo,ft nosolum apud

TT

Chriflum,chm animo tüni co

«uros-confidamus,

rpore optimc' babis

P4ED!

i,

De íudícío zeterno, Ca^

ii

; ,put VIL

M

TE

fAEDAG.

Quorfaum iflud c

D.

aput de iudicio

fugi

s&tertio omtibus[ubijaturt

f

PVER. guperuacanea plane effent omnía atte

tf

tec'eden:*ia,þæmtemiz:,iwqi4a(n,)ïdes,'bapt:fmu:,»

doctrina manuym impofítio, detiq: ex vefürrez

f

«tf

ftio,uifi certic[Jemus iudicium reflare eternum,

quó 4 Deo Patre catlefli ey filio cius Tefu Cbriflo

mlmql

parim

nobik decernentur pramia.

Qxordio.

PAEDAG,

Qare boc iidicium. wocatur

| i [hli]lrh

&ternum 2

[

UT

PVER.

N

|

t

RELIGTONIS.

$9

I

*PvtbER. OQtis poflirems *temp;oriäws???!',

Chriftum,cui pater iam omne cefsit tam in cotlis

| "m&iom?q g

VM

quám interraius «c potefTatem, exercebitur ; it

quo tunc uniuerfl fImul flftentur bomines atque $. Cor.$o — .

:WM( [^

trdng]

excepta iudicis fententa, alij quidem beatitudine

c uita fruntur eterna, alij uero damnationens

Mu

d [um f

U

ez pania eternas fu[Linebunt, Difcernitur ctiam

Mu

ö

[

boc pactoiudicium iffud à reliqus iudicijs, que

T

z

J

j

quouis tempore,partim À Deo,partim ab bomini

busbic exercentur e» temporanea funt, attamen .

futing,

m;d,*

Pt

/

li

buus eterni .c'crtifsfima-arg'unxzïmta.

PAEDAG. Quod4pparatuuenturus eft Chria

fs , tàm qua. feueritat

dabit? .

;6 iudicium in bomines.

YU :

PVER, Cumuenerit filius "bomyinis,( uerb

vecito ipflus Chriflt ) inoloria (uayeronnes fat

4 Matth, usj ;

*

a d)

& attgelicum co,tunc fedebit fuper (edem olorise

!

'IW [/

ul

fue,ez congregabuntur anteeumomnes gentes,

€7 feparabit eos alteros ab alterss, flcut paftor

ii

:

fegregat onesab bedis, e» flatuet oues quidem à

tyct

dextris fuis,bados autem à [iniflris. "T uac dicet

gindttà

J

vex bis qui à dextris [Ibierunt : Venite benedicti

ani

patris mei, pofiidete regnum paratum uobis ab

exordio mutidi,Post pauca.Tunc dicet ggrbis qui

d W

à finiflris erüt: Difcedite à me maledicti inignem

«Hrmm, qui paratus e3d diabolo c angelis eius,

W

7

G

L ]

|

ELEMENTA CHRIST.

gEtM

Etbi qm.iem ibunt in fupplicium eternum, m]ü

uero n utam æternam.

"n caulïf !

m

PAEDAG. OQuiuis ifla f: feeum repxtans n

(ons

ritó coborre[ceret, Q uis autem in tali mdtczo cona

g ul

f]iat?

anh!mur

PVER.

His quos fcelerum pretit confciens

Wrcnm

du

t:a,mbll mirum[i tempus illud [it formidabile, £

Romaa.8, téropij tantum abes? ut percellanturut etiam ue

gl (

mm [

2, Théf, 3. besgenterexoptent Cbriftum citoaduenire,utpos

tc fcientes fe turc omiibus malis eximendos, c*

wif tf

T A

quietem ac gloriam accepturos femp;*ernam.

g, o

PAEDAG"'

Cur Deus tempus aduentus Chri

qu qu

fli ad-iudicium uult bomines latere?

PVER.

permulta quidem figna omnibus fea

Matt, 244 cnlis Cbriftium certó ex propediem aduenturum

25.

CRed(

prenunciant ;icdirco ueró tempus ignoramus des

finitum,ut per omnem uitam [imus dlioentes ,ex

q

fic fidem exerceamus, cbav itatis pwfämmm fru:

pit u

Dau

éus, fpem fulamus Diuinis promifionibut,táta

qum quouis momento temporis ad tribunal Cbri

ia

Det d

flirapiendi, ubiummutabilem de noflra. abfolua

tione uel damnaltione audiamus fententiam, Deit

« p

fidy

autem Patremcaleftem fupplex oro,quó mena

tem ez actionestiosiras omnes,fbiritn fuo fancto

Qupto

lt

tantiber gubernet,dum tandeicuim ouibus fiflas

gut

J

1

*

RELIGIONIS.

$3

h

|

"t

|

[

'afr Ecclefle die

nitas fummaq; confenflo. Qaibut

infi

uper celebratiftima Symbolaque

de caufis tria

dütr,

fummam Cbrifliane fidei

mira breuitatee libris

!

!

Canonicis expromptam continent,nobis probari

D |

cum eadem (andta. Ecclefla quam veligiofiftime

|

confitemur. Sumt autem bac: primum vecepto

df

more notünatum fymbolum Apoflolorum : fecum

dum in Nicena editum fynodo, nifl quis ad pris

MAl

|

Mb

mum Conflantinopoli babitum concilium veferre

malit : tertium quod confcripfit Atbanaftus Ale»

m're,utpo:

!

xandrite Ecclefl.e epifcopus.Symbolum Apo[tou

ts !

f(

licum, quoniam pauló anté im elementis rcligioa

nis. Cbrifliane capite 2,reeitabaturnequaquam

OM

epu eft bic ad[cribi.

s

Wt

Symboium Nlícaenum;

at

DT

Ll

M

" Redoin unum Deum Patremomnipotenttm,

weutttd

lj

S

- fatorem caliez tcrræ,ui/ï!:/ilium omniá

(s

l

AU

r idiui/ibllium.

n

etim unum Dominum Iefum Cbriflum, filium

!

T

R— d

j

Dei-unigentum, ex expatre natum . dntcos

mnta fecula.

Wm al

hd

"m

Deum de Deo, Limien. de Lumine, Deum utrum

.. de Dco uero, genitumnon factum.conjubftan

n D

tialem patri,per quem omnia fatta fuut.

,

quö p

Qui propter nos bomines ey propter noftram]a

"a

/

T

lut—em,defc;fzduïjs Fæl is.

| ELBMENTA'; CHRIS T.

EL incárnatus efd deg

P

iritu[ancto,ex Mariq Mira

atl

gineez homo factw eft.

ia

Crucifixus etiam. pro nobis

ii

fub Panfio Pilato,

palTw ex fepultusest,

( o

Etrefurrexit tertia die fecundum [criþturak, æ-

afcendit in cocluns,fedet ad dexteram patris.

Etiterum uetturus ef cum gloria iudicare uiuos

;

LIP

€ mortuos,cuiusreoninonerit fiuis,

Et inSpiritim fancium Dominum ez uiuifican-

tem, qui cum Patre e Filio fimul adoratur

C con

glorificatur, qui locutus e$ perPros —

^(n

phetas,

iti

Et unam,Sancíam, Catholicam, ex A

þa[iolicdnz

Mbiior

Ecclefíam,

a

t

Confiteor unum Baptifma, in Re

(:u;[?ianem peca

i

cdtorum.

i

Et expecto re[urrectionem mortuorun, ez uia

diltit

goii

tam ucntqri feculi,Amen, .

d

Qfdiml

lia

Symbolum Ath;naffi Epi- |

copí.

Tofit

(Ittit

7N vicung, uult faluus effe, ?nfe ontiid oþuä

(j

Q

est uttetteat Catbolicam fidem.

bty |

Qauam nifl quifque tnteovam, inuiolatamá fere

itin

L.

uancrit,abf. gue dubio in eternum peribi

Fides

Juuitu

lt

RELIGIONIS.

$1

erüiüih

|

|

M'dd filij [ui tefa Cbrifft dextram,ex culus ove

Letam excipiamus wocem ; Venite benedicti Pau

tris mei, pofsidete veguum paratum uobis &]niuu

di exordio. Amert,

"FWMS,(;

FINIS.

M

ïd(fareuiubs |

LIBRI CAN«ONICI,þ ET

l

triaSymbola celebratif

Tj

l pl

n

Ííima,

?Pf? Prag |

^ orum que battenusde elementis cbriftiane

]

L

religionis mediocriter funt à nobis explicata,

g L

uberiorem cognitionem (i quis expetit, butc neu

l

eeffe e& libros facros, Canonicos quod, religionis

f

imys

4c fidei nostre funt norima ac regula appellatos,

à Propbetis ex Apo[lolis editas,non.minori afiis

ht C

[

duitate quám religionc ewoluere. Hovus nanq,

quotidiana lectione es meditatione accurata:effie

citur,ut quisnon.tantum ad altioremgradum m

ordiue difcentism pietatem, uerimetiam ad fubz

n

limem locum inter docentes perueniat, pro doa

norunvuidelicet modo,quem Cbriftus ipfe,quifre gyner, 4

quenter ex cum fideest ab omnibus interpellane 1, Cosa,

dus,unicuique conftituerit, Canonicos autem li.

As

TT

[ut

bros pijuniuerfi bos agnofcunt ex ueneranturs

in ueteri quidem te[Lamento, Genefi, Exodum,

du

JLeïuittcum, Numeros, Deuteron

omium, Vboe

pl |

G 3

£

ELEMENTA CHRIST.

fium,Vudices,Samuilis primum ex fecundum,Re

, t

ä

6b0m

gum primum ev fecundum, Lef aiam, Yeremiam,

N

texcechielem, Damelem, Hofeá,Toélem, Amofum,,

2

WMM !

uc

Abadiam,Yonam, Micbam,Sabum,nBabacuc, Ze

pbaniam, Haggeun, Zacbariam, Malacbiam,,

j

gfalmos,Hiobum, P rouevbia, Canticum canticos

n

- &um,Rutb,Tbrenos teremie,Eccleflaften, Efiber.,

Qu [

jl

Exreprimim,Nchemiam, Annales feu Paralipo:

[ L

iena ; in nouo ueró, Mattbeum, Marck, Lucam,,

v dl

koannem, Acta Apoflolorum, Epifflas D. Pauli

U"M

&d Romanos, ad Coritttbios primam.er fecun-

yu a

dam,ad Galatas,ad Epheflos,ad Philippen[es ad

lp

Theoffalonicenfes primam ex fecundam,ad Tumos

jun[u

tbeum priorem e pofleriorem,ad Titum,ad Pbia

m

lemonim,ad Hebreos, lacobi unam, Petri duas,

g

ToannistresIude unam,Apocalypfin. Autoritae

f

2.Panj, Pmipttur atque fidem omnibus bifce libris fums

Mi

YXoan. 5.6. manr debemus adiungere,tüm quia ion ab bomie

2. T1m,3;

gt

Luao 'O

nibus, fed ab ipfo fpiritu fantto per bonunes los

w

&daiy

quentefunt conditi ey euulgati, tumquod que»

cutique ad perfeétum Dei cultum, ex. puramves

—

hn

ligionem pertinent,que item ad [alutom nofram

ii

funt necefJaria,ut luculenter comprebendunt, ita

E qüibl

demon[ivant apertifime: quanquam er fbivitus

u

Wem,g, Jindusfpiritum credentium de bac ve in illis ipfis

Bu

Feans, feriptié uoluminibus certorem facit: pofremó

tcrg

ao pArum conimoust c«tbqlic-c étque ortbodos

LY

?

:

RELICIONIS -

$4

i

"ndkm,k

ï

piuf ex fubftantia patris ante fecula gettitus,,

I"fnml

ey bomo ex [ubflantia matrisin feculo natus,.

Atj ,

"Md

perfeAtus Déus,perfectus bomo, ex anima ratios

nali ey bumana carne fubfiftens.

la

IU

Aequalis patri fecundum diuititatem, mitior Pa»

If

|

tre fecundum bumanitatem.

TA

"

Qui licet Deu flt ; homo,tion duo tamen fed u«

H

nusest Cbriftus.

la, |

Vr nus autem non conuer(lone diuinitatis in cate

0l

nem,fed affumptione bumanitasis n Deum.

^ftt

Vinus omninonon confu[lone fubflantie,fed unie

r

tate perfone..

:

IT

Nam [icut anima vationa

l tg ez cero um et bos

n

m

mo,ita Deus ey bomo um e$ Cbriflus,

du

QuipalJus ef pro falute nostra, defcendit ad ite

Wtntt

feros,tertia dierefurrexit à mortuis.

Y

Afcendit ad celos, fedct ad dexter m Del patris

d

omtipotentis,

vl

yide uenturus est iudicare uiuos er mortios.

|

li

ia

Ad cuiys aduentum omnes lomints vefurgere ba

TE

bentcumcorporibus fuis.

TE

Etreddituri funt de factis proprijsrationem,

TEU

Et quibota egertnt ibunt in uita eteraam,qui.

i

TR

Y

uerómala in igtem eicynum.

il

Beceft fides Catbolica ,quam nift quifque fidelie.

p :

terg; credldgrit, [aluw..egä ton potertt..

g

lj

|

ELEMENTÁA CHRIST.

PRECES QVOTIDIANAÉ,

ii

Trim'

D

. Mane,

;

N'W (

Gcn, 1,

Dtus optime ex eterne,qui poteniia quideni -

[epar

tuá folem aclutiam condidiftt ad dici noti; di«

/Pïa.l, n/c

jjid

* fEinctionem, prouidentia ucró tua conftitujti ut

vii

bovünes noctu dulcem capiant quittem, interdin

Sgd*P-m

autem laborent : evatias tibi ago,quime bacnos

t

de tam diu dormientem dum prefentis diei inis

;l

Quit

äom. -

tio expergi[cerer,incolumem feruaris.Faxit pros.

àvi

at

indetua bonitas,ut Sancti [biritus tui du&u, ani.

Phib P,24

r

Wi Wiei cogitationes, ditta factag; mea. omniait

m

. ljs rebus occupentur,que cum luce,cz filij tuiYea-

"

f« Chrifti, qui folus uera et lux omn£ bominem.

M

1938' LIS

prodeuntem n mundum illuminans, do&tvina ac

ln

uoluntate conoruunt ; cunctis ueró bis que à me

E

- fient, tua in. primis illuftretur olorta, bomines:

sl'clft !

1. Cor.10, deittde. ad celebraudum tuum. nomcn, ad ucram.

i

Macmg, pietatem atque uirtutem excitentur,per eundem;

fini

, Dominum nogtrum Ye[u

t

m Chbriflum ,Qliun;,4tuun&;

oni

Arffteil,

Eitt

Velpeti,

b

,pThcroSO

Dottine Deis indulgentifiime Pater pro bes

V

nieficijs tam internis quát externis quibus tum

E

animuns tui corpus meura bodie afecifti gvatias

l

4Dt

elementie tu& 490 ey babeo.si qua in re officiii,

fil

fidei aut charitatis declarande ergo, praftii,

Ej

r

H

RELIGIONIS.

5j

gides autem Catbolica bec eft: VE unu Deum i

Trm:tate,w'ï'rmttate inynitate ueneremur,

At

Neque confundentes per[onas,neque fubflantiam

Mijod l

feparantes.

Aliacst cnim perfona Patris,alia Filij, aliaSpis

Mi ?

f?lf( W

vitus fandi,

ts

Scd Patris ez Filij ey Spmtm fancti utta et diui

TTR

tiit4s,equalis eloria,coeterna maie[las.

Qualis Pater,talis Filius,talis Spiritusfanttus.

tily

J i

Increatus Pater, increatus Filius, i

creatws Sp:-

1]

ritus fanctus,

Illts

Inomenfus Pater imenfusYilíus, :mmenf sspiri

OA

tus fané&tus,

NU

Aeternus Pater, &ternus le:ws elernu Spmtu«s

Janctus.

quc A

fs

Et Lanennontres eterni,fed unus eternus.-

Sicut ton tres ittcreati,nec tres zmmen[ï, fed us

dieat

V

increatus ew unu imrten[us.

Ly

Similiter omnipotens Pater, omnipotens F:lzu&,

UUAAA

omnipotens Spiritus fanctus.

Et taen non tres cmmpotcntes, fed us omni:

potetis.

nb

I/4 Deus pater, Deus filius,Deus fpiritus fanctw.

À

u M

Et tamen non tres Dij,fed unus est Dew.

:

lngM

Yt4 Dottinus Patcr,Donumæletæs, Dominu Spi

X

ut

vitus fancius -

n

|

Et Lamen non trcs Domiti, fed um eft Dominus,

E

J'

ELEMENTA CHRIST.

Qi4 /icut fingulatim unamquamque perfonaw-

i

d

Deum 4ut Dominum confiteri, Cbriftiatta us V

j

Vritate compellimur :ita tres Deos aut Dotttia

ii

twf li

nos dicere , Catbolicá. religione probxbc-

mut..

Ws

Paterà nulloest factus,nec creatus, nec genitus;

Mum

Eiliusà Patrefolo eiynon fa&u&,æec creatus fed:

um

genitus.

vmm

Spiritus fanctus 4 Pátre ez Filio, non fa&u»s, nee

v

PT

eredtus,nec genitus, fed procedens.

Vs ergoPater non tres patres,unusFiliu non.

pl

tres filij,umaSpiritus (anctus, non tres fbiris.

d

us fandti,

s m

Et itt bac trittitatc nibil prius «ut po/?mm, ttibil

;ïä

RUT

tidius autmnm.

epe

Sed tote tres.perfone,coettrna [ibi ]änt ( cos

pit

&quales.

vt

Ya ut per omnia,ficut iam [i upra dictum ed,er

doned

trm:m In. uthC, [4/ M ümtü in trinildte uee

V.

ner4nda fit,

LT

Qui uulteroo faluus effe,ita de tritiitate fmtw :

,

Bed neceffarium est ad eternam falutem,ut incára

nátioncin quoque Dotmini nostri te[u Clrifli

n

fidelitercredat.

R ac/ A

i

E ergo fides refa,ut credauu ez'con ]ïtcamur,,

IU

quod Dominus nos'!erle[zu Chriflu pe filius

Wt

D ey- bomo $,

li

X

pesb-

f

Í

3 "RELI*GI"'ONI?.V 88

Mf

ratumid tibi efe percupio,ut cuius tnius[piri- [ 07

Wimm.

|P

Cete« Luc.17«

f&ui ac gratie acceptumillud ferre debeam,

!

Philip.2«

Md 1

5

vum que fincignorentia,fiueinfirmitate,fiue ui»

Pfaï'm, 2«

hdj

tiofitate nea atq; culpa fancke uoluntati tuee? Romng. -

pugnantiaadmiji,ea fupplex peto per fili tuum. wfalm, t

M 1

t.lo»n,2,

2

Yefum Cbriftum aduocatum redemptorem ac do-

alat.3. 4f

auinum meumvemitti: cum reuera fl iuflicie tue

f

u

v meoruta crininum,quorum nullum tibi late« yr, , 4

L.

-

re ualet,babere uolueris rationem,ne i tuocon Plawm,;i13e

läv/ä,m 3

Matth,6.

fpetu nullo modo poffe fubfiflere certo. (ciam.

[ M

1, Petr, $, ,

:

Porróut bac quog; nocte pro folita bonitatetua

oanrn,2,

f

meicura fufcipias, quim etia prouideasnemens p

mea n cogitationes uel opera tenebrarum, que Ephet.ga

u J

acerbé odiffi ac mortemculusimapinem in fomno Yosnn. t« ,

i?lc 63.

experimur afferunt, quouis pacto delabatur, fed F

a

potius ad filium tuum lefuta Cbriflum qui lux ue

Yáest etiam i tenebris lucens uigilet ac fufpiret

du

donec diesillucefcat,denufJo animo iterum atque

Md n

iterum oro, pereundem Dominum nostrum 1ea

fum cbriftutm qui tccumuiuit qz regnatin omne

«

| fentiat.

um Amey.

p

A d ftudia.

( n

"ru lapientifitme Pater cocleftis omnis fcientie

stc fapientie fonses ez origo, t omnium bomiz Prouer a

hM

num anis tui tued; uoluntatis inflillas cognitio F99«3«

uf

nem,tu intelligentiam,iudicij ovauitatem,pruden. —

v

tiam, rectum con[iliurm, ;xteraägl spu*itfæ fandi

L]

ELEMENTÁ C HRIST.

Al

Y, Cer,ra, Cxintia dona,quibus ex quemadimodum tibi plae

Mhst 11,21 cet cotifers,

fed ey paruulorum immó infantium

Pfat8.119

g, Cor, ts

C lactentium. mentes inftituis e» finois ora, ut

"ii

telaudibuseffevant.Precor igitur ingenit meum,

if

lm ad difiplsam pietatis um ad quafcung;bo

p qdl

n4s artesdocileefficiss,ut ubi exemplo ez auxia

sinil

Yiuce2,

1.Cor. 10

liofilijtui vefu Chri]H in uera fapientis,er gras

u

* tid

lbrid

Colofs,3

[]

€ etateprogre[Juscoram te eybominibis 4a

liquos babuero,ad amplificanda propagandana;

squoq;ü

zi

foininis tui ey eiufdem filijtui gloriam,ez ad bo

vl

minum commoda, omne meum deinceps referam

RE

T

—

fludium ex conatum, per eundem Cbriftum Diim

quit g,

D

rl

gxoärum,Amen.

À ftudijs.

g

proijs queuoluiftiDeu pater codleflis à mein

o

elementis pietatis,atq, in praclavis artibus pera

f

Mi

Prouer,2, cipigratiss tibi ago máximas,fiquidem compera

Jacobit. [j babeo,nifi pro inflgni tua bonitate tu annue

tlj

OPhumaz7 L o concefJeris,tam preceptores quám me 0a

ibl

mhem perdere operá. Perficeigitur ut boc proa

Vi

féftus meicerto indicio atque feufit,ey docenti-

Wi

. um animi excitentur ad maiorem n dies diligena

dl

tiam,er egoad difcendum accedam quotidié aptie

A

Fijg

or alacriorg,, unde porró occaflo ez caufa dabis

t

turtepro amplifoumis in me beneficijs perpetuo ce

E phet

- lebrandi ac predicádi,qui ck filio tuo tefucbriflo

Cim

Colofs

miia.

P

ett.

5

Dd

''* esSpiritu fandto femper uiuis arggnM?Aïzz

Á

u

b

RELiGIONIS,

$6

Áiyj

iM

u

IAd lectionem ucl audítionem ücrgf

m'mþ

rumliterarum. :

hhgk [

i

*

vifum libi e 0Dew Pater colefls,ome tui ?* :

12,3e

TT

de falute nostra confilium certis uoluminibus fcri

lj cmæ

fagj

TM

Ih

iptis ad Ecclefle umuer [ adeoq; [ingulorubomiz

num inflitutioné patefacere.Da igitur, ut Spiri-

ltfr li

A

5"44-

N

tusfanttu qui Propbetari ey Apollolori à quib, 2:Petr.1é

1

librtillt funteditiinformauit mentts, idemmeum "-

Or,2.

fM

Rif

'quoq; intellectum ey fenjus o&sexcitet purget,e- £2tt«

2m,Io,

( bO

FHf

trudiat:quo quecupidéin illislego uel audio,recie

Niatt, 114

atq; fimpliciter cum ceteris quos eligis paruulis Ptaim, g

DN

quean ititellipere:ex ijs ueró queaffécutus fuero -

prudenter excerpam quod ad doctriná ezvedar. 2 Tim.3e

gutioné, ad im[litutioné e» correctioné, de'nig,- ad

li

n

«onfolationé prodesi : beec aiit flmul oiaveligiofé

h n

femper conuertà, primian ad fanttificandum tui

d

in terris nomen,deiide ad fidei mee [Labilitate,qd Vatt.6.

hiltp, 2,

*fH [/ 4

teftification£obcdientie, denig; ad omniti bomini

a

3, "F'heig, $

quibufcum quotidié uerfor edificationt,per Dtim

T

tiost rum Le[urz Chriftum filium tuum qui tecum

t

wiuit ex regnat cum eoder Sp

j

iritu [4::&0( i 0s

tl

ZW

mne euum, Admem,

i

Hrratz fic cmmdato.)

"

Yol. ;;p:gina b,linea 21, communiter elementa har;: pers

tractentur, 12,3.3.co mmoncfaciat pueritiamb.3, cow

rpetno'c:

us

einuntur, 17.b,20.1n quibus 22.b,16,cateraque (ia

»[ucbn

mulía. 29 b.16.ad hzc, 4,1,8,16, obícquendo,nos

j

condemrando, EIINIS,

*

T

——

A

T

—

GRUN

OAm

nE

m

E

CAM

:

o

o

EE

s

—

T

&

i«

*

J

-

du

P

P at

aK

z

&*

g

T

w

.

W

Es

*

4

$4

v

Y

f

iC

T€

s

6s

M

ag

wv

X

s

-R

j

-

ET

)

-

UR

-

t

beieccip

—

dcceplidinal

"

a

pcer

E

m um

l-

-

as r n

—

—

—

"HEo—

——

-

—

i

B- nE

Ms SUERISS RRE r SSEEDSON

w

"W

$.

:

-

"

NH RE al p RO

HU EM EPPT

n

?

ia

M

—— Á

W

&

WW.

HW

—

-

—

.

———————À

P

dÉ

m

z

u-

T

-

—

€—

at

—————

-—

Cs

-

-

$

d

--

1

i

£.

aMoE

*

r

Y

m

-

*

-

2

[O*

P

*

:

r

P

W

xe

"

&A

4

s.

I

:

s

6

:

3

A

13

"

5

D

:

x

D.

D

z

s

E

*

3

t

AA

P

NG

x

E

4e

B- TP

$

st

w

E

d

i

É

G

*

z

g

«

X2

E

2

-.s

"EUA

"m

ij

P od

xv

2j

E

—

3

3

*

od

ss

"u

^

^

g

s

FS

$:

T

E

z5

NÀ

v

Pa

,w

Y

t

"

AT

M

as

]

E

Ed EOR

x3

*s

*

"

E

$

E

Zs

Iä»ä

d

&

s

CBS

s

-

3

Es

s

- od

^

ae

EN

s

X

$w

at

ts

E

x CEAN

3.

Axe

s o

a

MW

Ed

as

5

&

$

n

as x

*

E

L.

w

m

m«

n

$

b

X

RE

L

AT

[

a

D

——

..nw

$

x

$

i

]

LY

-

d

AA

3

E

d

.

53v

u

"

3

T

-

-*

sE Á

u

".

*

o

p

1

)

-

Y

$U

ag

j

MM

$

o

ES

Bu

^i

s

3C s

[

ES

N-

X

Y

As

NT

E

2

E

d-

-

t

E

x

s

À

AC

"n

d*

^

EY

2

bs

E.

j

$

*

E

x

2

u..

as

3

.

m

p

—

x

u

o d

s

e

B

2

ET

N

Ti

:

;.M

"

ss

$

M

p

"

2

$s

RE

E

z

&

AE

A

iee.

E

Vs st

Wn

z

"

ia

M

We

M

x

a T

AW

i^

-

x.w

*

p

i

fs

d.

E

4

E*

d od

-

*s

)2

"n

DEU

20

L

NC

W

--

28

W

N

d

*«

EE

E

EY

A

3.

WE

É

a

as

»

w VO O.

m

W

g«

*

v

d

QUP

z

R

hi

sE

a

2

-

MÉ

[

SS

E

As

-a«

n

CM

——

20 m

ä

—

o

us

É

9

e

o

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

zi

r

u

e

ELEMENTA

ää

ä

g

u

ä

o

CHRISTIA

ss

na rehmoma

d

12

ANDRBA HVPPRIQ

e

11

autor €s

I

Hebr. 69

10

Fundamentum iaciente$, pothitentie 4b

I

óperibw mortuis fidei in Deum,bapti[mae

tum,doctrine,ac manuum impofitionis, e7

refurrecionis mortuorum,c7

|

Indicij eterni,

|

Pfaim, 111, Prouerb, £,

Timor Donini initium e$ [cictilte.

5

I

E N IBE

I;I

Marpureí And. Colbius excude«

batg M, D, LXIIh

[46)

P

IIlIIIIIIIIlIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII'IIIIIIIIIIIIIIIIIII.IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII il

N

-

tn

d

- Y

WWWM

M Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

4

5

6

(9g9) —

9

1

IIH