Gi429a
author: Engel, Ludwig

E

as

ii

i

?h

E3

*

ts

—

Q

2

us

iL

x

-

E

x

v

d

|

N12«5119513510 021

UEUAT LL

Tübingen

s

) 1

i

.

-

hs

*

ES

;

*

-

li

m.w

*

x

P

-s

d

E.

s

u

^

—

Ez

A

s

n

um

MANUALE

PAROCHO XUM,.

anqææ Fsmä?wmäw 5 €& Ob æ;m

- sibus ad Parochias , Parochos e Paz

"rochbianos 4ttznm:zhn j

DE ADMINISTRATXON

SACRAMENTORUM,

D« Décimis, Oblationibus,Se Püwüïïgy

2

4

— & Bonis Parochomm :

DE voms, guæwzmm

& USURI

Materiis fcitu unhiïïmls

(

JVM tam Curam exercentibus , quam furz:

Canon. Ef Ci$. Cultoribus , femul && omnibus 22 (gro

Serfantibus Ad6ocatis €$ Confultor

Apprzme zeceffarium.

dema Sexta cum Indicibu

Rerum & Verborum.

AUTHORE

s

P LUDGVICQ ENG

O'd S.Beurp., in Exempt. Monaft. Meli-

Jtenfi, J. U. D. Salisburgerfi Confiliario Ecclefia-

fhco, Procancellario , ac 8S, Can. Protefforc.-

E

Cum Gratia 65 Prifil. 'äeczdle;zme Cefaree Maj.

S ALISBURGI

3

S

à i? 302349 JQ' ?E.,;& 4&»],, 4 .,rf )Q* 24 4 4 H ä?; ('?

Ango M. D. C'C XIV.

Al

lj

Nalen

fim;

Witre fe

jrigir,

Dtrta d

tttjoinfis

tm & a«

NALE jf

Tltinon

——.

lt M)

dhotm

ï"m(ïm i

inf oromg

mlïaüc !

N Mub

n

APP'ROB*VATI-OES'-» |

Pro nuperrima Editione,

Ex Facultate 'I'heolögim'..

Rzíens MANUALE. PAROCHORUM ut »sofe

[ (uàmajus,ita Pzrtu/e auctius 5. tertia munc vice

vivaciore femper fpiritu & vita, Lectori in manus

porrigitur;. |In quo-juxta fümmorum Pontificium

Decreta fidei ac probis minoribus confona omnia:

emnia infuper claré & luculenter expofita , crudité

etiam & accurateé difcuffa. (ünt;.

Ht idcirco MA-

NUALE iftud pro utroque Foro-multüm prodeffe,

& plfl.rimorllm manibusquadrare:cenfeam:.

P.DESIDERIUS $CHAPPERGER,

Monachus Bened. ii SconjSS. Theo--

log. D. & Prof. Ordinarius;. ac p. 1.

Facult..Theol. Decanus..

CUR

1

MamiacRu]

r Icä

tM ANIiALE— prafens proinfüitutione Päfo--

chorum deftinatum fit ,. tamen fimul non tan-

tüim Can. & Civ. Jurium Cultoribus, fed omnibus

j foro verfantibus.Advocatis& Confülatoribus, pro

decifione: diverfarum quotidie: emergentium , diffi-

eultatenr maxime: proficuum: adeóque . luce. publica

digniffimum cenfeo;.

HERMANUS HERMES!

J.U.D.Celfiff. & Reverendiff.Princ

& Archi-Ep.Salisburg.Confiliariue.

in ejusdem Univerf. Prof. Cod. & J

Publ. Ordin: Primar, & p. t, Facult.

* kJuxid.-Decanm.«

X

P

Apptobatio Facult, 'Tlieologz

|

zfentem LIBELLUM SECUNDUM M;'U*IUAm

*

P

ISPAROCHORUM diligenter evolvi, mhxlq,

$n eo vel Catholicz Fidei dogmamb"xs, velConfcien-

tix puritati diffonum repen » quin potitis omnia ita

0.f

elaré propoüta ; caut? ,. & folidé reíoluta ac enodata;,

"n

ut non tantüm fimmara Iaudem fed & ob come

munem omnium utilitatern ïucem yubhcam mme?-«

^i ]

- Sicfentio & cenfeo.

VL I

/mm,

P. ADALBERTUS nïzUF FLER»,

ill, )

Benedic Adimont..88. Theol. Doéct,

?hj

Celfifhmi.& Reverend:fhmx Pünc. &

|

J

Archi-Epifc. Salisb, Confiliar. in-ejusd;

D]

üUniver& Procancell. SS. Script.: Prof,

M d

Ordinar: & P t F'ïcuka'lhcol Dcca»

fus.«

M p,

L

tl;

ffug

Ü

Vil

Approbatio Facult. TJuridicae

Datoc)

P Ecundus hic Libellus Parochorum , eruditzope ;

lm

elaritete Ef accumtrone pari, cam Primb con-

fcriptuseft, imprimatur itaque, ut parem inde &

3

Di

D.. Au&or laudem & Lelfor. ntilitatem confeaua-

ft

wor 5 nimirum lterque Maximanr.

MT

FRANCISCDS MATHIAS

W g

MAT;, J. U. D. & Comes Fala-

h

sinus, Celüffimi & Reverendiffi-

N D

mi Princ. &Archx—Eo Salisb. Con-

cllm 1

fliar. Aulieus. Pande&amm Prof.

Cap

lL

Ord. & nunc temporis inclyti Jus

CW!&

z1$ Confult, Collegii Decanus.

Cap

IV:)

INDEX

Ü

B

gt*og;

;fïünäx7

MAU

volui ul

TITULORUM..

elConaet.

üs ommia t

D A-OROS CE

6

]

Cap I. 8ui4 ff

t

Parochbia?

i

àacemidd

difcatione ( R

& Qb. Qu

Cgp. IL De ;

teparatzone Eccle]ia-

,C?m friete

-rum Parochialium.

"Cap. II.. De Cozfecratione Ercleharum 'P4ra(6i.i-

Bium, Aliarium E? Paramentorum.

TA

URH

"Cap.IV. De Re

LX

contiliatione Eccleftarum pa?Zu;;.f,--

"heol. Dod

YHH.

i

j Prnc d

ÜUap. V. -De -Immun

Z

"dALC Ecr!q/ïgmm Bdrq»a/)i;zï";

i. in dl

34

$. þI; De Immu/nitzztä Eocali.

Thef)lg D'f?'*'f'

$. II. De Immunitate

Reali 6 perfonali.

4

Cap VI. De Exatlzonié

t Ep

Zcopalibus, quibua Ec-

clefíe parocbiales , f&by.

ACent,

ii

Cap. VII. De alienatione, prafiriptione bonerum

parochialium., aliís

i'f.'

dieme

j i li;(m Bribilegiu.

qug Ecclefarum Paroch.

6p

: (ry(l;ri,;m?x'

PARS I

1 Pfim5 D

"E

Qap.l. Dé P

"d

te.

arochorum Infliatiome &f Qtfngitt-f

7$

E. Se& I. De j'ure Patronaths.

N

'Se'& ,I'If De Árff itutione, Collatiene , 64 Cincur-

Cons 18

109

'Cäp.lllf:a Dc Triplici Gualitate Atatis Mora

m $

Lerndl

75 Stientin in

parocho rcquzyft.z.

109

ag

C;p. IIL .z R

;Qarumlm '

egulares fiBt capaces. Benefic orum

Curatorum etiam [*culavium.

119

qndjt J

Cap. IV. DePicaris

parochialium Ecclefiarum. 24

at

Cap. V. De Obligatione rdídeuditnparozhia 119

3

L?N.DEX

X

s V.

INDEX TITULORUM,

Cap. VL De Obligatione Brean:.

141

$4

Cap. VII. De Obligatione Mif«

EIII

$d

Cap. VIII.. DeOligatione pradicandiVerbum Di-

Pfinum.

1628

Mi

Cap. IX.. De Oblzgatione parccä:ämrm ob/c'.-er-

di Jejunia & Fefla.

& Bæx

M.

PARS III

.

PræF De Sacramentis in gencre.

172

M

Cap.lI. De Baptifmo.:

175

Lt

Cap. II. De Penitentin.

183

W

M

$.I1. DeSacramento Pæn:l:nt. " gmm,ö' 7"""

&

; ditlione requifitá.

ibid.

5. IIL. De Cafibts reférBatis P4p41:6m' &€ Epific-

W

palibus. Ytem & deeffeiu Cenfura , Excomu-

b

i

mummt:omæ

153

m

$. III. 2« Itzdulgentm'

249

Cap. III. 4De Euchbariffia.

347

UM

Cap. IV. De Extrema UnBione,

2153

W

Cap. V. De Matrimonio.

d ,'y

Cdfm

$.I. DeSponfalibus,

258

ht

[

Se&. T. De Diffeventia intev [on[zlia ; Ma-

h

trimonium,Conjugium,t$ Nuptiar.

xfh

SSe&.II. Quomodo contrabanturSponfal.161.

Ly

Se&t. TIL. Quibus modu diffllgantur þaüfu—

Á

Ia.

Á

275

n

$.IL. De.Etate vequifitu tm'Spon/klm fel - Ma-

Ó

trimonium.

287

1 $

$. IIL. 4f5 parentes pro Liberis , - fel iLibené fint

M

Confenfu Parentumcontrabere po[fint.

191

$. IV. De Imped:mmtzs :mpcd:m.':btu Matri-

9$OSZZ,

il

297

V

$. V. 4X Impedimentis dirimentibus.

206

d

SG&- *

4

ZINDEX TITULORUM.

m

*Sefk. T. De Errore.

3097

in

'Se&. II. De Conditione,

P

3to

'Se&. III. De Voto,

aX

ens Di«

[.1]

'Se&UIV. De Cognatiene fpirituall. 2 3.ch411:

ni/:rW

:329. Naturali.

E

au

Se&. V. De Crimine.

339

Se&t.. VI. De Diffaritate Culths,

34*

SSe&. VII. De.Vz.

349

il

uj

Se& VIII. De Ordine.

3535

10j

Se& TX. De Ltgamme.

356

SSe&t. X.. De publica Hontfiate.

36o

: 5 ]mf-

Se&. XI. De Affmitate.

367

H.

*Se& XII.- De Impotentia.

Ui

, B

Se&. XHI. De Difpenfatione fuper : Imped:—

92

henti.

$. VI. DeSolennitate Matrimonii.

494—

D

$. VIL. De. D;folutnm Matrimonii.

alX

M

i

$. VIIT. De Judicio ï'.'mykrumMatr:monml 433

/ "7

Cafis Matrismonialg in'quo f* qumtc; 24/9:0-

ul

nes traclantur.

Y.Polys amia qui Juye probibita, t 55' Aan An':qua mo-

lh M

de po[f;t licexe ?

$

f

fM

I Matrimonia clandeft ina quando| f)' qadre, in-

* falidata.

abid.

S'/l

Vr

j

1l

YII. Matrimoninm clandeffinuma at oblzget in

Confcientia.

44t

j

IV Sententia in cau[a. Adztr:momal: an irane

il

449

[I,MW

|ftatánrem. judicatam.

1j

V Nullitete matrimouii uri tantum parti cog-

i

nitá, an liceat petere Pel exigere debitum. 450

'M' Md" !

VL Quz f ipt Medía ad cüd.wdam redditionem

9l

debiti E

455

f,

q

NC1L d

"

Á

INDEX 'TITZILO?»?Z!M;

CWIL a medwm n prafenti Mþ'& 4ppreäenþzm

fuerit licitum ?

-

456

xï"HI n próles ex Matramamo al

i

cgztmw nats

f t legitina ?

460

PARS IV,

Cap I. De Decimi,

61

$. 1. .Quid hat , cui, t5 qæomoda jäl*äd:ztur De-

Dis

cima.

ibid.

lbf

$. II. Qua fundamento aliis pmt:r Parechuma

Mj

J us decimandi competere poffit.

478

Fm

$.l1Il. Qualiter detor ipumunitas 4 folpendis Des

Cl???tf

497

"Cap.IL D* Primiiia t Obldtzvmäm.

4

Cap. III. De Sepulturis,

Z

5. Unicus. Qvuinam fint indipi Scpultura Eccle-

ftafticá ?

Cap. IV..De Parocborsum potg?atc dz.ääanendz circa

k UE

. Jf'ka bona C5 reditus.

544

PMAARS V

htj

(Cap.l. DeP^otis.

5'7

393:5,

^s [

pOl Quid fit fotum, quenam ejus wqum 21

la

*Oblirgtfio,

ibid.

$. I .:Qualiter: Oblrgdt:o Veti toc?'l::tacyrc

$96

J i,

Cap.It. De guramentis,

p

6r1o

L

C'*r II 2De [l/icr:o'

E

6x

f ii

$. I. Quid fit Ltj

Erg)

Ufirz, at quo fm*e pralnä:m

ib.

*$. H. De äfwcmlz&m quibuidam Patli an. . ftnt

fiyy

ufuraria,

323

7Non5,q

$. L. De Rc;/z*'z:m:one G Pehis Wmnemm

667

bin

5 Qu

PARS I

diy

«

,

"to$ ( 1.288

$59

:ppnhenf;m&

9

1

335

jtim n

o

2

'V

D

AR

:

æzemfzï De Parochiis

u

€9* Parocbialibas

27

Ecclefüis, earümque Eretfione , Con-

n

Jfécratione ,' Reconciliatione , donnmni--

jfjndt D*

£ate: , alitsque Turibus,

4

n

CAPUT f

m

viud l

Suid ff Parochia.?

)j

SUMMARIA.

quidi ! as Qu2 fft Paroebia t Parecia

W as Ht ab Epifcopisfat certa Parochzaru

natio Concil. Tridint: mamday..

3: Que fint jura parochialia,.

m

4* Si conffet Ecclefiam effe

parechialem fiundas-

nupla

Lam babet intentione

? z jure;

W. $; Md probandem Parechiggs

fs

j"

æqwtuor*corgju».—---

n

^

Gm Tequiruntur;

é.. Parocbiz:Monefï'trz'ij ntorporata

Zztef per-

; fj

Wicartos: proBideantur, retinent

PAVH

Juilite. 9

ennia: jura: barochialia,.

f MVW 7- Non ef idem ben

ejï:inm'cumtum«ö Eccleftg:

j4

porochsalis;

m 82 Quedaa denefíciar fhnt* adli:

dam tanuttum:babitu.

CHl , 'quæe*»-

r

] Mmz.-;mnocn.ä

PÁRQ-

s

Pars I.. Caput T.

db s

d

——.-;-

AROCHIA dicitur foeus i5

h

Res

Y -

Tesd

-

t3

Aj

quo degit populus alicui Eccle-

Cdem,

L

W us

E

fiz (quzx proptereà parochialis

ditàm in

,

E-

vocatur) deputatus;certisfinibus

Clefia s.

»

M

z

[À

r3

6s

Iimitatus, Tz/c. /zt. P. Concl. 94»

fert oni

mmz 1 unde &

frequenterin jure Parochia Pa-

Atram,

vzcia appellatur, quod grace idem fonat, ae€

fir (]Uibb

Conventusfeu habitatio accolarum.

Qidls efe

Eft autem Parochiarum defignatio facta ad

Cj

euram animarum in populo commodius exet-

cendam, prout etiam noviimé mandat Cort-

Coligt

cil. Trid. $. 24. de ref. c. 13. ut in iis civitati-

um ef.

bus & locis, ubi parochiales Ecclefix certos

ttdm

non habens fines, fed promifcue petentibus Sa-

Populus aj

cramenta adminiflrantur , Epifcopi pro,tutiofi

i

til]m u

animarum falute . diftin&to popu!o in certas

prioï. I

propriósque parochias, unicuiq

uefuum petrpe-

TM

fignetur, à quo

tuum & proprïum parochum ai

Pore

Vgf Eec

folo licité Sacramenta percipiantur , &c,

Verim

ro ad Ecclefias parochialis pertinet Jürisdi-

Ver:mdUm

&ionem in foro poeenitentiali exercere ; Sacra-

MAT

menuta adminiftrare , matrimonia folennizare ,

( Ummüö

E:chariftiam. affervare, fontem baptifmalem,

mum &

ccemitrerium & jus fep:liendi defunéctos ha-

tero ipfa

bere, & ut demüm eja; Rectori jus fit decimas

At ob

oblationésque percipere; tefte Innoc, & Pa-

MTTA

notm. ad rubric. tzt. Decret. de Parocbiis. Li-

!uh's, "

cet vero ex fingulis his ennarratis juribus non»

Manre

przcisé probetur nec ex eorum defe&u fempf.r

; o

reprobetur Ecclefia effe parochialis, cum fi-

Rf

milia poffint etiam aliis Ecclefis ex privilegio

Pt

vel confüetudine aut prafriptione competere »

$ quag-

l "i

Quid fit Pavochia:

3

has £

quatdo tamen conflat Ecclefiam effe paro- 4

jficoi Ecdle

chialem, tunc quoad omnia ifta jura habet fun-

À ?afochialii

datam intentionem, ut fi defuper cum alia Ec-

,cenïsfxnïw

clefia lis oriatur, non Ecclefix parochiali, fed al-

P. C p

teri orius probandi incumbat.

Attamen de hoc ipfo nonnunquam difcepta-

m lonit, 4

tur, quibus argumentis proprié Ecclefiis paro«

l

hi

chialis effe convincatur ? Quatuor requifita.,

;rio fi

conjunctim juftificanda effe ad probandam pa-

nodius e'

rochiam ex dictisaliorum" DD. & Rotz Decif.

yndat U

colligit Barb. Ze Parocho p, 1. c. r. m. 7.

pri-

j iis cind

num 'eft, inquit, poteftas fori peenitenti

alis.

f

:16(12. &

t

Secundum locuscertis finibus limitatus, in quo

populus alicui Ecclefix deputatus degit. Ter-

g p2

tium ut Parochus curarmi exerceat nomine

proe

jo il u

prio.

Quartum , ut Sacerdos tanquam rector

faum p

fingulariter & non cum aliis ad regimen paro-

neturtd

chialis Eccleftx admittatur.

(«

&CO

Verüm circa hec duo ultima requifita ad-

net Jm "

verteridum eft , quod eanon Ecclefiam fed

per-

fef z s

fonam tefpiciant ; id'eft

, probanda ünt ad eum

folumniodo effe&um , fi quis contendat fe. c(fe

Wnnizsz J

bamifmïïfm'

verum & proprium parochum foci.

De cz-

od "

tero ipfa-Ecclefia ex primis duobus requifitis

fni

fatis probatur effe parochialis ; frequens enim

j

-

o

l

'

eft ; quod parochiz foleant Monafteriis, Capi-

nl "

tulis, Collegiis alitsque beneficiis uniti & in-

ub "

corporari, in quibus Sacerdos curam non pro-

prio fed vicario nomine nec folusfed cum aliis

d (fmpï

exercet.

Interim i,fa Ecclefia retinet omnia

»

parochialia jura, & fi defuper five à Vicário ;

;

« populo, Epifcopo vel extraneo lis moveatur,

n

3

Mona-

H

5

4

Pars I Caput Y.

Monafterium vel Capitulum , cui incorporata »

&ifofi

tefü, v,

eft fundatam intentionem habebit; Rotaapud

tüm &

"Tambut. de jure Abbat. com. 3. decif. 192..

Demiüm advertendum eft , non femper effe

7

idem beneficium curatum & Ecclefiam paro-

chialem.

Nam Ecclefia five beneficium cu-

n pa

tatum generalius quid eff, continensfüb fe plu-

ges fpecies, & quamvis Parochia fine cura non

fit, poteft tamen cura fine parochia effe , ut in.»

Ecclefüs , quz filiales appellantur ,. in lecisno-

viter ad. fidem converfis vel ad habitandum ac-

^ Bnif

cormodatis, in quibus nec dum limites paro-

lts

3 us

«hiales pex Epifcopum affignarifunt.

Alia quoque beneficia fünt eurata.mon paro-

j rl

ehialia , quz-curam tantum fori externi habent

D

4 Litít

five poteftatem , & jurisdictionem vifitandj, ex-

j

kommunicandi , abfolvendi,. corrigendi, judi-

ni

1

h E

candi&c. Ethzc curalargé & improprié cura:

dicitur cefte Barb. Ze Paroch. p.z. c.1. 2.7 4.. Cue

saautem proprié acceptaeft cura fori paenitent-

f AnEpg

tialis & Sacramentorum adminiftrrano. Inte-

n

54!4

zim, quoad ineomparibilitatem,& refidentie ob-

" gä,lm

lig

ationé,non eft inter utriusq; curz beneficiorü

cle]n

diverftas. Trid./t/f..&. c.1. feff. 7- c.4- feff 2 3. €. fs

40j

?

Sed. & beneficia curata, quadam funt adtix

curata in.quibus de facto eXeacetur cura ;; quae-

) Mtfer

dam autem habitu tantüm curata, quibus nie

n

: Cflm:

snirüm ex prima inftitutione cura annexa fuity,

féd. ea poftea per unionem, privilegium ; con-

fuetudinem aliümve cafum füblatafuit: & hz€

m

benefcia habitu folum eurata adinfiar fimpli-.

li

&ium. beneficiorum Babsntur , nec cadunt fub

$h

"

Bwid ft pmcz;.;.

$

pto

*ifpofitionem juris de curatis beneficiis loquetie

Nota qpi

tem. v. g. quoad incomparabiliratem , refidene

tiam &c. Barb. 4. d. &. g.

fa.

fgmpeï [

eam g"

CAPU T Il

veficium Cl

De JAdificatione & Rep

1s'ftlb fC Pïu'

4r A 056 £c£.

ne o

elefiarum parochialium.

die u

SUMMARIA.

jn lod

itandum t*

*. Epifcopalzs muneris eff E&cle]ïam parothias

yj[m[cs Pafü'

lem , ejus fines &j populum deftemare,

3. Quando & qualiter note parochis erigendsg.

;iamn'PW

j« Eretlzo noPa capella ef remtdium , nc no£as

:

"m

parochbia erigenda fit.

4. Licitumeft locori ordinariis ob caufas vatioo

1 viiïïmd;) H

gjgendi;.l*-w'

nabiles duas parocbias im und conjungere.

£. Ne Ectlefin inprejudicium parvochiali: Ec«

u

clefue adificetur, cure Epifcopi incumbit.

LNET

€. n Epiftopus licentiam concedere Salent pri«

n

p

at

10

fit

Pata Orateria conflruendi ?

F. us ceremonia ( forma in .edgfiþ;:xtis Et-

d

clefiis fer&anda.

æbenfüdw*

44j

4. Quomodo Ecclefia parechiales ruinofz repa-

raxds.

PA

A ul aä

$. Materislin,ut lirna &c. defirutla Ecclefta

gon;

im profanos ufus poffunt congerti.

mbus Ji

oner

fii

I0. Cemiterisi abEpifcopo non poteff prof'anart,

Q

H $i Ecclefta cofu defiruGa re edificetur , nos

gwm )

amittantur indulgentie Gelpritilesia ta«e

tut

li loco conceffa , nift

Mi

arlmpk

gindiG.am fcclerzs.

5 deffrutiio faila [it én

adunt

Á gy

Aá

ii

Pars I. Caput II.

| D Epifcopi officium pertinet parochialem

form

Ecclefiam coníütuere ejásque fines & po-

hg.

Not, ]

ulum defignare, c. mullus omninó. 16. Q« 7«

"Trid. /eff. 24. de Ref. c. 15.

Wünente

Olim quidem conftitutum erat £z «. 4mj. 10.

fvf

q.j. ut non minüs quam decem municipia five

Vs f

domus & familie Ecclefix parochiali afhgnas

Gl.add

rentur : Sed re&iüs id arbitrio Epifeopi relia-

Mot, D]

quitur , qui providere debet de tanto & rali pa-

Wt

Qre iuRa[

rochiz diftri&u , ut populus ad divina commo-

dé convenire ; & parochus ex decirüis & obliga*

8 fortc' Pa[

tionibus congrué alii poffit.

Nütad

uód fi parochianorum numerus in tantunms

titg

excreícat ; vel locorum diftantia facit, quo mi-

M

fuüs prefertim tempore hyemali populus ad

Not;

unam Ecclefiam commodeé conveniat, vel xgro*

fidie

tantibus Sacramenta déportentur, poterunto

ämdæ ](

Epifcopi tovas parochias etiam invjtis prioribus

Tem noy,

tedXor

UCC

:kvu*

ertigere , & pro fuftentatione novo-

Q (t j

rum parochorum competentum portionem ex

lnnquæ j

rediübus matricis five antiquicris Ecclefix af-

&6 Ed

fignare ; aut i neceffe fuerit, populum ad ali-

wl t

menta ( qux ex priori Ecclefia fatis habeti ne-

Ti

queunt) novis parochis praftanda compellere;

Aböd?. 4

"Trid. feff-. 2z. de-Ref. . 4.

4!(':;, (

Tud. defume

Circa quam conftitutionem

l 4

ptam ex c. 7. x. de Eccl. edif.

PQUP "ttat

Not. I. quód Ecclefia matrix i nova paroe

u teaa (

chia ex fuo quafi gremio ereóta acquirat jus

Dit r

patronatus ejüsque reótor five parochus pol-

IT

fit przfentare Sacerdotem ad iftam novam Ec-

Md

clciam , 4. c. j &c Eccl, edif. fi tamen

partem

!&l"'n

fgorum

De JEdificatione , &c.

?

vochalttt

fuorum redituum contribuerit. Garc. Ze Bemef;

B&

pj- 0690 37.

Not. I. decimas ad Ecclefiam matricem.;

TU UL

peranentes non tranfire ipfo jure ad Ecclefiam

16 Wi' h

novam,fed in arbitrio Epifcopi effe , a decimas

welalios fructus eidem affignare velit; Barb. ig

vicpic t

li afigné

Coll. 44 Z r. 4. Trid. z. 16.

Not. III. quod Epifcopus citare & audire de-

( rl

odj

beatantiqua Ecclefie re&orem & patronum, f&

forté juftam caufam habeant contradicendi , &

n cort

ia

fi forté parochia fit incorporata, ejus defenfio

non ad vicarium curam exercentem,fed ad Prz-

; Wïm

latumloci, cui p

arochia incorporata eft , pera-

dt; q'

Q1

febit. Barb. 4. /.2. 11 5 1a.

Not. IV. quód ad evitationem novz ps-

! opuli D

jil

vaaf

tfOchie erigende numerofitati populi vel di-

fantix locorum provideri poffit per. erectio-

guenito

nem novz capellz (quz & filialis dici folet, )

j ?ciorfn'ö

LtiOnc nOW'

Qua fit in poteftate & proptietate parochialis

antiquz, & inqua parochus vel Przlatus ha-

g

Ec

j d

bens Ecclefiam incorporatam éxponat Sacer-

dorem principalis Ecclefis coadjutorem five ,

;l

vicarium. Rota ad Taàmb. 7off com. 5. de jure

4dbbat, detif. 32. s; . Barb. de

( ompgl eff)

offic. Epifcqp.

41]6!! 68. ?. 7.

Ex adverfo fi aliqua parochia ad tantam ,

1j

ddit

paupertatem deveniat, ut ex ejus redicibus far-

T

tà te&ta confervagi aut Parochus ali nequeat,

nec per unionem alorum beneficiorum fimpli-

afofhus P

!

ciut ei provideri poffit, licet locorum otcdina-

rüis ex duabus parochiis unar facere, Trid, 4.

| noVZW

d partv

/qr 2 g

A &

Cutá-

fu()( n

$

PRars 3. Caput 11, 7

Ed

"Curabit etiam Epifcopus ne patiatur fiovat

- Ecclefias, Capellas, vel Oratoria in prajudicium

tüs) FE

parochialis Ecclefiz. zdificare. Et fi de fa&o

Hpícopu

absque licentia Epifcopi aliquis i. prajudicium

leum p

Ecclefiz parochialis xdificare ceeperit, recté pet

precibus

Parochum &i nuntiatur novum opus; ut ab edifi-

mum lap,

catione defiftere, & quod poft nunciationems

Cnfetr,

five jure, fiveinjuria zdificavit , demoliri tenea-

t 4

tur,Zex. 65 Interp. inc. 1. £5 2. de mofo p.nunt.

lierida :

Dubitari poffet; an hodie Epifcopus recté

peíonz;

licentiam concedat privata & domeftica Ora-

tunde,

toria conftruendi, in iísque celebrandi? Ratia

Totm;

negandi habetur in Concil, Trid, /eff. 22. 4es

tpt ol

fac. miffe. c. g.

Verüm interpretatio magis ii

DENY

praxi tecepta eft , quam etiam tradit Nav. Ze

qu n q

príeil. Conf. g. & Batb. add. c. . n.16. quod

lls my

Concilium tantüm voluerit tollere abufum. ;

fti(uiïfe )

Éc paffim fine rationabili caufa i privatis do-

primm

£iibuscelebretur.

Solent tamen tales licettiz

u &

dari cum claufulis: ut locus fit decenter orna-

if ve

tus, à fecularibus negotiisliber , defuper à con-

s gt |

jungatis non inhabicatus.

Item ut conceffia

Jitaiy

intelligatut fine prajudicie parochialis Eccle-

hiit &c.

Íix, ne ibidem conciones atque oblationes

Cir

ne B

s

lie

Ü5

antur, & excipiantur dies natalis Domi-

lm i

zu, Pafchz & Pentecoftes, in quibus ceffante)

d.f

Ampedimento Ecclefia parochialis frequentan-

Etdtäæ

daeít, & demum quód in diebus feftis audieri-

od

o miffam in oratorio priváto non fatisfaciant,

f?.) e

qui non funt de familia perfonz , cui licentia»

Q ad e

tonceditur,

Vrl

Riccius 4 .pfaxi Aured. CO. d-

ff"'ff"'

ïüamn

4di&-

'

De £dificatione , &c;

3

at fv

ZEdificium. porró parochialis ( ficut & al-

rzjdicut

eriis) Ecclefiz inchoari non debet, nifi priüs

- f de at

Epifcopus ad locum accedat, atriunt ac cemi-

rajdici

terium publicé defignet, ibíque crucem cum ,

ri r

precibus figat, & in Jaciendis fundamentis pri-

mum Iapidem ponat, Tex. & Gl. in c. p. Z. r. de

; b adie

Hicianonem

Confecr. Docettamen Azot, Inff. mor, p. z. 1. g.

moliri nv

t. ?. q. 4- non requiri, ut Epifcopus perfona-

liter ita peragat, fed poffe alteri v. g. vicario aut

ofo I«

ifcopis t

perfonzin dignitate Ecclefiaftica conftitute de-

mandare.

neics O

andi) Mi

Forma Ecclefiarum ex antiqua traditiotie »

j»i

recepta eft, ut formá oblongá in modum na-

vis edificentur, ad denotandum , quàd in iis

ao m

adit N^

quafi in navicula Petri inter lu&us & pericula

m

hujus mundi falvemur.

Item , Apoftolos in-

fituiffe, ut, fi commodé fieri poffit, altare ;

j ib

| .VZUIS c?l

primum & maximum vetfus orientem eriga-

gle lt

tur , & Chriftianos ex antiqua traditione con-

(fàevifle verfus orientem orare ex Clemente &

cenre o

alis SS. PP. refert Azor. d. J. 2. 12. fortaíhis

diptt i

u o

juxta illud Habacuc. cap. 3. DEUS ab aufiro 9e-

sniet E$c.

hidlé d

, o

Circa reparationem Ecclefiarum parochia-

]ium ruinofarum obfervanda eft conftitutioCon-

ais o*

cil. Trid. f. z. Ze Refor. cap.7. quod nimirüm

us ( i

Ecclefie parochiales ( idem eífe de domibus

feqit?

parochialibus declaravit $. Congreg. 7s eodem

fs

€.7.) ex fruibus & proventibus quibuscun-

fuiiot

"m

quec.ad easdem Ecclefias quomodolibet perti-

nentibus reftaurari debcant.

Si vero dicti Ec-

j l

clefiarum reditus fütficientes non fuerint, tunc

A5

pl

oxrþe,

ís

ParsI, Caput II

omhes patroni, &alii, qui fru&tus aliquos ex

Q omn

dictis Ecclefis provenienres percipiunt, aut jüs

Tbumv

ilorum defe&um parochiani omnibus oppor-

Tl'ld. h&bw

tunis remediis appellatione remotá cogi ad re-

Lapxd

Paratlonem POtefll'ït.

qum;.

Quia porro Concilium- patronos ahosquo

elefatticu

€x Ecclefia utilitatem. & fru&us percipientes

Temalteri

per copulam & conjungit , videntur omnes

dic tm

fimul j juxta proportionem redituum & emolu-

Tïld d "

menti arbitrio Epjfcopi taxandam in contribu-

I t

tionem vocandi : nam osinties fimul tan(ïlt..)

pz.m pyf

regula, qui fentit commodum , fentiat & onus.

U.Js lo fo

In re&onbus tamen & bcneämaus deducenda

Qvetm y

priüs funt neceffaria pro. eorum füftentatione

Non 0

congrua juxta decentiam vitz clericalis, non

mltetmm

.fecundüm exigentiam mundanz dignitatis , ad

Yen ln

quam amphandam non dari beneficia , fed po-

fotit «

tiüs pro alimento miniftrorum Ecclefxæ & pat-

Yil

perum ac augendo cultu divino refert Barb, z

"m f

Collecl. a d, c. 7 . "Trid. . 10.

Pt f

Quàd fi ob notoriam egeftatem nemo ex

W&

prædlöhs contribuere valeat, nec fpes fit futurz

Pal

reparationis, Ecclefia ruinofa omnino deftrui

Tüütur

poterit, ac ejus jura & fundi dotales ad mazri-

ut de D

cem Ecclefiam , fifilialis fit, vel aliam vicinio-

Ütur in

In hac

rem authoritate Epifcopi transferri,

UM

porró Ecclefia, ad quam fit translatio , erigen-

ànt,

dum eft altare füb eadem j invocatione , fub qua

fja

"fuit Ecclefia diruta, Barb, 7. 7, ». 25..

Idemque de beneficiis iïmphcxbus dxccn-

dum, qua fuerunt in Ecclefia collapfa, ut ar-

b:mo Lpfcog: alicui altari :vicinioris Ecclefiz

cum

De JEdiffcatrone , &c,

18

y adhqui

cum omnibus oneribus & emolumentis a€ prio-

üunt, u j

ribus-invocationibus applicentur , ficut in text.

ybus opptt

'Trid, habetur.

icog ad f

Lapides verb & ligna deftru&z Eccleüæ'i

quamvis olim non licuerit ad alium quàm Ec-

s donqno

clefiafticum ufüm applicare, fcil. ad xdificatio-

nem alterius Ecclefiz, c. lzgna- 39. de comfe. 4. r.

gercpicnté

nur om

hodie tamen facultatem conceffit Concilium 5

m &emä)ï*

Trid. Z. c. 7. ut Ecclefiz dirute (id eít; tans

locus ipfe quàm materialia. Rota apud Faritr.

i congt

mil tatg"

p. 1. in poff bum. decif. roz. n.2.) in profanos

ia & n

ufus non fordidos erectà tamen ibidem cruce

converri poffint,

; deuct

(oftentatt

Non poffe autem ab Epiícopo profanari cee-

IG

eici,

miterium ficut Ecclefiam z» 4. 4eczf. habetur.

Tter lignapicta vel alia materialia aliquo figno

dlvni(äüvhar

Hdz'f; [Cd FU

notata, ex quo hofcerentur fuiffe Ecclefiz , ad

jdz &p

vitandum fcandalum non poffe applicari ad fa-

bricam laicalem ex Navar, Ze /pol. Cler. $. 1j.

fett jubr

prope fnem- xefoxt Barb. ip d. c. 7. 'Trid, s. 24.

m nam d

Eft & notabilis do&trina Azorii Tsf, mor.Y.

p« 2. lib. g. cap. 3- q.13. quod. fi Eccleíia de-

«firfutt

(out

ftruatur ex incendio, tumultibus bellicis, &c.

yuno "

s 4d i

ut de novo rezdificetur , non proptereà ami;-

tantur indulgentiz velprivilegia taliloco con-

jart victh

ib

ceffa,fedad novum etiam edificium extentem-

IO

il

da fint , licét aliud fit, fi in vindictam fcele-

iio 05

"

tis authoritate fuperiorisaliquis locus

'nc ) fubq

deftruatur.;

us d

L

yt d

v

jl

-'"'8

T"

; It

A 6

CAPHT

Par: L. Capyt Hff.

i

CAPUT IllI.

lt ,

Vflita à

De Con]?cr.mane Eccle/' 4rum pare-

DELIENO

qumq

cl: inlitu nec non ci Altarium ä—

Paramentorum.

ignen

Em/

5UMMARIA

hi

z. l quo 6 quibus ceremoniis Ecclefie fit tef-

quin fe

. fecranada.

Eccleüa (

A

änlmæ caftbus dcj?mö?e & reæd:jïmt.e Ec«

Titur cor

cleft confecrari debeant.

T cotfee

3*

Specialis etiam con/äcmtm Altaribus :mpeu-

iliri x

denda e

wll)n

Ms

Quid fít altere porta::la & fixum ,. At qui»

óus cafibus recenfeptur.

Confcc í

J

Calices 6 patena [Decialiter conf erari &ex

Aiptur

certa materza confici debent.

tur Eccj

44 confecratio vepetenda , fi calici nota de—

teücm 1

auratio eccedat ?

hi qe

2

Quare campane Ecclefiarum 6cmdzmntur

p

& crjfmæte Inuncantur.

! W h

$g.

Vejf 165 & paramenta ad mzjkm .ä)eöïdrtm

lo

eélam benedzctntur.

Cottue

;?25155::, de jure gelex pritzlegio Competat OH«

tnt J

Jfecrare 68 benedicere Altaria Calices ö z

Ils

Vitére

ONSECR A TIO ECCLESIARUM

&mon

- facienda eft ab Eplfcopo per fignationem

Wegn

& un&zoncm parietum cum oleo facro & alias

ïïrepo;

cartemonias præfcnptas in Pontificali Roma-

RLT

n0, atque ante prandium inter miffarum fo-

hr ]qlpl

lerunia, de decentia ( non de neceffitate ) in die

qu' h j

u

fc(hvo

J

De Confecratione , Gc.

1j

feftivo; c. fua. c. 3. de Confec, Ecclef. t« omnes

Bafilice de Confecr. d. r. Ugol. de Poteff at.Epifc.

€. 29. Non tamen priüs confecranda eft Ecclefia,

"i M

m d

quàm competens illi dos pro ejus confecratione

aflignetur , c, 4. £, d. 2. c. cur ficut. de Confecr.

Eccie-

- Quamvis autem Ecclefia non debeat fzpiüs

quàm femel confecrari; fi tamen. dubitetur at

Z:fz j

Ecclefia quandoque fuerit confecrata, przfu-

mitur contra Ecclefiam , quoód nunquàm fue-

rit confecrata , nifi probationes aliqux pro ea

adferri poffint, ac proinde denuo confecran-

atibti /'wfn:n»

a eric, non enim intellisitur iteratum , quod

nefcitur factum. c. Ecclefta. c. folemnitates. de ,

hum 1

Confec. d. 2.

Probatur autem confecratio pet

fcripturam vel per cruces, quz dum confecra-

af

J

tur Ecclefia, in parietibus fiunt, vel per unum

teftem. aut famam aliáque indicia, quando

" k

enim de nullius przjudicio agitur , imperfectz

17

probagones admittuntur, /Panorm. i» c. pro-

pofviffé 4. de Confec. Ecclef. n.&

Item & Ecclefia tota vel ex majori parte »

j n

corruerit & rezdificata fit, denuo confecranda

erit, licet ex eadem materia rezdificetur, quia

jtutt t 25

nihilominus nova Ecclefia eft , etli prior forma

:

C

interiüit. Glof. iz «. de fabrica. de confecr. 4, nec

CL

l.

ditinguendum erit; an cafu cotruerit Ecclefia

an.ea mente rigna pro majori parte depofita..,

j

10n300nem

utreponerentuür, - Barb. 4e offic. Ep. p. z. aleg.

f'acm& J

27. 9. 1j. Sed.opponitur difficilis text. m // /n-

jicii M*

ter f'ipulantem- $3. $. « ff - 4e V. O. & in L.

if ?

ut. pbi navis ea

mente

wemlt

gui res g $. $- f^ d;le

7

diffo-

fg[h'v g

Pars Y.. Caput II5

14

diffolut2 ut ex iisdem tabulis reficeretur, dicr-

hn fat

tur manere eadem navis. Exiftimo refponderi

ftrnos,

poffe; in cafu dd. legum manere'eandem na-

hm D

vim qmantum ad rétentionem dominii & pof-

Cen[ Ed

feffionis civilis ejus; qui per diffolutionem na-

tisconf, j

vim non voluitinterire: non autem quoad eatt-

folcit &

dem numeéro formam, ( quod tamen in confe-

Qenfen,

eratione confideratur ) fi enim per refectionem

tori abl

ex eadem materia eadem numero forma con-

ERE

fervaretur, malé dixiffet 7C. in cc. LL. quóüd

t f';äecic

navis fine intentione refectionis diffoluta, &

d oj

poftea mutato confilio ex iisdem rabulis refecta

GU ( m

alia navis fit , felaenimintentio diffolventis tan-

'Rtteve

quam compofito proríus extrinfeca; nilul mu-

Rane

i

tat in fübftantialibus compofiti.

M emin

Deinde fi magis moraliter loqui velimus;

Ecclg[ (

quidquid fit de navi , certé in xdificio majori eft

-fdzf, i^

mutatio, neque ut ezdem tabulz ; ita idem.ce-

A eqo

mentum , iidem lapides & lateres, eo quo prius

üensafper

fuerunt modo accommodantur, ut vel hinc

Qtr)

J€. in d. 1. $3. $. . vefponderit, aliter de do-

t d

mo usque ad aream depofita , quàm de navi fen-

fm) W

tiendum, ut illa etiam intentione reficiendi dif-

l??qm ï'

foluta & rezdificata alia fit , nifi pauca tantüm

pto

tigna diffoluta & repofita fint.

x

th) 1j

At

Non tamen erit opus nova confecratione , fi

(ií

lfl

&

fuübfiftentibus parietibus tectum corruat, quod

"t

rurfus de novo imponatur, vel fi fucceffive

Altar

etiam ipfi parietes per partes reficiantur, & ita

mfupen

quidem, ut paulatim nec pars de primo xdifi-

Dtndos

cio fuperfit ( dummodo fimul & femel totius

tltnt m

aratio

| "i

vel majoris partis Ecclgüæ fuina &'rep

£0tt

De ConfecrAatione , Cfc,

1j

bftt'dr ! äd'

ton fiat) quia his cafibus mora'iter not cen-

o repondt

fetur nova fed prior Ecclefia, ut ex mente om-

egndem tre

nium DD. tradit Barb. z c. lgzeis. 6. 4e,

mini & p*

Cerf. Ecclef. & pulchris exemplis confirmat Ju-

uronem n

risconf. i» 4 proponebatur 76. ff. de Tudic. quod

Ícilicet eadem legio militum , idem populus

n qugad ll«

yen n t

cenfearur, licet prioribus hominibus emortuis

cefediont

novifubftituantur: idem corpus hominis, licet

ex novis accedentibus alimentis in dies reficia-

; fom a

quy

tur, fpecie enim extrinfecá non mutatà res ea-

tt, L.

»l-«

dem exiftimatur.

(älöd fi Ecclefia amplifi-

diffolit **

spuls

cetur & nova pars addatur, qua tamen minor

fit parte vetere remanente;ctiam tunc nová con-

folvents *

fecratione opus non erit, quia major pars trahit

d od

ad fe minorem , c. quod iz dubiis 3. de Confecr.

Ecclef. Gl. margin. n 4. c. de f'abrica. de Confec.

" veW

ediff. 1. in P. innofata. ubi addit füfficere, f

cjo ao

aqua exorcizata feu benedióta nova pars acce-

ial

densafpergatur.

8

Porro fpecialis confecratio Ecclefix & fpe-

" VCI i«n'

cialis altaribus intra eam exiftentibus impendi-

djit d

tur, unde confracto altari non tota Ecclefia, fed

n 1laïïtfrï

ipfum tantum altare & viciffim execratà Eccle-

d

fià propter ruinam & reparationem majoris par-

p u

"

tis, ipla quidem Ecclefia, non autem altare;

!

f*

!

(fi falvam & integrum permanferit) confecrari

—

l

debebit.

'Oi'fuat' Cj

ï

r

(

Altaria autem omnia five portatilia five fixa

! fgcceäl:'ï

in fuperiore parte lapidea effe debent , ad defig-

u

X'an[h'f j

nandum qubd Sacerdotes facrificantes annun-

TA

Prim

tient mortem Domini, z. 42 Cer. ir. qui in,

[em:l

g

fepulchro lapideo tumulatus eft. ^ Sepulchrum

que-

14

Pars f.. Caput IIf.

iua al

quoque & figillum omnia alraria habere de-

bent, id eft, cavitatem aliquam , in qua reli-

N- q

quiz San&orüm recludantur. c. placust. 26. de

la&

tità cor

Confec. d. 1. Sylv. 9. altare q. 1. tex. im d. e.

placuit & quod ufus optimus legum interpres,

Aact, C

J. cum de interpretatione ff. de W. conftanterin

pofíe li

Ecclefia obíervatus demonftrat, G&c introitus

oneftur

iniffe indicat per illa verba: quorum reliquie

Preter

hi cori

Bincuntt$c. t Altare quidem portatile eft ta-

bula lapidea; qux de loco ad locum portari

.,debem v

pote&. Altare autem fixum tam ex fupcriori

. priperag

Tirdo a

menfa lapidea , quàm ex inferioris ructura feu

pedé firmo effentialiter conftituitur, — Quare fi

- Mij

1n altári fixo fuperior tabula à fuo pede amota

Prores

fuerit, exfecratum cenfebitur.

propterf

Cxterüm tam in Altari portatifi quàm fixo;

'atitha'me[

fi notabilis fractura acciderit , fi reliquie ex-

li .Syh-,. E. l

tractz fint, imo fi fepulchrum tantum vel figil-

| 'etration

lum apertum , aut lapis clauderis fepulchrum.,

| t o

fractus fuerit, exfecratur & ad. novam confe-

fs

crationem deveniendum erit.. Innoc. & com-

] ] elcsà.

muniter alii 7» c, r. Corfec. Ecclef.. circa fractu-

| torhgmy

ras tamen plurimum tribuendum effe arbi-

lt ahsg

T r

trio Epifcopi, an & quando exfecratio facta di-

ci debeat monet Barb. 4e offíc. Epzfc. alleg. 27.

terfety

81. 2. É 6. & tantameffe debere ut in nulla parte

&aïiam

altaris calix cum patena moraliter rem zfti-

(lin

mando confiftere poffit, ut fi per medium alta-

T

re tranfeat, ubi calix ponitur , habetur apu

Non

Laym. z» T&eol, mor. dc facrif sniff. t . v. 4*

ubi », . P. zd £eró reprobat fententiam illo-

Wm f

rum , qui putant atuitti confecrationem , fi cor-

| 4 &Az

RU&

De-Confeeratione, &e,

T

hdbere de

fiua altaris , in quibus unctio facta eft, frangan-

itqu te

£ur.eà quàd confecratio intelligatur in effe toti

lat f d

altari & in majori ejusparte capiendo calici ido-

ex, i d

mea confervari.

Addit etiam Barbofa ex decif.

ym intzr

Sacr, Congreg. Rit. lapidem altaris profanatum

confianteri

poffe licite vendi & applicari ad:ufum profanum,

honeftum & decentem.

d inrond

nim ii

Prater Ecclefias & altazia etiam 'calices & pa-

at

tenz corifecrari debentyut notum. -Et hxc vafa

debenteffe deauro & argento , vel ob caufane

ocum p

paupertatis ex ftanno , non autem de xre aut au-

] &X fupeïig'

f

ricalcho.aut cupro, quia hxc propter zruginem

j

at

vomitum prevocant; fec ex ligno, nefanguis

perporos imbibatur; necex vitro vel criftallo

| ?Bde u

propter fragilitatem; nec delapide propter inep-

l

titudinem c. Pafu ££c. ut calix de Confec. d. t.

j

TOb

Sylv. $. Calzx . 1. Amittuntautem.fuam con-

r

J

fecrationem per amifBenem formz & ufus, fi-

uml

(hnto

cut contingit per notabilem £ractionem , licét

I

j

ülla fractio de facili itetum.refici poffit , ut fi pes

m a

WA

«alicis à cuppa abrumpatur,

Si tamen calix

ifoc

t£orneatilis foret, feparatio pedis à cuppa, quz

a f

fit absque fra&ione, non noceret: nam for-

m f(ïc 1

ma ex prima deftinatione operis mutabilis nom

,j d H

If

cenfetur interire permutationem reparabilem,

j

&aliam rationem adfert Laym. c. 7 ». £. quod

jptt

n Ti

Ji

fcil.in calice torneatili cuppa per fe fola coníe-

et feiti "

£retur,

;editi p

Non etiam amitti confecrationem calicis pet

r 4

abeti :

aliquos i&us à fabro inflitos, nifi per fractio-

ul )/

J

nem forma mutetor , ex Armilla Zz 9. CeZix ss

«entim !

d

4 &Azor. Inflit. gmor. p. 1. lib. 18, , 20. q. f«

acm:a"

refect

18

Pars IJ. Caput III.

tefert Barb. d. a//. 27. z. ??. quod notandum

quï)& u

turex qu

circa profanationem calicum vcndendorum ?

:

vel commutandorum.

tontadtu.

uod fi diuturnitate temporis aurum in ca-

proinde;

lice & patena abfumptum fit, non proptereà ir-

feeranda.

terit confecratio, quxtoti calici & patenz ineft.

deripotel

Armilla & Sylv. $. Calix. Azor. Z. 1. q. 6. &

tutrilat ad

aliicornmuniter. $: Ártamen fi nova deauratio

od ..

viletr m

accedat , an tunc repetenda confecratio , dubi-

tatur? Sunt qui negent apud Laym. 4.7. s 7.

f& qui

€o quod major pars confecrata trahat ad fe mi-

!lerile, f

noremin his, queinterfe uniuntur, & quorum

Ml

partes fcorfinr rationem & appellationem nona

LULTM

habent: quód in fimili non ideo exfécrata di-

T qiüde

catur Ecclefia ; quia muri ejus pinguntur aut de-

llfpot& &«

albantur. . Ideóque fufficere putaht,iïniajogis

Aitem n

teverentie ergó ob contactum manuum profa-

fumft)

fiarum ( poteft enim ex caufa rationabili laicó

on tf

v.g. aurifabro dari licentia contingendi vafa»

Tünimm

facra. Laym. c.Z. $z. 19.) aquà benedi&tá cali

nf

abluatur.

Quibus addi poteft, quód etiam peg

rete

facri&cium miífe nova fanctificatio tribuatur;

fiticoin

€. de f'abrica 24. de Confecr. d. l. prout & ino

Quf G

corporalibus manibus ferninarum lotis & mün-

PUIUS r

datis accidit, üt poftquam iterum defuper cele-

tiühts m

bratum eít, non liceat laicis ca attingere, &

Sidi i

hzc fententia propter authoritatem DD. & ra-

3 D

tiones valde probabilis eft. — Contrariam fene

QU n

tentiam , quàm cum Sylv. Armilla, Angelo &

lniiu

Tabiena im $. Calix & Azor. d.1. 4. 4. aliis-

"Mhjt

que pluribus tenet Barb. . , . 3$. in praxi

Viico,

receptam tefatur ipíe Layuy c. Zs G. ex eo

Cïeiam:

: 'quöd

De Confecratione , Efc. —

:5

y ao

quod in calice principalis pars non confidere-

endoru)

tur ex quantitate materiz, fed ex immediate

contactu Corporis & Sanguinis Domini, qux

qunm t

proinde, fi nova non confecrata accedat , con-

fecranda etit. . Adrationem contrariam refpon-

me"æriiff

ua jn

deri poteft, quod quidem major pars confecra-

;

ALq&&

ta trahat ad fe minorem , nifi minor fit pars prin-

cipalior. . Attamen ftante hac ratione difficile

oya dati

scrato, dU

videtur cum.Sylv. $. CaZx ». 2. & àlüs fuftine-

ym. iW

te; quod per abfumptionem auri non execre-

tur calix , tanquam parte principali pereunte; ni-

dhat at

fifübtiliore diftin&ione inter partis prncipa-

, u

ationem n

Jem ,& majoreminventà dicamus ; confecratio-

Ti

nem quidem perire per interituri partis.s227ori$

utpoté ex quo totum fuam foemam amittit , nom

munturat d

j

4j

1

Fi

autem femper (.nifi fortaffis aliter in jure caue

f&müm

at W"

tum fit.) perinteritum partis przzczpalés ,qua,ft

non fit fimul pars »er in ratione quantitatis ,

sionabi iäiï

non immutat formam totius; in quo proptereá

"

&onfecratio adhuc confervatur.

]

od d

,

!

l

Y

Pratereà etiam Campanz Ecclefiatum be

d

Yl

fiedicuntur & Cryfmate unguntur , ut fone

rio t

quafi facrato ad laudes divinas convocetur po-

g

pulus ; repellantur hoftes & doemones ; incanta-

o

tiones magice , fugentur noxie tempeftates.

| defïï?eï Cc.'::

"

sj

Si hec rident hretici , irrideant DEUM ipfum

mmïf

ait Durand. de Rztibus Ecclef. lib. 1. €. 22. n .

p. r

!

qui zum. 10. przcepit populo :- p/azgetis ulu-

vrani

Jj

lantibus tubis , €$ erit recordatio Vefiri , corans

1j Ange

ii

Domiuo DEO Seflro , ut eruamini de manibus

Lb

inimicorum eflrorum.

Sed hxretici extra Ec-

DQX;

j

ü.ino

f 6'

a

cle&am ejecti & Satanx gaditi (tefte Augu

g5 €.

"

$79

Pors 3. Caput ITI.

$p c. omnis 32. 11. 4. 3. ficut enim in Eetlfts

91 q

Chriflus , ita extra diabolus eff ) facilé depo-

ipfsptob

tiunt armafpiritualia : pulfarenegligit, quos quie-

Veftes

£o jure poffidet : foedus iis potius, quàm collu&ta-

fiium M

8io eft cum Apoftolo «44 EpLef. 6. Adberfus inf

tanto cur

dias diaboli , ad&erfus Principes €$ poteffates ,

peracatu

Aderfus mundi vellores tencbrarum barum; ad-

nedicór

ferfus [Diritualia nequitia im celefibus. Veré

'Rola fat.

àlli nequem fpiritus quondam cocleftes, principes

fmguïis ]

damoniorum Math. r. 24. re&ores tenebra-

&ccomo]

rum harum & exilii noftri, qui in nos exules fi-

ifut f

liosEva tantam poteftatem exercent, ut ad ocu-

Quo cafr f

lum ( nifi miferizn noftrammet perniciem cxcus

IT

tire velimus ) nobis quotidie monftrant.magi itt-

1l d(po

L3

cantatores, enuergmeni five obfeíTi, peccatore

liro w

An

interitum temporalem & zternum ambulan-

cianmr, ;

tes.

Sed &5 Crux Chrzffi pereuntibus ffultitiay

Quahtitat

sobis autem qui /albiffenus,Dei irtus eff.In fide

f pitrsa

quidem refifttur diabolo x.Pet. . Sedin ide ob-

D

fervanta funt mandata Dei; Mat4. 29. Epz/f. 7o4.

ü taïiüm T

€. 3- n ffpe, in fides cum bona con[cientia 1. 4d

Pf*fmmtc

Tim.z:nag.in fide,crucifigente €$ mortificante

£arnem cum pitiis 68 concupifcentiis ad Rom.c.

n tüty

Oi

8. ad Gal.g. 22. ad Colof.7. 1n libertatern vocart

d'DUSPræj

funt Chriftiani , fed son 29 libertatem carnis d.

HEfUdine

& f. Gal. in fide, dedita orationi & jejunio.

fiténtio

Matb,17. 20. Marci g. 28. i fide non diligen-

.mWZ, qm

£e onundus, meque ea que in mundofunt , comte

mfulæ &

€upif/centiam cariit, concupifCentiam oculorum

B.

& ambitionem fDiritus, que monfunt ex partty

Wi

£. 7047. 2. in fide; qui Eccleffam audit ut m4-

Qd

frem , alias non fides, fed iufidelicas eft, Mat£.

ö Qp

4

De Confecratzone , &c.

r

a E((xlp-.

K9. 17. qualem fidem an habcant hzretici, fe

!) fidi

ipfos probent & judicent.

yhgr,quo»m

Veftes qvoque facrz & paramenta ad . facri-

àmeolidt

ficium Miffz defervientia benedici debent, ut.o

. ;40(50' AJ

tanto cum majori reverentia divinum facnficmm

"TÀ P,!z/ftu'

PCI'ZIO'HHII'.

Amittunt hzc paramenta fuam be-

nedictiónem, fi eorum forma mutetur , ut fj ex

,,Wbmm,

ftola fiat mampnlus, ex alba ami&us &c. quia

Mil , 1

CRCS) W

fingulis paramentis fpecialis benedictiones funt

$ccomodatz.

Item fi adeo lacereritur , ut ad

edotti mt

ufum facrum defervire amplius non poílinto,

in fs « j

TCCW u 31 w

quo cafu fragmenta potiis comburi, quàm ad

gmlf! W'

bfum meré profanum applicari debent.

Ugo-

linus Ze poteff. Epift. c. 32. $. r zum. 6...Sà

Wr f'*Wh

Jacere veftes ex materia non. confecrata. refi-

WT l F"L"

ciantur, dummodo. materia hec fit in. minori

Ww)" i

quantitate, participat de confecratione maja-

M

fis patris zzg. c. 3. de Conf. Eccl.

fir!

L5

R

n

Demum Confecrationes & benedictiones,

ihat

Ef/ h

altarium, calicum , campanarum & relitjnorum

paramentotum ordinario jure quidem Epifco-

n

1 (

pis competunt nihilominus ex privilegus &

6";0"!/:

n

niatt r

communjcatione pnvxlegxomm etiam IRfCUO*

tibusPrzlatis competere poffunt.

Deindecorn-

b,mfml"*

faetudine multorum locorum recepta videtus

um ( 4

j &

j

fententie Gloffe Im Clemz. Attendentes, de ff atu

Htl

s:67. quod generaliter Przlati habentes ufum

qe n i

!j

[)]

infulz: & baculi confecrationes przfatas facere

77

]l

l

poffint.

$i enim tales Przlati poffunt. dare.;

j

$dl

sninores Ordines, & aliàs ordo Epifcopalis fe»

/funt

T

&€undüm Theologos effentialiter non ditferátzs

r

Hl

&b ordine Sacerdotali; uno plus fit confecrare

(( d

[

rpeb

23

Pars T. Caput III.

Corpus Domini , quàm altare ,' ealicem, &e;

non eft adeo inconveniens, ut vel per priviles

gium .vel per confuetudinem faltém immemo-

It Rei

rialem alius etiam. astus Ordinis Epifcopalis Sa»

cerdoti acquiri poflit,

Ex eadem quoque confuetudine paffim vide-

W. Qu

gnus Ábbates cxercere confecrationes etiam pro

aliis Ecclefiis, quàm iuis.

Ad declarationes au-

a, Crts

tem Cardin. qux in ccntrarium emanárunt, dici

lr

poteft , eas ufu receptas nom effe , vel loqui tan-

tüm de jure utendi Pontificalibus & benedicert-

3.

pj

di veftes competenti ex privilegio fpeciali non

m

ex confuetudine generali, ficut etiam notavito

40 An Fpu

Pafqual. ad: Laut. de Franch. Ze Contro$. in

,

*

bapti

Epijc. && Reg. p-2. 9. 28. F. 3.

$ r l

Sed & illud notabile eft, quod docet Laym;

F/Ju/l

inq4. Can. de Pral.eletcd. 65c.q. 2. 19. quod Ab-

3

bas ex privilegio Apoftolico (idem fi ex con-

h P 04;14'1'0 i

fuetudine ) femel habilitatus ad faciendas confe-

junm

erationes pro fua Ecclefia tantum , poífit eas

P dnioly

etiam facere pro aliis Ecclefüis , fi ab Epifcopo ei

ln

comimittatur: adeft enim poteftas delegandi ex

! 9&&(&

parte Epifcopi , & capacites exequendi ex parte

Tifa;

delegati.

Illa autem reftrictiva claufula privi-

$ N j

legii , pro fazs Eccleftis tantim ,intelligitur, ne

ht

faciat pro alienis authoritate propria , ficus nec

Epiicopus cujusvis privilegii pratexta in aliena

Ertl:j

LIM

diccefi pontificalia exercere permittitur fine

lj

Kcenga Ordinarii loci: Trid, ff 4« de Reo. '

— li, &ä[m d

0?'- CJP.;.

Ptrfu[

7

cAPUT |' ^

De Confecratione , &$c.

33

TC

CATILT IV.

yc pr r

|cém 1mmen

De Recomztzam.ne Eceleffarum por-

pl

Iummm.

SUMMARIA

" pafüm "

£. Qumdo Ecelefra cenfeatur polluta.

ortes ettm !

lclaranon:sa«*

a. Cur tantum ob fanguinis 65 feminis effuffe-

matarat

nemy€5 non alia delicla Eeclefta pollus

fIur.

d lité

A

&bcnedmf"

2'"' fac:mdua ff Eccleftan Polluatur pe f:—

0 lþecxax a

pulturam infdelis, bareticz &c.

"p fépulturd catbecumeni , mflmns nona

dannyas *

baptzzati Ecclefta polluatur.

Contrd.i

. Cur locus facer potius cenfeatur pollui , per

Jépulturam pagani &c. quam dccedmtn

d doet Lä

n notario peccato ?.

7 1/ 9"0

; 4 Pollatzo Ecclef « fft per omne bomicidzum in«

juriofum in ea perpetratum.

aclendaswn

f e&

« n polluta cenfeuda fit Ecclefia, f intra eam

IIl ;

- bannitus occidatur ?

;255 Mgi

$. Quid [it fentiendum de facrilega 0cczf foze $i-

" delegml"

vi fantli intra Ecglefam ?

!

gendi tf

9. Non per mortem , fed per injuriofam occzf 9-

WBPFP

nem intra Ecclefíam fattam , pallumtr

/

Ecclefía.

!6Xf

fa' EO Pey. quam fuluerationem tcnjäatur pollui

:rmlmwr '

Fcclef A.

&1. Quando per Voluntariam feminis bumani

//, 7 r.

perfuionem polluatur Ecclefra , 6$ quid de

copu/a copjusgali jäntzvnanm ?

as i |eff'ufie (mgu:rm fel feminis fiat tantüm.

u

!

24

ParsY. Caput IV.

ip parte-Picina Ecclefie 9. g.. faeriff ia a.

Sitrh. desn

xon cenfetur pelluta Ecclefta.-

Bub of

f

:

Fj

Qué frnt effeclus pollutionis..

Ceht tabti Y

14.

Quid faciendum Sacerdoti, ff durante mif-

Upientes ac

[* conting et pollutio ?

potius exit

Aj.

n per foIayn miflameconcilietur Ecclefn $

( &amenu's,

i6.

- hn Epeftopus roffrt difhenfare , ut'anterte

hp & f

conciliationem legantur miffe.

tï .ïe.mper fic

D

:

M dn Inferior Epi/copo. pofftt reconciliart..

tt, ef

Cclefia pollui dicitur, quando certe quae

Citretur M

E

dam actiones. turpes ,. indecentes & loco:

anïinem ) fc

facro injuriofz (. quas mox enumerabimus ) in

ncöisetïndit; |

€acommrittuntur,. . Nam poffunt quidem reverà.

t i

& phyfice fancta à profanis & turpibus coinqui-

l bac

Tari . c; Reffra de Cobab. Cler..£$ Mul quiatae

"um

men domum DEI decet fan&titudo , morali ho-

fl ve] m

minum exiftimatione indecens repütatur, ut»

hoftia immaculata: & divinum officium offera--

Cuf 3 li.

turin loco fceleribus contaminato ;. antequam.

jottüsoh d

aliqua ejuslociexpurgatio fiat..

Cmahitee

lo

Cenfetur autem pollui Ecclefia . 1 Per fepul--

AO ,

furam infidelis, vcl.etiam fidelis excommunica--

efit ?ïæy&-»

taut hzretici.

2..Per homicidium aut fangui-

lr

nis-injuriofam effufionem.

3. Per effufionem:

Snüdehs) y

feminis.f Dices, quare prater fanguinis.-& fe-

d

AVeP eyf

minis effufionem ( de fepultura quzremus pau-

? 9[*?3[) &K

lo inferius) & non etiam ob alia deli&ta in Ec-

; " fite )

clefia patrata v. g. furtum facrilegium , blasphe-

"Il f

!

güiam ,. perjurinm.&c..pollüizir Bcclefia: Vix:

JQ?- &t

dari aliam rationem , quàm quod peculiarites

E"lfmflal,

€ijrca enumerata contracta ita ab Eeclefia ftatu-

&ànt

&

]

«un £r; cum Valentia;. Vafg. & aliis petat

üla';z/m ]

"

De Reconezliatione , &4c.

25

Satich. de matrim. lib. 9. d. Y g. z. 4. & fequitue

; .jkcrifiitï-

Batb. Ze Offíc. Eprfc. alleg. 2 8, w. 21. Sed ignot-

cent tanti viri, fi non fequar tam facile con-

ifdmn:m;

| fugientes adleg. zoz omntum.ff. de LL. qui

potius exiftimo eam fuiffe rationem Ecclefie

ljbl

| fic flatuentis, quod hec duo crirnina fcilicet ;

'1?'() MMM

fanguinis & feminis effufionem prz czteris vi-

D

tiis femper facrx paginz à minifterio divino ex-

]

vecaniiliP

eluferint , effüfionem quidem fünguinis , quod

n contrarietur Manfuetudini Chrifti , qui nullius

xentes &

yfanguinem, fed fuüum innocentilümum pro

gerabimus )

nobiseffudit ; effufionem autem feminis, quod

asdmez €Ontrarietur immaculate hoftie & Virgines

us i roli. Si hzc ratio difplicet, rogo mihi aílig-

ii

"1

narialiquam, cur Clericus potius ob homici-

j Md qi

jdium vel mutilationem reddatur irreevlaris,

, n

[

j & non ob aliud quamvis gravius delictum ?

| rePUtath j

,, Cur à celebratione vel facra communicatione

ofigum

j potiusob effufionem feminis, quàm aliud pec-

;;

catum abftinendum fit ; & cür etiam in veteri

2 n

,teftamento quoad utrumque cáfüm Judzis

, fuerit preceptum á facrisabftinere?

n

Igitur I. polluitur Ecclefia per fepulturam.,

fiumat s

"

"

infidelis, vel hzreticiaut excommunicati : ejus

Pff e,?u'mf

:.

!

"

cadaver exhumari ( dummodo 3b aliis dignofci

ag

, poffit) & Ecclefia vel Coemeterium reconciliari

Qafemet

)

^

P

, debet, necprius aliquis etiam Catholicusibidem

! de[l&a )

j

1

, fepeliri, vel facra &eri poffunt. c. Ecclefiam. 27.

gium;þasf,,',l & feq. de Confec. d. 1.

!

c. conf a Intiff? 7 . de Confec.

Eccïgliä?

"

Ecclef. $el alt. hodie tamen pof ConcilinmCon-

l pf

" !?,'4.

,flant & Extrav

ag. Martni V. ad e. Pitanda

fi st

Ecclg

uti)

ftamdala. 'nifiexcomunicatus fuerit de

nuncia-

l

MAN. PAROCH,

P

tus

u

lt(

! Pars I. Caput YT.

26

tus poffit fepeliri in loco facro. ( de auo diver-

ahen

fas opiniones referemus inferius Zm p. 4. de ft-

téilicit x

gulturis ) fi tamen de facto fe, ultus fuerit, mae

Tulenty

gis eft, ut dicamus non pol!u: Ecclefiam , quia

Wutitem p

quoadhunc punctum non agitur de favore ex-

*tumfacmm

communicati, fed Ecclefix & aliorum fideli-

fs qur

wm, qui juxta d. Concil Conftant, non de-

,nmoquim

lbent divinis officiis privati ob communionem

&um excommunicato non denunciato.

&'ïnädeli, 3

Vi f ]

Idem quod de excommunicatis non denutt

tlnngin

€latis, étiam de hareticisfervandum docet Nav.

Y fO!mHt

Con[il. 10. de beret &4 intratl. de orat. &5 boris

Vit hlss

^

Can. c. z. qux fententia pro utu noftrz Ger-

Bitm &

maniz defervit, ubi cum hareticis impunis eft

qu(lmm &&1

communio.

Imó noviffimo bello Turcico

!imum [

zuxiliares. Copir à Principibus Acatholicis

atilnt

tranfmiffe, hocexprefsé in pactum deduxerunt

& ab Ecclefiafticis poteftanbus defuper con-

Bu

fenfum . impetrárunt ,

ut milites. Acatholici

quod ba 's

defundi in Coemetérüs Catholicorum (ubi

Wle Bapt;]h

propria Lutheranorum non adeffent) fepeli-

Wo i

rentur, quod ob cauíam magne nece[htatis a

VBUC'WT) (

ebtinendum illud militare fübídium , & quià

Ton feei

non fuitpetitum in contemptum fidei Catholi-

Q[uimï) |

€x , fed poti

tum fuit.-

us ob honorem hgm a,nuxj2 tolcr?ll*

lutp ;

—

feliïopgm |

Per fepulturam

'etiam Cathecumeni & m—

tinny 46

* fantis Chriftiani non baptizati pollui Ecclefiam

m

tradit Zoef. 4 tzt. decret. de Confe. Ecclef. n. 13«

It hm

fed Ugilius Ze poteflate Epzfe. cap. 25. $. $. €X*

€ipit Cathecumenos, qui cum vi charitatis con- |

ura nom

1

taz'f, hars

jundu nobis func, & fepa.ra;i in fepult

ii

&f:beægt

De Reconcilidtäone ec,

E

d o d

debeant. Infantes Chriftianorum nom bapti-

zàáti licét ex ufu Ecclefiz in loeis facris non tu-

n j LT

drs Poert t

mulentur, fi tamen de facto contingeret fepeliti

cdefam, t

putarem probabiliter dicipoffe, non pollui lo-

T favorg

cum facrum, quiaad hanc rem non h abetur alius

alionum 14

tex , quàm c.Ecclefram de Confec. 4, 1. quod

frant, 101*

non loquitur de tali infante fed de vero pazano

cormmultit

&infdeli, in poenalibus antem & odiofis ter-

Nec ef

LmCiMO,

mini funt propriiffimé accipiendi.

eademrationis paritas, quia infideles & paganx

gtis n

adun d

veriformaliter deteftantur fidem Ecclefiz ejus-.

Jutdl. ( ;'f'

que hoftesfunt, atinfantes Chriftianorum ma-

gis fidem & perfonam parentum reprefentantjin

TEV

qos mpu

quorum fide etiam baptizantur: & quia & bap-

0 bCHO TV*ITVE'

tifmum ex fide & intention — parentum defti-

nati fünt, non video, ctir ma "nairreverentia ex

ibuS Acailïi'u

p d

eorumfepultura loco facro $ "rogetur, ficut de

Cathecumeno dictum.

g dpt ,["

Ne^ etism obftato,

jj 109

quod baptismus fit janua *d Ecclefiam ,. &

ante Baptifmum nemofit intra Ecclefiz gremi-

athohïow (

»

um recipiendus

*

nam ex hoc plus non con-

r Md

ähtaui

vincitur, quàm quód infantes non baptizati

non fintàn Ecclefia fepeliendi, non autem fe-

bf

quitur, quód ex eorum fepultura Ecclefia pol-

jm Bdel 25(

[

Iuatur

*

L

ipant

certé etiam omittentes pafchalem con-

feíGionem decedentes in peccatonotorio- exclu-

duntur à fepultura , & tamen fepulti de facte

äecumfni x

J j

nonpolluunt locum facrum;, quia idin jure ex--

FO

preffam non eft.

:

71

Ef(; h

h

"BL

Sed qu&res , cur potius pazani excommuni-

f

fiantdt

n

eati; hzretici fepulturà polluitur locus facer ,-

|C

a !

quàm ex fepultura decedentis fine annua con-

f

äebi

Dz

feffione

-

28 —

- ParsL. Capuf Iv.

feffione , velinnotorio peccato &e. s. Przter

ialb

authoritatem Canonis fit ftatuendis, fi non con-

dj necef

vincentem faltem congruentem rationem poffe

dtitypoll

aflignari; quia, pagani & excomimunicatiaut

templum

membra Ecclefiz non funt, aut fi fuerunt, re-

( quamyis

fecta & feparatafünt, & proptereàficur in vivis

ge atb

fineirreverentiainter divina officia tollerarinon

- Qii

Cj vt

poffunt, ita necpoft mortem , juxta vulgarem

regulam : quiàus non communicemus Viís , nec

demfih p

communicanuis mortuis , c, facris de fepult,. t

QUo. orci

'CGtcnim t

'vero reliqui peccatores utcumque graves, nom

cenfenturà divinis yelab Ecclefia exclufi, ejus

tallynii

membrapermanent, quamvisarida, & ficut if

Jtilm, «

€orpore phyfico mermbrum aridum per nervos

At0 d

& pellem reliqui corporis fuftineturj nec non

biink

aliquali faltem calorefovetur , ita etiam.ifti pece

ftiit Zsf

catores adhuc de corpore Ecclefiz ejufque mee

1j. Obiter

xitis.& fuffragiis aliquod fomentut participant,

thoüu üll

Covar. z reie, s. 2lma mater. de fent, excom»

fttm i

dné.inprinc.n. 7. 8 in $. 6. 9. 3-

n cuiübet

1I. Polluitur Ecclefia per omne homicidium

omià

injuriofum in Ecclefia quocunque modo etiam

Atl

er füffocationem aut occifionem fui ipfüus

T

fa&um c,propofuif ? de Confecr. Ecclef. E$ gl. in

At pote[

c. , Eod. in 6. dico Zpjuriofum , unde perhos

Pt d

snicidium velcaíu vel caüfa defenfionis vel ab

(ttg al

amenre aut infante factum non cenfetur fieri

pollutio ; quia cum non fit delidtum in occi-

nmäf;t, ,

derte non videtur fieri ureverentia Ecclefiz. V o«

P«CHFOECE

Jur: tamen DD, cum Barb, Ze Offrc. Epzfc. p! 2.

ew

nlieg

ex/e L

A

1. quod &cut Clericus &facerdos,

df

Att

i templum Dei fpirituale eft , ex homicidio

N

caíuali

"Y "

*

De Reconciliatione , Efc.

29

& vt

eafuali ubi culpaintervenit , item & ex homici-

js, f w

dio neceffario ; fi modusinculpatz tutelz exce-

ratior p

datur, pollutus & irregularis cenfetur, ita etiana

ynomuticatl

templum materiale ob homicidium culpabile »

f fnenit

(quamvis non dolofum ) reconciliatione indi-

vedficut m f

geat.

ciatollearin

'

Quid, fi ingenerale banuum declaratus, . in

]

ia vt

Cujus vitam poteffas omnibus data fit & qui-

!

g f

demfub promiffione przmii, intemplo ab ali-

iifb

quo , occidatur ? Polluta cenfebitur Ecclefia,

licétenim refpe&u perfonz occidentis & occift

je grars

£ale homicidium fupponatur licitum & non in-

1 exduäx ?

ida, Kü

jutiofum, eft.camen injuriofum refpe&u loci

facri, ficutde alio malefa&ore jufté condemna-

lm per

to & in Eccleíia promerito fupplicio affecto

getir, D

Ó

j

" ctiam

H

tradit Zoef. 44 tét. de Conf.Ectl.n. g. Barb. d, L

j

(

(

!..

j 6j

2j. Obiterhic adnotandum eft;quod etiam mo-

net Moli, Ze L. & I.tr. 3. d. 7. raró &non nifiob

m paro"

gravem caufam licere dari publicam poteíta-

j M f('(l!. W!

)j

[

tem cuilibet occidendi reum , tum ob alia itt«

€ommoda, tum quàdtales re1 Sacramentis de-

It homïcicg:

Rituti in corpore & anima pereant, quodutique

W mofdþ l

y

Chriftiane man'üetudini repugnar, 1deo etiam

nem !

ii

dare poteftate à magiftratu forni externi non vi-

, f

Vi

detur facile ejus ufusin confcientia, & foro in-

m)Va

)d ?Cf

terno admittendus, nifi ex vita malefa&torie

ifenübhb ]

"

, ce

proícripti quotidianum periculum Reipub. im-

minéret, tunc enim publica (alus ab occifionis

du 11

f,

j

peccato ficut in quocunquehofte excufaret.

d

De occifione alicujus Sancti & jufti. viri in

:

3

Ecclefia etiam quzritur an exinde polluatur Ec-

CliS &

m

cleüa 1 Affirmadva magis legitur apud Autho-

ó W,

NT

5j

"*

39

Pars I.. Caput IV.

;eä , €o quód licetfanguis fanctorum Martyrum

xb

con ecretpotiüs, quàm foedet Ecclefias £ex. 72

pefoq

c. f ndamenta, de ctetd. in £. ipfatamen nefaria

Áitur n

& facrilega actio occidentis Ecclefiz injuriofa

efülone T

-

eft Gl. z c. s. de Confet. Ecclef-in $. fanguinis

Wrrapes

feeme

Zoef. d. 1. Vall. Eod. tzt- z. g. Aittamen Gl in.

u

fin, locum ubi faneuis effufus eft, non effe m

reconcihatione abluendum.

Ht dmm

M

or-

Trdtneng

. Cxterüm non polluitur Ecclefia fi quis m

bo correptus , aut extraEcclefiam vulneratusin

ïfdeBarb. ;

eadem moriatur. Non enim ipía mors per fe

Y Ngli

Pt homa

irreverentiam infert Ecclefix , fed caufa five oc-

cifio in ea facta.

-

Cömpücgh

Quid autem dicendum , fi quis in. Ecclefia

f sert

:

exiftens foris prtereuntem vel e converfo foris

k i

exiftens ftantem in Ecclefia jaculo. conficiat ?*

Uis ex

Comimunius receptum eft, ut pofteriore .tantüm-

pitocian

ngad(mis

cafi , quo confummativé homicidium in Eccle-

ca contingit, cenfeatur polluta Ecciefia ; nott

Qitd

prioti, in quo non proprié verificantur textus

ii

Canonici c. , deconfe. Ecclef: in &. c. tan-

Tindig

t.de Prii. qui in pollutione Ecclefie lo-

DAR

ais

quntur d e morte autfanguinis effufione in ipfa

Ecclefia €ontin

&äacci )

7; 26.

gente. Zoéf. Z. 1. s. .—Barb. d. L

-

Tidote

TE

JXO III. Non folum per mortem fe

d efiam ïpgf '

vulner tionem injuriofam , ex, quo fequatur fan.

Cbl

gunis humani effufio ; Quod verbum e

J

ffufio

n, qu

coiiunirer DD. interpredantur de copiofo lu-

lo

xu fanguinis, unde concludunt non fufficere

f ff

paucarum guttarum deflilationem ,. velfi ex in-

Ui ad "

(ïiö.ïo pugno.ex 'natibläs fangui;. profluat (mfl

E

-[Wm';. :

ex

N

'D:'Rccamiliætz'one RLT

$i

ex gravibus verberibusidiaccideret) neque fola

tum Miffm

celefias t

percuffio quamvis gravis fatis eft, fed fanguis

a tamennd

fequatur neceffe eft , quia de fanguinis rantüm

effufione Textus Canonici loquntur, quia iü

xdefie initi

materia poenali ultra propriam verborum figni-

^inf fimpi

ficationem extendendi non funt.

Non tamett

Aiamen G!

et d

requiritur, ut fanguis ipfam Ecclefiam contin-

gat, dummodo intra Ecclefiam effufus, licet

in veftimentisabforbrus vel in vafe collectus fit,

fs f quit

YideBarb. 4. ]. Novar. z man. c. 27.

yn vt

VI. Polluitut. Ecclefia per voluntariam. fe- 1X

jpf m p

minis humani profufionem five cum , five fine

duf

complice factám, dummodo es notoria & fal-

tem per famain aut opinionem hominum pub-

7

licata fit, non autem fufficit fi v.g. folus Paro-

j u

chus ex confeffionefciat, velaliqui tantum ex

julo Comïaï

parochianis, penes quos non fit periculum di-

flriore "

vulgationis. Sa. f. Ecclefía.m. 1.

dim i

ii !

Quid de copula conjugali in Ecclefia facta

EC

du

dicendum ? Ratio dubitandi eft, quod c. ff mo*

fiüwuti[ [

tum de confecr. d. 1. $. &. fignificAfti. de aduit.

nb i

folümloquatur de profufione feminis iliicita &

ye El

adulterina in poenalibus autem terminiünt ftri-

Afüfon 17

&éaccipiendi, ut pro nagativa fententia argü-

as

mendatur pont. de pmatrim. lib, ro. c. 10. &. 13.

Sa.d. . ». 14. Nihilominus apud authores re-

fed eit t |

cepsius eft polluiEcclefiam , propter irrevetzn-

T

tiam, quz per talem a&tum loco facro infer-

fj

hl.

verbufï?

0.10(0

l

tür ad eum modum, quo fuperirs de executio-

deco

ne fa&a in Ecclefia contra jufté condemna-

ü,gücg:f

noil

tum ad mortem diximus. Gl, z c. zum. zz f.

lial

Jeminis. de Cenfecr. Eccles. i 6.. Nopar. im

(mr

B 4.

Man,

P)mfiuat

J

-

ji

Pars 1. Caput IV.

Mam €, 27. . 2g1. Sanch. de matr.. li. 9

tofilele

difp. rg. 4.m. 7. poffet vero contraria fententia

débeant

obtinere in cafu neceífiratis, quo conjugati ab

frortus,

hoftibus v. g.in templo obfeffiaut conclufialium

Gtet, &

locum exercendi copulam -non haberent ; &

ter pecu

fine periculo incontinentie abítinere non pof-

cenlirar

fent, qua tunc neceffitas facit licitum, quod aliàs

hif.

foret illicitum. Covar. e /ponf. p. 2. 67« $* 2*

$ en

7. 3. Zoef. d. l. m. $. Barb. d. 1. s. 48.

eyehyre a

Q12 Eftporro circa has pollutionis fpecies, que

ht cor

funt per fanguinis aut feminis effufionem ad-

&Cratlne

vertendum, nonpollui Ecclefiam , fi vel fupra

Gl mf

illaam inrecto, velintra eandem in aliqua Cty-

Topoferi

pta, autjuxta eam in campanili vel facriftia

j w

Cdummodohzc ab ipfo interno corpore Eccle-

efüm

fiz , quod cenfetur à re&o interiori ufque ad pa-

Celcbrm

vimentum, & à porta interna majoris Ecclelu,

FCIelïam

tifque ad ultimum parietem internum nullo alio

mhcn hal

muro intermedio diftinctum ) pollutio. contin-

ïlfþa n

gat , quia , tit fzpius repetitum , in materia poee

Wi Cm [

nali & odiosá termini funt. ftricte. accipiendi,

tex int

Vid. Fagund. p y. Ecclef-. pracepta p. z. lib. g

T

CAp. 14, 4 7i. 37. Sanche d. diff. rg, d i zi. tem

f &htir

fi pollutio contingat in gradibus Ecclefix vel

Dtc]or

ante januam extra fcilicet claufuram

porta in-

ternz. Barb. Z. /. ». 20.

"tl

fj

Ut

Quod fipolluta fit Ecclefia cenfebitur etiam

P fftüone

pollutum. ceemeterium tanquam accefforium ,

non veroé converfo, quiaaccefforium non tra*

P* part,

D d

hit ad fe principale. /. sz, de Copfec, Ecclef. in £

!tCot

Effectus pollutionis eft , quod in Ecclefia po-

luta antequam ab Epicopo per aquam cum vi-

mdt ne

RO

Nf

ADte

De Retopciliatione , Hc.

3t

natt. l]

fo fale & cinerebenedictam reconcilietur, non

traria f

debeant facra vel divini Officia Reri , neque »

p conjdt :

mortuus , fepeliri, qui tamen de facto hxc fa-

t c'oncluüa';a;?

ceret, temerarió quidem ageret & mortali-

n habertt:

terpecaret, nullam tamen irregularitatem vel

linere 101

cenfüramincurreret.c. Z;,

$n 6.

qui 13. de fent, iipe-

1itum,quodw'

j P

Si contingere durahte miffa pollutionem.,

14

(

evenire v.g. per homicidium aut vulneratio-

às ass f

nem communiter diftinguitur, at antecon-

effufionem *

fecrationem vel poftea id accidat , ita ut priori

I! fid ,

cafu miffa etiam caspta deferenda (it, non: ve-

TET

ropofteriori, Ugol 4e O/fc. Ep. c. 29, $. 7. F.

ji «d fac.'z.f

j* Fagund. 4. 1. c. 13.

Verüm fi de fa&o poft pollutiosem miffa ,

agl

$

0f

T

]u

h

celebrata fit five boná five. malà fide, jam,,

ftà

;onsEW

Ecclefiam propter infinitam virtutem tanti fa-

e[ï*um HU]W

eriücii haberi pro reconciliata putant Sa. $.

olhio

Ecclefia n. 19. Caffro delege pam. lib. 2. cap.

jn mf

w/t. Cui opinioni videtur aliqualiter fuffragari

tex. iz c. def'abricade Confec. d. 1. ubidicitury

ia u

'-MP'[,;.'LV

aliquanto totius Confecrationem per utiffaruns

j ml

folennitatem impleri ; tutiustamen eft vera re-

concliatione uti, quam íacri Canones pra-

" Fcdtie

m pora^

fcribunt : neque enim Z. c. Ze fabrica. conti-

fiet hunc cafum , fed juxta communem inter-

precationem alium, quando nimirum parietes

vt

j i

per partes reficiuntur & innovantur, ut priori

forim

Cap. dictum.

f F

j

Si reconciliatio Ecclefiz fieri tam cito com-16

"

[ nECLMax

modé nequeat, poterit Epifcopus ex multo-

;qulm 0

fum fenteritia interim . difpenfativé concedere

B ;

4n

EE

Pars I. Caput F. $. I.

in ea fieri divina officia , ficut poteft in cafuü

| Diriditur :

neceffitass ad evitandum damnum, fpirituale,

j kperio

vel temporale in alio. jure pofitivo difpenfare

254|

Sa.4. 1. Fagund. Z. . c. r4, s.z. Alii vero exi-

l

ftimant , non effe facile ad iftam difpenfatio-

nem deveniendum, fi interea aliquo Ora-

X

H

! —l,.- Iæqu;ä

torio cum Altari potatali poffint divina feri

; dlflysl

cüm fepultura tamen plerumque neceffitas exi-

git difpenfationem.; : ne

^i

evitari poteft.

À

que alio m?do - facile

nj

ETI

37 Delegare aute

m reconciliaw:ibnen; aïäcui fa-

cerdoti fimplici Epifcopus non poffet, quia

bf

n

eft actus ordinisEpifcopalis, per tex expreffum

21 fka'iresj

inc. aqua. g. de. Confec. Ecclef- *nififortaiïis i

Tilb

facerdos aliàs ex . privilegio Apoftolico effet;

habiltatus ad faciendam talem conciliatio-

: Atl r

. prisi]

nem;, ficut füperioribus Fratrum "Minorum à

? Sitrig,

Leone X. tale privilegium conceffum refer-

[ foh' r

u , ut poffint fuas Ecclefias reconciliarez»

d lggf,

Roderiq, £om. 1. reg. qq. 19. art. 6. Hentiq. L.

-C. 27. *. 6. quo faciunt ea, quz fuperius

fllm 4l

UT

in cap. 5. ad fin. traditafunr.

9-93:4&

CA T V

hW

* du

De Lumuniate Ecclefiarum Pdraï

Efflt l

— €bialimm.

l Cü"]uct

Cüm omninódeceàt re ad divinum cul&:&;.&

dnj;

deftinatas à profanis oneribus effe liberas;

« u

ideo hzclibertas immunitas dicitur & rebus

Conjj

ac locisfacris

per jura d,ivinaö; humafla ïttfi-

A5 ab r

buitur.

]

fi&(m ü

QDividiikl—tq

N

3y

p

De Iæmunitate Lomlzi

Dividitur autem immu

"T. *

nitasin localem; feaiem

n, fpirtd

! & peffonakm.

vo dipni

Sl ' I.

;

Al od

De humunitati Lacali.

n diþenfäïiü*

SUMMARIA.

,

"

ui

ao O

t« Inquibus confifiat immunitas localis 09 q

T

AGus profani probibeantur im. loco facro..

mecditis v

a. Qui jure af ylum

fít tgnaþ[km » & in quibus

' molo &

confifat $.

3« d reus ab

Ecclefa. egre[fus fel dimiffus

onem. i !

polfft corporaliter À judice feculari punirz.

g pfb ?

4« QuomodoClerici confugam defendere debest.

j p ] i

$: J'dices f'ecularesreo penam corporalem vc-

! of fortdir

shittere tenentur , 69 quid firecufent ?

'oïïolico d

6. Reus propria [ponte Ecclefam egre

:

diens E u..

prifilegio renuntid[fe eidetur.

m Mi

7: Si erimen confugientis ad Eccleftam

f mix-

gcdfum 1

ti fori datur locus pratentionz,

gt

9. 42 ludex probibentur cuffodire reum, me

, ( o

clam aufugiat , & unde a

2

limenta eivfü-

j quæ &W

minifirande ;

9- Quid faciendum , fi veus Ecclefraflica im-

munitate mon gaudeat.

Y

40. Duizam cen[cantur indigui imhunit;;tg

"

Ecclefiafiica ;

j !

11. Confuetudo in mate

3

ri4 ;'mmu:zit;ztis atte;;-i

denda eff.

inum d

IMMINITAS LOCALIS in duobus

df *

confiftit, nimirum, nta&tus profani & fecu-

ciur d

lates ab Ecclefia arceantur,

Deinde male-

hunaf

fa&tores confugientes ad Ecclefias ibidem ín

vita

pl

36

Pars L. Caput. V. $. L

ém

vita & membris protegantur.

Igitur impri-

mis in Ecclefiis & Coerneteriis omnes negotia-

onlos&n

tiones, nundinz - profanx , focietatum cor-

]

ventiones & confilia füb poena arbitrio ordi-

n

narii infligenda prohibentur. c. 2. de Jysmum.

fit

Ecclef. in. 6.

legimso

Specialiter-veró ab Ecclefüs arcentur cotte

tglislm

tentiones & fxcularium judiciorum. ftrepitus,

(f j

adeó ut totus proceffus judicialis & ipfa etiam

Buirte j

fententia in loco facro lata ipfo jure nulla fit

Xtont)

dl. c. 2. $. ordznariis.

Maximé autem immue

rj

mitati Ecclefiarum, repugnat, fi fanguinis fo«

Qubd of

.

gum efficiatur & abfurdum ac .crudele inquit

fs (an

Ponti£. i» c. cum Eccleffa. g. d. 4. ibi judicium

Aittesi

fanguinis exercere , ubi eft tutela refugii cott

tm, bj

ftituta , unde z eod. cap. 5. prater nullitatem

fimm l

proceffüs etiam excommunicationis poera jl

fs Cl

betur inferi illis, qui caufas criminales in. Ec-

ftmpr.

€lefiis vel Coemiteriis agitant.

j aliqua Q

Pretereà Comedix profane & ludi thes-

fütintin

thrales, chorex & convivia & fimiles a&uones

proríus à locis facris excludenda funt c. z dee

mmt, t

corem t z. dc Vita t5 boneff.. Cler.

iE

Denique Concil. Trid. /cff. 22. £s decret. de

Veri

ebfer$. €$ e9it. m mif[a, ftatuit muficas eas,

Q b

ubi five organo five cantu lafcivum aut impue

pltrà ]

sum aliquid mifcetur , item fzculares omttes

r f

actiones, profana colloquia , deambulatio-

J wid!

nes, ftrepitus & clamores prohiberi, ut. do-

j

£usDei veré domus orationis videantur.

Me«

Cf g

rito etiam Gloffa 7 c. od;. 24. q. . invehitur i

fcholafticos & alios , qui intrant templa viden- !

"in. R

&

l

De Inmunitate LocaI,

37

Trir jty

darum mulierum causá , ciim potiüm deberent

ymnes nchï;»ï

oculos & mentem ad Deum detigere.

cijetaum. O

De Zfylo Malefatlorum.

y arbirro 0

T Ecdefix in majori reverentia & ve-

, 1, d n

neratione habeantur hoc fingulare privi-

legium nontantüm in facrisCanonibusfed etiam

legibus Imperatoriis?. £. C. de 2is qu ad Ecclef.

; Qreentut FGI'

orum ?

cozfug. iis eft conceffum , ut malefactores re-

j i

gulariter quofcumque. (nifi fpeciali jure fuerint

excepti) infuam protectionem recipiant.

f jure 09

pautem 1

Porro hzc prote&io in duobus confftt, T.

quód confugientes ad Ecclefiam violenter pet

Á (anguim; i

judices fxculares abftralii nequeant , & contra

rudee If

facientes incidant in excommunionem referva-

n i j

g r

tam. Bulla Greg. XIV. cim Alids Quar. im

J;mïf»

fimma Bull. 9. cafas refer&ati 11. quod Recto-

yatel m

tes & Clerici Ecclefiarum debeant fervare vitam

«ionis pe

& membra talium malefactorum. iQue: poe-

gninds

na aliqua corporali afhcinon debeant ,- fed poe-

& hi

[

nà tantüm pecuniarià vel Ecclefiafticá , utque

Civiliter refarciant partibus damna ; qux intu-

; üm]lf) Jl

(

lerunt. c.reum. 17. q; 4. €. inter alia. 6. de imo

Ia

f t

mus.Eccief.

Verümnonef fatis expeditum , an reus poft-. 3

"LL

f

quam ab Ecclefia egreffus vel dimiffus fuerit ,

3ut

muhcaï

poffit à Judice (xculari in vita & membris pro

"um a Wl

merito fuo puniri? negat Gl. zz d. c, reum in

fgc

p o

p

$. fel ad mortem Panorm. z. d. c. inter alia m.

deat

9. €o quod reus, hoc ipfo, quóüd intra Ecclefiam

hiberi, "

]

1'»

fe receperit ; confecutus fueritimpunitatem. Alii

deantil. ^.

econtra cum Henrt. Zoef. ad tit. decretal. de ise

.

?

yelit

sil

enin. Ecchf. . 38. exiftimant , hanc immu-

i

7

mitatermm

j

f

3

JPars I. Cdpw F. $. I.

nitatem pracisé coherere loco , & reum tamdid

eutans ]

fum, (ieut

efe impinem , quamdiu in Ecclefia perfeverárit,

Utraque fané opinio patitur fuas difficultates,

weto judic

prior trahit poft fe malos effectus, fienim qui-

proptereà:

libet homicida aut malefa&or ex hoc folo im-

jura. folum

punis evaferit, quod vel modicum ad Eecle-

tem , n

fiam confugerit, quod erunt impurita delicta)&

Taderteon

Qm erjt

quàm audaces evadent delinquentes. Ex altera

neceffario confequetur alterutrum , ut vel fine

qubisio

fru&u futurum fit Ecclefiarum privilegium, vel

£isolrnere

certé ipfis Ecclefiis onerofum , fi delinquentem

CIE i

fine periculo vitz dimittere, velfine magnoin-

t J

commodo & quidem toto vitz tempore refer-

Vgb i

vare rron poffent.

Titetdi s

Quare verbis Canonum & legum delingen-

protmosf

tius infpecdis Dico I. Rectoribus Ecclefia-

]s de

rum incumbetefervare vitam & membra corr-

Y cimptri

fugé, quod fiet, fi pro ipfo ftudeant apud

t

fxculares Maggiftratus impetrare veniam & re-

ttliti Cs

miífionem poenz corporalis.

Dico IIL, Cle-

^ Tüts ,

rici tamdiu debent fervare reum , nec eum ad

C(Ia(&» 4dt

examen vel inquifitionem Judicis fzcularis ex-

, LE

tradere quàm ipfe Judex priüs etiam jurató de

Dio ]

.

impun'tate e;jus promiferit

.

qui fi Juramen-

eptediat

tum violaverit ; debebit in ipfum excommu-

privilegfw

nicatio fulminati c. iZ covffituimus 36. 17. q« 3«

tfr/fi:uim

w

Dico IIL. Cum hzc fit nixa voluntas Ca-

8 rj

ftionum & legum , ne reus ad. Ecclefiam cott-

Dito

fugiens damnum in vita & membris fuftineat,

m c

ideó Judices fzculares non. tantüm falvà Jufti-

Wütoni i

tià poterunt ; fed etiam tenebuntur paenam.,

" p

corporalcm re:m'tterel, ne hoc privilegium im-

ix M*M

siupita

[I

De Immusitate Locaii,

33

- feym t

munitats inutile i reo, aut. Ecclefiis onero-

fum, fi eundem tamdiu fervare debeant.

Si

iaperfeveri&

g dificuli

M

(2

vero judices de facto recufent, non videtur

, f enm d

proptereà in eosaliqua cenfura ferenda, cüm

x hoc folo

jura folum innuant, ut negantibus impunita-

amal B

tem , hegetur etiam extraditio ! Et fi inferior

yitadeldd

Judexrecusárit, apud fuperiorem ejus inftan-

dum erit per Rectores Ecclefiarum, utpote

tes Erdit

z

f

quibus abfoluté injungitur, ut vitam confugien-

j u d

tis obtinere ftudeant,

sdegum, v

Imó non videtur fa-

cilé acquiefcendum promiffioni alicujus infe-

deinquatia

(ice magnol

eioris Judicis, qui ex confuetudine vel pti-

tempr r u

vilegio & jure regalium jus agratiandi five re-

mittendi poenam ordinariam non haberet, feu

um delm

protinus fuperior ejusdem adeundus foret, quod

ii E

fi judes defacto aliquém dolo fub promiffo-

ne impunitatis & multó magis fi per violentiana

fnemm

d

(

extraverit, debetei fervati fides, aut Ecclefiz

udeänf

viam &

teltitui Cov.Gar; res. lib, r. cap. 2. m. 16. im

"

fin. Farin. de. Zmmue. Ecclef. - 301. Batb. im

jico 1

"

Collett, ad d. c. inter alia n.. 34. Clarus lib, y.

f eum

; fgoultré

l.

Jént. cap. 30. n. r.

]

Dico IV. Si reus propria fponte Ecclefiam

egrediatur, videtur ultro deferere hoc locale.»

Ti jur&mcn'

privilegium , & innuunt illa verba zz 4. c. id

" excortt

confrituimus. : S ipfereus de Ecclefra défcefferie

f

J

hi

& Clericis zon queratur,

yolunté v

defiam

Dico V. Si crimen , obquod reus ad Ec-

clefiam confugit, fitixti forz , locus eritprz-

ris ff

(l

ventioni inter fecularem & Ecclefiafticum ju-

1 alVä Jul j

or pl

dicem , proutalibiin Thef, de foro Comp. cap.

!

P s.r z.'d,ix'mgs, pradertim hoc cafja ubi

g

Rnogm

yi

4e

Pari Y. Caput V. $..

ton peena corporalisfed Ecclefiaftica vel pe«

du tdiqu

cuniaria ob privilegium immwunitatis eft teo

do tommor

infligenda. . Quod fi Judex fzcularis caufam,

lee drit

finemo fuc:

txoccupaverit, aut meré civilisfit (ut fi de-

L

itor obxratus ad Ecclefiam confugerit) &

At Ecc]

membra co

reus non fidat perfonaliter, etiam habità im-

punitatis promiffione' coram Judice compa-

Cumet,

vere, poterit in Ecclefia remanens agere pef

Dito V]

1 immy

rocuratorem , & fi nec hunc deftinarit, pro*

€edetur perdecreta immi sionisin bona ipfius;

m Cova

ficut & alia executiotum ad obrnendam fauss

fettm tf c

WTOf

factionem lxforum, tum ad pomnam, contra

bonafet , /. prefenti, C. de bis, qui ad Ecclef,

üipofe 1

eonfug.

T0 r

Quid fi defacto reus vel ab Ecclefiaftico

ttyr Ftqtir

Judice velà feculari pecuniariter punitus Ec-

ts vitarïi,

clefiam egreffusfuerit, rion poterit pofteà am-

ca.ml que (

plius de eodem crimine accufari & puniri, ut

QUs ad r

pet Gloff. £z Z. c. rerum && Pan. in cap. é, de

rem) füb [

immun. Ecclef. ». g. ubi non immerito con-

N (

quetitur, hzc frequenter à Judicibus fzculari-

Cl

bus violari-

,

Rottieje

Dico VI. nom quidem prohiberi poffe Ju-

Petotune.

dici, fi per cuftodiam militareri animadverü

m e(f

Ctítng

curet in reum forfan clam de Ecclefia elapfu-

tum ,. interin non poffe impediri alimenta reo

M

fubminiftranda , quia hoc modo reus per ine

llfpffg agr 0

directum ab Ecclefia traheretur vel in ea fame

qlfl,iPe D

/

necaretut. L. prée/fentz. C. de bis , qui ad Ecclef.

ïU&q

lm a

confugz. Alimenta autem defümenda (ünt in

vüng

RUT

*«

is ex bonis illius , qui ad Ecclefiam cor*

um

g:';x

t, v€l propinquorum ejus, his defciene

* i

tibus

De Immunitate Local?,

f

4f

fioftet vd

tibus reliqui fideles in Concione vel alio mo-

do commonendi erunt, ut (ciant fe teneri ex

sitats d t

cilors ct

lege charitatis extremé indigenti fübvenire »,

lisit ( d

fi nemo fuccurat, Ecclefix c. zurum 12. q. z.

atque Ecclefafticis, qui tenentur vitam &

confügtt)

membra confugientis fervari alimentatio in-

um labid

cumbet.

udice cont

Dico VII. Si reus fit de illis, . qui Ecclefia-

anens & f

fica immunitate non gaudeat , docet qui-

deftinant; '

j

jsinbont i

dem Covar. far. res l. £. 2. cap. 20. fub m. 1g.

reum tali cafu per Tudicem fzcularem. propriá

yb[inendïm :

&uthoritate etiam abfíque licentig Epifcopi ab-

Pænam) CC::

duci poffe. Vertim incognita erat Covar. con-

j qi lbl

flitutio Gregor. XIV. cum alzas €5c. ubi fta-

tuitur requirendam effe licentiam Epifcopi vel

$ Ecdeüzä'

ejus vicarii, qui perfonam aliquam Ecclefiafti-

jgt p*

cam, qua capture interfit, deputet & reum

yert pO

prius ad curiath Ecclefiafticam ejüsque carce-

g & p

rem; fuüb cuftodia tamen fi opus fuerit fxcu-

n m M?« A

)

lari, duci debere, atqui ibi per Judicem Ec-

" immcïlm )

J»

l

c'efiafticum inquiri, an reverà crimen ab im-

qis

munitate exceptum conimiferit, quo com-

perto tunc demim fxculári Ju

dum effe.

dici plené traden-

hbyn PUE)

m ammam

Cenfentur autem indigni Ecclefiafticá im-19

munitati publici latrones & no&turni depopu-

If1

at

latores agrorum c. zester Alia de immun. . Ecclef.

y reus f"

qui fpe immunitatis, aut inipfa Ecclefia ( etiam

vel i d

alià quàm ad quam confugit) deliquit. Pri-

f

qu; L

vilegium enim mereturamittere , qua.abutitur,

&indignuseft Ecclefiz patrocinio , qui often-

cdelüm

dit,. c. ff», d. t.

[j; &

qu

Ret

hi

41

Pars I. Caput V.. $.1,

Rei in Crimine harefis, vel lefe Majefa-

" h :mx

tis, item Affaffini, vel quicunque hominem

j Nn fa

proditorié & per infidias (id eft veneno, à tetgo

totfi

de note aut aliàs nihil mali metuentem ) ocd-

4 Derpri

derint. Ze Buba ciu alias.

j

p

- De jüre quidem Civ. p No$, I 67

Y du

am raptores virginum , adulteri & homicida

dub

quicunque immunitate privantur , fed com-

6 fper

munior DD. eft fententia przvalere in hac

patro;

materia Juris Canonici difpofitionem ubi ul«

- Eulil

tra fpecialiter exceptosifto jure, omnes reliqui

f chcle/fæ

gaudere immunitate dicuntur, quantumcur-

?

fati

que gravia delióta admiférunt, 4.

b Dngj;

i

g. inter 4!:'/4,

Covar.Z. c. 20. £. ?.

'þ-mm

9 hg i

31I Dico VIII. In hac itiam'un;tatis inaterïa eti-

amconfüetudinem aliquid operari poffe, dum-

: funt:

lo Cric

£nodonon trahat fecum inconvenientias & prz-

judicium Ecclefiarum , quia hec immunitas mae

7

gis humani , quàm naturalisaut divini juris eft,

Prfm

& licét fit ex una parte favorabilis Ecclefiz ;

|Lin 9&0!111

ex altera tamen przjudicat non nihil Reipub:

,

licz, cujus intereft, ne fc

/

:

;elera i'mpunita re«

ls |

manéant.

i

hf 7:»'!1(

Plura hác de re tradita fant à me de

-þrivi;l..

E

Mon. priv. $. & prolixé tra&tat Barb. jur. Eccl

U Q

hiy;

€.

woiberf. lib. 2. cap. 3. & Cov. $ar. ret. lb, 4

z0,

U oj

TE

fiita

bc Immunit

4te Reali eb

IS' In ('4"

Perþ):a!l';

nfiuy

&

SUMMARLIA.

,l , Cffïït

1. Qui frnt effeldus immmunitatisrealis 6 pera

tali

f9«l

r.'«-Htcl

tnj,

-5

- De Immtnitate Localz.

$4,

43

2 Heeimmunitas quo jure ftt fundata.

7

| lafe Mi

3. Nom $alet contra banc imnunitatem . ulla

nque honet

venteno itt

confuetudo 9el prefcrzptio.

-tuentem) t

4- Per prigilegium S.Pontifitis laico petefl tribui

jurisdstlio inres 6$ perfonas Ecclefiafticas.

$3« Quando collet.e Ecclefits imponenda,t$ quid

IT,G ]7 ' [:

t houur

de bonis feudalibus fentiendum.

6,

Sub pena excommunicationis probibetur, ue

malere u

patroni & Adgocati Ecclefiarum. bena

Ecclq/' affiva ufurpent,

fionem D* i

7

Ecclefig Patronum fuum egenum fecundum

t ommts

[ uan[ümx

/Mtns conditionem Alere tenetur.

[5.]

*

Patroni numeris eff , procurare, ne res Eccle-

d 3 mter Ü

fia - malé alienentur.

g.

Res €5. ipforum Parochorum 68 C[mcarum

ts mïlfe"a !

funt etiam exempta.

rani POHE W

t0. Clericinon Wif coram lezce Ecclef Aff ico

emenms&»

copfeniri , nec buic przwlegzo renuxtiare

mmumtlï

paj;/nt

edirn j

t. Quomodo t$ qudwda Clericus in ]ud;czo f/4-

ablhg EC& b

eularà ad tejhmamum dzcendum focan-

on DM RE P

dus fft -

R3

y inpi 3

t2. Judex f'ecularis non potej? puniri Clericum

teffimonium falfum deponentem.

im tf

t3. n Clericus ceram jua':ce feculari rccanäe-

j

eiri poffit €

jar r

l4. Famila Clericorum etiam gdudet' immu-

nitate Eccleffaflica $ pripzlegio fori. -

t5. In caufz eg

e$z ionis Clericus defendere t«

snckur stium emptorem coram laico,

16. Clericus cur reus in caufa cieili el erimi-

A:

Z

;"/l[/f öl

pali , coram Ecclefiaff ico indice confeni-

;

endus eff

17. Cleri-

44

Pars I Caput V. $. If.

!

32. Clericus bares laici coram quo judice a&ios

lilnt d

»1es bercditarias inflituere debeat,

conlretudire

18. Quid fi lis cumdefunilo jam conteflata fute

i qiidefd

ru

Cthidam con

Ujus immunitatis is eft effectus , quod res

quorodo en

pisferin

ad Ecclefias Parochiales fpe&tantes,/ &

Parochi in períonis fuis à jurisdictione fzcula-

gueviern?

ri eximantur.

Hzxc quidem materia proli-

lm Qonftty

xiorem tractatum exigeret, fed quia libelli pate

t WïgElcï. K

vitas non capit, aliqua tantüm principaliora»

tveäis ln

fubnotabo, ex quibus Parochus ad defendenda

Tij CXg*gmnn

]

Ecclefiaftica jurainftruatur.

It

Not. igitur I. Quód immunitas ifta, qui

Ug p

bona & períonz Ecclefiaftice à jurisdictiones

ftj aftry

Ízcularieximuntur non tantüm jure Pontificig)

ts debit

& Cafareo £, £, C. de SS. Ecclef. C. de Epifc. &

Q r

Cler. C. de Epifc. astd. Íed etiam jure divino

F R0n poff

ftatuta fit , ut probavimus in. Libello de Pri-

mus, 4/( ],I;/ü/l

vileg. Monaft. privil, , & text. funt i»e. »i-

AQt, mm

emis. de Turejur. c. quanquam de Cenf. in 6.

Nf j

Tridcfeff.. 2 g. de Ref. c. 2o. laté deducit Marthta

Miftn

de jurisd. p.2. c. 4. Hinc

Fe[ïam) f

Not.

II.

uidquid defacto pra &icetut,

J ial

non valere confuetudinem , fed potiüs abufum

Dütis qugd

& corruptelam eífe, fi domini & Magiftratus

Tnire ,

h

fzculares jurisdictionem in Ecclefias &,pcffo'

li f

tas Ecclefiafticas exerceant.

Nam ficut jus

RE G]

^

humanum divinum tollere non poteft , ita nec

ter:: Pïr

]

Bti

d

confuetudo qua tantüm ab hominibus intro-

M

ducitut , & quidem tanto minis , quanto actus

t Eila&icag n

contra jus divinum attentari magis funt pec*

Prif'üegium

caminol, erg. c. cups tanto, de Gen/uct.e, cim

-- dabts

.4De Immunsnstate Real.

If.

43

u judit il

Baberet. de eo Qu duxit &$c. & fi ad bmn&m

ve ditdl

confuetudinem confenfus legislatoris (faltem

aj

is, qui defa&to in jure generaliter ad introdu-

cendam confuetudinem datus eft ) requiritur ;

—

j

telus, qu

quomodo enim aliás populus, qui fuper leges

prafertim Ecclefiattieas non eft , easdem abro-

s [pedatt

sliiore (

gare valeret ? Quiscredat S. Pontificem in ta-

m maera p'

lem confuetudinem confenfurum, qui in v. r.

de confuit. tolit omnem confüetudinem: Ec-

dqià [b g

" rincipal'iä'*

clefis damnofam & in Bulla conx quot an-

nis excommunicationem contra violatores hu-

; d d

jus immunitatis fulminat.

yias V

Minus praícriptione tollitur hec immuni-

tàs, prafcriptio enim utpote privatis come-

à ')"Mal.ü.?

petens debilioreft confüetudine püblica, & -

mjut Ponüfï

€nt Laici jurisdicüonem fpiritualem poffide-

(( d r

,

re non poffunt, ita nec prafcripere e. decerzii-

etiati J

Wt ï-

yous, de Tudic. c. 3. de I. R. in 6.

, Lido &

y inci

Not. tamen IIl Quod licét S. Pontifex

4

nonpoffit hanc immunitatem ex toto tollere ;

s L002

utpoté non tamen àfe , quàm jure divino con-

d

ceffam, ficut tamen poteft aliquem laicum ad

jus fpirituale habilitate ( vel uti ad jus patro-

doyt t

i

natus quodfpirituale eft & fine Simonia vendi

(ed Po[llds

a.

nequitc. de jure. 16. de jure patr. omnes laici

j

C

ii & M

habilitari funt) & eidem caufam fpiritualem.,

delegare Gl, z Z. c. decermámus.

Itaetiam po-

N yu

ter per privilegium faltem.in certis cafibus

IPO

" itg';

Laico jurisdictionem in res aut perfonas Ec-

ormii

n

clefiafticas tribuere.

Non obftante, quod

$j qüanwa'; privilegium coritra jus d

ivinum dari nequeat,

nj5!"! quia non eft contra jus divinum, fi: Laicus

fibi

quié^,

-

46

| VP.m E Cdþutï/ï $. If

fibi vindicet jurisdidionem Ecclefiafticam at«

inpdre, .

thoritate Ecclefiaftica , fed tantüm fi jure &

tioteorom

füüficatior

authoritate. & proprià fxculari. Privilegium

autem cum facti fit, probandum & exhiben-

ia o

dum erit, nifi quod aliquando immemoria-

Mf p

litas accedente famáà

pang

privi-legi:i faciat aliq,qam»

&

prafumptionem.

Tücitj (

Cf

Not. IV.. Nequidem

|ex lc-aufa 'pvublïcä

neceffitatis v. g. ingruentisbellipoffe colledi-

fittlmi

fi Ecclefias, nifi in defe&tam , ubi laicorum.

Yent, B

non füppetunt facultates, & tunc non ex au-

TU feren

thoritate Magiftratüs fcularis, fed Ecclefiaftici,

tlf

Ilf Nam

imo & ipfus S. Pontificis nifi periculam n

mora fit czfp. 5om mainus c. Adber

AU oni

igmun. Eccief.

3

þts 7- de

r

femum de h

Not. V. Licét ex non paucorum fente

nua,

Tübitig f

fiex bonis antequam ad Ecclefias pervenerit

NésVelinten

certa quedam & determinata onera vel tri-

Cüm Qliquo (

buta principibus fzcularibus fuerint pendi fo-

A0 il

lita, eaetiam inpofterum folvi debeant , quod

f Præf"

res tranfear cum(uo onere. £. /rzbutum , & fet

NT

23. q- $. extraordinarias autem & arbitrarias

Bol &

colle&as Ecclefiis indicere non erit, in pote-

ftate Principis. -

podt, d

n

Not. Vl. Si Ecclefia quxdam . bona

nCCOHIHïL,s

um fj

flen

feudum à fzculari domino recognofcat y huic

domino, directo feudalis jurisdictione refervata:

16 tene

86 De

intelligitur* c. ex £renfoiiffa. de foro comp. —

Not. VIL Patronos & advocatos Ecclefia-

um j

rum non poffe bona Ecclefiaftica. ufürpare ,. in-

At al

Vi

terc;pere ; autinfuos ufus convertere , nec be-

q Qat ha

Mcazæin perceptione fyuctuum & redicuum

?

s d

dAnpedire;

It

De Iyminitate kmlz*.

47

;cïeï:lä&ïcmï

impedire, aut in diftribuzione atque applica-

tione eorundem fe ingerere fub pona excom-

"

municationis & amiffionis juris patronatüs;

g, D

m & tb

ipfe fa&o Trid. /cff. 22, c. 1. &5 feff. 2y. de

Ref c.9.atque 7n c. pratered. 23. de jure patr.

o imnia

füb pona nullitatis. contractus & excommu-

i ii d

nicationis (faltem ferende fententix ) prohi-

beturne advocati vel patroni Ecclefiarum aut

: a w

l

picedomini jus advocati vel patronatüs alie-

Jlipofeti

nent, Ecclefias aut fübditos eorum exa&ctio-

j m

nibus onerent, nifi fpecialiter antiqui & mo-

anpc 000

derati red;tus ipfis fuerint per Epifcopum con-

s,fdecdeüæ'&?

jj pl

Ritut.. Nam tempore fundationis poteft Epif-

copus patronis aut eorum liberis moderatum

, ais

eenfüm de reditbus Ecclefix refervare , quia

in arbitrio fundatorum effe videtur, an res

[ücorüm Wä

u

fuas velintomnino liberé donare Ecclefix , vel

qdijas f"

cüm aliquo onere; dummodo Fpifcopi appro-

, onera *

/

batio interveniat, Pan. & DDD. communiter

fyeint Q

:

ind,c. fretéred n. 4. 5 g.

.yidebeanh f*'(

. Sed & ex ipfo jurerlPatro"natus hoc com-

yiim U

modum confequitur Patronus. nt egenus &

iter i ag "

adinopizm lapíus ab Ecclefia alimenta petere

g at P

pofht, de his tamen quz fuperfunt dedu&is

neceffariis ad cultum . divinum & miniftro-

d WP

rum füftentationem.

Sed dices , de füper-

gcoollo ('2[7

if

fluis tenetur Ecclefia omnes pauperes alere,

o *

erge hoc non eft fingulare Patroni Privile-

» ff MWP

/

J

gium ? &, Quód Ecelefa debeat abun-

ocato

; («

dantius alere patronum quàm alios pauperes,

G à u&,ypam

!

& debeat habererationem ftatüs, item & fa-

ettele

n

& "

mülie ejus domc&ic.a? wxors & lib

erorum ; ,

&T

moderaté

uy

4$

!

- Pars I. Caput V. $. IT.

modetaté tamen non ad luxum vel*fuþ—erbïaia

[ exc&pti

oftendationem.

Item pauperibus fupervenit

dtiqio ity

Ecclefia ex lege Charitatis, patrono ex lege»

glelïa&icas 's

lribis ho

juftitiz , qui prxtereà actionem contra Eccle-

fiam inflituere poteft, tex Pan, & Barb. i «

(exendi

sobis. 2g. de Ture Patron. Barb. Jwur. Ecclef.

5

Gl. d

Wnt$. lib. 3. m. 216. E5 feqq.

tomp, (

Not. VIII. Patrono quidem incumb

ere , ut

Mu

curam & infpectionem habeat quo ad bona»

terbona,erä

Ecclefiaftica, ne malé alienentur , aut dilapi-

d p

dentur , & fi quid in detrimentum Ecclefiz

CODditirnem

feri depreherderit, nec beneficatus honefía

aL m

monitione defiffere velit , id Epifcopé de-

fta Mif

nuntet c. fA7. 31. 16. q. 7. utque Ecclefiatn in-

ni Religigjfi,

tra & extra judicium defendar tranquam pro-

'ijSd-PJ

prius ejusadvocatus, ficut appellatu in c, c/m

Dr

autem de jure. patroz. non tamen debere pa-

tíonum veram aliquam jurisdicionem in be-

Tocy,

meficiatum ufürpare, neque viftationem ali-

Xioni

quam inftituere ,. vel in. adrcinifirationem $a

Veee di

eramentorum feintegere Trid./cff.. 24.

Egdeïm

N

j

X

€.

e

Xdc Ref.

Pïiïüe,äg y

Not. IX. Quod non tantüm bona imme-

Rote tf

diaté & proprié ad ipfam Ecclefiam fpedtantia

Q efím n

fint immunia & exempta à jurisdictione fecu-

mf

lari, lege divina hanc exceptionem þræ&afi-

AMütig at

te; fed etiam bona ipforum . parocborum &

f -df(,?gn'

Clericorum. c. quanquam. dc Penf. in 6. ut €

Hon UBHZR,

siam in his nulla exa&io fieri poíit fine caufa

Ti

neceffitatis publica & cur. confenfu Magi-

j "r

ftratus Ecclefiaftici. c, aafer;us 71 de ipmm.

C(.]mmïinine

(fal-

Qne

Ef,clcf.' Idémque ad bona paxrin?onialia

t

[f2

*

II

De LImmtïmitdl*'e ReaH.

49

ied lt i

j

«em exceptis oneribus realibus , calibus bonisab

dbus fiptrt

antiquo imponi folitis & ad ipfas perfonas Ec-

clefiafticas tranfeuntibus, ne Principibus fxcu-

rono o

m conta B

laribus hoc privilegium nimis damnofum fit.,

, k ii

( extendi Juri conformius eft) arg. c. ffz. cm

Gl. de Vita 6$ boneft. Cler. c. fiquis. de Foro,

. Jir. ii

comp. 65 d. c. quamquam. ibi: perfonas Eccle-

v ircomtt

ffaflicas €$ res earum- ubi non - diftinguitur in-

ter bona, ergo nec nos diffinguere debemus.. L.

rqo d

Itf y a Lï

de pretzo ff. de public. fequuntur etiam bona

m

conditionem perfonz , & magis dignum trahit

1

ad fe minus dignutm; c. 7. de Conféc. Ecclef. &

fans

qua Religiofis adharent Reliziofa cenfentur. L.

- Egícort

m

que Religiofís ff. de Re

É Sfi'æz:f. Vid. Msm;ha m

i; ao

de jtfrisdr B- 4« 649

dl

. De Immnnitate Per[ä;zzli;

amen d

' TOt. X- . Quod ratione períonalis exem- !

idionem ?

o

ptionis Parochus vel Cleries cutm ipfo vi-

viiaon

af

venites & ali coram nullo alio- Judice ,. quam

Ecclefiaftico regulariter conveniri-pofüntz cui

j

privilegio , cüm non fit perfonale , fed pro-ho-

nore totius Ordinis Clericalis conceffüm;Cleri-

j bt L"

ci etiam cum juramento renuntiare non pof-

dufan f*

!

funt; c. ff 4/Egemt , de Foro comp. ,Neque ctiam:

gt

"

h

ftatutis aut onreribus Laicorum fubjacent c, Ec-

clef. de Conflit. c. mon minus de Immun. Ecclefz

at

uon- obflat. c. 2. de Inmun. E:clef- ubi dicitur

L]

L

neminem per Ecclefre nomern à murorüm vigi-

ol

ftl

if

lus excufari, &c.. quiaintelliitur de mapna &

ofi (Cnflu

communi neceffitate ex hoftili incurfü & obf-

i d

dione , ut turic etiam Clerici ((altem ex autho-

1jpon

ii

C

tWare

) 38 MAN. Pu:;)oca;--'

od

$o

Pzr—s-wr.' Caput V.. $. If-.

rität*ev Magiftratus Ecclefiaftici fi. periculnms

: r

j

0-COIl

gnoram patiatur , interveniente) per fumptus,

vel fervos aut famulos fuos vigilas mutorum.

quo diqy

procurare debeant, lImo in maxima necelli-

£0ntra n

£ate & Laicis non fufficientibus, etiam ipfos Cle-

preld

ricos ad vigilias & defenfionem civitatis (utpote

m'egulam

ger quam juvantur ipfz- Ecclefix. & protegun-

d) j

tur perfon miferabiles, adjuvatur proximus, de-

P. CA],

fenditur Patria &c.): teneridocet Pan, 7z-eod.

deponin.

£. 2. .. j. neque ex tali dcfenfione fieri irregue

Tiritgn

lares, nifi propriüis manibus & mortem aliter

lil

vitare valentesaliquem occiderint, c. petéfzo. vt

tenrgil

Bklomicid. Clem. ff firiofus. eod. tit.. Interim ad

Mütquemn

Jittimen

bane perfonalem. pugnam Clerici absque maxi-

302 neceflitate non facilé , quin: potius tanqualt

Chrifti milites ad fpiritualem , orationes fcilicét

s.levio;ibm

greces aliáque pia opera adigendi funxi c.

3

; 7':30"*

tarr .Pow[f

benfibile 2.c. non pila 23..q. --

-

3

Eus.non VOQ

Parochus ve

XI

Not. Xl Quoa

l Cle;ri'cu;efne-

Ó fæcnläi i

ceffarius pro tefte in judicio feculari non poffit

"iv

à Judiee Laico. vocari ad. teftimonium dicen-

54j

dum, fed ordinarius ejus Ecclefafticus requirene

N

dus fic, ut vel jubeat cum in foro fxculari te

Ententi

fimoninm dicere , vel ipfemet: judex. Eccle-

r [e

troyert

fiafticus depofitiones ,.Parochi fufcipiar'& clan-

a)ää

fas judici Laico transmittat. Gzajl. pp.. Obfer»

50 ttory.

dib, 1. O. 1000.72. 10... lii caufa, autem crimunat

tenet GL

fanguinis non erit Clericus in zeftem adhibent-

(ïïïämplures

dus, nifi pro demonftranda rei innocentias»

Farmac. deTeff g. 61. 2.57. nec videtur hic

PermMUm

prodeffe vel ab irregularitate excufare porefte*

Sfiaf]das ]ïü

[

t Yep

:afio ; c,;.ubfl non. fqamr: teftimonjum jn -or,din

E

-

Jt.

: 7;- De Immwnitate Pnf;äwl;'; :

d

j [i.perïic.uïw( :

i&' poetiam fanguinis,, quia: lxc: proteffatio

e) gt

facto contraria, & excufat tantum. eo. cafir ,

quo aliquis agit ob: proprinm intereffe civiliter-

vigiis 1

gnaxta niti

:*€contra; malefactorem. , ne. detur occaíio: de--

,eiam i

przdandi Clericos,. fi fuos malefactores metw

ycivitatit (

stregularitatis accufare non: poffunt c. z. de Ho-

rzi

f gt

enicidio in&.. Notat quoque Martha. Ze jurisd.

P-4- Caf- 128« t quod Clericus teflis falfum:

tur proxms

deponens coram jüdice. fxculari.ab. eodem pu--

ocet Pa ;.m

Kione firi

nirinon poffif ,. fed à proprio. fuo.judice Ec..

clefiaftico , ficut generaiiter ratione.delidti for-

A moreni

tiuntur. quidem etiam Clerici forum in loco ubi:

Dd

" ]nttr

delinquerunt c..poffulaff z & ffn.. de foro comp..

5on tamen. coram. judice feculari illiusloci fed'

i d9

Ecclefiaftico , Cov..pp. qu.c. 11..2,

3*

f

In cau-

jb

, g*

fis levioribus ubkjuramentum.non exigitur ,to--

lerari poteft confuetudo; fi. Parochus.vel Cieri--

cus non vocatus fed rogatus teftimenium in fo-

d (*

xo fxculati absque judicis Ecclefiaftici authori--

v

tate. deponat.. Laym. . zz.

caculan fla"ï

Z

i

Aüeo!...-mwr..l. 4

$5.4. ". 9.

fomonl *

vt*

Not.. XIL. Qu

öc'ï'-.-licei:*xei:—: communiori DD.

fententia Clericus a&tor :contra: Laicum . hujus

;

j fof

1] GC»L'

forum fequi debeat;. maxima tamen. ht con--

met

juäex j

'

hi i

ar&f

troverfia, an Clericus coram eodem judice Lai-

49 reconyvenjri poiïït ?. Pro. affirmativa quam.a

G

tenet Gl. & Barb. u c- 1..de Mut: petit. alique

]l2 zlïiïm ([L«

kquampl,ures. y/ facit: , quod jus reconventionis:

T

non tantüm jure Civ. fed & jure. Canonirn,;.

rei ï""qüïr

permiffum fit.5. ex.caufa. xquitatis. ad abbre-

'pec L cü"ïr

viandas lites & litium fumptus. & molcítias,

excitt fnl

di f"tionem Judicis in

yjun ^

licét. veró. Clexicus: il,llf—ïf

z

€ont-

—

.

$2

Par: f; CaputY. $, II.'

hp nj

æbmpetäntïsv prorogarenon valeat, c. f Jilz'gtf:zii

dle Foro comp.id tamen accipiendum eft de pro-

-C«jldf

tfogatione voluntaria non deprorogatione necef-

Unle.

£qtitatis

faria qu& fit ex authoritate Canonis. Excipitnt

autem Gl.& Barb. z j. quod Clericus recenvee

. Clericom

Tam hz.

miti nort poffit in caufa criminali etiam civiliter

& prop

ántentata, neque in caufa Ecclefiaftica ; neque

rQc r

- fi Laicus ftudio & dolo procurafíetin feconven-

tionem, ut tánturn Clericum coram judice facu-

ricah's, tie

folrendim

larireconvenirepoffet- . Econtra pro negativay

etiam docf']

"euam tuentur Citatiapud Martham Ze 7ur752. p«

C a. cent. 2. caf.107. 0. 2. 2. non parüm ftringit

Qd epy

fititin fo

tex. Zz c. fén. de judic. ubi Eccletiaftict apebant

C petendo

-«ontra Laicos in poffelforig & fuyer re ac jurisdi-

* ftorog

étione mere temporali, (tefte GI. 7574, zz $. pro-

suulgait.) coram judice feculari, & tamers

lofle e&,

Cütytnrios

Ron poterant coram eoderm judice in petitorio

eicumy.

reconvenirirefpondet quidem GL zz ecZ. c.ffz*

d5 f. fuper proprictate circa fn. effe differen-

Ton fje. )

*iam , quod cauía conventienis & reconsentio-

ï"ïïïüüionis

Bo p

mis fimul traétari debeant , non item caufas-

goffeffionis & proprietatis. L. erdigarié €. t

BN ii

Rei $ind. fed yrofectó ha refponfio minime

qmdþïæn

[]

*

(

fatisfacit, eft enim in c- z. Efc. càmm diletiut , dt

licär ob &i

&aufz poff. E& propr. exprefsé habetur. caufam

poffefionis & proprietatis fimul & commixam

galitgr ,

poífe tractari , pratereà ficus Canones & le-

Orfitge f

£rin, g l

'ges jubent caufam conventionis & reconventio-

"is coram eodem judice terminari, zz c. z. t

tffïïtorio&;

Mut. petit. ita id ipífum jubent circa caufam pof-

(e Eccleï

hs DD&

Jdeffionis & proprietatis, zz v. 1. Ze Ca»f. pof- &

eft ex-

Ni r

propr- ergo fzgur.i.in hpc pofteriori caíu

€cj ti?'

M

-

De Immxmfete Per/a'mzlz.

I

$3

cepuo, viff atler fit alterius foré, ut nota Gl. im

at c f Mp

ndnm ed tj

- & f de Cauf. po[f.i ita quoque in pnou.

Unde etiam non convincit, quod caufa ,

moatIOnCI

aequitatis ad minuenda incommoda litium faciat

onis. Dxy

Jericisretm

Clericum reconveniri coram Laico Judice;,

nam hzc eadem ratio ftat., in caufa poiï'e[homs

i etia mcm

propnetaus, & tamen SS, Can. non tam

Vefaftica t

,banc rationem ; quàm honorem ordinis Cle-

nüm re um

ricalis, ne per jurisditionem Judicis Laici ad

oram)udxccm

folvendum .compellatur , attendunt ; prouto -

rpro nE

etiam docét Martha 4. p. 4. C'a/ 136. nu7n. 10.

han ]i

quod expenfe contra temeré litigantem Cle-

j raram ïu

, ricum in foro feculari coram Ecclefiaftico Jadi- .

ks (lï 1&1 a».e*

, ce petendæ fint.

-Quod porro.di&um eft de

fis meatl

de prorogatione necelfaria hoc ipfum in que-

cL t

ftione eft, an Canones voluerint in cauía re-

al &

conyentionis prorogari jurisdictionem Laici in .

yvde n

Clericum; & verofimilius eft; quod non quia

Qf p m«

non folet prorogari , ;unsdl&m de uno genere

fu. EQE j

Iunsdlöhoms ad totum aliud genus jurisdi&io-

S&TCW

nis, deLaicali ad. Eccleüa&xcam fedintraidem

go i2

genus jurisdictiouis de uno ]uchce ad alium , id .

gfxzurt»

quod prater exemplum ex /epé . c. 1. de Casf. -

ref OHW"

Pel|- &$ propr. etiam fatis probatur ex eo; quo&

r/W'

licét ob caufam quoque delicti neceffario & le-

)eh!bgfur ]

galiter . prorogetur jurisdictio , -ut delinquens-

) n

fortiatur forum 1n loco delifti J. 7 C, Ubz.de,

C anonfi í

erim. mr:. op.1i tamen Clericus deliquezt 12

9&rccaüf"' territorio judicis Laici, non ab hoc, fed à Ju-

maf'l- u

dice Eccletiaftico illius loci )udxcabltur ut om-

nes DD. fatentur.

xrcuCW

p 7

. Nec multüm refiftit huic opmmm , quod.

j a f*

C 3

' Cleri-

l

$54

ParsI, Caput V. $. IH.

Clerico a&ori poffit compenfatio objici coram

quni

tüéfolea

Judice Laico tanquam Tegitima exceptio per-

a&f

emptoria: nam-compenfatio fupponit debitum

Auth,),

liquidum , vel. quod in-contnenti liquidari

cit alb

poffit& cüm fit inter res fungibiles ejusdem.s

ece(f

gencris v. g. pecunie ad pecuniam, vini ad

tolenj

vinum &c. ipío jure per eam tollitur obligatio

tualem,

« a&1o,

At vero reconventio vel fupponit»

debitum illiquidum idd'igens fententiáà & deci-

Attgm

fon fem

fione Judicis, vel eft circa corpora aut res di-

mulos d

verfi generis, qux inter fe non contribuntur

vel compenfantur , & copnfequenter debent fpe-

f tf

cialif;n:entiá Judicis impetrari, qualis fentert-

Tiptgt P

flf,*, n.ï

tia ex defectu jurisdictionis non poteft ferri if

Cléricum e;g. Clericus petit à Laico equum;

fiionabil

Laicus à Clerico fundum , vel domum , &c.

f5 t vim

iaf

certé cüm equus & fundus ipfo jure inter fe;

zion compentfentur neceffe foret per fententiatm

M cfæmjn

Judicis Laici Clerico fundam abjudicare, quo

ïïofum e& (

fané fatis durum videtur.

Vütin m

Quare pondcratis

tutriusque fententis in hac controverfia ratio-

3.2»/&.461

fiibus , iple opinor hanc pofteriorem magis ex

Deinrle

y c;

jure. defendi pofie, tamdiu enim flat pofictho

illius regule, quod Clericus coram Eaico coft

Qf5 3 C

'lierum M

veniri ( eft autem reconventio fecunda convett-

tio) non p

eXpenfsc.

oflit usquedum ab ea excepto ju;e

aliquo exprello monftretur,

Tiemp n

*

Not. XHI. Juri admodum conforme effe 5

) audl[u«

zt etiam familares & domeftici Parochorum

qw m Cau

gatcdeant hac immunitate Ecclefiaftica -& fo-

Pt

zj privilegio, ficut docer Martha 4e Zurzsd. p.4-

wHaf&Pe

€2f. M1. argumento à Scholaribus duéto ( tan-

Ny,

quam

De Immunitate Pe;fänaïz'.f

y4

[l

quamà minori ad majus , .cüm Clerici ordina-

) ob]icï etti

tiéfoleant effe magis privilegiati) quorum nun-

exopto p*

ci & famuli gaudent eorum fori privilegio;

gonit bt

Autb. babita C. Ne filius pro patre.' Idem di-

v i

cit Balb. zz /.4..C. Ne uxor pro marito de fervis

yles j

necelffarus & fcutiferismilitum ; folet autem.aliàs

niam, v

tolerari argumentum 3 militia arnrata ad fpiri-

litur oDl

tualem.

) «d fUPPOmL

Attamen hanc fententiam judices feculares

yenii 68

non femper obfervant, qui concubinas & fa-

yora a f*

mulos delinquentes Clericornum ad fuum fo-

s conmd

fum trahunt. Verüm circa hanc praxim re&té

«crdebettt

monet, Paul. Laym. 7z Thbeok. syor. lib, 4. tratf.

dl t

J« €. 4. 7.10. non polfe aliqua confuetudine 5

l OWPK m'

tationabiliter introduci , ut judices vel li&to-

aj gqurf

res per vim fine licentia Parochi vel judicis Ec-

] dormut l[

clefiaftici domum Parochialem ingrediantur &

o t

inde faeminam aut-famulum extrahant: inju-

duod fcnmä

tiofum eft emim per vim'*ingredi .domum alie-

b'u(äfüfi)lï

"

nam,inquam non eft jurisdict. 1 0. $. /cd 6 lex.

yate

p

V p f

8 nfE . de Injuriis.

o

ii

Deinde & illam- eon

fu&u&inefxæ reprobat »

g

rot em n

Laym. c,7. ex qua petuntur per judices [ecu-

[i

jn P

lares à Clericis expenfx factzn captura mu-

oratm /

ao

lierum (ufpe&tarum , tanquam qui bujusmodi

fecunti "

expenfiscaufam dederint: quia expenías folvere

q

e exe

nemo tenetut , nifi priusà legitimo judice cita-

tus , auditus, & condemnatus , & Clerici dant

Ü

/0.

nformi

quidem caufam capturz remotam , norr auterm

; Pamd'()

proximaám , proximam enim dieitur dare , qui

(aiat

k

anftat & petit capturam.

.

4j* [r

Not. XIV. Quod in caufa evidio

ftüs pto-r

babilius

C 4

wusd"&o ;;þ

ais i ia

56

-

Pars J. Caput V. $. If.

babilius fit, Parochum vel Clericum vendito-.

E

rcm teneri fuum emptorem Laicum, fi ipfi fu-

acn Q

per re empta lis moveatuf , coram judice [xcu-

r rare

lari ce*wderejuxm arg. L. Senditer ff. dc?u—

feltbd;

eiic. Cov. pp. qq. c. 8« 2. 2. Galll. 1. 9. 37. 9. 7*

Qu at

nam tali cafu Clericus non eft reus prmcxpahs,

fan g.

fed rei defenfor, & ficut aliàs poteft Clericus

Vij 2

in foro etiam fxculari pro fe & conjunétis ac

?^ r

miferabilibus perfonis: poftulate c. z. & fm.- -de

/j, [»CM

Poff l. ia etiam in pr opofito, cenfetur ehim»

mmdt f [//]

eti.m caufam propriam agere, cüm inïus in-

—

mälomg

ter!t, nc res vendita evü*xcatur.

36 Not. XV. (luod Parochus vel Clencus cot«

reus in caufa civili vel focius criminis cum laico

Cf&a[ f '&Qh

It

mhzlommm coram proprio fuo judice Ecclefia

fs ecda

fRico conveniendus fit Martha. Z. p- 4 c. 11f

R«no Ó

Nenoch de drbitr. Caf. 371. num. 12. Cov.

hm

pPaqeete

ttanfca[ em

ï

Not. XVI. Quod fi Parochus veI Clencus

Vldemr

fit hzres Laici tunc inprimis petitio haredita-

r wmm

tis vel apertura teftamenti debeat fieri coram,

t at fib

Tudice

Laico tefte Covar. pp.^qq. c. g. z. 1. de

aj aW

crtero autem actiones pafhvæ hzreditariz in-

ftituende fint coram judice Ecclefiaftico con-

MUA

um

trà hazredem: Clericum. Cov, Z; 4 z. 4- .quia

f rc-

tamen haresregulariter convenmpore& in loco

t ii

ubi defuné&us gon.ziïet. L. beres. 1g. [f. de fi

Qu cum

^ €rcis. ideo hzres Clericus declinare quidem

;urdl ;aä:æm Laicum ; fed non Ecclehaü-

€um iilhius loci, ibi de£fin&us refpondere debuif-

la Bde ldt (

& t Á

íct. Jcan. Hon. z4 £zt. dccrcn. de Foro comp.

mtm. 17*

mClmcm,

RUE

Qllld ä

i

De Insss;,unitate Perfonali,

7

cum vedit

Quid autem , fi lis jam fuerit in Judicio. i$

um, flïPï

i

"

fxculari conrra. defunGtum coepta, anne Cle-

m jdice u

ricus heres eapdem in eodem judicio continua-

li f. 1]

re debebit; non poteft quis facilé etroris argui,

. 1,0 37:"1*?

qui alterutram contradictionis pertem fequitur,

es prind

nam affirmantibus & negantibus fix funt ra-

otelt Cl

tiones & authoritates apud Covar. czt. cap. g.

; cotjd

z. 3. Panorm. z c- quia r. de Jud. s. rr. Bald.

n

lib.i. Conf.207. Egoaliquando in 'Xhefibus

cetfetur dU*

meisdeforo comp. 2. $. « n« 4« 65 g« exiftimavi

lm jpil

diftin&ionis fcdere has contrarias opiniones

conciliare poffe: ut nimirum affirmativa pro-

4 Clerin d

cedat in actione rezli , negativa in actiüne per-

yoinis C

fonali , & fané de hacdittin&tione fzpius cogi-

juior Bd

tans;necdum eam erroneam repeti,

TAT u

Ratio vero , quod aótio rcalis contra de-

p )

funéótüm Laicum cepta in Tudicie fzculam

tranfeat etiam in Clericum hxredem, 1ta.mi-

hus VCI Ck'

hi videtur, quia tunc Clerieus re&té conveni-

etitio j

tur coram Judice laico, quando res qu peti-

at fci a

tuür eft füb Jurisdictione judicis laici, ficut in.;

g )9

caufa feudali clarum eft. c. ex transmz[[a, de f2

vo comp. Íed resin quam actio realis contra de-

; hll

M

fun&um Laicum in foro fxculari inftituta eft, -

AUA

etiam fucceflione Clerico manet füb jurisdi&tio- -

tl

ne Judicis Laici ergo &c.

Minor probatur ;

jnpo

quia cüm litis eventus fit dubius, & per litis

rfj I?' [l

ldl

pendentiam poffeffor conftituatur in ficta ma»

noi &

»

la fide ideó a&ione realiinftituta dubium cü',

cre [

an res fuerit defundi, & coníequenter, an2

ofié

"r

inCleticum haredem & jurisdictionem Ecclefia-

Ricam ejus deminium tranfierit, nemo enim

C ;

poæ&

$8 |

ParsT. CopuitV, $.TE

dentio

oteft plus juris in alium transferre , quàm ipfe

habet. . semo poteff. ff. de R. I. jam fubfumo;

Tbnet «

in dubio melior eft conditio poffidentis, & non

Wad. &t

ao p

debet aliquis in dubió & lite pendente fua pof-

feffione privari fed in noftro propofito Judex

eum, di

Conyenity

Laicus eft in poffeffione jurisdictionis contra

defun&um exerceri coptz fuper rem litigo-

Dem habe

&t hrscid

fam ; ergo ante decifionem caufz ea Privariknon

debet.

geere jun

t lul

Ex quo tamen non fequitur , quod generali-

tet actiones reales contra Clericum in foro fx-

eulariinftituipoffint , nam quando res femcl in

lEst

pacificam poffeffionem Clerici devenit, tunc

quantum ad jurisdictionem in eam, poffeífio

Iu

Nec etiam

ftat penes Judicem Ecclefiafticum.

obfiat, quod pro tali ré litigofa detur Clerico

h !(!Fn

hazrediactio & exceptio, & ideo cenfeatur i

E.

? Exdäic

xpfius patrimonio & confequenter de foro Ec-

D777)

clefiaftico.

Refponderi enim poteft , illam

3]

FUIT

tantüm rem effe de foro Ecclefiaftico quz in

DN

patrimonium Clerici ab initio pacifice & bona

* d

ii

&de recepta eft, poft litem auter motaim & ubi

5 C-"lfd

geus cortvencus in ficta faltem mala fide confti-

lu

£, du

tutus eft; non potuit Judex Laicus poffeflione

fux jurisdictionis privari.

& Ioj

Ratio pofterioris partis & circa aizezem per-

:

J'onalem eft quod principaliteripfa perfona con-

t g

veniatur, & res qux petiur, fupponatur effe;

j 93!:

in dominio Cletici, ut fi ab ipío petam Ioo.

"c PWC

Qquos defuncto mutuavi ,. Clericus debitor eft

PC

generis , & tenetur fuos nummos meos facere,

fi

à

LT

& agam ex venäto, ad «adendum equum

d

If

De,Immugnitate Perfonali.

15

defun&o emptum; ante traditionem Clericus

ne, n i

. jam libl

retinetequi dominium. L. tradztzonibus. C.de

Pacl. &c. proinde inconveniens videtur ; ut

fidenos; &t

ndente fra g

a&io perfonalis continuetur in hzredem Cleri-

cum, dum Judex Laicus nec in perfonam quae

propoüto [

dronis cont

convenitur , nec in rem quaz petitur jurisdictia-

nem habet. - Quamvis autem préfento ttibus

er rem h(l

T

at jurisdictionem , id tamen procedit in eodem

genere jurisdictionis, non vero fi fiat mutatia

de laicali ad Ecc!eüc&icam.

yq genäill l

]

jcum t 0007

CAPUT. VI.

ndp rl

De Exattionibus Epi[topalibus , qui«

j dcit,

bus Ecclefía P arochiales fabjacent.

1 ean ; P[W.

SUMM ARIA,

g. NU

p Que fint exatliones Ecclefiafl ice.

Á du t

2. Exattio primorum frucuum confuetudzne ,

dep i

1

ptrodutla eff.

yerde

gtl m:f

3« Quid fit Catbedraticum ad id tententur om

"s

nia benefrcia, non tamen Monaftería.

ïehaüi;olqu;

4*

Quid Charitatieum fubfidzum.

nv

»cifct *

f-

Caufz petendi charitatium fubfidium de-

g m

bent e[fe manifefle E5 ratiogabiles.

n fdc a

6.

A quibus exigendum cbaritatz$um Jubfidin.

" i

7*

Penftones alumnaticas Epifcepus exigere po«

tefl ab omnibus beneficiis fue Diacefss.

,f

8.

Quid fit procuratio,

Ipmeyfonaf

y-

Quid portio Canenita, $ quarta decimarbs.

f

Onawr Ü

s0.- Potefl fcriptione $el confuetudine aboleri.

Pe[am j

Jttt

XACTIONES quas E

ifcopi ab Eccle-

(us

de

E

fiis Parochialibus facere

;

olent hz funt 1.

f

Ti

Taxa annata, feu primi fru&us 2, Cathedra-

um *

ticum

i

- 60'

Parsf. Caput VI.

ticum. |. $. Charitativum fübfidium. 4. Penfio

li

6.

Chacratiy

alumnatica vel aly cenfus.

$. Procuratio,

furfnecial

Portio Canonica. 7. Quartadecimarum. Vie

deamus de fingulis,

tcmo.q

.m Ix.q.j

* De Primi:s Fi'z;t&ibm.

- ] 4&c exa&tio confuetudine magis quàm jure

6 all:g.'t

fundata eft , etenim in c. wz. et Ecclefiaff.

MAT

benefíc. dimin. confer. in Concil, Trid. feff. 24*

( dqh

de Ref.czp. 14. aperté ftatuitur, ne in collatione

Mmg

benefciorum & Parochialium Ecclefiarum ali-

ülbdi(is D

quid de fructibus fubtrahatur , vel aliquafolutio

exigatur & quia in d. Concil. etiam quaecunque

lïbl[m)ä;ä

hi /1'405 Ez

confietudines reprobantur, ubi hxc exactio vi-

get; dicendum erit conciliumin hoc loco recep-

7 in

2771

tüm non effe, ut etiam advertit Paulus. Laym:z8

"JIbeol. smor. lh. 4. tratl. 9. cap. ult. $. y, 9. 46«

AU ext

falan ,

De Cathedratico..

U s

itaaccipfef

ATHEDRATICUM eft exa&io duo-

daïe vd (

rum folidorum five duorum aureorum, qui

'mmx[&d]

de reditibus Ecclefiarum Epifcopo annuatim,

—

Tif

perfolvendifuünt in honorem & recognitionem

N

Cathedra Epifcopalis. c. conquerent. c.1á . &5 ibi

Taturg

Gl. Ze Offíc. jud. ord. alio nomine hzc'exaclio

äf! af

etiam /yzodatzcum appellatur, eó quod in fyno-

d com]

do Epifcopali olim perfoluta fit: & hodie juxta

g

V as

Canonum confüetudinem in fynodis decanali-

Dinij

busperfolvatur. Hanc pecuniam (qua de con-

V ficel

fuetudine augeri vel minui poteft ) Epifcopus

g.

r ramsuti n a

ab omnibus-beneficiis fuas Diocefis. petere va-

i 4

let, exceptismonafterii, quz regulariter à lege»

ün

Diccefana (qua in recipiendo confi(tit. Gl. in

uI

c. dilt-

/

4

: Dc Exvaöh'mio'-u.sþ » &t.

m, 4, Pt

c. diletfus 18. de Offic. ord. ) &cut & proptereà à

Charitativo fubfidio & aliis , ubi non. proban-

Procurano,

ecimanum. Y

tur [pecialiter fubjecta; exempta funt. c. zmter c£-

teva 10. Q. 1. C CT pro utilitate 16.4. 1. C. quam

fít 18. 3. 1. Barb. e Offic. Epifc. alleg. 86 . im fms.

77

^

& alleg. 37. 2.45-

nagis quäm N"

- De Charitativo Subfidio,

p il B

"HARITATIVUM SUBSIDIUM eft quz»

j Tid. ff

[

dam exactio extraordinaria propter mani-

nen COHZIfGF."

- feftam & rationabilem caufam enm charitate à

Fcdeantm j

*"Tubditis poftulata. c.. c/zm Apoffolus .. de Cenf.

v

2

X

aliquafo.ï«

ubi proZzbemusinquit Concil. Lateran. ze /22di«

jam quani

tos fuos Epifc, gragare prafumant, fufiinemus

hac x

eutem pro smultis nece[fetatibus , qua aliqueties

y hoclocore

f'perSeniunt , ut. fi manifcfla & raiionabzlis

pls af

caufz extiteritcum charitate moderatum 4b eis

faleant auxilium poffulare.. Verüm hzc non

,:/!TW jM

70!

itaaccipienda funt , quafi fubditi pro fuo arbitrio

di eaiod

dare vel denegare poífint charitativum fubfi-

dium, fed licét abinitio cum cbaritate & demon-

m aureorümfï

ftrata neceffitate à (ubditis peti debeat, expoft-

cp0 gnn

facto. autem proptet eandem necefhitatem ex

T

paturali zequitate. &. jure concedente omnino

gtl

adpraftandum auxilium obligantur , & per me-

yine i

&

dia compulforialia adigi poffunt. Pan. & Hoft,

e0f

udin

& communit, 24//i in d.c. càm Apoffolus ficut

m

hodj

in fimili eleerofynam largiri a&tus charitatis eft,

jtiod k

in neceflitate tamen judex poteri£ cogere divi-

jl

tesad eleemofjynám eandam. Barb. 4e Offc.

d

g) 8

Epifc. alleg- 87. n.4-

celis ff

It

jl

l

. Porro juftz caufz petendi charitativum fub-

$

alante d

fa-

| üdxum ,omnes & Qngulä in fpecie exprim;

;j

a

eilg.

Lé£d

63

ParsT. Cztut

z

A

tilé non poffunt, & textusjtantüm in genere;

ls.

manifeí z & rationabilis cauf» mentionem fa-

t üriày

cit; ideó potiffimum in judicio & confcientia fu-

Qorum. p

perioris pofitum eft, quenam talis rationabilis

Cenaà qui

tauía cenferi debeat , tefte Pan. zz eod.-cap. 6.

ent ampla

n' 4-

Interim tamen urnam vel alteram caufam

cium qude

pra ceteris rationabilem referunt DD. Itainpri—

MORT

mis à Sac. Cong. declaratum referunt , novum

fupeft al

Epifcopum poffe propter expenfas in fui electio-

R, u tf

16, confirmatione, & confecratione factas chari-

; L 4

tativum fubfidium exigere, prztereà etiam fuffi-

Ateipi g

ciens caufa petendi charitativum fubfidium com-

TL nefri

muniter à DD. reputatur, fi expenías fecitEpi-

fitiirera

Ícopus in ca:ifis & negotiis totius Dicecefis, item

hd itm

f; debitapro bono communi Eccleíix vel totius

! '&Publi&

Epifcopatus ab antecefforibus contracta diífol-

De b

vere velit,fi ex caufa publica & neceffaria ad Pa-

N Congi

pam vel Imperatorem aut Concilium gcnerale

of

vel provinciale venire debeat &c. Barb. 4e Offfe,

Ritürm 4

Epifct. aJeg.87. n: 26. E5 ffe

44* Tamb/. de jure

Abb. dzfp. 10. que/f. 5.

icaiïïhw

Exigitur autem . Charitativum fubfidium.

h .d.l.ni

tantüm à petíonis Ecclefiafticis rationefuorum

iGa/uP:,zg

beneficiorum non veró à Laicisut ex c. conqute

Bitiatoy, í

vente de Offic.ord. ex càp. 65 7. 10. q. 3. fatis

gi ! 1 Omm &

colligitur licitéenim Zz 4. cap.cpm Zpoftolus ge-

quüm þf)' |

neraliter dicatur, charitativum fübfidium à fub»

Pt

ditis exigi poffe, tamen in propria fignificatione

P ",Mfm. :

Diccefani laici non dicuntur fuübditi Epifco-

&i à

po (fcilicet quantenus Epifcopo , nifi fimal fita

d

Dominus territorialis) quamvis quoad aliqua

fpiritualia fuo foro fubjiciantur, ut re&té notat

.s llsng

Gl. /s

ï

$

DeExattionibui, C5€

65

Gl. iz Clem. 1, 0. fabditos de Foro tomp. notan-

tünt i genC?

anUOïRm i

ter dixi à perfonis Ecclefiafticis ratione benefi-

ecofcenti

ciorum poftulari charitativupr fubfidium ; unde

tals ratiott

Clerici qui beneficium non habent, licét hábe-

H a d)

ant ampla bona patrimonialia ; vel qui benefi-

cium quidem habent; fed ita tenue , utpreter

alteram cat/

coneruam füftentationem.nihil ipfis de fructibus

D D. itautp

ferunc, no0i

fuperfit; ad charitativum fübfidium nonobligan-

tur, ut refolvit. Navar, Ze Cez/. Cosf, $. Barb.

EH 1 Ievrü

d. 1. 2.48- 6 feqq. ubi etiam iftud notabile po-

jyne m»ras hl

207 ulaml

nit ; qnod chatitativum fübüidium ab anteceffore

in beneficio petitum. & non folutum poffit à

(ubs fidium t

fucceffore tanquam onus reale ;

& tributum be-

" n(aS Eecur

SDlæCd

neficio imipofitum exigi erg L Imperateres 7«

4 f. dePublicanis 5 9ellig

cdeu

[ Cn

De Penfone Alumnatica c aliis.

condaos

ne'eHäxla a

N Concil. Trid. feff. 2 3. de Ref. c, 13 . ftatu-

7

nc,hum gLnC

tum eft utin qualibet Ecclefiachathedrahi fe-

minarium aliquod erigatur in quo juvenes &

LL- Bab M r

, Tunb./ i

adolefcentes educentur ac in difciplina Ecclefia-

fticainftruantut, Cj adolefcentium atasinquit

"Trid.ZJ. zif retl? znf:tuatur,prona fft 4d mun-

, (

di &oluptates fequendasy(5 nili d teneris aunis ad

" l

pzctatmz Cf rclzgzanem znformetur ) anthuam

'Ufex m q

i

gitiorum babitus tetus bomines pojfrideat, nun-

quam per 'fect? ac fie maxzmo ac ffeguiari-DEÍ

;n//þ"f"'w

omnipotentis auxilzo in a'zjc'zplma Ecclc/ïajhcl

ibl d;umül*

peyeseret.

Ad hoc propterea feminarinm etrs

alig Unlfiw

gendum & coníervandum poterit. Epifcopus

ubdm i

omnibus quibuscunque beneciis, Ecclefiis lu

mü fimul W

Diocefis ( qux tamen propria feminaria &

noäd jj

Scholasnon habent) certam penfinnem impo-

nere

ut mre a

-u—M

]

64.

Parsl. Capst v f '

w i fum

'närg*;, tit £ d. c. 18. latius habctut. - Alias prz«

tereà penfiones ( qux & cefifus in. jure dicun*

epepof

cade, & fs

tur ) recté exigit Epifcopus nimirüm temporey

Cica i

fundationis aut cónfectatiomis cumt confenfü

conliitun

fundatorum & ex jufta caufa Ecclefix impofitas

tüum nomit

juxta c. pretered 2369 ibi. DD. de jure Patron

Tier. ex pof

e. quapto de Cenf. item & tefervatas in recogni-

tionem beneficii exemptionis , quam Epifcopus

Gorrexio &

Cünam aut :

cum confenfu Capituli à fua Jurisdictione Eccle-

ltitde Co

fix dedit; quód facere poteft tefte Barb. de Offfc,

Epifc. p. 3. alleg. 89. prout etiam S. Pontifex

Vüdimayi,

Qületudo

eximendo fibi refervat cenfum aut penfionem

u qmdquaf

€. copfi itutus &. de Relig. dom. c. cüm penerabilis

C. 21. dle Cenf. extat vero prohibitio Conciliam.

"LOm gr;

35 c. probibemus 7. de Cenf. ne novi cenfusim-

/ mud. CNO(

ECmf: in

;ponantur Ecclefüs, ne veteres augeantur ; &c.

quod potiffimum de ceníi perpetuo accipien-

lum Trd [

dum eft , temporalem autem cenfim ad unum

Cühia nf

g

&t (bf

vel plures annos ex jufta caufa, v.

o

, pro reparae

tione Ecclefiz Cathedralis, ad ex'olvenda debi-

Rn db

Wt r

ta, pro alimentatione paupernm fcholarium &

aliorum ab Epifcopo imponi

poffe tradit Barb

n:enfäm fac

$. p. 3. al'eg. "E 8..7. J & 1.

Q ptovinc

De Pro'curatafiän:. ;

Nett e

JROCURA TIO vihil f aliud,'quän»l vi-

Cof. g.

POJH C0n

. &us & fuftentatio debita: Epifcopo pro

tempore, quo Ecclefias fuz Dicecefis vifitato

(lsdnt

danda ex reditibus Ecclefiarum vifitatarum, li-

IT-OF Q9

UET

cet autem Epifcopi aliunde , largos reditus ha-

beant; ut tamen eo faciliüs permoveantur ad vi-

Weiegs

f

CO

fitationem ECcleIïamm; jgi-e conflitutum e

uc

s D I:.;;-?mc;fmniönlf.t ,& C-V/

6;

Í

ut. fuis fumptifaus patc&re; & ab ipfis Ecclefiie

w A

exigere pofhint: dignuseft enim operarius mer-.

us n juedié

cede , & fuis ftipendtis'nemo facilà militat.

imirüm s

. Circa iftas procurationes primitus quiäemþ

15 cum'bonli;

conftitutum zz c. 3. £5 2. de Cenf. im 6. ne ea-

Ecclefz itpl

rum nomine pecunia vifitatori daretur, id ta-

D dj h

men ex poftfacto Bonif. VIII. z c. . eod. tit.

matas n reo

correxit, & liberum reliquit vifitatis, utrum pe-

s quam EPI[CU:»

cuniam aut victualia dare velint, quod ipfum.,

"

visdidionedi

*

deinde Concilium Trid. /éff. 24. de Ref. c. j

te&e BarbM

confirmayit , adjiciens , ut in' 1islocis; in quibus

eam Y fonil

confuetudo eft, ut nec vi&tualia nec pecunia

im a penit

nec quidquam aliud ín. vifitationibus accipiatur,

n

fcd omnis gratis fiant,id omnino obfervetur. .

Jhbito C(mciü'r,

;. lllud quoque, quod jam prius zz d. c. z. & 2.

ge noxi al

de Cenf. in 6. prohibitum erat; reperüit Conci-

6 augeantüïl)lï.

lium Trid. ne videlicet extra procarationes pe-

peïPCfUO

quy

cünia aut muntis quodcunque qualitercunque»

cuim d

etiam oblatum à vifitatoribus, vel iis quos fe-

j5 p L

cum habent, accipiatur, confüetudine. qua- .

ext

Q.VCD

l

"

cunque etiam immemoriali non obftante , adeó

"um (cholcit!

ut accipiens prxter. dupli reftitutionem intra.»

,Poffe qa

menfém faciendam , aliis infuper poenis à fyno-

do pf*üvin-ciali determinandis multari debeat, .

Advertit etiam Pati. Zz. c« procurationes 13. de

Viþ!ff- i

Cenf. 4.-4. quod Epifcopi five vifitator non

poílit computare expenfas, quas facit in emen-.

" ahüd à quam !

t

E"LH-OP f

dis aut conducendis equis, minus xftimare equos

55 vü.l"-

DlæCC

mortuos, veftes detritas &c. cum 'ïgntüm vi-

: Mmum» ]

&ualia aut eotum a.&imatipnem accipere de;

f

fo 0i rcd[tuï

jure permittatur.

n

fj

. Oxterüm omnes qui

dem Ecclcüæi'viücam.

li

VCVXCC-

&

66

Pars I. Caþz;t VE

(exceptis oratoriis privatis c. ffz. de Ceyf. & ex

ldl C

quorundam fententia hofpitalibus & fimilibus

Ttione qu

piis locis, quorum bona przcisé ad füftentatios

dedücitur

nem pauperum coliata funt Zerola zz praxi

Ti cu. d

EP!]?.P. z 9.'51:"/1-1'4!!'0 $.6, dub, 7- ) ad procuta-

j dhg

tionem tenentur , etiam Monafteria nifi fpeciali

DeQti

grivilegio vel confuetudine immunia fint , Trid.

€. 3. €. fopzt£ 14. de Cenf. — Si tamen Epifcopus

qudtem;

MW

una die plures Ecclefias vifitaverit ; non à fin-

«n'xbus Ecc

gulis fingulas procurationes exigere, fed una.»

-an!iquos ;

tantüm procurztione pro illa die fufficiente

partem e

contentus effe debet; atque ad eam prxftandam

CT oner

non una fola Ecclefia gravari , fed etiam reliquz

stener

"

illa die vifitate juxta proportionem füorum re-

J teceng

dituum concurrere debent per tex. & DD. /z

U de deci

€. cum inflantin. 16. $. fané C c.

procszigms

&il

23. de-Cenf. c. 3. in d.

Tetmen £

De Portione Caponica , c qwm

't( d]t OJ[.

Decimarum.

i aur

Ttty af

ORTIO CANOOICA eft quarta. vel

P

QKM Qïæ(&

tertia pars ( juxta locorum confuetudinem )

ag &

quapa Epifcopus de jure Canonum ex omnibus

allis , quz teftator Ecclefiis vel piis caufis reliquit

exigere poteft, c. O/fc. ci requzfiozt. de Tefl am.

4 (

Ex iis vero quz legantur pro fabrica Eccle-

fir pro ornamentis, lurinaribus, pro anni-

d[i!ng;ji

f

veifario feptimo, aut trigefimo die five aliàsad

perpetuum cultum divinum portio Canonic&»

J

ron debetur , dumr:odo non ftudio in fraudem

Epifcopi fub tali citulo reli&a fint, quód in du-

l RC! in

bio non prefurpitur , dolus enjm probari debet

I de«

*un

[

"be Exatlionibus , &c,

67

$. dolum C. de Probat. c. fin. de Tef am. de do-

. d Cf W

bus & ii

natione quoque facta Ecclefie inter vivos noti

3 adüfteno

deducitur Canonica portio c. de bis 4« de Sepul-

ferola in j

tur. c,1. de Stau Monach. Barb. de Offic, Epifc.

-

lg

p. 3. 4lleg. 86. m. 26

deria li [

De QUARTA DECIMARUM fciendum eft,

ninia finty 1

quód tempore primitivx Ecclefiz , cum Epifcops

ramen Eplo

efíent pauperes, ftatutum fuerit, utde oblatio-

i, noni l

nibus .Eccle(iz factis füumerent medietatem ; c.

jeare, f o

.Antiquos ro. q. & procedente tempore tertiam

110 qie ff

partem ex fructibus Parochialium Ecclefrarum,

ean Pf&f&än /

«um-onere«amen fabricz , id eft; ut illas ruino-

fastenerentur reficere c. c. &fc. wnic. 10. q. 3. fed

fdeiio rf

gnem lo

jure recentiori tantüim conceffum eft Epifcopis,

[ gl n

"t .dedecimis ad Ecclefias parochiales & non.

d alias pcrtinentibus quartam partem fine one-

fe g

retamen fabricx accipere poflint. c. conquaren-

tt de Offic. ordin. c. de quarta de Prafcript.

: Ü qwm

Hodie autem magis au&is Epifcopatibus ifte

quárz paffim in defuetudinem abierunt , &

lxb 'efï qui 1

quód przfcriptione telli pofint tex. eft 7s c.

quarta. & tradit Barb. . aleg. 86 m. 4.

con

ib

um e 07

CAPUT VII.

Jüscan!ïs gl

A c ;fuä[iter Boma Parochiarum

i H 1In

) fäbfiæ qu

alienari vel prafcribi poffint? Item de Re-..

js, p

fitutione in integrum , aliisque Eceleftarums -

-hg GVC ahgn

- Parochialium juris, $ privélegiis.

rio Can

SUMMARI A.

lio ia r

J "

z Res immobiles &$ mobiles preciofa Ecclefra-

; quod

Q

pmbm

Frum 41?:;*14(:' probiäenïwrz

[^

z. Quid

Y

6$.

Par: I. Cïiþut VII.

;

r* cgl:zd per zomen qliwatianisx iätc/ligatuf..

lend dir

3« Quis nomine fuperioris Geniat, cujus;äutha'g-

l

d. jem

ritas zlienatione requiritur.

Deinde eti

4. Alienatio injuffa ipfo jurt eff nulla.

quidam dq

$. Bona Ecclefiaffica non n

2ff fbatio 4o. n

qerciden:

vum prafcribuntur.

-

gum teny

6. Ecclefie per prefcriptionem

el :;l;äs intr-ia

4ut extra judicium lefe datur beneficium.

- tiorati :;-,g

tltratienm

Reflitutionis integrum.

/

Mpanjit

trtreab ;

P. Quasnam alia jura competant parochiis. ,.

Af

-Ermkx & ixidubitatum* eft de fure, quód.

C

am( ?hj

Fin

(E

omnes res ummobiles five folo cohzren-

naxafoïe':mia

tes, fine cau'a neceífitatis utilitatis , vel pietatis

alienari prohibeantur.. z. £. de reb, Eeclefe mom,

2 que s

8 vtl

4lien. ut prxdia; fundi, domus &c. quibus etiam.

4 Óc Dr

annumerantur jura incorporaliaüt jura pifcandi,,

venandi, aliáque jurisdictionalia c. z. 4e Reb..

Nonine

tte alfena:

Ecclef. non alien. in.&. 9. Clem. 1. eod. ficut &.

cenfus annui; fi ex fundatione vel aliunde if

n «

perpetuum conftituti fint, pró fuftentatione miz,

niftrorum Ecclefiz vel ipfius Ecclefiz conferva

qhiblïs P;Qm

W

le hgi»;uy, (

tione. Clemat, $i tlumque amnui reditus de V. $.

1 *;dfr.nm

Item etiam alienari prohibentur MOBILIA

WUdtes f

PRETIOSA , qualia cenfentur , quz funt de;

juretis

thefauro Ecclefiz , vel propter pretium , arteni

autanti

Üont ren

quitatem, fingularem fplendorem Eccle-

pret

'X' $

fix conferunt: ficut & reliquie Sanctorum pre--

F

Álien

[

fertim ubi pe

fte Ricc. p. r, re/alur. 6o.

petuz fepultura 'mandgtæ'funt, te-.

te CH Ti

ï

ha

tb

L

s

Nomine autem alienationis- intelliguntur

lp time

inptimis ommnes COntra&us,guibus daminiïlim'

U

CuPleqw (

[

Dc Pri6. Rerum PArocb

69

zs mte!l:ga M.

stile ve] dire&um transfertur ; ut donatio , vén-

de: AWIIS'

ditio, permutano, feudum & Emvhyteuhs &c.

.

Deinde etiam omnes' contractus qmbus nog»

71 m

quidam dominium, fed tamen poffeffio aut jus

fu. m

pere Lgicnfh fru

OM

vt

is' ex re Ecclefiaftica ad lon-

gum tempts transfertuft , cujusmodi funt oppxg-

*

fl 4l i

noratio fp :cialis , afusfruö?us & elocutio facta

Aatir bf

ultra triennium c.zuLic. ed audientiam Extra-

Pfag. ambitofe , de veb Ecclef. mom aliee. nifi

77 parachz:

fint res ab ?nnquo ali:

r folitz, qux etiam.;

ad Ecclefias reverfe (antequam re intorquetur

de jurt; ( m

bonis apud Ecclefiam manentibus) denuo fine

« folo cohzrfu

noxafolennitate alienaripoterunt, utifüntprx-

ans, vdit?

dia qua ruflicis in feudum vcl Empnyt-uü'n..-

myT

aut vitalitum dantur Z. Extraäag »mzä::w-

& C qwbui 6(!

f* €c . 2. de Fend.

Nomine verà fupe?xoms ,cum cujus authori-

ii m

113 ( 4 4 u

tate alienatig fieri deber licet 2» d. Extrafag.

jd eod f CH[»

ambitiefe; tantüm veniat 8. Pontifex tamen

üfi maeis recepti funt antiqnjores Canones, ex

wftettt üf'onï rr»

qmbvs plOklmhs fu"exwr & Oxdinarius loci it-

xdez COA"JC"Z

telhcn BISC Aa!uztzäusl

q. Clem. z. de Rab.,

v ndl t^

Écclef. mon alien. ubi ef Gl.notab. quod'etiam

J

u M j

Abbates prafertim exempti in Ecclefüs pleno

jure fibi fabje&tis poffint authoriratem in aliena-

qu llmc V

enüm1 t

tione rerum ad didas Ecclefias pemnenuu*n..

rxftare.

endoren^

pw

Alienatio fine caufa & fupenoms authorita-

)20&0r"m

te eft nulla lï,f.() jure, & res alienata unácum

ndaditia

fru&ibus eriam per ipfum alienantem, refti-

- . il

tuto tamen pretio faleem quatenus Ecclefia lo-

bus damlfm

cupleuor eft facta ; repet: kote& & deber, at-

-

que

-

79

Parrl. C;kput' Wï.:

quc alienator ,. & is in: quem facta: eft alienatio -

- ïgcïefrasþpn

fententiam excommunicationis incuttit..Z; Exe

thentica a

trabag.- ambitiofz & quia tamen tefte Nav, in»

&itemsobl

Man..c. 27. 2..150,.. Extra$ag. non eftubique

tr, d j

& quoad omnia recepta ; prxfertim vero quoad:

Aiopes ;

Cenfüras ,. qux. fcientiam.& contumaciam re--

triennali I

quirunt, ideo magis putarem poenz arbittariz:

1 d. 41&1'5.5!;,

locutm fore;. & etiam: cenfuris faltem per fen-

E Tdumip ii

tentiam inferendis., fiin: parendó ve

1 reftituene

( o ftini

do: contumacia apyareat..

Tiptionim

Plura hac de. re:tradidi in libello de privil..

üempä lgu

Monaft. Privileg. 32. fed quæ.,ibixd-effælatis di-

1817

&a funt ,. non. poffunt.ftatim.Parochis- accome-

äpniones l

modari, utpote qui longe reftrictiorem potefta»

Em

tem habent, & magis in occurrentibus dubiis.&:

Voirengi]

eafibus Epifcopum vel.ejus Confiforium recur--

*

lii (

rere debent;

Wif di

Ad. Prxfcriptionem quod. attittet. notorii

Præterea«(g,

etiam juris.eft bona Eccleftiarumimmobilia non:

- VU i

prxfcribi nifi lápfu.40. annorum c. Z/ud: c..de»

D5 obar

quarta de Prefcript.. c..4. eod. tit. in.ó. Nof«.

tit, äam Q;l

Hl.. àn. prínc.. No9..131..c. &.. idemque.ad res:

Ti w

mobiles, (.faltem pretiofas & alienari.prohibi--

V quo f

tas) extendendum : exiftimo.cum Pan. & Hoft..

nf

áp c.a« de i Integr. veff. Ái.enim. res hujusmodi:

9£

* lat 1

]

quoad alienationem vcomp,arantur.immobilibu's;g

Dnmm(

plané ertiam quantum.ad przícriptionem non-

Rium DEU

erunt- feparandz. elZematzones - enims. gerbum

*'Orabijm

etiam uj ucapionem.continet.? alienationis 28»

pone

le Verb.ftgn. non obftat autA. quas attzones. C

mmï 40

de $5. Ecclef. ubi dicitur , quod triennalis prz--

in adic

contra.

fcrig.;*io (qua eftrerum meþüium ) etiam

) 'mcflCiOP

Ec;-csv:

.

De P»if. Rerum Pavocb.

7*

x elf t

Eeclefías procedat, nàm ptzterquam quód au-

jncuti, &l

thentice ab Irnerio ex. Novellis tranffumpta ;

en lN

eatenusobligent; quatenus in Novellis reperiun-

; ion t

tur , fed n No9. t j1. c. . ex quà d.autb. quas

rcm vero Q

4ä?zanes, delïrni;ra eft nihil exprimitur de ;

omtumaciam !

triennali p"æ(cnft:one, Áicut pofuitIrnerius £

g at

d. zutb. -quas a zomes & forían. Imper.. Imd&m

(ilten get !

dum in initio 4. c.. 6.. .Na£. r 5 1: generaliter dixit;

ovl

pro temporalibus: prafiviptionibus, &c, yra-

fÍcriptionem decenalem & vicenalem tantum.»

exemgh (quod hon reftringit, fed declarat) cau-

JIibelo d

pidedrdte

fa fübjecit: poteft etiam refponderi quod con-

füitutiones Imperammæ non ligent . Ecclefias ;,

ao W*

n quatenus jüre Canonico recepta: funt , de

n&wrem?Oï'

quo jure nulla fitinter res mobiles.& xmmobxles

rrfnaülb a

gnhRonüm d

diftiacuo faltem fi loq jamur Ze mobzlibus pre-

-

Éofts , ut dicturn.

Pratereafi Ecclefia ex prafcciptione; vel con-

" attit I

mitunio

[n

tra&u, aut in jadicio per omif&ionem exccptio-

A

Dis ; probzmoms, aut aup..uauoms &c. lefafue-

m

]u

tit, datur eiad inftar minoris & pupili z ;ntcg-

| r n

ga

Tum /efletutzo » qua.in eum . ftarum reponitur ,

demg

in quo. fuit ante læüonem c. 1. de Integ. reff. l.

glienag

j

un.. C. f adéerf- prafcript. lminorib. C. fi tutor,

gm Pa

$el curat znerfez..

f tes

Dummodo peratür refhtmw intra quadnen-

rium, quod aliqui ymcxse à die lxfionis alü

j FIIOHC

mF(f

Etm

favorabilius pro Ecclefia à die fcientix feit cog-

enittt

nit læüomscempu» ant : nifi infuper poft diem

jengtim

lxíionis 4o. anni elapfi fuiffent , & fic non tan-

idi 4,7;4)'( "

tüm actioni principali, fed & ipfi reflitutionis

iif

beneficio grælcngcümcenfe;er ur. Vid. Arnold.

)

etiam C'" á

Rath

so

i2

Pars L. €aput VII.

Y Ex

Rath s tra&. de ufucap. cap. y. affert.4g. De

ejus & Conf. 62. Eveth. $ol. 2. Cozf. g0. z. 2f

(s ton «

D

Iaf. i» 2, autb. quas attzones. de hocreftitutio-

Mp t

-Nl Ti

nis beneficio etiam dictum eft i libello de pri-

vileg. mon. priv. 3 1. bonis autem Patrimonia-

fitatone,

fa&a Ed

hbns Clericorum &on.dari prmlegmm præicn—

ptionis quadr&genanæ aut reftitutionis in integ-

inem P

rum ( nifi Clericus minorennius foret aut in mi-

b

x parted,

"

siorentütate Lefus & tempora reftitutionum fcil,

29. ann. nec dum exceffiffet J quamvis interim

ter 0&1831

talia bona immunirate ex probabiliori fententia

j

gaudeant, notatur apud Marth. Ze. 7u75. p. 4.

VIL pj

€. 49. & Dec.zn c, Ecclefra de carf*t

ae m&üonc

Alia infu iper quamplur.ma prmlema Mona-—-

Dfll&]

fteriis a?mqt ie m»s caufis competexma etxam Ec-

Hämw !

elefiis Parochialibus reté applicantur qua in»

: Tey

fxpé d. Libello de Priv. Mona& tradita viderá

Ti

30

PO"€T int.

ut

g u

l. Quod aliquis poflit cogx ad vendcndam

lxw/fl' ET

domum vel funav mproe erectione vel ampl 'mo-r

l

f0

ne Ecclefix. vel coemeterii pag. r- &$ 2gr.

h Y

l. Ecclefia etiam fxcularis habetur loco filii,

A Ed

E

& facit deficere conditionem , f ffne liberis &t«

U

fi Clc

CLi1U

eric

us borra refüeutioni obnoxia Velit relin-

NOM

quere Ecclefie pag. 102. E5 307. Batb, jur. -Ete

clef- uni$. 1b.2.c, 13. m 24.

C

III. Ecclefia hxresnon conficiens mventarmm

Xon tencrur ultra vires hzveditatis pag- 10.8 30 g*

il

Q

lii

IV. Qu :0d relinquitur E(:flef*e, ir teftamert-

* Mi

tis non requirit J.ms Civ. folennitates, dum-

hg

Vitgtn

ï

modo confteg de voluntate defun&x p:zg £0 ,)-

iy

Pai

6 j

IN

u

V. Ex

ÀR

Y

f

De Prz$. Rertbp Parocb., -

23

: Y. Ex legatis & fideicommiffis Ecclefiz re-

: afria ]

lidtis non detrahitur Falcidia vel Trebellianica,

5f p

papgoy.6 j

E

Foc redfate

. VI. Donatio ultra 5 o6. folidos absque infi-

vlibeloit t

nuacone, item & donatio omnium bonorum

m Pa

facta Ecclefie valet , nec revocatur ob ingratitu-

egium p

tiois iif

dinem Parochi , vel fupervenientiam liberorum:

€x parte donatoris, par. 110. E /e2q. £ p. 717.

p aint

Yecomum

V1L Pollicitatio fa&a Ecclefix irrevocabi--

liter obligat etiam nemine

um

20,.

;

acceptante. Pdg. IIg..

&

biliori f

VIII. In Ecclefiam trarisfi:rtur dominium fi-

p j

E

fie traditione. pag. zz7.

iit.

-- IX. Deli&um Parochi noa nocet Ecclefix ,

[ïx"xkg'xalïioïl

selidum.24. de R; I im6. pag.122..

vt ei

X. Tempore interdicti Generalis poffunt ix

jcantut c;m!

Ecclefia Parochiali fieri divina officia fübmifsà

fb d V

voce & januis claufis. jux, c, a/ma mater, de Sent,,

excom. iB ó. bag.t26..

ad Vgnde'.'.

i

pl

[ od

[

^

XI. Pro Ecclefia eft actio popularis. ;

g 128

n Vti

in

AL

629!4

XII. In Proceffa. Edictali prioritas adjudi-

f

, càándaeft Ecclefiz. peg. 329

st

url

XIIL Ecclefiz participant privilegia fi(ci)liber-

h

pfom

t

zatis, militum; alimenitorum, dots , minorenniü

noxé

(d

Vr

& Reip. durmmodo cafus fit applicabilis & in jure

fat

)rl

€ontrarium non fit difpofitum. paz. 205.

XIV. Legata Ecclefie. relita in multis füne

jens i

, grivilegiata ut pag. 219.

fis ,!./ow'

XV. Mandatum factümin favorem Eccleie

ll

j tem

.mon expiratre integra morte mandantis. p, 21 y..

gnitité "

XVI. Pactum fuper viventis hzreditate valet

i5 J* " in.favorem Ecclefiz. pag. 216.

AXVIL

7'3 MaAx PAROCH.

Pars L, €aput V II.

XVII. Pro favore Ecclefiz tenetur reus ede«

---

e

ge fua inftrumenta. pag. 279.

^

XVIII Judex in caufa Ecclefiz- debet offi-

-ES£.

"E

E

;ä::ï

«€iumm Ífuum impertiri etiam non imploratus

:

fag. 22I1.

[

. XIX. In dubio pro Ecclefia eft judicandum

D u

Pdg. 223.

XX. Eccle

fia non obligätur ex mutuo nifi

probetur veríum in ejus utilitatem. pag. 223.

XXI. Potefi exceptionem non numeratz

pecunie etiam ultra biennium opponert».

D

Pdg. 244.

x

Hac & alia quoque videri poterunt apud

173

Barb. jur. Ecclef. wnif. lib. 2. cap. 13. £ Ti

UT

quell. p tradl. dc pri$ileg. pie

4 Mif U

canf A.

T

j »,img

D

UL

^f a

f

j

La

x

RRE

-

A

pEN:

k

RE

v

As

d

d)

D

Mi

/

T

M

NI

Á

La

Ne

*T:äï*ï

ï

2b (

R

ATE

l

g

OIïSEQQX

ll

^j

4

d Ev]

a

s

E5 Md

J

Y

N

z

&

QN

a

m?ti.gne Q

E.

5

2

Yi

n

3224)

$

r

N

-

egio habüjæ

T

BI

U.

Ht a ]

OY d.

D

Ui Nifi l

o

PARS "*s

i

C?f )

eneturttuse

:

$

s

H

x:ü

tAS CAStASEAY

ermen

erys

eo

:'

Ü

eracvacYacva

dasus

lie db

ä

C

ä

T

x

wmmu»p

T -

e * * o &

. - - 5

m

E

. non ij

PARSII

u eR iictt

De Pdracbzs erámque Inflitutione,

yr ex m

Qnalitate & Obligatione,

CHPUT L

at

g non mf

De Parochor um inflitutione c Qualitate,

num of

SUMMARI A.

4. Quid [it. inflitutio Canonica 6 an laico

n ?Omw

Competat,

MO

2. Laicus eec per prefcriptionem poteff equíire-

rl

re jus inflituendz 8el conferendi beneffcia.

3

I

o eff momen generale..

üztutt

a.

x

AU

Onftat ex Reg, r. Jnris iz 6, nullum

4

beneficium fine inftitutione Cano-

M.

EY

,

t

E

n

nicaobtineri po[l"e.

Eftautem in-

dN

bisec

2 -U

ETA

ftitutioCanonicaquz fitauthoritate

^, tj

[

fuperiorisEcclefiaftici, nimitüm Epifcopi, vel in-

feriorisetiam Prælatl, cuiidex pnwlegw velpra-

l

fcriptione competitc. 3. & c. cum Seniff. de Inff.

ä'.'

]

Laicus verà ( nifi fpeciali S. Pontificis privi-

D.

legio habilitetur ) nullo modo inftitutionem in

beneficio facere poteft , c. 5. Ze I2/f;t. Íed folum

;

ex jure Patronatüs prafentare debet.

Epifcopo

Clericum ab ipfo Epifcopo inftituendum, ut.;

4

snox dicemus, imo ft aliquis Laicus in certo al-

eari Miffas legendasita fundaffet; ut ipfe vel hx-

165 ejus fine authoritate Epifcopi potlit Sacerdo-

Z

tem

726

Pars I.. Caput F.

ertróm

£em conftituere ad illas miffas legendas; talis

fundatio non eft beneficium dicendum, nec fub

habe fb f

difpofitionibus Juris de beneficiis Ecclefafticis

pfzfemadox

Qu Rt a

loquentibus comprehenderetur: qui de natura

beneficii Ecclefiafticieft ; ut perfona Ecclefiafü-

tollatoris(

hicbelly

€x. & à perfona Ecclefiaftica conferatur.

Sed neque prxfcriptione Laicus aquirere pü»

&ipfr n

geft jusinftuendi vel conferendi bencficia, cüm

tochist l

as n

id utpote Jus fpirituale poffdere nequeat; hneo

poffefRone autem nulla currat praícriptio, &

l

kauf/am dePrafcripto. Xique etiam de /mmemee

Dt

ziali accipiendum eft ; licet enim immemorialis

prafcriptio habeat virn privilegii per not. Gl. /&

Quf ju;

^

«. fuper quibusdasn deVerb. fign. hic tamen redé

t«

negatur fuppofitum quod in perfona Laici dati

poffit immemorialisprefcriptio , datur quidem

Hfniis jur

ammemoralisdetentio vel ufurpatio fa&ifednon

5 bing,

gpoffcffio Juris& confequenter nec prafcriptio.

uamvis porró in pofleflione decimarum»

)u j p

Laicus ex fola immemorialitate temporis prae

h D ,

fumptionem pto fe habere poffit, usque dum de

$ ny; M

vitiofoinitió convincattir; per ea que docet Gilk.

nf

dle Preféript. p. 3. C. $. 5.25. diverfa tamen vi-

N !.E;l]ïoms '

detur ratio inter jus decimandi & conferen

EU ftj

beneficia, quia jus decimandi tum ex Privilegio

D

Papali, tum ante Concilium Later. per Epifco*

7' 7"3 Pg(m

pos fzpe Laicis conceffum fuit , jus autem coti-

li,

ferendi beneficia dari Laicis, prorfus infolitum

i x4fr0,70'i«

eft, confequenter facilé przfumi non poteft;.

fütgga

fed potiis, quód vià fa&i perintrufionem for-

^ dud j

fan tempore graflantis hetefis , aut vacantis füis

ftii]j,

Bpifcopalis ex bellorum injuria &c. occupárint

:

CX

'o. Qd a

773

I

De Paroch. Inj?ztützanï.

Catetüm izffitutio eft nomen genera!izxs &.

legenäas»

:

uccndum LU

habet fub fe inftitutiouem in fpecie , quz fit ad.

prafentationem patroni,& liberam collationemy,

scid Edl

a i

quax fit arbitrio prfcopi vel alterius ordinatix

collatoris Gloff. Zs z. c. z. de R. I. zné, Ut ergó.

efunz fl

onfcrm ,

hic libellus deferviat ia quotidianis occurrentiie

& ipfis etiam (xcularibus, qui frequenter in pa-

Laj aqmrere

rochis & beneficis jus patronacus obmzem..s,

gnmbtüemlu

ntilius evadat, fit,

lt mueat,fll

" præf g

SECITO B

etam d

De Ture Pacronacw;

emmlmf"m

Quid fit Jus Patronatus, quis ejus c£-

gprm

Á

fe&us, & quotuplex ?

f hmnmtm

SUMMARIA.

T t

f. Dc/ïmt:o juris patronatis, 65 qui fint gu f crfeäf

30; du

roitio f

2. Patrono Ecclefie debcmr &onor , precedertia

65 præ/' ntatto.

«ll

j*

,6&4-:4' in Ecclefíis, quibus Per cleäfzanem 4-!;(«

u

Ofone d

a

mitur Pralatus.

a t

np

$

Onus ($ emolumentum Pdtranz in qwäm—*

vf

conf; ff ant.

reagi

s

;O

Dibifiones juri: patronatw.

] älV

*

Quid fit jus patromatus Ecclefiafticum G$ Lai-

iil

dl & conffï'v

fn

- cale, &$ quomodo differant.

Ü uno?

?. Jus patronatus laicale dawmm Ecclef te fít

J P

Ecclefafl icum.

I;;

qud

$. Patrono ignoranti non turrit tempus ad p

rof

fu ; mf(luz

fäntandum a

fami n !

9. Quid fit jus patronatus b.cre ditarium , 55

zi

o fumiliare lize gentilitium.

í " vaca!;m

TOA

;L;a' 4&:;::4»? & pzz[f Iw

r21 g-zei

"

78

Pars IT. Caput I.. Sedl. I.

ar.| Quid perfonale €$ reale.

bett enim

42. Ex tribus cavfis juspatronatis 4cqm'rz'tüf£

fiij.h

1j

[]

tanis& fin

n ditla tres coufe copulatigé requirantur,

znter DD. contropertztur?

telipitor,

44.

Per readificationem Ecclefte collapfe etiam

pattonaà

acquiritur jus patronatás.

puoritate;

J;.

Ip denatione juris patronatits, an &f quane

Parb, 4ii

do confenfus Epifcopi fit neceffarius.

Ofofem h

16.

7*s patronatbs [birituale eff , per fe Sendi

faflicum

nequit, bené tasen accefforié.

fonferri voj

47.

n condutlor $el debztor ffmul cum bonis

hm fitalto,

acquirat jus patrongtus.

I$.

d quem defolpatur jrs

duveridele

patroni couffcentur.

p;ztrorzfztï:s , fi bond

A n

Iy-

Quibus modis jus patronatis amittatur.

tf

49. n Epifcopus jus batronatus extintfum pof:'

lmn&je in

fft de no$o alicui laico domarc.

CtYen,

2n Ouinaem diantur JadPocati Ecclg/i.e E. 1

ECC)eHaI?icæ

ttemodo 4 patrapis differant.

ilare p

US PATRONATUS defcribit Barb. jur.

" I:':;

qii lfuppli&an

clefiaff ici uniper 4 [ib

.j*

£. 12. 2. 2. quod fit

"Il getera

Jus honorificum, onerofurn, & utile alicui com-

FO ii

petens in Ecclefia, quam de ordinarii confenfu

Itn, Pa

cenfiruxit, fundavit & dotavit.

Brevius definit

lt fios v

Hoftienfis , quod jus Patronatus fit poteftas pra*

fentandi Clericum ad beneficium vacans-

Ri n

VRs nedt

Porro effeétus omnes juris patronatus duobus

Qorm àt

vulgatis verficulis comprehenduntur.

præ[hfemnt

Patrono debetur bonos, onus , emolumentum.

quo mfav /

Prafentes, profit, defe

ndat, alatur egenus-

HONOR PATRONI confiftit in duobus;

t N« Q

videlicet in pracedentia & prafentatione: de-

Mie Pæ

betue

2

De fure Patronatus.

73

betur enim patrono honor proceffionis, c. no£is

fuit 25. boc tit. quo nomine norrtantüm in Li-

stis ngir

taniis& fimilibus proceffionibus precedentia in-

ij gt

j

telligitut , fed etiam , quód patronusin Ecclefid

patronatá przcedentiá dignioris fedis & loci

1;1 calajfa i

"

prioritatein fufcipienda Pace honorari debeat.

j n C

Barb, 4/G. loco s. 22g. Ex prafentatione illum

honortem habet Patronus, quod beneficium Ec-

n n

3

t

!

«lefiafticum (ine ipfius confenfu & voluntate »

J

pf h

78

«onferri validé non poffit ; fed fi'de facto colla-

tum fit alteri quàm illi, quem Patronus przfen-

j M

tavit Epifcopo, collatio annullari & beneficiatug

]

!

,gtromz!ïm

l"

I;

i

amoveri debeat c. ex Znfinuatzone 14. b. t Íe ip-

fim tamen Patronus , licét Clericusfit, ad bene-

"

ficium przfentare non poteft: debet enim effe

lii ämim

777 m

-diftinctio inter. dantem & accipientem , nec

€onvenit, ut aliquis fe ingerat proprio motu

du

Ecclefiafticz przlationis officis, poterit tamem

ii Edl

fupplicare Epifcopo ;ut ibi conferat beneficiune

Fff 477:.

-quia fapplicando non dicitur aliquis ambitiofus

:)'

u

& fe in gerere'Ecclefiafticis officiis, cüm fuppli-

l

^

4 71.1 GUO

tj

catio relpiciat gratiam, prafentatio autem ju-

&uded

ftitiam. Panor. & Barb. iz Z. c. 26. 5,t. 6liosta-

ortutdr

j

4nen fuos vel alios confanguineos.ex commus

jt,

freiie

miori fentehta patronus prefentare non prohi«.

us a

betut, nefint deterioris conditionis quàm alii,

Ti yac

arn

ii

quorum parentes nullum beneficium Ecclefiz

Bfrona )

preftiterunt , & hoc ipfum jus patronatus,

guntir

quod in favorem fundatoris , ejüsque hzreduna.

W/IWW

introdactum eftjin eorundem odium retorquea-

| [4/!"'

gVW

tut. Nec obeft c. con/uluit. b. t.. ubi prohi-

nf

betur , ne patronus-vel fibi

filie

'ipü refervet vel

af

4

€Otla

$6

|Pars II.. Capat I.. Secl; I.

concedat beneficium,. quia intelligitur ttott de

hr

graícntatione, fed de ipfa conceífione five ufure

Patoni & à

patione beneficii, qux fit fine authoritate Ept-

fententiam

Ícopi, ut ex textufatisapparet. — Item fi plutes

A feverent

fint patroni ejusdem beneficii, illi unum.ex fey

Dem fandat

ipfis nominare poffunt -& nominatus licét not

adeum pri;

poffint feipfum five folus , fire cum aliisprafen-

Vitiombj

tare , poteft camen prefentationem aliorum ac-

Proponere ]

ceptare & ipfe pro eaviceomnino à prafentatio-

übler ele

ne ceffare. Gloffa iz . c. confuluit, boc tit.

'OD€db erm

Circa Monafteria & Ecciefias collegiatasim)

Tiofem copfe

quibus per electionem affumitur pralatus, illud

7:!2.'8!]5) U[Con

hingulare eft , non poffe fundatorem feu Patro»

F atoni a

num nominare aut eligere Prxlaturm ( nifi Cle-

Cl

ricus fit,& in fundatione cum confen(u Pontificis

ä&arem;m,

jus eligendi üibi exprefsé refervaverit, velaliunde

ialb

per confuetudinem aut praícriptionem acquifïe-

trifaifa du

rit«- Gloffa & Barb. sj 3. 2 C, Bpobis 2 g. b.t.)

T

neque etiam ad eleCtionem inftituendarn fed

Hibediore,

primum poft factam ele&ionem 'ejus affenfum

tequirendum effe, prout in noftris partibusufie

Mnledet

tatum eit , ut Imperatoris vcl alterius Principis

TWpegtu :

terra: poft ele&tionem perfectam confenfus five

Atigne (

placet tequiratur. Z/Eo.c. mobzs &.tit. idquenott

Ute emp

hj $

tanttim procedit in caíu , quo ab initio Ecclefia

1.72?

Sollegiata vel conventualis fundata eít, verüm

Dlvldjt ür

etiam, fi illa Ecclefia proprié patronata; in quà

2€rzn

A(E

fundator hactenis poteftatem prafentandi ha-

?j

4 hg h

cbuit, cum ipfius voluntate erigatur in Ecclefiam

77 ö'pdag

f

convéntualem , ita ut hoc ipfo Patronus jus

Qm

lg

4

.patronatus nom aliter retineat , quàm quo

L

LT

xCrem, d

D

yüas precedentias & Wconfenfum clectioni imï

&

:

o .

* De gure Patronatus,

Pretereà ifte confenfué

faftx prxftandum.,

neligiri

vcelfiorelne

Patroni & approbatio ele&tionis juxta veriorem

r authorii:lzels.

fententiam magis de honeftate & in obfequium

ac reverentiam Patroni, & quafi in recognitio-

rr Demip

nem fandationis, quàm de neceffitate requiritur,

j; ilimma

vosinaulict

ad eumn principaliter effe&um , ut fi patronus

rationabilem contradicendi caufam habeat, carm

re um d!

proponere poffit, Decxtero autem fi nihil aliud

jonen d

obüer ele&ioni, qno minüs canonica ceníeri

nino àpteit

debeat, etiam invito patrono valida & per fupe-

W;z/l. du

tiorem confirmanda erit: videtur enim 1ncon-

elias coüögiïïïï

veniens, ut confirmatio Prxlati potiusà volunta-

siar a

te patroni prxfertim Laici , quàm ab ele&ione »

ao

Capituli vel judicio fuperioris dependeat, & fru-

P:æl'aïüüï'/xmïï'

ftrá daretur libera ele&tio Capitularibus, fi resta-

yconfenis

ta in arbitrio Patroni confifteret. Panor. Zs c. f2

av

£rofanile de Elecl, m.6. Barb. 4icfo loco n. 4.

i

Onus incumbit Patrono , ut curam aliquam

:56"505152)'1"

* i

o

& infpectionem , non ramen jarisdictionem ha-

Em P

D

'

beat, fuper rebus Ecclefiz, item ut ad reparatia-

qua

El

;ionfm A

tiem Ecelefi» concutrat jux. Trid. feff. 2 1. c. 7.

T du

Enlolumentum , ut egenusalatur, & cenfus 1m

id pltcriuï F

fundatione fibi conftitutos percipiat, de . qua

d

4 od

onere & emolumento dictum eft fuperius p. r.

U

QW p n

"

£, £. $. 1. .2

jb

Dividitur j«s patronatus primó & principali-

jundara ^"

tet in Ecclefiafl icum E5 Laicale. Secundoin &«

p

reditarium , ive-gentilitium.

Tertioin 44£-

joid

m

gum & paffipum. Quarto Z reale 69 perfonale

at

J

fed cum iíte divifiones propter fpeciales effe-

1[0 fattó

(

udm 1

&us, quos habent, pleniorem indaginem defi-

2

derent, ideo de fingulis agenduin,

J

jun

D;

Des

g

Pars IL. Caput I.. Se8. ].

i&oneu;, t

De fingulis [peciebus Turis Patronatus,

fuenduserj

De fur Patronatus Ecclefrafico t Laicali.

DüsEcclef

llss patronatus ECCLESIASTICUM dici-

Dfcium,

]

tur, quod perfonx Ecclefiaftice nomine &

ts lbera.

ratione Ecclefiz, Capituli vel Monafterii com-

relinquitur

petit , quamvis fortaflis à Laico primitus origi-

2777 T

nem habeat, qui deinde id Ecclefix concefferit:

QU to in

econtra Laeiczle dicitür , non tantum, quod

Acimulati

Laico competit, fed etiam, quód à Clerico

tempusw prz

€x patrimonio & fücceflione paterna vel alio

&Bürb, UY

titulo fxculari obtinetur.

'Textüs & Gloffia

Qu'd difg

n c. um dile&hus z 8.$. 2202 Zeitur boctit. Re-

gum Tevera &

gularirer autem ( excepto ternpore ad prz-

fg Wi

fentandum , ut infra dicemus) femper magis

tj ronis Q

privilegiatum eft jus patronatus Laicorum quàri

dpptlltioi

Ecclefiafticum, ut Laici habeant remuneratio-

F vero m

nem aliquam fundationum fuarum , & ad eas

C r

faciendas tanto magisinvirentur : Ecclefiaftici

frium lg

veeró;cim raro jus patronatus habeant ex funda-

tione, fed frequentius ex privilegio, vel dona-

l 4j ],.z. u

tone ; ideo tantum favorém non mereri vide-

ET

tur. Differtigitur in effectu jus patronatur Lai-

0tlity

cale ab Ecclefiaftico primo , quod patronts

GIn t

Laicus non tantum unum Clericum ; fed Pm"

It

res firmul aut fücceffivé ac idem beneficiums

SCCUndö :

przfentare poflit ,

non quidem przgatifé fi-

æcularecj

licet revocando illum , q

1

uem primó prafenta-

58 Edbf

1

vit, led accusulat;p?

» iit Epifcopo relinquatur

electio, quemnam e

10 1j de

X iftis pluribus præfcntatiï

Iníütuere vel

ttti dj

t. Át veró patronus Ecclefiaft ieut

unum tantum przfentare poteft, qui, fi fuerit

GEl

idoneus

$68 T.

Deure Patronatus.

$3

idoneus, non attentá alia prafentatione inft;-

ii D

tuenduserit. Imo nec eo cafu quando patro-

nus Ecclefiafticus indignum prafentavit ad be-

ia d Lui

neficium , alium przfentare permittitur ; fed po-

TASTIQUM

tiüs libera beneficiicollatio pro ea vice Epifcope

Mfallice 108

rl Monadei

relinquitur c. zzter dzledtos rr. de Excefftbus Pr&-

latorum , quod aliter fe habet in patrono laico,

jco prinib

qui uno indigno prafentato alium dignum pet

acdleliz o

accumulationem prafentare poteft, dummoda

ton tanzjmlr»,fyï

m, 0 ?'M,(

tempus prafentationis elapfum non fic, Panor.

& Barb, z2 Zitfecap. 24.

ont Fc[äfll& ;*

*

Quid autem fi primus prafentatus per Lai-

'ïe.x'z*af;

i

"

cum revera fuerit dignus, & inique vel mali-

"

tiosé per Epifcopum rejectus isque iniquitatena

9 u

"

ptt LU

reje&tionis coram fuperiore Epifcopi per viaua

as) n

appellationis vel querelz demonftraverit , inte-

ts faicont

£im vero fecundus prafentatus de facto inftitutus

ybennt rem:ïz;ï;

fit anne prior illerejectus vel ifte infütutusbene-

s fianum ; E

ficium habebit? Refpondeo, hanc quzftionem.

sxir: E l

"

effe decifam z c. quod autem 5. &$ cap.pa[fora-

qtust

QUv

]

antex:f'i—

lis 9. b.t. ubi Pontifices reícripferunt melio-

n

j

i

rem effe poffidentis conditionem ; adeóque de

m not me

i

facto in(titutum in bene&cio relinquendum,ita

ia

ftit

)

»attü

tamen , ut priori przfentato & per malitiam re-

i guoä ?

jecto Epifcopus aliá via providere teneatur,

; Ckricum"

Secundo differt jus patronatus Ecclefiafticum

y i *

& fcularecirca concurfum , quid ad parochia-

ádem Pr'*:'

les Ecclefias faciendus eft, j»x. Trid. feff. 24. 44

m p

Ref. c. 18. de quo Sedk. feq. dicemus,

Tertia differentia eft , quod fi füummus Ponti-

zoifcooo t

.Ii

quibus ?r),'!x

fex five per jus commune , five per Regulas

o P^

Cancellariz aut ConCOrclataGgrmaniæ certabe-

;ii"'»

6

nefiaia

tel Q"":ïi;

24

Pars' H.- Caput I.. Sell, I

M

fteficia fpecialiter fua collatiotte refervet, tafes

Lt unirg ]

tefervationes & aliz quacunque non intelligan-

pioà pener

tur de beneficiis , qua pertinent ad jus patro-

fialnatuy,

Ratus Laicorum , dummodo Laici illud jus ha-

qiinjw.

beant ex fundatione, dotatione aut con(lru-

jitta r

étione , & non ex privilegio vel prarfcriptione,

Coptionis

'quia Pontifex nunquam vult derogare juri pa-

fatus fj

"tronatus Laicorum; neà fundatione abfterrean-

dichscefe

Uur, & cüm fummus Pohtifex id facere non»

ftofatum a

foleat, Legatus ejus de latere facereon poteft

quívir

utfibi & fuz liberzx collationi refetvet benelicis

us

ad jus Patrofíatus Laicorum Ípe&antia

Se-

il (uum

€üs autem eft in jure patronatus Ecclefiafticoy

htus incisr

cuiPontifex & legatus per refervationes prajt-

ld iCUm) n

dicare folent & poffünt , quia ut fipra notavi-

C at

mus ; jus patronatus Ecclefiafticufa cantum fa-

CO Quid j

" voremin jurenon habet. czp. com diletus 2].

TDnpore t

5. t. Barb. Je Offfc. Epifc. alleg. 7- m. 16.

Waf

-., Quarta demiüm differentia eft rationeterfipo-

ts Becec

fis, quia patronus Ecclefiafticus intra 6. menfé

i dehet

Lacusautem intra'4. prfentare debet , alias jus

1 tbde [ "

providendi Ecclefix ad Epifcopum, five cum;

b EQQKQ&?S

qui jus inftituendi habet, libere: devolvetur, c.

USPtæf

M

enico $.fmali bot tit. ipi d.

Ratio fortafis hit-

tàr

Wiettm

jus differentiz eft, cüm patronus Ecclefiaftcus

Wt dieg

in eogravetur, quód.unim tantüm prafentate

potfit ad beneficium, in €o faltem relevctür , t

Müque th

plus cemporis habeat ad i

nquirendum de Clerico

aliquo dieno & habili.

L d

thtate ) Q.m*

ï;

Si jus petronatus à Laico fuerit donatum Ec-

* clefix

vel Monafterio, e

P Por

Ü

fiicietur prorfusEeclefía-

üDetaq bs

( -fïiäum » & tempus praf

€

ntandi 6, menfiun erit-

fl Patron

!

dl [

|

$. T.

5 De Jure Patvonatus,

33

X

tu

3. , tnico b. t.in 6. unde iftaeft fpecialis excee

onc

u

en

V uU

n

gtio à generalibus regulis, quod f&órogatwm f&«

a

"

nent «

at naturam ejus, in cujus locum fubrogatur , &

"l

]

o Laci i

qui in jus alterins faccedit , ejus jure utà debeat

xione at t

uxtaregnlam 46. juris in 6. cujus fpecialisex-

ceptionisratio dari poteft, quód favorjurispatro-

jo vl jralc

natus laicalis confideratione fundationis intro-

j g

ndatonea

D

)u

'ductus ceffet in Ecclefía, utpote quz idem jus pa-

tronatum non ex fundatione, fed donatione ac-

gfex il

"

quifivit.

:reïacereno'r. r

Quidautem, fi ex ploribus patronis unus tatt-

nj t d

tüm fuum jus dotavericEcclefiz, & ita jus patro-

n 1þg&m:x

P

Íci

as E

natus incipiat effe mixtum,

licet partim Eccle-

fiafticum, partim laicale. g. talicafü etiam lai-

sv

cis patronis competiturum tempus 6. menfium;

quia t f f

!

^

"

x

m.'

"

£0 quod in una eadémque re, qux comode dividi

3

du

ii

non poteft fervanda fit paritas ; & magis dignum

u I

trahat ad fe minus dignum, in odiofis autem pa-

.I;»/f»

d jT

tronus Ecclefiafticus non trahat ad. fe Laicum

ttiae&r&dor;et::

qui non debet fiojure fineculpa autcaufa priva-

lus

i5

ti, unde fi ejusque Ecclefiz duo fint patroni,

yure d

unus Ecclefiafticus, alter fecularis,ique diver-

piicà um ^

fos prxfentárint , licebit patronofxculari variare

gcl

b

Daui

& per accumulationera alium præfentare. No-

n

Omfï,il

tanter dico, fi diverfos prefentárint , nam f ab

as

initio utercue patronusprzfentaveritunum eutn-

p tantim ï

démque, hic prafentatus neceffario inftituendus

fültem t£47

! erit ; licet Laicus velit deindealium infuperprz-

Jix

v

endume

fentare , quia cü;n jam femzl obtinuerit ambo-

um Patronorum & fic majora vora , plus juris

fuert i

habetad beneficium; quàmlle, quiab uno tan-

eturr i

&im patrono prafentatus eft ,ficut generaliter ,

yi m

D7

quatt-

86

Pars II. Caput I Se&, f,

quatdo plures patroni prafentent, ille prefertat,

freieInno

W4, No

qui plurimorum patronorum calculum obtinuit,

videatur Panor, z c. cim autem 24. n.4. G in

Btus ref

€. ctim propter 27 . in fine boc tit.

R!fGind. n

Czterüm tempus ad prefentandum non cure

fru&ibus )

rit patrono ignoranti vel aliàs legitimé impedi-

V0 UH) POHW

to, imo in dubio potiüs ignorantia patroni;

fbcï)re[h[

quàm ícientia praíumitur, nifi concurrentes

U HDer a

circumftantiz, ut vicinitas loci, patroni prze

V 2, Ut ]jj

fentia aliud fuadeant.

Ad evitandam omnem

ïüentur !D

difputationem ufü apud nos receptum eft, ut

LT M

de beueficio vacante patronus certioretur, &

DL

&d przfentandum per Vipifcopam moneatur , fi

ïüftum futis

patroni intet fe litigent, currit eis tempus; &

Ts YX &de t

nií: aliquis ex eis intra legitimum tempus prz-

500 ol

fentárit , revolutio fiet ad Epifcopum , falvo

üRettt Adte

ld&

tamern jure il[ius qui evicerit, ut proximá va-

ln

catione liberé przfentare poffit, quod fi.unus ex

FOH, glg",//l]

litigantibus in poffeífone prafentandi fueriti;

h ergbac

& alter de proprietate contendat, poffeffor pra-

thinendæ

fentabit etiam pendente lite proprietatis, nec te-

Wiese.

;

Mi

movebitur przfentatus, licét de proprietate coti-

Ecdt

lt t

tendens victoriam in judicio obtinuerit , quá

t'wmffa

pendentelite non debet aliquis privari commo-

Bll

do fux poffleflionis c. z. wt Jite pendentenibil in*

Cmm (à j

mobetur , tum quia in przfentando folum attert-

" poftt

ditur poffeffio juris patronatus. cep. cuys Ectle-

cum o K

ff* de Caufa poffejhonis 68 proprietatis 8$c. &&

I

lHitteris, c. confultationibus h. t. & hancfenten-

Dt 4j ]

tiam, quód etiam lite pendente prafentatio poi-

Ectmä

M

4

fidentis admittenda fit, docent Joan. & aliide

quibus atteftatur Gl, z 4. c, ex Zitterís , & ino

dlid

P gtj

fpcdj

$4 f

Deure Patronatus. —

LP

fpecie Innoc. z eodem cap. ex litteris inf.fub-

xl

- "i2.

calciun us*

Non obítat, quód evincenti in petitorio

fru&us reftitui debeant. L. certzum 22. C. de,

umj M

ctil.

Reitind. nam imprimis hxc regula fallit in illis

epandumnti

fructibus , qui ex fua natura funt tales, . ut fal-

vo ufu poffeffionis ( qui perlitem auffert non.,

lat ïegiti;nä

debet ) reftitui nequeunt: ut Ecce pendente li-

ignorati [

te fupermatrimonio poteft maritus eo uti, cap.r.

, t u

2, ut lite pend.. quomodo hi fru&us refti-

j JOCE; Pwümf

tuentur ? Deinde recté etiam refpondet Joan.

|evianda

j receptum

Hon.Z. £. z. g 3. cum Rippa z cap.cum Ecclefia —

. 93. i. ffae. de canf. pof. 66 prop. quod circa

yus cetiort

ructum juris patronatus deficiat ratio zquita-

opur note

axriz s

tis, ex.qua reftitui debeat, càm jus patronatus

non producat alios fru&us, quos poffeffor lu-

vimum t

cretur Adde, fi prafentatio lité pendente eft va-

L pf

lida & admittenda ex fententia Innoc. Joan.

Qutt

,

rit ) p

Hon. 22. À. Joan. And. z» c. quoniam fab n.7«

ofit quod i

a

b.t. ergó acquiritur jusprafentato ad petendam

at

rj

& obtinendam inftitutionem , eamque omninà

gendit

)l e'l;c-.'j

fuadeat xquitatis ratio, cum diuturior vacatio

p

rica

Ecclefis przfertim parochialibus difpendiofa fit,

[

gPIOD

c.quam fit de Elctl. in 6. cap. 36. dePrab. in 6.

ID

jp 0901

nullumque fit vero patrono przjudicium impo-

T P[l'vat

qL'

fterum cap. confultationibus b.t. acquiritur au-

upt

m d

tem poffeffio per unum actum przfentationis

fi

1

prido

cum bona fide & fecutainftitutione. Joan. Hon.

ys, CA« s

d. l. 9. g.

u

P"Fï [

fa

De aliis Divifronibus Turis Patronatus.

2

Eeunda divifio juris patronatus eft , quod

n

nte rP

S

aliud fit bareditarissm , & aliud familiare

cent o

fve gentilitium. Hareditarium dicitur, quod

di ZI/W ]

tranfst

:f

$8

Pars IT. Caput Y.. Sedt. [

|

eranfit ad quoscunque hzredes etiam extrafteoé | t

lif votg

itrf com

gentilitium veró , in quotancàm fuccedunt illi;

qui funt de fanguine & familia fundatoris. Re$

£m prafen

tota ex prima conflitutione juris patronatus de»

ficous, (ing

pendet: eftenim in poteflatefundatoris,an vt«

Tettia d

lit omninà remitrere jus patronatus, vel fibi

[lt aäïiäm,;

tantüm aut familix füz vel etiam aliis hxredie

Paltofuspo,

bus refervare. . In dubio autem, quando noimn»

PPim ver)

fatis conftat de mente fundatoris , omne jus pae

Hoteiadínt

tronatus cenfetur hareditarium, neque cantünm

i pra

&d filios vel :confanguineos patroni, fed alios

(ä&rta de

etiam hzredes extraneos devolvetus, nifiin fun-

h J/WM/C Ó

datione aut per confuetudinem vel prafcriptio-

1&t períans

nem aliud introductum fit.

Licét veró, ut ja

Gd Tocn

dictum , in dubio Jus patronatus prxfumatur

DOnRe r

hareditarium, eliditur tamen hzc prafumptioy

Ts fdguc

& cenfetur potitis

9

g

entilitium , fi in conftitutio-

liddtors. p

ne Jutis patronatus femper fuerit habita mentio

Vil n

familiz & defcendentium , nunquam veró bze

etius n

harcdes

redirarie qualitatis, quamvis exprefse

extránei exclufi non fint, Barb. jwrs Ecclefiaff »

zil Moa'i'f

5

ci uniferfi diclo lib

'J"

C,42. $£2.20. £j 23. DI

Ntts f (

etiam notat, quód ad probandum us patrona-

Dattonat

tus gentilidum leviores probationes (ufficiant.

l

"Mittg.

Videtur addi poffe ratio, quod qualitas gentilitia

melm wü'ü :

iiagis fit pro libertate Ecclefia: , cüm facilius ex*

MOLM

gnguatur familia quàm hzreditas.

f*

Cntandr

MCE

|

Prxtereà de iftis heredibus & fuccefforibusiti

; TOggnmr) (

jure. patronatus notandum eft, quod eorum;

35 hn

fucceffio non fiat n czpztz fed in fPizpes , a utfi

Wrttlig

ex pluribus patronis unus mortuus fueri, teéli-

UDer in tod

&is e. g. tribus heredibus, ( tres Vhæredes unumt

'"t£antin

n Bltos

íg

d. 1

De fuv» Patronatus:

lescoam at

€afitüm votum in prefentando habeant , adeóq;

inter fe convenire debeant; ut in unum Cleri-

«im fucceda::;l

cum prafentandum confpirent , .vel ut alternis

je fundttrs

vicibus, fingulieorum prefentent. Clem. 2..boc £.

jurs patuit?

efindavd

'Tertia divifio eft, quàd jus patronatus aliud I

fit acfigum, aliud paffipum.. G igum eft, ex quo

yronatisy *

jetam d5

patronus poteft przfentare ad beneficium, Paf

fifttr veró, pet quod certide aliqua familia ( s

aem, gt

idonei adfint ) exclufis extranfeis debent ad be-

hroris m

riütty nequ» W

neficium przfentari & admitu. Barb. 7./oc. s.2

«

uarta demum divifio eftàn jus patronatus II

ó at ;

;(;

parfonale & reale. — Perfonale dicitur, quód :co-

olv

"

ï

hzret perfona fundatoris, vel heredis ejus , ubi-

a Vclgm»(

cunque locorum is exiftat: Aea/e vero, quod

, Jj

cohzret loco £cilicet caftro; przdio. & himilibus

Luonafüï

f

bonis; ídque tranfit non tantum ad heredem

g hat

fundatoris, fed etiam ad quemcunque poffef£o-

finem

xem talis boni.

De quo realijure.patronatus irs

& f

Í hia

fequentibus fzpidis mentio fiet,

um "

eï(f

i

(

'Qq'lms AMod.

is acquiratur «5j amittatur

n,n'is «

re[sf W

j

7s Patronatus.

h. juns;

]

"I^ Rres funt caufz , ex quibus origiiabiter jus, ,

PUL

patronatus-defcendit, nimirüm Ecclefia

)anäum )

FuNpATIO, CossrRucTiO, & DoTrAT10.

obää

o ii

1

Reliqui vero patronatus omnes & facultates (i-

pb g

d

ve privilegia quzcunque nominandi vel prz-

im hp

f

fentandi Clericos per Concilium 'Trid. penitüs

d

(a5.

abrogantur , exceptis tamen illis privilegus; quae

fuctt^

tnagnus Principibus vel in favorem (tudiorum.

u*

generalium & univerfitatum conceffa funt.. In-

d

fuper in eodesa Concilio requiritur, ut is, qui

wml

i p

jus paronatus. prateydit, ejus tiulum fcilicet

fun-

g hu

96

Pars TI.. Caput I. Sect. T.

fundationem aut dotationem per authentica da«

cïuaripotek:

aL audent,

cumenta probare debeat, nifi poffit ranti tem-

poris probare poffeffionem, qux hominum me-

HOH. ihhm,

moriam excedat, lmó fipratendentes jus pa»

Pa.deif

tronatus fint perfona potentes , in quibus id jus

Tff) àlig dor;

m Feeefro

plerumque ex ufürpatione &4njufta occupatios

ne quxfituri prafümitur , exactior probatio ad

! o coaye

oftendendum rerum titulum xrequiritur ; nec

Wt f

imimemorialitas teaspotis «eis aliter fuffragatury

Utl ntofen

quàm fi prater reliqua ad eandem immernoriae

-'ï?','*ï'æ.'u'xtenr).

litatem probandam neceffaria , .prafentationes

"t vel o

l

u

per 5 o.anmos contintiatas , qtie omnes fortite

:sf"«þi

U" m Egde

funt effcctum, mtäcnticis*fdriptur'is-dcmon?cra-

* m t

te valeant, videatur textus Concil. Trid. jeff t

RUT

efe Refornzat. c. 12. 65 feff. 23 de Reformat. 6 »

03) ii cx

13

Quzrunt autem hoc loco Doótores,an copt

MTM

letive requiratur , ut urius idémque Ecclefiam&

trodidtum Át,

fundaverit(id eft, fundum dederit) & conftni

UT

xerit & douverit ? .Ratio dubitandi eft , quias

*

J.M' Í l

n

i diclo. c. a.

K

A

T.

jd. dicitur::neminem po

Wt

obunere jus patronata: aifi qui Ecclefiam fütt-

BUl p

Oftign

daverit & conflruxerit, "Mihilominus proba-

nf

ïït, Q

bilius & magis communiter *ïeceptumæü, fun-

ütü

fion

dationem, conftructionem '& :dotationem non

« 6;0

Atf

copulatvé fed disjunclivé requiri, adeóque da-

thS ) fe

À t

ri jus patronatus «etiam álli , quitantüm funda-

Yo

fs

verit, vel tantim conftruxerit,aur tantüm do«

l

Winia

Caverit. ltaenim £z c. 3. Joc tit. folius funda-

"tet dec

teris: &t Z» cap.mobis 2 g. tantüm conftructoris

mentio fit, ac idem Concilium Tridentinum»

)20);3 tte

dio c. s. non copulativé loquitur , ex quo po-

P ls tota ve

&eniori Concilii textu z/ud Caput 12.. rc&te de-

A noy

clararí

3 €gr

$4.1.

De Jure Patronatus,

9

clararipoteft, Barb. z eod. c,12. f. 16. Abb. 2

xperauthend::ä

f golit at

c. ad audentiam. num. 0. E6 1t. de Ecclef. edif.

Hoft. ip fumma b, 1. n. 2. Rota p. 1. decif: $9.

i pori:

E5 p. 4. decif. $6 5. m. 2. quareft alius fundave-

rzctendtnlfï

tes, n quis

rit; alius dotaverit, alins conftruxerit, tres ejuss

iil o

dem Ecelefiz diverfi patroni erunt, & nifiintet

fe ultco convenire velint, ut- alternis vicibus

vaiot Frlobzuw

unus tantim. femper ex illisprefentet , omnes

j df

tresad przfentandum admitti debent, & fi diver-

fos praiéntent, przvalebit is, qui majora vota ha-

ndett inf p

buerit , vel fi paria fint, qneri Epifcopus elegerit.

T t

Item qui in Eeclefia Altare vel Capellaniam ere-

, Qu atl

:

xerit, ipfam Ecclefiam ( ejusque nomine Reólo-

r'cri;vflifï? '

tem vel Przlatum ) habere debet pro compatro-

:Oncg! Tüd- !.

a tanquam quax fundum erigendo altari dede-

w)'x d: Rffcmud

4]*

t£it; nifi confuetudine vel prafcriptione aliud in-

o Dwdot

troductum fit. Pan.Zz c. 3. de Eccl. edif. prxtee

iäf'mniläeE

eanotabile eft, quod docet idem Pan. z» c. r. 4.

,dcdcrit,? i

t.in 6. fipluresad fundicollationem vel xdifi-

dubiüüä-' &j

xationem aut dotationem concurrant, ita utfin-

uf

nemllffec' [

1

j

guli fuas portiones five zquales , five inzquales,

jqui fcdel

conferant , omnes ifti patconi fututi fint.

iT

Porró non tantüm ex prima con&ru&ionex

TEU

Prüm'fïï

vel dotatione Ecclefie acquiritur jus patrona-

i

tus ; fed etiam f1 Ecclefia collapía reparetur , vel

[ üiïi

,iti

fi poft primam dotem conftitutam novi fundi

! ii

vel pecuniaadjiciatur. . Veriim hocnonindiffe-

rj at

renter de quavis nova reparatione vel dotatione

wac *fj' ro

1

accipiendum efl, fed de ea, quz Ecclefiam quafi

jntu

n »Omn

ad noz c[fereda&tam ruríus a4 effe produxit, utfi

liumi T[ldcm

priüs tota vel majori parte collapfa fit , ut repa-

a

) ulfur )

f

tata nová confecratione indigeat, velfi prior dos

injuris

T il

9?

Bays IT. Caput T. Set. I.

injuriá belli aut quacunque ex causá interíerit; rf if

Czterüm autem , qui Ecclefiam tantüm à ruina

Wpioke ilqu

przíervat, vel in modica fui parte reparat, at

pertilem cy

-

etiam extante primá dote novas divitias adjicit

itus fed ec

talis pius benefactor, tantüim non veró patronus

Gbsili]

dicetur.

Patrónus enim propriö dicitur qua

Not, ]T.

pater Ecclefiz , À quo habet , ut fit Ecclefia, fi*

trOnatus fne

cut in jure civili patronus dicitur , qui fervum

£tl àd ]igc

antea quafi pro non homine habitum liberum &

Pirt ff oj

alüs hominibus in jure patem facit. Garcia; de

Vit & ajig

Beneficiis par. y. cap. 9. m, yo.

tio«

f'"'wm.i.;p

Ha&tenus de prima & originali conftitu

Ws ff«

rié juris patronatus lacuti fumus, quód íd extti-

um ?fæfentazi«

bus tantiim enumeratis caufis nafcatur... . At,ve»

fümoïxtm j

tó, ubijam femel pet unum ex fundatione; do-

Pt Q

tatione aut conftructione conftitutum elft, a

lr ddo

alium deinceps variis modis transferri poteft»

tion tantüm per fücceffionem horeditariam; de

Paig

as

quain prxcedentibus dicturs, fed etiam per cori

i

MiLTP

tractum & a&tusinter vivos.

Circa quam pro»

ht ]

10

inde juris patronatus translationem.

[ Obul;'

!

I

Not. l. Quód Patronus Laicus liberé jus

^ n

ls Læm

fuum Ecclefis vel Monzfterio donare poffits;

"P

Wi

t

i

etiam inrequifito confenfu Epilcopi. cap. smzct.

Vietales v

&oc tit. in 6. pet hoc corrigitur c. zudlus 17. 6^

!d t

bm Y

£ra eodem cit, ubi prohibitur., ne Laicusaliqui

, F»LLEf,g,

Ecclefiaftici juris irrequifito Epifcopo pralu-

Not,

,,

mat Monafteriis donare... Quod veró. ulterius

('Olrh

D

füt. m

Pn ditdo cap. umnico additur , per talem donatio-

nem juri Epifcopi, qui eidem affenfum nomi

Fhll

Eglo P(m

prabuic, non derogari j intelligendum eft jux-

Qu

Eäne

ta cap. pafforalis ?. de Domatzomibus, ubi deci-

u

dituf,

Alty Qrgli

i L

* Dere Patrogatus.

9»3

.cuditt? ditut, fi Epifcopus cum cenfeníu patroni virisre«

tantiit

ligiofts aliquam Ecclefiam fimpliciter concedat,

parte repmïfï

pertalem concefBonem non tantum jus Patro-

$ dirits d

natus, fed etiam quidquid prius Epifcopus de fru-

a0n Yero gt

€ibusillius Ecclefix percipere poxit, transferri,

Not, II.

yprié: dictt

uód Laicus alteriLaico jus pa-

tronatus fine confenfu Epifcopi vel ejusdem vi-

i Ed

carii ad hoc fpeciale mandatum habentis do-

gbisum od

nare non poffit, ut ex decifionibus Rotz Ro-

manz & aliis Do&oribus tradit Barb. /zpé cit.

ao 6a

[

€.12, g, 246. nifialter Laicus fuerit compa-

cot

tronus: tunc erim, ficut ad evitandam difcor-

ig;'nalf

$j (de "

diam przfentationis valet inter plures patromos

compofiio , ut unus tantüm alterius vicibus

snalcitis ?

przfentet. Clem, z. boctit.itaex eadem ratior.e

x fuda

um

valere debet , & unusex patronis in favorem al-

terius fuo jurj plané renuntiare velit. Piafec. i

; atf

praxi Epifc.p.z. c. g. m. g. Zerola p. 1. $. jus

i 'gg(öæïw

"

pm*ronatm $2225

] 15& Cdïm f

d

Not. Il Quod Ecclefia vel-Etonafterium,

obtinens jus patronatus non poffit alteri Eccle-

tonet

j

V

n::

fix, minus Laico 3liud jus donare fine ordinariis

" [ac

l

folemnitacibus ad alienationém rei immobilis

p t

r

.'

Ecclefiafticx requifitis, quia juraifta in corpo-

F llï OPL wir

Mi

talia rebus immobilibus accenfeni zz ££ de re-

o

( n

nelat"

&us Ecclefig non aliemandzs , demonfiratur.

lfj

Not. IV. Jus patronatus, quamvis Laicis

jj

) Epit

competat , nihilominis effe fpirituale ; aut fpi-

rituali annexum & tantüm perfonam Laici ex

)

privilegio. Pontificis ad id effe . habilitatam ;;

x aflent

adeóque £ine vitio Sumoniz vendiaut pro re ali-

J ,aendum

1 1

dt ï.tä-

j

c qga temporali permugari non pofle cap.

fe 1é,

.il 2

84

Pays I],. Caput Y. $684 1.

ve 16. bottit. quod fi aliquis defacto jus patra-

rb

natus vendere, aut alio contractu improbato in

btna n dot

alium transferre prefumat, przter excommuni-

bhraeng

cationem à Judice Ecclefiaftico infligendam jus

ünthrum c

patronatus ipfo fa&to amittet , & Ecclefia deins

rer re d

ceps libera erit; Trident. 424 feff. z. de Re-

Mf Manr

form- cap. . pretium quoque neque veriditori,

! "-U-U.j

qui jus patronatus vendere non potuit, neque»

Atingi

emptori, quiin mala fide fuit , fimoniace emert

ttàm (

do, fed potius Ecclefiz, qux per talem vendie

t t

tionem injuriam paffa eft , applicandum etitz,

Panor. zz d;&l.c. 16. boc tit. s. 3.

T dittm )

á

qu|

Not. V. Licet jus patronatus tanquam fpi-

ln

Fetlcus

yituale per fe vendi nequeat, fi tamen relefit &

"ütttg,

annexum certis bonis, vel etiam certz haredie

CURf

tatj re&té accefforie cum ipfis bonis aut haredi«

tate vendi poterit , dummodo in venditjone de

PA PU v

jus patronatus fpecialis conventio & propter id

P; i[aæw ,

augmentum pretii ron interveniat, textus &

fonem fiu';

Interpretes z eap. ex literis 7. 6$c.-ctm fatue

t

gumïm *US ]

Ium13. boc tit. Suar. de Simonia c. 28, 9. 15

A aqii

Bonac. Ze ffpson. q. 3. $. 11. m. . ut autem jus

2 MT

gatronatus cenfeatur , reg/e debet vel ex prima

fundatione vel fuccedente confuetudine aut2

AMrinfteis

praícriptione ita effe introductum, ut femper

(mühm u

pofíefforibus talium bonorum prafentatio cotne

'3 udf

petat; aliàs per/ozale cenfebitur.

I

ron

Not. VI. Etiam per contractum feudalem

pue Potel l

& Emphiteuticum cum univerfirate bonorum

ütttnsoe

vel certis bonis transferri jus patronatus , ita ut

UE

ämono

nne

ille, cui bona jus patronatus annexum habentia

U

PCICJP

ia feudum vel Emphiteufm data funt, liber

ll b

Ws $d

B en.

M

' DeSure Patronatus.

9

eiojtt

prxfentare valeat, — Item , fi maritus hujusmodi

£ 1mpro

bona in dotem acceperit, non uxor ejus, fed

gter excutm

ipfe prefentationem exercebit , ctim ad maritum

inligmie

dominium civile dotis, & jus percipiendi fra-

,& Ecdelut

&us ex re dotali pertineat. Menoch. Cose. 66

».27. Manric. deczf 140. 7. 2. , 15. Barb.faepi

"TP

e neque yeu

dliclo c.12. 9. 223.

guüt;

Verüm quid de conductore talium bonorum ] £

dicendum fit, multum diffentiunt Doctores

fron t

, rl

propter textum ambiguum c. ex Jzteris 7. boc

£it. ubi quidem dicitur , jus patronatus tranfire

!PPWW

in illum, qui bona 44 frmam tenet, fed non

fatis explicatur ; qualis contractus per ifta verba

1;t1;s u

(

denotetur. Quidam enim de locatione, quidam

de contraétu emphiteutico accipiunt, On:inium

m d

probabilier videtur feptentia. Panor. j» eodem

j boni 5

i v

€. 7. num. y. & Bartolizz 1. 1, Cod. dejure Em-

phiteufcos ». $.. Menoch. Corfíi. po. cífe diftin-

eniox]

j

étionem faciendam inter locationem ad lon-

venidb F

gumtempus v. g. 10. annorum ; & inter loca-

6( (ill)

^

)j

tionem quz fit ad brevius tempus: in locatione

j

[ QW

ad tempuslongum dicendum eft, jus patronae

r ']'j'

tus tranfire in condu&torem,non autem in loca-

deoet've

aj

tione ad tempus modicum ; tum quia conductor

conluemwr"

ad longum tempus habetur pro poffeffore L. z.

jubum "

)

$. 3- f]- de fuperficicbus: & fructus regulariteg

n

j qræf

emnes , qui fpecialiterexcepti non funt, perci-

if

h

P

pere poteft, quod fecus eft in condu&ore modi-

qadtum

&i temporis, in quem non tranfit pofíeffio , &

at

7

qui ron onines omnino, fed ordinarios tantum

qrond

fructus percipiendi jus habes: tum ctiam quod

annexum

illa verba a4 frmmam , nt sermun) lingue An-

f"

du

glies-

FH'

$6

Pari . CapstI. Scllio l-

glicaiz, exquibus locatio ad. tempus lofigum

eotfetdo

intelligitur, ut notat Bart, Z/£e /oco , & colligi-

&defendo;

tur ex eodem t€.7. E5 ex 6.2. de locato, item.ex

Amittiür

£. qucrelam.

Ne Preleti 9ices füas 65c. qua

tzliecdelnn

ttis deftant.

Capitula Anglis fcriptafunt , ut ex eorum infcri-

ptione patet.

fusedifccn

Not. VII.

uüd creditor ,. cui caftrum aut

Qu reedif

bonum aliquod , habens annexum jus patronae

1. ia

tus oppignoratum eft , nonpoffit uti illo jure pa-

DmiericoU&g

tronatus , ptout fatis aperté deciditur s . cum

tittfibity

Bertboldut 18. de Sententia G$ ve judicata. Ratio

At onfen(ra

redditur à Panor. iz dicfe c.7. boc Ezt. n g. &

riditin

Glofsà 2 eedem c.18.ip fine. — Quod creditor

.ü*:üf.fap'.mh

fructus pignoris aliter percipere non poffitzz;

&"-- Ub m a

Quàm fi velie debitori reRituere , velin fortem

It v

imputare; atqui; fi prxfentaret Clericum , iisque

V amiie

infttueretur , percipere fructum, quem nec

Ilþxdblisxpa[mn

debitori refütueye ,. nec in fortem imputare vàs

]s P3 i

leret.

; ..Plffopmlm:

^. Not- sltzmo, Quód publicatis & confifcatis

Vr vero

17

bonis patroni propter delidtum ejus, etiam jus

Eromjmonw

patronatus ad fifcum xeferatur , ex generali re

* ts

gula, quod cum univerfitate bonorum etiam»

PITg oner

traníeat jus patronatus , fed hoc , fi jus patrona-

frtüm fl

eus rezle £t , i veró fit perfozale, extingnetut; &

mWs

pa

Ecclefia liberaeerit, fi gevtzLtzum, devolutio fie

Qu Cïem

m

adalios confanguineos ,. quibus delinquens in

wfanz de

b

jure quefito per faum factum prajudicare non

n

Mibusds

potuit; juxta regulam,

uod faétum. cuique fü-

am, n alteri nocere debeat. Barb. 426 Jocos.

d

T Rüttongs

IN

Vs Johgt

238. Zoehus eodemtit. 1. 26.. avgmenta etiam

a& non

i Pa!l'onus f

tf

ygiïm cfle, qua de fide comumitlo fagoili

£0

Lj

i

' PAE

7134

De 7ure Patronatus:

97

vempis t

eonfieando docet Faclün Z 4.. ceztrof..cap.. go..

&: defendo-Z. 7 ..c..20,.

! laca,&.ivï?

; Jocato, 18

Amittitür: jus: patronatus: I.. $: Ecclefia: to--

«;f

taliter:deftruatur ;. vel.etiam:dos.& reditus.peni--

tüsdeficiant. Neque.revivifcet ,. licet Ecclefia:

ier o

rurfus edificetur; vel.dotetur , nifi.prior patro--

nus.ad rezdificandum vel.dotandum concurre--

, 0 edinti

rit.. II..Si patiaturpatronatus ex E"cc*lfefiïæ.pa—tra.-—

xum js p*

nata fiericollegiatam aut.Monafterium; ex:tunie:

(Geuciojn]

gciditri

enim ceffübit przfentatio, & füccedet: ele&tios.

fine confenfir autem: patroni: ftatus; Ecclefiz- in:

p u

ejis prejudicium: mutari.non poteft;, Maget . de-

; Jtit.

j d eti

"Adgoc.cap..10.. .. 37 2.. Butrzp.cap.. nobis: 2 ..

Bec.. tit;: m.. 26.. ML. Deficientibus: fucceffori—-

gt W?Q?n

bus aut:extinctá- familiá patroni.. IV.. Per^notz:

j n

ufüm:amittitut. jus Patronatüs , fidüabus faltem:

e Cl

vicibus-patronusnon: prefentárit: ::- ctim: enitm:

du G:"m

jüs: patronatus&it Ecclefix aliquo; modo:grave,,

ym p

& Epifcoporum:liberz: collanoni: prxjudicans;.

&contra vero libertasEcclefiz favorabilis, ideo»

a w.ä;;

peromiffionem: duarum: prafentationum:. cen--

"T ULA

Íétur- patronus. füo jurirenunciáffe:,. ficut: aliás-

i d gcnïfïf

privilegia onerofa pet- non:ufum aut ufüm- con--

t bonom:.oæi:

trarium: facilé/ amittuntur:. Barb..Zzcfo. loco: z.

OC;WP

227. V. Si patronus Beneficiatum:vel quemeun--

Qu

i

h ext

l

que:Clericum Ecclefix patronatz. fine: cafu ne--

Jifhy d

Jjv

ceffariz defenfionis. occiderit:aut. mutilarit: czp..

T.

um

t Udlw

inquibusdam $. [aeri U.a aures.de Panis.. NT..

Si pattonus-fiat hxreticus , apoftàtavel fchifma--

l&um .JX

ticusyutinobatur im cap. fínali. deHareticis. V IE.

atb 4h

Si:patronus fe ingefferit in: perc eptione:fructue-

ag

üm beneficii ,. eosvel n proprios Jifus.cenvere-

-

tendo,.

ii

I

MARN,.PARO.CH;-

r

9

Pars I"I Caput I. Scä ?ó

1

tendo,, vel fa

ALC

Degy

mimpediendo, ne ad Beneficia-

àm A)'d'vocä

gum, aut eum, ad quem de jurefpectant, peryes

B) d

&iant. Tridentinum. Jeff.. a. de Refor. c&p. 14

&locfolo t

VIII. Denique ex eodem: coneilio Tridentino

f prefent

fef . 2 g. de Reform. cap.. g. ftatutum eft,ut quijus

patronatus fibi; competens contra Canonicas

tur lpt(mmh

fanctiones per venditionem vel alium titulum.

030638 Cüntr

& modum prohibitum in alium transferre pra-

Qiam j nf

fumpferit;, ipfo facto.eodem privatus. exj&at.;

MT

19 ltrum astem Epifcopus valeat jus patro

E

tusextinctum de novo alicui.laico donare.

?

!

1

Pïe.æä etianr:

&leatur Ricciusin praxzaurea p..3. ref-. 483. .

M

bi

OPl confr

sEf

aegativé refpondet :- quia. certis tantum modis

Bo

conftituirurjus patronatus & Epi—fcopus non po-

Wt i

teft Ecclefiisnovum onus imponere.

"o ?W?eric» j

Non videturtamen negandum; quin aliquat-

Ts

do Laico praferim minorenni, fiv.g. ob non

pbis & D

ufüm amiferit jus patronatus, poffit Epifcopt pef

veftitutionem in integrum füccurrere,.

j

—

Ti Fa

Sed & iflud notabileeft , quod pri

vatio. jurï

b u"CGmm

ïOcauæ td

D

patroratus ex caufa delicti tunc effectum habe-

at, i fententia Judicis declaratoria fecuta fuetis,

C()nm&u

f'(lPe

.riiïïis itity

támetfi deli&tum notorium extiterit, Maget. t

mmlml ]l

«diotatia. Cap. y.y . n. 87 g. Gail. 2.0, 1. f^. 5-

"

Is

V patrc

Gramat. dectf. xg. n 8-

eandum

temPonbug )

20 Demumypro/coronide breviter adno

[i0) Jütea b&l

eft, quod licet , ut fuperius di&um,ypatr;onü(in'

E

"lbatoo ln

&urobat onus defendendi Eccle(iam , & propte-

zeà etiam. Advocatus Eccleíiz nuncupetur &

fs Ere

&Sap. praterezy $ Cap. cma. autem. boc tit in quie

: 4ma 1

d'mn& CO |

busdam tamen Europz partibus, prafertim ve-

fjuJ $30L5

re ia-Germznia & Galha .rccegmm fit , ut , qui-

Wg:;dm (

Ya

De fure Pj'ïafrandt*u!*..f

99

neubts

dam Advocati Ecclefix ( germanicé æögts

efpectu *

Dernr ) . dicantur, qui patroni non- funt , neque

j Nfrr. ii

€x hoc folo titulo-Clericam ad Ecclefiam vacan-

nclio Ti

gem przfentare poffunt, nifi aliunde, puta ex.

atum d

fundatione &c. id ipfis comperat.. Münus igi-

contra Gf

tur iftorut Advocatorum.preciptnum eft, Ec-

yg dium d

clefias contraviolentas oppreiliones defendere,

m as

curam & infpe&tionem habere , ne bona Eccle--

.

rvb od

fiz malé diffipentur, aut alienentur

*

& pro--

valeit jus W

ptereà etiam illis nonnunquiàm cunr coníenfu:

ico d

Epifcopi conftituiturjus, aliquam parté detzu-

nl

&ibus Écclefiatum five deinde in pecunia ftu-

s m

mento vel'avená percipiendi . c. pratérez, Ad- .

p

vocatia & ea füprema competit Imperatori im

yonet

füo Imperio- refpe&u omnium: Ecclefiarum ,.

qiumqi

tammajorum quàmmunorum. Item Princi-

q0

of 1T.

pibus & Doministerritóriorum circa. Ecclefias

oll

fEPüu*ï*ï

infuis territorüs firas. Ihferiores quoque Do--

gccunttt

mini uti'Comites, Baronnes & Nobiles hoc.jus

m

D

Ffï

advocatiz vel ex antiqua confüetudine , vcl fpe-

j

e€iali contractu cum certis Ecclefis a

g od

*

uth(')jfitatc,.

fgoud

füperioris inííto fibi vendicant:

aratun

y xl

Amittitur jus advocatix iisfermé modis; qui-

Gal. 4 J

bus jus patronatus , & in fpecie (quod' noftris:

temporibus perífepé: contmgit) fi. Advocatus:

€o jure abutatur ultra cenfuüm fibi conftitutum

revittt gi

fiumf

ufurpando bona, fructus aut jura. Eccíe 1X iX

períonas Ecclefiafticasdominando &c: £zp. zm

,c]cliämï !

quibusdam, 12. de Peniscap.generali, de Eletk..

( t

um

[74 ul

$n 6 . jun&t.Conftit. Frider. z tr. Ze pacé temendi

& ejui $zL s. pubizcz. latrones. 9erf. :qui'*cunqze

bus; f

g

2.

*.i&O

g

(f'ïgfatkm. Gail. lz'b-.

2

abf J4:7.6. De

jue

Loo

Pars. II Caput: I./Set?, If

jureadvocatix videri poterit infignis- tradkatus;,

quem edidit Martinus.Magetus , ubi rem: toram:

Ty Duity

patra

latiffim? exponit. £. cap. 14. €5 cap, 16.. proli-

tj

xz45 tractat. qualiter ob. non praftitam defen-.

IZ. Sl Pgr

fionem jus advacatiz , & exigendi centum amite-

tatur..

Hot]

*olji

SECTIO.

Il

f Yund

De Ipflitutiane , Collatione Cj Ctn

fents

Judicar d.

Cur (2,.

SIFTMMAREIA.

Perenin pi

Ef a,

« Quie poffit-inflituere Clericum im. bentficio y,

3

€$ quid frt: inflitutzo..

t i

EEITM

2. Infeflitura alia efl Gerbaliss 69 aliartalits

Dattori de

3« BQuam jurzZsditlionem babet: S. Pontifex im

"ls r

collatione: parochzarum ,, 65 qua: benefitia:

ff

A&eaizzlz'ter &jdäm referertur..

Pflöinve[h'm,

40

Sede Apoffolica Gacante omnes. Parocbis per

:

m poffro

ordznaros. conferrz-po([unt...

" Ri den

eneficia: ad; jus. patronatus-laitorum: ä!'-

Gantianon reférgantur..

n oj

HP eï;*oüsa r

p Germania menfés Papales ex cpäg[iie!udih'

z0n attendnnutur,

MT

uam potef atem Legati de Latere tf Cardi-

ml.i Pofïcm(m

nalesbabeantin collatzone beneficiorum..

Pt jl

.

Quibusde jure , $el Brzgilegzo competat: be--

.

nefica. conferre..

NET

*.. eref & &

ïï';

Intra: quod tempus: benefíci s coxferenda. &

u quem fuperiórem defiolutio ffat:

v -

pus: non. obferBetur..

,[tem

10.. Paroch?

*

P À

IUO Inme

poff Tridext. per concurfam: cono-

fzr,cmfd

NU Qeeus

du 5

$-

» & W. CircA.: eXapsen obferfane-

-

e'GOHtrad

LI: 2&?:'

&' Irk

3De Ioféitutione , &$c.

16f

Yignis eie

13. DOustnam admittendi ad comurfum ff jus

, ihire t

patronatus portineat ad laicum , 9el Ec-

clefiafficum.

.

4 pIb

pralitam i

32. Si Paroctbia fene concur]u confertur., colla-

i centun:

Yjoeff nulla, t5 adfedem Apoftolicam de-

:

"Polgitur.

v

lando Patronus 'Epifcopp 'Clericum ;pre-

fentavit , :ad ipfum pertinet cognofcere &

"n

judicare de illius aptitudine , '& fiidoneum re-

perericin parochia vel beneficio inflituere,

14

AEft autem infütutio alia, per quam titulus

eneficii alicui corifertur , quod fit , quanido lit-

m in d

terz confirmationis fuperfacta prafentatione ;

j al

patroni de mandato Epifcopi aut "Confiftori

ju $Jf

ejus expediuntgr : &alia per quam ipfius be-

2 gqut hi

neficiiactualis poffeffio datur , qux-magis.pro-

priéinveftituravelmiffroin corporalem& actua-

U

— U

lem poffeffionem dici poteft.

"Neque enim

| WI[»

anfütutus beneficium ejusve polfellionem pto--

Ti

priá authoritate Íine licentia 'vel introductione

fnperiorisappréhendere debet; aliàs poená fal-

€emarbitrarid ab Epifcopo puniendus. 'Covar.

m d

far.véfolut.lib. 3-cap.c6 . num.7 .€$ 2-1mo fiin

tali poffeffionis apprehenfioneviolentià uteretue

À j

priorem poffeffórem expellendo &c. etiam om-

lat

nejus excollatione quxlitum ipío facto deper-

7! gl'g Wg,*f(ll;-

deret ex.- & DD. i2 cap.eumqui. 18. de Prab.

d. 6. 'quod fi prafentatus tanttim & nec dum

j nj W

«onfirmatus vel inftitutus ( qui jus tantum. ad

allüiafw) ,

rem non inre habet ) proprià authotitate bene-

ficium occupet, fru&us colligat &c. eriam ne-

rraüf"*/'",z

tatione

minecontradicente, arnittit jueex prefen

ao ! ;

j

"Acgtis

I*

$

j

Pars II. Caput I. Sect. If..—

'.:Cquiiïfmm. tap. aRaritis. de Elett, im &, Garc,

ftorilmo k

de Beaef, €« 11.0. 10.2.217.

t

2

f10D. curata

Eftvero inveftitura in beneficiis fi

-Oilt ixï f-'euQ

dicnttur w

disalia verbalis, qux fit per traditionem alicu-

Máys, Wl

/

.Qus figni v.g. pyreti,clavium &c. uná cum ver-

Veroni

bis in veftitutam exprimentibus : & alia realis

Ícilicer ipfa actualis in poffeffionem introdu-

l, qui

Caveat fe

€tio five infüllatio de jure.ad Axchidiaconum

«onfetr x

pertinens c. 44 bec. de Offtc. Archidiac. prior

enim verbali in veftituta.ex plurium fententia

peticultm;

quxdcm p

non ipfam.actualem poffeflionem , fed obliga-

at fed ;

tionem foliim ad traditionem actualis poffellio-

&ais;. veladfummam ficentiam propria authori-

deFOElffff, [

Denders

tate poffeffionem vacuam occupandi inducit,

lbertinbes

Clarus. $. feudum q.36. — —

"ts Latcorüm

De Collatione..

1

Rmdarione,

rca .Collationem Ecclefiarum parochïää

] vaf. fl

lum imprimisfciendum eft, quód ea com-

.;'3

lácong de

petat . Pontificr, .qui habet concurtentem jue

xisdicuonem .cum quolibet Ordinario- . 2, .

P'J'-C-I.n.m

cap. dudum de Preb.iné.imo de gure Regular 5

L 20,- [imm-at,

antellaria &5 Exra$ag. ad regzmen. de Prab.

lg

.beneficia quxdam fpecialiter & foli Pontifiei

lia o

refervantur, ut vacantiaper promotionem adal-

tu[) qmbmad

terum cujus collatio ad Papam fectat ,. 3tem &

f

Cardinalium ,. Curialium & familiarium Papz :

ä* Eilffqm ö' t

N)nmu &

necnom accedentium ad . curiam vel receden-

"n

tium ab ea, in curia vel intra duas dictas mo-

QH

benäicm

Tn

Hantur:.ea quoque , quz vacant per depofitie-

Ontmim

nem, privationet, aurtranslationem authoti-

Qedittty

tate Pontificis fa&aen : Denique ex Concord.

om.

Tb in ( "

Nicx. Y«

Geanan, que in Bullaräo inter Dullas

Püsig quent

( novi-

p

73

De Jnfistutione , ,Ef?.ï

0j

JAAETAUA

novilfimo loco ponuntur, beneficia curata &

non curata alternis menfibus vacantia, unde

ficis ücntïnff&

dicuntur menfes Papales Januarius, Martius,

eadine

Majus, fulius; September, November.

&c, n d*

Veruiiin parochialibus Ecclefiis hoc eft fpe-' 4 -

us & d i

éidle; quod & quomodocunque refervatz va-

fionom It

caverint fede Apoft. vacante per Qzdinarios

d Archidid

«conferri poffint ne ipfarum diuturnior vacatio

. Ánbidis

periculum animabus adferat; jdem quoque, f

gl r

quidem parochiz vivente adhuc Pontifice va-

a,

.carint; fed is ante mortem fuam nihil de is

adug

difpofuerit, cap. fi Apoffolica. 3. de Prab.in 6.

y gïo*gtïg auf1

Deinderefervationes quecunque locum.-non

habentin beneficiis (pectantibus ad jus patrória-

;ccupm&- d

xusLeicorüm , dummodo Laici habéant ex

ff

fundatione, conftru&ctione aüt dotatione, qui,

$. Pontif.nunquam intendit juri patronatus

r Wiä'

Laicorum derogare , neà fundationibus abfter-^

i q"ödäæj

seantur, Covar. pp. q4. c. 36. Garc. de. Bezefc.

wmu[i&ülüü [

)rdinio 6^

B gicorom. 471 Barb. 4e 0ffc. Epif. alleg. $7»

9. 26. Üüintratres menfesà die.novz. vacatiorue

pj M

n loco beneficii S. Pontifex non contulerit;redit,

um P

collatio ad.Ordinarium, ut in Concord. habe-

T: jj 1*

g

tür, quibusaddenda eft Bulla Greg. XIlL qué.

"

jn Eclefiam & c.

m fe&äf; j

n

!

fex in. Contordat...

ia ^

- Promittit etiam 8. Ponti

1

Welr

e,w

Gérman. quod in menfibus Ordinariorum &

bene&ciisnon refervatis, noliteorundem colla-

das di£^/

tionem impedire. Unde in Germania non pra*

Ui

cedit tex. im cap. dudum 14« $. nos igitur. de

Prab. in . & fübreptitiajudicaretur provifio Pa-

ex Qp

(]UC

arifineclaufula derogatoria.

P

CoR-.

2

'g;üs:inmeMeOrdin

-

E* 4

104

Pars TI. 'Caput T. 'Sect. TI.

6

'"Confuetudine 'quoque ^in .quibusdam Ger-

gmdaïn&f

zmaniue &-remotioribus locis Teceptum widetur

C tefervat

quod.menfes Papales prafertimin beneficiis pa-

(49.1, 119

roclialibus:non attendantur , :qua :corifuetudo

obanimarum;pericilum imminens tum ex lon-

Jir, xf

Interor

giori vacatione, :tum fialienigenz & ignori pa-

ftoresde parochiis provideantur., fatisrationa-

'que Ltgato

Qo8d omr

bilis redditur. -Confuetudinem autem vel prz-

intertione

fcriptionem rationabilem .adverfus leges ponti-

UT E

ficias & jure Fcclefie Romanx procedere con-

li,

ftat, c. f£n. de Cozfuetud. E$, ad audientiam. de

PrefGip.

I lïfqo/;

PCetorri

Prator $. Pontificem etiam Tegati ejus , qui

dl Latere & Cardinales funt ( non item Nuntii

Tptlem o

anxim.ml

-Apoftolici tifi ex fpeciali priwilegio ) -potelta-

Yi Vf

tem conferendibeneficia fux provincix habent,

Vonferengi

& cum Ordinaris.concurrunt. cap. diletius; de

Offic."Legatic. 3. $ a. eod.ind. Clem. fí de be-

iefício. de Prab,

ADitu t

T iets

Attamenin Germania propter dicta Concor-

Ut i

data non poterit Legatus collationgm Ordina-

P lm t

riorum impedire, & itauti majore poteltate;

Atiter te] dl

quàm ipfe:S. Pontifex, fiquidem receptum €

NI f

aoud D). quod S. Pontifex f'acere vion folet , id

Wajr, g

Legatus f'acere w62 poteft. aliàs enim plenitudo

poteftatisetiam Legato .competeret , quod ne-

cïPïmllxm à

moadmsferit. "Neque firre fpeciali privilegio fa-

'enfa['o ad el

cere aliquipoteft Legatus, quod tendat 1n vio-

Wt

&

lationem juris «communis Barb. Jwr. Ecclef-

iüspe'

MP Iib. z. C2p. y.3. $0. ad'ü;wlxmïigitur Le-

POdUg

gatisin Germanja jusremanet conferendi bene-

s;

"1'"'"55:4&

negli-

,Qcia ,ad/.fc:.dem Ayo&dlicgm :devoluta ex

1" ""x

geuiia f

£. 11

De Infitutione.

207

ibuln t

gentiainferiorem collatorum , non item bene£-

eceptum 'V:.Eif..'

cia refervata, nifi ex fpecialiprivilegio. Gloff zz

Vinbeneicà?

tap.t. in 9. ampliori, de Offic. Leg..in 6. Barb.

qu confu;ï

jr. Ecclef! nni. Iib. 1. cap. $.n. 42.

m d

Inter ordinarios Collatores, S. Pontifice, ejus-

at g

que Legato infetiores primus eft Epifcopus,: qui

ar, fs

«quoad omnia beneficia fiiz Dicecefis fundarams

n auten v

interitionemin jure habet cap» cum &$ plautare.

usl

$. in Ecelefíis de Pritilegioycap.eumex injuntto

g ptocdtt

t5 zbzPan. z.. 2. de /tret.

ii

Bpifeopis fimiles funt ali Praelati exemps

Ipeciale territorium & jurisdictionem quafi Epi-

copalem habentes;Gl. z tap. z, de Capell, Mon.

egit j

i

Pan.zzct. in Lateranen[i de Prab.m. 4.

Sed & inferioribus Przlatis & Abbatibus jus

gt f

ii

tonferendi parochias & beneficiaex fpeciali pri-

; P&'OV

l

n äii('("'

vilegio aut preícriptione competere poteft,

?ni.gmj; i

Capitulo tamen fede vacante, neque vicatio ge-«

nerali fine fpeciali mandato beneficia ad colla-

(l

"

g

tionem Epifcopi (pe&antia conferre conceditur,

[otjongn

eft enim collatio ípecies donationis, quamregu-

lariter tei alienx adminiftrator facere non po-

atj p

yen t

(qu

teft L. /fn. He Offic. $i. in . Gl. n c. bis que de

wuajor. & obed. prxíentatos tamen à patronis

£ m

capitulum & vicariusinftituere non ptohibetur :

enmv

il

cüm enimex prafentatione jus acquiratur prz-

Uae! &L q

fentato ad petendaminftitutionem , nonpoteft

iab p

inftitutio (pecies donationis cenferi, utpote quxe

Xl 'cönäaï ,

wullumjuspetendiinacopiente füpporit : fed

yb. 7^

potius a&tus juftitiz. cap. z. de Infis. m. 6, c, exe

um

Wl&h

ul

cOUf e

requentibus.10. e0d. Batb, de Offic. Epifc. a.

*c "970!

Volu[a g

i

E ;

Portà

4

106

Pars IT. Caoput F. SeCt, IT,

w

Potto Ecclefix parochiales ; ficut & alia bt-

lnterim

geficrá conferenda funtintrafex menfes eómpu-

3utalio 4

tandos à diecegnite vacationis mg).z.äf C. C. quia

tochiam

diferfit ateun, de conce[f. prab. quo. termino ela-

Vombpares

pfe.ius conferendi in Ecclefiis eathedralibus ab

nicatio g

Bpiícopo devalvetur ad Capitulum ,. ab hoc ad

Ton puci

Archi-Epifropum & demiim ad S. P:on;'i[ïcerm.

"honi

In Eecclefiis resulatibus, non ad Cenventum,

at fj

fed ad Edifcopum devolttio fiet, qui in non ex-

fs [ex pr

emptis, fuá, in exemptis vero Apoftolicá atv

Qut, ex äu

thoritate negligentiam fupplcbit, itatamen, ut

jfmpff "r

beneficia perregulares adtuiniftratifolita Regue

Mores DO&OIJ

latibus conferat. Clems. upde Suppl. neglig. PraL

x

t Canon.

Si defactopoft lapfum terminum beneficium

a Oï(ïme m

collatum fit, poteft de zquitare tolerari, quam-

äiïiöonei, |

vis derigore non fubáftat , utpote collatore jam

** QUacino

tunc poteftate conferendi

privato c. Zf!ie?at. 10,

Thlnts o

de Suppl. negl, Prelat,

Rdog

. Àn parochas quoque & beneficiis Morafte-

Ed

riisplenojurefeu ad menfam incorporatis nof

Bhadi us

obfervatur hic terminus , cum nunquam vacare

TOpts D

cenfeantur, ex quo principalisrector eft Abbas,

QOnl ii

li; Clem, u5 Joan. Honor. 2 tit. de Prebe n. 60

*

De Concur a.

T

Y Grnrin:

1 hs Tid. Ó

xoY. TOdieConcilium Trid. /cff. 24. de Ref.c. if*

Novam formaim confercndi parochiis

Cra&a é

Bo

pfæïcripiïtnimitum concutíum.

P llim

Vacante igitur Ecclefia parochial idoneum

ICir

vicarium eum aífignatione congrux portiotus

Epi(copusin eade

Xamm

PUïabäï; donec eide Rectore

Tefert Bub

pgvidwam

" fnterim.

* u ieti?m Á

D

81

De Inf itutZone , 87.

Toy

ficoc rl

Interim ab Epifcopo per Edictum publicums

x| mmnuz(" uj

aut alio.modo vocandi funt, quicunque ad pa-

s af

tochiam vocantem adípirant, przftitutá. die

quo mv

Comparentes: examinentur ab.Epifcopo vel ejus

; citie x

vwicario generali, atquz ab alus examitatoribus

g, ab

non muc:orlbus , quàmtribus.

a Po'ïtmfa

SÉxaminatoris autem fingulis annis it! dizce-

; d Ojv

fanafynodo ab Epifcopo vel ejus vicatio ad mi-

qm g

nus fex proponantur; qui àfynodo approben-

cm AP POL i

tur, ex quibus prü:opue ad fingula examins

i

UI

jg, II

femper 3.eligere poterit.

Smtquc hi exami-

NI W

£ores Doctores aut Licentiáti in Theologia auc

Sua,s Atl

Jure Canon. vel ali Clerici in. Reguiares eciam

ainm: *m"'

€x Ordirie mendicantium , .qui videbunturma-

gisidonei, Juréntque omnesad SS. Evangelia,

yet Lolerar',

fe quaeunque aiïcc"none po&i.oi" tà hdehter

tpoïCW'

munus eXfcutos z danr,es & accxmentes ali-

IVBW rA ,Mtïw

quid occaíione examinis ob fimoniz vititit: gra-

vaterpumendl ; & beneficiis etiam ante habxtis

.enefxcm : fti

anzmd; 4t intextur.ontamen prohibeturEpi-

mwTW i

going

fcopus iftis cxæmmamnbms aliquod füpendiusa:

conftituere defnotamen , nonex fru&tibus be-

jsredt ex

neficii vacantis & inulto minus ex contributio-

?( d*: 719)1

ne examinatorum. Barb. zm colle&. ad a. CAP.

f'

1 $. "Trid. z. 197. Uüq

. Peracta examine qui digni fuerint reperü ,

24.('(

/

prfcopo denunciandi funt, eX quibus E pm.o-

ferct

d p

pus illum eliget quem. cateris tnagis dxgnu;n

jyudicaverit. Neque Epifcopum ad&nncrx ad vo-:

,rochlwi i

ta Examinatorum ex Garciaf.9. €. 4. 2. $g,

ongt "

refert Barb. Ze Paroche. p. 1. €.2. . 1. $. 95.

nec z

1

ubi etiam 7. 109, refert. quod cateris partibus

$u

f

ZHïCf

30f

Pars IL :Caput I. Se&. If.

Thhdato (

inter concurrentes przferendus fit fenior pra

juniote , originarius vel conterraneus prx extra-

hac Satisb

neo, ille enim magis 'prxfumitur diligere &

enim feri

curate fuospatriotas, Doctor pre non Gradua-

'mmïeayx

to; Sacerdos prz alio inferioribus ordinibus

Patodh

conftituto, &c. fed hecomnia arbitraria funt;

Mncopóra

& potitisad motum & rerum gerendatum dpti-

fed tntir

tudinem refpiciendum erit.

fumnon (

du Bol

q1 Siparochia petrineat ad jus patronatus Lai-

corittm , lolus prefeutatus vel prefentari à Patro-

4l 22

10, examinabuntur — Sivero fuerit de juré pa-

ln Permy

tronatus Ecclef/aféce , etiam aliiad examen vo-

utfas m

egti poterunt,& inter dignos repertos unam Pa-

Cic 47

tronus Ecclefiafticus Epifcopo præfehtabit) 4

adEpifcopum fpectec inftitutio 3. fi ad inferio-

rem Prxlatum, tunc priüs examinatus debet

li m'pl |

LUR

approbari ab Epifcopo, & deinde grimum in-

feriori Prxlato prafentari , refolvunt enim DD.

apud Barb. z Cole. sd 4. c, :g Ttid. 7*

l. ngf,nm

4j. 6 féq.. quod inferiores Prelad, niíi ha-

h iüas 25

beant Jurisdictionem quafi Epifcopalem , & jus

[

congregandi fynodum ac propriu

m- territorium

ttrd

non poffint facere concuríum , fedid fpectetad

,

3 hfghg

3Epifcopum.

fos

4 Faljy

32, Quéd fi collatio Parochialis Ecclefiz dlitet

"i

facta fuerit quam per concurfum, eft nulla & J

]

j ,Gälzd.

adíedem Apoftolicam devoluta juxta Motum [

fti

proprium Pii V, anno 1566. ,. Kal Apri|

bun

Barb. 77 col/ett. d. 1. »,, 15 9. inGermaniahzctam

bi

m

falubris conftitutio necdum quidem ubique re-

wh

cepta eft, optandum tamen foret magnopetey

i

«t in fingulis dixcefibus ( quemadmodum & |

7' Mm;

mancae |

F

10j

"

Il

De Inflitutione , Efc.A

mmandato Celüffimi noftri Princ. & Archiep. ii

RU

1

ota t

hac Salisburgenfi fa&um ) reciperetur, Inde

I

i d

enim &eritut Clericiin litteris& moribus ad cu-

'ram feaptiores reddererit.

r not Gf?ïï'

Parochiz vero Monafteriis vel aliis Eeclefüs

ghis o

incorpórate, in quibus non preprié parochus

s atbiritl

fed tantüm vicarius ponendus eft, per concur-

;cren&amm ;

funrnon conferuntur, Bulla Pii V. a exequen-

lum Baxb..de Parocho- p. 1. 9. 2. s. 19.-tufque

od

ud 22*

ii

In permuntationibus

4:et*ia*m p'aro*ch"iamm €ott-

fuericttt

«urfus non eft neceffarius Barbof. d. Ij5. s. 2f-

Jiiidexant

16 g.

M

Gatc. Je Bcanlþy C?P' z.5

font

D-1L

o p

10

(iadi

j

De triplici Quaïiiate JEtatís, Mo-

j*

exam

vumr Sciextis in Parocho vequifüta.

jinde g"

SUMMARIA,

n

folunt t

1. Regimen animarum ars aylium.

i- ^ 18' TUV

2. .£tas 25 Annorum incboatorum vequiritur

Priltty "

^

l

Parocbo , -£$ ut intra-annum vecipiat Sa«

qopit

cerdotium.

Ej

[opn

m It ü('

3. Negligenter omitteus fufcipere ordines , elape

Jny Ml

g

ffó anmo eft. ipfo Jure priatus Parotbid,

iM

4 Fallit in Ecclefiis Collegiatis.

js EC

lu

*

s. Quidquid Jit am de vigore extra cafum pra-

7 c& j

fféntationis . mandati Apoffolici pofft

ita j

parocbia conferri Clerico 3n minoribus,

60 5'

Epifcopus poterit d;[penfatige Id facere. "

(Gerra?

ahl

6. Difpenfatio conce[/a in Ture inperfonaliter

Y

jdem ]

antelligitur data Epif/copis.

41

. Nominc Epiftepi Veniunt etjam . inferiorts

for

?

Pralat

7

Luema f

ii5

j

Pars IL C'aput II.

(

Prelati babentes ?ur:s:z'æä?zongm quaf, Epä-

Tadie in

1

fcopalem.

Wli.ind

&« Parochos bono exemplo fuis debet pr.eluccre.

Sivero t

9« Que mnlzeres permittautur cun Clericis hao

-

R

otinm 930

bitare.

(n6n prii

£b. Obpericulum perjuriinon ]ämtcageniz Ck-

titm efix

eéci ut concubznas. 46]urmt »

lisft, ;

£.

Pyrodhi lr

Pane Concilii babent locum etiam in /uäc-

*

& s fine qualitate cogcubinatus.

itnlento ab

I2»

ld eas zncurrendas in foro conþmuü.e re-

h*" a ('m;o;n

quivitur fententia declaratorta.

lmatla |

fä

übualis lepfaus carnis qualiter pzmzendw.

tüsy qmd

14.

Concubisaviusnon eff. fafpenfus fu ?cnf fone

&oete loeum

proprie ditlá, -

Pomet(u

1 ES quando in dibinis Pitandus.

DCR

I6, Scsentza qua qumtur zn Parocho.

Phcü*,qt (

lim fit 2rs artzuz regimen animarum, t

hem, füm

dicitur ig c. cám fit. de /Etat. &5 qualis, utie

it, i

» &&l lQ3

que non debentid fulcipere & in Parochos con-

617 JFHO

m del

ftitui nifi qui fuerint idonei. -Dicuntur autem

3l

donex, in quibus tria concurrunt : nimirüm,

La Titüm üts

4;'4!:(7/24&?2!45 ymorum gmäztm,ä debitafci-

ïFümtam;

entza. c. ctn P cuntlEs. 7. $. inferiora. de Eleil.

in SQC'( ls (g

.Jzcet- Cazon, 14« £04. in.

a atro: NU n

Quod attinet ad «e£a£em in Parocho requ' -

aPæ HLCUI

tam ,'ea eít 25. axmorummchoawmmpd $. inf.

meM

&$c.Jicet. Conosn. Neque tamen parochus fta-

Wpt ; àpati

—

tim eo tempore , quo fibi parochia confertur,

Wi mïem&

Sacerdos efle tenetur , dummodo. fit Clericus

p Aitre,

M

àin minoribus conftitutus, & intraannum nume-

$ ls

FR

randum à die adept« pac:hcæ poHeHmms fuz

Tiüg, ]

Qp |

Pare-

hi )! prnc

-

[l

Qualis debeát effe Batoch.

?i ïli-

Vientt

i

"Parochix in Sacerdotem promoveatut c. 2. d&

t]ü

Yofik.in 4.c. ff pro Clericus g. de Prab. iné.

ddit prz!»:r.w:;

$i xero talis parochus intra annum ad facer-

dotitim promotus non fuerit , tunc elapfoanno

j cu;g'acïiriïfï"

( nen priüs, quamvistantum jam emptoris fpa-

ial

tium effluxerit, ut promotio amplius 1mpoffibi-

lis it,: c. commzff. 3 .. de Eleel. ird, ) ipfo jure

^il

Parochiá Privatus erit, nifi jufte aliquo impe-

im ial

disat

dimento ab -Ordinibus retardatus fuiffet. Z. cag.

licet Canon. E$c. commiffa. 1 1n. Ecclefiistamen

ro aof

cellegiatis, etiam fi alias Parockiales exiterint

Irlfüf M'

& iis' qui ad carumzegimen affamuritur ; non

ii p

habere locum hanc conftitutjonem, ut quis ela-

of

pío anno zp/o jure Gic privatus, fed requiri, ut

j&xta antiquiorem 'Canones, monitio Epifcopi

Eitandth

przcedat, & fi monitus aliquis non ordinatus

m

fuerit, tum demüm per fententiam privari pof-

ell am'mafum!f

fit , declaratum e& z atutum de Elell. in.4.

u $197

Non ignoro , quod aliqui tum Gloff. 2» 4,

ia Pa

£.2. de Inflit.in £. && d.c.fi proClericis doccant,

ia

tantüm duos cafus effe exceptos in quibus non

yrtt s n

requiratur, ut promovendus ad Parochiam fit

j5 0 |

in Sacrisconflitutus, videlicet I. Si prefentetur

à Patrono £ z d.c. 2, - II. Si ad mandatum,

pfoim^ j

Papz alicui de parochiali Ecclefia- provideatue

: farod? feq

ut In. d. e. ff pro Clericis, Sivero de libera colla-

gonm

tiope agatur, tunc non cffe admittendum., ,

e pïmï'wl

qui faltem Subdiaconus non fie jsx. 4ex., i cap.

ochra gt

praterea , g. de £Etat. & quai.

odo t Qp

Sed hanc doctrinam non recipiunt Archi-

mnnumnf Á

diac. Joan. And. & alii de quibus atteftatur Gl,

jn d. fíi pro Clericis confentes d.c. pretered. pee

| POITCHiOHiS L'

PO&CQ'

Irz

Pars IT. Caput. If.

j

t

pofteriores Canones in Sexto decretalium exi-

at s ean

titibusco

ftentesindifferenter correctum effe.

Qgid-

quid fit de hac doctrina theoricé in utramque

'frmativä, q

àt0nem or

partem difputabili , 3n praxires non habet ma-

enam difficultatem , cum.Epifcopus poffit eti-

diP('mgük i

tésftec

am exauthoritateillinscap. praterez , difpenfare

€um aliquo ad parochialem Ecclefiam ; fiadhue

Siodeyyij;

at .Cifca *hn

in facris non fit. . Dico Epifcopum difpenfare

poffe : nam licét zz Z. c. pretereA Epifcopo hat

polfünr, Ju

€fe cenfear

difpenatio exprefsé non concedatur, hoc ipfo

tamen, quod Pontifex dicat Z7/Pezfatigé poffe

ipoii d)

admitti ad Parochias conftitutos in mintoribus,

CiïC; WU,

eam difpenfationem concefiffe Epifcopo intel-

NI

ligitur 5 atqueidem generaliter tenendum efft;

48 g,

quoties in aliquo Canone difpenfatio permitti-

" Mi yqua

tur, quamvis Epifcopi mentio nonfiat, tradit

.i$inominij?

Pan. Zz cap. fín. de Pojf. Prelat. n .3o. Felm. i8

72 34-uy,

c. miper. de Sent. excom. Barb. de Offíc. Epift. P.

WAf m /'f/fl

a. Alleg. 34. n. 22. Ratio eft, quod poteftss dat&

d m

difpenfandiin aliquos Canone , non poffit ratio-

P forïig;q) !

nabiliter intelligi data S.Pontificijutpote qui alias

W»Pïüym Q

eampoteftatem habet. c. propo/mit. $. licet. de

db at

conct[- pr«5. (nifi ex fermone connexo vel tylo

Càpillom

Qu &rüs u

& confuetudine aliud appareat, ut in Trid. /ef,

24. de Ref. Mat. c. y..Sanch. de smar, L. $. diff.

æcuhfibus |

&. 5. 19. ) Confequenter ut leget accipiantur

Vlbtaners

de calibus dubitatis jmx. 1. . $. 2. f ad Muni-

tip. & verba Papz aliquid operentur. c. ff P4p4.

I utahïsl

10. de Priiheg. 22 6. debetintelligi illa poteftas

SPec'ïaïiter

dataEpifcopis, quibusalias non competeret.

mtu;. [Db ?

Sed quid , i Abbas vel alius Pralatus infetior

Es dch ï

6 g

ifcopo, habeacjus conferendi parochiam, *

1713

p

Qualis debeat e]fe Parocb.

decteun?

*3t & is eandem Clerico i :minotibus *antüm

ordinibusconftituto conferre ;:poterit! 3 3. AF-

vde C

^firmativé, quiatex. dum Z( d..c. préterea , difpen-

orict n

'fationemordinariis Collatoribus permittit, non

reston ha.bej'

'diftinguit inter Gollatores, Epiícopos & inferio-

itops po*l*:

?

es;nec inos diftingere debemus.zrg« 7. de pre-

rl

ffcr

3tio depublzciane. -Accedit, quodinferioresPrz-

idefam; 1

]ati circa hujusmodi parochias., quas :cotiferre

jlcojm &jlgsr

poffunt. jurisdictionem uafi Epilcopalem ha-

ao t

bere cenfeantur jus.'Glyaet. n Clem. 1. 35 *.

xcedatrm, 1

propriide Reb, Ecclef-monalien.

T i

Citca worum -zraitatem -veriffimé monet

$

gtos i m

'Concil, Trid. /z/f.. 22. de-Ref. c.. Nzbilejfey quod

jje E

nlias magis ad pietatem &5 DEI cultum a[frdue

j x

ii

3nfiruat ,-qudm eorumVitató exemplum., qui fe

il

&ifinowiniflerio ledicárunt. t$c. EtGregorius

" of !

lib. 34.mor. v. 3. INon debetinquit, bominum

TE

ucatum ujcipere , «qui nefcrt bomines bent 9i»

p of

Pendoprezresme qui ad doceligsturgut. alioricut-

) ciuoapwiï

dpas corrigat quod refecart dlebuit, ipfe comittat,

p

Qua propter omniailla; qua generaliter dePitis

mti&ïiwowä

$$- bonefl ate Clericorum; videl.deluxuveRium

p p

& capillorum , :crapullà & compotationibus.in

gnecmm

j

p

aberriispublicis,lufuinmoderato ; ac negotiis

jredt

u

1

fecularibus evitandisin SS. Canonibus ftatuta

5,111!71433':"

funt;cantum magis Parochi-obfervare debebunt,

u kgg[ HCCWFE;

, qua.ntöïipüs-cum-cura animarnum arcus 3ncums-

pHj

.bit, utalüsbpnoexemplopraluceant.

yefcnfuf' "

'Specialiter veró incontinentie vitrum -decli-

nte lglma[

J

setur. 'füb gravibus poenis jubet Concil. Trid,

on CDmPet

f 2 j-deRef. c. 44. um turpejinquit Concil. ag

s

UR

Clericorumasomznc qui fe difbimo eultui adütixe-

runt

T

p

(

114

. Pars If, Capïuflï. -k

-

runt [i indignum in impudrzcitie fordibus ips.

Caterüm

muneeque concubinatu berfari , fatis res ipfa

Aldi, is,]

communi omniu Yedelium offezfione teff atur , ut

Aares tani

igitur eam quam decet,continentiam acitie in-

vonobbinàn

tegritatem miniflvi Ecclefia repocentur, populisa

tiihilemints

ue binc ees magis difCat retereri, quo z/lositd

Quid etiam.

j

oneff iores cognoferit, probibes S. Sygodus quis

COhcibimn

Bbuscund, Clericis, necontnbinas aut alias mulit-

iulptGacon

ves de quibus po[ft baberifüfpicio indomoTel exe.

d- Z. L,',,f Co/',

tra detintres aut cum iis nllamconuetudiuem

Sed hic

babere audeant , alioquinpenis 4 SS. Canoni-

queio £á

bus BelEcclefuarum fatuitis impofitis puniantur,

Qctt fplgs

Famiuz quidem ob xtatem vel primi aut fe-

ilb o

eundi gradus confanguinitaté toletantur. v. cium

t

ombibus. d. $1. €fc. pen. de Cobab, -Chr. -&

qud pong

mul. Si arnenetiam iftz vel propter fe vel pedif-

fequas carum fuüfpe&s forent. protinüsremos

Iapatyri,

vendz effent, quia etiam in his fcelus conrigiffe

'spengyt

compertum eft, c. r. e Cobab. Cler.c. legitur, d.

CIAfpgg, p

18-ÁAddit quoqueipfumConcilium pcenas & cere

Mu 4

tum modum procedenti contra hujusmodi Con-

Feariter od

cubinarios, ac in alia ftatuis, ut fi à Superios

3€€€dere fent

ribus monita à fzminis fufpectis fe non abfti-.

9 gv

nuerint ,. tertia parte fructuum beneficioruma

WO veto ip,

füeram quorumcunque fine zpfo fatlo privati

apgy

ii

Ínautem in deli&o eodem perfeverantesfecuns

aT ,

*

dz monitione adhuc non patuerint, fru&us om-

u (]

i

nes ac proventus fuorum beneficiorum eo 7p/$

P ibingy

jo8nittant &c. Non verà cogendi funt Clericiy

eclgüæa'ut;

ut confortium fxminarum., abjurent , ne jufti-

INSS j &

gante diabelo inidem peccatum redeuntes per«

Mifranimohj

b. &&

mru teatum incurrant. c. 3. d. de Coba

moaagm

-Cæt?*ä

I

Qualis debeat effe Parock.

q1$

tie fs

- "Czterim licét aliqui apud Barb, s | Colfe&. v y

13 þtti n

d d . r T rid. s. 1 6. teneatur has peenas Con-

«iliares tantium habere locumi in fufpectis .de

jllont t(]fmm

miimm at

«oncubinatu fcilicet cum femina domi retenta,

nihileminis ex textu Concilii magis apparetas

Wmfw j Pm*

quód etiam de alüs deli&tis carnis fine qualitate

rri, o p

« $ d

conctibinatus (ut fiextra domum frequententug

fufpe&a confortia) procedant. Novar. Cozfí]. «

( u i

d. L.4de Cobab. Gc.

o indomt

nf jit

Sed hic quari. poffet, an hz. pænæ Concilit 2

quz ipfo faéto incurruntut ftratim in confcientia

455 0

locem hebsant, àta ut Parochus fructus .ita.;

J ia

amiífos fine aha cendemq tione ultró reftituere

x ve] p

teneatur ? E. Benigniorem eílfe fententiam,

: coletantüh

quod.pacnx quz etiam ipfo jure irrogantur nota

Colud, A^

uprl veï P

aliter obligentin confcientia, quam fi f fententia

decl.zmtorzmequatur, per quam Judex declare

tales poeiasfolvendas eífe, per ez qma docet, Cov.,

Is

(

dfmatrzmp 2:0,6. $. B. 7 L 39 arg. c. C fe-

T i

£umdum. 1 9. de.Haret. in 6. &bi videtur füppons

'dmm Pænas

regulariter ad poenas ipfo jure irrogatas debere

á hu)ugmoül

accedere fententiam: dec.aratona, nififnecialiter

!

Pf

B u

ob gmvxtatem criminis alius Pcatuatun

Maxi-

sfenW

101

4né vero in-noftro propofitio hanc fententiam

m at

declaratoriam requirinon obfcuré ex ipfo Con«

gt

cil. Trid. 2./. 25..c. 14. colligitur: dum ibi fru-

rkwfï"w

&usà Cletico concubinario ;p/o jure amiffi nom

yinc

per 1pfumCIer1cum,fed arbitrioEpzf/topi fabricee

cHClOïum tl?n

Ecclefix aut altéri pioloco jabentur applicari;

adi funt *

Dices, fi pornz Concilii tantüra poft pre-1

Jufilï? Kl

m

mxiïam monitionem locum habem, CI'U'O ante

gedennte

montionem Clericus impume peccabxt ? g.

"L

Quod

"m

116

ParsTI. Caput 1T.

i

-

uód peena Concilii eum potiffimüm, cafum

ttfifonen

reipiciant, fi Clerici de incontinentia fufpedi

eutntiam s

fiolint confor&um fxminarum devitate. $i ve-

(hrid, c; f

tóClericus de.a&tuali lapfu carnis five -ante five

bbawf. j

poft monitionemconvictus fuerit, variz contta

fictodine,

apfum poenz in jure dictantur , fcilicet fufpen-

L.M, inle

fionis ab officio & benehcio , incarcerationis;

ehtthtia o

nonnunquam etiam depofitionis. czp. Maxi-

.mf.'ï..j'.. Im

mianus. 6 zbi Gl. , ga. quales poenz arbitrio

MW&M

judicis Ecclefiaflici pro circumftantia fa&ti tem-

iuntur s fne:

perari vel aggravari poffunt.Pan. 72 cap. at fí Cle»

?fla f'eudgfm

vicide judic. 3 g. Farin. de delicl, carn. q. 137

T QOf at

s. 17. illum veró abufum reprehendit Garc

t

de Benef. p. 11. tap. 10. n. 138. :quód quidam

u Qmm)

Judices Ecclefiaftici ex. delictis quodam-modà

q ktegküa[k;

quxftum faciunt, & mul&as pecwniarias fibi

um ï&libuS (

applicant j' quam ;ipoenam divites parüm perti-

flmrv,kü

Tpog;

Nünii j

Tefcunt, c. 3.de Pazzs. regulariter etiam mul-

I btv

€z pecuniarrz piis caufis applicandz funt , ne

l

.

paty

videatur punitio ex radicé aviritiz procedete.

Fegu

Aütite t

Trid.«. 3. $erf incaufis f. 2 y. dle Ref.

Y

"Vlæhdi(l; !I.ö

Alia eit difputatio utrum facerdos concubi-

M.ïnïmnatm

marius incurrat ipfo jure fufpen&onem proprié

B

dictam jwx.c.prater, diff. 32. ita ut celebret

N

ante abfolutionem £a irregularis, cum quo tan

mcgulari:atex

tüm .per S. Pontificem difpenfari poffit. c, z. d

Rn gt

Sent. E6 re jua. n $. ? Deconcubinatio occulto

M fed al

fatis conveniunt DD. quód non fit fufpenfus

u iOne €elebm

proprié , fed zartüm eo modo fufpenfus, quo

quilibet inpeccato mortali exiftans ufque dum

. major*'fjow

s

poeniteat.t. féz. de. Cobab. Cler. E$ 2nul. At verb

TO&&&,

de coacubinario notorio (qui fcilicet talis eft per

€oti-

p Pt

l

II'

Qualis debeat effe Parocb.. | 117

otiffimim t

eonfeffionem faétam in Judicio , fententiam;aut

ytinenta f

exidentiam rei , qux nullá poteft tergiverfatione

m derizte !

celarid. c. fz.). magnaceft dif'cnfio apud Garc.

ais fv at

de Benef - p. 7- 0. 14. 0. 11. & feqq. Sane con-

ueri, varia tf

fuetudine, qux eft optima legum: interpres;

L

L. fi de interpretion, ff. de W. videtur cecepta

yr, fl

, incirceti

fententia Covar. rele&. Clem. ff furiofus. p. 1.

joris u V

$; £. £. & Innoc.Spec.& aliorum, quód Cano-

nes qui de fufpenfione concubinarii notorii lo-

gs pene d

quuntur , fint intelligendi de fufpenfione impro-

xfinia d

pria feu de frpaplici probibitiome celebrandi divi-.

n

n2, non autem de ea , qux fit ces/27z , & cujus

Jid. cam-j-f'.

transgreffioirregularitatem inducat:quia necan-

repreleni

i que

tiqui Canones,nec Concilium Trid. unquam de.

tali irregularitate mentionem faciunt, quamvis

dis quit?

dum: talibus Clericis celebrationem. inter. di-

cunt , fugponam €0s fepiüs. celebrare ;; multà

jis p !

minis i praxi videmus, quód Clerici concubi-

)

vurter i^

narii poft peenitentiam difpenfationem füper ir-.

) hümaæ !

,

anirita v

regularitate à $. Ponsifice petant;imó Z c.. ff qu£

funt.difl. &r.Eic-.ffm. de Cobab- Cler. Ed mul.

ï

"UC

fatis infinuatur, quód poff poenitentiam & cons

1

ficerdos

cubinz- expul&onem: hoc ipso- alicui jus. cele-

1ï*g€üüonm

l

brandi reflituatur , neque ibi difpenfatio fuper

"L

irregularitate requiritur. Porro non eft infoli-

x 0^

tum in noftto jüre ,, ut fufpenfio-non: femper fit

ani p*

cenfürajded aliquando tantüm de ffmplici probss

bt

T

bitione-celebrandiaccipiatur, ita enim zy c. Z7]e«

qa i

a major.£5 obed. dicitur,quod Abbatiffa poffi

T

f

fuos Clericos a& offíco: beneficióque fufpendere,

sitans "

(q

1 Atf

quod profecto Ze cez/ura intellig? nom poteft ,

w.b'f"" n

m «a pertineat ad claves Ecclefix ; qu

( a

y

TRIR3s.

$18

BarsII. Caput 0.

minis traditz non funt;, ficut nec B. Virgini, fi-

;

€ét effec.di

gnior omnibus Apoftolis c. wofa. de

Penit: 69 remi[f. GV 25:d: c. diletla;

v Reg(d

r C

Q Pratereà flatuitur in SS.. Canonibus,

qiid

Clericus notori€ concubinarius i divinis offi-

€iis evitandus fit ,. neque licité ab eofacra audi-

ULatN

antür.c: zu/ius, 65 fea. . 22. non quidenms. quod:

| &b eoSacramenta non reóté conficiantury cágr

) R'gülm's p

tulaïiïv

quantumcund, pollutusdi6ina polluere non poffty

qua purgatorza cunctlarum contagionum: exis

)Elim P l

funt c- Pefire. 7. de Choab. Cfer. 65 mul. fed ut:

Vitatigs m

! Ef'idm Pgml

per populi contemptum ad. peenitentiam trahae

. tur, & aliie-peccandi licentia auferatur; Attamen'

f, 93'3 &fm&

etiam-hic cum pluribus cenfet:Barb. 7ur«- ls.

"m ad |

-lib. 1.c.40. 2. 44. Extrav. Martin. Vzz4d efztun-

E

Erta me(k

la, prodeffefidelibus, ut non tencantur evitate'

gulari.z j

concubinarium notorium ante denunciatiotiem

lis cgnfefm "

yelaétualem füfpenfionem Epifcopi.-

! ,;'z; ä gf)

16 Quoad /Gentiam in Parocho- requifitamoy

deEf"t*äciislïm:

i

optandum quidem foret; ut nonnifi optiméin-

lm TC

l

rl

firictiin "Theologia.& SS. Canonibus affüme-

l -ïtau(

rentur:: quia verid im tenüioribus prafertimr

EM

Ortta

parochiis haud facilé haberi:potett . ideo fal-

P'topiüwin

rem-in Parocho défideratur, ur'feiat ea; quar

ulnomm Bärf

plebi:(unt ad falutem neceffaria nempe ut-fciat?

Tmen

]

articulosFidei, & Decalogum , & fufficientef

Ron xq

tià lol

W proc

Kiatea ,. qua pertinent ad Sacramentorum-

ht

adminiftrationem. Sotus s 4. Zif,.— —

E

dte

*

d Re

üg1 f

2$.Art, a. Cfm 3; -

) Qamyis

Y

Pniig

Go

ä*m

"b L

CAPUT

d (o)de

119

d

CAPUT III.

ch,Virgin.]'

oftolist. hl

vt Rezulares (tat capaces Benefici-

]i

Canonibus; t

orum Curatorum etiam facularium,

SUuMMARI.A.

-'ms iü d'ïlm* l;

eab of

4. Beneficiaregularia regularibusyfecularia fan

cularibus conferenda procedzt im femplicibus,

nonquidem; u

: conficanun

a. Regularis potefl fferáà Epifcopus. Ecclefie fa«

cularis.

asl

$ Etiam Prepofitus Pel Decanus Ecclefit Col.

qogra g !

4- Vicarius quoque geueralis Epiftopi. ( legiatat,

(j É m

g. Etiam Paroshbusin Ecclefta fcularz.

ænitentiw j

6. Quid obfe&andum in promotione Regulda

aferaturAtd

vium as parochias.

fc B. ]"

Erta quidem Regula eft; quód benéfieia re-

fartit. V.M'zi/jï

A gulariaregularibus &5 fecularia feculari-

j n

us conferendafint. cap. czm de Beneffeio. y. de

n deninta

Prab. in d. Clem. 1. e Suppl. negl. Pral. Eàque

g

de Beneficiisfimplicibus, Canonicatibus Cathe-

[f:()(hf) g

dralium vel C »ollegiatarum Eeclefiarum fatás re-

enonni 7

cepta eft, ata ut fimilium Religiofi fine difpenfa-

s

tione . ( extra unionem factam Monafteriis per

gb

Epilcopü ut infra c.4.7. . )incapaces cenfeantur,

j pottt M

ut notant.Barb. &TYD, z c. /Aper eo. de Regular.

f ut fi'irï( 8

Attamen quoad beneficia curata haec regula

;T;ria

nem?c D

fon zque procedit. Nam imprunis, fi benef-

j; €

^

m

cia habent Curaz fori externi , eorum capaces

| gjcramcnïogä

effe Regulares, t exinde. manifeftum redditur,

ugi'* Ih

quod Religiofus etiam pofhit. eligi in Epifco-

»,3,-

pum, quamvis Ecclefia fit /ecularis per tex. ex-

preffum zz Cless. 1. de Elec. cap. nul/ns Religio-

r :*o in (C

|

/1?5. ag. 6j W. f Abh:qn. 36. eod,

o

x iddue

26

ParsIr- Cafut IIL.

*

Idque: complures: extendunt', ut- Religiafus:

Ülam. puti|

&nim D, Be

etiam poffit eligi in: Pralatum feu -Prepofitum:

aut Decanum: Ecclefiz. Collegiatz- fzcularis. Gl..

Wificus äyj

i cap.2..de Statu mon.in $. p;rocäïales;Abbi in.

ftd as feu

fore Lamtus

6; quod DELtimorem,de Statumon.n-- f ibids-

Zachar.4. 7.Graffiszm auvs deczf- p. 2. lib z cape-

Cmentis,

fl My

2; m. 1. Azor. Inffit: mor. p. v; lib. 3-.cap. 16 ..qi

pert m

Y 3. Leffius Ze L. €$ I.L:2..c: 14. dub. 1 2; n 9g

Syl. 9. Religzo. 7; q..4..65 &..

JPtuti ey,

i

Vicarium quoq; Fpifcopi generalem poffe: effe:

&i

* Religiofüm cum licentiafui Pralatidummodo.fit-

fl Ff,*za'zl 6

natus legitimé ( illegitimi enim per ingreffumin.

frari f

Religionem legititmanturquidem.quoad ordines,,

/zhdïi,[r fin

& ditngi

0f

féd non dignitates. c; 1. de ffliis presbi. ) & habeat-

fecum focium füi.Ordinis; ex communi DD. fen--

Bottl p

tentiatradit. Barb: d& Offic. Epzf: alleg; g 4. m 1.

VU us

3uàd ft.beneficià habeant folüm.curam:foré:

nencimy.oqw

interni uttEcclefix Parochiales,. at tiinc: ad' e&:

t amem ! RADL

promoveripoffine Regulares-? Tam olim prolixé:

T nf

tractavit: Gratianus: in« cau/-. q. 1:. ubi» inprimis:

multas: authoritates: pro: fententia- negativa ade-

ag..zy d: Ref",

J

Ei:ef(e fu'*

dücit, quas deindezzczpzendo &c. dottos. 21..pet:

Qf

It m N

contratias revellit; inter quasinfigne eff illud de-

eretunz Bonifacii Papz relatunr-in capz fumt: mos-

etoy. R

»mlli. 2y, ead/caufa. 1&; q..1; i hiec: verbaot:

ter Capaæ «t

trum, f :

Sunt: nonnulli nullo: dógmate: fultis audaciff--

sné- quidem. zelo magis: amaritudinis., quans:

iPïritualem

sliletiionis: inflammati: afferentes. Monachoss.

Eegma) Yuo

Atibus Conf

uia mundomortnui [unt. E& Deo fzfunt; jkkgrd,...

!ic!i&"qäbiiï'þat!htiaind;fgnal 7-'»'-'6](/!6 ,üzfm'tmtii .

ïap : qud ].

O .A ZOF.

zieque.Chrifl iamitatenslargiri ,. ne ;23,45/519272*

i,

»0--

H , "

gj per [ncerdotalis offici dyfinitus fibi i'?/ï

p

Max, p

$

y

De Parocbo Regulars.

12í

am-poteflatem fed omninó labuntur. . Ncque

T k

"

(ex Dre

i

u

énim B. Benedzdlus Manzochorum. Praceptor al«

mificus bujus red aliquomodo fuit interditlor:

a fsl

f eos fecularium negotzorum.edzxit expertos

nocþïa!cmþha

färc tantummodo ,,quadquä'dcm "tpoffoliczi de-

i.

j

?' J-llb;'l

14

cumentis, 6 owmniumSS.Patruminflitutis gon

, folum Monachzs fed etiam Canoniczs maxima-

l. j J;jp,—m

peré imperatur.. Nos gerótentorum patranm.ine-

d. 12

ffrtutis exemplis(quibus periculofiffemz eff vefr.a-

garà)tredimus a Sacerdotzbus Monachis ligandi:

v Poiïe*-:f-

n

Jolpendia officium Deooperaute digne adzsini-

21;16,&'W ,

| ffrari, fieos digne coutigerit boc miniflerio fnb--

a WU^ p marz.Et fané fi cüra fori exterpi müultas curas

1907 & diflra&tionesá vita religiofa habens annexas

i^* " poteft committi Religiofo, vix apparet; cur non:

uJ" . etiam imo multo magis cura 27 zzterzz. Expe-

WMH'"] rientia quoque compsobat, à fidelibus Laicis Sà-

ilind . cramenta.apud-Religiofos.multo libentius fre-

doctrina:

j

,g,laü*q;uciäl quentari,. de quorum fpiritualitate &

p ia

magis confidunt.

In Cencilio quoque. Trid,

,1;..ubi.*lll??"*'; Jl 23. de-Ref. eap. rg. -& f. 2 g. de Reg.cap. xs.

Q aperte fupponitur Regulares poffs fecularibus

i»[jg[läf-";g in cura animarum przeífe,. Unde.cómmunis

)

,d e& DD.. fententia Religiofos de jure- generali--

" i

fnï' ter capaceseffe beneficiorum fxcularíumr cura-

ita.ob favorem cirie & utilitaaem.s

,;hih'hæcf*'efh*f torum ,. &

i

77 d fpiritualem animarum , effe exceptionem ab illa:

Mi,,,',,,q(; regula, quo fxcularia. beneficia tantüm: fxcu-

g M làribusconferenda fint. per. tex. Gl. & Pan. Zs

U eap. quod Dei timorem. . de f/atu Monach Leff.

ial

J

;j

7

I! && Azor. d. ll ANafar. de ffatu Morach. conf..

"t

! lqw

! 4?0*'."'"11. &6 :2

. & plures al quos refert Tambutin,

[j

J

E

se:

iil

M—A'N' PAROCH,

122

Pars II.. Caput: III..

de jure Abbatum. 3. dzþ. 9-..4. $.. "« 4. Garc.

Wefitiis

&le Benef. p. 7..6.10..:1. 17. | & arguitur ex Con-

ft ordinan.

cil. Trid; /eff. 14. de Ref. cap.12.. ubi.fpecialiter

fattem 3

de Religiofis translatisab uno ordine ad' alum

ptomover

decernitur ,, quod in Monafterio manere debe-

acllé relj

ant, & omnium beneficiorum f/zeularium etzam

penentia.

Curatorwm incapaces fint ;: unde cüim exceptio

mitum) f

firmet regulam 1n: cafibus non exceptis; recté

ligiofo, i

infértur alios Religiofos non: translatos Lenef-

tonemfi

ciorum- feculerium. Curatarum. capaces. effey,

qui perzm

Non obflat:cap; z. de Statu Moz- quia ibi.Cone

Donmoyi

&il. Later. tantüm prohiber.ne finguli Monachi;

Ciïf'ï;' atánd

id et, fine focio in Parochiis habitent , & fic

me'non]

magis pro nobisfacit.. Nec etiam c. z. Ze Capel.

Pt quandon

Mon.: quia ad evitandam juritim correctionem

explicari. poteft, vel de- antiquo ffatu Mona-

Trtm gt ;

€horum , quando pleriqueerant Laici converfi;

APOH.mn

& pauci Sacerdotes, neque: ftudiis eruditi &

Bütmorer

ax maltz, déVoto.. & i perpetuaclaufura. vive-

CL

bant ficut Carthufiani : vel quod fine contenfü

9- X'"'U.ES

Epifcopi populus. per Monaclhium regt non de-

J

& XI],

N

beat , Gloff.zz eod: cap. 1.

Ratio autem eft ,. quiautique: non eft incor-

Wt Notam A

veniens , utquód Religiofi perexercitia fpiritua-

Vatatum f

liàin Monafterio didicerunt,de eodem etiamali-

- Vetüm

:

os inflruant; juxta illud Maz4. g. Qui fecerit; &

IEiOfotm

[

dlócuerztybic magnus ocabitur in regno Calorkt

tenda ] N

& fi tefle Hieronymo in c. ffc, $48e 26 . 6c.. feqq.

16, q. 1. multo tempore difcendum eff , quod poff-

fonrmer;-ne

modum. doceatur , neprims Mapiffer e[fe debeat

thtj

qf/ü))m

quam . difcipulus,eámque obcaufam lata eft: fan-

lT

m, i

€to. Cone. Trid. /. 2 5. de Ref. c. 11. 65 féqq. &

hi

d99itf p

* d d

u

'II

De Parocho Regulayi.

123

-s-. hh 4'0;!

VuterB itiis temporum. bonis moribtis & probita-

»gu'xmr ü L

te ordinandi obfervandis,(neque enim intra qua-

; Wil

drantem anni intra quenr:hodie in Sacerdotes

ydite à Ü

promoveri folentpriustoti mundo immetfit am

-io mana s

facilé rebnquuntur mores fxculi & vitia , & ex-

calnm

petientia docet;. quàm cito revertantur.ad vo-

vdecimat

snitum) fané nonm parum exfpectandüm efta Re-

D UL

ligiofo, circa doctrinam Chriftianam,, confola-

yantiui d

tionem fidelium ,. prefertim in: mortis articulo 3

] Cï"'zx*f.ï'i

qui per- multos- annosá vitiis feculi purgatus,

7 qU.;a lt* M

nonnunquam à puero inter-mera pietátis exer-

nga*x M(Jn'.i«'

citia; acfanc&tas meditationesenutrituseft,. Sunt

hooitet, *

quidem non pauci ex Recencioribus, qui dicunt,

emc-"d(.a

per quandam : novanr conftitutionem Gregor,

im at

XIII, . item perdeclarationem:Cardinalium ob-

u f y

tentcum effe;ut-Religiofi abfque difpenfatione fed

riutt

Apoft..norrpoflintad curata: beneäcia feculariz:

d 07

promoveri ut docet Garc.Sanch.. &- Conzalez

a d

apud. Tambur: 4. /; fed idem.Tamburin, in 4..

i d ïmt eotit

. $- 9. rr E5 fe39. dictam conflitutienem : Gre-

gor- XIII.. nunquam fuiffe u(ü recepram tefta-

um gj

tur; cum*po&þeum' contrarium practicarum &

t 201 Ca]'

per Rotam decifum , atque per Cardinales de-

iil

"

&laratum fuerit..

fxfmf

m

Verüm generaliter circa promotionem Re-

Ce(]&e

f

g;/l [(p/u

ligioforum ad Parochias tria füunt. animadver-

m

j Ü

tenda I. Ne ad Parochias exponantur illijquiin-

difciplinatis moribus: funt;. & in: Monafterio

VEFN/'U"/

continerfriequeunt ,. qu emm domus fus pree[fe

m/h

'

gefcit quomodo Ecclefie Dei diligentia babebitur

"

[ )( "!;'

jl d Tim. 3. pertalesenim, qui jam habita occa-

f

hn

uf

uzt/candalizantur Paro-

]

]

w('w fione quá date portaru

Z

Chiani,

24

Pzrs.II. Cdput II/

éhiani , Prxlatorum | confcientize onerantur,x

r

Vics

€Monafteriorum & Religionis famá, gravatur.

II. Ut ij., qui in Parechiis collocantur fi fer.| f Cys,

offt cum: focio (ui ordinis fint. c. 2. €9 f* de

: Xb

1 X

Statu Monacb.. H .neinperpetutuim ibidem re-

dinquantur, fed ne, minis fxcularibus curis & ne-

hoot

gOtIlS immer aantur,, q.:andoqt.e Pl'O renovauone

m]uc *e]

Vicar

fpmtus, ad Mom&enum xevocentur , alio inte-

rim fubftituto.

Non tamen ideà minus Reli-

'Cïth um[

giofus eritPatocbus , qued, ficut. Clericus fz-

"Bs Car

puvinfti

culam. ipfe vel ejus.nomine Pralatus (in quem

omnis Reh.n ofi voluntas collata cenfetur) pa-

edorg[r

'tochiam refi vnet.

Optimus tex, 7s Clem. Wt

RQU. et

ferf- præmzj;zt de fappi. neglig. Pral.ubi dicun-

P mP*ïE dlLL

tur conftitui poffe fgemaleeReöïoresicclef jarum

tript & u

& beneficiorum non ad meníam umtorum, qul

n

æoffunt liberé ad clauftrum revec:m.

Posttiisa

l Id

C APITIV.

CR rb

QDe- vicariis Pa;sc/omlz::m Etck

MU.

f.cfi/ Hn.

8 il

CSWQ W

H

S'UMMARIA

Z

Lntifx'np

EZ

Vicarii AZZZ pepetui , alü ffï/?j/de!«

tiliasibi s

z. Y'icaria perpetez eff bemefrczum.

Ime'htufa

jv

dnfistuiio autborizabzli po!eä 12j fcrzpt:a—

'iondn &f

Zte: /.'Z'üiflï!a

^

A Cüryg

4. Qwis poj fit exwen F zcarias.

$»

Par ockm/c*sfcc[g/ne hodze probibentur uæ:fm

Vl PrwheOH

J

fou z.

atOSD"Ttmn

6.

Incorporetio: zmt;qua pmfämziw fkäd

fuzfe legitzme.

chhn

"

Notabiles declarationesConcil. Tnd,f 2 :., i

Cälo

ES

sirid

De Vicariit &c.

Jf.

325

s o

tircA patg?atem Epz/äaparum zrfhmmdæ

fan, EW

Vicarios perpetuos ia Eccleftis unztis,

S Cura animarum az (it penes Vj zmrwm 5 fel

Jlocantr i?

ex»unmtcm d

mþclb

:mm] Xbb ü'

ICARII dicuntur qui beneficio alich X

V

gibus at

nontamfuo quàm alieno nomine præftmr, :

nquc vel perpetui funt; vel: temporales.

; rotCHOH

: Vicatit pcrpam: funt; quit i potiflimum in Paro-

entit ; *h

Jdeo niiit

chiis unitis & incorporatis Monzftériis, Colle-

^ giis , Canenicatibusalitsve piislocis per Epiíco-

o Ut

,pum inftituuntur ad præfhntatxenem Pralati vel

ruarus i

Ke&toris loci cuitalis Petochia incorporata eft.

a ca Cïh

teX. n

Ideoque etiam "Vicaria pepetua beneficimm.,

proprie :dictum eft. czp. poff 4I4/tz. z6. d« Re-

Uïæl i

Jféript.'& quzin mre de-Benficiis & Beneficatus

e&oresEa

ftatuuntur ,. ceteris pambus etiam de Vicariüis.

fam mng

perpetms accæmendu fant.

evocarh

- Viicariis :emþamlea dicuntur , qui iad benepla

:

[

ntur

[

Citum Prxlatorurmi vel Rectorum. expi

T

7 )& dcpmmm*m , unde & Vicarii ad nutum «mo.

fibilesvocantur, quue conceditur cum unione

beneficii p/ezo jure quo ad fpiritualia & cempo-:

1

raliajibi Epifcopus non.habet inftitusionem ve

yr

;] vfï

f

T

mvefhcuram , led ad fummur tàntüm inftitu-

fpifh

t&onet zat barizabziem five approbatwnem quo

We(f Jf d curam animarum , jux, Triá. sz)a t 1.

fz; de Reg«cap. rr. nifi & hzc ipfa 1901-09 itio.

4j

vrprwlleo-u aut Præf»npuoms ad jaferi riores Pra-

aro/JlW

latospertineat. Panorm. 7 cap. cm o liceat.

/,. Circafin. de Praferibr. Batb. de Offic, Epif. p. *

WWIW' uleg. 7 z. n.18 g. & alleg: (27.

Brectio Vicariatum. de jure communi qui-

4&.

T.

deng

ii

126

Pars II. Cgput IV.

dem, cüm ex poteftate uniendi dependest; non

inalis Eec

tantum $. Pontifici fed. etiam. Epifcopo .com-

ttde jur

petit ,. qui regulariter omnia beneficia fux-Diz-

Driipim;

cefis inter fe vel cum ali'isip-iis locis ex ratiomabis

Potelk

ircavífa & faltem cum confenfu Capituli .unire

'terisinico

poteftca;. ficut unire.de Excelf. Pralat. T -Atin

Capituli:

Con. Trid. f: 24. de Ref. cap. 1. prohibetur yne

incorpor

patochiales Ecclefix-uniantur.dignitatibus vel

Tis omia.

prebendis Ecclefie Cathedralis aliifque benéfi-

&alitzn ]

ciis vel piis locis. - Nihilominüs etiarm ftante hac

311. redé

conftiturione Trid.facere potePcEpichPus unio-

Confenfum

nes parochiarum pro fundatione,dotationtejauge

litudine a

mento vel confervatione Collegiorum ; €Mona-

'Wx&nfum-c

fteriorum & aliorum piorum locorura: ad.fidé

Dotig

Catholicz defenfionem , bonarámque .artium

gotels d

cultum , ut poft-Gonz. gL.$...$- 7« /2.46. tr-

Qu od

dit Barb, Z» cofleB£, 24 d. loc. Trid. €$ Jwr. E

et üs unite

clef. uniGerf. l. 3. c 46 n.34.:non eft icamem

*ïüürtertia; p

dubitaliidim, quin confuetudine aut praferiptio"

ROt at

ne jusantiquum retineriaut recnpetari. pottierify

o

fecundum vulgata confuetsudinis jura ; : quac ipo*

ltntïmm'

teftatem babet leges hurmanas .vel:abrogandi &

Not, e

antiquandi vel abrogatas & antiquatas :reno-

Q Rbfque

vandi aut novasinducendi ,. prout Interpp. pal-

Catium p

fim ad titulum corifuctudine exponunt ; 'fed &

Tütotem

in beneficiis fimplicibus vel.curam tancim bj«

T QT

tualem bhabentibus nihil immutatum. legitur,

Dicopum

Barb. 44 . loc, Trid. sm.«20. ficut ergó-olim; etít

Vdh, j

f&cularia potuit Epifcopus loco Religiofo. uni-

Mm, IW-

re Joan. Hon. 24 £iz, decret. de Prab. bp4 T j

Nor, qt.

ia etiam hodie ; exceptio enim Tridentini

fCOFUm de

tantüm de ParechialibusEcclefiis ürmat regulam

'funio i

j

* i

DeVicariis , &$c.

127

n aliis Ecclefiisnon exceptis, neque plus cenfe-

depen&eu,n'f

'tür de jure veteri mutatum quàm expreffum. L.

Epftop t*

xeficin n

qrecipimus. 32,$.4. C. de dppellant.

Poteft etiam hic.adnotari, fiin entiquis li-

sgex rittà

]

'terisincorporatienis non fit expreffus confenfus

l Capltuil

D. 1

Capituli non tamen invalidé .debeat reputari

incorporatio cüm enim ex 4iuturnitate tempo-

) P;ohibetuz

'Yis omnia præfumanmrïlegitimä acta fuiífe Dec.

dignitati'bti

: aquue'blï

'& aliiZn . 1. C.qui admitti. Bald.Po£. 2, Con/-

* 11. recté etiam'hoc cafu prafumi poteft , vel

«tl

w

:conferifum 3nterveniffe, vel Epifcopum -con-

IHEPifco

gu.

fuetudine iant ;prxfcriptione non requirendr

g ia

*confenfum contra Cap.culum munitum fuiffe,

jgiorum -f'

Porro i. Concilio Trid, fcjj. 7- de Ref. c.7.

jocorum

varümait Z

oteftas datur Epifcopis, in beneficis curatis;

:qua Cathedralibus vel aliis Ecclefiis aut Mona-

p

Jf

*fterüis llnitafunt; ponendi Vicarium perpetuum,

Trié

; nüll ä*' It

«cum:tertiz.partis £rp&uum.aut-majoris wel mi-

(

»oris arbitrio ipfortm Ordinariorume portionis

gT

r

:affignatione. - Verüm circa hanc Concilii con-

at

ftitntionem.-

jisum V

Not, :eft 1. Non effe Epifcopum pro fuo libi-

$ vel*abfl?gïï

:tu , abíque jufta & neceffaria eaufa inftituere Vi-

, aququlxæ

«carium.perpetuum, maximé i pee talem infti-

]u

Pf

our t

utionem turbaretur.bonum pacis, & litis fub-

a

jl

Qu

-nafcerentur , ;aliàs dabitur appellatio contta.,

nrszzn

Epifcopum; Garc. de Benef. p. t1. eap. z.. g.

uutatu

:

l

Sanch. i» precepta Decal.tom. 2 lib. 7 . cap. 2g.

uterg

pum. i.

1] Rgl]glo*

Not. IL: Ex vi hujus decteti non poffe Epi-

Jbl

fcopum deputare Vicarium perpetuum quau-

enit

I

dixz £

i

do unio fa&ta cft per viam padti & comcor

Sede

(

E «4..

1.28 '

-';*P.ers II. sz;mt IV

Sed Apoft. approbata cum claufula de 'ferv"ïeh.-') opetats:

do beneficio per Vicatium ad nutum amvï-l

Wprids Vi

bilem , quia ex claufüla derogatoria in.decreto

felims fueri

Conciliipofitanon derogatur pa&tis, quz fpe-

! Quric

cialem mentionem requirunt. Sanch. 4.7,

Racum in

, Not. IlI. Quod nequeiin illis locis poffit

Vel Rettor

infitui Vicarius perpetuus, ubi ab immemo-

n&sutrumqa

riali femper per Vicarium ad rutum amovibi-

Garíos p

lem deferviri folitum fuit,ut iterum docet Saüch,

Hs perpety

d. 1. & Barb. z Colfetf. ad d. 1. Trid. s. 16.

!t Redbor ]

Not. IV, Neque in- Parochiis, Monafteriis

Weerere and;

incorporatis , ubiper regularem defervitur; APO,&

Trafemtaaq

fe poni Vicarium perpetuum ; juxt. Pullam J

RDb auter

V. ad. exequendum $ y. de qua etiam teftatur

TL um

Barb. Z Z 2. 17. vel enim Epifcopts deberet»

Cl u a

ibidem exponere pro Vicario perpetuo :Cieri(-

£

p

Fl teider

cumi

o

ularem ,. velregularem ; non primumy

Ut Vicsris.

quia privaret Monalterium füo jure quod habet

Fotp, bur

exponendi Religiofos, qualem poteftátem pri-

)

ETM

vandi nec Conci. nec ali -Can-ones -Epifcopo tri-

Müstrd

buunt. Non fecundüns, quia non poteft Epifco-

jri, EO

pus nec debet Religiofum ab obedientia & re-

|

vocatione fui Pralati abfolvere. Quod etiam

Papanon facit, c. ed weffram.cap. p

Confirm. utzl.

axre'cfïq ' dc

NMot, V. Ne Epifcopi abutantur potefta-

clyp ,

tefuain aífignanda congrua portione Vicaris,

ideo poft Concilium conflitucum effe à Pio V.

in.d. Bulla 24 exequendum , quod cujuscunque

Uihe c

v 2loris vel onerisparochia fuerityrion debeat Vi-

h M lite,

cario pro füa porione major quàm centum, nec

umma

Tif

sunor quàm $0. »[gucorum annuorum fi

P" fs

Í|

W.

(De Vz'cfzri;, L

€28

Compatans omnibus obventionibus amgnari,;

sls

nifi priüis Vicarius majorem portionem percipere

ad fu. qu

felitus fuerit.

ia n

* Querictiam poffét penes quem fit cura ani- $

f .-;Ja&isu .

- Gandl. il

marum in unitis Ecclefis, an penes Vicarium,

; ilis If

yel Rectorem loci cui unita eft Ecclefia, vel pe- «

EE

nesutrumque; & Diftinguendum effe inter Vi-

N

d um 207

caríos perpetuos & temporales, nam in Vica-

tiosperpetuos cenfetur tot& cura translata , adeó

renmdact

ut Rector loci principalis in. dictam curam fe ,

LTilsit

[)Ch'l-.iS)B

d

:

ingerere audierido ibidem confefRones, aliàve

Sacramentaadminiftrando, nonpoffit. In Vi-

mdderrit

carium auteni temporalem feu/ad nutum amovi-

j x W

bilem tantummodo exercitium curz transfertur,

u etjgm Ü

& ipfa cura adhüc penes Rectorem loci princi-

fs 09*

palis refidet , & fiper eum exerceatur , 1ntelligi-

rio p

o v

tur Vicarius trantilper revocatus. . Barb.Ze Pa«

eln ) nenpfï

rotbo. p. 1. C 1. 9. $ 3-

j jire 0"

- Alia qnædam de Patoc

hiis ïxicor»þeratis*- Moes

2 me&ä*;fm?

nafteriis tradita fu

»

"

ntin Zbel. de prigél. (Mamt/"ier*

PriiïQ 36.

mon?w&nï-f

COA PUTIV

1b-ebediena'2i

.v'

[

d252 QP

!

E

De Obligatione , que incumbit Paro--

nb

7

clqþ » Yefidendi ia fua pazroü/aia.-

SUMM ARI A.

d P

rtiot

j p

gil

1; WAd' velidentiam de jure difino obliggä!är ba-

3

mtum t

bentes curam animarum.

gj

qi

il

a. Sine licentia Épiftopi & relio Vicario ab

j

T

q

- Epifiepo approbato parothi 4b effe nom

um

entes paæ'u

nt fructus.

i

s p?funt, » fecus fagz

$

4l

]

l

. '3. Cag».»

M

!ga

Pars IL.. Caput V

1

Controäerf 4 4n Parochus per duos mmfes

ex'empla M

Abe[fe fimne litentia po[ it.

lum perfos

4. Negatiga ferior,

Ultra m

f.Hedie non peteff amplmsEpz/Eapus d;zrc lzcm-

Hequaquay

tiam y ut Parochus abfit f'ndzorum causd.

12 ereij

6. Confuctudo , &t Parochbus notabili tempore

8hort m

ultra duos menfes 46[ (t, eff corruptela.

- Infeq

7. Quid poffit consuetudo circa rtfa'mtz.zm p

troribusft

rochorum.

" (rocho,

220 uf 7

$. In necefftate rcpmrma quid fïzc:mdum p

0004 ts

p. Nonfufficzt. parocbum e[fe prafentem fí nuu-

MPTS ,

quam per fe ipfum Sacmmmm & curam

hm ki'äll 41

4dmmzfret

hii a

40, Parochus qui totam curam þer f05 Coope-

E

tomedmda,

ratores , exercet , tenetur. ad re/?ztut:anm

51 mþ m

fruciuum , 4»*5::7':0 tamen boui Pirf.-

' t Cone

41. poffis mon excufat 4 Refidentia.

P 1 I&OPUS T

12, Excufat tamen ab adminifirattone Sacta-

M

mentortm [(i idoneus Vicerius fubffituatur.

fty mfenong;€

13. Regnla quedammotabiles obfer£and.e ab ade

laliy j

mmzjlmntz&us Sacramenta pej?gfï-rzs.

14. Enualiter re[fidere teneatur , qui C'tmomcd-

alid "Wnd

tum cum parocbia babet.

hnm po)ïn

1f.

Quis po[fst remittere obligationt rcf fdentidl

durpaupem

Mmum illoram, qui curam animarutm ge-

UErlt C(mn

runt,refidentiam inftanrif&meé urget Cotts

CEhfuras

D

cil. Trid. 7 &. Ze Ref c. t: 5 z. 5]"23'5-'-?"'

fquead

Dti

cepto enim dieino smandatü eff omnibus, quibus

Ottüe.

animarum cira ommi[[a eff (vecbisutor Conci.

Vr ]

d. feff.23.) ofes fuas agnofcere , pro bis fatrifi-

I

À

€Slna |

cium offerre »Perbzque dz9ini ];md:cattadecrd-

Ütts

mentorum Mwng?mtzam,ac bonorum operum

h Mdfm f

a

exctio*

j

,

Be Refideutia Parochborum,

131

þer m exemplo pafcere pauperum aliarüma; miferabiz-

Àtum per[omarum curam paternam gerere €$ im

cetera muniapaftoralia iwcumbere, que omnia

[aj hat

nequaquam ab iispre(lari 6$. impleri poffunt,

ag

i gregi ao mon intigtlantyneque affff unt, (ed

qot4b

sueore mercemariorum deferunt , &$c.

eff campo

In fpecie autem de Parochis feu curatis infe-

tioribus ftatuit Concil. Z. /- 2 3. «. r. $. eodepz ome-

4 rgfa'm»'i-;**;

r

]

eino ut quandotunque eos caufe prins per Epi-

Z,F:

fcopum cognitd & probatá abe]]e contzgerit, Vz-

il fffim?

uml

[

carium idoneum ab ipfo Ordinario approbanti

præ/ u

MZW

u

'Al

eum debita mercedis affegnatione relinquant di-

Jféendedi autem licentiam-án fariptis ygradisque

n f

toncedendam ultra bimeflre tempus, mifi ex gra-

Taill

i caufa non obtineant. Poena quoque, quara

ycidn m

778

idem Concil zp 4. c. 1. $. quis 2utem , contra

m

Epifcopos'non obfervantesillud decretum con-

nfb

i

fütuit, flatim in feq. $. eodem omninó ad cuta-

sz*

"

u

n

ii

tos inferiores extendit , ita ut & ifti preter mor-

n

iil

talis peccati reatum,proratatemporzs abfentie

/

j

l

cfrucus fuos mon f'aciant , 'nec tutá confCGiemtis,

g^ d

!

,

ali& etiam declaratione non (ecuta, ilas fibi re-

7 qül

tinere poffint, fed temeantur f'abrice Ecclefiarum

d

Mi

ant pauperibus loci erogare, &$c. quód fi major

f

h

p

fuerit contumacia liberum erit Epifcopo pe

qma

Ql

cenfuras, aut fubtra&düonem fructuum etiam.,

)

af

ufque ad privationem procedere; Z. /- 2 5. cap.

i

12

f

1. Potróexallegatis Concilii textibüs

/ g

lh

uxr, I Utrum Parochus faltem per. duos

menfesin anno poflit abeffe finelicentia Superi-

v

jl

Id

M

otis , ficut conceffurr eft Epifcopis & Cartonicis

; MW" ü

d eadem f.23.cap.1.Non eft paucorum fententia

uþMWW 1

ceum

;(

132

Pavs .. Caput V.

!

cum Nav. n man. c. 3 g. fabim. Tj r. couftitu-

ditsvxet

tionem Concilii ita ittelligendum effe ; quod Pa-

d.-c. A fs

tochus 5 ultraduos menfes abeffe velit licemtiam

M g

Przte

Superiorisimpetraredebeat , cxterüm per duos

menfes fingulisannis ex aliqua caufa, qua ipfi

Parócho bona fide jüfla videtur, finelicentia ab

gerkpte

effe poffit, tum quod Concil. Z. Z 7» $. eedem

Eltdl, i

Condl,'

omminà. inter obligationem refidendi, que eftin

Parochis,comparationem faciat,tum etiam quo

FeQe o

id de jure antiquo licuerit. ex c. prafent. 7. d« 4*

Uf refeas

Ali éecontra cehfentes illam 'comparatio-

3 duL;

neminter refidentiam .Epifcopum & Curato-

.. Quer

rum tastüm quoad pezasfactam negant, Paro-

Qu

chum unquam fine licentia difcedere poffe ; pro

8(- Clï»Ca :

quibus meliüsfacittex. Concilü, qui vult aPa-

fititümT

rochis licentiam exigi , quamdocumque eos abe[fe

iottionm

contiserit, & moxlubjungit, quod nec cum ]i-

etiy (b

centia Epifcopi debeat ultra düos menfes ni

Pehes ;

exgravi caufa abefíe , atque hanc poPceriorenf

Bo (tetdi

fententiam confirmavit declaratio Card, apu

Pt T

Garc. 4e Bezif. p. 3, c. 2. 9. 23. & -quidem fb

88 Coldge

co rizore, utnec per hebdomadem liceat paro-

fatio Dttun

choáne-obtenta lieentia abeffe ;. quod vero 49*

& af q

thboritate d. cap.poefentium. dicitur, de jurean-

Pontifcis

tiquo liciram fuiffe abfentiam duoram. meilium

0 ptt co

inelicentia Epifcopi, recté negari poteft exe

l fämen &

É qués im Clerzco. 7 q. 1. É$c. relatum a. d. Cler.

[ Jh tem

nen reft4. ündein d. c. prafentium. nilaliud di-

Üntig Süps

fponitur, quàm quod ob abíenciam duorm»

.f.l,g.'m

menfium fübexiftrente caufa xgritudinis aliquis

Cüter i

beneficio privarinon debeat.: nihil autem ibi-

:

fientia T

dem dicitur , quod Parochus fine. h'fcntiq-

Nlísei

us

/

,De» Refidentia Parocborum., 3

ducz m«enfes difcedere poffit: — Videatür. Garc,

'h- Ii I«CGUT:*

d. c. 2. n« 19. 65 feqq. Bar

1m CH': ) qwä

.

b. de Offc. szrv ? L [2

(jeveit st

B. m. 9. G feq.

Y

à ïiceh-

crenim p

Praterea quamvis olim Parochi oum

d

tia Epifcopi potuerint ftudiorum causá etiam

g u

per feptem annos abeffe. cp. cbom ex eo 34. de

r n

14 n*

Elctl. n . hodietamen poft dictum decretum

Concil, Trid. id non amplius per Epifcopum.,

efldänäi qi

recté concedi à S. Congregatione Card. deci-

jgt,mmetiämä'

fum refert, Conzal a« Reg. $. cezcell. Gl. &. s.

" PI' !/CW ] J'

3 r-Barb. ze collett. ad d. c.t " Veid, f/eff. 25.2.. g.

f t

-'Quæn

TE

litrum confretudo alicujus

6

jopum & V

f

'(',iï

loci valeat refidetisium Parochorum immutare ?

am n

Ev — Circa refidentiam duo confideranda cfle,

(cetee o^

nimirüm I. Obligationem refrdémd; , & IL Ob-

dii, qi*

ligationem petendi licentia:in jufta: caufa ab-

n

fentiz fubfit. . ObligatiorefZendz. . in genere,

, quod t

penes eos qui curare-animarum gerunt , nulla

, dus £^

f

confuetudine tolli poteft, cum fit jure divinia

,

j

pracepta Trid./eff. 25. 4e Ref. c. 1. contta quod

P

j v

m

jus con

fuetudo nihil operatur. At veró obli-

i

gatio petenaz licentiam difcedendi fupgofità ju-

mgdcm

h»c j

fta caufa difceffus, cumfitmero jure hummano

1

i

í

pontificio inttódudia, asfolure quidem loquen-

Ti

mnd

ii

j, (

do per contrarium confuetudinem tolli poteft 5

) duoïJm T

fitamen ex tali confuetudine liceret parocho no-

Y

n p

"M

tabili tempore uitra duos menfes abeffe fine li-

:

g//tþ um 'IL j

centia Superioris, illa (j«ux. £ex. in Concil: Trid,

gtium. D

r

d. c. 1. $. codem oranino. ) corruptela & €oníe-.

(cncam

quenter invalida foret propter multa inconve-

MM

nientia, qux inde nafcerentur. Nam Parochi

"

tiam

. gl

rw;i

f-.lulleï,iieïtïita licentià ab Epifcopo m,dlum e

, ';h

Ts

4

Pars 1I. Caput F.

ab eodem fui loco peterent Vicariutm , &fic pet

üre,ut

fxpé cuicunque obvio curam animtrum per lon-

pii verten

gius tempus cum rmultis periculis committerent.

nf p

Deinde fucceffu temporis eó res deveniret, ut

Quar,

Parochinon tantüm fine licentia, fed multorie

ipitioni.

etiam fine jufta caufa oves fuas defererent &

Omnipe

!

chum tei

mercencarij committerent,

Sed üut confuetudine licitum fit. Parochis

Patodtig

per unam vel alteram hebdomadem ex jufta &

ipfim qy

rationabili caufa & fine periculo damnificandi

14!10;1. d

gregem fubftituto intereaidoneo Vicario abeffe,

quiafa),

mon improbare audeo , maximé fi propter di-

Wab jv

ftantiam loci difficilis ad Epifcopum aditus pró

füt; d

obtinenda licentia habeatur, & ad modicum;

AUUOS i

tempus 6. vel 7- dierum fubftitui poffe Vica-

Sanch ins

rium pro fio arbitrio etiam fine prxfcitu Epifcos

lt ! n

pi vel vicinum Parochum ex recepta conifuetu-.

ts Geee

dine tradit Barb. Ze parochbo p. r.cap. $. n. j2,

X mitife

Imo ampliusdico , fide confuetudine in aliquo

cenärfjg Com

loco Parochi etiam per duos menfes continuó

Sitttdore

abeffent exjuftatamen caufa , poffctíatis tolerae

lmpm&*ïmï

E.

*

*

quiaper talem confuetudinem videretur de-

fetdih "

clarata illa controverfia, quamin priori quaftio-

inBïmita:ib

netradidi. Cenftatenim, quódin dubio jure

quatdort

optima legern interpres fitConfuetudo /, F de is«

Tietidg &

terpretntion 37. ff. de LL. confentit. Laymatt,

Quar,

V

z Tbheol. mor. lib. .tr. 2.6.6.2, 7.

?enemr)

Quzr, III.

Quid faciendum Parocho , &

UCeat ? 4

neceilitas tam repentina fit ut. pro obtinenda

p*z-C.z.n

licentía Epi(copum nequeat adire ? 4 s. Paro-

chum. debere poft difcetfum fuum, quàm pri-

mutn poteft Epifcopum de caufa abfentia eer-

JO- sanch. ;

&0»

j

[L]

D« Refidentia Parocherum.

135

tiorare, ut is dejuftitia caufx cognofcerej& teme

um &1'199*

m W [

pus vertendi determinate poífit , ;Garc. Ze Be-

nef. p« 3. C 2. 0. 43-

; commiti

Quzr. IV. An Parochus fatisfaciat fux ob-

; dprent

ligationi , fi quidem in parochia prefens, fed

; fdl m

omniaperfuosCapellanoséxerceat ? m« Paro-

j r

chum teneri faltem aliquotics; & maxime f&

Parochiani ipfum in fpecie petierint per femet-

u it ?arf;ïï'

ipfum curam & Sacramenta adminiftrari. c. re«

ldem D 'u['

latum. 4. de Cler. mon refid. c. extirpanda 30. $.

jo d

quia Perà de pre&. Cum enim Parochus proani-

Ó Vlcäm k'ïf.

mabus fibi commiffis rationem reddere tenea-

i propt

tur , fané ipfemet experiri debet, qualiterin via

pim at

falutis inftructz fint.

Unde. notanter. Joann.

yad U

Sanch. i» Sel, difp. a. n.7. Hinc infers, proh

)&ïmü.goïïï "

dolor ! inQuit , quàm maleali

ui Parochi fe ge-

epnitt P

rant, Sacramenta nunquam

:

ermé nunquam

« tl

ad miniftrantes, & fuarum oviam curam mer-

n

cenarijs committentes , qui cüm ut plurimurnm

d

Sacerdotes inopes & egentes fint , timeri nom

| men(cg COHI:"-'

imprudenter potiüs rationem habituros quz-

| as

À

g

"

rendiab ovibus victum, quàm curam medends

jnem V

infrmitatibusanimz , complacere eis ftudentes,

j yn tio l

quando refpuendz & reprzhenfionis gladio fe-

Fa

nendze &c.

fieid

Quxr. V. An Parochus ad reftitutionem,1O

yfentis uf

teneatur, fi totam curam per Cooperatores ex-

7717'

erceat ? T. Negativé refpondet Garc. Ze &ezef.

um Pa

p*2 0. 2 0. $ 3. 60 quod in jure cautum non repe-

r o

riatur, peenaliavero extendendanon fins&. Con-

n

[

trarium tenet Sylv. £. Refideutia num.1.€$ &,

juffiy quam

Jo. Sanch. Z. . . 6. Jac. de Graf £m, decif.. anr.

Ó at

]. 2. c.

-

*

p

"

Pars IT. Caput F.

N

*

L 20 p2^n. j7. nam ex horum do&trina fOR

lretity em

intelligitur zefidere nifi qui Sacramenta admi-

um (tübdito

niftrat cüm verbaaccipienda fint-cum effectu. -

Qifentitstun

Ego hanc pofteriorem fenrentiam judico: verbi

tonem,cu

(c. 4. dle Cler. s&onvefid. & Concil.Trid. Jelf. 235-

Telisyert

tap.r.) mentíat rationi legis confornaioreni

poterit, q

& proptereaamplectendam, füb hac tamen mo-

àm quotn

üeratione, ut ex fola refidentia perfonali, praci-

ud nimi

ía ab adminiftratione , credam Parochum faltem

eoufqmbü

medietatem fructuum lucrari , quia experientiá

TRenta tamy

conftat, quod Parochiani ex fola etiam prafen-

Xontn ;

tia perfonali magnam utilitatem percipiant,dum

iDcre pf

in quacunque neceffitate recurfüm ad Paro-

Wtl uepa

thum habent, & Sacramenta per Capellanos

"Bs c

prafente Parocho ipfis diligentius adminiftran-

TR vits

tur. Prxterea in illa parte fructuum , quz refti-

ïïïïltate-, tor

tuenda eft , judico intervenire debere arbitrium

Tilre lo

boni viri , ut plüs vel minüspro qualitate & gra-

ULUT

vitate negligentia reftituatur. Imo non dubita-

verim quandoque Parochum etiam ratius per

MT

fe adminiftrantem Sacramenta, ad nullum reRi-

i Uf'ïism a&m

tutionem teneri, fi reverà competiat fuos Pa-

g'drat) n

te

rochianosfüfficienter , & forté melius per Ca.

P'tle d

pellanos, quàm perfe ipfum inftruj.

ii

uxt. Vl. An caufa graffantis contágionis

LUE

Ilexculet Parochum à refidentia ? t Negati-

Confef

df

véfuiffe decifüminftante S. Carolo Borrom. li-

Rtt, j f :

cétParochus peftem fugiensaliosidoneos Mini-

OXT

firos fuo loco fübftituere vellet, ex Selva refert

Barb. 9 d. c. 1. Trídl feff. 2 3. n. 6 0. quia utique

Cllïa d

in calamitofo illo ftatu Patochiani ex præfentia

1Pïæ

xEl'Vguv'

habenf:i

prþprii Parochi magnam confolationem

emp

isemm

,

De Refideutia Parocborum.

137

y dodnit?

is eriim cüm optirié nofcat conditiontem fao-

xcfammm LU

rum fübditorum fine dubio in quotidianis oc-

curentiistum circa Sacramentorum .admini(tra-

f um &

tionem , :cumcirca alias neceffitates repentinas

rim j

melius per fe.vel.per aliumn difpenenda difponere

1 Trld f

j cottor

poterit ; quàm fiipfo abfente novus Vicarius ad

yb hactart

*am quotiniana pericula 'conftitueretur, 1 II-IA3

Jud nimis durum:effet dicere, qued Parochus

m xet fOnahh

eoufque obligetur , ut etiam per fe ipfüm Sacra-

nParOCm*m

menta tempore peftis adminiftrare teneatur , f

| quaex

idoneum Vicarium vel aliquos vivos Relieiofos

yja etiam

habere poffit.

Non enim videtur mens fuiífe

j pCWPW

Concilii , ut Parochus , qui forte multüm eft uti-

arftrm 3 l

l

!

iis Parochiz, cogatur fine neceffitate præfenuf-

d

p V

)

fimum vita peuculum fubire; dieo, fine ne-

j z(ïmlrll(

yftly

qi

ceflitate4 nam fi Parochus alios. per quos admi-

Ut

niftret habere non poffit, tenebitur tanquam

eddoti

u

bonus paüor vitam fuam corporamm pro vita

t0 Cu(h

fpn ituali ovitim Lnbl CO'nmmamm €XPOH€!'€.

N

n

Sed advertendum eft Parecho , ut tempo—

n etim

re peftisin adminiftrandis Sacr*t*nenus cauté fe

g P

gerat, ne exipfius pramaturo . obitu plures alii

C[,hP

(

h

fpirituale damnum patiamtur. Quare in eaüm fi-

ii Ü nvcllh)

nem aliquas bonas regulasex Confiliis Medico-

yfn

rum- & Thuologorum colle&tas Parochis &

j*

HäpUS q

Confefhariis peftifererum tradidit Hen. Mani-

atj

gatt. x Jfttis floribus félettis ad fin. 'quarum po-

31010

pott

tiores pro utilitate aliquorum , quibusis hbellus

n

0510

forían incognius eff, hic fübnotare volui.

ec

Mn

L.

Curandum ut ex ptaícripto Medici bá-

" (fol qlll

"

13

1':

tia prafervativa ad manum habeantur.

jni ex

a

"A.

Tempore peftis on utendum longà

y

atione

vette

r

:5f

Pars II. Caput P.

b

vefte que protendatur infra genua , nec qua fit | ridonniy

ex materia pilofa , ad quam venenum facilius

ifïfmtopericv

filter inteor:

recipitur,

H

II.:Non vi

ütentur wgroti .mané, vel fil-

TII. Sig

Si neceffitas

tem nonnifi (ampto jentaculo.

Mgmti ) 'qlli

urgeat jejuno ftomacho x

C

o

rum adire ( quia is

Rlsarai

morbus dilationem non patiatur, .nocet parvula

FO d

mora) apponatur ad náres parüm Theriacz,

QU Wmm&as

ftrophiolum aceto xinétum vel aliud Præfer«va-

p

tivum applicetur.

Péccatum Pïl?

IV:

Cauterium à C

hyrurgo Fa'&t»m/l & Me-

O Yl ntoli

dici experientia , optimum «effe præfervat;vum

Xl tf

docent. :

s

| eff Confs(o

V.

Confeffarius audiat xg

—run'] à Alongä.v*,

l

& f Reripoteft , curretut accedat ad feneftram,

MU

míei v

velad portam , autad hortum , & femper fiet

abilla parte, ubi vertus£lat verfus egrum.

A d Cotne

VI. Si eger non poffit fcmovere & paktat

W p m

feu confeffarius domum ingredi cogatur ; ftet

.quæ'rmmo D !

quinque aut fex pedibusà leéto «gri tetro: caput

^.f

ipfius jubeatut xger vertat faciem verfus aliam

9A tils .

Ó

partem : nec moveantur tegumenta ledti ; cue

? Qu ei

ret fuper lateres vel lapides accenfos in igne in

lh,,g d,fz

medio cubiculo pofitos infundi acetum ad fu-

((n Ij'- Cav

mandum , &inter ipfim & xgrotum fit aliqus

P peft

ignis vel carboges accenfi ; :caveat autem Wt

g ehtis Plrm

nunquam ftetinterignem & zgrorum.

F55 al ex

VIL-Si zger non poffit alté loqui, fed

fititle

Confeffarius debeat propé accedere , & ita fe

) lacjje

V

d

majori periculo expanere , non erit neceffe , ut

»Qug lr

omnia peccata audiat , fed poteft rogare egrum,

«C

du fe

tet &atim de uno vel altero peceato i parcicula-

:WPOTC k

Síer,

l.

De Reftdentia Parochoruns.

2135

f1& de omnibus aliis in genere fe accufet , quia

Qa, n

senenum s

intanto periculo non requmtur confefho mate-

-fialiter integra.

VIII. Si-plures jaceant in eodem cublcu-

1 n v«

)

N

loxgroti, quipropter inftans mortis periculum

n AAHC

"finguli feparatim confiterinon poílit , debebunt

:omnes fimul abfolvi.( ficut etiam fit in. confli-

tory t

arum Ts

«&u velnaufragio ) formá plurali :. Ego $0s Abe

vdLaliad ] d

: fol£o &c. dummodo finguli unum vel alterum

peccatum palam conhteantur, quod fine fcanda-

2 fä&um

lo vel notabili fui infamia confiteri poffunt, vel

Cg'c Przkr

-fi nullum in fpecie exprimere valeant , genera-

lem Confefüonem faciant aut fxgna poenitentiz

:edant.

E

gmm i

ceöat qie

IX.- Confeffarius recedens à peftiferis $ure

(f

n

:get fe & veftimienta fua; Albam quoque & Sto-

" &i

Jam -& corporale per ignem & fümam aliquem;

T xerst g

(c mm e" (ï

vel per afperfionem & : lotionem aquz frigidx ,

; «qua veneno pïunmmn llllml(.ïl dlCltUi'.

ared

oT&fUl ]

s

X. Pro cautela Patochorum placuit adícris

T ii

bere verba Pauli Laym.. £5 z. tradl. 3. : c. g.

ien V M

&. 3. qu: etiam habentur apud Joan. | Major.

aaumenm1

T»«

J

£p 4. dif, 23.4, 1. Batb, de Paroch. p. 2, c. t7.

accen g

«€ g. 1. Cavere, inquiunt, debet Parochus, ne

;um

u

H

« dum PC&IS tCITipOïC unius non orawter indi-

Z

gritit

, *gentisfpirituali utilitate-confulere mtendxt,plu-

* res aliiex ipfius ocgcubitu graviorem jacturans

arorum-

« fpmtualem patiaiítur,

Quare ff folus fit , nom

lte W'

* facilé decef cuya vitz fuz-periculo Sacrametn-

cedefc )

" ta; quz non admodum neceffariafunt, velfe-

j

n efll' g

* cundum fe, ut extrema Unótio ( quz qualitee

t ,oaareï:

& tempore peftis conferenda fit dicam ipíe infra

Q mP

a*

*

E 4e :

fdr—s If CaputV. :

]

*üm cap. de extrema Un&. ) velí refpectu per-

ferudam' abh

Woneum Vi

'*fonarum quarum 'bonum ftatum Confeffarius

«probabiliter cognitum habet, quia nuper ca-

Q abfent

*trum confeffiones exceperat. Dernique quo-

ttjtione Íe

*«tiefcunque ab aliqua perfona , quam veriffimi-

peruner,

«dibus conjecturis Sacerdos credit non habere

etiam ad E

j

*tconfciemiam peccati mortalis, vel per contri-

1

11'5'? 4lr,

'"tionem recté ad moriendum difpofitam effe

orobabiifrmé timetur periculum contagionis,

*&n rali cafu mazjus bgnum publice ieceflitatis

4Prxferendum privatz alicujus utibtati.

Dä oä/iä

; 14 Quær

V1. Qualiter refidere teneatur, qui

nonicatum Cethedralis Ecclefie et-

prater Ca

l Bmffri::tüy

amParochiam obtiner ? Refp. Nifi fimul le-

QUH

gitime obtendum fit,. ut in Parochia per "Vica-

À. COHIOF():/&

'rium deferviatur, perfonalis tefidentia facienda

- Piley

etit in Patochia ob favorem curx animarum.

J i d

Confist. PV. cspientes ?. & Canonicus talites

C'fi:gl;i i

curamexercens, habebitur pco prazcfente etiamy.

i fïäiz,;; "

quoad deftributiones quotidianas, Trid. f^ 27

P Tojig,

de Pefetl c. ?. fi tamen Parochia fuerit Canoni-

QTT

catui unita 5 fi autem ex difpenfatione (que

Lattey|

"utpotecentrajus eft ftrictioris interpretationis)

lat [

'acquiüta.-, liabebitur Canonicus curam exercens

5. Qu

'folim pro prafente quoad fructus annuos ; not

Ef-?ï:ïg,

diflributionis d. Bwl capientes, Batb. de offic.

t '.;'ff Inlp

Epz. alleg. 3. s. 127. Gatc. de

lB.wff- p

fs

€. 2. 92, 17 g.

ia ju-

* if

Ig Quzr.VIII, Cüm refidentia curatoru

re divino fit , quomodo relaxari valeat? &.,Effe

"It Cagy

L

tantum juris diviniin thefi & regularitery in hy-

)

N

lii

gotheá ero & fingulis ciccumftangis frcqueä;

A

De Obligatione Brebiarij.

tT.

I4I

" fefPW ter dari ab hac regulaexceptionem ,.fi modo-per

idoneum Vlcanum curz provideatur? & quxcfem

circa. abxcnmamperi:etuam vel diuturnam, ex-

b. qmana N

ceptlom legmmam declarare ad . $. Pontifex,

" Demq "

pertnet, circa brevem v. g. ahquod menfium,

, qüïmv

etiam ad Epifcopum. vid. Laym. i T£eel. ser.

credt qon

lib. 4. ir. 2.c. £.

hq ) VCW

"CAPUT VI.

n dlipohwt

ilum i*

Be Obhg.atzam* Parochi vecitandi

Jub jce n

. Horas Canonicas.

'3 WWU'

tih

SUMMA RI A.

dgc

t

d 2113 B,U(

. Benefíczatus etiam curatus omittems Horas

Cauonicas tenetur ad refiztutionem.

äe(? le

z.

C'ontraäerf 4 An Parochbus ad omnes fruétus

h de-ma þ.&i

reff ituemdos tezieatur ex omifhone Bref2artz

3

4Equior eff [ententia. ut propter oyera Paro-

, Lt* an

chzalsa. poï t aliquam partem dedncere.

; C&ns»»

$l

.

/quzztas rzgori juris q;/.zh/a fr;ffrrmda.

qoy

Tf 1'

J.l

Bencfrciatus in primis 6. menfibus. omittens

hælgc l

bhoras n tenctir. ad reffitutzonem fecus

C

ii

MXQUP '

tamen gidetur, [ ff ablzg.zrza orandi incume

petti

bat ex fundatione.

d

ons mif

Jl

9 ualis attentio reqmmtar zn ammz'a Bre»-

fzarza.

jcu um

idosam "

"

Szne interno attentioue recitant praä.zö:lztcr

n

Z

,)]/fs-Bar

*

poteft « excyþm à reflitutione.

Qui P/almos unius bora interrumptim dicit

frve caufa ,. peccat qufdem feuialiter, /k-

cmatoïl"*'

kisfaczt tamen pracepto. -

T

g

szlzter qui ex errore wnum qjïcnm p

, g(ïula;lt

(

$

fff

- «lio dicit,.

ia

i. 64"'

A

«

142

Pars II.. Caput VT.

;

ae. Capellani Parocborum non tenentur ad refie-

j Quir ,

tutionem, fi Brebzarium omittant.:

utione Pj

àt, Parechus regularis qzmnda tezeatur ad. rte-

t uf pet

ffitutzonem.

ægrint, tenea

12, Quid deVicarizsperpetuis dicendum ?

Wetdos,

13.

Quid feniat nomine pauperum €5 f abrica:

ID ptOpter

Ecclefie , quibus facienda eff reff itutio.

Tlttiqgg

14.

Caufa exculantes ab oratione.

050 aliee

J*

. Quando nam is,qui poteff partem orare, fed

VILIL, g.

Hon totum, te&eatur ad partem erandam.

0f Dyy

Nter omnes convenit Clericos beneficiatos

GUf (gj j

teneriadíolvendas Horas Canonicas, prout

Jer A"'fwre.s

Lex. funt. in c, fin. difl. p2- c, 1. de Celeb. Miffar.

Ff

t quia per ambitiofam de Reftript. in 6; 3 ld

itdis (

m

quod etiam de obtinentibus beneficium curatum:

U5 Onteref

claré expreffit Leo X. in Concil. Lat. in fua Bul-

10) Ti

là, quz incipit Superzee ZZffofítionzs y.' $. 38. E-

?on emeSBJ

Q (1L

PiusV. in alia Bulla , qua incipit : Ex proxi*

ber s

go &c.

ts

d poti

Porro omittentem Horas Canonicas non tane

M ?W'r;i:

tüm graviter peccare, fed etiam ad refütutio--

ïiOnem) W

fiem fru&uum pauperibus Velfabrice beneficía--

10n erae

m

19 faciendam tenerijin dd. Bullis ftatutum eft.

Taliter atb

Eámque reftitutionem hoc modo fieri debere»

las Paney

declaravit Pius. V. ut fi aliquis totum Brevia-

Tare p

P Jabg

rium omiferit, teneatur ad reftitutionem om-

lonici, í

pium fructuum, qui fi fingulis diebus divide-

TU r

rentur, proportionaliter pro una die decerent:

T

y Dpte

fi verà omiferit Matutinum , teneatur ad dimi-

m ïenea

d

diam partem unius diei, fi alias omnes horas

P'm()ms [

n

prater matutinum , ad alteram | dimidiam , fi

ET

M

aBb

unam fanfüm horam, ad íex

tari partem fru-

M

&uumeeftuendam , Sed,

Qgær-

!

De Obligatione BreGiarii.

143

«

nentir dl

uxr. 1. An fub hac difpofitione & diftri-

butione Pii V. etiam Parochi comprehendan-

omtdti

fendin d

tur, utfi per unum diem Breviarium non ora-

verint; teneantur ad omnces fructus illius dici re-

fütuendos, velpotiuspoffint fibi aliquam ; par-

Áitendm!

$em propter onera Paroclialia retinere ?

v a J

Plerique ob textus generalitatem inter Paro-

(jq r:fi!llli«'

gntl

€hos & alios beneficiatos non diftinguunt, Azor.

Inffit. mor. p.1. ljb. 10. cap. 14..4. y. Barb. de

at

Offc. Par.p.1. c2p.10. ». 32.. Suarez de Hor.

at

Caz.cap. 30.2.6. Verüm non defunt alii cele-

j Dentt

bres Authores ,. qui magis squitatem. confide-

:anonitä) :"

rant;cenfentes quod illa verba, o»zes fruttus, in

j G.

Parochis (imo etíam in aliis beneficiatis, qui-

yip. n

busonusrefidendi, dicendiMiffas &c. incum-

MA

bit) limitari poffint ad omnes fru&us corre-

] as i^

fpondentesBreviario. T Nam fruc&us non tan-

F

77304

tum dcberi exiflimant propter horas Caroni-

xj

TU

cas, fed potius propter onera alia , prafertim

vero Parochialia Sacramentorum adminiftra-

ss

j

tionem , idecque reftitutionem eorum propter

j d

non eratum Breviarium debere fieri proportio-

ifairi! "

naliter arbitrio boni & prudentis viri, ita ut.;

at

jyli

duas partes fructuum poffit Parochus compu-

;

f dth

tare prolabore Parochiali, & unam pro Horis

j; t "

Canonicis: & confequenter fi v. g. portio red-

3[2[[11(1'0!1 CIF' [.'

dituum Parochialium unius diei forté fint 3. flo-

ws dl'ebus f;»

reni; propter totum. Breviarium omiffüm tan-

i dit deü

tüm teneatur unum florenum reftituere, cujus

nett 1

epinionis funt Lopez, Toletus, Sanchez; &

ss o^

alii cc. àBarb.. Z. c. 10. », 33. Ego hanc pofte-

, d

tiorem fententiam magria aquitate nixam fatis

L

(

144

| Pd?'! H. Cdþüf ! Wo ;

l

&t ottt

; ;?Kiure pra&icari poffe opinor , .fecundüm"vulgma

juris regulas,. T.quod xquitas fit rigori juris. prz-

tativamtan

4

ferenda, i falva ratione.rectifermonis lex aliqua.

pro quofti

Yidetur $a

ex bono & zquo interpretationem recipere pof--

fit. L. placuitG. de judiciis Fachin. Eb. z. cap. 3-

Quar. [

Maximeé in penalibus & odiofisjin quibus.fem--

qiratur aj

per benignior cft interpretatio facienda, s£ pame

Nonzliam;

potins moliantur , quam exafperentur L. perulte

proterat,

ff. de.Pam. odia &1 cap. in penis. de R. l.inf..

em Co]e

uxr. IL . Quandonam incipizt obligatio:

-telledirgo)

re&ituendi.propter non oratum Breviariums ?

füm baömr,

&. Primum poft fex menfes numerandos.à die:

adepti beneficii, ficutin d. Bulla Leonis expref--

fén rl

sé haberur & in. Bulla Pij, V.. nihil. hac in parte

Wämvis [ h

iminutatur, fed folüm declaratur , quod per pri-

ORs inten.

mos.fex menfes non orans Breviarium fine jufto:

6 Ompino

impedimento graviterpeccet,. Licet. autemi

d2

Sotus apud ANefer.deoratione t.21.2. 0. Yi

TIent quit

deatur dubitare , fitrum Poritifex potuerit tanto-

umgdus, Mi

tempore non orantibus Ereviarum reflitutio-

IY

nem relaxare ?. nihildminuscum eodem Navat«

4m, n

fie

rectiis hic fcrupulus rejicitur,, ctüim 'oratio Ere

d fj

viarii, & propter-ejus omiffionem confequens.

ffoterendo f

reflitutio tantüm Jure bumano introdudla fit .

am&»(*u f

]

quod S. Pontifex pro füo arbitrio. vel omnino

Qisloty

4

MwT,

remittere.vel certo modo temperare poteft,, Itb

gi

fügy

N

ilistámen beneüciisih quibus fundator obhga-

Ffitiques

lles

vit Beneficiatum ad recitandas quotidie. Horas.

x 16 Ed

j

Canonicas, procedere poteft opirio Sotis ut eti-

&

MR

am primis fex menfibus nafcatur obligatio re-'

O m

fütuendi ,. quia in talibus beneficiis obligauo

Q

( V(

"aläf.

^de

raïf',. &.

Xtrei

orandi Breviarium defcendit ex Jure natu

etanm

a

ANQ PAR(

l;

De Obligatione Br&äi.fz(ii.

14j

cutdim ng

etiam omittens peccat contra juftitiam commu-

n

fït,figorijuris

H

tativamtanquam ftipendiarius , qui non facit id,

pro quo ftipendium accipit , prout intelligendus

o drd

videtur Suarez Ze Horis Canonicis c« 2 9. 7 7.

um teoptt?

duin, 1b

juer. IIL. Qualisattentio, velintentio re-

n

.

öffïain qni 4

quiratur ad folvendas Horas Canonicas ? R

),fgciüïdaaüfäj

Nonaliam requiri , quàm üt orans verba integré

proferat , & id faciat ex propofito tali modo

gmmwa'*

i M

Deum Colendi, licetinterit parüm curet de in-

ag 099

telle&tu verborum qux pleraque myfticum feri-

fum habent, & nequidem.à viris doctis fatis in--

nim J*

qumerand

telliguntue; — Et proptereà fufficit ,'ut illa irr-

jla Leonist

fentio colendi DEUM virtualiter perduret,

quamvis ex humana inf&rmitate vari difira-

ab

étiones interveniant , dummodo illz diftradiig-

aur; uT

nes omnino voluntari non fint. Paul. Layra,

eviarm

g. D

j U

de orat.&$ Horis 6$ Canonicirec, g. n. g. d fe4»

j

; Docent q

uidem alieui magni nominis DD.ut

g (b

i

"

: *

quit

Durandus, Pahilanus, . &atonius Madina;Sylv.

diex j

j & alit cc. apud Laym. 4.c. g. z. ro. $. contra-

r

y *Z47. norrrequiri aliquami internam intentio-

sqma ;a

; nemfed folanr externam circa verba integré

ity

, proferendo füfficere.. — Verüm cüm leges de-

li

onet u

| beant accipifecundüm verifimilem intentiorzeni

"4

j

o i*

f

]

legislatotis cup- fecumdo at. de Anpell. contrarle2

Hrb]'ïfiü»ve

Tnit

| gene 29. fj- de LL. c. . de R. . in 6 prior fen-

pfef jre

W

ti

j entiautique probabilior, eo quod non fit cre-

find

:

,j dibile, Ecclefiam voluiffefolamillam materia-

la

s,q'uofiaf j lem & externam prolationem verborum 'qtra-

opinit

d

hj

?

;j cunq; mehte vel intentione fa&dam preciperey

catuf Ó

.

j

quia z c. r. de Celeb. Miff. providetur , fe velie

uU* . explere illud Davidis: Sepzzes z 47

e laudens

dzxi

G

[71

ng,""« i MAN; PAROCH.

-

x

|

146

Pars IT. Caput VT. :

]

tibi, &ilud: Mediamedle jitrgebd»i Ad can/f;

| ti;. t4p,

2«6

tendütibi.Ac in c.dolentes. g. deCeleb. mif. prz-

fentensd

eipit , «t ffudiose pariter ac debote Hora: Cano-

Ieo judici

nicz períolvantur : dicenteitem S, Hieron. 4fu-

10 p OPOJII-B

diant ij quibus pfallendi im Ecclefta offcium eff,

modumzpm

Deo non Voce tantàm fed corde pfalendum &6$ S.

u]us 5- äHQ*

Bened. in Reg. cap.1 9. [ic flemusad pfalleudum,

Ym noy dj

at mens noffraconcordet &oti-nofire, Quidouid

qui tv ine

enim (it,. an. a&us meré internos , qui in fola

POLht ompin

animi cogitatione confiftunt ,, Eccleíia direté

ffm. Odoref

pracipere vaieat, quod aliqui non iinprobabili-

1 If n

ter affirmant, quamvis ob fcrupulos confcienti-

: rabal?/:!/m';'

arum non femper expediret , nec Ecclefia ob

1,,0' Medi (9d

defedum probatonis transgredientes punire

d 4, qucjï.'fgl

poffét, cap. cogitatienis de Penis. diff. Y. Apoteü'ï

, '2.1."71'.]'

À !

tamen prazcipere a&tus mixtos partim internos,

trattum iddiu

& partim extergos quatenus interna praparatio

MP»-ZJ.)]. ^i x

animiàd opetis externimoralem perfectiont &

ftnam at

fübftantiam neceffariaeft. v.g. intentionem con-

Md g

fecrandi in Miffa abíolvendi poenitentia &c.

b i

äeïg

mam homo.non tantüm quoad dire&tionem ex-

(]Uf) &e*w

W.

ternarum a&tionum,(éd etiam. quoad. directioné

tsf

CO

animz fübje&us eft;juxta illnd Apoft. 244 Rom.

QUi2 fop

Cn

23.0mnis anima fublimtoribus poteff atibns fib-

feffituen

i

dita fit , & panlo poft . moz /olum propter iram

tenderif,.e ;

(id et poenam ferile');temi) fed. etiam gropitr

Feltionge j

confcieniiam

P?Jlfionoi

:

Tefl |

uzr. antem IV. Atrad reftitutionem tenea-

^dog

aiL

EE

entione voluntarié

la(

tüur, qui omni interná

frari

IQ fect

neglectà Horas recitaverit.. X. Videri quidem

d iüfe m d

tali cafu reftitutionem pro tutiori confulendam,

Adoy

te

* Nüter

quia cam imponunt.cum Suar, Ze Horis Canoni-

GK

cdltamm

!

'De Obl/gatione Brefavi7.

147

urgcbde "

Eit. cAp. 26. 7. 25. alü quoque DI fi tamen

E n

É

"H on eífe

deCw.m

ponitens difficulter perfuaderi poff

o Bo

meo ]ud1€10 muftum urgendus.. t

Enum veto

z8

cms hyæ u

in propofita quxftione negativa fenu

Oi i"'l

L

dü-

ECC f!üæh

moduri probabilis eff ; càim Billx i in rin

P

j j[o

hujus. $. allegat: tantüm. nrpoaant r-fücutio-

nem 202 dicentibus Horas. Canot

PUR

liv-d

m

85

L—L 13,

qui fine intentiome vel mtexrupmm dizit

Dnoin

l 720/1174- Q

pofüt omnino haberi pro-zez dzcentt ,, ali

iàs ague-

£etfos y q

tem odrarcflringenda fáint ,. nequé peccato rà

füe-

, E

j 1on W*

ré interno regnlarxter à Jure poena ints

.f,

L. cogitationis, de Pænu, Laym.Z. c.

y.fab. n

pulos a

,DE i

ro.Medin Co4. de orat. q. *5 & hz Co; uuba,

Bib. 4. queff -Theol. q. 15: circa fta. Henriq. Db. g.

Bgyeöxentn

if

6Ap. 25.7. . Non obftat quod quidam in corr--

P(zïm.

n

trarium adducunt cum Suar. Ze Hor; Ca»oz.

105] gt

tAp..26. . 25. 6 f/eqq. videlicet omittentem in-

J mtcmallï

ternam attentionem-non fatisfacere: prxcepto y.

yden p

teneri ad. repetitionemr Breviarii &c. nam B.

T amt'*nf'o'

Non. fatisfacere pracepto eo: perfecto: modo.

g

6l y

quo deberet ,. adeoque ad em'mdam cülpam .

W&&rw

a w

fatisfacere autem ad evirandam refhtut.onem,,

m

woï.

"

quianon conftat , quod Ecclefia obligationer.

ii À

ref*ltuendx enam ad eaur parrem pt£C€*'t1 ex-

Fal

D]2

töndfäl'lï ex qua tenctur re ut'ms*, internam at--

, fam ]

ln

n

tentionem adhibere

Nàam &ífolaexterna at-

n

)u*

tentio nion eft 1m ommti fructu: zlüenmincho-

ro piaïmod'a decens fat ,. xdificat audientes ;

u

i

"

d

0l

&r pnvanm recitetur Breviarium ,. prebot faltem

«entioit "

occafionem devotioni, & plerumque

£v

AL ..

ut vel

*

VI en

incidenter interveniat b(mus affcctus, vel

1!

em

ytion "

pixmeditasiones aut infira2üones ex pii

1 [VLS

&leQu-

" d

D

148

Pars II. CaputVI.

& le&ionibus memorix hzreant ;

& ,quaG*præ'- ^&defan

Gettalem

ecr intentionem in ánimum irrepant.

*

uodvero de neceífitate repeten

dr Brevi;l-

IANqp 8

rium dicitur , fiinterna attentio omiffa , illuc

Quat NT

Ofümd pro

non eft usquequaque c

ertum ; negant enim.»

Medina & Corduba cc.

l, fed licet concefferi-

Antüt ad 3j

mus, non tamen ftatim fequitur , quod omit-

quia flïllm[

tens fepetitionem , teneatur ad reftitutionem,

| 9eReficio F

-

e'Yitium &

vel hoc 1pfo, quo

d precepto in quantum 707 di-

E

centibus injungit reftitutionem jam fat

isfecetit

rl C

quamvis non fatisfecerit przcepto n quantmm

Quær. Vi

etiam vult internam attentionem adhiberi, fed

fettitr dR

id (ub nullaexpreffa pocna vel obligatione inili-

: dii*ingum

tuendi.

UI itttsor

Qxær.

E

. V. An(atisfaciat precepto ; qui Pd-

Qum Rdmlmü

3nos unjus

Horz interruptim recitaverit vel of

Rutim (ipei

«ium ex errore mutaverit unü pro altero dicen-

NT

o Pfalmorum fi

do? T & *()&uöd interrupti

um

& proptereà pec-

fttej fio "

It

quidem aliqua irreverentia ;

|

Satum, fed excommuni fententia tantüm Peni4-

l ftim

ln

pet

" Je. & idcirco interrumpens etiam per unan ve

alteram horam. non tenebitur ad repetitionem

'opter as

quia qui.ljbet Pfalmus continet *perfe&am' ora-

DOenefet

tionem,

Quod fi alicui quedam occupatio

3

T&tn)ms a M

incidat, quam commode differre nequeàt ; in-

lus

MM

terruptio plané culpgabihs'non erit Leff. Zef. Ó -

Á eonfiy

lib. z. cap. 37. dub. 16. 2. $7- 3 Sumliter etif

am fatisfecit precepto ; & ad repetitionem»

,llam CUm 0f

non ténebitur , qui unum officivin præfertim

Quar,

Vü]

L

$s

ex errore pro aliquo dixit, quia fubftantia pra-

d

cepi confiftitin eo; ut eptem Horz Canori-

|

Vi

€z quoudie dicantur, utvero dicatur officium

Vi

hi

;

De Obligatione Breszariz.

149

v. g. deSancto , pertinet folüm ad ritam & ac-

"I

€identalem ceremoniam , Leíl.4.c. 57. dub.

TC?W»

42« n. 77 . Sylv. $. Horz. q.12,

i i

Quzr.VI.AnCapellanifeuCooperatoresParo- r t

xto ol

dhorum propter non oratum Breviarum tene-

j neg?n"z'- F

j licet o

antur ad aliquam reflitutionem ? Negandum:

quia fuum falarium non accipiunt tanquam ex

jnr, a

beneficio Ecclefiaftico, fed propter perfonale

r a lat

fervitium & functiones Parochiales.

Suar, 4e

gqua

(

Wt

Horis Canonicu c. 23. n. 17,

m)amf

uxr. VII. An regularis qui eft. ParochusT4,

coo n*

f

diioc

£eneatur ad Reftitutionem fi Breviarium omittat?

2effi à

Puto diftinguendum , an Parochia fit Mona-

ob

fterio incorporata & eam habeat Regularis can-

quam adminiftrator , & Vicariustemporalis ad

[ rj

mutum fuperioris amovibilis , vel utrum non fit

m

im:eï;i'f

WU

Monafterio incorporata ; & eam habere Regul-

upu 9r02

laristanquam beneficium ? In priori cafu prop-

fM

oti0 [

tereà non erit facienda reftitutio , qui Regul-

. (lfwt

laris tantüm percipit (uam congruam fuftenta-

M

TPl mmu

oet i

tionem , & quidemnon canquam ex beneficio,

d 1

fed propter adminiftrationem Curz , ipfum ve-

n

ve [

AAf

r

16 beneficium, ejüsque früctus ratione incorpo-

lh».

yunet

rationisad Monafterium fpectare cenfentur : al-

t W

mi

t€ero autem cafu, Regularis eft proprié beneficia-

reï(

diftr

tus, & confequenter juxta naturam omnium be-

g ent J

"J

neficiorum , fructus non aliter percipere poteft

a

quäm cum onererecitandi Horas vel reftituendi,

4 'cl'1 *'61) Ü

Quazr. VIII. Utrum Clerici fzculares vel re- 13

ju

m

of

gulares, qui 31 Parochiis, Canonicatibus v. g. in-

(bf

qmä

corporatis Vicarii perpetui conftituuntur, te-

fior?

&cantur ob neglectum Breviarium ad ceftitu-

2U)

j

G j

tigacne

I

150

Pavs II. .Capuf FI.

fionem ? Sané de tigore afficmativa, evinei £e-

| fededufi

teft ex eo, quod Vicaria.perpetua dicatur bene-

| o a.

ficium, cap. poff lAf i. 26.. de Referzpt. attamen

Uæf. po

fi congrua portio talis Vicarii fit valde renuis

tnem vel a

reípeétu onerum parochialium, qua fubire co-

fte non po

itur, tünc füppofitá illà fententia quam fuprà i

qam poref

quxftionel. tradidi, velad nullam vel modicam

tium amifir

tantim reftitntionem.ob negle

tnemori t

tenebitur.

s

Q:m:n B,fev.iarium

$r Z,cd.

1

Quzr. IX. Quid venijat nomine pauperurm

fà fityerfe

& fabricz beneficiorum, quibus facienda eft re-

m Cäüom'g

füsutio ? Xv Pauperum appellatione etiamo

mf fatt6t n c

venite Monafteria, Ecclefias, & alia pietatis ope-

ütrpips

ra. Nomine autem fabrice beneficiorum norl

litme . lt

tàntüm venire fabricam Ecclefiz, fed etiam do-

* 9] Leff

fnusin qua Beneficatus habtat , vel alteriusdo»

Wontener

mus iphus benefcii pro fructibus colligendis

fiotg

flma(

& confervandis exftru&e & generaliter. qui

quid in perpetuum fructuum benefici augmen-

MLA

tum infumitur , Barb. de Offe, Par. p. 1. 6« U^

E.

N

um]mPfaeceptux

in fn.

3

Pote& ln[g

«Iint d excüfantes ab

Pf

Quzr. X. Quenam

Ptl sv

oratione Breviarii & confequenter reftitutione?

C totam w

lte

. Effe I. naturalem oblivionem. II. infirmi-

jittq

tatem corporalem, ex qua vel ipsà rei evidentia

on Venetur

vcljudicio medici oratio fine magna difficulta-

i fl

te aut corporis periculo fieri nequit. IIL gra-

tque f

Ic f

vem & repentinam occupationem, qu£ fineo

Ptobabit

Cm1

fcandalo vel notabilidamno proprio aut alieno

m

Wüä'w

Antermitti non poteft. IV. difpenfationem Pott-

tifcis. V defectum Breviarii & impoflibilita-

Cs

fequ

Kb,

d

;Lgm.ülud bic & nuncacquitendi, Pfoqt h£ cat-

De OHigatione Brebiariz.

1

J

fz deductius videri poffunt apud Suar, e Hor-

stv t

va dicitu

XAanom. c.27.

hirip i

uxt, poffremó — Utrum is qui ob zgritu-16

dinem vel aliam culpam totumi officium reci-

T

tare non poteft,teneatur ad partem recitandam,

h quæ ib

quam poteft? Item an czcus vel is qui Brevia-

vaqaa

rium amifit, teneatur recitate eam partem,quàm

fv

memorià tenet ? Affirmativam complectitur

um Dv

Suar. d. c. d. 7. ». 27. €0 quód unaqueque Ho-

l

T

ta fitperíe totum quoddam, & quod per mo-

n n

l

i

j

....

dum Canonici officii convenienter dicitur, ma-

a fage"

net tamen in cafu infirmitatis corporalis non effe

elatone *

id fcrupulosé obfervandum. — Sed Naw. Ze ora-

al p

tione c. 11,92. 15. 9. 8. Grac. de Benef. p. 3. c. 1.

bonehcr

$. 97 . Leffius. Z. L. dub. g. ». y4, & alu dicnng,

Mæä fed eü;

nonteneri aliquem ad recitationem partis mi-

LL

notis ; fi majorem recitate non poffit , tum.e

ru&ibüf qu

quod major pars regulariter ad fe trahat mino-

k

enmk'&! F

rem , tum etiam quod recitatio Horarum fit»

) benCECf Z"M

unum preceptum , & una a&tio moralis , qu f&

j peM

non poteftintegré fieri , non videtur ab Eccle-

fia mutilare przcepta , ficut qui non poteft au-

l

quie t

dire totam Miffam, non obligatur partem au-

uelt d

&il

dire ; item quinon poteft abftinere à carnibus

ao ^

non tenetur abftinere à coena &c. ut pro con-

traria fibi fententia adducit Suar.

d.1. s. 22.

ii m

e máph".

Atque hanc fententiam cum Azor. & Rodriq.

1 nngf. L

probabilem ait Laym. de Hor. Can. cap. 6. m. 1.

jorefty f

$. fed dubitari. Ütpropterea damnare non au-

f0 no?

fim eam fequentem, qui plurimum DD. au-

fatiotf

thoritate & benaratione irmatur. Nec multum

xfpen

n

totum,

l & m"

srget, quoüd unaquaque hora fit per fe

éco&-

J

j m

152

j szis II, Caput VIL

& convenienter dici poffit , ut argumentatur

m

Suar. ex hoc enim non plus evincitur ; quàm

pf

qucd convenienter ab Ecclefia ita pracipi po-

T. Paroti

tuiffes

utrum autem præceptum fitita mutila-

te Canonicum officium dicere, nobis noncon-

. Mij

S tem;

ftat, & in dubio porius liberatio ; quàm obli-

Mi

gatio inducenda eft, 1. A4rzazus de O. & 4.

l, Paro

Hj

tum;

- Deobligatioue Parocbi dicendi

0f j

AMiflam.

proced

SUMMARIA,

Btettnfo

z. dnte mi[[am debet premitti Matutinum m

Doltionem

Laudibus , fed mon eff grafis obligatio.

AMte Gl

a. Parochts diebus fefl igis tenetur Mif[am legt-

Hors Can:

ye de praceptoydiebus autem ferialibus tan-

fohteyip

tim de boneffate , nifi babeant amplos rt*

Of CRUQ

ditus, & fit Parocbus populof cifitati,

Ym le'fflïna

J« Quid faciendum fi populus ita mumerofss fs

ut ad unam Mzf[am confenzre non pofft ,

h Dpter:

fel folus Parochus ad adminiffranda Sa-

Tjm

cramenta nos fuffiziat.

O gefte

- Propter neceffitatem moribundi poteff

þParach

L MA p ?

alteram Miffam eodem die celebrare 6f pro*

r i

babiliter etiam poff fumptam ablutionem.

t Pare

$. Legesnonextenduntur ad cafus infolitos,

Toclini v

6. Votum nen bibendi Sinum, nom iolatur ff in

M

mzffa fumatur ablutio.

Wmmums Q

;.P

articule confecrate ve

pertæ/ poff qölutivm»!

polfunt fumi,

&alllfm&us

d n liceat aliquando fine. p,;,gm,,,f,;, celebrart.

QUOd vem l

P. QQuatiter Parotbig pro fuis Parochianis Mif-

i

LI

-

1l

De O&Zz'ghtia-;:e MZ[::;

7/m offere teneatur , E5 an prouna Miffa

vt ais

poffet À duobus ['ipendium accipere.

exincür l

j2 r g

10. Parochus ex fundatione obligatus ad plures

Miffas in hebdomate dicendas , fi modico

v at

tempere impeditus fuerit non tenetur illas

t nobs!

Miffas perjolpere per Vicarium.

ritio ; quä[f"

4m&3 ) s

it. Parochus fubflitueus Vicarium ad legendas

Mi[as non tenetur eitantum dare quan-

VI

tàm ipfeex fundatione percipit.

«dii

Aflb

OR Horas Canonicas recitatas ad Miffam.,

procedere poteft Parochus; itaenim habent

IA;

notzregulx miffalis, ut propter mceliorem di-

"

?

fpofitionem faltem Matutinum éum Laudibus

m

ante celebrationem przmittatur. Sedcüminter

us i

Horas Canonicas & Miffam nulla fit neceffaria

[;nttuerffff

connexio adeo illam obligationem pramittendi

dW" fm»':a.»

Horas Canonicas plerique DD. non effe gra-

f ]u

vem exiftimant , & contravenientem ad fum-

p

mum venialiter peccare , imo nullatenus pecca ^

y/;;f [/

p

re; fi propter neceffarias occupationes, aut ali-

LU

amjuítam caufam Horas commodé ptatmittere

j ii

non poffit. Leffius d. 7. & 7. lib. z. cap. 3-

dub.12. . $1.

"

Zundi

/MW

Circa Miffarum le&ionem obligatio incum-

dcbfif*(ïi

bit Parocho ; ut omnibusjllis diebi$ , quibus Pa-

igpm

rfochiani ex przcepto Ecclefiz Miffam audire

Juftt d

debent, per fe & peralium celebret, qua eft

gjp,*)?&'

communis omnium DD. in xquitate naturali

7 1

fundata, nam idéo dantur Parocho decimze

&aliifru&tus, ut neceffaria falutis adminiftret,

;Mpääw

Quod verà etiam ext&a dies feftos Parochus

r, verius eft nullum prz-

m "5,!;,"

Maffas legete teneatt

8 ;

ceptum

jpnP

1 94—«

Pav II, Caput VIt.

feptum extare. Interim tamen id utique maxi-

iqtis Mm

mé decens eft : imó fi populus in aliqua civitate

Autem fup.

- fit numerofus,& Parochus habeat ampliores re-

(timinfo

ditus,eundem per Epifcopum cogi poffe, ut(e-

Mi li

piusin hebdomade celebret, cenfet. Laym. li?

tnunioner

gt ut g fubins,

/

dtermm

3

Pratereàfiin aliqua Patochia populos ita fiil-

Hoftizad

merofusfit, utad unam Miffam convenire ne-

LA IJ', A

queat , vel unus Parochus adminiftrandis Sacra-

quod $ae

mentis fufficere non poffit tenebitur Parochus

fit l;

& per Epifcopum cogi peterit, ut alios Sacer-

CF

.dotes fibi ad 1d munus re&té explendum adjun-

! ICttniper

.gat. Trid. . 1. Ze Ref. c. 4.. fi autem Patochia

litrinmyl

-forté propter injurias belli de pauperata pluribus

lao i

Sacerdotibus alendis non fufficeret, licentia da-

df Rff; (m

gur Parocho (faltem eum confenfu Epifcopi,

! orum*q,'.m

ne fiat abufus) una die duas Miffas legendi j

Stf. , t

ficut etiam fi ob penuriam Sacerdotum unus de-

Dm icere f

.beret duas Parochias adminiftrrare, ut ex c4f.

Md

confuluiff . de Celeb. Miff. consmuniter tradunt

d Pu Eïtoym

Interpp. in quo cap. permittitur, ut. Saeerdos

At

ex caufanecefficatis uno die poffit plures Miffas

Qe masng

dicere.

t

Tünsye] vt

Porro quia in Z. c. confuluiff?. generaliter fit

4

Yént ) & "

mentio neceffitatis, proptereà pluros cafus re-

0$ fioh ]le.l

.ferunt DD. in quibusfit licitum fecundam Mif-

f

n tam &

fam dicere, qui cüm hodie ob numerofitatem

ändalo hd

, Sacerdotum pariim practicentur, idee enarrate

V j

1

omitto, videantur apud Nov. z» Maz, c. zf*

W)J/:'tuumü 1

$. $7 €f 93. inter eoscafus ille eft precipuus,

h f )

. qui etiam notatur per Gloff. 7z 4. c. confaluif i.

D

: trba

$i nimirum Sacerdos in Miífa monearur quo

GSQCQ

i

aliquis

De Obligatione Mz]ïe;

112

i

iduigtt

aliquis Moribundus Vicarium defideret, nulla

e

autem fuperfit Hoftia confecrata

.

tunc enim

in ii us

(cüm infolo pane confecrare non liceat ) altera

g o *

Miffa dici poterit , fi tamen Sacerdos ante Com-

tnunionem monitus fuerit, non erit rteceffe »,

cenfe La

alteram miffam incipere, fed licebit partem fuz

xiäpüPulOs 1,

Hoflix ad xgrotum deferre , Sa.6. Eucbariff £a,

*. o rj.

Notant autem DD. communiter,

m o

ii

quod Sacerdos duas Miffas dicturus, in prima

ii

non debeatfumere ablu&onem , quod etiam di-

ligenter advertendum eft Sacerdoti,fi prevideat

p u db

fibi imminere neceffitatem duas Miffas legendi.

ldu

( autetm &

Jnterim multürm probabile cenfeo, faltem pro-

babilitatc intrinfeca à ratione defumpta cep. 4.

quperatt

de Ref. (zeque enimfemper ex multitudime au-

f

conan D

thorum quod melius judicanduml. 1. $. 6. C. de

$et. Tur. enucl. ). etiam poít fumptam ablutio-

, Mil H

nem liceré fecundam Miffam dici fi v. g. Paro-

ao

r i

chus duas Parochias adminiftransin prima. Mif-

fa per ertorem fumpferit ablutionem, & alteram

communixet:f»'

4

Miffam propter feftum & concurfum populi abi-

ia Y^

flï

que magno Ícandalo omittere non pofhit : item

ll

f1 unsvel plures moribundi Vicarium defidera-

rent ; o quód przceptum Ecclefiz , ne Sacer-

us er»

dos non jejunus celebret non videatur in. ca-

tl

i 6*

ee

?i

f

fibus tam extraordinariis cum detrimento aue

gum )

equ

fcandalo fidelium obligare t Ex 24 enim qwe

$.

ob um

fortà uno aliquo cafu accidere po[funt, Tra no

yur, i

con[Hituuntur,nam Ad ea potins debet aptari jus

)l Ip )

P

u

qu& frequenter & faciló , qudmque rarà cgeni-

ille CB

unt. Verbafunt 1. 4. 69 g. F. deLL. icut ita

TL

(iSacerdos ig introitu recordecur fe jejunum non

G.6

effe

fh moüew

1;6

Pars I Caput. VII.

effe, Miffam continuare poteft. — Et plurimum

Quim eto

——

facit ad mittigandum rigorem legis , quod folá

(quz la

ablutione (umpta Sacerdosadhuc moraliter, &

fate ,

communi homiprum acceptione jejunus reput-

Jute hum

tctur, adeóque fi iterato celebret, minor irreve-

preflm,

rentia fübfit, quàm fialiud quid per modum,

Dieg,

Ccibi famfiffet,

emadmodum in fimili Sacet-

ls liceet

dos voveris non bibere vinum, fervat votums,

Bb

Faentise

tametíiin Miffa fumatablutionem Barb. iz c. ex

Cleíafiy.

perte de Celeb, Miff. Y Erpropiüs ad noftrum

Qu defed

propofitum, Sacerdos poft fumptam ablutionem

CUl

repetiens particulas ; etiam quas fcit confecratas

lii ceeb

ex recepta fententiaeasfumere poteít : quámvis

BELTS

autem id dicatur fieriexeo ; quod cenfeatur ta-

lis íumptio pertinere ad idem facrificium, nihiio-

Vettenre f

minusreverà fumitur Corpus domini pof ab-

Cveftibu:

lutionem & quidem fine gravi caufa, cüm.

ltamento

illz particulz poffent reponi in aliqua Capfa vel

f

Ciborio.

Sané fi licet mihi Corpus Domini

U titionos

fumere poft ablutionem in prima Miffa fine it-

Vll?s Om

igm

geverentia , vixadferri poteft , curnon etiam ex

DAT C

gravi caufa in fecunda, cum fuppofitajuftà cau

Rütift

faíecunda Miffa de fe non ponat novam irre-

Rrine n

verentiam , aliàs nec etiasm à jejunio inchoati

Viüimæ ne

.

poffct.

(. ümmog,

Verüm quidem eft , quód Vicarium non fit

M eiqn

d

fimpliciter neceffarium ad falutem, maximum

"Dfdte, t

Id

.tamen fructum confert animz , quo etiam pri-:

!j O

vare admodum durum eft,

Item Parochiant

Qiod

czteri multüm fcandalizantur & in Parochum

Nb rati

odio exardefcunt, fi aliquem patiatur fine Via-

' 23 (4

tico decedere , an non ergó expedit hac evitare

Mübro f

uám

De Oäligatz'on? Miffíe.

057

[l

, Bs

quàm prohibere Sacerdotem poft ablutionem

(quz plerumque non advertitur à plebe ) cele-

legiy q"?ï j

brare, quodjure divino non eft prohibitum &

yuc moruit

jure humano in fimilibus cigcumftantiisnon ex-

n jouns ?

"ct, munot

P

prefï'um.

Dices, ex hocfequi, quod in propofitis cafi-

uid per

bus liceretetiam fine. veftibus fücris & aliis pa-

gminlimi

ramentis celebrare, quia & hzc jure tanttim Ec-

, f

clefiaftico ftatutafunt ? g. Effe difparitatem,

nem D

j

j

quia defectus veítium & paramentorum eft ex-

ropiird

(

cufatio publica, & potiusícandalizaretur popu-

r

lus in celebratione Miffx fine paramentis, quàm

MS

in ejus omiflione : fumptio autem abluconis

at

plerumque contingit vel ignorante ; vel non ad-

uoaæmfæ'

*

E

vertente populo

ut nihil dicámus, przcepturs

j faCïäGum);?

de veftibus facris faltem originaliter & in veteri

D dommj W

teftamento fuiffe juris divini & propter reve-

a qua

tentiam Sacrifico debitam, videriadhuc aliqua-

iindi

ii

b

lem rationem moralitatis retinere ; ideóque gra-

vt C

vitis obligare.

Deinde ex gravi causá licere»

j

j Mi

Miffam celebrare fineftolà , vel manipulo, fine

( curod

miniftro, fine Crucihixo, éum unotantum lu-

POL

j

mine etiam quod non fit ex cera , & in cafu gra-

nup

a

onà

viffimz neceffitatis v. g. ob mortis periculum

g

( dummodo non petatur in contemptum fidei)

licere.etiam in corimuni & profano veftitu ce-

dY icaïï'viumjï

lebrare, tradit Laym. £z T2eolog. mor. lib. $ .

utefty n

tratd. g. cap.ó. n. 17.

W)qu

Quod ad applicationem facri&cii Miffz atti-

T I

net ; ratio nmturalis dictat, & in Concil. Trid.

ur&m?ätl

ff 23. cap. 1. in pr - fatis ininuatur, quod Paro-

j PBU

æmf

hi pro fuis ovibus facrihicium Miffz offerre te-

G 7

RCan-

a(Pcdlf ;

178

Pars IL. Gaput VT.

neantur, attamen id non eo fenfü accipiendum

forendum

eft, quod femper totum facrificium Miffe prin-

al ompe

Oi

cipaliter pro fübditis offerendum fit , &nun-

quam poffit Patochus fecundüm aliam intentio-

—

Diemauti

-—

nem celebrare ,. fedfufficiet , fi fecundarió fua-

tducere,

rum ovium meminerit , & quandoque arbitrio

Dites;

—

boniviti principalem intentionem pro eisdem

&i() Rä m

faciat, Barb. de Offrc. Par. p. 1. c. 11, m. 10.

qiqe,

Alia eft zatio , fi quidam ex Parochianis fpe-

fmmp

ciale füipendium Parocho offerant , ut pro 1

Miffam faciat; tunc enim acceptanstale ftipen-

Diu, K :

dium tenebitut ex juftitia fecundüm eorum ir-

d dife

—

tentionem celebrare , & quidem fi Parochus jam

futtim det

uni propter acceptum ftipendium obligatusfit,

Ut ia f

tsss

velex fundatione v. g. anniver&arii jam habeat

EM

neceísé fecundüm certam intentionem celebra-

lnfongme (

te, non poterit eodem die ab alio ftipendium

9/76'7 41 m

pro Miffaaccipere , & itauná Mifsá duobusfa-

ifoiZm im )

D

tisfacere , nifi is qui ftipendium offert hac dere

*;utigpn

certioratus ultró contentus effe velit. . Layman

Itl

de Sacrif. Miffe c. 3. n. 4.

torum] ls

O Sed quid fi Parochus ex fundatione aliqui»

L

Ton dä;nt

debeat in hebdomade uniam aut plures Miffas di-

€ etani ;

cere , is veró inrmetur , an ne tenebitur fuolo-

Cs i

co alium Viearium fubftituere, qui illas Miffas

llm, & IOC(

perfolvat; exiftimo tolerabilem effe ( maximé

dum lr

in Parochis aliástenues teditus & nullum Capel-

l

po Qualibe

fanum habentibus ) fententiam Petri Navarri

QUe F

Topt

BEb. 2. de reff it. c. 2. , 210.. Quod fi infirmitas

Blopter

aut aliud impedimentum , brevi tempote , fcili-

il SWIPQI

cet per unam aut alteram hebdomadem , imó

It [e

Sant

etiam permeníem , fit duraturum, non fit prz-

p

L

FoBte (

ln

UiRCR-

i,

De obligatione Miffe.

153

ji p

(umendum , quod fundator voluerit obligate;

ad compeníationem ; quemadmodum bonus

cium Ml

imít,

dominus non folet propter modicam zgritudi-

y aiamint?

nemautimpedimentumíervi, ejusmercedem

deducere.

M

Dices n L. qui eperas ff. Locatinon fit reftri-

amoqe ?

n p t

&io ad modicum tempus , fed fimpliciter dicitur,

qui operas fuas locait , totius temporis merces

LU II 101:

dem accipere debet, ff per euus mon fletit, quo mi^

x Pa

nus eperas preffet.. ad idem eft text. zos c. 1. $.

erant j Uf;!ï

Déus. f. deVar. & extracognit. L poff dnos.C.

eptanstit

de Ad$. digerf: Tud, $. Cüm fidelium anima-

vdin &t

rum tam defun&orum , quàm vivorum interfit ,

m

ut piz fundationesimpleantur, ne divinis facri-

jum OWJ

ficispriventur &c. ideo allegatijuris texcusnom

verrt !

incongrué explicari poífe videtur. de Jecatzoze

ntor

eperarum , quznon poffuntcommode perfub-

o

fütutumimpleri, ubi per/ose induflria ele&ta

iMf dusïi

£Ít , ut in Profeffore, artifice &c. velcerté ubi

a o )

nomeftin contrarium verofimilisintentio funda-

jod

torum, & xquitas acfavoranimarum , quibus

non debent divina officia fübtrahi. t Poteft p

tn

apo

hic etiat adnotar, quod fufficiat, fi Paro-

uf

"m

chus fuübftituto ad legendas Miffas det congru-

petete l

j

Y

um, &loco confuetum ftipendium v. gr. me-

]

p

"1 qï

P

dium florenum ; quamvis ipfe ex fundatione

m d

pro qualibet Miffaproportionaliter plisaccipiat

; & nulhlr'

neque propterea reliquum habebit fine cauía ,

pet

H

fed propterillud onus , ex quo tenetur certas

uo

du

Miflas vel per feipfum legere vel curare , utpeg

Vi te U

alium legantur , . ficut medicus vel advocatus

d

propter folam obligationem fecviendi nonnun-

n

um

T

quaa

160

ParsIT.. Caput V IIf.

quam accipit falarium annuum , licet domïnns; | Cf fun

totoannononindigeat. Nontamen permittis

Viïtuïes, qu

tur aliis Clericis qui pro una tantüm vel altera

4 [ 8. ü

"Miffa ftipendium accipiunt; talem negotiatio-

qwinMif

nem cum Miffis, inftituere & alis rurfus pro

la f 4f

majori mercede ,

elocare declarat Card, apud

dliquod d

2 j mani

Barb. zz collecl. ad Conlil. Tri

d. f. 22 de Sacrif.

f

rio Mri;

Mi t' n. 6(6

A

PUT VIL -

fradii t

;I

t

7(61'7][! 17

De Obtigatiane Parochi þrædimnïl

7

Verbum divinum.

:bmq,qf 7

SUMMARIA.

L: W&ug Pltr,

p Diebus feftiGis non debent negligere Parochi

R'Pubrïbm [

Conciones, 6$ infiruttionem puerorum.

mm! sfl !

3. Quid in concionibus proponendum.

r 4&(9 ] []

3. Non tenentur bodie Parochiani Miffam &

lLatem n 4,;'

Canciones diebus fefl i8)s in propria Paro»

Wf

chia audire Videtur tamen decere , ut ali-

tl »

quoties in anno propriam parocbiá accedant.

CX 7E:bi divini predicatio utique ad munus

Cäeteru*mu'c

P

ha fi

paftorale quàm maximé pertinct, ideo in

PWMW

flanter ptzcipit Concil, Trid. . j. de Ref. ?

t p'amchii&e

ff 22. de SacrifMifft cap. g. 6$ f.. 24. deRef.c. 4

it' ian 4

ne faltem dominicis, & feftivisdiebus Concio-

nes negligant Parochi, & ut pueros rudimenta

fidei, obedientiam erga D E UM parentes di-

fonüzemdj'nel

ltb

ligenter doceant.

PræirertimRe |

z

Porrà ex eodem Concil. Trid, eft advertett-

'dum Parochis, ut in Concionibus fs poftpof-

J Ptoptiun g

£js iputilibus quaflzonibus doceant plebem cumt

n, "; l par';

! brevitate, &facilitate fermonis, qux

fciri ne-

Pt ä r;

c:fïaria

DeOblig, Conciomand;.

161

If

AOI

ceffaria funt ad falutem , vitia quz declinare, &

l

t

amet p

virtutes, quasfectari oporteat.

Specialitet z Z.

f 22. c. £. jubetur ; st frequentes Parochi ex Zi$

aiim W

que inMijfa leguntur ,aliquid exponantyac inter

tdem n

j ais r

cetera f[antliffemi bujus Sacrifrcia Myfleriums

eliquod declarent.

Item zz decreto de purgat.

clarat Ca?-:"-',

f. 2 s. mandatur Epifcopis, wf /2nam de purgato-

jj [ 1 f

rio dotlrinam, ASS. patribus E$ /acris. Conciliié

Iradita À Chrifli ffdelibus tradi,teneriydocerz, 5

VT

ubique predicari, diligenter fLadeant. Mdpud ru-

dlem Gerà plebem dzfficiliores, ac fubtiliores qu&-

(i yradifäï

h.

ff iones quaque ad edificationem mon faciuntyE$

ex quibus plerumque nulla fit pietatis acceffro À

A

! popularibws Concionibus fecludantur. Incerta

L

atem; Pelqua [Deciefalfi laborant , e$ulgari , ac

tiont ]

£rattari non permittant. Ea$ero qu& ad curio-

m

fítatem quandam , fuperffztionem fpectant ,9el

n

g

&£urfpe lucrum . fapiunt , tanquam [candala , &

jfiimp

jf

1l

fdelium offendicula prob:beant.

m

Caterüm licet de jure videatur requiri ,. uto

d

1] 4

Parochiani non alibi, quàm in fua Ecclefia.;

j I* j

Parochiali Miffas & Conciones audiant czp. z.

at

m

de parochiis &5 Ttid. v decret. de Obfer$. 64 E-

i

[

Hodie

fit. in Miffa f. 22. 9 in d. f 24. c. 4-

/1

(

tamen per privilegia Regularium & contrariam

Qmsdie

b

j

n

confuetudinem paílim hinc juri derogatum eft,

t ueros

ita utparochiani fatisfaciant , fi alias Ecclefias,

puM p

prafertimRegularium , frequentent, dummo-

do propriumParochum non contemnant. Barb.

d

[tid

de Offic. par. p. 1. €. t1. m. 2465 feqq. 6 c.15.

) mbug [

!

Ne autem cenfeatu£

n.LI. E5 14 in ff.

oceaan .

proprium Parochum contemnere , ratio

natu-

q

ralis

n5

162

Pars I. Caput IX.

D.

ralis fuadere videtur , ut fa'tem aliquoties i. | j, j

anno Miffas & Conciones ejusdem audiat , vix

enim eft, ut non habeatur filius contumax , qui

iiqu—ie

ib

toto anno patrem non invifit Ovis feratica , que

Q

E

IY

fiunquam vocem proprii paftoris exaudit. — Zyp»

pUs ex cam

&n Anal. Tur. Pont, in t£t. de Parochaisfub, m2,

G APUT-IX.

! lim ; ubj

anticppr ;

De Oäligaiwne Barochi ef Parochia-

C-j. i"'/ü,

narum ob[ervandi jejunia cf fefIa.

icuminh

SUMMARIA

Wabfinese

4 Jejunium incidens in bachamalia potg?da-

ticzbarz.

*

2

Alonitm o

. .müïa )

a, Quales cibi interditli in jejunia, !

( Cet m[m

V gj DeR efettione.

l'. finqut 6.

p De temport refetlionit.

MT

$. Caufe excufantes a jejunio.

g, P"Jäjk;

£. Hereticorum fides ex. contemptu jejumii füe

'f4,

-0 ffelia, comparantur diffolutis monachis.

D

7« Preceptum de obferbatiome Fefforum duplex.

v.þ'.',-'

Omm r

$d. Quenam dicantur opera liberalia , & quà

nj

uigix l

ferbilza.

x

Vide

A'üt t

g. In Guibus ca[ibus licea.

E in diefifta opusfire

N Q. veïüï

— Réle f'acere.

40, Ut opusfertzle in fejffo

licitd fat , requirie

nepaplamn i

tur confenfus Epi/copi Gel faltem Parotht.

W. Feffum éncipit a medza nolle , £$ duratut-

Rn o

r

p

que ad mediAam notlem.

Tiopi ,

tl al

42, Que caufa excefent ab auditione Miffa in

6 ut

die fefl ifo.

^j

2£3. Diesfeff non

V hfeah

"

fünt. agendi per lnx:fwxff £te

aj 4!:'9:3';.,1

44 Ng-

| feääï"if*;

he

De OLlig. Tejun. 6 Feffovum.

16y

Iq. Nulle infolite ómagines miracula , 4ut r«

m ditit

m audaal-. "

diquie in.confulto Epiftopo recipiende.

: libus diebusjejunia fervanda fint ex Ca-

gcontume

U

lendario fatisapparet: nifi quod Epifco-

)visferafiü:j'

fexau 2

piis ex caufa jejunium transferre poífit , ut ( vi-

gilia S. Matthiz incidat in triduum Bachana-

gj

lum , ubi pauci fervarentjejunium , poterit id

X

anticipari in Sabbatho Layman /. 4. tratt. $.

Ó Pam'ïa

c. 3. é£ fíz, Conliftit autem jejunium Ecclefia-

Z

viad W*

fücumin 2. nimirüm. t I. In dele&u ciborum,

ur abflineatur à carnibus : & quidem de Jure,

"

Canonum nontantüm à carnibus , fed etiam

»"

lacticiniis, quz trahunt fementinam orignem ,

fclicet cafeo , la&e, ovis, abftinendum eft,

cjunia.

c. deinque 6.9. par eff - diff. 4. quod tamen ger-

ianiz confüetudo immutavit Imo docentGl.

in.c. Presbyter d. $2. 6$ in cap.admonere, 9. car-

nem 33. 3. 2. Hoft. zn fum. deobfer&at, Jejun.

ïcmPW i',"w

Sylv. £. jejum. n. 6. cum conceílione lactis &

if

ovorum etiam lardi vel fanguinis ufum concef-

M l

fum intelligi, cüm formaliter nonfit caro , nec

i fledita "

videatur major ratio:n cafeo v. g, quàm fagimi-

ne&c. verüm in noftris partibus hactenus id

nf

non receptum eft ,. nec facilé introducendum ,

ne paulatim injejunz leges licentiofis peccetur,

l'/fl'lä 4

"

loterim monet paulus Layman 4, À cap. r.

jui ii

WP;';

;.

zum. . propter authoritatem DD. ex caufa

aäh ,

inopim vel alia facilius per Parochum concedi

poffe, ut v. g. loco butyri Iardo vel fagimine

m d j

uti liceat.

IL. Requifitumeft, ut in die unatantüm re-

fecüo Sat. SedSylv. 4. L s. 9. circa hoc re-

iW "m

fert

.w

164.

Pars II. Caput 1X

B

fert diverfas DD. opinioacs , ex quibus plerique

Qttupatio

fentiunt , confuetudin: potius univerfali Eccle-

mechanici

fix, quàm jure aliquo fcripto plures comeftio-

Jupatisetia

nesin die prohiberi.

Hze porro confuetudo

ticulum an

in plerisquelocisita temperata eft , ut liceat in

Itz eau

meridie prandium & quidem folito largius

tefebione

( dummodo adhuc intra fines temperantiz) &

iüsque Cot

fub vefperum modicam collatiunculam fumere,

ehdas a

cujus collatiuncule quantitas & qualitas, cum

€

Pi) allt eg.

injuredeterminata tion fit , ex rationabili con»

Cedere dec

fuetudine confideratis locorum' & perfonarum

trio o

plus minusve cibi indigentium circumftantüs

P'ortà caif

defumenda erit, ita ut potitisquzratur in quatt-

Qudranfre

titate & qualitate ciborum aliqualis naturz fu-

l CX'arlxs? Du

ftentatio quàm nutrimentum & fatietas Laym.

-

MUUDS.

d. l.m. 9. Azot. [ib. 7. 0. 8. q. 7*

Wi & $s p

III. Requifitum eft, obíervare tempus te-

tollatur

fe&ionis, & hoc olim erat, vefpertinum tantüm

"^

finégig]

randio i cenam mutato ,

ve

folent de Confet«

f ff

idiun

difl, 1. c. poff psfea diff. 7 6. (ed & hic confue-

Em finm

di

tudo tempus meridianum fübftituit , illüdque

Ym fs

N

notabiliter v. g. per unam alterámve horam co-

lls im

medendo anticipare ex cauífa nullum, fine caufa

veseri&nw

ad fummum venialis culpa eft Rich. Zz 4. d/ff.

4' ültg

£ j. art. 3. q. . Laym. d. L. 9. ur,

s Romd?* ]

Caufz excufantes à jejunio funt, I. juvenilis

DH;TC

ztás, nam ante 2 1. ztatis annum completum

?. Blotiggn

non eft jejunandiobligatio , eó quod tunc cot-

mnlfle

400

pus adolefcens majori indigeat nurtimento. II.

Ongm

CGL,)()

4Etas fenilis juxta difpofitionem corporis & vi-

Colof

j«

rium arbitrio prudentis viri taxandam.

LJ

t J'k*"üdun

Infirmitas vél debilitas corpor;'s. IV; Labor,

Qgccu«

Aifen, .(PW?

BPe Oüblz'g; fejun. Et Fefforum. ;6 $

ibu gt

eccupatio & defatigatio corporalis ; ut eft in

nl E

mechanicis , itinerantibus , in&rmis &c.in con«

luts n

jugatisetiam ex continentia vel abftinentia pe-

riculum animz aut corporis paffuris,

orro conft

diy ii

Iíz caufe ad fumendam' alteram largiorem

» flio 1

refectionem in cibis jejunalibus ordinarié cue

tcmpemrir'!ï

jüsque confcientiz relinquuntur , fed ad come-

dendas carnes declaratio vel difpenfatio Epifco-

ancim

& us t

pi, aut eo longitis diftante , proprii Parochi ac-

x ial

cedere decet, ne fi res cujuslibet privato arbi-

trio committatür, nimis quisque partialis in»

ni p'erfeurï

l

propria caufa Judexfit, & paulatim abftinentia

g draim

1;'3

quadragefimalis vitia comprimens, mentem.,

1

aratut nÜ

Chrifti

i

elevans, Deum placans, & promerens.

ais naturrl'

Domini exemplo aufpicata, Ecclefix continuo

& f v

ufi & SS. Patrum doctriaa con&rmata € medio

tollatur,

'v:;re t

Sané quod haretici jejunium & jejunü. meri-

. ertinum u

tum faftidiunt, contemnunt, ex hoc ipfo fi-

-t

deim füam de falütate fufpe&tam imo & con-

fj at

d

victum faciunt : tantüm carnalibus defidertis

(ed,&,

pfint, P

& deliciis immeríos oftendunt , quot enim in

hod

ærgmvö

veteri & nova lege jejunii exempla Exod, 24.

mullutm

( d

prud

at

"

!

34. Deut. 9. Joel. 2..M

th- 4. (5 617. Marc. 2.

( Ri

ad Roman.13. 1. 4d Corinth. 7. 2. 44 Cor. 6.

ll

Ephef. 5. Teff..5. Tit. 2. Act. 13. 22. Quomo-

unt, M

p

do gloriantur fe Biblicos & Evangelicos; fi

n o

omnia illa confilia Evangelica; qui in morti&ica-

& qm)d

t lu

tíonem co:poris tendunt. 1. Cot. 9. Z; frm. 4d

t^

m

bt

Coloff. 3. 24 Gal. $. angue pejus adhorent.cer-

em crp? f

té ff fecundum carmemixerimts moriemur , fi

imus

xan

M

ente. jpiritn. fatla carni | mortificaser

pife-

t^

r

166

iPars IT. Caput EX.

D.

$ztemmus ad Rom.8. non fufficit exemplä diabo-

Wips ad

I5 Matth. 5. legere ,fcire, & allegare fcripturas

tbum faci

nifi fimul obfervemus. . Non melius mihiimagi-

Regatvus

tnor hereticosin arLa $22 , quàm ex pradicatio-

ptum ]

ne Chrifti Matth, 7. tenet Ecclefia Catholica;

Intremora

quam indifciplinatos & diffelutos Monachos in

VOtjutgan

aliqua fan&a religione.: & non immerito ,. àfi-

U ) &QCCF

giilibusenim füam fidem didicerunt. Sed mulü

vocati pauci electi : ftudeamus ergo w per boua

tem flflner

opera certa noflf ramfocationem $ elecionem fe

Velhémo

czomus 2, Peir.r..— Pecceptum dc obfervatione:

ln Itl a

Feftorum cft duplex , iinum zegatfuza , alterum

Hbicfen

^

alfrmati&um: . Negatif$um przceptum eftquoc

Ht fedeon (

lc

prohibet ,ne die fefto.opera fervilia exerceantur;

mm d]t) Uïin |

R0 de

"A flirmatitum, ut omnes fideles ufum rationishar

tctio

bentesin feítis Miffam audiant cap.. z. de fer«t.

W. C"nü'em(

omnes fédeles &c. Miffas difl. 1. de Conf«crat..

ts Don

Notanterdixi, exprecepto zegatzbe opera

rb E

ferfilia clfe prohibita ,. quamvis enim in vetert

lttt fco, ?

teflamento oxzze opus in. Sabbato interdictum:

QWS(W

«

lk 3

fuerit Judzis Exoz. 30. £. Deutromg. quia ta*

namïä'&

im

ïebit;

men illud przceptum partim füit morale, partim.

lat

-ceremoniale (, ceremoniale autem veteris teita-

dpet

menti per. adventum Chrifti exfpirárit c.. w»ico

Efiolie

lt

Uare

de Purifícat..poff barium ) idco per Ecclefiam.

) HC()n

ad fola opera/erPiLa mitigatum & reflridtum.

feq ltür

fuit. Laym. Zz T£eol. moral. l.4. tratt.7, C te

1o, d Og

J

2. 1. 66 2, 9 1. T. Dicuntur autem opera ferPi-

Álic

&ndo

Iia , que corporis commoditarcibus inferviunt ,&

h lict

A

per fervos ac famulos exercerifolent; nt funt opee

F»ïaï

Qte c;;

ra ruítica , & mecbanica : econtra opera Jibera-

*arm Otp

" dicr.mzurrillaagïgæ..ümr,libcm homune digna &

, EX

mag/uf

: De obligat.jejun. t5 feforum,

/1;67'-

L

texemyïd u

magis ad excolendum vel oble&andum ani-

mum faciunt : atque hec füb przceptum illud

il

negativum non cadunt, tum quod ipfüm prz-

melius mM*?

ceptum limitatur ad opera fervilia, tum qued

m x

vddia C

fintignorabilia, & minus digné cum cultu DEI

tonjungantur.

Unde licebit in die fefto , ftu-

ls Mort

r

[

i

dere , docere j fcribere , muficam exercere, itemr

onimmet

rcCreationiscausá pingere, venari, pifcari , fal-

cunt. 997

tem fi fine multisoperis ac labore taks pifcatio.

wegpt !

en (5 CM 20)»*?

velvenatio fiat. Navar.u Marnual.c.13. n.1r.

Mercatus autem feu nundinatio , quamvisnon

m d'cobi'es:-ï!:

fit opus fervile,, tamen prohibetur Zs c. 1. de fe-

t dflwmiä r

YZis ed confüctudine paffim contrarium obten-

s v

tum eft, utin certisfeftis prxfertim in anniver-

ia

fario de3:cationis Ecclefiz nundinz babeantur,

jl ïaxifi

quz confuerudo ita moderandacrit , ut nego-

4["'

ii;m[ MFJ 1

tianiones non inftituantur ,. antequam officium

li';,zlfü

4

j

divinum in Ecclefia perfolutum fit. Przterea

T

p WW

' Ü

iter facere pedibus ,. curru, equo , navi, nec

gU

opusfervile , nec proprié liberale ett , fed potius.

ntü&ï

3*'wl

f

naturale & medium ,. quare & id in die fefto li-

,

d y qw;

cebit: plauftra vero aütjumenta mercibus one-

|

ff

rare , & agerefervile opus cerfetur, necin die

je p

ag Wi

feftolicebitinchoare, inchoatum autem conti-

f afi"

nuare , ficommodéabrumpinon poffit ,, con-

h

ceditur.

) jd(,'o Pef

Declaratio Cardinal. quam refert.

um &F

Barb.. de Offic. Epifapz alleg. 10 5.22, 40.

2

: ] , P

Aliquando antem ex canía pzetatzs vel pecef-

p

qutermó

fítatis licet etiam . dichus feftivis opera ferilia

dbusiti

Aff

peragere ,. c. fg. de feriis ex caufa pzetatiss fi

(

I[O!CI")U

Ü

v. g. altaria ornanca , vel alia ad feflivitátem pa-

ontat

vitam

j/

tanda. / Ex caufa zecejgtatzs ; Íi res ad

o ho

-

necet-

-^

i sg

Pars II. Caput IX.

h

neceffaria vel tempore periturafit, qua ratiofte

' fïrïis COVRT.

excufantur pauperes, qui fi in feftis in labore ab-

; lematem.

ftineant fe fuámque familiam fuftentare non.

t effe, &

poffunt, Item agricolz ciim ob pluviam fuper-

A&ffl]m J

venturam fegetes ; aut foenum congregant , vel

atienda if

aliud grave damnum vitandum ruri laborantoy

955 nom ob

Similiterfi pauperes famuli &c. ancillz diebus

Polbquisab e

feflivis fuas veftes reficiant &c. eft quandog; etiá

iritnigpy

zecefftas publica v. g. veiciendifontes, pontes,

muincmemn

!

piícandi certum pifcium genus , quod non nifi

m

fd etam

certisanni temporibus capitur , jzxtz c. licet de

"Hs rf

aurem n

Qs i

Ferijs fi paranda fint aliqua ad communem po-

U

uli feftivitatem v. g. Principis &c. -

fl à

[

l

lugi

Sed non fufficit , ut caufa pzetatis aut o

eeff-

10

Ltis fübfitnifi infuper cozfenfis Epzf/cop? acce«

Ydetidini E

dat, prafertim fi opus ferfle in. publico facien-

iil as

dum, &perlongum tempus duraturum fit, ne

fuffmwr qm mf

pat

ilatim pratexu neceffitatis libere contra fe-

füittmpor,

ftorum obligationem peccetur,

Declarat. Card.-

üodripei,

pterdg&

äpud Barb. Z. z. 46,

At

Sin autem periculum in morafit,. vel Epifco-

"i DN

-

pus propter dittantiam commodé adiri non po

t()mmummï |

Cufat « uf

fit, folam juftitiam caufz vel ad fummum , fi

caufa aliquo. modo videatur dubia, licentiam

Mübtenj

Parochi (ufficere , corumunís eft fententia.

Titet

(ige

1

Czterüm híc'ad vertenduni et, qwamvis in

€. 1. de ferzjs dicatur, quied dies Dominica à ve-

n auq

tibug|

ers tem

fpera in vefperam cum omni veneratione obfer-

pl

ib

Dro

t

vanda fit , nihilominusin Europa cffe receptut;

í

quod fcfta quoad ab

i

tinentiam à fervilibus ope-

A

Pf

Ol*u'x

&i]e n

ribus computentnr à n:edia nocte ufquead alte-

d

ram mediam nodctem, teftlatur Panor. 77 e. - 4e

7 g

Hs

X

erits

A ?.

u

]

p Obijg. Tejun. 65 Fefforum

r69

it,quaräï'ïf fertis Covar, gar. ref- Iib, . cap. 19. B. g. ta-

uisin lt

lem autem cóníuetudinem valere & atcenden—

dam effe, textus eft in c. 2. 4e ferzis.

füftenrt

Alterum przeceptum fcilicet z/7rmatt£um de12,

DL

audienda miffa tanquam humanum , & pofiti-

,congrcgïm*'*

um lt

vum, non obligateum tanto rigore , ut nullo

Vi

en0ta

od

Doinr

c, al

modo quisab eo excufetur, etenim n

impotentiaphy(ica (qualiseftin mari navigan-

j

diquii

tium, incarceratorum , le&to affixorum., & fimi-

xäifomff)ïa;

ii 10

ium ) fed etiam moralis, & arbitrio prudentis

;

ii

viri gravis, excufat; ab audienda miffa. — Dicitur

;1-'!'7

autenr moralis impotentia , quando 1

iVv

t nom

conumund

fubfit, abfol"utaimpoiïïbilitas,fube& tamen. miag-

(v

ide

na difficultas propter periculum amit

Lzetaïïf D f'!ä

valetudinis , autret domefticz, alteriüsve d

2eonpe

Ài

H

i

l

fpiritualis aut corporalis fübeundz. — Wnde ex-

i

j p

eufantur quiinfrmifunt, aut infirmis ferviuot;

du 1

qui tempore peftis fe domi continent, itemma-

.ipdt 0"

tresó ancille qux infantibus affiffunt,. qui pro-

pter diftantiam templi domuni periculose defe-

runt &c. pudor quoque fi gravis üt fecundum.

j

communem:.fententiam ab audienda mifía ex-

d

"E

eadi

j

cufat : puta fi mnoliezhoneftacum dedecore fui

j af

fin

fiatusnon honefté veftitafit velfialiqua bonz:

Jj

( a;w)

exiftimationis , ex delicto pregnansapareat &c..

Pvo

Confietudo etiam quandoque

V -u

ufat ,. fi. v. g.

f

cntfïu

in aliquibus locis vidua vel puer;

Is

»era per aliquod:

j &

e,DomW

xempus templum ingredi non folcat, de quibus

YS9vide

A Y

ii

eneratol

omrmibus prol

ripotuerunt;DD. anteacc..

Pofremo huic capiü adícribenda duxi verba:

a d

j

valdé notanda Cortcilii Trid. f 25. im Zecret.

n fcrhj

de inSoc, (5 Generat. Sanét. Omms [uperftitzo y,

de u(queb

Al-

f

M-An. PAROGCH.

: Pznofl [

176

Pars II Caput LX.

inquit Concil. 72 Sanclorum infocatione , Reli-

rA

Pb

auzarum generatione & imaginum facro ufu

MM

tollatur , emnisturpisqueffus eliminetur ,om-

6R

4

zisdeinquelafcifasiretur ,ita ut procaci Senu-

ff 4te imagines nompingantur , nec ornentur ,&

Saniterum celebratione , ac reliquiarum. Pifita-

tione bomines ad commelfationes, atque ebrietae

' 3 Dt qd

tesnonm babitantur , quaft feff dies 2m bonorem

Santlorum per luxum ac lafcibiam agantur.Hatc

ut fidelins obferBentur , fatuit fanila Synodus ,

t d

3 fatrag,

nemini licereullo n loco-gel Ezclefía , et/am quo-

$ Difoo,

suodolibet exempta,ullam infolit am ponere ima-

lrgzs

1

gimem , nifi 4 Epi[Copo approbata fuerit , nulla

$ Mzmjhï

etiwm admiitenda cl[e noBa miracula, nec gofas

i;

H

vajiquias recipiendas , nmiff eedem rgc'o'gno-fr

F lgtt ";7'4

féente && approbante Epi-.

Tj

onfa; » 66

* MY

firfgj

7 igg (üi

J«,/

-

N

us

i

.

! -Gä** MTC

['^n

)

ferdg

CL

I

C:ä

$

1 füïumnrbdk)]

t Sacram

La Cenrenmn

f ïlimina

* Niraer

|

PARS

[ if

L

9 rv )?göä"

j

E

jtott ) RA'

esisedtseoetocenotoydesedo o eoedescftnideset

k

mjn) derctidMemSlIRNSSBM

35

d

T

YS

Mi

CO QO 49 EC GE O GEX 239 C

L

Qs

Ti

u

PARS

üutr.

tarmi j

,/«

uunm

Je adminifratione Sacramencormn

- ger Parochbum f'aciendz.

T ld

hp o n

SUMMARI A.

L

1 Mï*

Quid fitt Sacramentum 9

N d

z.

Secramenta alia mortuorum , aliagitoruys.

[, tim

j*

Differentia inter Sacramentaeterzs t5 note

gnponrt

Iägis*f

ifitrit )751*[

4r

Miniffer Satramentoram debet effc if atuw

iil

gruti;e'.. ;

uml *« Debet-babere intentionem, excepto matri-

k

:

l

monie..

o€. Communi errere pro l&gitimäi'Parada balá-

245 Palide confert Sacransenta..

7- Etiam cénfuratus ron denuntiatus.

4« Que Sacramenta permitt

A

/

nfzzr- ten?por: ine

[/

terdidiz,

Itca Sacramentorum

; adminiflratio-

nem omitto ea, qux DD. Theoloci

dein(liturione , materia & forma :

b if)ecuï'ati'vä' & prolixiüs exponunt , illa

folumnrodo breviternotaturus , qua ad pra&ti-

cam Sacramentorum adminiftrationenr pertime-

;

ze cenfentur;

' Prelimimariter tamen & breviter fciendum

1. Sacramentum effe vilibile fignun gratix in-

vifibilis ad populum DEI famctiicandum divi-

j

Vifibile fignum fux g.raïtix

inüi-

j

ARS nitus inftitucum,

H z

Pars II.

322

inftituit DEUS, quia anima adhue cofpori cofi-

|. &end

juncta dona ejus nifi ex rebus fenfibilibus intel-

| ttjatua

ligere haud poteft ait D. Chryfoft. 2opz. 23. in

.

] mcnmmj,

Mzattb,

E

; [tits con

v

Sciendum in aliqu-a—Sacrarfxeþta per fe infti-

£s ifter

tuta effe ad conferendam pirmam. giatiam ut,

!

M ais n

Yéfbotum

Baptifinus & Poenitentia, qua prepterea Sacra»

in Sacram

— AA

menta mortuorum. dicuntur quod aninias quaf

t minif

fpiritualiter mortuasvitam & gratiam.DEI re-

| Patochii

flituant, & aliaconferre gzatzzm fecundam hve

" Cetur, -

jftciz augmentum inftituta pro juftificatis, ut

Sciendy

magisjufüficentur , qux inde Sacrameta Pibo*

| frtümr, T

run nuncupantur. Quala funs confirmatio;

Yatüm bcw

Euchariftia,

Extremg Unctio , Ordo & Matri-

fa f coy

inonium.

4

tBitimo ?.

Sciendum IIl. Sacramenta novz legis nos

4 ttim lomi

rantüm fignificare ,. fed etiam ex fe ipfis five ex

] ''ermid

opere operato conferre gratiam ,. mifi. fufcipiens

47 47(';,(5 ;

per indifpofitionem fuam ponat obicem : per

Wl &

»qu-öd differunt à Sacramentis veteris Sacramen-

ii

t1 v. g. Circumcifione , qux ex fe non operaba-

L. kge häm

tur eratiam , fed fignificabit fohim per paffio-

to ïCf[)[mæ

nem Chrifti dandam, eáque per fident ipfïus

lon QHC, IE

circumcifi adeóque ex opere operantis dabatur..

HIAMIS,

$

Sciendum IV. Mirsfiro . Sacramettorums

1 fenitog;

éb cortim reverentiam dehere effe ii ftatu gra-

tiz, &Ícienter fine confeffione vel (altem ( de-

M]), 7 m

TOf proyon

ficente . Confeflario ) fine contritione mini-

" "IBen C

firantem Sacramenta in flratu peccari mortalis

Titüsin s

acortaliter p eccate 47..cp. ult, de Cobab Cltr.

'Myt j

& mul DD. comrmuniter

cum .D'. Thom. 4.

1 .zz,Vid

B. 6. 64,—

Bu

Sciett-

D» 4dmin.Satram.

17y

qupuo t

Sciendum V. Miniftrum debere faltem habe-

N

ee $z tualemintentioneni adminiflrandi Saora-

, )mn [j

tmentum, dicitur fzxfuzl, qux ex actuali

prius concepta adhuc perdurat v. gr. fi acce-

u

dens intentione baptizandi vel facrificandi im

, ii

verborum facrorum prolatione diftractus fit&c.

a

in Sacramento vero Mattimonii Parochus nosa

eft minifter fed ipfi contrahentes, ideóque ibi

zfaïiam Du

Parochi intentio non requiritur , utinferius .di-

s

MP

h

o ji

du

Mi

Xf

Sciendum VI. Parochum etiam non legitt-

$

p

mum v. g. clam irregularem ; velipfo jure pri-

vatum beneficio valide adminiftrare Sacramen-

ta fí communi populi errore & perfualione pra

rb

legitimo Parocho habeatut ob communem.,

enim hominumerrorem , qui non debent in te

| nOVZI

!

tam gravi decipi, lex fupplet jurisdidtionem. L.

u

] mf lU

barbarius ff. deOfffcio.Pr'elatorisL. 2. C. deSent.

interloc. c. infamiüs. 9erf. 9eruntamen 3. 4. 8-

«t

j Em

'

s

cumigitur a&ta ob comunem errorem valeant &

etels

(a non [u6

àlegefuftineanvar, fequitur dire&oimpedimen-

€o reformanda, aut confeffiones v. g. iterandas

gunm P

non effe. Intioc. Joan. And. & Panorm.7z caf.

"1 ftnt

ü

n

dudum. y4. de Elect, Nava. i» cap. placuit. de

t

sacmmef"

ganitent. diff. 6. . 17 . Barb. de Parocho. p. z.

H

€ap. 17. wum.

2$. dummodo tagnen inhabilitas

BH' n Gax

.f

2](..««

non proveniat ex jure divino vel paturali v. g

exd

fingens fe Clericum

& Parochum nunquam ot-

Jniton

J

dinatus in przsbyteru

m fuiffet, Abb.zzc. z. de

j

lib. 3.

PCCCZ!r

Pmsbyt. non baptiz. Sanch. Je Matrzm.

r' dt CW

Á d:ü.

difp. 22. Videatur etiam Joan.Sanch. 7s fe

"u

44. . j. Pont. de Matrin lib $. cap. 22. .

j

.

p

"

274 .

. Pars III.

Wbicontrapluresalios docent , folum ertorem

j

liet tempo

publicum absque titulo per fuperiorem co

^

Hatg

principalig

fufficere,

Yedefa d

J Sciendum VIL. Parochumcenfuráexcommu-

*

trahentes|

nicationis, füfpenfionis vel interdi&ti ab ipfo

505[5 de )

*

jure latáinnodatum, | qui non fit notorius pet-

í n.y

Yi

cufr Clerici , aut ab Epiícopo denuntatus

DAR

pofíe hodie poft Concilium Conftantienfe &

Extrav. Martini V. 42 ePitanda fcandala ante

abfolutionem ( przmiffa tamen contritione )

fidelibus Sacramentaadminiflrare , ffi abhis fue-

ritrequifitus , neque alius adfit, qui zeque ntiliter

1 Infkm&i

adminiftret. vid. Suar, de cez/er. dfb. 11. fel.4.

mul

9. 10. Sanch;de matrzm. lib. 7. difh. 9. n.7.

Sciendum VIII. TTempore zeterz& regula-

à th]&a

Jomy

titer ufum Sacramentorum effe prohibitum, C.

77

quod in.te dePanit.c, fifententia E$c.ult. defent.

/'.4:/

excom. 4n &. excipiturtamen Baptismus & Con-

fint [

firmato c.refpozfo x..de Sent. cxcomm. c. quonie

Ua

em Eod. iné. Ponitentia , dumniodo petens

D Wmtu

non fit excommunicatus aut in culpa aliqua ; ob

ttior.

quam latum eftinterdictum «. 2/pma mater eerf.

4 as

quia gerà dle Sent. excom. in 4. Euchariftia, fed

nonnifi i mortis articulo- &. permittzmus de

f"üpu

Sent. excom. & probabiliter etiam in 4, anní

feftivitatibus (cil. Nativitatis Domini , Pafchz,

tanj

6' I!fm 46]

Pentecoftes & Aflumptionis B. M. Virg: (quibus

| L faltm,

etiam Martinus, V. addidit feftum Corporis

" Qd

Chrifti) ubi generaliter fufpenditur interdic-

'ime' &

tum , & permittitur ZzPzzorugz participatio d.

t 4lbna mater, Matrimonium denique , prafer-

n hetef

Abti»

tifn absque folenni benediétione valdé pro

babi-

liter

Ifdcg

De Adminiflrat. Sacram.

f7$

(olum tb

liter tempore interdi&i admitti poteft , quiailla

riorm t

principaliter Sacramenta prohibentur, quz ab

Ecclefia difpenfantur , €Matrimonium vero con-

furiero

trahentes fibi miniftrant.. Panorm. £z c. von ef

yerdidi d

fobis de fRonfalibus m. g. Sylv. 9. interditlum.

t notoriw:gf

- n.9. videaturetiam Cov. n relicizone d. €»

yo d

Alna mater & alii pafim 4e cenfuris.

CAPUT L

, f initi

De Baptisme.

n C

SUMMARI A.

6 f abkf',;

z. Infans debet baptizari , quamprimumcom-

T .æquf*ï?

Al t

modé poteff..

.

Minifr Baptismi nom folennis eftr omnie

i

atetdiitd

bomoratione preditus , dummodo babeat

intentionem faciendi , quod facit Eccle-

g

if

f( » folennis autem. Baptismi minifir

fént Epifcopi, €$. Sacrdotes quandoque,

p

etzam Diaconz.

aum o

qa;»-'

j*

Prafente digniore mon debet baptizare in-

p

ferior.

4.

Circa Saeramenta extra cafu

m ncccjïtatü

m m

i j

; f

femper tenenda eft fententia probabilior.

J.

In caufa neceffitatis probabiliter licet bapté-

"

zanti uti materid dubid,

eim ? !,

6.

ofniüiw aï,

Item abluere partem baptizandi noTz princi-

palem.

MVE

7.

Quando aubium occurrit. de Baptismo legi-

feihlm ;

timé collato debet. vepeti fub conditione.

nditu! p

In neceffitate & Laico baptizatus mon debet

jgati

»|

[v

baptizari , nifi rationabile dubium fiha.

fit de Galore Baptismi.

:V&l

dc?:ü

H4i

9. Non

176

* Pars III. Caput I.

9. Non baptizatus/Aalgari p

efuräm;as

]

oteft perBdþtismüfm

iama t

flaminis.

r

[6

*

Monflraquomodo 69 qualiter baptizanda?

Not. €

ZT.

Baptrewmus debet conferri dn

tismi fi.

Ecclgjiiæ fk—!(it

ftort orth

n filiis Magnatum.

X

-^

-

, Patrinus tantum debet e['e'mm- j

Jhtention

-

füummum unus t$ una.

adhibeat

1j.

Non requiritur certa etas in Patrinis.

Atteflitai

14.

Parochus bortarz debet ut baptizando de-

7. de Bal

fur nomen alicujus Samü cujus tutele

lennen

Comppunittatur.

Fémmonrs

| folefitatibus &

On repeto hic quibu(cuné;

! C P.GJIEHF,A

ceremoniis Baptismus conferendus fit;

Disconj, (

num fuppono in hisParochos fuficienterex fuo

r ia

paftorali libro in&ructos effe , fed quasdam tan-

fütrit. L:

tümin dubis, qux circa praxin- Baptismi fre-

AES

(.]UG!I

f10n f j

tabo.

tius occurrerepoffunt , refolutiongsfqï)nq*-

A

Pïæïenspm'

Ó

Not. igitur e T. Qu

ód parentes & alii , qui

UH: um /in

curam infantium gerunt, obligentur , utéos;

Rof .

quamprimum commodeé poffunt, ad Baptismum

d nv

afferant, nullatamen certa dies determinatur ,

in quainfansbaptizandus fit, propterea confue-

Ya Orm'Sa

tudinem fingularem Ecclefiarum attendendam

yteto 10

mohnet Laym. Z2 Tbeolog/a mor. lib, g. tr. 1. C F.

ï?iatono ]

ffb z. g. àmo Scotus ZZff. g. . wn. ar. 3. nonim-

Tic0 Laj

probatillorüm morem, fecundim quem Baptis-

£^ 1f g

mus'in$. ro. etiam 12. diem differtur, Sed

At

Not, ]j

t

«t

longam dilationem ego femper diffuaderem,

l cegnel

qvuamvis enim non femper appareat periculam.»

tenim "

p! 9r

at

$du

urz mortis, femper tamen prudenter

Rener in l

timeri debet , me infans aterna falutis ja-

Wütine.

é&uram

i

DK Bap;ismu

Y77

Éurtm patiatur , cim improvife mortis quoti-

perBaytisw !

diana int exempla.

Not. eft II. Quó

d mirii&er Sacramenti Bap-

gt

tismi fit omnis homo ratione przditus, etiam

dj

ton orthodoxus, dummodo habeat generalera

intentionem faciendi, quod facit Ecclefia, &

ii

adhibeat materiam ac formam , effentialem c./s

rtri

nece[fitate c. Romanus difl. y. de Conf. Trid.feff. !

7. de Baptismo can, 7. icatamen, ut inprimis fo-

od

lennem Baptismum cum ordinatiis Ecclefix cc-

j a

remoniistantüm Epifcopi & Sacerdotes confer-

re poffint, & etiamjuxta probabilem fententiam

(yeíiad

Diaconi, fiilis ob rationabilem aliquam cau-

aferendt

fam Baptizatio à proprio Sacerdote commiffi,

o

fuerit. Cl. ia c. Diaconos difl. 9 3. Layman Z. £.

T

c.7.5. 3. Alü vero inferiores Clerici & Laici

n ii

non nifi it caífü. neceffiratis ,. quando fcilicet

d

prxfenspericulum mortis fübeft ,' ad baptizan-

dum cum fimplici adhibitione , immerfione ; vel

gtl !

affufieneaquz, & prolatione verborum fins»

n f

aliis folennitatibus ad baptizandum admittuntue

ï;a(ïäa?lüïï'

eo quoque ordine t (ad hone&atem , non veré

A

valorem Sacramenti) obfervato;ut prxfente Pres-

)folntereafor..i

bytero non baptizet Diaconus , nec praefente,,

gt

Diacono inferior Clericus , nec przsente Cle-

! [!M'W

ricó Laicus , néc przfente viro femina. c. zmulzer

;f

E c. in neceffitate , difl . 4. de Confecr.

i, A.

u qUC

Not. IIL. Quód in eytrema neceffitate mul-

aifett

f

taliceantbaptizanti, quz aliàs minimé licerent

Etenim extra cafum neceffitatis minifter Sacra-

rl

m

ol

menti in his, qux ad fubftantialiaSacrameng

at

i

u

amcutr

toba-

pertient ,. &oR q*

qfæ opinionem p

;

)

bilema

"T

"u

$7 3

Pars III.. Capuz I.

bilem fed femper certiorem & probabiliorem fe-

titdte e

T

quidebet; atveró in cafu neceffitatis etiam pro«

plttique to

babilem aliquam praticare poteft ;- quia utique

WTO TR

melius eft,. dubiam facere falutem infantis mo-

at ) q'u:'m

rituri, quàm defperatam relinquere , eo ferm&

EL

modo , quo medici in agone omniatentant 'ut

citur int, j

ager reconvalefcat.

Nec eft quod tali cafüir-

men obffe

reverentia Sacramenti támeatur, urpotéquam

tüm infert.

grobabilitas fententiz , zelus anima falvanda ;

TC Uftactm

periculum & timor teftantis mortis penitus ex-

Omninj to

cludit, 207 enimnterBerzit temeritas prafmnpe

.u[f;]./l'h

tionis, ubi eff diligentiapietatis inq

uilgP?nt.

Not. eft |

in c. fi nulla Ziff. 4. de Cenf. Unde.

acüïeg'xo Ie

Not.IV. Quod baptizans femper quidem.,

Cmenis, -

adlaborare debeat , ut materiam rectam adhi-

-ïïSïmprimur

beat , videlicet 2944 elementarem . interim

z

tamen fi talemhabere nequeat , & infansjam

C 'B-dfsgc

f& Ordigs

jam agonizet , probabiliter etiam materià dubià

Citüb av

uti non prohibetur ; cujusmodi materix dubiz.

cenfentur aquz ex herbis diftillatz, jufculum

i"f?m

pofr

j ummn i

aut cerevifia tenuiter cocta, lixivium & fimiles

MM

faltemfub conditione : SZ materia bec eff. ida-

»£a Hurtado tract. de Baptzf. diff. 1. diffic. 2.

"u Qm m

D

Tannet, fozs, 4. d7/. a. dub. 2. n. 41. Conin. ap..

n TUttige

Caft. Pal. Ze pundl. . x. 2. pariter.

a&ü Cvj

Not. eft V, Quamvis communiterteneatf.

fitipsitl,

DD. quód ad valorem Baptismi requiratur, ut

mquam

nifitotushomo , faltem principalis aliqua pars

» Q

bet n()n

ipfiusablnatur , ut caput, velpectus &;ta qui-

u

Tita for

Y

demut aqua ad ipfum corpuspertingat, T Nihilo-

Utfya dt

minus in caufa neceffitatis etiam v. g. manui

Bo

lt bgpt

0

quam infans ex utero matris cxerit , vel pelli fe-

iT &

Be Baptismo.

1739

abl

exndinz cui involutuseft, aquam afpergi poffe

yisenanp?

plerique confentiunt. — Imoó licet alias totaliter i

j quim

utero matris exiftens cum matre baptizarineque-

ninkum

at , quia qui natus adbuc fecundum Adam nosm

16 «t

eff , renafci fecundim Chriflum non poteff ut di-

ja tebti

citur z c. qui in maternis difl. 4. de Conf. Si ta-

ypd a

men obftetrixtam perita foret, ut manu in ute-

v W ?

ruminfertà, prolis corpusaquá perfundere pof-

ul

ma l

fit unacum prolatione verborum baptismi ; id

omnino tolerandum docent plures apud Laym,

t p:nirafï

yiupth

d. l c. 3- f'ub. v. 2.

7 jnquf:.ïï-

Not. eft VI. Quod Baptismus ordinarié fine

3

facrilegio reperinon poffit, " quia eft de illis Sa-

mpd qu

cramentis, qux chara&terem in animarecipien-

m

tisimprimunt, ficuteft confirmatio & ordo Trid,

fe[[- 9. de Sacramentis in genere Can. p. Dico au-

quni P

tem ordinarié : nam quoties dubium f47 oc-

, lii

f mareriäfï:'

currit, an aliquisfit aliquando baptizatus, v.g.

m

infansexpofitusvel é martein capti: vitate infi-

delium conftitatá natus &c.. aut dubium 7s

llatz; IM

J

qim

an quis fitlegitimé baptizatus ,. v. g. fifit bapti-

('tá

Wka

zatus cum marerja aut forma dubia vel in parte »

:r-

fionprincipali , vel quód aqua corpus nudum

M

"

h

noncontgerit, vel denique baptizans ex poít

htl

facto convi&us aut confeffus fuerit, quód plu-

u

iM

rimosillegitimé baptizaverit , his & fimilibus,

m

inquam, cafibusbaptismusrepetipoteft, & de-

j requt

Q

| ahg ZII

betnon quidem abíoluté , fed fub illa conditio-

nata forma verborum , quz prafcribitur in c. z.

)C&W&'

extra de Baptismo. videlicet ff baptizatus es nom

jngi

m

g,

W

tebaptizo , fin nondum baptizatus es ,. egote

p

d

"g

baptizo &c. unde monet Iïarb, de off. par.

cAp,

196

Pars II]. Caput T.

cap. 17. quod fiinfans domi in cafu neceffitatis 1 venm &

baptizatus fit , Parochusdiligenter inquirere de-

quibapti

beat , quis , quá materiá , quá formà , in qua par-

quoS, À

te corporis, &c. Baptismum contulerit.

Sed

cit, 34;

quid dicendum de illa confuesudine , qux in

T)9 (opf

qiibusdamlocis viget , quod omnes infantes il

Vlitesoh;

cafu neceffitatis ab obftetricibus baptizati cef-

NOT.e

fante periculo denuo- fub conditione per Paro-

ftotflrum

chos rebaptizentur ? f &. Id quidem feri de-

n beftis

bere, utinfantes in neceffitate à Laicis bapti-

ftis confe

zari ceffante periculo ad Ecclefiam deferantur,

mpa»rfes I

& ibi un&iones alieque folennicatis adhibean-

Bticoedi,

tüt , Czp. Spirztus S. $. ecce . q. r. Sa. $. Baptise

qubd üncm

anus n. v. Zo&f. i tit.de Baptismotn fin. — Sed

hh üston

ipfa fabftantialia Baptismi non aliter repetenda.,

dilatio f

ífunt, quàm fi aliqua faltem rationabilis fnfpicio

fs meliis

interfit Baptismum non effe modo legitimo pef

fliottis jf

Laicum collatum , ut quia perfona rudis eft,

Bl D

verbainconfueta protulit, vel fi experientia cor-

"iYitidals

ftet in aliquo loco complures»' eífe obftetriccs

P qudy

veneficas, quz. (tudio Baptismum invalidum,

1 mpw

conferant , vid. Cathef. Roman. PZzF. de Bapt.

om'mes)

poRo6:sn4go - Catenim àfidelibusparenti-

qllatuur [

busnatus & inter fideleseducatus , quamvis de

quia unur

ipfius Baptismo certonon conftet, nihilominus

!mt) &C

tamen violenter prxfümiturquod fuerit baptiza-

prüs

tus, ut hec prxínmptio pro certitudine ht ha-

ültero Vr

benda, donec evidentiffimis argumentis con-

COphitio:

trarium probetur.. czp.

Beniens i fine de Pres-

ünà parc

byter, nón bapt. t Neque in tali periculum,

llb C(mdi

damnationisfubeft , fi forfan revera baptizatus

Wi fuyy;

-at'ur; )5-

l M 61 [/

non fit ; quia Rer Baytifmum ffamminais lalv

verum

N

121

"De Baptiene.

u nece[?nz*ä

xerum defiderium Baptismi habeat'" ficut jlle ,

ingiti

quibaptizari defiderans morte prevenitur , de

íugt

quo S. Auguft. z cap. 2. de Presb. nonbapt. di-

cit. Baptismus in$iftbiliter minzffratur , quem

lt !

son contemptus Religionis , fed terminus neceff-

hm j dilll z

tatis excladzt.

"a in?an:»f'l'

; biWL T

i

NOT. eft VIL.. Quod, fi contingat aliquod t

monftrum naíci ( utnonnunquam ex congreffa

Jort x

eum beftiiserifoler ) tunc antequam Baptis-

Ü

jden

) LK:»

qnus conferatur, diligenter infpiciendum |fit ,

an partesprincipales talis monftri , videlicetca-

m [

put & pectus hominis guram referant , necne

Yi

$d

$.52

quóod finonreferat, Baptsmus quoque conte-

rendus non erit , fin autem aliqualiter dubitetur,

j

f

dilatio faciendaeft, usque dum naturatalis pat-

«t ICUE

.....

]

tüs me

ET

jüs innotefcat, vel certé fi periculum.,

ïionabïüszrg

mortis inftet baprizationi conditio ádjiciatur ;

dbl

Situes bomo , egote baptizo &c.. Sed quid ob-

fona 1

,

fervaridebet , fipartus propterea fit monftro-

(f

((

fas, quod videatur ex gemellis concretus ?. .

j

* de d

DiRinquendum effean certo conftet , effe duos

"t n

homines, in quia habent duo diverfa capita ,

i

quatuor pedes diverfos:. velcerté dubitetur, ut

u

u

quiaunumtantüm caput & duo pe&ora appa-

yt 1

ql

tent , &c. prioricafu utrique homini fuus pro-

MP

det

f

Prius Baptistmus fpecialitet impertiendus eít:

odl*

altero vero.cafu Baptismns usque ad meliorem.a

.nl[.lm i

cognitionem differri debet, vel inftante morte

andr

una pars poteft fimpliciterbaptizari , & altera.z

)i I

fub conditione ; ffaon es baptzzatus Gc. Laym.

p

ubi fupra cap. . mum. 13« Caff . Pail. de Biapt.

,pvcfl

(

Pün- 61 HHM' 40

Not.

i

LL

182

Pars IH. Caput I.

1I

Not. eft VIII. Quod Baptismus tion debeat

: leetinadi

conferri, in aulis, vel cameris , velaliis privatis

| d

domibus, fed duntaxatin Ecclefia, ubifunt ad

agtur (i

hoc fontes fpecialiter deputati, nifi tamen fub-

mnorifü

fuerit neceffitas ob quam infans fine periculo ad

| 1d0pt8ns r

Ecclefiam deferrinequeat, velnififuerint Re-

E p

gum aut Principum filii, quibus etiam concedi-

Aliatame

tur ut domi fux baptizari poílint. Cler, wuz. bot

m reper

mafculns:

f;t. imoó quod de Principibus dicitur , tanquam

in materia favorabili ad alias perfonas illuftres,&

teft quj

potentesextendunt quidam apud Mafcardum 4e

pititialem

probat. concl. t00r. 2,4. quod tunc faltem ad-

fitur m0d0,

mittendum videtur , f(italisin:

quo loco cott-

d Mart, i

uftrium filuin

fuetudo vigeat, ut perfonarum

- Demüm

fuis xdibus vel Palatiis baptizentur.

-

1y Utique

12 Not.eftIX, Quód dejure communi nonnifi

QO genti;

unusfive vir (ive mulier baptizatum de facro fort-

te fufcipere poffit cap. wnic. de Cogn. fpir. in6.

9i20, WP

vel ad fummum unus & una, ut noviffimé fta-

TDtes pf

tuit Concil. Trid. S. 2 4. de Ref-. Matrzm. cap.z.

quare in eodem cap. z. Trid. ulteriis conftitu-

Al o

tum eft , ut Parochus, antequam ad Baptismunt

|

conferendum accedat, diligenter de ele&tis pa-

£rinis interroget, neque pluresquàm in Concilio

determinatum admittat , deindeveró in libro

De .

eorundem nomina defcribat , doceátque eos

quam cognationem fpiritualem contraxerint &c.

3 ? Porroin his parrinis nullam. certam ztatem re-

quiri; dummodo rationis capaces fint , & fide-

h ädnde

les Catholici , hominésque boniteftimonii , com-

€nty,

muhiter docent Auth

ores ; ut videre eft apu

B?'rþ. de Off- bar. p. a,

6 47. 7.27. 8 feq. nam

Vilfa

Is

De Baptismo.

Ir 133

T

licet in adoptione legali ubi de fucceffione hzre-

ditaria & fubjectione adoptati ad adoptantem.,

elalisgna

agitur ( ubi proinde inconvenies eft majorem

T ub

minori(ubjici, eiQue fuccedere) requiratur , ut

f at

adoptans adoptatum plena pubertate , id eft 13.

inepericulmï

Yi foennt

annis przcedat. $. saizorem Inffitut. de Adopt,

Aliatameneítratio in Baptismo, ubi eft qux-

C inh

dam regeneratio in Chrifto , in quo non differt

mafculusà femina, juvenisàfene, &ideo po-

tf y IQW

nasilllt

teft quilibet effici pater fpiritualisalterius, fiad

fpiritualem illius regenerationem eo quo requi-

Mirint

titur modo , concurrat , ut etiam advertit Sanch.

nc f*

de Mart. lib. 7. difp. 61.

quo lo

Demim , quod attinet ad nomen baptizan-1 4-

um

di, utique inconveniens eft , fiid potiiis ab ali-

T.

quogenti , quàm Sanctoducatur: proptereà

mmuri o

re&té monet Barb, 4e Offic. par. d. p. £. c, 1.

s delacro

7. 20, utParochus hortetur patrinos , & defe-

o

"

rentes infantem ,. quatenus ei nomen alicujus

viliti

du

Sanctiimponant , patrocinio &tutelx vita ip-

yun d

fius inter tethumanos cafus commendata fit.

jis

CAT-UWT E

"

terdeae&'x*"'(.

De pænitentia.

.$. T.

gl COF:

M

De Sac'r/a mento

Ponitentiz in Genere,

d

& Jurisdictione requifita,

a

SUMMARIA.

am 2

s

"

1

z, Quando inflitutum boc Sacramentumy5 cur-

vt

1

entratio fingulorum peccataruml

shitt ;

';

L000

(

a. Tantàm peccata mortalia & cireumffantia

mutantes [Deciem dici debept.

videf d äfï*

30 2&

m

Pays III. Cagut H.

g. Quemateria 6 forma Penitentie",

"ütum er

contritio £$ attritio.

| q;i;d

"

aflavit i

$

Parocbus quaad curam animarum debet effe

Tum Sanf

approbatus ab Epifcopo , $el babente Jw-

Hiltugi

riidillionem Epifcepalem.

fWïïl ,704

Approbatie! ficut $ dzfbenfatio mon tantuma

tefasrem]

gerbzs, fed 69 fatto fferi poteft,

66

Cnceffa r

dpprobatus quoad unam parocbiam non ff

—— Ó

Bidicari.

approbatus quoad totans Diacefim , fallit

Künendaí

de confuetudine.

QU2 adeyi

4

Confe[fiones fuarum fubditorum poteff Paro-

Péccatores

chus etiam audive extra füaum Parocbian

laCathoj

&.

Capellani Parochorum debent e[fe approbati

Opottere ':i1

ab Epiftopo loci ubi ferbiunt.

ij (s

£.

Communi opinione bominum babitus pro lt-

term f d

gitimo Capellano 9alide abfolit.

Cl Circre

10, Quo jure poffet Parocbus ad órebe fempus tta

altemiäïis,

zere Capellamum non 4þproäamm;

unggenere,

£ Quis po[fit delegare jurisditlionem foripa-

of

nitentialist$ ibi fenfus c. ffn. de OJF. deleg.

12.

[ ürtg üm

!

4

Quibus pofftt Parochus hoc Sacramentum

z

&

adminiflrare.

WSïQM?

Ij*

n polfit adinin

Z

Butb, i

- fderatibabiionis.

J/Irari 4lien'ïfjgädäfis f

- Dedr;

14.

Parochus debet audire --C'anfä[ïancs "upí 145

ER

| Parochiani rationabiliter petunt,

9f ptec

1j.

Non debet: effe difficilis m concedenda licen-

Ea , ut altericonfiteantur.

? EJ?E ? D

rPhüs SHCrag

r6-

De . ltteris difpen[ationum que Remadi-

m a

viguntur ad Parothbos $el Confeffartos.

Phritigs

Acramentum Poenitentiz , quo lapfi in fta-

x udem:

cum gratia reponuntur;tutic à Chrifto fübfti-

ES

futum

;

Be petuitentia in genere.

185

ïtiübf.l.'; q,'glf

futum ereditur, quando refurgens À mortuis

fufflavit in diícipulosfuosdicens: accipite Spirz-

i M (51

tum Santium , quorum remiferitispeccata , re-

vunzttuntur ejs, $ quorumretinevitis , vetenta

;4 Mmeï&

Jnt. foan.zo. Mattb. 1j.. Cümergo hzcpo-

jo tll m

teftas remittendi retinendíque peccata à Chrifte

'tt D

conceffa in Ecclefia exerceri non poflit , nec

"0f hi Wf

dijudicari ; qux & qualiapeccata remiictenda ac

liæ:efm) P

retinendafint , quales poenitentiz injangendz,

quz ad evitanda peccata cónfilia danda &c. nifi

g pl

peccatores fuapeccatarecenfeant , ideo Eccle-

m2

lia Catholica femper adverfus hereticos docuit ,

opottere à poenitentibus omnia peccata morta-

(f d

s

lia t ( nonitem venalia) quorum poft diligen-

tem fui difcuffionem confcieriuam habent, una-

n

.ha,bifw'; ;

[

cumcircumftantiis non quidem omnibus ,. fed

Ab g,;:lï:

falcem illis , quzJfeczem mutant , & peccatum de

d

uno genere peccati faciunt tranfirein aliud. v. g«

gbl

de forricationein adulterium , vel incoeftum,

jf

de furto fimplici infacrilegium &c.' offenden-

^

/

4

pl

tesfcil.fpeciale przceptum , in confeffione (per

j

fe non per litteras aut nuntium.

Clem. 9. apud

Barb. iz c. omnis 12. de paenit. n.12:)exprimere.

xl/:nïff*fä i

Declaravit przterea Ecclefia formam hujus

Sacramehti effe ixi illis Miniftri verbis, Ego fe 45-

w ,/Wus m

Jlfo, preces vero quasdaxmyut mifereatur tui &c.

TU

p^ffio Domini &'c. laudabiliter adjungi folitas ad

aol

ipfius Sacramentiefléntiam non pertinere: ma-

if«

teriam autem effe ipfius poenitentis actus ,. fcil.

"d

um

Gontritzonem, Confaffionem, && Satisf atlionem

af

& quidem nomineCoztrit/on/s gencraliter intel-

H j

m

qll

p

u

ligianimi dolorem ac deteftationem in peccato

du

coimne-

(à

)

186

Pars III. Caput II.. $, T.

commiffo cum propofito non peccandi deczte«

it Cagïm

f0, nequetamen illum a&tum perfe&tum chari-

tiam habe

tatis erga DEUM quo deteftamur peccatum fu-

EP'XïCOP'la!

er omne malum tanquam repugnans fummo

Citür inf

bono dilecto per &dem cognito (.quz proprié &

Porr) !

in fpecie contrztzo dicitur.

Eft enim coztritio

verbalem.

genus ad contrztzonem in fpecie $ attritionem)

&Cuglem

fed etiam illamimperfectam quz at7i7o dicitus

hd Ppif

& ex turpitudine peccati, velpoenarum smetu

thapprob

concipitur,quamvis enim hzc imperfecta contti-

Übdiindi,

]

tiofine Sacramento non deleat peccata ; ficut

äïlonem 7

illaperfecta ( faltem in cafu, quo Sacramentum

Ulitere p

haberi non poteft) cum Sacramento tamen fuffi-

Wtnfmiiai

cit prohzc omnia habenturin Concilio Trident.

Pe tm emon»

8. 14« de Sacram. ponit. & latiusapud Theolo-

T ttem p

goslegipoterunt. Ergo eapotiffimum, quz'ad

p

ibf

Jurisdictionem Parochi circa hoc Sacramentutm

ij

Chtione

pertinent breviter hic fubnotabo:

" Pïïfüpus

Not. I, Quód Parochus five fecularis five»

linmomordh

regularis , ut Jurisdi&tionem fori poenitentialis

At st

teípectu fecularium perfonarum ante omnia de«

qlloque CX&

beat effe approbatusab Epifcopo. Trident, S. 23.

Totant Go

dle Ref. cap.rg. Nomine autem Epifcopi venie

Infaj c

unt etiam inferiores Przlati Jurisdictionem qua«

Not ]

fi Epifcopalem , vi fpecialisterritoriü, privilegii,

Rüchis 1

velprafcriptionis habentes. Trid. S. 25.. 4e Ref.

UM

C4p.1t. info videantur, quz circa praícrip-

N

tionem pulchté tradit Panorm. £z cap« cóm nori

C. !.n,,o. 1

liceat cérca fín. de prafiript.tex. inc. auditis 1.

mdatæ 3

c. eum olim r$. eod. tit. Batb, m d. c.r$. Trid,

Nllique Coy

?.23. Quod fi cura perfonarum fxcularium fit

üTOChUm e

aunexa Monalíterio ubi Abbates ,. Generales,

| |

t 'ay

aut

1

De ponitentia in genere,

185

a dtt

&ut capita ordinum fedem principalem ordina-

riam habent, tunc etiam deipfo Concilio Trid,

xeund

r gectatin

Epifcopiapprobatio non requiritur, ut claré di-

ugnas d

itur zn/feff. 2«, de Regul, c. 11.

Porró confertur approbatio non tantüm per

(qegt

enim n

verbalem conteftationem , fedetiam peripfam

4 gt

actualem Parochie collationem & hoc ipfo

quód Epifcepusalicui Parochiam conferat eun-

;4[!!1'!!'0&5"

2

gt

demapprobarecenfetur, quiazzJeff.

C 1f

?

du

fub diftin&ione requiritur, ucaliquam ve

ppro-

bationem per examen. , fiGidebztur nece][ arium,

etcitty P

) gt

obtineat £eZ Parochzale bezeftcium babeat , pra-

utin fimili difpenfatio nonnunquam ipfo facto fi-

yotama

tie expreffione verborum conceditur ,, quando

ssl

in aliquem habentem defectum , actus pofitivus

J BPua Ts

per difpenfationem exercetur , qui actus fine»

tïlïlmüm)c.u;:

difpenfatione diceretur non legitimeé factus, v.g.

4

fi Epifcopus illegitimé 'nato ícienter conferat

minores ordines & fimplex beneficium , quod

»'i'.

i

í

j

J ,21'15 ü:'

facere poteft Juxta cap.r. de Filiis Pres. o 6 ita

pl

quoque ex L. pperialis 23.$.fimiles 4.C-deNupt.

g

qotant Gottof. & DD. famam taciré reflitui 3Hli

: Trident.&y

iufami. cuilmpetator dignitatem aliquam dedit.

j i^

Not,II. Quód, licétex communi fententia

"n

Parochis approbatus quoad unam Parochiam ,

Qty n :þ

zg. M

non ptopterea cenfeatur approbatusquoad to-

Ls

tam dicecefim teftePiafec. z praxi Epzfc. p. z.

a p

Uud

£. r . £0.. Nibilominus fi aliquis virtute Bulle

ul

Cruciate aut Jubilzi poffet fibi eligere quem-

ul

m

cunque Confeffarium approbatum etiam talem

n d' N'( j l

Parochum eligere non prohibetur , quamvis aliàe

æculzülb :

ipius Parocluanus nom effet.

Item Coníue-

tudine

Gu

-

"r

Pavs III. 'cfzpuaä gf

tudine paffimreceptum eft , utab utio Parocho

äi[ämus D

pofhit alteri

Ya

&

&

roeho eura fua in Paróchia com-

Jideges

mtti delegari ; ut ita unus Parochus alterius. :

quod Gf

Parochi ad breve tempus abfentis vices fupplere'

Epiftoyo,

poffit, id quod non tantum in duobus Parochüs

fed drbe,

in eadem Dicecefi, fed etiam in confinio dua-

eefs, i.

rum diverfarnm Dioecefium conftitutis proce-

quia Cone

dere quidam exiftimant. vid. Lug. 7 tratf. de

tiontm;)

panit. dip. 2i. feld. c. i. 11. unam opinionem

que u

confirmat notum jurisaxioma , quod Confuetu-

aC ii

do tribuat jurisdictionem c. dé/ectz 4« de Arbit.

d

t. cm contingat. 13. de foro compet.

r Ulü.'s jl.)!it,

Qutetdirs

Not. III. Quód conteffiones fuorum füb-

ditorum poffit Parochus etiam extra fuam Pa-

pl l:

tochiam audire, f v.g. cum fuis. Parochiatus

d qud

in alienam Parochiam peregrinatum iverit &

Flnum s

ibi aliqui confiteri defiderent , quia abfolutio

Ditht;oee

Sacramentalis eft a&tus voluntarix jurisdictio-

nis qui extrà territorium etiam exerceri poæ&.

Ino Capeum

l. 2. de Offic. proconf.

c()mmnn t

Not. IV. QuodParochus no

1 poffit quem-

bem I

libet pro fio Capellano feu Cooperatore fu-

CUnfequm,

fcipere, cui delegat fuam jurisdictionem, mf

4 Üf

fuerit Sacerdos quoad curam, animarum ap-

J pag

P

probatus ab Epiícopo , quia concilium Trid,

t

!fn d.

Ieneu-

generaliter decrevit, Nw/um poffe confeffio-

* üxan

nes fzcularium audire, nifi approbatus fuerit.

m *ïla

R

9

Deinde non íatis cautum fuiffet incommdis

nm Hl Orc

ex abuíü Parochorum oves fuas. ineptís com-

hïäbc Dotrf

raittentium , provenientibus, fi facultas judi-

l(ïcum [ïd'"

candi idoneitate Miniftri penes Parochos re-

Tione

Ing

Reveren-

Mdïn

!x&a faiffet , ut re&tillime obfervat

fl lh

diílimus

1

L

DePonit. in Ganere,

185

idifïïmus D. P. Chriftophorus Ra

sler z2 zr2z2tu

pb

|Daroctnte

Juo de panit.pag.40p. Yrzterea non fufficit,

ardus d

quod fufcipiendus in Capcllanum ab aliquo

jv u

Epifcopo, quocunque demum fit appfobatus,

fcd dcbet effe approbatus ab Epi(copo illius dzoe-

fuobts Par&ïï*

n conito d

cefis, in qua Sacramenta admitiftrabir.

"Tum

oniäfüïiï Pff:

'quia Concil. 4./- 23. c. 1$. requiritis approba-

tionemab Epfcopisin plurali , quo numero uti-

Lt mbl

que utitur ex fappofito , quod aliquem contingat

i p

ad diverfas dicecefes venire : tum etiam quia in

) uoä (oie

jj i

diverfis dicecefibus diverfrpopuli, diverfi mores

& ritüis funt , utproptereà merirofpecialiter in-

77],'/!!. t

"

quirendum , an talis Perfona aliunde adveniens

6 fuorum

pro tali loco idonea fit.

exta 1

(ris ao

Sed quid 6 Parochus. defa&o aliquem Ca-

[

pellanum. non approbatum ab Epiícopo' te-

í Rmm ]

y

j

QUs

nuerit , anne validéabfolver ? . fic commuui

u t

hominum exiftimatione reputetur pro- Legiti-

qric j

u]

mo Capellano, ejus jurisdictio à jure propter

exetteti

communem hominum errorem (qui non de-

bent in re tam gravi decipi) fupplebitur, &

confequenter validé abfolvet arg. £. Barbarizs

Coogtr£

de Offit. pr&t. vid. traditafuperius a princ. hu-

md,ammm;

jtts part. 3. 9. 6.. Nonignoro, quod Innoc. z-

m *

j 'um l]

cap. chm dilella. 22. de Refiript. s. 1. videatus

coft

j

tenere, iliam Leg. Barézraus, non habere locum

0

ele

j p

ind

Vi

gato(qualis etiam eft Capellanus)fed tan-

r

IPW

f

füm in ordinario, eo quód ratio publicz uti-

fjc m

(

"

liratis potiffiinum tantüm in ordinario Judice

j i?

locum habeat.

Verüm quidq uidfitde bac opi-

!.»

j f

n

[]

nionelnnocentii, quam impugnat Sanchez Ze

i Pa (v

ii

aate

;

Matrf'm. lzïä. E? d'zä: 22. t Ó.. oUXHS at bor

tex.

j j

196

Pars II Caput II.. $. E.

tex,c. 1. $. Peruntamen 3. q.7. Ergo innoflre

htemy

lETE

propofito dico , non agi de delegato ad unam

Not, ]

particularem caufam,. de quo Innoc. loquitut «

d

fi chlo

fed agi de Capellano ,. qui femper loco Parochi.

-

liz dizcef

jutisdictionem exercet, & proinde delegatus ad

mniverfitatem caufarunr mandatam. potiiis ha-

N GL r,

bens Jurisdictionem cenferi debet ,. qualem de-

WLC m

Cng P()mt |

legatus habet quafi. Jurisdidtionem ordinariam

And. Gail. //5. r. Obfer$. 7, 77 z. Maxime veró

terj delega,-

Tochia vj

illa ratio publicz-utilitatis , ob quam in ordina-

M

rio propter communemerrorem fuppletur Jurise

dictio deduci poteft ad delepgatum ad univerfita-

Vldecpmp

tem caufarum , quia & ifte nom tantünr uni vel

t Y

Vptone d

alteri, fed multis, imo omnibusin illo genere

-

caufarum ,. ad quod delegatuseft,, comprehen-

Rem'nabm

t 2 thon

fis , jus dicere neceffe habet; Docettamen Barb..

104* Offício Paroch.p. 2. tap, rp. fub num. 38. n

Bitticulg

zofa edit. quodad tempus aliquod v. g. in qua-

mtoïlUtEm

éragefima ,. poífit fibi Parochus vel Curatus ad-

RC pred

excipiendas Confeffiones aliquem Religiofum

Votnne

-

vel alium fine cujuscunque Süperioris licentia.»

Ratdpyy,

—

IN D, d

affumere , cüm Sacerdos rité ordinatusjam ha-

beat poteflatem abíolvendi, fed tantüm ma-

üDant od

teriaícilicet populus deficiat; quam ipfi tribuit

10th1]15 (

Parochus.

16177[./4

At ego hanc fententiampotiüis ex

coníuetudine & licentia Epifcopi'per qugndam

um àn]

Épikiam propter brevitatem temporis prafume

Af 477

ptá admiferim , quàm ex illa ratione affignatà,

Mie qi

Itür

quz ftante Concilio Trid. prohibente abfolutio-

C(]mmïn j

nem à Sacerdote non approbato fa&tam proct-

ETE "

Mpl

Zpgd

dere haud. poteft, aliàs probaret generaliter ;

|

quód Parochus indiftindté quemcunque Sacer-

Qs

dotem

De peniteniia in geneve

191

2

dotem pro fuo Capellano fuf;:icere poffet , con-

E j

traea , qua paulo ante dicta fünt.

lgt

Not. V. Quod Fpifcopus , etiam inconfilto T

noc. l()(fiïf."*

erlo lat

Parocho , quia Epifcop. curn quolibet Parocho

fux dixcefis concurrentem Turisdictionem ha-

g

bet, Gl, c. 2. 45 $. fubdlzto. depmm.in 6. Van,

g p

8n c. cum inter. de purg. Can. num.r.. & Paro-

t qw'eml

chus poffit Jurisdi&tionem fori poenitentialis ale

m o

teri delegare, item & Vicarius Parochicuiin Pa-

; Mayti

rochia urita , velabfente aut nondum in Sacer-

m OLU

dotem ordinato Parocho totum officium Paro-

llfuppkfïw

chiale commiffum eft , i non fübftituendo alium

nadïmi"ïff'

Vicarium ,loco fui faltem delegandoin patticu-

um

laripront de Jure Civil. »4742t27 Jurisdidio-

w Y gf*

nem habens, eam totam alteri mandarenon pe-

$, arr

teft Z morc ff. de Turisd:ti. fed bené delegare in

gt

particulari, Z, cu Praetor Jff- defudxc. Coope-

/fii numi

rator autem feu Capellanus delegare nequit, nifi

ll

ol

ït'm

D)

((

eihzcpoteftasà Parocho detur , ut ipfius Paro-

j yevi

chinomine deleget, ratio redditur à Paulo Lay-

u

r M

suan de pezzt.c. 19. z. 14. & Cronink Zepent

eni.'f'

eriori h?

difpnt. $. dub. 4. 2. 25 , quód cooperatoresnon

)x&mämïl

d

habeant offczum , fed nudum miniferium juris -

ï' tgntüm

d

dictionis, quod delegari non poteft czp. ffz. de

IUG t

M

um

Offic. Ind. deleg, Verum videtur mibi valde du-

90ti

enti

biunr, an hzcratio bené probetur ex d. cap. fim.

$. ceterum. nam ex vero illius textüs intelle&tu

" d qllu n

mPOUS

9

tinc dicitur proprié alicui »4dwm mizifferium

3p0nt

committi , quando conftituitur wzeras execufor

fine caufx cognitione . aut formatione judicii,

pentet

ff

tefte Gl. zbidem P. commiffum v. . ; Papa man-

(

ceni

€ct aliquos in refcripto fpecificates ablolvi vel

"

i

excom-

u

w

192

Part YIT. Caput II. $. 1. .

1

excommunicari, quosipfe prius judicavit eau- — fmenäum,

sá coenitá abfolvendos vel "'éexcommunicandos, tum þlan

vel predicare crucem ; qnod- nullam requirit

| uf q

jurisdictionem..

Atveré Cooperator non ett

Wtate. ()

gnerus executor,fed ei dclegatur velpotits mane

r

datur non tàntüm in a//quos fed univerfim i

nf &

omnes Parochianos vera jurisdi&tio fori poeni-

pofte eti

tenrialis; in quo de peccatis cognofcere; fuum-

E7 A

Nec

que defirper judicium formare debet.

fententi

etiam convincit ,^ quod delegatus, qui non eft

Wþ. 10,7, j

furimi Principis non polfit alimm fubdelegare:

N vj

E. 2 Judice.C. defudic. quia tanttim procedit i

.W

T ii

delegato ad particularem caufam, nonin dele-

"ülee ts

gato ad uaiferfitatem caufarum L. legatus ff. de

K üne j

Offic. proconf. L. cum pretor, de yudic. quare ma-

i tütp.

gis fortafsé congruet alia ratio defümpta eX

fententia. Fachinzi 54. r2 Comtro6. cap. 9? —

Sacrammn

quo infimis judicibus ( quales i foro poni-

tlt, t

Ihan

tentialis funt Cooperatores) non concedatur de

Vbïr

fgu]a;u

jure delegandi poteftas : (ünt tamen & hie

D7

h Ahdtw

diffentientes non pauci DD. apud eundem Fa-

üdltm Q

W

chin. c. 4 quéd veró ad matrimonium non

&f ff

da«

fufficiac conlenfus Coopetatoris alteri Sacerdot?

Con

lmatlo,

datusadafftendum, provenit , quod in Cone

Tiltid

» Qf

eil. Trid. /^22. d« R

rf

centia requiratur,

ejf.c'.-ïvz,.v propriü Parochi li*

on flmom".

.X2:. Not. VL Quod Sacramentum poenitentiz ;

Ü n i

prater e0s,. qui perpetuum domicilium in Pa-

Cie

mlähs

rochia habent ,. poffit etiam Parochus adrnini-

f

|

i. d

a

Rrare illis, qui quafi domicilium ibidem obti^

Lma,

'l.))

nent, hoceft , qui-majori fáltem anni parte itf

f

anerey

Parochjïvel defacdto ianferunt, vel m

intene

j d:þ

-if.

OAR

De Penitentía in Genere..

1

193

intendunr, ut Scholares, famuli, &c- Quin imo

d

vtl

etiam plané advenas& peregrinos nec verum

lum f*q.f:f

necquafi domicilium habentes ex tacita |vo-

luntate Ordinarium pér confuetudinem. con-

peratot N

firmatá à quolibet expofito Sacerdote Pzni-

p

tentiz . & Euchariftig: Sacramenta percipere

d utintt

dio f "

poffe etiam tempore Pafchali,ff 24 preprzamPa-

rocbiam facil? accedere mon pofffat,ex.communi

nolcift /

l

jebet.

fententia & praxi d'oce; Laym, 42 $. tradf.&.

UM

€AZP. E0.71. f

) 0,

"

H

"

m ID

d

Not.'VII. Quod ceffante confietudine ( def3

jí

y F['Off

qua mox dictum ) plerique DD. teneant; non

valere abfolutionem. datatm ab; alieno: Sacerdo-

y !

gun

te fine expreffa licentia fub: fpe ratihabitionis

L

defuturo, quiaabfolvenscaretjurisdictione, &

j .W) 1 " quäff.',

j ddirz

delegatio nom eft ex prfümpto confenfu , &

Sacramenta non debent pendere 3 futuro even-

(f

tu, aut manere im fufpenfo. &c. uride non.,

6]

g n P

ræd&"

obftat regula juris Yo. z &. quod ratibabitio re-

i [

qf It

ni

tro trabatur & mandatoequiparetur.quiapro-

ceditin cohtractibus, quorum obligatio poteft

il

ü

ii

qum

effe fufpenfa ; nec etiam obftat; quod Bapufmus,

,UmONW

Confirmatio, extrema Unctio, Ordo.& Eucha-

yris

jot

ncdl

riftia, ex rationabiliprefumptione füturi con-

[ 1

fenfus pofbint adminiflrari; quiain'his Minifter

Mu

ropn!

non fungitur officio Judicis, &-hic Jurisdictia

eff tantum conditio extrinfeca nom intrinfeca

i Lfm

& eífentialis ficut iv Poenitentia, Ferd; 4« Ca-

lormic

j

ftro Pal. ZeSacram. tratt. 3. difp. up. pun&. 14..

[

Laym. . 7 2. 1&. referuntur quidemaliqui DD.

j

yn ?

profententiacontraria apud Sanch.Ze »azr g.

n gnmfïm;]

lib. 3. difp. 3 g. n.1 . &infpecie Hoft. /zum. 2»

"74 j/

MAN, PAROCH.

P

tit. de

ParclII. Caput II; 5 I

a

tit. de patnit. & vemiff. $. cui confitendum n. 14.

Romana,

fed Navar. in Man. cap. 9 n. 6. explicat; men-

fefïatiUm)

tem Hoft. fuiffe de ratihabitione prefetti cx

|' Vtoi

tolerantia, qux inducit tacitam licentiam, cüm

|

&t vel al

1

fciensParochus volénsque patitur ab alio audi-

dinari i

si confefBiones. erg. L. qu£ patitur ff. mandati.

!

E.|

gl in:

14 Not, VIII. .Quod Parochus teneatur toties

| Cehtiatns

adminiftrare Sacramentum . pznitentiz fuis

-mine inrel

Parochianis, quoties ipi juítam confitendi

! fürdodr,

caufamhabent , ac opportuno tempore & loco

CIllIg yel "

petunt, cüm enim hominesfrequenter in pec-

! m f 4d;

eatà mortalialabantur, & propterea periculo

U dttem

gternz damnationionis fint expofiti , utique Pa-

EL

rochusratione pafï:*oraï.is ociitenetur quando-

! JmPeffamsï :

cunque poteft & ip

fipetunt , eos ex tanto peti-

lt Confe

It

ulo eripere; &ipforum fpiritualem profedum

Ram

omni meliori modo promovere.

Navar. 72

x

Jf 4

dMan. t 2 g. 9. 231.

T0 n

1l

1j

Qgöd fi Parochusnon vel

it per fe confe[iïb—-

Con&färlo

35

nem excipere ; vel pornitens defideret. alteti

ii n th & ;

confiteri ; non debet Parochus i concedenda

rmmlw& n

licentia difficilis effe, ne confcientia fuorum

fubditorum laqueum injiciat, quia experienii

Qe lQf(þlatu:

conflat, quod malti confitendo proprio Paro-

&ns non tet

cho peccata fua non integré & finceré expo-

ti Ts )

nant : imo nonnullo malint fine pocriitentia

decedere, quàm proprio parocho confiteri, ut

Mj

&x S. Thoma notavit Sylv. feré. confejfor y *

23402 1 3.

z

"i

hi denjes

Not. IX.. Quod aliquando Paroch

trent difpenfationem.füper votis, vel impedi-

*

fnentis matrimondi ex panitentia vel curiL»

-

Romana

x

a

IID

De Pezit.in Genere.

19j

gj:endum..'a

Romztmai, qux ;1irisfi[tle ad Parochum vel

Con-

exylicat,rfj'-ï*

feffarium, ut is audita Sacramentali conteffione

fe prxïem j

& cognita veritate precum & caufarum difpei-

icennan

fet vel'abfolvat , requirunt taníen litere or-

"TILD

N

dinarié in Confeffario , ut fit Do&or feu Má-

jy [

gifter in Theologia vel Jure Cahonico, X Li-

s ten p

centiatus in matería favorabili etiam hoc no-

n

mine intellizi poffet ,' quiain ipfo tánta requiti-

jlam WTL?,:J

tur doclrina quanta in Doctore) (; ergo Paro-

chus vel confeffarius. tali. qualitatc praditus

; æmyore,ïi-f

eciitn

f.euH';f

nonfíit, ad alium mittere debet difpenfandum.

operet "

Quid autem fi unus Confeffarius judicet licce-

^

t

ln

ras eífe füb vel ob reptitias feuper malé -natrara

impetratas , licebítne impetranti accedere -ali-

senetur qui'(

[

6; 0

um Confeffarium , ejásque judicium. explora- -

Ke.-

Ratio negandi cum Navar. Coz/. g. de

itlxalöm?mï"

Ü

'fff.

Offc. deleg- videtur, quod delegatio difpenfa-

tionis cenfeatur fa&ta uni tantüm & primo

Confeffario , eam proptered ad alíos extendere

q m

TM

fitin folius delegantis poteftate, K Nihilominus

1d€

A

"T

nl

affirmativa fatis tuta & probabilis eft ,. eo quod

Iu

hzc commiffio detur in foro confcientia , ideo-.

od

(

u

que fequatur ejusdem fori naturam, ut peeni- "-

À

n'

tens non teneatur acquiefcere unjus Confeffa-

?i

d j

[mcercf

rii fententiz , fed & ipfe Confzffarius fuam fen-

p

tentíam mutare potlit, Sanch. Ze Matrzm, Lib.

d

jl

g. diff. 27. . 40. Guttier Ze Matr. c. 125.

ho 0*

lM

[

i/t/

"

9. 19. Barb. de Parotzo, p. 2. cap. :

[l l

E

1g. (2-4)'-

[

U^

) PBfOL

'otly

ye

E

: ,

(lv

"

| '. -A äg;'ä;ä ; xv

P

! 1. bt

196

Pars III, Caput IT. $ 1I.

$. Il.

Agm

M

|Decafibus rekrwm.

pm ]

SUMMARIA.

' ) mqm

tetlit, cà

k. Cafunm refer$atio pertinet ad d:/c':tplmdm

Ecclefiafficam,

77

s

Quid facfendum cum balente- cajum refeto —

Seteristil,

Tatum.

m Max, )

3.

In artzculo mortiís qmäu S-zccm'a: 455190':

amäcrfg ]

' lümfm j

poreft.

s

Abfolutus in mortis periculo an cäadm: fte

mya:[

neatur fe prafentare fuperiorz.

ff/ 144 ä

!,

Supcrzartenemr alzqmmdo concedere lmn-

M&rw, f

Ham znfärmr: » abfoléendi A veferbatit.

nins

Suntm lr

l. E pæmtem fofft mitti ad pr:Gzlegmmm ?

ü

P'/föþd /]

—6 db de jurisditlione prerogata , quatte

nemg Inti

nus etiamforo interno procedat

"$9. Examinantur 2. (afus circa pæmtmtem

93

Aaliene dietefis .

fe ano, g

pe

3 Refer$atio c.»zjimm sz/äapelzum 4n durcï

Um I( trervat

pof! mortem EpzfCop..

Peïluns, Wil

3 Cafis Papales babent omnes cenf.'tmm An-

m Confsfe

Zexam.

i Cllior f

ïH' 0 mi.

à

40. Excufatus À cenfura propter defetfum mlp!

mortlis $el contumacis feu /Elf)?ftd exe

t Commml

eufatur 4 referbatione.

l&non Tefer

43.

CtVatie CUm f

In cafíbus Papalibus confuetudo. 4£tem!:fur,

& ibi de bullacana.

qu. PtOCedet

42.

A as vueré interans non eff re eantw.

QXCQmmumc(

,3'

Cafus Papalis propter dificulatem fet E /71/'-

mmumtau

cobalis.

f0 ärceag (

44« De pritilegiss Regular:um abfalümdz d 4

at elus Ob

fibus chErFam.

BW

Magu&i

J

De Cafíbus Refer$.

t5f

Alenopere ad Chrifliani populi difeiplinam

i

M

jl

pertinere f anct iffmis Patribus noffris 9ifu

ef? , inquit Concil. Trid. feff, z 4. de Sacrament.

Ponit. cap. 7. st atrociora quedam E5 grabrora

-

eriminsnon à quibustis,[cd 4 f/ummis duntaxat

Secerdotibus abfolGerentur junde meritó Pontift-

ye ais

€e5 Max. pro fuprema poteff atefibi im. Ecclefia ,

uniberfali tradita,caufas aliquascriminumgra-

av

Biores fuo potuerunt peculiari judicio veferfare,.

ddemque Epzf/copis omnibus: in f'ua euique dia-

T. m

ceft, in edificationemtamen ,nou in defruilio-

Jtri,

ppem liceat , $6

qontetrto

Suntigitur Casus RevsnvATI alii Papaler ,

janti

alii Epi/copales.

Catalogum aliquem ponemus

j ii

,.,grggm

/

&d finem $. interim in genere de utrisque.

('4]4?,

Ü

"

Quar, 1. Quid faciendumParocho vel Con-.

Pï (j

an!x.»;'

M

4 j

feffario, fi poenitens inter cxtera confiteatu£

Cafum refervatum ? &,.— Si facilis copia fit Su-

perioris, qui fibicafum refervavit, ad cum to-

d "

j

tam confeffhionem remittendum effe, fi verà

difficilior fitaditusad fuperiorem, velalia cau«

714 rmfmm

a v.g. infamix vitandz urgeat confeffionem

,m'/!'!'

f*

aut communionem , poffe poenitentem abfol-

viànonrefervatis, refervatà abfolutione à re-,

; i þ'mf""

fervatis cim füperior copiam fui fecerit, idem-

"m "

que.procedet, tametfi cafis refervatus habeat

excommunicationem annexam ,. cümenim ex-

,

communicatio jure tantüm pofitivo. Ecclefia-

ETU

;i;:",;'

ftico arceat ab uf Sacram. Poenitentiz , cef-

u

fat ejus obligatio in cafu magnz neceffitatis,

Barb. ad d.c. 7. Trid. ». 27. Laym. de Sacram,

j d/"lf:zäï" /

1.j

pes.

"

3

^

Z

198 þ) Pars IfI. Caput II. $.1f.

?5

| 3015. (ma

&n. C. 12. n. 10- C feqq. Fag. ind. i f Ecl,

pracept. pracept. a. lib. 8. c3.-

ia (ive à

3

Quzr. IL, Utrum Parochus.

nullo- cä('u ab-

firit i

folvere poffit à refervatis ?. 3. in articulo ntor-

debet ut

tis nullum cafum effe refervatum, feab omnes

Cipidt, a

Sacerdotes ( quod DD.etiam ad excommunica-

64, 061

tos , fufpenfos; irregulares , degradatos, Schif-

Quar,

ä

maticos. & haredicos extendunt , apud Barb.

petítader,

/an Collect. ad Cap. 7-« Trid. S. 14.de Sacrampa-

potius ob

nit. n.r3.) quoslibet poenitentes à quibusvis

hem, ayr.

peccatis & cenfüris abíolvere po,f,iïrr-lt Ecclefia

"f efüfr

éx fingulare pietate & benignitáte tunc confe-

Qtdicnt

rente jurisdictionem jux. Trid. d. cap. 7. f- t4

O d

dicitur autem »ortis articulus non tantüm.

8&5 Vitltion

quando ponitens jam agonizat , fed tametfi

"ff ex c

vivat & viverepoffit , eft tamen ex vero fimili

Emnem Wa

medicorhm aut prudentum virorum judicio

Aietiore

in propinquo morts periculo, veluti fi pefte»

Wnen r

"infectus fit, fiin ipfo confictu bellico aut pe-

Vitity Ól

riculo naufra

il

t per

"

gi cog&itutuf ; &c Barb'.* d.*

P E*am

num. 1.

5 à ca-

Nl fe tefe

Quzr. III. Utrum in periculo morti

BM

2 fu refervato abfolutus , fi reconvalefcat, teneae

fümam & à

tur fe prafentare Superiori, & noyam abfolu-

LUA C

1

tionem petere ?

. effe diftinguendum; an ca-

lent

fus fuerit fimpliciter refervatus, vel an fuerit

-)Cz

Quar, y

refervatus propter cenfuram annexam ? fi fue-

fj

Yendi

Àf

rit fimpliciter refervatus, non erit opus nova

abfolutione, quiaprzcedens abfolutio in arti-

ltem "

f

Umu

culo mortis datà ex commiffione Ecclefiz fuit

Nfgam-a B

véra abíolutio , ac proinde omnes abfolutio-

u Pæm

nis efiectus operata efl, cc, apud Barb. Z.c. 7-

li

ii

fem xem"

p L0»

De Cafibus Refer$.

198

"T

£. t6. fin autem quis in. articulo mortis à Cen-

furafve à Jure five ab homine lata abfolutus

yllo ci b

fuerit , is ceffante periculo Superiorem adire,

debet ut ejus mandatum de fatisfaciendo fu-

artictb f

fcipiat ,. alias in cenfuram reincidet ipfo jure ».

in f" W'

excomg

€4p. cos qui. 22. de Sent. éxcom. in 6.

aradat t

i

uer. IV. Quid fi poenitens nulla ratione

i

perífuadere poíflit ; ut Superiorem accedat, quin

i,

!

potius ob animi duritiam. dilaturus confeftio-

l d

u5 10

L.E

nem , aut etiam in omnem peccandi licentiam

feíe effufurus fit, maxime Íi rationabilem re-

ii

(in *

cufandicaufam habeat, quia fcil. prudenter ti-

ag t

met daránum aliquod extrinfecum , v. g. Si-

)u

g

gili violationem , odium fuperioris , aut ne is

Ícientia ex confeffione ad externam guberna-

at

(d U

tionem uratur ? X. tali cafu debere Parochum

f [74 VC[O

à Superiorelicentiam abfolvendi petere ( caute

qronm

tamen & in genere , ad aliquem cafum refer-

vatum ne perlona poenitentis innotefcat) atque

"T

"

ad eam przftandam Superiorem teneri & obli-

jc H

ILe

gari, ne refervatio cafuum ; quz ad falute

animarum & zdificationem conceffa eft, ad

ylo o^

ho

cuinam & deftru&tionem tendat. Referezdzfi-

WM h

D

mts D. Chriftoph. Rasler z tra& . /uo de Pemni-

[ fioyam

£ent., c. Q. $. 3.

xuendul"

uxr. V. Àn Parochus, qui licentiam ab

5 tCl D

j

folvendi à refervztis non. habet, poílit peeni.

nexam "

tentem mittere ad alium Parochum. ve] Reli.

ent ?

j

giofum , quieam licentiam obtinet ? Sané pro

od

e

j

Negativáfacit, quod Concil. Trid. Z. c. 7, d d

i P

j

L!

velit peenitentem non ad alium quàm ad Supe-

m

hi

tiorem remitti, üealiàs refervatio EpifcoPi

;

*

!ud Barbl hi

D 4

cié

-

2090

Pars III. Caput. II. $. Tf.

Autmon t

€ilé eludatur.

Trem quod Parochus alteri f«

risdi&tionum in fuum.fübditam delegare non

t antin

poffit in cali materia , in qua ipfe eandem non

&lone[uhj

Dini;

habet; cüm nemo plus juris in alium transfere

re poífit ; quàm ipfe habeat, c. zeso 7 g. de R.T«

r üt ]uriï&i(

1n6. & delegatus ex proprià, fed ex Jurisdi-

effe dflf j

Tigatur a

&ione delegantisjudicet. arg- c. fane 1r. de Of-

ffc. deleg. Verüm ego quidem non dubito, quin

dtionem

5

ipfifibdi

ponitens moneri debeat , ut Epifcopum ptó

ltndeiam

abfolutione accedat, quód fi autenr difficulter

perfuaderi poffit vel juftam recufandi caufam.

fdp , Iïg "i/fü

habeat, planéexiftimo, quódadalium habetr-

ais pic

tem licentíam abfolvendi à cafibus refervatie

Priati

re&é dimittatur. Neque proptereà eluditur

M

3glturpr(") "

decretum Concilii , refervatio Epifcopi , quia.s

in talibus circumftantiis etiam ipfum Epifco-

Pm a ïï& fa|

pum teneri ad preflandam licentiam altei

"fedfif

leprijsuyw

;amfÜupiadiAumcft. — Tllud vero videtur has

bere aliquam. difficultatem , quo Jure ab alio

p"mg,;;w

quàm proprio Parocho vel-Epifcopo talis pa-

um '&mgn

nitens abfolvatur ? Non enim ord/sario , quia

prius Su?m(

fübditus non eft : neque etiam Zelegato , quiaà

T n (

Pollii

proprio Parocho Jurisdicto circa cafum. refet-

vatum delegàre non potuit, ut dictum. | Sed «

tisdigr

.hanc Jurisdi&ionem ex qua Confeffarius alie-

fs

Ya Y

num Parochianum ad fe venientem cum lt

Tleryas

centiá proprii Parochi abfolvi , non effe 4ele-

Dutin 1l

gatamed prorogatara & confequenter ordima-

riam, Hxc enim & differentia inter Jurisdi-

H ttr o

Gtionem Zelegatam & prorogatam quód dele-

ts Caruhm

gatam habens pracise ex Jure delegaantis judicet;

Ti t w

) qm li

A F oregaiem. autem habens judicet ex proæpriä.f'

!

ff

De Cafíbus Refere,

x""

quianon confertur ipfi nova Jurisdi&tio ab alio.

: hus d)

fed tantiim alienus fubditus fefe ipíius Jurisdi-

ddegut V

€tione fübjicit , z. &5 2. ff. de Judiciis.

i d!

. Dices , quomodo dignofci peterit Zelegat Áne

diun (*

fit Jurisdictio ez prorogata ? . tunc cenfendam

ho ]

e[le Zelegaiam Iurisdictionem , fi commiifio di-

feec]i

rigatur ad iplum abfolventem. novam ipfi Juris-

^ 471![ Il (i'f'

dictionem conferendo proregatamveto tunc f

qon df

ipfi fubdito tantàm deturlicentia , ut alteri, qui

$5 l

aliundejam Jurisdictionem habet; fe fubjiciari

quit ditoi

tap. franificAfl. 18.-de Foro compet. . Porro licet

d

al

n

in caufis fpiritualibus & circa forum internum.a:

juddm

prorogatio jurisdidtionis fine confenfu. proprii

ciibis tc('en;zf

ordinariiinvalidaíit, quia ibi de bono animze

r mä lElUtj;

agitur proprius Süperior cognofcere debet, qui

jlb 0

ro-ea eft rationemeredditurus. Barb. 22 Z. c. ftg-

nificAflHi (ub, . 3:attamen quód cum licentia.»

j

cenïiam :

.:*

1

]

propriiSuperioris maximé fübexiftentejuftà cau-

s m

$à prorogato recté Gat (atis exploratum eft;haud

enim aílignari potef diverlitatisratio ; cur pro-

T ? 4

i[COPO Q E;

priusSuperior pofht alter fnam . Jurisdictionem

,

li

,;m'!'hf'

in fuum fübditum delegare, & cur non etiam

pl

poffit ipfi fübdito licentiam. dare ; utfe alterius

2/

a al

,nv

Jurisdi&ionem fubjiciat.

*

*

didm

uer. VI, Quid ftatuendum (i habens ca-

[

b

fus re(ervatos fi ex aliena dicecefi; & tantüm

Con t

per accidens bic & nunc commoretur 1ad tem-

yientea 7^

/

n "

pusin illa ubi confitetur, v.2. peregrinationis

n

: umw ;

aut certi alicujus negotiiexpediendi causa,. &c,

ii

tres cafus;in propofito diftinguunt DD. pri-

ia i

gn 0

mus eft utrum . talis poenitens confiteatur ca-

dea

füm , qui non fitquidem refervatus in fua, (e

]

tamen

jar aT.

202

Pars III. Caput IT. $. Y1.

tamen re'ervatus in Confeffarii dicecefi ? Secitm-

tem fitn

Qus , an cafus fit refervatus in dixcefi Peeniten-

qud j

tis, non' vero "dixcefi .Confeffarii : Tertius,

Qu hy

an cafus fit refervatus in utraque dizcefi tam,

terainc

poenitentis , quàm Confeffarii ? omnes hos ca-

busali

fus ex eodem priacipio refolvunt , videlicei,

Álter

quod attendendz fint leges loci ubi confeffio

Catet (en

fit; quia Jurisdictio & judicium regulatur fe-

Quid fity

eundüm legesloci, in quo exercetur, proindein-

CXETCeamr:

primo cafü putant poenitentem abfolvi non pof-

li Conci

]

fe , fecus veroin fecundo Laym .Ze Sacram. pe-

fürimoni

fiit. C. D0« 1. 10., cum cc, ibidem.

Itthoe

Verüm Ego circa refolutionem primi 'cafüs

I fceþmm ,

plané fübffto ; Nam qüaro , quando cafus pe-

'g'h'tatur) tj

nitentis nórr eft refervatus in proptia dicecefi ipe

epifj

fius an debeat remittiad Epiícopum proprium ,

7^ Sanch

Ü

vel Epifcopumloci ubi confitetur ? nonad pro-

milierf

prium, quiaillz cafum fibinon refervavit, nott

AI65 Copfe

etiam ad Epifcopum loci ubi confitetur, quia

Rütdp r

fion eft ipfius fubditus & refervationes cafüum

" cOnüleww

£antüm intelligunturcirca fübditos. ext. 72 4:

——

^^j

cap. 7 . Trid. f- 14. deSacram. penit. funtenim

&e

Q

introdu&z , ut quilibet Epifcopus fuos non ali-

mlüecawe

enos fubditosin otficio contineat, rnaximé verü

al

1l

fi cafüs refervatus in aligna dizcefi paratus fit y

Fttttii

-

Éicut im cap. z. de Conffit.in 6.. expreísé dicitur

egfs IOQ

quéd excommnicatio Epiícopi extra fuum ter-

]iai

"

(401 ut

fitoriumdocum non habeat, licét fubditus ipfius

M CO

Epifcopi ( quanto magis non. fubditus peccá-

Qüyts p Atj

tunm illud propter quod excommunicatio lata

tincy

Ditere

eft, éxtra territorium Epifcqpi perpetraverito,

,

ten-

di

M

Magis proinde exi[þ'marcm hoc caíu poeni

V Cond

tem

'

De Cdjfäm Refer$.

203

tem fienpliciter abfolvi poffe, non obftante ; ,

xf

of Pt

qnód judicium fecundümlegesloci exerceatur ,

yii : T

quia hoc procedit regulariter, nififubjecta ma-

diacdto

teriain cafu aliquo fpeciali ex adductis rationi-

busaliud . exigat.

omnc bt

Alteriusquoque cafus refolutio proptereanon

t vilito

j ub conïfcxlï

caret fícrupulo , cüm non fit abfoluté verum ,

quod femper. Jurisdictio fecundiüm leges loci

| regulaft'ï

exerceatur. Ecce fiquis in. Ungaria habitans,

tl pföïf*w

pfom p

ubi Concil. Trid. receptum non eft , contraxerit

Matrimonium fine Parocho &teftibus ,' & alibi

d

fuper hoc Matrimonio difputetur ubi Concilium

rcceptum , id nonfecundüm legesloci. ubi di-

'cm rii Ü

anio d

fputatur , fed ubi contra&urh fuit judicari debet

« g. L. fi. fundus, 6.de Epitt. 1. 1.C. de Emancig.

i

diocl!

D

lib, Sanch. de Matrim. lib. 3. difp. 18 num. 27.

)lum pm?[f**'

fimiliter fi teftamentum fiat fecundim particu-

"L.

lares confüetudinesalicujusprovinciz,id in toto

ederi N

(

mundo validum reputari debet & (ecundüm il-

conä.'ömfï

i

las confuetudines judicari, 7. z. C. quem a4 te-

ais A

flam. aper. Gail.Ub. 2. obfer$. 123.. Verüm qui-

j

l

dem eft, quód quando agitur de folennitate ex-

g

li r

trinfeca judicorum v. g. de fatisdatione, form

| usfb'os iïö? '

bbelli & litisconteftatione &c. item & de com-

petentia jurisdictionisjjudicandum fit (ecundüm

;ctü Pa»täïï'

leges loci, fed hoc quatenus caufa eft in loco

ex res "

n

judicii, ut quiaibi contra&us initus, vel deli-

tf

[

&um commiffum eft, hinc etiam Auftriacus in

W

m d

cujus Patria.reftitutio in integrum refervatur

fj

n

Principiterrz , Sutting. iz proce[J. judic. infer,

mumcarG

(V

4hufl. obférb. 102. i alia. provincia litigans à

chW"

lh

jux. L 3. C.

g

i CZIUP

judice condemnante ref*fitui poteft.

b

uj

264

Pars IIT. Caput II $. Tf.

)[

ubi &f apud quem refit. &$c. quia ibi eft caufa

pttii

reftitutionis Ícilicet fententia judicis, probatio

Q an

omiffa &c. & demnüm hzc abfolutio prajudica-

&hiby

bit juri & refervationi proprii ordinarii, quam

ä

|

tendüs

ponitens facile eludet, fiad aliam dicecefim pro

defün/

abfolutignetranfierit, ficut ergo prorogatio alie-

diàa

:

nz jurisditionis non admittitur , ubi agitut

d quo

ne przjudicio proprii Ordinarii c. f/gzficdfH i. de

etamf

Foro comp. ita ne hic &c.

Tton exü

Interim quiaprzdicta fententia favet confci-

Prajs]

entiz, &pro e habetgraves & clatficos autho-

i, ;

*es, nolodamnare practicantem. — Sed quidfi

Peþpetuo,

'cafus fueritin utraque dicecefi refervatus , abfol-

Ltifet.

" 'vipoffe ab Epifcopo loci ubi poenitens confite-

QUb pts

-tur vel quia ab eo poteftatem habet ex pofito

Füta fyno(

^principio , quód fecundüm leges loci judican-

u

'dum, fenfet Laym. Z. /, verüm quia iftud princi-

tioie

pium habetmultaslimitationes, non oftenfum,

f Confe

àdeo probabilius mihi videtur, poenitentem effe

Dugr /

j

'temittendum ad fuum propriamOrdinarium vel

5 dif

li,

"ab eo poteftatem habentem ; fi cafus in ipfius

'diccefi commiffus &r, nam àád ipfum petinet;

fjj

eradicare, evellere & diffipare vitia fux doecelis

& füorum fübditorum , & ita Catro Palao. 4e

Sacrament. penitent. d. un. puntl, 15-$:4. T

l N,

". genetaliter & re&é docet , cafüs refervatos à

mllmgal—

refervante, & cui is poteftatem dederit velfupe-

lLs

" rioreejus abfolvi poffe.

poffe D.

Quzr. VIIL. Utrur refervatió cafüum duret

quamhs

etiam poft mortem Epifcopi , & fede Epifcópali

i Tltte

vocante ? mr. fi refervatio fit facta à Synodo

0nfefh

ti PBI'-.

:

Provancialivel diæcefaqä per modum ftatu

peui

x

l

De Cafibus Referf.

205

petui, eunc durabit etiam poft mortem Epifco-

d al

pi, arg-cap. fen. ubi Gl. $. fl atuta de Offic. leg.

jt, pïöïïfï]

& habens Caífum refervatum fede vacante mit-

o

tendus erit ad Vicarium Capituli, Quitamenà

dinari, P

ydicln d

defun&toEpifcopo habuiffetlicentiam abfolven-

diàcafibusrefervatis, iseandem ( nifi tempus,

proroga;äezl

ad quod licentia.reftria eft, jam effluxiffet )

(t,

hz

etiam fede vacante exercere poffet ,. quia gratize

g

non exfpirant morte concedentis.cap. fi cuz. de

Prabend. in6.Sanch, deMatrim. Iib. g, diff. 28.

" fæ " CM

lo

^

D

"

pum.72, Sin autem non conftet de tali ftatuto

ial

5 «

perpetuo ; fi Epifcopus defunctus proprio motu

fibi refervaverit cafus aliquos, quod videtur i

(matis;?

dubio prxfumi poffe ,. quandonulla extant fta-

fï'.ï.ïïem Ü

tuta fynodalia, ( que communiter folent typis

Va

imprimi) tunc hxc refervatiounà cum Perfona

6 S!OJ hl

Epifcopiexpiráffe cenfetur,& fede vacante quili-

qiiti

bet Confeffarius abfolvere poterit.

Zerola zzs

, nl

praxé Epifc p. 1. 9. Cafus refertati.n, 4. Em, S4.

gt

$. Abfoiut. s. 20.

;äOrdïnafar;j

!

f i?

Specialia quædæm notanda circa c4-

us P apales.

It Vi

pulit"

Ulluscafus eft Papz refervatus nifi qui

C d

f. N

fimul habeat annexa cenfuram excom-

. ul

municationis. Nav. z Man.c. 27. ». ro 1. ideo.

ais föö:ï

II. Si Penitens propter aliquas circumftantias

jj

poffit excufari, quod cenfuram nori incurrerit,

IT

"quamvis cafumillum refervatum perpetrárit,non

;t0

eft mittendus ad Papam ; ícd à Parocho vel alio

d

&t

'Confeffario abfolvi potcrit.

,M M

IH. Cümnuila excommoanicatio vel Ceníu-

nodumïu,

17

fa

206

Pars III. Caput. II. $. II.

taincuratur nifi propter peccatum mortalejideà

i

quotiescunque aliquis Cafum refervatum . fine»

ipnoran

peccato mortali perpetravit, puta ob ignoran-

tum, qu

tiam vincibilem, inadvertentiam , non fufficien-

plectaty

tem deliberationem ,' parvitatem materiz , &c,

iverfae

toties etiam àceníura, & confequehter, refer-

t &f

E

vatione excufabitur. Cov. zz reletf. c. elma ma4-

Ceníira,

Eer. de Sent, excom. in 6. $, Q* A. 1.

ter qui

IV. Favor Confcientiz quorundam eft opi-

&5 &e

nio nonaffici aliquem cenfurà Ecclefiafticájnon

mkfff,f /

tantiüm fi ex probabili & tolerabili ignorantia»

V. C

neíciat actum qu?m agit effe prohibitum ; fed

etiam fi íciat effe prohibitum, ignoret autem effe

Vtendend

cenfuram annexam ficut hujusmodi probabi-

:lünes ) qk

lis & tolerabilis ignorantia datur in conftitutio-

Minanjs

nibus & cannonibus,non ita per locorum Ordi*

o uf

Eu

narios publicatis, maxime circa fo;minas , mili«

d7

tes, rufticos, pupillos& minorennes , utpotes

LOT etno

quia aliàs per. Juris ignórantiam exeufantur. L

T

&

» h,

ctr de indebito 2 g. $. r. de Probat. juam fene

aV n

tentiam tenet Ang. im $. excommunicatzo. 7.

-

j *fump

€4f.ulr, & videtur probareSylv. 7s P. Zgmorantia,

ïfanam t

$. $. Non obeft,quod rufticus v.g. grave delictum

7! de (;

perpetraus ultimo fupplicio afficiatur quamvis

Confieto

ignoret, tam gravem poenam delicto effe prz-

—

mU(«

füg

I

fixam , ficut in contrarium argumentatur Cov,

M

32 d. c. aIma mater. $. 10. 2. .. Nam inprimis

lez dïf('l

vel delinquens fcit, actum quem agit effe pro-

—

! de

-

hibitum, velignorat: fifcit, vix poteft con-

Jl

$p«

&ngere , ut ignorantia peenz non fit nimis craífa

ft

) d(i Qah

& affectata , fiquidem poenz publicé & toto

tcfe

mundo infpe&ante foleantinfligi : fi ignoret,

actum

!l

De Czfibus Referg-

207

nyrdajà

a&um quam egit effe prohibitum, ejüsque ;

at u)

ignorantia probabilisfuerit , falfum eft fappofi-

300 ïgnotz:-

tum , quod poená przfertim ultimi fupplicii recté

plectatur, Deinde quidquid fi in aliis caufis,

noniilt

divería eft ratio in Cenfuris ; quz fine contuma-

m

cia & faltem interpretativo contemptu ipfarum

Iucnten"ï"

cenfuranum non incurrunr, contumacia au-

J um *

tem quod ignorante non detur, per fe clarum

I

imdt

eft, & etiam advertit Cov. Z. $. 10. s. 7. opti-

ia

gnus tex. inc, 2.de Conflit. iné.

V. Circa excommunicationes , qux ipfo ju-1 I

gt

feinferuntur, etiam ad confuetüdines locorum

yiam

attendendum erit, qua multz excommunica-

ys at

tiones, quas Authoreslongaerie recenfent, ia

;mOe' ï P(q(.)?ïj

Germaniareceptz non fünt, vel cette contra-

P conifKAUï'

tio ufa abrogatz fünt tefte Henric. Magnigart z

'Ioco(üm Ui

m

fi&is parbis refolut. Moralcap. g. $. 9. quod au-

tem lex nonreceptanon liget communiter fen-

nne l

.'QCW

tiunt. D. per. tex. imcap. in Znflit. $. leges dift,

? x

hdarl[.ln

4. Nav. i2 Man. cap. 23. 2. 41. Menoch. 4é. z.

M.

w

prafmpt. 2. & quodlex etiam receptaper con-

) mm"[[d h

trariam confuetudinem tollipoffit , conítat ex c.

p

j

f

i

fí". de Confuet. 6 pluribus aliis locis, quz fané

gi r

m

confuetudo velex in fe rationabilis eft . ne ob

( T

multitudinem cenfürarum fideles peeiculum ani-

d0 ii

d

marum fuarum incurrant, & nervum Ecclefia-

gtl

fticz difcipline contemnant. arg. fex. zz Tri4.

Nam P

feff. 25. de Reform. cap. 3. && inc. 2. de Conff.

(

f 3-

in6. Specialiseft dithcultas, quid cenfendum

]

fit, de caibusPapalibus 7 Bulla Cena Domin

u

seíervatis anne etiam illa Bulla poflit dici non

1&'

elIc recepta ,- cüm camen fingulis aumus rigorose

(

Romz

)'

tl

&0$

Pars IIT. Caput II.. $. TI.

Romz promulgetur? Audivi à viris fide dignis; | Centa

quod aliqui Magni Principes Germanie. non»

tiscondit

fint paffi illam Bullam in fuis territoriis promul-

clefiewti

gari, forté quia plurimüm defendit inímunita-

Illudver

tem Ecclefiafticam : Sed an id jure fecerist;

dine effi

aliis difputandum relinquo.

- Interim ad no-

W' RIHS Cano

ftrum propofitum dicendum videtur, fub4itos

[ &m, ne

habere juftam ignorantie caufam, & confe-

| QU jursí

quenter non incurrere cenfuras predictz Bulla;

VI' N [

fiin aliqua dicecefinon promulgentur. fex. o*

| Áerratys i

tab. incap.cmn infirmitas. 13. de Penit.& re-

hum T

mi[f. ibi pofíquam per Prelatos locorum fucrit

Bu

|

hl

publicata &c. & tenet Cajet. im 12« q. 2o. art.

! temig&wu

4.ac in fpecie quod Bulla Coenz non recepta

Ytbovelos

nonliget, aíferm Navar. Coz[rl. z« de Cosffitut.

Ht Confim

zum.74.in fummarii Paul.Layman. de Excom,

VE o

cap. f. fab. s. 2. ubi refert. Becanum idem,

|

|

p abfo]vj

féntiendem, quidquid forte fit de aliis caufis civie

libus & judicizlibus quz periculum animarums

101 poffr a

non itáimmediaté tangunt, in quibus ex ftilo

" P OïCRate |

Curie omnes Bullz Romz tantüm promulga-

À Mtg inimil

tz hocipfo etiam ift partibus obligant, aliud ta-

men eft circa Bullas continentes cenfüras, ad

lmpüümemx

Fütieane

quas incurrendas requiritur con* macia, & cone

fehoorqt.

fequenter fcientia acquifita debita promulga-

li Pubem

tione vel uf ac confuetudine zry. cap. cam in-

Jfrmitas. de Penit. 65 remi[f. Cholier. de jurifd.

P'opterme

ni UT

Ord. in exem. p. 1. q. 50 4 ». $. & quiain Z, caf.

cum infirmitas vequiritur publicatio per ordi-

-

tem magn

narios facienda, non fifficiet fcientiam cen(ürz

quidem Iä

'ex lectione librorum acquifiviffe, nam alias,non

|

foret confultum SS. Canonibus velcafibus con-

* fl p

i

Ícientia

ff

De Cafibus Refert.

209

n

T &gäïïr

(cientiz tudere, & rudes atque indo&ti melio-

epmati !t

tisconditionis forent , quàm illi, qui fe pro Ec-

ritorisg

clefiz utilitate literatos & doctos reddid-runr.

Illnd vero hicadvertendum eft, nulla confnetu«

idi qrinz

dine effici poffe ,. ut delita in Bulla Coena vel

Tud

Tnrrim d

aliis Canonibus fpecificata licita fiant , fed tan-

ydetur, i

&um , neproptereà cenfura refervata incurratur,

Yati ) t CO[,;

quz juris folüm humani poena eft.

; nfgdfäï M

VI. Nulía excommunicatio vel Cafus . Re-I2

ventut, P ,"f'

Íervatus incuritur propter actum meré inter-

n

?J:Pwr,;

Hv.

mum, v.g. peccatum cogitationis, herefim.,

mentalem &c. quia Ecclefianon judicat de in-

Jj "

ternis& occultis, fed requiritur a&tus externus.

TU Q-?"'."

qz 03

verbo vel opere externo demonftratus, & qui-

deni confummatus, vid. zsf. /ab caf' Bulla r 3.

;L[ld! ,

p

VIL Quicafum Papalem habent ab Epifco-Ij

jym

AHH L

I2

Jecin

po abíolvi poffunt, fi fint ejus. conditionis,

fedlis at

Qued Romam venire fine magna difficultate

zion poífint uti fupt fzminz , pueri, filufam.

j

m m'm!*i

V

in poteftate patria conftituri, fenes , infirmi, ha-

j quD

otoni

bentes inimicitias capitales, ut aliud juftum.,

jj

impedimentum , propter quod tale iter fuícipe-

A

"i

renequeant, itatamenut hi qui impedimento

e &e'llh

temporalilaborant (exceptis pueris, qui etiam

i

.

poft pubertatem ab Epifcopo abfolvüntur , cüm

[

propter puerilem ata:cm , in qua delidum ad-

7

i

f.^j

miferunt , veniam :nereantur ) ceffante impedi-

hoj

mento debeant ad /-demApof'olicam accedere.

: &qujglfx

Item magni & potentes. Domini abfolvuntur

[catio

j

quidem in partibus, fed S. Pontifex prius debet

1en

,lam [

de ftatu Perfonz & qualitate caufe certiorari ;

PT n d

ut abfolutiofecundim ipíius mandatum impen-

s

j

(

datur,

n'ex

*24;; III. Caput 11. $. 1f.

datur, vid. téx. m cap. mulzeres. . cap. de cdtto.

l Coi;

re. L. 6, quambis $ $. Gc. fin. de Sent. excom,

- libros lggt

VIH. Demüm hodie plerumque non eft. | &ij

necefsé peenitentem cum cafü Papali Romam,

, fenda funt

mittere , quia Legati aut Nuntii Apoftolici in

Communie

partibus exiftentes, veletiam diverforum ordi-

al hæte

num Religiofi prefertim mendicantium pote*

! diden v

ftatem & privilegium habent à cafibus S. Ponti-

Eclefat

cirefervatisabfolvendi, Sedde hujusmodi fpe-

eff hereri

cialibus Privilegiis illi ipfi Religioii,confulendi

LT

erunt : nam S. Congreg. Epifcop. & Regul. de

t ; j

Mandato Clement. VIII. die 9. Menfis Januari

M L

Anni 16or. refolvit, quód quicunque Regula-

rescujusvir Ordinis, Congregationis, Societa-

mm talimr 0

tis & Infüituti tam intra quam extra Italiama

ihtur, ïloc

virtute privilegiorum -fuorum quorumcurique»

Ecäkfmum

nion abfolvere à cafibus in Bulla Coenz vel Epif-

, Putgl,

Copis refervatis. prout hanc refolutionem in ter»

4 llære[i

t

minis refers Quaranta in Summa Bull. erb. cao

f

r) uthære

fs veferfati. n. 1. 3. & ex Aldan. alleg. Barb.

lwl

in Collect, ad c. 7 "Irid. f. 14.de Sacram. Petnit.

(iuïa R&Qï n

5.23. ubiponit hanc refolutionem effe datam

m e i

17. Novemb. 162 g. quod forté derenovatione

REetie

intelligendum eft

.

ls !

, quia thd apud (;u'arant. a'.

" pote

&. eít antiquior.

iter mala

CATALOGUS.

denj hærgfl

Til gj

Excommunicationum HPape reþrwtd-

um

te.ri fiam ha

lt Vel dli

Afus Papales aliir,

funt in Bulla Cone ; alii

f hætetic "

C

extra Bullam in aliis Canonibus refervati,

In Bulla Cona fertur excommunic&io re-

E

;( ïudienübus*

ei'-V&t?,.

E^ CO.)IT

*

I

De Cafibus Refer,

21f

]. Contra bereticos , eorum fautores , ac

u dul

of t

libros legentes vetinel 9el imprémentes , itém &$

myuc

Scbifmaticos.

Circa hunc cafüm aliqua advet-

tendafunt, &inprimistria requiri, ut hxc ex-

i N

communicatio incurratur.

I. ut aliquisfit for-

^ A?oüo'liï;!

yerir

[31U)

smalis hzreticus, id eft , fcienter & pertinacitet

(canu

M p

elidens vel credens aliqiid contra veritatem.,

Ecclefiz Catholicx , non autem fuffcit aliquem

dl

bu:s "

10

effe hereticum zsaterialem , qui fcil. fine petri-

huj

0 Q

nàacia & ex ignorantia licet craífa hzrefim fe-

J W

quatur, c. dzxzt Apoffolus 6 cap.qui in Ecclefta,

, &N

24.4. 3.

Unde quiáfecta Lutheri vel Calvini

(enís J

tfecedere cupiunt, fi probabili vel falem non

MWQB:; ,

rnortaliter culpabili ignorantia laboráffe vide-

dODiS) j

gï::,;'

antur, àlocorum Parochis jure abfolvi poffünt.

axii ïïaï'f

Ecclefiarum tamen ,confuetudo. fermé. requi*

j umCUf

tit, ut tales ad eos mittantur, qui abfolvett-

Q W

di ab hxrefi licentiam . habent.

II. requiri-

qtuon

of

"

L

tur, uthxrefis non folüm in animo confiftat,

"E

pv

fed verbo aut fa&to extrinfecus fignificetur,

j dUf

uia actui meré interno Ecclefia non ponit pee-

y4m. !

At

nam;c. cogitations de Panit. difl- 1. ideo talis

ym *

(

fi OX

«

hareticus puré mentalis, 3 quolibet Confeffario

d

abfolvi poterit.

IIL. utactio externo fit mora-

Iu

PUW *

liter mala, & fiat animo profitendi vel.defen-

dendi herefim , atque ita ab alis-accipiatur,

J

Proinde qui caufa querendx inftru&ionis al-

teri fuam hzrefim detegit, vel quia àmiffa ab-

)

[ "fd

ftinet vel diebus jejunii carnes cornedit ani-

mohxzretico , videntes autem exiftiment id ex

j "

alia caufa &eri, vel fi verbum hxreticum. ab

mbllv l

audientibus jocus putetur , fion incurretur ex-

commu-

v

g f

gt

Pars III. Caput IT. $. IT.

communicatio, quia aJtus externusim morali

Y us

hominum acceptatione non eft hereticus, &

lic effeó

actus internus peena excommunicationis 1100

Daptica

afficitur.

& ideo c.

De dubitante in aliquo fidei articulo con«

troverunt D D. an üt hzreticus . cenfendus?

ficutenig

quidam affirmant arz. c. . de Heretic. & quod

"declinab;

negare articulum fidei effe certum, fit hareti-

Circz/

cum, dubitans autem íaltem implicité neget

* QUi

effe certum, aliàsnon dubitatet.

Verüm aliü

l lm /l)ö [

benignius dubitantem non quidem à peccato

"teliione

fed tamen à formali herefi & hzreticorum poe*

enícce

nis excufant apud Barb. /» Z. c. z. s. 2. 6 $

"R Prohibs

quia hxrefi, eft actualis ele&io erroris contra

B vel ais

fdem dubitare autem eft quid medium , nec

ftrne

onit actualem electionem vel reprobationem »

—

É

cut inter placere & difplicere medium eft; non

TInUbt)

difplicere , five nec placere , nec difplicere»;

: (ï('än,u. (

tex, veróiz d. c. r. explicaripoteft, quodin fo-

n CX lllb!' Om

o externo przfumatur hzreticus , qui palam

: fffmnia

fuam dubitationem jactat , nec paratus eft à Do-i

1 «ros

htes

&toribuserudiri,

I5 lotis d

Réceptatores, f'autores U5 defenfores hercticae

s illifolümintelliguntur, quihzreticofava-

t lrls eü ^

rem & auxilium exhibent, nonin aliis negotiis;

vgfa?em N

fed quatenus hareticus eft , ut herefim fuam fa-

Wetsjdie

cilius docere,defendere, aut manus judicis effu-

wllïïiühg

gere poflit , quamvisipfi actualem fidem ( aliàs

?UI ihem |

Ü

enim Bulla gratías inter hxreticos & recepto*

T.

tcs diftinguerer) einon habeant, arg.4. 2. ff* de

receptat. limittatur tamen T. nifi perfona fit

MLCT

valde conjuricta,ut patris aut filii &c. «7£- d.1.2.

(&nfum) "

&

Jf

De Cafibus Referf,

213

ii

TL Ut tunec procedat ; fi ex receptione ma-

r

lus effectus fecuturus fit. Infideles nunquam

icanons

"bapticati extra Ecclefie jurisdictionem (unt ,

& ideo cenfurá non affciuntur, fecüs eft deapo-

ftatis à de, quifübjacent hxreticorüm poenis;

j ao

q o

ficut enim chara&er baptifmi indelebilis, ita in-

d

declinabilis Feclefiz jurisdictio.

t if

Circa [/bros berceticorum notant communiter

um

q u

DD. quod ex ufu. prefertim Germanie tunc

Jmp

e

yaine

Íolum fub cenfurá prohibiti fint, f ex infütuto

dem 4 m

de religione tra&ctent. (fuppofito etiam , quod

legensíciat effe Bibrum hareticum & fub cen-

reticorum.

Gb [

füra prohibitum ) non autem fi de jure, medi-

, at d

'&ina vel alba;materia , licet aliqua hzretica in-

terferant : Item quod parvitas materiz (quam

d medlum

communis ad le&orem unius pagine . cone

| feot

batior.f

ediut

ftringunt) àcenfíuraexcufet. — Ait etiam Mart.

Becan.22. c,15. q- $. s. f. ubi Bulla Geze vel

Pücer

ii

index librorum receptus non eft , Catho!icosin

)teü quü

"Germania non excommünicari ; qui legunt»

u5

u

libros hereticos. — Qua: fententia prefertim in

- Païaüïsc

illis locis defervire poteft , ubi omnia fcatent

Jiereticis & hzreticorum libris, ubi enim fa-

" T i

«eilis eft peccandi materia, non expedit tam ,

ïLll

hr

070

grávem cenfüram didtare, ne conicientiis la-

qu

il

queusjudiciatur, cim lex debeat effe non val-

,

[

de difficilis, fed utilisfecundum patrix confue-

40105

JudlCh[

tudinem loco & tempori conveniens. cap. a.

qm

qni

a. a.

cosö-'

u

Interim licet

forfan in aliquibus locis bJUHa

1b 4"! "

aut index librorum receptus non. fit ,. quoad

eri

n

pil ?

iíunt:à

j

genü;ras , non tamen paffim excufand

j

peccato

N

t

Pars IfI.I Cepät IT. $. II

s le-

peccato , qui libros prohibitos & obfceeno

X

lend.ere' i

gunt propter perfionis periculum.

*

i* db

Index porró librorum habet duas claffes; i

itntory

prima prohibentur libri heretici füb. cenfura

1072 du

refervata : inaltera continentes doctrinam fal-

Tet ex fe

fam vel bonis moribus repugnantem füb cenfu-

teddantur

ranonrefervata. . Inter aliain hoc judice prohi--

Qs àp

bentur etiam legi Biblia facra vulgari idiomae

onendi

se fine Epifcopi vel inquifitoris licentia, fed &

tentiam 1

hoc in Germania non effe receptum , teflatur

trbus pec

Laym. J&. z. trAti. 1. . g. g. $.. & optandum

910 C

foret magnopere, ut prxfertim Clerici & do-

e& fidjlæm

&cres dilgentius in le&tionem S.Scripturz itt-

(2 üi'S) ?Wal'j

cumberent;ne quodfrequenter cum magno Ca-

L 4dix) [

tholicorum Ícandalo accidit, à quibusvis etiam

Wam a

plebeishzreticis confunderentur Egofané quo-

1m' 1.76

ties.Scripturam lego, magis contra hzreticos

Mifragi

confortor, quiafemper deprehendo, quod vd

b "ffimtia

mutilaté aut depravaté Scripturas allegent , vel

um

textus aliquos notent, quos prater intentio-

Betm &

nem Scripturz interpretantur ad vitx carnalis

f mülitiam

licentiam , omittentes textus illos, qui ad perfe-

l Eyco

&ionem fpiritus caftigata carne & rigorem o

QOS)qui á fe

fervantiz mandatorum & Confiliorum DEI

Yi Gte,,

tendunt. 'Pid, f/up. par. 1. c. 2. n.7. 6$ par. 4

4 Ore am

€Ap. ilt. de jejun. perfectiffimum autem hare-

Ilf G

ticorum à fide Catholica recedentium fpeculum

AHloyos

eft Epiftola 2. Petricap. z. una cum commen

"

N

x

T. C

tario Cornelii à Lapide,

à C"Wn

Quod fi Parochus inter: füos quosdam ha-

4 4":([

beat, aut fufpicitur hzreticos, . non eft feniper

" an:

coníultum fcholaftica difputatione cum iis con-

"W!km,

tendglc

ln'

De Caf bus Rgf rF

21f

& obf

tendere :

do&i enim ob pertinaciam , & in-

do&i ob ruditatem non capiunt vim atgu-

us daäö

mentorum, prxfertim vero non debent ipfis

iifb t

nova dubia in fide proponi, quam quz ipfi-

met ex fe prüis conceperunt, ne magis dubii

esdodntz

rfeddantur.

lgitur potius expedit manfuete

nem [ 6

bj udxce;f

cum iis agendo tollere radice;m berefis, eos di-

fponendo ad veram fuorum delitorum poeni-

i vulväfl

tentiam remon/lrando ex Scriptura & SS. Pa-

; lxcenïla; 1

cepuum ^

tribuspeccatorum gravitatem & qualiter nosà

regno Cxlorum excludant

nam certiffimum

! À 0?(,

e(t radicem harefis effe , peccatum , prafertim

y Oi

carois , avaritiz, juftitiz, tefte Apoft. 7. z Tim.

s sagut

6. Radix, omnium malorum eff c,q;zdz!m,quam

:om mäf*"

quzd4m appctenm érraferunt A frde.

1. ad

i

mbusfü Ó

Tim. z. reppellentes confczentiam circa fidem

tung Züf

gaufragaberunt. 2..ad "Tim. 3. mali bomines

, o

proficient in pejus errantes & m errorem qmit-

rgäendv )

qw

oellt

tentes, Examinentfe ipfos heretici, confiderent

"P

picetatem & zelum refpicientium ab hxrefijécon-

1 n n

tra malitiam ad hxrefim tranfeuntium.

"U

a

[I. Excommunicatio refervata eft contra.o

p

o P

eosqui 4 fententia Romani Pontificis ad futu-

gme &f]go f

rum Gener ale Concilium appelldrit , Pelquorum

f0

j

y

fore aut. auxilio 4ppellzztum f;terlf

P

JIIf. Contra PJrr;zMa miaritiuios torumaue

um HUGE* j

fg'ttor:s » qui mare 8. Pontiffcis ixfefl ant,

dentim

IV, .Contra eccupantes bona navfragantium

j o

V. Coutra imponentes noba pedagia, gel g^*

bellas extra C;lf(ä fíói permiffos.

10

Ó q!i

j

Vk Contra falfificatores litterarum Apofa-

!

W

y)

!zwmm.

V^!I Conmn-

1011€ Cilm ) Jä

—

2Y6

Pars IH.. Caput YT. $. IH.

] Vntm fin

FII. Contra dantes auxilium , quos , Armas

$el matcria avmorié inffdelibus aut bereticisyeel

juiceme

eos de fl atuCat boliceRcligioniscertores f'cisits

]f' ,I'jc !

Wravatus d

VIII. Contra impedzentes Biäïuzlfiz'ad Curi-

quetelam d

am Romanam adferrz.

LX. Qui accedentes ad Sedem Apoff. $el rect-

QUftpettca

dentes , abea , Selmortantes imcuria per fe $el

JWücem Fec

Alios inter ffciuntynutilant , [polianty capiuntVel

TU o

detnent absque juri;fdic?ionc legztima.

ob

X, Qui offendunt Romi petant fel peregrinos

"4 fajl. j

«d urbem caufa. difetioni.

1tttoo,

Gf

XI. Contza cos qui affligunt , felperfequntur

Cardinales , Patriarchas , Epifcopos aut Legae

fs

ti

]

f05 Sedss . Aþofol;,

—

s

" ptopter

XIL. Contra percutzentes aut /þoliänte: » qui

!t fecul

n curia Romana pro f& $el pro aliis caufas a«

"vt d.

gurt, aut judicant, occaftone ditlaram caufarir.

mr) fed tü

Alicualiter differt hzec cenfüraab.ea, quafupe-

tuf,.f. /[Pd A

riusloco notio pofta eft. quia etiam comptee

morabilis,li(

herdit judices & advocatos (fi modo proptet

BRT

negotium in Curiz actum offendantur) fupee

püte&äcw

m

riores folum accedentes.

XHI. Contra eos, quz préetexentes

fritelam

9. $ bj

quandam appellatione recurrunt adLaicam poe

taft manjj

teff aten im cavfrs. Eccleffafficis impediendam»

CIlato ne

executionem litterarumApoffolicarum. Item qui

Qon Ht Vero

dmpediunt pro faisnegotiis ad Rom. Curiam ate

u ( Qenfur;

eedere $el litteras fi'po/fol imapetrare folentes.

h Atüjur

Sed quia S. Ponaf. dicit prietexentes fribolam

«ppellationem £$c. ideo non defant , qui cutm

rf's'ü&ilmen

Sayr. L. 3 tAefaur. cafuum cozfGfent. cap, 17« fh»

D]

Nr|

3- probabile reputent tantum frigolam appeliau

Ó

loc v

fioptim

|

lf&n.i

.

De Cafibus Referf,

219

; ( m

tionem finc jufta cauía interpofitam ad Laicum

ul ))[/lfllfg,x?

judicem comprehendi. . Et Covar. pp. 4q. cap,

3. 9. 3. refert in Hifpania effe praxim, quod

ertiors )

m d

gravatus àjudice Ecclefiaftico poffit fimplicem

querelam deferread tribunal Regium , cui dei

competat causam examinare, & datá injuftitiá

At

judicem Ecclefiafticum ad refciffionem actuo-

Z

rum compellere,.| Attamen hac praxisfepofitis

É j 477:) mp,?j,ij,

fpecialibus privilegiis fuftineti. riequit. efte Lay,

n

L. 4. tratl. 9. c. 4. Azor. tom. 1, Infl. mor, l. g. €

ul

14. nec regulariter falváimmunitate Ecclefiafti-

cá recurfus ad judicem fecularem etiam ob de-

; M.?'»"nguvf:

negatam juftitiam in foro Ecclefiaftico admitti-

jfipt 4

tur , propter defectum fcil. jurisdictioriém in ju-

dice fxculati, fed ad fuperiores Ecclefiafticos,

!

j oWW !

eisque ad Papam , qui ultiis à nemine judica-

7] ,4!!« fii

tur, fed tota ipfius caufa DEI judicio referva-

gt

tur,c. ff Pape d. 40. Interim confüetudo imme-

ab ea, gnf;'f

morabilis,licét de rigore jurisnon usquequaque

,und"

fübfiftens vel gravis Doctoris fententia, ficut

(13 ol t'f(

poteft à contumacia , ita etiam à cenfura excu-

fenäanmï) T

fare;infinuat Palao. de cez/ur. difp. 3-pun&t. 14

$. 3. ubi etiam/ab. s. 8. 9. notanter. putat , in

j I

caíu manifeftz injuriz recurrentem ad. tribunal

z

Jf u

"m

i

fxculare non incurrere hanc cenfuram, quod

j

"nf'd

non fit verofimile Ecclefiam injuriantemáPon-

l

J [,W'W l

tifice ceníurisprotegi, & cum Ecclefiz non cort-

jun ^

f i

cedatur jurisdictio ad injuriandum , non videtue

u

judex fxcularis vel recurrens in tali cafü ejas jue

risdidtionem impedire , fed tantüm fa&to inju-

r

j

ii

)

C»-

rix per modum naturalis denfenfionis réfiftere,

fjl

"

Sed hoc vix nunquam con

&hgit, ut Anjura fit;

^

MAN.PAROCH,

&2:5)

^ IFM

2*8

Pars III. Caput II.. $. II.

tam manifefta, quin aliquo examine judicidfi . lnl

indig

lo]

eat , quod examen profec&o judici fcula-

ä:prior (

ri permittendum non eft , qui potis in dubio

WO. Qu

, Qntrac

projudice Ecclefiaftico prafumere debet, quàm

——

0r

ejus proceffum füb fuam jurisdictionem revo-

XVL (

care.

Illud veró fatis probabiliter afferitur à

| m Pug

Palao 4. J z. 15. contra Bonac. decenf. diff.t.

| Manty,

q. 14« p« 2. 8. 27. quód ad incurrendam cenfu-

ram requiratur, ut impeditio litterarum Apo-

Exljrfj,

ftolicarum actu & cum effectu fecuta fit, . nec

Ogj

fufficiat tentáffe impedire: quia verba accipien-

ciz;ïm/or,/g

da fant cum 'e&'e&u » prafertim de lege poenali,

VH. CM

quz interpretatione potius molienda eft, . pez.

"'ä"fp(rt in

ff de panis. hucfacit, quod extra delicta gra-

| Iimämgjfcia

viffima & cafus fpecialicer injure expreffos folus

t comey

eonatus ad deli&tum ex generali confuetudine

j Gtorüm yet

non puniatur poená ordinarid. vid. Covar. z$

| ii

gzticlt. Chm. fi furiofus p. 2. àn princ. num.6.

9. at qm'al

41. cum citatisibidem Harp. a rzt,Jnff.. de publ.

W .OCatiOne.

jud. $. g. 1. 386.

?&VIU, C

XIV. Quiquocunque pratextu caufas [piri-

; tzmasm al

112l & Tudicibus Ecclefiafl icis a&ocant . ut il-

queP. 4b li

Jarnm exetutionem impediant.

Hanc ceníu-

hi ? 9(! im

ram aliqui DD. limitant , uttantüm locum ba-

þrofm", i

beat, injudicibusLaicis avocantibus , &àju-

4rt ttop f "

dicibus non quibuscunque' Ecclefiafticis . fed

duntaxat Apoftolicis, vid. Caít. Palao 4e cez/ur.

lim &tm

difp. 3. punct. 1y.

mcurrebam

XV.Contra perfonasf/aculares, qui diretlt £dl

mun- E(' fle/

indiretld.ad fna tribunalia trabuut Ecclcjïdjfi-

445 y 8elaliquid in prajudiciumEccleffaff ica im-

" fHhop;

Erfomö ECC

muniaiis Íub quovis prztextu privilegii vel con-

d

etu

Mij

' 5."1

De caftbus referf.

219

eyi

fuetudinis atuunt , aut f atutis utuntur. Hxc

( ju&ici&f-.t

& prior cenfura procedit etiam contra Ecclefia-

ficos, qui poteflate laica; quá funguntur ,

' ?otiüs nü

N

"]

contra committunt.

yere tht

Ü

XVI. Contra impedientes direcid $el indi-

sdidiona

xbl

ret3e Pralatos Ecclefaflicos me fua jurisdiclione

wtanztur.

Y dl([mlf' j

lItem recurrentes ad curias feculares,

ab iiique impetrantes mandata contra judices

u

jo itrit

Ecclefiaflicos ,. & qui talia mandata decernum

hn f

exequuntur Pel conilium , faborem aut patre«

eipium preflant.

uiavidtt

n

XVII. Contraufurpantes jurisditdonem aut

yiendatt^

frutlus pertinentes ad perfonas Ecclefiaff icas va-

tiont beneficiorum; junge Trid. f/eff.22. c.24, Non

CX frï.':

'

tamen comprehendiufurpationem fructuum lo-

ï

u ao

catorum , etilocatio fit facta Clerico., cüm Bo-

g P

nacina & Durando docet Palao. 4. /. puzc. 18.

j

g uf

7.21. quia non percipiuntur ex beneficio fed

j i

ex locatione,

u

XVIII. Contra imponentes 2ut recipientes de-

cimas aut aliaonera d perfomisEcclefiafl icis abs-

TL (4"](5

ue Papa licentiá, nec non, qui per fe $el alios di-

idi "(Vütf)ï:.,'

,Aäz"

vcllé $el indircilé praditla facere , exequi , pel

Af

procurareyaut confilium, AuxElist Pelfaboré pre-

ff are non gerentur. Volunt veró hic iterum DD.

a

j

talem exa&tionem debere fieri ex poteftate laica.

pl

Olim etiam excommunicatienem rcefervatam

incurrebant Clerici folventes. c. Clezzcis de zme-

al Palaw'f*ï

mun, Ecclef: iné. quod poftea fublàtum eft ;;

Arthy

4(:!

Clem. quoniam eodem tit. quando vero licet à

"

[r^?

D

perfonis Eeclefiafticis exigere d

720

Gtum eP: füpra

p deimmunitate Ecclef.

ypit

i

: XIX. [47

220

Pars III. Caput 1. $. 11.

fitritcond

XIX. Contra judices , notarios, firibas, exte

(isattverb

enteres, fe immifcentes in caufis capitalibus feu

eriminalibus contra perfonas Eccleftafficas eas

Contingi,

banniendo , capiendo 65t, nifi id

fasde

prorcffmdo ?

velad

fat in cafibus permiffis ex licentiaPapz ;

Est

lram def

invocationem brachii fecularis per judicem Ec-

elefiaticnm , velfi Clericusin gravicrimine de«

Epifcopi à

Tun qut j

prehenfus & de fuga füfpe&usfit , autà delidto

aliter compefci nequeat , plures docent éum à

Centia E

uficind

judicibus Laico capi & ad Ecclefiafticum remitti

poffe ; dummodo major violentia non adhibea-

tantimden

tur, quàm Clerici refiftentia expofcat. Pam.

Pl roce

in L. cóm non ab bomint. de judic. Laytn, lib 4»

trim r d

jracl. g. €.4. n. 6

XX. Cortra defiruentes , infadentes , ufure

Qnmm ln

gontes $el occupantes terras Romane Ecclefa

males y Cony

6t8 d)j

febjellas, 86 Qui ad id confilium , auxilium ,

U fatorem prafhiterint.

od S:nf, t

Nortine

Excommunicationes ve[ervata €x»

P

trra Bullam cona.

COpotqls.

Rxter 2o, cafus in Bulla contentos quosad-

eüntgy.

hüc ex aliisCanonibus;Bullis & Authoribusg.

Qtis eüm

refert Barbofa Ze Offic. Epz/. p. 3. alleg. $. fuo-

üutfoffy

rimtamen cenfurz plurima vel fpecialiter Reli-

D.dogy

giofos Ordines vel ftatum & terras Pontiicias

éntür era

CUITIO a&u |

concernunt, referam ergo , qua frequendf?s

occurrere poffent,

Citüm ) co

Prima eft, eaque hominibus maximé cogni-

1X offici

ta & ufu recepta, coztra percuffores Clericorum

Dem (io &

$. f[quis fuadente. 17.8. 4.

-

(nta w j

Nomine Clericersm intelliguntur inprimis p

"

fx;'gm. Mp, [

326

ll

De Cafibus Referf.

, fatris confticuti etiam excommunicati füfpen-

l Flfbll:"

l

capimliätl-*ji

fi , aut verbaliter expofiti , etiam z» minoribus

conftituti, fi habeant conditiones Concilii Trid.

cafiu

féf- 23: de Ref-. c.4.. qui nimirum beneficiun,

d t

Ecclefiafticum poffident, velhabitum & ton-

ao

füram deferentes alicui. Ecclefie de mandato

Pe] iud-ïü j

Epiícopi inferviunt; - vel in feminario Clerico-

;ravi(ïilnïx ,

sum aut in aliqua fchola vel Urniverfitate de li«

T au[ä (

s d

centia Epifcopi quafiin viaad majores ordines

fufpiciendos verfantur., , licét veró Concilium

iaf

tantüm de privilegio forzloquatur , idem tamem

j t er;::.;(i

j

magis procedit de privilegio Cezonis, fiillud

ïXFOfZZ['

!

enim jure divino datam amittitur ex defetu di-

A UL

étarum conditionum , multo magis iftud jure,

tanttim humano pofitum. . Item Monachi, mo-

V.eh'ü'th'f(.(!',ï

niales , converfi & novitii hoc canone gaudent.

Rl? " 7 l,(.'

c.non dubium. c.de Monialibus.x.E5c. Religio-

j i

fo de Sent. excom.in é,

Nomine . percuffrenis aut Piolente manuwa

qritt!

injetlionis intelligitur quelibet injuriofa affictio

corporalis, ut fiin publicavel privata cuftodia

l

detineatur,. fi per violentiam veftibus exuatur

gt

fi quis eum hoftiliter infequatur ; utin fluvium

t

aut Foffans vel équo decidat. — c, wuper 29. 6 ibi

j

DD. de Sent. excomm. Prxtereahac cenfürate-

2

H

nentur etiam mandantes , confulentes (, Ài pet-

t

cuffio a&u fecuta fit; nec mandatum priüstevo-

a

u

catum ) cozféntientes , mor impedientes ( faltem

fi ex officioimpedirereneantur) item percuifio-

m

)thlll

inif

nem fuo nomine factam rata7 babentes.. €.

M

"

quantæ mu

lieres. 46 .$. illiveró c. Ap3 de Sent.

l

eXCom. CAp. CUim quis. 1 3. eod. ia 6.

piif

,Fnr

K 3

Éx-

/J

222

Pars FT. Capot H.. $. Tf.

Excnfancur autem ab hac cenfura T. ignoran-

Wi gt i

| tjuriandi :

tes invincibiliter percuffum effe Clericum, vel

etiamipfam cenfuram,

Cericaliin

II. :Si percáffio veloblevitatem , vel eafum ;

| Üifet occy

aut non fufficientem deliberationem , amen-

| qllidempr(

tiam , vel ebrietatem üfu rationisprivantem irt

fira exeuf

| Cenfürain

genere percuffionis ad

kculpam. mottalem nof

pertingat.

nte non ef

III. Qui violentiam adhibent Clerico incor-

"bprimoæ

rigibili poft trinam monitioriem Epifcopi 'enor-

utruque |

mitatibusfeu feditionibus fe imimifcenti, autqui

C ifoyj,

aliter à delicto compefci nonpoteft. c. cim non

ttm [aie

ab bomine. 14. E5 c. perpendimus. 13.. de Sent.

FTTT pereu

exCcovm.,

Nolit peren

IV. Quimanus violentas injecerint in Cleti-

äericum,

ricum cum uxore, matre , forore aut filia (fecus

on inClll'l'e:

eft de perfonis in gradu remotioribus) turpiter

Küstamen

inventum. c. fffero. 3. de Sent. excomm.

m frnm.

V. 8i percuffio Clerici neceffaria it ad de-

MUCTT

fenfionem corporis, bonorum velpudicitiz i

períona propria vel proximi, cum moderamine

'"P'I'S«h

* £XQQ

tamen inculpatz cutelz. d. c. 3. €$ c. ex teno*

ge 10.. jam d. tit.

Bitntes p

VI. LaiciMiniftri , .qui ad mandatum judicis

| Nos dljïrm

Eecclefiaftici capiunt veltorqnent Clericos cap»

Al t

st f ama gerf. Lajci eod.tit. Non veró excuían-

| neralisper]

&ur, qui percutiunt malá feuirató animó Cleri-

la Cnn

cum , etiam fe ultro ad verbera offerentem jux.

torec 1 [*e '

Confilium Evangel. Matth. $. 57 quis percuffe-

deOrum :

i tein dextrap maxillam , prebeei G atte-

mdn[caüom

FATI. C coBtingit, 36. de Sent.excomm.Íecus

A. Barb

?

€x loco,veldum iti die paraíceve períonamChri-

f

De Cafibus Referf.

11$

fl agit, in tali enim percuffione abeft animu*

T gt

edtim, *

injuriandi, & aótio ipfa externa non eft ordini

Clericaliinjuriofa. Imó tametfipercutiens ha-

J

)

iil

betet occultam vindiéte cupiditatem ; peccaret

jl

nem,

te

quidempropteream , probabiliistamen àcene

füra excufaretur , quiaactioexterna, cuifoli

;Privanter:i*

ceníürainligitur , in moralibominum acceptio-

yotmier 1

nenon eft Clericoinjuriofa ; prout etiam fupra

Clercontt

fübprimo cafuüBullo de hretico occulto ditum,

Utrumque ergo copulatifé requiricur £ntentio

zaícy t

E5 atl io injuriofa.

Ideo fi quis volens percutere

Fcenri ) u

"[itium Laicum vel etiam Clericum, cafu vel

, um

errore percufferit Caium Clericum ,, quem aut

g

noluit percutere, aut (i voluit, ignoravit effe

Clericum , quia forte in tenebris habuit obvium.

cenit i^

non incurret cenfuram ex intentionis defectu ,

fl

ea

fecüs tamen fi noviffet Clericum ,. fed putáffet

yibit

d

alium füum inimicum , quia tunc fuit formaliter

um

"

T.

propofita & exercita percuffio Clerici ,. quam-

visinperfona erratum. . Covar. izc. alma Ma«-

u&glüm

df

N

"]

£er p. 1. $. 10« . Laym. de cenf.. c. g. m. g.

,no d

Il. Excommunicatio resetvata eft contra fe-

"TL

pientes penes fé litteras Papales falfifcatas , &

j

mon deffruentes intra 20. dies. c, dur a. de crim.

g m

faiff vequiriturcamen , ut prids hzc cenfura ge-

T

neralis per fingulas Parochias promulgetur. . In

P

(«(

Bulla Ceenz fexto cafu excommunicantur falfa-

g"

tores , fed ibi non fit mentio mandantium,

i

fautorum , ideóque hi cantum incurtunt excom-

"u

ft"

n*j

j

p

ild

municationem. cap. ad falf/ariorum , de crims,

nl

j

f«lf. Barb. 4. alleg. £0 . $6. quzibidem nom

r

x;WW

f

(

Til

leg?mr refervara. .

K 4

HIL Ex.

i

224

Pars III. Caput I]. $. If.

III. Excommunicatus 4 Pape delegato pof

VItt 4

annum abfoleitur à folo Papa c. querenti. de

litieg) in

Offic. delegati c. confuluifi de Offic. Legati.

!ia.'zi:gj j

IV. Contra Clericos fcienter 65 fhonte admit-

Xla

BLEZT

&entes excommunicatos 4 Papa ad Dipina offcia.

c. fignificatzt 19. de Sent. excorn. quod tamen

| diferibity

hodie poft Confiliumconftant , & extravag. 44

X.

ebitazda deexcomunicatis denuntiatis vel noe

fd btne/f

toriis percufforibus Clericorum intelligendurm,

2 d

V. Contra incendiarios poflquam fuerint dee

fimori ;

fuptiati , c.tuasos, ro. de Sent. excops,

Llone rejps

VI. Contrafrangentes &5 foliantesEccleftat,

| Wal g

pof quam fmiliter abordinariislocorum excom-

:Xl g,

snunicati denuntiati f'erint, c. conqueft i. 22, d.

| fl oceli]

Sent. excor.

Siex rationabili cauífa vel ufu loci

1 i?lco);/?it,l

omittatur publicatio , : non erit cenfurareferva-

L

taj quodfi absqueviolentia res de Ecclefiafub-

| /ïa'm:z'a!:';

trahantur;, magisinter DD, receptum eft , non

Xl G

incurri ipfo Jure cenfurám. — Barb. i»eo. cap.

Hn ial

22. . 2« Arg. CAD. Ult. de furt. allegat quidem

Dilbysgy

Batb. 4e Offic. Ep/f. 4. alleg. go.n. 117. Bullam

la rgffrgatl

3. Sixa IV. & ». 735. Bullam Sixti V. cum pro»

jmdy, d«

fida ubi extrahentes lapides vel ornamentá ab

IXUI. (

Ecclefiaexcommunicationem refervatam incut-

F V at

runt, fed inBBullario, qQod ad. manus habeo ;

| du

"

reperire non potui,

fï!r,;[, l -'(/

VIL. Qui per fec 8elher alium injuriofum gra-

45f, Doy

Pamen intullerint cenfurantibus , aut cenfüram

UA

ebferPantibus , nifiintraotliduum fatisfaciant,

?rom,m

:

PcUFTH»L eXcommunicationem

» que poff duos

lal

gnenfes im'ip;'t ej; r

eferPata i prins non fit peti-

TWbl

ü

64 ab/olutio.c,

quicunque.tt.de fentexcom.in 6;

h Digy

YVL Cot-

!

J

De Cafibus Referf.

s

VL .Contra Dominostemporales , qui ma-

Wde!cgm "

ul

Iitios? bmpediunt interdicli $el excommunica-

ïc, L:gdf!.

tlonit effebum. Clem, gra$ís de fent. excom.

onlc' il

IX. Contracos , quicadatera ad alium lo-

Dinuif

eum transferenda in fruffra comminuunt, praut

defiribitur inextraGAg. 1. defepult.inter com,

f qüOd us

X. Contra committentes (imoniam in ordine

renta/

yiauis v

fel beneficio aut Religionis ingreffu. . Extrat. z.

& 2. de Simon. inter cam.intelligitur tamen de

yeligaió

firmortia rez/? cum actuali traditione & accepta-

7À f;l(lffl; '

tione rei tempotalis profpirituali, non de fola.

A

^

gnentali, aut contentionaiz.

m

n il

- XI.- Cogtra retinentes aut recipientes palam

fel occulté. beneftcio in confidentiam. PiusIV.

mquff* j

in conflit. Romanus Pontif, & Pius. V.. m conff.

yfa vt

£ntolerabilis, quxnam vero dicatur ffmmonia con-

;enfurare&f'

fidentialis , vid. Laym. Iib. 4. tr. 10. €. wlt. $. g.

j p

XÀl Contraabfolpentes pretextu pribilegzo-

n

rum inbalidorum &$ re$ocatorum Acafibus Pa-

n !W/' u

palibus PelEpifCopalibus, el commutantes j.$o-

lg

tareferbata Extra$ag. (í Dominic. y.de panit.

uj N^

/untlo. decreto Clem, VIII. editio g. Tan. téot.

i V a

XII. Contra cos, quilargiuntur , Sel acci-

at

péunt aut promittunt in Curia Ramana ad obti-

wfen'aümm.w

pendum juflitiam Pel gratiam. Bonif. VII. m

g

extrab. 1.de Sept,excom« Greg. XIII.. 22 Bulla,

ab ipfo Pontificatus, G c.

XIV.. Contra quemcunque Epifcopum aut pa-

t n

tronumtum Ecclefiaflicum, quám Laicum; qui À

T

w/;m

/ l

collatione aut pr.efentatione fnfpenfus benefici-

J

um contulerit , ad id prefcntárit , Sel Znffitue-

DTrid

561

l;/idm DEIL.

rit. Pius V. confit. ;g.K quanta Ece.

XVO CO!I-

71 p

y»

ITl

Pt TIT. Caput YI. €. Tf.

XV, Contra exigentesjuranienta, deobfet-

Ev

vandis ftatutiscontrariis Concilio Trid. Gregor:

| Bih.in

XIIL. in confüit. 103. £zter [poffolicas.

etam d ]

XVL. Centra a[ferentes mortaliter peccare ,

| Is exc

!

$el effe bareticos , qui defendunt $el colunt Im-

! audacio

smaculatam B.V,Gonceptionemyextr a$. grae ni-

gentesp

mis. de relig. E5 Gen. San&t. Pius V.. Conff. t14.

D)

XVIL Contra afferentes confefgonem Sacra-

| &lium (

eentalem po[fe per litteras inter abfentes fieri.,

Vantey ,

Decretum Clem. VIIL. epud pios , n praxi

5054 4',,,15

Epif. p. 2. cap. 1..3.6.

1dnoy (4j,

XVIIL Contra predicantes miracala falfa

Pa ij

aut propbetias mom contentas iv /acra Scriptura

La

Concil, Lateran. füb Leone X. feff- 9. notat ta-

| X

|

j

]

men Navar. /5 »man; cap. z7. n.irt. Cenfutas

*! L

Flf

hujus Concilii non fuiffe receptas.

|4 M

XIX. . Contra duellamtes ,. locum ad duellum

LU

€oncedentes , füadentes ac auxiliantes, fpetlantes

| eng.

Concil. Trid. /éff. 2g. de Ref. c. g. (ed fpc&tatis

qu dC (

verbis Concilii, hec cenfura refervata non efts

Drityy, h

poftea vero Clem. VIIL. eam refervavit , putat

tamen Paul. Laym. [j4. ». tratt. 3. p. 3. €. g. fub

rf

». 4. apud Germanos aliósque Septentrionales

Cïniilfaxn

Clle

hanc refervationem receptam non effe. Prz-

r

tereà ifla intelligenda funt de duellis ex condi-

D 1poff

€&o , ftatuto tempore & loco , ac cum ordinario

Cont:

4(

vitz periculo , quare non incurretur cenfura;

f0f n

fi duo fübitó in platearixam & pugnam incipi-

m tahs;

ant, velíi pugnis tantüm aut atmis ordinarié

Peticuf f

non mortüiferis conerediantur, velfitantumo

QUF Quide

compareant in loco absqüe actualipugna, vet-

qwmc 1b

àcnum in poenalibus cum effe&tu & proprié

"n D

acci-

:

De Cafíbus Refer?,

227

g, d

accipienda , & fola comparatio non eft duelIum,

Ti o

Batb. /ncollect. ad 4. cep. rg. Trid. mn. 12. Quod

holitd

etiam Ze (DeGant ibis dicitur, accipiendum eft de

jire 1

illis , ex quorum prafentia duellantesredduntur

j

audaciores , non qui obiter in tranfitu rton. fi-

gentespedem , velclam & occulté afpiciunt.

Z

, Oi

XX. Contra quemcunque Chrifiianum ; qui

ff

Alium Chriflianum interris Tercarum babi-

tantem tanquam mancipium ceperit , aut ejus

jf lP

TM [ P "

bona diripuerit , Vel qui nonpermittunt Chri-

ff ianos captibos apud Turcas poffquam illos ca»

perent ,. liberó abire cum fuis conjugibus &5 boe

ine fl

m s

pis. Pius V. Conflit, 149. licet omnibus.

XXI. Contra ingredientes abque licentia dee

f. stl

f

bit? obtentaMonafl eria Monialium.Yrid.feff. z.

n."lu

(

de Regulari cap. g. juntcta Bulla Greg. XII. «5£

gratia. Sed quiahzccenfura in Trid. non eft

:,ï;m 411, äliif'!*

refervata , & Bulla Gregorii videtur principaliter

W.Mä/ää"ï

&

loqui de perfonis quibusdam illuftribus ,' qui

/

( lt

pretextu priGilesiorum olim fibi concefforum,

C

u n

j

"

nunc vero revocatorum Monafteria ingredi

UM

prxfomunt , ideo plurium eft DD. fententia.,

uU

cenfuram tancüm in hoc fpeciali cafurefervatam

j

: gcprenfh

f

e(fe : caterüm autem à quovis Confeffario ab-

n

folvi poffe. arg-c. muper deSent. excorn.

u

udis

Contra mulietes ingredientes Monafteria vi-

J

TMM

rorum non habetur lata cenfura ; quamvis inte-

umwf w

rim talis ingreffus ob circumftantias fcandali vel

p

periculi facilé poffit effe peccaminofus, Allega-

dnt l:

tur quidem &hic d. Bulla Greg. & Bula Pii V,

mb o

iti

PU

h

que incipit Regularium,inferenscenfuramrefer-

vatam mulieribus , fed & iftas Bullas de inere-

du

dpf^ a

K 6

dien«

r c!:

229

Pars III. Caput IT. $. If.

i

dientibus fub prztextu privilegiorum revocato-

mïheftpïü

rum interpretatur Suar. fom. . de cenf. difp. 22«

a À

| faenm

tinem &

f( &. 6. n.1t. Laym, de ff atu Religionis c.1s.n4»

refert autemNavar. de Regul. comment, 4. n.á4.

docafa

Pium V. declaráffe fuam Bullam univerfim de

vorum d

quando

mulieribus ingredientibus Monafteria virorum

procedere;fed refponderi pote(t cum eod. Laym.

damnati

d.. z, 4. hanc declarationem faltem in Germania

peccator

non apparuiffe in forma authentica aut Epjfcopis

HC MM

Gantur,

eransmiffam velufu receptam fuiffe.

Hs ofb

"«dnotatio de excommunicattone

Qtoad ojon

t

C ejus effettu.

6. t, de

fro coronide hujus catalogi excommunicatio-

um

num placuit aliqua breviter de ipfa hac cen-

fum Peraæ

(ura adícribere.

Xcommunicatio igitur eft cenfira Ecclefía-

teriEPj(w;

ftica, per quam homo Chriftianusa com-

— ;

( Coatr f

munione fidelium excluditur,

Hzc cenfuraitn-

troducta in Ecclefiam creditur , tum ex potefta-

mm ter

ATU

te ligandi &5 fol&endi: Ecclefiafticis Pralatis

li

Chrifto tradita , cumexillis verbis Matth. 18*

ff Ecclefiam non audicrit ,- fit tibé ficut Etbnicus

enï, qu

fimylis

&fc. tum etiam ex facto Apoftoli, qui r. 4

ih "t

Corintb. $ .E$ 1. ad Timotb. 1. in fine quosdam

-

hj

áncorrigibiles Satane tradidit. quem locumde

". q'j'

excommunicatione interpretatur divus Auguft.

597nin: |

dB c« omnis 22- caufa t1. q. 3. quia extra Eccle-

p

ffam ; inquit " déaboluseft , ft , ut im Ecclefia

(cen

tec

Chriffus , ac per hoc. quafi: Diabolo traditur ,

Dirg

qui ab Eccleftaflica communione remobetur &c.

Pmphcit«

à excommunicationis etiam alio no-

V o

De Cafíbus Referf.

219

l

rum tend

mine fiepids in jure azatbema dicitir . anathe-

ma enim greca voce in genere fignificat fepara-

tf i

donis 1

tionem & divifionem. à reliquistebus, aliquan-

do caufa honoris, prout anathema dicuntur Di-

ynit, "

vorum dona , quz intemplisfufpenduntur, ali-

; uneti

dferia t

quando & frequentiis caufa execrationis , &

damnationis prout hzrefes & hzretici, aluque

eum od

peccatotes incorrigibiles ab Ecclefia anathema-

«t

tzantur. Iriterim ]icét excommunicatio E ana-

ial

thema cílentialiter non differat , differunttamen

JM&

quoad folemnitatem , nam excommunicatio fo-

lá fententiá judicisin fcriptis conceptá profertur.

"

&ap. 1. de Sent. excom. in 6. anathema autem

i

cum qüibusdam ceremoniis ad terrorem alio-

xcommunica*

rumperagitur , quales ceremoniz praícribun-

ii

tur /z c. debent. 106.caufa 1. q- 3. ut 1 2.Presby-

teriEpifcopum circumftent, & poft latam ana-

enfirt p

thematisfententiam lucernas ardentes , quas in

us

u

Al

manibustenent , in terram projiciant ; & pe-

dibus conculcent , cui folemnitati aliz quoque

FSW

i mmmw

J

maledictiones & execrationes verbales addi fo-

l'

n!ïïfk N

lent, quas quoad effectum plüs operari; quàm

rb

w

M

fimplicem excommunicationem cenfet Covat,

j / fuil

il p

in relict, c. 4lma Mater. d. tit, iné. p«1. $.6.

»(füh ] q

f. $. & colligitur ex c. zemo Epiftoporum cauf&

, /f)l(

ls

£1. q. 3. hincetiam eft, quod nc. cám non «b

p^

j

bomine t0.de judiciis , contumax contra Eccle-

p

fiam primüm excommunicari ; deinde vero cree

M(XW*

(cente contumacia anathermate puniri jubeatur.

qü

d

u m

Jl

J

Dividitur excommunicatio in sz4jerem, qus

!

p

p

fimpliciter feparat à communione fidelium , &

H'Ww ) q

in minercm , qua tantüm feparat fecundüm ali-

Ti

p

"

7

q

19

Pars HH.. Caput IF. $ 1.

quid, nimirnm à Sacramentorum perceptióne,

veleolled

non autem ab alia oommunione fidelium aut

Gto offer

Ecclefiafticisfuffragiis. Imo necab adminiftra-

ts Ecck

tione Sacramentorum , licét non facile ante ab-

tamen &

Ctrdos j

folut;ionem Divinaadminiftrari deberent,& pro-

flCUt doo

pter aliqualem irreverentiam culpa faltem ve-

nialisadminiftrando committatur , c. slt. 65 ibl

lh mlm';

Barb. ».6. decler.exco. incutritur hec mznor ex-

Mü*ll [

communicatio,' propter communionem prohi-

munjone .

bitam cum. excommunieato , ut mox dicetut.

QUéat of

J

Sitamen in jure excommunicatio feratur, regu-

wl

&or (

lariter de majore, non de minore intelligendum

comum [

eft , nifiex contextu verborum aliter de mente

plindo d

legislatorisappareat c. ff quamy p. de Sent. excom.

6 Q ad

Hzc vero fidelium communio, .quà excom-

Wtiengd,

municatus privaturtriplex à DD. affignaturyme-

&alio (Xte

ré interna, meré externa , €$ mixta Meré inter-

Cnvidy

24 communio eft, quà fidelesper fidem & cha-

ritatem inter fe & cum Chrifto uniuntur, ac ob

Hgi,

Pütica i

iftam unionem quilibetper privatam fuám devo-

onmi*oug )ü C

tionem non tantüm pro fe ipfo,fed etiam pro al-

nOïleï&t. [

tero aliquid apad DEUM de congruo promercti

poteft. juxta illud P/a/ps. 119. particeps ego furn

Rajorem

omnium timentium te, & illud. Gezef. 18. ubi

titr t5

DEUS propter decem juftos in civitate Sodoma

Hac auten

Cfüm j

voluit parcere aliis peccatoribus

aïiqujd i

meréinterná communione non privatur excom-

Monpyi

gmunicatus, quin abolitá culpa peccati per con-

tritionem etiam ante-abíolutionem pro feipfo

inCumn

qul C()mmu

apud Dzux promereri valeat , & alii ideles in

Tue

Y Bo

privatis fuis orationibus & püs operibus illius

bend

0tc

memores effe poffint , & licet publica facrificia

v€

l(

De Cafibus Refer?..

231

vel co!le&as nomine Ecclefiz pro excommuni-

ts

« fdelium &

cato offerre conceffum non fit , quia communi-

l

"

bus Ecclefiz fuffragiis privatus eft , ex privata

b adrini

.:.

tamen & propriaintentione non prohibetur Sa-

fclbar

ebermdt

cerdos in ssemento pro excommunicato orare.

ficut docetSylveft. i ferbo excommunicatio $.

p t "

F. XHmi.2,

I [ u!,'.ï?ï

Meré . externa communio confiftit in com-

rocirt

gruonem p

munione fori judicialis, ut excommunicatus ne»

y m d

queat effe Judex , Notarius, Advocatus, teftis,

velactor (reustamen effe poteft ne ex delidto

a

jntd

corhodum reportet , & fe; excipiendo vel ap-

ügtü&um

j

pellando defendere ; quod juris naturalis eft)

€. qui ad probandum. 24. de Sent. & re jud. c.

A at t

feniens de teff . c. decernimnts deSent, excom. iné.

u

& alio externo fidelium commercio, colloquio

, li

&convictu.

usb

j

/

Etquidem olim omnes indifferenter excome

r ä&'vfm & VUM

[/)

municati vitandi erant, fipublici, publicé ab

jntufy le

eu

omnibus,fi occulti;privatim ab iis,quibus cenfura

j (m d

notaerat. c. cam non ab bomine,de Sent. excom.

deti

ao

rort

adeo, ut communicans cum , excommunicato

st ]

majorem etiam excommunicationem incurree

gnttp

git c. excommnmumicatos & feqq. t1. q. 3-

| n

j

Verüm pofterioribus juribus & temporibus

C

ac u

y

d

aliquid immutatum fuit, I.in c.swper. 25. &c.

fí concubine. y $. de Sent. excommun. ut tantüm

illi incurránt majorem excommunicationem., ,

gcfan [ f

iti

qui communicant cum excommunicato in Cri-

£m

2n

mine , propter quod cenfurá affc&us eft, prz-

al i

j

bendo ei confilium,auxilium & favorem, in aliis

u)

"t

veró negotiis & colloquis smimer folüm excom-

i

:

gnutucatio contrahatur.

ll. In

TO

Pars III.. Caput II. $. F.

II In Concilio Con(tantienfi circa annums

kf

1434. fa&s eft quxdam conftirutio , pofteaà

Qu comy

Martino V. edita ( unde & extravag. Martini V.

Urile

appellatur ) & à Leone X.in Concil. Lat. con-

ItaqUe

Birmata , quz incipit zZ efitanda fcandala. ubi

iquis co

prohibitio communicandi cum excommunica-

;0'5'.34,4

tis ex parte fidelium innocentium- generaliter

tbili né

füblata eft, ita ut etiam exercitium cujuslibet ju-

tt Ormnis

risdictionis penes excommunicatum pro favote

füm cum

fidelium temaneat. Excipiuntur autem in hac

Conmupy

"Conftant. Concilio 2. Cafus 1.

Si excommuni«

Qsj

catus publicé fuerit à fuo ordinario Judice Ec-

Yif

2. $i

clefiaftico denunciatus & proclamatus.

Cidenter o

ouis ob facrilegam manuum injectiornem ítL

Gf Folugt

Clericuni excommunicationem Canonis noto-

: Hn fo

rié incurrerit , utfactum ejusnullatergiver(atio-

mfocm (

ne celari& nulló jurisfuffragió excufari poflit.

ttritis cenf

Ipfis quoque cenfuratisin hoc Concilio dire-

bnto 444

&é nullagratiafactaeft, nequefe ultro & non

1l g,

requifiti communionem fidelium ingerere pof-

PA pttente

funt, quia major eft prohibitio n€ excommuni-

ts

cati commuricent cum fidelibus , quàm vice

moniï. d. &

verfa. c. ZVu. cirta fa. de Cler. excom. &c fideles

N

innocentes non debent facilé alterius odio prx-

mnis UW

gravari, unde & fideles extra crimen & hize coft-

-

Atf

temptu communicantes cum excommnuinicatis

V. N

tantüm venialiter peccare communior eft fen-

Dcom

€entia, nifi inde excommunicatus contumaciot

reddatur.

jüs toll

Pratereáà etiam in dictis cafibus , ubi

Qu

vitandus eft excommunicatus , funt quadam.

f!'mjmtm

cauír, exquibus communio permittitur, quas

à 'ionibus

Gloff. is cap. cóm defideres. r $- &le Scnt, excom.

V hii

& Syl'o

ff

D« Caftbus Reférf,

233

& Sylv. $. excommunicatio $. y. . 2. hoc ver(i-

jrca t

culo comprehendit.

fio, g

Lltile,Lex , bumile ,resignorata , nece[fe.

ag Mart

Itaque I. propter s£ilitatezz propriam poteft

sol.Lar *

aliquis communicare cum excommuhicato; c. ff

/c.min.» :

o

Per?. 14.de Sent.excom. duiiodo utilitas fit no-

[

l

(j

tabilis. né prxtextu cujuslibet utilitatis: excluda-

( p

tur omnis prohibitio communionis & comercios

;cijslbt?

gum cum.excommunicato.

Ipfius quoque ex-

npe

communicati utilitas fpiritualisadmittitur , ut fi

m

quisilliinhis, quzad falutem animx pertinent

i eycorrm

velabfolutionem ejus, colloquatur, quamvis in-

g j* D

[

m ^

cidenter etiam aliqua extranea admiíceat. cape

cum foluntate. 45.de Sent. excom.

eQorte p

II. Lex conjugalis permittit ut conjuges fibi

Canoqis N

invicem communicare peffint non obftante al-

]jt

«

terius cenfura , c. quoniammulta:. 6. Q* J* &

driter alia de Sent, excom.

(ocio "

/

Ü & QO'T'

Il Husoilitas fubjetlionis quam habent liberi

(e W

n

V

"

l

p

erga parentes, fervierga dominos, Religiofi vel

Clerici erga Prelatum , juftà eft caufa commu-

Ü &Cümmïï

nionis. d. c. quoniam multos. juntl. c.inter alia,

)Uï 1 q*!

ht

"

IV. Excufat ignorantia cenfürz vel prohibi-

j (ïCöf/;'

Jreri

tionis communicandi, qux non eft valde craffa

*

aut affectata.

menoL

V. Neceffitas , fiquisalimentapetere debeat

xc0m». .

abexcommunicato, velexaliacaufa neceffaria

[4]

m

ejus colloquium vel confortium declinare ne-

us !

queat. Mixtademüm five partém externa par-

&15 ü

timinterna communio eft, quz in exterioribus

qu

ynt

actionibus velceremonis confifténs interiorem

t

fl

(f

J

(f

ac fpiritualem fructum ex propria inftitutione

ii & ( "

con-

134

Pavs III. Caput. IT. 6. T[.

continet , quo fpe&tat adminiftratio & perceptio

YEcelefa:

Sacramentorum, Divina Ecclefiz officia & fuf-

ofcia, w

frapia, indulgentiz &c.

Dem orati

Hac ergo communione »ixta privatnr eX«

fts, dl r, "

Vartint V.

communicatus, ut imprimis Sacramenta fufcie

pere vel adminiftrate finé peccato mortali nor

Qifea ifani

poffit, valent tamen fufcepta vel adminiftrata

Chisvel M

excepto Sacramento poenitentiz , quod ob cen-

Catus nif £

furam excommunicationis non præmi,lïa abfo-

forClerici,

lucione invalidum redditut.

Nam refpectu fu-

100 debori

fcipientis quoad hoc Sacramentum eft indifpo-

F

fitio , quia non poteít priüs À peccatis, quàm à

Mif mf

cenfura abfolvi , refpeé&tu autem adminiftrantis

necetïlïaüg]u

eft- defectus jurisáictionis, que eidem per cen-

MetSanch

furam anfercur.

Qua n(*.gayi

Deinde excommunicatus privatur. commue

Ntdbien

nibus Ecclefix fuffragiis & indulgentiis ut pro

ürarum, f

eo publicé orare velfacrificare nonliceat. Imoó

qm:ü fiéce[[

dum miffz facrificium aliáque Divina officia ín

Vüpergee i

Ecclefia celebrantur, excommunicatus interef-

fe non debet , & (i monitusnon difcefferit; nova

Pritem Cl

excommunicatione refervata afficitur.

Clem.

Arittendns

grafís. de Sent. excom. potéftque operá aliorum

j V'Ki. Suar

fidelium de Ecclefia violenter expelli, ag c. fe-

0 fàmen

wiens de Sent.excom. fi nolitexire;aut expelline-

Q3b itte

qu

queat, tenentur alii ab eo difcedere , & Sacerdos,

Ul iern

qui nec dum Canonem miffz incepit , Divinum

Utttee

officium intermittere , quia cum excommunica-

"v boftig

€o in oratione communicare prohibitum eft ; c.

Netümfa

piuper c. vefbonfo. deSent. excom. quod fempet

[*Pienda, fe

intellige de excoiunicatispoft Concilium Con-

) W d

Ranc. vitandis. . Conciones audire , & privatim

u

f

De Cafibus Referf.

135

inEcclefia orzre, quando non celebranturDivina

lp

: ofica t

officia, nec alii &deles conveniunt ad commu-

nem oratiotnem non prohibetur excommun'cas

tus. Z,c. rcþonþ.

Caterüm fepe d. Extrav.

j p

ameta

Martini V. ad efitandz. etiam prodeft eatenus

circa iftam mixtam communionem , ut Paro-

chus vel Minifter Sacramentorum excommuni-

| admll.'liüfï«*i

catus, nifi fueritdenuntiatus aut rotorius percuf-

gl

)u

2

for Clerici , poffit requifitus ( ante requíitionem

m

&t

fhu i

non-debetfe ultto: ingerrere, quia ipfi directe

Ms

(«

gratia fa&ta non eft ) & contritus Sacramenta &

mehf

E

quim

Divina miniftrare. : Idque fieri poffecitra cafum

]

at5

j

i

dmind

i?

neceífitatis, licét alius eque faciliter miniftraret,

docet Sanch. Ze Matrim. lib. 7.défp. 9. s.7. fed

i g

quia negari non poteft , effe indecentiam fatis

)"»4

notabilem, & aperiri viam ad contemptum cen-

at 7

J r

furarum, fi is qui fcitur excommunicatus fine

jgtm

omni neceffitate ad cujüslibet requifitionemDi-

"l

u ^

vina peragat;ideó i excommunicatio notoria fo-

lïr n

1sm&ï-ï

ret, velfaltemfacilé populo innoteíceret, non

ii

putarem Clericum excommunicatum.ad Divina

fcn

Jl

admittendum, fi alius equé idoneus haberi pof-

jct

fet vid. Suar. decezf. dfp. rr. fett. 4. m. 1. de

0 eraä

fa&o tamen celebrantem velmini(trantem Sa-

DCH-'J n

T

]

cra ab irregularitate ob authoritatem Sanchezii

at

excularem.

Etenim ad præcavendum pecca-

&t

j

tumtutior quidem fententiaab initio prferenda

i

pit pui

eft ,' poftaétum vero patratum ad. minuendam

3017

poenara favorabilior fententia nonnunquam re«

qblf

m

n

cipienda, tefte Covar. £» prízc. relel, Clem. fi

"

z

lql

/

fir

f'uriofis de Homicid. n. g.

j

a

j

o

Cafus

-

236

Pars III. Caput 1I. $. II..

Cafus Epifcopales.

atdm a

Trum de jure aliquicafus fint Epifcopo re-

u

Mlginf

fervati) dubitantDD. nam in c. fEpz/copus,

Vitt d lg

de Panit. in 6 Extrabag. fuperCathedram deSe-

H ï/ifiämz

pult. Extra&ag.inter cuntlas. gerf, obferbent. de

Cenfüram

Pri$zl. non fimpliciter ftatuuntur cafus de jure

fingu

refervati, fed potiüs confirmatur confüetudo, vel

Inis dica

conftitutio Epifcopalis ; ex qua peccata aliqua

Citcumft

graviora ipfi Epifcopo refervantur.

Ideó com-

fempus,

munior fermé fententia eft. - Cz/zs Epi/Copales

denti dj

non effe in Jure determinatos, fed ex uíu & con-

Ub pj

fuetudinelocorum defümendos.

Barb. 4eOffic,

u eafeal

Epif. p. 3. alleg. g 1,m. 3. Palao. deSacram.Panit,

Fitdo n

trati. 25. difp. un. puntt. 15. Laym. lib. f. trati.

um Edf

g. F.0 4.

——

Xtravag' U

Interim tamen negarinon poteft. — T.

in

-

E

(lw. [."l )

ob difficultatemCz/usPapalis aliquando fiat Epi-

KE

ftopalis. proutà cenfura Casonis expercuffione

ïbfoïtirio B

Clerici contracta Epifcopus.abfolvit mulieres ;

l (Q mpemt

impuberes, Religiofnmpercutientem Clericum

mawhmj ;

fxcularem, aliósve impedimentó aut morbó de-

mkrïllafxeng

tentos, qio minüsad Papam vel Legatum ejus

C?Fillorum

accedere poffint. c..suleres. c. moniales. d. t

icam eg'u

eetero. c. ea nofcitur. e. quamfis. c.ult, deSent,

-

lus

0C] ve,

excom. c. Religzofo. c. eos qui, Eod. in6.

la

ym, ]

ij

À

ll. Refervatur-Epifcopo de jure ; percuffio

IU fc

Clericilevis. c. perenit. de Sert. exeom. Eft au-

tem hic advertendum, quod percuffto quadrupli"

Ctdityr li

€citer dividi foleat.

Prima eít /e$z//yaa & feni-

M&Me

Nientibus,

4i£, qux non habet ceníuram.

Secunda eft

Vg

mortalis, fed.comporationealiarum Jefjs, Ter-

f0nrenuoü

tia e(t g»zis fed mediocris, à qua., Epifcopus

M ol

tantüm

ll

" DeCafibus Referf,

237

»

tantiim' abfolvit Clericos fimul vivettes , vel

r Epifcopü j

Religiofos percutientes Clericos, c. quomzam de

Vita:€ boneft. Cler. $ d.c. Religiofo.

Quarta

wj

N

gt

L

gnibiffimaive: enormis , qux regulariter habet

[alfrim s

cenfuram Papz refervatam. |quznam autem in

fingulisfactis percuffio levisymediocris,vel enor-

Ti &

ICCOL

mis dicatur, relinquiturarbitrio Epifcopi, qui

n d

circumftantias facti fcil. lefionem , locum. ,

tempus, modum; perfonam tam lzíi quàm l-

y, Ib

jubi

dentis diligenterconfiderabit, ita tamen ut in

(J & a Wl'

dubio potius judicet, percuffionem eífe gravem

& ab eafe abfolvere non poíffe; quàm ut decla-

f i

m r

rando levem occafionem przbeat lxdendi fta-

tum Ecclefiafticum.

Q hb'; "

Sicut habeturin quadam

Extravag. quam in terminis refert, Navar. /»

Man. c.a1. 8.29. & Molina. tom. z. tradl. 3.

41

diff. 9. n.r, communiter veró Zefez ( cujus

yudit

f

"

iM

l

)

abíolutio Epifcopo velab eo privilegium haben-

í CX Pfffyix

ticompetat) percuffionem cenfent ; qux nullam

maculam, aut lacerationem carnis,nec membri

m CW I

mutilationem, dentium evulfionem , mukorum

m

. Z[Um[

eapillorum extractionem ,. autfanguinis immo-

d

dicam effufionemattulit, neque ex circumftan-

)

J ^

p i

h

tiis loci vel perfonz percuffe aggravatá.» eft.

j tl

Laym. 4&. 1. tratd. g. p, 2. c. g. m. 16.

M',W P l

III. In Concil. Trid. /eff. 24. 4e Ref. c. £. con-

u

u

ceditur Epifcopis , utin omnibus irregularitati-

oAan'EU'

bus & fufpenfionibus ex delicto occulto proves

j

qUä P

l

nientibus exceptà eá, quz oritur ex homicidio

Anmá u

[

u

if v

voluntario, & exceptisaliis deductis ad forum

aam

contentiofum difpenfare, & i& quibuscunque ca.

jl n

f

fibus occultisetiem Papa rcferbatis perfe aut Vi-

'carium

" EP'[:C

L

1

238

Pars II Caput LT. $. IH.

tumflant

carium cum fpeciali mandato abfolvere: poffint,

& cafum occultum ex magis communi fententia

Stcye 03

tos e. v

dici, qui non eft notorius ápuid plerosque; etiam-

fi poffit probari per aliquos teftes. & qui valeat

pula at

aliqua tergiverfatione celari , tradit Barb. 44 4.

ita cuh

guinitar

Cap. 6. Trid. n. 26. cum plurimu ibzd. citatis,

IV. Exeod.cap. 6. Trid. abfolutio ab Aeref

Nont

-

occulta Epifcopis datur.. & licet non pauci DD.

-

CIVtritn

exiftiment hanc poteftatem effe. Epifcopis per

lm

proceffum Bullz Caze ademptam ; alii tamen

'efjf Pæ n

Cndüs [fn

apud Barb. 4. . s. 1 $2. f. contza valdé probabi-

liter conttarium fuftinent; quia Bulla eft genera-

Wt efe r

lis de hzrefis refervatione , hoc vero Concilii

RUR n

decretum fpeciale, dehare(i eccwita , in omni

üttempty

autem jure generi per fpeciem derogatur, & non

-

"

Ils cenf.

cenfetur plusde juré veteti correctum , quàm

Wf yy

expreffum. | Dicitur autem hoc loco harefis oc-

—

CITC 7('/&,-8 ,

€ulta non quz puré mentális & refervatanon eft;

hii xcnf

Emlim

fed quz verbó vel opere externo manifeftata

quidem , adhuc tamen ad multorum. notitiam

iil a

non pervenit.

'I'W.l

Cxterüm quoad cafis, quos Epifcopi fpecia-

priimmim

liter pro fuo arbitrio & dilcretione folent fibi

Cáll (v

Tieryan

refervare, paffim notant DD. quodilli non de-

beant effe valdé multi, quia experientia docet;

lnre]jjgend

homines difficulter perfuaderi poffe ; ut Epilco-

COmPkfa ,

pum pro abíolutione accedant, interim gravan-

bmþüfc

tur conícientiz, & periculum eft, ne labantur in

Wütrimos 3

deteriora.

——

:,F./'S ) imï].h;

a !

Deinde ut cafus cenfeatur re(erfazus, debet

lt

N

aétusfuiffe opere externo completus & confum-

guatus, . & quidem cum tali deliberatione & cit-

Ccum

, d,qu

I

De Cafíbus Referf.

239

folet p

cumftantia ; ut peccatum mortale conftituat,

qmun «t

atque in illa qualitate peccati, füb qua referva-

tus eft.. v. g. refervatur inczftus, non füfficitco-

)lerosqw,fä?

pula attentata vel imperfecta , aut quz fuit ha-

t &qwï&?;

bita cum confanguinea ex ignorantia conían-

adir D

guinitatis,

n ii d

Non tamen putarem requiri, quod peenitens

faluioi 4

fciverit refervationem ; ficut ad puniendum de-

t non pau-:gw

lictum non requiritur , quod delinquens prxfci-

jy i

verit poenam vel ad cujus judicis tribunal tra-

fany 9^*

hendus fit. Licétin cafibus Papalióss Ípeciale

j FW

poflit effe propter cenfuram annexam ; qua re«

pillsefg

quirit coentumaciam &.faltém interpretativum

X Wïb 409')1

contemptum cenfurarum , ut finé prenotitia.»

TT mflï

ipfus cenfurz cafus Papalis non. committatur,

lg

Sed fi quis nóffet cenfuram, ignorares autem

corff&llm:i'b

eíIe referfaiam , non videretur mihià cafu Pye-

gjb

pa4li excufandus.

d 'M

Demum refervatio cafuum tanquam peena-

g.

"m

his e& ftri&te interpretationis. Puls. c. odia. de

o

rï[um nD

R. L. in 6. l. peunlt, ff. de penis. ideóque in pro-

priffimisterminisaccipienda;nec extendendaad

j

"n

:

cafus fimiles vel etiam majores expreffis. e. gr.

a

foi

refervatus eft inco-ftus in primo gradu 2/ffzitatis

) j

inteligenda ef de fera effinitate ortaex copula

i

aj

completa nonde quafí affnitate ottaex publica

j o[ïfuut i

bonefh ate fcilicet ex fponfalibus de futuro, vel

)j

u

[ jnr

fnatrimonio rato.

Refervatur procumtzo abor-

nfkï'*

£55 intelligiturde foetu animato (in mafculo

IN

dicitur fo.tus animatus poft 40. dies à conce-

72l

41

ptione, infemina poft. 8o. Barb. 44 Decret.

(

]e[uf y*

MLI

ld

Grnl. diff. . m.2, ) in dubio prafertim quando

hpcrgjlo

non

240

Pars III. Caput II.« $. III :

non fatis conftat de"*conce'ptione' , non eft cafus E

Wm

refervatus, Palao. d. pusr. 1«.. $. 2. . 12. Referva-

|

n'xs [wg

tur procurat io fferzlitatis , intelligi potelt de pet-

debitæ.exf

petuafterilitate , non deuna vel altera conce-

"tüm (b

ptione impedita. Refervata eft Zefraudatio dt-

Vit feute

eimarum,non comprehendeturalia defraudatio

Celis,

Parochi, quamvisgravior, &c, quo etiam fa-

€iunt €a , quxtradit Harp. a tit. Inffit.de exe

Hane

'ïngularen

bered. lib. $.fp.m.66. quod nimirüm liberi ex

& Sandy

aliis catifis (imilibus vel majoribus quàm in jure -

,DEOPani

expreflis nequeant exhxreditari , nec eft ratum ;

fihlomi

qued aliquando deli&um. ob frequentiam gra-

fl

vius caftigari foleat ; quàm aliud quod in füo -

Y immeü

genere eft majus. L. 1. ff de Abzgeis. v. g. fute -

M

tum , quàm mutilatio membri , &c- prafertim

Donems

confeffionalia redderentur plenafcrupulis, fi ca- 4

R()m.'P(mtj

fus refervati ad fimiles vel

majores e'xtc'ndend'i :

lm figg

forent.,

Idlling, |

"'apes

item Con

m&fa Peü

De Indulgentiis,

Pænitenm

gl?ln locis

,suMMARIQ-

Clüyeg al

2 Indulgentia quid ?

N,eq"e p

a. Induigentia eff ex meritis

Cäræio !

IQUid qe,

3- Satisf atl io pro peccatis debita,

4. Indulgentia quotuplices.

Breti [

'unöïill Á

" Otfene

$. dpdulgentit de panitentiis n

ug:l;f*--

MT

guntur etZam de injungendis..

"

4. Quis concedat Indulgentias, t$ an

AitQuim

les profint exempti $

1

/

lr Pm.i)

7 »Qg.:'dj'ubiäum ?

t diein

Indnt-

A?

li

De Induleentii.

241

NDUÜLGENTIA eftremiffio fatisfa&tio-

; st

s Md

nis five poenx temporalis'DEO pro peccatis

gipoteü d

ebitz. enim veró quodEccl :(ia ex poteftate cla-

[alera i*

vium fibi à Chrifto Mat££, 15. traditarum fol-

vit feu remittit in terris, folutum etiam eft in

f

jia du

€celis.

uo enm

Hanc porró remiffionem facit Ecclefia per

83

j i

fingularem applicationem meritorüm Chrifti,

yirim b

& Sanctorum ejus nam licét Chtiftus inünité

g quin d

DEO Patri fuo fatisfecerit pro peccatis noftris,

,)[

vcdii?

nihilominus hzc fatisfa&io non prodeft indi-

Squenffam

ftin&é omnibus, nifi quaterius alicui applicatur

i 0;-*0& »

vel imtriediaté per ipfum Chriftum , ut Marie

oigm- Y ?'

Magdalenz & Latroni in cruce, vel per fuíce-

T du

ptionem Sacratnentorum , velper Vicariun ejus

,"UN*,»*

Rom.Pontificem : aliàs enim , fi'Chriftus perfo-

vt

i 4

Mi

dl

lam fuam fatisfa&tionem ; voluiffet. , omnibus

j ar

indiftin&é omnia peccata remittere , & (ecuram

falutem conferre, fruítra inftituiffet Sacramenta,

fruftra peccatores non agentes dignos fructus

poehitentiz à regno colorum in. multis -Evan-

Ti

gclii locis exclufiffet , fruftra paftori. Ecclefix

E

claves ad ligandum & folvendum conceffiffet,

Neque proptereà per fatisfactionem noftram ,

aliquid derogat meritis Chrifti , ut cavillantur

( þ!lfho

hzretici, qui licentiá & libértate peccandi fedu-

I]! 4:

&i horrent poenitentiam & fatisfactionem, quia

hzc ipía fatisfactio non aliter vim & effe&um

n

".

habet quàm ex fatisfa&ione Chrifti, à quo offer-

y;äl!.

/ll

102

T

"l

turPatri, &yper quem acceptaturà Pátre, ficut

í

declaravit Trid. feff. r.4. de Sacram.Panit.cap. g.

Decet diézmam Clementiamynquit ibidem Con-

MAR, PAROCH.,

L

y

silium ,

2141

Par: III. Capst IJ. €. 1If.

cilium, a ita nobis abfque ul2 [atisfattiane pece

ulesävq

cata. dimitiantur , ut occafione acceptá peccaia

fitur tot

fiveina]

lepiora putantes Veluti imjurii £5 contwmeliof

-

Spiritui fanclo in grabiera labamur, quàd expe-

tantüm

xmius 3

riuntur hzretici & obdurati peccatorcs , qui in

rofundum peccatorum defcenderites tandem

nfhs

Sané

contemnunt & ir atheifmum labuntur.

dim rij

xrzter conftantiffimam Ecclefix traditionem de

(quæ P(

neceflitate fatisfactionis infinita funt SS. Patrum

CitürCa

teflimonia. lia S. Auguft. in Pfal. g o. 4gnofcie

fend f

Domine Cosfitenti ignofcis, fed fezpfum punien-

f hi

feritat. Loqui-

ti : dia ferPatur mifericordia &

Cünyftter,

surplané ex fententia Apoftoli: fí mofmet zpfos

jltm

»ndicaremusnon utique judz'mremur & Domino.

-

UI

$. Cypr. DEUS quantum patri pieiate in

dulgens,

—

lesindu]

*

Tanium J

$

dicis majeffate snetuendus eff , quam

Drtitenc

u5 , tam grasiter deflcammi. S.

jlmä.:nm

"magna deliquim

—

Hieron, in Epita

ph. Paule ad Euftoch. — Affü-

D Z?itarem

zmdüm corpius

quod onultis £ocabzt delicius , &t«

Dititenta

$. Ambrof, de

Hela. cap. 20 Pecuniam babes :

: diitie piri redesmptie

Vitity

redime peccatum iuum

Doti ««

ejus , Efc. quod notandum divitib

us & delica-

Yà hibem

Sup-

&oribus. S. Chryfoft. concl. 3. de Lazáro.

Ht fenstj

ro peccatis

ö)fc

-

plicium quisque 4 fe ipfo exigat p

les ceridonant

Nim r

Quemadmodum demini tempora

hr

offextfionem & delictum fubditi ,

fed non illico

fed

"n j

remittunt poendni ;

faciunt gratiàm vita ;

Wtdo «

jimpohuntpcenam mitiorem ; &c. Familiare au«

5 Cof,

tem fuit Chrifto ab exemplo actionum liuma-

genefe QO

narum docere coeleflia; ut paffim ex. 8S. Evang,

J de:

texu notum eft.

amf rEm

E

Dividuntur Indulgentiz ; quod aliz finf 'é-

"o l

ET

.

nf

De Índulzentiíin.

2143

talesfiveplenarie, alia pariétales, pet illae temit

if

g p

titur tota poenitentia & fatisfa&tio five in hoe

H ani

five in alterofzculo füftinenda , per has autem

W,qubde;;f-

tantüm pars aliquapeenitentiz , ut f indulgentia

OL Ru;

1

unius anni, fepteni, vel 4o. dierum concedatur,

deits t

fenfus eft remitti peenitentiam , qux ali3s fecun-

bunr. V.

düm rigorem Ecclefiz tot annis vel 40. diebug

qrdiiont^

(qua poenitentia 4o. dierum in Canonibus di-

i 94

citur Catena-eap. $. de Accuf/ationibus. ) pera-

,

77

genda fuiffer.

j, (

"

7

Sed híc movetur non inutilis quzftio , aa,

i

y]/il»!

WIW.

lo

cümlitterz indulgentiarum otdinarié fecundüm

T u

ftylum curix Romanz foleant habere , adjun-

&am claufulam, Ze Penitentis injuntl ijs 6$c. ta-

m [ w

les indulgentiz etiam fint intelligendz de illis

imrein/äi":

»ndw

pf

pornitentis, quz per Confeffarium quidem z

Itf AIWM'

J

juntle non fuerunt , .fuiffent tamen fecundàm

gravitatem peccatorum , & de rigore Canonum

u ^

"7:

jj U

penitentialium Z»jupgenda. ? . benigniorem

effe interpretationem DD. quód hzc clanfula.,

(tuf'mm

M

n

nonfi reftrictiva indulgentiarum ; fed ampliati-

n

n

a habensíübintellectam particulam Erzz»a , ut

'UD

iL

y

fit fenfus, etiam de injunctis poenitentiis, &c.

]u

s*

t

Nam praterquam quód indulgentiz fint gratiz

& favorabiles animz ; ideóque latiüis interpre-

d

jg t

l

tandx juxta vulgatas juris regulas , Eccleíia ;

d 0^

/

quando conceditid, quod eft majus & diffici-

lamï]fi

9g

lms , concedi folet, intelligitur etiamin eodem

"u j

n

genere conceffiffe, quod eft minus, c.ex parte

o

4

a7. de Decimis, fed plus eft,& difficilius &i conce-

p

"Ti

datur remiffio poenitentiz Znjuodla , utpote Di-

vino & humano pracepto d

| ebitz,; &

pet quam

j

i

M

À

reniitb.o-

344

Pars II. Caput I. $. HI.

remiffionem turbatur & impeditur inferioris ju-

.E&u

dicis peenitentiam injungentis jurisdictio, quàm

igito,

concedatur remiffio poenitentiezzjungendequx

tur, d

incerta & indeterminata eft, ergo conceffa re-

Réme

miffio faper injunctis poenicentiis non immeri-

ptopri

to etiam de injungendis explicanda erit. Qu

ngjri

anterpretatio prefertim hodierno jure & ftatu

Broro .

Ecclefix , ubinon ampliüstamlongz & graves

potel,

poeniteritiz, ficut olim injunguntur;adhiberi de-

ení ;

bet, cüm aliàs nunquam vel rariffimé indul-

ttnpti t

gentix cum przdicta claufula.: De, zmjantfis

ficopa

panitentiis, 5c. utilitatem adferrent. Panar. s

fotmri

€. cim ex eo. de Peenit. n, f . Suatez. tom. 3.diff.

il'xus &

$0. fe&. 3. unde ulteriüs riotandum eft, valdé

cul l.mme

stile effe poenitentibus, ut fludeant indulgentias

fisdidio

^

ab Ecclefia conceffaslucrari & Divinz Juftitie

hm

li

yotiós per indulgentíam , quàm., per modicas

ais se z Ri ass

QUáfh al

ponitentias à Confeffariis injungi folitas fatis-

? Quod

facere. Poenitentic tamen , quz potitls medi-

ht

cinal s & przfervative funt , quàm vindicati-

UM

vx, eramn flanteindulgentià peragendxfunt.

h Sü&u

6

Indulgeatiarum concefho primo & principa-

Bemeus

liter adS Pontificemfpectat, cujus eft difpen-

POSIFTT

fare thefaurum Eeclefie ex meritis Chrifti &

Wi p

Sanctorum colle&tum , Extma$ag 2.de Penit,

dnIercCconmnnunes.

hfs

cinde vero per fpeciale pri-

Bf v

vilegium ctiam à S. Pontifice inferioribus Prz-

Nàtrer

latis concedi poteft jus dándi indulgentias; ficut

Cele

eft Epifcopis in dedicatione dare indulgentias

Vimgnr

umius anni & in annjverfario 4o. dierum &

D 4(6 (dmt

non amplius five ab uno , five à pluribus Epi-

fcogis Ecclefia confecrata fut

4

r

) 6 cum ex €0. 1

[

i

Cu:enjm

de Panit, Ó remiff.

Jl

De Indulgeztiis.

24j

jnfentns)

Ef autem remiffio a&us jurisdi&tionis ficut

dicuy q

igatio ; cum contrariorum eadem ratio cenfea-

yungmïh

tur; ideáque non Prodeft nifi fubditis remiifio-

nem concedentis, 3i1enis vero tunc tantum, fi a

y COf

non i

propriis fuis Ordinariis habuerit licentiam alie-

; eit. (

nz jurisdictioni & remiflionife fubjiciendi : nam

jure &

proro . atiojurisdictionis in fpiritualibus fieri nor

poteft , absque proprii judicis & páftoris con-

ng? &ïf

fenfi, c. quod autem. 4. de Penit. 65 remi[f. Ex-

u,a&nbf

vilimt 1

empti tamen etiam lucrari poffünt indulgentias

Epifcopales, namin hisfavorabilibus, ficut im

)7 n ;

«tt, Pt

communicatione & difpenfatione votorum pro-

. 95 Jl

babilius etiam finé fpeciali licentia S. Pontificis ,

'h

cui immediaté fubfunt, poffunt fe fubjicere ju-

um t

1

A )

1

ij

nsch&lom Epifcopi, né aliàs propter exemptio-

g

— diein nla.

ntiem üibi co2ceffam fint dz-75:5 o

AAVALA aA

D

mff

m

quàrh alii non exempti contra regulam, quod

id, quod in gratiam alicujus eft mtrodu&um,

mæwm

non debeat in ejusedium retorqueri. c. quoZ ob

NO ris m

Mm gn(*.w

gratiam de Regulis Juris.in 6 .Prxteteà hic actus

jurisdi&tionis non habet neceffariam connexio-

vgü&! i

d

w

nem cum ording Epiícopali, quia eft condonatia

m

19j

ponz extra Sacramentum & extraforum intere

yi d

Af

num ponitentiale , ideóque Epifcopus cantüm

etits V

confirmatus, quamvis non confecratus indul-

m

fs CLIJ

gentias recté concedit, cü

per folam confit-

(

sationem tanquam paftor accipiat claves Ec-

j

»nuïï

clefie , quarum authoritate aliquem extra Sa-

ls

etit

cramentum folvere vel ligare poteft. Panor. m

[

, jni!

€. accedentibus , de Exce[ftbus Pralat

, i

"L

Demuim reaiffio amphihma eft Tubileum.

Y lunbu*

ficutenimin lege veteri quinquagefmus annus

[

"TA

3

]ubi-

146

Pav: I]I.. Caput IT. $. Hï.

jübileus & remiífionis dicebatur, quo Judzi

debita & hypothecas, aliásque poffeftiones prio-

ribus dominisremittebant , fervos libertate do-

nabant , Le?/, 2;. quz remiffio prafguratio

eratremiffionis peccatorum adventu Chrifti fa-

£, Efch

ciendz , iraEcclefiainlege nova pro folatio fi-

p

delium introduxit annum Jubilzi , in quo prz-

a, Vid!l

tcr plenam remiffionem peccatorum & poeni-

AM

tentiam aliag infuper gratias addere folet , ut

3 hi

4

liberam electionem confeffarii cujuscunque ab-

4 Bl

folutionem à refervatis quibuslibet, commuta-

ht

tionem votorum in aliud opuspium , non verà

&l

difpenfationem fimplicem ; &c, Licét autem

f df

de jure hic annus Jubilei (qui olim primüm,

hi

f,

centefimo, deinde quinquagefimo anno concef-

4bty

fssfuit) hodie vi7cfimo- quinto quovíis anno

45ch

concedatur illis cantüm , qui urbem Romanam

Pa

& Bafilicas Apoftolorum Petri: & Pauli vifitave-

Pin;

rintfufpénfs interim omnibus aliis indulgentiis

: c""'mm

per orbem, utfidelescantó diligentius Romam

veniant, ad lucrandum Jubilzum , utin ex£ra-

p* Adlgya

sf

fuag. 1.2. E5 q. inter communes. de Panit, habee

Dote

tur, folenttamen Pontifices fzpitis pro fuo arbie

H, E.t'tf;

trio ex caufaaliquaurgente , fcilicetad concili«

fe

andum DEUM & advertendum periculum imi-

[ EM,;,

nentis mali frequentiisper totum orbem Jubi-

L

[ lt

Ixum five pleniffmas indulgentias cum privile-

4de

giis Jubilzinon quidem perintegrum annumyfed

[Cà a

aliquot hebdomadas in quovis loco indulgere.

N

Prz cxteris videri poterit Geo

rg. Gobar, in fuo

tract. de duplici Jubilxo,

Bitue li

in quo pro confeffarüs

lt eam tà

multas utiles & practicas

quaftiones cempóre]u-

bilaioccurrentes refol

Yl

DÀ

T

De EPchariff ia

:4y

I

CAPUT IIL

t qu ]Jd

fe(fiontpo

De Evchariffia,

yliberatt b

SUMMAATiA,

p p

gt C

E$chbarifía dandaeff quoties mttonabilitee

xro folato?

p stv

r

Videtur Verits , quüd etiam quotidié, caterit

,nqor

m & pe!

paribus peti poffrt,

3.

Falist in conjugatis,

lr f

jsunge?

4^ Efchariffia quandocunque petitur ad egro-

fum deferenda efl reberenter cum. comite

'f; commm

E5 luminc,

f*

La at

ha fumptionem. Eochariflie requiritur di«

— fpofito anima G6 corporis.

lin i

f.

um d

Habens cafum refer&atum aliquando ante

abfolutionem communitart poteff.

TM

benll j

g Non babentes ufum ratzonis non funt ad Com-

munzonem admittendz.

"a

$. Communicaturus qualiter debeat e[fe jejunus,

B« Md egrotié non debet Egchariflia deferri cau-

qii"

354 folius adorationit , fi cam fumere nor

ï'.mmn tx:ï

poteft.

jpeh s

go. Extratempta pafchale quilibet Sacerdos pa»

jl

teff quoscunque communicare.

j

a. Éuchariflia bonorificé afferbanda eff.

il

42. Quis tencatur ad conferbationem Lampadis

, orbïm ï '

ardestis anteSS. EGcharifiiam.

"u

n

^ Irca adminiftrationem hujus. Sacramenti,

P

um r

Not. 1. Quod Parochus regulatiter te-

X ,'na'uE

featur dare SS. Evchariftiam, quoties pii fub-

M

diti eam rationabiliterperunt, ne parfuli petasst

a

fPenuean , & non ff qui :j'fmf:g,zt eii. . Sed quæ&io.-

4

d

eifemfoïi;

od "

Pars IIT.. Caput III.

nis eft, an cenfeatur rationabiliter petere; qui

pvis $$

fingulisaut fermé fingulis dicbus peteret ? Sa-

quadus:

né prifcis temporibus peracta confecratione in

t exipue

Miffa omnes adftantes fumebant Evchariftiam ,

—

ritu fand

Hurtado 4e Sar. tom. 2. tratl. de E$char. diff. g.

[uetudine

dzffic. 2 2. Verf : recentiores,$c. & inConcil.Trid.

trit ; eof

F. 22. de Sacrif. Miffe. c. 6. hzc verba leguncur;

tefbfandt

Optaret $antla Synodus,ut in frngulis Miffis frde-

tür.

Um

les adflantesynon folum fpirituali affetlufed$am

QUOd äb(i

eramentall etia EScharzflie perceptione Commnue

mjm) & (

nicarentquo ad eos Santliffmi bujus Sacriftci

bitum efL j

2. fruGus uberior perfeniret , & 3 Quapropter

Mt, [Ir

dandam effe Evchariftià etiam quotidie petenti/f

Dot d

ex ordinaria ejus vitz confervatione co;ligi pof-

forporeq

fet,quód nonad vanam gloriam captandam aut

Tatimad

EDETS

"M^

-

- nlura

cum periculo irreverentiz acced

ais

va T I-

Rticand

ar

O.L.Al

enta, & declarationem Cardinaliumcoti-

"j perca

3 clidit Joannes Sanchez iz/eledl, difp. 22. t In

Tien,

tali jrai

conjugatis quidem perfonis, qui carnali com-

W. l

mercio inferviunt , non immeritó hzcquotidia-

f Totn

&a communio denegatur , illo maximé die, im

tEhtà qbjo

cujus nocte precedente copulá conjugali ufi

fm diis.

funt, ad majorem tanti Sacramentireverentiam

L05 t a

fervandam, & diftra&ionem mentis evitandam,

Ollis od

juxtaillud &eg. r.c, z1.Nom babeo laicospanes ad

(]Ui C()mmiw

manum , fed tantum panem Sanélum /i mundi

fatem Com

Jant pueri maximé 4 mulieribus manducent,&c.

m) ut B;

& juxta monitum Apoftoli, qui vult conjugatos

abftinere 24 tempus , uf Pacent orationi.

Aot. II. Quod in cafü neceffitaris videlicet

inftantiis mortis teneatur Parochus tion tantüm

fusïeferyaf

po ltis, [

quoque

dc dif. fed eiam de nocte , inftantibus

Vlione

Pluviis

i

De Etcbarif a.

345

ter patt;t

pluviis S$, Evchariftiam ad xgrotum deferre,

; p b

quiafalus alterius fpiritualis utique commodita-

onfectattt!

,

ti exigux corporali anteponenda eft. Quia verà

u

ritu fanctiffima Hoftia deferenda fit, ex con-

x Edart

l,*l

iil

fuetudine fingulorum locorum -defümendum;

visColl

erit , eo femper obfervato, ut tanta , quanta po-

ial

teft,(anctiffimo Sacramento reverentia exhibea-

tur.

Unde ille abufus vel maximé tollendus eft,

gl

quod aliqui Evchariftiam quandoque fine lu-

li äfff?ll)/f;:;

t gt (

mine, & comite deferunt, quodgraviter prohie

;,

bitum eft n c; f/azé. 1. de Celeb. Miff..

W ,

nf

Not. III. Quod Sacramentum Evchariftiz

fæa

Qul

non debeat miniftrari, nifiiis, qui n anima &$

pnc

j

corpore ad id digné recipiendum difpofiti funt,

Inanima difpofitio requiritut, ut nullus ad com-

; capta

g

Vi

»at fl

municandum accedat, quifibi confcius eft ali-

$T

ydingiin

cujus peccati mortalis nifi. confeffione Sacra-

mentaliprzmifsá. Trid./. 15. de Sacram. E$ch.

d(fä P

€ap.7- . Quod fitamen foli Parocho ex confef-

u t

"odv

uot

fione notum effet aliquem indigné & non ob-

tentà abfolutione ad communionem accedere

" au Ij

cum aliis , ei Evchariftiam denegare non debe-

p o

ret, né apud aliosinfaimare , & figillum confef-

l,mitevgrifz*ï

fionis prodere videatur.

Sed quid fi poenitens

[4

entjs endm

qui commifit cafum refervatum habeat neceffi-

m

tatem communicandi, v. g. tempore pafchali ,

yin]f,

ita, ut.fine diffamationis periculo non poffic

W,;JXIW?:'W

füperiorem adire &interim à communione ab--

vilt COH,;TU? !

fünere ? &, Quod rali cafu cenfeatur circa. ca-

0,4"10';');/

füsrefervatos deficete copia Confefforis & idcb

Etafïs yo»

pollit is; qui cafüsrefervatos habet obtentà gb-

m

foluioneà non refervatis, & prazmiffà contitio-

o 1

Id

ns

)

F!.ïæ'

"L

2j

5 j

Pars WI.. Caput Iil.

ne circà refervatos ad communionem accede-

kiden

bi (tno

re, itatamen ut deinde quamprimum commo-

dé poteft , refervatos cónfiteatur. 2»g. Tex. ind.

Fommum

pinumt;

c. 7 - Trid. feff. r3, ibiModo nom Zefit. illis copia

Q mare

Cupfejforis, $ c. F. man.Sa. P. Eechbariffzan 13

—

Caftro Palao ZeSacmm. Peemit. felf, t . $. 4. -5*

quo mg

fidelese

7 Przterea communicaturus debet habere ufum

MCeptim

rationis, ut ea, qux ad perceptionem hujus Sa-

&i fatjrz

€ramenti peftinent , juxta arbitrium prudentis

eridato

Confeffarii fufficienterintelligat. — lindeinfan-

€es intra feptennium conftituti, vel continuà

quid [ du

m of

amentes non habentes dilucida intervalla regu-

lariter ad communionem etiam in mortis arti-

hulicontl

€ulo admittendinon funt.

Cf

Rttnfrn

$8

In corpore requiritur difpofitio, quod com-

municaturus fit jejunus à media nocté diei prz-

fié d r

cedentis jejunio zaturali , ideft, quod nihil o«

gum e&)

mino prits quamvis minimum per modum ci-

for debeal

bi deglutiverit; idque propter reverentiam tanto

Türe fion

Sacramento debitam , ut Corpus Chrifti ante

Qntinnr

omnem cibum in corpus Chriftiani intret. £,

tarfi,,

Iquido. y 4. diff. 2. deConfec, c. nibil7. q.1.Dico

fi fhttie

DECIepan

permodum cibi, nam fi quisfanguinem aliüm-

ve humorem ex capite defcendentem;aut intret

ä,üc

eluendum os cum faliva deglutiat aqu£ guttulas

Nü!, li

vel fi jufculum guftavit, & illico rejecit, etfi for-

cCfümtis)

té guttas cum faliva deglutiverit, noncenfebitue

Q ye] de

jejunium naturale violáffe, vid.Laym. /. y. trad.

3Cl

il

4 €. 6. P. 18 porto iftud jejunium in illis catt-

CXtom

tüm requiritur, qui fani extra periculum mortis

Rütere die

conftituti communicari defiderant.

At vero

LU

quibui periculum mortsinflat, etiam non jejuni

Wt

& qui-

De Ebihariflia.

YT

l

É quidem fepiüs durante eodem periculo mor-

joen t

bi ( uno tamen vel altero dic interje&to ) facram

jum tt*

communionem atcipere poffunt , eum enim je-

p I

piniumtantüm fit de przcepto Ecclefix , noluis

uj m

pia mater illum cafüm extremz necelfitatis, in

du

quo maximé hoc fanctiffimo Vicario indigent

E&, 1).'5'4"':'

fideles comprehendere. Deinde requiritur qued

t hbt !

gecepturus SS. Evchariftiam ita fit difpofitus quo-

ynert hul'üf !

adíanitatem, ut v. g. ptopter expuitionem feu

gium pruo

eru&tationem nullum fit periculum irreverentiz,

, Mndci

uód (i dubitetur, an infirmusfit retenturus fa-

cram hoftiam vel potius iterum ejecturus, non-

ntcrvalïa'teï'

nulliconfilium tradunt, ut priis cum hoftia non

i motia

confecrata experimentum fiat; przmnoendo ta-

"

mieninfirmum, quod hoftianon confecratafit,

li

n

né eam erroneé adoret. Illud etiam notatu di-

wnork r

gnum eft , quod Evchariftia ad xgrotum deferri

;

u

non debeat causáfoliusadorationis, li eam fu-

er m

du

mere non poffit : ficutà fac. Congreg. Card. de-

euin

clararum refert Zerola n praxé Epifc. p. 1. E$-

0

bariflia$. y. nequepoffe darthocSacramentum

:1

s 'mnff,

fub fpecie vini, (i egrotus non poífit aceipere fub

g

/l

4

u

Juti

fpecie panis, tradit ex Suat. tom. 3. 1fp. 7 1. ff p

*

Batb. e Off. Par. p. 2 c. 20. n. 44.

ii

n

W

Not. IV.. Quod. (extra cafum extremz ne-

g u r

ceífitatis) non liceataliis quàm proprió Paro-

j

W

r

cho vel delegato ab eoSacramentum Evchariftie

Parochianis miniftrare.. Imo zz Clem. z. de.Py;-

o

1j

$il. excommunicationem Papz refervatam in-

A

Tb

f '"3 L

cürrere dicantur Religiofi qui fine fpecialilicen-

us

10

tia Parochi aliquibus Sacramentum Evchariftie

if

inam

min;fcram. - Astamen poft hanc Clement

g,

pss

W

LTES

Pars IIf. Caput IIF.

per varia privilegia Regularium &'diverforum

totfetvs

locorum confuetudines obtentum eft, quod in

te (olenn

Ecclefiis prefertim Religioforum Sacra commu-

tem con

1Onioliberé quibusvis petentibus diftribuatur. T Et

to hanc

lurimi ftatutum didtz Clementinz tantüm de

in Jure

tempore paíchali intelligunt,quia z c. emnis. 12«

—

tumini

de panit. & remif.videtur injungi, ut tempore

liter de,

Pafchali tam confeffio, quàm communio apud

conftty

proprium Parochum faat.

Caterüm autem fi

primodg

aliquis extra tempus Pafchale ex caufa devotio-

Quibujcy

niscommunicare velit, id apud quemlibet Sa-

cerdotem poffe cum multis DD. tradit Barb. i&

U5 tufic

collec.DD. ad c. 6. Trid. f 22. de Sacrif Mif in

SUOS «X Ec

fín. quod fatisprobatur ex eodem c. 6. dum enim

lüül'llm d

ibidem obtat Sac.Synodus ut &delesadftantesin

fingulisMiffis communicent,videtur planelicen-

tonfit

tiam dare , ut finguli Presbyteri Miffas celebran-

fsnonlo

tes quoscunque petentescommunicare valeant.

litrg, 7

I

Not. V. Quodad officiumParochi pertineat,

i Que x;

ut SS. Evchariftiam in loco decenti, mundo , &

enlm)n n

honorifico diligenter affervet , & frequenter fal-

094 0tc,

tem fingulis feptimanis femel aritiquas fpecies ,

B!ilita:ü

ne corrumpanturfurnat& novas confecret. Paul.

F'Plei

Fuícus de Vzfit. lib. 1. c- g. m. 3.

Item ex ge-

nerali confuetudine Ecclefiz Làmpas continuó

die no&tüqueanteVen.Sacramentum ardere de-

—— áÀ

bet, tum propter ejus reverentiam, tum etiamut

ingredientes Ecclefiam fciant , ubiprimüm pr-

h Exm

fentiam Salvatoris noftri adorare debeant,

$j

Sed quis cenebitur ad preftationem olei &.

t u»g ?

confervationem talis lampadis ?

E.

uod fi

onfi

,' E*:trq

:

Parochiani ad

*

&

| uetudo fit m a.üqfxo ;oco. ut

cort*

[II

D« Euchariffia..

«fi

ddeitt

eonfetvationem lampadis certas oblationesface-

te foleant, illa omnino obfervanda erit: finau-

ml (l"bi*

tem confuetudo legitimé probari non poflit ; pu-

yoacru

fb

to hanc quzftionem decidi poffe, exiis quz tum

in Jure communi zz tzt. de Ecclef: edif. & repar.

tinz at

ainc.omni;:

tum in Concilio Trid. /. 27. e Ref. c- 7- generas

liter de confervatione & reparationeEcclefiarum

lgi; D m?

conftituta fünt, ut nimirum confervatio Ecclefiz;

commnor

gterim at

primo defamatur ex fructibus, & proventibus,

quibuscunque ad easdem Ecclefias quomodo-

TT d

| uem

5

!

eunque pertinentibusqui fi non fuerint fufficiens

trdit fb

tes, tunc omnes Patroni , & alii qui fru&us ali-

quos ex Ecclefiaprovenientespercipiunt, autim

Surifal

" Nj

illorum defe&tum omnesParochiani, oppottue

nis Juris remediis cogantur: quamvis autem hz

qelesd

J

J

conftitutiones in fpecie de confervatione lampa-

Qetut

p

dis non loquantur, qui tamen loquuntur genera-

1 lefäï n

liter Ze Znffauratione Ecclefiz ; utique de omni-

unat o

bus, quzin Ecclefia neceffaria funt ; intelligenda

)m)(hl

w

erunt,zam quoties lege aliquid introdutlum eff ,

m u

[»

ibona occafto eff , catera, que tendunt ad candem

k

fgquen'f

utilitatembel interpretatione , el jurisdiclione

j

agl

fiipplere inquit 7o.C. ip l.nam ut ait, t 3.f .4e LL.

d

J

CAPUT IV.

(s

De extrema Undci tone,

m

ent

yni

SUMMAR I A.

am w

g, Extrema Unülio

qualiter canfcrafur, & quis

ejus effetctus.

T

ll

4

&, lpgendus debet effe capax peccati.

[

l nonem

j

g. Extrema Untlio non datur , quando mors

|»

emminct ab extrinfeca Violemtia.

duylli

p

Z

40 æ'ä

£p*

Parvs IIf Caput IV.

4 1æomado conferenda. fit. extrema. UnBiio

Til

uando periculum in mora eff.

geum g

g. Ungendus debet. (altém effe attritus.

& A«

K. Sitne danda Untlio illi,de cujus peccato cone

fritti n

ffat , fed nonconfl at de Penitentia.

Porr

g. Extrema Unilio eff reiterabilis.

peccata

. Parochus debet fingulis annis nopum oleum

Qebet u

petere 4b Epifcopo , nec uté peteri nifi in ne-

peccatur

cefftate.

Te jffans

p. $i oleum non /ïtfci::: pro foto anno , pa!ql

inde ls

admifieri non confecratum in minorita-

fï TOrtm ;

"en quantiute.

t

Acramentum Éxtreme n&ionis conferri

ü, fufpmd

per unctionem olei , & orationem Sace:dotis;

-

conftat ex epiftola Jacobi, y. c4p. ita enim inquit

Vtra li

Apoftolus

Infirmatur quis in $obis iuducat

AA Imo(

Presbyteros Ecclefé ut orent fuper eum y ungentes

-

P?Riner, l

€u»a oleo in homine Domini , €$ oratio fídei f[al-

VUcuo mren

pabit infirmum , & alle$abit eum Dominus , &

&t Qento

ff ii peccatis fit , dimitentur ei. Per quzpofte-

£iora S. Jacobiverba , res & affe&us hujus Sacra-

Gm Pmtï

mienti explicatur ( ut advertit Trid. f- r4. Ze $46

Extr. UnBion.) res etenim bec , inquit Concil,

: l) tota

WH &Xnir;

gratia eff Spiritus San&Hi, cujus untlio delitla ,

qua funt adbuc expiandayac peccatis reliquias

Blonig fb

u u

albflergit , 6 egroti animam allcat , & confr-

mat ,imagnam im eo dibine mifericordia fiduci-

1 AR f

f"'iford,'l

am excitando,quá infrmus (ublebatury(4 morbi

incommoda ac labores lebins fert, & tentationi-

df./l'qmyfü

Pf

&usDemonis f acilinsvefifl it ,E5 amitatem coppoe

vísinterdum,ubi f alutem anime expetieritycome

Rüent T

fiem PWJ

m

feqfaifw.unde cum tanta fit hujusSacramenti

te5

Ri

-

De extrema un&zm.;

2 )

T

fítas;licét nullum extet de eo füfcipiendo prace-

&b

ptum nihilominüs fine peccato faltem venialt ;

rl

& accedente contemptu etiam mortali , intet-

tnitti non poffe , communiter notant DD.

71 puum "

Porro cüm hoc Sacramentum ad expianda

:fi!mm.

1f.

peccatà, aut peccatorum reliquiasinftitutum fit

k m i

debet ungendusejus effe xtatis & intelle&tus , ut

quri n

peccatum admittere potuerit , adeóque non pla-

ne infans, aut totaliter;& continuó amens.] De-

inde hoc Sacramentum dicitur Sacramentum in-

"

ii

ffrmorum ; ac propterea conferendum non eft,

quando mors imminet à violentia extrinfeca, pu-

juus C

ta , fufpendio , naufragio &c. poft vulnus tament

qmia

acceptum vel venenum potatum , cüm tunc re-

ii

vera aliquis efficiatur infirmus,re&té conferetur.

Ad modum conferendi hoc Sacramentum.

[ WM W"f

TE "nä'ä'i?

pertinet , ut finguli fenfus inungantur, & fi quis

gf

aliquo membro inungendo careat v. g. manu;

aut oculo , inugenda fit caro propinqua v.g.bra-

,J

qequr"

chium vellocus oculorum. Sed quid fi morbus

€am periculofus fit , ut non poffit extrema u-

i^

i

Pa

€tio tota peragi, v. g. fi infirmus credaturjam

3

u

jam expitaturus,veltemporie pefti$ metus conta-

(, I

J uf

gionisfubfit? s. Sufficere fitali cafu organum.,

TM

i

fenfus magis obvium inungatur dicendo : per

77 !

[

iflam fantlam untlionemy5 piifémam faam mi«

h

fericordiam indulgeat tibi Dominus , quidquid

aritt!

u

1 W"*. !

deliquifli per Vifum, odoratum,guflum; tactum,

j uf

ii

g

& greffum : e0 quodnon ad fubftantiam Sacra-

menti , fedtantüm ad pleniorem ejusperfedtio-

»

j

nem pertineat fingulos fenfusinungere , & verba

MP(UU !

""

ij

fotmaliain Nituali Ecclefiaftico praferipto pro-

$

W

11

.

2:6

Pars 1f. Caput IF.

ferre.

Itatenent cc.apud Barb. zs coffeCaneis

licet infi

4d c. 1. 'Trid. f. 14. de Sac. Extr. Untl, n. 17.

probabile

Ad difpofitionem recipientes hoc Sacramen-

futatà c.

tum fpectat, ut faltem per attritionem depecca-

t&ntüm |

tsdoleat, neimpoenitens anima ponat obicem

l

|

tecidir S

virtuti & effe&tui Sacramentahi ; hac vero attri-

l

Deni

tio in dubio przfumi poteft , tum quod in dubio

&t , u

Quilibet przfumaturbonus , & de falute fua cu-

| popett

rius, tum etiam quód homines in agone confti*

In lamp;

tutimetu mortis & inferni

plerumque de omni«

Comlura:

bus fuis pec:atis peeniteant.

DOE*Z:m 0!6(

Quid autem faciet Sacerdos , fi moribundus

Paodun

ab omnifeníu alienatus nulla figna doloris edere

Jb i d.

poffit, & tamen conftet, quod peccatum mor-

Ctedatue l

talecommiferit? & . Cum Paulo Laym. Zeextr.

j Vumtys

Unt, c. 4, n. 3. & publicé conftet de peccato ;

lt inor

& non conftet de poznitentia nullam dandam ef-

MJ'I'I dt C

fe un&ionemnifi ex aliquibus conje&urisprafu-

|

mi peffit de dolore v;g. fiin duello lethaliter vul-

netatus dixcrit fe adverfario ignofcere , fi poft

peccatum Ecclefiam frequentaverit, oraverit;

qm T

&c. Sylv. £. unil. 4. $.. fi veró peccatum foli Sa-

Cite;

cerdoti notum fir , & is (inefcandalo unctionem

cen:al' A;H Pgr

negarenon pof[it , debebit illam conferre; cum

| P.

enim moribundus cenfeatur publicé petere Sa-

cramentum , & Sacerdos fungipublico minifte-

Cipie

fio, non re&é fecundüm privatam fcientiam

procedendo extremam unctionem negaret.

^j

Czterüm hoc Sacrantentum non tantum fe-

mel , fed & (xpitiseidem homini conferri poteft

non quidem duranteeodem periculo morbi, fed

Q

fialiud novum periculum fuperveniat, quia-vi.d

Cet

De exirema lntiione.

z.

2f7

m

licet infirmus judicio Medicorum convaluit , &

un'go h [/'

probabile motrtis periculum evafit ; dei:de veró

mutatá corporis conftitutione (licét paucaruna

hoc at*

Onem aepüïh

tantüm hebdomadarum intervalio ) in agonem

tecidit Sylv. £. uncl. extrem. n. g.

a n

Demüm. adnotandum eft , Parocho incum- 8

duv

! m y

bere , ut fingulisannisnovum oleum ab Epifco-

po petat . c. Jitterzs de confetl, diff. c. 3. & vetus

deidiei!

in lampadibus Ecclefiz ante SS. Euchariftiam,,

T

0

comburat , in cafu tamen receffitatisantequam

i

novum oleum ab Epifcopo transmittatur polífe

Parochum etiam veteriuti, docent cc. apud

, í moïw

Batb. i» d. c. r. Trid.2. é. Item fi oleum non

ni d()l()fise j

credatur fufficere pro toto anno , licere Parocho

m

oleum ncn confecratum admifcere , dummodo

pl

in minori quantitate fit, traditur i» e, quea 5

f t

dubiit de Confec, Ecclef. &elalt.

jf d

"

Qu PODTOY.

yi r

(

jpltd

De Matrimonio,

st

o

T hac materia ob quotidianam cafuum ,

at

n

u

circa eam emergentiam fcitu maximé ne-

eccatümm

n

g

eeffaria Parochis magis innotefcat, nonnihil ex-

!

f,t-

[ qu

jit

plicatitis quàm , antehac factum , tractabo.

jl

Incipiendo igitur ab his , qux precedung

Jubllcï PE

matrimonium , fit

jlcor

x

jf

"

vatall

(

grit

et25s-

.unægg«— -ioæea«'

»cmn

l

4

vidti

l]

od

'4]

]

i cort

«

H

j

ul

s

$. L

d

p

l"

158

Pars IH. Caput V. $. L.

$. I.

futqi

De Slpon-fzilibu: *

Q ] Utomi

Se&io I. Pralimínaris.

defaturo,

Verictjns

Di/färe)ztia inter Sponfalia, Matri-

ticumflant

Xtüf aní

noniuut , Conjugium , ct Nuptig.

fttohuum ce

SUMMARIA,

Cotcilium.

P. Quid &$ quotuplex fint Sponfaliat

ht (.51]7, 1.

A. Difutatio de quibusdam 9erbis contrabene

teülbl-lscom

fium an importent Spon[alia $el Mat.

Cf t i

nium bodié inutilis,

f'irm-,

Cf

3. Matrimonium quid &$ quotuplex?

Rff r

4. Quid Matrimonium legitimum.

Fopatte a

f

Quid ratum ?

.

:

Og

Quid confammatum t

7.

Quid fit conjugium W —

Matrigy,

8. Que nuptie ?

Pf Qu

Hac nomina in jure noftro aliquando promi-

1 individa

fcué fummuntur , & tamen in propriss ter-

minis inter fe differunt,

li i

'o"f ,

1

Gitur Spon/zlía à fpondendo feu promittene

Pháttimoni,

I

do di&tafunt , & alia fponfalia Ze faturo , alia

tüm non T

de préfentznuncupantur. Sponfalia 4e futuro

!ïuod itteri

funt promiffio futuri matrimonii , qua fit per

UET

verba futuri temporis, ut: ducam tein uxoremt

Fati Cátipn,

Sponfíalia veto 4e préfentz (unt , ipfe contractus

'"mühld 1

matrimonialis per. verba prxfentis temporis ini-

Ptalentico

Yus, ut: Accipio te in meam uxorem , quibus

Tationen

verbis implicité mutuacohabitatio, amor cone

.Um aCchiJ

jugalis, & traditio corp

orum fpondetur , ac id-

ER "

c&cö fponfalia appeliantur.

l

Fui

-] Wlkgtidm

259

1.

De Sponfïs!:'äu!.

fuir quidem olim de quibusdam verbis difpu- &

j

tatio , an importarent confenfum de prxfenti,vel

defuturo, utfi didtum érat:folo te babere in uxo-

Ynati

rem,cugis controverfie decifio principaliter ex

€ircumftantiis & mente contrahentium defume-

batur , an fcilicet voluerint (ponfalia vel matri-

/

"

Mprm

monium contrahere; fed hodie, quando poft

Concilium Tridentinum feff. 24. de Reformatios

,

faliat

necap. 1. nullum Matrimonium fine Parocho &

teftibuscontrahipoteft , atque ex generali Ec-

yli; a

uj

clefiz ritu in templo ambo contrahentes, ideó

coónveniunt, utnon fponfalia Zefuturo, fed ip-

furh matrimonium pet verba cathegorica inter-

ruplcxï

n

rfogante Parocho contrahant , vix ampliüs coft«

troverfia hujus videtur effe utilitas,

Matrimonium definitur im $.1. Infl. de Patria

potef.. Quod fitlegitima viri & mulieris conjun-

&io individuam

vitx íocietatem continens.

n

jj

Dividitur in Matrimonium Zegztimum, ratum;

mb

$ corfummatum.

Legitimum quamvis omne

matrimonium dicipoffit , quod àjure improba-

?l j

1dof !

tum non e& , in fpecie tamen illud dicitur; t

ülisd

(m I

N

waä."ï

quod inter infideles contrahitur ,. & infolo legi-

m

timo ac naturali confeníu confiftit ; nec Eccletiz

od ) )

gatificationem habet, nec Sacramentum eít. Aa«

7 g

£uyiillud proprié appellatur, quodper verba de

j

rafenti contractum ab Ecclefia approbatum eft,

tisttt

T d

nj

& rationem Sacramenti habet , cuitamen nec-

u!(Omei

d

dumacceffit carnalis copula , de quo matrimo-

qui

£0j

nhio accipienda eft regula L. zuptzas 31- ff. de ri-

s fea

u gugtidrum ? quód guptias tion concubitu

C9?3e

l

260

Pars III. Caput V. $. T.

confenfus f aclat.

Confummaturm denique illud

teligir :

-

vocatur,quód per concubitum & carnalem ca

Tágeima

pulam przcedente legitimo confenfu de prafenti

Rüptigls

completum & confummatum eft,

Notantef | & [.j

dico debere confenfum legitimum feu matrimo-

fitian,

nium ratum przcedere , nam fi copula habeatur

ante contractum matrimonialem , ex ea oniine

ducetur matrimonii confümmatio , quia quod

| .?m:

ton eft , confummari non poteft , (ed ante con*

tractum matrimonialem non eft matrimonium ;

ergo &c. erit proinde talis; copula mere fornicae

tia, necindiflolublitatem aliósque effectus ma-

| A Difyitis.

À Ad((lr,lh

trimoniiconfummati ( de quibus s tzt, de Cone

ferfione conjugatorum ) operabitur.

/usfuh

Conjugium autem dicitur à conjunctione ;

| $ Prom,»'g*,'c

& omne quidem matrimonium conjugium d

| 4 SPWfa.)i

poteft , non tamen vice versá omne conjugium

|

b'f!fm;

tnatrimonium , fiinrigoreloquamur, nam mas

h l/ Vüchy at

4(?4 ttei

trimonium àprzcipuo fine, qui eft prolisgene-

tatio, nomen accepit , mulier nubit , ut fiat mae

d. Püm:;ms

ter ; iniquit Gloff. zz $. r. Inffit. de Patria potef.

dgri

D n

Quare fi fenes, qui extra fpem prolisfunt , nu«

ptas contrahant, talis contractus conjugium

fet

potiis, quàm matrimonium appellabitur.

^ Circum/j

lirgi

Nuptie demüm inde dictzfunt , quod olim

puellz pudoris gratia fe obmuberent , feu faciem

SPWI/.

— —

valarent, dum viris dabantur c. zec £ud 30:4.f*

9' Sl.lï]'/*['gx

Pal

Inde licét Nuptix & Matrimonium in jure ple-

támque confundantur , w £ot. tit. ff. de Ritu

9. D

wpliarum. tamenetiam hodie puptzarum no-

6W-"51

mine propriéillafolennitas , " &pompaexterna

m

A0 06

magis , quàm contra&tus ipfe magimonia

[is 1n-

l

U Ti .

telli-

Mian

3

DeSponf/alibus.

261

ii at

telligitur, quo fenfü rempore adventüs & Qua-

& camdit

dragefima nuptiz probibentur , id eft, pompa

fenfadeqt

fuptialis, non veró ipfe matrimonialis contra-

t

N

&us ; fiabsque folennitate privatim ex caufa in-

m l'eu mW

fituatur, c. 3. Feriis.

SECTIO

Il.

'm, exeanu

aio, Q

,Quamada wwm/gmtur Spoz(alía

t du

.de futura F^

&mamn*omv

SUMMARIA

ia m hi

z.. Definitio Sponjalium.

qut du

msm "tvä

2. dd coptrabenda requiritur nutunus confene.

fes faltem imiplicitus.

biqits

d

con)uW

3*

Promiffio gratuita non confituit flonfalia.

! Spon[alia inter abfentes contrabi pofunt p:r

ia

litteras PelProcuratcrer.

æme COR, d

1

Procurator ad SþanAslm £ Procumtor 4d

jj, 1

Alia negotza per tria differant.

TE

lst

:

Pavechus £5 tefles non funt de finbfdntu FJ

rf

lelhuzha[f

yll

de probatione Spozfalium.,

l *parui*'

7*

De Árrbis qua þænamäporyu!:öm addz pof

fint.

mem]qun*)

nmäïus i

$-

Czrcum/?dntu ma'zc-mt ; quanda fola tatie

1j

Pellabim'

turnitas $el fi mp':x acceptatio conf ituat

gl

Sponfalia.

a

berelt

9-

Simplex premiffto ente rcïäamt:mcm f mper

ffmt )

$alet.

.40. Promittens Matr:momum amicis mtt.e 64.

yim g,n

j lil

bentibus mandatum oblzgamr j ftm minis

jicn

n

non obligatur.

T d

&

a. Verba . »ullam aliam ducam mf 5 te , quid

g

Jl

fciant.

.44. Par-

[j

16:i

Pars HI. Caput V. $. T.

a2. Partemrefilientem poteft cwxpcl/ereEccl:fl.

guetit ,

a3. Veirgineza ficl á proim

! tumipfavä

Y

zj[/ïanf feducens tenetur

ean dacere.

&

nonfüj

tüitam a«

44« Notabiliter eraiuentioris ffVatís lo (ficus

eff , fi Gerd && fiienter ) promittens potef

for naíce

fe redimere pecuniariá compen| a( iene,

ficut ex b

lris Confultus in Z.-1. ff de Sponfalibus, dee

Tà, cuj D

: finit Sponfalia, quod fint : sentio &5 repro-

promitrem

mifro futurarum nuptiarum , ideo pro cetto

Yito ejisfr;

tenendum eft:

T

poftt,. -

Ad fponfalia conftituenda neceffarió requiti ,

Cettim &

mutuum & reciprocum confenfum ,' viri & fx«

| Rfüntes ftd.

minz fuper futurisnuptiis, riecfufficere , fitan-

I

etperliter

tum pars promittat ,. firie repromifboze faltem

4 flon ftq

implicita alterius , nec ex promiffione unius al«

4

tnfüs, f (

AC f volim

teriquziobligationem , nifi & ipfa promiferit

quia promittens non cenfetur fe aliter obligare ;

IÀ pari v

quàm fecundüm naturam fponfalium , & fubta-

Qn al v

€ita conditione , fietiam altera parspromittat.-

Go |

Poteft quidem aliquando fieri promiífio ab

Goj "R

una parte alteri zeré gratuita , & ime conditio-

ne repromiffionis , ut fi divesaliquisfzminzfi i

mum mntm*

in gravi morbo fideliter fervienti pro remunera-

Vi ttinen:

tione promittat matrimonium , eum utiqne ia

Vr

ipfius (it poteftate , vel fimpliciter velfüb condi-

1oU8 d

tione fe obligate, dummodo conftet de hac fua

; Métnanda

voluntate & £emina noh renuat. , fed faltem ta-

j »"d]

cendo acceptet talem promiíhonem: interm

he COHthu f

samen ifta promiffio gratuita non habebit vim &

70:]()'4!"'

effectum fponfalium , unde fi £eminaex fia par-

j tüclrat

a

se etiam poft acceptatam promiiliorem nolit

tlf

eontrabere mazrimonium ; adid cngcllillïm

I?q D "kvd»

yoterit»

——

S( r'

De Sgonfalibus.

265

poterit , quia tantum babuit virum fibi ohliga-

mpcllfnffii'ï

tumipía vero ex defectu repromifhonis obligata

f

nonfuit , ficuá fi donationem aliquam mere gra-

t£uitam acceptáffet,

Item ex táli promiflione

Lt W (

nor naícetur impedimentum publice bonefl atis,

pramift:»!?*"'

ficut ex fponfalibus , quo minus mortua fxmi-

7 m'a.:'üf-

na, cui promiffio fa&a eft. foror ejusà viro

pf

promittente in uxorem , vel.econtra mortug

qunio t

viro ejusfrater à feminain matrimonium accipi

!

d ao *

*

potfit.

qfirio t

Certnm eft IL — Sponfalia non tantüm inter

4

prafentes fed etiam aofentes contrahi poffe, fci-

js, n

licet pcr litteras vel Procuratorem : nam adSpon-

(l

falia non requiritur. fimultans formaliter con-

Qmïgggnc a

feníus , fed fufficit ; fi s; qui prior confentit. in

xiffoneue

"

hac fua voluntate perfeveret , usque dum etiam

&pim

altera pars viciffim confentiat, proutidunivere

fealitt

fim in aliis quoque contractibus ut emptione;lo-

i,

catione &c. procedit & textus funtin L. st ff. de

if

romff'i

Coatrabenada empt. c. final. de Procur. iné. t

f ?wmkl'ïf

Verüm Procurator;qui ad fponíalia vel matrimo-

ietti

nium contrahendum , & ille, auiad alics con-

»

tractus ineundos deftinantur, in tribus: notabili-

;&iqu]s

T

p

ter differunt, Primo,ut Procutator exaliiscontra-

&ibus dominum obligare pofhit, fufficit ; fi geze»

!e[Wn

TT

m

r4le mandatum habeat;omnia loco domini pera-

T

gendi , vel Procurator ew; Iibera adminiftratio-

r d

At

f

ne conflitutus fit L. Procurator $8. 85 feq. ff. de

10

a

ao

i^

Procurator.

Sed Spon(alia vel Matrimonium ,

on ia

Procurator aliter contrahere non poterit ; quàm

m

fi hoc ei nominatim & z ffece demandatum fit,

diél, « Mlt. de Procurat,in ó. ]. Procurator aQ

W

alia

d,dcol

li

1]

264

Pars III.. CaputV. $. f.

alia negotia conftitutus ea per fe tractare tiori te«

d. eonedht

fütutam

netur;féd poteft aliam fübftituere, non veró Proe

cürator ad fponfaiia vel matrimonium contra-

fponïaïia

hendum , cüm enim caufa matrimonialis maxi-

vel teft

ficere,

mi fit prajudicii, ad banc tractandam perfone

induftria electa cenfetur, & confequenter fine

Cerh

voluntate principalis alteri committinon pote-

t etinenc

pena n

rit, quod tamen etiam ad alia negotia valde ar-

dua propter eandem rationem przjudicii exteh-

pactum

dit Menochius Zeprefumptionibus lib z. pra-

tüm for

fumpt. 3. 'Fertio demümin aliis caufis, fi prin-

lf a,

cipalis mandatum Procuratorisrevocetin ejus ab*

al

fentia; Procurator adhuc validé procedet , usque

tfb

dum (ibi deifta revocatione innotefcat , Clem.

Cliceta

wn. de renuntiatione L, fí nandatum 17. ff-

ia uf

Mandati. As vero Procurator fponfalium vl

Setarh

matrimonii etiam in. abfentia revocari poteft ;

: vat) du

ita, ut fi Dominus interim peeniteat, & coram

dTP

:

aliisproteftetur, fe nólle confentire in actum 4

n ,

Procuratore "gerendum ,. Procurator invalidé

Wtnty

contrahat , licét hujus revocationis ignarus fit ;

quod pro majori matrimoniilibertate itaconfti*

tutum eft z& d. c. uli. de Procur: iné.

D] ra

Certumeft IT Ad fponfalia de futuro pretet

Smchl lib ^

cenfenfum mutuum nullam aliam folennitatem

àym, d

requiri, adeóque etiam fine Parocho & tefübus

authmï&tl

inita valere.

Imo in fponfalibus Parochus non

""

m mion

-

facilé intereffe déberet,nein ipfius prafentia par-

t

tesnontantüm fponfalia,fed ipfum etiam matri-

MUU

monium eum aliorum prxjudicio contrahant;

! dfiargdd

nam in przfentia Parochi & teftium etiam ex-

LUE

&ra Ecclefiam & Patochó invito matrimonjuft

cany

AN,

&

De Sponfalilus.

365

qradg M

contrahi poffe fuo loco dicemus. Interim ad

emt

futuram probationem , fi forté alterutra pars

moniüm d

fponfalia negare vellet, utique confultum erit,

rjmonidi

vel teftes adhibere , vel Scripturam defüper con-

ficere,

hatange

Certum eft IV.

Ad libertatem matrimonii

vnfeqpett

retinendam in jure ftatutum effe , ut fponfalibus

)mminïnan?'

1 negOU" )

pena non adjiciatur, adeóque non valere tale

du

Przju

pac&um : $i mihi non nupferis, in paenam cen-

tum florenos dabis. c. gemuia 25. boc tzt. L. Tà-

gb Zf

hr

ligca

tia ff. deVerborum obligatonibus.L.ult, Cod. de

Jfonfalibus. Sed non minüscertum ef , in con-

'gvcæfm Q

tractibus fponfalium 4rrPas intervenire poffe ,

rlj()ü&ü )

ao

fcilicerannulum, pecuniam, vel aliquid fimile,

/i

ia ut fiille, quiarrhas dedit, contra&um non

n

u

:W? ,,

t

fervetarrhas amittat ; fi vero alter , qtii accepit;

TA

u

refiliat , duplicatas redere teneatur , L. arz2i« 64

j tl

L. fnali Cod. de bonfalibus.

Cüm autem intet

nitth ^"

pasam & arrbas nullaán. effe&u videatur effe

j

ie

pocritt m

differentia, nifi quod pcna tantüm promitta-

tür , arrhz verc infuper tradantur , ideo in ratio-

us

ne differentix interutramque affignandá omn»s

iibbmatems«..

DD. laborant, & cum Glo(t. /» Zi8. c. semnia,

xmrgr. m !

]

"n

iM

Sanch. Jjb .1. deMatrzm. di/D. p - mum. 2. in fime.

jia at

Ti

Id

Laym. de (porfalibus c. 1. 2. 8. exiftimat prxtes

zuam

authoritatem legis vix PoiTe aliam convincen-

lw(]&l

pantt

lsf

.....

tem rationem aíhignari , & ideo refpondendum

[jpns»*

]i

i

elfe ex L. men omnium. ff. de Legibus. quód mox

Umic

emniumqua e majoribus nof(vis conffituta funt,

l[

plec

rAtioreddi po[ft.

Verüm utdeclinemus mife-

dico «*

rum rufügium dj L. zom omnium. ego foleo

lii

hanc interpretationem adhibere ; videlices,quo3

"MaAnm. PaRecH,

- git

f29:

266

Par: HI. Caput V. $. E.

non fit in obligatione circa fponfalia intet Pa« — | Shpttma

3A ä'mrlus»diiïerentia, ficutenim 4xr5« non

| tionem )

| Quàm ob|

perduntur nec duplicatz reftituuntur , f jufta

€au(a fub&t nonfervand: contractum , v. g. pro*

lob 061;;

usex de-

| Gu eftpr

pter hierefim , aut fornicationemralceti

fponfatis L. ult.Ced. deSponfalibus. lta etiam

üüa: t

|

|

non obligat peza ; f ex jufta caufa àcontractu

atd col;

éifcedatur.

Etécontraficut arr£a dcbentur,

fisin $; 9

violatio pactifat , absque jufta caufa, ita etiam

&i [übfe

pene; quocï poPcerius . quamvis non omnesad-

Aftfgy /

mittant , putantes nullo cafu ftipulationem pa*

sx valere , licét exinjufta caufa contractus vio-

lent. Nihilominus contrarium probabilius de-

Vttls & n

- fenditur, cum ipfo Laym. d&. s. $. quia pamt

Gicimfis:

adjectio tantüm prohibita eft , ne libertas tma-

ptio itprim

erimonii impediatur, at vero fi pas tantum ha-

| m.mï&dc

beat juftum fenfum, ut folvi debeat, f; absque

|

m Tlomepr

gufta caufa contractus non iervetur; nihil con-

| It

zinet contralibertatem matrimonii, cüm etiam

! PrfjudiCij,

' &ne poena non liceat recedere à contractui , ni

Fl j ttor

ex cauía rationabili, & à legibus approbata»

fiontgde i

Porro.circa illa, quz hactenus tanquama €er£4

T Vius. T

antüm «

przmiGmus, aliquot controverfiz occurrunt

mam

Dulitatur I. Cüm ad principium bujus fect,

TT

Lanc

$

Batt

dicum fit , in fponfalibus non fuffhicere pro l-

Q]

ipate &

'Sonem unius, fed neceffariam effe repromi-ffw—

L

pem alterius faltem implicitam , quaenam

"lG

talis implicita repromiflio , an fcilicetinducatur

t eX(CMI

per folamtaciturmitatem eius, cul promiüio la-

j graaimn

£a eft, anper exprciïä.m verbalem acceptat:o-

lU fv

OI'Cm i

qpem promiilonis , an per gratiarum aäïionäm,

m

8

D. Spanjfclz'äl;.

267

lfäl p

anper manüsporrectionem , vel annuli accepta-.

gj n

tionem ? . I. Cum in eiibio potius liberatio ,

iT

quàm obligatio inducenda fit. L. 4razu; ff de

quntl y

um xW

Verb. oblig. idco ex folataciturnitate cjus;cui fa-

st

a eft promi(lio, ordinarié non conítitui fpon-

falia, nifi de mente tacentis ex circumftantiig

ju. 9?

aliud colligi poffit : nam licét fit Regula 43. ju-

gisin 6. Qui Lacety comfentire 9idetur,tamen Ra-

rj

cat us

f

£m fubfequitur altera. — Js qui Lacet, hom utique

fatetur ( d. net megare gidetur,

Quare di-

5001 g

pm'ZGWæ j

€endum eít , cum communiori Interpretum fen-

sentia, quód coníenfus ex taciturnitate non fit

g"

ii

verus & naturalis , fed tantüm prafamptus ex

r

h

eircumftantiis & modo agendi, qux prafum-

0 qut' ?

sb

ptio inprimis admittit probationem in contra-

rium ,' & deinde non habetlecum in eaufis ma-

d

gnimomenti, quia tacens videtur quidem con-

epn!»ü!

T

fentire in fui favorem , non veroin magnum fuj

h p

j

onily

q

prajudicium , .prafertim in eaufis Matrimonii ,

w) »

cüm jura non foleant facilé libertatem " Matrie

cune

r

inonialem impedire.

Hinc refponderi poteft

v

breviüs, quod tacens videatur con(entire , in

" RNL"*W

quantiim eft fibi favorabile , ut fcilicet adhuc

v

melius deliberare, & demiüm vel promittere ;

vel abnegate poífit, non vero ut mox fe viciffim

ii

j

obligare & repromittereintelligatut, — Gütierez

?

uhcc!lï

)

p

de Matrimon, &ap. 3. num. 1.5 2. WI. quod

|e CICFW

W

W

ii

n

de taciturnitate diximus , idem etiam probabi-

litet excendipoffe ad fimplicem acceptationem ,

f

vel gratiarum actionem , ut fcilicet tantüm ia

c

Pf

g

fui favorem & ad ulteriorem delibetationem.,

ii

du affj( í

M

"d

cenlcatur aler acceptáffe ; vel gragasegifle, eü

m

-

euo

268

Pars HI, CaputV. $. I.

|

Eu

quod ob favorem libertatis matrimonialis ii

1

o fpeh

dubio non fit facile obligatio inducenda, uta

& Gmilia

dictum,& docet Sanch. Ze Matrim. lib.1. diff. 3.

lib dj

|

Duii

g. 3. 6 . Interim hic przcipue ad. circumítane

|

tiasattendendurmn érit, nàm fi acum fuerit de

ttimonii

fponfalibus hic & nunc contrahendis, v. g. in

|

VOCare r

prafentià amicorum, nec altera pars petierit ul-

mittat )

teriorem dilatjonem velalia verba aut figna de-

hem Pro(

derit , ex quibus intentio contrahendi fponfalia

dibio (a

declarari potuit , tunc etiam folaacceptatio abs-

Tégratu;

éue exprefsà repromiffione fufficit. — Ratio eft

lXru (

quia promiffio non poteft aliteracceptari, quàm

tictim ty

quatenis facta eft, fed przcifse fa&ta e(t , cum

hác intentione hic & nunc contrahendi fponfa-

fit, lier

lia, ergo hoc& non alio mode potuit acceptari,

tUt df

Rofella & Sylvefter n /uis funmis , gerbo Spone

Bito r

falia num. 1. y. VI. Sitractatus de fponfalibus

—

limped

vel matrimonio prxcefferit, & mulier manum

—

Dnen proo

porrexit, annulum vel alia dona acceptáritz ;

Rihut ad

cenfebuntur effe contracta, quia non tantüm.,

Dtültee

a,

verbis fed etiam fignis juxta communem hogi-

num intelleétum confenfum aut promimoncm

N

importantibus fponíalia, ficut & alii contradus

pollicita

celebrari poffunt, aliàs muti fimiles contractus

fcnfiSPm

inirenonvalerent, Deindetacenscenfetur cort-

-

MCeprari

fentire etiam in fui prezjidicium & obligatio-

0 Ut (oj

mem , quando prater taciturnitatem alius actus

Nec 0

m

gofitivus concurrit, ut notat Panorm. 74 €. C

jd

irum. de Regularibus. num. 3. Sedhzcita, f

P f m) Ó

traXtatus de fponifalibus prcefferit, nam czte-

requin fola manüsporrectio, vel annuli aut al-

e) non ok

teriusqei donatio non eft fufficiens fignum, ex

t&l dipn

q,W

l

Be Sponf/alicus.

269

;imonialis i

quo fponfalia eonvincantur , qui& poffunt hxc

& (imilia merz affectionis cauía fieti.

Sanchez

dcenit,

lib. 1. difp. 22.

NT

Dubitaturll. Anis, quipromifhonem Ma-

jj at

A fit*

trimoniialterifecit poffit hanc promiffionem re-

vocare antequàm altera pars acceptet;vel repro-

lCndiS ) f g' !

mittat ? &. cum Gutierez Z/Zo czp. j. n- 6. oms

, Wederz:ï

TE [ïgx,!t

nem promifhionem Matrimonii regulariter & ira

dubio ( aliud eft , fi exprefse depromiffione me-

dl

ré gratuitá conftet, dequa fuperius fub certo 1.

uopti

j MT

diximus ( eenferirefpectivam , atque habere infe

tacitam conditionem, fi pars altera ftatim repro-

:ccpwia v

ii d t

miferit, quare fi hzc repromiffio fecuta non fue-

rit; licet forté fimpléx acceptatio intervenerit

dl

tunc deficiente conditione ceffabit etiam. obli-

muittti"

"

gatio ex parte promittentis ; ac confequenter ni-

T

hil impediet; quo minus revocari poffit; fite-

T

men promittensexprefsé nion revocaverit, ceti-

i

febitur adhuc in fua voluntate & promiffione »

24

perffteret ac alteri moram deliberandi conce-

; noft t

»

dere.

»

ïmunelï

Accedit quód promiffio unius partis (it mera

T sf

pollicitatio ; ( eft enim pollicitatio folius offe-

P

t

rentispromiffio). de cujus natura eft, ut ante

"I quti

acceptationem partisalterius liberé revocaripof-

gl

fit, ut £ofo tzt, ff. de Pollicit. tradtur.

&

j4

Nec obftat , quod de jure Canonico Zs c. £.

um Ü

&f ;. de patlis , omne promiffum jubeatur im-

fit pn'

pleri; exquotextu quidam concludunt , poili-

[

i

fj

il

citationem dejure Canonico revocari non pof-

"

(f

fe, non obfiat, inquam , quia textus accipiendus

J mnub Á

eft , depromiflione acceptata; que bt pure , not

j

vete

sl

270

Pavs IIT. Caput 1. $.T.

veró de fimplici pollicitatione, aut illa promife

fï,ïm fup

£ . not:

Üione, quz 6t füb tacita repromiffionis condi-

tione,

Dub

go Duwbitatur III. An ftatim irrevocabilitér ob-

gantur.fr.

ligetur, qui v. g. coràm amicis vel confanguineie

[m &alian

Titix ipsá abfente fe refolvit, quod velit cum

! P£fumpt

eà matrimonium inire ? i. Non effe imprimis

ob &

Tabeanr h

dubitandum , ( di&i amici vel confanguinei

mandatum habuerintà Titia, ut fuo nomines

quod part

contraherent fponíalia , promittentem irrevocae

nemimf»g;

Xttunt, )

bilirer obligari, quia nihilintereft, an quis cum

principali vel ejus Procuratore contrahat, at veré

15 C

É confanquinei ignorante Titia ejus nomine

h, qvand(; l

contrakerint, puto promiffionem non obligare,

flb

eanquàm fponfalia vel pa&um irrevocabile , fed

tflfti, 9g

tantüm utpolliciratiónem ab(enti factam, que

M Ut

ante principalis perfonz acceptationem adhuc

ltham N

revocaripoteft , quia de jure civili certum eft , &

".j ""'dirtta ) j

]

de canonico non reperitur contrarium ftatutumg

frattim

btial

quód fipulatio in favorem tertii facta non vale-

j f

TE

leat, ftipulationesenim ad hoc inventz funt ; ait

| & ol

Imperator zs $. a/reri. de inutil. flipular. ututte

infUS hib:

usquisq; fibracquirat, quod fuaintereft. lllte-

! .,'.4!"1.)720"2

£ius etiam illüd hic addo, quod; licet promistens

"o digl

marrdaverit confanguineis, ut promiílionem fu-

| .Promimoni

amabfent. Titix infinuent , ejusque confenfem

] li hl,mc t9.

defüper requirant, nihilominus antequam Titia

ktdm )

repromiferit, promiflio ex parte promittentis va-

n

lidé revocetur, quia confanguinei in hoc cafu

U infee

non funt plus, quam procuratores ad contrahen-

Tünlm cc

diim cum Titia deftinati, Procuratorem veró in

dem) i

cau[a matimonji etiam in abfentia revocatipof-

d

Oi

De Spenfalibus.

17f

J

:

fe,jata fuperius ex c. wltimo. De Procumtoribus

ax lat

£n £. notavimus.

vifiimi o

Dubitatur lV.. Anfponíalia contracta intelli- y g

ganturyi quis per verba negativa ita dixerit: Nul-

gvocabnitï'.'ä:

lam aliam ducesnift te * Afirmat Menoch. de

| conang?t

Prefionption lib g. prefempt. $. sum.8- curm

y f

Abba:e & aliis, quafi predicta verba Gmplicitee

habeant hunc fenfum: 7e ducam i» uxorem , eam

J conng!

quód particula, xf quando fequitur negatio-

ypuo nuri

nem importeta/firmationem , ut cam Judzi die

mrcm l(f 'enti

xetunt. Nonbabemus Regem niff Cefaremfene

. n uici

fus erat, Cejzr eff noffer Rex.. Verüm egoin du-

lat

f

!;

bio, quando agitur de valore fponfalium (fecus.

qum

quando agitur de valore matrimonii jam cotte

mn(mob

tracti , pro quó in dubio magis rcfpondenduns

.rtcvofïb

Fc;

eft , utevitetur fcandalum feparationis poft diu-

t hd A

turnam cohabitionem c. ssltzrto de Sententia t5

o P^

pe jtdicata ) plerumque folo pro favore libertatis

ft"

matrimonialisinclinare, tum quodin dubio norr

ja[iilm &amcuþ

fit facilé inducenda obligatio Z8. L. 4rianus,

um

tum quod matrimonia coa&a (oleatt difficiles

vtl

exitus haberec. requifíost c. 17. de Sponfalibus (

l

ao]iilP

[

j

L

jj

snatrimenis. Undead noftrum propofitum ex-

j

p

g

itimo dicta verba & particulam »:f in pa&is &.

)

jer

promiffionibus habere fenfum conditionatum ,

p

ii

Dd

in hunc modum: ff a/zquam dutturus fum , tune

qun

m Oql

fe ducam , ($ nom aliam , quemadmodum fi di-

.l

cam ; Nwll; demumtendam nifitibimterimnom

roni^

Ratim infertur, quód velim hic & nunc matri-

ier i V

M

monium contrahere, & promittere, vel domum

Q

ó gd

vendere , cüm poífim ab omni venditione vel

w J

o "

n

l

matrimonio abftinere : Optimus textus £» L. fí

M 4

j m

féerilus.

272

Par:s IIT. Caput, V. $. f.

fferilis. $. fl tiba F. de Aülionibuas emptz. mifi t&«

Dyli

mén adjunctis circumftantiis alia poffet colligi ii

promiit

tentio ptomittentis,quód revera voluntas ejus fu-

tum indi

erit; fponíalia contrahete, cüm non intentio vere

finon ol

bis, fed verba intentioni accomodari debeant,

tem fran

C. fecundo. q1. de Appellat. Covartu, de Matri-

O prom

,W".P.* 2. £. 4' 9.2

txcomm

—

15 JDubitstur V. Aníponfalibus valide cohtraätis.

ftquinr

f altera pars nolit cantra&tum fervare , debeat à

nebim e

judice Ecclefiaftico compelli ? Rationem dubi-

ficien i

tandi facit dict, t. requifipit de Sponfalibus &

Q*m0in3 ul

enatrimonis. ubiPontifex eam quz jurata etiam

Otobatu

fponfalia contraxit, & nubere recufavit, monen-

C-I-dtäd;

dam potiüis ait, quàm.cogendam , cum coactio-

tb Es

nes difficiles,fepefoleant exitushabere. & Ju-

quk/ädux

ti conforme & in praxi ubique receptum effe , ut

dhtabitu,

pars illa, qua: absQue caufa legitima à fponfali-

Pfoharur ;

bus rcfilit, per cenfuras ecclefiafticas excommus

Wi

n'cationem, aliásque opportunacemedia ad cort-

—————

iMl do

traüendum matrimonium cogatur idQue pro»

Ton ff

batur ex c. ex Utterés 0. deSpon[Alib. G matrzm.

&O inwito.

E$ ex c. z. de Pal s. aliás haud dubié fruftra lon-

LUPT

gus & partibus valdé difpendiofus proceffus in

Wteconf

judiciis fuper contractis fponfalibus admittere«

—

Bats iif

eur.

Textum vero z» Z;&, c. requifipzt DD.

NI tradir

communiter interpretantur,fi rantafic animorum.

d) didm

averfio inter ipfos defponfatos,uc judex periculo-

fifaci

füm mnatrimonium prudenter timere poffit, &

Potrüe

pars malit cenfuras & omnia perfere , quàm Ma-

i &tftr;

trimonium contrahere, tunc enim praftat minus

.Pmbare Vil

gnalum violatz promiflionispermittere , ut ma«

Mb

jus malum coacti matrimonai evigetur. Layme

Viptoba

deoper/aisb. c.t, m. 4«

Dubt-

[ [u

De Spon/alibus.

TE

m

- Dubitstur VI. Anis , qui i&o animo feeminz| $

fencalni

promifit matrimonium , tantüm ut ad pecca-

hia

tum induceret , teneatur eatn in uxorem habere,.

fi non ob confenfum , faltem ad compenfatio-

pnintentt

yodari d

nem fraudis & corruptionis? &. $i quisfub fi-

g, d

&a promiflione matrimonii corrupit virginer ,

ex communiori DD. fententiá, quam allegat &

d n

fequitur Sanch. di&o loco Zfput. ro, ». 3. te«-

nebitur eam ducere etiam in conícientia,nec fuf-

"d

ficiet, illatam injuriam pecunia compenfare, nií

agontm ?

Hxc conclu-

r n

feemina ultroneé acceptare velit.

fioprobaturtextu & ra&ione. — Textuquidem ex

i j

sf m

c. T. de Adulteris &5 fFupro. quod defumptum eft

ex lib.Exodi cap. 22. ubihzc verbaleguntur : 57-

N

J

Ü ,

uis feduxerit irginem , dormicritque cum ea

db )

t/

j

]

dotabit eam, t5 babebit uxorem.

Ratione veró

nlmï

1

n

1

r

"

probatur , quià juftitia commutativa non tan-

jim i

fP

tüm petit, reddi zquale , fed utidem reddatur ex

f

juftitia debitum , ut fi quis equum furatus fit,

"l

non fufficitreddere pecuniam , cum aliud pra

vt

alio invito creditorireddi non poffit. L. . $.1. ff-

1 1;' 6 Mm(

f

de Rebus creditis, fcd hic de juftitiatenebatur ha-

b1€h"[m

(s

bereconfen(um in matrimonium, quando altera

j

pars viciffim vereconfenfit , & infuper corpus fu-

p

ur"

urn traditur , ergo cum poífit reftituere adhiben-

u

do di&um confenfum , tenebituradid , &mnom

g

fatisfacit praftando aliud.

H [

$.

[1g]

m

Porro,quiahac ratio non tantüm in virgine

m

M(

fcd generaliter de quávis £eeminá etiam corrupt&

rfere,q"" ,

probare videtur, ideo non pauci exiftimant idema

hu

ci

juris etiam in corruptá procedere , aliitamen fa-

Ffl

[ 44

i

m

6s probabiliter ajunt in corruptafuffücere , fiin-

j

juria

p

i

Lv g

Ed

D

4

Part T. Caput V.. $. [.

Dominus

Juria illata pecunia arbitrio prudentis viri texatte

Ms cen(eb

da compenfetur,eo quod ducere corruptam , ubi

hl deg

nulla verá promiffio przcefferit, non fit equalis

-

dextutS

compenfatio copulz cum illa habitz fed aliquid

Nifi tamen effe vidua

n

notabiliter exceíffivium.

&0 tant

bonx famx , infamiamque ex copula contrahe-

——

lütetnai

ret, obquam aliud facile invenire non poffet;

Coa', 4!;

cunmc enim prior fententia valdé probabilis te-

df [Iljgyz

nenda foret, quiadamnumillatum non poffet

alio modo ad xqualitatem reduci, quàm per ma-

V.. quo

&T/cis dec

trimonium in dubio autem puella virgo prz*

Icüscong;

fümitur, ficut virgo nafcitur, & neganti puellam

virginem fuiffe incumbit onus probandi. Pa-

probatoni

uorm. & Barbof. n ditto c. r. dle Adplterits.

1

4 Dubitatur VII. An i && promittefis fit i

multo dignioriconditione & ftatu confiitutus,

Qub

u

el

quam vjrgo decepta, teneatur eam ducere, v

poffit competifationem pecunjaram facere ; &

dotem conftituere ? Valdé probabilis eft fenten-

! n

tia, fufficere pecuniariam compenfationem, quia

promittensnon tenetur eam ducere ratione pr

0^

P E*'iam -:

fniffionis, qua ex fuppofitotantum fuit fidta, &

3- SPOVR];;[

invalida ; nec etiam ratione juftitiz , cüm jufti-

u

tia non obligetad reftituendum plusquàm dam-

4* M-z!r l/,

num zítimetur , fed damnum corruptionis nion

bj

xftimatur ranti, quanti, fit vir debeat ducere fuo

f

ftatu notabiliter indignam, ergo &c.

Notanteg

I'SPM/:QJ'I'I(

aütem loquor de ficta promiflione , nam fi quis

veré &fcienter promiferit matrimonium foemi-

o

nx minus digne , maxim? accedente defloratio-

fitfy

nc, ténebitur eam ducere , fi aliud grave fcanda-

Mbf

lum vel damnum inde mon ociatur, cüm ením fic

f

8^

pe jymn/aliäul.

E

í

Dominus rei(uz & fciverit conditionem alteri-

od

us, cenfebitur voluiffe libere cedere jurifüo,& ni-

yrigrt "E*

hbil deexceffufuz conditionispretendere. — Vi-

nl

deatur Sanch. 4;8. difbut, 10. & difp.r4. De-

i

mf in foro externo non creditur dicentijfe fi-

nen EHE *;k»ï*J

é&to tantüm animo promifiife matrimonium, quig

ia

intetixa incentio ex actu externo prefumiturL. r.

re non f

ol

Cod. ad legem Corneliam deSicariu & L. y. Cod.

Froba

um n P

de Injuriis. nifialia indicia pro fe allegare poífit,

v. g. quöd prius Bunc fi&um animum coram.»

D

ynyt?

amicis declaraveritjità ut hisac aliis fimilibus in-

0

WW

j

ï

diciis concurrentibusin fupplementum ulterioris

a

probationisjuramentum praftare valeat.

p

7

SECTIO ill.

, Anil

Wmmen:

wibus modis diflvantur Spon[a-

j o

amdüfc*e

lia ?

nm fï]

catta

SUuMMARIA.

blhsfü(em

|

z. Sponfalia dif[olountur mutuo confenfa.

sf

(h

a. Efiamjtlmfd.

Jx

d

aDot

3 ponfälia de

futuro qualiæc:mg',wfoläuntur

p

nl

per fponíalia de prefentt.

f

a /

Matrimoniim contra interdiilum Ecclefte gel

Is

"

Epzfctopi contratium efl. quidem. ilicitum

ed nun intalidum.

i

OUUPIWM

" l

f.SponíAlia frmplicia defuturomon folguntur pet

W

Alia fBon[alia de futuro etiam jurata t4c

jX

I

j

€. Sponfalia femiplena impedimenti probatzone

j

yi

i

fol&untur fed matrimoniumtantum plená.

j

2« Spon[/Alia per ingre[[umrelisionis quoad par-

jl

f

1P

T.

g

tem ramanentem in [culo folguntur,

ul

M 6

WCU

/

840

156

Pars III. Caput V. $. f.

(ntümc

. d mon etiam per fuféeptionem ordinum cle«

ricalium, aut Sotum fmnplex caflitatis , li-

« repug

ct foljzmtur per otum ingrediendi reli-

Dice:

£0te»n.

fenfi li

8* Solfuntur elapfotermino prefixo muptiis.

fexindi

go. Quando 66 quamditi pars abfens expesianda,

duciy t

1. Solpuntur [uperfenzemte notabili xnutationt

0 met

ii

:

ex parte n0n mutats.

Refond

zi. Quando Judicis: Eccleftaffici fententia fit

tifcem ]

necejfaria ?

P]beiong

13. Refolbuntur brefiter argumenta contniria.

&t feceff

Vatii modi funt diffolvendi fponfalia, quos per

Werjurir

ordinem referemus, fingulis etiam fuas cone

hs

lt

troverías quzftiones adjungentes , itaque.

M

Til

Olvuntur I. mutuo & unanimi diffenfu c. z.

"

prafent (

Contra

deSponfalib. E$ matrim. quod enim folo con-

fenfu contractum eft , contrario diffenfu iterum

Quod ag

ol «

diffolvi poteft, càm nihil tam naturale fit; quàm

vcndigapm

unumquodque eo modo diffolvi, quà colliga-

quiotits (

cum eft..— L. nibil. 25. de regulis juris,

C &äm

De fponfalibus juratis dubitant aliqui, a mu-

& prige []

tuo diffenfu diffolvi poffint, id enim negare vi-

detur, Gloff, x d. c. z. in verbo inducendi 4e

-

Denfiriy

Sponalib, & matrim. argumento c. ex. litteríé

Qüti o

eod. t;t.Veriustamen eft idemin juratis fponfali-

ltb

bus procedere; quia juramentum in favorem ho«

l ii

minis factum ab homine remitti poteft, nec à

Popter a

DEO aliter acceptaturquàm quatenus ab homi«

tüm eü'etn

nein cujusgratiam fa&tum eft, Barbof. fz 4. €. z.

m. 6. Nec obflat.c. ex Ztteris de Sponfal. & ma-

l'afp()nfaü

lii

frim. quia noa loquitur de difenfu mutuo , fecf

u

ng!di(

f

De Spopfalibus.

177

ncräinurr»flf'

eantüm de diffenfu unius partis alterá parteinvita

ac repugnante.'

af

:zm'im'i j

Dices; fi fponfalia etiam jurata mutuo dif-

fenfi: libere diffolvipoffunt, quaré ergó Ponti-

j

fiony

l

l

fex n dicl.c. 1. jubet difpenfatos moneri , & in»

duci, utfibi fidam preftitam íervent, & tantüm

fm;gxlüff?lw

u n

ob metum majoris mali diffolutionem concedit?

Refponderi poteft cum Innoc. & Panorm. Pon-

tiicem hoc ftatuiffe ad tollendum ícandalum.,

" /Mi:ä

plebeiorum , qui forte poffent exiftimare per t&-

lem receffum à fponfalibus jurametitum violari ,

m

& perjurium committi.

jji, Q* )

Il Sponfalia de futuro etiam quibus , copu-

n us

la carnalis acceffit , folvuntur per fponfalia de

i,

prafenti five matrimonium cum alia perfona.»

j i

contractum tanquàm per vinculum fortius , &

quod ratiogem Sacramenti habet, c. f/eut 20. de

m

J dJü-mm iü:i

Sponfal. & matrim.ficut de jure civili re duobus

venditapraferturis, cuiinfuper tradita eft, L.

!af! ( 6(7 qti

W

quoties Cod. de rei $ndication, Interim hocli-

'U ) quo CQ'J?'

cité & absQueinjuftitiz peccato fieri non poteft

& prior fponfa derelicta fponfum cum alia per-

a

uismj

fona nuptias contrahentem adintereffe & com-

jeint

penfationem ob violatam fidem utiqué conves

oroo

T

M

"

niripoterit ; nam foemitiz plerumqQue difficili

TL

üsnubunt, fijamfemel cum alio fponfalia , -&

"

Item fa

1 JUWIF

æ*

icra nimiam familiaritatem habuetint.

p ii

propter aliquod impedimentum dirimens. irri-

o

t

um effet matrimonium , obligarent adhuc prio-

yarenu

b*»r'

rafponíalia , quia non przftat impedimentum,

Tf

quod de jure non fortitur effe&tum;c. zos praefl at

gl

Notanter autem dico per-

dc Regulie jericin d.

d

-

F

Áponfa-

Pari HI. Caput V.. $. ff.

275

fponfalia de prxfenti folvi ponfalia de future ; -

LOU

nam alia fponfalia de futuro ftantibusprimis non

Copusqy

tantüm illicita funt, fed etiam invalida. c. feut.

aberete

22. E6 ibi Glofl. & DD. 4e SponfAalibus & oma-

tüdine,

frzmon.

:

3br0garc

uid fi contra expreffam prohibitionem Ep

matrimo

fcapi vel Ecclefe: matrimonium contractum.

umj

t ? An validum erir? Ratio dubitandi. defu-

— ——

Seddi

mnitur, ex c. 2. de Spon/a duorum. u»i dicitur, ac-

f tantur

-

cipifli iam uxorein quam alter [ibi dcfpunfabit

d Verp /u;

dimiite zllam,quia nunquam poteft tibi freri le-

-

-

ET

gitima. Item ex c.penult. eod.tzt. ubi E"Fifcopa

k feeun,

datur poteftas irritandi mattimonim contra in-

etutdi n

terdictum Ecclefie celebratum.

Nihilominus

in Drejn

indubitaté tenendiím eft, tale quidem niatrimo-

nium effe illicitum, fed non'invalidum, quia ma-

COnftruen

OP Contg,

trimonium fubfeauens tanquam vinculum in-

tj 0611 77

diffolubile,, & Sacramientum annexum habens

NGcfopul;h

femper diífolvit priora fponfalia de futuro , ut

ittenim

aperte decilum cftzz cap. 1. £ 2, deMatrim.con-

Vatfetne

£rall. coutna initrdil. Ecclef. ad textus priores

mel"lm [

R. eosloquidecaíü, quo prima f»onfalia, fuper

on, 39,(1

quibus iispendebat,non erant de futuro;fed prz-

Wündom

fenti,adeoque verum matrimonium , quia[pon-

quäm UR

falia de prxfenci nunquam folvuntur, per aliao

——

; b'ds mer

fponfalia eciam de przfenti, aliquando tamen

-

ah'q[]em iu |

matrimonium pendente lire cum tertia períona

contractum nullum redditur , fi nimirum à $.

«Pïiorumf )

a

mHet)&l

Pontifice tale decretum impetratum fuerit; quo

matrimonium pendente lite non rantüm prohi-

beatur , fed etiam invalidetur , quia juxtafuüperius

-

€t, Utpg

alem..

4&6ta 8. Pontifex centradtum matrimorni

-

€ettus

Wm Q

f

Be Spow/alibns.

27

ja de ht

eertit ex cáufisquandoQue irritare potefl. — Epi-

jousyt

ml

Ícopus autem tale decretum dare non poteft, niü

wili t

haberet ex fpecialiprivilegio vel antiqua coníue-

;/;üibm iv

tudine, quia cum non fupra jus , non poteft

abrogare cit. textus juris Canonici, in quibus

ihien

matrimonium pendente lite cum tertio contta-

y n

€tum validum dicitur.

ubiraþdi L

Sed dubitatur quid dicendum , fi fponfalia pri-

l

JCIQuj"

ma rantuüm fueriat fimpliciter contracta, fecun-

u

31d

hw

1

da vero juramento vel carnali copula confirma-

Jj

ta ? x. nihilominus priora fponfalia obfervan-

[)ff/

ab

þl'.iþ?*

da, & fecundainvalida effe; etenim juramentum

m n

fecundis fponfalibus adjectum, fuit de reiniqua,

& in prxjudicium tertii, fcilicet prioris fponfe,

wiion?

ldl

3l

confequenter non obligatorium, e. ea £e. 22. 6$c.

jj

rr

7

j ^

cnm contzngat, 29. n frne de jure jumndo c. nom

: yinc

eff obligatiorum de regulis jurw in 6 . Similiter

DT

fec copula confirmare poteft fecunda fponfalia ,

nl T

Qu y

licet enim ante Triden fponfalia per copulam.,

d.

tranfierint in verum matrimonium , & fic dire-

;'J.tff;vm'fc'

merínt omnia alia fponfalia de futuro c. i& 2 ff

t

u

dem. 30. de Spon[Aal. &6 matrim. hodie tamen;

quando matrimonium aliter contrahi non poteft-

qu

quàm coram Parocho & teftibus, copulain fpon-

uf

falibus meré fornicaria cenfetur , nec effectum

n

u m

aliquem jurishabet. Si tamen pofterior fponfa

uww w

priorum fponfalinmignara per co pulam deflora-

l temg ka ^

ta effet, & inde magnum damnum & honoris ja-

j

M

&uram pateretur, prior vero leviter tantüm lx«

T

deretur,tunc ex zquitate quadam concedendum

qudm P

lj

effet, ut potius cum fecunda quam prima matri-

,j

bilite&

"

'mom'um contraheretur, ut non improba

j

(

doces

£$9

Pars Uf. Caput F. $. L.

docet Satch. de matrim, lib. r. difp. 49. m. £. e8

| li

quód prier fponfa ceneatur modicum damnum

Wxg'mnq

fuftinere ad cvitandum proximi graviffimum.

dc fponfs

6

Soivuntur fponfalia III.

Si impedimentum

| Conlilitj

aliquod dizimens, iv. g. confanguiiutas, affinitas

| 'aopto,

vel aliud hujusmodi inter difpenfatos derogatut.

Tanslhe

In modo probandi taleimpedimentum notabilis

| Db in

differentia eft inter matrimonium & fponfalia:

| PU"&um z

nam matrimonium de facto contractum nona

Prin)

dirrimitur, nifiimpedimentum plené probetur,&

gr flïi'm ]h h

in dubio potius pro matrimonio judicatur, cujus

nem!& l

feparatio plerumque fcandalofa eft c. s/timo de

Wotütqn d

j

Sententia 65 ve jdicatá, Atvero in fponfali-

Of d.

bus defuturo, etiam fola fama , dictum unius te-

n m

ftis, velalia femiplena probatio de impedimen-

COnmhere l'

to füfficit, ut fponfalia diffolvi poffint & debe-

M/? J riS, 3

ant, qtia cürn agitur de peccati ac matrimonii

"yiponfz

—R

nulliter contrahendi periculo , in dubio excom-

C'(),üma']

muni omnium DD. pronuntiato & fententia.o

MU i l

femper via tutioreft eligenda, & potiris ab ipfo

matrimonio contrahendo abftinendum. c. pr4-

umhüïï'e(e :

fered 12. de Sporfal. E$ matrim. c. fuper eo 22. de

.t'lm eüïm :

Tefiibus c- fecundo de Confanguinitate &5 affni-

M

$&2te.

—

Dote exf Wi

7

IV. Dubitari non poteft, qui per ingre-

-

Rprärm,

fum in. religionem Sponfalia diffolvantur ; cüm

fOUes ü

n

ipfum etiam matrimonium per profeffionem re*

Ddf

Di

ligiofam diffolvi poffe ex thoto ££. de Conferfie-

(

geconjugatorum apertumfit. Nec obftat, quó

1

&

Pontifex in c. commi(/um 16. de Sponfai. t5 Ma-

Atein

3

£r£m. tutits effe dicat, utis, qui fponfalia contra-

l

Nnty (

pon

&it. prius &idem fervety atduc matrimonium cont-

] "Wüns

»

?

De Sponfalibus.

22?

4ym£ü

etohat, & poftea primum ante confummationem

cum dunmul

Religionem ingrediatur, quia Pontifex loquitur

de fponfalibusjuramento confirmatis , & twtig

ggæämm

confulitjuramentum implere, non quidem de-

mptliti

t

pracepto, fed de corfilio, ad evitandum fcanda-

jj

Ium plebejorum, & ob reverentiam Juramenti,

üms&mä

entumno

Barb. im eod. cap. 16. . 3- Verüm circa hoc

punétum aliqua conttovería funt.

p p

Primó , as fponfaliafolvantur ger folum ine

greifüm in novitatum , vel primum per profcífio

gt

nem ? 9. licét vinculum facramentale matti-

idicati "

monii non diffolvatur , nifi per actualem profef-

[ o

fionem Religionis, & conjux in (zculo remanens

p n

durante alterius novitiatu aliud matrimoniurm

i&

!

contrahere non poffit; ut inLz/ello. de Pri$. Mo-

TM

mafl. Pri9. 353. n.é. tradidi. Probabiliustamen

p

eft, fponfalia de ftturo ex parte remanentisin z«

lfi g m

culo ftatim diffolvi dum alter novitiatum ingre-

j dilioat

ditur , ita ut liberépoffit aliud matrimonium ini-

t t

re. Ratio e£ , tum quod ingrediens monafteri-

" o

"

um hocipfo ex fua parte renuntiárit fponfalibus,

hn

Qu

tum etiam quód altera pars non. cenfeatur. ad

'H[)h

ii

i il

iftum fpecialem cafum fe obligáffejuttanto tem-

iumw'f $i

pore exfpe&tare , & deinde fponfum , cui poteft

exprobrari, quod Religiofum habitum exuerit,

j

qui Ff ,

& totiesfignainconftantiz dederit , reciperete»

li

folvaqt

(j ,:

neatur, Dixiautem , quoad partemremanene

rf

10

ter in feculo folvi fponíalia , id eft , u illa pars

il

ii

r i

J

n

ukerinsfponfalia obervare non teneaturat veró

1] 1

il

Nucod

Ub

e€x parteingredientisMonafterium non aliter fol-

]

hi

"i

vuntur, fponfalia, quàm íecuta profeifione, quare

7

W

m

fi remanens in (eculo ultro expectare,& regedi-

o

entem

glx

282

Pari. TIT, Caput V. $. .

entem ex monafterio recipere velit, iftefic defee

früedi

rens Religionem matrimonium recufare non po-

&i Naygr.

terit, quia per fuum fa&tum non potuit jus alteri

1] od f

quafitum aufferre ,. nifi fecuta profeffione. Sylv.

tf6 Nelig

Gerb. Sporf 2lia. q. 10 cafu z.

t eams

Dub. II. An, ficutingrediendo Religionem

Voredi &

liceat íponfalia dillolvere , ita etiam füfcipiendo

tm inügr,

ordines Clcricales ? j Negativé, quia privilee

fo, mj[d

gium diffolvendi matrimonium Religioni con-

flum f

ceífum , quod profeffio religiofa magis affimie

RLT

letur morti naturali, nec extenditur ad ordines

A0A0 after

clericales , .ut decifum 7s Extraf£ag. dntiqua de

LU Oï-hgatgn'

$oro E Soti redempt. & in tit. de Oblig. at ratio-

, VWto f

eonerdinands. Generaliterprohibetur,ne quie

n p d

in przjudicium alterius, cui aliqua obligatione

adítri&us, ordinetur.

Siveró de facto aliquis

Tuo, per lüud

——

W t

poft fponfalia facros Ordines fufcepiffet, Matri-

Al Ob f

monium amplius contrahere non deberet, nec

El

:j

i

poffet , quia faeri Ordines funt impedimentum

Interim talis ordinatus

I UQ er['()m

dirimens Matrimonii.

' m*wmm

ex aquitatis ratione refarcire deberet damna &

ts

expenías fponfz, quas intuitu nuptiarum fecity

Titty Pj EDI

L

eadémque expenfarum reftitutio fecundüm pro-

75

babiliorem fententiametiam ab ingredienteMo-

DT

nafterium fieri debet. arg. L. ff pecuniam. ff. de

m—lSCOnn.ahþ

Cond;itl, caufz data , €fc. & ne privilegium in-

| m

Ls

grediendi Religionem in nimis magnuin alte-

T

rius przjudicium excendatur, &c.

IW. qucd t

Dub. II. Annon tantüm per ipfum aéctua-

ï'h;rn

lem ingreffum, fed etiam per Petum fimplex in-

Tlitco

grcdit?ndi velfervandi caff /tateyma adhuc in fxcu-

o in-

Llhon

l? emidam dirimgntur fporfais ? De vot

iT

gie-

!l

Be Sgopfalibut,

:8$g

N

gredicndi Religionem , commutiseft fententia

afart t

eum Navar. n Manual confeff. c. 22. füb. nunp.

otot at

28 quód folvatfponíalia, cum.enim fponfus li-

mf&[ïlonf. ;«M

beré Religionem in»redi poffit,. confequentee

etiam eam poteritv vere, & deinde vi*alis voti

rnc'oReIigionzj

inoredi, & fponfalia Jitolvere tenebitur. Unam

i fipe?

tam inügnem limitizonem ponit. Nav. 4e $e«

£o. cerfil, ». ni(i ex calivoto fponfa grave dame«

à quia g

| Rciigioni t

"

tüm ferat, ut quia fpeMatrimonii imprzgnae

i mgs?

I!J;f

€a eft, tunc enim votum Religionis cum tante

damno alterius non effe sratum DEO , adcóque

fl a

fnec obligatorium exiftimát

4f. d'"fjaz";')'

Quig.at Ll

De voto fimplici caftitatis , quamvis difene

&ant DD. illasteneri videtur probabilior - opt-

M)CWT)W

;

'

'Kk

(

fidid

nio, per iftud votum non di(folvifponfalia, cüna

j uv

p

u i

mec juramentum nec votum in alterius przju-

m

dicium obligét, proinde tale votum eatenus

tantuni obligabit ipfüm voventem ,. quatenusid

a dhat

rcdlmP "

ex fua perfoaa implere poteít , ut fcilicet con-

Ifi

tracto Matrimonio debitum petere non audeat;

al

orall

fedtantümreddere, nifi legitimam difpeníatio-

pot m

il

nem ab Epifcopo impetraverit; Nav. Zid. loc..

tupt

nm

[

le'un

IY

geum. 25. Sanch. diil. lib. 1. difh. a.

)

1

1/]

V. Si Sponfalibus certum tempus & termi-

"

J

jng! fäkm,

L

puscontrahendi Matrimonii fit adje&us, eó ela-

gt

f

i

pío, &i Matrimonium contra&tum non fit, fo]-

] r

g

vuntur fponfalia , c. ftcwt 22. de Sponf. 6 Ma-

m u

agnum p

£rim. quod eít verum & obünet, fitempus ad

fiuendam ipfam appofitam obligationem &

j

tanquam conditio adjecta fit , fecusvero dicen-

hylt

,mm

5 u

dum fi fponfalia puré contracta, & pofteà pri-

Ti

u

Ahit [

n

mum de die celebrandasum nuptarum conver-

p m

Qugs

384

Pav: IIf, Caput V.. s. Y.

tum fit, tunc enim tempus non refertur ad ob-

| gOv

ligationem , fed ad executionem , & quamvis | las ,

elapífum fit; manebit tamen obligatio fponfa-

V. $

lium , prout idem accidit in aliis debitis & con-

| dliuaper

tractibus, fi debitor confieto tempore non fol-

|

trità fþm

vat. Panorm. & DD. z» cod.c, fícut, de Spon/Al,

D'opter anre

& Matrim.

pr'xonem fpo;

YO VL Si Spenfus non habita licentia fponfz

j ipontum

lengum iter & diuturnamabfentiam faciat ; libee

j ttüinrr

£um eft fponfe ad alias nuptias tranfire. — c.

de

j

&témform

il/s. de Spon/Al. E matrim.

quantum autem de-

i

UT AE

beat effe tempus abíentie , de jure quidem Ca-

Non il

nonico nihil expreffiim habetur , fed dejure ci-

vili talis adhibetur diftin&io , ut.fi fponfus abfit

comm'.tem

iib),,

ex caufa neceffaria teneatur fponfa femper ipfius

Vm- Dt

teditum expectare, fiveró ex caufa voluntaria,

jufta tamen & rationabili , fufficiet expectare»

i

p pto

vm friton

biennium, fi fponíus abfens moretur intra ean-

0nf i ho

dem Provinciam, triennium autemy fi extra eane

dem Provinciam , text. & Gloff. i» L. z. Cod- d€

ij cfomut

j "Urtm r

Spon/al. Verüm licét plerique fentiant bac i

MU

parte; id , quod in jure Canonico non eft deci-

f&m, petendum effe à civili, argumento e. 1. t

1 v ali

Pïlug 1gn0

Nofi operis sumtiat,

Illa tamen moderatio. ad*

Sllie du

hibenda erit, ut Judex Ecclefiafticus non ita»

przcisé adftringatur termino Juris civilis, quir

ET

[ elus

jq

aliquando propter periculum innocentiz ; auf

füm

alias juftas caufas illum terminum abbreviare;

& licentiam adalias nuptias tranfeundi fponfz

Wt i |

müf!püj

concedere poffit , quia in caufis fpiritualibus;

W UleuOf

prafertim ubi de periculo anima agitur , plus

tribuendum ef(t judicis Ecclelaflici , quàm le«

Mi

N Wi -

?

De Spénfalións.

18;

edemc i

gis Civilis difpofiGoni, ut re&té etiam obfervat

Laym. 4e Spox/Al. c. 2. s. 13.

m, k qui

)bligatio n

" VII. Si poft fpon(alia alterutra pars cums t

s dtbitst/

aliqua perfona extranea fornicetur;innocens pa-

terit à fponfalibus refilire.

Imo etiam fponfo

m

fw' ilslw;

propter antecedentemfornicationem & corru-

prionem fponíz , quam tempore contra&orum

; fientt lF

Íponíalium ignorabat ; à fponíalibus recedere ;

xanfihy"

permüttitur non autem fponfz propter antece-

dentem fornicationum fponíi; ex ea ratione dif-

gt "

anata f

ferentiz, quod illud ?dedecus famz corruptz

non fimilter zflimatur in viro fornicationem

g

ï

d degtt/

committente ac in femina, c. quemadznodum

üïpo;y'*nsï'gf

& ;bi DD.de Jurejurando.

VIII. DeniQue folvi poffunt fponfalia etiatü

gt

b

al

n

"

jurata propter quamcunque notabilem & gra-

A'f

vem mutationem füpervenientem , quá cognitá

fnt

fponfalianon fuiffent contracta ; v. g. Si nota-

yeniriifo"

effy üexm

bilis deformitas, morbus contagiofus , famé& vel

bonorum jactura, gravis inimicitia inter con-

:"L' ;,CW..

fanguineos, quife fortaífis opponunt fponfali-

u

bus, velalia caufa de novo fuperveniat , vel

yconot ;

n

priusignota detegatur, 4jdl.c. quemadmodum,

14

Sedhic duo adnotanda funt. 7779 , quod in fi-

nm

alct!!

w

milibus cafibus fponfalia non folvantur ex par-

yn

AU

te ejus; qui folvendorum fponfalia caufa eft,

n*

fed tantüm expartealterius, utpote in cujus fa-

gt

(l

bh[fw

vorem introdtictum eft , ne mutatio füpervee

ul

niensfitipfi nimis onerofa, proinde fi v. g. fpon-

w[cunä'

füs huic (uo favori tenuntiare, & non obflante

r l'Pmü

]

fornicatione, vel deformitate fponf nihilomi-

"u

Rüs velit eam in usorem habere; non poterit id

"d

n

,

2968

Par: Hf. Caput V, $. T.

J

fponfa recufare, . Secuma2 , fi fponfus cognita

Oringri r

mutatione fponfam carnaliter cogtoverit ; cen-

ïï'lS &) w

fibitur tacite fuo juri renuntiare. & fponfalia ra-

[ Wontern,

tificare.

ï hi, iUXtäc

(y 4 Ultimo folet hic controvetti, an ad diffolveti

|

da fponfalia ob caufas hactenus recenfitas Judi-

cis Ecclefiaftici fententia accedere debeat, velan

defponfati propria authoritate à fe invicem di-

fcedere poílint 2 x fi caufa diffolvendi fgon*

! Dt lg

falia fit certa & manifefta tamin jufe, quam iff

z If/ftllu;)

fa&o , itautnegari ab altera parte non poífit ;

licere etiam fine judice Ecclefiaftico à fponfa-

3 m

RLT u

libus recedere , nifi contraria in aliqua Diceceft

confuetudo forer, utrecté docet Sanch. de Ma-*

nj

EM&

driro. lib. 1. dif, 6 9. habent enim fponfalia tacie

Qültey

am conditionem ; fi notabilispíutatio non in-

hE jfny,'gg

tervenerity ea ergointerveniegite eoipfo ceffat

: mmhm

obligatio fponfalium , & confequenter ficut

in

2 /4(/'!1/:

aliüs contractibus liber reeeífus conceditur. Si

' Wifrgt v

tamen caufa diffolvendi fponfalia occulta foret;

"Mibf

& Íj.orifalia publicé contracta, tunc ad tollen-

Wy *

dun: fcandalum hominum judicis authoritas re-

NU m

quireretur.

!

j l"mgm'un

Czterüm noftrz conclufioni non obfílant ,

i

MLDM

Éext. cogtrarii ex c. 3. de Ditortii t, 1. CAHÍÁ 33*

ij g&m

q. 2. c.12. deDefponfatione impuberum 5 quia vel

l ll M417im0m

loscuntur non defpon(alibus , fed de Matrimo-

D)

^i

4,"

nio cujus fepararatio ordinatié Ícandalofa eft , fi

Id æm(

absiue judicio Eccleíie fiat; vcel de tali cafuy

b

Of

ubi cauía diffolutionis non. eft certa, & fatis

ls tünt

lm

aperte tanifefta.

$i confüetuco fit in aljquo

| n

abdlïus 1

leco ; ut univerfim à fponfalibus fine praicitu

Crar

| lo ]

1

De JEtate Requif. ad Matr.

287

ontus «tf

Ordinarii recedi non poffit , ea exinde rationa-

gnovatt;

bilis eft, ut appareat ,. non diffolutis (ponfalibus

non remaneat 1mpedrmentum publice bonefla-

fponfm ]

4í5 , juxtaca, qua inferius $. 1 o. chcemus.

$. II

E MD«

1 recenmai [

De Atate requifita ad Sponfalia vel

et debeä(;"

AMatrimonium.

j n

SUMMARIA.

aüfehenm

8, ddlia 465 ad contrabenda [bonfalia, alia ad

ynjitty qu

Qmatrimonium requzrstur.

i n FOH

a. Qué « requiratur ad [Donfalia ?

3. Pubertas qmndo incipiat ?

WW

q. Queomodo (f quando fDonfalia :mpuöfrm

,w(amhn 14

obligent ?

d

fuf

r

$. Ex fponfalibus impuberum nafcitur impedi-

gt

t

n

p

mentum publica bamy?:z!xo'.

jtt

€. Sola taciturnitas &ententium ad prubertatem

Lgntfr

[

fatificut eorumprzora [Dorfalia.

nl

2 Nififuerinte antd annos difcretionis contra&la,

ya u

v

füw

J

nbirequiritur z109us confenfus.

i

$. Que as requisatur ad. contrabendum m«

n

irimonzum 2*

9. Valet matrimonium ex gra87 caufa ante an-

j Obnw

yi n

505 pubertatis difpen[ati$é contratlum.

J

m

à0. Matrimonium inter impuberes contratlum

qi

an Saleat faltem in $Zm fhonfalium?

oj j

1 OLH

iam atatem in fponfahbus, aliamin ma-

ícan

J

AL

trimonio requm palam eft , quxa in fyon—

o

falibustantüm ufüs rationis ; 1n ratrimonio au-

jj4?

/,

1 uv ,

tem habilitas ad generandum con fideratur.,

i

jco

L:cet Yero Jurisconfultus i L 44« ff- de Spon-

[slibis

bui

li

]

288

Par: IHI. €aputV. $. II.

alibus. dicat, in fponfalibus nullam certam,

ztatem difinitam effe , nihilominus hácin parte,

| fs fs

ficut univerfim Àn materia matrimoniali ftan-

dicaz, ff

dum eft jure Canonico , quodtam in mafculis,

Vaiet US(äU(

U. ergo

quàm fzminis 7. annos conftituit , ut ante hanc

. annorum ztatem fponfalia validé contrahi

tionem no

tür tàcite ;

minimé poffint, f nam ante hoc tempts bo-

mines non prafuümuntur capaces ufus ratiohis

ratüm habl

ac difcretionis, utfatisintelligere poffint , quid

Secisant

Dosdirer,

agatur, c. Jtteras dle Defponf. yspuber. t Porró

etiam poft annum 7. contracta fponfalia nor»

Vrl

inducunt irtevocabilem obligationerm, fed quan-

Qlöüïtnfum ve

do aliquis in impubertate contraxit, adveruente

I

deinde pubetate- ( qux in mafculo cenfetur po

Whätr,

14. & in fzmina poft 12. completum ztatis atl-

Circaaty

Um efb t

num. Jeg. ffn. Cod, Quanaó tutores effe defmant)

eairritarepoterit. Quod fiunus tantüm con-

Mütet pl

trahentium fit impubes, alter autem adultus, hic

Wi

fimpliciter & irrevocabiliter obligabitur , impu-

Notig r "

berivero quandó ad annos pubertatis pervenee

tdarmo deJ

rit ; liberum erit, fponfalia ratificare , vel refol-

qui lac at

To n any

vere, e. de 3lis. 6. E5 feqq. eod. tit.

Interim qnia talia fponfalia poft anmum7.

tra. IPQ[TH;

contraca fimul fuerunt valida , quamvis ex poft-

./'ïïnïtunca

Tratur X t

facto jure fic premittente ab uná parte refolvane

tur , manebit tamen impedimentum publicz ho-

— Ü

neftatis, ita ut neuter ex ipfis defponfatis cum al«

i

terius confanguineis intra primum gradum cone

Rinàpof

n

n

&rahere valeat. A. e. Ztterzs. eod. eit.

'aïfim()nim,

uef-.

Pratereà etiam illud advertendum eft , ad

AR

ratificationem fponfaliam in impubertate core

dO bab

l'f( te

nifene

—

cm"ämdi |

txa&oyum nenrequii novum aliquem o

fum,

"p

T

289

If

De JEsate Requif. ad M-z!r.

mullarm «t

fam, fed folam taciturnitatem ; quod pubes

jdstcny

factus fponfalibus jam contractis non contra-

i

dicat, füfficere, eó usáue etiam prior obligatio

yrimotd

J

valet usque düm per novum diffenfum revoce-

tam ii

tur, ergó fi ad pubertatem perveniens obliga-

yit , u

tionem non revocavit, quando potuit, cenfebi-

à Hllde a

tur tacité id, quod inimpubertate geftum eft,

; joc nf

tatüm habuiffe.

TL

Secisautem dicendum , fifponfaliaanté an-

Z

t pomüï ,

nosdifícretionis contracta fint, tunc enim quià

bt 1

prior[obligatio nulla fuit , debebit per novum

f

u

confenfum verbo vel facto declaratum reitera-

donfïï)fe& v

ri; Gloff. & DD. £ c. Ztteras. de. Defponfat.

m 'Aüïï E

impnber.

j

H

Circa xtatem matrimonio neceífariam fcien-

zi."

mx?iftuæ

dum eít, utróque quidem jure conftitutam effe

t W

t d

-€ 44

('1 A.

ztàtem pubertatis , fcilice

i mafculo 14. &

s &

in fzmina 1 2. completos annos. $. 1. Ipfé i. de

ul j

u;.':

Nuptis. L. 4./ff. de Ritu muptiarum. Illa tamen

,j

declaratio de jure Canonico eft adhibenda..,

d

quod hzc ztas non fit ita precisé. determina-

wm&'æe)

yil

t2, quin ante eam aliquando matrimonium con-

TAE

trahi poffit , fi nimirüm ea£722 f/upleat eiatem.

j

" M

& jam tunc ad generandum aliquis habilis inve-

niatur per text. & interpretres 77 c. puóeres 5, c.

j qum

m

de illis 9. & c.ultim de Defponfat impuber. Sed

T

u

kïümr

]A

quid fi mafculus etiam poft annüm 12. vel fz-

j dgyonfaräï À

minapofít 12 ad contrahendum inhabilis fit, an

matrimonium inter eos contractum valebic?

l'!nq

D

gmdw, L

Refp. Affirmativé,dummodo fpes fit aliquan-

Md ;.fa

Ül

ertet

1

do habilitatem adventuram , quia impotentia

contrahendrnon caufat nullitatem. matrimonii,

xmpub

"M

"

MAN, PAROGH.

N

nifi

thuem

390

Pars HII. Caput V. $. III.

nifi p'erpe';üa & incurabilis fuerit t Quid etiat | C mattim

an falters ex causá gravi & publicá v. g. inter

fc:ütesïw

magnos principes ad confervationem regnorum

| U lw

vel pacis, matrimonium ante annos pubertatis

'JS) DD

contrahi poterit ? &. cüm determinatio atatis

|& te&ibus

ad contrahendum marrimonium non fit juris fiim v

naturalis vel Divini, fed pofitivi humani, nec im-

It omni r

dlia de f

potentia contrahendi jure naturali dirimat ma-

trimonium , nifi perpetua , ideo potuit S. Ponti-

; "atrimon;

fex matrimonium ante annos pubcrtatis ex cCáti-

L

sá aliquà gravi concedere , & de facto concel-

31. T ]69' (

fit, iv c. 2. ced. tit. itatamen, ut faltem Epilco-

pus caufx cognitionem & difpenfationem in-

terponat. Barb. ip eodem c. 2. num. j.

| At Pa

o Demüm & illud hic in controverfiam voca-

tur, an indiflin&té procedat decifio c. unzci- $.

| ite co;,j

|

Maty

idem quoque. eodem in d. quöd nimirüm ma-

—

trimonium inter inipuberes contractum , non

5

valeat quidem ut matrimonium , fed tamen ut

F

). Pdfem" '

fponfalia de futuro juxtaregulam : 8 abius non

* 9&**&0&5

Falet,ut ago , 9aleal lamen omni meliori 2odé »

J Eul

quà falere poteff. &.. Pro. favore libertatis ma-

4' 14!;5 D7

trimonialis rihi videri probabilius S. Pontificem

Ht

3n 4l. c. fu. loqui prefumptive , quod fcilicet in

^ Puily

dubio, quando nonconftat, an impuberes vo-

tmn &

luerint fponfalia vel matrimonium contrahefe

f R(fOZBi!ur

ob defectum atatis, potius cenfeantur fponfa-

"Rntum

lia contraxiffe ;^at vero fi conftarer, quod vo-

hfj

lnuerint ipfüm matrimonium contrahere ; tunc

quia ad valorem cujusvis actus requiritur vo-

$ hi

4r] Poj

7

luntas& potsentia, ideo fuccedit alia regula ex

—

li ääün ,

- enm fuper. de Offíc. delegat. quod oluit » Ícili-

"hjey.

cet

-

[w IH'

) be Cm/:';:f:; Parentum.

291

ctqis

€ét matrimonium » 805 poixit, «ö' quäd potüity

pl 9l

fcilicet fponfalia , 2207 £o/uzt ficut idipfüm mul-

jprem f

ti & plures numeró ( aliis tamen diffentienti-

annos p 7

bus) DD. docent de Matrimonio fine Parocho

aeminit?

& teflibus contracto, ut ne quidem in vim fpon-

im 09 4*

falium valeat, nifimens contrahentium fuiffet ,

ïihnmünw.

fe' omni meliori modo obligare, vel nifi fpon-

al d

falia de futuro przceffiffent , qux utiQue per

Matrimonium invalidum fübfecutum non fuif-

Q o

,ubcrt.äfïS ul

fent extinóta. — Barbof. Ze Offic. Epi/top. alleg,

j fitom

g" 143. cum gluribus'ibidem citatis.

dB

utflftemg?ä

(

2$ Hl

f?enïmw:

NU

An. Parentes pro Liberis , vel Liberi

d

ij

J

fime confenfa Paventum [Pon[alia uel

lo

; 'M4trimani4»- contrabere poffept ?

uoä n

"L

SUMMARIA.

mfg&lm?

P

*

(du

Parentes poffunt defbondere liberos.

n

z.

T.

"u

Quando 65 qualiter illa defbon/atio ebligat .?,)

rf

3.

Explicatur textus contrarita.

j

4. Quis nomine parentum &6 liberoruga

Wgreï

p

atur?

frztel'i—

«

hi

ylis*

i

f- Pupillus $el foror tutoris $el [ratris tmö?&-

')

U

iidi

ii

tum exprel[o confenfu ratifftare delet,

qum

6. Refoleitur Hereti

p

Óhentum.

corum carf»tmriam— 4rg;4.,

ul

cenfcän

04 V

7. 4n filii nubentes infitis p

gr:ntiäus e&&erä-:

;H&Mm

$

dari poffint.

3

d

£0

mnm'ö

$ Filius alimentandus , t5 filia pro lat

N .12:2;-

us 161

rel"b

- bentes.

ti deianda efl etiam initis parentibus ne

j

p

gl rc;;

N2

9. Guo-.

192

* Pavs IIT. Caput V. $. IlI.

g. Quomodo &$ quando f'eculares principes ma-

peitei,

trimoniis panam fl atuere po[fmt ?

expïicateg«

fs nl

10, Parentes liberorum matrimonia fine cAnut4

impedirenon polfunt, mec tamen impedien-

labebat,

fesexcomiDunicationem incurrunt.

eeffratis ,

- Cgterl

g. Suande parentum diffenfus Jfol$at [hon[alia?

Eri & indubitati juris eft ; quod parentes

Don tant;

liberosfuos defpondere, & pro iis matti-

tantüm j

monium vel fponfalia contrahere poffint, «. be*

; "epitimi, |

morantur.7 2. p. 2. C. 1. de Defpon/at. impuber.

| tellputr.

13

Ita tamen. hec defponfatio obligabit liberos

|. li,

fi prafentes fuerint, & non contradixerinto,

| turinpore&al

uamvis de cztero exprefse confenfum non de-

itfnings

claraverint , quod fi minores feptennio vel ab

U llergis

fentes fuerint ;- liberi tempore illo quo parentes

Wi protedi

contraxerunt , eorum liberorum ratihabitio &

Ctttrg 4

ccedere debebit, tempore puberta-

ap robatioa

h&d fatr

tisadveniente ; aliàsfponfalianulla erunt, néc

M vjf

indé publicæ honeftatis impedimentum ex(ur-

T erofe

ge

tyc. nmico $. porró. eod. in 6.Imo amplius dico,

liberos impuberes etiam poft (eptena

ulkbunt) 0

lict pater

nium defpond

erit, ij tamen , ficut alia fpon-

, Wxerr f

falia, quz ante

gubertatem contraxiffent , adve-

* Yelpri

tatc irritare poffent juxta dicta 79 $.

niente puber

a

fmfan'onem

Praæ":cdfrzt. it

:

ï

tiam ifla, quia abfoluté verüni

ht fàm Q

&

*

eft , quod matrimonium £&

3é confenfu pubcrif

"t äi,

validé contrahi neoucat, & confen(us filioruma

] u id Voluä

parentibïs in contrabendo matrimonio neceífa-

UQere

*

endeazt.

riónonde

'r)x.

feæfu habfm

Non obftate. z. eoZ. t7t.

ubi dicitur , quod f

g!

lus pro quo nondum adulto pater fponfalia»

em

l I.J:CLM

1

contraxit, ea'debeat, fj ad perfectam atat

et-

] Nü; M

A.

De Confenfu Parentum,

233

pervenerit, omninó adimplere. Nam hic £ex.

esprin:ipti "

explicare poteft de debito honeftatis , fi fcilicet

Po[ünt?

filius nullam rationabilem diffentiendi caufama

i u

habebat, nonautem de debito precepti vel ne-

t

ceífitatis , Panorm. zm eodem cap.r. m.7.

p

j

li

n

- Ceterüm parentum vel liberorum .nomine

f /0!94(

i

non tàntüm Pater, fedetiam Mater ,. item non.

qu f

tantüm liberi in poteftate patrià conftituti , -&

A?

legitimi, fed etiatn emancipati & naturales in-

TM

telliguntür, quia difpofitio juris inter parentes

f

& liberos non facit diftinctionem , nec funda-

obllgzbiz y

:omradixelïa

turin poteftate patria , fed in affe&tione paterna,

quz fané ratio tamin patre quàm ig.matre, tam

f ^

in liberisin poteftate, quàm extraeam confti-

exenn'

"ii

0

tutis procedit, ut cum communi DD. tradit»

ülo qi

Gutierez de Matrm. c. 1 3. $. .

yutt f

Aliad tamen ex communiori fententia dicen-

Wnr()

Md

7

J

dum videtur, fi twtor pro pupille, frater pro

J!]W;l

at

forore przfente & non contradicente fpontalia

du

contrahat, hzcenim fponfalia non ex eo (ole

n

Q

valebunt, quód pupillus vel foror non contra-

.enam

dixerit: fedinfuper requiretur, utverbo factó-

1j

ve, velprids per mandatum, vel poftea per va-

quax

tiicationem confenfum fuum declarárint : quia

]

intetam gravinon cenfeturille , quitacet ; con-

J

fentire infui przjudicium , ac detrimentum , &

Y

m

jura id voluerunt fpecialiter folis parentibus at-

CO.

tribuere, uteorurm confenfus pro filiorum con-

a

H

atti

fenfu haberetur, non autemidem ftatueruntr de

aliis confanguineis , ütrecté notavit Gloff. i c.

H l

1. de Matrim. contratd. contta interditl. Ecclef,

"

i

ps tex. ibidem Sanch. /5. 1. di/p. 27. mum. g.

Pcrfc

:

N j

|Quus

394

Pars IlT. CaputV.. $. III.

fordefiders

Quare licét forté pupillus aut foror tutoré vel

| temautem

fratre promittente reverà interné confenferit,an-

' tehar s.f

tequàm tamen hunc confenfum (uum per fignum

1

Interim

externum exprefferit, non obligabitur, Ratio

eft , quia promiífio non acceptata non obligat;

| inconfilti

fcd talis promiffio mere interna acceptari ab al-

] Contráhan

L

| tüàm mo

téráparte non potuit , ergo &c.

Opponunt quidem hzretici fectantes hac if

Wt , Qua

parte Jus Civile jure Divino & naturali effe prz-

LT

sedä]] l

ceptum , Bonorare Parentes ; adeóque ipfisinvi-

sis nil facere , przfertim in re arduá & magni

m' Pomm :

alicujas momenti, in quà etiam iporum prz-

Rtferrera

jüdicium verfatur ; ut fifilius cüm dedecore füz

familiz matrimonium cum fatis ibi impare 1tt

| t

niobilitate v. g. vel divitiis contrahat , atqui in-

quiunt, ftatutum jure Divino & naturali , $. Pon-

niie

ETU

tifex & Conc. abrogáre, vel immutare non pof-

funt. Sedrefponderi debet, tantüm in genefe

[* timda, |

jure Divino conftitutum effe, 5osorare Parentes,

Brn

Á

|

m t

Q

àt vero quod in fpecie matrimonium vel. alius

|

actus ine confenfu parentum factus valeat ; vel

;

hupüähæw

non valeat , nonhabere ex jure Divino, fed ex

| ts

| nubenu'dOt

declaratione velconftitutione Pontificià vel hu-

graná.

| Cedir in 10(

l

W

uod fi hzretici fuam fententiam ex illo

DMietation

|

a

pracepto : Honorapartem & mairem: ftabilire

Lionis s

volunt, neceffario etiam contra omnes fios DD.

hzreticos concedere debebunt, in contrahendo

Y ln

£natrimonio non tantüm patris, fed etiam ma-

.Stlm'l C«

tris confenfum requiti , quia tam pater quàm

guater honorari przcipitur, quodtamen juri Ci-

"

yi ?dvcffatur! ubitantuüm ejus parends coníe

u$

Il

De Conferfu Parentusm.

19j

Íns defideratur, in cujus poteftate liberi fünt ; no-

yor t

tum autem eft , matres non habere liberos in po-

äcon

fen!äfiï?an

"

teftate. $. femine, Inflit. de Adoption.

um p

i?

erim

Interim tamen fi liberiabsi; rationabili cafa

joaoIti

inconfulus vel invitis parenübus , matrimonia

ya noti 0

contrahant, id licité ncn faciunt, & plerumQue

at

enam moraliser peccare ac exinde puniri pof-

[

fant, quamvis matrimonium ita contractum.,

d

fubfiftat, & valeat.

uturgi tf

Sed an proptercà liberi à parentibus exhzre-

[

r d

dari poffint ? controvertitur, Negativa com-

zrïüï t ma?

muniter recepta eft, quia contrahere nuptias in-

fi ip:ofüm 'J'

vitis parentibus non recenfetur inter caufas ex-

m

haredationis, sobel 175. n. 3. aliundé autems

m

eft communis doctrina, quod ex aliis caufis,

gidt

quàm ibi expreffis exhzredatio non concedatur;.

matuml"'if

€ó quod in pxnalibus & odiofis extenfio non.

gnutit n

fitfacienda, f$ulgatoc. odia de regulis juris in&.

rznnimmgä"

Harp. a4. $. fen. Inflit. de Exbered. lib. n.66.

n

,n! "

Porro ficut pater filio fe invito contrahenti

L

lomum Yá

fuptiashzreditatem, multo miniis alimenta de-

afw; nkz !

negare poteít, ita etiam fliz fine fuo confenfa

7)

jrntoy ^

tiübenti dotem conftituere debet, quia dos fuc-

cedit in locum alimentorum : fub hac tames&

n "

moderatione , ut , fifiliaindigno & vilioris con-

u

i

nmm t

ditionis nupferit, nonteneaturpater dotem dare

[P

mf"m l.

juxta conditionem & ftatum fliz, fed ftatum

mariti, quia uxor fequitur conditiohem maritt,

onie

a

five deindé meritus fuerit dignior, vel viliory

li

m i

L. eteri. Cod, de Incolis. adeóque fufficit eane

du

[

fecundiüm conditionem mariti alimentare, vi-

gn p

TU

ia

1.*.

M

deatur Sameh. [/à, 4. dä.

Ug

Ws

E

p

196

Pars III. Caput V. !.— Irf. .

l

:

. Utrüm autem Principes fxculares poffint p«

Wulri, ,

nas ftatuere liberis fine confenfu parentum nu-

bentibus ? In utramque partem rationes afferri

femmatmim

ia q

poflunt ; quidam negativam reputant probabi-

liorem , eo quod caufe matrimoniales & con-

üis K Mg

Quam info

dere leges circa matrimonia fint de foro Eccle-

trimonia c

fiaflico, & non perneant ad. principes facülz-

£es.

Quenter jr

dfrg. €,

tua de Ordine cognitionem c.1. de

petíonas f

Spozfal.

Alterea raren fententia etiam non eft impro-

$, w/i

Ullllm gg'j

babilis, dummodo leges concipiantur de illo ca-

d cd d

fuquo libeti (ine rationabili caufa invitis paren-

tibus nubunt ,:nam quando actus eft malus,

mgn'xum jm

Aj ts

tunc etiam principesfxculares poffunt adjuvan-

ftütum & «

di Juris Canonici gratia eundem prohibere , &

punire,przfertim f aliquo modo in przjudicium

&Qüaltterm

ag f

Reipublicz tendat, ficut híc , ubi ex nuptiis libe-

e).(itus, PO [

ii

rorum graves nonnunquam immicitix inter. pa-

rentes & conïznguineos proveniunt, dicetur eti«

TU pofie

am inferitis x $. £. J/ub. 1. 20. Ferf. dico .

h ïllïïxïiæ l

MT

IO. Ecottraficuttberinon debentinvitis parett-

tibut finc rationabili caufà nuptias contrahere ;

U varene

itaparentespeccant y- fi absque caufá liberorum

1 Olvitur,

9tb jj

matrimoniaimpediant, & multo magis, fi eos

2d certa matrimonja invitos cogant, tum pro-

pter fcandalum & malos exitus, qui ex invitis

nuptüsfequuntur, tum etiam quod liberos ptt-

ventjurefto , quod habent circa flatüs eledios

mnem. Àn vero parentesfi

ne caufà legitima ir«

pedientes matrimonia liberorum vel eosdem ad

matrimonia fogentes incidant 3in. excommunie

l, uz*d

Ü

cationem , quam tulit Tsid. /eff, z4. qe Jtefurm.

27

diy,

n

i" t fy

XHI

"Be Confenfa Pateniups,

t9y

hes lt

fAfrim. &. 0, contraomnesimpedientes liberta-

jj partun z

tem matrimoniidubitaripoteft ? veriüs eft nom

z rationo t

incidere, quia Conc. tantim loquitur de Domi-

putant p

nis & Magifiratibus , qui ex vi jurisdictionis.

motide

quam in foro externo habent, fubditos ad ma-

t de o

trimonia cogunt, velab ix impediunt, confe-

prinaped

quenter in materia odiofa & pcanali ad alias

(mïiamm u

perfonas facienda non eftexteníio, Gutier. Ca«

tsor, Queft. L 1. €. 2g.

pnonelit

Unurm adhuc notabile placet. hic adícribere; y

yanirdei

quod Licét diffenfus patris non invalidet matri-

monium jam contractum , fi tàmen fola fpon-

&s d D

faliajam contra&ta fint . & indé ex diffenfu pa-

P

?&um

rentum & confanguineorüm forté propter im-

km p

zqualitatem centrahentium aut aliam caufam.,

gloinp

magnum fcandalum timeatur, velalius malug

exitus, poífit judex Ecclefiafticus tale matrimo-

nium prohibere & fponfalia irritare, cüm vir-

gyniata J

t Ü

gu

tus Juftitie non obliget ad a&um peccamino-

nl

fum , ex quo notabiliter lzditur charitas proxi«

mi parentum pieta?, & cognatorum amicitia

ebentämuis p::::

diffolvitur, ficat docet Gutierez. , c, 2 g. n.23.

xupziörcoäuïf

Is aui f

Sancþ. lib. 1. difp, 14. num. 3.

gjori

$ IV.

cogtt

[US

que

De Impedimentis Impedientibus

j

Z£Matrismonn.

lqüüd ^

ca f

SUMMARI A.

ca

á

(

z, Quia Uf quotuplicia fint ixnpedimenta ?

n*

x

j d

z. Impedimenta impedientia ehumerantur ?

Utum2

W LA

g Qdf kf v

Ny

4 Quid

158

Pari Iff.. Caput V. $. IF.

LT

q—-

Quid tempus Feriarum -

li

d

J-.

uid Catechiamus ?. 6. g&qd :nccjfm' P

Pfdu

fütique qu

7-

SuperBentiente poff vaatrimonium f'altem ra- "

tumf Affnitate per, fopulam inicefluolams

flattimon

&um Yal

pars delinquens perdit ]ru cxtgmd. debifi,

$8

Pene intefls non extenduntur ad incefum

fet reatun

.£um propria confanguinea commz]äm.

pitaxand;

y.

Textui contryarzi cxþl:canmr.

fantumab

to.. Inceflus et/am poff mortem wxoris tommif- .

* Contrdm

UDI, — Bo

féis annexas babet conffztutas panas.

a. Inceflus commiffus uttra fécundum gradum

Ti caufo ff(]L

tur

non habet anzuexds tllas panas.

E(d!sz 5!

12. Ut ipceffus mereatur penas » copula dcbct

'effe perfetta-

ia

d. Pæn.e mcq/fus nonextenduntur 4d peccamm

E

bm/fm, 1

cum cognatis [Biritualbus.

Mfithy

a. Confe[faritis non tenetur monere inceftuofum

Auff/)g,

inticibiliter izmorantem Wm obligáticnis.

thl[þ;)f,

aj. Sponfus committens peccati cum confanguie

M Ecck í

ncá fPonía canji:tmt :mped:mmtum diri

P!&mnm;

5en$s,

cdei pol

£6,

Raptus olim impedimentum impediens , bo-

ic mte&hg

V. 3 n

dié poff Camc. Trid, dirimens.

17.

Quatuor cafus excipiuntur A penis mpiu:.

72711,01;;

1g.

Quid fft f/'ufceptus propria fobolist

D

Pt inter

9.

ngm! mors feu occrfto Pr esbyteri ?

tüpori

20.

X

Quiul penitentia folemnis ?

QdflgnUm li

2r. Qui f antlimonialum ad matrimonium M-

"tv

tem tentaperint etiam cum alia per ona

mn ()PW :(

nunquam contrabere pajïmt.

!t de f

44 Quenóm impedimenta bodsé f t in ufu ?

R*f"m Y

It

Da-

"

Be Impedissentie Impeaientibus:

um

;lf

lplicia funt impedimenta matrimonii. Ip-

pedientiaícil. & Dirimentia. lladicun-

ud inihi!

tur,qux quidem ab initio impediunt & prohibene

Z;zi«m,:ilwr !

fdm nj

i d

matrimonium conttahi, de factoautem contr&-

&um validum relinquunt & ad füummum prz-

D

ter reatum peccati aliam poenamarbitrio Epifco-

styr 46 !

!

f

pitaxandam inferunt, ifta vero pofteriora mom

"m

tantüm abinitio refiftunt Matrimonio, fed etiams

n

contractum dirimunt, nullum & invalidum red-

y uttri

dunt. Porroimpedimentaimpedientia memo-

juru p

ziz cauía fequentibus verficulis comprehendun-

um g"

tur:

177;'15-

Ecclefte getitum ,. nec mon temþ?a feriarum ;

M y WPW'

"tque cathechifmus,fbonfalia, jungito$otum.

lncc/?m, raptus, [bon/ate mors mulieris.

jl

ffceptus propri (obolis , morspresbyteralis,

li.

Aut i paeniteat folemniter, aut monialem

Wmfff

7

Accipiat, probibent bacconjugiumfociandu.

J

Wï/f à

Àd Ecclefte 6etitum quamvis hzc omnia im-

um

pedimenta referri poffint; quia propter ea ab Ec-

clefia prohibentur matrimoria;fpecialiter camet

nptdfme

hic intelligitur prohibitio Epifcopi; de qua ; $. v.

u

i

iif

Se&l. 3. jamactum eft.

Tempus feriarum eft illud , quo folemnes nu-

j

lr

j

ptix interdicuntur , & licét olim pluribus annmi

Á füäü!lfe

temporibus talis inhibitio fuerit)ut in diebus Ro-

!7

yi!

4il)

Ü

gationum usQue ad octavam Pentecoftes, & tri-

l

bus feptimanis ante feftum D- Joannis Baptiftz,

i

m;l(f

H

j

mni**"";

€. non oportet ; & pallim caMf. 33. 9- 46 Capel-

n d T

lanus. de Feriis.

Hodié tamen Tud. /eff. 22. de

l

r

Abrogatis alus: feriis

7;[7]! 4

Reform. matrim. c.to.

ceaftituit, ut folemnes nuptix probibeantur ta

P?

W*/[nl»'"il

N 6

t

/

-

Paes Y1f. Caput V. $. TY.

B

U

".

tüm à Dominica. i. Ádventüs usfäuc ad feftum

gUim amp

Epiphaniz , & à die Cinerums inclufive usque ad

k antin

Odctavam Paíchz.

Pretereà communiter inter

É i, !

DD. receptum eft ; idqueà S. Congreg. Cardi-

tritfíe.

fal. declararum ; quodin predicts Ferüs tan-

ïum aïma

cüm folemnis & exterria nuptiarum porapa in-

'it) valeb

terdicatur non autem fponfalia de füruro , imo

6 L

nec ipfum Matrimonium , fi ex jufta caufa dif-

Ti ficort

ferri nequeat, privatum fine publica pompa»

deienud

coràm parocho & teftibus faltem cüm licentá

ma[l .pCf 4

Eypifcopi celebretur , ficut notavit Barb. £m eod.

NWM'A

€. 0. Zs 4«

ts

Cathechifmi nomine intelligitur illa inftrudtio

Ráttmi

fidei , quz olim precedere baptifmum & antejge

XàS; 09 Qio

nuam Ecclefix cüm cathecumeno feu noviter

——

QC&, quäm

baptizando jarn adulto fieri folebat; juxta e. 49*

A. C "

te baptifmum de Confecrat- diff. 4,. & quia hae

1« 3. bof

bebat rationem alicujus paternitatis feu regenes

ï"ï?

1. - Nig

rationtis fpirit

d

is, ideb fi baptizandarfuiffet fz-

Donas ilma

mina

*

113

ter earm & catechizantem oriebatur ime

43 iià

.Wguiman

pedimentum impediens, non autem dirimens , c.

ü lälseïï

a, de Co natione [irituali. in 6.De fponfalibus,

tpeuniY

M

qua

d

is cüm anà perfona contracta impediant

mdenda,

matrimonium cüm aliá, fuperiis eo. $. 1. fetl. j«

Dáeter

di&um eft ; Del/ztougetucinferius.

H&i) a

De Jnceff u notandum cit T. Si poft matrimos

H

[

þerl;flllum

nium ratum vel confummatum aih

ntas fuper-

l,

fs 7

J

veniat , ut vir confanguineam fuz uxotis cogno-

gericu[um

fcot, vel écontrauxor cüm coníanguineo marit

Tigs

qtin

peccet, tuncmatrimonium quidem nec quoad

Wt

vinc

ium, nec quoad cohabitationem difiolve-

&Cu!ïdllm

£ur, :iic camen cujusculpa orta eft ailiaitas) nun-

meum'[cz

cïu.im

*

n

39i

Be Togedimentis Impedientibus.

us(änc 3

quam amplius poterit petere debirum conjugale,

l FeiJE

youfire s

fed rantum parti Innocenti; fi exigat, reddere, c,

6. 6 10. Deeo qui cognobit confanguineam ux-

Ommullitöiiiït*

erit[c. . Ytemmortuo conjugeinnocente nul-

Congtt?

qias j

lum aliud matrimonium licité contrahere pote-

rit; valebitramen , fide fafto contractum fuerit,

pomgiä

erud

€. 1. E$ . ultisn. eodem tit. fed hec pofterior px»

na, ficut & alia multa impedimenta videntur in

: ii auié

defuetudinem abiiffe , velfaltem , ut aliqui pu-

aol PM'

tant, per difpenfationem Epifzopi tolipoffünt.

gp m

Notandus 1.

uamvis nonnulli exiftiment,

T f 6

aliqueminceftum etiam cüm propriá confängui-

neàcommiflum habere pradictas poenas anne-

!

.

mll

xas, eo quod gravior fit inceftus cüm confangui-

n»;m.,m&zï-i;

nca, quàm cum affine ; & text. z; c. ff quis Sidus

m

gt

a

em. cauf. 32. q. 765 C qui propinquas. caufa 3f.

E

bit]

4. 3. abíolute prohibent inceftuofis marrimoni-

/

TE

Ü

um. - Nihilominiüs verhis yidetur, enumeratas

j

f

E

[j

poenas juxtaRubricam tit. 4e eo qui cognofit con-

qui

Janguincam uxoris fug, Specialiter tantüm illis

em o

inflictas effe, qui cüm confanguineis conjugis in-

TM

ceftum committunt, adeóque tanquàm odia ex-

Jt

.T

P;

T

tendendanon effe.

NeqQue id ratum eft, ut jusat

Itf

in determinandis pcenis non tam ad sravitatem

f- ,,/(,'-

üseffv

]

delidti,-quàm ad coércendam frequentiam &

)

]

periculum refpiciant. argum. tex. notabilis zz L.

100!

£: fF. de Mozgeis, — Soletantemfemper majus effe

l-^

periculum, nepeccatum in confanguineos con-

b)or

jugis quàm proprios committatur,

T Textus

iab

verofupraallegati; & fi qui (unt alii fimiles vel

l llemn

fecundum dictam rubricam explicandifunt, vel

u

iææeum Ícnfum ,-quod :intf

er Ipfos inceftuofos ma-

d

[

7

tiis

TE

Pars IIf. Caput V.. $. 1P.

D.

trimonium confiftere non poffit. Sanch, ! LA

Noiav;

þ'-

jþut. r $. H. 16.

tür mon

Noiaxdun 1II.

Y

Inceftum cüm confanguidei

"hendià

uxoris etiam poft mortem perpetratum puniri

Obägätio,

peenis fuprà di&is, ut aperté decifum eft /nc.

ft pericy

tronsmi[[2. 4. cód. tit. & ibi notant Bonac. &

-

ts aliàs

Barb. ac alii Canoniftz communiter contra-

peceavit

quosdam contrarium fentientes.

quod fid

YI ) Nomzdum IV. Cüm hodié juxta

Trid. /eff

fenon i

24. dc Reform. c. 4. non extendatur impedimen-

Guf abf

tum affinitatis ex copula iiciss ultra fecundum

Concef

gradum, ideo , fi quis cognoviffet confanguine-

ia

*

Jb ;: ii IF

am uxoris ultrafecundüm gradum, non privare-

A'ï'w:du

tur jure petendi debitum , erfi ctim confanguinea

OfOfets v

fponfz id fcciffet, adhuc cüm fponfa matrimo-

0C 1ff0 f

niimcontrahere poífet & deberet.

Titatis j

12 Noemndum V. Quod copula cüm confanguie

l enfato

nea uxoris debeat efle completa, & nontantum

um tmp

attentata , velimperfecta , itemi cüm hzc confti-

Botfisret

;ad

tutio fitpoenalis, debet effe copula in ordin

monm) :

hanc poenam promerendam cuipabilis; & for-

ä

Rffptus'

malite: inceftuoía , adeóque nonfufficeretcopu-

Ntp,

Ia metuextortajfaltemrefpectu illius, quumerum

imPedime

pafíuseft, neQue copula, quàm quis habuit cüm

l6 fponfi

ea quàm confanguineam intra fecundum gra-

dum effe ienoravit.

?

^ C2

DDOfttm

d)

X

Notandum V. Quod conftitutio di&. tit. De

befäc

onfe

£a qui cognof. É$c. tanquàm poenalisnondfit exe

Hüdle [

tendenda ad eos, qui peccant cum cognatis piti-

b ldi[ C0n

tualibus vel legalibus conjugis v. g. cum patrino

'S]nüdm

vel patrina ejusdem ; loquitur enim con&tutio

LT

de confanguineisuxoris, adeóque naturah;er CO

IG

-

?

"W LT

guatis, non de alj.is,

; I

De Inpedimentis Impedientibus.

391

-sf

Notandum V1I, Quod conteffariusnon tenea- 4

tur monere-inceftuoium de obligatione abfti-

m n

tiendià petiione debiti,fi in bona fide fit,& iftam

rpetratum P'

-obligationem invicibiliter ignoret, ac fimul ad-.

declim d

fit periculum incontinentie & transgreffionis,

quia aliàs, qui prius propter bonam &dem non

peccavit jam exponeretur periculó pecandi,

sunier a

5

quod fi de facto monitus fit inccftuofus, vel de

g"jum Th

ij

j

fe non ignoret, propter ztatem tamen velalia de

cauía abftinere non poffit, Epifcopo difpenfare

hum

i

conceífum eftjut ex communi raxi docgt Sanch.

j uirra J

M

Iió. $- d fp. 1. mum. 13.

d

g, 0^

Nosandwm et deníque , i (ponfus fuz fponfz y

forotem vel alian: confanguineam cognoi"cat,

m at

hoc ipfo naícatur impedimentum dirimens af-

lat d

finitatis; ita ut cum Sponsá matrimonium absQue

erth

r

u

difrenfatione amplius confiftere non poffit,dam-

nüm tamen ffcnüe ex tüh /delicto. illatum.e

(á

n

qn

fponfusrefarcire debc:ycr pecuniariam conipen-

(l nh

fationem , velcerté difpenfationem impetrare.

j ytit

hr

|y

xvïl

Raptus hocloco dicitur violentà mulieris ab- &

ductio, & quamvis olim raptus fuerit tantum

u

Erftw

ámpedimentumimpediens, cocafü, quó alteri-

T

Jj

J

us fponfa fuiffet dedu&ta c. f atutum cauf. 27. q.

m

2. de cztero autem non aliter annulárit matri-

j

g

41

monium , auam fi mulier abducta nunq

päm li-

beré confenfiffet.

hcuto

P

Hodié tamen Trid. fejf. 24. de Referm. c. 6.

mnähïnu

edidit corflitunocem in hzc verba : Decerzit

m cgana["

j

S. Synodus inter raptorem G raptam , quamdi

j

rg-

U

ép/a im potef! ate raptorw manferit , nullum po[fe

g

g

confaf erg matrimonzum , quód f rapta 4 rapiore

Jenaturlj

r

ftpa-

D

jo4

Fars LIf, C'apurV. $.1F.

f etiam

fépanaia im loco tuto ac libero conflituhs pE

—

Girum baberc confenferit , eam vaptor inuxorem

libentir

babest, €5 nibilominus nsptor ipfe,E5 omnes,qui

—

*

MO?S P,v

Ipedit o

confilium auxiliumy5 fagorem prabent,fiut ipfo

here poff

jiere exconmmunicati, ac perpetuó infames omni-

-

fimen afiq

wmá ue dignitatum incapacesye$ felerici fuerint,

dle proprio gradu decidant, teneatur praterea nt-

Mkio de

kuerit,x;; d

ptor mulierem, fi9e eam uxorem duxerit;fffe won

—

Pj

dlecezter arbztrio ju:licu dotare. Ex qua'conftitu-

grasioralhjz

tione apparet , »zpum hodié effe impedimentum

dirimens, Íi matrimonium eo tempore contra-

qufs COTtO fe

hatur, quó rapta inpote(tate raptoris eft, etiamfi

Tij

Aete deber

raptaliberé confentiat;ut notat Barb. 75 eod. c. £.

miï ) ïnva&

q75um.9. & aliicommuniter. - Ibitamen enu-

merat Barbof. aliquos cafus, qui à nonnullis DD.

Ftrimoniu.

probabiliter excipiuntür ab hoc impedimento; t

Wf'ii»qu

Dïmum g

1. firaptus rion fueritfactus inrentione matrimo-

nii contrahend;, fed libidiniscausá, 2. fifzmina

ll

invitisparentibus ipfa tamen confentiente abdu-

üf Hotrs

catur. 3. fi propriafponfarapiatur. 4. fiin ali-

Pitübi c i

UM "

quo cafü raro fzmina curaret rapi virum ; €o

maïï'lmogä

quód leges prefertim penalesnon extendantur

ad cafus infolitos, J. »am « ea. ff. de Legibus.

Tüpüetint

Morssmulzeris five uxoricidium etiam impedi-

—

PFI"-iunmg, !

?f qu

4l

2n

T

mentum caufat , ut raritus occidens fine fpe al-

b

fisc

terins conjugii manere debeat; c. enterfeiloref

A

)a'!

—

€Auf. 3 3. q. 2.

L W'Hz

-

-

18 SwWfptus propris fobolis tunc inducitimpedi-

l'v')i*i Wr de |

MTM

mentum, fi quis extraneceífitatem proprium fi-

lum baprizárit, aut cüm tanquàm patrinus te-

Eöït Ptnam

nuerit , talisenim non tantum conftante mattie

Gd :anïlj;

mionio perdi: jus exigendi debitum conjugäc

"üücsq,' hi

.f

. De Impedime'ntia Impedientibus. $3oyg

fed etiam ab alio matrimonio contrahendo pro-

ii

bibeutur, c. 4e co; ubiGloff. & DD, cauf. 5o. q. 1.

yrimin

Mors presbyteralis feu occifio presbyterietiam [ 9

j DT

impedit occidentem , -né matrimonium contra-

st

here poflit. c. 2. 4e Peenitent. & roniffion. Quod

"]

j nf

tamen aliqui rantüm obtinere volunr, ubiquisin

tf

judicio de honucidio convi&us, & condemnatus

ulil prttm:!

füerit;ut docent Panorm. & Hoftiens. eoz.. c. z.

TT

Penitentia folemnis dicitur, qux ob crimina4o

E Qu

graviora injungitur, publicé peragenda, ita ut ali-

ii

quis certo tempere ante Ecclefam ftare , vel do-

!

W

rpor

mi jejunare, à geftacione gladii, aut equitatu ab-

r

füinere debeat ;; quz poena olim valde frequens

ub ia

fuit ; Intra hoc ergo poenitentiz. tempus etiatn

y lat

miatrimonium: prohibetur; «

2

. de ä.is &f c. uitimo

,xilänüm?u] :':lf"

CAMf. 33« . 2.

Demum etiam illis interdicitur matrimoni-

I

f ,

n

um cum quávis aliaperfona , qui DEO defponía-

yi !

]

tas szozz2les ibi matrimonio juhgere praefum-

7

gt

pferunt. c.£sergo. cauf. 27. q. 1.

Imo de jute

m

i *

"

civili tales, qui vel tantüm attentárint monialeg

[ [

FI

matrimonii jungendi cauía , multo magis qui

TU

rapuerintaut violárint easdem, capitali fupplicio

puniuntut.. L. ff quis. g. Cod. de Epiféopis & cle-

,M,M'

ricís , quamlegcm de verbo ad verbum in Cor-

um t

gdus

Id

pus Juris canonici retulit Gratianis c. £. de P^

s

niteniid di/f. 1. quitamen intellizendus cft,quod

loquatur de jure Civili & foro fxculari, non au-

H

tem de foro Cánonico

*

quia Ecclefia nulli in-

C müuuf

fert penam fanguinis , vel mortisex quovis celes

remprt

il

re,ted rantrim cenfuras, penam carceris, aut alias

luam P

yita-

:conü

jidmücs.,l nii quod aliquando ob dileóti gra

teng

biup ^

H

!

306

| Pars III. Caput V.. $. V.

|

tem etiam clericos priiüs degradatos judici fcu-

; Jiitum fae

lati ttadat. c. cám nom ab bomine , de Judiciis c.

li vulari

nopimtus. deVerb. figntficat.

Errir, (s

22 Siquxtas, an omnia przdicta impedimenta

Gs d;j

etiam hodié in ufu fint ?. g, quamvis confuetue

Sifis Aff

doabrogans legem non prefumatur , nifi probe-

tur , nec àconfuetudine ufiius vel alteriuslocire-

&é ad univerfalem confuetudinem inferatur; ni-

hilominus DD. qui in diverfis orbis partibus de

matrimonio fcripferunt,communiter atteítantur.

impedimenta impedientia ufu hodierno rece-

-

777

pta non effe , fi quatuor excipias, fcilicet. KEccle-

2 Imris

ff Petitum , 1d eftinterdictum Epifcopi , empm

tifiy

feriarum , fponfalia, && Sotum. Atque hanc

coníuetudinem etiam operari, ut in omnibusim-

? nl

trori

pedimentis impedientibus ( excepto voto &

f nf

fponfalibus, quz jure Divino & naturali obligant)

"Ifg;

difpenfare poffitEpifcopus,tradit Sanch. //4.7. di«

Pt ,

ut. 27. num. 1. & Nàvar- in Manual. confef-

h nf

fer. (qued jam Nonagenarius fenex dedieavit

um [

Gregorio XIII.) «.2z. num.j . teftatur, quod

Ml

nunqüàm audiverit, füper impedimentis impedi-

Mor;

entibus ( intellige exceptisillis quatuor ) difpen-

9- puta

fationem impetrari,

:

Fum Titig

.,.- VI"

s

* dicere

Porro (

De Inpedimti: Dirimentiäl)s.

Wehtimq

SUMMAR A.

m inglc

incondm(

g. ;j&-u'd ffnt impepzmsnta dirimenta (

6 Cohd

i. E»numera»tur.

l

L"ficit) t

qua non tancümil-

t lMpcdintenta dirimentia ,

licicum

De Errore.

Ó

30f

y jl

lieitum faciünt matrimoniam (ed & invalidum,

j du

his vulgaris verficulis comprehenduntur.

?

Error , Conditio , Votum , Cosnatio, Crimen,

j inpte

Cultás difbaritas,Vis,Ordo, Ligamen, Honeff'as,

TS coflïüf?f

$i fís Affinis , fi forté coire nequibis.

yr, p

SECTIO I

jdterisl

quinfertn

De Errore.

jj pb

SUMMARIA.

ytt qtelu

d

j« Error alius in Perfona , alius inqualitate,

jjen D

a. Error in qualitate non caufat impedimentum.

C0fhy

i

xifi in 3. Cafibm.

í

"

3- Quando dicatur error qualitatis reduntore im

errorem Perfone.

4

yn ommbï

exc

tb vl

q. Confenfüs Sel diffenfus babitualisni

bl opehl-

tur &$ ibidem,quod dolofa perfuafio non ir-

vítet matrimoniumyirritet tamen [ponfzlia.

s

MFM

umf

g» Error fertilis Comditionis an etiam bodie lo-

ulit

cum babeat , maxime in illis qui £ulge

T

güaïm!" i

geibeigne Pocantur.

1;(

Rror alius eft in fübftantiafcu perfona , utfi

Balmenn

,J

E

putans fe contrahete curn Berthà contrahat

i qquf j

cum Titia, &c. alius in qualitate v. g. fi putans

fe ducere divitem , ducat pauperem.

Porro folus er»ror i» perfona caufat impedi-

mentum dirimens, nonitem error im qualitate

i

VMM

hifi in 3- cafibus nimirum 1. fi qualitas deducatur

in conditionem expreffam, v. g. duco tefi fis dives

IA

& c. conditio enim fufpendit confenfum & dum

WM'

deficit, etiam confenfum , & coníequenter con-

is red-

n

rd

$

T

äa&umdeäccrcfæci& T Sierrór qualitat

undet

&

j^

j

308

Pars III. CaputV, $. V.

undet in errorem perfonz,fi vide'icet contrahetl

l

fimilibur:

—

non tam habuerit refpe&tum ad qualitatem.,;

ttadition:

quàm per ipfam qualitatem certam aliquam &

tegiof

difinctam à prefenti fibi determinaverit, v. g. ft

p

$9. n.4

volens contrahere cum primogenitaTitii contra-

hat cum fecundogenità , fi nimirüm non tam,

— Ü

cüm om

ipfam primogenituram , quàm períonam primo-

Dretatio

genitam confideret,vel fi volens contrahere cum

lia c/?, 77

filià pulchrá Titii, contrahat cum alterá filià de-

fegre[fro

formi non habendo refpectum ad qualitarems

Wtj |

pulchritudinis, quin potitis ad ipfam perfonam

atrimoni

quam pulchritudo ab altero diftinguit« Sed quid

Wlintaica

f aliquis ita fit difpofitus, ut tametfi fciret non

r

Tfosf

effeillam quam intendit, nihilominus contrahe-

bus eddi

ret : Velécontra fi fcitet non effe divitem vel

-

-

nobilemnulló modó contrahetet, an his cafibus

iGamre

valebit aut dirirmetur matrimonium ? g. talem

tityj POIT.';

difpofitionem efie tancim confenfum vcl diffene

um qmn

füm Pabrtualezs, qui nec ad validandum, nec di-

DOndinor

rimendum matrimonium fufficit antequam ali-

d s

quis actualem confenfuriwel diffenfum ponat.

O

v. g. dicendo; aut deliberaté cogitando, contra»

Thotifis

ho cumifta quamvisnonfit Titia, quam inteite

do,vel non confentio in iftam nifi fit dives, undé

—

higl

$ jnt

licét fponfus ex falsá jactatione divitiarum fpone

t-")mmOde

Íz dolof? perfuafus fit ad contrahendum matri-

—

Tiüiano

monium, tamen refilire non poterit, quia illa re

-

tim n

gula, quód dolus dans caufam contra&tui bonz

Q

1

« v i

&deifaciat contra&tum nullum ; jex. l. Et cle-

C?.Eur, ,

t

——

ganter7. ff. de Dolo. locum quidem habet in

'Omm(fs'!

aliis contractibus ordinariis,. ubi de rebus noftti

105 ( l.

Patrimonji agitur, ut ig emptioüe , locatione d

Dtuo ad

náe

1/

De Errore.

309

fimilibus: non autem in illis contractibus, qui

eet od

')l

i

f

traditione fs Zpfius perficiuntur,utin profeffione

wd qu

ttant à

religiofa; & matrimonio , erg. c. eludum. C5c. ex

parte. de Conferf. Conjug. Guüer. de Matrim. c.

furiae

49.59.6.

Etenim in prioribus contra&ibus;

:nitaTifizca'ïfi'

yrim ao ^

€üm omnia ex bona £ide agi debeant Juris inter-

pretacrione cenfetur fubeffe illa tacita conditio; ff

etotamp?

gt ff yut dicis £b c. atveró in pofterioribuscum

od

tegreíbio ex monafterio, ficut & feparatio matri-

m affä(äfi;!';;

"]

monii fit fcandalofa, ideo profetfio & contractus

4 q

u

La

j

gnatrimonii cenfetur Beri fine omni reftricione

plam pt!^

voluntatisaut refervatione tacitx conditionis.

s u

(

In fponfalibus tamen de futuro, utpote in qui-

D

n

bus necdum intervenit actualis fui traditio fed

N

iW

W

5 QOI'.UL':'V

tantüm promiflio de tradendo, procedere füpra-

dit &t

di&am regulam, quód ex dolofa perfuafione ir-

t

a 0*

ritari poffint , docet Sanch. 4£. 1. Àff. 4 m. 5.

j2 f

Olim quando fervitus in ufu erat, error fervilis

a

conditronis dirimebat matrimonium. «. z. . $

Läan&um--' 'w

fén. de Conjugio fcrb. càm enim fervi fuerint in

It

(

at

nti

omnimoda poteftate dominorum , ita utad re-

dftoln

"

motiífimas partes mitti, venundari, diverfis ne-

L

ial

M

i

gotüsoccupari potuerint, cohabitatio matrimo-

j qUZm j

nialis inter liberum & fervum nion. potuilfet.;

j

f

commodé haberi: at hodié cüm fervitusin orbe

, dlvm

Chriftiano majori ex parte fublata fit; queri tan-

1h iU

tum poteft , an error in illa conditione períonz;

fj

(tt

quz vilgo in germania bie feibeigenfcbafft vo-

conlfïau

catur , faciat impedimentum dirimens ? Tales

Zl

d

homines proprios feu £eibeiane / aliqui adícripti-

)

mdem l

cios (qui fcilicet glebz aut fundo colendo per-

d t

petuó adfcripifunt) veloriginarios, qui ex ad-

fcripti-

p

310

Pars IHI. Caput V. $. V.

fcnpncns nati funt, conicxut, Gail. £. fíng. . de Pj«

DNTIT

guorat. obf 8. 9. 1. ahqm fcrvosanonymos aps

14 Cndj

pellant , utpoté qui partim de fervxs , partim de

dant

adícripticiis partim de libertis participent. Zafi-

UE

us reff:am. EU

- 6$ confil, 19..54. 3. Sed quid-

[ T

quid fit de ftatu chorum hominum , certum

j SponJ

quodfervi proprxe di&i non fint , 1deoqne favo-

j?

re matrimonii probabilis videtur , ea qua de er-

17 KP 0

rore in quahtate fervili funt conftituta, non effe

1. u

ad ftatum iftorum hominum extendenda, arg.

u

eorum qui de adfiriptiis.docet Sanch. de Ma-

V. ff

irim. lib. 7. difp. 19. num. g.

! tj

SECTIO II

E G:u/;zö

la dy

De Conditione

SUMMARI A.

]tüt em

1. Conditio, Modus, Demonffratio, C'Aiyïl'o

atf

a. Quid fit Conditio?

2

1[3 0x OQUC !I[

3 Quid Modus ?.

. Differentia Medi &$ Conditionis-

Wn Coram

Quid fit Demon -/h'atro 2

"allilmm t

Quid Caufa ?

ts

Cond:tio fel Modus :antrd fübfantww W(

Vr r

arzmeoniz ildlud annullat.

tanmm

*

ä

Conditio $ modus turpistel nnpoþïäzhs 54-

ag

Á

s

bentur pro »50m Ad ]eöfzs.

F ofüng

$:

Tria bona fubff antialia matrimonit. .

Paf "

210

n condito coutra boma matrimonii J d 50—

nefla matrimonium in$alidet ?

Es

Y üt Cond,

21

* üf]gmm

RefolBitur argumentum. contrarium. .

lffurum

3a. Conditio $el modus impo[ftbzlis ]acz 641453

3111 [

mg';eöï us prefumitur.

1j- Su!

i

De Conditione.

311

13. Sed bec prefumptio eff tamen jurs-

pbf

9s anonynoi

14. Cenditiones turpes de praterito non in$ali-

dant Matrisnonzum.

NiS, patüï*-f*ï

aricpt )

1f. n fponfalia intalidentur per adjctlionem

conditionis turpis Pel impo[fibzlis.

16. Sponfalia confanguzneorum fub conditione ,

ym , at

N

fi Papa diþmþ;äerit : contralla Palent.

17. RefolGitur argumentum contrarium,

, aqitt

ituta; 1 "

a8. Quande Parochi & tefizum prefentia requi«

ratur ad matrzmonzum conditionatum.

mn&endä if

19, Sponfi utentes copuld nonvidentur reccdere

t m(þ./( f

4 conditione oppofitá.

a0. Caufa & Demovfiratio qualiscunque femper

l^

. babdur pro non 44]':&'4.

Ilf,

cüt omnes contraStus non tantüm puré &

[ À

SI

atfolutéjfed etiam conditionaté iniri poffunt,

" Mlb

ita quoáue fponfalia & matrimonium , quia ve-

ro Fodie, quando poít Conc. Trid. matrimoni -

um coram parocho & teftibus contrahi debet;

(

inauditum eft ,. id fub conditione contrahi, ideó

pratermittimus plurimas difRcultates, quasfuse

tractat Sanch. de Matrr. toto lib. g. & aliqua

tantüm , qua ad ítelle£&tum Canonum & pra-

li f],;n!inm ,

xin maximé circa fponfalia conditionata defervi-

j imPVW?

re poffunt ; atingemus &c.

Prafüppono , fponfalibus poffe aliquid adjici ,

t!rl'lw

i

l;-(l

b

vel ut copZitoznezi velut modum, velut demon-

y iil

firationem, vel ut caufam , quz omnino inter fe

"

71

differunt.

Nam corditio eft ,. cüm aliquid adjicitur fü-

gf,,gltlllï' .

pr

fpendens contra&tum,nec partes anteilliuseven-

qum

j

"

312

Pars IT. Coput V. $. V.

tum obligare volunt)& e xplicaturper /þïartiqulhlam

flntdy:

fí » v. g. Ducamte fi mille dederisin dotem..

Pa

Modus efcadjectio oneris , ad quod poft conr-

Sonos mj

tractum volumus alterum obligare , & ordinarié -

litficadus

exprunitur per conjunétionemz/, v. g. Duco tej.

t occide

ut mecum mercimonia exerceas.Differtà cordi- -

- Dejur

tione, quod modusnon füfpendat obligationem

Wltimas

1

- principalem, fed habeat fnam obligationem pro-

Woodicon.

-priam, ad quam implendam alter cantionema

- praitare debet, & fifortaffisnon Pïäfïïtcric,non -

&IJ!]I) 91,3&

ftatim proptereà irritum eft. matrimonium, cüm —

t q

pri

eDs

Ll.'».li

»alis oblsgatio adhuc fubfiftat, fed per jue

Bl

dicem ad implendum modum compelli debet..

M L d

hoj

d. — Siduoireruran adje&io fitcemd;tzo velmogu,

Mj

FQutem

quia contrahentes uf (ant. verbis dubis, atten-

TRU i

dendum erit, an non priüs voluerint ratam obli-

Aliciol

«

idbe

gationem quàm illa adjectio expleacur, & erit

li

dfcendag]

conaitio , i vero priusvoluerint ratam obligatio-

nem, & poftea primüm alterum gravarum ad ali--

:: j 'zg'Li

quid faciendum, erit modus, ficut docet Bartho-

u ts

lusz L. quibts diebus 40, $. fui ff-

*dc condit io-

x

ooliti.

nibus £ demonflrationibus.

Dj

Demonfiratio eft , quando

fignificatur a-liqim

Potüsfiro

qualitasin contrahentibus, & explicatur per relae

tivum , aut dictionem importantem aliquamo

l"/ -ftut. d.

C

dtca ma

qualitatem , v.g

D'ucg te quz detali &emmf*æ ]

i

"

:

Ctütc u)

es, &c.

X

Cau/a dennim illa dicitur, q

u deno,cä-cu,f per

mmï Yta]

E mïïimo

di&dionem Quia , & indicat matrimonium, feu

6

n

caufam contractus, v.g

. Ducote ,/qgia, diveses

3

Rib f

&c. His prefappofitis

^

Themv

rimoxiio"cokäiti?

v€

Vay,

'7 Queritur I. Qid jurisfi RRE

--

f

De Condzttose,

413

vel »sedus adjiciatur naturaliter vel.civiliter 757*

pl

ersin dott

polfsóilis, id eft, ut per naturam , vel cüm contra

j godpit?

bonos mores fit;per leges licité impleri nequeat,

ts d

ut fi coclum tetigeris, fi patrem, fi inimicum mes

ii

tim occideris, &c.

E

UU ,

sDif

ena

De Jure Civili diftinguiturinter contractus &&

u

At 005

ultimas voluntates, fiveteftamenta, fi de hujus-

modiconditionibus agatur. In contractibus con-

bh'gat.io

i

l

ré

ditio impofhibilisftatim ab initio vitiat contra-

étum, quafi non cenfeatur habere animum con-

n 54

um o

trahendi, qui conditionem impoffibilem ádjici-

«W

unt.L. poz folum ff-deObligationibus E$ atlioni-

jde

"Xä

g

bis. L. impo[fibilis. de Serbarum eblig ationibus,

no

MU lh

Modusautem impoffibilis vel contra bonos mo-

b du

resnon vitiat eontractum;fed vitiatur; & pronon

M

adjecto habetur v. g. dono tibi eqmum, ut coe-

ueni r

m

n

lura afcendas,ut hzre tieus Kas, &c.ficutex com-

exolt

ran

V)OJH

muni docet Medina Ze 7uff. €f Tur. tom, t, tratf,

trata

Atverointeftamen-

ofavaoe

2. difp. 28. $. émpoffrbilis.

tis & ultimis voluntatibus eonditio & modus

dl d(] Qï?u

impoffibilis pro non fcriptis babentur, propter

2

f du

Uu

fingularem favorem ultimarum voluntatum, ut

potiüsfuftineantur, quàm pereant. $. /peffsbi lie

,.aþL f

dnfiitut.de Heredzbus inflztuendis.

Circa matrimonia hujus quaflionis decifio

tah

f [

(

babetur c. sItizzo deConditzom. appofit ubidiftin-

" derd

guitur, ut tales cenditiones fint contra fübftanti-

M

am matrimonii, vel an aliunde fintturpes aut im-

o

lll.'f

T

pombiles 2 Priori cafu dicitur effe nullam smatri-

r

attii

monium fub tali conditione contractum pofte-

ott; 1

fjori verb valere matrimeniam & propter ejus

d

Masn. PaARecH.

fa'

rmo

314

Pars HI. Caput V. g. V.

favorem, ficutinteftamentis conditionem habe-

f'attimoni

ri pro non adje&a. .Ad hoc antem ut feiatur;

quando conditio fit contra fübftantiam matri-

monii advertendum eft fecundum Gloff. 7» coZ.

triditio f

&Dtia ma

£ap. fín. in erbo contra fbf antiam;tria effebo-

Qm dici

naconjugii , nimirum 4ozum fidez, borum proli,

&f bonum Sacramenti c. omne 27. q. 2. Íi jam

n &mulie

0tdingta. (

conditio uni ex iftis adverfetur dicitur contrazs

Tem mgrre

fübí(tantiam matrimonii, Bo»o p?oclis adver(atur

conditio: figenerationem prolis evitaveris, f ve«

10 J, lii

nena fterilitatisfumpferis,. &c. Bozo fidei , 4 te

CQGq'i'[,þnem

adulterandam dederispro quaftu.| Bene deni-

qu?*mViSneW

m Metdtee

que Sacnementi , quod matrimonium facit infe

parabile, fi dicas : contraho. tecum , donec

IN

aliam inveniam honore & opibus ditiorem, pro»

Ut

Tévele

k

ut ifta exempla ponsntur » Z. c. z. co..

- Quaritur II Anidemdicendumfit, fi eondi-

Tf parte

sio adjecta adverfeturquidem bonis matrimonii

j Cmm

ibi

[y

fed fi honefta v. g. contraho.tecum, fi mecum

l at

36in perpetua caftitate vivere: velis ? Pro affirma-

N

o (

tiva facit, quod diéta bona matrimonii non fing 15j 344

neceffaria executione.,. aliàs fterilitas vel adul-

uamtur

terium femper dillolverent matrimonium ; quia.

ümf

deficeresbonum prolis& fidei conjugalis.. Itema.

| Pofhbm f

B. Virgo & D. Jofephus videntur non potuiffe

COhdi n

aliter, quàm hoe modo contraxiffe, cümyjam pri-

Tüfie

us votum caftitatis emifrint ,. & hanc fententie

|

Btierie

Vl (

mel

li

am probabilem dicit Sanch. L. g. d. 1e, pum. j«

j hij

&

€ontrariam tamen probabilorem exiftimamus

m DO iv

eum eodem Sanch. quamvis cnim dicta bona

h jure

at

Quirag.

matrimonii non fint neceffarja in execntione ; &

t&|

mà-

Wi

5 flon

J

De Conditzone,

vlitottatdt

31

aemut a

snatrimonium effe poffit fine cqpulä ». debet ta-

men effe in obligaiione : & mutu

Yintam Dd

a corporu"m

traditio faltern quoad obligationem

eft de füb-

um Go

ftantia matrimonii,fine

quá matrimonium perfe--

hia

étum dici non poteft :

eft enim matrimonium vi«

ji, of

ri & mulieris cenjunctio,

g

non qualiscunque , fed

ordinata ad copulam,

aliás inter fratrem & foro-

dicitüt f

rem matrimonium dici deberet,

T De matrimo-

al

E

nio B. Virginis dicendum efln

on habuiffe talem

;enant

1 /lll!i) j

conditionem , fed fuiffe fimpl

iCciter contractunms

quamvisneuter ex defponüatis

habuerit intentio--

y a

nem utendi cópulà.

Nameblisatio bené poreft

niy a

confiftere fine executi

one,&cu

m propofitio in«

, w P

termittendz executionis , pra

4

f.

s o

ertim quando pez

DEI revelationem noti&catum

| ht

efl, nunquam ab

altera parteexecutionem pete

ndam , obligatio-

abnii"

nem enim & ekecutionem

divéría . effe nemo

bonismzmmv):a

dubiravit, atQue in hunc fe

nfum non obícuré

stUlDy

n

de Matrimonio B. Vir

ginis loquitur Auguft, 7

g It

€. 3. 27. d. 2.

»mimomï OU ,

Queritur IIIL. An &

quando matrimonium

ia "

"

M

À

«enfendum fitadjecta co

j

l

nditione turpi vel im-

4

r,ä[

poíhibili,

fi aliquisreverà non alíter 2

quàm füb

f.^

4

J

j o

lr

H

tali conditioneíe obligare intenderit?

antit^

u

i

1f

r

(]

Omnes DD. laborant, quo, fenfu . Po

ntifex I 2

jl

u

potuerit velvoluerit conditiones turpes y

el im-

& hin

poífibiles à matrimoniis rejicere ,. &

u

matrimo-

1),j[

&ium pro &impliciter contracto haberg

; cuüm ta-

rem ?

mm»& !

men jure naturz confenfis ad matrim

m w^^i

oninm tes

Ti [

quiratur & line confenfii matrim

onium effe nom

P d

potfit, nonintelligitur

autem confentire

O 35

;qUi no-

luis

3!6

Pars III.. Caput V.. $..

luit fe obligare , nififub conditione turpi antime

tf

! aretic

offibili juxta text. apertum z L. »son folum ff-

f Lother

deObligatiorzibm &5 afliomibus. Breviter dicen-

dum S. Pontificem ae illo c. ffz4l. inducere pre-

x ümplic

—

Ctdebat

fureptionem ;

quod fcilicet quilibet prafunia-

gur , in contrahendo matrim

onio, quoad nego-

füjllt in

Conditio

tium principale ferio agere ;

& obligationem fu-

am puré facere propter revere

ntiam Sacramehti,

——

Praterej

—

conditionem autem impoffibilem , vel joci cau-

Q,T

fe^ o

fàvelutmodum ( qui per fuperius dicta, fiim-

t non obligat ) adjicere, & cüm du-

äïngl;äg à GI |

pombilisfx

bium fit a

n faciens conditionem impofïïbilem

P ii

vel contrahendi

-

fcr;äæ. COS';

habuerit feriam intentionem ;

gnatrimonium , vel po

nendi conditionem, jue

4 93!7'!'!;[7-

favore matrimonii prz*

ra in táli dubio pro

&f 0h

fümunt.

-

EUTM

Y

Sueritur

IV. An hzc prafumptio f« ju-

E

Vr

* Cont

13

ita ut nulla probatib i contrarium

ríe &6 degure;

Dl i

admitatur ; ut

quirevera non confenferit, nifi

9 qui j

nihilominds pro confentiente

f

]

füb conditione,

WNXMXI

habendus fit ? refpon.

Effe præfumpiionem jurié

Rütrirtees

[

i

e veritati & alüis probae

fantam , adeóque cede

*

Oezlugdu

bus prafisaptionibus €

lidi

Mprobgi

tionibus , ac fortiori

»

pofï'e.

Unde nonreji

cietur conditio, fed potius

für .(?cmam

nfebitur effe nullum , fi ex vá-

matrimonitim €e

lbt

tatibus & circumft

antiis, qualitate, at-

V, nop

JARS qual'i

fectu & 1

nrereffe contrahentium: colligi poflit

Accödxt

o conditionem impoflibilem ad-

t

qubd vel ide

*

jgcerint, qt

dnulló medó obligari voluerint ;

Wrblles

li

wt fi nobilis

dicat ru/tice , contraho tecum, fs

m

montessaurcam i doteme dederis, vel revera

QteQie a

R9

De Condztíone

$17

f

y p i::

fon realiter , quàm expletaconditiotte tutpi , ut

fi 'hzreticus dicat Catholice, contraho tecum,

, nn /W '

Sreicrdit

fi Lutherana fias.

Item fi conditio ad;je&a non

ipductt

fit fimpliciterimpoffibilis, v. g. fi pauperi; que

credebatur dives , dicatut , contrahotecum; fs

lib g

fhille in dotem dederis, non poterit. prafums

0j quogfsfgï

conditionem tantüm joci caufá adje&am effe,

-bligadoneæy

m

Pratereà etiam cohditiones turpes de. pra

terie

um5

Til

to, T utfiPartem occidifti, ex communi

fen-14.

, ii

Js,dic?ä; '//':'T"

tentia monrejiciuntur, cum enim non invitent

6

kcm 0*

ampliis ad delinquendum , fed jam fupponan-

(ibilt

€ur extiaífe , nom funt hoc refpe&tu turpes cen-

i?

fendz. Covar. 4e Matrim.p. 2. 0. 3. $.2 9. 3.

j a

Queritur V.. An ficut in matrimonio ) itdy

pv

etiam infponfalibus de futuro conditiones tur-

ii

pesautimpoffibilesrejiciantur, & fponfalia pre

abfoluté contradtis habeanonr , affirmativa com-

;(ï!um [F

caunis eft apud Sanch. 4. lb. y. difp. 17. mum.2*

n (an

Eo quód favor matrimonii videatur etiam ad

n

ajet

fponfaliaextendendus, utpoté quz funt via ad

c[)nkmm

e£natrimonium,

Negativa tamen , quam tenet

ml/'

n

Zoe(ius de Cond. appof. n. 22. videtur mibi zqua

Blläw

FW

& probabilior quia c- f£zt. eo2, tiz. tantüm loqui-

gipti

Omþï)

tur de matrimoniis , & ubi agitur de reftringen-

fin

dalibertate matrimonii & inducenda obligatio-

Iuf

f

fe, non eft facilé ob;gatio extendenda.

L

Accedit, quàd c. frz. /it corie&tivum jurig

Jg

r

a

Communis , de quoin contra&ibuscondisiónes.

j

p

p

Vi

impoffibiles non rejiciuntur , fedvitiant contra-

j ^

Gum, L. »onfolim , de Obirgation. 65 attios.

p

r

"d

Corre&io autem juris eft ftrict? accipienda ,

llf

l

T f

r

O 3

E.pra-

312.* - Pars III. Caput V..$. V.

L. pracipimus. in fin. de Appellatianibu.-; lin-

.

M z

de ulteriüs infero , fi aliquis dicat

.

promitto

que dey

tibi matrimonium, fi mecum concubueris ; fi

ombiIe

meintali fcelere juveris, talem non obligari,

í

0

let, g

nif fecuto coticubitu, velfcelere.

tanifim

Xx6 Queritur VI. An valeant fponfalia velma-

E

trimoniumcontra&um intec coníanguineos (ub

fa dif.

conditione , // Papa difpen/a$erit , adeóquean

Dem i

pendente tali conditione alterutra pars refiire

Cipale j0

& cumalio contrahere valeat, vel difpen'atio-

ü'prigi

ne obtenta novus confenfus requiratur ?. Ne-

gant non pauci cum Sylv. 9erb. Matrimonium

M. g

gïlri!ur

3- 4. ?. conditioenim , quxz dependet ex Prine

fetüttmtee

eipis voluntate, inquiunt, eftimpoffibilis, quia

Piochigy.

ordinario jure fieri non poteft, .per text. z» L.

Pote cotye

continuus. $. cum quis 65 L. inter ffipulantem.

T.

$. Saciam. ff. de Veror. oblirat. .Si ergo talis

à

—

Vütent

conditio, ff Papa dr/Pen/ a8erm , tanquàm impof-

-

fUm ä!onfab';

Áibilis rcjiciatur, utpoté dependentesex Principis

qma)kllt f

voluntate, fponfalia vel matrimonium | valetej

-

non poterunt, quia abfoluté. confanguinei ad

Mittttimo

-

contrahendum inhabiles funt.

| cohdi-;

TWiétyenir

Nihilominis dicendum eft , non effe

tionem impoflibilem & coníequenter valere»

-

PO exter

Attilite

contractum, dummodo ponatur caíus, in quo

at

Pontitex folet difpeníare , (i nimirum confan-

Q Ubllem

guinei non fint in

gradu valdé propinquo , &

—

-

ts quo,

fimul habeant juftam caufam petendi difpen-

t

Va

fationem, quod enim frequenter, & quotidié

fierifolet, non eft impofüibile, fed difpen(atio-

COmmOda |

r

nes inter confanguincos quotidie

impetrari fo-.

l

& u D

lent, ergo &c.

16 af

a

Ad

AR ho i

j/

Be Conditzene.

319

iib l

.'

Adargementum contrarium s. conditionem, UF

ficac ; pnrt

uz dependet à principis voluntatéreputari im-

conaibut

offibilem , quando princeps id concedere no&

m f 00M

:

o

let, mifi de extraordinaria íua poteftate, &

16

tariffimis in c2/4jbus &c.

Pratereà promittens

(ponfaüa*ilïf

fzminz matrimonium füb conditione, ff Pa«

"

'ona

nguim '

p^ eifpensárit , tenetur faper hanc difpenfatio-

ub

nem impetrare , quia qui obligatur ad prin-

cipale , obligatur etiam ad aeceforium , fine

ratra pts t

,vcld('

quo principale haberinon poteft. Sanch. a /i5.

equiatr .^

$P. t2. OP 0.

777

Quaritur VII. Sihodie poft Trid. contrahe-18

lt t

teturmattimonium conditionatum, quandónam

parochus velteftesintervenire deberent, an tem-

i&qoïix*o*üsz :

N t

pore contracküs , .vel poftquam conditio exti-

i;:ï:)ü;pi*'ff'f

tit? g. utróquetempore , etenim fi noninter-

venirent tempore contractüs dicerentur tan-

',lf SI cff' i

tüm fponfalia de futuro , non matrimoniüm ;

,)) m]g!.'ä

mfïï

lst

quia, ut fepe dictum nullum hodié poft Trid.

qmoruum V* f:?,

eft matrimoniumfine parochi eft ceftiura prafen-

tia.

Tempore vero exiftentis conditionis, nifi

d

intervenirent parochus & teftes, non poffent in

qot 0l

j

foro externoteftari, matrimonium veré & fub-

ftantialiter contractum effe, fed tantüm fuiffe

j

contractum inchoatum ; pendentem , & adhuc

atut (ài

llf

[

folubilem , . quod utiQue intentioni Trid. adver-

i

fatur, quod 1deo parochum & teftes requiGwit,

du

üt de matrimonio in foro externo ad multa in-

] Pefv

commoda evitanda teftificari valeant.

Suffici

xlfer )

autem ut ipfi contrahentes coram patocho & te-

le

P

li

ftibus affirment, conditionem effe impletam,

Jie

p

nam hoc ipío fatis inte?ügumur purifücare con-

ll

O 4

tra-

329

Pars HI, Caput V $. V.

eractum, licet parochus vel teftesper fe coriditio-

Bttffim à

nem jmpletam non viderint, tefte Laym. ZeMz-

lÓa ptafür

Erim.p.2, num. 24. quitamen putatfufficereyut

feret deli

tempore contra&tüs prafentia parochi & ce&ium

m tb

accedat.

fum &B Pn

þ& Conc. Trid (ï

a9 Queritur VIIL. Anhodiepo

teft Hmp]i

contrahentes poft fponíalia conditionata utantur

fenin

€opulà carmali pendente conditione cenfeantur

?i tanten.

/ per hocá conditionereceffiffe, & fponfalia puté

lncun'!ïer)

contraxifle ? Licét ante Conc. certum fuetit;

Fj dj

quod copnla accedens fponfalibus tantam vim

tit dimis

habuerit,ut nonfolüm conditionera à fponfalibus

P'ütem fttt

futulerit, fed etiam verum confenfüm de prz-

flatione £

fenti & matrimoniüinduxerit , quia prafumptio-

qu(u üh r

ne juris & de jure, contra quam non admitte-

onfüeri

batur probatioin contrarium , fponfis nom pre-

tioriem T

fimebatur alio, quàm effectu maritali fuam,

V Dermgrr

fponfam cognovifle. c. &« qui ffem 0. de Spons

"TPfïO; li

f 4l €. per tuas. . de Conditiomióus eppo[it s. At-

£amen hodié per Conc. Trid. quando matrimo-

-

r

mxum fine parocko & reftibusnon fubfiftit cer-

UT

tumquidem eft, quodfola carnalis copula non

Hondg

babeatamplius vim efficiendi matrimonium, a&

Worfrgi

vero partes prx(umantur , faltem à conditione

appoílita receíliffe, dubitatur ?- Idaliqui fatis

à 'iiCiatnr,

-

QUi2 ol

probabiliter affirmant, eo quod in hac parte Trid.

momïïl'ation

nil mutaveritadeóque füb conftitmtione Juris ve-

— À

quïdem fify

eeris reliquerit. Zy

paus con/ulation. anan. lib.

:

Velite

!Ul

a, capcisf. r.

N

fvefa

&) f(

. Negativam docet Sanch. Z/5. r; difput. 26.

Lfj

eum.12. Fundamentum eft , quod hodié poft

Je s

Qucn

(21(

Trid. ce&t ratio legis, quz olun praíumebat

recel-

TT

1 v.

Be Condiltont.

Àes

rl

geceffum àeonditione per copulam , quia olim

ifta prafumptio oriebatur , ne Ecclefia prafu-

ïeLA)'m.iffrf:

yacudt

meret delictum fornicationis, prefumpfit copu-

aodul

lam factam effectu matrimoniali , & coníen-

fum de prxfenti , quod hodie poft Trid. non po-

teft amplius fieri, cümíolus confenfus de prz«

t Carr. H

fentinen fufficiatad matrimonium, utdiximus.,

diiont

$i tamen ex tali copula fpomsía grave damnum

gone a

&Qon,ah;a;v

incuriffet ,. ut quia effet impregnata, diffama-

t2, &inde difficilins nuptura , xquitas fuadet,

. qerm n

tale damnum per matrimonium compenfari , &

yus nratm *!

emäiþomfïü:"

priorera fententiam amplecti.

Pro cujus con«

fexium &f

firmatione forfan non incongrue dici poffet,

quád illa przfumptio juris de copula eonjugali

qiagt

tnon fuerit ratio adzquata Canonis tollentiscon-

g

ditionem , fed ctiam zquitas, utdamnum copu-

d

y m I'?-ll 'l

1x per matrimonium compenfetur, & alia prz-

fumptio , quod non facilé faemina confenfura

A

&t in copulam , nifi füb certa fpe matrimonii ,

ul

Í

idd

r

ux certitudofirmatur reje&taconditione.

:l'aanfïf) nmn:ï

TOR

Queritur IX. An ; quod ha&enüs decondi-20

tionibus didtum eft , id etiam procedat , fi 4e-

as Q

j FL*.

monfiratio vel caufa turpis, ivipofibilss aut falf/ee

ng*u

]f

adjciatur, v. g. contraho tecum quia fterilis es,

m 10

Ti

ll

E

quia nobilis es, cüm tamen non fit ? g. De-

r ,

monftrationem vel caufam per fe fumptam nom

inh

J

quidem fufpenderé vel vitiare matrimonium , fi-

jl

n

A ;?

ve fic turpisfive contra fübtantiam matrimonii,

j

fivefal(a, fedpotiüs haberi pro nonadje&ta arg.

ln

l

L.falfe 38. de Conditio. & demonff rat. quia ta»

) r

men falía caufa vel demonftratio inducit erro-

uod

vem , & error nonnunquam facic deficere con-

lin f

O $

fen-

n

312

Pars Ifl. C&:pm/*- V. $. V.

fenfum; & confequenter matrimonium , ideb hic

u vd-a

obíervanda erunt ; que przced, Sect. de Errrre

dicta funt.

fity quam

Ciltatem ;

$ Ec-C;T-L O-stit

Enícopus

Mte Ma

De Voto,

UT r

SUMMARIA,.

od

lm

z. Quid &j quotuplex fi Votum?

-

iT

Votuim oj

2./Tantd

m Fotum folenze irritat matrimonium

Verüm

g. Votum fimplex contrasió matrim

exattzonem debzti£.

;

ïn"z'iä ?()sp:dif

inen j

j

I! cz]]ba

4- Quid de Goto.ingrcdiendi:r:ligäanem ?

wmtllibuk

I

( Onftat votum caftitatis aliud effe ffsslexy

Hfue Decito

aliud /olesze, nimirum quodin Religione

ht goffec

ab Ecclefiaapprobata emittitur, vel facris Ordi-

nibus clericalibus annexüum eft.

Vitabftne

las a

2

Porro tantüm votum /o/ezze irritat matrimo-

m D

nium non autem votum /eplex.

Votum qui-

dem fimplex impedit matrimonium, & fi con-

trahetur , penitentia -Ecclefiaftica mulétandi

fuht contrahentes , nontaren proptereà annul-

latur, utclaré decifu

iaé.

2

m.eft n c, unico de ?otm

! Quid Ft

Licétautem matrim

E Ih!cr qm

o,nimä cum voto ]Impl:ci

3 Titis,

caftitatis contractum valeat, vorum tamen non

^

du

exípirat ; fed adhuc ooligatex parte vovent's, if

quantum ab eo fzrvari poteft, ut fcilicet nun»

4' dü,!ip

"Aba

quam exigat, (ed tantüm alteri parti exigenti(cui

i' Ad to

votum alterius prz

P

]

judicare non potgit) reddat

Hl

debitumn conjugale.

f d ln

Attamen propter quotidianum -1pcriculu-'m

54! (

TM

trassreiRonus confulitur "hujusmodi voyen

ut

P nigs

-

LÀ

haj

L/

Be Vote;

$:g

yium, d*

ut!pfc velalius ejus nomine äx(þenfatxonem pe-

uf d

tat, quam ob periculum incontinentiz & diffi-

cultatem adeundi Pontificem concedere folet

Epifcopus, cüm ea moderatione, ut fupplicans

fl

ftante Matrimonio jam contracto , valeat redde-

re & exigere debitum conjugale, diffolutó au-

[A(

tem matrimonió per mortem alterius conjugis

]

votum obliget, ficut prids &c.

/ M,;Mllr

Verüm alia eft ratio de votis mgredxcndl reli-

m

nem,fufcipiendo ordinesclericales, aut viver-

f

in cxlibatu, ahsquc expreffo voto ca&xtans,

;MWmï

cum talibus enim votis, licec matrimonium abs-

Que peccato mortali & violstione voti contrahi

à i f"*'

gt

non poffit, contractum tamen valebit, neque hic

WWWV

erit abfinendum à petitione debitiquia necdum

caftitas actu prom:lïae& Sanch. l:ö 7- difp. 3-

ï

gt

mum. .

Yanm:

SECTIO IV

uum &f

De Cognattone,

Fuz mulvï*

SUMMARI A.

mntereä«

7 n

gl'zd f it copnat£o þ/ntualæ ?

Inter quas contrabatur ?

Jantmixa) unus E una 4a'mztt1mr ad leb'aæ-

/zr»

j*

- dum baptizanaum.

o'llmfam

An, f plures le£ent. infantem : Omm: con-

t

[

trabant tognationem ?

u [»1

u

j*

Ad ctontrabendam cagnat:onem rcqumtur

u d

j'

tablm baptizandi.

( POCUI

é.

44n principalis el procurator lcüam contra-

(

W:»(

bat cagnaz*zoncm ?

a

7. n l$ans in cafu mcejzætu conz*mbat cog-

í0d 9^

L]

nALiOnCHÀ ?

$. Pa-

^

314

Par: IIf. Caput V.. $. F.

I

$.. Pater ödþttzam fium amittit ]ue pem!!: Jf-

s

&tetditoy

um

Kfirm m

9. Quid cognatio legalis ?

pltmms t

'0.

ngd &$ quotuplex fit gdapt:o ?

püati p

'l.

Tantüm arrogatio Inducit impedimentum.

Rpmatm

€$2,.

Inter quos drroga:za znducat :mped:mm:wl

ititialer

N

3

«le jure canonico,

[

Simifi

i3.

Inter quos etzam de j jurecipsti?

—

feoriy

44-

Requifitn ad adoptionem.

(tu'- ^4

Que haren

4j

t'gr & dtgfur

Ex wnione prolium non n,:/fzturlmp:d:mm-

2é.

Quid fit cozz/;mgumztas ?

, Undénj

'7-

Propugnatur definitio a D.Thoma data. -

A vl UXC

$.

Explicantur nomina can/lmgwr:fatcm eX«

[ cxwü ïOTQ

primentia,

Yafitem

ho

39. Etiamex copula illicita nafcitur :mpm'tmm-

f

tum confanguinitatis,

Bium Confi

30-

Explicatur confanguznitas,

m t *um[ [

21.

Linea quid ($ quotuples:

,2.

p þrzm

Regule pro con/kng.:mztatc.

Fäv.em [

u s

É

tamm

Regula juris cipzlis circa confa angs "niMatem.

)N

24.

In quibua Lincis $ aqualiter matrismonium

dirimatur ?

qu"m d bg

2g. d quotumgradum c.at:xd'amr :mpe:/:mm-

WOF j

um conf a guintiatis.

qæ*n ttlo

Notum eft , cogzatiorem, qua: mapcdlmentum

(to f *Wc(L

dirimens matrimonii con ftituit, aliam effe jfei-

(

Uiuþ Enäm

rialen aliam legalem, aliàm saturilem , de

ml i dg(m

. quibushác Sectione a agemus, & primo quidem

t().l[n;;en,

Pa

De Cognatione Spirituali,

hull

')Fa

Y ( ^ $"4170 Spiritualis oritur ex. Sacramento

X Qlip

bak üfini & (.oniumatwms, atque hodié non

r

ARU n

exten—

::

lI S,V,

« DBeCopnatione Spiri!mz'[i.

j5

extenditur ultraperfonas t in Trid./ef. 24. de . $

ii jucpc!:s!i!:

Reform matrim.c.ó. denuntiatas, utvidelicet

patrinus tautüm ad baptizatum ipfüum , & ba-

ptizati patrem ac matrem, item baptizans ad

T

baptizatum & baptizati patrem. cognatienema

;impcdimeïf-'

(þiritualem contrahat.

u!imped!mf*

Similiter utcognatio, que ex Confirmatio-

fie oritur confirmantem & confirmatum ; illiüs-

j

D

li

que patentes ac cenentem feu patrinum nom»

"

ii

egrediatur,

Undeé nihil obftat, quininter baptizatum, &

filiam vel uxorem baptizantis, ( füppofito, quod

Thuns d

islaicus foret) velpatrini & ínter baptizantem

rl

& kevantem (cu patrinum , vel interipfos patri-

mos, fivir & feemiria fimul levent, matrimo-

ljwin

nium confiftere poffit, quamvis olim contra-

zjum fuerit ftatutum z . 3. 4. $ ultimo. de Co-

/

osft

6 R.

gi

fpiritual.

Przterea conftituit Trid. :9 4. c, 2. utunus

$-

|

tantüm, velad fümmum unus & una . baptiza-

j

'H

[

i

^

t de baptifmo fufcipiat , ut parochus ante-

m

yn

quam ad bapti(mumaccedat, diligenter ab iis,

ad quos fpectat , nimirum parentibus fcifeitetur,

WWP(// ;

quein vel quos elegerint , ut baptizatum de fa-

cro fonte fufcipiant, &ceum vel eos tantüm ad

u

füícipiendum admitrat, & in libro eorum no-

fnina defcribat, doceátque quam'cognationem

ii

[

[ n

u

coütraxerint , quod fi alii prxter defignatos ba-

& PHH )

prizacum tetigerint, cognationem . fpiritualem

nullo pa&to contrahent.

«tl

Ex quo text. Trid. qui vult admitti unum &

X Sadïf Ü

(

Gram tantüm , primitus advertendum eft , non

o 7

eífe

',h

q.C g

326

Piars IH. Caput V. $. V2

effe permiffum, ut duo viti, vel duo fzminz

r din. de

concurrant ad levandum ipfantem , fed debere

f COgnatic

effe hosines difparisfexüs, ut generatio fpiritua-

Vionito,

lis imitetur naturalem, &-'ita Cardinal. decla-

dhatura

tll TéCen

ratum refert Sanch. l/b. 7. difput. g7. v. 4.

Sed quid, ficontra Conc. plures, quam duo

p

C f

levaverint, &parochus eosadmiferit, an omnes

aniY]]

contrahent cognatíomem ? &, $i Trid. in ali-

'-cdlþ.q.z

quo loco receptum mon fit, minus dubium eft,

&b nentrm

quin ftandum fit juri antiquo , ex quo omnes

frongy,

tangentes feu levantes contrahunt cognatio-

Cret Jlüïc

nem , c. "Itzm. eod. tit. in 6. atque idem puto

Clcpr iXj

procedere, etiamfi Trid. receptum fit , & paro-

a

fütàmen «

chus per incuriam neglexerit defignationem.s

r n

duorum; quia Trid. prohibens plurium admiffio-

ïequ'm j

nem non irritat fa&um contra prohibitionem

gnanom ]0!

nifi cotantum cafu , quo Zefígzatione f atla plu-

»

&

resprater defignatosbaptizatum tetigerint, con-

ipnef

m

fequenter etiam hoc cafu res manet (üb difpofi-

"

Qu (

tione jurisantiqui. Zoef. Ze Copnat. Spirit. pums

* r

7. Sanch. d. L z4m. 15. * Requiriturtamen , ut

omnes £angant , hine &s/fu enim non contrahitur

Wl (

hzc cognatio, licét baptizandus fit adultus ; quia

mf;zm

czremonia fuftentationis non eft ab Ecclefia ad

Cire

B

füftentandam corporisinfirmiratem;fed ad figni-

COtrert |

ficandam animz imbecillitatem.

Verbaautem

Pt &

patrini ad fubftantiam hujus cognationionis non

atl

tiqn

requiri, communis eft. fententia.

fie EXW et

?22H77. ET.

Quàm ur

Quzritur etiam , quis contrahat cognatio«

Fümip

nem ipiritualem , fipatrinus non ipfe levet; fed

H ütn rü

fui locó procuratorem mittat ? i. à Congreg.

D) fpopde(

Car-

D Cognatione Spituali.

LT d

Q.Vo

vl do n

Cardin. declaratum dici, principalem contrahe-

te cognationem. Zoef, Z. J. zum. r. Sa.P.omatri-

"m

r

monztem, de impedim. diriment. n. 2. Sivero ab-

]

Cardind.

i

ftrahatur ab hac declaratione ( quz debervel ufu

efle recepta, velapparere in forma authentica

*utu;]' l, 4'

cum figillo & (ubfcriptione juxta mandatum Ur-

ls; Qu*

bani V II. quod refertBarb. 7ur. Ecclef wunif. l.

mf

1. CAD. 4. 9. 3.) in jure probabiliter defendi pof-

& TU

fet, neutrum contra&urum cognationem. Non

jns du

procuratoregi, quia non levaret (uo nomine, nec

um

haberet intentionem per íé exiftendi patrinus,

dun a

Nec przacipalem,quiaactu non tetigit infantem,

tque ia

quitamen contactus phyficé factus videtur ne-

a it, &

Ceffario. ad contrahendam hanc cognationem.,

Mignnt?

requiti per oranes illos Canones qui de hac co-

lum al

gnatione loquuntur ut paffim in caufa 3o. q. .

j urohibizicr::

2: 3. & 4. quemadmodum de Jure Civili in,

w2ianr//f!54?f

actione famofía condemnatus procuratorem nec

x g

ipfe. (quia fententia lata eft in procuratorem )

andt

ipie

nec procurator ejus (quia non füo, (ed alie-

jl SPZW" N

no nomine egit ) infamiam contrahit.

L'

2

jl

furtac.s.

Dd

6 L. Serus. 14» ff. De bis qui not.

ao Mf

infam.

j ! gdll]ïüïi

"

"

Circa Baptifmmum , qui in neceffitate à laicis

j dH

d

i-

confertur, íciendum eft , quod baptizatus ad ba-

(l

attln)

d

n

ptizatum & parentes ejus cognationem contra-

Y n

hat; levans vero probabiliter ab hác cognatio-

gna

g

ne excufetur, quia potius commoditatis cauía ,

Zogl. Ó

i

quàm ut patrinus infantem tenuiffe cenfebitür,

p

cum in cafü neceffitatis nullz obferventur patri-

f hat 0

[

norum folennitates, nectahis tenenspro baptiza-

to fpondeat aut refpondeat.

i OF"

)5(.

W

Quid

gy:i

Pars III. Caput V. $.F.

uid autem , fiPater propriur filium bapti-

Bituralis v

zarit ? E. contra&tam effe cognationem refpe»

tboricate

V dinte

€&ü mattis, & fi matrimonium nec dum initim

Nafcitu

6c, (cd &ilius v. g. tantum ex fornicatione con*

-

Ceptüs , amplitis fine difpenfatione contrahi non

gals cogr

poterit, contradtum vero matrimonium talis co-

Qualbera

fitione,

gnatio non diffolvit, ficut nullum aliud impe-

dimentum matrimonió jam contracto fuperve-

Qua fübef

niens. Sitamen pater extra cafum neceilitatis

Optione jj

fcienter proprium filium baptizáffet, per antiquos

—

Peatom a

Aanoes feparabatur ab uxore , per pofteriorei

fatura

li t

/

véro id immutatumeft , & conftitutum , ut tarie

Protet f

tüm jus petendi debitum conjugale amittat, red-

Bátimonie

ténti "

derc antem teneatur, vid. ceuf. 30 q. . Vallere

(s tit. de Cognat. Spirit. im frne, Notanter au-

Ffohibuüïenw

€em dicitur, fi extra cafumn. neceffitatis aliquis

W Coerf

-

proprium filium baptizárit, nam exiftente ne-

Wtdirene

ce(litate jus petendi debitum conjugale non au*

Jnt ln

£erunt Canones.

TOf

H fs

»

De Cognatione Legali.

Qloäau

Ognatio Leg

Zlis dicitur , quie primitusà Legie

T th I

C

gibus Civilibus eft invcla, & deinde per

n potof

Stialiam

Sacros Canones recepta 77 c- unico. 5.f. &c. r,

&aif. 30. q. 3. Eftqueilla, quz oriturex adop-

E

.

Dptalf

d

tione. Adoptio vere dicitur aCtus legitimus, per

lm t

RUE

quem is qui filius non eft, in filium affumitur.

Bo

Dividitur in arregationem €$ adoptionem in

) )]lt

Inlegj,

ffecies Mrrogatiodicitut, quando homofui ju-

tb

tis authorirate principis, in filium affümitur, a€

t UQThro

in arrogantis poteftatem & familiam tranfitoe

C0 je

jtmp

patris

Wi

4ddoptioveroin fgc(ïie , quando quisin fu

fiatu-

D« Cognattone Legal.

329

4

paturalis vel avi poteftate remanens in filium.,

j EUM?;

authoricate inferioris magiftratüs affumitur. $; 1.

pnationemt*

&.ibi interpretes In/f. de adoptzone.

u n

Nafcitur porro impedimentum dirimens le- 11

iomctin ?

galis cognationis ex communiori DD. non ex

äonecovmz.ii(r.:

C

qualibet adoptionisfpecie, fedtantüm ex arro-

rimont

gatione, tumquiailla conjun&tio períonarum;

]ia i^

j

n

quiz fübeft inarrogatione , non rcperitur in ad-

nrad

f.

Optione ii fpecie, cüim tantüim arrogatus in po-

lum t

teftatem arrogantis ejusque familiam ficut filius

jf pf

maturalis tranfeat : tum quia in arrogatione,

T t

propter fimultaneam cohabitionem occafione,

firum, '

gnatrimorrii contrahéndi mágnum fuiffet incon-

!

amw.'mïi

tinentz periculum, mifi leges matrimonium.,

j

o.ql.l. um

prohibuifíent, & ita omnem pratextum fufpe-

y, NU

étz converfationis fuftuliffent , aut denique,quia

geditt

impedimenta exiendenda non funt , cüm impe-

m a

diant libertatem matrimonii valde favorabilem,

" Ugïk [j

& confequenter odiofa reputantur, Sancl. Z&.7.

Kip. 6 3. n. g. Zoel. de Cogn. L.n. 2.-

Quod.attinet ad. páarfonas , inter quas prop-12

l

Leg&ï

ter hanc cognagonem matrimonium coníiftere

rlmlm,[*

u

non poteft, fcicndumeft, in Canonibus non £e-

k du*

petirialiam prohibitionem expreífam , quàm in-

Vi

um

l,m*

ter adoptantem & adoptatum ,. & ipter filium

D iil

vcel filiam naturalem adoptantis & fibum vel fi-

ru

&bl 1j

liam adoptivam, d. c. r. cauf: 30. q. 3- 5 €. uni-

€0. 5. t,

um

"

IAJ

nfy'lf

In legibus eamen Civilibus major eft, & ex-

I$

d

g

i

tenfior prohibitio quam etiami de jure càanoni-

lumarrumj

Afvl

€o (cqtimur ; quia tum exc. . tum ex Rubti-

]"

me]llm

[l

cá Docretalium,qua de eognatione legal; infcri-

li

4f

)im,

p g

"

330

Pars YIT. Caput. V. $.V.

Verüm (

bitur, leges generaliter in hac materiz SS. Ca-

nonibusapprobantur, ficutócaliàs, quod deeft

fmadopta

j'ti Canonico, aliquando ex Civili fuppletur, fi

, at

utrumque eandem materiam PCITI'&&C(. €. 1. de

J mal Rdeö '

Panorm. ad rubricam

ffatrimon

zobioberis nuntiatzne.

| Optionem"

Dujts t£t. num. r. €$ communiterali.

Igitur inprimisinter eos, quiper adoptionem

| fumi ,

!

fibiloco parentum & liberorum effe czperunt;

IMCF i ,'

gnatrimornium etiam finita arrogatione contraht

monm p

non poteft,. velut inter adoptantem & adopta*

Ib/[um' l

tum, ejusQue liberos & defcendentes , inter ad-

| P li 3

optantem & adoptati uxorem , tanquam inter

lia iv

focerum & nurum, & vice verfajinter adoptatum

» ioïä&re&ri

& uxorem adoptantis táiiquam jnter novercam

Ppittate v

& privilegium , £. adoptzoss 1. $ L. quin eriam

3 d.

?Ogrem'o |

ff- de Ritu nuptiar. Deinde in linea collarerali

fiveinterees, quifratrum & fororumlocum ob-

Mf

int

tinent,eó usquefe extendit impedimentum, quo-

Iïe: Qügrat

Éásque patria poteftas, proindé inter adoptatum

^ 'PTODng[

& &liam naruralem adoptantis matrimonium.s

ü*lmv

N

V

confiftere non poteft, durante adoptiome & pa-

At lt

ut

trià poteftate.

LU

"ütan &

Nec obftat, quód ex poft facto per emanci-

D

pationem aut mortem adoptionis poflit hoc im-

E Prner

pedimentum ceffare, non enim proptereà matri-

, C 4l

monium ab initio nulliter contractum convale-

ial Cj »

fcet, nifi novus confenfusaccedat, habetenim

mäg

hic locum regula, quod ab initio nullum eft,

E

tra&tu temporisconvalefcere non poteft , c. n

&les f

ffrmatur, r$. de Regulis juris in 6. ficutfiin alio

Tecui

"

i

V

impedimento difpenfatio impetratur , poftquami

^. Nl

U

siatrimonium jam contractum eft.

: Rütrirne

Verün

M

De Cognatiom Leral;.

3it

Verüm fi lia emancipata, adoptio poft mor-

ii

&em adoptantisaut emancipationem adoptati fi-

lls qui)»cïäf:ï.

Snliappito!

nita,. aut (1 fi]ia naturalis tantüim; id eft, illegiti-

ma, adeóque nunquamin poteflate partis fuerit,

erid

matrimonium cum ea valide contrahetur. L. 44-

m d n

gril

optionemy7 & L. p . $« 1. ff deRztu nuptiarum.

€« unico b.t,

jpt "

m

Inter ipfos adoptatos ab eodem patte matri-

mt

(fe a

g (

monium non reperitür aliqua leze exprefsé pro«

hibitum.

Unde quidam probabiliter docent;

u 67

poffe filium adoptaturs ducere &liam adopta-

jgies

$am ; .quia impedimenta dirimentia cüm fint»

7 nnquam g

odiofa & reítringenda, finetextirrepreffo etiam

gt

€x paritate rationis non funt facile conftituen-

A 'Wnt nv q

da : Sanch. 2. /.s. 2$. Zoef P. t.. 0. 6.

1 ol

Poftremó ex hactenus di&is facilé colligitut t

n

non ftatim cenferi aliquera adoptatum & leza-

ol

OEW,

litercognatum , fi foran ex mifericordiain de-

adimentim*

fe&tu propriorum parentum tanquam filius ali-

inor p

mentetur, nifi (olennitates juris interveniant. vi-

^ mv,ïïmOF*"'

delicet ut arrogans 1 3. annisfit fnajor arrogato,

ab

ut fiimpubesfit arrogatus , cauf cognitio adhi-

beatur,an expediat pupillo arrogatio, aut autho- ^

fido

Pfr l

gitas principisaccedat, & aliaque przícribuntur,

in $. cum autems. Inffit. de Adept. £5 L. 2. $ L.

j projt

vtl

ffnal. Cod. eodem.

tta

duri (

Deinde quamvis in Germania un£o Proliur

$

edit; il

(ein. Stinbfcbafft. ober. Crboerbrüberung-)

In

Ípecies fit adoptionis ejusdémque folennitates

n 0?61-

requirat tefte Gail. //5. 2. o5fe6. t2 . num.6. 8$.

j

8.

16-W

du

Nihilominsveriüs puto . exinde non nafci "

!)

J"

a

impedimentum ;cgalis coghationss y qui

a ut pra-

d

A

di&um,

]

33*

Par: II CaputV. $. V.

dicum, hon omnis adoptio caufat impcdin'ienf

Ym

tum, &talisunio non tam fit propter'majorem | mrjtr&

conjunctionem perfonarum ," quam potius bo-

Hijts geter

norum, ut diverforum matrimoniorum libefi

otint, cu

zqualiter in bonis tam paternis quàm maternis

tYeret, (

füccedant.

Quare fi viduus dueat viduam, &

vibus defee

ambo jam prius ex alio matramonio habeant li-

litudinemf

beros,quos deinde perunionem conjungant,tto

fatnen Per[f

obílante hác conjunctione adhuc inter. eos a*

Onz drfam

trimonium effepoterit, crim enim hac unio pro*

i ütl!&nem 1it

lium fit de jure ícripto incognita, & tantüm dé

| Pthter 3[Eml,']£

confuetudineintroducta, legesnihil de eà con*

ä gi"fm;comple

ftituerunt, fine textu autem expreffe aliquod im-

| ". Nony

pedimentum ftatuere plané inconveniens vide«

AR perfec

&ur, Jduth. Confideremts de Triente 65 femiffe.

It Pttesen

lr a ;

De Cognatione naturali.

, Rf

Inter Naturaliter cognatos, id eft, cop/anguintes

WWoftnfi o

mnatrimonium contrahi non poffe, vulgo no-

Wïïwis d

tum eft, nifi vel in graduremotiori fibi con-

3n &Qsmim 1

jun&ti fint , vel difpenfaonem obtnuerint.

: umOdO ïen

wfanguimitas igitut fecundüm nominis

n V om".

x.!

Ethymologiam dicitür , quafi fanguinis unio,

'Wnonj

& (anguinei, quiab eodem fanguine defcendunt.

r ngulia

Definit autem. confanguinitatem D. Thomas in

aT

4- p* dlifl. 40. q. uticca. 1. quod fit vinculum

| ts ii !

perfonarum ad eodem füipite defcendentium,,

TDOmen

carnali propagatione contractum.

E p Of

hr

17 Nondeíunt, quibus difpliceat hzc definitio

:

cogna::ngn

ajunt enim , exindefequi, omnes homines effc

luquüdo :

toníanguineos , eo qued emnes ab uno ftipite

tio lit genh

fcilicet Adamo, deícemdant,

&

Wit,

Vorüm

u

4

De Cognatione Natuzi.

333

Verüm R. verba D. Thomz accipienda effe

qiatinptt

moraliter & intelligi de ftipite aliquo propinquo;

propterur

eujus generations gradus numerari & diftingui

poffint, cujusQue virtus in defcendentibus per-

monionn /

Íeveret. — Quamvis enim virtus Adami in om-

«quàm 0£

at vidu

fibus defcendentibus perfeveret fecundüm fimi-

litudinem fpecificam , fcilicet humanitatem, non

yonio hd

tamen perfeveretfecundüm qualitates certa pere

Ü cogjungznï;

huc r

fonz & familix proprias, & fic fecandum fimi-

ni hut

u

litudinem individuam, juxta quam avus & pa-

eentes affimilant &bi prolem, qux eorum ima-

" Mmdm;

ginem; complexionísqueae morurn effigiem te-

FTT

fert.

yfoiqu

Nam virtus paternanon feeundüm totam

fuam perfectionem diffunditur in filios, fed qua

i

in pluresgenerationes defcendentes derivatur ;

jf

debilior ac imperfectior redditury ut tandem ;

eumipfa etiamrasio coníanguinitatis evanefcat ,

;;[Ufl)/;

l]

quofenfu loquitur Ifid. zz c. wmic. cauf, 3 g. q. 4.

fj m

j

Quamvis de cztero. nonfit nobis magna cura;

20uey

an defimirio habeat omnia requifita logicalia;

t (

1011

I)

dumodo rem ipfam utcunQue defcribat , quia

g o

ml

jn Jure omnis definitio periculofaeft , E5 parum

jndin "

eff ; wt mon fubSerti pe[fit ait Juris cons. Z L. 2or.

n

aT

4

F'- «le Reguliæjur.

gj d

Sunt autem confanguincei alii ex perfoná pi-

18

ml

Ti

ttis, qui in jure dicuntur agzat , & idema nobis-

"I dUs

cam nomen ac generalitatis, in figne gerunt, alii

.aï*'

defccndemk

ex perfona matris conjuncti, qui fpeciali nomine

cognatinominantur , quamvis generaliter etiam

l

aliquamdo agnati cognati dicantur , cum cogna-

s

H

tio it genus ad agmationem & cognationem in

fpesie, — Siiliter f duo fraties cundem Patrem

us

La

334

Par: III. Caput V. $. E.

habuerint fed diverfas mattes; dicuntur- fyatres

confanguinei ; fi eandem matrem , fed diverfos

I:I

pattes, uterini, fiex eodem patre & matre geniti

fint, germanzíeu duplicis 92nculi nuncupantur,"

Porto infucceffionibus hxreditariis precipue

vero feudalibus diftin&tio fit inter zgaantos ($ co»

gn«tos,teminter fratres duplicis inculi & uni-

laterales. . tfrater germarus (üccedat fratride» .

fünctofelus, exclufis fratribus ab uno tantum

parente ipfi conjunétis,& agzart; regulariter tan--

tum fuccedantin feudis exclufiscogzatis.

Qï

Circa matrimonia tamen nullatalié. diftin-

€tio adhibetur, fed zque impedimentum diri-

miens eft interagnatos ; quàm cognatos, forores.

3

& fratrestam unilaterales, quàm germanos.

39 Prztercà quamvisde jure Civile neque cogza-

tio neQue affiziitas dicatur oriri, nifi ex juftisnu-

ï

ptiis. L. non faciló $. fGiendum g. ff. de €radibus

L

A^jfiz. de juretamenCanonicotam cogzatzo quàra

finoy

nffnitas,etiam ex copulaillicita & fornicariana-

t

fcitur ; neQue illegitimé natus ducerc poteft fx-

giinam ab.eodem patre vel matre , quamvis ex

ilegitima nativitate, fibi eonjundtam. Ipfe;

VA

J

quoque textus civilis non de cognatione à na-

atj

tura. introducta intelligendus eft, ex qua il-

legitimus reverà etiam filius, vel frateraut co-

W

gnatus eft, zofo tzt. ff. €$ C de Naturalióus

h'[]rmg

diberis. . Sed quod non fitcognatusquoad cffe-

Ti

&tus juris Civilis, qui eognatis adícribuntur,

I'Gngp

ut circafücceffionem hzreditariam, tutelz ad-

miniftrationem , nobilitatem familis &c. U--

*rum autem in'eodem gradu eognatio vel affi- ^ —

É

pr

nitas

"

u

lr

f bauu

d

mur f

)

Álieh

v Mrrror

U anfa/ydirzzfdtir |

mangd

,. —J/f,auig

fs

yn

IPo at

od

op2Irie u Zo AU

nl

-

1]

^Zod

7777

TOl

"TTE

ToAum

2477

duf

lu

m a

-

Truus )' .4

HML,

.

7.

g

Vus

J

;uïirlfe.':zn-

^

/

um

Z2

773 :

4 72

J di*

r

7010

orumNe

fe

o

.

aplor,

^

ul v uÀ

nE

7/7.

Po.F

Atofs

d

PUAK

MIÉZ

D 777

"MA

pb

ts

OUto.

I2

Qpio.

17

Zptts.

t

u

Z

M

[24

n IV

)bW

OU.

090

XN,

OPf

[ ROPU

d

à -.I;"dfer

I5

7"Iepos.

il

p

HZpos

i

(2

A£plis

pl

Poff£,

A

77

p

s

( Off& :F!"

Zorum-AB|Uorum A?

uml

orum d

Ü ory

r at. P.

of'97 .^

por

( 1

a5 l

Po$

O.

[ / 417

e

214

u

Vl

/2773

JAept

gt

eriie

d*

2

I

u

7bor.

um

at'f J

JMepos

ZorkK. MOF

epos

O.F

Zpos |nzosJ/vo,

M

epti

eptas: J NIGP ER

ydt.

T'oRep

L.

tftzr

*('Cn'bun:!h ]

Iu

O fOr-g'O/

[!ïlfk

AS

"apo.

PO

1

4|apos

FOH2

T &

TOHZPP

772

]

Läy P 0s5

A

£

iz;fümgzufäjä Wþum aM:uro |

: l/ '. ..';j- 3;';:.9/22 z(dæzi j/*g/y

Ev

l

tquztionf fuæ/*if.r

o

.

DLT

m

albii

Di

: | lineas

- | períon

- hos co

: P'erfom

confanl

puex (

C d

; qm.) (k

Ut |

Cofven

p mfnr,g

-- at

tiügfr

& [my

tl.

|

E

Nf

lr

Ug

- | potum

demuc

inyj

Wen «

Ts

] n

II'DE

-Hæ«

*

| W.fü

—

3

De Cognpa:;one NaturAl?.

ïa'z f

mitasorta ex copula illicita dirimat matrimoni-

um, in quo dirimit orta ex co

alibi dicemus &c.

püla mgtrimgnig!i,

Diftinguitur & explicatut cnnfangu'iniias per 20

lineas & gradus. — Lizez eft ordinata collectie

perfonarum ab .uno ftipite defcendemtium,divet-

Íos continens gradus. — Gradus eft diftantia.s

perfonarum , qua cognofcitur , quó intervalló

coníanguinei fibi invicem conjungantur. — S/;-

peiex quolineaducitur, & initium difinguens

digradus defümiter ; eftillaperfona , àqua reli-

qux , de quarum cognationie quzritur , defcen-

dunt, & in qua tanquam prima & una radice

conveniunt,v. g. fi de duorum fratrum filiis qux-

ratur , eorum flipeseftavus, non autem unus ex

fratribus, qui quidem genuit fuum , non verb al-

terius fratris hum : ex avo ergo amborum fra-

trum filii mediaté tanguám ex radice defcen-

dunt.

Rurfus Zlizea confanguinitatis eft triplex, (cx—z, f

licet linea zfcezdentium Give parentum & avo-

tum : linca deftemdent um five liberorutn & ne-

potum quz utraque linea etiam re£z dicitur; &&

demum linea coZazera/zup, id efteorumquinec:

ànobisgeniti funt, nec nos ab.ipfis,

mus.tàe

men eodem fanguine propagati, ut noftri vel pa-

rentum noftrorum fratres & forores, aut eorum

fratrum liberi.

Hac Collaterialium linea iterum dividitur,:

.

quod alia fit e44/is. quando uterque ex cogna-:

tis zqualiter diflar à communi flipite , ficut»!

duq fratres vel corum &lj, — Alja jmequality

que

3'36"

Pars III. &2putV. $. V.

quando unus ex confanguineis gradu remotiot

Dejureg

eft, ut fi mecomparem cum filio met fratris,

Ra , u fin

23, Aliterautem computantur gradus de jure Ci-

Nott; i

vili, aliter de jure Canonico ; de jure Canonico

fie E lii

triplex affignatur, regula prima eft, 2 lined reltá

Iité ton

ff afcendentium ,. && deftendentium tot. funk

hotjure (

gradus , quod funt perfone ( computatismediis

W quatoq

& extremis, de quarum cognatione qüzritur )

Ratione

wnáedemptá, Sivealio modo £ot /mut gradut y

tationem "

guot fumt generatzones, ufque ad illam perfonam

h aj

de cujus cognatione quaritur v. g. fi. quaratur,

I Cnopjc

quoto gradu fit nepos avo conjunétus ? Dicóy

fs

avus, filius, nepos, funt tres períonz , unà demp-

m

ta, manent dux, ergo duogradus. Vel:avus

genuit filium ; eft unageneratio , & unus gradus,

üfCCHionem

filius genuit nepotem ; eft fecunda generatio,

Fa d.

€onícquenter fecundus gradus & fic de cxteris.

--

f? ime vel

àc

Secundaregulaeft , In Lixeacolateralumto-

Wï n 10;

de gradu confanguinei diflant inter fe , quoto

p

um Fm &t

I

quisque corum 4 capmuni fl ipite,

UR XXX

Sic duorum fratrum lii funt fibi in fecundo

b QQOH

gradu conjuncti, quia avus eft cemmunis eorum

Eu

s

ul

flipes, refpectu aviautem uterque eft nepos; &

Pf& Con

i

Éc in fecundo gradu, &c.

titig uj

n

ls

Tertiaregula: i2 Z/zea collaterali inequalzvt-

3f

motzor trabit ad fe Sicinierem; id eft quóto gra-

It

mmo

H

ts

du remotior diftat à communi flipite, toto éi-

manall"r

fant inter fe : ut autem fciatur quoto. gradu

tam

UT

quisque diftet á ftipite, advertendum eft , quem-

Innhm

libet ex collateralibus refpectu ftipitis effe de-

tm]e

ln

Écendentem & linea recta

]

, adeóque adhibm?

( n/at (

U

CO C*ftäf-

dmxþ.'!!ïc primam regulam...

i

BDe

NtPM

1

B. Cognztiaäc Naturali,

3'37

Tl

De jufe Civili una tantüm eft univerfili

Sre-

lo mefrts

gula , utfingule perfonz fingulos gradis confüi-

r a

tuant, & ita tot fint gradus; quotíint períona,

de p G

qux à fipite defcendunt , uná minus,

five ipfo

;di n

ftipite non compntato,

Unde duo fratres ex

adntim o

hoc jure fünt fibiin fecund

o gradu; fratrum filii

kcampntmam:

in quarto conjuncti,

m Qu

Rationem diverfitatis inter üutram

tationem canonicam & civilem afii:

que compu- 2 3

o u p

o

211

atPontifex

39 c4p. ad fedem cauf.

J

2

4[1 !';)!45 m/w

J* 4* $. qued compus

[/

'$

gi

tatio canonica fit inftitu

tà Ccirca matrimonium,

vjundis*

quod femper inter duas perfonas contrahiur ;

&

Áonz. mác

fit femper du perfonz in eoder gradu pona

ne

^j

h, V8

tur, computatio veró civilis fit inftituta circa..;

ï

L.

fücceffionem hzreditariam

T W

!

» quz de perfona ad

períonam devolvitur : hinc

efl, ut quoties de h-

seditate vel actu al

if

jo prztermatrimonium qua-

z:m»'/«:/w;g;g'

ritur, in quo parentelz refpe&tushaberur ; com-

putatio fiat fecundüm jus civile ; nontantüm in

(l I"ïm/h (jk

ii

foro civili, fed etiam Canenico & inrer Clericos

(uit

fb nv

tefte Covar. Ze Matrim. 5.2: c.6.

5.. 6 . 2um. $.

Barb.c. ult. de Confanguin. . 4

*

j

um

Prz cognitagraduum & confanguin

n

titia ul

'tafïs n0-24

terius dicendum eft, aliter in linea re&a &

aliter intransvería feu collateralium ditimi mae

j

i

trimonium per confaneuinitatem, Etenimzy /;-

!M)idd

"

M

peareilapropter reverentiam parentibus debi-

slpto "

(f" l

tam communis eft fententia, prohibitionem effe

j

j

LUE

ininfnitum, prout in jure civili exprefé confti-

"TM

Stu' f

"

jl

"

tutum eft;zz L, suptiz y 5. ff. de Ritu nuptiarum

& $. 1. Inféit. de Noptiis.. 1dque de jure Cano-

;dcöï"" '

Rico-circa hanc lineam aperté correctum non

j

MaAN, PARO«H,

repe-

»

Par: HII.. Caput V, $. F.

seperitur in dubio autem jurium correctio ho

rafumitur, c. cum expedéat. de ElePhion. in £. &

quod deeft juri Canonico , ex Civili fuppletur ,

& vice verfa e» 1. de NoPé eperis nuntiat.

—— — —

Jn Jizea transber/2, quamvis olim de jure Ca

&onico antiquiffimo fimpliciter inter confangui-

l Bul

ne0s, quousque gradus ac generationis memo«

|

PA Solglþr!

vià retineri poterat, matrimonia prohibita fuee

| $ Qu

fe

sint , c, de Cor/anguinitate, c. in copulatzone. j

l

2

4. j« id tamen jure pofteriori ad feptimum , &

j

| f 11/*"-"!/')],7,

demum jure noviffimo, quo hodie utimur; ad

| PUfog,

& limitatum & reflri«

j

|

- quartum gndum inclufib

o

&um fuit, c, nop deótt ,

Efc.. wlt. de. Conlange

f,

E

t$ affin.

dem aliqui exiftimaRtes, univerfm

2$

Sunt qui

j$ersd non extendi

;

h Adigj

tam in linea re&f quàm £mz

m PI'O?CCE

pf

impedi

mentum.extra quartum gradu

d. c. o5

delet .. quod generaliet & fine diftins

T in

"/7/21711 !

&tione loquitur, ficut decet Sanch. L. 7. d?fP. $s

iyny

5.1j. quod ramen ex pradi&tis rcfutari potelt,

,ï l(gh& dd

nec huic difputationi parum utili longius iramoe

Fimy

fOf;

cüm conditio & brevitas vita humanz !t*

p

ne miraculo vix 2

dmittat videre defcendentos

7)

a quinto gradu; &c.

Aceny

De difpenfatione aut tam

füper hoc impedi-

smento cognationis quàm aliis , inferius /c&. 15«

1 Wdcm nc

muxt![r(mu, L

dicemus , ubietiam, quo jure Divinóne an hue

Irot

Wütrin

snano fingula impedimenta, & cur aliqui gra-

TWH

dus coníanguiniratis & affinitatis ultra

Went

Yeled

"Bof

prohibitionem juris naturalis

LU

lna»m

Gatuzmur ?

B

hus

fütig;

-$ECTIO

A

w

$ frimial,

333

Tl

! Eltäionulsvl'ä'

, -L'-&S:ECT/Iö Mu

ii

- De Criminze,

j mitid

P

. SUMM:'!A X 1 A.

iib

eritte

4

$u tamine criminis iäte/l'zjgz:tw? '

gnerationï

sm?

3. Sola Promilfo noz Confl etuit- hppedimentum,

)nia Pwþjb. "

Quando t que machinatio co

INIEMIum

nfiitual Pypes

n

at m

Macbznatia dtätiäaäuz]& efetusn,

hodit Dïmï-,;

- Occiffo kam avj

nicatutt i t

dimentum.

quam f-'tminfe CARÍ/AL Dnbo-

r

Homicidium fatlum nom cau;

montaufat impedimentum,

4 matriiæo(zæf'

ï

ä

Adulterium 64

gt W

promifto diterfo etiamn fcïä;

p n

pore fatla CAUf Anl impedzmentiin.

j.

e Mp

f i,

71

Z

? g[jd'um ;

Selusa ioneraps. complicem e[fe uxop.

3[166( k i j

€epka:

?ni prom: ffienem non contmhjs ;

72

Án

ipentuw..

$

7

d

um&ï* j

EU

Qualis debeat

s t

effe prpmzfg » ut m:g/t g'mþ; .

dimentum.

R

ime» hocloco i

T

; i^

'ntclhfgirur Alul!f(ii & £o-

ii

j

micidir,

Yi

"Dicendum ergó, quód folum adulteri

n

fe quidem non üt im

m p;ct'

(LWT '[H][ 1

pedimentum impediens

]fww('x

mairimomi, fi tamen unácüm adu!

P

t

erlo con-

js,!

€urrat matrimonii promüffio, ubi

legitirnus.

gj

(

b

&Cüfah

mortuus fuerit, multó magis, (

de fa&o per

i

verba de prafenti ma

H'.,n 2[!5

in

( trim'onium" att

entetur, vel

machinatio in mortem legitimi conj

ugis intér»

D

m

veniat, ftatim infurget impedimentu

m criminis

& nunquäm inter tale

s adulteros matrimonium

j

j

effe

-

Pyz

vite

*

346

P

ars IIT. Caput V. $.F. |

fpotfatea

effe poterit, c. /wper c. þg?zifcaj&zi. c. cám babe-

ret. E pa(fon de co, qui duxit, quam. polluit per

Ssferite

aduk. quod adexcludendum votum captande

conïxliö) 3

snortis ita ftatutum eft ,. ne , fi talia matrimonia

Thortem «

tolerentur , frequenter adulteriin vitam infontis

-Obffm'ö [j

eonjugis infidias fternerent, Nunc autem.

—

Quaritur I.. Aníola promiffto &ine adniterio

alio vito|

confituatimpedimentum dirimens, fi v. g. nixor

tis if

romittat alicui matrimonium ; poftquam ma-

tnentiore;

titus mortuus fuerit 5 &. Negativé, quaimvis

frl /Däfb!bg

enim etiam fola promiffio poffit inducere votum

Atb p

eaptandz mortis., ramen

impe&imcnta matrie

etordi

monii, tanquàm odiofa, potius

ref&r'mgend;

latv

fíos extefi-

funt, quàm ultra cafus in jure expre

Duriiy

denda, & majus eft (emper periculum,

fi promif-

tl

- fo conjungatur adulterio ; quàm fi itfola, cüm

ii

homines libidine exeacati majora facinora te-

Vebifridi

meré auderefoleant. Prohac conclufione texius

l"fifur &t |

eft fatis clarus m c. ultim. eod. — Attamen talis

rimonium ex poft

t

prcmiffïo licet nohn irritettaac

Y XEWXQ q'w

fa&to per novum confenfum contractum, cx ie

tamen non eft obligatoria, neque vim fpon

a.

matrimonio de

alio

Quri,

lium hàbet . quia conftante

fntym

m fal-

pacifci turpe paótum reputa:tr ; & aliqua

Biit v

tem occaffonem captandx mortis przbet ;

pto-

T

ut in fimili-de jurecivili pactum fuper vivenus

N fte aq e

hareditate plezum triffijemi cbentus , & proptes

Rndr

zeà invalidum dicitur. £. wit. C. de Paciss.

Quieritur II. Anfola Machinatio in mortem

À Uliergz d!r

eonjugis absque adulterio caufet nullitatem ma-

srimonii ? Inter diverfas DD. opiniones illa vi-

MT 1

x de

ermmm

"

detur; probabüigr, quod machisatio unius e

on-

näerf 'hf;

x

l,.

f,

Be Crismins,

$4t

[j m

fponfatistion caufet impedimentum, nift conjun-

&ta fuerit cum adulterio, fecusautem ; fi uterque

' Mm?&äb Dï'

votum a

confilió, auxilió, confenfu aut confpiratione ad

jnlamato

mortem conjugis innocentisincurrerit, ita nofe

s

obfcuré colligitur ex c, 1. Je ConPerfione infide-

4ium ubipropter hoc folum quód mulier cum

Nunct

alio viro foluto confpiraveritin mortem fuüi ma-

h (

riti, diflolvitur interipfos conjugium , nullá factá

mcns,fI

m

|

pottoudt "

1

menRtione adulterii; quare reliqui textus, qui de

TM

ii

fola machinatione loquuntur , de conjuncto ad-

tf

T qui

ulterio explicandi funt, ut ultra caíus claré in ju-

:eägm:m m

re expreffos non fiat impedimentorum extenfio,

js d

Panorm. & Barb. /z . c. 1. de Conterf. infidel,

o

Queritur III. Anrequiratur , utmachinatio

4

habuerit effe&um , & conjunx occifus fit ? g.

gfizuïï:

affirmativé , quia in máteria poenali & odiofa

Fän

j i^

verbaftri&te & cum effe&ta accipiendafunt, de-

ff)à

;

Q

l

p

fata

ducitur ex c. ft quzs 92fente cauf. 31. q. . ubidi-

f

gitur cum adultera contrahi poffe miatrimonium,

(

a

nififorté vir aut mulier priorem maritum , qui

')

m

snortuusfuerat, ecczZz/[e notetut.

Queritur IV. An fit verum, quod impedi-

II;Cï]E

j

senentum criminis tantüm ex occifione uxoris

gt

jj 10

l

maícatur, econtra de cafu , quouxor mariti mor-

[2

«; o

tem procurat, nihil injure difpofitum fit , adeó-

r

que nec ad eum tanquam rariiis contingentem

s,q.t

"not

);i

extendendum juxta L. pam ad ez ff. de Leg ibss.

tw:v

/f)

Sicutdocent Vi&or , Ledefima , Henriquez apud

C(ifp"u'

lt

Gutierez de matrim.q.10g. n.10. y. Nullam

n

ioter viri & uxoris occi&onem faciendam effe

Jl

(v

j

J !

diffcrentiam , ita aperté convincitur ex c. r. d*

n

j

x t

m d.c. fquu $z0entz.

W( u Jw P

'ïænäer[ infidelium , €[5)

CM .

E

IPars II Capst F. $. F..

34*

Czuf. 3. d. T« QUE

'capitula de occifione uxotis

üdiletheem

"

OCIL'.UUCHI'.

Queritur V. An oriater impedimentum, fi

Qematr

homicidium cumadultetio quidem concurrat,

'o(u D(u

fed factum (it ex alia caufa , quàm intentione ii

Buri

eundi matrimonium,v. g. ex rixa orta & ob inju-

!PBCOnc';

e£iam illatam. & non Otíri in tali cafu impe-

dimentm

dimentum probabiliis videtur, quia ratio pto-

mmïonem,

hibitiva legisnon fuübe(*in omni homicidio , fed

10 tttnty

tàutüm inillo, quod inrentione matrimonii

ftin CU jf

€o amittiur , ne fcilicet adulteri fpe matrimoe

t itdtcen.

n ille&i frequenter vite innocertis conjugis

ï'fühabeatoh

infidientur. Sanch. //. 7. Zifp. 18. 2.13.

C rtrimeet

2

Quaeritur V. Anad confüituendum impe-

li ett, iv

dimentum crzaizi4 vequiratur , ut fimul & ferael

i tt d

concurrat promiffio & adulterium ? R. Suffi-

UOnttent m

cére, fi utrumque fit factum conftante matti-

Ll änrüm (

snonio priori, five deinde acciderit eodem tem-

n Obäbfh'tcr e

pore promiffio & adulterium , five diverfio, ut

Müttdier

fatiscólligitur ex c. ult, De eo ,. qui duxit , &.

hi i Qin«

in illis verbis: Cetergm tolereri non debet,fi prim

B

£e poflea , m Pixerzt uxor zpfius , ilam 4dulf

" tf

£eri0 polluerit,

h 591iriwr,

Auoeritur VII, Quid jutis , fi foemina foluta

QU fatépro

peccet cum conjugato, ignotans eum effe con«

"m"qwsd;

J

tum, ex poft fa&o-autem , cim jam de»

A

-

hoc eft certiorata, promiffionem acceptet , vel.

fom llre,m

Dum

S |

dc/aáto contrahat matrimenium ? R. tali ca-

IT

fu valdé probabiliter dici poffe, nullum fübeffe

D

Cs

àmpedimentum , quia illa copula ex parte fee-

"m'am,

m

minz ob ignorantiam ftatüs conjugalis in alte-

CU

Tl

to nom fuit formale adultepium, ueque ctiam

)

&

D. Crinise.

Ta

,F

e o

&dulcetatmm poenam meretur, confequetiter nec

iflam , qux à jure tantüm adulterio cum promif-

fione matrimonii cenjuncto jufligitur, Barb. m

,mpeäimenre: |

jdem cont

€,r. Deco aui duxit. »t. 2,

Sweritur VIII. Qualisdebeat effe promiffio ,

um ii

(

[

yaortd

wuz concurrens cum adulterio conflituat impe-

dimentum , an debeat habere connexam repro-

iindidi

eniffionem. velan füfficiat alterius patris promif-

, g

n !2013/'?/90) "

fio acceptatio veltaciturnitas, quid fi facta tan-

ione matuno

£ilm cum intehtiofie alteram partem ad pecca-

i m

(mv

€um inducendi? && 1. Requiripromifhonem,

tqux habeat obligationem determinatam ineus-

ypcetts nl

di matrimonium cum adultera ; adeóque nom

n Iï']

fnnn ^

fufficere , fi v. g. adulter dicat, »ff effem nxons-

Iu , te ducerem , &c.quia talia verba necdunw

if W Wi

tontinentactualem ptomiffionem , fed intentio-

üteriur-WA? |

nemtantüm & propofirum. Item & illa verba

m coti

cident

grobabiliter excufari poffuntab impedimento , fs

j

adulter dicat. mortuA uxore nullam aliam ducam

"

&ifite. Cümitapromittensnon pracisé fe obli-

0j f

j a"*äï i

get ad matrimonium , quin poffit ab eo abftine-

mrin'&riï-'ï"af í

[

ge, ut(uperitis de fponfal. traditum. Nontamesr

, ;pW )

requiritur, utpromiffio fit juramentó firmatae

"

ficut laté probat Sanch. U£. 7. dfp. 7 p.eum. z 9.

N '

4

eontraquosdam contrarium fentientes.

u

anm *

eiil

j

n

g. z. Quamvisfola promiffto Gine repremif-

d "

dfore alteritispartis füfficiat ad conftituendum.

p

ampedimentum , fi cum adulterio concurratu,

jj

li

qiia Canones folius promzfftonis » nullibi autem

fj

pepromilfionis circa hoc impedimentum memi-

p

nerunt, neceffe tamen eft; ut promiffio ab altera

ii

Ctur

7

Ti

parte.perfignum aliquod extermura accapt

,

(oha

y

4

344

Pars II CaputV, $. V.

Íola autem interna acceptatio vel tacituthitae

nion fufficit, tum qued jura non foleant actui

meré interno peenam ftatuere, ficut dxc:tur,quod

cogitationis poeiam (in foro externo) nemo pa-

txatur, c. cogztations. de Penitentia diff. 1. 6$ L.

t Es tinti

cagttatzonu. [f. de Parnis. cum etiam,quodtacens

um

in dubio non cenfeatur confentire in fui præjudx-

4« Matrin

cium : éccüm talis acceptatio fit illicita, & delie

liil

€um, non prefumatut. L. eerétó. ff. Pro focio,

C

W. 3. Etiam fictam promiffionem füfficere,

pI/7777

dummodo altera pars ferio intellexerir, & ac-

rmf;;rj

ceptant , quxa tunc penculum captandæmortu

Ó Cmtmäm

faltem ex parte acceptantis zqué fubeft,. : ia

,04" f h

proml(iïone veta.

/

hm l

Demuim hic adnotati potc& non oriri im-

f Ar&sqw

pedimentum , fi promitlio adhuc durante priori

?lith to

matrimonio fuerit mutuo confenfu remiffa &

6. Qu

diffoluta, quiatunc pe rinde eít, ac ü nunquam

i

lr d

impofita fuiffet, &c.

ttit

'Neque etiam ab infidelibus 1mpcd1mentum

Mil &

iftud contrahitur, cüm jure: tantürn Ecclefiattico

fit ftatütum , ideóque matrimonium cum crimi-

Vxtus, Go

.ne ininfdelitate contra&um valebit ,aut crimeft

-

hon, gj llega

func promxfïum non nocebit poft bapti(mum ,

-

nii

ud!;g

quo miniis cum adultera contrahi poífit ;

msdurntam

upa pars tempore commiffi criminis fucrit fide-

lis Sanch. Z4. . difp. 7.9. num.42.

lii ufg iK

Utrüm autem hoc impedimentum contraha-

Vi

tur etiam ab ignorantibus invincibiliter, colli-

e Sanch Q

Bipoteritexiis, qua inferiüs fed. 11»

IP 1 M.

PHAIBS LE. d.xcentut.

*

Hmon

SECTIO

ln

344

1

D; Difparitate Cultkr..

vd tacituxü:q

SECTIO. VL.

n folan t

(ecotdic

hd

i

De Difparitate cultós.

ytert) n

SUMMARI A.

[

Ex continuo ufu Ecclefta irritum eff matrimo-

aud.t

nium fidelis cum infidel;.

eumgdt

E

tiremgte

. Matrimenium Catbolicicum haretíca eff. il-

licitum , non iamen ingalidum,

[ lhlkl[?-)&L

15' quid in

Germania.

jn f

*

fonem t

&

-Patla ut. liberi Aliqui in fide baretica edu-

centur fant impia,

wl U

4.

Contrabentes in infidelitate cum impedismeus

1 ca?m.æ&mï

:quä fidi i

to an fint feparand

:

i pojtz confer[ionem am-

borum ?

$*

n É quando conferfus pofft vepellere altes

i, at

jhucdrae

rum tonjugem non coxferfum.'

d. Duinam intelligantur nomine infidelium?

yfen r£

Ropter difaritatem cultés irritum eft ma-

j «l

p

trimonium à fideli contractum cum infideli

juxta illud Apoft. z. 44 Corintb. 6 . Nolite jugunm

T ;mpe&imenä

ducere cum infidelibus j€&c.. quamvis autem hic

mmmþïcckew

textus, ficut &alii, qui ex Scripturá & jure Ca-

gonium i [j

non. allegantur st £. cafe, c. non oportet, &$c.

1 Mebi;)zuzf;*,

gudai.28.4.1. nonloquanturin propriis cermi-

; n ii

m

nis deirriratione , fed tantüm prohibitione ma-

1 p

o*ïlï

^

trimonii Sdeliscum infidelieamen quod ex con-

ii t

tinuo nífu Ecclefiz etiam irritum habeatur ma-

[

,,,',411

!

i

"

trimonium fidelis cum infidehi contractum teftis

a d

L

]i

&f Sanch. cüm Soto , Bellarmino & alis. Zi4. 7.

Vmcibilitör ;

&lifp. 1. mamn. $. cicatis.

il

Matrimonium autem

Catholici cum hæïätida

[

(

€ft quidem illicitium;

& line peccatonorr conitra-

m

$

habile;

D

j

346

Pars HI. €aput V, g. F.

fübite, non tamen eftinvalidum:1mó i& Germa-

t m

ia ac aliis locis ubihzretici permixti cumCatho-

tewxorisi

Dicis vivunt, plané non effe illicitum Catholiez

rïtocognit

períoriz cumhzreticatenetSanch.4. 17. 4/.72.

Siverg;

&. g. Azor. infl jt. moral. lib.g. c. 11. q. g. quiailla

conjugia 3nter Catholicos & hzreticos ineunmur

C'DIt, quia

inftaraliorum ttontractuum ob communem p

Bonobfln

cem & tranquilitates , dummodo Catholica li-

fem Pepti]

bere permittatur, & absque perverfionis pericule

$d difiln,

in fide ; quedpericulum, quia ordinarie fübeft.

lett d ,

difficulter excufandi (unt parentes,qui aliquando

tf anbo ,

nulla neceffitate cogente propter refpectum ali-

quem meré temporalem v. g. honores aut diviti-

Prtrimenie

as liberosíuos cum hzreticis conjungunt. 1 Pa-

Tif r

&a veró,ut quidam ex liberisnafcituris in fideCa-

l

|

trimonium, .

fhoh'ca » quidamin heretica educuntur , proríus

NCetitinal

impia& contra jus Divinum pugnantia merità

|

afferit Sanch. Z, L Nav.Conffl. r. deConffit. »n.6j,

Wm Dot

« di

Quod fi duo infideles inter fe contraxerint

n Gdh

flï'(]tg

smatrimonium , id jure naturali validum eric, &

proptereà, fiambo ad fidem convertantur, ab

,mmu&m :

tur,;d

IN

invicem fepararinec poffunt, nec debent, ramet-

à ';UH'C) v

fi forté cum aliquo impedimento dirimenti jure

tantum humano Pontificio introdu&o v. g. in

T

Pa ähät,fïaw

2. & 3. confanguinitatis gradu linex collatera-

| Pinfaily

ij

liscontraxerint , quia eo tempore , quocontra-

hi

!

ä

J

tll i

xerunt , non ligabantur jure Pontificio , utpote

qui per baptifimum nunquam in Ecclefiam in-

conärmmim'

tton;

grefli, ejusQue- fübditi effe&ti fünt. * peít con-

inf

Pijo fäv (

"b deïl:

verhenem, autem talia: impedimenta cenfentur

prürum fuperrenire matrimonio & ideo illud

Pff!mim, u

qlïarc H aïlte

non dirimunt, ficut &i inter Catho/icos poft cor-

qa-

UM d.

|Y.

Dc Diferiife Gupte:

347

s G

tr$&um matrimonium aliqua affititas éx par-

niicumit

te uxoris induceretur , utquia ipfiusíoror àma-

um Cztï;:'::

J

tjto cognita effet. c. geudemns. 9. de Ditort,

dl

]i

Si veró aliquisin in&idelitate plures uxores ha-

tlf

buerit , primam, eum qua contraxit, recinere de-

veretioontd

bebit, quia cum illa fola verum fuit matrimoniü ,

p conimutst

mon obítante,quód fortaífis eam anteconverfio-

noäo»Carholigzl

l

j

fiem repudiaverit, cüm taliereputiatio , quantum

a

àd diffoluticnem vinculi matrimonialis nom vz-

jl

It

luerit. 2. c. gandemwus ber/; quia $eró. Dico au-

tem, fi ambo eonvertantur , nam fi unuscantüna

"T

w

converfusfüerit,nondum eri Sacramentum;qui&.

W

g

matrimonium in utroque conjuge eftunum nu-

"l

t

mero Sacramentum; ficut eft unum numero ma-

p

trimonium, ergo fiin uno non cft Sacramentums,

(ic

,

nec erit inaltero,Sanch. ZeMatr. L. 2. 4i/5.g.6 s.

Matrimonium infidelium quamvis confuma-

yanama

,,17[0,,/?;2, M

tum poteft difolvi , ex fpeciali privilegio Chrifti

in fidei favorem dato , & per Apoftolum Pauluns

f comnff'

f

vl

promulgato, fialtec conjuxad &dem convertà«

tür , alter autem in infidelitate pertinax nolit co-

eanyerat

y ib

habitare, vel (altem non fine contumelia vel blat-

I

1

!

furmi J

phemia Creatoris , & quinalterum adpeccatum

jiti

pertrahat;ita enim inquirApoft. r. a Cor.7. quéd

hn V c

feinfdelis diftedit, di/Gedzt ,mon enim ferbitute

i li

qu

f'sbjelus eff frater aut fovor bu jusmodz, & idipfi

Qrt)

"

t

[

i

[

]if

il

con&rmatum eft zzc. quande de Ditort. Interim

f

o

!

tionipfo facto diffolvezur matrimonium, quande

infidelis declaravit, fe nolle cohabitare , fed tumc

hnt *

qeia

T

primim, ubifidelis ad alias nuptias tránfierit;

i

"T "ä:qw

quare fi ante contra&tas nuptias infidelis poeati-

qu

tentià ductus etiam cenvertatur , d ideli

d

priui

N u

Pé

CO&«

Z

*

l

34*

Par: IIf. Calt:ïutxïf. , 57 ,

|

convetfo ad conjugium recipi debet. d. c. gande-

1

quis , in fine de Diportiis.

4

:

BEU

Si. infidelisnolit quidem convera

* -yalïit t,am&:,

uceperume

converfo , pacificé cohabitare , is à converfoad-

p in

mittenduseft. Cereris autem; inquit Apoft. Z.L,

:&üi, ?0(

J

lum enir

dico egaynonDominus,fi quis frater habet-uxorem.

infdelem, E5 becconfentit babitare cum illo,non

ffamentyn

dimittat zeam. Sedquiaperhazc verba infinua-

féminapi;

re videtur Apoftolus, non effe preceptum Chti-

hon porf

fti; ut fidelis cohabitet infideli , ideó non pauci

vitadlm j

funt, qui putant Apoftolum ibidem tantüm cou-

t quoad

ffium tradidiffe , & abfoluté loquendo matrimo-

E

nium diffolvipoffe , i alter conjux nolit conver-

TP m

X

ti, licét velitpacificé cohabitare, imo etiam ipfam

:

cohabitationem tantüm in primitiva Ecclefiayubi.

$

indies multi convertebantur ad fidem ,. proptet

N

fper converfionis permifíam fuiffe docent , ho-

dié vero, ubi refrigefcentes charitate magis peti-

culum pérverfionis eft , dictam cohabitationem

4 Dif"tn!ia

non amplius admitti. Quo faciunttext. Znc. $.

2 Mtgy if

&f 10. cauf. 28. q. 1. Verüm , cum utraque fen-

3 9&1 AM

tentia rhultis DD. auctoritatibus & rationibus

ftabiliatur,apud Sanch. Ze Matrzm.1.7. difp. 74-

S* Mmun

». $. $ 7. Ego puto jn hac controverfia pluti-

-

muüm effe tripnendum arbitrio Epifcopi, ita ut

—

dfty

fit ex cohabitatione fidelis cum infidel: (peretur

converíio infidelis , . Epiï'copus admittendus co-

üt pr

Mint

habitionem fequatur priorem fententiam, po-

Wen

"st D

ftcriorem autem tunc fi ex di&a cohabitatione

? Qu

€ ut communiter inter Judzos propter pertina-

l

i [

€ian corum & inconflantiam , in fide accidere

lr

) Cm,

f0!.:^ rationabiliter t

ulum:

-jmcatur—, forté peric

ag

p/encr.'ionis. ^

ææ

f

b: Difbaritate Culths,

349

T

. Qus autem hactenus de infidelibus diximus,

intelligenda funt deiis, qui nunquam baptifmum

16 d

fuíceperunt , non verà de Apoftatis, qui perba-

; AC

ptfmum in Ecclefiam ingreffi , ejüsque fubditi

effecti pofteà vero ad infidelitatem defecerunt,

u

glummm

horum enim matrimonia cüm femel fuerint Sa-

r m Uï'ï»«*,-."

cramentum , & bapüímus inprimat characte-

cvera t

reminanima , quiperabnegationem fidei deleri

non poteft, ideo (unt & manent femper quoad

'lCöPfum )

xdeo non p

vinculiim indiffolubia. - Dico quoad vinculum

nam quoad cohabitionem , tanquam. proptez

ondo at

adalterium fpirituale diffolvi poffe , inferius de

fgparat. matrim. dice;ur.

m

SECTIO VII.

j

fdn, 1

De 77,

U'H'c docem kþ*ï*'

SUMMARIA,

at msgf;;;v

1. Diffeventia inter $i €4 metuin,

ub

2. Metus inalidat contra&um matrimenialem,

3*

gt m.ï..',

À

ui dicatur jufl us metus.

um U

raöjïï

4« Metta reberentialis an fet juflua.

us &

$: Metus non incti[[us ad eliczenda obligationt.

n

lie

'Uä

felproprid culpácaufatus non eff juflus.

r !

/

Uamvis P7: & Metus i. própriis terminis

I

coph, "

j p

C)

differant,ee quod $4 fit corporaliscoactio

hd

?

ld

m

iV

de praíenti alicuiillata, 5e/z5 autemn dicatur,

mentistrepitatio inftantis vel futuri periculi cau-

t

g

i

$à, quiatamen utrobiQue tollitur libertas con-

T

fensüs, ideo quod in contra&ibus de $j dici-

pf

l

if

(

tur , desretu qu

ïr

'Jg «

m

oqueczteris paribas fentiendum

un ii

ujw

"d

f p

e&L 7 É feqq. ff. gäa

q' metus cauia,

7

Potite

3

Rauzü.cgm:FLgiä

fe

f?orrö ex communi fententia gefta ez melit re«

küzïu'it, k

ts u cad;

gulariter ipfo jure valent, fed tantümn per fenten-

éiam judicis refcinduntur, habent enim caufana

hi d.

obligasioris , fcilicet confenfum , cüm etiam vo-

&Hham p

luntas coacta fit voluntas, L. ff mulzer 27. $. pene

ïtf qnti ,

ult. ff. Quàd metks caufa. t Attamen corumunis

-

iatutyuf

Pusmalum

etiam eftfententia, hanc juris fübtilitatem non

artendiin fpiritualibus in quibus metu gefla ipfo

Llv ]MHJ at

éare &ullafunt, prxfertim in matrimonio;electio-

Doorts s

"Cohe r

fhibus & votis, ad quorum fubftantiam non qua-

Üiscunque voluntas fuffieit , fed omnino Ubera

i rme dübfo !

wequiritur ; fpecialiter vero circa matrimonium

tEbtcdef

pulchram rationem affhignat Panorm. $5 c. cum

"t Ua ad (

locum r4. de Spon/al.n.7. nimirüm , qued me-

Pomä EM [Pm

€us preterquam, quód non fignificet omninó

Cdebr]s e

voluntariam conjunctionem Chrifti cum Ecclee

MLLT?

&a ( quam Sacramentum matrimonii denotat)

Ntantfibd

adveríetur etíam 5o»i imatrimonit, ut 6ono prelit,

Tltantan

€üm propter difplicentiam coactus non intem-

ij QOnttadie

dat procreationi, & £exo fídei, cüm propter invi-

5 idetur

tas nupsas conjuges facile labantur in adulteriü.

lod lls

zïlorll'þ PA

Sed at metus faciat impedimentum, debet elie

jaftus,& ad eliciendam promiffionem incuffus.

d fatisded&

Dico L. sse/wuss debere effe jufum , qui fcili-

iU Chtty aj

cer in virum.conflantem cadat. c. d auditntiá,

Ornit

" pngm

«- de bis quie Vi metáste Ef c. L. .. C. eod. cujus

ho d

P

j

tnet&ás pIura , paffim in jure enumerantur exent-

d A:m:

la, ut carceris, fervitutis; verberum , mortis. &c.

quf&ione

L. 3. $ 4. L. qui ii corcerem. 22. ff. d.t, Vicet

"u

autera jura loquantur de mecrin. virum caden-

ia

V

eP['[)]

te, nihileminusconditio perfonarum attendenda

AR & mbdn

e&itita utlevior metus in. factmina,, quàm vi-r:

1

B. F.

$

355

fattedih

fafictüc ; &ideb evparte mulieris requiritut mes

m print

tt5, qui cadat in conítantem mwlierem , teíte Pa-

Rot. zm d.c. cum locutm. s. £. & nocabilem do-

t gnim Ciï.(ü

&rinam ponit Batb. 75 coZ/ecf. 44 c. f/acris, - De

Cimetz

lr 23

&ss que z , Gc. Perf. pro refolutiane. quod ille

sme at

dicatur juftus mictus ,' per quem afíquis eligit mi-

nus malum ad vitandum majus. Deinde nomi-

iprigtne

; (tieti [(70

f

ne jufti metüs is intelligitur, qui contra bonos

p

rjmgnjo,eff

d

mores irrogatur , non quem Judex pro fua juris-

dictione facit . . $. r. F. Quod metis can/a-un-

m 01

de fine dubio valebitmatrimonium, tzmetfi Ju-

ommm [ F"

matrit

dexEcclefiafticus fponfum per atteftatiónem aut

Cenfuras ad contrahendum niatrimonium cuma

p ii !

Ípohía ad fponfz inftanriam compellat.

m quöü M

Celebris eft queftio , an wetus reterentzali

yilet 0

R juffus szetus, an valeat matrimoniurm fi li-

v m B

beriaut fübditi proptereà contraxerunt, quia ob

at

knii

Mp"»*

reverentiam parentum vel dominorum non fune

J h[ä?

i

"Ti j

aufi contradicere ? Qued talis metus juftus non

Bt, videtur evinci poffe ex E. 4 zntidiam. C.

un mb.*'ï n

(

Quod metüs caufa L fidejulfor. 26.. $- 1. de Pi-

u

zor.l. f Patre 22. de Ritu mupt. in quibus lo-

d

im

cisatisdeclaratur , quód fola refereztza pro j

mle )

[aqu

"b

fto metu allegari nequeat.

Econtrario xqué

fortiter pngnat Z. per. ff. de Furtis. (5 1. 1.9. im

,41?4 ]

"Ll

[2]

fumma.6. f. Quarumrerum attio nondatar.Vbà

( en

enetus & nimza referentia zquiparontur,. In hac

t

quxzfüone omiffis aliorum fententis brevitee

15)

mOfw t

Ktatuo, quód referentia fuperiori debita nen in-

BD

r

"u

difincté pro jufto metuallegaripoffit , alàs nul-

l gnm

lus foret locus efficaci contractui inter Domi-

jl

gf

num & lubditum, velin prafentiá parentum , f&

gmm

i, t

que

r

|

35*

Part III; Ceput V. $. V.

pratenfione referenti« qualibet cavillatio cotte

|

ff u d

|

&rptam,

cederetur , quo feníu accipienda erunt leges pti-

&uitus allegatz.

$in autem przter reperentiam

htt, mat

alia infuper adminicula concurrant , ex quibus

5- 4- l'(&

f

colligi poffit , aliquem reverà fuiffe invitum , ut

inzequalitas contrahentium ; periculofe minz

L

importunz perfuafiones , & ut verbo dicam, fi

:

modefta. tractatio rihil juviffet,, tunc, metus

reberentialió etiam pro ju/£o metu habendus erit.

yiä Rota. apud Farinac z2 decie. crim. &5 sefl.

L 5!497!!5

decis, 242 Covar- deMatrim. p. 2.0. 3. $. 6 n« 4

ä à Qfl f

Eachin. a. Centrof. c. 6 g. Guttier. de Matrim.

j

€, 44 71. 3I.

3 J Matrim,

Dico II. metum debere effe ad eliciendam,

t

obligationem feu promitfionem incuffum , qua-

l D

|

re valebit matrimonium , fi propter. delictum

|

$h n

in catcerem conje&dus , ad favorem Judicis &

l

|

fhalyy

fuiliberationem impetrandam cum ejusdem filia

|

h I Wl)]M

contrahat , vel fi puella in periculo latronum»

fl

l

vel naufragii confüituta alicui ad fe liberandum

[iiaq

promitt:t matrimonium. Jrg. L metum g. $.1«

, Lüïü :

|

|

ff - Quod metáscaufa. Illud etiam matrimonium

hat

valere probabile eff, quod contractum eft ab

fum ?

FOPm

€o, quem Pater ii delito cum filia deprehen-

U ts

fä

dit, eiQue minitatus eft mortem vel accufatio-

nem, nifi filiam duxerit, nam metus, in quem

Vi5 ais "

!

quis fe propriá culpá conjicit, maxime fi in com-

D dcfafïo

um y

penfationem damni illati exigat mattimorni

QGis f

ficut in defloratione jsx.c. r. & z. de Aduit. &

"bt

ffupre. non eft (atisjutus ad matrimonium irri-

Pl (

tandum. Gutier. Ze Matrim.c. 76.n.49-

Wi d CW)]

Praterea ex novaconftitutione Concilii Trid.

[4:m

Fitngn

De Vis

$5$

/

torerg

vll*

F*f :4. Jefquom. Matrim. c. £. ifter rap

& raptam, quamdiu hzc in poteftate raptoris ma-

erunt legii n

net, matrimonium confiftere non poffe , fuprá

gr r

; &f C;"":'I

$. 4. de Raptu fub mn. 16. diximus, ubi plu

tà de

fapttt,

(f inyitm

j i

SECTIO VII.

o ia

De Ordint.

tunc m

SUMMARIA

;Af];þendus D

; if r

t. Ordines /acri dtrimunt matrimonium,

a Quepane [int

44b

6!"?4*

x

cantïabcntium in orq'in;föm

f^.

; i Matri

$* Matrimonium mon diffoléztur per fufceptio-

"

nemOrd;nii[icut per ingreffum monafteréi,

J d

Et ordinatus efficitur irregularis.

1f

d. In minoribus ordinibus $alide

| contrabituy

WFW q

matrimonzum.

yen ]

£ In ménoribus contmabens eff ipfo jure pri&atus

ff E]defm á

Jftis benefíciia s. f allit tamen f iantim (bon-

: f'alia de futuro contraxit.

lt fbeni!

)

erici in majorióus ordimibus confütuti

] m;mm

CL

matrimonium contrahere nullaténus pof-

m

1j

(

funt propter votum caftitatis, quod Sacris ordini-

n

n

lt

busannexum eft , & in quod fufcipiendo Sacrum

Ji dep!e

ordinem ipfo fa&to confentire cenfetur ,. quam-

J

g

vis aliis vcrbis non exprimant c. u- deVoto in&.

| CWS)MJ

t

Si defa&o contrahere prafumpferint ad. dimit-

um

i

«endas niulieres & azendam poenitentiam per

jr

u

um

fufpenfionis & excomunicationiscehfüram com-

/1,

de /[Ml

jf

pellendi funt c. z. de Cler..conjug. imo. ex. clem,

if

n

un, de Confang.05$ affin. ipfofacto excommuni-

7(,1:,4?'

ä

t (n?

gationemincurrunt, funtque irreguiueg, ita ut

aecc

"

$94

Pars IT. Coput V.. 4. '.'

vec in füfceptisordinibusminiflrare, && ad al-

priguf

tiores valeant promoveri: in quatamen irregula-

fimenium

fitate poft pera&um poenitentiam difpenfarcEpi-

Uonimor

fcopo conceffum eft , dutnmodo cum vidua nott

ttfert Gof

contraxerint. c. £« $ 2. Quéelericz Pelgof. & 64

u'm) p

de Cler. conjug. e. fFri. de BZgam. non.ord.

Pui.

|

termun

Quidautem Jusis,. fi poft contra&um matriv

moniur aliquis laicus fufcipiat Sacros Ordines,

?! Kf D7 !

annetali caíü. diffolvatur matrimonium , ficut

onü,s,),l

| Bittir d

fupetius /eF. 3. z. z, deingreffü in Relizionem

dicum ; De hac queGione extat conflitutio i9

| füitet ol

Extraag. un.Toan. XXIF. De fota. quod vo-

! Poümsflt) 1

tumfolennizatum per fufceptionem Sacti Ordi-«

| Bs

giis dirimat quídem Matrimonium poftea contra-

l

à Cleriis

hendum , , non autetmi matrinaonium antea cone-

|

imonium

tra&um , etiam fi id per carniscopulam confum-

l

nttahgnyr

gnatum ron fit, eo quod nec jure Divino, nec pet

|

l

Pï'Wänrur,

facros canones reperiaturhoc ftatutun. — Preci-

L

pit item $. Pont, ut; : fialiquis defa&to poft cott-

| Wütt ss

€r2ctum matrimonium Ordinatus fuerit, id ta»

Pb qy

men necdum confummaverit , per Ordinarium

etiammg

inftanter moneatur & inducatur, ut Religionens

W que

ingrediatur, quód fiforfan renuerit adimplere,

Contrhen,

ipfum , fiuxor ejus inftiterit, per cenfuram Ec*

| €n'eäcii, i

clefiafticam compellatur contra&tum matrimo-

, ]s C

nium confummare. —Caterüm poft contractum

j n F.

, Matrimonium Ordinatus efficitur izcegularis &

teratäam J

manet talis eciam folutó matrimonióo, fi tames

Religionem approbatam ingreffüs fuerit, & pro-

Ptl

feibonem tacitam vel expreffam fecer& , poterit

]i

D

x ht

«um ipfo Epi(copus difpenfare. . ExtraPag. "f

lmgmgl

Sed quare peotius, Sacti Camones, flatuesint , ut

Uine Wij

pet

$e0rdise,

" r.'

H

a, n

peringreffurn , in Religionem diffolveretur ma-

n t

ttimenium ratum , quàm per fuíceptionem fa-

€rorumordinum ? &. illam ( przter alias, quae

mdpir?

peum niatt

eetert Gloff, /n d. Extra$ag. un. im 9. eff. cenfeto

p du

&um ) pofíe congruentie rationem | affignari ,

quod ingrediens Relipionem cenfeatur fpititua-

ALLILU

liter mundo mortuus.. &. pLocuzt, g. ub gl. in $.

w

D

I),

iortutis t, q. 1. & ab omni confortio prioris

fponíz in perpetuum feparatus

*

L

econtra qui

imonim, !

tantüm Sacras ordines fufcipiens in fzculo re-

j M

£nanecmultis occafionibus & «entationibus ex-

t ao

j QT

pofitusfit, ad relictam fponfam mutata volun-

£àte & reconcepto ptiftinoamorerevertendi.

m u

Clenci in minzoribus ordinibus conftituta ma-

* oieu :

trimonium quidem contrahere poffunt , fed (i

M

Contrahant, omnibus benefieus Ecclefiatticis

gpilunil"

privantur, qui fimul voluptatibus & carnalibus

JDiri masï

ripalt.

Ib

defideriis, ac Divinis & Ecclefiafticis obfequüs

vacare non valent, ait Pont. zz c. 3. de Cler. Com-

o

Po& et

J^£- & quod hzc privatio 7pf2 Jure inducatur

j Euemx L

jl

etiamante fententiam Judicis, nec poft contra-

x Ü NU

étum matrimonium, tuta confcienua clericug

j L'tREbF 1

contrahens poffit amplius percipere fructus fui

tl m

beneücii, innumeris pené author;tatibus probat

( ve

Barb. 2 Colet. 4 c. t. de Cley. conjug. m. z. cui

as r

non refiftit, quód panz in confciencia ante fen-

(t

U"ïr r

"

tentiam Judicis falrem declaratoriam locum nom

C

guldd

habent, namrefponderi poteft, quód füpra di-

iM

j *

14

Ga privatio non proveniat proprié ex poená fed

,'If, a?

hme

p

magis ex zmcompatibilitate beneficii cum ftatu

K

ecem

&natrimoniali, & ita ex interpretativa renuntia-

Mf ,

| u

tone beneüca à Clerico pes contcaótum matri-

&wgann

quonii

356

Pars IIf. Caput V. $. V.

moniüfada, f Eftautem hic notandum, quod

"m &

de privatione beneficii dicitur, effe intelligene

enim poly

dum fi ipfum matrimonium aétu contradum,

t5 qua;

fit 5 fiveró fponfalia cantüm de futuro Clericus

putta, &

in minoribus ccntraxit, necdum (uo beneficié

af us ff

renunciáffe cenícbitury quia necdum ftatumins

altctiis ca

comparibilem actu fufce

lujus txor

pit. Sanchf de Mairim,

V

fémedium

Ub. 7. difp. 46. m. 25.

tüm bocir

SECTIO IX.

Baturaff

aanatolj

De Lig»dminc.

Qudvero

SUMMARIA

JUdæis üCu

[^ Poljgdmiä damnata in fide OrtbodoxA,

WOrts icen

d.

Cur &5 quemodo in $cteri teflamento plurei

türy au&wu

uxores conceff ?

i

&t füg d

g* Secunde nuptis non admit

ti;ntur » tififolu-

E Qamïïue (

L£ primis permortem aut difpenfationem,

—

-

r m

Quid [i quis &2Genteprim

—

Vg d

r

4 nxorefuper indjl-

.«erit alteram 2

AU

þro&kn-

m & i

j*

Que probationes requirantur. ad

dam mortem alterits canjugiæ.

Colibitar

é.

Quando ut liceat matrimonio fecundo, Á

Wattünop;

dubitetur demorte primi eonjugi 2

auml,'nqua[

E fide Chriftiana credimus damnatam :effe

Vititdeen

- polygamiam,nec uni vito licet habere fimul

üerent.

& femel pluresuxores, vel uni mulieri plures vi»

Ottüneh

rosyut definit, Trid. Seff. 24. de Reform. matrim,

Qd r

£4Z, 2 & conftat ex Exangelio Matth. 12. ubi

mum ('PJOF« d'

Chriftus dicit adulterium committi, fi quis und

m m

üxoredimiffá , aliam ducit, & revocat matrimo-

*tnem

ugxum

hw (

'

t

nium ?d primam inftitu&ionem ubi DEUS

virunt

Tl tünjy

14

BBe Ligamine,

3357

gatdun, t

virim & unam foeminam creavit ; adverfatue

efeind

enim polygamia £ni faltem fecundario matrimo-

x

du cottri

nii ; quia impeditur cohabitatio matrimonialis

pacifica, & fi matitus erga unam uxorem magis

fupro G

affectus effct, quàm ergaalteram , periclitaretur

a (io bt

«dum l

alteriüs caftitas, & ita matrimonium refpeétu

nd d

hujus uxoris minus à marito delictz non effet

rémedium , fed potiuspericulum peccati, unde

€um hoc impedimentum ligaminis jurisDivini &

J

naturalis fit;nulla confaetudine;vel difpenfauone

!

hurmanatolli poteft:Z. /z f. fed.13./u5. 2 . 4.

Ó

Quod vero in veteri Teftamento Patriarchis

& Judzis licuerit fimul & femel habere plures

"

nxores, dicendum eft, DEUM matrimoni & na-

Ortkodm"

tureauctorem , inlege, quàm ipfe pofuit, ad

um

gentis fue electe multiplicationem difpenfavif-

Íe ; eamáue difpenfationer poftea à generis hu-

ylit; ! j

mani reparatore revocatam cffe ] aïgumento €,

of

gaudemus. de Diport,

unfirim

Idautem nunquam licuit, nt uma mulier fi-

smul & femel haberet plures viros; quia talis

PT d

cohabitatio impediret etiam finem primarium

[

matrimonii, cüm ex fententia medicorum: raró

»f*'l&g

n

autnunqsam inde fequi foleat prolis 'generati»,

71 þm:ä

T LU

& deinde omnia jura pro patre & filio lata con-

T damnm

fünderentur, quiaincertus patereffet.

Porro ut hodie liceat inter Chriftianos ad fe-

»licerbaben h

iif

!u!isjr

eundas nuptias tranfire , debet prius matrimo-

p M,

nium qupadvinculum fuiffe diflolutum 5 & fi-

jl

quidem fuerit matrimonium 7z£uma per difpen-

ior Md!(

fationem. Ponti&ácis, aut ingrefíum in religio-

[iftj

nf

n

nem, fiautem confummatum , per mortem al-

j

u

g

terius conjugis.

Quod

«

E

Pars 1. Capur F. $..

L

á

Quod fi quis de fa&o coritraxerit matilmil

[ Btligend

nium vivente primá uxore , diftinguendum etit,

Onitgis, t

an mulier fciverit, virumlegitimam habere uxo-

] t.[g.mgkl

| imellin;

zem , velanignoraverit, fi fcivitab initio, vel

expoftfa&o , & infuper paffa cftfe cognofci sb

probatione

€a (fecus, $i cognita nunquam fuiffet, ) «una

fidesadkib

| &d fecund;

etiam poft mortem primz propter adulterium

& fidem datam eft impedimentum dirimens in-

| forón ady

ter ipfas, fi ignoravit fecunda uxor vitam priori$

fonefl z

toto tempore ante mortem ejus, tunc in potefta-

| Pttà proj

ä Emm 9[]/1 [

tequidem fecundz uxoris deceptx eft, feparari

B

à viro putativo, eo quód marrimonium mortuá

| inincon

t

prima uxore non confirmetut ; cum confenfus

tsl ac

in matrimonium propter impedimentum fueri$

!

Mi g

Mlegitimus, virtamen fi mala fide egit , ratione

!

|

Rüteadn

promiffionis & deceptionis compelli poteft ad

| ii dj

contrahendum de novo cum detepta, dequi-

| Rol cey

bus omnibus videaturtex. & Gloff. s c. 1. €. f«

: -'mfl[, cum

Wiez. E5 c, fin. de eo qui duxit.

| Vil

| nl

$

Quares.Sialtet conjux dicatur mortuusin re»

D

M0 tl &

motislocis,. quales probationesad demonftrane

|

dammortemejus requirantur ? &, Licét de ju-

i

fent, "u

tc civili uxeribus dubitantibus de morte mariti

! "llig ye] Qu

eoncedaturlicentia ad alias nuptias tranfeundifi

| FO

maritus ultra fpatium 5. annorum abfuerit, u£

| Ptl

$

aperté conftat ex L. »nxeres 9. ff. de Difort. Alis

* g

Rd tamen de Jure Canonico confütutum eft ,

TU bt

ut fcilicet poft quanticuique. temporis abfen-

| ïäeftdemur;

tiam non aliter permittatur conjux prferis ad

PT

Qd

fecundas nuptias tranfire , quàm ficertum nun-

BGtur.

l

sium de morte abfenris acce perit;text. c. 22 pr&-

| Eüt,l folet Y

diootia. rg. deSpen/al. Aacque nomince cezfj zuriià

]

æ"uïfonjuï

sntellis

j

De Ligamioe.

359

fmeïïïgendus eft unus teftis, aut fama de morte

xet t

conjugis, ut quidam volunt apud Barb. /» eed,

;inguendums:y

€. 19. 9. 3. fed illud verbam zwczuun accipicn-

um ha'bere*.*!ï:

2b t

dum e& in geutre genere , ut fignicet certam ,

probatiorem & den:ntiationem , cuiin ju&icie

n

Ü

Ü

fidesadhiberipoffir. C€um enim per tranfitum

1 &ä[ïehï '

ad fecundas nuptias poffit conjugi abfenti &

ptt at

foran adhuc viventigrave prajudicium fieri ,

m drmos

non eft zquum;ut htic tranfitus concedatur, nifa

a

onian

plena probatie de morte proferatur

s

Interina

wj p

samen quia ex: parte prafencs pote& rl: peérie

] 611 &?'m

G

r

-

al

452

AL a

, tX

culumincontinentie, alizque jufte

pnim mor

quibus ad fecundas nuptias urgeatur, & aliàsnotj

um U?

juriseft, quod ob ditficultatem probariones im-

n r'f-"*g

perfectze admittantur per text. & DD z5 L. zom

tde p "

erexes $. a Davri [J. de Re militari. ldeoetiorn

gmpcïi

[

» '

moralis certtudo de morte cohjagis abfeniüig

jgts

futficit; cui nimirüm arbit:io judicis & pruzen-

f

tis viti rationabiliter credi poffit quamvis ab

foluté infallibilis non fit

»

L

undeuflicit, & cura

" moum)s'm lj

ano teíte fama, alizve circumftantix concuse

TM

rant , ut quiaabfentia eft diuturna, & abíens fuit

PU

fenio ve] morbis confetus, in periculo belli, la-

gt

eronum, naufragii vel peftis conftititus, poft di-

f

fs

eLïnzl.-ï

lizentem & longam inquifitionem nullibi repese

o

j Zb

ws.

Ad majoremtamen cautelam ufnsiudiciae

pj

1

Á

"

rum obtinuit, ut quando rationabile dubium.,

fübeft de morte prioris conjugis , licentia transe

Onüimfum ! ]

d

qpots

eundi ad fecundas nuptias à judice Ecclefiafti-

CT

j p

sopetatur, qui, fi probatiories minus perfectae

,farti

m.','.lfl:

fint ; folet Juramentusm conjugi, quod vitama

5X[.€.M

z

;

)

f

r

altetiusconjugisnec fcjat ; nec credat, deferres

n

(uad

mr/f!,"*['i

J

36o

Par: III. €aputV:.$. F.

l

Quód.fi de facto ante certum nuntinm fecune

j Wt imp«

dum matrimonium contra&tum fit;ejus valor erit

LU

in fufpenfo, uíque dum de rei veritate appáreat.

£ Maty

Circa ufum autem talis matrimonii generalis

A

quaftio movetur à DD. an & quando fit licitus

f Exmarr,

fidubitetur de valore matrimonii 2 g. ttes ca-

fraflo

fus effe diftinguendos. 1. fi utrique conjugi fal-

f. gj

tem probabilter conflet de impedimento , aut

1777

l

uterque rationabiliter dubites ; ufus matrimonii

P d u

ex neutra parte Dcitus erit, 2. fi unusíciat impe-

fl

dimenturm , aut rationabiliter dubitet , Íciensnec

| :" '("'[M./lf!.

€xigere nec redere 5 quivero dubitat, isexíüa

U 5:4

parte debitum quidem exigere non poteft , alteri

P tonlng)

tamenpartiin bona fide exiftenti , & nihil dubie

tanti;fi petat, reddere tenebitur , qua de re infe»

riusin fine hujus c. circa cafum matrimonialem

Onfucde

in quaft, y. plura dicentur.. 3. fi nec adfitfcien-

Difor

"t

tia impedimenti , nec rationabile dubium , fed

TOE i

tantüm ferupulus & levisanxietas, ad confilium

OR g

Epifcopi, Parochi, vel Confeffarii deponenda

hu bsí

erit & licitus utrinQue fequetur , matrimonii

| Hrptlin,

T

míus , ficut hac de refunt'textus valde notabiles

|

Quidtm

NI

àn t. litersas. de Reflit. fjoliat. c.2. de Secundi

ühbus,

ftde

puptiti, &c. inqurfit. 44. de Senf, excomm.

! 'CHPOHfrc

torfltii

SECILIOE

242

De Honeffate publica.

lt

Ped&m.

SUMMARI A.

$voi

W?'l ur

E. DOuid fit publica bop

i &liïeter

eff a«,0$ quomodo dg:['?rnl

Tum ?

ab affinitate.

ij pp

4. Differentia Juris antiqui t9. bodierni «irca

£oneff atem publicam,

E? Hot

j

f L

A

De Honef'ete Publica,

361

guntim H

EO

Hot jwpedimentum: mon manpet [Domfalibus

Vi

mutue confenfu diffoluiis.

Manet tamen ,

entate g.

fi foleantur , exqualibct 4lía

caufa.

trinto d

o ii

Ex matrimonioin formaTridentini non com-

i g t

£ratlo non oritur boc impedzmentum.

$.

Quid fi quis cum duabus fororibus fucceffgd

trqi u

contrabat [poufalia.

moedine

7Z*

yfas matrt

ln quamdo. bot impedimenutum: oriatur. ex

pon/Alibus conditzonatis?

fs (

$.

ddn confürgat hoc isnpedimentum ex- matri-

tbicn t

meitIo$el [ponfalibus 4 parcntibus bro libc-

jubitt; iS?ï

Yss contratío.

non g

l

llblica bonef aseftaliqua quaft affznitas qua-

'mw& J

p

per comjuniiionem animorum,otiturtam ex

mf)mm]e

fponfalibusde füturo, quám przfenti.

f guatti

Diffest à fera afffnitate , quód hec non tan-

, fnet

tüm ex apimorum con zjuncilzonetyied corporu»a £5

iil d

um ',.ï'

ms,i wp*-

copulacarnal?proveniet. EftQue hujus publi-

€z honettatis feu quafi affinitatis effectus , u

xfuni ági

Emped'imenzum dirimens matrimonii conf(tituat;

W

fj x;a(nfi

ita quidem,ut nom tantüm ftantibus primis fpon-.

!

]

jome

us

falibus, fed etiamllis diffolutiscum prioris fpon-

m

jl ^

fi vel fponfx confanguineisintra certum gradum

óri,l

(

€onftituris matrimonium neclicié nec valdé

contrahipoffit . c. f quis wxore. eum feqq. cauf-

0H

27. q.2. Kem totam aliquot quæ&i'onibus ex-

ediam.

il

fth

Quaritur L. Ancircahocimpedimentumsfit 2

u

À

aliqua differentia inter jus antiquum & hodier-

num 2 R. Olim de jure Decretalium ex-una-

d a^

nimi DD. opinione hoc jmpedimentum dire-

MAN. PAROC€H.

Q.

mifle

] lfü/W; V;;

362

Pars IHI. Caput V. $.V»

miffe matrimonium uíque e4 quartum gradum.

timconfenü

inclufivé, & fuiffe natum etiam ex fponfalibus

nulls & invalidis; dummodo non fuiffent.

tim publi

d&f Sanch. A

nulla ex defectu confenfus v. g. fi alter icté tan-

tum velgravi metu adactus , vel errando in»

dülio i'mpeg

àpottüsref

perfona confenfiffet, quo: cafu deficiente con-

fenfu deficiebat etiam vera animorum conjune

gum.tort j

£tio in ordine ad matrimonium, & confequenter

t J--/'ü/p,,),

XltraquePM

etiam publica honeftas,. qu ex- ifta. conjune

&tione nafcitur , & zica de Spon/al. in d. Hos

Gd lr

dic vero conftituit Trid. /eff. 24- deé Reform. ma.

V0

£rim.c.jg. ut publica- honeftatis impedimer

Vi

lg'ïnüm&':

tum primum gradum non excedatg & fi Fponfa-

TP

lia quacunque ratione validà non fueïin—;/rnul'.*

ium oriawrimpædimentum.

Wifytgl, fà

A p

" Verüm quia.Conc. in terminis. valdé genes-

ralibusloquitir, & aliàs appellatione fponfa-

Wnrcnfu, à

?

Dl

liim non veniat matrimonium , & fponfalia de

Dtenit

j

praíenti, 1deo Pius.V. in fua BullazZ Remarum

ullïifur Ill

declaravit, hané-correctionem Trid. eantum;

Dur| üm

T

dCf()r

procedere in fponfalibus'Ze fwturo , non autem

rmmm

für fpon

fi

lj

de prefenti , inquibüsadhuc hodie antiquajuta

obfervaridebent./| Cugi eniin [p onfalia de prez-

Ts Thafere

i lope.

fenti, fve matrimonium zatom publicéin Ec-

Al2g.

Qd

&tam

Clefia, zezfummatioautem occultéfiat,. & ple-

rümque impedimenta matrimonii occulta &int;

n;

ll j

u

Oa

fcandalofüm foret ;.fi quis defunéta uxoris: (li-

Id ex f

cét matrimoniüm reverà- confummatum nonu

m ü POH 3

fic) confanguineam intraquartum graduüm due-

p fxeme

tl &m

ceret, quae communi hominum opinione affi-

R

Qie

ft

nis cenfetur. Barb.ad d- 1. Tridi p. 7«

tnt4

ktui

Qudritwr-L. am & æexïiäüaldg,fgt?m

tuo

[

äa

anihbw

lh

De Honeff ate Publica,.

16;

r p

tuo confenfu diffolvantur.,| maneat impedimen-

m erfpotos

j not [U;F

tum publice boneftatis ?: Affirmative refpon-

det Sanch. h. 7. 42/9. 68.».21.. Verum cüm in

fial

ii

iM

li

ftü0

dubioimpedimenta matrimonii tanquam odio-

U

j 0C

fapotiüsreftringenda fint, quàm amplianda , ar-

gum..text in Trid. /eff. 24. de Reform. matrim.

rmorm

rL"

€. 2.. n prínc. ideo quidquid per rationes in;

N-

utramque partem hic dilputari poffit,. s. Congr,

"ext

1

il

l!

Card, declaravit non. manere hoc- cafü publi-

dl

"

cam honeílatem , proüt.refert Barb. 4; Offíc.

Epiftop..p. 3, eleg: g1. m.289... Ratioforté lizc

ate 1

od

affignari poteft , quod rés quixlibet co* modo

g, &i

diffolvatur , quo modo colligataeft, £. »;/ z2

UL

zatutale,ff. de Regulis juris.

Sed publica ho-

neftas. nata & colli

gata-eftex mutuo partium

J

confenfu ,. ergo. mutuo earum diffenfu iterom

diffolvi poterit; &c.

)Häïw

21?0.*."477*

uerztur III.. Ánidem fit; fi profter alzim

tiotabilem mutationem (upervenientcm ,. v. g:

" Trd m

deformitatem ,inopiam , formicationem folvan-

u

tur fponfalia ? &. Íponfalibus hac modo . diffo-

lütis manere publicam honeftatem.

Ham pub-

lica honeftas eft impedimentum perpetuum. ,.

quod ' etiam durar duffolutis fponfalibus, fi illa

0

fponfalia aliquando fuerunt valida,.fed talia.,

jih

(f

; fponfalia ex-füppofito fuerunz valida;. & tan-

vetyo

g

tum ex poftfa&o diffenfu unius difloluta ob fü-

n Lmrï

pervenientem mutationem ; ergo, &c. Dices,

j

"

n Diffolutiene ob fornicationem intervenit dif-

»tfi

u

1"1053 B

fenfus utriusque , nam fornicans frangendo-£-

W. h

f

deni cenfetur diffentire "

& pars altera refiben-

TT

fc:?fo r[; do à fponfalibus.

& diffenfum ex parte forni-

cantis

Q

364

Pars III. CaputV.. $. V.

cantiseffetantüm'prefumptum feu interpretati-

fétut imye

& eujsri

vum , poteftenim contingere ; ut retinuerit affe-

&um ergafponfamlapfus humanus fragilitate. $i

juseum (

vero p

onantur fponfaliahis cafibus infuper veró

cuna'am Q

mutuo

diffen(u diffoluta, idem quod ia priori

ptiorum I

uzftio inducendum erit.

ts im?e('

" Oueritur IV. Anex matrimóhio, quod non

| CITC Rtinen

eft contractum coram parocho proprio, & te-

initus f y,

füibus juxta formam Trid. oriatur publica hone-

Quamr; de

fias ? Pro affinitativa facit, quod etiam hodié

7)

ftante declaratione Pii V. publica honeftas orize

qeilid h n

Pub] i hï)ne(fau',

íur, ex matrimonio qualitercunque nullo , dum*

anodo non fitnullitas ex defe&u confenfus.

85 Dl u

Nihilominus negativa fententia mihi videtuf

fs d yt

dm imPgd'm

valdé probabilis, quam etiam docet Sanch. de

Matrim. lib. 7. difp. 7o. num- 17. eo quod ta-

Nintnm ,

formz íubftantialis

lis contractus ex . defectu

8n u pri

non haber formam aut figuram ma

trimonii , fi-

Vf

edimentum mratrimonie

«uti fi propter aliud imp

U gt q

um nullum effet, oritur v

ero publica honeftas ex

DN

|

conjunctione animorum

non qualicunque , fe

fCubla

el fponfalium,

|

€Um, g

illa, qua fit in forma matrimofii v

fi tamen admittatur satrimoniu

m clándefti-

Qua t

COI

num valere in vim fponfalium defuturo, tufc

ttim diri

etiam concedendum erit, ex tali matrim

onio, 30'1?,

Dl V

tanquam ex fponfalibus usque ad primum gfa-r daumprer

dum nafci impedimentum.

| Wtiniy

Ouaritur V. Quid fialiquis cu

m duabus fo-

Mrify

soribus fücceffivé contrabat fponfalia, quammem quies,.

in uxorem teneatur habere ? Videtur, quod) fponïaubmf

l

neutram, nonprimam , quia ex fecundisfpofe! nj i

j

falibus licet invalidis ; &i de prafenti flm'cï:;. & t

i

J

De Honefl ate Publica,

36,

feitur impedimentum publice honeftatis refpe-

m feninrt

,utretinurrisr

€u cujusvis fororis, adeóque etiam refpectw

ejus cum qua prius contraxit : Nec etiam fe-

vanus t

cundam , quia & refpectu hujus ex. contractw

dbis inqu

m qiiif

priorum fponfalium ortum eft publica hone-

ftatis impedimentum. — &. in dicto caíu illam

efíe retinendam, cum qua primitus contractus

ii t

lo p

ünitus eft, fecunda vero fponfalia cum altera,

quamvis de prafenti fuerint, propter impedi-

j pl

l

At«

g m

mentum publice honeftatis invalida effe.

jlici t

queillud hic notandum ; quód impedimentum

publ.honeftatisnon operetur retroríum ,. ut vul-

if ucnUIIO)E'

6 DD.loquuntur, id eft; quod de fecundis fpon-

g ais

falibus de przfenti etiam invalidis oríatur qui-

w m

dem impedimentum refpe&tu aliorum confan-

g &t

guineorum , non tamen in przjudicium illius,

nmll/uc

eum quo prius fponfalia contracta funt ; per

formz li

i

text expre[Jum inc.unico de Spon[alibus , .in6.

g m

yn 18

aliud autem dicendum, ut quis cum . duabos

«

fororibus fucceffivé contraheret fponfalia ,. &

J

jia ho

x

fecundam etiam carnaliter cognoíceret, tunc

jqd

N

enim, neutram habere poffet, non primam ,

p

d)

li

f

quia ex copula nata fuiflet vera affinitas , qua

)f

j Ü

"

Ü

etiam dirimit fponfalia precedentia , c. ex l;t-

f['r M

geria . De eo qui cognovit.

Nequeetiam fecun -

u

g

dam propter impedimentum publicz honeftatis

ii

ex primis fponfalibus ortum.

Quaritur VI. An & qualiter ex fponfalibus

li

j

P

conditionatis oriatur publica honeftas ? &. ex

(

Lt

fponfalibus fub conditione contra&is , v. g. i

n

f

j

£nilleín dotem dederis ; fiparentesconfenferinc

d

J

ün(v

-&c. regulariter pendente conditione non orjri

j

T d

)

,pxubh.

366

Pars IIL. CAbutV. $. F.

publicam honeftatem, proinde, üvfponfä ante |

Ntytent,

eventum conditionis moriatur , foror velalia ee

piltidoil

confanguineis licité & validé in uxorem duci

Dwritur

poterit;. Z. c. unico.deSpon/al. n &. lmófi quis

pullicz hon

juxta calum n priori quzftione pofitum cum

Ibei contra

duabus fororibus fucceffivé contraxetit, cuma

Conditiohen

primadefuturo, & füb conditione , .cum altera

Tra fponfalin

de przfenti& puré, quamvis hoc licité & fine

utt, valid

peccato, non fecerit, .cüm debuilfet eventum

tradbarimur

conditionis expectare , nihilominüs 'hanc fe-

cundamretinere tenébatur, quia cum ex primis

$E

fponfalibus cenditionatis ortanon fuerit priblica

honeftasrefpectu alteriusfororis, ideo fponfalia

Dtlny

de prxfenti feu mattimonium cum eà contra-

3

&um fuit validum , & diffolvit priora fponfalia

:

l æfdrit AE

de futuro , .c. ffcuf 22. de ffonfalibus. Notanter

à Vir d g

autem dico, pendente cenditione non oriri im-

ferj g

pedimenrum publicz honeftatis , nam fi appofi-

) Dj

taconditiojam extiterit, & v. g. parentes con-

fenferint, millein dotem numerati fuerint, fpon-

* hn af;;

RUT

faliaerunt purificata,& perinde cenfebuntur, ac fi

nuliam abinitio habuiffent conditionem.

Pre-

, Tripkx D.

^ Cüpu&z t

tereà , fi conditio ctiam fit prfentis, vel preterità

fnitui

temporis, fitfi fis nobilis, fi isartifex, &c: tünc

b Bang.

quia talis conditio ftatim ab initio non. fufpen-.

$ Difeu,

dir iplam obligationem , fed jam tunc vel fubelt,

ilitig.

! non fübeft ; & itacontracta fponfalia [unt va-

& Mfri

licavelinvalida, itaeciam ftatim abinitio oritut

Tn st

vel non oritur publica honeftas, " inde quam-

| AE

fs

vis £ortalfe fponfa moriatur antequam de cóti-

|

RUR

ditione appofita conftet , an fit nobilis, fi tamen

| Yen

reveràfuerit; ejusforor validé ip uxorem duci

D COf

|

&i

non

|

*unem ä

;

s. T.

' De Inpedzm. 49*:':7:'!;

; at

Ton potärït, fec attenditur, quód primum ex

, fororvut

poft fa&o illa conditio declarata fuerit.

jn u t

Queritur VII. Àn oriatur. impedimentum.,

. nf ]il

publicz honeftatis , fi parentes vel alii nomine.

ye gOt 3

D

liberi contrahant fponfalia ? gj hanc etiam..

onranat, 0

conditionem pendereab ea;, an & quando ta-

fioe, m

liafponfalia, quz parentes.pro- liberis contrae

foc i a

'hunt, validafint, vel non, quam quzftionerm,

»

jebuiet eit

tractavimus fufe roto $. r. c. .

ominis at

SECITIO. 9X

u omeq

«

on füö

j Wf-:'

$1

deo I

u

De Impedimento affiuitatis.

SUMMARI A.

qua eà d

d.

T ?rïeïä'

Quid [it affinitaa , 6 quomodo contrabatur ?

N

-

Vir &5 uxor funt prin

rzfdliz"wi.

fipfu?y: affinitatis., non.

tionen

feró affmmes.

i

Quomodo affinita

babeat gm'z'/us!

j 14 i

30

$ arenæfqiif'

,4,

Regule affinitatis ttaduntur.

mf t

$^

Inter quos contrabatur. affnitas.

6.

Triplex dfairäs de jure antiquo.

ccm(cmm,ï

79

Copula perfetta conftituit impedimentum af-

m ^

fniatis.

ii

8.

Etiam ex copu

la zlicita mafcitur aggfäim;.

i

9. Differentia

affinitatis orta.ex copula licita &

ii W

p

:'a

j

ilicia.

"

g ft"

zo. Reffrilio Trid. in impedim:

»to affnintu.

Salpotie

mon extcnditur ad con[Anguiniiatera.

pinga?

m à

qu

AA K6nitas.e(t propinquitas perfonárum ex

(nd

d

copula carnali ptoveniens*de fe non invol-

gt

vens confanguinitatem.

Clariffime hanc de-

Qs

hb*m"

frutionem & nominis ethymologiam explicat

2 i Ofem u

H Juris "

T

368

Pars 11I, Caput V. $. V.

«

Jutis C. im L. noz facilé. $. 3. ff. de Gradib. affim.

tht defu&

JH ffínesinquit , funt Pzrz $ ;mxoris cegnati , didi

522, tradii

ab coquód due cognitiones, qua diterfe funt in«

ter fe, per nuptias copulentur, E altera ad alteri-

neralisregul

4liri conjug

us frmes Accedat.

Ratio autem fundamentalis

V& fororu

hujus-propinquitatis eft, quod vir & uxor per

finpines

Copulam efficianturumna caro , Ges. 2. adeóque

af

fanguis unius dicatur alterius fanguincm tan-

ll ent.

gere, & confanguinei unius trahantur ad cogtia-

:'diil'umnoä

tionem alterius, undeaffines, feu quafi confines

Porrocitca hoc affi-

& dcfcendm

& propinqui appellantur.

z etmm.

nitatis impedimentum,

Wt .

Not.l. Virum & uxorem non effe int:r fe»

Ütining,

proprie affines, fed principium affinitatis, & qua-

hf

fi ftipitem, ex quoaffinitatis gradus.numereitur,

| mgmä) f (

& deftinguantur.

Iplcterz

Net. II. Licez in dicta L $. y. dicatur affi-

Not, ]y

nitatem gradus non habere, id tamen intelligea-

Utrfnpa g

dum effe, quód non habeat gradus ficut confan-

n Qtt

guinitas, quz fit per diverías genetationes, &

t ii

aíhinitas etiam ex una copula contrahatur ad

Battimri

omnesconfanguineosalteriuspartis. De cxte-

Hinccft)

fo autem ficucunus ex confanguineis propinqui-

Ctre duas

or eft altero , ita etiaminter eosrefpectu affini-

Rütrem g

tatis diverfos gradus conftituere neceífe e(t, &

| WM:r. j

utique magis propinquá affinitate mihi conjun-

Ny, Y,

gitur foror uxorismez , quàm illius fororis filius;

| Wem)&ih

aut nepos.

Atque hoc intellecu non tantüm

cognatis, fed & affinibus fuos gradus eífe proba-

-s |

li, PV!'m;;

tür ex L. J'urie con/ultus, 10.

ff jam dido 1ii, de

Gradibus,

con[;mg,k,iI

| T:s!m : Zæne

4.

Not. III, compellationem gradum in affi-

nitate

aj

»

l1

De Irspelimmt. Afinit-

365

deGrdih 453»

titate defümi ex regulis hoc capit. $. f. Se2. .

i cegnzrr',äfä

B. 22. traditis, nam circa affinitatem una eft ge-

dieft f

neralisregula ; quód aliquie eo gradu fit. affni

alimud

altericonjugiquo gradu eff alteri con[anguinewe,

y fuxmti

v.g. foror uxoris eft uxori in primo gradu con-

Tod

fanguinea, confequenter & marito in primo gra-

Gu2 8

du affinis, & fic de reliquis confanguineis dicen-

dum erit. Pratereà ficut in. confanguinitate »

fingunum

fantirid!

alii (unt nobis conjun&ti in linea afcenderiti , alii

il

qnit

in defcendenti, alii in transvería , ita ezdem

linez etiam in affinitate obfervantur ; a/cemden-

ro as

£es (unt focer , focrus, vitricus & noverca. :

yeft t jï

defcendentes gener, nurusprivignus & privigna :

ia

£nsnsfer/zlesfunt , reliqui uxoris vel mariti con-

fanguinei, fpecialia nomina non habent , fed

hs um

fimpliciter affines nuncupantur.

"

Áf

i

duv

Not. IV. Quamvis omres confanguinei

uxorisfint affines marito , & écontra , inter ipfos

annæ

lr

jusfcut n

tam confanguineos uttiusque partis non. con-

gt

trahi affinitatem , que caufet impedimentum.,

t

gRatrimonii,

:*:/-:

,

Hinceít, quod fratres ex altera parte poffint

xzms, De

puitd

j

r

u

ducere duasforores, pater & filius ex altera parte

n

(fa

gnatrem & filiam. ut claré decifum habetur ;z c.

TL

F:ä,l li

at

M

quod fuper. g. de Confang. & aff.

re f

6

h ^

Not. V, De jureantiquo triplicem fuiffe a£-

j

finitatem,fcilicet przm:; fecundi &8 tertii generis,

Jis

(oronsl

i

& fingulas has affinitates. obftitiffe matrimo-

qua

d grouï

nio. Primum gente affinitatis erat intef virum

& confanguineos mulieris. Secundwminter vi-

, ii

rum & affines mulieris, vel inter. uxorem & af-

hs

m&

&nes mariti, vel inter unum conjugem & ter-

gr:dum

tium

wïy

Q5

y7e

Povs II Caput, V. 6..

!

tiur aliquem , qui cum altera conjuge .coptie

um ad

lam habuit. TeriZum genus affinitatis erat. intet

ticztio fectt

unum conjugem & alterius conjugis affines fe-

lz difs

cundi generis, ia in his duobus pofterioribus

Wa extya ,

generibus ex affinitate oriebatur affinitas, ficut

10 QUi cogm

collizitur ex e. 3. 69 uitzm. cauf. 35. d. 3* . Ve-

erimperte

rum hodie tantüm przmum genus affinitatis at-

t0m qui

tenditur, reliqua vero nullum ampliis impedi-

dimenwpul

mentum caufant, prout conftitutum .eft; ins

pula, fda

Conc. Lateran. & habetur zsc. Zebet. g. de Con-

praceterg

Janguinit. & affinit. Sed quid fiin fecundo ge-

N Vf

nere affinitatisconftituti fintin linea recta; &

Ritimoni

fe habeant per modum parentum & liberorum ;

fl af

v.g. fi quis vellet ducere privignam vel no-

msfæmm

vercam Íuz uxoris defunctz.

Negant nott-

Not, Kfet

nulli inter talesperfonas confiftere poffe matri-

tt ol

monium propter text. Za L. uxorem. 1. [f. de

lfferenriamJ

Rztu nuptiarum. Meliüs tamen dicitur,quidquid

Cpul; Jj

leges civiles vel antiqui canones circa fecun-

ht (uá

dum genus affinitatis difpofuerint, totum /id

ilicighois

per dictum Conc. Lateran. ($6. son

4e&fr; ge-

* 4 ttüm

neraliter abrogatum effe.

quod v

Notanter autem pono caufam de privigriaa

oria effen

aut noverca uxoris, qux cüm-uxori fint affi-

ifnia er

nes , funt matito in fecundo'genere affinitatis

fïequeng,

conjunctz, veraautem mafter & vera filia uxo-

ATattem

tis; licét ex alio matrimqt/iio habita , .effet ma-

ögr Itf

titoin primo genere affinitatis conjuncta , 'con-

N m

fequenter in uxorem du£i non poffer.

Not. VI. Adcontrahendam affinitatem non

Titis qu()ad |

fttty

at

fufficere copularr attentatam ; fed requiri copiu-

| t(lmoml ,l.e['

?

lam perfectam & confümmatam, ex fua natu-

E

Ia

I

De Impediment, Affnit.

'a'zi:**

AA

conjge u

raaptam ad prolis generationem , quamvis ge-

neratio fecuta non fit, ut fufe deducit Sancn-

yitatis er

Lib.z. difhut. 6. w. 7- E feqq. Nec obftat c. ju-

njgsdins

yous p

fenis extra deSponjalibus , G. frternitati De

qr af

€0, qui cognofit con[anguineam , G. ubi etiarm.

ex imperfe&a copula dicitur fequi impedimen-

N

i bt

tum , quia iffacapitula intelliguntur de impe-

anjlis D

dimepto publice hoheflatis, quoód non ex co-

pula, fed ex contra&tu fponfalitio nafcitur, ut

Virutum -

at 11

przcedenti Se&t. declaratum eft.

*

la licita .—Gve

d

fün ecundt

. Not. VII. Non tantum ex copu

matrimoniali, fed etiam illicita rafci impedi-

finez t '

fnentum affinitatis intet virum & . confangui-

m & lbt

neosfoemina.

gpam v

Not. tamen VI

IL. Triter affinitatem ortam.s

3

Ngut?

ex copula licita & illicita hanc effe in 'effecta

fj p

]

differentiam., quod impedimentum ortum 'ex

g. 1j

.;,; j

]

!

l

du

,

copula J/cita- dirimat matrimonium ufque 42

quartum gnadum inclufivé, orta vero ex copula

yes arca I

élicita hodie per Trid. feff. 2 4. de Reform. matr.

yint; t

j

€. 4- tantüm ad fecuzdum gradum veftri&ta fits

m

L.

quod vel ideo neceffe fuit ftataere, ne matti-

monia effent periculo nullitatis expofita, cüm

ii p

m

affinitas ex fornicatione fit plerumque occulta

gt f

& frequens,

a

t aænnt

Anautem hzc reítri&io Trid. etiam proce-10 -

TA

dat in coz/anmguinitate ortaex copula zi du

h hit; &

bitari poteft , eó-quod confanguimitas & af

TM

^

nitás quoad probibidonem matrimünii aqui-

g

parentur, atque favorabile fir pro libertate ma-

;äaiämr

trimonii refpondere; & ejus impedimenta Yui-

L

Jeui

Tiuete,

Probabilius tamen videtur circa con-

"

j n

40j

fangui-

(;)-5

37

Pars IIl Capst V. $. V.

|

fanguinitatem nihitimmutatum effe , fi enim id

thi ,

voluiffet Tridentinum, utique eadem facilitate

(irttno etia

ficut de affinitate expreffiffet, aliundé autem no-

ttr impedi

tumeít, corre&tionem jurium fine textu aperto

iicita vali

non cffe admittendam, c. cum expedzat , de Ele-

guinea intr

&H àone in6. L. precipimus. 32. $. ult. Cod. de dpm

t conjun:

pellationi£us.

Nec verum eft, quod confangui-

Din, p

nitas & affinitas in omnibus parificentur, cüm

haber rj

major fit conjunétio ex confanguinitate, quàm

impedinen

afhinitate. Item frequentius ex copula illicita

pata aytem,

oritur affinitas , quàm confanguinitas, utpotitie

VE quaton

illa quàm ifta periculofa fit matrimonio , & con-

Inintm ,

fequenter ad pauciores gradus conftrigenda.

Áetüm eow

Prxtereà-etiam in dubium forté non nemo

Dugtihe d

vocabit, anintertio & quarto grádu affinitatis

Irim, dijþ. J

ortz ex copula ;J/;cits non tantüm . validé, fed

fünrpuræ l

etiam licite & fine peccato matrimonium contta-

li uf

batur , ex ea dubitandiratione, quod olim ante

hum

Trid. nec licuerit , nec valuerit matrimonijum in

Eoïään&m .

illis gradibus, Trid. autem tamtüm difpo(uerit de

Ms

validitate contractüs , & nihil dixerit de licentia

0na fl

contrahendi, ergo videt: »fub difpofitione juris

tuhllm G!)a

antiqui reliquiffe, argur. d. L. brecipimus. Ve-

icctdendy

rüm hoc dubium refolutum eft per bullam Pu

titeno ,

V.quzincipit : 44 Romanum.

Ubi expreísé

a

declaratur, in pradidtis gradibus libere & licite

L. f.nln

poffe contrahi matrimonium , ficut' refert Nav.

n quä

n man. confeff. c. 22. 9. 42.. Illud quoque hic

addendum eft, quod, dum Trid. reftrinxito

aHinitatem ortam ex fornicatione, nomen.

fornicationis acceperit generaliter pro omnmi

concubicu illicito , etiam adulterio , ftupro , in-

Cc&u »

373

$F

De Impediment. Affinit.

Po-

vefe, frmi

€eftu, &c. Tefte Sanch. Z. L. 4fput. 67.

flremo etiam dubitatur an ignorans invicibili-

eadem fl

oondequeat

ter impedimentum affinitatis oriri ex copula.)

Vine ttu?

illicita validé contrahat matrimonium cum fan-

z expea'i.:l jb

guinea intra fecundum gradum fzminz cogni-

tz conjuncta? Id affirmant nominati DD. apud

.f.*»li.*. ET

Dian. p. 10. tratl. 15. ref. 1.

Et Adam Burg-

R,qubdccrüï*ïä"

Pariücenrur, i

haber cent. z. fél. caf. confc. caf. y4. quod hoc

impedimentum fit ftatutum im poenam deli&i ,

nguinimtf,&ï;

j

peena autem non contrahatur ab ignorantibus,

er ol

ex qua ratione etiam aliqui fufnent , nec impe-

unias, W

dimentüm crZminis contrahi ab ignorantibus.

jimonio, &

Verüm contraria fententia receptior eft tefte ;

conttigo

Burghaber 4. /. & De Dicafüillo. tradd 10. de Ma-

r 01

trim. 4ifp. p. m. 108. quia hec impedimenta non

1] gra&u afïü

funt purz poenz fed inhabifitationes perfonarum

an[üm Vahf-',. '

ex alis juftis caufis ; in effizitate ob reverentiam

vimonium

! udalin?

naturalem propinquitatis, in crz;»2ipe autem ad

tollendum periculum captanda mortis conjugis

äïma[rimogiug:

»

i

nnocentis poft wmatrimonium tamen de facto

n üï* i

mï;ïxti

bona fide contractum , & fi impedimentum oc-

Xcmue

|i

cultum fitjad matrimonium etiam contrahendum

Quu)

b dip

accedendum przfertimjufta caufa facilius forfan

: WUPW; «:,

Epifcopo defpenfatio concederetur juxta doctri-

fget UP

nam Éman. $a. f. Jiffenfatio. n. r. Laym. de

, Ib

]

LL. c. 22 n. 4. & Gatc. de Benef. p.7. €.2. B.

pus i

lbw&

n

g

1 o. quod Epifcopus poffit in jure dubio

k

difpenfare , aut decla-

j

]

yd qui^

;:

rare.

frrd [

|

Wi

ao

dHb iE

dededtiit

ajter

M

PIOV

SECTIO

lno' üu

(b

Q.7

374

Pars III. Caput V. $. V.

1

SECIIQ. WL

tula cetfe

ütincomr

De Impotegtia,

d impe

SUMMARI A.

Queit

z. Impotentia eft zmpedzmentum a':rzmcm m«

tentia ditr

RORIL. .

lteteq

xf

Quenam vequirintur , ut zmpnimt:d diri-

perfedam

enat matrimonium ?

ficut t prog

$*

"n fferilitas Vel fenetlus fit zmped:mntam.:

uj

dzrimens?

declrgyitm

4dn aleat wnatrimonium n 4rt:cula morm

L

fs conga

contrailum cum concubina ?

Crrelf d«

3*

«dn 6 quemodo Hermaphbroditus pofft can-

hg

trabere matrimonium-

GRtgc fneo

.

Quomodo probetur , an zmpatmtm f t perpte

110, tet (

tuael temþamlæ ?

(5 D)

FA5

Quid juris Ji dzffoluto primo impotentia cg/'

li Hmc l

fet in /Ec:mdo matrimnnio

8.

4n feparari pe[fint, qui jl'zmtfr tmpotmm

Wflf"mmami]

tontraxérunt $ z

RO

$.

n impotentia fuperüwzem mætrtmoma "A«

mäntum

toillud Jdirimat ?

lll h

E0. Solutiotextuum. contrariorum mmz. mtd-

t lmonmm

bilihus.

alio Cl m m

[

Uamvis nuptias non concubitus fed. cort-

( mfit, ob í

fenfüsfaciat,ut dicitur L zuptias ff- de Re:

flon dïmïlvu

guls juris. Quia camen confenfus de mutua cot-

W. 3

DEU

porum traditione effe debet, ideo fi hec condi-

hltas Nicdi

tio vel ex naturali indifpofitione , aut maleficio

Füf*fïüo

ive maglca incantatione fit impoffibilis, con-

&WHW

tra&us jure natürx nullus eft , 3nvalidus, ficut

lmne

dlmw

venditio , quæ euam folo con.fenfu contrahitur ,

hce

deu«

^

4

fui

( T.

be J)xzpotentige

375

Xl

fulla cenfetur, fi at dere, quz tradi nequit,

autincommercio homiaum non eft. Circaz

h

iftud impedimentum.

ïAu

Queritur I, Quxnamrequirantur, ut impo-

tentia dirimat matrimonium ? &. Tria princi-

ii

palitet requiri. I.. Ut fitimpotentia ad copulam

perfectam , quz per fe t apta ad generationem,

im;ä?mtü i

ficut propterea Sixtus V. in motu proprio Ze,

ebzucborumomatrimoniispronibuit, &invalida

«declaravit matrimonia ab eunuchis ucrinque ex

; rl

mll

Íectis contrahenda, quilicét poffint uti aliquo

congrelffu, deftituuntur ramen yero femine.

IL Requiriturimpotentiaperpetua, quz fci-

;;na pf

licernec fucceffutemporis nec modo naturali &

licito , nec fine corporis periculo tolli valeat.

iil

ext.& DD.in c.fraternitatis de frigidis $ ma-

lefic. Hinc licét contrahentes ob ztatem juve-

y inpit

"

nilem vel affirmitatem aliquot etiam annos ad

confummandum matrimonium inbabiles fint;in

s n

dummodo fperetur aliquando ceffatururn impe-

v

)

dimentum, nondebeantad invicem feparari.

nf

III. : Requiritur , utimpotentia recefferit ma-

trimonium ; & non primüm ex infirmitate vel

qin

m ^

alio calii matrimonio jam contracto, fuperve-

nerit, obligatio enirn ab initie recté contracta

j

n

n

non diffolvitur, quamvis deveniat ad eum ca-

al

j

fum , àquo incipere non poffet , ficut nec affi-

j

nitas nec aliud impedimentum matrimonio ex

j

eoühgt(l

poftfacto fuperveniens idannullare valet,

at g

- Queritur II. An fterilitas vel fenectus fit,

jl

bili Ü

impedimentum dirimens matrimotium., ? 5

dusl j

Licet Felinus /s cap. cum (it de f'ore competents

"

. aru g

2.I.

376

Par: Iil. Caput V. $. V.

s. 1f. & Jafon. Solum. r. confil. zrg. ?« F. 0Xl«

ftthiom o

ftiment, non minus fterilitatem, quam impoten-

ecatr,

tiam dirimere matrimonium, nec effe vere ma-

n2 ls

trimonium, fi v.g. £xmina fexagenaria & ad ge-

becudf

ttover(ia ef

nerandum ineptaillud contrahit, eó quod finis

Contridmn

matriraonii, fcilicet prolis generatio deficiato

atque hincfactum, quod jure antiquo Civili ex

tü, Affrm

calculohec

Lege Julia & Papia prohibitum fuerit contrahe-

re matrimonium viris poft annum 60. femihis

] & Comm l,

autem poft ; o. Contraria tamen fententia to-

k r,uialinärmus

tius Ecclefiz ufü recepta , tum quod fteriles&

| WCOpoteng

fenespoffint utinaturali copulá peraccidens tati-

| VATRDC R

tüm inepta ad generandum ; Imo aliquando

, t e'dgm1 (ïm

| Ut ey tet

contra fpem generant prolem 5 tum etiam quàd

matrimonium non tantüm propter prolem; fed

] g'ma,& "

etiam in.remedium concupifcentie permiffum

2 Tiettt & ;

ft, eftoigitur, propter fterilitatem proles obti-

a j

nerinequeat, adhuc tamen alter finis fubfiftit ,

| La) n d M,

quod fit infirmitatis remedium , & humanitatis

Tsltérdon

folatium,ut dicitur zc. nuptzarum. cauf-27. q. t

|W a(mxmï

Undeé etiam Juftinianus Imp. i2 L. /ancimas, 27*

COfütm i

^

Cod. de nuptiis. fuftulit didtam legem Juliam,

Quj

& conceffit in quavis »tate matrimonia contra-

here, fi tamen aliquis fenex morbis vel etate ita

, ittrofere

exhauftus foret , ut nullaarte medica ad actum

Fm) ànalt

conjugalem habilis reddi poffet , talem incapa-

m

agisPu

em effe matrimoni; docent communiter DD.

l; d

apud Barb. z c. 2. e Frigid. & malef. n. 6.

ia

Queritur III. An valeat matrimonium in»

. "t cf

periculo mortis contractum cum concubina ad

NU

legitimandam prolem priüs ex ea fufceptam, j

-R i

Quod proles illegitima per fubfequens matri-

T

.

monium

J

De Impotentia.

377

£nonium cum ejus matre contractum fegitima

uf DL

y uamimt

efficiatur, certijuriseft ex L. nuper. C, de Nafue

rAl. liberis. . tanta. qui filii fint legitimi, ubi

wecfencitt

bxcquaftio explicatur, hic autem tantüm con-

ao

lit) eöqu i

troverfia eft an valeatmatrimonium eo tempore

contractum , quo ufus ipfius amplius nen fpera-

ao d

tur. Áffirmativatamen fententia concordi DD.

antiqu Cix":*;þa

u COWF'*'

calculo Fecepta eft; tefte Batb. /» Z. c. tazia. . f.

& Covarr. de Matr. p. 2. c. $. $. 2. . 10. partim

gum fe, rl

gn ferea

quia infirmus morti propinquus nori femper ha-

, UO& Q&ïü&ï&

bet impotentiam pepetuam, fed temporalem.,

hic & nunc peraccidens à morbo caufatam ; pat-

geraccittuo

lxb diq/

tim etiam, quia in tali matrimonio bonum prolis

faltern ex refpectu fubeft, quod prolesantea ille-

m v

gitima, & quafi

'ro non prole habita jam legiti-

ytet Pmäem,*,'ï

i

metur, & quo ad omnes effe&tus juris vera proles

centi Pfm

eificiatur , imd Ecclefiz confueiudinem effe ait

um

Laym. de Matrim.p. 4. c. 11. 9. 6. quod moritu-

er ii

m

at

ris interdum fuadcatur,st concubinas, quibus diu

,&hu

adhaferunt , in uxores accipiant, tum ut affe&tus

nf

eorum impudicus faltem ad finem in conjuga-

j [

lem comutetur, tum ut proleslegitimetur, &c.

nlgP4.

"

Quaeritur IV. Àn hermaphroditus valeat.;

grimm P

iib

contrahere matrimonium ? ge' E(fediftinguen-

r v !

dum , an alterutro fexu , fcilicet £xrinzo aut vi-

WdW Av

tili magisprevaleat, velan in utroque zqualis

li

g

fit , quód ex infpectione corporis à medicis fa-

Ommun

cienda judicandum erit.

T

Prioti cafu poterit matrimonium contrahere

gt

muc* lp

juxta prevalentem fexum , alteroautem cafu da-

(

! ol

bitur ipfi elle&tio;juxta quem velit matrimonium

( cq

' (

p

inire, debebit tamen coram judice Ecclefiaftico

prius

a

g

T

|

378

Pars II Caput V. $. V.

|

prius jurare , quód cantüm ex fexu , quer eligit, ET

uti velit , nec eundem five.in hocfiveinalio ma-

tz m d

trimonio-mutare;ficut poft Sylv. Armil. & Sum-

at verum

miftas comuniter in verbo Hermapbroditus tra-

Cónjugum

dit Sanch. Ze Matrzm. lb. y. difp.-rot.

VEO de (v

Queritur V. Qualiter probetur an impotett-

(dylitat,

tia fit perpetua vel temporalis ? p« Hic.non at-

usimpop;

ffiennium j

tendendum effe , an conjuges ultro conhteantug

injudicio, fe eífe impotentes, e& quod mutuse

tt m0'] Jl (0

cohabitationispartes fi facile colludere poffent,

trand [

& feparationem atque licentiam ad aliud matri-

T

monium tranfeundi impetrare, fed incumbere

ttonium ff

officio judicis Ecclefiaftici, ut fi veritas aliundé

gt nter

haberi non poífit, infpe&ionem corporis. fieri

Pt

jubeat, in viro quidem per medicos, in femina

LU

autem per obftetrices, & honeftas matronas. Si

COnjines df

igitur poft infpectionem appareant figna impo-

|

lts quii

"

xentix , ea vel funt manifefta, que declarant im-

l

1

([o

'ffce

Tb

potentiam perpetuam , -vel verifimilia aut dubia,

| UCC r

fi manifefta figna fint , ftatim feparatio concedi-

WOtftQtare

tur, effet enim contta naturam permittere coptt-

| Qiiturim Y

lam imperfectam.

Si verifimilia fint figna, &

Mif s

conjuges jam cohabitárint per aliquod tempus;

Vg

tur

aM

quod verifimiliter etiam fit fufficiens ad . pro-

"t (?j'mW

bandam potentiam vel impotentiam , tunc di-

| nj fa.

vortium quidem concedi poteft , ita tamen ut

| szxtwquam :.zln

prius à conjugibus Juramentum cum feptimas

propinquorum -manu vel vicinorum præPcetur

hïi& (*?ïïat

hoc eft, utpriüsconjugatijurent, fepoft omnem

OM

Ooperam adhibitam non potuiffe confurnare ma-

P li OPE':PDUS

trimonium, & fimulfeptem ex cognaris(inifto-

ma]CflCii inq

|

rum defectu feptem ex vicinis, velhis in tanto

D Tij

nu-

T1/

De Impotentia,

37»

fiumero etiam qdeficientibus.duo faltem teftes Eo-

fex quid

nz famz & vitz ) jurentfe credere , qued copju-

tiocfemdon

|v, Amml d

gati verum dicant. 'libi advertendum , quod

at

«conjugum Juramentum fit de Perztate , tcftium

d.f

A

vero-de credulitate , & idipfum Juramentum. 4e

credulitate etiam medicisac feminis infpicienti-

betur aniyta

busimponifolet. Si denique figna fint dubia,

1 g o

ltro n

triennium cenceditur conjugibus,intra quod ma-

L gl

trimoni confumationem tentare poffint, eó verà

tranfacto, fi nihil effecerin£, tunc przftito przdi-

allaere p

cojuramento ab invicem feparantur, &.matri-

nadaümf I

monium fuiffe nullum declaratür , atá; ita diftin-

P

,üveritasalïxu;;

guendo inter figna impotentie eonciliati & ex-

plicatipoterit c. z. cum c. laudabiler, de Frzg. 84

m iA

4

sialef. qua capitulainterfedivería videntur. Si

s dicoS; i f

conjuges difcordent altero affhrmante altero ne«

ae&asmafrogzs,f

d

gante, quod.intratriennium perfecta copula in-

tércefferitjnec exinfpectione oculari certum ali-

ye d

quid aut verifimile appareat, potiis viro-(cum ju-

ii

jaautdt

.

"

1(:10 [

A

Tamentotamen) credendum effe quàm mulieri

qu

dicitur zz c. pem. cauf. 33. q.1. $ c. 1. de Frig. 6

vt

h

salcf. Séd ita principaliter procedunt ; fiámpo-

ii A

(it

tentia appareat ex caufa naturali;fi autem judices-

L

joo *

tur.elfcex maleficio, five magica incantatione,

,1

affoun £

quamvis figna impotentiz fint.manifefta ; non-

, "

terta

nunquam ultra triennium (priüs fpiritualia media

ti

«l

ia

adhibita non cenfeantur ) arbitrio judicis differri

j at

poteft feparatio, &interim injungitur conjügibus

C,ngfum PH

ut exorcifmis, orationibus, confefhonibus, aliísqs

, o

piis operibus ftudeant 3Domino DEO füblationé

conum

i

$aleficii impetrare , fi autem triennium vel tem-

Y ngqdu

L

y

pusá Judicé Ecclefiattico prefixum elapfum fit,

L

hec

p

33

Pars HII, Caput V. $, V.

nec tamen maleficium ceffarit, impofterum cott»

lwmarum

trdentes cu

jugestanquam perpetuó impotentesreputari de-

bebunr, licét etiam ex poftfa&o maleficium

t ii :

forté per miraculum aut folutionem ipfius ma-

hltrtmon

tales (cien

lefici velper aliud maleficium contrarium auto

fuperftitiones tolli pofht, quia tamen miracu-

iperent

lum,& male&cii folutio non eft in poteftate con-

mit, t

jugum, maleficium autem alio maleficio vel fu-

quam ptr

perftitione tollere apud Chriftanosillicitum eft

quia dom

1deo nihilominüs impotentia perpetua cenfebi-

Doc & D

tur. c. wvit. canf. 33. q.r.

ibl puto

Queritur VI Quod fi poft feparationem ex

trmciette

cauía inipotentiz conceffam & forté jam aliud

fs

smatrimonium contractum , ceffet impotentia»

d tlem

anprimum matrimonium redintegrandum, &

Ri coe

fecundum feparandum fit ?- Refp. fi impotentia

V00 CX ep

fublata fit per miraculum vel artem magicam ,

enem noy.

aut aliam viatn prater naturalem valere primam

gciszan's tef

feparationem, & fecundum matrimonium , quia

impotentia ex fe veré fuit perpetua , ut habetur

$. d. c. ult. Sivero impotentia caffaverit modo

turrixæ&,j

naturali, . per ufum fecundi matrimonii, ita üt

Oratur, T

verifimiliter etiam in primo fublata fuiffet , dum-

Porro ;

-

modo conjuges debitam diligentiam adhibuif-

Wipotentes

fens, invalida cenfebitur prima feparatio & fe-

Pt ngy.

cundum matrimonium, adeóque primum redii-

It

dl

1f^

toel

D

tegrándum erit , tex. & DD. zzc. fraternitati

Til

de Frig. E5 malef.

*

Qul T

Queritur VII. An fi contrabentes jam ante

üDttintes 1

matrimonium fciverint fam impotentiam fl«

"UH E T

hilominis deinde poílint feparationem petere 2

Vg

Pro negativa adducitur «. y. eodem, — Llbi juxta

Wt lo

ume

[

De. Impotentia,

391

fammarium videtur decidi ,. quod fcienter con-

jmpolmt

eneitqua

trahentes cum impotentibus non feparantur , fed

fidio n

t ibidem ait Pontifex ; qwes tanquam uxores

Babere non po[fent, babeant , ut forores, proinde

agonemli

m cumaim d

tales fcienter contrahentes cum impedimento

g n t

impotentiz videntur fibi invicem copulam re-

miífiffe , & in effe&tu non tam ad matrimonium,

"d

quam perpetuam vitz focietatem & alia obfe-

; mitiót li

Sanpsctn^

quia domeflica fefe obligaffe, ficut putant In»

pertii Qu

noc. & Panorm. ecZeme.4. Verüm longé pro»

babilius puto cum Henr. Zoefio eoZ. 1zt. musm. f«

etiam Ícienter contrahens cum impotentia poí-

fgartite*

; o m

fe ex pofifacto ab invicem feparari, quia certum

eft , tale matrimonium propter impoffibilitatem

ii

mutux corporum traditionis effe invalidum., ;

amtegtandum*'*

ergo ex eo defponfari ad perpetuam cohabita-

d Lt

tionem nontenentur. . Sedneque ex contractu

Jaen 84

focietatis tenebuntut , tum propter incontinen-

ml p

tiz periculum , tum quod focietas etiam in per-

mimom'um , ,

petuum contraéta diffolvi queat, fifübnaícan-

(UEE

v i

tur rixx & diffenfiones, velaliajufta caufa fub-

ü& Um;&

"

orjatur , L. f Confenerit. 4. )f Pro facio.

s5 P

Porro ad c. 4. de Frig. 6 malef. yy. Qued

pf

li

u

li

H

t

impotentes contra fuam voluntatem & inviti fe«

n5 4

^

parari non debeant, attamen etiam hic aliqua

s r

j & ]

limitatio eft addenda, quod fcilicet ifta volunta-

t

|

i

ria cohabitatio non aliter permittenda fit, quàm

n

ff;::rnif**

finulium periculumtimeatur, neinteriftos co-

habitantes actus imperfecti & illiciti exercean-

,a

g

- fuür, ac propterea ex conftitutione Sixti V. de

g

j

rI)

Eunuchorum matrim. probiberi debent, ne in

ra[l(mvm

b, ll'ï)

€odem le&o impotentes condormijant,

j !

"

fit

Qu

|

Pars HI. CaputV. $. V..

Db

EE

|

j Qul

Queritur VIIT. an impotentià , qua fuper-

4 Qu im

venit poff matrimonium ratum necdum. tamen

confummatum caufet nullitatem ^ matrimonii?

Hnem

f 4 quf

Negativa fententia paffim inter DD. recepta eft,

m

paucis diffentientih us apud Sanch. lib.7. dzfput.

102. Ratio effe peteft ; quod matrimonium ab

£. Alqut;

/. Qr ju, ]

jnitio re&é contractum non.diffelvatur ; licét ex

poftfacto aliquod impedimentum incidat, ficut

TO

It

Íuperius q. r. diximus, fed tale. matrimonium.,

8* fo(??i 64

fint abinitio re£técontractum, cim ex füppofi-

to tunc nullüm adfuerit impedimentum, ergo

) Sgandod,/j?

&c.

Et confirmatur ex c« z qui cauf. 32. q. 6.

nl

UÜbi generaliter deciditur , matrimonium propter

füupervenientem impotentiam non effe. diffol-

I Bj

ll,

ïïOvendxxm.,. f. Textus, üalïqui,videantur'con*

!(iilp].,f!"

J

l J€

trarii nt Z c. quod propofatflt, od q. 7.Óc. ex

hi

lütteris, de Frzg. &4 malef. explicandifunt de im-

AO

,

pgten;ia*, cujus:caufa Jam erat ante.matrimoe

Patelire v

maum.

Duo autem hic adnottanda íunt t

m"""aïe'ldcc

quod cum matrimonium ratum ex difpenfatio-'-

3* rj

fCimrkx.) i

ne Papali diffolvi poffit , talis impotentia ei u-

perveniens fit juffa difpenfationis caufa, 2. quod

AInjttie,

D

mlacn dj

t

u dubió , an impotentia. prxcefferit: matrimoe

QUm (Wc

10

nium , vel primum pofteafupervenerit, prafu-

fl

mendum fit prceffifie., ficut valdé probabilites

Ql y

docet Panorm. zz c. fïatcmitatgs.cad. inÓ.

Tb tb &

rff?;/ A

nge

!

S E.C-EI

XIII.

J n

tl

l

li

IN d»

De-Diffenfattone: fuper*-z'mpedimentih:

t

SUMMARIA..

Bls

RA

F æi445'0g4fï0,,,irritdti0, d(Cldrdfl.a, 5

T (to

Il

l10

diffenfatio. 9'

j Jatldl/'

j!)l/ j

4. Enrxfm d»;'fünwitq'

; du

[

£

DcDiþezä/ätibne-Super Imped ; 383

)P

3. Qualiter E& qualia impedimenta tolli po[fntt

a, quin

- Que impeaimenta non admittant difbenfae

j necdummfn

tionem,€$ ib quid de cofu Erdfurtiano.

m manns

A. quotim gradum co:

2

erDD.reugt

mat matrzmonzum 9'

jknggu'm'tgt:k; d;r;.

T

ind. hz Jl&*

« Ad quotum affmitas ?

| matrimnit

:

:.

- Cur j pofil/Gum azl plures gradis Ippedi-

if

gm ii

tenderit 2

mentum confanguinitatie 6 Affinztatis ex-

(Cdzfur.

fe matrmit

&-

Decem caufe , propter quas dilfbenfatio conce-

; ai r

$.

Quando diffenfatio Valeat Impetrata per l-

fimentum, «

[4

zem t

legationem

E

i ul 31

rilzis.

þljlitefzk at fupprejr

(»ztatis,

st

20, Exempla allegata falfitatis E;' fb

reffe $e-

? m de Ü

H. Quis prater S. Pontifece

m]itp(r impedimene

unividemïrni i

d difpenfare poffit 2

F

]

7'

tl

L Raenorandum eft , obliga

lonem Iegïs alicü- 3

'pl

candilnta

É jüseeffare velperzrrationero,velper abroga-

gt a s

li

fHonem , veldeclarationem , vel difpenfationem,

d f

que omniainterfe differunt. — Nam zrritari

1

m

wenï' !

dicitutlex; cujus obligatio ftatim ab initio nom.

admittitur, v: g. fiprinceps nolit infrmare fta-

j

1 fi;

pinst

ab

tuta civium. Aórorarelegem , eft cefíare, poft-

ul

quam femelobligavit. |DecLerar? eft interpre-

sex t

,;zï."

tarilegem ex mente legislatoris de tali cafti non

ipt

i

]

J p

loqui, autin eo ali

quam vitn eblizandi habere ,

Difbenfatio eft relaxatio legis, ob juftam cau-

ul

àmjn particulárialiquo cafi.

*

sl

Unde differt Diffe/2tio primo ab abrogatio--

vr]

zelegis, quod zórog

Ztzotollattotam qbligätio-

nem legis, in omnibuscafibusin quibus prius va«

laricae

/)

j

Xeb;t,dz;æe:-[;äfio autem tantüm m gardcu

"x

À

"

3$4

Pars JJ Caput V.. $. F.

|

D

fu, & circaparticnlares perfonas. — Item differt

| faisdlpent

à declaraiione , quód declarat?ofapponat legem

n qu

munquam in tali cafu obligaffe, 4ffen/atzo ve-

Rin, qud

z fupponat obligationem , & tamen ob juftam

£at, üt Ej

caufam hic & nunc relaxet.

0 neceffra

tftem dife

Queritw ergo l. An omnia impedimenta

matrimonii poffint toli five deinde per abrogae

Eþdefïæ [er

tionem fiveper difpenfationem. . Ad'hanc que-

ilenfstinf

fioné prefcindendum eft, quzdam impedimen-

ariatamey

taeffe à jure natürz & Divino ftatuta: alia verà

mio; []f[:/j F('(

jure humano & Pontificio. In impedimentis jue

tujf Mü'ca/i] (

ze humano introdu&tis nemo dubitat dari pofft

ts qua

difpenfationem ant abrogationem , quiais, qui

TU Qnnee Cam |

habet poteftatem condendi legem , habet utique

ft d

d

petfri

étiam poteftatem abrogandi, & contrarium po*

'ulme omm1

nendi, cüm lex totam fuam auctoritatem ab-

nonpgte(ï,,ücu

ipfo habeat, nec tamen proptereà re&te infertury

il 'I'CZ-.

quód lex abrogata fuerit jrrationabiliter à Pontie

ni Wa

ficibus lata, nam &. Non fequi hoc effe ratio»

M

pabile , ergo contrarium eft irrationabile , quia

MM

propter rationem circumftantiarum, loci & teme

Tetals i "

pors, item propter imbecilitatem noftri intel «

T

j

Vs pereeen

le&üs, quinon poteft femper genuimam vérie

1 ,Faf.' &i j

tatem profpicere , datur medium inter rationae

Nestfr. l

bile & irrationabile, fcilicet magis rationabile y

WT qu

i 1 Con[

optimustext. Z c. alma mater, de Sentent. exe

lr

q Witt

&omm. ip 6, ubi Pontifex inquit . Ia mattP

Pl

lts

Al Y

d

acctlefía multarationabiliter ordinat,qua taman

(ïuimus [

rationalilins reformat. . 1p impedimentis jure

jl

naturali & Divino introductis non defünt, qui

i

mfaqdl n

doceant, poífe fümmum Pontificem ex urgene

! 2Vmgdr

ty

Sílmaali;us caufa & de plenitudine fuz pote*

QÜ r

ts

l.v

De Difpenfat.Super Imped.

NÀ

38,

a, ii Batis difpenfare, quos refert Sanch. Lié. $. 4;f9.

jrfoppont t

€.n.$. quorum ratio ducitur à paritate nimi-

T

um ;. quod ficutrecta Ecclefiz gubernatio exi-

:] dlyþm/'ï

"

m oj

gat; ut Epifcopus aliquando. in lege Pontifcis

ob neceífitatem & difficultatem: adeundi Pon-

tificem difpenfarepoffit, ita etiam exigat eadem

a imgedlm

d:indeyöfaä*ï

Ecclefiz Gubernatio , ut Pontifex quandoque

difpenfetin Lege DEI,quiaadiri nonpoteft.Con-

" N hao

nl

trariatamen fententia verior videtur & confor-

;ædam ime

"D

R.W.

lat

T

au

mior ufui Ecclefix recepta , quz hactenis in ,

*

1

ntti

nullo tali cafu difpenfavit./ Nec valet àddu&a

| 1f

| paritas,. quiaPontifex.tanquanr homo non po-

ais at

M

|tut omn

M.

es cafüs przvidere , qur fubinde indi-

b nl

qi geant difpenfatione , quod' de DEO , .qui per-

ng 3*

;! fe&tiffimé omnia cognofcit, convenienter dici

: &t

,,,j fiompoteft , ficut rotavit Barb.

u

m ao

Ia "

;r.

Juris Ecclef- uni-

en

i, Perf. lib.t. 6 2.2. 120. & lic

et'utilitas aticujus

vt f

vï

)j

"

jtera

y' Regni procurari poffer per difpenfationem v. g«

rl(Wb)

— "pf I

ánter fratrenr & fororem ,. attamen indecentia

u

,,, raturalisin tali cafu , & pericufum ,. neoccafio-

M

N

d

'

,'n'" me talis difpenfationisinterfratres & forores fre-

mm('mï j M

"

,

j quenspeccatumadmitteretur , prxponderat uti-

j

' AH

( hitati etiam alicujus regni ,. quod:.DEUS ,. fi. velit

p

genul

"

4j '& videat fuas leges accuraté cuftodiri , béné po--

uim. . 'teft aliter, quàm pertale fcandaloliim matrimo-

[] mïälw,:,

i

j nium confervare ,..ex quá ratione fcandali cum

j "

, plurbus alüs citatis id etiam. renet: Sanch, , 1

in p ^ "

j 9- 0. quamvis de cxtero:putet fummo: Pontific

f NJ"MMH

"

'n

, non effe femper denegandam poteftatem di.

if

]

«t

Vif

!

; fpenfandi in Jure Divino, (i modo detur caufa "

g

f QU& vincat turpitudinem actüs precepto Divi«

,,, 0 contratii.

gt

Á

!1'

yni

"

MAN. PAROCH,

R

Qua-

386

Pars III. CaputV. $. V.

]i

nam fintimpedimenta j«

gäæritur If. Qu&

Quopemeln

re naturaliaut Divino

introducta, quix abrogae

ïe':, fiorfé

tionem aut

difpenfationem non admitranto ?

Unim, D

fint impedimema dirimere

E. anmvis multa

n fecel

tia matrimonii , interim

tameri aliqua tantüm:

d tl co

Jure naturali autDivino, cxtéra jure humano

BL abhorten

dirimunt matrimonium;.

i. Igitur fure naturali dirimitur matrimoe

gum, Inf

nium , fidefit confenfus ; proutfir fi error im

Quampisimde

erfona interveniat 2ut conditio appofita de--

ficiat, fi violentia & metusgravis ad extorqueme

T? jom

dum confenfüm adhibeatur , fi ratio .naturalis;

TM

defciat, utinamentibus, 1l. Si quis jam alio-

'

matrimonio ligatus. fits de fide Clirifiana cre-

f Eham GME*

dimus, non poffe

contrahi.matrimonium cum-

V, o

alià,. Refertur quidem Erdfurdiextare t3le mo--

a

1

:

na-uxores fimul conz-

NITSO verete

numentum, ubialicui b

Wa fgite

ceffze fuerünt, cüm prioremy quam armiffam.»

Ti

€redebaty contra fpem reciperet & fecundam:

Hll.cgnm&i :

füperin

ductam ob aíffeótionem nollet dimitte-

Iïlus,quiü &1 |

fc.

Vetüm fi rete

ntiofecundx non-fiit de fa-

ECUn&Q m&k

xfto attentata ;

(edàPapa, nt dicitur; conceffaj.

R ue o

€xp

licandà hec res erit Fuxc c. 4; de Frig. O.

D (à

ebalef. u

tfecundanon potuerit retineri per mO-

o figfy. ,

duin «xor

í

is fed fororis.. 1. , Si nimis P,.'ïi")?imiuæ

3

ngif-

fitfanguimniscehjunétio &c.

gfadum.: -

P mr&ïi $

j

»

Quueritur HI. Usque ad quotum

TIehto L

confanguinitas jure- natura

v

livel Divino faciato-

2l v

arritum maïrimcniüfh ?- g. inter afcendentes &t

.lmm »Tay;

defcendentes , itern inter collateralesprimi gra«

wws **

3 Q

dásfcilicet fratrem. & fororem Jüre natnr

zP

rO--

ü

aii(er Jt l;

ätiS',

lübexi. mammomwn excepto. cafu neceflit

w

X

quo

&T

. De Diffenfat. Super. Imped.

387

cimpelinet?

quo genus'humanum aliter con

a, quow

fervari on pof-

fet , 'ficut fa&tum eff inexordio

muandi, &poft

son. adtitut

diluvium.

De cztero autem cümextraiftum ia

dimena Q^

fum neceffitatis omnes gentes liberal

Iter educa-

TEU u

tx à tali conjugio tanquam inhonefto vel tur-

yin j

pi abhortent , effét4ue interrales perfonasnatn-

*

valis pudor ac revererentia ; quamtolleret con

L

ju-

friitt at

gium, Infecundovero gradulinez ttan

sverfe;

-ourhï*;

j em »*ïkf

^

quamvisindecens fit matrimonium contr

ahere ,

v agqoma r

ton tameén tale matrimonium eft.

irritam jare

yrgadt

naturz ,. ia enim Abrali

am duxit Saram filians:

f at 47

fratris füi teftle Auguft;

Ia c.

23

queretur. czuf.

* 59

i

q.3. EtNacor duxit Melcham

pariter füi fra-

j C

tris filiam Genef. 1.

undein- c-gaudemus de D.

fortzis; conceditPontifex

um

» t pagani, quiin fe-

'ufljx au

i

cundo veretertio gràdu co

«fj

ntraxerunt matrimo--

umott,

nia; fiad&idemconvertantur, poífintin

talibus:

jf

um d

matrimohiis perfiflere , quia fempore. m

atrimió-

&un»

yt; d

nii contra&ti non erant ligati Ecclefiaft

icis ffa-

!

cam

tutis; quafi diceret Pontifex, matrimo

g

ninmim

W

n

fut

fecundo gradu confánguinitatiscontra

Cum non

t agl "

tam Jure naturz quàm Ecclefiaftica conftitutio...

U)

ne irritum cenferi:

Jb

h

rf

Item in Trid. Seff. 24. 22 Re

Y

.

i5

fform. matr. c.

f- dic

A

fit

tur in fecumdo er24u cum

J

magnis principibus,

& ex publicá causá di-

bl

fpenfari poffe-

Nec obeft , quodin veteriteftas.

i quuut N

ménto Legzt. 18. matrimonium etiam in fecun--

u

do gradu veluti cum forore

T

À

l DMHO !

(l

ent

bitum , nam ilIz le

patris fuerit: prohi-

a

[

"

ii

85snon erant omnes »zora[es,

Hl

fed quedam JuZe

;

EOE

j

Zczles: aut ceremoniales foe-

1 "t ii

cialiter pro Jud»is traditz ; quz per adventum

j

j

per--

"

Chrifti expirárunt, c. w?icf:. d Purific. pof

fiem,

388

Par: III. Caput V. $. V.

)

ufmoniumü

£um , proutin Trid. feff. 24. de Sacmm. matrim.

can. 3. anathema dicitur , qui negat Ecclefianr

yetauctorit

in quibüsdam gradibus prohibitis 77 Lebtivo di-

tiritumy,

n Diegant

fpenfare poffe..

Quaritur IV.. Anetiamin affinitatequadattr

Queritu

icum ultr

fi Turis naturalis. vel Divini prohibitio ? Sats

conveniunt DD: quod in linea affinitatis trans-

huc alior ]

verfa five collaterali nullus gradus ne quidem.av

intetdixeri

primus fit Jure naturali adeo prohibitus, uteo

i Trr

Tcztofem f

Tureirritum faciat matrimonium ; ita enim Jae

cob Patriarcha: duxit Liam, & poftea fororedr

1347

ejus. Rachaelem: Genef. 29. Imo Deuter 25. ufie

t n

verfim praceptum fuit IHraelitis, fi fratrumtnus

BU Tetts s

fine liberisdecederet;.alter wuxorem. ejusaecipee

Häturah'g amor

ret, licec interim Jure gentium & naturali ii

'Wrts, ( ag

decens effe videatut ,. fine gravi caufa cum afft-

At f u

nibus intra primum gradum contrahere proptet

Morm

xeverentiam , qudmaliquis debet fratri cum quo

'

ixores ejus una caroveputatur , jimxra illud Lef;t.

MT

ag. Turpitudinem uxoris: fratris tui-non rehelae

FW&W) !

M

dit quia turpitudo fiotris tui eff..

V'erüm quid dicendum fiz in line

arecta 'aEF.'-

T Quten

nitatis de

matrimonio inter riovercam & privie

10 Brido t

focerum & nurum , &c.

diverfx funt DD.

gnum,

ff&fi&jopj "

opiniones. Mukineganty

multiaffirmant; 3-

qUOd Uï(ïue ?

dema4e

-

cut tradit Sanch. 4/2. 7. 4:/9. 6 £. & Laym-

Vome, dite

Inpraxicertum eft,

Eccle«

irim. p. 4.0.6. . g

S; auterm

W

fiam non folere inter eos difpenfarez.

: a*'t.*" dl

OHVCI'I'C:

cafus contingeret ,. utaliqui ad fidem c

g—'llüeum Ve;

rentur , quipriüsin infidelitate in linea

re&a.al-

fä'"itur V

£nitatis contraxiffent , putarem.fummum Pott

Tl

tificem effe confulendum, cüm aliàs tale m

PLv rj

trimo- *

|

&f

De Diffenfat. Super Imped.

389

trimonium fine fcandalo vix tolerari poffet pro-

um t

pterauctoritatem affirmantium , jure naturz ef-

j n E

xtis n i

1e irritum;vel feparati propter auctoritatemidip-

fum negantium,

Queritur V. Quare Jus pofitivum Ecclelia-

1 afäniïiif ! UL:

gt

fticum uiltra prohibitionem Juris naturalis ad-

1i: PI'U

huc alios gradus in confanguinitate.& affhinitate

g d

interdixerit ? x id fa&tum effeex quatuorccau-

du t i2

fis. I, Propter reverentiam, :quam ob commu-

; pl P

TP

ia a

ficationem fanguinis cognati fibi invicem :de-

qUM.

oU

ibent. II. Ne, :ciim confanguinei & affines ple-

g ia

zumque foleant fimul effe fub prztextu conju-

yo at

" G a

g frequens peccatum -admittatur. IIL.- Ne»

maturalis amor ex cónfanguinitate aut affinita-

s d

te ortus, fiaddatur amori & licentix conjugali

m & st

nimis faciat effrenam libidinem. Quarta de-

m cali r

ycont

miquecaufaeft politica., :aut amicitiz vinculum

Z

f£i nontantüm inter confanguineos conftet, fed

obettt

per viam matrimonii etiam ad alios homines

,, mb

protendatur ; &ita confoederatio ac focietas in»

Wi ym t

p

1]

&er hominestanto melius coníervetur,

ub

Cur autem Ecclefiz prohibitio przcifé quat-

ft m

!

o gradu concludatur, & non fit ampliot , vel

, ncvf'fd'n

reftridtior , dicendum eft, id proptereafa&tum,

porglil

)öävr m

n

i

uod usque ad illum gradum plerumque inter

j

Pl

"u

homines duret confanguinitatis amicitia ; ulte«

61&L

'*ius autem deficiente jam fanguinis virtute a«

j

o alter alterum ípeciali amore tanquam con-

ial

ln[e'

jj

fangnineum vel affinem profequatur.

j

ii

"i

Queritur VI. Quznam fint caufz, ex qui-

gt

j

(f

bus concedi foleat difpeníatio in gradibusà jure

um

qrm

pofitivo prohibius. Decem tales caufas refere

j

p

"L

KR 3

Barb.,

390,.

Pars III. CaputV. $. [A

!

Barb. ad Trid. feff. 24. de Reform. matrim. €. f

E

*

eltinende d

&D

i

51

ideni cit,

xitcumconf

l. Eft paupertas fuppbcantis propter qizam»

fefjra T

fuo.ftatui parem maritum habere non poteft ;

BDuritw

quarm aliquem ex confanguineis , vel affinibus.

Qus eam ir

li, Eftanguftialocorum; fiin vicinia (ficut

V tacend

plerumique in locismontanisfit) nullus fit pà-

um depo

tis'condidonis, cüm .quo nuptiarum fpes efle

tefcriptonr

pofüit, -& ifte.dux caufe humaniter funt con-

trcbnr,

fiderandz, utprocedant; licétadfit aliquis, qui

téndy f

welit fosminam ducere, fed ei ob atatem. aut

A

uf zf

mores valdé.contrarius.

Htiom's, al u

infuicilsl

HI. $i per matrimonium graves

n&hitunc 6&,]

ánter confanguineos. vel affines componi. pof-

fent.

Unbenif

la a

Hi ziïïcujüä fcahda'liþvel de-

IV; Evitatio mag

qUe H F&lflms

li&i. V. Silocusob milites vel piratas non fit

tf Indgd

fecurus, atque.ad enm extranei accedere non fo-

leant, qua cauía ad anguftiam loci.referri po-

"o tj

h Kerütt c

xeft... VI. Confervatio famz mulieris v. g. quia

ü('(km Wn&&-]

jam paffim dicitur à cottfanguineo corrupta; &

1deó nunquam vel difficilius.nuptura eft. . VII,

&2 d R*f'"-'ï

B v

Quiafoemina 24. annum excedens hactenus vi«

V.MSeR ER

züm paris conditionis non invenit. VIIL. E&

DUlltio.

confervatiodivitiarum infamilia. IX. Eft ex-

Dig, m

cel'entia méritorum in Ecclefia.

X. Proles

At n

vwcl copula habita cum confanguinea , & mul«

tó magis, fi matrimonium jam defacto contrae

h, Wl

D

Rand

Gum fit, Sed circa hanc caufam advertendum

Pf?den

€ft , ignorantiam ab initio in.matrimonio con-

üs v

1 Orttes a

fanguinitatis ad fuiffe ,- debitásque folennitates

mPeffadorïem

tuite adhibitas, aliàs quimala fide , autfub fpe

obtü-

( QJ!M,?,

&f

De Diffenfat. Super Tanped.

1

"tf mFth*:'f

obtinendz difpenfationis peccavit , vel contra-

xit cum confanguinea;nion obtinebit difpenfatio-

nem juxta Trid.Z. c. f.

js proptt

j n g

Queritur ViI. An valida fit difpenfatio., f

g, velatts

quis earn impetrárit allegando caufam falfam ;

vel tacendo -veritatem.

fin ii

Hzc quaftio .potiffi-

mum dependet ex zzt. ZeRefcriptis,ubi de valore

.fr) nulist:

refcriptorum & gratiarum papalium ex irifticuto

mpfizrüm n

tractatur,

Interim ad noflram rem breviter di-

manier i r

cendum eft, falfitatem expreffam aut vetitatem

';m'l',?[ gþk](!ls',

occultam aliquando effe caufam finalem difpen-

j d) at i

fationis, aliquando tantüm impulfivam ; 'caufa

U "JL;WE":

£nalistunc eft, quando eà non exiftente Papa

non difpensáffet, velfaltem non eo motivo , quo

ss nf

difpenfavit, fedmagis retricte &.claufulaté , itá-

que fi falfitas expreffa, vel veritas occulta fit

j fanii

cauía finalis difpenfationisobtentz, talis difpen-

st p'ra:zï:.::

fatio nulla erit;nec qui impetrant tuta confcientia,

d a at

^

i

uti poterunt , omnia enim refcripta habent hanc

M

,

Bfl'll"

tacitam conditionem, Íi precesveritate nitantur

M mf.ïïïï

u

€. 2. de Refiriptis. Secüsautem eft; fifalütas ex-

i com:g-ü;/

1

r d

preffa vel veritas occultata fuerit canttim caufa

u

impulfiya; tunc enim nibilominus valebit. di-

$I^

g

fpeníatio.

jl cF»'f*

Dices;, hoc ipfam effe planéincertum, quan-

gl

&onam Pontifex difpenfaret, fifalitatem ac ve-

2

,duä-

titatem.cognofceret &, Ex ftylo Curie Roma-

gt

?

n

jaug

[/

Ü

nz; velquando deconon conítat, ex arbitrie

Vf

prudentis viri defumendum effe, & hodie fer-

m

3,)'5?& "

*3f

as

mé omnes cafus, qni contingere po

i2r1

if virca

n"z[(x

fiü

impetrationem difpenfationis ; complexus e(t

x

UM

J

Sanch. deMatrim. toto lib. g. prafertim difp.zr.

d fl

R 4

B fé4q.

39?

Pars III, Caput V. $.V.

n

& feqq. Cujus fententiz licét non fint infallibi-

ET

les, nifi quatenus textu expreffo nituntur , poteft

Mnrtanpim

tamen vir prudens ex ejusdem rationibus & au»

J'onmum

thoritatibus , quasallegat, fuum judicium for-

ia perfona

Omare. t litautemexinnumeris tantüm aliqua

od

Inagis quotidiana referatnus.

I Non erit vas

1 alterter

lida difpenfatio , i una tantüm caufa in refcrie

flsitem x

pto allegata fit , & ea falfa fuerit , quialicétPone

thoty pmprj

tifex poífit fine caufa difpenfare, id tamen in

Vlle t a']',?)m

dubio non prafimiturfacere, nifi excaufa ex«

ralienos

preffa. IL Sinonexprimatur, quodculpa in-

!t;rs declra

tervenerit fcienter.cum confanguinea maximé

Qub Pontifey

fpe difpenfationisimpetrandz. — III. Si impedi-

n dete

mentum exprimatur füb dubio, quod erat cer-

iU endum—fcm

tum, v. g. fidicat, fe dubitare, anvotamcafti-

D

tatis emiferit; & tantiüim ad confcientie tran-

MT

quilitatem petere difpenfationem , quia qui Ci-

i ho

fpenfat in impedimente dubio , non ftatim di-

"OC

foenfatin impedimento certo, vel (altem non eó-

r

dem modo , 'non dubium votum caftitaus pef

gäffri:w d

m?&&mms!

difpenfationem tollitur abfoluté; certum autem

mferimmw

eft;regulariter tantiim ad unum matrimoniüque

qämen!. N

fifito rurfus obligat. IV. Siimpedimentum at*

K rentbr

finitatis ponaturpro confanguinitate , velécon*

oftrafen d

tra, difpenfatio enim cft ftricte innerpretationïs;

$d

& non extenditurultra expreffa, V. Siquis di

rmen*lb'

jiiS m

cat, fe in gradu remotiori v.g. in quarto, cum

|

p

* Prig]

fitintertio.- Aliud autem eft , fiquis, cum fit in

10 àu ( i

quarta , dicat fe in tertio , quia tunc Pontifex di-

fpenfare in tertio cenfetut , etiam difpensáffe in

If

1l

lt

5 QR X

quarto.

-

( I[hz Qf

De coolim inter DD. fuit magna cömroverg

53,

R p

M

De Diffenfat. Super Imped.

391

fia, an in linea collaterali inzquali fit neceffe

vot t inb'üfwf:

o nürumu p

nón tantüm gradum remotiorem , fed etiam ,

at

preximum -exprimere. v. g. dicendo , quàód

]

um )

ii

una perfona fit ftipitiin fecundo , alterain tertio

4

conjun&a; eo quód major videatur conjunctio

eri tantit

fi alteruter ex confanguineis ita propinque ad

BR

dm ao

ftipitem accedat.

Sed Pius V. anno1566. in

ttit quialic&tï- !

motu proprio, quiincipit ;- Sezz/fpyus, decidit,

valcre difpenfationem absque dicta expreflione

fat; i w*,cr

gradus propincuioris, ita tamen utex poftfacto

. tj

literz declaratorie defuper impetrentur; m.

l; gm&ï&? l(

a v

quibus Pontifex declatet, priorem difpenfatio-

g

nemvalere, easautem declaratorias tantum ad

, J 8f

tollendum fcandalum requifitas non defiderari;

i Q,Wa æii.

fi nullum ex tali.difpenfatione fcandalum orire-

gt ^

tur; utquiaresadforum externum delata non

jj u

"

eft; & homiaesignorant , an fupplicantes omnia

gnatt, t^

"

!

exprefferint; docetSanch. 4. 4. Ziff. 2 g. ». 5r.

10 ) fon d

Quaeritur demum , an prxter Ponti£cem in p y

Y

iijemt

as

impedimentisnemo difpenfare pofüt ? s. Cüm

qgum €

inferiorin lege fuperioris nihil immutare poffit.

T u

!

Clement. Ne Romani. in principio, de Eleckiom.

f

gim

ideo regulariter & in ordine ad matrimonium

j

contrabendum nec Epifcopus nec etiam Lega-

] ul'!ït?-ïh í

tu$ quivis Sedis Apoftolicx in impedimentis di-

(JuU

j

r

timentibus matrimonii difpenfari poteft , nifi

E f

(V

fpeciale privilegium à fummo Poncdfice habeat.

p

qdamw

Dico autem regularter & in ordine ad matri«

j 0

t

n

T

n

(

moniumcontrahendum , nam commutus & no-

]Lïla

g

tabilis eft exceptio; quod. Epifcopus difpenfare

H1

T

valeatiftisconcurrentibus, I. Quodmatrimo-

nium jam publicé & premiffüs denuntiationi-

wggn

" «

j

- bus

394

Pars IH.. Caput V. $, VI.

[

bus contractum fit, Il,. Quod fit contra&um,

: à Qul

bonà.fde, id eft absque fcientia impedimenti

f Qundi

juxta Trid. /eff. 24. c. g. fafficittámen fi unus ex

f. Coft,

) Delj

conjugibus in bona fide fuerit. IIL. Quod pto-

pter paupertatem: & 'diflantiam loci & incon-

T DenaSan

tinentiz periculum difficilis ad fummum Pontifi-

LA Intrinfeq

cem velalium ex prisilegio Jus difpenfandi ha-

10, Tridos

infal

benteri acceffiis detur. 1V. Quod impedimén-

d RW]J;IIJ

tum fitzale , in quo foleat concedi difpenfatio;

adeóquenon in primo aut lecurido gradu con-

7177

fanguinitatis, In affinitate autem ex copula jlli-

! df

cità ( puta'fi quis duxeriteam, cum cujus forore

DELTM

velconíanguineapriuspeccavit) ipfefcioinpri-

1 Tariehy,

mo & fecundo gradu contra&o jam matrimonio

tl 4

dilpenfationem ab Epifcopo datam effe. V. De-

1 Anfali

nique quod impedimentum fit occultum 5 di-

/z*mþï 4

citur autem occultum, etfi unus velalter fciat;

V.L -'Wfäza

non tamen in loco diffulgatum fit, Videatut

: /Mi/(r( !

Sanch. Jzà. z. 4ifh.40.. Hoc infuper adnortati

DA [?ï,fm;',» (fi,-'

poteft, quod fi dubiteturan fit impedimentum

inter contrahentes , poffit Epifcopus declarare

litnji,

nullum effe impedimentum, aut etiam ad caute-

fsit

lam difpenfare, ficut docet Gartias 4e Benefíciks-

T. Dpma

P.9.60.2. 2. 0 & L

aym.kin T5col, enoral. de Lt-

1. Nofp,

gébts. c. 22, 8. 4.

/?f fat;

9 lerpi,

$ VL

Wffim

-De Solen»i

tate Matrimonis.

UT

SUMMARIA.

hat

7. Duplex foleppitas matrimonii,

tid.

t

*s Quotuplex folempitae extrinfeca ?

Tsf

"

F WPæna Bacerdotis omittentis denuntiationts.

Vn

^ | 4. æi-

"

De Solennitate Matrimoni.

395

ii

S£e

&zbm diebus paj&nt freri denuntmt:aæc&?

Lt COMa&W

ftià gt

$*

Quando omitti poffint

é.

Cauft, cur omttti pofjint ?

eràmen JLufuid

7*-

De benedi&l ione feczma*.ezmm nuptiarum. -

. IIf (ysä,w

g. PenaSacerdotis benedident fecundas nuþt:a&..

m loci if

9. Intrinfica Jolennitas matrimonit,

Kmmal

a0, Tridentinum per falen.mmem intrinfecam

1 dz(penlznal

inbalidapit matrimonia clandeffina.

uid p

P^

od p

Refolbitur. bereticorum argumentum. pre

| matrimonioclandeffino.

qydo a

12.

a capuf?l ;

Quis fit proprius parochus contmämtzum?

73.,

Quis Parochus Pagorum ?

cumcijs W

14.

Parüchbus non ut mzm/?er fed ut tef?a' ex-

xo(üümn

cellens atj z/it.,

ïemmïuf

n

£f.

n 9alidé affift at alienus Parochus-ex gre-

Mxele 1

fümpta licentia , 9el ratibabitione.

IÉ.

ü[ Oaulrum "

Parechus non debet facil credert dzcmt: /ffe

jl ïel RI[CT n

—babere licentzam.

n ff. Ti

.

Inj' 'zris difbutatioy am Parothus 4[:57244 fa-

] mfu

c[ adnat'

dimoth

didé ad(literit matrimonio ex prafumpta.

um

du

litentia, querctera quidem data eff , 4jf -

" e&ï

jimtz tamen non mnatu:t

Jj

d[i-'h-f

p

1$. [pmatrimonio quales tefles fafficiant,

juP

rtit [

!

)ik

zg. Neteffitas 9el ignorániia. non excu/?zt ab ob-

W(i 1]

färüatwm ferma.

ae.. Per plures conclufiones refolpitur quaffjo de

enatrimonio contratto in loco , Scl 4!) p M

"

lis zonr ecept: Concilzi.

p

[

Á

E matrimonium effet clande&mum 5 Conc.

,prit

]A

Ttid. duplicem ei folennitatem præfcrxblt,

unam cxtrm/ämm & accidentalem ; alteram zs-

»onll'

frinfécam & fubítantialem.

Wï

R 6

Solen-

áni lm W r

396

Pars III. Caput V. $. IV.

!

Solennitas extrinfeca , ut difpenfari ante»

Que patod

actualem contractum matrimoniià fuo proprio

Veiem;

Parocho tribus feftivis diebus in Ecclefia publi-

lintejugde

cé denuntientur, utParochus fnutuo defponfa-

pus fuerin

torum confenfuinterogatori dicat. Ego voscoti-

ïOCEIi&, üt

jungo in nomine Patris & Filii & Spiritus San;

Oltaveri

&i,utante facerdotalem benedicfionem in tem-

. J0t labet;

plo fufcipiendam conjuges in eadem domo non

lmpeäimen

cohabitent, hxc , inquam , folennitas extrinfeca

Allonang

& accidentalis eft ,. ejásque omiffio non-irritat

Onitpofi

matrimonium omittitamen fine peccato & poe-

v pf COnt

naarbitrarianon poteft, quia in przcepto eft,

:adg*:.abiüs Q

t imó parochum omittentem denuntiationes in-

Clitmig o

currere triennalem fufpenfionem tradit Barb. 44

1 hitirs

"Trid.fe[f.24. ZeReform. matr. c.1. .31. pertext,

3n c. 3. $. /an6 de Clandeff. de[porf.Quod tamen

AOcTI hequ

fonf

ego non credo, nectextüs hoc dicit , fed tantum

i

fl gfa[

loquitur de illo cafi ; ubiparochus patitur ali-

Lai'].-f.'m] w/

h

quos in confanguinitate vel aliquo,alio impedi-

ia t

u

xE

l

At Cün(ums

mento exiftentescontrahere. Et etiam ifto cafü

Ütte Q

non ipfo jure fufpenfum parochum ; fed primàm

-

ts Q

per fententiam Judicis Ecclefiaftici fufpenden-

ADdt C

dum effe non obfcuré ex eod. text. colligitur,

ATC o

a

ia

E2

aliunde autem nota eft regula, quód nulla cen-

:

al

fura fine text. expreflo ipfo jure infligatur ; 47f*

—

m

-

Iríong at

Cap. 35 qui. 1 9. de Sentent, excomm. in &.

"dm din C0l

lt

Caxterüm denuztiationes nori ica przcise in

d & ten

diebus feflis fieri debere videntur, quin etiam

d

t HUH

e.

TIP((

aliis diebus, ubi v. g. propter lytaniasvel pro-

t

ll

(j Com.

cefhonem magnus concuríus eft populi; feri

fia OWLLS d

polint, ficutnotavit Barb. d. /. z. 23. ficontra-

Iàdy

m Ume

hentes fint ex diverfsparochiis, gunc in utrius-

L Cafb

que

T

De Solennitaie Matrimonii.

35,

que parochia denuntiationes faciendz erutit ;at-

dipentn t

que idem, fiquidem cüm jam tempore fponfalium

onidfio p

ia Edf

fint ejusdem parochiz, etfiante modicum tem-

m did

pus fuerint diverfarum , nam etiam tunc in pa-

rochii, ut prius vel unus tantüm , vel ambo

jcat Bo

habitaverint, denuntiandi erunt , quiaibi me-

j & ggrs

didionemitte

lior habetur pérfonarum notitia, ar aliquando

exem duno?

impedimentó affeti fint.

Aliquando ramen denuntiationes vel prorfus

Jennias t^

omitti poffünt , vel una tantüm pro tribus fieri,

yilio n It

vel poft .contra&tim matrimonium differti, f

epecn

ratiohab;lis caufa accelerandi matrimonii fubfit ;

jn p

& licentia Ordinarii vel Vicarii accedat. t imo

lenondatott^

fi neceffitas valdé magna & urgens fuerit , &

xemöithrri»

commodus acceffus ad ipfummet Ordinarium.,

7.0.!.77.31.?)5!11

haberi nequeat, etiam folus Parochus eam de-

!Mqlbäï

fponíatis gratiam facere poterit, ut vel urram

d

tantim, vél poft. contra£ctum: matrimonium.,

ydis p2

ante confüummationem ( quam interim prohi-

jaod

jo tf

bere poteritac debebit ) denuntiationesfaciat.

guindta

Plures autem funt caufe ordinarim difpen-

yt

m,w

fandi circa denuntiationes , ut fi contrahentes

n

fy

l

JaQiCl

fintin conditione , fortunis, vel ztate admodum

03 tert

(

J

inxquales, unde minns konorificé vel non fine

1

qunü

itriione aliorum denuntiarentur, -- Item fi duo

o^ ]

ul

fi

jam diu cohabitárint , & pro. conjugibus habiti

UA

fint, & tempus quadragefimz, vel repentinus

i

00l [ Fl

diíceffus inftet, & generaliter quoties notabilis

je

eftil'

qmll g

utilitas contrabentium fperetur, vel ex denun-

$

d J

tiationibus demum aliquod notabile- incom-

1 CM

PM

modum timeatur , Barb. w5z fupra. z. 62. 1llis

j

].

tameén cafibus, quibus remittuntur, vel diffe-

?

funtus

j (

I

"

LI

1

Pars Iff. Caput V. $. VI.

I

runtur denuntiadiones ob caufam . accellerandi

ia d

matrimonium , vel fufpicionem rationabilem,

Weorratur

ne quidam íe malitiose oppofituri fint , au£ fi-

tnifro Vr

milem aliam confiderationem, nfus obtinuir, ut

Vdoanten J

juramentum à contrahentibus praftetur quo

Mi

in nullius prejudicium, & fine emni im edi-

docetond

mento canonico écontracturi int.

Solennitas

ab

etiam.extrzz/cca eft, neconjugati ante Sacerdo-

presbytany

talem benedictionem in cemplo fufcipiendam

prionng ng

cohabitent, Trid. /eff. 4. de Reform. matr. €, t«

Unf,

Circa fecundas nuptias autem. advertendum

Áifrifes

eft, quad beiedictiones nuptiales, quze à Sa-

Witimonim

cerdote poí: copulationem in Ecclefia Neo-

co

ni

ddyy (0493,

E

ugibus impenduntur, fint omittendz in

Miiliegi

fecundis nuptiis, nifi in primo conjugio'neuter

H -24. f.],

i:benedi&tionem accepiffet , c. 1. &f 3. de Secund.

-Mitig

nuptiis. ut enimmajor fit reverentia benedictio-

i

f

Quj Lbf

num ; non

lent ejusdem rev benedictiones

()

folennes repeti [xpids , quod DD. etiam |ad

1ti

.jg,(l].f.n

«ate (

eum cafumextendunt, quo unustantim e cort-

W&Xïxtïixw

jugibus jara-in-priori matrimonio fuícepiffeti,

Vr

benedi&dionem, putaíi viduus ducat virginem ,

I

tum quód 4,c. ;.-loquatur füb. disjunctione , ;

(ïïlamvïs ]Re

fi vir.vel mulier ad fecundas nuptias tranfierity

-

Tonio z

tum quod benedi&io non poífit impendi uni

äa)addizur,,

partis , quin etiam impendatur alteri, confuetu-

MU

dinem tamen locorum in hoc cafu obfíervan-

a

E*ihfmefm'a

dam monet Batb. i eod- c. 3. &. 3.

Poena Sacerdotis benedicentis fecundas nup-

ti2s traditur zzc. r. de Secuimd. nupt. ut ab officio

lg

p

beneficióque fuüfpenfus Romam mittatur pro

ur nimijs

Lj

fqn

ta man-in

!

abíolutione, fed quia hc Pæna videt

quitera,

TRatti

De Soiegnitate Matrimonii.

[1/^

399

f al

auftera , ideó imprimisfentiunt aliqui, quad non

m radondt

incurratur ipfo jure, fed per fententiam ; & quad

duri fint, at*

miffio Remam fit fublata per quandam extra-

vagantem Joannis XXII. ut refert Barb, z cod.

,ufisohtan

5græ['ïctlïf: k"

£. r. 9. f. £5 g. Imo valdé probabile eft, quod

jne am if

docetSanch. Z.4:7. difput.84. . 3e. poenam

(jp, Ms

effe arbitrariam , &illud czp. z.. ifitelligi debet

ttiantt Suct

presbytero benedicente fecundas nuptias, qua

;' «!0 [i](&]f'll Cnö*

priorib

É

us nondum diffï"ol;utis temeré contractz

funt.

f ln

J

Intrinftza 9. felflantialis folepnitai eR, ut

m at

jls, qie 1*

matrimonium nonaliter valeat, quàm ff éentra-

batur coram parotbo, Gelalzo de ipfiusaut Ordi-

, Ea V

tarii licentia $ duobus Peltribustefl ibus , Yrid.

y. o

"d

Seff. 24.. . 1.

"

" 1'63' a,f Sfl

"

- Matrimonia quidem cLendeffina femper pro-10

hibuit Ecclefia, üt apparet ex c: 1. &6 pafffot»

grentia d "

«b

i

P

€aitf.. 30. . y. nontamen invalidavit, usque dum,

nedic?i;?ä

0

DD etit

Trid. hanc folennitatem praícripfit ; eft qui-

dem difficilistext. in 4. c.r - eaauf. 39. q. . ubima-

j

m

i

€rimonium fine folennitatibus ibidem prafcrip-

oO ïu H

fl

d

at

Y

7l

tis contractum dicitur non effe Zegztzmum ;, &

quamvis ifte termünus poffit explicari de matri-

(j d

]vmalO'U

monio 202 Jicito , tamen mox inferf. ita pera-

u

U&S f

p

& ;additüt, eIter ferd prefimapta conjugia ade

of tf

/

ulteria potius 6 fornicationes Jadicatat&sc.con-

j al[er[ (

J

l

r

fequenter etiam /z&4lida. Sedcum exaliis Ca-

41

nonibus appareat matrimonium olim folo con-

NÀ

fgcund j

fenía contrahi potuiffe, exiftimo textum in4.,

fiL5

c: 1, loqui prefumptité , quod fcil. prxfümatu

j

p

ml "

contra matrimonium clandeftinum , usque dum

jm

guunt

dþ ! [

i

"i

vexum matrimonjum probetur , idque ar.

verba

400

Pary III. Caput V. g.VI.

].

verba finalia. d, c. niff $oluptas propria fuffya-

&tf um

gaerit & Vota fuccurrerint legitima.

futmatena

Hac tamen folennitas nonad ftatuendafpon-

Ts fed

falia de futurorequiritur , fed pracifé circa ipfum

Ínil o

matrimonium , fponfalia autem de futuro adhuc

& vini, x

hodie nullam aliam folennitatem preter mu-

Evdarihis

ttium confenfum defponfatorum requirunt.

Attitare j

311 Sed, inquiuntharetici, Ecclefia non potuit

$ Contrad

facere ex Sacramento non Sacramentum , fe

Quonig

matrimonium clandeftinum ante Concil. Trid.

nf

fuit Sacramentum, ergo &c./XÀ. Ecclefia non

Ittfg T

potuit facere ex Sacramento non Sacramentum;

Wanpoyi

dire&té , hoc eft mutando vel tollendo mate-

*' JApH ( ii

tiam & formam determinatam à Chrifto, coris

.

Weliie C

Ceditur

.

indirecte mutando aliquid fub dire-

?lmm gen

&ione & determinatione Ecclefix relictum, ne-

G lg Legs

Ecce enim Chriftus Dominus inftituit

gatur.

fiþorium n

quidem contra&um pro materia Sacramenti

Qtrdurya

J

matrimonii, fed non omnem & quemcunque;

UM

fed cantüm contractum Pz//dwm , quis vero di-

fU* domici

cendus fit contractus validus pro Sacramento

Vme &Qm

matrimonii, ipfe Chriftus Dominus non deter-

ïïf) üt pepi

minavit , fed ficut aliàs principes & legislatores

ii d

'TYeculares poffünt leges contractibus prafigere

B(Ifïu i Dato

eosque certis cafibusirritare, utex utroque u*

T tenerm

re tam Canónico quàm Civili apertum eft , ita

Vaj d

pari modo fummus Pontifex , qui contra&dtum

mluüms

matrinionialem propter annexám rationetm Sa-

l Omnim

cramenti fuz Jurisdictioni refervavit , potuit ei-

COnanten

dem certasleges ftatuere , & illis non obfervatis

Dotetune «

irritare , nihil autem propterea mutavit irr ratio«

Wtl d

;e materiz , qua femper in contractu fa/ido

^ PUresuxore

€o

-

De Solepnitate Matrimonit.

$.

4o1

£ohfiftit, unde & contra&us clandeftinus olim

hu proþïüfïf**

il

fuit materia Sacramenti, non quatenus c/andte

f

d Batuendz;;:

ffinus , fed quatenus tunc temporis falidus , in

fimili, ficut qnipoteft corrumpere fpecies panis

Lorzcle

& vini, poteft indirecte irritare Sacramentum

m defüturil

Evchariftiz , ita etiam Ecclefia poteft indire&té

iatemm Pfï.ft L

átritare Sacramentüm matrimonii ex juftis caue

ymriqurit

fis contractum annulando.

mcdelia n*

Quoniam veró füperius dictum eft, ntripfc-I 4

xcramentim

;

j

£am 65 fubfl antialem folennitatem effe ex con-

ite Cónab 4

fitutione Trid. ut mattimonium contrahatur

y, Ed

p ia

'coram proprio parocho , velalio de ejus aut Or-

dinarii ( quo. nomine przterEpifcopum etiam

ieiletio i

àntelligitur Capitulum fede vacante , vicarius

N

Epifcopi generalis , Legatus Ze Laterein provin-

, ii

ia fuc Legationis , Abbas habens proprium tet«

leiïrþfïü"'

(

ritorium Barb. z4 Z. c. z. Trid. z. 9$.) licentià

; Doruius

fciendum:eft , proprium parochum effe , in cujus

alerià guratt

parochia vel ambo contrahentes vel unus tan-

N

tüm domicilium habitatioris fixit, neque hic

þ nyQ

TU

verum domicilium requiritur, utfcilicet habita-

st SWT

tio fit perpetra , fed quefi domicilinm fuficit, fi

)orius

g

nimirum defronfati per majorem anni partem

fop

k

actu inparochia habitantur, vel animó habitan-

iil

jpus pf

di advenerunt , licet ibidem fint non ut paroe

ytel yto

chiani, & domum propriam habitantes, fed ut

1

conductores & famuli , vel quovis alio modo.

j

Ti

) c

Siomnino $2gi fint contrahentes, quinullibiT 3

atl

exyt

Hf,"i/-;

conftanter habitent , à quovis parocho copulari

'a's'itï P )

fer

T

porerunt , Ordinariitamen licentia ; & examen

accedere debct;quiatales homines nonnunquam

, n

plures uxores diveríis in locis ducunt , adcóque

Ll

corl

"

juta-

[ d

402

Pars IIf. CaputV, $. VY.

l

L

Juramentum etiam ab eis exigendum eft, quüd

nulló impedimentó-canomnicó vcl alió matrimo-

fifpedte

tio jam priüsligati fint. Trid /: 24. deMatr.c7.

gracifég

I4 Pratereà licét Parochus non rquiratur tan-

Centife

quam minifter Sacramenti , fed ipfi contrahen-

doti confi

tescenfeantur fibiminiftrare Sacramentum ma-

& dlis (

trimonii, ipfe vero parochus períonam excele

Benl, exto

lentis alicujus teflis exerceat, & proinde etiam

gubernati

invitus, prohibitus, vel excommunicatus, vali-

Pa a,

déaífiftat, etiam extra parochiam fuam, cüm fit

&d qi

e&tus voluntarix Jurisdictionis. L, z. ff. de Offrc.

Bietdor s

procenf- requiritur tamen ut ita fit prafens , ut

MdumJ j

[i

a&tum qui agitur , percipere & intelligere poffit.

jilienio d

I

Item utalius, quàmproprius parochus, va-

Wvl ?

: --"lide afiftat, proprii parochi licentia accedere s

-

mgxm) m

debet, & nonfufficit ratihabitio fequens, qua

Patochi, i

enim funt de formá a&t&s, non poffunt per zqui-

TCerey u

—

pollens impleri. $. £vtor autem. -Inffit. de 4u-

ii

tbor. tut. Barb. d. L. s. 10g. €9 feq. Menoch. de

--

-

V fs

arbit. Cafu. «5 3. n. 73. nififueritraghabitio de

prafenti prxfürnpta ex tolerantia parochi fciert-

Pa

tis & non contradicentis. /. qui patétur. ff. Man-

Tiéfto eon

datz. Sanch. 4ib. 3. 42/9. 2 . m. ro. & hxcfenten-

QUd ngn

tia qubd non fuíficiat licentia fübíequens , ita

*Bitoinno

paílim inter DD. & in praxi recepta eft, & per

vb d ] i

eam evitantur multe malz confequentiz, quía

f.ää/df' Ij DE

plerumque , qui coram proprio parocho nolunt

ernïieütcm

contrahere, impediments quibusdam affecti

BUNTTM

unt.

Tettyr C

I6 Eftquoque 2dvertendum Parocho alieno , ut

mwglO

non facilécredat dicentibus fe habere licentiam

1038

fim

àproprio parocho, niü oftendant aliqua faltem

)

Ti

-;.i

ittin

verl-

il

Vapni

De Solennitate Matrimoni.

7I

493

k&üm e&, qïæ

verifinüliaindicia , aut effent perfonz nullatenus

Lalio matt

fufpecte & fide dignz, licét enim in iis, qux

praciféad.forum animz fpectant , credatur di-

4 4, d! MJ-'T, *'«j!'»

y tquratir d

centife haberelicentiam , ut v. g. alieio Sacer-

doti con&teatur , fecüstamen eftin matrimonio;

iil at

& alis (v. g. abfolutione à cenfuris: c. fícut 4e

cramttm m

Sent. excom. ) qui etiam ad re&tam fori externi

yeronai &X

gubernationem pertinent. Sanch. Z. . d7f 37«

i p

nunicats, *

Barb.«44. c,4. 1772. f. 14. 9. 119.

Sed quid, fi Parochus vel Ordinarius alteriI7

nüläm)fümü

Sacerdoti vel Parocho licentiam.dederit .ad af-

ul-fjläfk'

fitendum , is vero ante acceptam noritiam hu-

Gf Prsfcns 1 F:

jus licentiz de facto adítiterit matrimonio, án-

ylisgt 9

ne valebit ? Communiffima DD.fententia di-

h "

Ringuit, an data fit licentia ad inftantiam alieni

( A Cum

parochi, velmotu proprio ; prioricafu cenfent

o i ?

fufficere, quodlicentia fuerit data & infinuata

gf

nuncio.pro ea miíÍo, alteroauterfi cafu non ha-

d

( Met

(b

bere effectum ante acceptam notitiam, idémque

tametfi aliquis tertius. (fine mandato tamer.a

n

Parochiaífftentis) licentiam impetráffet argi-

d

eao

mento eorum , quz de Privilegüs tradi folent,

UE

J

1 p,æ'

nnp

eia

quód non prius habeant effe&um quàm privi-

&i

!

legiatoinnotuerint. Ita Sanch. . /6. 3. diff. 36.

; ii

Barb. d. 1 s. :«z. Hurtado de Matrim. dif. p.

1

p u

,J

difficult.£3: & alitplerique, ut vix fit repetire

quetisn

u

diffentientem.

p

IU

Verümquia cardo & fundamentum (ut fa-

nE

tentur CC. DD.) con(fit in paritate ducta à

leU

(

Privilegio, ideo res ifta theoretice examinata

Aho ahwï

10v

u

non cíttam ccrta, quit; omiísà diftin&tione ge-

dobtrt l

neraliter in-hoc caíu pro valore matrimonii ma-

f

Et-

gna probabilitas adferri poffit.

n

464.

Parc IT. Caput V. g.VI.

D

Etenim quód privilegia habeant effe&umà

Videmis

tempore, quo dataíunt, etiam ante acceptam

Y2 23

notitiam ab eod. Sanch. 4. . /45. s. z. allegans.

t.tl

tur 12. magni nominis Doctores & prater ra-

tempore

tiones & argumenta ibi adducta, etiam non.

fiem paris,

parüm ftringit quod in litteris grazie- (quibus

Aliqanf

accenfenturPrivilegia) non attendatur tempus

fed alia qu.

prefentate ,fed tempus Zate , itaut ftatim tunc,

ür' i prj

cum datz fünt, parti jus quxratur , ficut cum

?rivi]cgjum ,

communi docet Rebuf. s przxi benefic. im tifs

x'l!!:ïllf ) M?TI'Q

differentia inter veféripta grate t4 Juflitie n. y.

1 i fengf

6. cumte de Refcript.c. ffeo g. Eodemin 6. - Ac-

Ht

cedit , quód in propofito cafu ferventur f£pis &

T. nl

ferba Concilii Trid. Fisis quidem , quia matri-

ld uf

J

monium contrahitur publice coram Parocho &

Confil nvo

teftibus & excluditur periculum abnegandi il-

YEe Certora

lud : Per£a autem , quia data eft Ziceztzz alieno

A

Sacerdoti ; utrum veró hxc licentia debuerit ipái

priüs innotuiffe hoc in Concilio non eft expref-

"m t

fum; & quamvis DD.idafferant, tamen funda*

Mderit ece

mentum eorum admoódum dubium & contro-

| LL

verlum eft. Cum igitur de jure veteri (de quo

| Orttibus n

tale matrimonium indubié valuerat) non cen-

| a Tni]

featur pluscorre&um , quàm expreffum , L. pr4-

ho Parodm)

cipimus. in ftn. C. de Appell. & in. dubio potius

E!yerius piti

favendum matrimonio, c. ffn. de Sent. &5 re jud,

Cfugt

| "quam J

cujus irritatio eftodiofa, & plerumque fcanda-

Peh( n

ld

$fen

lofa, ita ut vel ex unius Doctoris Claffici fingu-

lfem

£l

!

lari opinione füftinere poffit, Sanch. Jib. z. diff.

Ti

fv

a

48.7.7. atque equitas rigori Juris fit preferen-

etgs |

lüefo,

da; 4 placuit. C. de Tudic. plané opinor ; proba-

"ifandamin

bilem effe hujus matrimonii valorem,

Videa-

) Pl

De Soleznitate Matrimonit.

Jf

40j

beant df

"Videamus quid argumentis àSanch. 4. 4zfput.

m ante a

36.2. 2 adductisreponipoffit. I. 7 c. 1. de Con-

fib. du

ceff. pr.eb. in 6. dicitur, privilegium prodeffe à

tores & gt

tempore Ícientiz. — & inprimis effe allegatio-

i

idu, n

nem partis, deinde jbi non deciditür an non

r gt (

aliquando profit, à témpore quo datum eft,

fed alia queftio movetur ; an nimirim fi aga-

ayenda

tur im privilegio de jure tertil . requiratur ut»»

ia

sutir, J

privilegium illi tertío innotuerit ? & ideó pars

dixit , fufficere quod innotuerit. privilegiato,

i lu

II in beneficio abfenti collato. non acquiritur

nmité s -*

jJusante acceptiotrem. c. ff 1202 abfenti. de Pr.eb.

inó. Confularisdignitas acquiritur litteris pra-

m f

ffitis, id eft, prafentatis ,. 7. //z. juntt. gl. C. de

,

Cozful.fervo abfenti non quxritur libertas data

i cyam N

ante Certiorationem ejus. L. quz abfentz; ff. de

du D

"tquir. poff. Donatio non confert jus , donata-

a ii

tio ante acceptationem /. aJfeztz. ff. de Donat.

jcet db

Legitimatio liberorum per refcriptum. Principis

jo n tf

deGderát eorum rátihabitionem.. — 4utP.. quib.

:mf j ïamïü Lüïïv

mod. natur. $.illud tamer. Col,z. w. ex his

abin "

omnibus non re&té neceffario inferri ad. privi-

gt (

legia & multó. minris ad licentiam datam alie-

)

n L

valiei

f

j

no Parocho , quia in illis proptereà requiiitut

Umlj i Jï

;l

I

alterius partis acceptatio quod trahant fecum

g "

aliquam ejus reciprocam obligationem ; ita be-

S.')(l

Ül

"

ndl

neficiatus reneturad onera beneficii,, & fubje-

umquE j

r pler

hf

&ionem Epifcopi : Conful ad onera confula-

pos (

ria

*

.

fervus manumiffus ad Jus Patronatüs , . &

[ [

I

T

(

]uf

operas liberorum. " Donatarius ad antidota &

ghtr

li

evitandam ingratitudinem, juxt. 7. ff C. de Re«

meF ]

!

n

foc. der. liberilegitimati, ad jusPatrig potefta-

raj()ffm'

o

1

|

E

Pars HI. Cæpätïä $. VI.

|

D

ti& In privilegiis autem; prafertim verb: dis Yenta f

fpenfationibus gratuitis vel licentia ad. affiften-

gramát lb

nonell x

dum matrimonio (quam affiftentiam parochus

alienusper fe paratus eft facere)- nillo talis re-

vt DD, a

ciproca obligatio eft. — Caterümrex. Z. e; ff tibi

",um) Q'dii)

db/??zt'i;

Non leve argumentum pro contra--

hu d 62

Fatonabif

rio defumi poteft hoc ipfo, quód apte notitian

quxratur beneficiato faltet-jus ad rem, ita ut

at Ít, qu

EÉpifcopus illud Beneficium fine confenfu ejus

tralhi polt

alteri nequeat- conferre.

Deinde in allegatis:

Fa

locis non deciditur, anfecuta ratihabitione nom

NU r

quzratut beneficiato vel aliis jusin re à die primae:

EOR

collationis, ficut in legatis, que etiam requi-

05 fttin f

|

W. ag

runt acceptationem & tamen cedunt à die mor-

W

tis. Valorem autem mztrimonii etiam quando--

? 1(3&60") H

W

4

que poffe effc in fufpenfo jam füperiu

AODEm de

?-d. 4'?:- Co—fxd.'.

&ppof. notavimus..

BOCufator C0l

. HII. Parochus. nom poteft' exercere.| jürisdi--

Riti i

Cionem ,. quam ignoratíe habere. && cüm»

tterie

Parochus in-matrimonio potius teftis , quàm.

W BN

Jüdex aut minifter fir, ideó affiftentiam matri-

prækmeg Qüg

monialem: non effe proprié: exercitium jurisdi--

Xceptigge

&ionis, aliàs Parochus invitus: vel' excommuc-

Quettier

nicatus validé non aflifteret, quod tamen docet:

ADengg o

(

Sanch; £/6. 3. 43fp. 5 9. €$ eod. lib. 3. Mifp. zi m

Mïr)

qwsü"i;

& hocipfum cf'in quxftione, an actus; qui ab:

m,temgmfïsre

alterius licentia dependet, non poffit exerceriex:

ifne

rationabili illius licentix prxíumptione; pre-

t mretf&di&

ertim quando-jam a&hu: data . eft,. licez adhuc

lit

ihCOgnita-, demim etiam illa-opinio Santh. Z..

AC Obfäfv

B. 36: . 7. 6 3. quain cafü; quo per nun-

] Præ(cfibjt

À

€i

là

b

dum licentia petita eft j, requirit;. ut

fakem-data'

! -y.."CEO[E;!

licetts-

A

.

De Solepniiate Matrimonii.

407

Wicentia ipfi unico innotuerit juxta ea , qua

feim wl ?

na ad at

premifit /5. z. di[p. 6 .. 2. 20. 65 Hifp. 7. 2um. g.

tentiam pf

nohf eft extracontroverfiam quia multi& egra-

ves DD. apud eundem Sanch, CC. contra (en-

y mulo ii

tiunt, quibus. etiam poteft addi Laym. Z75.r.

mu

PraGl. 4- c. 23. fub. 0. 10. ubidocet; ex petita &

um pro [

rationabiliter præïumpta dlfþenfanone ( fiactu

od apte n

y ad rt;

data fit , quamvis necdum cognita) validécon-

trahi poffe,

Nam ex mente omnium DD. con-

ne cor

ceifio quxcunque valet, quando concurrit con-

nde n ag2

«ihabiaone m

fenfus utriusque , fed quando unus petit , & al-

ter dat; concurrit confenfus dantis & accipien-

ia dient

tis, ficut in ftipulatione per interrogationem.»

unius, & refponfionem alterius ftatim nafcitug

CW»W ad V

OblanLlO necrequintur , ut interrogans reipone

X 1£tlüm Qu i

fionem denuo acceptet. &in clem. 1. de Procurat,

4

,prï l«a !

procurator conftituitur, fi unus per litteras to-

gaverit, & rogatus litteras (ine proteffatione re-

ettttt 11

tmuem:.

"A

Teffes porró , qui ad' contradtum matrimonii 1 g

U5 (Qï.h qh 4

praentes effe débent , non requiruntur omni

menwm

exceptione majores, fed ne tnatrimonia fre-

excmnum

quenti peuculo nullitatis exponanthr. (ficut te»

(v

l Cm

ftamenta in qulbus cam exacti teftes defideran-

qui

tur) quoscunque-teftes rationis. compotes, &

)

li

m*elhgcmes rem , de qua agitur , etiam dome-

2n g&u!) ]

flicos, infames , foéminas ccnhngumeos, dzc.

1001

I ca ml

füfficere tradit B«xb d. L 5. 121

fumuuör ) k

Nulla tamen neceffitas vel ignorantia excu- T 9

105 ^

fat ac obfervatione legis.; que - formam actui

i

g

f fith

t«

praícribit ha&tenus eà. formá non fervatà a&us

valere poít.

, qn

i

Quare. ljcet ante repentinum.,

ul

-

/

I

4e8

Pars III. CaputV. $.VI.

b

diíceffum contracturus Parochum vel. teftes hae

fim juxta m

bere non poffet, vel homo rudis invincibiliter

quod contra

ignoraret requiri , nihilominus fine eorumprze

ubi celebran

fentiainvalidé contraheret.

Text. in Trid. feff«.

I.QM[Ja'

24. de Reform. matriim. cap.a.in princ. Sancl.

t'orrobligene

d. lib. 3. dfp.i7.

qud Trà,

20 Proftremo breviter inquirendum; quid cene

þcndum (ite

fendum de matrimonio contracto in loco , ubii

(10 antemy pe

Concilium Trid. in pun&o reformationis Ma-

ficatumhrz

trimonii receptum non eft ? g.. & dico I. fimae

petüng of i.

trimonium contrahatur ab incolis talis loci, illud.

mf:a&/;ï:ara,,feü

haud dubie validum erit fecundum antiquos Ca-

'f:f) fiCenim|

nones, ex quibusad fübftantiam matrimonii fo-

?ïïuüöi:n'on e[ï,

inmmodo mutuus confenfus & abfentia impedf--

RUO Ro Man

menti dirimentisrequirebatur , ubi enim lexnow

E 9m iB

va promulgata vel recepta non eft ; non obligat..

5j. duj

£. 2n zfhis Perf. leges dzff. 4.. Navar. Zn man. c«23«

A ]V. s

£. 41. Chok. e Jurisdzdl. ord. i exemp. p. 1. 4«

onfij lirfy

$?. 9. $.

f Pr onr iO;Pam

Dico II.. Si quidam ex loco recepti Concilit

üDltam DD. "

excurrat ad locum non recepti Concili. & ibi

j ass t

contrahat cum incelaillius loci , patiter valebit

j tl

matrimonium ,.-cüm enitn contra&tus matrimoe

gue 'omini fr

nii fit individuus, regulatur fecundüm locumr

l

M Sidfftlr

4

unijus cujuslibetex contrabentibus.

Sicut fupe-

f^

,- '?'5!'5. lht;

ht

rius didtum eft , proprium Parochum fponfi effe

Yülin r

etiam proprium fponíz ,f ex diveríis parochiis

L

» tf

fint defponíati..

Dico lL. Siutraquepars emigraverit adlo-

UT

ltt ! Hhh

€um non recepti Concilii //ze fraude & ex caue

Vr

fa-transferendi ferzu vel qirafí domicilinm aut

xlïmpt "

L Oi

1

etam per modum tranfitus , valebit matrimo-

;

ü

nium

Roym

L

N"- Ll

De Solennitate Matrimonii.

409

hml

Md

nium juxta morem slius loci eontractum. . Tum

rudis ii

quoód contractus reguletur fecundüm leges loci

nis ineeonay

ubi celebratur. . ff fundus. ff. de EGitf. Gail. lb.

Tér d

2. 05f 123. tum quód peregrini ex probabiliori

non obligenturlegibus domefticis. Non obflat,

a injrili ü

quoód Trid.. /zAabzlitaterit perfonas. ad contra-

gdun, &

hendum fine praícripta folennitate ,. inhabilita-

irao Ó *M

tió autem períonz. comitetur ipfam perfonam.,

C finic

ficut umbra corpus.. Nam hoc procedit quando

,&A.

!

períona eft in individuo per fententiam Tudicis

//

^

oliit

inhabilitata , fecusfi inhabilitatio fit generalis ex

ndum anngs;,»,ï

lege , tuncenim.habetlegienaturanr, ut non ob-

liget;ubrnon eff receptajazg: c.z: de covff;t. 2m 6.

Sanch. de Matrzm,l. 3- 4;/p.r8. Pont. deMatrim.

MT

gr, a r

W. g. 9: n z. Barb. de Offtc. Epzf. p. 2. alleg. 32.

fon dim L

5.rg3. &aliiibid. nagnónumeró cc..

Naz n

Bico IV.. Si excurfiisadlocum non ,. recepti

Confili. fiat«hac: fola. intentione: contrahendi

PTTLA lu

fine proprirParocho, ade6que» fyudem: Iegis,

dubitant DD. amvaleat miatrimonium:;.

Nanm

u

iU

tranfiens ad talem locunr & ibidem: contrahens

ag "

fecundümlegesillius, videtur uti Jure-fuo, adeó-

f P

que nomini fraudenr aut injuriamfacere. 7. naj-

C0

lus Sidetur. ff. de R.J. L. 5..$. 2. [f de Lzb. bom.

t

ür

exhib. Intentio quoque mala, quamvis aliquan-

t

p

do a&um faciat zVzcztum ,. non tamen ftatim zz-

ii

at

J

g

falidum:, utfi quisParochum corrumpat;. ut fe

j a dü

fine denuntiatiombus infraudem prioris fponfe

copulet :: fi liusfam; aut Clericusbonainter vi-

arafo»

j

vos alienent: eo quod de his teftari nequeant &c,

(j

,/ t fJW r

Nihilominis àSac.. Cong.. Card.. decifum &

" Ü

[A

T

al Urbano.VIIL.. confirmatum. effe , quod ma-

d

MAN. PAROCH.

S

trimo-

p* v 00

4 1 'o

Pars HI, CaputV. $. VI. —

D.

trimonium ita contracum invalidum fit, re-

Cl r

fert Lugo 7s Reff. mor. : dub. 36. .Batb. de Par.

ütem Qu

e; 21 2.26. Boffius de Contract.matr. c. 1. $.29-

Tétirstetet

Dios hreti

& pro hac decifione facit, quód fraus & dolus

non debeant patrocinari. e /edes. deReferzpt. . t.

HHent, q

de aqua pluä'z'»z.quöd contra legem facere & :5

fittorgg

vibi dj :

fraudem legis xquiparentur. J.comtza legem , cum

L. ftq. ff. de ll. L. ex fatto 3. $. fin. de Valg-

Dico ,

fibfl. L. 3. $. i autem f d S. C. Maced. c. ptn.

Wnt puprre »

de R. . in £. itain [ boc modo. 64. de Condit. &

tale CXCUrre

demouf'sit. notanter conftitutum eft, ut fi per

Waf

fraudem przjudicetur Leg. Reip. utili, ipfo ju-

T etum

serefcindi, quod fraudandz legis gratia fa&tum

QU dftden,

eft.

Waytyy, À æ

Quis vero non videat, "Confilium Trid..

I

cum tantia praz

,

antiffimorum virorum delibe-

EW jy ( ü

ratione conclufum ,. effe legem Keipub. utiliffi-

a,

:Dico yyr ;

mam , & fi id defraudari permittatur , jantam

aperiri raptibus & clandeftinis defponfationibus

oncl Véffp

cum ingenti nonnunquam præjuäi'cio parentutm

ISDG!I(HF

fäCünd

)

& priorum fponfalium alior&mque intereffe ha-

UT u&e

Ti

o

bentium. Quare ad rationescontrarias refponde-

ri poteft, negando, quodjure fuo-utatur;.qui le-

V ICglb

NU

Is

j

$

Cim )

]

gem defraudarecogitat. Deinde quod malain-

df ;

tentio non Zerztet a&tum ,. fi nihil mutet-in fub-

C/Z.;;

ftantialibus àlege requifitis.

Olfpmür h

Cisiblie

Dico V.. Hxretiei fi permixti cum

1 & h af

€is apud. quos Concilium-receptum eft j vivant

& in minori numero (unt, cenentur ffatuto Con-

cilibarg. 1. quod major ff. ad Mwnicrp.. declaratio

Dmif]"olut

Card. apud. Cyp. //2.4. de Spozf. 14 . Boffius de

5

Conir.analrim.-c

2

$.z4.m. g. 66 $:2 funt:

$1

«nim. haretici Her-BaEtiünum mu-a j;nugm EC"-

Matr;mm

ii

1!ja

m -

Dilfohunéitate Matiimonit.

| 4! '

walm d!

Clefie. recepti , & ejus fübditi effc&ti , fubditus

: f.y,Bafbfä il

autem quamvis rebellis utique ad leges fui Su-

ii

perioristenetur. Indeetiam fit , quód Ecclefia

a as

magis hxreticos ad fidem compellat.-£oz. zzt. .X

|de Heret. quàm Judzos & Gentiles , qui non

A

n

füntproprie ejus fübditi , dicente Apoftelo : quid.

mibi deiis , qui foris funt , judicare.

La

Dico VI. Principes & Domini fxculares pof-

"D

. funt punire adjuvandi juris Ecclefiaftici causá

CM

li

tales excurrentes , vel alia illicita matrimonia

; [4 IU

Itüm

f utt

(j contrahentes , Sanch. /b. 3. 47/9. 47.. 22 1 3. lau-

!

::., '. l

j h

abile eft enim Principi Ecclefiam ejásque. fta-

j Ul Y

lY

tuta defehdere. arg. c. excommimicemtas. $. 310«

lo

peantur. de Haret. c. decernimus. de Sent, ex-

Id

Ü ;

, comm. in 6. clem. wn. de Turejur. Extra$. unam

um

m

[antlam de Major. && 06:4-'. Znter com.

m Ae u

amytatlh '

.-*:

- Dico VII. Qui vicevetfa exloconon recepti !

L d

1]

Concilii veniunt ad locum, in quo receptum eft.

, tenentur fecundüm formam Concilii contrahe-

g.

re. Quidquid enim fit, àn& quando peregrinus

gt

tencatur ad leges loci , perquem tranít; (quod

g"

n

, de legibus juriscommunisprobabilius affirmatur

um fj

cum Navat. 7 sma». c.25..2.120. Laym. de

li

j

LL. c. 12. 2.3.) recepta eftdo&trina , qued circa:

(

folennitatem con

"

tractum teneatur. Saxxch., d. dif

quie

xmc

j [but. (8.., n.26.

»

€. VII.

MU

-,M"'fum al

N

g

ne ci Separatione Ma-

ln

Jf

i

þe'Däf'þ[utia

trimomnii.

,

um

Es

a

"

SUMMXARI.A.

Spafz

jf

n

ÍP.. z. Matrim

oniumalid propriée iale y 'klfudiz'ma-

)w

"

; i

- proprié (éu aticutatum--

j

412

ParsIll CaputV. $. VI, ——

)

a. Magis interdum congruicm eff impedimentum: | », (j pei

uofis.modo tollere, quá.

tiiamj

ab inficem feparare..

n conjuges Wi?zäli-tot;

"

faent

39

Oualiter. matrimonium nullum e

x ch?&æ

3f Merity

con[fenstis in:alterutro reconfalidari po(itt

ii

$$

Qualiter matrimonium ce[fante impedimen-.

It'

1o dirimente occulto reconfalidari debeat.,

UA Bonaþ

X

*

n ad.recontalidationem matrimonii dtht--

L

—

ant etigmrepeti folemnitates ? —

i

*

»

ftáü

&. o Parochus eltonfeffarius teneatur mánert:

af l,

Babentes impedimentum ; fi id ignorent.

] ÓOmas

7*

Matrimonium.dupliciten diffolpi poteft , 5:[.

^ quoad'einculum ;. fel'ad tborum..

Ml

D

$

Matrimonitim vatum duabustantum cafibus :«

lldliog

Confummatum Peró) nunqudin . exceptd:

. 99 rl

mmorte , quo ad Sinculim:diffolbi potefl, —

p lnæ)!/'n

LU

Occuritur objéttioni hereticorum contendtte.

Vg

um [/altemob adulterium matrimonium:

?h Mejr) a

confummatum. etia

m; qgözdï'üi?zculdm .(ö-

Ht wj

Vabzlé-effe...

]

3 3- Dmïm r

20.. Matyimosium confü

mmatum. £. de. cd:fþ;

Watim

. quà ad'bbarumdilfolBi poteff.

[

"nonium. can/imimää

| M'tin

A Ex folo adulterio matr.

4 ml

IP

'innte

tum q;m*'aä ,!þagum. ím perpetutm. diffolfi--

'

94

r

1 vmmom'u"l |

12.. An,ft'cut- maritus uxorem m uxor mari--

tur propter adulterium dimittere po[ft...

; fa[uPerwenien

213.. dn eiom oftula;, Pel amplexus uxaris aut

f p ciotazicm adulteris diortium mfy/ä**' ]

1

re^ fu.

,

]

Yi

LSCPAM

34 s itsies probationes requira

gætur,u?ju)cx di--

Bortzifeinisniiam x ca

M'ttim

s

uf a. adulterii pro-.

JD;U;

M

Quds

j?! & Reeat..

--

z

4

g. Vl

DéDifolutione Matrim.

wf. Ob paritatem delitHi denegatur ditortium ;

fi ,imp:dimzv.'u

p nj

etiam[i párs innocens primum pofl latam

féntentiam adulterium committat.

""TT

4a6. Maritus uxorictiam indiretlé tantum dans

eronSzliMf;ïfï

caufam adulterii, diportium petete non po-

£eff.

! ,M" IIMP('Q"

phaln i

47. Bona fidesuti &5 Piolenta appre[ftosfel et2am

metus cadens in conflantem mulierem excue

u

f4t 4 difortio.

tl

7l

gubir m

-'130

Tollitur diportium ex condonatione injurid,

ml j

$

E6 quando bac vondonatio fferi poffst ?

) Jff)»

þ)

4g.

$i conjux innocens nocenti injuriam condo-

potc

j

sierut.

nat , tenetur nocens acceptare , 6$ ad coba-

bitationemvedire.

ii

-20.

Cur bere[is fit caufadigortii ?

M

]

Af

a. d conjunx catholicus teneatur recipere ba «

reticum poff latam fententiam reertent£?

vfffmf,f f

lh

gl

a. Merità etiam ob periculum peccati. ditor-

1

(i

nl

m

tium fieri debet.

2334. Demüim ex feéztia conjugh recé. diffolutia

matrimonii petitur.

T ( i

Atrimonium aliquando diffolvitur , quia

fii

!j

M

invalidé contractum cum impedimento

,f/)!(ïlm d

7l n

f

idirimente , quod quidem , non eft proprié ma-

t

£rimonium , fed matrimonium attentatum : ali-

W i

quiando vero validé ab initio contractum ex caus.

d

"T

fa füperveniente.

14

4 HU

7)»[ "

De Separatione Matrimonii ob nul-

jl

j

litatem.

Atrimonium nulliter contra&um proprié

!j

jl

Jb

quidem & de jure matrimonium dici non

//A4

4

j ]

3

posba

414

Pavs If Caput V.. $. VII,

poteft ; dicitur ramen matrimonium improprie

!

poïef ) tifm

feu de fa&o attentatuní.

Potró matrimonium

| if gt

tale attentatum ob quodcutnque impedimentum

tiptrona,

nonaliterfeparandum eft, quam accedente au-

| lint tamen:

€toritate Judicis Ecclefiaftici. - Eft autem híc

tton t men

advertendum , quód non femper invitis conju-

| exrum,

gibus matrimonium feparandum fit , . dutumodà

z umin

impedimentum : vel caufa nullitatis per difpen-

D , Quia

fationem aut alium modum tolli poffit. — 1mà

guum vilibil

Si vir tantüm fuerit in mala fide, & foeminam

hr Áit

ignaram impedimenti deceperit;videtur planéex

Mi d

naturali xquitatead tollendum impedimentum

putr Aen

& difpenfationem impetrandam cogi poffe.

Til

$ —Quaeritur autem 1. An fi nullitatis caufa fit

um

occulta, & unitantüm parti cognita, aliquando

Aleroc

convalidari poffit mateimonium absque eo , ut

i

gt DA

alteri parti ignorantiid fignificetur, poffet enim

n oDrenis

!

nonnunquarm ex notificatione impedimenti ori-

tiqtr, m

ridiffenfio, perplexitas, infamia autaliud fcatt-

J Wt

dalum.

i

Relponfio affirmativa communiter eft rece-

-

| Bone

V

|pta.

uó ad modum autem invalidandi di-

priüs degs

fünguendum eft, an matrimonium 6it nullum

| A& petom

€x defectu confenfusin alterutro, vel an ob aliüd

| WU iUf(*I'I'oa

Impedimentum dirimens occultum. | Priori cafü

j u, "tümaï

convalcfcet matrimonium , fi ille qui fi&é tatt-

lifeii t

tum confenfit : neque enim ad- matrimonium

lat

neceffarius eft confenfüs viri & feeminz forma-

; Mrily |

liter fimulantiurm, fed fufficit, quód is, qui prie-

mïnomi d

ri tempore confenfit , in fua voluntate perduret;

TT

usque dnm-etiam pars. alterà confentiat , alias

QU fefio

hi non

.!:n"il'imonium per procuratorem contra

K TU ftum

poíit,

De Diffolutzone Matrzm.

41f

&Tl

qytium u

!

f

poffet , cüm principalis , quiprocuratorem mit-

rto tdtum

tit, longo tempore priüs confentiat , quàmalte-

raperfona, adquam procuratormittitur,. Vo-

Qu impeäme::.

lunt tamen Doctores , ut ifte novus confenfus

qun ao

non fit meré internus, fedlper fignum aliquod

Q H at

TR

externum , veluti per vetba , quz conjugalem

VRPCH

j

f

"

ii

affe&tum indicent, autper copulam expriman-

ydut

m] L

tur, quiaad effentiam Sacramenti requiritur fi-

liab vf

(lr

num vifibile. - Licét verb in tali cafu Jam priuüs

tl ol

"

adfuerit fignum fcilicet contra&tus extrinfecus

fde, &reni

matrimonii, & tantüm defueritconfeníus ;. re-

xj st

putatur tamen hoc fignum infufficiens, quia»

r

xunc temporis . quando pofitum erat : fuit fo-

äamcegxgleüæl

Jummodo putativum & falfurns

( udliric

Alterocafu, fioccultum impedimentum cef-. ,

d gt 2

sàrit, v.g. in affinitate occulta difpenfatio

um 8^

clam.obtenta fit, uxor legitima, de qua nihil

ybceth FO[;:'

'

fciebatur, mortua, &c. requiritur quidemno-

Jl

IIj

!

pl

"

vus utriusque confenfus; quia prior propter tale

fmia a

ampedimentum erat invalidus : interími tamen

non eft neceffe, ut uxor v.g. ignara nullitatis

at

lr

priiüs deea certioretur, & ita novus ipfius con-

) invzþdzt;,

fenfus petatur , fed fatis erit4. fi diffimulata nul-

rimiri? j

litati interrogationi de przfenti fa&te confen-

tiat, utíimaritus dicat, ff 105 effes mea uxor el-

il « c1

1)'; ;

des ferit & def'atto Pis effe vaca uxor, G c. qua de

«ccuïïLï"' : '

M

l

te videatur Sanch. de Marzmonio. l. 2. d. 36.

m

It

- Quéritur Il. An ad reconvalidationem ma-.

jl a

ttimonii debeant rexerani folennitares Concili

»

j 0

"Trident. ut fcilicet detzaó interveniat Parochus

u

(

Oi

"

cum teftibus? . efie, diftinguendum , an im-

m

tum ft, utprobari ne-.

gedimemum ità Gccul

$4

g

P

416

Pars III. Caput V. g. V]f,

[

queat ? vel ütrüm juridicé faltem

.;

per duos te-

|

Dihatii

ftes probari potlit ? priori cafa fufficiet,

quod

folemnitatesab initio ad

Esl

UL

hibitz finr, quia earum

i

deat de -

effectus etiam impofterum cenfetur-durare , hoc

vel lus vi

ipfo, quod matrimonium tali cafu n

egari facil8

trimenite

non poílit, cüm conftetde contra&u publico &

torisprab

nonconflet de impedimento. Atin pofteriori

&dmohiti

cafu proptereà folemnitates reite

randz unt, quia

periculm

finehis fübeffet periculum , -ne

quandoquc ma-

Viaifcom

trimonium negaretur , fi nillit

as in primo .cone

Tentousrod

tracto propterimpedimentum probari poffit, &

Péroolgn

confeníus novus ex defectu folennitattm . effet

hiiwm s d

omnino occultus. Verüm ne paífim divulge-

Dority tum

tur, quod duo comjugati impedimentó .canoni-

Tüni enodcy

có laborent, notabiliseft cautela , ut Parochus

vel confeffarius petens licentiam à Parocho in

-

f um m

ttm po[l j

prefentia duorum teftium, qui poffunt: effe de

-

peccandiexpg

con(anguineis aut aliis bonis amicis , pares co«

ram fe privatim conjungat.

Diteye, qiac

mtxec! T

6

Quariiur III. Aníi confeffarius vel alius

Qor i

quiscunque ex privata fcientia ádvertat , conjue-

j"fk, UBX&I'

gatos habere ignorantiam impedinienti , teneae

permitay

tur eis impedimentum & nullitatem matrimio-

niiindicare ?

explicar p

'fq faceti or

& non teneri; im plerumque ton effe; -

tÜctistetos

confultum admonere conjugesin bona fide exi-

"010 Qf cu

ftentes, fitameniftaconcurrant, . Ut impe-

dimentum fit occultum, "& ton £it fcandalum

Tator qut r

apud illos homines,

Ceïe)ïicätf

II. Ut ignorantia non fit '

moraliter culpabilis ,

& potite(

ficut ordinarie ignorantia

juris excufat homines

plebeos , fceminas, mili-

Tütád bomn

tes & alios fimilesL,

Cljus Thaltn

€MP3 de indecbito, $. 4 . f* de

ORQURSE o

Prgbéae

"f

D. Diffolutione Matri;

41

rolationibus. & ignorantia facti excufat ome.

em pt ö;m:

m

v uf

Mi

T.

mes. III. Utpænitensnullum omnino dubium

fipt, quatdt

habeat de valore matrimonii, quia confeffarius

vel alius vir do&tus interrogatus de valore nía-

feurdintt

cii gt

trimoniitenetur veritatem dicere , nà caufam er-

un:ra&ugubïi:f

toris prebeat. IV. lt prudentertimeatur, néex

&dmonitione timeantur diffenfiones, infamiz ,

Arin p

geramdalg

periculum innocentia , alia fcandala vel gra-

: quandaquc t

viaincommoda, Ratio autem, curiftis concur-

ventibusrecté omittatur admonitio, ifta eft , quia

tisingimo d

robart!

nemo obligatur ad actum inutilem & proxime

Jenpitatirn

focivum ; effet vero talis admonitio unutilis &

: Paüïm dir:

movica, tum propterincommoda fubfequentia ,

mento d

tum qnód conjuges pritisin bona fide exiftentes,

per ufum matrimoniiputativinon peccárint;jam

i, um

j à d

&utem poft indicationem impedimenti periculo

7 poffunt d

peccandi exponant

urergo &c. Idque confirma-

tur ex c. qWiA czrta,

deConfanguinitate &5 affini-

nj p

tate , É c. fi quis autem de Penit, difl.7. non

obftat difficilis textus in c. 3. extra. de Reguiis

TT

;urií , ubidicitur: quod utiliusfcandalum nafci

du d

Nani

permittatur ,

quäm veritas relinquatur.

xdinett "

explicari poteft de tali veritate ; quz fine pecca-

f "

tó taceri non poteft, & ad quam manifeftandam

Jl

aliquis tenet

ur ; utfipartes fintin mala fide, vel

quue fl

d

dubio aut cu

lpabili ignorantia. ltem Concio-

i

nator aut Profeffor Publicus tenetur veritatem

]u

n l

dicere; licét fru&tus alicujus privati non fperetur,

H

p ii

ia talis doctrina ordina-

fcd potiüsfcandalum; qu

;norangiz "

tur ad bonum publicum

, ideó ob privatum ali-.

pnure

Pluribus

inatit

cujus malum non eft intermittanda.

æmml(l

fIi

l

m.Sanch. 4 À. 2ifj. $.

;

examinat hanc quæ&igne

j

De

j

:

li

:

418

l

Pa* TIT. Caput V. 6.VII.

' De Separatione matrimonii valide --

| Iumffamm,

contratii,

luti errote

Atrimonium validé contfa&umþgaliqüauï- ! ttnporis at

[

do feparatur vel quo ad Pzsculum , ita ut

prorfes ceffet effe matrimonium:

*

-

vel tantümy

m.7, &ï

quó ad zZorum 05 mutuam cobabi.

4 Matrim,

nente vinculo conjuegii.

t,ztz'w'zf)n '!tfæ

tusin hünc

3

Quo ad vinculum matrimonium ratufn" duo-

€Xcepto de

bus cafibus diffolvitur, fcilicet per ingreffum iti

tinadvad;

religionem , & dilpenfationem . S. Pontificis j

ITrifere

quia matrimonium ratum , cüm tantum figni-

Wotaitemads

0 cufim f

..ficet conjunétionem Chrifti cum anima fidelí

(qux & magis intendi , & per peccatum tollí

t qim .T

poteft) non eft in diffolubile. At veró matrimo-

COrtrmuniers

nium confümmatum , .cüm fignificet indiffolu-

"at hret

bilem conjan&

$

ionem Chrifti cum unica fporr-

D mterpreæ (

fa Ecclefia, nullo cafu, exceptà morte naturaliy

r n

. quà ad vinculum diffolvi poteft : ita enim illam

! j Mälf W, Pf 4i

legem Hzbrzorum Dewt.z4. c. ex qua licebat

A

r:md;;*o"bna

dare libellum rep

udii uxoribus

; aperté & itera-.

Mi

tó fuftulit Chriftus MattA. c. y. £f c« 19. hisver»

Priorbuses

bis: Moyfes ad duritzem cordis 'Gcf*rj ( intellige,

Bquitut Aco

€x difpenfatione DEI ) permifit obis dimittere

FlOribusante

wxores geffras, abinitio autem mon fuit fic.. Dica:

t ormicr

4utens $obis x quia quicunque dimiferit uxorem

TOlpjpee

dham, nif

Is ts f

mnuecbatur.

ff ab Yornicationem ö*a(igm—;dn.,rerü?

Votpotifees

. Sed haretici fio more femþer proni ad Cal'v-'þ

z

Tib ao

nis liberratem

J

( quam prohibet Apoftolus 44

F3

Rittidyir,

j

Galat. 6, a R

97.$.c.) t & Evangeli jugum

excctiendum -

fmdeprob

ity

€7go , inquiunt , faltem ob forni-

. b

ris folvetur matrimonium . con-

! Cafï0n€m - uxQ

Tum-

1 .x" li repu dl

!

41

A^.

De Diffolutione Matrií:

fummatum , eáque dimifsá licebit aliam ducere,

"D

hunc errorem , quem plerique hzretici noftri

rdun d

temporis ample&untur , anathemate damnavit

Con. Trid. /e[f. 24. de Sacramento Matrimonii.

1 Gintylin

Can. 7. & pluribus demonftrat Bellarm. Zi£. z.

um : v

iif

ele Matrim. c. 1. & feqq.. ctenimtextus allega-

ii

tus in hunc modurm interpretandus eft , ut illa

exceptio de fornicatiene uxoris referatur tan-

onium r

tüm ad verba precedentia ,. utfcilicet non liceat

tpe ,fngreii.;

dimittere uxorem excepté cauiá fornicationis :

em 5 Jonti

non autem ad verba /ubfequentza , quafi infuper

j antim iïg

ob caufam fornicationis aliam.ducere liceacs ,

um anima ?

Écut cum S. Thoma z 4: p. diff- 35. q. unicá

xgeqsatx1ï "v'

communiter Scholaftici explicant. Doctainam

vetorm

Mi

j

9utem hzreticorum ineptam eífe. I. Probatur

ii

f

ex interprete Chrifti Paulo Apoftolo , qui 1. 44

ijam ii

Corintb. 7. inquit : Zs autem, qui matrimonio

ptimurt u

m

Jum&li funt, pracipio non ego, Jed Dominus, uxo-

fff r

rem à$iro non difcedere, quód fi difce[ferit, ma-

4,((C33l

mere innuptam , aut &iro fuo veconciliari. wbiin

u

mv

prioribus verbis : preczpio , À giro non difcedere,

"

?

lequitur Apoftolus de difceffu injufto , inpofte-

'475 fh

j

H

|

rioribusautem de difceffu jufto , fcilicet ob cau-

»/

fam fornicationis, quem difceffum Chriftas di-

n

étólocópermifit. Aliàs fi etiam in pofteriori-

n

bus locutus fuiffet Apoftolus de difceffu injufte,

n ;,*»

n velletin-

"l

non potuiffet dare optionem uxori, a

nupta manere , aut viró re conciliari , fed fimpli-

vr rf

fu.

citer debuiffet jubere, utad virum reverteretur,

hpf j

J

deinde probatur ratione, quia fi propteradulte-

rium diffolveretur conjugium , apcriretur janua

&t

r, i

in&nitis repudiis , & conjunx volens effé liber

! wmmunm

tamüm

419

Pavs TfT., Caput V. $. VIf.

l

tantüm adnirerium committeret , & ita ex fuo

ftliis eo

delicto commodum reportaret , atque ad alias

indulgere :

fnuptias pro libitu tranfire valeret. — Verüm ma-

itertis Vi

trimonium coz/mmatum , licét quoad vincu-

tr, iisque

lum diffolvi nequeat, quoad thorum tamen &

Qum inteq

mutuam cohabitionem |6; de cauíis diffolvi-

Iotur. L. Propter adulterium, II. Propter hare-

DeSel

ín. IIL Propter incitationem ad peccatum..

lg

IV. Propter fevitiem.

V. Propter ingreffum,

Vtot

(

in Religionem mutuo confenfu fa&tum. Ec

füfiproyte

VI. Proptermorbum contagiofüm.

| fhtyafente

Inftànt autem hoc loco iterum hzretici di»

| m hs

centes,fijuxta noftram explicationem is fuit ferte

| fOüiügalis,c

fus Chrifti , utnon liceat dimittere uxorem, exe

| Mülttig

cepta caufa fornicationis, qüomodo ergo hic

-Cumconjuge

ultra fornicationem plures 'Fcpar.ationis caufe

f Hlgu,

Irjconcedunturt? f g. Noftram explicationem.

| gl

utterius declarandam effe in hunc modum , ut

Nnolfra

exfolo adulterio liceat dimittere uxoremin per-

PX g, ts

petuum, & etiam nolentem ac invitam : alig

TT quiaiw

vero caufe hic enurneratz ex füua natura nOIL»

Rtetis

lint perpetuz , vel certénon fint contravolunta-

;

j t Totecg

tem alterius pártis, ficut ingreffusin Religionem

mutuó confenfufacküs.

Torlieres d

Unde ceffante hxrefi,

ä

fütlietesui

j

p'riculó peccati, ízvitià & morbó contagiosó

i

Citts &

cohabitatio feparata ruríus reftaurari debet, )

lmeït()gan

uón autem ceffantiadulterio , quia fides conjus

|. Bondeir

!;

gaiis femel violata femper manet violata, & a«

i

Qurj

né, fi Apoftolus 1. 2 Cor, 7. potuit concedere

temporalem fe

&rplevis

j

parationem conjugum ex confen-

ig causá or.

fétpofr

&ices ex

ationis ; potueruntutidue etíam Pon-

1

affre vid€

aliis juftis caufis, fcilicet propter peri-

Vi if

D

cqlum

.Tf

De Diffolutione Matrim.

&i

et, Kititi

€ulum corporis vel animz talem feparationem

indulgere : etenim Pontifices ranquam Chrifti

t d d

v Verünr

in tertis Vicarii Apoftolicá authoritate perfruuti-

ictt quoad "

tur, lisque non minus quàm Apoftolis jus Divi-

thorum t

mum interpretariac declarare convenit.

de caiís d

[ hg

De Separatione propter Adulterium.

Ueritur T. Utrum non tantüm tmaritusI 2

m al p

uxorem , fedetiam viceyería uxor mari-

'ropreringïfä.xf.

f fu. &

tum propter adulterium dimittere po[ïït ? Affirs

1nativa fententia communis & vera eft. - Ratio

Áam.

[

entm hujus divortii confiftit in violatione fidei

m hat

ionemisfbé

conjugalis, qu hamd dubié non tantüm per

illïikïXOföm;fi'

adulterium uxoris fed etiam mariti contingit;

omodo t

€uüm conjugesnon debeant ad imparia judicari.

€-. gaudemus de Dzbortiis c. ultimo. caufa 32.

Fepamzim;s i

q. f- C- plecuit.eadem caufam.7.

n expifczüaff;

hu modm:'

Non obftat , quod Chriftus Dominus MattA.

$. & 19. tantum dedimiffione uxorts memine-

:reuxorem;n ,

rit, quia intelligitur locutus fuiffe de eo, quod-

g

Y [U«

m d

m/

frequentiusaccidit; prout etiam irí Zzdfo cap. ulr,

ait Innocentius ; quód viri frequentius foleant

jnt conta

mh;.i*

mulieres de adulterio accufare, quàm econtra

ficit Mp

tnulieres viros fuos.

Item dicipoteft , quodibi

pofantt hrï::' :

Chriftus tantim de dimiffione uxoris à Judzis

yipo

interrogatus fuerit ; & 1deo juxta interrogata te-

lr 8

fponderit.

uwa[*dï'*]

Queritur II An etiam propter ofcula, velq

m

amplexus uxoris aut fufpicionem tantüm adul-

onutct

Q

terii poffitcohabitatio diffolvi ? Pro affirmativa

"r que

vt

facere videtur ex. confenfu. 8- $. 3- de Repudis;

itiiee

ubi jufta divortü caufa effe dicitur ; fi mulier

$7

invito

42£

Pavs II Caput.V. $.VII.

J

snvito maritó alienó convivia appetat; autextra

tültttio,.

domum pernoóctet. . Item textus z Zb. 1. feude-

it fudex d

rum tit. s. ubiftatuitur , quod vafallus feudum

X Cüm d

perdere debeat , nontantüm fi cum uxore Do-

105,.tonn

snini adulterium commiferit , fed etiam , f: com«

Qotentes ,

mittere attentaverit vel cum eáturpiter luferit,

pionts vk

Negativa tamen fententiaverior eft ; quidquid

tem mpri],

enim legesciviles ftatuerunt & permiferunt;ut ex

lbetorida

aliis etiam pluribus càufis,quàm ex folo adulterio

tfim efr

matrimonium quoad ipfum vinculum miffo li-

üones il

belló repudii diffolvi poffet ; proutconftatex to-

t 16 lo

to tit. ff. &€$ Cod. de Digortiis E. de Repudiis,

rvf

ly]

Iftz tamen legesinvalida reputantur, quia cauía

k dii.

matrimonii fecundüm Canones & Evangelium

"Emf

tractanda eft, ubi matrimonium. confummas

z

tirm quoad vinculum nunquam ; quoad cohabi-

tationem folim propter adulterium an . perpe-

apm (l'eïfehen;

tuum feparari conceditur , ut füperiis diximus,

|

Qttisen C

»

Deinde fiab adulterio ad ofcula, &c. argumen-

|

|

ctxl&um TU

tari vellemus, effet argumentum à sajor? ad mi*

|

s

W

EUR

nus, quodutiqne in poenalibus & odiofis extra

EP*WC Q

cafus in jure expreffoslocum nonhabet, cum in.

Bul

poenalibus ex receptá doctriná ne quidem à fi-

hd2 fnes

Unde etiam alle-

|

miliargumentum procedat.

]

irors «

0

gata conflitutio feudalis ad. caufam. matrimo-

j Ug g

nialem "tanquam multo. graviorem & majoris

Wqg

Ia

ld pto

przjudiciitrahenda non eft. — Hoc tamen recté

Equ

* Diltnir

admittitur, quod nomine àdulterii veniantetiam

M

K ubi

reliqui concubitus contra naturam , fecundum

nün fa

Tttlm

€a, quz prolixé tradit Sanchez de Matrime. lib.

Vl

n

1£0. d fp. 4.

"T üxor

Aufïi-'ur

14 QQueritwr. l1. Qualitér conftare debeat. de

l

stl

" Qoter :

adUI-:

Y

De Diffolutione Matrim.

413

perat, u

adulterio, & quales probationes requirantur;

yinlib.r j

nt Judex divortii fententiam proferre valeat?

vafals f

&. Cüm delicta carnis fint ditficilis probatio-

.cum uxtt ?

nis, nonrequiri teftesde vifuipfius peccati de-

adeimy t

ponentes , fed futficere conjecturas & prafum-

ptones violentas, ex quibus non pZyfica, (al-

eituyit li

rdt q"iäqï

tem 7zorali certitudo inducatur , ut fcilicet qui-

emienatt

libet prudenter credere poffit, adulterium com«

L

miffum effe

*

quales autem fint talet prafum-

T foIozdul.rcï

volim mf

ptiones violentz , traditur per textum & Docto-

ysconaer t

tes n c. litteris. de Prefnmpt. & multis explicat

Franciícus z prax criminal ,, de delithis carnis.

g dN

nun qiae

& Sanch. 426 1. 1 g. défp. 12. defummuntur verà

5 ybup

ex circumftantia loci , temporis & perfonarum ;

veluti fi uxor aliàs malé diffamata aut fufpecta

um (

fola cumfolo, tempore & loco ad peccandum

1; (

wd coäaäj'

m n F

apto deprehendatur , ofcula etiam & ta&tus,

ípazi d

quamvisexfe non conftituant caufam divotii , ut

&

dictum , concurrentibustamen aliis circumftan-

: ;&C'

qu

qi'

tiis valdé aggravant prefumptionem adulterii.

ij

Eft vero advertenàum , quod tales conjectus-

"n oljis

tz,ex quibuspeccatum prafümitur , plené pro-

wnh&beï; Cllml?

]

bandz fintper teftes aut confeffionem propriatu

j 0

W,'u'

uxoris

r

.

proin non fufficiet , fi e. g. folus mari-

us i

tus dicat :-fe a&tusfufpe&tosuxoris vidiffe , quia

al n

in caufa propria nemo tefiisidoneus reputatur ,

g d K

j

éx qua nimirum aliqued commodum fperac,,

Hoc t j

(j

ficut hic, ubi propgter adulterium uxoris maritus

1

"

*

non tantüm à jugo matrimoriii liberatur ; fed

l

n

infuper uxoris dotemlucratur.

4 h,lam'n». li

Quaritur IV. An fint aliqui cafus , in qui-Ij

divor-

a

þus propter adulterium non conceditur

)

dum 2

414

Pars HI. Caput V. $.VII.

1

|

Nibilomi

tium ? g. Varios cafus enumerati , quifaciix'o-'

tis memoriz caufa-ad 3. capita reduci poffunt,

Ut adita

Primumeft : paritas vel causá deli&i in altero

ttntio &

Adulterium.

conjugis. Secuzdum : excufatio delictià culpa.

|

Tertium conciliatio feu condonatio injuriz.

]

|

hürramiter :

Ex primo capite denegatur divortium primo,

| €ohobititio

| Tévocare de

fi uterque conjunx commiferit adulterium , quia

paria deli&a mutuá compcnfatione tolluntur.

| fponder D

€. ult. de Adulteriis. €$ c. 3. de Difortim. idque

tefüertin ]

probabilius extendunt Doctores , iítfi e. g. ma-

für, Qu

ritusetiam poft latam divortii fententiam adule

E

Wopteradite

terium commiferit, adhuc ad recipiendam uxo-

| i Cnitu n

rem dimiffam cogi poffit : ficut enim uxor ex

Gtgetur d

primo adulterio, amifit jus quzfitum per con-

riumumrim(

Ex fs

tra&tum matrimonii , ita & multo magis maritus

per fübfequens adulteriüm amittet jus quafi-

jux lg

tum perfententiam : eft enim jus ex matrimo-

Fce(]](fe ) Y6

fio quafitum multó fortiüs, quàm. quafitum

HJUScon[äM

ex fententiajudicis, & cohabitatio tmatrimonia-

; f?Faratumfu !

lis favorabilior quàm feparatio. Navarrus tits

t & v

3

de Diortiis. confilio 1.

Ti atf

ebitum r

-.II. Maritus divortium petere non poteft, f

uxori caufam adulrerii dederit, ipfam protti

V02 ad]

tuendo vel non prohibendo ctm potuiffet, aut

lts j 77

)

denegando debirum conjugale, c.fftw a£ftimes.

|

- Mu

ceufA. 37. 9. 2.

36 Sed quid fi uxor ob nimiam mariti fzvitiam

UQESy IV- 50*64

fugeritex domo , & extraeam adulterium com-

j fn Viölem

miferit ? non excufari uxorem à divortio; dO'f

Thitie cadens

cet Sanch. Z47o I. te. diff. . n. ro. contra quos-

f"tul'.'grtio : l

dam alios graviffimos Doctores, eo quod talis

' lmmo eXCu

fzvitia nonlit directa adulterii caufa.

Argummf:

?fæcepm,æ,

C. frgnificaffi , d Difortzis.

*

De Diffolulione Matrim.

a

n 51m'

"Nibilominüsi mulier neceffitate compulfa

yertti q'dl&x

fugerit ad talem locum ubi fuit periculo incon-

j i p

tinentiz éxpofita , non videe quomodo tale;

"TTE

fs d

adulterium marito imputari non poth , qui ig-

hümaniter :tractando conjugem , ei in. effectu

onsioinit

«Cohabitationem.denegavit , & à loco periculofo

t dirotum pf

revocaredebuiffet. . Ad Zffwm c. fignifícafl i ve-

st a

fpondeti poteft ; quod ibi mulier fine neceffita-

efadont

d p

:te fuerit in loco pex'iculofo i velquod intelliga-

tur , quandovir.nonitenebaturreddere debitum

s; ititE

propteradulterium pracedens, ficut ex cafu il-

j n

lius Capituli intelligitur. — Interim licet hoc cafu

r

denegetur divortium , aliá tamen poená adulte-

n im t

*ium uxoris recte punietur.

,S veNum sff '

Ex fecundo capite ceílatdivortium L. Sicon- 17

ml

'

junx probabiliter credens , altetum conjugem

anict B0

:déceffiffe , vel mattimonium ex falfis probatio-

'

jit j

r

Tübus confanguinitatis vel alterius impedimenti

j

n d

i

feparatum fit , alteri nubat , ,mifi tamen jam cer-

ii

ï'f.*'ï'v

tiorata de vita prioris conjugis aut valore prio-

jo NU

ris matrimonii , perftiterit in fecundo conjugio

debitum reddens ac peétens : tunc enim jam.,

w s

veré rea addulterii cenfetur ut recté docet Ho-

qu r

,der]f ] j

W"

(

ftienfis n furama tit, de DiGortàs. n. $.

at J n

)

II. Si uxor per violentiam opereffa fit cui re-

]

p h

)1

fiftere non potuit , imó non improbgbiliter te-

met Sylv. feybo adulterium: n. 10. quod non tan-

ff

at

)1[

atf

tüm violenta oppteffio , fed etiam alius juftus

al

J

ffüetus cadensin confítantem mulierem excufet,

: MjVOf'ol

á divortio : licét enim metus non foleat in foro

Ti

D

m,Cc

jnterno excufare à transgreffione legis Divinz ,

Jf

n

grzceptive , & ita à peccato , exeulat tamen,,

A

quo

T

I

426

Pars IIÍ. CaputV. $. VII!

li

quà ad poenas legales & ab injuria rnarito.iffae | nj

tà , arg. L. 6im pa([/a & L. fiuxor. $. ff quis. ff-

| nilorensl

44 Legem. Juliam de Adulteriss,

| erlidendo;

III. Si quis uxorem accefferir, fimulans fes

gis—amplen

elfe maritum, cuiuxor bona fide nihil mali co-

&dus aboler

gitans credidit. c. n Je um. caufa. 34. q. 2. nam

t5 conimu

ficut hoc cafu bona fides tollit culpam adulterii,

vidéatur $a

itactiam poenam divortii , ad probandam au-

Querity

tem.hanc conjugis bonam fidem fufficere ejus

tittO fecon

Juramentum , habito refpectu ad. ejus honefta-

pleéad g

tem & alias probabiles conjecturas, tradit Ho-

Dindiaf, q

Rienfis Z25 g. $. cafua ?.

tim dimfenr:

Y8 Extertio capite tollitut divortium T. Si cott-

Fititenibuc:

jux innocens expreffis verbisinjuriam & adul-

gre' IMd, Q

terium altericondonaverit, cüim quilibet poffit

ïiäid uf (

Jurifüo renuntiare. L. pez. CoZ. 2e Pacr.

V, qiadivy

IL Cenfeturtacita condonatio ,. fi innocens

F'tatinnos

confcius adulterii ctim altera parte. nocente :

FUR ts od

Íponte matrimonio ufus fit petendo aut red-

Gol g NOT

dendo debitum, — Notanter autem dico, debe-

t&mïamm&

re id fa&um fuiffe /Gienter & fponte .: unde ex

ue 'vaei

fola adulterii füfpicione fine apertis indiciis pef

Itald,

ufum matrimonii fibi non prajudicat innocens.

Ádratin,

Item fi lite pendente fuper adulterio Judex ju-

Mu fs

beat uxorem reddere debitum. marito accufato,

"

tf

ju,

ne pendente lite commodo poffeffionis privetut,

gusta c.2.ut lite pendente nil innotéturyrelfi ma-

VE

ritus gravi metu uxorem ad. ufum matrimonii

REU

; qu

cogat , nullum inde exurget divortio prajudi-

tfanf

cium,

»

Teitritg

ss

ttrüm

IH Cenfezur facta vreconciliatio &-condo-

nado injuriz , &i inpocens fcienter , & fponte

fiusá

""F'dt (j

d

s

De Difflotione Matrim.

a

fulla neceffitate etiam honeftatis. compitlfus ,

nj ii

Ut 5'69*)'

familiarem fe exhibeat conjugi adulteranti cum

d

eo lüdendo;ridendo,commedendo,& muito ma-

nam per tales

r ii

gis amplexus & ofcula dando

; nl

actus aboleriinjuriam, docent Gloffa & Do&to-

tes comimuniter Zp $. fenalz. infeit. de injurits.

uf t

Tf

j dl

p ä(w-

vidéatur Sanchez d& Ub. ro. difp. r4.

( Queritur V. An fi conjuax innocens velic1 9

, p

TY

tiltro reconciliari nocenti, cteneatur nocens acce-

TA

ptare & ad cohabitationem redire ? Ratio dü-

bitandieft, quódinnocens dimittendo adulte-

àyasy t P

rium dimiferitjus fuum , quod in ipfitm. habuit ;

m 19

remittentibus autem juta fua non fit dandum re-

)ïS'm'*,Wïï

grelfus. L. queritur. 14. $. fi Penditor. ff. de Edi-

litio ediilo;

Affirmativatamen fententia verio£

p

eft, quia divortium ex caufa adulterii folüm in

CM 7 45'

gratiam innocentisconceffum cft , ergo non de-

gt

betin ejus odium & incoummodunm rerorqueri ,.

j p MO

€.quod ob gnatiam de Regulis j uris in 6. & fen-.

aob

tentia non debet prodefTe reo ; contra quem la-:

U

ï

1a eft.. L. efidenter. 16.. de. Exceptione eri ju-

g m

qit

u

l-

dicate.

Z

p

i

J

Adrationem

j

dubitandi R. Qgöd per actio-

"

1ud

nem & (ententiam divortii innocens non-remit-

tat faum jus , fed potiiis adulter jure fuo ,. quod

priüsininnocentem ex matrimonio habuit , vo«

pofïemüm l

lit

gtm,ïe ?

Aenteconjugeinnocente privetur. Unde ulterius

T

infertur , quód adulter non poffit ad Religionem

um

tranfire invito conjuge innocente , nifi ismoni-

diar

u

tus adulterum refï.pifcentem & peenitentem no-

litrecipere ; per textum & interpretes 7z £. 4t»

C

ff

if

enid

demss. de Canäerfonc conjugatorum.

De

Üj

p

S

418

Pars IIl Caput V. $.VII.

,

qunen de:

De Separatione Matrimonii propte

quditing

berefim, periculum peccati , favitiem

ttiponemt

£$ moréum.

ytori eafu

teeatur tet

20

] -Erefim effe caufam divortüi, inter omnes

convenitin ratione'autem affignanda di-

ficut decif

fcrepant

Quidam pitant , hoc proptereà ftatu-

jupatorum

tum , quod harefisfitfpiritualeadulterium. In

hino tenea

qua fententia videtur fuiffe Aug.7» e. idolola-

folum adij

1. Ti

4ria/cau]a28.q.1. Alüexiftimant, hzrefin effe

«contra &oruprprolis , eo-quod proles in veró DET

pfn'ru/ummf

Viton(rfci

«ultunon:educetur, Aliob periculum :animz

id fa&um afferbnt , ne hzreticus Catholicum

D

Q (reilow

pervertat.

Alii demum: poriam hzrefis ab

MT

Ecclefia ftatutam fentiunt 5 qux omnesrationes.

LP

fatis congrué & probabiliter affignari poffunt.

MTTA

I

Czterüm hanc feparationem propter hxree

|

!

| Prendtnd

fm, fi fiat ante Judicis fententiem, qua con-

" Qu «f ;

jugem hzreticumdeclaret , non effeperpetuam,

w MG(rjïgm (

fed éo ufque durare , donec hzreticus ad Fidem

DINNN Vw

üd

revertatur, omnesetiam facilé amittunt.. ux-

tlQ(,n.lE

& c. 6. de IDigortiis 3 Verümnon leviseft con-

Lf perity

| Ia

troverfia an fi hzreticus poft fenteritiam latam

FTIDonun

revertatur , recipiendus fit ab altera parte ca-

| A

) "t Contsgi

tholica ? Negativam probabiliorem credit San-

? &itaol

q0

£ 00 perien

chez Jj5. 10. drfp. rg. m. g. propter textum /m.

ditto c. de Diortiis, — Qui fatis aperté pro hac

Qm f

[

5 &l

fententia loquitur , & confirmatur ex c. wlt.

VK

bereticitinó. Ubiin ponam hzrefis omnes,

!.:.H-ws in d

ü

qui aliqua. obligatione hzretico adftri&i fue-

SNut üx

zunt abíolvuntur.

Hanc fententiam quamvis

ä

omici

ipfe-purem, de rigore juris valde probabilem.a

m deh&

atta-

:

J

D Diffolutione Matrim;

419

attamen de xquitate illam cenfeo praferendam ;

ii t

quz diftinguit : An conjunx Catholicus velit ad

religionem tranfire ,. anin fxtulo remanere, ut

tj feuiit

priori caíu ex fpeciali privilegio Religionis non

teneatur recipere conjugem ab harefi reverfum ;

i, iner t

ficut decifum e(t in c. ut.. de: Conberftone- cen-

"T

jégatorum... Pofterioriautem cafü recipere om-

c Proptereäfiïi*

nino teneatur, tum quód caufá perpertui divortii

dulterm. :

folum adulterium carnale à: Chrifto affignatum

l ,1)1 [ MMIA

fit.

Tüm: quód feparatio matrimonii proptez

Vif bz!f)il Ü

periculum: innocentiz & alia.fcandala ac datn-

J D

na non fitfacilé concedenda , prafertim , fi uter-

vicilm a

que in fxculo vivere velit. Tum;deniáue, quod

as Gu

id (atis colligatur ex: c: quazto» in. fine. de Di-

g a

fortiis. ad. contraria 3. & inprimis ad. c. ult,

a ore F?Eli'.'.f

d bercticis in 6.. quod id tanquám poenale non

l

ïg"ïa" FOGCR

fitextendendum ad obligationem matrimonia-

d

f pI'OP

lem, qux eft jure Divino.. II.. quod c. s. de

ynam

11

(ui ^

Coafer fione. Conjug. atquehanc fententiam com-

;*xeïfeïperpctpvamj

munem & probabilem: agnofcit. ipfe Sanchez

ss d

aliil.loc. n- 1. Barh. im d.c.6..mi g.

anitut. P

Qb periculum peccati merito: etiam feparatur22,

L

m

matrimonium

*

; Sienim hoc licet propter mor-.

fentn

bum contagiofum ; fcilicet lepram ; aut fimi-

r p

32]

f

lém, &itzobpericulum. corporis ,. multó ma«-

jorem 0^*

gis ob periculum: anim , Cenfetur autem tale

j ten

periculum ;, fi e..g. Maritus velit uxorem profti-

I$ if

gt p

vere , & lenocinium exercere ,. fi homines im-

(l

pudicos in domum introducat ; fí ex ufura &

g d

a

f 00

furtisvelit uxorem alere , fi ad patranda vel te-

F

genca homicidia adhibere , &c. Propter alia.,

T

gt (

autem delicta conjugis, qua in periculum ani-

k)ü

msz

j Pmbäp

r

430

Pars III. Caput V.. $.VIK.

]

mza vel corporisalterius conjugisnon redundant, | ls.

divortium niminé concedinotantDo&ores come

'it, quti

muniter pertextum zzc. 2. de Dzfortiis.

Imtytet ;

2

Ex faitia fen credulitate conjugis ideó redé

aut fidejif

petitur divortium , quia nimis durum effet, obli-

habeat, un

gationem matrimohii ad magnum corporis pe-

Proptetinja

riculum extendere.

Nec verifimile quod con-

d(R(Fü, (

trahentescum tanto fuo damno fe ad' cohabita-

li kj

tionem obligare voluerint. Porro quanta fzvitia

Lf nj

conjugiseffe debeat ,. ut alteri divertere liceat,

CUnjunr [eyi

Doctores non tsque adeó conveniunt : Sunt

At

jores lao

enim, qui putent, tatitum ob vitz' periculum.

ütoneartey

divortium concedi, cum Barbofa 24 Ruérzc. ff-

Eþiprü &

Soluto mairzmonio parte 2. 2. 1. verüm come

Q tanto EWO

munis receptum , etiam ob atrocia verbera.«

l xcïemexw

mnon tantüm a&a illata, fed & quz inferenda

Ti ft Al

probabiliter timentur-recté. poffe (cparationem:

tiüm dmfäf, (

inculgeri, quia ratio füperius illata non. híc lo-

cum habet;& faeitJex cozfenfit. Cod. deRepiaiity

ro;tiuu!,ücm

hoc tamenintelliginon debet de levibus verbe--

. ïenü) üm

fibus ( habetenim maritus ex rationabili caufa:

Rürttieg

poteftatem moderaté & leviter , non vero nimis

M hus

excetfive caftigandi uxorem ,. ficutdocet Abbas:

C5 fon "

£n c. quemadmodum. de jurejutando, & Sylveft

mm: f t

Berbo. uxor. num. 3. ) neque de verberibus jam:

j mleragtja[

prateritis, qua forfan ex aliquo extraordinario:

"*xï"eflpifcer

calore illazafunt, fi iapofterum non . fit magnum-

od

t i

periculum eaampliüsinferepdi, — Ceterüm cum

I???rï)?- E t

in cafu fevitie plerumqué periculum in mora

RU deps

effe foleat, non vitio veritur conjuai, fipropria

Moygm f

authoritate à feviente recedat, nec rcflituitury.

uæl &CI

m

mli à fæviemeidoneat*autio,dc

non,offf:ndendoo

Í

Efæ.--

M

ul

De Diffolutzone Matrin.

411

2

prafletur, — Hiccautio, quz gener

&

hter exigi-

gisnonreä:f.-ïs*

antDod

tur, quoties probabile periculmm offenfionis

o

*

?ï'ïi('.'

umtni

]Di

[

tet ; przftanda eft regulariter per pignora

aut fidejüffores, ut mulier in eventum lxfionis

v

habeat, unde fatisfactionem ctiam pecuniariam

; d

propter injuriam exigere poffit,quia z» e; Iztferas,

snum C

de Reflit. [boliat, requiritur fufficiens cautioqua-

m

lis eftilla ,' quz fit per pignora aut fidejuffores.

nofe at at

L. ff mandato. $9. $. ult. ff. Mandati, quod fa

QrfO guanra 1

conjunx fxviens ob inopiam pignora aut fides

; dire

jnveniut

juffores habere requear, ejus Juramentum pro

cautione acceptabitur. zutÀ. gencmliter. Cod. de

wb Vfll' ?Qï

Epifcopis €$. Clericis. Si vero Szvitiz conjugis

xf d ln

cum tanto furore intentetur , ut alterinon poíbit

)j

i 'x'erümïï'

n

fufficienter.cautum effe ; ut fortaffis maritus pa-

j ao

rüm fit Religiofus, qui juramentum non mul-

45 um

tüm timeat, cohabitatio uxori injungi non de-

Ij

Demum hoc di-

ff

"

bébit. 2zcfo c. litteras n ffne.

Y

]1

L Doti

vortium ; ficut alia ; excepto eo; quod &t propter

"

adulteriü, temporale eft; usque dum fcilicet eon-

p

A v

junx miteícat ; & ad'faniorem mentem redeat ;

ex fV

unde inpraxi ufitatum eft, ut Judex Ecclefia-

«

g

fticus non proferat abfolutam divortiüi fentene

'ml[

tiam , fed tantüm ad duos vel tres annos conce-

vtl

dat tolerantiam, ut vocant, ut fantiíper prge

betür refipifcentia fxvientis.

(quü

VA

De ingreffu i2 Relzgionem videantur text. àc

m

Interpp. ad ttt. Ze Confer/. conjug. & quz tra-

I

[^vtt)

(

didi, de Pripil, Monaff. Przgzl. 33.

*efi

Morbus contagiofusícil.lepra , morbus galli- 2 4

Qul

cus, &c. ex magis commnni DD. fententia etiam

"M

«j cauía feparationis quoad cohabitationem.,,

.

t

Bju-

432

Pars IIE. Caput V. $, VIL.

b

f; judició Medicorum probabile corpotis peri*

culum alteri. conjugi imineat ,. quia naturalis

zquitas dictat, né matrimonii obligatio eo usque

J ul

que extendatur contravenfïïmxlem intentionem:

[

I

contrabentmm. Videtur: quidem adverfari dif-

ficilistext; zc.2. de Conjug. leprof. ubi Portif..

14 Omnite

t Eci]

5i ferum , inquit, fffe uxorem: leprofam fm

contigerit y, €5 inferinue d: [amo carnale debitum.

Ja Cdg/*mi

exigatgentrali pracepto Apoffoli quód exigitury

W;M j I

? us

eff fol&endum ,. ejtus pracepti mulla m bac ca[u

exccpt:o in benitur..

Verüm ut. mterpretanone

[5 ,

szt W

legum & Canonum zquitas rigofi pr xferatut,

L. placuit. C. de Judic.. poteft hic textus intelli--

4MWW

gi- cum Barbof. ;z d. c. 2.. quando judició Me-

. fitth, li

) A Mf

dicorum non eft valdénotabile penculum , ficut:

ordinariéin foemina. adníüittente virum morbo--

Tütig,

fum commgere a)unt » vel.de cafu, quo morbus

W/ Grthy

ante matrimonium non fuit wnoratus & pro-

i W'i]llg;äw 1

inde eo non obftante. conjuges fe ad' cohablfa-

h qty f

tionem obligáffe cetiferi poffurit,, nam leprofis:

Mi anoa

non eft interdictum matrimonium comraherc-

?!qumm,,,

& licét nemo fit dominus membrorum fuorum .

lngu;m

Z"mm

L. liber botmma ff ad Leg,Aquil.ideóque ad actua--

lem membri. amxfïïonem fe- nequeat abl:garc,

9' Mmm

ad periculum tamen corporale fe.obligare quane-

þmt:

dodue nori effprohibitum, ut in tuilitibus;,

h

nautis , alusque fimilibus quo—

l UT l

tidianum eft..

'*'*"f !in

E ccufg,w ,

Wm:

ä*ä

'3'&4 04

ss

5 VIlL.

M h;

TIL.

De Judicio Cauf. Matrim.

433

«"

tie CO

1

u

$. VIII.

L QUÀ IG

De fudicio caufarum matrimonialium

obligatio eu

SUMMARIA.

ylem iment:]*

idemadieté

? j

Omnes caufe matrimoniales coram folo7udi»

Jurdf i

ce Eccleffaflico tratlari debent.

w hoj

.

Cauft matrimoniales de jure tant&m ad Epi-

p ul d

copos , eorümque Vzcarios per?HInent.

?az'i,qw'i ij

FE

Conjunx propri4 autboritate compartem di^

"TY.

mittens , tenetur iterumvetipere , non obe

jt g

flante quocumque impedimento.

!'igorl fgræ&þh

"n poff. receptionem , nonobflante impedi-

yetextus

mento, licitus fit conjugii ufus.

yido jit!

j*

Nontantám conjuges fed quicunque notitiam

;'x*xegericuhw-

impedimenti babentes.matrimonium at«

efre Wt

eufarepo[funt.

3

al

$.

Conjugibus smpedimentum ultrà confitentis

I'gng!ä( If f".

busy mon featim credi débet.

u

fe al od

7Z

Ad matrimonium contrattum dilfol&endum

-

r 18

b

requiruntur plene probationes.

oiim (

Coulanguinei circa 1mpedimentum confane

ghronm

guinitatis pro teflibus accipiendi funt.

g

$. Indubio pro f afore matrim, judicari debet.

, fdite

40. Caufematrimoniales brepzffme tritia

:

ri( flc-

IEVE(/./

bent,

u5

2. Sententia lata in caufa matrimoniali non

]

E

b)]«qw

tranft inrem judicatam.

l

1j. daufatio matrimonii eiam poff Lepfumas

longiffimi temporis inflitui poteff.

43. Buando agitur de impedimento tanonico ;

aunquam tran[allio locwm babere poteff.

ä'

f

Man. PAROGH,

Con-

í f

]

434'

Pars 1II. CaputV. 6.VIII,

Miterttr

Ontingitnon rató , nt defponfatis vel con-

Mu

jugatis aliquod impedimentum canoni-

€um objiciatur, atque contraeos ad impedien-

trimoniym

dum matrimonium contrahendum , vel contra

fid ,a

1deo in hoc $. tra*

lendodya

&um diffolvendum agatur.

"

tali .proCequ obfer-

irofoer

demus , quid ]udicik?us in

Sciendy

vandum fit.

Igitur (Gsen

H

dum ptimb , omnes caufas matti«

3d'quww'su

erti

nere ad judicium Ecclefiafticum;

? )[('OPOS,Q

monialesp

quam prop

ofitionem fi quis contimacitef né

&CIDt À r

emate damnatur.à Concilio Tti«

AUE fhgteim

E

averit, anath

dentino /2//.

" 24. de Sacramento matrimonii cat,

W eefinc

12. uinde fudice

N

s fxculates fe immifcere notb

í

amPhïtamen |

PX

vt

im H

3atrimonium fit Sacrametn-

genü) ïükim j

P

offünt, qui

(à illius cenfetur effe fpiri

tualis , quàm

tnmonide i

tum, cau

A

H

nonconveni

t à fecularibus Judicibus tractati. t

ID

decersiimius

Pe mOncm t

de Judiciss. lmo trametli cauíà Pfin"

eipalis fit fecularis ;

& quzftio tantum intidat

ïümpdbns & "

, de valore matrimonx

( e.g. fi agatur de hare-

Pt B

r przeteridit, ne

Ti

ditate, & filius, qui hzreditate

etur effe legitimu

s & nátus ex valido matrimos

bE) n

laresin caufa principae

nio) adhuc judices fzcu

e;mï Qu

& illam quafüonem de

valore

ftàm d

& CR

li fuperfedere ,

|d

" matrimonii ad Judicem

Ecclefiafticum decideti-

UnE » m ;

:Jicét alias caufa conne-

dam remittere debent ;

hön t:equin'w :

L nulli. Ced, de

gudiciit.

"Ietdum

. xa dividenda non fit.

"excipitur tamien , fifi

t fpiritudlis , qux à Judice

c.tuam de Ordine cof^

| Wt

D

fxculari nequit cognofï:i.

witióonum. c. lator. 9 €. canfam.

9j frlii fnt

fot

Glsnoto

*qui ita in

legitimi Nünfing. cemtur. t. obfer. 1 go.

ugaïos Poü (

&icari afferit , nifi qu

xftio

'Camneta Imperialipra

U Imt

;

| em) ïd feci

*

ssts tf g g

-

*

*

De Judicio Cauf. Matrim.

I

435

f: diceretur ilius meré ex concubinatu geritus

lp vt

dimenum

& negaretur inter parentés ejus aliquando ma-

trimenium fuiffe contractum ; tuncenim de ifta

T0 1 1f'

facto, an matrimonium contractum fit , abftra-

lenöüm

;' m

1ie)

Es

"

I

hendo à valore ejus, etiam Judex fzcularis re&é

t

cognofceret.

l füh mew«-u d

Sciendum II dCaufas matrimoniales non,

st

ad quosvis Judices Ecclefiafticos, fed tantüm ad

omne d

i

Epilcopos,eorámque Vicarios pertinere. - Uünde

m Ed

s comumavci,m'

Decani & Archidiaconi hanc cognitionem cau-

farum matrimenialium fibi de-jure vitidicate ,

(

yri t

non poffunt, Trid. /eff. 24. dé Reform.c. 0. in

j f

jrim

amplistamen diocecefibus, ficut inliacSalisbur-

Ü vt a

X

In

genfi, folent Epifcopi Archidiacoris caufas ma-

kgm'»m

d)

trimoniales in certo aliquo diftri&u emergen-

tes judicandas committere ,. & fibi tantüm ap-

$ f

pellationem refervare , ne partes cum rriagnis

g n

fumptibus & temporis difpendio cogantar fem-

[

fio af

per Epifcopale Confiftorium adire.

Abbates

f à ARU

"

quoque nonnulli exempti,qui tótum territorium,

W& !

lr

T

& in eo jurisdicionem quafi Epifcopalem ha-

yav

'NU

'C(«MJ

bent, quamvisipfi de cxtero Epifcopi non int ,

a

etiam de caufis matrimonialibus cognofceré pof-

ho

Qu

funt : nam ad decifionem iftarum caufarum ,

quel

fien requiritur ordo Epifcopalis, fed jurisdictio.

31 u

m

]

Sciendum. eft III. Neminem poffe: propriá

/

J; a

uthoritate conjugem.- ob quodcunque impedi-

jtuo

i

mentum fine fcientia Judicis dimittere, licét ,

q

jj

!]

fortaflis notoria confangninitas inter ipfos con-

L

fu.

ff

i

jugates poft contradtum matrimonium appare-

[/

LU

ret. Imo fi defacto e.g. maritus dimififfetuxo-

"i

i

lt

h]

Iem , adrecipiendam eam.& cogendus & infu-

à

"

l

Pars III. Caput V. $. II

436

[

rià mul&andus effet. c 3. & 4s |

te matrim.

per poená arbitra

em recep»

|

de Diforiiis. T

Utrum autem poft tal

| lt éralisco

tionem lícitus fit ufus matrimonii,

Vid. fup.

| (Ofjuges co

Setl. g. m. 6.

antüm ipfi cone

Bedimentum

Sciendum IV. qud nortt

*

, peffint

matri«

|

60 qui t

juges;

velilli quortim íatereft

|

Rpatatione

monium accufare ,

& impedimentum

Judici.

teriuscohz)

noti&care , fed fi famafpa

rgatur, quosdam cone

dimento canonico laborate;

aortinj

jugatosaliquo impe

Hateifped

fficio inquirere debeat:

. judex de veritate ex o

| n frorem j

bet de populo ; cui

impedimenttim.

imo quili

jbf

notum eft

jid Judiciproportere, & matrimonitrii

atut , ne aliqui füb fpecie conju-

Nittdim V

accufare permitt

| Pt i Yi

el ince(tus committant;

gii imp ané adulteria v

LU "

-dummodo n

onfit præfu

mptio , quod ex odio aut

| PFOBau'oneg, Í

:maliia, vel

ad extorquendam pecuniam acctre

»

monium turbare velit. c, f

| t fop il

fator alienum matti

l ;!M Cünfn['bd

jmatrimonium actufa

re po[[unt , &c.

u

fató-

d h'd.e l'm td

Oritur autem

præfumptio con«ra accil

quo denuntiationes ante

Uf

getn ,

fieo tempore;

matrimonium 1n

Eccle

Gafadz fint , ipfe in lo-

| äüünesmm

! Wcommm

eo prafens fuer

it, non contra

dixerit, & primüm

ontractum accufationena

62, d) CWZ[:

oft matrimonium c

infituat.

erit facilé audiendus; nifi

| quia 6x tali j

Quare nón

Juramentum praftiterit ;

qubd primlïm ex pott-

;

:

)

fricUJO tütioy

faé&to in veram notitiant

impedimemi devenee

d accuíandum m

oveatut»

! lmzioimpedire

git, &nullà malitia a

. udt, ubiPanor. ». g. X

)wui matrimonium 4*

lr d

u) fcmdalo d

cafare po[fuut , &c.

is aliàs propria confef-

Vitdon

6

Sciendum V. Quamy

fio dicatur optima probatio : fi tà

men conju-

| n?USp

, COf

gaci ultro faterentur unpedimentum, €.g

De7udicio Cauf. Matrim.

437

5;?1"0

fanguinitatis, impotentiz, criminis, non propte-

ss efi "3'8"

feà matrimonium ftatim feparandum foret, ni«

d

uf

npü&f

fi éx aliis conjecturis de-veritate appareret , n

K

nf

conjuges cohabitationis pertzfi colludere &cim-

t

pedimentum fingerepoflint , c. /aper eo. . De

« tintum J

eo, qui cogno$it.

Siveró conjuges non petant

T qu

feparationem, fed tantüm difpenfationem, & ul«

j "

terius cohabitare velint , creditur fimplici eorum

Pgdi-.nenm

l

affertioni, quia hic nulla cauía eft , cur de fal£«

itifs ql«vuos

n

cgnODW u^

tate fufpedti fint : nam confeflio non eft in eo-

ff

qutit o

rum favorem , (ed potius gravamen impetrag-

u

[ 1

Itj

daz difpenfationis,

A

^ m

Sciendum. VI. Caufam matrimonialem re-

«

putari in ure caufam arduam 66 magni preju-

«

dicii , adeóque in ca non füfficere qualescunque

da

probationes, fed requiri plenas &integras. Ve«

'UO)QM

Gfm [

tüm hoc intelligendum eft , i de matrimonie

$in autem

m

LI./EIC h

jam contratlo d'tjfoiäendo agatur.

At V^

u

Wi

agatur de impediendo matrimonio , quod nece

quit n

dum contra&um eft , tunc etiam femiplenz pro»

ul

K

n VXHL*MQ

bationesadmittuntur, ut dictum unius teftis, fa»

o

ma communis, vel alia indicia & conjé&turz ,

j

$1

I)CH

€. 2. de Confanguiniiate &5 affinitate, Ratio cft,

j

quia ex tali imp

etfe&ta probatione res fit fal-

aqïlfï'

f

o

tem dubia & pcriwlofa : in dubio autem &

periculo tutior via eft tenenda, & expedit ab

'IAOJV

m

initioimpedire matrimonium , quàm cum peri-

( 30

yn

culo peccati admittere , ut fortáffis ex poftfadte

quid

,

"

cum fcandalo diffolvi debeat.

Jl

j

Sciendum VII. Licét regulariter confangui-

ofq,» j

neuspro confanguineo, non fit teftis idoncus,

iif

4 "

[OA

fi tamen agatur circa matrimonium de impedi-

W.

à

n

"M

u

l

4—38V

Pavs HT. Caput V.. 9. VIIH.

sento confíanguinitatis , potiüs confänguiqei

thim poart

quàm extranei pro teftibus admittendi fünt, eb

femporisc

tir, - Hoc

quod ceníeantur, optimam habere fuz geneae

pol morte

logiz notititiam, &non facilé inceffas nuj tias

&n fua familia toleraturi Ént, c,,3.. Qui matri-

Li elpfs

monium accuf arey 65c. c. füper. de Tefl ibus.

m(m'li prat

ceftoneha

Sciendum VIII. Sialiqui teftes aliquid cons

T

tra matrimonium deponant , velresipfain pun-

CH[U jam t

&o Juriscontroverfia fit , tincporidspro matri-

SDpattt. 12j

Diftosm.

monio; quàm contrapronuntiandum efle, a.

€. fnalis. de Sententia &5 ve judicata.

(CUm) non f

Sciendum IX.

Caufas matrimoniales tra-

grda, bj

D

Gandas eífe fummariter, & quantàm Beri po-

£ Cüïüflfan

ceft, breviffimé, ut longiores dilationes &ftu-

m

"Rratoriz exceptiones ex officio Judicis ampus

l ctnlilen

tentur, nelitigantes oblongiorem moram peti«

f rl ao

«ulo incontinentie exponantur. Clement, z. de

DC deyn

gudicn. & Clement.fapd de Verbor.Signif.

"prinnadr-

t

gj Seiendum X. Quod fententialata in caufa

matrimoniali nón- tránfeat in tem. judicatam;

mmm) vt

M

là

etiamfi ab ea appellatum non fuerit, proptereàft

Ptmtare

quandocunQue norz probationes impedirenti

4 iom'm |

emerferint , novaaccufatioinftitui poterit, vel.

mniäätio iq

-

"

écontra fi matrimonium ex falfis probationibus.

*

Bl N

feparatum fuerit, & ex poftfa&o de veritatecotie

m ;*m?'cü

f.:et , rurfus rediritegrari debebit. c. /ator

4

i

Gloffa 4e Senteptía &$ re jedican.

n.;*e ä&ï&än

;IZ Sciendum. XI. Quamvis aliz actioncs regu-

— RPE

-"Sfaäisa [

lariter extinguantur lapfu 3 9. vel 40. annorum,

Ote f

!

L. ficut. E$ L. omnes C. de Præf;'iji(ptïpnæ 30 A.

lt ordme

:

morurm. JAccufationemtamen matrimonii PO&'

*

ln

I

"

.,laflhmv taa:tki te:rgporiï -iq,[&"i Pf?iï?

'n'eq*u.c.t(

-

"aïl»fïymgf

vll

De 7:&;&? Cauf. Matr. !"h - 439

dis cott

ebím matrimoninm ab initio invalidum tradtu

autimpedimentum rolli-

mitendiln

temporis cónvaleícit ;

tw. Hoctamen concedendum videtur,

quód

hoberela t

poft mortem conjugum 30- vcl etiam 20.an-

j n t

nis elapfis non pofhit difpctari de valore mattie

bj O(Iälf np

moniiprateriti, e. g. utfilius vel nepos à fucs

.

vt Ta(?iä:fï» :

ceífione hzreditaria excludatur

3

quia cum tali

lia

1

caíu jam, ceffaverit peccatum conjugump, nom

| veïrcsipïain;:

apparet.zatio ; cur difpofitio juris civilis, qua&

2cpor£üs£ur0vmï'

poft.tantüm tempus omncm actionem tollito ,

viadum o

r

k

eat.

locum.non ha

Faciat etjam textus 25 lege

17

quirela. ubi Bartholus & Dod&tores. C, ad chv

1arrimoniaïesl:.

gem Corneliam ; defalfis.

*

^

quxim

Sciendum

uliimos,na

liisquidem eaufis du- I /

& iione t

biis confülendum effe partibus, ut transa&io-

s pis

ne. vel amicabili compofitione liti &inem impos.

!giorgm myd

nant, Át veroin matrimonio , quando agitus .

f ätrmfæl.z;

fuperimpedizento canonico, ton effe permif-?

famtransa&ionem , nequeJuramentcum voluti«

&W&LW&"

gt

tarium , vel compromiífam aut alia fimilia, quae

j "'.*"&üf

j

fpeciem cransa&i

onis continent, c. y/t. de Tramie

g

a& ionibts.

uia fuper ilbs tantüm admittitue

BHOIW

transactio, quz funt in poteftate partium liti»

J 5

infit

y m

gantum, Non eft autem in earum poteftate

3li

cum impedimento* canonico in ratrimonié

1&00

,

permanere, vel fine impedimento à matrimo-

(*

'n,

eoo

LL

nio di(cedcre, ergo. « Super.expenfisuutem i

stb

lite factis, item fi contra Glium agatut ; de vàe

m

11

lore matrimonii parentam jam defunctorum,

1

TA

!

/

i ordinc ad fiicceffionem hareditariam - tranes

lm'/p'

actionem procedere ; nemo facilé dubitárit ..

g

fh

Ajiaad proceffam judicialem in. cáufa. Ivatzimo-

E

*

T 4

B.

7 P()u

[

—

440

Pzri IIf, Caput V. s. VIIf.

nii pertinentia ex lib. 2 Decretal. defumends

u modi

funt.,

Quatuor i

F s CH

Cafas matrissonialis perplexn:

tht Ü

difficilis.

Quin aus

Um hoc ManualeParochorum compone,

poplecitati

enodart qi

proponitur mihi cafus admodum rarus&

intricatus, qui quidem longisab hinc annis; ni-

dilintrt,

mirum circa tempus Conálii Conftantienfis &

qud d m

Bafileenfis-contigit, poteft tamen ejus decifio

7777

etiam noftristemporibusinfervire , & cum pra-

Q ff forw,

firim ey fjf

exteris involvat illam pra&icam quaftionenta

en & qualiter ufus matrimonii infaii d2 contti-

h Cotraxil

-&5, fit licitna, quande impedimentum eff plan

Lb C ia al

eccultum, E$ uni tantum parti cognitum , nolui

B danaifi

Omittere quin coronidisloco hicadftruerem.

(fm filil al

Rem geítam oculatus , & in facto proprío

äf: m

JLE T

teftsomni exceptione major defcribit Joannes

1530.'04!49*? ,

Nyder, Ord. Przd. Theologus & Profeffor fuo

MICLTT

THt m nj

tempore praftantiffimus z» fornicatorio Iib. j.

€.j. placuit ejus verba formalia ponere, quia

! guid la

in plerisqué verbis & circumftanuis vis aliqua

tütra fihs

"& confideratio eft,

M,']),'lmz,ä f

'A

iieï'h'j, AUj

Sequuntur verba formalia.

|

:'n h

7

Me predicante , inquit, im Diacefi Baflleerf

-'fs:

fdt lt

€on[ilii grAtid ad mebenit fiemina fecundum[d«

J

fm

J;&fmfza !

€ulum non infisifflatis — Cimque fletu tanto £n-

tt

/fï Va

wrdarct,ut Magdalenam alteramcredidiffes ,nif

aliFerrjm "

[

quód ad pedes peccatoris non procidity& egoyquid

ün".".'ff

YP

babcret trifl itiayab ea quareremytazdem /ubjuns

m

Mre

Es Pageri ego Peccatrix,parata pawitere ?m

,"ng a

L d

-—

44*

T^

Cafus Matrimonialu.

TE

bus mod&s mibi po[fbililus , € fatifacere, ,

xey;:ztuor' pir

o5 babui,$ quem »wnc babeo, rth eff

mens z cum bis omnibus per $e:ba de prefents ,

contixi, 6 ex bis Sitentestres bodi? fuper funt..

| perpltxssä

Quibus auditis [atss obffuptui fciens quód talibus

!

perplexitatibus (n

mmam oportet dareoperam, fi

odhurum u

Unde infefl igatd

enodare quis quempram Felit.

at

a

mï

fferam, didict

3?

P

diligenter causá, quam prius zefc

2

uód de omnibus GrGentibus diffcultas aderat ,

ji Confam

tarh de snortuo , fí quod fiit ligamentum , iud

g di

Primunenim

eum $ite termino folutum erat«

eirc, &

firum ex ViPentibus percepi anted cum . qua-

um q

dam contraxi[[es licét clandeff iné, &$ ita in for*

vjf

confcientit ab eodem liberam effe.

Cum fecun-

ln

& confumma-

;

:

dà clandefl ind etiam contzaxerat,

eni

L

e, fed ipfa

Wf!azml;

tum fuit matrimonium carnali oper

"EE

tCzc

"

]

FE

fiaf ico ,

;

boc ;.:crjuriö negantecoram judice

r

Jl

dibortiata eff ab ipfo Piro fecundo, — Cumtertio

01 d (MIV.

feró pof! modum cont

raxit in facie Ecclefie, cun

0po i

h

uo jam domicilium babuit ; &5 natos quasdam.

jj Wïn..a.urw

Et quid inter bos duos cov

ilerem , ut anima Ad-

4f

gt

orm

pltera fal$a fiercet anxius $aldé fui. Erant

enim ambo $iri animc[t,ad arma nutriti, rebtat

ditati, amiti Sallati, «d iucontinentiam preni,

E juxta commune

m exiflimationem in confcitits

"

u

n*zhm

li

ti $alde [ats.

LUnde $idi, quód quamfis jere

!

iynom tamen jure poli

jj

füri feminauxer e[[et terti

at

rjurio mediantezpfa

fedtentim [ecundi,A quo pe

"n

J

dibortiata extitzt.

Et quo

dcunquejuberem, $i^

ii

delitet , manere cumte

rtío , Velredire ad fecusme

n

ficernereyin foribts feu-

7 /Mf

dum, «ut ab utroque fe

jl

Fcrifmile /nm'aicz'-

7

per aderat ex una. paric aut

WWM/» [L

f

iMe

tl

Pars II Caput V. $.VIIR.

dium,aut famine adulterium,aut alterits vuer-

i intl

&slis oriminis periculum, . Nam /i juäerc £oílui

Mi , tu

veditum ad fecundumyfequebantur bec inconfe-

Wt vcitty

eientiaferifimilter , 9idelicet primo,quód zele-

Hlfapericulo

£ypi motus tertus fecumdum 9iá fatti infadt-

froextra m

wet ,E5 occideret.Secundo quód f'emina cum feiums

felyi, quad;

dlo manert nequirct, quim difortii celebratio oba

/41!!771 /;11'54

f'itit fatla in judicio Ecclefíe, quamobrem omni

4(/(, 5 /Eg

37

jure bumario eam tertius a feeundo obtintre pó«

&erat , 2mo excommunicare.

Tertio 9ita fcmi-

liblte ,

$a fic fuiffct im peritulo utrizque , dum ile tan-

7 !G;g,; [ j

quam perj vam y Vel ifleelut adulteram trui-

Qidfgifur,;lg

darealeret..- Sileo denota infamze fuper fatio

^400 Mif W

Suramento yquod perjurium effe, memo nift zof't

lndoi Dil)

Pitrt infatgs

E fort affis fecurdus /ciebat,quod propter contra-

Gwn clandefiinum probare contra cam non po-

rf

tuit , ncc femise crederetur erbis,ff fefe in hot

gm

^

"y'ä) qll/ajjä

infamaret. Si denique ex adper/o feminam finee

—

B fl

bam manere cum tertjo, fequebantur mala ani-

P i

gt n zpfa deteriora , quia quoties 4 6zro tertio

tb gj

cognofcebatur , fotzes adulterium commifit , non

M

fnto marito in boc obediendo, gnamquam ipfe hoc

Uimyy,

exzgere po[[et, quem perjurzum putate uxorit la«

40ltf pj

Eebat , nón auteya bf2 Vicerecóproca , qua impee

: i'pfïffy!gm

elinícntum mon ignorabat. Et fi fuadere fole-

jüfü/ämj

bam, ut cum tertiogelut foror ejus caffa mant-

gf':"";g)fll.'! i

ret,boc quidem ipfa paratiffanó fubitffet animo,

l 4C[þfjm4m.

fed zpfe Belut incontinens jure exigendi debitum

fir fttig ,

nubatenuscarere Poluiffet, prout ex multis conjte

mOdfoä'diM

& uris Pidere poteram..

Porro fi mediam Piam

("/gägfrf!:

J'emine confulere golui , Gidelicet , vece[furn ab

u 1716', Wi

Wreque, fam babitatiome, qudmtboro, pericula

fod, T

-

n

Cafué Matrimonialis, "

548

ATU

eoulta intutbar oboiarequia [i pofita effet im ma*

1 at

!]

hn t

naflerio , tunc nulia prudenteseam ad profeffo"

m (6 ]

neom recipere debebant 9iro Vipente inbito, ne8

janw ht ig-:fti

u primäxää'ï'ï-'ï

ipfa periculo fraudulentie fe exponere debuit. $£

fer0extra manaj]erium latentiam ei confulere

"d

folui, quod plus mibi placere cepit , ut animam

' fammcaæ;r*'

fartijcidri

faltem falgare polfet, tevrebat me, quód pulchbrA

feacie, & fexu fragilis $ix tuta ceffitate snanes

i n

ret , felquód tertius zelotypid motus fugientem

fgdtim

ff

letbaliter in&aderet.. Nefcit enim ifle femineua

l

jj n

dl

fexus fugd f& ficut mafculinus, celare , feltueri.

Quid igitur a[[ertit? confaleremyad prefens mon

pudimm

babui, nifi quód panitenti re[pond?, cam confa-

afmitli!

lando,ut DEUM [ine intermi[ftone pro fita libento

m

kiont infocarét , eleemofjnas pauperibue. (quia

; ijpf!l('v'

lucrofa 6aldà fuit) pro fe, &$ pro tertio 9ro era-

ii t *"

garet,&$ quid fibà confulerem deliberatior fatfus,

/ 7 W;/ /f/k "

E familiter alii prudentesgiri,parato animo ome

jyji m

pinó fufciperet. — .4d que gerba confolata ali«

Wmf

urli-

quantifper abfceffst.. Intered libros confülui, qui*

TA

bfs me jnare non potui., . Redii ad feminam ,

Enz*umcam»»:jj:,'

E ultimummodunfugt fupratatbum infi fuafi,

äü)?üm 1

"

"d quem càm fe prepararet , dequa tamen mi-

m p

(

bi ptriculum zon thodicum corparis & fibi ma-

v

4

juot$ forte aliis imminere poterat,affuit Dibina

,

/itl

Ej

ji

gratiayqua quef ioni diffcillima [olutiont dedit

yr qu

4

d

"

facillimam.. Sibi enim incidit, ut quotiescungg

Mi/'

für tertitis debitum cxigeret , Ipfa fe per bujtés

LLf

(

modi obedientiam letbalem infirmitat£ contrae

v m

bere fingeret £$ ne id mendacium e]?t , 4d ani»

Wf

'f' Mr ,

ma infirmitatem boc mentetenus apud fé retor-

j 'l'w

iF

J

querct ) ex qua infrmitate amima , fciliccs pey

l

diePpe.

ul

du

Pars HI. CaputV. g. VIIf.

muortale crimen , certum ef fecundimn mofiram

vimompar;

fdem quemque necdum anime , fed etiam cor^

[ aüud fca

poris perpetuam saortem f'ubire.

Ita fecit ui co*

VL Qua

gitaeit , E$ DiGinaarridente gratia, 9ir pritu

trimoiien

éncontinensfeminecompaticepitquam in aliu

Vll, An

geracem [apà ejfe didicerat , E5 ufque modo jam

letdi, fe

ennis plurimis, eamtantummodó ut fororem ba-

-

VIIL An

apo:

Bet intatlam , nec de adulterio firi quicquam

Dati fjerine

aliunde male audisi.

—

Aq& hunc cafum maximis difficultatibus in*

Qu f j

w tricatam effe nemo non videt.

(

ad(fnmilémque jugi loris s qu& Gordius olim

lIne Teiptr

Nexuit, atque JotisPhrygii fufbendit ad arae.

$491

LR

Ut autem doctrina aliqua Canonica exinde

T'jtg

ceapiatur, refolvam breviter in aliquot quaftiun-

tngat

cülas.

n)',m.r H 4

X

I. Quo Jurepolygamia prohibita, & an ali-

Af i

s Tothte

quo modo poflit licere?

II. Matrimonium clandeftinuin quando fue-

Pt f

Tl s

rit validum, & quando, ac quare invalidatum?

III. An poft Concilium Trid. ex matrimo-

ipltntie ln

nio clandeftino nafcatur naturalis & conícien-

QRte dioe

tis obligatio?

) ^ Uenn

IV. Utrum fententia Judicisin cafu matrimos

[l D] Pom

tialitranfeatin rem judicatam ?

V. Siquisprobare nequeat, aut manifeftare

Alg

e gravi damno vel periculo nullitatem matti-

&ond non audeat, (i tamen certus, an liceat

Ü

exigere vel reddere debitum conjugale faltem

Efpondel

* critandügg dwnum vix, ve fame (qur

w

qu f

Tf

ä'izjïu Mrtrimonialit.

44l

m T

vits comparatur arg. Ljuff. ff. de Mantim.ind.)

; [iinz

vel aliud fcandalum aut periculum ?

, Jafeiia

VI. Quz fit cautela ad evitandum ufüm-ma«

qniih hi

ttimonii cognito impedimento.

VIL Anmedium , quod ifta foemina appre-

hu

bhendit, fuerit juftum & licitum ?

6 ufqlir mil

sst

- VIII. Aniberi ex ultimo matrimonio i

nati fuerint legitimi?

yälido

j firi q""fä"

Ad I.

?] æ&-

gf

Quo Ture polyzamia probibita ci* am

lt

atiquo nodo poffit licere ?

u Gol

lme refponfionem ex hoc Libello p. 3. caf. g.

$. $. Seel. g. z. 1. £$ 2. An vero DEUS pof-

j

fit difpenfare , ut unauxor pluribus viris matri-

j Canonta fr

moniejungatur ? negat Bellarm. L;2. z. de Ma-

fríim.c. 11. Aflerit Sanch. de Matrzm. lib. 7. difg.

$0. ". 1 g. Sipropéfacrilegium eft, Summi Prin-

ginin EU

Cipis poteftatem in dubium vocare, L. 3. C. 2,

Crim. f/acril.

Quomodo prafumat (cintilla in-

*R qugpdö

ymutm

firmiffimi intelle&üs humani abyffüm zterni

[

u at

Sapientiz intra certos limites coarctare ?. qua

Trd

fronte dicat creatura Omnipotentiffimo Creato-

mrlhs «

ti, igmentum fictori virtutis & poteftatus infini-

U£ , zyon potcs amplius ?

icisintaf"

mn*

Ad II. Quaft,

g

m

Matrimonium Clandeflinum quando

i,

j i

& quare invalidatum?

TEUM

m d

^

1

Efpondetur , ante Concilium Trid. Seff 24.

; (0/)

0 «

PioIV. Eondf. die t 1.

|'

L]

qua fuit haþita äb

H

No«

446

Par: IIf Coput V. .6. PII.

l

Novyembris; Anno. M. D. LXIII. ad fubftan-

! ROm eft ]

tiam Matrimonii folum confenfum mutuum-de.

qu

Z

in

lcgitin

przíenti absque alia folennitate fuffecille ; ut

| vebanalia

ex c. 5 qui fidem. 30. de »ponf.c.t. E 2 de Cland.

| d ii co

slefp. & pluribus aliis locis fatis apparet, —5e

tgnc etiam

quia experientia docuit; ut ex pra'fenti cafu ab-

trimonium

undépatet, plurimaspolygamiasfuiffe commif-

honexdefe

fas, & matrimonia clandeftina contra Jus fásque

Poftifne

abnegata ; ideo per Concil, Trid. 4. feff. 24. de

Chrand fey

Reforss. matr. c. 1. optimé conftitutum eft , ut

di,'f [/À F(mk 4

nullumvaleret matrimonium, vui proprzus Pa*

tig 9(»./60,-;;95;,;

rochus $. 2. 8el 3. teffes noninterelfent. Dices

tim Fonn'ncam

quornodo matrimonia clandeftina ante Concil,

POlb m

'Irident. valida fuiffe pronuntiantur, cum ta

Qu

men repugnet exþremzs text. 1 €. £. Cdü-/: 39* q.

Pimeis,

f. ubi pridem Evariftus Papa ftatuiffe legitur in

-

-

!t i

hzcverba : zfliter legitimtum non fit conjugium

11

niff ab bis, quijuper fesminam dominattont ba-

4 llaly

yAtan

Bere &idexiur , 65 4 quibus cufloditur , uxor ptiso

i P"fumptio:

tür E5 a parentibts 5 propingutoribus fponfit uf

wl

Ef fuo tempore facerdotaliter bexedicatur y & .

ufque AUm &

Aliter geró prefumpta mon conjugia , fcd adultes

i!a!u;-)

dtq

Fa , Pel contuberzia ,el jfuþm, aut fbm.im!iuþ

anL'me(f€de

pes e[fe 2on dubitate , ni(i Voluntas propridfüf-

a

Fa-

fiagaserzt

E5 Pota fuccurerint legitima.

n

?&ïx d' /. m;;'

teor , difficilis hic textuseft, nec benéfübfiftere

ü.g "ia YOCet

n

videtur communis interpretatio , quod zoz legi-

l

;

Leïumptg t

]

timum , idem fit quod iVicitum , proinde mnatti-

t C

hn

monium clandeftinum ex hoc textu fit quidem

für

) ld quen.

dllicitum , fed non ingalidum, ídque colligatut

.g 'Wf?m '

ex verbis finalibus , »// &oluntas propría fuffra-

-

lg

m matti-

: I

garerit , 0' c, quomodo-enum £glisu

-

inonium

ii

Cafut Matriponialis,

nujus

A

gaonium e(t Por?us adulterium , fornicátio, &c.

( ad fu*'ï'iï

um

quàm legitzmewm conjugivm ? Dceinde per ipfa

verba finalia non parüm intricatur textus , nam

qe fiftat!

u Bo

vel adeft , coz/ezf/us mutuus , vel non ?. fi adeft,

t gppit "

tunc etiam fine enumeratis folennitasibus ma-

x pl

trimonium erit /egzt2sum : f abeft, erit nullum,

sj

non ex defectu/olennztatum ,ed confensis. g.

poffe fuftineri communem interpretationem de-

; cont ]65*

elarando textumin hunc fenfum , ntilla verba z

1l //j'f

xf t

AH ter eró prafümpta nomconjugia , féd adulte-

.g«';ï,.ï

! Cuj jn

J

fs

tia Bel contubernia , fc. effenon dubitate, non

tam contineant Zeczfiosem invaliditatis matri-

erellm.

v

mornit, quàm vehementem pre/umptionem 7 uria

1

.

N

N

Y

kx"&

i

h^

contratalia matrimonia, Hazc tamen pra/am-

Wi

ptio non eft Juris €$ de jure , fed Juris tantum ;

n

i

e€üm admittat probationem in contrarium «. r.

!I

li

n

ff ul

& 2. de Cland. de[fp. & licetPontifex dicat: »om

Al

i

dubitate , attamen ifta verba recte etiam de gra-

:'IM,'/M?:*'

?

*

»?c(fiv'"fa Wt 1:',.,

vi prefumptione Turis accipiuntur

quamdiu

enim ftat pre/mmptio JTurisynon eft dubitandus,

;guf07£5fw )"

ufque dum contrarium probetur , veluti zoz du-

rrü

&itatur, decimas ad Parochum fpe&are, dicece-

1l

fanum effe de Jurisdi&tlone Ordinarii, quamdiu

p

n

contratium non oftenditur, Prxtereá cüm Pone

(

r

LA

tifex 4. /. matrimonia clandeftina etiam costs-

j ^

/f

(

bernia vocet, forfan poterit adjungi alia explica»

1

tio defumpta ex c. 4s qui 4. E$e.- Chriflian. d. 34.

ul

f Qu

ubi Chriftiano:loco uxoris copcubiza permitti-

n

tur, ad quem textum ibidem fubnotatur , quod

gt ts

tencubinaetiam olim dicebatur uxor ducta qui-

j, !

d/'hc d

dem6ai4? , ed /Bicité €$ clandeffine,

)

j

la cafu igicut notro, qui contigit circa An-

? MW

[

u^

fauna

445

Pars III. Caput V. $.VII.

num Domíini 1430. adeóque longé ante Comt*

[7847

cil. Trid. indubitaté tenendnm eft , matrimo-

; n ii

; tübjim pro

nium clandeftinum , quod mulier cüm illo vi-

fo , à quo ob perjurium füum libera pronun-

| didefünun

tiata eft, contraxit, tunctemporis valuiffe, &

|füémpofi

fuiffe verum matrimonium.

| Bo

W. É fup,

AdII. Quaft,

| /&a, "11)3,

An po[I. Tvid. ex Matrimonio clandt-

fflino faltem n con[cientía nafa-

tur oblig «tío?

Át fenty

Efp. cüm Concil, Trid. contrahentes fine

R

Parocho & teftibus ad fic contrabendum

:rmap

emninà inbabiles reddat , $ bujtsmodicontrae-

Ottr

&us irritos $ nullos e[fe decernat , per hanc im-

f

ff

babilitationem Cf irritationem cenkctur ita ellt-

l B

HU

104 ]

Á

Áf

euciter refiftere contractui, et ornnem ejus &

Miltmim

cibilem 69 maturalem obligationem tollat per

MLC

ea , qux fuperius P4c eadem p. 3. C. - $. - 9- 10

M &mm;

di&a funt.

Miniméetiam fuiffet obtentus finis

Ritet qu

Concilii, nimirüm evitatio periculorum ex ma-

7y Qp r

trimoniisclandeftinisoziundorum , fiobii zatio,

V qut vind

velvalor talinm matrimoniorum iu confcientia

MU tetpitres

foto relictus fuiffet.

;

Ts d

f

t

Utrum autem fatrimonium clandeftinu

TL

:

, um

) Obim;

!

hodie faltem valeatin vim fponfalium 4e fatw-

lt vt

d

r6, ut contrahensab initio clandeftine , pofteà

|

ïtfcj.ndcïe'

/

publicasfolennitates adhibere reneatur ? videan-

P'to gf à

tur plurimi DD. in utramque partem relati à

ii ef

Barb. zz colleti. 44 d. c. 1. Trid. Seff. 24. . 139*

üenexi

& diximus aliquid z» . 3. c. g. $. 2. n. 10. fi fee-

mina, quz alias Juris ignorantiá facilins excu-

fatur,

jl*

Cafis Mairimonialis.

449

(atut , L. chom indebito. ff. de Probat. per con-

p a

TE

tractum elandeftinum decepta & deflorata vel

aliàsjam propé extra fpem alterius conjugii ol

il cim i?

clandeftinum hoc matrimonium & cohabita-

v Iibert .jron:'

tienem pofita fuiffet, allirmativa fententia ma*

&POFIIS VZ]U' l

gis zquitati confentanea foret. arg. c. 1. de d-

ul, E$ fEup. & per caqua dictafunt, d. e. j. $. &

j

ed. n.13.

—

Ad IV. Quaft.

n

4n fententia $m cau[a matrimanials

rb (t

ab

tranfeat invemjudicatam?

;; qotitt

j

On tranfire , etiam in hoc libello parfe g,

ägaätämt'

Wl

cAp. . $. g. n £, didtum eft,cüm enim

tran

T

GN:

s fententiein rem Judicatam tündetug

nc n

omnem

potiffimüm in £zcito confenfu, & approbatio-

j

rn

,Gnsj

m t

i

fie ejus , qui contra fententiam potuifles appel-

lare, & non appellavit, ideb proprié tantüm

hu

"d

OLMLW'J'

Obtinet, quandoagitur circa respatrimonii no«

u

n,UïU

ftri, quas pro noftro atbitrio poffamus aliena-

A

»i

re, autvindicare, actionem pro iiscompeten-

,fd'n )

Ill

T.

£eni remictere ; &c.. non veró in aliisrebus, quae

T ii D

in noftra difpofitione non funt, ut -matrimo-

nium , ob impedimentum dirimens invalidum ,

j d

reddere validum , aut viceverfa matrimonium

)n(äïiï

re(cindere. - Licécergo fecundus maritusin pro-

qdin

n

pofito cafu, à quo mulizr inediante perjurio di-

8en

vortiata eft , minitme appellirit, nen ta-

rcm K

]

tneo exinde mulierliberarionem con-

f 4 h

"

x

(

fecuta eft.

v

j o

Aád

i

f

k

4fo

Pavs 11 Caput.V. $. VIHL. .

.. .Ad V. Quaft..

; l, & vitst

Anp coenita nullitate matrimoni neg | du

pumm n

manifeftabili , licitum ftt exigerewel —

qut fety,

. reddere debitum 2

"

.

1 &ateh, h, ;

lo ad petitionem fewactionem debit; d

ifi-

7

J

d Matr,d,

Q

cultas non eft,utrinque enim ex matumios

| M. Barb.

nio nullo nullum jus petendi et, & activé ac-

Em

cederead perfonam;qua conjunx non eft, haud

Th*oiogiæ&

dubié contra fextum Decalogi preceptum eft;

Vif d

aliásque leges Divinas, quz omnem immune

ditiam, & carnalem comrixtionei przter naae

' VC['üm t

uimonium damnant. r. 44 Cor.6. 44 Gal. f.

B pnc:

Ardua autem quzftio eft , an faltert ad vi-

| at dl

tandamagna damna & .pericula liceat reddere

| hi g

debitum ? Pro negativa eít textus valde clarus

£m c. litteras. 1 3. dle Reff. fpol. & in c. iuquifitiae

yIPitlinogy

LT

B. 44. de Sent. excom. ubi S. Pontifex refcribit,

1 ff

quod mulier confcia nullitatis & impedimenti

matrimonii ne quidem ad praceptum JudiCis

] Vtitin c

^ -33-in 61

fub cenfuris emanatum poílit absque peccato

H Ptf g

mortali reddere debitum. — Tales enim cenfura,

| Mil t

mon (tringunr nimam & conícientiam. foemi-

| Qtndo t

nz, quia fant latz ex falfa prefumptione , ( quz

/f thw][üm u

locum non habet in conícientia, juxta dicta ftu-

l r at

perius 9. f. - 1. 2. $-) cum Judex foriexternyqui

] rilérii

de occultisnon judicat, prafümpfericfoeminam

?:) Uïomnes

frivolé allegare impedimentum , cujus nullam

?01*4

T ente

probationem adferrepoteft. Ratio autem prin-

D

m

cipalis eft., quod. conceffa in fimilibus circume

Qenre) |

^

iàt

"

fantiis de£iti reditione, equeretur, fornicatio«

tiür

M

Il *uovu

?

*

j

^

ng VHME ädäïtermm » quafunt inainfece ina-

&

k

37

Cafus Matrimoniali.

441

h

la, ad vitabdum vite aut famz periculum li-

"

ceze , cüim tamen propter nullum metum liceat,

girimt

peceatum mortale admittere. c. /zcris De /i&

Et hanc fententiam cum

f exig:rewf

qu& $i metisfe, &5c.

nl

4

Sanch, Jib. 2. de Matrim. difp. 3p. m. g. Güttier,

1

l

änngma'tf)f!.*'ü"-

de Matr, d. 3 9. p. . Guttier; deatrzm. c. 49.

enim ( n*ag

x. 7. Barb. zu d. c, izquifitiont. n. 3- Gobat. m

dt, &i

Alpha^. Matrim. p. a. n.637. docent pleríque

x fon Eüv A:

Th-ologix & Canonum Interpretes; efto , quz«-

gpet

visfcandala & damna ex denegatione debiti fe-

quantur , ut dicit Barb. Z. ». j.

ao j

g p

Verüm tefte Gobat. Z. /. multi graves viri

" Í A'd Gzïïufs

elim pronuntiárunt à culpaimmunem , qs reZ^

dit debitum ob metum mortis , Alii , fi ob mani-

u it

datum Magiffratus Eccleftafl ici ignorantis ilud.

i lia

émpedimentum, tunc enim JTudicem Ecclefíafl ició

mopi i

j

17

diffen/are ex commi[/a [ibi poteflate ,. ff fét Juris

Ecclefiafl ici , in fpecie autem pro hac fententia

PORU&'H?L;M:

affirmativa citatur à Sanch. Z. [ ». z. Magites

st

yiegum l

q.. d. 38. in firie, Hugo de S. Victore Ze Sacram.

1

:

. 1£. 6 6. €$ alii, Rationes quoq; funt 1. quàd

d

jufté poteft alter péfere , hoc poffum imó ali-

[2 d

jenti

quando teneor reddere , ( licét Juftitia petitiouis

2

fit tantüm putativa ex errore.& perfualione ho

K

(

minurm cauíata , ut itr exemplisleqq. ) fed con

Id

"

'L('

t

j

junx alter in bona fide exiftens jufté poteft pefe«

dCX f D

re , ut omnesfarentur , ergo - &c, II. Ex mul-

um

f

rit

forum fententia judex poteft occidere reum &

if Q

n

fij^

ipfe pati mortem ; qui publicé habetur pro no-

Knh

cente , licét Judex privatim fciat ejus innocen-

I

[im

tiam, Cov. Gar. ref. 1. 1. c. 1, 0. 4. cütn tamen oce

n

t

II. Si--

p

&ider einnoceütem intrinfecé malum fit-

miliceg

v

«

Pars III. Caput V. $. VIII.

militet quamvis dare SS. Evchariftiam indigtte

anme ) ef

facrilegium fit ; poteft tamen Parochus, fi pri-

inftmiz,y

vatim folüm fciat indignum , tinde à fortiori;

fed Parochus habet Jus dandi SS. Evchariftiam

fiehtie (

Concürrere.

$niqué petenti ad confervandam famam ejus;

ototua iiae

€ur non etiam mulier ad confervandam vitam

t manif

& famam propriar& poteft dare debitum mari-

, & in

to non iniqué petenti ? IV. Ratio prioris fett»

tlri pf

tentiz videtur niti falfo fuppofito, quod redZitie

Jncertum ? |

debiti, qux Bit in figura Matrimonit publica opi-

fi pattl aj

nione validi, ac ei qui ju/fe petit , fit formaley»

(r. dihy, |

adulterium,fornicatio aut peccatum, tunc enim

dl

»

!

£

MCS

t

1

AUb

dicinon peteft, mulierem reddendo coopetari

efeitits

peccato, quando petezo péccatum non com-

AHO (,aä'u, M

wuttitur, V. Confeffarius qui novitaliquosha-

m ad ii

bere impedimentum dirimens, quod ipfi in-

vincibiliter ignorant, non tantüm non tenetur

| lin:uirpm;a."a:

| lm inpedi.

eosimpedimenti admonere, fi exinde fequere-

m teitmdo,

tarfcandalum velperplexitas, fed infüper fi al-

i d

terutér ex putativis conjugibus ex alia caufd te-

(Mv" N

guiat reddere debitum , poteft & debet pofitivé.

Fa p

impetrare, ut debitum reddatuz, ficut docet

füm cere

Sauch. 4. /. 2. d;/?. 3. s. $. fiergo licet in uno

C0 2pfe

caíu fcienter permittere, jmo & impetrare copti

TU ompm

lam inter non legitimos conjuges , quare non

l diterf.

in altero.

Poteft enim etiatn'Conjunx conícia

Qudirine

nullitatis matrimonii in boná fide effc in ordine

t&tfir

ad reddendum debitum, credens ex rationibus

à ln;

Btfaneh ,

& authoritetibus ha&enüs addu&is id. ibi li-

'f*;mf"'a Ü

cere, prxfertim concurrentibus gravitTimis pe-

ficulis,niid &áat.

VI, Infer

^*eo

i.

ntia contrzria Íe-

t) ah()l'um 'x

ä 1

I ptobat

quuntur gravia pericula & dauma corjoris &

RC

:&

|

;; CEF, Y6

li h

Vii^

Cafus Matrimonialn,

453

anfam n

animz , effenfiones, irz , homicidia , fcandala;

Buecuy 1f

infamix , perplexitates , defperationes incenti«

wde L

nentiz (fupponuntur enim tales circumftantie

L55 Ed

concurrere) in ifta autem nihil.: & quamvis

d f

oimnia illa effent parvi pendenda, fi offcnfa DEI

verandum v

effet manifefta , aliud tamen vídetur , fi t du-

Et fi ex duobus malis minus

re db

bia, & incerta.

Rario gt

clizi poteft, cur non ptz malo certo malum,

t quodri

incertum ? VII. Contratextusallegatos oppo-

m

ni potefl , alius 72 c. pafforalis. $. quia fero, de

z!tf ] h'

f

Offic. deleg. . Vibiordinariusjubetur fententiam

g u

delegati Papalis executioni mandare , licét fciat

diion

effe inimlam.' Deinde textus cc. loquintur de

ne

atum W

illo Cafu, auarido impedimentum fuit dedu-

&utn ad. judiceró fori externi, & mulier non

ainortat

tímuit propalare , habuitque tion tantüm fcien-

, Q1

Mu

gnrim D!

l

tiam impedimenti , fed etiam confcientiam de

"

, j

non teddcndo debito : neque preter excommitie

(eui

q:

'-"H

"

(d

i

f

nicationcm alterius magni damni ibidem mene

s o [

(.Cci

tiofit. Nos vero füpponimus, mulierem &ine

a i at

gravi peticulo(utin calu ennartrato) impedimen-

j

tum dicere, vel débitum negare non poífe. De-

1

cifio autem S. Pontif. in uno cafu tollit-quidem

(g i

in eo omnem prohabilitatem contrarii , fed non

ii

u

in diverío.

g

T

5510

vidigitut dicendum ? Sané nifi tam gravi

p,COnï

cenfürà hanc pofteriorem fententiam perftrin-

jicel

geret Sanch.

4. difp. 38. n. . utafferat effe fal-

Tiul d

fiffimam, & in

frde periculofam ( quodan verum

0353*;)

dicio relinquo ) vix non eam fal.

fit, aliorum ju

j gt

tem probabilem adftruerem.

Verüm ne tradu-

* fj

7;

€ar , velle patr

ocinarj fententiz , quz pto peri-

M»

«ulofa

/

Part III. CapstV. $. VITÉ

culofa.in fide à quibusdam habetur, noló pro

: tietl d

bic & nunc à priori difcedere.

Refponfiones

NT

ad argumenta pofterioris fententix . ad 3. 'prio-

FTU (

ra vidcantur apud Sanch. Z. Z//]. 59. 2.12. A

teliqua refponderi poteft fufficere, quod habea-

tur decifio S. Pontificis 2 c. fteras 65c.. ingsii-

| Quf

fftioni. reddere debitum cum fcientia impedi-

smenti effe peccatum mortale , quale peccatum

cb nullum metum committere permittitur. d.

| Vf;n.

e.f/acrit.. De bis qua $7, 5c. contra quam deci-

fionem argumentari non licét; e. 2» z/fis. Z7fl. s.

T. Mu

. ego folis diff. . Ad c. pafforalis. $. quia Peró.

eligionem

&e Offit. deleg. quidquid alii exinde probare ves

Vevelad

lint, tam in criminalibus quàm civilibus caufis

äöitare fic

licere Jüdici,condemnarc reum tontra propriam

dj

ii

fuam ícientiam , ego tamen potius is accedoy

n;eäio Ttot;

1

éiui exiftimant , id prafertim in caufis crimina-

)

lm ine

palibus minimé licere , fed referendam effe cat-

L ürisEee

fam ad füperiorem, coram quo Judex teftimo-

Vrf

nium fux fcientix deponat , arg. c. dletto de Te-

L meü) W

f ibus, bive deinde füperior credat, &ive non , Ju-

Qd q

dex inferior erit excuifatus

*

*

quód fi effet prz-

Bta od

fentisinflitnti , poffem pluribus rationibus pro-

Ts n

pugnare, ideóque puto texeum zz d. $. quia fe-

714, Qu

rólocum habere duntaxat in (cntenitia /7i2u4 ;

fl!fio, (

quz trarifivit in remjüdicatam ; & cujus iniqui«

F mam() eral

tasextacita approbatione (dequa etiam paulo

Rüte k

ante in q. 4. didtum ) purgata eft ; fecüs veró

|

ANondjo

3n caufa criminali, matrimoniali, velipfojute

Wdtio |

nulla que in rem judicatam fion trarifit.

Aitoj

. Cxterüim quid cenfendnm , fi nori habeatue

yli-

| üptd

vera impedimen fcientia, fed qntüm «red

at

li

'szfm Matr?niþn:*k!i;;

P

mr, Mp

tas vel dubium , fuperitszn d. P. 3. €- f* traditum

Mp

» eft, & declaratur. i2 d. c. inquifitioni. de Sent,

j i p

excom. üc apud Sanch. Z. ?. 2. difp. r

ml d

"

-

. Ad VI. Quzft.

à qucd hi«

j

"ib

1 inqüf

- sQua fint media ad evitandam vtd-

t

ditionem debiti ?

qut t

"A 7 Aria enumerat Sanch. Z. dif). 9. À ».: f*

d ;?-

v

V L. Fugerein locum , ubifcandalura ceffet.

tj

ijom &

H

Hl Matrimopnio nondum confummato ingredi

nj

Religionem. III. Petere divortium ex caufa fze

j ia

vitiz veladulterii, fi ha caufe fübfint. IV, Co-

le ov

habitare ficut frater & foror. jux. c Laudali-

avu^

lem. de Frigid. $ maleffc. fubjungit tamen , hoe

wuaqu

.fedio moraliter nunquam uti licere própter pe-

ao d

ticulum incontinentiz, ^V. Siimpedimentum

a t

x -Bit Juris Ecclefiaftici tantüm4 utclam impetree

rendamïæf?

yder

. tur difpenfatio, quam etiam Epifcopus concedes

- te poteít, ut probat. & difp. 40. eod. lib. z.

Á dilgäod(fl»

Quid autem dixiffet vir doGtiffimus in pro-

ATU

. : pofita factifpecie , ubijuxta récenfitas circume

W

jis

uf

nj

.' fandas nullum ex his mediis profuiffet ? Non

gt

ïlï

( ffga, quia cotpori & animz periculofa ; non

L

WIJ:M"

Religie, quia matrimonium cum altero vero

fcntendäinig,»'f

- marito erat cohfummatum , & cum tertio cóme

Ts

muniter habébatur pro.legitimé . confümmaro,

u «

^ Non difortiun, quia caufa non fuit, Non to-

d

[

u j

- "Bbabitatio , quà ptopter periculum incontinentiz.

j «di

gfo,w

. ,Mtinon licet.

Non denique Ziffen/atzo ,. quia

quih ,

u

l

1

,

impedimentum //gamizis e& indifpenfa-

f

.. bie, urfuo loco didtum.

«

Jgd Ym

|

416

" Pars It Capit V. $. VIIT,

Ad VII. Quaft.

tütíceht

ettatun

n medium quod femina appreben-

ï

| Opritusg,

dit in noffro cafu fuerit juflum

10 quide

ri) Vikat

Allem fané aliorum defüper judicium at-

i, uxt

À dire, quàm meumtenue inre difficili&

QU eni

liquid nunc cer«

perplexa edicerej& vix firmitera

fciliet

ti (tatui poteft , quia difficultas » f/aco eft ; juxta

/

Yum. fj

eircumft. loci; temporis & perfonarum; qua mo-

doprater matrim. füprapofitum incognitz funt.

tf p

i ue i

Coníidero quidem, ficut ob damnum fa-

F of

D

fnx, & multotnagis vite , poteft reftitutio rei

Jufgltimm |

adalium fpectantis differri, Laym. 75 Tíre/ mor.

Ditttifg

lib. 3. tr. 3. C. 12. ita etiam reftitutio corpotis ex

I

tadere)

fnatrimofiio alteti debiti.

Proutid in fpecie &

| , Stdiquo

ad noftrum propofitum, quando prids cum uria

| fitl Qotis

clandeftiné, & poftea cum alia publicé contta-

TO n g

€&um eft , afferit Sylv, &erbo debztum conjugale ;

TO g

- dn ffne. lcem quod reffriPHiones mentalcs ex jufta

.«aufa à mendacio exeufentut.

Nav. 5 c. bti-

MENS

mar"ü mï

Qana aures, 22,q. f« Sanch 1, 3. Mor. c. 6. Zodf.

petiedo :

«d Tit. Decret. de furejur. n.gj. & denique

IOCxteus

quód mulier piis operibus addicta, atque cofi-

mzzlierm ;

fiio Joan. Nyder à doctrina & pietate com»

mendatiffimi & celeberrimi ufa;non facilé debe-

Qmadp

; Fütäfïem

at przfiimiin errorem inducta,

-

Qp

Uhita

Interim autem cum famnina juxta defcriptio-

nem Joan. Nyderi fuerit elegantis formz , pro-

NCI]CGS fw

!

t

ta ad complexus vitorum ; quod teties iteratae

nuptiz indicant, & ex parte altera viri fuperftites

r TWütrin

rätfrc(m.

Pe&i P

moribus pilitares ; de inconginemia fü

€on-»

wwm [an

IN

'

|

€fus Matrimoäfglk. :

457

€onfcientizlatx , &c. Plané hoc medium in fe -

fpe&tatum ( abfirahendo à fpeciali di&amine

;W ayprcbmvï* :

Spiritus San&ti, quód Legi non fübjacet) abini-

jin

tio quidem in defectu alterius medii tolera-

fj vixautem in plures annos practicari potuif- ^-

y lo

fet, juxt dectrinam"Sanch. Z. diff. »2. ». i.

quis enim non videat , omnes tres períonas;

joidnt ?

fcilicet muliérem ,. maritum verum, & putatie

fuiud i

vum fuiffe incontinentix- periculo affectu. &

n i^

effectu perpetrandz expofitas ? Maritum $-

imogm'g'z il

um jure fuo fine fiaculpa privatum , & infu-

T

per potuiífe inftigante diabolo facilé cum : alia

f lt

Micgitimum matrimonium attentare ? Maritum

Y

m.inTbnär«fn

1

putatifum impeditum legitimas nu

:

j

Fias cïcsrïj-

M

trahere ?

d-

guto"

d

il

Sed quod remedium

? ia,m'præmonfxi ; hanc

& Ij

r

J4tti potiüs, quam Jwri; quxftionem effe, .. Pri- -

g u

ma juri ratio poftulavit, mulierem fcparari à

.

j n

viro putati$o, & reflitui fero

P

velfihic ob cau-

l

fam adulterii nolletrecipere, (altem à purzt;to -

g

N P

. marito manere feparatam ; nein adulterio , aut

".

periculo ejus, perfeverct.

Quomodo auterm

!3'

J

. hoc executioni mandari potuit ; absque eo quod

.&dii

, t

mulier proclamaretur, & graviter punireturtan-

ia

14

u

quàm adultera, polygama & perjura?

Ü

i

- Putáffem marium pwatipum , datà boná

if

opportunitate per Cónfeffarium vel alios viros

l

al

I

idoneos fuiffe de nullitate-matrimonii cettio-

il

j rüm

n

"

randum, &difponendum (quiutique jam fine

3

Jus

y

u

ufu màtrimonii conftitutus facilé cotifenfiffet )

Iuod

lcgg

ut pateretur negotium ad Confiftorium Eccle-

i

fiafticüm tanquam cafum occultum. deferri, à

nüflelm

v

KPMA-N.A PAROCH,

TM

*

45

Pars 1. CapstVI. $. VIIE.

e

D

. e&

Va fiten

quo pomifïctpr

onuntiari divortii fententia

ti occulti fibi cogniti, 6 corum

! &DD.in

caufa impedimen

, & mulieri ob preceden per-

, Quüdm ;

fé legitimà probat:

ä fm) tud

jurium aliqu

a etiam. occu

lta poetiitentia dicta-

| fatus PQHQ

r Sicutapu

d nosfxpé deferuntur cafus occulti

matrimoniales ad Confifforium ,

qui ulteriós

|. Prebibis

tion propalantut : quemadmodum enim SS. Ca-

j r

nones, non tantüm ad forum externum ; fed

te, Fachin

ad ixterzum ordinantur. c. sofit,

Am, It

principaliter

ut apimarum de Conflit. in 6. Xt8

Ij.

de Tudit. c.

icus, in qnantum freri po-

O!tnd f

etiarn Judex Ecclefiaft

veft forz interniconfi

derationem habere debet.

Wndus t

zrobare

t m

Dices , quomodo potuiffet mulier

h

ntum Lgaminis , cüm ipfi tanquam

vt af

impedimp

iT

, & propriam

turpitudinem alleganti'

l

ï

| Contrad "

peri

frcut zobs.

K, quöd f

non

fuiffet habenda fides ; Afrg. c.

|

ihus ? &in ordinead feparationem

1.

MGW: Tt

9. x. de T«f

u

m»atrimoniijam contra

cti plena probatio requi-

n

"& dogs

"

ufficientem effe potuifï-

|

zatur ? &. Mihi videri f

I. Ex

TU n

concurrentibus.

POntm tec

fe probationem ex bis

ita.

II. Ex

depofitione veri maritijjam prius hab

*

IH. Ex de-

Wt «

depof

dione nova ipfius fomimna.

Fl

T

-ffarii cum licentia revelandi fi-

Wittere fioq

paiitione Conf

^s

acia.

IV. Ex circum-

gilli fibi à pocnitente

f!wo :ecl |

at

l

$5

! Gs d

ftantus &

ifpofitione fcemmz , lacrimanti

à

Q]

ntis, fugam periculofam meditantis ;

) temPOn

pænitf

conjugil t

fü cum maximo incommodo abfii-

Utlisco

autemex vehernentibus pra-

neptis, &c. Quod

funiptionibus (prx

fertin in caufis non capita-

libus & ubi non agitur de ablatione vitz aut

membri) fumipofl:t plena probatio , & exem-

i-

pleSalomonis 3. &eg. cap. g. al/iquando defin

ova

Aff

*

Cafus Matrimoniali.

*f,'

eentà tU

€iva f'em&nr'ïa ferni notatur comuniter 'per texte

sii at

& DD. n c. adferte, de Prefumpt. Circa text.

quidem s Z. c. ficut nobis. infignis eft difputa-

m

Ü

tiretoa QU

tio , €ui depofitioni credendum fit , fi teflis ju-

m

ratus pofteà dicat, fe perjurium commiffiffe ?

Probabilius eft, judicem id ex circumftantiis &

j qti yltei

ndis

prafumptionibus concurrentibus arbitrari debe-

at

re, Fachin. /&. g. Controf, cap. 74. Rota apud

arin. ip decif. crim. & t

amir, a

46 3.

efiium. decif. r1g. «8'

/ I/. f,M/' m

Obtentá hác divortii fententiá füiffet jam dic.

um if

j t

fponendus verus maritus, (cui jam antea crat

li t out

cognitum mulieris delidtum ) ut fimulato quafi

novo affe&u & diífimulato priori clandeftino

gb a

l&mem engmb

€entraétu eam publice in fuam uxorem recipe-

get ; quódfi noluiffet, mulier debuiffet in Mos

c MP

naíterio , vel alio loco fibinon periculofo de-

j

gere.

Án autem mulier adulteraante latam di-

hà n

t/o

1?1'0

vortii fententiam invitó maritó poffit ad pro-

gt

d g

feflionem recipi ? videatur Sanch. Ze Mztriss.

lïentlm-

j/

Qib. 10. difp. 10. n. 7. quód comuniter apud cumi

"

1 f5

"

megatur, qui inrlocens non tenetuür ihvitus di-

gnittere nocentem , & fifemel dimiferit

p

gt

, petef

denuo recipere.

V Ex a

ia

Si cafus de prfenti forer, & circumflantiz

Y )

loci, temporis, & perfonarum cognitz , for(an

fqm n (141

yyt

t

4

n

melius confilium incideret, interim hoc

o

diícursüs graciá libuit

g

TU

inferere.

y

lt

m

[

fs i

y

j p

J0y

008

i

j

V 3

ÁAd

9

46e VPnrs Ill Caput VI. Caf. Matrim,

AdVIIL &ulc.Quazft. — —

&ä

i

Y

;

A. feparato Matrimonio putative

Filii inde nati fmt legitimi?

-

X fuppofitan

artfati

one, quod matrimonitim

iblieé infa

cie Ecclefie prxmiflis derune

E

pl

siationi

bus, &fine contradictione coniractum,

& unus faltem ex conjugibus in bona fide fue-

Di im

text. plané

rit, proles legitimé nata cenfebitur,

Sui flii

ad propo

fitum ,. Ze c.ex tenore.pen.

B

fpt hegiti

mic.2- éod. tit. c. 3. $. ff quis Pero»

&le Cla

vdeftin. defpanf. Hen. Zodf. d.

Mi . it. Quifüi ffut lcgif-

tämf« f

ii

$

^ al gqu

à Dttigu o

Z

MrDui

dakum

Z -

i

4 Delag,

j Mmjl

ie

.

Tif ,

(s

A

u

(' CH! ID 4,«

oO

.

P Quid,

* Miti a

f mf!

majm

) n

: 46::1;"

ff/foläin

. PARS ï lts

[lrim

-& (461)

Ged-

,

«(

Hf

Y

)

T

:3*:;,.'

S

)

::-

2

-«

"

h

J

X

':z

OL

A

j

Lmaentnt

P

mwlïf;iïi,

sgilis *

neconm&?ïï

De furibus e "Reditibus Paregimmfs;;;;

1l tv P hæ

du s

1

|»..CAPUT I

h u

r

5' fï qüü ïifeu

- De Decimis,

[od t

$L

a

mld fintcui, & quomodo fo

Decimz.

$0MMARIA .

2, Quid (5 quotuplices fint Decimat

a. Decime quatenus fint Turis DiGini?

3- Prà Decimis Parocbus habet intentionem f?m-

datam in Jure.

4« Declasatio c. 2. de reflit. ffol.

$. Monafferium circa Parotbiem fibi incorpo-

. vatam cenfetur loco Parocbi.

€. CuiParocho folfenda fint Decima. . -

7. Quid [imt & cui debeantur Decima notalium,

CCNUAOYCS AE

$. Laici babentes 7us. decimandi ex prigilegio

fel infeudatione non pojJunt exigere Deci-.

mas nooalium.

g. Idem d« Religiofitqui 7us Zenïif?zqndi 4 L-æcn

ecceperunt. -

an Ecclefia.

17 ]

4 -firïöläitur qu

r

*s

à

f? ici fabez

P

n

p

462

PdrsIV Caput I. $. f,

þmdu&l

us decimandi ex pribilegio paj;'rzt petm

Decimas nobalium.

2

!

| ^ Quantün

Balibus

PJP F:zllz,t Zncertis Cafibus,

dima

22. Parochts poteff probibere , ne Dec:mzf epA-

rentur , fe 9el fuo nuntio abfinte.

Ceptas

placit,

Wg. den in folutione Decimarum.: amittenda f 1

impen/arum deduitio ?

-

ferte,

N

Gmartm

£4. De fure zleczmæþzmp'zäm Parochianoru

rinant

deferende fant iz borrea Parochorum, Va«

det taumez conþx £udo contraría.

glisim j

£tàm n

Jy Momm «ommiltenti nocet Znteriftus Dcf:-

mamm.

Z-

tfriaa

!lt,decma

.a4, Dcc m non folutee as /equarztur £^f* Jä-

Tcm præazz 2-

ngm:

nullusaml

47« Bualis atlio campcw contza tertium qu

fefforem ? .

N

T

tüs de n

at v:dere

zg. R f/þ'onxemr ag cantmruz.

lw

19. Exteptiocirea Decimas cow;:fmt:: L:zm( »

ex prrüa e:'w.

Jlll'lsDWm

i Ecimz funt pars decima fructuum,

»

à

m?ïz[e;

*« tamterr rzjquàm atiarum rerura DEO

qui

"T

A& in recognitionem univeríalis domi-

2

pet conf

n cäcwm i

& ipfivs mjniftris perfol-

üorem ;

venda ,. Suntautem decinz al pm*dwlcs,

qux cxfructibus prediorim debentur , ut de vi-

Qu f

( a

no, !*rwvwnn*g, olco, pomis, feno, & fimi-

l bJs

tsDiy

Ti

Aium perfonates , qt: debentur ex

"-

lucro- horianá ?oniïïmnm induftrià quæüncl

il

tit cx mercatora, miliria , flipendiis , altisque ne-

Scn?m

onasi

21

^ious & vaenücmöus.

"Tertinm au09

m

*'*'*ï cenes decimanum nonanuii coni'äl uunt, r;nas

D

mixfas appelant , eb qua(üamm quænmm ad

Smgdil

Produ-

JDe Decims.

363

proäu&ion

em nature de przdialibus ; partim

) pojïnt p

d accedentem induftriam de po/o-

quantüm a

& hujusmodi cenfenteffe

pAlibus, participent;

decimas animalium, feu ex £ructu pecorum per-

eDeinift

ceptas ut lanz; lactis, ovorum ; &c. Sedmagis

Jfuntt,

iftas decimasanimalium ad predzaies re-

placét,

YU

retantiüm dtio genera de-

ferre, tüm quod in ju

cimarum, fcilicet predialium & perfonarupyex-

odb

Primantur £.

ad Apofflalica, 20. b.f. tum quod

suchimm

,ft, iVv

—erefi

if

plüs in illis natura , quam induftria o

a

If

etiam in frumento & vino magna hominum.

nriu D

ánduftria accedere debet; &tamen nemo dixe-

tit; décimas frumenti & vini períonales cfie.

a Püff.f'

Originem habere decimas ex jure Diuino

?

eredialiburloquamur, fe-

nullus ambigit , ( Zc

ia hr l

cüs de perfonalibus, utinfrain quaft. 5. dicetur)

at videre eft Lefit, 24. Num. 13. & Deut. 14.

AÀn vero etiamnum hodie in novo teftament

P

oróde

t I

JorisDiyini fint; ficut affericur n c. P.

AIos. 14 E$ c.Eua. mobis 37. b. 1. inter 2ntiqric-

Yi

sesprzfertim DD. gravis fuir concertzxio ;

g m

&

CUOSIGE

illa quzftio principaliter dapendet , aa

n'lun:c.ww

-

J

aï

per confietudinem , privieginm, vel pr

ii$,

".,e,r :

£ionem Parocho auferüi polhnt. Sed i

J

imadducus

PT

(wl' J

qua fnfé pro & contra pai

egtennus ci.s Iu-

;m*m l

hüc

die magis receptum eft, decmas

*TE

PT

Md s

sunntefo

rl

cefana

f ^^

ais Divini,in quantum def:

*

Yrr

154

f: t

;ä

*

i

duftentatione cminiftrorur

3 12

cnia tefle

i dcb*UL

:/g

o fao , Mattis.

n

qd;f.üy

Scripturá ; Zignus cff epirarise c

n

li,

10. & Apoftolus 1. Cer, g. dicit ; Deomisissor-

dinapit, ut qui Ebangelie

13 AISIMAMÜEAGL de,

at

i

E9angelio 9iPaui , & qur Mia'g&r&i;mfy de

[ qlm"

d

464

Pars IV. Caput 1. $. Y

ltari $i$a5t. Unde hocrefpe&tu nec privile« | if modi

gio, nec confuetudine tolli poffe, infra dice-

tontanty

tut.

Cxterüm autem quod precifé decima &

foftfa po

non major vel minor pars dari deceat , cenfent

dretur a

nnam effe de legibus cxremonialibus & judi-

tendi, i

cialibus, qttx per legislatorem hominem in no-

quiolent

vo teftamento.acceptare obligant tantüm ex

-

& tj

Jure humanoy;erg. c. uz. de Purif. poff part. vid.

ttít, qi

Azor. Inffzt. mor. p. 1. lib. 7. c. 25 Hen. Canif.

lmterpw

de Decim. c. 4. idjue non parum confirmatue

fem inyad

ex eo, quódíiummiPonti&ces pridem conceffe-

L:

f fU if

runt, d

: adhuc concederefcleant Religiofis aliis»

dfi g,

que privilegia, exemptiones & immunitates d

du

)d

folvendis decimis, c. ex parte. cum feqq, b. t«

fM d ty,

quod fierinon poffet, f; decimz fimpliciter Ju-

Aquitate n

zis Divini forent

ia fclin

Decim: Parocho propter 'Fpiritualek miniíte»

Concor dan(

riuim perfolvendz funt, & ita quidem ad eum

Mi Qudim

fpectare cenfentur, utfi cum Monafterio, Cle-

fiem t

rico vel Laicofeu quocunque, qui Parochus non

Ontig n

eft, fuper decimislitiget, non cogatur jus fuum

ïiatoö 4[

probare, quia fundatam intentionem habet in

Sed Qum

Jure; ex quoprafümitur, quod decima ad ip-

th am

fum pertineant, ni&i adverfarii contrarium often-

jutiüm j

dant. c. cum contingat. 65 c. cim in tua. b. t

Cäri Potef

imo quarmvis aliàs fpoliatus ante omhia refti-

l177

tuendus , fpoliatus tamen à Parocho füper de-

mïe ) Qu

cimis nonreftituitur , nifi plené de Jure fuo do-

Wï)trariux

Cuetit. c, 2. de Reffzt, fDol. in6.

V G

4 Verüm hunctext. , 2. Ze Reff. fpol. in £. pu-

tarem procedere in circumftantiis cafus ;4idem

'cvl.dg

propoliü, & nimirum fpoliatus eJ/quamdiu , id

9 od

De Decimis.

l

46f

[

Á met p

eft , modico tempore fuerit inpoffeffione , & ifa

fe, infa d

tontantüm contra illius jus deeimandifedetiana

»di deint d

contra poffeffionem praíumatur. Aliàs enim

daretur anía Porochis aliorum jura liberé inva-

jexz, t

vdis j

dendi, litem movendi, pacem turbàndi , fcanda-

pomipen i

qaviolentiarum excitandi, &c,

od utique juti

& xquitati confentaneum non eft ; cüm regula-

ant t d

refit , quód etiam vero domino non liceat vio-

fpa/ pzrm*.i

lenter poffeffionem rei fux apud alium exiften-

1)9' Hen« Cü

m coními

tem invadere (ub poina amiffionis- dominii. L.

f

ff quis in tantam.7. C. unde i. $. fed me. Inff.

dem conce

de $i bona rap. & predió etiam fpoliatus reftitui

Rclig'wüs ii

o

debeat, -€, iz Iitteris. y. de Reflit, fpol. L. t. $.

li

qui & me. ff. de $à $. 9 arm. à qua regula,

an i^

squitate plena & paciReipub, confülente norm

g pl

ita facilé recedendum , quin potidis Jura jutibus

concordanda , «. cim expediat. de Eletd. .in &.

5 !'n*mzjg r:.fr:."fïd'

Suntquidam, qui ex hoc textu ftatuunt gene-

sibnis

ralem exceptzonem à regula , quód jþo.liatm Anie

nl V*

omnia reftituendus ff , quotiesTus refiflit jpo-

uiParoc*nus)r.;?

liato &5 Afl it (boliatorz, Wen. Can. d. L. c. 16.

agl

Sed cum exceptio potiffimum tantüm in hoc

x 10

textu ambiguo fundetur ; qui ad concordiam

d *

jurium & pro bono patis publicz aliter expli-

onrrariumo;;ï

cari potet, non'video quare neceffe fit hanc

jp ii P^

exceptionem generalem ex particulari textu fia-

o

£üere, cum alii textus non obícuré pugnent i

gt

contrarium , videli. c. 3. Ze Cav/f. pel[. && propr.

jj r

ubi circa jus eligendi prafumptio fuit contra

extraneos, pro capitulo, ut proptereà Barb. 42

Id

|

j

d. c. 2. de Reff. [pol, in 6 . . , ve&té differentiam

T

ji

) af-

ex moc?ica pofiethione —( de qua z . €. 1.

ügn—

J/fwzmif"!;ä

A65

P"Jm C4Put In 5: :.

fionaverit.

Item Zm e, licet. 2g. de Prab, in .

if fur

ubi detinens dmas Parochias fpoliatus ab' Epi-

tnites 9d

P.

f

cantür, t

fcopo reftituitur, éim tamen contra fpoliatum

& pro fpoliante faciat jus c. de mulia ^ X. &

dicendom

Extragzexetrabili , de Prab. urget, quodalibi

d pradi

3 [olra

tradit Barb. Ze Offtc, EpifC. p- 3. alleg 127. n. 4t.

Ricc. Zopn.a.ref. 30 3. im ffni. addit. ad Greg.XV.

quobus 5

decif. 312. quód Epifcopo circa Jura Epifcopaliai

tim, d

prorar

in quibus habet juris affiftentiam contra quem-

cunque,non detur manutentio, quando adver-

Af j

farius e/f m po[fcfffote temporis confideralibus,ete

Qutit

go nec in fimili Parocho contra. poíízílorema

»

vlm (5

decimarum.

Quidolm

f Quéod fi parochia fit Monafterio incorporae

—

r d

um rei

ta, wunc quantum ad Decimas Monafterium,

cetfebitur locó Parochi , & tam contra Paro-

palidefic

chianos, quàm etiam contra Epifcopum & Vi«

MOctfm

Ccarium curam exercentem fundatam intentio-

Ut redi

rem habebit. decif. Rot. apud Tambur. Ze7wr.

[ 9008

4bb.. 3. deczf 0.

r f

10 fa. ao

6 — Quéritur autem L. Cui Parocho folvendas

fint Decimz , fi quis in sna parochia Sacramett-

te C

ta percipiat, in altera fna predia fita habeat?

ial

izc quzftio deciditur /m z. ad dpoffolice. 20,

d. f 511;/;1

£. t. ubi Pont. refponder, Decimas períonaleg

lii £

folvenidas effe Parocho Sacramenta minifiranti,

m &on

quantüm ad przdiales vero attendendam effe,

nj

locorum confuetudinem. — Quid autem, finul-

Vttt du

la conftans con(ietudo probari valeat, & prop-

Doftrat

tereá ad terminos Jüris communis. recurratur ?

fizlori:

E. de Jure effe probabilius, quod Decine prz-

Wif

&ialcs illi Parocho, iutra cujus parochiam prz-

n ab

TP SCQ

&

Ls

--

De .Dcc-.äæif.'

Á

463

| ;aiäiäarum, petfolvi debeant, neparachi : li-

i nd

*

iuo

f

lus d D

amites eonfundantur

"

& pïurïmsz Iites

vt

Ícantur, €. cium fint bomines. rà. eodl. tt.

í *e*fn

r 28

dicendum de decimis amimaliwm ; quas lupe-

TM j

«is prxdialibus annmmerayimns, ut ille Eccle-

,þet,qpadää

' fae (olvanitur in cujusterritorio aluntur. Siin

du

U

duobus pafcaritar locis, pro diverfitate tempo-

j d ng

L

rum - decima inter illas parochias dividentur,

Jus p

n

proratatensporis, nifi confuetudo aliud habeat.

Rebuf. tratt. Ze Decim. q, g..8. 11.

sando d

Queritur E.. Cui debeantur Decime No-

if

salimm ( Supponendum inprimis Novale. ali-

a Pg&äïotw

; quänäo ftrtms

propri? aliquando impropr?é : pro-

i dicitur locus priüs omninà ftecilis ad cul-

m d

-"guram reda&us v. g: 6 ex (ylva extirpata, vel

a onti

.. palude.ficcata agr

e

ifont, gat f fundus, qui ab

m t ïïä*

"hominura memor

ia futic incultus,denuo ad cul-

i

turam redigatur , c, qtéd per nótale. de Verbor.

yauatt |

ny

dign- Jmproprió atern fi in locum ante cultum

Tambuf.

uj

novi fru&usinfzrantur v. g. fi ex vineaaut pra-

£0 Ratager vcl écontra * vel certe prout in. Ju-

d (jei

ge Civili Novàle dicitur terrd przciía , quz annó

"n 7

inculta jacuit. L. Syffa. 0. $. mobalis-ff. deV. S.

Nova-

fd'ilgf?ääml d

d. c. quid per mofale. bis premiífis g. f

44;aiaäiïæfr

i

liaintra inesalicujusparochix exurgant. De-

L

:g[fmäï j

cimx eorum debentur illi parocbáüz

»

fi vero i

J

j

g

Af;jï —;

loco nullius parochix Gant. v.g. fifylva, que

dim(ïïï? L

inter duas Parochias j

cens pro utriusdtie termi-

d

I)

Ti

1

113 3uzcm.

o fhit allignata ; ad c

i.

ilturam redigatur , Deci-

du

(

vtl

m horüm Novalimz debentur Epif

opo ; «quia.

um

j; f

'apfe eft Parochus loci qui propriam Parochum

J

non habet, £, quoniam. 3- & ibi Panorm. s. z.

UT l

&. Sf seg

46$

Pars IV.. Caput I; $. T.

drduri

Queritur III. An etiam Parocho debearte

ur Decimz Novalium, fi alius intra fines fus

friate

parochim [us decimandi habeat ex privilegio

fipotts

16

v

vel infé

atione ? In hac quxftione duo quafi

717

cxtra controverfiam funt.. 1 I, Quod privile-

Privileg'u

l

efumr

gium vel infeudatio aut emphyteufis de Deci-

j

iuis concefía La£cis, non extendatur ad Novalia

fundant

H

proprii dicta ( bené autem ad zmpropria ) quia

quod ]

tális conceffio tum propter perfonam Laici non

ti refiri

implentis fpirituale minifterium , ob quod dan-

Vibga t

für Decimz, tum propter prejudicium Paro-

Cotceffon,

chiaium Rcclefiarum ; ódiofum & reftringen-

at vet

dum ett, c. t 2 - 2 ffn. de Decim. . M. Quod

Cré n

| TisNon

Religiofi, qui Decimas acquirunt -cum confenfuü

Concedi,

Epiopi de manibus Laicorum jufté detinen-

D

*5

tiums Jux. c. CHm l,

»

q,üol;c.f:. 7. debis qua frunt

Veteres ])

4 Pre£. non poffint ex translatione hujus furis

| Danteacci

infe, Deciaias Novaliuni getere , ficur nec ipfi

j lrit qu(]d

Laici potuiffent , fecundum: vulgatas regulas;

Á

p

|

Vi de|

quod n

Z

tmo plus Juris. in. aliunm transferre poí-

hr, quàmipfehabeat, & furrogatum fapiat na-

"f. lib.z'

turam ejus, in cujus locum furrogatur. c. z. 78

C.ZI. n«l

Pito;

ffne- B. t. in &.

&

ï

io Atmagna eftdiffenfio , utrü

mf per/änif E-

tl ver

ciffafticis, privilegium decimandi à S. Poritif.

vt

conceffüm fit, pertale Privilegium . etiam Deci«

j 8 ol

ti-

l

inx Nomïium.comprehendadtur ? Affirma

i

&um ad

vam cum Gloff. & Abbate. z» c. ex parte 37. 5.

fticis

1. per tex. Sbádem plerique vetetes Canoniftz te-

| u 7

nuerunt, utrefert Darb. z eo4d. cap. ex parte 27*

trt; t

£.t. itaenim fonartex. zz d. c. cxpztrtec;äm tibt

eildere )

quod majgus eff Mfit corceffumyut-rlelicet Dcc:'ma;

RLT

II

De Decimss,

462

de laboribwus terre Parochiarum tuartum cum in«

rodie debw::

jura eu

tegritate percipias , dle Nofalibus eas exigere f*

vl

Lis potes : quia ubi majus conceditur, minus cosi-

r p

l

;

ïl

fione d

L

"

D

celfum Bidetur. Econtrà Recentiores exiftimans

h

ii

!

Privilegium decimandi etiam Ecclefiaflici» con-

M

ceffüm non com prehenderc Decimas Novaliutm.

tét

m ï'iïjz' H

qN0

fundantur pártim in communibus Juris regulis ;

g*am: 1

4j

quod Privilegia' concernentia prajudicium tere

Wlp?'

yam 1

tii reflringenda. c. o/zz- deV. $. item quód Pri-

vilegia: non extendantur ad futura tempore »

| Ob (i[j('a [

coticeflionis no extantia, c. foz. de Reftript.

um fut;

f

partim vero in cap.2. de Decim. n 6. vbi fatis

^

fjl

cláré infinuatür, quod Jus percipiendi Deci-

lml

i n' Q

mas Novalium debeat per fpeciale Privilegiutm

[

qm v

concedi, & non contineaturin Jurepercipiendi

m u

i(d (ht ;

veteres Decimas.

'Textum autem z» Z,c. ex

; ii

tl

|

parte accipiunt de cafu, dequoloquitur, vide-

licét quod Przlatus poffit petere Decimas No-

g, f

valium de Parochiis íno Monafterio incorpora-

ïuig&ïzï

Covat. far.

e

ds, in quibus loco Parochi eft.

A

vef. lib. 2. c.17. n. 15. Gutiet. Canon. qq. Ub. z.

i

€. 21. . 120. Patb. z» d. ccex parte, n.6.

wocüfm' "

Puto in hac difficultate inprimis infpicienda

]

effe verba & mentem Privilegii ;; nam (1 ha-

at H

ij

beat verba ampla & favorabilia, ex quibus col-

j

f

20

j a

ligi poffit, mentezn privilegiantis fe extendere

"um (

etiam ad Novalia v.g. concedimiis , ut omnes

Ytt

i

quascunque Decimas, gelomnem Decimationept,

(j

talis territorii percipere po[fis, $c. dicendusa

chn

erit, tale Privilegium edam Novalia compre-

t

4

hi

hendete, ficut id ipfum fecund ferttentiz 3au-

uf

i

15 ,'/c

[

ym

t£hores admittunt. Gutier. 4. £ s. 25. & funda-

jl

i

V 7

melks

,/ 7

476

Pase IV.. Capst I.. €. £.

tnentum eft in c. ex. parte ibi : uf Deczmios

t as

eum intecritate percibias , tjc. CoterumfiPri-

hqüde?

vilegium- &ne hujusmodi verbis. pregnantibus

Reügioü |

tantüm ii Zorma communi conceffum fit, utra-

at

äne dcdæ

que fententia fuis non deftituitur argumentis GE

iud

icium

gaticnibus,

*

Verüm cümin cauía & interpreta-

WIO, Qu

£10

RAv

1106

novalium plurimàm atrendendum fit ad

periqu

prajudicium ParochialiumEcclefiarum, pertext.

: PtOpri

dQ d. c. quidper Nofal, n fa. de V. S. nec non

&19r])

in qualibetcaufa favor litigantis ( fi ille non. fit

fuz eugd

privatus, fed pnblicus de Jure) confiderari de-

ti'o, qun

beat, c. /^*. de Sent. E$ re jud. ideo putarem has

j

t'mexem,u i

diffentientes opiniones aliqualiter ita conciliari

AU od

pofls 5 Sinimirum Parochus in hac quefüone

hu uT

concutreret cum Monafterio , quodipfum etiam

E

yrxe*itf:pam

Sacramenta &delibus difpenfare folet, & idcirco

—

—

JH n

magnum favorem merezur, Jusque decimandi

Q'*"'ä m

effet in parvo diftrictu conceffum; ita ut Pato-

Ug lii

tho (ifliciens fuüftentatio telicta füiffer , exifti-

P?w äüiäs-«

tnarém, primam fententiam pro Monifterio fore

tr:wbam :

praferendam , eámque confirmo exc. quía tire

AO r

d. 22. de Privil. ubi remithio Decimarum Epi-

Mongfte

fcopalinm Monafterio indefinité facta, extendi-

gCafma,»' :

uretiam ad Decimas pofïï*üïonum futuri-tem-

ti, Canif

pofis, quas fcilicet Monahi primàm ex poftfa-

Fictüsem

€toacquirent ; cummibil ,ánquit ibidem Ponti-

Ut

fex , exceperit 04 potuevit excepiffe , ac im beneff-

P Gïet —Pï*);

€ist fit pleniffmainterpretatio adbsbendaynec elt-

Diltüm n

beat una cadeémque fabft antia diGerfo fure cet«

jïniärim-r

f& Qusdecifio & rationes Poritificis optime

MDtentir

&dduci poffunt contra rationes pre fecunda fere

O

J

$entia adductas j ncque feg« dp 6s 4« P l. in6s

adce

Í

- De Decimie.

471

T. Dm'fu

adeb clarue eft, quin refponderi poffit , eurri non

Coerümil?

f

loqui de Privilegio à $. Pontif. conceffo , fed fi

| yræg*xamiälïi

Religiofi Decimas à Laicis aeceperinr, ficut in

VH

Vffd

m d

fiie declararividetur; item t valdé grave pre-

judicium Parochorum vetatut.

Interpretatio

f n

m

p

vero , qua d Covar. & aliis adfertur ad d. cvex

v

parte. quód nimirum loquatut de Jure communi

f ptt

& propriis Monafterii Parochiis, in quibus Ab-

$8

bas loco Parochi eft, non omnimmode (atisfacity

ilb noaf

tum guód hoc medo non fuiffes dubicandi ra«

cyídert d

tio, quin Decimz Novaliumad Abbatem per«

ic'q Pui&(tïïï

tinerent, utpocé nullo alig ibidem exiftente , qui

Jura parochialia prztendere poffet; tum quod

«

j mc Uulï

Pontifex non fe fundet in fure communi & pro-

( AIUWF

)

prietate parochiarum , fedineo, quod u ma«

f

jus conceditur , minus conceffum effe. Bidetur,

3*

"TA

u

T:

j

Quia tamén additur in textu, de laboribus Paros

Ideo hoc rectius accie

ff i

ebiarum tuarum , Gc.

"Nro

4f

[

*)

pitur deillisparochiis ,' non qua pleno J»re pet-

tnebant ad monafterism , ( circà quas ut di-

Sä;onïfïtes]o;;:f

&uüm, non fuiffet dubitandiratio) fed in quibus

m

r

Monafterium habeat folum Jus prafentandi, &

n

eniifi

""

:Decimas ex Privilegio, ut etiam advertit Hene

i

pI

tic. Canil. e Decim, c, tt.2.9.. Sin antem Pa-»

n iib

4

fochuscon

"

ais

T

eret cum fingulari aliqva perfona

n

uj

Ecclefiaftica , vel cum Monszfterio qu.dem , fed

u

j

yt

rt"f

& u

poffet probare, per amplitudinem Privilegii fe

"

al

gnultüm gravatum & vix habere congrvam fu»

J

i

[

ftentationem , tali calu non-dubitarem alteram

,

[

L

fententiam in Parochifavorem amrtecti;

]u

E————

Oweritur IV. Vitrum is, qui ex priefcriptione

t jgme

"Tl

,'

babec Jus decitmandiinaliena parochia, pofüt

j

Decis

47t

Pars IV.. Cagut I.. $. F.

g 1Decimas Novalium exigere ? m« t. effe diftitte

níctpte

guenduminter Novalia improprié dicta; & No»

B I

valia proprié dicta.

De Novalibus improprié

gatut , m

dictis, quandofcilicet vineaager fit , &c, prae

eade'que

fcribens Decimas de novis fru&ibus petere po«

& major l

terit : quiajue decimandi in illo agro hactenus

4 V

poffedit, & prafcripfit. e,cima n tua. 30- D. F.

Domine q

De Novalibus autem propri? dicts regulariter

tit, "0

Decimas petere non potetit, fed ad Parochum

vid Citor

pertinebunt : quia cum in loco Novalium ex

(/II 1 p

defe&tu culturz & confequenter fru&uum , nul«

ü il /0/146/4

lam decimationem exercerepotuerit, intrat re»

Jidtcimand

gula; quod non tenfeatur plus prefcriptum quàm

dnieniDes

poffetfum. c, citm contingat, 2 9. & 2bz, DD. A.t,

Idem dicendum exiftimo, fi ex prato, inquo

| gniburvs

praícribens nullas Decimas fceni percepit , ager

| P tj

fiat. 4drg- ip d. c« ciim contingat, Licét enim

| dllïeffïg P

hujusmodi Novaleforfan in rigore fit zmproprié

tantüm Novale, fübeft camen refpectu pracri-

ä firim e&) Ó

bentisratio , quxin Novalibus proprze dictismi-

| Wf"iþïio D

[

litat ,. quod nimirum in tali loco nullum Jus de-

|

if

cimandi exercitium , poffeffum ; & prafcriptum

| u Qap'mm

át.

ul-

pitu -

Queritur autem V, — Utrum prafcribens n

Icefs d p

lo caíu poffit Decimas de Novalibus propri? di-

& ü

j

D

ms mlg m 1

Cüisaccipere,? S. Pontifex z d. c.ciimcontingat.

| Pt

generaliter excipit caufam ; quo prafcribens po-

B f;::, à W

teft aliquam za£Zozabilem caufam allegate, et

| Cïlümm re[

qua demonftret Decimas Novalium ad fe per-

Sriliy

tinere,

Porró quanam [it talisceu/a sationabi^

| pamchg&nis,

Jis ibidem non exprimitur , fed DD. unam vel

Nimiruni 1. Si Decimz

| anntiro Pm(eg

ülferam enumerant«

ldd' ).9 T

ptais

De- Decimis.

It.

n

vt d

prafcripte fint intra limites certi predii, & ibi

i üd 8

pars aliqua inculta ad culturam noviter redi-

das impt

gatur, maximé fi parsilla minor fit, quia un

o !

eadémque res non debet diverfo Jure cenferi,

i »,

"

]out

GU UM

& major pars ordinarié trahit ad fe minorem.

p a t

Il Si ex loco inculto prafcribens Decimarum

nomine aliquid faltem ntilitatis priüis. percepee

in s f';

VU

tit. v. g. ex ligho, glandibus, arundinibus, &c.

vid. Gutierez. 4.2. €. 12. 2. t02. Gülkn. Je Pré«

d lat

féript. p. 1. c. 6. m. 281. III.. Videturplané caw-

fuduum,

f& rationabilis iprx(cribens preter ordinarium

gt, t n

jus decimandi infuper prafcriptionem Juris per-

um

cipiendi Decimas Novalium probare poífit, de-

monítrando videlicet, quod ha&tenus de exur-

g i^

gentibus Novalibus femper folitus fuerit Deci-

jeub a?

n p

1

)t?

masaccipere, quatamen prwfcrzptzo firefültet

ex diverfis aCtibus refpectu diveríorum , videtue

jj i

potiüs affumere naturam coz/uetudinis , neque

?(er r.;[ im'wt?.ïïï

ngel

rarum eft , ut idem actus diverfo refpe&tu nune

1

g

ilió

prafcriptio nunc copfuttudo dicatur tefte Panor,

ï

in.c. fín. de Confüct. veluti Epifcopus fine Con-

,gon'

Ym

J

/

P;caf

"o

U("U

filio capituli foleat vifitare dicecefim , refpectu

fl i Pï&"&

Capituli & Epifcopi erit. pre/criptzo , reípectu

diocefis & populi eritcoz/wetudo 5 poterit for«

d

j n

taílis etiam huc accomodari do&trina Panorm,

1 IA[IDHS [WN ;;," 'i':

dnc.cum iniua. 30. de Decim. & Harp. ad tit.

"n

f. Wnrm

Infit. de Ufucap. n.253. quod ex praícriptione

Qf

u

pfrf 5

ï

Ü

fpecierum refcriptio refultet generis.

"T

u Í7

[*c PA':

Queritur VI. An Parochus poffit inhibere ,

vah.lm V

parochianis, neDecimasfeparen:, nifi velíto

)N"WW

d

nuntio prafíente ?

. T Affirmative g. /eg. iT 2

j

ffpetla. 2 g. dd. Inoff. tefi.Spec. intit. deDecim, —

T

j

qi

474

Part IV. Caput I. $.T.

ad fin.Covar. lib. zi e. 17 . m. $. S. oclafo, imb

tametfi de confuetudine contraria in aliquo lo«

cohfuetudï-

enm conf

€o Decimatio abfente Parocho velin horreo fie-

Aportent

£i foleret , fi tamen Farochus poffet probare , fe

Gutier, C,

multoties exinde defraudatum effe , jufté péte-

.i

Ó qutem

tet ab Epifcopo iftam. confuetudinem declarari

fentinnr ]

invalidam, ex eo quod fit damnofa Ecclefiz &

inhorrte

occafionem peccato przbeat;c. 2. de Confuet;

,

propti; j

Quaritur VIl. An Decima de integris frue

&ibus, vel de iistantüm, qui fuperfunr dedu&is

—

D7 fj

-

,Cills /h ID,W)'.!

ámpenfis neceffariis/folvi debeant ? . differene

tiam effe faciendam inter decimas/prediales $

"ts freritin.

perfonales. - 1nillisnulla fit expen'arum dedtie

lecre, &P.

fim Desms

€io , fecüsiniftis; «. pafforalis, de Decim. ta-

&ionem hujus differentiz communiteraffignant,

peOat, fe

Moltifetace

quod Decima prediales debcantur eo modos

Cte debor.

«uio fuerunt inititutz in veteti lege, in qua»

DEUS non refpexitad Tus Civile futurum, quae

fOttspofe

deäeri:, àtt

&enus ex illo verbum frafus interpretandum fi

Dtit 8 w

fedán verbum f7 u us iritellexit naturaliter, pro*

ut in fundo crefcunt,& DEI beneficio pereipiun-

lomimsy, :

Void, a

tur. At vero cüm Decimzper/onales debeane

tur exfola lege Ecclefiz, nec ullum de illis in

Quuriy

QUanttr o

lege veterifit preceptnm , merito effe&um efl,

ait in illis Jure humano inventis, & poft Jus Ci-

Ior prad

RI5 timtor

vil. inftitutis, verbum f7u&igs civiliter (id efts

—

Ws b

deductis impenfis Je; . frutius, 7. ff. Soluto Mae

&£rim.) confideretur. Barb. de Qffic. Par. p. 1.6.6.

mþ*mm p

D

$8Um.1ii:.

I4 Querztur VIII. Vtrum Parochiani teneantus

U)ï';ïm Ya

.(ïï?lw

?gjt

proprus fumptibss deferre Decimas in horrea

P-

i»"-fffml

Sarochorum ? x«. Principaliter attendendas efle

€one

mmüm"

—

-r.

17j

E

De Decrmw.

D.

eonfüetudineslocorum , & diostefium , valene

enim confuetudines, ut Decimz vel à Parocho

veï'mhorreofff

afportentur , vel ab ipfis Parochianis deferantur.

J probsm i

Gutier, Capon. qq. lib. 2, c. 21. 0. 4f. ab(trahen-

do t

o autem à confuetudine magis communites

w od

fentiunt DD. de jure obligari Parochianos, ut

nnofaENkm

in horrrea Parochi Decimas deferant , fuisetiam

epero

"m cmfu:::

propriis fumptibusper text. & Gloff, z c. r

deinge

Riec-

timini. 6 g. 16. q. r. Gutier. d. l. m.43.

seinz

cius Zà Prax£ atrea p. 2, Refol. 244. 3 Simfü-t f

, t

cus fueritin mora folvendi, quando tenebatur

pl

folvere,, & Parochus paratus erataccipete , inte-

um 8^

tim Decimz pereant, hic interitus ad rufticum

"

t Dun

fpectat, fecus fi voluiffet (olvere; & Parochus

ml

noluiffetacceptare : mora enim fua ctiülibetnoe

cere debet. «, mora de R. T. in &. Si tamen Pa-

yanar o F»A"ji

focbus pofteà voluiffet accepiare & rufticus non

g

j foturuty ü

dederit, attenditurpofterior mora, £. z/ad. de

eric. E$ commod. vei $end, Cloff. m cap. cum

g

1

1

j

Bomines 7- in9. frutlibus colicttis, b. £. Panorm,

í anmrm

xnmlo Demrþ

gsbid. eum 7.

»cf*'/ïn'

[(C

Queritur IX. An Decimz non folutz fe- , 4

(

lyr (

quantur poffefforem prxdii ?* pone , quód ven-

v:l'

ditor przdiilongo tempore non folverit Deci-

i

kp

q';u

g

mas; uunquid Parochus poffit illas Deciras nom

folutas ab emptore petere ? & Afhrmativé,

qi il l

)9

li

y

átatamen , ut emptor fuim regreffum ad come

]

Pcniäïäon

em damni propter evidias Decimas

jl ij

cohtrà venditorem habeer. Ratio defumitur ex

nE- il

l. Imperatores 7. de Pablician.t$ L. pradiu. 34.

)szm li

hüxm

jf- dc juve fifci ubi s ce veétigalibus & tributis

( wdz,;tj

n

cgrAücumm c& , et ad eaetiam preterititem

936

475

Pars IV. CaputI. $. T.

ris folvenda poffeffores prediorum. convenin

fotrem Y

poflint, eo quod ipfa przdia potius, quàm pet-

gf foren

Íonz obligentur.

Unde re&tiffime argumen-

| forquegtr

tum ad Decimas deduci poteft, tum quod De«

Mft , & frw

cimz (quz etiam £ributa egentéum animarum

ttaeum ad

dicuntur, c, Deciga 66. 16. q. r. & ante om-

; teadlole

nia tributa propter prarogativam dominii Ge»

preüeg

fieralis perfolvendz funt c. czz morz fit. 33. P. t.)

Verü Ti

magis àpredio, quàm. perfona debeantur, fi-

futtt Hen

cut eá de causá etiam Judai Decimas praediales

| Loelug u

folvere debent, c. Ze Terris. 1. ubi Gloff. z» P.

l'ïf fall ,rgf,;//ä

perfoloendas, b. t. && habens predia in alia Pa-

n'..um) QFIO

rochia, quàm ubi percipit Sacramenta, inilla

0;&:& Veto d

nbi eadem przdia fita funt, Decimas dare de-

Ctagturt olm

bet, utfuüpra q. 1. di&um ; tum quod Decima

ral.'.l.) tiot

fint onts reale, quod in quemcunque poffeffo-

|trfen f

rem tranfit, atque fi extent utili vindicatoria

| (nag obl

X 7(pravià f actione 24 exbibendum velcommu-

ljl

4 r.-oä;';ä"e

ni difidumdo, íi à veliquis fru&tibus feparatae

Aïï&menh:

noníint) autfi non extent , utili condictione

n

ex d. 1. Imperatores. junGt. c. 1. de nof£ oper.,

Wttem

Y

-"ub

"

À

|

nunc. peti pofüint. c«eoderamine. 2 3. ubi Gloff,

fiorg

7 N

hi

in V. Vindicent. 19. 4- 1. C. pajioralk. & c. cim

lt *1 gfan

4l pr

eon fit. x À. t. atque hancfententiam cum mul-

| "

: gfuis feg

tis antiquis tradit Panor. Zz c. cirm bonints. 7«

l

DIRR

(

B. t. 1. 6. Riccius p. 2. Refol. y 7. Rebuf. de De«

Hnujp.

j

fift

££. q- 9. 9. g. ubi & aliud notabilereferunt ex

dr Üntrj,

Fed. de Senis, Corfif. $1. . 2. Si Paroch. vel Ece

u

ag

£lefia propter Decimas malit venditorem con-

m pnr

) 4

venire , quàm novum emptorem , qui forté

ii

"

Propter potentiam fuam eft difficilis conventio-

'tbí

(

(

j i

)L

B$ , hoc effe ei concedendum, neid, quodin

" " 5

Yo-

l

"

-

"

- DeDecimáis. -

od

i ;ä*'ïöf.e"; Eeclefix eft introductum , uüt noviim

yu,qm* .poffefforem convenire poffit, in ejus odium ree

fimapm" torqueatur, dum: enim venditor przdium. pof-

quöd p

edit, & fructus integrospercepit , nata eft con-

,tim

]

i n

w " traeum actio perfonalis, feu conditio ex Cano-

, katit

'ne ad folvendas deciimas, qux per vend

jtioncm*

"T

ub pradiiexfpiráffe non vidctur.

:

Mil 1:033'

M

Verüm qua hzc hactenus

dicta funt non ad-

quttit Henr. Canif. de Deczm. cap. 4. & Hent.

TO

]

E

J z

oefius eodem tíit.num.2 g. camQue intertrzóut

7ul

L

h- five fetligalia & inter deczmuas difterentiam cone

int, qtiód onere tributorum ipfa przdia ,.

vdiaindiat ftitt

jl onere vero decimarum ipfi tantüm fru&tus affi-

xareit

yeins d

k ciantur! quaratione , jiquiunt; fi przdia eloca-

p

s tàünr, nondomini przdiorum , fed conducto-

qbdD

j ses feu fru&

um perceptores ad folvendas de-

| cunqile ,

: ii D

Q

cimas obligantur. c. délect . $. « 4 mobis. 24. 5

"m

gmk — &. Ptla obl de Det.

dyg f

— Attámen hac contrarià opinione Canifii , &

(

df

u-

Zo&fii non obftante , ( cüi fuam relinquo pro-

-—

;j babilitatem) videtur mihi prior fententia Pa-

LA norm, Ricc & aliorum cc. LL. optimé ex ju-

jine 1j

ze defendi poffe , pro favore nimitum Ecclefie ,

(f ;ræ*i-f* qu&-aliàs regulariter privi

legia fifci & Reipubl.

licabilis. Ever.

jf

l

, pardcipar, quoties cafus eft app

T.

i yi

']

- dn Top. 4 ffto ad Ecclefuam , Lauret. de Franch,

i

!]

71

u de Controf, regul, p. 2. q. 96. & ibidem Paf-

H

yolt

ä

j I

qual. n Ad.

dir.ndubitatum autem eft fifci pri-

sPoc

vile

lim, ut novos p

offeffores ob non foluta

d

qdton

fit

tributaconvenire pofüit

-d. L-]þrldl!ffu ;5-'427141

gtl 1

m

ii

'

ve fífci. 69 L. Imperatores. de Vettzg, L. 2. C.

?

jl (

ii

argu-

j

fiue ;gcnjiz , & & tanto magis procedat

^

pien-

'116

Z

W.

47$

Pars IV.. Caput I, $. T.

mentum Z ff/Ca ad Ecclefíam , cim Decimz mae

prefimm.

gis quàm tributa privilegiatz fint, & ante hxe

! tiotte tafci

$ perfolvi debeant. Z. c. c&v »on . fit P. £. Parum,

| qidinma

veró convincit illa affignata inter tributa &

| fequentiur

decimas differentia , quia hoc ipfum eft in qux-

fut prædim

ftione, an ob decimas pracisé tantüm ipfi frue

) titste et

G&us, velpotiis predia propter fructus; quatee

5j tlqua

nus decimales, obligata funt; prout etiam £zzbue

hi As

ta frutiuum impendia funt, utait J. C. in L. nte

Deinde]

que ff'ipendium. v3. ff. de Impenf. iz reb. dotals

IMMI) (

&per«s & Lóramimponuntur juxta proportio«

lg

nem redituum five fructum bonorum.

Ro»

| fbj Qümy:

land. à valle. 1. Cozf 66..5.rg.

LX

|

Nec.eft bona illatio, conductores predio-

j m n n

£um tenentur ad folvendas decimas , ergoó ipfa

| efng il

pradia non funt obligata. /Imo redit hic ite-

| Mf s

rum pulchré argumentumà tributis ad decimas.

ä VOf predi

Nam per text. notab. cnm expofitione Gottoft.

hd7

dn. L. obfiffere. 10. C. de dnnon. E5 tribur. etiam

RI

tributa à colonis & emphyteutis folvuntur jundte

l

| r alitnol

L. 2. Cod.de Ture Empbyteut. & fiifti revoluto.

R&QS a(k'wl., i

annifpatio iritra 6. menfes non folverint tribut4

|

! 1

[j u:menï

domini przdiorum convenivntur. . Et non jn*

jam fum fa&

congrué dici poteft, dominum in effectu per

1 .Fz:';'!ïïet di

colonum folvere decirmmas, utpote cui illud onus

£

70 fam

n

decimarum in füa penfione decedit, & tantó mi«

lts d

Utl

niis à colono accipit-

al

itilra

Siinftes, tributa folvenda etiam data fterili-

t 19€um l

tate, decimas veró non nifi enatis fru&tibus,

8O v

ideó patere ; quod illa przcisé przdiis , iftz fru-

L

Cibusadhzerent. . ex hacinftantia non plus

eontus

€vinci, quàm guöd tributa funpliciter fint

pv

??

De Deeipis.

47*X9

.

m Deonen

prediorum , decimz verb füb implicita. condi-

, a

tione ndfciturorum fructuum : prxterquam.»

( D

quód in magna fterilirate , ubertate priorum vel

ner t

fequentium annorum aut aliorum bonorum.,

|

lim d

few przdiorum non compenfabili , faltem de

s

zquitate etiam tributorum remifio facienda.o

frodus qw

fit, tanquam ceffante caufa. arg. L. 1. C. de Ome

gi agro.deferto.

qit ctia[n"iïf'

at C t

Deinde Decimat:o valdé fimilis eft exactioni

]

) i

dimrionée , quz de frugibus dabatur , tefte Gotto-

fred.. aZ rvabric. C. de Annon. & tamen hanc

ia ao

norsm

tributis comparari vix dubium effe poteft ex ra-

brica. E5 t.t. C. de H nnonis $ tributis, & qui-

;u&om ?"ü

dem in fpecie ad propoíitum noftrum, quod

somáby m IP

antione à defuncto debitz non praftentur à co-

r

hxredibus pro portione hereditaria , fed à pof-

yno d

jj d9

feffore prediorum frugiferorum , decifum eftin

L. 2. C. jam 41. dico, 4 defuntlo debita , quod

gligont W'

exinde íatis apparet, quia ibi Imper. loquitur

t

de zre alieno & iis , qux hxredes quatenus h-

st

redesadeóq; ex perfona defuntti (olvere debent;

T u

de f'atura enim znnona » ubi przdiahzreditaria

n[oïvefï"""yi

jam funt fa&a. proprium Patrimonium heredis ,

tf

E

non fuiffet dubitandiratio.

[

g

ym i

ott qu )HU

i

Addo tamen , cüm hzc argumentatio à fri-ïg

buti: ad Decimas præcipuäfavore Ecclefix &

-cedlt;&wmn

ob admini&trazionem Divinorum procedat , ei-

"

dem locum haud fore, fi Decimatio competat

epdr

lt

mäibw ]

laico , vel Clerico ex titulo patrimoniali

j

l

vel fingulatis privilegii,

qq!

T

a i

fy

,Phcmr

m

& Il

48o

Pari IF.. Caput L. $. 11.—

1 u fudi

t 5.1 IIO :

1j Miaj

If, Probil

ua*Fumlammtoalz'z':præter 'Pdhä*'

- bro

chum us decimandi co

T. llapr.

- tere po[jt ?

i-nfcu

SUMMARIKXÉA.

Ij, . Ex t

£ Éeclefiaffici Zcqyirum* Decimias ex þriäif:gz'ai

[

£ncorporatione,pr&fériptione,5 domatione

, 015/1!;;,

lezcorum.

1

(rum?

D.

a. DOuidrequimatur ad pr.efc'rz'ptïanem Decima-

$, 7W17:,

totfed ;

3. Laici quamfus fínt. incapaces. Decimarium»,

polfunt iamen aliquot modis eas babere,

M mecripl

^ 3y

4.. Prefcriptione etiam immemeriali mon poteff

laicus $us direttum decimandi acquérere,

22 Difiy,

f. Neque etiam confüctudine general? alituqu

:

hi p

lotz.

- (umarum faarum.

[ïllzgyz

6. Laicimulti babent Deciyas cum periculo ani-

m

7. Ex temporis immemorialitate prefumitur

Tüchtg

omni meliori modo pro Decimis laicerum.

Ji

* Jute dlig

Randi d

ü

£. Quid inter(it an Lascta prefcripferit Bect-

mas , Pélantantümex pm/umpzjom- relins

d | cü&mï&ïcos.

l

mm Yet

quatur p psj']z,f'z*'ane ?

9. Prefumptiones r f[an:,q!iäniäqz eliduntur.

Per ïnCOI' n

I06. Ex immemorialitete mosm orztit

Wt

Y pmþqnpfig

Cïmomc.

uris $ de Pure.

Y D

M

K0. LImmemorialitas etia tunte

7 afzzando—ma

ntp.

conflat de initio poffe(Fonis , licót conffet

1 C&æ) qu

am

m

4e coztrarzo.

Onaf

nnoi

finfià

Onafe

42. n tempts immemoriale debtat 1o0. 4

excedere.

Wlfgpræ/

Ifo) ü l

Fj« Negatifa froäatuf./

HA

2

M

f' 4 244'

De Decmm.

1

l

451

14« Qualiter probetur immemoarialitas,

1j.

Notabili liitatio in caufa Decimarím. -

I6.

ProbibitioConceil.Later.poteff coz, /f.etua 27

prmr li

abrogari.

il WMP"

47.

Illa probibitio Pidetur tantim pracedere in

infeudatione perpetua.

IÀ

àg.

Ex :onþætudmc poteff &alere , ut us lai-

*

€us jus utile im alium alzenet.

!prfp W

29.

m WW

Oblzz atzo pnz'/?;z?zdz JferBatia jezmplm 3 ö'

cAnonem Empbyteut:cum poteft. preféribi.

(ni

ao. fus utile potefl quiaem pre, (erzbzcontra lai-

rrtm D

; Duimant ä&

cos fed non tontra Ecclefiam.

"ar Praferiptio nonprocedit contra pro/:zäztzc-

MT hd

nen Juris publicz.

WM"WW u

J

22. Dzjfkrentm ) CU TAgiAves Erclef & immobi.

máni 451("

' [IIW/[ 4)5-

les praferibi pa] Wmt, qudm us wiile de-

cimandi.

(f L /M

Uamvis regulariter omnes Decimz ad Pa-

e

"WPW W/M

rochum fpe&are ceniea»ntvr fant taren

j p

Q

. de Jure aliqui. modi proditi, qu:buc jus deei4 .

Decm g

mandi ad alios non folüm Ecciehafücos, fed

r.tf'ï r[ n

etiam laicos transferri poteft.

WWP j

Enim vero bcclef afhici ex Priviiegio Papah, t

per incor pordnonem Pdl CChI"&"" [29: Monupc..n,s

ht

Y L

,;/7

aut Canonicatibus factam ; & per pratcriptio-

0"'*1

M*

nem Decimas acqmrum:

ltem La.c!, quijue

fté habent Decimas $ poffunt cas alicim alterj Ec-

ff

"m

maxime Vero Cui-

n

(j

T

clefiz, quàm fuz Parochiali ,

7 (lm

dam Monafterio folius Epifcopi accedente con-

féníu donare. £: cum Apoj?am;:. 7. de bis , qua

p-

r d

i [07»

ffunt d Pral,

Dico, fi Laici ;u/?e haocant decm.as x ak;is

OMAN. PAROCH.

enim

d

]

at

Pars V. Caput L. $.T.

j

enim donatio àlaico ne quidem prafumptionie

Afis um

titulum parit ; €. ddwrm £bisPanorm. . £ quod

tàmen limitat Rebuf. tra&. de Dec. €.13. n. 93-

- bitir, qu

; m hoben

ut illi quireceperunt decimas à manibus laico-

! Timb, De

rum , quamdiu vivunt prafcribere nequeant ;

fecüs vero eorum fucceffores in bona fide exi-

Quod ( aus

&m Ecdlefi

ftentes, faltem tempore immemoriali , neque

ä

fucceffori in dignitate nocet mala fides antecef-

préftriptio

j Doff prof

foris, quia non ab ipfo, fed à fuperioris inftitu«

tione caufam habet.

Gloff. fing. z c. cura. in

| A05 copt;

fn. de fure Patron. qux Gloffa generaliter Ios

QU pratum

MS 10, j

quitur de prafcriptione ; nec requirit immemoe

tl 3f

»ialem , & plané videtur quod.pfe titulus fuce

ceffionisin beneficio vel dignitate, ex quo Prze

V uïiïadeü, ne

latus vel beneficiatus etiam plerumique fub ju-

Ti

| * fa'm,ql ,

ramento ( quodin confirmatione feu inveftitu-

w Laici qujdm

zapraftat) tenetur dcfendere & confervare ju-

ra füz Ecclefiz ; ficut eft juftus titulus ad pof-

MUb i

tl

fef&onem taliurn deciarum ( fuppofito; quod

aliunde nefciat vitiofum ) ro fao adipifcendam.

Cï pïdfcrjpt' |

velretinendam , ita etiam ad prafcriptionem or-

mlS, th

dinarii temporis 4o. annorum Zexf. zot, i8 L

J (!U'ïrug PQKU

j Valtm ad

fn. f- pro fuo.

Circa prafcriptionem Decim

arum norahdum

- | C

eft, quod allegans prefcripionem contra Pa-

| Rtürori ;

n

lüpf.

xochutn debeat vel tcmpus immemoriale, vel

[ mfü

faltem 4o. Annorum cum titulo probare ; pro-

* Ante

pterprafümptionem Juris, qua militat pro Paro-

lit ldl |

cho & cotitra prefcribentem , cap. 1. de pr&-

L Du

rzpt. in 4. justl. c. 2, de Refést. f)el; Ydem di-

| Etima

Dd ab

ä tfl!fim

cendum circa l'arochias Monafteriis :lfnoijurc

dCj

m

U u

"incorporatas, ita ut-Decima eapum non. nifi 40.

lg

anxnis

mljg) F

ii

IH'

' -De becz'mi;. '

483

ypraii

i

;

annis cum titulo contrd'Monaflertum ;»pr'æ!'c/ri'—

mm, 6, f. fih

) 61j

bantur , quia per incorporationem, Monafte- -

manibr at

rim haberur loco Parochi, Decif&o Rotz apud

- "Tamb. Dewure ALb. tom. 5. dec 120, sutm. xr.

jbee g

Tl

. Quod fiautem prafcriptio allegetur contra ali- .

am Ecclefiam, cui tantüim ex privilegio veletiam

emona, Y

prafcriptione Decime competebant , fufficiet

juids t

poffe probare poffeffionem bona fide per 4e.

p i

annos continuatam 4. c. . imó contra Cleri«

, i m

.

,

[

cum privatum vel Laicum 10. anni inter pra-

/gcnerz!irfr

viricimmet

fentes & 2o. inter abfentes cum titulo, & fine

titulo 3c. füfficient , quia hic nec prefumpro

j qiisi

Jurisadeft, nec favor Ecclefi

& , ob queat qia-

Q 9 qp ü

drag

C

enariaprafcriptiorequiratur; — Per. Rebuf.

nqt D

l Decim.q. 13. m. 160.

P

a

, .Laid quidem de Jure omnes fünt inc

]

apaces

r

Dote

[*C

Juris decimandi tanquàm fpirituales & pro

!. iES

«s f

fpirituale Minifterium competentis, c. cau/a

272 7:

f ',)0510) q

L2

de. prefcript. ) c. quamis. 17. h. t. Nübilori-

'u,',z&x?'l(iïen '

nüs, L ex privilegio Papali Jus decimandi ac-

r M

quirere poffunt : quia non excedit vires Papa,

x

t

xt' W, n

Xaicum ad Jus fpirituale habilitare, & fecundüm

..quid Clericis zquiparáre , ficut defacto ad. Tus

" mmn;'fä

patronatüs ;

qxibdfpi;ituale eft ; omiie Lai»c*i hd

z;

. bilitati funt,

yient a

[

nmegzofiiïfi

II Ante Conciliam Lat. quod. prosabiliter

Aff

- -fuit habitum Anno falutis 1175. vid. Henric,

a

Canif. Je Decim. cap. 13. . . Laici poterant Jus

i

LT

decimandi ab Ecclefia in feudum vel Emphj-

x

; fime

À

3.

M

! '-tet/ilïm accpeéve, quiatunc tancüm acqvirebant -

wi

( p

Jus utile & ten:porale , non dire&ue. & fpiri-

fi

h

j 1

Concil, Lat. id pfohibi-

tualä » p äi&tluxu vere.

2

m

nm

-

4

4$4

xk Pars IV.. Caput T. $. U.

]

—

tum eft c. r. diff. 16. quy . Sitamen alicujus Ma-

d vim

ores ante Concilium Decimas in fendum ac-

| u i

cepiffent, is etiamnum hodie eas re&te retine-

-NICT

ve poffez , arg. cap. 2. $. fané de Detim. in6.

(4 di&um, [

IH. Per contractum locationis aut ufufru-

tüm , qui

&usetiam Laici decimas habere poffunt, quia

fialis Deci

tunc nibil de dominio Turis fpiritualis in illos ,

Wnmémori

fed tahtum commoditas quxdam percipiendi

defediu W

Don datyyj

Decimas, non tanquam Ii'b?, fed Parocho debi-

tas transfertur.

Simiitg.

x funt merä profanz

TC n

IV. Quaxdam decim

ts e )

& Laitales, quas olim Domini fuis przdiis , de-

inde (ubditis in ufum£ru&tum , feudum vel Em-

lmprimis h«

atcinee

phyreuti

m datas tanquam locotributi, penfio-

nis annue ve

s

j

Minitrg

] Canonisimponebant. Cregor.

|

"Tholos.zz Syetagm. 7uris lib. 2. €. 20. quO

j

T.

étiam referri poffe videtur illa portio vini; QU& |idos

vineis, prefercim in Auftria exi-

ex quibusdam'

1 "i Ditini |

gitur, & vulgo 23

egixe dt ;zgpell'atur:

| t tll

ofi de certo ali-

V. Laici conve:t. feu relisi

; itterinten

£ E6

Lpsl

vites Mellitenfes, Teu-

'1 Wïmmü)!

quo ordine, uti fun

tonici, &c. decimas

quoque pofhdere poffunt,

— Paulbinfeüv

J

Candis

$.

de Prif. Panorm. n c. quamP. 17. 5.0.-

Preftriptioze autem eti

àm imm emoriali ex«

É 4 endmdi El,

communi DD. opinione laicus Decimas , quoad

!u

a Wlonis) [ad

titulum dominii dreff acquirere non petett»

fine qua non cur-

1 tf

quia eft incapax pofleilionis,

tit prafcriptio czp

- Cauf a.

7. de Pr efir. ua-

/] " Crcliin

de non obftat, quod à quibusdam in, coritra-

1 N ciunttam.

jum opp,onitur : vide

licet. Qgidquid pcr/pria

| Pt

, id ediam g:efüf 'per

?ilegi um acquirs pote&

t Ereot, )

praferiptionem immemqriali;m " quf'

cgn[ïac:

«! mmp

-

P

De Decimi.

su n'

455

habere vim privilegii, per tex. &,Glofl".; 2n C

"ETU

f'per. quibusdam-^de V. S. atqui Jus deciman-

infudné

g d

di Laicus per Privilegium acquirere poteft, ut

dictum , ergo , &c. nam negandum eft (uppo-

! dg thim:]l'?f Ü

fitum , quód ex perfona Laici detur imnmemo-

onis a df

g pl

rialis Decimarum prafícriptio ; datur quidem,

immemorialis Zetezto , qux facti eft, fcd ex

yrtids ig ip:æ:

defe&u poffeffionis & proptér Juris refiftentiam;

dim p*

N

a haodn

non datur immemorialispre/triptzo.

$

Similiter nec confuetudine generali alicujus

Provinciz intreducipote(t, ut Laicipaflim De-

[ meaï

cimas Jure Dominii dire&ifibi vindicent, quia

fuisyï?l&&ïjf

imprimis hxc confuetudo foret irrationabilis ,

fdum x'ee;f

ut Laici fineomnicaufaidhabeant, quod DEO

p bt

L

& Miniftris ejus in recognitionem univerfalis

yju. U

Dominii, & propter fpiritualeslabores debetur ;

l. o (

n

deinde hzc confüetudo damniá&caret Ecclefias,;

|

p

eas Decimis privando, meritó proinde invali-

l(

À

fn n

Auäri&ö

data intelligeretur. i& c. i. de Confaetud.. No-

n

r

tanter autem hactenis loquor de Jure dzreco

j

D

decimandi, nam quid dicendum fit de Jure utili,

;j

J

f

paulo inferiüs ad finem hujus $. exponam.

qpuit

Grandis igitur. eft difficultas quomodo de-

2

120

fendendi fint Laici, qui pafbm in noftris par-

tibus Decimas non ex citulo ufüsfru&üs , vello-

u

cationis, fed Jure proprietatis fibi vindicant,

j

en

nec PrivilegiumPapale, nec infeudationem an-

e

)

u

J "

te Concilium Lat, factam oftendere poffünt,

,þF

0 (

neíciunttamen quo Jure vel citulo Priæitüs aC-

U*

Qul

ceperint ?

nv

( [yf

j

Vereor, ne multiLaiciccum animarum fua-

rf

rum Pejiculo Decimas de

tineant. Jux, £. ip eap.

1

j

prebie

W

416

Pars IV. Cuput Y. $. Tf.

probibenus, b.t. quando experientiá conftat, 3

hiihod

tempore , quohzrefes ordinem & tranquillita-

fnàtüty g

tem Ecclefiz turbárunt;, eó temeritatis perven-

(ue deiné

tum effe , quód prafertim Patroni & Advocati

tionem at

Ecclefiarum jura & reditusEcclefiafticos, quafi

at M

liberé.in fuam utilitatem convertant , Parochos

frigt.in.

& Beneficiatosetiam non requifitó Epifcopó , &

qu& ,

nefcio, quibuscum illicitis pa&tis inftituant, dee

Giltn, 7

&ituántque. Quare optandum foret magnopee

".51 inqui

re, utquidam Laici falrem opulentiores ad eli-

121 de t

gendam viamtutiorem, & exonerandam fuam,

tuàt rofe

aut fuornm Majorum .confcientiam induci pof-

tfors & )

fent ; ut Decimas aliáque Jura Ecclefüs Paro-

Jiceddee

chialibusreftituerent, Verüm quiaprxdictiex-

CTip', t

ceffus non funt de ommibus Laicis prfumendi,

Bonconfra

& fatis colligitur ex Jure & DD. olim non fuif-

VO xcQur m

fc infrequens , quód Laicis vel ob merita fua i

10 afnomm

g.

Vi

eGam, velobipfusEcclefiz utilitatem De-

Dottrit j

cim» vel ex priviliegio aut per contractum feti«

m ettm t

dalem concederentur: idcirco in propofita quae

Tümento

ftione duoscafus principales diftinguo.

tl inteny

I. AnLaici habeant decimas à tanto tempo-

Vetufias

€e, ut nec de z»itío nec de:xoztra? o conftet?

. . An habeant Decimas à tanto tempore,

lm aue.

ut de z»it/o poffeffionis quidem non conftet;

"ii

conítet autez de contzario , v. g. ex libris anti

deflä i tot

is velinftrumentisauthenticis,ex quibus often-

Onä, Eli

qu

itur, quod Decimz ante annos roo, vel 200.

Qu

ï?ndi Ea

adhuc pleno Jatepenes Ecclefiam fuere.

fitàin m

Quod attinet ad primnm cafum, dico; quam-

Upentrr

vis Laicus Decimas pra(cribere etiam tempore

en hxc

mcmoridi noa poífit, operatue tam

immc-

Wi ;

l

De Decimis.

437

ent d

ünn';gmbdalitas temporis, quód ex ea prafu-

l r

matury anteceffores Laicos omni meliori modo

yriats p

five deinde per privilegium ; five per infeuda-

fon'[ M Adï«)(;

tionem ante Concil. Lat. decimas acquifiviffe.

dsfior

aarga c. fuper quibusdam , de V.S. c.r. de pra-

féript. in 6 . L. boc fure. $. du&i us aqua ff de dq.

yan t

jro lo

quet.E£ efliu. — Pulchré ad propofitum loquitue

s nf ^

Gilken. de préfcrzpt.p. 3. 6 8. . 23 Quam-

vis, inquit 10o. imb 1000. annorum poffeffio

vforet gt

yentiorts d

ubi de.non jufto primordio conftat, non mi-

g

anuat poffeffionis caufam , cüm in perfona pot-

fefforis & Majorum & Authorum.ipfius tale;

m u p

Jus coalefcere non potuerit c. cauam, de pra-

, Kl ,æ

p

féript. tamen ex quo.de hujusmodi exordio

mnoncon(tat, & talis res fit; qua ex caufa Lai-

3di f

n

to acquiri poffit , exiftimandum eft, quod cüm

)Dt Oüm n(ïqf,'f

'

tot annorum intervalló nemo ip(i quæ&ionem

TS

f 1

j

moverit, juftam quoqueiniti rationem . fuiffe.

Cüm enim tam varii fint cafüs, ex. quibus in-

m

ia

firumenta intercidere , velinterverti poffint ; vi-

TA

del. incendium, furtum, injuria concerpentinm;

agüigguo.

vetuftas ipfa omnia paulatim hauriens, inirn i«

soidt

tas memorix ignorantium , quo loco quid po-

jl

L cor.i::i!

fitum aut-conditum, fducia fui Juris ex tan.,

jmmnt

em m

n'

DL

longa & in concuffa poffeffione: non debet Ec-

i

clefiain tot humanz conditionis cafibus occa-

nf

fion&, aliquem ex inopinato à cafu fuo Tureaver-

[$)CX qu

0ui

n

tendi accupari, cujusforté Majores propter op-

g

tima in Ecclefiam merita decimas quafi pro re«

f

nf

compenfatione acquifiverunt, quo etiam refecni

zrum, JJCOJ

p

i

offunt quainfra ss 15. dicentur,

r at "

y

$ed, inquies, quid intereft, an Laicus pre-

tl

jl

r

i

498

Pars IV. Caput f. $. II.

fcripferit Decimas; velan in illarum poffeffio-

pulyrio

ne & perceptione relinquatur ? && differentiam

Lic, lt

jam fatis infinuatam effe ; fi enim ponatur Lai-

&d Dd

cum przícripfiffe Decimas ; acquifivit Domi-

f

nium juris; & id retinebit, tametfi aliquando

puftrone

poft completam przfcriptionem emergat titu-

Wi prafi

lus& initium inhabile, quia impofterum non

f'sprate

ampliüs poffidet Decimas ex primo illo titulo;

fed ex Jure preícriptionis. Sin autem Laicus

Mtty pra

firbis &

tantüm ex prafimptione boni tituli quz oritut

4 C 1 d

ex immemorialitate temporis relinquatur in pof-

I ii;!(g. reji

feflione, privabitur hac poffeffione , fi per Pa-

fimtonten

rochum de vitiofo initio convictus fuerit. Fe-

QUi df

lin. Z2 c. accedentes. n.6. €$ in c. cum ex offi-

Qumton :

€H- n. 13. de Prafiript. "Non obftat quod dicit

L

Vafquez 2Juff. Contvof. p. 1. lib. 2. c« gr. t 12

1 . licétconftet . de uno titulo inhabili , ni-

Mif i q

Ut c

hilominis ex diuturnitate tempotrisde alio me-

QO Tineri

liori ex poftfacto üxperveniergre prafumendunmt

m g

elis : eo quod ex antiquitate temporis-fa&um

Vs d

non tantum unum , fed etiam plura, fi neceffa-

h, t

riaint, przfumantur. Non obflat, inquam:

£f Car

utut enim hoc forté procedat in aliis caufis, in

ntny, )

quibus Succeffores faltem mediati in bona fide

X It ajg,

exittentes per longiffimum tempus prafcribere

poflint, tametfi anteceffores eorum fuerint in

UBehdet o

thala fide. Fachin. ££. g. Costrof. cAp. 37. Verf.

tle ) quin

UERttpof

eec obffant, Covat. de Prefcript. p. 2:$. 9. . 7-

Qu E

feciis tamen eft in caufa decimarum, in qua

äntecefrores

nulla prafcriptio Laieum juvare poteft.

Pro-

d lbear

ptereà quando parochus probat vitiofum ini-

fig 10 £O

'i"f" polieflionis, habet triplicem fortiffimam

pre-

Vi tj

]

De Decimis.

"]

m pf

prsfumptionem pro fe, unam ex ineapacitate

difernsat

Laici, alteram ex jufeipfo, quoomnes decimz

ponA'rL

ad Parochum fpectare cenfentur. c. 2. de vefftt..

afivit Done

Í

jol. fertiam ex demonftratione vitiofi initii m

f

2

[

xqwnä-e

poffeffione Laici: dum contra Laicus folain &

g tiie

unam prefumptionem ex immemorialitate tem-

ofienum v

porispratendere poteft : notorium eft autem,

yo il t

unam prafumptionem aliis prefumptionibüs

autem Lat

pluribüs & fortioribós penitüs elidi ac enervaris

arg. c. in neffra 4. de proiurat, L. digus. 7. de

ilique n

quat"lnpf)*

Jn intcg. ref i. $ Neque verum eft; quodqui- 9

p hgt

damcontendunt, ex immemorialitate temporis

gfuent, *

oriri prxfumptionem Juris & de Jure, contta

o

VTA

t

quam non admittatur probatio in contrarium ;

fa ii

etenim nulla eft prxfumptio Juris & de Jure 4

u of

)

tifi qux exprefse inaliquo Canone vel lege con-

i

!

tineatur , quod de immemorialitate tempotis

j jj

]j Ti

sdc

l

[

nonreperimus , eámque ob Caufam contra pro-

ri:

ff

batam immemorialitatem admittendas efle pro-

PI'Z

if ()ïïS

bationes de vitiofo initio re&té docent Arnold.

Rath. trat, de ufucap. c. $. affert. 47.n.2. & 3.

i, 1069

Henr. Canif. de Decimis. cap. p. in fin. Fachin.

bügz , i

ll

Controb. lib. g. cap. 33-

p

In altero cafu principali potimma diHikcultaS M«

yi i

dependet ab eo , an dicatur tempus inmemo-

TU d

hyerit

D

riale, quando quidem non conítat quo znitze:

r

i^

caperit poffeffio , conftat autem de coztrarzo ;

f

A

2'.9.';",' ,

quod fcil.ante tot & tot annos necdum apud

, J

anteceffores moderni po(ï'efforis fuerit. Namfi

r

u

dici debeattempus immemoriale , de cujus ini-

PO*CHV

OMU Iu

tio non conftat , habebit Laicus przfumptionem

o

t

Juiis cx immemorialitate temporis pro fe; & re-

E

4

1]

Ffd'

430

Parc IV. Coput I. $. II.

ligquendus eritin poffeffione decimarum , ufqu.e

dum .Parochus vitiofum initium oftendas.

Li

: M

cét. enim non defint , qui cum Hoft. z» c. cum

dj as

Unmemor

"dpoffolica. b. t. n. 1. & Canifio de Decim. c. 15.

fontiartin

7U. 9. putent; non fufficere immemorialitatem

Nora (

temporis, contraria tamen fententia zquitati

magis convenit, ne quis ob difficultatem pro-

j piio,

- hr nefei

bationis facilé fuo jure privetur, & ne nihilan-

tiquitati temporis tribuatur.

Büutrius & Imola

j pusimma

n d. c- cim Apéffolica, aliique apud Cov. /jb.

ftcedera ?

Affrmot

ar. ref- cap. 17. n. g. cttati. Sané hxc quxftio

ln 4 ,

non tantüm yvix apud aliquem authorem in tet-

sninisreperitur ,. fed àplerisque confunditur ; &

T

nulla inter coztrarzum & initium diftinctio ad-

|| Pt

| Q i

hibetur ut pet Gloff. z c, 1. Z2 $. smemoria. de

prafeript. in 6. Maícard. de probat. Pol. 2. Com-

Qu il

cluf. 1042. imÓ n . cir. expreffà dicitur illa

| «770 fmmem

ieh

d

immemotialis prefcriptio, cwjus contrarii mes

^

foe.*ïf;

IImeriasmwn exifWit,

t Verüm frequentius DD.

Wéqueri

fupponunt.recté dici poffeffionem imrmemo-

lg, bee:

f

!

rialem , quamvis conftet , quod aliquando con-

VX.

tAt

!

Tf

trarium fuerit, dummodo de initio prafentis

poffetlionis non conftet. Cravera. de Antiquit.

i Molimy

gemp. p.a. [otl. abfolut. di/feremtiis. omnium cla-

Ti

Vitepedo.

rilime Molina de 7. 84 7. tradd. z. difh. 76. H. 3

Jfacit tex. in c. fieper quibusdam, de V.S. ibiex

Ut

antioua confuetudine d tempore cu (jus mon extat

t in

ienióra , $ n L. 3- $- ducius aque ff. de dqua

ht

quot. cujus origo niemoriam yxce[fit ,

7ure con-

P-,l[('l'i .60

f ntuti loco babetur,

Doéctoresaurern & textus

?

D

roþabnimf

n

inione conciliari

fupra relati oprimé cum hac o

P

Váiceti

tur, per ilum modum loquendi quo uti-

(Cncamr "

tur

| Pofïclïïo, 5 :

rl

Be Decims;

:

garum, uf

oftendi. li

tue Menoch. de 4rbit. Tud. lib. 2. Chnt. 1. tafa

4j. ».2. Nimirüm quód illud dicatur tempus

Bof n

&mmemoriale , cujus znztii memaria neneft. im

de Duim.t.

&ontrarium,bonus text. Zz c. 1. de Confuct. in .

nemonauttt

Nova eft difputatio , an. fit immemorialisq $

aenóa 20

pofíeífio, quam conftat infra roe. annos cepif-

Xeutatem p!*

fe , neícitur autem, quando ? adeóquean tem-

&nenie

pus immemorjale neceífario debeat 1 oo. annoe

itris & 1*

excedere ?

pl C*

Affirmant Card. zz

c [f dligentz. de præ/i-riþ.

ilac u

Molina. 4. 4ifp. 76. n. 2- Covar. de préfcript.

horem i t

p $3 fa. n. 9. 1 Sediiftorum DD. argu-I5

ontaridin

mentaperpendo, parüm me perfuadent , etenim

yilidh

uod ita inferamt : centenaria praíciptio re«

$ m

quirit titulum. e. ff diIg. im fen. de prefcript.

t;lf Eälllt(:?. wI-

ergo immemorialis, qua titulum non requirit,

sf d

debet effe Major centenaria , recté negari poteft

f rari!sz/i r

!j

confequentia, quia quodin centenaria requiratuc

titulus, hoc ipfum in fpecialem favorem Eccle-

m n

fiz Romanz conftitutum eít) netam facilé per

:

J

a'iiquünaoföff

praícriptionem damnifcetiir. | nde quod ad-

i nitó Prxïfï:

dit Molina, przfcriptionemimmemorialem effe

n i n'l;/;'.gffä

magis privilegiatam quàm centenariam , verum

j g

eftrefpe&tu praícribentis,non vero refpectu ejus

Jl

þm/,n'

€ontra quem præfcribituf.

m

h?

Quare in hac difficultate ego breviter fic di-p4 —

In

Pa '

"IÀ

cendum aibitror , quodinillis caufis, ia quibus

I^

( aiuf'ha

' 4

d

graícriptio 4o. annorum cum titulo procedit ,

lit

7«7 (/d

probabilius fit; ex nullo Jure evinci, quin etiam

j

um s r

infrà 100. annos ad effectum, quódaliquis non

tU.

gnt o

teneatur probare titulum , detur immemorialis

u)

pofícíio , (i teftes faltem per 40. annos tefte itur

;ucnw

ur

dc

*

ï,:

Pars ÍV. Caput L 6.11.

de vifu ptoprio, quod femper viderint rem im

ufdc iäm |

hoc ftatufuifle , & de cetero non audiverint de.

fificienta

initio : quia tunc fufficienter probatum eft; quod

iaf

origo meyeoriam excefferztproutid folum ad im«

t g, g.

merorialem po(fft ffionem requintur zz c, £. 3.

100. at

$. duilus aque. de aqua quotid. & «ff. & quia

--

Ventes ho

de Jure civili in-praícriptione 3 o. & 40. anno-

produdts

rum abfoluté non requiritur titulus , Z. ffeut; G

Toftten

L. omnes. C. de Praferzpt. 0. eznorum. De Jure

]s u q

vero Canorico per quandam correctionem fis

hat (og

antrodu&tum , urin praferiptione 40. annorum

l

Rl

feqniratur titu

x

is, ubi jus refiftit pre(cribenti,

X n

cap. de Prfeript. im 6. videtnr omnino con-

UOE du

gruum , ut'hzc correctio firicté accipiatur. /eg.

It ht

precipitnus. C. de appell, & non extendatur ad

i quin

eum cafum , quo aliquisper famam & tefles po-

W6zàr w

poteft probare , poffefonem 4o. annos lon-

u

j

!

gius excefliffe , & itaquidem , utinitii memoria

5

fititol

lt 4

oneoxuc

at, quamvisforté 10o. annielaplinon

t

fint

, atque bujus opinionis ( exaliiscamen fun-

lPïQ('C,m mm

damentis) eriam aft Cravetta Ze Ant4. temp.

Dénde;

P. 3 feli- abfolutis differentiss. 2. 2. cüm Glofl,

i DD, t

n c,cám nabis. . centum. de Praféripr. & Alex-

ftuli)

andro apud eundem Crav. z. 4. citato.

i

m

Fünts

)

Interim tamen quia in cauía Decintrarumz

Pïï5?1!5.in ;

non eft locus prvæfumptioni fed folüm ex prz-

Wndojs

Ícriptione proceditur, utjam fzpitis repetitums

t Pb

ideo libenter concefferim , quando conftat pof-

Mp EaA — .

Tl i

fetlionem infrà 100. annos czpiffé , nefcitur au-

tem quando , poffe tamen circumftantias & con-

-

Pt

Jecturas concurrere, ex quibus prafumptio tem-

ii Emphyg

" at

poris antiqui elidatur & pro Parocho ( qui. ali-

utiac

M[-I'II' f ?

-

1'

-

D: Decimíe.'

435

£

ndennt f

ande jatn prafumptionern Juris pro feobünet) -

!

n auchxcnnm

fufficienter probetur, Laicum malam poffiden-

at d u

di caufam habere, nifi de ieammo titulo decue-

idfoluma

tit, . g. ficonftet poffi feffionem multim infra

bintur n f h

ioo. annos c*prfe ; anteceffores Laici fuiffe po-

*

tentes hxreticos

)

fi teftes fupcr nmmemonah

T

produdi varient , &c.

j &40 D

iiii;

Poftremo quzri pote& utrum faltem c:rca;ä

Jus utile decimandi, cujus Laicus non eft in-

r

capax , confuetudo vel præflnpno aliquid ope-

oncc?loncm

ran valeat ?

n 40 am'üw

fic gt ( 156'

x

EK. Cum Canon Lateran. .Concilii , que pro-

— hibetur; ;ne Laici de Decimis infeudentur , not

a o

fit juris naturalis aut Divini, nihil putarem ob-

a

o at

-ftarc, quin per contrariam confuetudinem abe

rogari poflit. srg. c. fim. de Confuet. l. de qui-

aman

I»l

ts , cum feag. ff- de LL. haud enim videtur ir-

TT WE

ytipitirt

raticnabile, quod Laicis Decimz in feudum.,

concedantur cum authorirate Epifcopi,

fi id

j i

1pfowm merita , vel Ecclefizudlitas expofc«t.

emïï'f u

Deinde illam prohibitionem. Concili pluti-I

ni W

ii DD. tantüm dccipiint-de infeudatione per--

jj ^ C"

fetia & in hxredestranfitorià , undecüm corre-

puíi p

ï

&iones Juriumr nen fint extendendz ,-4. praci-

u

f Dä&'mæw

( pimus.in fen.. Cod. de A'fþ:ll. exiftimant , etiam-

M

nüm hodie pofle per Epifcopum aliamve Eccle-

L um t

-fix Prelatum Decimas alicui Laico ex jufta

h

pl

caufa & crim ordinaria Juris- folennitate ad cem-

j

do0

pus vitz, vel aliud longum tempus in feudum

; n

"

(j

vel Emphyteufint concedi, Gloii. & Abb. zn;

utria

dl

ï

V

&. quamis. ele Decismis. Covar. $ar. r:j/' ib r.

"

(€Apeag n j

T

l

u

Xz

3 II

494

Par: IV Caput. . $. &..

dMats,

I8 3.1I. Quamvis inter DD. controverttte

in c. probibemus. b. t. utrüm Jus utleperunum

fs apud

Laicum acquiftum in alium recté alenetur ;

fat, al

4

tutlaudeim

nihilominis per confuetudiriem tales alienatie-

nes convalidari poffe, quia in Jure dubio opti-

Beicriptio

t£nalegum interpres eft confuetudo /. ff de intera

Aui'his,

tis diredt

pretatione $7. de LL. & hinc non dubito, quin

has Decim

multz decima ante Concil. Lat, ab Ecclefiis per

modum feudi vel Emphyteufis feparatz finti,

dndu),

quz etiamnüm hodie apud Laicos manent non

Qtflcatione

quidem femper Jure hzreditario , fed per diver-

fas venditioncs & alienationes boriorum ad eos

ftlisitim [

devolutz. Licétautem Laici, qui hujusmodi de-

Wi n

cimas poflident ,, nulla'pro iis fervitia aut fideli-

t o m

tatem fecundüm naturam Feudorum Ecclefia

Atf a

praítenc, non camen ftatim evincitur , quod ta-

MA

ctsren

Ies Decimz ab initio non fuerint per modum

TC domin

Juris utilis conceffe , nam przftatio fervitiorum

Tt:anni !

& fidelitatis Juramentum non eft fubftantiale,

15 dinricim

fite

fed tantum. natürale contractüs feudalis, unde

Pïünum ;

Nopetitcne

pa&ó & eoníequenter etiam prafcriptione illa

oblisatio tollipoteft, quemadmodum dari few-

RIFQ Df

lum Frincum , in quo nulla fervitia przftantur

& IIf )

& in feudo conceffo Ecclefiz non praftari fideli-

late, poff

tatem , c.z» Eccleftam fidel. nom fac. nemo eft,

N ante C

E9quiignorct : f Itemquod obligationi preftandi

i 46 CQ

annum canosem prafcribi poffit per Emphyteu-

'.lm l'm'; Pom

tam, dicttu: in ferius Zm $. 3. /ub. . 7.Eft ta-

M hCCïQ)h:

men interfeudales & Emphi:euticas profamas

W i,

ac inter Zeczzzas differentia , quod illx pér prz-

? 4 potq

Ícrxptionem pefünt tranfire in' 4Aogéum , . non

lgnq: üfttia J

Vero t« , quia jutis are& decimandi incapax

"ls L^

De Decimn.

t

497

eftLaicus. Sed ais, quid valebit hoc Tus dére -

controratt

Éum apud Ecciefiam , (i Laicusid non recogno-

sl

p at

fcat, nulla pro fe fervitia, £delitatem, Canenem,

aut laudemium przftet ? R. Sicutin aliis rebus

lts aient

prafcriptio contra Ecclefiam admittitur , ita eti-

ue bio

arn in his.

Et unum faltem reperio hujug ju-

vlf t

tis direcü effe&um, quód nimirüim Ecclefiaz

has Decimas à Laico poffeffas contra &ícum.,

' ab Ecïlnïä*.?ï'«

vindicare poífit, fi Laicus fine legitimo hxrede

feparati n

defunctus bona vacantiareliquerit , aut crimen

s at

con&fcatione bonorum dignum commiferit , i

| ed p d

feudis:enim & Emphyteuticis dominio- directo

otorum t &

przjudicari non poteft, ltrum autem $. Pon-

ix'msmoäx 4

tif. pro plenitudine poteftatis fuxz non poffec,

ib auräa':ï»

Eccleíias adverfus przícriptionem Laicorum ea«

ylorm B

T

rl

tenius reftituere , ut Laico in recognitionem di«

Inar

"j

qüb?ff

redi dominii tenerentur. de Decimis poffeffis

j p m

fing:lis annis certam aliquam portionem folve-

d

re, altiorisindaginis eft, & licétid foret equi-

d fuïnfzanm.*f:

tare plenum , ac Ecclefüis utile, vix tamen fine

;fadis

cooperatione Ímperatoris : & Principum terra-

ia

rum pofletin executionem deduci.

molum

n

g. lIL. Hodie ftante prohibitione Concili49

m p

(

Latet. poffe quidem Laicum centra alium Lai-

onp

du

cum ante Concilium infeudatum us utile prx-

7] jf.nem

fcribere , contra Eccleftam autem poft Concili-

p

um non poffe» Vel enim fÍciret poft Concilium.

p

nop licerejhabere Decimas in feudum ab Eccle-

In

[

j 7H

fia velignoraret : Sipriüs , foretin mala fide &e»»

(f

!

d fl

9^ Í; poterius efferin mala fide 4 , (eu in

I

i

ignorantia Juris, qua non poteft acquirere vo«

il

T ) ;

lertibus. L. 7475.7. 9. de jwris üfæcf. £jnor.L.

wa

j j

fnunquam 3t. £n p. ff. de Ufmup.

Seá

u

496

Pars IV. Caput T. $. 1. |

*

Sed ais ; poffe contingere , ut aliquis fciat,

mon licere dare feudum Decimarum Laicis poft

Concilium, &tamen fit in bona fide , fi nimi-

: | !&müte:

güm ipfe & ejusanteceffores tempore immemo-

riali Decimas ex titulo feudi poffederint. &. Si

in hac immemotiali pofísffione non conftet de

ánitio, omni meliori modo przfumendum eííe ,

i

Dttj;

Laici majores forté cx privilegio & difpenfatio-

mefpeciali tale feudum accepiffe: fin autem Pa-

4, J'i'f/,g//;'q/ä

D

rochus docere poffir, quod tantüm per privatas

convenientias inter fuos & Laici anteceffores

) ädï/ Jda

(quamvis Epifcopi authoritate antecedente; ;

| p m?liïij]

feudum datum fit) quaritocunque etiam tem-

l 4' An ha*bm:

2Ipore non erit prafcriptum , T ficut enim pactis

mm) i!

-s

privatorum Juri publico detogari non poteft,

ita nec contraveniri prohibicioni legis commu-

D Q'-fl/f!;äa

nis publicam utilitatem. concernencs per pti-

17

vatofum & particu'arium hominum praícrig-

, P**'/C"f!þli:;

: 22tonem. t Cuinonobi:, quod res tempo-

quir "

ralés Ecclefiz immobiles vel mo»iles pretiofa

]^j

[

j

1

alienari pro^ibitz nihilominus prafcribi poflint.

pU va

Riccius 2» praxi aurea. p.1. ref. 3 :. nam diverfi-

L

tatis ratio eftia, quod res Ecclefiz tempora-

u

: J4nfo l

les ncn prohibeantur abfoluté deven're in ma-

4 d fgfitg

nus Laicorim , fed tantüm fine folennitatibts ;

Í

l

Pï«äftr:;ot

quas curfus temporis ; & bonz fidei poffeffio

nl

|

per 4o. annos continuata füpplerevidetur. Sed

] li E:Z, 4

€irca decimas abfoluta eft prohibitio , ne pet

tlf

viam etiam Juris utilis ad Laicos qui- -

l

jUlisiy

busvis cum folennitatibus

1 li, uFili'fllsn

5raxïsferaþt'ut.-

I

Pian,

457

l

—

| Dt Da'cz'mir.

^

-$. UL

t thUil fcfat,

m La

!

detur Immutiitas ä/blwx—

TM

: Q&;zlä(er

— 4isdecimis.

put jtntm

s. o

l

SUMMARIA.'

pon mn&t[ u

J.

4;2 6 aualiter detur

,

ä&fmzzaita Á fölgcadk-

amondum t

Decimis?

m

4.

Religioff qualiter.

Z

fianet

-Deimarum? C

Je J ure exempti à /b!xtioaff

-

rirati

mpt j

j*

Quarundam [pecialia pribilegia extra core

1 gnteceïïaïä

H

( pusduris, $ qualiter intell

igenda.

amce&entbu

4.

"n babentes Communicationem Prifilegioe

yc n

rum , communicent prieilegium

at

-imn?üi(ii-

j

tatis À folpendis Deczmis ?

s n p

jta, fed.

W^

Confuüetudine etiaum datur immun

il u

regulzzrit&r tantum immemorialis.

mnetts r

j

M

6.

Prafcriptionc etiam Laici immun

gm p

:tatem P

A prtet

quirere poffont.

: :

uU

2*

"u praff ationibus annuis p

reftribi pofit, 4

TR

t

li

quia fit fen[us

L.cum sotzffrmi 5 fín. Cf'r./g-;

m p

prefcript. 30. anuorumt

u

batur immunitas? -

^ !Inmül i

$

Duantotempore prafcri

—

di

zu

J

y. n á rg?it;wtionel)ecimkzr:æm ante cosmpletame

UM

o praferiptionem non excufit confuinpHio bo-

]l

:

l)

jeid

f

54 fidefallay aut triennalis po[fejfto ?

" FO, j

£0. -E:cicfz'a'babetdarhinium in decimis nondum

ji

oyiditf

nc &r

- (Hutis in fui faborem , non Serà in fuiprae

t

cjudictum. -

wcog J

a. Papill

]

us WULuAMTE AUL

faleens manet demi;c;u

mbus

pe

unieyquamdik domisium fibi eft utile,

£4. ;—Clericua minoreumu im benefrcialibus ha

bc-

E

d

[

498

Pars IV. Caput I.. $. I]H.

L?eï P f!l

tur pro majorenne , ut po[frt agere injudi-

eio , non fero ut careat auxilió reffitutio-

im Ml

nis in integrum.

Canones

D

Immunitas per. contratctum poteft. acquiri

| Quos div

gratis , Pelpro alia re [pzritualz.

| Gloff ii

£0,

Conciliatio c. l'atuimus , €4

| Àt, Qu

Irapsatlionibus.

'c. Peniens. de

[ dlefa D«

rj.

"Abbates pof[unt dare confenfum in. aliende

| eliztaif

tionererum Ad fuas Parochias pertinentihk,

41 pol

1.

Quo fénfhs pro re temporali po[ft acquiri im-

Monachin

puesitas ?

(cemis 2

| lm de füi

".

Pauperes am fit immunes 4 fol&endis De»

| l, tétmpor

r

2$.

Quis in caufa Decimarum fit Judex compee

!

ls Cller

fens 2

Ditis v

On defuerunt ex antiquioribus prafertim.,

* gmm,uïd

N

DD. exiftimantes neminem poffe à folus

|

| fi

bisigd f

tone Decimarum eximi, eo moti argumento

| t tenen

. quód Decimz fint JurisDivini & cónfequenter

1 tj

per humanasinventiones non remiffibiles.. Ve-

| nb

ürn

l

l

rüm hanc fententiam cum communiori ita lie

l

ln

i

l

-

mitandam cenfeo , üt exémptio àfolvendis De-

Mi

';J-t. &

cimis dari non poffit, fi peream congrua fuften-

|

*5 Privl

j

tatio Parochorum adimeretur , etenim decimas

| Mrtt ts

^

:

non aliter effe Juris Divini, quàm in quantüm

j

l

|/ liim a

Q

ad fuüftentationera Clericorum neceffariz funt,

ttit nom

jam fupra in $. 1. explicavimus.

uare fi Pa-

N Rcligioï

£ochus aliundé fufficientes redditus habeat, vel á

WU eudeon

ex Decimis aliquorum tantüm Parochianorum

LUR

congrue fuftentetur, re&tédicitur, dari exem-

ia t

ptionem feu immunitatem à folvendis decimis

Àl, QQV.S'

perrz

Toéeg iumsPontificium sonfuetudinem,pre-

Ceteri

fsr.

dptiencm aet comtraiiga.

N Qul

Pet

De Decimis.

,

493

ais judil

« Per PrifilegiumidQue in Corpore Juris clau- 2

um Religiofi , & alia pia loca divéerfimode pet

lio nf:'tu!ia-

Canones à folutione. Deciinarum eximuntür,

tf a

quos diverfos Canones ita in ordinem redigit

Gloff. ia c. ex part. 10, in $. laborum tueruus,

idi,

í i. d

5.t. quod. nimirum Monachi in primitiva Ec-

clefia Decimas dederint tanquam Laici arg. €.

eliacauía E6c. genemaliter 16. q. 1. c. duo 12

fimin m

4- r. pofteà Paíchalis I ftatuerit , quod mec

i r

Monachinec Clerici communiter viventes, de»

fjv

cimas de fuis laboribus folverent; c. decimas 16.

(umi

q.1. tempore vero procedente Hadrianus Papa

olinda

Íolis. Ciftercien&bus, Hofpitalariis , Hierofoli-

ïudcx an

mitanis feu Templarüs concefferit hoc privilee

gium , ut de laboribus fuis, quos propriis ma-

u p

nibüs vel. fumptibüs excolunt , decimas folvere

d

fjon teneantur, alios vero ]onachos tantüm

i a

in decimis Navalium fuis manibus aut fumpti-

, nf

"F;c

bus fa&orum item & ia ho

H

nutrimentis

miföbl'k& h

animalium fuorum exemetit. 4. c. ex parte cun

mun i *

féqq. h. £. demum Innocent. IIT..in Conc. La-

if

ter. Privilegium Cifterc, & aliorum 2» d. c. ex

g

porte reipectu poffeffhonum pof di&um Con-

etetit

i

m

Novaliuma

cilium acquirendorum fuftulerit.

n i

qü&nïum

autein nomine inteiliguntur ille terrz noviter

yedira

per Religiofos ad cultiram redadtz , de quae

ais

rum cultura non extat memoria, & ex quibus

us hlbeaf) u

pritis Parochus nullas vel exiguas Decimas pere

nb

cipiebat. c. ff». de pritil. $. c, quid per. Nofale

at. de V. $.

t AUI exem..

[v;näs d

gt

Caterüm extra corpus Juris perfpeciales Bul-

77 ld

funt

las tlxulä' Oydinca Religioforum exempti.

Qom

m

W

pu o

;oa*r

Par: YV. Caput T. $.1HI.

non tantüm in Novalibus, fed etiam quibws-

tl

cunque terris, quas fuis laboribus vel fumptibus

Qui d. tj

colunt.

Sicut de Religiofis Congreg. Caffinen-

topantur

fis, Camaldulenfibus ,. Prdicatoribus , Cat-

dcrogatur

thufiatiis , & pluribus aliisatteftatur Barb. zm 4.

faten n

€.ex parte. n. . Sed hzc privilegia non exter-

Cotibu:

duntur ad alias poffeffiones , quz non funt Reli-

Franchis

gioforum propriz, fedabaliis conductz, e; dj«

UYT

Iec? $. 5.t. neque ad illas, quas Religiofi aliis

TUlteti

vendiderunt, vel elocárunt : concernit enim pri-

l

p0a Doni

vilegium tantüm perfonas Religioforum non.,

"

f0

l

yrinit zl

1

extraneas, c. Lcet rr. b £. ficutin fimili licét fif-

|, htre, vel

cus de poffeífionibus, quas tenet, non folvat

iQtüfcttme

vectigal; emptores tamen & conductores folvere

E

senentur.L. Zocatio, s. $. ult. ff. de Pnblician.Ca-

| jan r i

terüm vero fi in Privilegio concedatur exemptio

! Wlf, guig

à folvendis decimis 4e LeZorzbus , hic terminus

l

ä J

"

.I(ï]

Lpttrie

t:on debet reftringi ad fola Novalia , fed ad uni-

,.—.W?l H Prij

verías proprias poffefliones propriis laboribus vel

E.".flfx,am d

a

fümptibus cultas. c. 4 eudientiam. 12. b.f.

N

TRtati r

Queriturautem , an illi Religiofi , quiinfpe-

I liters c

cie quidém à folutione Decimarum exempti

n'ï!mäniem

Don funtjattamen generalem communicationeem

flim 3

v

»

privilegiorum cum exemptis habent, hoc ipfo

L

[

Wmer

etíam quoad decimas privilegiati cenfeantur ?

Negativé aliquoties fuiffe in Rota decifum re-

7127

e

fertBarb. de Offic. Par.p. 3. €. 28. $. 3. 7.41. quia

BI

ummunitas à folvendis decimis eft difficilis con-

3y QUitn

ceflionis propter przjudicium Parochorum zr.

Vintür.

CA4p- Upcr. h. £. utproinde locum habeatregu-

FP'Cïto

nf

"

la, quod in generaliconceffione non veniant ea,

*

Ms

quz quis vezifimiliter in fpecie non effet con-

Nistus D

AR

;l

De Decimit

$0i

i

ceffrus. e. qui ad agendum. de Procur, in6. &

eam qiie

vl

n

Mi

us

quia d. cap, nuper. in quo fimilia Privilegia ab-

r Cafrnt

rogantur, eft conftitutio Conciliaris, cui non

nb ,

derogatur fine expreffa mentione, nihilominus

tamen notabiles limitationes ex aliis Rotz de-

r ab

cifionibus ponit Pafqual.-Zz «d4jt. ad Lauret. de

ja non t

;non fint N

Franchis Ze Coztrof. nter Ep. $ Reg.p. 2. q.72.

nidz, i

.10. É feqq.. Quod nimirüm in generali com-

municatione Privilegiorum etiam veniat exeme

chügiöü ï-(ïfï

atnitetum r

ptio à Decimis, ficommunicatio fittalis; ut ex-

dfrum u

primat aliqua prajudicialia privilegia, faltem in

.ümmïääim*

genere , vel adíit talis amplitudo verborum , ut

fignificetymentem communicationisfe extendere

ty vl fod

adomnia. Item fiin privilegio communicato ;

idorst

li

jam fir incerta elaufula derogatoria dicti cap,

puper. quia privilegium commurnicans commüi-

du x

hicat privilegium cum füis qualitatibus'.

Prx-

,l

fertim fi privilegium communicationis - habeat

"n ii du

annexam claufulam : quoram tenores, &c. qua

gslaboribüf"j

operatur, ut privilegia communicata cenfeantus

fi. I2

l

]

in litteris cornmunicationis de verbo ad vet-

j QUi

i

)

y

numinierta, Accedit quod privilegia exemptio-

um d

nüm à Decimis denturReligiofis intuitu. labo-

(aut

!

at

nim, quosfüftinentin Ecclefia predicando , &

a

h

Sacramenta miniftrando, ut dixit Rota deczf..

j t

795- ". 27. ergo aquitas fuadere videtur, ut,

ü gin t

ejusmodi privilegia ad Religiofos communican-.

)

tes , qui fimiles labores fubeunt, pariter ext'eþn-

j

q

d

dantur.

(*

n

[e

Per cosfGetudinem quoque darrimmunitatem

lat

u

áfolvendis decimis verior eft fententia, ita enim

videmus Decimas pezfonaless itx Deeimas mi-

di .

natas

Gg.

—

go2

Pars IV.. Caput I.. $. IIf.

utas paffim abrogatas effe, ficut atteftantur

It

DD. qui in diverfis Europz partibus de Deci-

yrhineg

Atem, f

mis Ícripfére.

Sed hoc cum generali limita-

Quuntur C

tione accipiendum eft , fi nimitüm Parocho

per talem confuetudinem congrua füftentatie

Vrumef,

non fubtrahatur. Pratercà recté advertit Panlus

Hf

DI

Laym. in T£cel. moral. Iib. a. tratd. 7 . C 6 m

Quamvis regulariter ad introducendam confüe-^

Contrarim

tudinem adverfus legem Ecclefiaflicam 4o. an-

77

n fufficiant ; quiatamenlex decimarum obli-

Qd ver ]

TT

gatfüb gravi peccato, non pofle ordinarié im--

EM

munitatem per confuetudinem nifi tempofe im- |

memoriali introduci, ex quo fcilicet fucceffores

LE

boná fide credant fuis majoribus per privilegium

MUT

* debet jf

aut alum titulum obligationem Decimarum,

4emiffam elffe.

nam alias locum habebit text,

! Quofr d

3n cap. cim baberet. de e8 , qui duxit , &c. quod

a) G[Uä '['æ

| "g

lvafl

ezuturaiitas femporis peccalum. mom pimuat ,

x

fl augmentet , & m c. fín. de confuetud. quod

| V rf

It

tanto [imt grafiora vrimina , quantà diutiss ine

Küt g

felicem animam tenuerunt.

NG f

bu

(

. Quod de confuetudine ragis de pre/crzptio-

npïll(l Qp

nefentiendum eft : cümenim prafcriptio in eo

ï:tipzif (

Tif ao

j^

differarà confuctudine), quod con(uedo in-

l

!

lm

At

ii

Quj

i

ducatur ab aliqua communitate, praferiptio vero..

i

ff

3 fingularibus perfonis : Sané minüs przjudica-

Jm

"f

bit Parocho, fi unus vel alter per prafcriptionem

!^ d (XM

hr l

lt

à folutione Decimarum fe eximat, quàm fi to-

mlld

ta communitas.,

Imo quàmvis Laici Jus deci-

| Ptimoq

tCn

"af

mandi tanquam fpirituale, & propter fpirituale

i

40,

minifterium competer

is

k

xod

acquirere ron poflint

H

«

per fupradicta ; immunit

atem taicir eos pre-

Pf 3

Ícribere

De Decimis.

HII

$63

feribere poffe magis inter DD. convenit, quia

t at

per banc nullum jus fpitituale;fed tantüm pote-

tlbus de Dtt

IMLAR

;w;(f.

ftatem, fru&tus fuos integros percipiendi, confe-

ger.ereïi ]

vitim Bo

quuntur, Cov. fa. ref. 1. 1. . 17. 2. 10. 1 Neque

?

verum eft; quod quidam docent ex L. cum ae-

a lr

Fiffimni. $. fí. C. de prfcript. 0. ann. obligatio-

at u

nibusannuis abfoluté preícribi non poffe, nam

f s ub

sndim cue

contrarium eyincitur ex czp. Ze quarto ,& c. ad

audientzam , de praférzpt. l.eos 22. C. de Ufur.,

ficam 4o d*

quod vero Imperator z& Z. 7. m zo$z/fip; di-

cimanm ol

ciin iis obligationibus, quz dationem per fin-

ordincnt T

gulos annos continent, prafcriptionis tempus

f temporez

non ab exordio obligationis ; fed ab initio cu-

ficet [ucceïignf

jusque anni computandum effe , &c. ita intel-

jl

; Peï pïiï'iif*

ligi debet , quod circa obligationermn annuam

mD

COáfufu

duz quafi diveríx prxfcriptiones. concurtant,

m habeh tl

j

una, quà prafcribituripfi principali & generali

u

/

VU(

i )g:[,';»

qkn

17

annuz obligationi, qua fe h

dl ,

t refpeiu om-

TE

n

nium prxftationum antiuarum , & altera , quá

afutti- q

prxferibitur obligationi fpeciali & fecundariz

.

ii

dandi res fingulis annis fingulis

*

in illa prz-

fcriptio compuratur à die, quà primitüs in fo-

C

n

m

lutione ceffatum eft. 7. pes. m fés. C. de pre-

frzpt. 30. amn. in hac à fingulis annis vel: men-

F'ZICIA

[

fibus;n quibus resille folvi debuiffent. Z. . cáim

j

nobrfhmz. $. fin. in princ.

indequi v. gr.pet

p

ii

$9. annos decimas borá fide non folvit , non

Y

tencbitur quidem illas decimas reftituere , quas

.Przh

primó decennió percepit, quia etiam refpedtu

t

ia

ilarum 40. anni elapfifunt , neque illas, quas

T

r

ultimo decennio percepit , quia jlle poft pra-

noto

?U

fcripionem jám comylctam , ezceytx funt ; il-

TRU

» «

F.

$

f

$04

Pays IV. Caput 1. $. IIf

|

!

Ías verb, quas intermediis 3 o, annis pcrcepff,

$i

:

reftituere omninó tenebitur , cum refpe&g illa-

EU

ii

.nm (numerando prafcriptionem à fingulis an-

nis quibus folvi debuiffent) exdefe&tw 40. an-

E

Pirochale

norum, necdumcompleta fit prafcriptio. Quám

;

!

Morofei

eandem interpretationem quondam docuit Re-

Vitritm;

vere ndiffimus Dominus Gregor. Kimpfler Ab-

&um titulo

.bas Schyrenfis, profeffor & anteceffor meus p.

tempu; i*m

m. de hac Univerfitate noflra olim fuá pracla-

h ftcunds

riffimá doctrinà, & íuis gratiis meritifimus,

fünt; &

Videtur quidem in contrarium facere, quod

o Jütt v

Imp. z d. l. cum mosiffiné. $. ffz. exemplum

U r

fubjiciat de Emphyteuta (cujus etiam eft ob-

lt of

n

ligatio annua) quod nullo temporis curriculo

Vrf

rem Emphyteuticam tanquam propriam pra-

fe con[um:

fcriberepoflit. . Sed , nifi fallor, cx illo exem-

: Dm's:a; la

. plo nofira fententia non parüm confirmatut 5

Bontitg

Dam Imperator vult dicere , quamvis Emphy-

.teuta pollit praícribere obligationi dandi an-

ii

fitig fä&am'

nuum Canonem ( aliàs enim fruítrà pramifif-

Frivilegiumh

fct, qualiter pracriptiones circa obligationesan-

Oi

muas computare debeànt ) non tamen prq;te:eä

It ] p

- poífit pretendere , quód res quoad dominium,

i

*

MP

dircchum ad fe pertineat, ex defz&tu fcil., pof-

aALTS

Ícílionis, quam .non habuit uc dominus Zire-

$u Poüfä&o

us , fed tantüim nt Emphyreuta.

Quodti inter-

emnewr

verteretur Domino poffeffio v. g. per. alienatio-

nem in eum., qui rem tanquam liberam & pro-

" R uu1d4

priam poílideree, tunc etiam ufücapio quoad

dominium directum procederet , u- advertit

Tm Ihtet

"rüm, à

Gl. z d. $. fn. 9. conduttar.

fitt

q

z & in i. $ g. u/i!?'

» o

p?. Cog. eod, ti:.,

Qu

Sed.

Pton

T

IIl

De Desims.

fof

Sed Ouerit. 1. Quanto tempore immunitas 8

-qnns ?fïff;

l

um T&[

l

à folvendis decimis przfcribatur ? Diftinguitur,

lem

an przícriptio przcendatur contra Ecclefiam.,

YT

Parochialem ; vel contra aliam Ecclefiam aug

t (

Monafterium , vel omnino cohtra privatum,,

Clericüm aut Laicum ? In primo cafü requiritur

n doc'uisä

p Mi

......

cum titulo 4e. annorum fpatium , & fine titulo

hi

ntecet

tempus immemoriale, c. ;. 4e praféript. ind. 9

ain g

In fecundo cafir 40. annor. etiam fine titülo fu£-

j m

ficiunt : & tertio, 10. cum titulo & fine titulo

7 facttt;

3o. juxta vulgata prafcriptionis Jura.

Ante

fj

omnia tamen in bac immunitate , ficutin quavis

alia praícriptione &oz ffdes requiritur , c. fs.

is güm

empotis

de praftript. us ícil. immunitatem prztendens

m

t0p

fine contumacia autfraude jufto errore» ductus

0 j

[

Decimas hactenus folvererecufarit, puta , quia

«m e

agrum tanquam immuhem à Decimis emit; ven-

ditioneprivilegium vel compofitionem enm Pa-

oni

rocho factam allegante, vel quia-putativum.,

privilegium babet,ant fuianteceffores nunquam

ab hominum memoria Decimas

u

perfolverim..-.r

"T

gext. in L. fin. ff pro fio,

"i

quo

Quariwr M. Anis, qui bona fide per 10.1G

( (s

vel 20 annos Decimas Ecclefie non folvit, f

ex poítfa&o ad folutionem Decimarumr con-

W

&emnetur, teneatur non tantüm Decimas fu-

ii Q

N

turi, fed etiam przteriti temporis perfolvere?

D

videtur quidem negativé refpondendum, tüm

ln;lv llbt

"

paflim inter DD. conveniat, bonz fidei poffef-

T

liv

lorcm, à quo xes poffeffa per fententiam evin-

eftt y

Citur , non teneri ad reflitutionem fruduimm ,

"IT

confumptorum , $. ff quis 4 nom

.Dm'mv

. 3j*

Man. Panoen.

Ipf,

|

$66

Pars IP.. Cappt F. $. HI.

duf it. de Rer. ditf. nequeextantium, quosbo- | Pind

nà fide per triennium poffedit, & confequen-

f frintip

ter ufücepit. Barth. £m 7: 4. $. frétlus. ff. de ufü-

t frumen

tzp, Reyger m thefavro Jur. 9. fruttus. n. $7-

mä ) tan(uUa

Quod autem prafcniptiotrienpalis, & qualibet

Riftsey n

minor decennió etiam eontra Ecclefiata proce-

$d hur

dat, communiseft DD.in autb. quas actionts.

€. de SS. Ecclof-

hC O'r)amil/];l

Verüm hac ratione dubitandi non obftante;

C DIODfer

puto etiam Decimas prxteriti temporis reftr-

d

tuendaselfe, nifi refpectufingulorura annorum

Teiäldomjno í

euadragenaria pre(riptio intervenerit ; etenim

Uil n

alia eft raiio fructuum ex re aliena percepto-

rum & alia Decimarum. In fructibus præi'cri-

bitur dominium:sverum & zrrefocabzle , cüm»

minïum m |

.

'*Wfïrarur,

priüsfuerint revera alieni;& tantum in quafi feu

ts

rcbocabilz dominio poffefforis , ad eum princie

ä:iui!.pafïir l

palitereffectum , ut exclusá a&ione 7» f4ciim

-

poffeffor eos jure confumere potuerit. Harp. 75

: C'L'P-m h

'ï'ygFaïüï'üianï

dl. $. ff quis 4 mon. Domino. num. g6. & feqqe

ht q

AW

In Decimis autem prxfcribitur obligationi, &

j

Wri, g.

actioni, tanquam in quibus Ecclefia necdam 7s

NUTDOY

féi prejudicium dominium habuerit , fed actio-

'ffäfz.?r) l !

s:em feu condi&tionem ex Canone Glolf. 75 €.

len

gua nobi. b. t. Conftat vero ; obligationes &

g

2

"Oduällm

actiones regularites effe perpetuas, & dutare uf-

Pj d

que ad 3o. & contra Ecclefias ufque ad 40. art-

u

Mnadim

Sos. Princip. Inff. de perpet. $ temp. adt. jl

lm

Tl &

L. omnes 85 L. fteut C. de Prefcrzpt:30.. ammor.

neque in Decimis recté applicatur illa regula :

nlnffg 'fj?.

i etp j

«uod poffeffor bonz fidei lucretur. fructus,

i

eant

udema

eüm Decim.æ,mfgeötg Parochi non fs Bb

N

Al

p

Ll

I

De Deczmsas

Jo?

ium, ?

per rodurn accefforii & fru&tuim,

, Kceoqu

fed ipfz per

fe principaliter fintin obligatione

3 e

Sicutfi hz.

, ff-ü,f ""

f

resfrumentum à defuncto mutuatiiignatus mu-

tui; tanquam proprium confumpferit,: nonideo

: fïf;;j&f. h

1

mints ex mutuo tenebitur,

«

]

pfam pv

fLii

Sed nunquid veriüs eft ,

qued docet Pan,

i

ifv

€. commz[Tirmn. 85 in e.fua n

j qui

obis. b. t m. 22; De-

H

cimas ante folutionem effe

in deminio Eccle-

jon d

i* propter text. Zz c. moderamzne.

16. q, 1. ubi

æmyüf )*

findicat:o pro Decimis conceditu

T, que non

of

Wi

f

Ht

nifi domino competere foler.

L. i2 rem.

[f- 4e

enat

u

H

j

-

rei'bind.& arg. L ut zuter. C. de SS. Ecc

Ief- in

Qfgm

H

qua communiter riotant Interp

retes, quod do-

w&iblü

minium in Ecclefiam etiam

fine traditione ;

fompl))

transferatur.

t

B. hanc fententiam Panormir.

:

qum m

procedere, in

quantum eft Ecclefiz favorabilis,

! Zg'fflm !

'«.vfi..'

ut fcil.poüït D

Cate. C, c/72 2207

ecimas à tertio poffeffore vindi-

jone ]^

Ji-65 c. Paftoralis. b.t, ut bo-

fiis parochia ni

QUi

g, ET

j

^

fubhaftatisin Decimis extantibue

z

ante omnes privilegiatos creditores

m

; .

ponatur Z,

T

Ji. Sentri. $. inbonis. . de prigzl. Cre

4. Nonau- .

j

d

tem, fi exinde aliquod prajudicium

Ecclefiz in-

hgï?l

feratur, fi

yic

)

propterea brevioriprafcriptione dam.

/

j

nificetur, ne quod in favorem Ecclefiz

eft in-

obif

Wa

troductum , in ejus odiu retor.

queatur, C, 444

NT

ob gratiam. de R. 7. inc.

10

j

j

Quemadmodüm in. fimili pupwillus

j

onum eft argumentum àd Ecele

( à que ü

tutth "

fiam ,

€.1, de

LUA

3n Integ.reff.) & absquetutorisai

ithoritate mus

"p

r

i

tuam det peccuniam, vel folvat debit

Ori, fnde

(

net quidem adhuc Dominus

ce[üï'*

pecunie mütuatg

p

"TL

vdl folutz , & ng:-i

cam vindicare. poreft,

þ'u

— o

à

11 f2en :

EE

Pars IV. €oput 1. $. IHf.

L non omnis. 19. $- 1. ff. de Reb. cred. 1. quód RP

14. $. ffn. ff. de Solut.. Sin antem pecunia con-

j Omfes I

fumpta fuetit;aut perierit penes accipientes, pit-

| franfeant

pillusin füi prajudicium non cenfebitnr habuiffe

quape o

dominiumi, fed mutuum vel folutio convales-

Stcceffor e

cet, & condictionemin tnutuo , vel liberatio-

otte um

rem ín foluto operabitur, ob eandem fcilicet

. t ipftn

Acaufatn, sequid im faforem ; &c., t Pariter

&t oUj

Clericus tnínorennis in beneficialibus caufis ha«

f rcmä;i;, :

betur pró majorenne, unde & in iis proctra-

m &"Pm*

torem conftituere velipfemet agere poterit. C.

Vicartelfnef

ffn. de Judic. in 6. Sed & hoc dum de favore

n t

éjusagitur. Quid ergó fi inconfulta facilits-

R db

$e dü&us füum beneficium refignaverit, ánne

| Füpitendus

exetplo minorennium Leforum in integrum.

|

l

|

IlUthum) in l*

reflitüetur ? Affirmativa magisrecepta eft, ex

|

3DIS» Rjf v

eoder iternm fundamento , »e quod im fafo"

! (*frgvconfcu.ful

reni, Covat. far. ref. lib. 1. cap. g. s. 3. Z oc.

Qs

2

!

[

üum COf

Ad tit. Decret. de I iutegr vefit.m. a

l

[

i

LT

D

3

Swueritur! II Qnaliter immututas á fol-

M^ t4p, 36

)

vendis Decimis pet contra&um acquiri poffit?

.

Yif

quod per gratuxam & liberalem compofitio-

.l

fune ltptti

nem; item etíam pro re aut. Jure aliquo fpiri-

qualrone ci

tuali ( v. g. fi Religiofi obligati ad folvendas

Mnmi

ont;

Decimas pro immunitate fe obligent ad facien-

:

WIIN

fl'(JJCCre

das coniciones in Ecclefia parochiali) immuni-

E(llml at

ut

tas recté acquiratur, fatis colligitur ex c. ff4*

N

U'sdia

M tuiszus , (fc. Veniens.de Tranfati. . 1ta tamen

TW afer

ut nifi Soperioris Authoritas interveniat ; talis

Slitet.

eontractus minime obliget Parochtm fucceffo-

0[A4,nd[

rem. d. c. fenfens, quamvisenim fucceffor hz-

&editats fa&umv fui defunci Præügxe debeat ;

"1 n

Ó

De D;cimi&

i

jog

n

ex cujusPerfona lucrum fentit, & cum in eum

omnes regulariter actiones paffivé & a&ivé

n ?ecum Q

n

T

tranfeant L. cim 4 matre. C.de Rei $ind.1. ex

I.€7

accipien

E

Ia

!

nebitit

quaperíona, 149« 65 L.qui in7us. 7. fJ. de R.7.

Succeffor tamen in dignitate vel officio, cüm

TEIULA

omne fuum Jus nonà defun&o , fed ab electio-

9, à

Cati

ul

ne , ipftitutione vel conceffione fuüperioris ha-

[

Ó

:

beat, regulariter non tenetur ftare pacto fui an«

tecefforis, fi illud pactum non fit jam abfolu-

albs d

tum & expeditum (utvenditio, donatio, &c.

T.

ïuïfæ,

circa res finefolennitate alienabiles) fed habeat

gt pott |

caufam continuam & etiam fuccefforem obli-

dm n

gare deberet ad aliquid de prafenti faciendum

nl i

velpatiendum , ut in remiffione Decimarum in

eïxggavlcriïl«,"if

futurum , inlocatione rei Ecclefiafticz , & fimi

i

libus , nifi tale pac&tum nomine Ecclefiv fcil

130

Jf iV

eum confenfu fuperioris ( vel-in majoribus Ec« .

yt Ht

Jjb

clefiis cum confenfu Capituli ) fa&um fit.

Co«

(

jl

)'.

h)

var. Par. ref. lib. 2. c, 1 g, n. 6. Guttier. can. q4»

] hat

lib. r. cap. 36.

*

(5 6

n

Quaritur. IV. Quis in

propofito veniat no- I/f

j

P

mine fuperioris ? diffonant inter fe CC. in priori

fLI[

, n

quzftione citata ,. in altero Epifcopi, in altero-

u

Summi Pontificis authoritas defideratur.

Li-

yg[m 4

benter dicerem , Monachos, de quibus s 4. c

i

J

gen

;

y

fenmiensagitur, fuiffe exemptos, &fub imme-

j

l

|

diata Jurisdi&ione Papx , Íed quia non habeo

i

(U ei

hujus affertionis fpeciale fundamentum , ideo

«t

hi

fatis placet , quod proconcordatione «icit Pa-

gt

norm.z» d. c.fAatuimu. Nimiràm diftinguen-

"

Ál

od

g

dum eífe, an liberatio à Decimis per. contra-

rifi fit

Gum quzratur in perpetuum, vel tantüm: ad

] fbt'w

PI'Z

T3

Gcils

gto

Pars V, Caput Y. $. IIf.

tempus : i primo cafu, quia relaxatur Jus com-

. thémt v,

mune;& contractus induit fpeciem privilegii, re-

i [narnirate, [

quitetur confenfus feu authoritas Papalis, in al-

lderantur 1

1

tero autem caíu Epifcopalis fufficiet. Irem fo-

tátiony

lamEpifcopi Authoritatem füfficere cenfet Pa-

kwn, T

norm, Z. 7 fi contracusfiat fuper Juredeciman-

qui fafcitu

di dubio & controverfo.

Licét autem per 4. c.

d C

Fenicns.in transactione ( qux tantüm fieri po-

pollimem,

teft fuper re dubia. /. r. de Tzsnfatt. ) requiratur

Nihilominüs 3llum text.

t tj

Confenfus Papalis.

fï:y/f 1nm, f

de transa&tione fine caufe cognitione & evi-

,

! B&I't. itd [,/-

denti utilitate Ecclefiz parochialis inicá intelli-

| Ub quodinil

git Gloff. zz a. c. /fzztuimm. Barb. z» eod. c. fe-

Muliari

Piens,n. 3. Porroquod de Epifcopo dicitur, de

n vero

Abbatibus quoque fentiendum eít. circa-paro-

Prio p

chias fuis monaftetiis pleno Jure incorporatas;

ä acqþicndäp(

quia ex communi DD. (ententia per talem in-

[ timand

|

T

corporationem , jurísdictionem quaíi Epiicopa-

ltirim

d

lem acquirunt, atinter alia etiam authoritatem

li, d g.!fn' I

&n alienatione rerum ad hujusmodi sparochias

1 isdcdmm

pertinentium interponere valeant. Panorm.rs

um -&

. C« Yretuzmus. de Transatf, n. 4. Innoc; zz C.

c'xmandi, i

flatuimus. im fine. Gloft. £m Clem. . in $. pre-

Vitem o

prii. de Reb. Ecclef, mon alienand. Kok. de 7u«

fdtan

ii

VÉd, Ipexcmpt.p.r. q-2.f.7. É5 p.4. q. 20.

(

Tarim [ibe

I6

Queritur V.. Animmunitas àfolvendis De-

T imfmm

cimis pro peccunia vel alia re temporali acquiri

durity

poíhit ? Negativz favet text, z» c. /fn: de Re-

[j

iüttey

THP. permuist, eámque multi DD. fequuntur

.amihæ ff

cum Henr. Canif, Ze Decrmis. CAp. 17, Wum.1f.

Qf()h'end;s[

Sed videtnr mihi affirmativa fatis. probabiliter

efi

*

endipolle hoc faltem fenfu; quod per coa-

Rn

Wi, 1! [ l(

tracun

lil

De Decimis,

gtt

axatr us t

etadum 'v. $. émptionis , qui initur fuper im«

em pb

munitate, cenfeantur Decimz , quatents cone

T P'apalisx, n

fiderantur ut fructus impofterüm nafcituri, &

ncet, Tend

decimationi obnoxii, in proprio agro emi feu

fceré t

acquiri.

Etenim valere emptioriem fructuum,

arjedtar

qui nafcituri funt, text. eft z L. sec emptio. f.

t qute

!l

dle Contrab. empt.. Yem quódrem , que mea efty

aamim t

poflim emere fubconditione, & in illum evens

fj fl, r

tum ubimea effe defierit, aperté probatur ex L«

vnis lm at

exiflimo. ér. ff. jam d- tit. undà re&é advertig

Barb. zz d. c. fím. n, 2. Moneta de Deczss. c.. g. s

anitót . &

Í

j n

z j0. quod inilloc. f£z. pecunia data fitpro decie

hia hi

mationibusideft Jure decimandi inalienis fune

p MTUL

dis,non veró proimmurniitate,&fructibus in pro-

TT

prio agro percipiendis. Dices : faltem Parochusg

u ia

accipiendo pecuniam pro immunitate vendetJus

decimandi, quod inagro habuit, vendere autem

n

j

T

—

jus decimandi quod fpiritaale eft, fimonia cenfe-

qmáuo

r!!&!ï»

tur. Z. c.f/z. &« non effe proprié ven liionem

- Juris decimandi , fed fructuum nafciturorum, ut

ao 07

dicum. - Sienim effetpropriavenditio Tutisde-

g, 1007

jn

cimandi, deberet id emptori acquiti, emptoe

T5

j

i

autem non percipitfru&us tanquam decimator ,

OKI L /üA

fed canquám Dominus, & ut jam ab onere Deci-

i

Ih

marum liber , ficut fuperius etiam de prarfcri-

»P'

benteimmunitatem traditum.

42

f

rj

iM

t

Quaritur VI. Utrum paupetes, quinen plust7?

hn d

A

]

colligunt ex fructibus, nifi quantüm fibi & fuz

ij

familiz fufficitad alimentationem; fint immunég

D.

àfolvendis Deciris ? Pro affirmativa, quamte-

[4'9[' J5

nuit Melendus antiquus Canonifta apud Innoc,

cus DP

st w

áp c. licet de Cenf.facit, qued nou videatur Ec«

n

! quo

p

4

s«-'ï—

$t*

Pars IV Caput T. $. II.T.-* ,

l

|

l

i

t

clef. velle obligare pauperes ad. dandas Deeis

!

rimorum

snas, quxjubet, ut Clerici pauperibus liberali-

nistiferi

ter fubveniant. C. auram. 12. 2. .. Econtri ne-

E f& 4rg. PA

gativam communiter ample&untur DD. cur»

(np, iné.

&^. 6n. inc. quia tua. r2. q. t. Sylv. de Dec. m. t3.

efpititul

Rebuf. Ze Deciseis. q. g. z. 14. Eo: quód Deci-

M

y divera

mz folvendz fintinftar debiti. c. Peroch. 5. t.

Bahiliter

in debi(o autem non habeatur paupertatis re-

|

Cattfins 4

fpe&tus, nifi poftquam debitor 2onis cefgt, &

Ioucom

proptereà quod ad folvendas Decimas non tan-

| ttinandj o

tüm perfonz, fed agri& fundiipfi obligaricen-

| Poercede j

feantur. c. de terris. b.t. debeantárque Decimz

Wibl g

DEO in recognitionem univeríalisdominii,quod

-an&immw

ton tantüm divites)fed & pauperes oportetreco-

| t Recd

gnoícere, — LItramque fententiam ita concilian-

tFaro ,

dam effe puto , quód pauperes à folvendis De-

j Qub f

cimisipfo Jure quidem liberati non fint , debeat

Y ]udci fj

é&men ipfis remiffio per parochos fieri. . Paror.

t Prrdos

in c. cum bomines, n. g. b. F. Suar. de Relzg. tam.

, ile of

E. lib. 1. cap.16. fabnum. 16.

F agl

18

Queritur VII. Pro coronide hujus materiz

ts

ecimarum,, quis in caufa decimarum fit Judex

ARU a

competeas ? g. Caufam decimarum (Íi peritos

Trofigls La

rje agatur) accenferi fpiritualibus, arg. 4. c. ffzt,

timmog ]

de Rerum permut. c. Parotbianos , ££. tua2 f

N

s füdicem

h. t. Ideöque regulariter ad Judicium Ecclefia-

" nttden

fticum pertinere, . c. tu. c. z. de J«dic. dicojff

it) ) yeïx ,&h

Betitoro agatur, nam fi folum agatur po/ffefforio

iükolts

j"dicio, &v. g« Parochus vel alius Ecclefiafti-

NT

Cus conveniatLaicum zzferrfo adipifcendeyre-

Finendz

yPel recuperande bo[fefftonis,

quatatur,an

D

ecimz fine fraude & int

egra folutz fint, &c.

pluti-

De Decimsi.

np

r

| dantas D

piurimorum eft opinio hanc cognitionem eífe

perbus hasl

mixti feri& etiam ad Laicum Judicem percine-

te. arg. c. z. de f urejur.in &. jun&.c, ult. defore

1, Em

ntur DD, dlto

Comp. in &. ubiexecutio Juramenti ( quod uti-

V dut

que fpitituale eft ) ad utrumque Judicem perti-

h qubd D

net, divería enim eít poffe(fio à proprietate. - L.

maturaliter 12. $. t. [f de Acquir. po[f. Henricus

d J h

Canifius de Decim. c. 18. 9. 15. Idem eft , fi ex

1 Pauptrtatiï l]

p joni h *

contractu actio intentetur , qux non tam Jus

acimas l Ht

decimandi, quàm ipfos fru&us concernat,, v. g.

ofiobligni

pro mercede locationis vel pretio emptionis fol-

vendo &c.

Si tamen contra Ecclefiam vel Ec-

rirgie Dd

clefiafticum agatur pof/efforzo , velalia actione,

lisdominif

tantum Ecclefiafticus Judex erit. c. f dilgentz.

rsoporttt

de Foro Comp.

m ia o

i

j

;'h:

uid, (i Laicus contra Laicum agat petito-

safolr

v

tio Judicio fuper Decimis ante Concil. Later,

mon n i

(6 äf! j ]

j

velper Privilegium acquifitis, &ractor Decimas

ab altero poffeffas titulo hzreditatis, legati , em-

TL

po, &c. adíe pertinere contendat ? & nonvi-

deriimprobabile, talesDecimas prafertim coi-

hus a

faetudine accedente cenferiinter alias res patri-

"

uj,ï!

meniales Laici, qux Judicio fxculari fubjacent ;

um

yh

dummodo non fimul involvatur quzftio tan-

u^^

gens-radicem Juris decimandi ex SS. Canoni-

7

:ggw?

uil

busdependentem , velutian Privilegium; infeu-

j

jiium E

fl

datio, - vel alienatio Jure Canonico fübRitetit,

"n

articulus à Judice Ecclefiaftico decidendus

agatil

foret, arg, C. tuam. de Ordi-

I[JJL

nc:cagnitionum.

þ 411:0;;."?.":9;,

j

[

!

M

n

—

i

CA-

X £

--

[

ft.

Par:s IV. Capwnt I[.

D

|

CAPUT II

Difcofgi:

De Prt'a:itii; et Oblatiosibus,

1 í

Oblatior

SUMMARIA.

Queriti

prmi frudr

F.

Differentia inter D

gcima;, Primitian & 0b-

tute in fn

latienes.:

Z.

alïquam T

Quid debeatur nomine primitiarumt

ftu&tum ;

3.

Primitie polfunt abrogari per confuctudint.

iP(Um pn'm(

4.

Ex communi fententia non eff. prafiriptum

fttone qu;

f'aciendi oblationes,

(s fgta

,-

In atb ibus mere Goluntatis non Inducitur com-

| lnáft o

f'etudo.

;

durit 1

é.

Quo fundamento procedat confuctudo ciFta

.ïeil*.dkmm D

eblationes ?

f tinvird

2*

Etiam (l'ante confüetudine non peccat , qni

Qu m

Aliquando omittzt f'acere oblationes,

&,

Parechianis non facientibus oblátiones non

jeis

1

?"tu;

AUs ey

debet parochbus negare Sacnumenta,

olye

(

9. Regulariter oblationes intra fines parochit

À

ö*üï) Qd

f'acle pertinent ad Parochnm,

ROUSN

t0. Oblationes fatle in Ecclefiis Rcgalarium per-

TRbf

finent ad Regulares, de funeralibus tamcn

Brüitudoin

dcbeturbarochbo portio Canonica,

L eff gratd

Nter Decimas, Primitias , & Oblationes hane

m, WIPOHH; ii

I

conftateffe difcrentiam , qudd Decime lin-

"p

guilis annísin recognisionem univetfalis Dominii

lf'*üt) Qur tol

ïeïomnibusfru&ibus, primitéie canciüm femel de

Fffprcces à

primis fru&ibus Novalium agrorum , &animali-

MC

um in fi

9165 Íip

ignum pratidudinis erga DEUM;OLlatio-

Hrity

e determinatione tempotis, qualitatis aut

SUO quhi à

'i"afztiwz's €X Cauía divoraonis folvantur.

iationesfam

Difcuf-

V iflay

[.

D Primitiis 65 OZ!arioniäu; D II

l

Difcufsá materiá Dccimamm circa Primiuas

hf

& Oblationes

Qaeritur 1, AnnominePrimitiarum omnes

A'

primi fructus debeantur ? . Primitiarum no-

mine in fructibus agrorum tantümr portionem

Prinitiu, d

aliquam , quz quadragefimam partem ipforum.,

fru&uum non excedat , in animalibusvero non

imitunim

ipfum primogenitum in natura , fed de ejus afti-

W can/ïtr!ae';(

tnatione quadrageümam vel fexagefimam par-

71 (/f ]77'-9'/*:7*7;""

tem , juxta locorum confüetudinem períolven-

dam effe. & Gloff.zz d. c. Deczons.

guididtt

Querit. 1l. AnPrimitiz per contrariam Con-

füetudinem abrogaripoffint ? &. Affirmativé ,

T

ita enim vix alicubi videmus Primitias exfolvi, &

quamvis Primitiz debeantur ex przcepto,tamem

y p pf

hoc preceptumin govalege non effe Juris Divini

pb

probabiliisexiftimo, quemadmodum fuprà de

jy bt

przcepto folvendi Decimas dictum eft.. Neque

atb

obAat, quod primitiz debeantur ex gratitudine

in f r

erga DEUM, gratitudo autem cónfuetudine tol-

ub

linonpoífit ; nam refpondetut, quod quidem

(j p ii

gratitudo in genere ( id eft, utaliquisnon tenea-

j! f ii

tür effe gratus erga DEUM) utiqu: nullaratione

ICMMM

tolli poffit , infpecieautem , utex caufa gratitu-

k Obhtïs&zskgn

dinis przcise hoc vel illud folvi debeat, non ap-

19b

j

paret; cur tolli nequeat , poffunt enim homines

T j b

perpreces aut alia pietatis opera fuam ergà DE-

Il

"

UM gratitudinem demonfrare.

i

A

Queritur MI.. An it przceptumaliquod, ex

M

[

L

BU

quo Parochiani cogantur certis temporibus Ob-

lationesfacere ? Difficultatem movet. c4p. om-

yothy

nl Chrzfltan.d g, de Conf;c. dift, t, ubi hz ver-

|p" ^— '7|

]t

$:6

- Pors IV.. Caput II

baleguntur : OmnisChrifé 2anus procuret ad Mif*

Quttiet. ao

farim folennia aliquid DEO offerre $ ducere ad

canJQeSerini

suemoriam, quod DEUS per Moyf. dixitynon ap-

men brex

parebst in conjpetius meotacuus. Etenim in col-

Ttrodudta

detiis SS. Patrum liquidó apparet,ut omnes Chri-

(itentatio:

m

fiani offerre aliquid DEO ex ufu SS. Patrum de-

—

Quere j

&ent , c.. Verüm communis eft fententia, nul-

dmelf,

lum effe preceptü de Oblationibus faciendisimó

Mf

de ratione Oblationis effe, ut fit fpontanea juxta

Mm (f t

illudEx.2 . 9.2.25 omni bomine,qui offert ultre-

Wreattem d

$ICUS , ACCipielis e46 , textum vero zn d. c. ommnis

präncigium D

Chrifliamus , cum Gloff. DD. intelligunt proce-

Btolj iCCtyt

derein cafu , quo Parochus congruam fuftenta-

l, Ut ex d

tionem ex Decimis non haberet, Panor. 44 ra£.

ft. fs n

de Parochis, num, 3. Guttierez Canon. qq. lib. 2.

itdtoano

q. 21. 7. 139. Ó5 feq.. Ego quid in hac quaftio-

D) CZ/;'/J,'M

ne fentiam, ex refolutione Íequentis quaftionis

n r j

apparebit.

Ül Certgfl

— -

Queritur IV. u;mm per confüetudinem ob«

V n

ligari poffint Parochiani ad praftandas certas

A lo

Oblationes ?. In. affirmativam paífim corive-

ts Vil

niunt DD. arg. c.d dpoffolicam. 22. de Simo-

tf w

$s. Sed videtur non leviter obftare generalis

Ytto Glofr

docttina, quam tradunt Interpp. z. c. Abóate.

u

CEdereürp (

de V. $. & iz L 2. ff deVia pub. quód in acti-

"rtatione

bus merz voluntatis non introducatur confuetu-

--

n cornd

-

do nequepraícripzo. Refpondet quidem Gut-

MAT

tierex Can.qq. l 2. £. 21- 9-144.

1id.

hanc- doctri-

" B

nam fallere , quando de favore Ecclefiz agitur ;

M

qux tamen refponfio non videtur in Jure ali-

UPE

quod folidum fundamentum habere, neque pro-

ü

i, i

atut dQ c. Per/erts. 10. de Teffib. quod allegat

t«

*

De Primitiu €$ Oblationibus.

$17

—

Guttier. in quo licét dicatur, quod Parochiani

m um

con/ueSerint vinum beneficiato dare, non ta-

f disi

men ibtexprimitur, qualiter hac confuetudo

; hn

introdn&a fit, ex pa&to , vel propter neceffariam

fuftentatiohem Parochi, &c.

t at

[

"U

P.

H

Ti

Quare puto hanc difficultatem aliter folvett-

6

N

f entenit,d

dam eife, & ut liberé dicam ,. quod fentio , ad

busfzciend:s'(f'

fummum concedo Oblationes quoad qwasté-

Wm

tatem E5 qualitatem eíle mer.e faculiatis , in ge-

nere autem & quoad fe exiftimo habere aliquod

TT

principium obligationis ex Ture Divino ex c. 23.

n

teugu v

l

Exodi acceptum in.nova lege per ufüm SS. Pa-

trum, ut ex . c, omzis Chrifl ianus. difl . de Con-

xgmam

féc. fadis apparet.

Enim vetó mihi plané per-

s ha

fuadeo authoritate text. nimis clari zs d. c. ome-

Cantn

1,'.2.'

]

lini

n J (l

zis Chriflian. oliminEcclefia fuiffe generalem

u

ufum per illum Canonem confirmatum ; ut fi-

yenus q'

i

deles certisfaltem anni feftivitatibus inter Mif-

farum folennia Oblationes facerent : quare fiun

«nfaeqwdincm-:::

^

n

Ml

aliquo loco fideles id ipfum etiam hodie obfetr-

gn*-

T Cr

vent , videtur velillum Canonem ab antiquo te-

du .v

n

u

tinuiffe, vel de novo in ufum deduxiffe. Quod

1/4")1

il

vero Gloff. citatum Canoneminterpretetur pto-

robsf

epth

Hill

DN

hi

J

cedere fuppofita neceffitate Parochi ; hanc in-

h

terpretationem verbis textus generaliterloquen-

(2

/f Gücdh

tisnon correfponde

iv5

& proptereà sifericordem

lllc')fdr COP

effe notat aliqua Gloffela marginalis fuperad-

d

qu

dita, Háudquidem diffiteor , quin Parochiani

compelli poflint ad faciendas oblationes Paro-

f

1ECL1

cho , fi aliunde congruam fuftentationem non

n

habeat, idtamen non probatur, nec dicitur im-

o

qL

evifi-

ilig text. c. ompie Chriftzame , Íed. potius

i

j qu

,

CXus

W

rrx,'

Pars IIf. Capnt. 2f

1 Coterir

citur ex principio juris Divini, & Naturalis, ut

i? , quifervit Altari, vivat de Altari &c.

t pote

Dices, fifaltem quoad qwanrizten & qualt-

Oblstione

&'em oblationesfunt merz voluntatis, quomo-

P0, quon

Oitttat ma

do ergo per con(uetudinem introduci pote(t, ut

Parochiani teneantur hoc & non aliud offerre,

——

ünguli de

V. g. certam quantitatem cerz , cercum. nutmes-

Oleanitat

Qblatione

rumovorum, &c. mx. Sitales Oblationes fint

valdé ab antiquo feri folitz , &Parochusczte-

. Qu

roquin nullas percipiat.decimas sinutas , plané

ftem obj;

credibile eft quod ejusmodi oblationes nec quo-

Vrecufenr

ad qzantiatem & aualiiatem fint mera 9olun-

utorigr (

Aatis , fed fintfutrogate in locum Decimaram.,

il as

-minularum. arg. eorum quz infrà de Sepulturie

TY N

- 4 12. Perf. a. cum Decione , & oblationes fuc-

ts

«effiffe in locum prmitzarum ulu abrogatarum

n

gfïmC m[foc

ceníet Rebu£

F

de Decim.q. 1. num. 2 g. dicentur.

Vibilder

P

Quod fiautem Parochus fimul percipiat Deci-

iy qtod,

mas minutas, velnon percipiat quidem; przdi-

Aaliam

-&x tamen Oblationes in cerra fpecie primim.,

Ci']USïamum

ante decennium v. g: inceperine &eri , cenfeo

QUhtioness

puncto juris effe conformius, in iis non aliter

f eSimo"

Duriy

jnduci przícriptionem vel confietüdinem, quàm

hi Parochianis aliquando ab aliis Oblatiotibus

ceflare volentibus Parochus boná fide. ( du&us

'.W:Oïi tele

fententià Guttierez fupràn. s.relatà) contradi-

H:' IPW&h T

xerit; & ita Parochianos hujuscontradictioni sc-

Ultinted

quieícentes in putativà obligatione, & fein pof-

Fione d

fefGione hujus juris perpetuó accipiendi certas

I fnec

oblationes confiituerit, per ea; quz docet Gloff.

N dt u

£» leg. que Iumnibus,

Jf d ferbit. urb. predior.

"Bl

Azmnold, Rath, ; £ns

G. de uficap, €- a. affert. y.

i, d:Pg

] €ate-

'

— De Primitiis 6 Oblationibus.

j1?

4

& Naïüïüï?. :

t Caterüm circa hanc quzflionem adhuc no-

tari pote , quod dicit Sylv. $. Decima. . 4.

Al

Wi

Oblationes ratione contuetudinis effe in prxce-

pj

Unt

[

Ws

pto, quomodo eft ipfa.confuetudo, fcil. quod

Offerat major pars populi , non autem fempet

rodici p

finguli de populo , íed íoliüm pro majori parte

yudid of

folennitatum , unde non eritalicuimortale, f

j tetum us

oblationem nonnunquam intermüttat.

& Obhïäonfïï

Queritur V. Anfiparochianiper corifuetu-

&Duo

dinem obligari ad faciendasoblationes, aliquan-

s *

.....

de recufent eas facere , liceat Parocho proprià

atiores m

authoritate fine judicio Epifcopi à Divinus Otf-

[m[ ml 90(::«

ciis & Sactamentotum adminiftratione ceffare:; ?

um Decito

frotl

1 X. Negativé, tum quod fxpius ejusmodi con-

st

I:

fuetudines requirant caufz cognitionem , anle-

T

gitimé introductz fint, & Parochusnon debeat

y ul d

effe judex in propriacaufa : tum etiam & vel ma-

T f ]

^i

iL

L

ximé ; qcódtalis ceffatio à Divinis videretur ha-

bere aliquam fpeciem fimoniz;quafi vero Paro-

chus tantüm vellet Divina propter pecuniam &

1 d

oblationes adminiftrare, arg. c. .cdm in. Ecclefia

j t

é. de Simon. Guttier. J.c. 21. 8.152.

Quarit. VI. Cujusfint Oblationes quz non

jud

ml

Bunt iÁmmediateipfi Parocho, fed vel alteri Sa-

cerdoti celebranti, vel.certe alicui imagini, aut

l

f

)

in fpeciali quadam Capella ? s. Nifi offerentee

d

ii Ld

£0l

Aliudintenderint, aut confuetudine & przferi-

n

adaul

ptione aliud introdu&um fit , omnes oblationes

[

" &

intra fines alicujus Parochie fa&z cenfebuntue

elfe de Jure Parochiali & pertinere ad Parochum.

ii t

u

ol

e. paffomls. E& c. quoniam de Decim. Panortn.

!

L

i

!

]

j i )

ff

i rub. dc Paroch. m. 4. Zerolaém praxi Ep.p. 1.

"

T

l

[

]

$. Pes

601:'4'?;

G

l

l

$26

Pars W. Capat II.

[

£. Parochia.9. ad quintuns €$ conmnuniter alii^ | futated

Notanter autem dixi, nifi afferentes aliud in-

EX

tenderint. Nam fi v.g. capella vel Eccleíia, ia

terttsin c;

qua fiunt ejusmodi oblationes, indigeat xdifi-

]ite x higo).

catione , reparatione ;:aut ( propter modicam

fit Cemonic,

ejusdotem ) neceffaria confervatione , in dubio

j Qoushabuit

Oblationes in ea potius intuitu ipfius quàm.,

| titutilitate

Parochi fa&tz cenfebuntur, & confequenter non

Parocho fed Ecclefix feu Capellz acquiruntur,

Riccius /p prax aur. p. 4. Refol. 297. Rebuf. de

Decim. q. 1. n. 3o.

Io

Querit. VII. Anetiam Oblationesquz fiunt

$

in- Ecclefiis Regularium ; in quibus-ipi Regula-

LOm d

ees non habent Juta Parochialia, pertineant ad

& r tads

Patochum ? Affirmat Azor. Ipffit. Mor. parte 1.

) J* f

lib. 7.€. 27. 4. 24. nifi Regulares fpeciali Privile-

]

1064)4,

gio aut praícriptione contra Parochum muniti

D

Ünt. Verimquiahzc fententianullo juris fun-

71'1;/; 6460;

damentó fubnixajeft contrarium dicendum,cum

hm

Paíqual.in addit. ad Lauret, de Franch. parte z.

] HXGrngtl,',

4. 6 9. text. inc. 1. de Stat. Mon.C$ c. nimis ini-

^ $l, j

qua. de Exceff. Pral. ubi differtis verbis ftatuitur,

Efd(fi; f

quód nec Ordinarii locorüm , nec Parochi pof-

Z !/f[? ;þn

&nt Regularibus circa oblationes apud eos fa-

h Mrlf/þ ]

óas prajudicare. |Quó faciunt etiam declara-

] ïl NM /i((! &v

tiones Card. quasrefertPafqual . 7 ». 3. & Pe-

| gnd!'äa'!c

trus de Murga iw /ni« qq- paffor. p. 3. q.8. P. 7*

h !".'d't(urc

n

&5 $. Quodnimirum Regulares poffint in mif-

ïff.'mäu?

fa recipere Oblationes fidelium , dummodo à

k: LU

perambulationibus per Ecclefiam , ac fimilibus

Eleemofinarum extorfionibus abftineant. (Eid

i,

| li : E:li.tsmj&if

autem dicepdum fic de illis oblauonibus, qu&

un

h -'/ïzeriuz

ïl

De Sepulturis.

"

g1t

o Mi

&unt in Ecclefiis Regularium occafione fepultu-

ventes didit

tz, quàm apud eos Parochianus ahqurs eligit,

vd Ecclchaw

iüferiusin cap. feq. dicetur. vimirüm quod de

j mdlgeaï i

Jure ex hisObligationibus debeatur Parocho por--

t modi

tio Cenonica , ut qm Sacramenta admmx&rando

a, B

"4

onus habuit cum vivente , etiam de hmcrc fen-

t£iat utilitatem.

"1

oneqenn !t

CAPUT III

dle at

)/77 RCba"

De Sepultaris

SUMMARIA.

moncsqul&'

g MP

£, Olim cadabera non lice

at /cpelzrc in Ecclefm.

2. Cur cada$ers in locis"facris fepelianturt

, ?emmn

g. us funerandi computatur inter ]um Paro-.

Jl MW'P

chialia.

" 7) ]'Pemu 'lm

q. Quilibet delet fepeliri in Ecclef .uPdroc/Szzzlt,

Paroan

ganUH j W

niff babeat fe f pulturam eletlnm, $el Maja-

rim.

pdindin

$. Uxor fépeliri debet cum marito..

gïf&w pdf"

. Quid, fi f pulcbra Majornm f Ünt in a'þäcrfs

hs d yri

Ecclefüis ?.

d W"'

7. d eletlionem fe pu!tumqua!ss /ölmmhu Gcl

" quowl j

d )st

probatio requirctur 1 2.

CS q

bt

$. Nen licet Reisgzofts , Paroclämm alienam it«

ii

an "

hr

gredi ad tollendum funu.

jl

q' ,]/

9. Vidttur congruum , st maritus poft uxarem

tf

j

defuntius cum cadem fepeliatur.

rsp

x ^

p

te.. Pralatus Regularis potef. fibà. eligere fe pul-

ude

tumnm.

ían, Y

f

£. Relie za/z';; decedens in loco remoto extta Mo-

g

L /? erium pate/i f bi elégere fepulturam.

ij

12. A'a-

jjni^

$22

Pars V. Caput I1I.

-

22. NMoitius I .Mondjierm fepelivi debet , Diett

fidtusali

ante mortem fuiffet in pïapof to rea'cundt

tnitebantur

ed feculum

moseltdehg

43. Cmn parechianus. alibé elig:t. fe pzzlmrdm,

Teutjusca l

debetur parocho portio Canamm xf quzd

i

hi & pl

Pexat bot momne ?

reicmtur.

14.

Qualiter probibitum fit alzqucm mduccr!

lmsuo(änc

vd el:gendamfepulturam ?

] runt Ctetmet

£

;

L]

Tituli,ex quibus aliquid accipi potefl in f:-

Ifcdlm;.

qpuitura.

hm ;)4 0 ilä'f[

IÓ.

Non licet prpptcr morttaria non foduta: cor-

Iuä ( UJI Chj

quas in bumatum rclzrqum.

nando Is

as

Qui son gaudeant fepulturd Ecclcf ajïml?

M wl

1$-

Gra$i» metus quando excuf t a transgrqjïoue

ttu&mc t

legis buman«&.

tiDu; ; s M

lp. Excammummtz etzam nom demmt:;m ,gr:-

L lc n 'P&I

| Santur fepulturd , nif excammmzmua Kf

Nür L

ecculta.

"

P Vib [ (

20.

Se ipfos evcédéntes qualiter pr:Swtur?

conü

lt LI!x qua

21. Ducllantes quando pri$andi fepulturA?

m*"u*&ï?mw

22. Su/äzptmtcm dnelluss bonoris . defendendi —

M uantur.

ceusá aliqui f/alte in con/ä:c)n'w excu/ant

guoa/ z0n VIdetur praclicó admittendum. -

|etplum ine

23. Eriamfuppoft 4fententiA illa excufante oc-

1 URCOrum &

-£umbens, in tulé duello priSatur fepuliurd,

LTA H

24 Multa funt fineculpa fera , qu.: non frunt.

:GU?:.'ura(

fíve culpa prafumpta, .

n

t P ] t

Pt

Ivetfos apud dxvcrlarum gentium Natxo-

t Qm lt

nes extitiffe modos procedendi cum cor-

Pt g

poribus defonétorum héroico carmine nartato

E quuiem y

Silius Italicus & poft illum Caffanzus 72 .Catal.

X üon

Gloría mumdi, p. z. confid, y. alibi ferisalibi ig-

Pt pofi

&i ,

DeSepulturu?

Il

viridt,

t , aquisalibi aut aeri lenta cabe difluentiacom-

mittebantur , &c. Sedinter Chriftianos ufitatus

mps-;?fo f(dätf?ii

mos eft defuntorum corpora in terram defode-

re,ut juxta illudGez. 5. cap. Homo de terraftump-

iil /rp:rü::n":

u dl

tus , €$ pul6is, rurfas in terram & pulberems

rebertatur.

In quem &inem pié admodum Ma-

jores noftri cum ipfa nafcente Ecclefia conftitue-

g junt

runt coemeteria feu loca.DEO confecratajin qui-

;!

bus 5delium.cadavera tumularentur. | Quamvis

pl

olim prohibitum fuerit, ne quispiam ipía in Ec-

clefia ( u5i Chriftus immolatur , cui mors ultra

jf

non dominabitur ). fepeliretur. c. preczpzenaum,

"t

13.0.2. pofteatamen partim Jure , partim con-

irà Ecclcf*ï:äf':

fuetudineintrodu&um eft , ut Epifeopis, Abba-

jimq

tibus, aliísque piis & honeftioribus, prafecaim

Laicis in ipfa Ecclefia locus fepulturx concede-

g n

retur c.2ul|us. 13. q..2.. T. Quodveró cadavera

:m/mni::l-'if

potiüs in locis facratis maximé propé templaa

conftitutis, quàm in profanis fepeliantur , fit , ut

pb

minus à fpiritibusimmundis vexentur,autanima

il

us

€onfequantur patrocinium Sanétorum , quibug

TA

i Al

!gf

Ecclelia.cum caemiterio dedicata eft , ut vivi

,f ii wl

templum intrantes frpius. in fuis precibus. de-

it zdm'!/rm'm-

fun&orum, & ibi fepultorum memores reddan-

j

tur, c. càps grabius, 6c. anima. d. q. z.

r

"

lefie ha-

Queritur autem. I...ÀAn. omnes Ecc

4 P n

beanc Jus fepeliendi defun&os ? g. Jus fune-

[

randi computandum effe iater Jura Parochialia ,

u

M

fl

p.roptereä]cefï'ante privilegio vel confuetudine

celtn

l

v

ne quidem Monalleria que populum aut Pa-

y cari

j

rochiam non habent ,. ex:raneos defunctos fe-

n

fí T

R

effas &

pelire. pofie ; preter fuos Religiofoe Pro£

jj

,aiiïelä'f

Hofpi-

T

Pav: YV. Caput III.

Hofpites , itidem Religiofos apud cos morientes,

ddeni of

ä

CAp. 1. 16. q. 1. C. Er moféra to. de Sepult. dicoy | dmm ww

ecífante confuetudine ; nam hodie omnia Mo- chil*epelfeyit

i

nafteria vel ex privi

legto vel confuecudine Tus | um omnib;

D

fepeliendidefunctos habere, (altem fiibi fepul- | udolibet

turam elegerint,refert Lancellotus, iz /vis imffit.

f,cimn libery

de Sepult. $. 1. m gl & fi juxta textum £ c« z.. ] nintguo]

in fene. b. t dn . valetelectio fepulturz etiam

ferum. dog;

inloco min'isReligiofo , ergo multó magis ho-

quam oj áe

die in quolibet loco Religiofo fepultura eligi po-:

tinicil,

terit.

Czterüm Tus fepeliendi ac coemiterium

[

m

h:M

5 Ut pa

alicui Ecclefiz per Epiftopus recté concedi,

fa&ohabitäm,

decifionem Rota adducit Barb. 4e Off. Par. p.3.

Woerit ii

€. 26 . P. 14.

DD ntergo

Quaritur 1, Anergo quilibet in fua Eccle-

fettals ] n

fia Parochiali vel ejus coerniterio fepeliendus fit? .

| fïwam fl

R. Imprimis attendendum effe, an. defun&us.

2')7- /742]'

certam àliquam fepulturam in alia, quàm [ua

Ut d time

Ecclefia Parochiali elegerit, quod cüm Jura om-

ccmifiääum n

nibus permittant etiam filiofam. fine confenfü

TOR v

patris, etiam in quacunque Ecclefia vel coemi-

FUR exerten

terio ejus voluntatem implere mod:s omnibus

i.bïüem dece

oportet. c. 4. 23. q. 2. €. 1. Ext. de Sepult. c. 4. &

Ti Porog

palum. Eod. in 6.. Sin autem inteftatus quis de-

|

qun s.

ceflerit, cujus tameri Majores certam pro Íua

Í

MT

familia conftituerint fepulturam in hac potiüis,

; at

'

VO perl

quàm Ecclefia Patochiali tumulari debet, c. 2 .

*

i

gt

—

x':

IBHbuS j

53. b. t z2 6.

Quod fi denique nec defun-

li fcpelietur

&usipfe , nec Majoresejus certum fepulturz lo-

f o

cum fibi determinaverint , ad Eeclefiam fia

"

M

Parochialem , quamvis extra eam mor

t

uus furf-

|

pun; m

rit,. deferendus oriz , duigdo ad illámc

omm-oaä.

d

;1 d) "t

$15

[f

De Segulturis.

ud eorttt

"

If

i

j

deferri poffit ,. 4. c. 3. b 1. in &.. adeo ut fiquis

, defgih i

alienum parochianum. contra jüs proprii Paro--

hodie ottni

chi fepelierit, poífit ad reflitutionem cadaveris,

conin

cum omnibus, qux occafione fepulturz quo-

modolibet accepit, conveniri, c;ex parte; &

alem i

ibl [

c, cim liberum. b. t.c.1. Exod, in &.. Porro no-

us ii

mine parochix non tantüm venit locus , ubi quis

d textum ml

o f

U

n

ferum domicilium habitationis perpetux tan-

af

) muito i

quam civis & incola collocavit ; fed etiam q»

domicilium , fi nimirum in loco per notabile

erultura

'ch;:::"

tempus, ut per majorem annipartem , aut de-

j e ii

acto habitánit, aut faltem animó habitandi ad-

i lE&ä que

venerit : itud enim quafi domicilium ex recepta

,af

DD. fententia fundat jurisdictionem fori poeni-

tentialis ad recipienda Sacramenta & Ecclefia-

jiet infaa?:ii

fticam fepulturam. | Sanchez Ze.Matrzm. lià. 3-

fiÜ lCPfl]c

sif. 23. 2. 22, Tufc. L. S. Concl. 198 ". 7- de-

wfïf,z

n

il

€ifum eft tamen zz c. 3. 1. t. i& 6. quéd habens

n dii, (

D

domicilium in civitate vel catro , quando fe.;

plcim]

trapsfertin villam recreationis caufa, velut tu-

g.f« 07

ralia exerceatin eadem , finon electá fepulturà

T

Ui

HZ)CW'

[

ibidém decedat, non in Ecclefia di&z villa , fed

iníuna Parochiali, velfepultura Majorum debeat

J i

Si defun&us in duobus locis equaliter

fepeliri.

n

domicilium habuit, v.g. in uno per aftatem

er (l

inaltero perhyemem , &in duabus EcclefisPa-

4 I

g n

rochialibus Sacramenta frequentare foleat , in

xl

n u

illa fepelietur, in qua deceffit, velfiextra utram-

u

n HWW

que mortuus fit, ad quam arbitrio propinquo-

numu

rum facilius deportaripoterit. Ubi enim duo vel

d

(

plures habent & xquale jus & finguli & folidum

i

n n'CH

11 comw

ad rem, ordinar mcþor folet efle: praoccupan-

"

125

Pars IV.. Caput IHI.

, ,i!dqil( Hj q,

tis conditio, «rg. £. càm plures. g. de Oäïf deler,

32 .

frmluas,

Circa uxores fpeciale eft , quod ficut in vi('ïs titr pto o

relictá familià proprià fecutx füntjviros fuos; ita

| plcäor ) f; P;u

poft mortem non in fepulchro familiz , fed ma-

| Id utivertm:

ritorim tümulandz fint, nifi propriam fibimet

li de quo Q

5. I:CWI i)] ho

elegerintfepultram, vel nifi divortium perpe-

tuum ex caufa adulterii vel hzrefis ( fecüsfi teni-

-

u

porale tantüt ex caufa fevitiz , vel mórbi cott-

|PU? Teeun

tagioft) intervenerit, nec idante mortem recon-

fxc!ec?fo 7

ciliatum fit.

Qued £ aliqua plures fucceffivé

: l,mïumä litpe

maritos habüérit, cum ultimo , cujusnomen &

Piprdifus.

ftaturs retinuit, fepelieturfex?. 6j DD. zm c.una*

, M fapen ci

qu.eque, 1 3. q« 2. €, 3. b . in 6.

?

Plv

Qsritur HI.. Quid dicendum,

( ol

Wt if

"Majorum fintin diverfis Ecclefiis ? g. In hac

LINSS

f

| "t vo

quaflione tres cafus effe difüinguendos. — Y Si

lintis

in una Ecclefía fcpultus fit Abavus, Proavus. It

| ";"" mlj

alia vero Pater & Avus, filius propter majorem

tT la

conjunctionem cum Patre & Avo fepelictur.

C, .ätw 4 t

H. Si avus , Proaviis, & Abavus in uno loco

Bl las

fepultifint, Pater veró elegerit fepeliri in alio;

T d t

filius non cum patre , fed potiüs cum Avo &

p

|

Proavofepelietur. Pertext. 7z c. fraternztatem

Are Cirupid in

Ext. 65 c. 15 qui b.t. p 6. ubi dicitur , quemli-

I Pdna,

bet in o loco fepeliendum effe , in quo paren-

ünt,

lt

tes & majores zb aetiquo foliti funt-tumulari.

L.

NT

IH. SiPater; Avus, & Proavus in diverfis locis

ii

amlam T

tumtilati fint, nonnulli cenfent , filium in Eccle-

LOA

fia Parochiali fepeliendum effe, quafi hoc cafü

f' ze:l(gzo I

ce&et fepulchrum Majorum 5 alii contra volunt;

M

li

lls ft*pn'm 4

Patreml Íequi ecbere; aniberijatc ext, j £. wna-

W!::

H-

De Sepulturs.

127

quaque13. d.2. $. item in nofo. vid. Sylv. f.

tj i 05(. J"

fepultura n. $.. Mihi prior fententia videtur ve-

rior, pro conciliatione tamen alteram tunc am-

qui fcitit '»i:

flmz[v:'rosfuogv?»

plector, fi'parer non fimpliciter pro fe tantim ,

-

fed univer&m pro fua famil'a fez

1

ultiram clege-

ofaniz , fcafi

ri$ : de quo cafu non obfcuteloquitür text. z

ii propram [lv

$. ztem 22 »obo.

"

if dvorimt

h

areis t

j

Queritur 1V. Utrum ad electionem fepul-

tüurz requiratur aliqua folennitas ? & Quam-

2 "d u t

vis electio fepulture fit fpecies. ulümarum: vo-

ntemortt ïtiïï

luntarum. ut per Gloff. zlg;t. £z c. 1. b. £. 25 6.

a lt fici

in . pradictos. are-c ultimas. 13. q. 2. Nihilo-

*

o qujsnome

minus tamen cüm fit depofitio ad-pas cas/a4,

L D.

probabiliusjudico, nulláaliáfolennitate muni-

1f

Em

l

ti debere , nifi quod eligens fitpubes, c. pez. . ?.

endttt;

i»6. compos mentis, & fufficienter conftet de

d

[^

fjl N

d

!

€lus volunta:e.

Nam quod favore militiz m

tx

.H;gnenm-ï, E

vHt. de militari Tefl amento $z favore Patrize po-

iyis; ! Uaï?l

eftatis n L. bac confultiffima. $. ex imperfecto.

d

qe

ül

C. de Tefl 4m. conceffum eft , ut teftammenturm

dvclt

smilitis . & patris intf liberos nullam folennita-

À

ii

tem , fed tantim probationem requirat, iderh

) fcpcïirl'ï?rï;";

etiam DD. communiter & re&té 24 pias cau/as,

TU

POHH

h

I

n

favore earnridem , & propter falutem. animz

2

pro qua defun&us tale teftamentum fecit, ex*

pj o t

tendunt, & itaut ne quidem duo teftes de quie

'Ke n W* í

busfit mentio z crelatum. 11. de Teflamn. ad

s u

fabftantiam neceffarii (int.

: Covar. zp c. rela-

h p

fit

CA

fu. n. 12. Tyraquel. de pripilegio pie caufet'

Dt) j

j

jrifilegio 3. Quod veró ad probationem ele-

bg; a

ff 1

&tienis fepulturz attinet ; illa non minus exacta

, gj o

amll l

ochialis

:eciuiyi:ur ) quia lmt prajudicium Par

Eeele-

4

u

$28

Pars III. Caput III.

Ecclefiz intetveniat , id tamen non eft valdé

f Edf prof

notabile.

1nde ele&tionem fepulturz probarí | IMntre-non t

poffe per teftesfingulares, & unum etiam conz

| ts z

currentibus adminiculis, & quidem per folum*

| &Declar, Cor

Confeffarium , cui tanquam interpreti volunta-

; Murgaz'n

fM

tis defun&i fit &ides habenda, rg. 1. . £ ffn. &6

l

—

Dutritw |

3ói DD. ff. 4e V. O. tradit Pafqual, i» addit. a

; tam fb elere

Lauret. de Franch. z Contro$. iter Epiftop. &

| debrat Marin

Regul. p. 2- q. g. m. 3. & feaa.

Solum tamen

| eceden cum

propofitum eligendi fepolturam , antequam quis

tind fomeij

Lauret. de Franch.

a&u eligat , nihiloperatur,

F»fïlm magj,c Prt

d. q.62.

151 ).8q

Querituz V. AnReligiofi , quibus vel ele-

Rttty gf

&am fepulturam vel fepulchrum Majorum us

| tht

funerandi cadaver compctit ; poflint propriá au-

|

Ll tidem

-thoritate jllud de damnotollere , & peralienam

R

Parochiam proceílionaliter ad fuam Ecclefiam

—

» $0 o

'

deferre ? X Omnium primo attendendam cí-

| llïgülpgn'e 3 i

feloci cón'uetudinem, vel fpecialia pacta cum

J r Mggs

Parocho inita, arg.cap. 1. de Patl. in 6. Cate-

Üüdon N

rüm abftrahendo àfpeciali confuetudine, pacto

LT

velprivilegio , Juriconforiiuscenfeo;non lice-

Jim ,

re ad tollendum funus alienam Parochiam fine

trangi hum /3

licentia Parochi ingredi , zzg. c. s. 13. q. 1. pro

Tar

itum Dti)g

quà lenteniá etiam Bullam Leonis X. allegat

RO

Zypzus zn Anzal. Tar. Pont. tzt. de Sepult. n.5-

Id

Titz fo

& /eqq. eo feré modo, quo de Jure Civ. cuili-

lm fünju

l

tilim

betquidem compétit Jus venandi, alienum ta-

Bo

men fundum ingredi à domino prohiberi po-

mri,t,i procedat)

teft s. ferie. 12. I. de Rer. difif. Notandum pto-

lm er

Y

inde eft, quod Parochi corpora defunctorum

b

Msl

in Ecclefüs Religioforum humanda us

cple

! t

RUL

Kecle-

AN? PARO(

De Sepulturie. .

H

!29

men n d

Écclefias przfatas affociari poffint ,. & ibi per-

i o

[

n g

AUCUEE

manere-non tamen cum ftola , neque ibidem

decantantes, aut aliam fundionem facientes,ita

irumm

1d em p

ex Declar. Card. & Tamburino docet Petrus de

mwel,&w W

Murga /z queft .paff. p. 3. q. 7. n-6.

9

M. ll-'"

cern*ur VE An fi uxor fpecialem fepultu-

l if

n

P fq ]à

!

'xluir

ram fibi elegerit, & ante Maritum defungatur,

debeat . Maritus poftea fine ele&tione fepuhuræ:

ub, h

(l

q

)

—

decedens cum illa fepehn

Panorm. quamvxs

1]; Al

pnma fronte id affirmaverit, tamen mox in ne-

auret £

gativam magis propendere videtur. 7z c.. e Uxo-

tt. b. 1. 7.7. eo quod jura tantiim de Uxore lo-

qu antur , .nequefoemineo vocabulo mafculi con-

j, qibu

r umw' j

tineantur, üt ait J. C. z 4. ff Zs« fcrzptum de L.

J pow»W

2. & uxor quidem erum ; honautem vir Uxo-

rem feqüatur.

"

ol

IPIT]

d

Ego puto non improbabiliter háé modo di-

T

Ptmgux peffe ; ut fi quidem Maritus habuerit/z-

imo aff""m"

( ac 2,[18 sz

pulcbrum Majorum, debeat potiusexemplo Pa-

tnarcharum cum fuis Patribussumulari,

Sin au-

ätPaü 0i

tem nec fpecialiter eleszzm,nec /epultumm Ma-

æconïwu"m f

jorum habeat ; & matrimonium in concordiá

at

ii

trarisactum fit , exiftimo fatis congme dici poffe,

OLWW

"m

maritum potius cum Uxore , . quam in Ecclefia

,. t

j

Parochiali fepeliendum efle, etenim propter in-

Lconlä j

dividuam vitz focietatem , affectionem & unio-

il

MLA

jj.Hih

nem conjugalem Jus difpofuit , utuxor fepelire-

»;ecl'

"T

j

;

tur cum marito 5 3 quæ ratxo cim. etiam ex. parte

il

vgnandli j

hi

matiti procedat , idem fané & circa hanc fta-

muo

ll

m&bït |

tuenuum em C. mtercorpomlza ? Qerf f Icut ers

jj

go. de Danslat Epif.' qua extenfio juris fatis.ex-

j

'grPO)'ï

prafumpta volunrate Marjti defuncti induci po-

h

g h

MAN. PAROCH,

Z

1cfo

Pars IV. Caput III.

330

seft, fi enim fciensuxoris ele&am fepulturaz,

oj deortg

& non faciens contrariam difpofitionem , vide-

itf, ubiReligï

tur plané ob maritalem affectionem eandem ta-

teygeéadd

cité faltem etiam elegiffe , ut quorum mensuna

!!i.»ïlom]f:rii

fit in Domine , eorum quoque corpora fepultu-

djni htjuta

zanon fepararet, icusin fimili dicitur , f . una-

fütimiapud

q,uaqm. 13- q. 2.

(4. 10, de s

YO JQweritur VIl. An Przlatus Regularis poffic

duriy |

fibieligerefepulturam ? Affirmativa communis

telentltire d

eft apud pafqual. in addit. aut Lauret, de Franch,

ii rel Eecfof

$-2 q- 6 1. v. 3. arg. à contrario fenfn c. ffz. b. t.

nï?:ïciaïi tefon

s 6. n&m ibi decernitur Keligiofos non poffe

A m

fibi elízere fepulturam ,

qui cum alterius pote-

i

O qud N [

ftati (abjecti fint,. velle proprium non habent:

jÜttre a

unde cüm Pralaticirca ea, qua pertinent ad Re-

V o !

gimcn Conventüs & fui ipforum, habeant /ium

j'o d dtrgl

$c/e , poserunt eligere, — Verüm advertendum

j!

l

T d

effe, ait Pafqual. Z. . quod hujusmodi electio

Af (i;-wad Sa

ficut quelibet poteftas debeat effe rationabilis;

Pt C

nnde nullam fore cenfet ele&ionem Sepulturx ;

UTR &EW

f eligeret Prxlatus ín. loco, quo deferti nog

"h. Stt g

poíet Gne notabilibus expenfis : aut fi ex tali

" proptfto v

electione [xderetur honor, & bona opinio Reli-

Ql f clegif

gionis , ficut lzderetur, fi non appareretípécialis

D

* k

MM

prarogativalocielecli, quz eflet przponderans

.'äm ! Negativa

motivum ad relinquendam rationabiliter Scpul-

q1

LW

qua (

turamin proprioe Monafterio,

Noj

RE

*I

Queritwr VIII. Án Relígiofi ínferiores pof-

- Mitandi p

fnt fibicligere Sepulturam , ; extra Monaftería

ü þwg. [.dom,*c

decedant ? etíam- hie affirmativa communior

"ftüriturg

& yrobabilior cít , dummodo Religiofus ita re«

-t

| ) ORs

3086 à fuo Menaferio dccedat», ut adid com

j3i

ïl

De Sepulturis.

m

lar f

modeé deportarinon poffit.

Nam in t. f7. b.f.

Yirionen, v

in6. ubiReligiofis interdicitur ele&io Sepaltu-

Q M

dom f

m ean

rz , apertéadditurhac exceptio , »fi tam remo-

té 4 Monafleriis morianturyut commodeé ad ipfa

yuerm m

deferri nequeant. Pafq. d. p. 2.a. 60. num. 3. &

i o

dIatity ff

L

n

plurimiapud eum cc, Facit text. 4z c. nimis ini-

qua. ro. de Exceff. Pr.elat.

j

'i,

Qwueritur IX.. An Novitiusqui fine elcctio- y 4

y N]

mativacit

ne fepulturz decedit, fepeliendus fitin Mona-

fterio vel Ecclefia fua Parochiali ? Pro Ecclefia

AUfb at

j rf f

Parochiali refpondet Pet. de llbaldis Ze Czzoz.

Epift. c. nurn. 34. Angelus zn$. fepultur. n.ad,

g P

l

u

j

€o qued Novitii non fint veré Religiofi feu. de

cum d

Niühilominüs dicendum

corpore Monafterii.

« nl IJ

u

»du

eft , Novitios in ipfo Monafterio fepeliri debe-

re, quia quoad plerosque effectus ( extra voto-

riify

rum oblieationem ) Religiofis connumerantur;

il

nimirüm quoad Sacramentorum perceptionem,

h ,[y(mc l

t

(fe taou

privilegium Canonis, cep. Reliciofo. de Sent.ex-

£om. in 6. &fom, Navar. Covf. f. &) 6. de Foro

)

yUm

comp. Sed quid fi Novitiusante mortem fuiffet

n

90

u

in propofito redeundi ad (xculum ; nunquid ,

nhi '

quia tunc elegiffet mori in fxculo , cenfendus

0l

a

)

forez etiam extra Monafterium eleziffe fe ;uctu-

fa.

f

ram ? Negativa verior eft contra Sylv. f./epui-

[

«

tura.q $. quia (olum propolitum non extrahit

QU

11 JJIe ^

Novitium àftatu Novitiorum , ficut nee volun-

D

tas mutandi Parochiam fübtrahit à Jure Paro-

Uof; mf

pf

chi, erg. /. domicilium. ff. Ad municipal:m,&c.

; extr

1 IU

p

Scd requiritur fa&tum folvens illum contractum,

at

10

quo Novitius fe tradidit experiendum Religioni,

'.m()ms "

À

& ipfe acceptavit Religionem expetendam, ,

Las-

à

Pars IV. Captt. T.

$32

:

Lauret; de, Franch. 77 Contr

of. inier Epife &

Yttretatir

& Minores

Regul. p. 2. d- $7-

)uid Jutis habeat Parochus, fi

tixi o d

Queritur X.

Parochianus alibi

elte

i

etit fspukumm )E. Qy'od

fitcáere s -

O. itemx

debeatür ipfi portio canonica

dc s qux alteri

Monsferig ,

Ecclefiz, ubi fepultura electa eít , occafione;

funerisobveniunt , ut qui Sacramenta admini-

Atl omhne

nif defüng:

frando onüs habuit cum . vívente , poft mor-

!

£0 dj (j

rem ejus etiam de-funere aliquod emoluinen-

L: at

wumr partiipet. Siquis in duobus locis equa-

Iiter habuerit domicilium , in tertio elegerit f

F Sint t

7

pulturam ; portio Canonica inter utriisque Ec-

C*

| nänïm Canoni

clefix

dotríicilia dividetida erit, c. 2-Z. f Znfs

' fivpïggiumSix:

& quidem fi de pun&o Turis comtmunis prz«

Veptum Di Y

fertim antiqui loquamur , hac portio a

liquati-

PWW Cwm' ]

Mm', 2 d

!

Z

do eft dimidia , aliquando tertia. — Et aliquan-

do quarta pars pto cujusvis l.ocivcam'uctudine,

l

W'). 4 M. 1 0 ]

róhtantüm de candelis, oblationibus, panno

I.Imä, J-ü]i ,

tumbz , &e. fed etiam de omnibus qua. vel ti-

| ,QMWW X]

Ui i

tuló reftitutionis vel legati defuntus pró anima

füz Ecclefiz electz fepul

tutze reliquetit ; c2p. 4«

| "ts tcïigaa

eum f[uper. certificari. c.

in nofhna. de Sepulturis.

| Ro

/672« dev Dfd???o

VPULOQ d

Specialitet tamen excipitüt 77 c.

qtód non fit folvenda portio Canonica de his

L Lde&IM

j li, 3

quz pto fabrica Eeclefi ; pto ornamentis, lu-

Ren s

li

minaribus, Anniveríario , feptimo; vigefimo.;

. p

Mifsrten, ^

ttigefimo. die, fiyejaliis ad perpetuum cultum

Wocabin, q

Divinum legartur, &quamviszm clem. dudum.

Ut

,'.rPf'tua ü

de Sepultur. d. c. fip. videatut. abrogatum : ni«|

f'iy xh ;

m

hilominüs Gloff. z 4; clem. 22 $. &erum. & Co* |itiis

i

var. /z'c, offícz; de Teflam. in &. cenfent,eandem | i

uslö |

Clelias,

Clementinam Wrpoté corrédtoriams & üri&f l

|

IIl

$33

: De Seþulz*un?.

iff in?er Eplf&:

interpretationis nàn effe ultrà FF. Przdicatores

& Minores, de quibus loquitur , extendendam $

dixi porró. de pun&to jutis communis hac ita

;habeätPar

procédere : Nam/peér Bullàs & Privilegia fpe-

dmram M

cialia, item multorum locorum confuetüdinem,

qicit dl

Monafteria , & Religioforum Ordines, vel nul-

&a di, -

lam omninó portionem Canonicam, vel nem

at

nifi de funcralibris proprié dictis, qux fcil. eo-

iyettts ]

d

dem die cum fünere deferuntur; *uti funt cán-

hguod pe

délz, pannus, oblatioites, &c. perfolveretenene

(uobot Jocs *

ttk. - Sicnr étiam d. Clem. Zuwdum. circa pot-

o d

'

"

M

W

fionem Canonicam refpectu Przdicatorum pet

VM( i

t il

l-

Pfivilegium Sixti, & refpectu Minorum perPri-

qu

vilegium Pii V. abrogatam effe refert. Sylv. 9.

16 LOIT

IN

Wt

portio Canon. in fin, & Meranda i2 Mas. Pral

at

tür

Vide étiam Tambur. 4e

I0m. 2. 9. 48. Av. g.

ytetti

EL

r. Abb.tom. 1. difh. 15. 'ql.-l'/,*;'lylgling— 4': L

sJpct ?

41

L trall. 3.4!:'&; zkf.

"

Wan?:

ji

Busritur XL Anli

ceat Religï'oüs aut Cleri- r

[

Qu

«005 0

M

«p i

£is aliquemi inducere vel perfuadere, in ut fuis

&eruf W

Ecclehis eligat fepulturam, ^ . Id fub poenaà

(l

éxcommunicationis S. Pontifici refervatz & re-

j

oqïu

fieatiónfs cadavéris jam fepulti próbibitum effe

t

in c.; deSepult. in 6. 69 Clein, cupientes.de Par-

dio G7

hi. attamen rigor hujus conftitutionis ita Come

fit

muüniter temperatur, ut prócedat in ele&ione

Fro 0

Mi

fepl

E

j

irtevocabili , qux voto , juraménto , aut alio pa-

t

ïd pf

f

[

&o' pérpetuo concipitur, noh vero in elcétione

i

m

miitabili , quz fit per téftamentum ; 'codicilium,

t

j

aüt dliam promiíflionem revoca ilem, Itémz

p

j "

cüts textus loquatur de jusisdictiorie circ

a pro«

j o

puias Ecclefias non i

ncurretür cenfürz, f

Régue

qnap

.z.z

iarceé

Ó

f

334

Pávs D. Caput HII.

lares inducant d eligendam fepulturam in alie

polorens

na Ecclefia, poenaliaenim funt ftricté interpre-

ecimammpg

tanda.Pafqual. ad Lauret. de Franch. Z. p. 2..5 f.

ntr&cora

7. 2. E$ feqq. Angelus in$. fepultura. n. 3. Na-

var. m Man. €. 27. ». 19 3.

—

l

diuem tem

Ij Querit. XII. Quomodo defendi poffit con-

Nori & coní

qiodaulum

fuetüdo , qua undequaque inolevit, quód pro-

fepulturispecunia accipiatur ? In c. um £m Ec-

|

[:3t

Püïmr.:

|

00 zl

clefta p. de Simonia , dicitur horribile , quodpto

Vv Cangpid

fepuituris & exeouiis mortuorum aliquid. exiga-

« n

tür, &c. Econtrain c. Zlpoffolicam. 42. deSim.

| Vaf

v U

Diujg r;;

damnantur Laici, qui id folvere recuíant, quod

| nf

Clerici pro exequiis mortuorum juxta laudabi-

|

l

"

lemconíuetudinempetunt. &. Non poffe pro

rl

Qüfiye o

ipfa fepultura, nec proloco DEO coníecrato tan-

quam pro rebus fpiritualibus aliquid temporale

Nv

IT

peti &ine labe Simoniz , c. queff. r 3. 4 3. 6 490*

|

)vffw"- li COUg

(emdee, Ext. deSepult. t Verum confuetudine

] "Utf -!InCoü

grafertim accedente non eft iniquum, fi aliqui

LO

petater L. Pro confervatione cziterii vel lo-

ci fpecialis fepulture, aut fuftentatione canto-

$.

rum. If Propterfpecialem laborem , ad quem

fepeliens, quiParochus non eft , nontenetur:

QUny Í

ficut in fimili pro ele&ione Miffarum &ipcndium

accipi poteft. III. Pro fuftentatione Parochi

| Nd*&"t Cenfe

qui aliácexiguosreditus habet. . IV. Ciüm De-

Tütiee v

cimz per/onales pallim in defuetudinem abié-

Aljae d

&int, & difficilefuerit hominum fubftantias dum

ln

) Chri

viverencperfícrutari, utíciretur, quantum quote

eceiïerunt S

annis]ucrati fuerint ; ideofaseft creders; in lo*

Wateris

cum Decimarum per/ozaliug mortuatia fuccef-:

*UNS ts li,

ffüfc.p & Parochos eontentos fusi: , quod fibi

ipm

PO

j

De Sepultursc.

53*

poft mortem cujufuslibet fammatim aliquid vice

Gul Ü

p d

decimarum pesfonalium exolveretur V. Quod

honor & przeminentia fpecialis fepultur (dum-

Franch.d.p.x,gw::

modo illa prxeminentia fit propter refpectum

pb 1

aliquem temporalem , ut qui eft in loco fubli-

18lori & conípicatiori) item obligatio Ecclefiz ,

jl

quod nullum alium velit reciperead locut ele-

inlert; 097

&xz fepalrur.e, quám eligentis familiam , fit pre-

TU

tió zítimabilis, cum plurimis tam Theologie

vhorribffcg.m"

quàm Canoniftis cenfet Barb. de Off. Par. p. 3.

um ïlhqï*- a

cAp. 26. ($ /ea4. t Sed admoneoin hac qux- tG

Ajlicam 42

fione, nullo mode effz licitum ,. fed contra ,

st

Ohrifüanz pictats officium & per Ordinarioe

g

lhïü

caftigandum, quod propter exactionem pecu-

y, N

niatiamfeu mortuaria nonfoluta, defunctorum

Droc

cadavera inhumata relinquantur. c, aboZenda. de

T "

Sepult. Sac. Congreg. Epifc. quam ex. Sytv. rc-

u!/'o/)j'q",

fert. Barb. s Collec. DD. ad Concil. Ttid. Seff.

;

Vert

mam

&j de Ref. c. 13. n. 36.

fLiniquim o

T

$. UNICUS.

i

uinam fInt indigni Sepultara Bc-

; dbort *

clefraflica ?

ncff)nü

Mifirit

Ndigni cenfentur, qui non funt de Ecclefia,

n

(l

videlicet Judai & Gentiles. c. Eccleffam. 27. s

f

de. Confzc. difl. r. quibus etiam annumerantue

i

:f;;s'üäimf" P

? Mttili

j

infantes Chriftianorum , qui ante Bapufmum.,

' d

numi

d d

j

decefferunt. - Sitamen infans ab obftetrice, vel.

sur, d

mb

cum materiaaut forma dubia, aut etiam duna

o

M

de ejus vita dubium ecat, baptizatus fit, fepulturá

" mgmlüf

ndebet ; ísem (i inutere

v

Eodeüdüci paivari no

D.

E 4

AX

$36

Pars IV. Caput IIf.

matris manens, unàcum matre illà fepeliendus | ü:is'ifit,nequc

eft , quia pars matris efTecenfetur. /. 1. $.ex P0€ . | lhuanae

ff de Vent. infbic. & vero. propter fpema viteà | ueidlnoly

przmortua matre effe&tus fuerit ( quod fieri

Qixed, - Y

|

debct;quando vita infantis fervanda) nec tameh

|

üstlrah

vivus, baptifmum attingeret, extta locum confe-

| lo legibonr

craturh humabitur. — IL. Indigni fünt-hzreticl,

Olis ; el o

atque omnes. Quiipfis in puncto hxrefis ( nott ,

fami!iæ Cor[a

inalis negotis ) favorem, auxilium , aut recep-

hibebites g

X8taculum przbent; «. j. de Haret. in6. Sed

tempfe;m Eccla

—

U

)

ii

( U

d

quianonnunquam contingit, quod familia ali-

tiQie

cujus potentis hzreticicum comminatione gra-

lil i

vium Malorum defideret(epulturam Ecclefiafti-

l

| Wf"? Etbnicml

cam hxretici defun&i, ideo quxritur, an ad evic.

atf cotmms

|

tandum grave malum poffitParochus dictam fe-

UE

pulturam concederé ? Ditficülratem facit c./4-

|

! fliänon Cd ym;.

eris. y. De bis qu& $i metsge cau/a , Gc.. ubi $.

l

|

IBt i cafi t

Pontifexdicit, quod propter metum nillacenus .

| ln

liceatcommunicare cum excoruhicato , quAm- -

Q m

Pis enim, inquit, metus attenuet culpam , eam

mguima, n

tamen non pror[us excludit , cüm pro nulo meta

LU

debeat quis mortale peccatum incurrere , &fc. ex

| t

|

im?ni!m )

P

quó textu nonnulli concludunt - quod .metus

ï

CO

Ut

non tantüm non excufet à transgreffione legis

AXClare 4 "

Divinz , aut naturalis, fed nec etiam à transgrei-

l

(

E

fione legis humariz , iïquidem"pföhibitid cóm-

FUOK

At

inuhicationis cüim excommünicato ( de qua £^

"i

ll F()l We

lr

4 C. f/acris. mentio fit) caütüm Jure humano )

Jlu

m Vg j

Pontificio ftatuta fit ; ficit etiam videtur nulla- . |

M na

ub

tenuspoffe licere j 'üt ptopter metum liceát con-

""fefalms oly

tra'iere cum corifanguinea intra 3- vcl 4. gt*

! m lCO[

)

iT fign

dae, ii pidnenca tatm Jb r

D ,

Ql

-

L£l

1f.

De Sepulturid.

se ii t

K

fiizi fit;neque debeat exiftimariinfolitum, quoé :

tut. L

i

lex humana etiam cum periculo mortis obliget ,

V

topt p

d

quémadimodum in legibus militaribtis quotidia-

^

i

K

rit (qui*

tun ef. - Verim ego puto diftinguendum. ,

u

1

1

n

1

an fepultura hretici, vel quavis alia cransgref-

a

i)

fio legis Pontificis petatur in contemptum Ec-

vtl

digy t

cléfix , vel ex alia caufa, v. g. ad fplendorem

m&o l]

familiz confervandum , &c. Priori cafu locura

uXirJ'llm;

habebit tex. 4. c./atris. nam cooperari ad con-

temptum Ecclefiz , non eft cantum lege huma-

Jerh, 1

na, fed utique etiam Divina prohibitum juxta

| quöd faril

IN

n

illud Mattb. 13. qu:Ecclefeam pon audiérit fit tà-

n

-Pofterioriau- -

Bi ficut Etbnicus 69 publicanus.

?»ju,äï'äm L

tem cafu communior eft fententia,. quód gravis

Q q.uïïxtw

metus excufet à transareffione legis humanz,

Pa

quianon éft verifimile legislatorem voluiffe ob-

foilatet f';v*::

ligáre in cafü tam extraordinario /.s4v» 4d ea.

us a

m

i

ff. de LL. & cum magnoalterius damno , unde

M

|"

W

!':(äïd) W

qui jufto metu ada&tus contraxerit cum 'con-

U

"

n

fanguinea, non peccabit per contra&tum , pec-

i

j

(

[

mï.«:

cabitautém per copulam ; cüm enim tale ma-

! Wï':/'

j

A

trimonium propter impedimentum confangui-

um

H

ag

ES

nitatis( quod metus tollere non poteft, fed tan-

fudunty

tütn exciifare à peccato ) fit nullum, copula con-

j t

fequensnon taritüm lege humanà fed & Divind

n

prohibita erit.. Verum quidem eft, quod dux

TU

dem

belli poffitimperare militibus, eósque etiam ad

J

1fl

lV

4

i

l

[ia

perleulum vite obligare, i id exigat (alus pub-

lanm

"tt

lica & natüra belli; atqueibi aperté conftet de

etiat

imperantis voluhtate, &'milités tam periculofa-

am

rum legum non ignari, nihilóminus fe ultrogee

"i

jnifa )

Ducis poteftati fübdideriht. /Sylvius, $.metris,

]n:

*

a 1

Z5

- "!!E

Pay; IV. Capnt Lif.

"t

Ádurtat,

p. f. Azox infHit. Mor. lib 1. cap. 1. q. 1. Qubd |

fé excomm

fiisitur contingat, cum tam periculofis minis

n nef

1

petifepulturam Ecclefiafticam, nonin contemp-

Coyat, jl

um Eccleíiz , fed pro honore familiz , ut prx-

if t g.

miffum, Parochus non tenebitur cum gravi fito

damno reüítere, ceffante tamen periculo tale

Pf(l,!.n, N

eadaver , fiab aliis dignofci pofht , iterum ex-

Stullir,

Cotopnin,

humare debet, utclare conflitutum eft /n c, $4-

.nfgiindä ; li

tris. 12. de Sepult.

III. Indigni funt in excom-

municatione aut interdicto degentes , fi ante

a'.iquzndagw j

MYitoonem 4

mortem falrem à fimplici Sacerdote abfoluti

&on funt, quibus enim non communicamus vi-

Quod ( q[m

vis,etiam non communicare defunétis debemus,

Aibinlotocení

t ts

d. c. facris, &$ c. féni- h. t. c. a. , cui 20. de fent.

W

Trienteva

exconem. in 6. Sitamenante mortem figna poe-

nitentix dederint , etiam poft mortem abfol-

LT

vuntur, & fepulturz Ecclefiaftic mandantur.

Jl 5'& n J( ,fm

excomm. &4 d. c. 86 , Cul-

€. d nobss. 23. de fent.

Gs inco?m

Pipoto us

yo! Cumautem hodie pet extra vag, Mart. V: ad

eBitanda fGandala,($c. nullus excommunicatus

W nece

néceffarió vitandusfit, nifi fuerit per Ordina-

fïmltcrium)

rium tanquam excommunicatus ZenuntiAttt,

m.,erimpropter

ET

velít notorius percuffor Clericiyideo controver-

-

cunt DD. utrum hodie excommunicati, qui vi-

rf Cs

J

t

tandi oo& funt, fepulturá Ecclefiafticà. gau-

[

llfiïafm " |

deant ?. Afirmativam fuftinent Nav. 4e fepult.

N

Corf. z. & Paul. Laym. fs T5beol. smnor. [ib. p« tr.f*

nL'Sh(m t

E

T g,

€. g. s. j. Circa féeem & plüresapud eum citati

l .»,1.. 10

kïan&l

s st

' ex eo, quód circa tales excommunicatos deficiat

n

ratio Z d. . facri. aflignata. Nihilomintis pro-

id?ccdc

mö)

babilius Judico, fi de excommunicacionecon-

':i'*w'-"ü, &

fücam

'RW publcé, nen efie dandam E«clefia

Ht W'

fepuf-

JJl

D Sepuitneis.

[2

(&mslturam , quia d. Extravag. nen vult adjuva-

"P"*FW

te excommunicatos, fed tantiim fideles 1nno-

" ;»e;icuïo*.*s r

w

centes, ne facilé aliquam cenfuram incurrant.

n,nonun u

Covar. n relett. c. MIpsa mater. de Semt. excom.

e fimilie ; V

dm . p. t« $, 2. m.11. Zoef. ad . t. Decret. de Se-

Biurcm g

pult.n. g. Notanter dico : fi excommunicatie

men u

ft publice , nam fifit occulta & forteíoli Paro-

jpfit m

ho cegnita, non eritíepultura Ecclefiaftica de-

Datytometn

meganda, quia privatá ícientiá uti quidem licee

fani funcit

aliquandoque in privato ; non autem ad con-

degtntcty! i

demnationem in publico.

&icardote ?

Quod (i quis notorié excommunicatus defa-

M

&&o inloco ceníecrato fepultüs effet, forté pof-

;

duhæ$ dng

fex tolerari propter authoritatem DD. qui pri-

LE

yi 1': d

mam fententiam docent, multa námque prohi-

yemort

bentut , qux camen factafuftinentur, c. 22 /fpo-

o

(l

ffolicam de Regnl. tmaximé-quando irritatio fa-

efallit

&i multa incommoda fecum trahit, ut in noftro

]

inh Cf'

propofito exhumationem cadaveris , pollutio-

m

M

Kitd

nem & neceffitatem reconciliandi Ecclefiam ved

em

J

ngCXCO

cxmiterium, pr.ejudicium Parochianorum , qui

( þff

li

Htf

imterim propter pollutam Ecclefiam Sacrifciis ,

n

Sicutin imili Cov.

gt

& lepulturá carere debent.

a

ultly

in relei. Clem. (f. furiofus inpr.wum.p. circauw-

n*[TUlnlc

i

regulatitatem expofiti, cujus parentes ignoran-

Eul:hw*

j

tur, & ceníent ob diverfas opiniones expofitura

adordinesmon facilé admittendum , adra:ffüne

iinei!f Nf

tamen tolerandum. IV, Sepulturáà Ecclefiafti-

-/):0[. g"

m

ür

ii

Cà privantur omnes in notorio peccato morta-

uftSï?u

Vdc

n

li decedentes, uti (unt in ipfo crimine furti vel

j

i

"

zdulterii, &c. interempti , c. f'ures 20, 1$.. q. z.

J

ione 239

gt

? Item (bi morcem. interences ex. deíperat

.-TC;

l

fis

Pars YV. Coput III.

vel iracundia. cap. placuit 13. q. y. fecüseftfiex

qis tet ftm

fatuitate, vel f; infli&o fibimet vulnerelethalian-

fi&c commur

te mortem peenituerint, imó ir dubionon de-

D Qu

bet ftatim prafumi quód peccaminoté fibi ip[ï

pus Paclgle

mortemaliquisintulerit; nifiex aliis conjecturis

Cedft*, quaj (

appareat. Nav. J. t. Conf. 7. Cs. 9ar. ref. lib. 2

fim DD.gm

£. r. ?. 17. Interim tamenqüia communi homi-

Dedm de

num exiftimatione creditur ex defperatione &

)d'/xflm!,iæ &

in malo ftatu deceffiffe , qui v. g. in cubiculo fu-

li id n

fpenfis, uut in puteum pracipitatus reperitut ;

RUOtS as

l

ll

ideofi ex adverfo aliquz conje&turz adünt pro

n

.txilfäïivl' [j

ipfo defuncto , quod ex corruptione mentis, aut

Utb vel

ab aliis fufpenfus fit, vel quod cafüin puteum de-

Tf ip f Q

ciderit&c. ad evitandam qualem qualem homi-

tis?näaginis, &

&um offenfionemforté non inconíulto fiet ; fi

.ïf.p?ilïnt, ida

«ale cadaver de noctufine confueris folennitati-

MUET

bus in loco confecrato fepeliatur.

Caterüm.»

em Eccleüa&iö

fübitaneámorte extincti, etiafnfi conftet , quod

l: &W hi

in vita fzpits peccaverint , nihilominus falrem

IG t r

privatim poenituiffecenfebuntur. Text. & Pa-

Nittny

norfn. zzc. ex parte. b.t. V. Ecclefiafticá fe-

5-iïl5.mm

pultará non gaudent ; qui omiferunt Pafchalem

|

Fupdro.

Comimunionem , nifi ante mortem pcenituerint.

|

2 I ll;

C. Opmis utritsque. 12. de pen. G remiff. an 2u-

!

r (/;3

temhac peena affici poffit , qui quidem tempore

| ts

Paíchali omifit communionem , fed intra ánnum

n

i

"i

femel aut fpitis eam peregit ? non putarem;

t

um.c, I'd(

cünrenim privatiofepulturz fit poena valde gta-

[ t )

[W

vis &'infarnis, videtur benighiori interpretatio-

m

netemperanda , Z. pey;

ff de patm. cap. odia.

de R. J.mé.utin Z c

Titg fame

npl

p* 12. ftatuta referatut

alt-

"t i

"

gd

^"

POT

dfmia-; f qiminim

*

quis

Ttid !

t

Be Sepulturis.

j4t

!

i ä.f.lehi

quis nec /emel f/altem in anno confeffus fuerit ,

l'ïxW

V MUA

vll

nec communiotiem 44 mzus 1n Pafcha füfcepe-

Iu

hs

rt, Quz nornverif&cantur de eo5 qui extra tem-

0 1f GU

CT

pus Pafcbale femel aut f'epius' confeffus eft ; ac-

[ eX ai

2

eoti

cedit; quod committéntem contraZ. c. £2. ideó

(

f ftj;/,.f-

tam DD. graviter puniri exiftiment , quodfe fu-

fpectum de hzrefi reddat, quafi minüs cutans

i cormmutiat

penitentis Sacramentum.

Barb. zz d. . 12. 9.

[2 de(þm'l

, g in ii

14,. id vero rationabilicer dici on poffit, de eo,

ipctus t

Qqui intra annum hoc Sacramentum rité füfcepit.

efiurs adint

VI. Ufurarii manifefti mortui antequam refti-

tuerint, velde reftituendo caverint. czp. z. de

saone m

-

Eiïl s

fe

u

Ufuris. in 6. Sed cüim materia ufürarum fit altio-

glemqul

risindasinis, & multi contra&us ab ufura excu-

faripoffint, ideó non erit facilé concedendura

1 in[()mll(l)

Paracho , utpropria authoritate fine przvio ju-

anfüerst

A

dicio Ecclefiaftico tam gravem peenam exequa-

|atu.

siiconftts

tur : & quia hec ufurarum materix tum ratione

peccati,, tüm ratione cautionisab ufürariis quan-

nihiisn:inüs 4

doque coram Parocho preítandz jux. d. c,2.DÉ«

gu, T

LiS. in 6 .tum deniquerationefepulturz, propte-

y E

reà qux circa ufuras potiorafunt , jnferiustracta-

t

M

bo. VII. Religiofi proprietarii. c. 2. c. cum aA Mo-

yortempe

naflerium. de StatuMon. VIII. Quiin Tornea-

W,(j/f ")

mentisnen caufa recreationis, & honeftz armorü

?

TU

yden t

exercitationisfed cüm periculo vitz infüttitis de-

u

(dint 1 '1

p

cedunt. c. r. de Terzeam. t 1X. demüm exclu'-'ï! :

j ] m

h ofi

duntuür à fepultura Ecclefiaftica ; qui in duello

üt p&na VN

etiam privato fine patrinis & fociis cum ordi-

Tjonime

[

Dd

narió tamen periculo vitz, éx condicto, ftatuto

J

tempore & in loco convento,inftituto ,, occum«

tuld [óv

»

[

Bülla

ü mfmfh

bunt. Trid: feff; z. de R;f c, 9. junda:

Grég.

j4*

Pars IT'. Cap:x Hf.

Greg. YT. ad tollendum ; & Clem, VIII. Jl-

tlieorocats

lsss 9ices ,. €$c.

uoód fi carnen aliquis in duel-

Eceftafticà F

lo quidem lethalieer vulnctetur , fed extra illud

anfantis a«

peceptis Sacramentis, vel faltem datis poenitert-

àum occide

siz lignis moriatur , mihi videtur benigrtius, nen

t defenfioni

e(le privandum fepuíturà Ecclefia(ticá , quid-

Jutant Lucas

quid alii contradicant : qnia Concilium tantüm

Filivo few,

loquitur de occumbentibus in duello , nec ex

.

i ln j

Bullisaliis evincitur

.

proinde locus eft recepts

Pa

doctrinx , quod penz potiusinterpretatione le-

tilem (egtenr

niendz quàm exafperandx , nec ad cafus etiam

^ qua d

plané &miles expreffis extendendx fint.

10 dulio, 1

Praterea poerz duellantium non,habent le-

TU tetend

«um in illis, qui dum fefe invicem in platez»

!'f*,"mïils: & (

effendunt, ftatim ibidem dimicant ; quia cun

Lenferyangi

germini poenales fint ftricté accipiendi , talis di-

Wntem, fe

mnicatio non eft proprie duellum , quod fit ex

*f vel provo

condi&to & flatuto tempore , fed potius repen-

Item volunt non.-

"ertiüm habe

tina agreífio & defenfio.

xal

nulli, calore itacundix excufari à poenis duel-

lls r

0 Dl 1

a

Ài, qui in continenti accederent ad locum ali-

Vi

quem , ibique dimicarent. vid. cc. apud Barb. iw

Wt Smen

coledt. DD.ad Concil. Trid. /eff, 2 Ref- €. 19*

-

T

s. 13. Éf feqq.

Nitilanda.

a

Sed quid, fi nülesin exercitu , vir equeftris ia

Wa itmg

AulaRegia officio ; dignitate Ducis, aut Ptinci-

KCITT

is favore ob ignaviz fufpicionem excidere de-

b

F?licndum' "

eat, nifiidentidem provocautifefiftat, Icem

f1 ad pugnanduni laceffensalterum , crebracon-

N

"itütüt. ae

vicia, & contumeliasadjiciat: quàifte moleftiá

fc liberando & (ubeundo dedecorc aliter liberare

Mtscum d

uizi f

. Cpemj

tton podlit , ai& armmis c?ng'rcdi:cur , QuAaq

Cahis

rf

Be Sepultwris,

345

&Car, TL

telis grovocatus in duello eccumbat , fepulturd

n die

Ecclefiafticá privari debebit ? in fimilibus cic-

u fed t

cumftantiis acceptantem duellum oblatum, non

kem dats (

animó occidendi provocantem , fed gratiá me«

daurbenii

rx defenfionis, faltem in foro inzerno excufari

Eedelaltc

putant Lucas Floronus 4de Dwelo cap.6. $. 2.

i Condlium

Filivo tom. z. tra. 15. cap. f. num. 107. &6

; dulo,"

113. Laym. im Theolog. mor. lib. 3. tra. 3- 9.

dehcis d

je 6 g. P. 3- Nav. cap. rg. num. 3. & 4. Pro

eadem fententia fpeculative plures rationes fa-

sinteprerat

gec d ol

Ciunt, quas adducit Leffius Ze 7. & 7. £5. z.

£Ap. 9. dubio. 12. n. $1. pra&icé tamen eon-

ol

ttarium. tenendum videtur propter malas con-

w a

icen ,

fequentias: & quod plerámque aliud medium

(

fit eonfervandi honorem, v. g. dicendoad pro-

ia

[

d t

vocantem, íe paratum fore; fi per Ecclefiana

T

l

[

hudlum ; 1

licet , vel provocantem experturum , quó cune

negotium habeat , .fi palam, & non proditorié

o p

i

li

(rpm 10

aggreffus fuerit &c. Leílius . 7. ». $4- Peregrin

yculdt

14

de Diuello 4. 24.

Scd quidquid fit de hac difficultate , an excu-23

dl

m

4[3

fetur, qui meré defenfivé duellum honoris caufa

/Id,

o

(

"L

j

(ufcipit, que non eft de prafenti inftituto latius

i

examinanda , interim tametíi fupponerem fen-

tentiam affirmativam , dicerem tamen occum-

$, !l d

bentem in tali duello non eife Ecclefiafticé fe-

,puosy

eliendum , id enim evincere videtur Bulla.,

Onfm EXUQ»

Clem. VIIL zZliws 9jces, &5 c. $. f- ubi aperté

gl ii

atl j Í

n:"l

&atuitur, paenas duellantium procedere fi unus.

ferumyd

Ü

miles cum altero etiam ex hoftili ca&ro , etiam

, quiil

Ducum petrmiffa privara camen. de caufa duel-

r

;j()fc üiï?ï ,

-'1*;6 Is

lum ieat: quale ducllum profcóto miles fine

du , '(1'"«

ifgcthn.

)44

Par: IV. Cdþüt IF.

l

moenn apud totum exercitum diffamatione, & |

i imdr

oontemptu utxque detractare non pote& "Ra-

din de h

f0 autem fandamentalis eít , quod ad execta-

| j Bllan fM

uoncm & exnrpatmnem alicujus gravis ctimi-

la laht

mi$ (in genereralis) aut abufusmulta fant firià

5 Dujz proü;

culpavera, quz non fiunt fine caufa aut culpà. |

[ifenta

prefumpta , &fepenumero aliquis ex prafümp-

Em

iru,

tione mali damnetur, qui tamen revera eft in-

nocens., 1ta electus per fimoniam alterius etiam

^ dl Wforgii

xgnorantcr, dignitate privatur £. »obp furr. 27.

4l

sle Smonia. itafilii hereticorim , item filii eo-

s »1) ,QIJ A

fum, quicrimen Ixfz Ma;e&atls perpetrárunt )

/ P MCF n

grav:tcr pumuntur, per pnvanonem bonomm,

l uf

fucceffionum , dignitatum , &c, ist xpfïsmars fi.|

| b Paricl i

folatium , E $ita þ'zpplzc:um ; quamws ex füa.-

Tjerdy

— 9

1 BD;Z;; [2

períona nihil commiferint. c. Emrgmm. 10. de

Heret. [ qzmqrm. C. ad L. 74. M'a;cjl ita mul-

T dbapits,

torum locorum fünt flatuta , ut cnm armis de-

!j Q'*Fl"u:r:

prehenfus in carcerem impingatur ; itó mof-

if*ï: bj

nunquam illico finpendatur, "nüllàadmiffà ex-

Qndim [

cufatione, quód fortaffis ad defenfionem con-

|e ET

tra hoftem arma ge&avcrlt.

TY

d

CAPUT IV..

[f ! Ml/l tmp:,

dïff;[ulh

De Parochorum Poteffate difponendi

——

[MA/"?JA

virca (ma bona b reditus. -

&*'Mtco

]

SUMMARIA:

di, t[in

lCO(um

£. Bgmz C!cr:ca; um quaa'mplzcza.

e(U D

2 Czrc4 patrzmoniAalia combpet zt plend f AC ïllf 43

—

dr mlzt:ö

dæonendz,ü pojiCler:catum fuafdm- ad-

'/*W

Femmtm :«€€

mfentur jure quafi Cafirnzis

pjeui.

f-t ",

[

"2UA

L Bons. P;zracäomm.

A "*Ia'm'z de Induftrialibus.

m dï&ümüüm) |

-

. Idem de par(monalibus.

7

eton p !

y7.

s

bona par i

j. Etiam parocbus Religiof

£l

! gt

lia babert poteff. ad ufum .

(cips u

6. Bona profpelluEcclefie acquéfita nonn

ifcin f

bussmltn bt*

fuflentationem, & /npgrflu'd "ad pias caufaa.

al t

expendere po[funt paroch?i, &j 6 an Clericé

g*a]iqms a

iflorum bonorum babeant dominium? .

t tl

A:jl

2

7. Suffekiatio pot

defumi käEtcläf-/l-ziJ-?zcü,licät

yüm alenis t

"adfint batrimoniaiia.

( [. Ilüþl* , W!'

8. Quando chz)ïigfzda j?! congrua

fi/?entd!ia.

.,v

od n

J Palibram monitumS. Bernardi. -

2

e&a&ïää;s?mäf

16. QuidSeniat nominc plarumtaufarum

sibonen ^

arocbus ino

;f;. 1

J

fficio diligentior , plus pöfg/?

) & 1? '. "

i

in—iþekdere*in/äi þf]?;nætioncmg '

t

idi; (

hd

12. Bona

*

[2

r

,',1

"I

vtonsmia partehi viem debet trarfre

T2 E:r/gm:;fï

in abaritiam.

3 Mi

13. Confa'iguinei ison funt diténdi ex bonis Ec-

i, v

g J j

clefia y po[funt tumen jubari , ne egeant fe-

ptil

[

jl

ii

!u

cundum fuum [l atuyn.

E

*

.

nl

K

34.." æ&äkärk. ducatur nom

Bl quantitas vedi-

tuum mal? irg;pm/bfuä;i?'

*

;dl d&fcgi!ïoata |

impendentes þ?*oö?;&il.f'!ef cxcufkntu*ä'

jf

15. Mal?

äf*fïtütiwäj,

quambis hac il protutiórs

n

J

nfulenda [it.

/

a

fsl conipathm ex reditibius Ecclefiafti.

jfit

;ff;wffäï

"ais , alfimint natu

g»lredit!li i

ia u d n

Y

s jgz?a[um.:

»

I

us po[pt

parec

bis dart z;ï-ä;g;ig,,; ,,/;

d.

U

dereditibus Eccl

cfi;zfzmï »

| l!ïfj/'f.

Jl

l

j

j

|

2j. Aln tefl amentum axnte impetm

d licen

j/l

Af ]

]

EU EM

f

Ü

li

e

n

p p

]

R CUTPRTHV Natepw Ti

J

*

5346

Pars IV.. Caput IV.

l

19. n tef amentum Clerici in terris Imperii fa»

sodlan conf

ciendum fit. fecundüm Jus Cib. 9el Canon,

zQ.

Dapurfrmonia

Quales [olennitates deTureCanon.vequiran-

filcufe, v

tur ad teflamentum,E5 ibi multa ad inler-

Drro ia

fret. c. ciüm effes, deteftam.

Miriatant Inte

2T.

Utrum. litentia tefl andi expiret re. integra

dipolitio com

morte concedenty;?

titoryin i

22,

Qualiter Parochis ab intefl ato f/uccedaturt

Vltgitinorg

23.

Liberi ilegitisi parochorum an fuccedant ,

64 Dj

& an bodte deztur froprié natumies?

Wt of d.

44

C?rca alivienta natis ex damnatoobztu prit-

Vl Cl

f It

ü.ana'a noz eff inter utrumque us d:ferene

!

ia

lüm C

fira

VN

Wi NT

2).-

De fucceieone in reditibus Eccleftajfrct,

/

(ler

26.

l

n

« Y u

Quid de confuctudine , ex qua roditzbta

IQ ii

Ecclefiaff icit fuccedunt confangüiaci & exo

i

r('.

|

um ndeens

erssei baredes, (Pe ex teflamznto fibe ab

entefL ato2

ULCNEY

H

27. Cleritorum oberzstorum prigileginm.

i

n

Ona Parochorum, ficut generaliter omniune

Bu

clericorum, in quadruplici effe differentia

iilb

paffim inter DD. convenrit: alia enim funt pa-

Sotamniteefa

trisnoniAlia, hxtcditate, legato aut donationé

Drofan (ye r

acquifita : alia Eccleffaff jca , fem profpectu & ex

-

qwla Edeki lu l

ftabilibus ex reditibus Ecclefiz obrenientia : alía

| ''remiim d

indufirialia, queParochus non tantüm exin»

duflria profana, ut profeffüraliberalium artiüm,

tilis lm

j il).(. 3

E

contraéctu, aut artificio honefto, fed etiara ex

k

n

ltm &b

aduftria fpirituali acquirit, ut ex le&ione Mif-

Tum , exceptione confeí&ioaum , benedidtione

Vüntüm d di

ii Dltta

nubentium , fe

pultura, aliisque fpecialibus fan-

Gionibus par

$C

"$T

hOma

,

hénlibus, qui vwlgo reditus /folé

)

d Rd"

appdl-

y.

De Boni Parochoftm.

$4

T Im;er::j'.'

appellari confüeverunt : alia denique funt bo-

u Cij, m

napar[imonialia, qua Parochusparcitis, quà ^

rCamo i

fibilicuiffet, vivendo collegit.

ibimuiai

Porro circa bona patrimonialia Parocho ple-

veftam.

naria tam inter vivos quäm in ultima voluntate

jupitt t "

difpofitio competit, atque fi ab inteftato mo-

tiatur, in illis bonis non Ecclefiz (nifi in defe-

fan f

€tu legitimorum hxredum autb. licentiam. $. t«

n an i

€. de Epifc. Ef Cler. ) fed proximis confanatis

gt

neis fücceífio defertur. - C. ffp. (2. q. 4 c. 1. de

dmd t

pecul. Cler. c. relatum. (2, de Teflam. imoó fpe-

is indultum eft in L. 52-

mm]

14f

ciale privilegium Cleric

erof - ni.e, 34. juntl. authb. presbyter. C. de Epif.

&$. Cler, vt quamvis in poceitate pattia confti-

i Eccle;'uj?i:f,

o m 'l

taütifnt, inillistamen bonis, quz eis poft Cle-

ficatum undecunqüe fuperveniunt , pleiam tana

n m/mgmrff*(

inter vivos , quàm per tcftamentum ad inftar

p re/fa,.w»'f P

quafi caflrenfis pectilii habeant dilponendifacul-

tatem.

Tl

nbód de bonis patrimonialibus , etiam de ;

ygat

induftrialibus ( quaft patrimonialis vocant )

inglc d

lwl

lul

communiter fentiunt Authores , &ve dondeex

;"v

m

"

j

".

rofana five fpirituali induftria comparata fint,

]ugato

[

(b

quia fideles hujusmodi bona largiuntur Clericis

":

A p

mercedem laboris, nec inten-

M

[ ht

in præmium &

yíjg o

dunt iilis ullum onus imponere, Lef&us a2 J.

; n t

ntüm

& J. lib. 2. cap. 4.

dub. é. n. 37-

" eniimt

p à

:onialia Païimoniaübuc

Item & bona parf;

gdioy r

euantüm ad effectum plerique annumerant, ut

r

!

& in bis plena difpofitio Parochis coscedatur,

u

d

j

utexS. Thoma, Adriano, Soto &aliis probat

i

ntue

wsqüf?'

Qu

Age

&vr. de Kudit. Ecclof. q. . enon. td . faquu

W$,

a

at

Pars V.. Ceput YV'.-

Lefhus Z. 7. . 3 9. Lugo Z. I. Ej L tom. z. d;:ü. 45

priestem

Se&. 3. m. 3 g. ratio eft : quia inilla parte bono-"

i. - Gitt])

, i

rum, quz fpectat congruam fuftentarioniem, da-

Ein Cincj

tur Clerico plenaria difpofitio, nec imponitur

(kll'llffglï&öf

il necefhtas ad. pias caufas erogandi, ergo fi

Tchiren i

competentifüftentationi aliquid fübtrahere ve*

finm Can

lit ,. nihil obftat,

»

quo minds id ;þithbälibef ufus "

hi, confang

€xpendere valeat.

Wi m Nay

j

Sed quid de Patocho Religiofo dicemus , num

ia eþ;,

&isbona parfim

iX

D

alia habere poffit , qux pro

ï'730&21' &

fuo libitu ( filrem honefté) expendat ? , Satis

ntenta

probabiliteraffirmat Nav. 4. q..1. ;05, 3 3- nón

rl

quod Religiofus fibi quarindarüm rerum dómii-

Eteyta d

nium acquirere rectédicatur, fed'quod in illis

dl us

bonis, que congruam ejis fuftefirationem re-

fitltg m

fpiciunt, liberam ex

&

E

z

pondendifacituemà fu.

& Superioribu

$adD

QEZt

eat.

,

[ini, 12 M

Ti feneei

6

Bona proffeHa Ecclef: aequifita ; lunt, qu i

T r Cf

annui & ftabilibusreditibus, ut in decimatio-

[

" G 14

j

nibus, fundationibus, &c. confiftunt, de his bo- ^

) digip

TNEN

his prxliminaris eft quzftio." An Clerici ii iis-

At

ufum tantüm, aut verum dominium habeant ?

»

Ti i

Duz funt diverfe DD. (eutentiz

.

Und ufü -

lr ]

rantüm, neà dominium concédit , dominium.,

Ti

vero penes Chrifturi, aut Vitarium ejus Koma-

ïf.bäCIerici D

num Pontificem effeafferit. Probatur hzc fen- "

;eh(üs d

tentiaex variis Juris Cation.texubus, in quibus "

Wüftrari f

Clerici non. domint, fed tàántum procuratores *

] ,fl'-'m:

) s

bonorum Eccleflafticorum appellantur, ita z7'e

quod antem,

2

27. q.2. dicit.D

UE

. Augüft. w pof^ .

TR p

/IHFWM , 72'07;)7;

"t noffra, fed bauperiim, quorum.

77 üat) [16

P?'vmr.zr;ofzew

q:.ïþæ'ägn;nïdö gerffü(ü.a d

"p

E

*

?;;0.-.'2' .:l M

P

x

g.

Be Bozá Parochorum.

$49

ucgEEES

t d "

prietatem üääi& ;tkiü patione d.amnd&i?z' Sihäigg-

3l partebütm-

mus. . Sirnilia habentur Zz c. 36. 6$ /eqq. 12. d.r.

eftatino äa

Ecín Concil. Trid. Seff. 25. de Refor. c. 1. inter-

:

ne E

t5 4

cclefiz.coti-

; ic inpttt

dicitur Epifcopis , ne ex reditib

fäüiguin'cos fuos ditare ftudeant : eo quod Ápo-

:ogan&i, i

d ib

ftolorum Canones prohibeant , neresque DEI

Bb

Jfünt , confangnineis donent. — Atque hanc par-

mquoah

|

tem cüm, Nav. Ze Redzt, Ecclef. q. . & Panot.

) Aic&mus, f

in c. catra e[fes. de Teflam. n.2g. voulti veteres

J'O[!;l' j (jwlt?

"Theologi & Canonifte tenuerunt. Verüm al-

iil

u

tera fententia , qua affirmiat Clericos haberc do-

minium reditnum Ecclefiafticorum , hodie ma-

mb 3

s r d

gisrecepta elt. Namin primitiva quidem Ec-

cleià omnes Clerici ià communi vivebant , &

" at

füullus faum aliquid proprium dicebat, c. Zuwo

f

fünt, 12. q.1. pofteà vero. dilatatá. Ecclefià di-

ss

vifio beneficiorum , & redirunm Ecclefiaftico-

fum inter Clericos per Dyonifium Papam facta

s iil

eft, ccun. 13« d. 1. C-GHAbuor. 12. q. 2« Qu fa-

p in deom

-né Zip;fio, nibil aliud fuit , quàm reditus aliàs

TU

communes facere cujuslibet proprios, cüm di-

Ai (',ïgncï lïlïbt

at

vifionis titulus emptioni & permutationi 'af(fi-

iniomie

miletur z L. 1. C. commun. utritsdute jud. id-

[lX

Md

ff 22. de Refor. C. L.

p dom

que conirmatur ex Irid. Se

ubi Clerici non refidentes in fuis Ecclefiis & be-

um £j M

11

aC (l

neficiis dicuntur ; fructus zo7 f«cere füos : exgo

ebtur?

àcentrario fenfu, fi rehederint , fraclus fuos f4-

jl n -

(

£iunt , is autem dicisur /zum facere , qui domi-

; pfOCU

I

nium acquirit, ficut. mutuum (in qtio domi-

|fant

ifj lmm

tur ) dicitur, quod ex seo

/

nium pecuhiz transfer

us n

tuum Biat lb. 2. 7- 2-

ff de Rebus cred. Ad [

( n

;p:mïïf;

nonesin contrarium allatos

breviter refponderi

i

7 PM

peteft

F/Ii j

556

Pzr:s IV. Caput IV.

]

poteft, quod velloquantur de tempore primi-

blominisili

tivz Ecclez , quo omnia fuerunt inter Cleri-

fvotionem

€os communia, vel quod SS.TP. & Trid. 4. 7

finee, qi

dicant, reditus Ecclefiafticos efle DEI &5 paupe-

&nemo fjf

""m, nonin rationedominii , fcd obligationis

Utnor, j "

adhonorem DEI, & fuftentationem pauperum

|'dttex b

diftribuendi, ficut quandóque res dicitur alieu-

Qam reditue

jus , non quam defacto habet , fed quz ci refüi-

f"if O poft

tui debet, Z 55qui. 15. ff. de R. 7. Zoel. 44 tit.

tm lDtergps

1

Decret. de peculio Cler. nuin. 3. Lcfl. de 7. & 7.

MW

!b,(f,g' j

Jib. 2. c. v. n. 43. fateritamert oportet, hoc do-

!

]. Cün

Prua f

4 ff

minium non effe prorfusliberum , fed certó mo-

VM

A vyon

o limitatum & reftrium , eique bené conve-

Ó

N

f;l&ïn of

ääïatï«

nire ultima verba in definitione dominii appofi-

?E ttjit Pa

12; quéd fitpoteftasliberé difponendi de re fua;

jHam filenpy

nift quatents Jure probibetur. — Enimveró bona

EU r fs 1

ifta proffeitu Ecclefue acquifita Clerici & Paro-

n drm"u,,g

chi non aliter expendere poffünt, quàm in ho-

W YT

neftam fui füftentationem , & eorum fuperflua

t

l a?p

If&

!

1 oj

in pias caufas , c. quód autem. 23. q.7. c. 26.

l

lt d

f6qq. t2. q. 1. "Trid. Seff. 2 g. de Refor. c. 1. faten-

V t r

R p

tur quoque DD. univerfi, gravis peceati mor-

Otmendgr

4

talis reum effe , quiea, quxex bonis Ecclefia-

T df gy,

01.[3*

fticis ultra congruam fuftentationem füperfunt ;

lmmod.

mflünc

in profanas caufas in notabili quantitate expen-

Vib

Vf

dit.

lit przter Authores in hac materia hic al-

"uttein

Mil

legatos noviflime per plura argumenta & con-

Meree

trariorum refolutiones doctiffimé oftendis R. D.

Otlry

Geotg. PüttnerS. J. SS. Theol, GraciiProfeff. 25

t

Vgte n

ld

fract. de Tuff. Eg Yur. tít.4. 0. 2..— Vcrüm circa

!i mh

t

Oteflur.

iflam conc & ;onem aliqua notanda funt.

"4'7?.0'6

"

$

1. Tametfi Parochus dlia bona babeat , ni-

emwm

biomr

"

J

De Boné Parochborur.

551

erempot i

bilominüs ilIis refetvatis poterit totam fuam fu-

ftentatioriem ex . bonis & rediribusEcclefiz de-

n inxeg 'C'.gf.f

M

WA

fumere ,. quia dignus eft operariusmercede fuá

TAR

( DEL D

& nemo füis ftipendiss militare cegitur; Innoc.

14

« 00

at

& Panor, 7z c. Epifcopus de Prab. Quod (i Pa-

iO

na

rochusex bonis patrimonialibus vixerit, ante-

ens

quam reditus Ecclefiafticos percipere potuit ; fas

let

erit ei, pofteà ex reditibus Ecclefiafticis tantun-

22

n

deni inter bonapatrirmonialis computare,Leifius

d

j zz/zj

d. dubio. 6. n. 38. Lugo d. diff. a. Setl, 3. 9. 44.

II. Congrua fuftentátio perfonz non eit quo-

porttt; k

üd flri&tam vivendi rationiem accipienda , (ed

NI

,,,,,

T

etíam confideratio ftatüs , & dignitatis haberi

gn;:.e*üeu'e :

me m

TL

debet, ita ut Parochusnobilis vel Graduatus plus

in fuam fuftentationem impendere valeat; quàm

l

mon"ndme'f "

f

[l

'hi

alius minus literatus, & humilioris cortditionis;

(i

")'-I& I

urg. c. de mníia. de prb. 9 Extrab. execrabilis.

".

n 110

ii

lv'f j

4

Joan XXII. de prab. Navat. d. 4. 1. murm. 36.

ïlh'ïf ] quï

"

..... 1

Prxtetea nomine congrux füftentationis etiam

/

il

& eotid f*ïff

intelligitut debita hofpiralitas , non folüm illa,

l 4

AUMT

pl

qu& fit erga pauperes & peregrinos, & maximé

dUL

(

commendatur Clericis in Concil. Trid, Seff. 2.

It

T :

de Reform. c. $. fed etiatn. hofpitalitas urbana

y o

j

Jj j

YX ]

cum moderatione debita juxta ftatum & quali-

uonh

T [&

ld

Ca.m

tatembeneficii. f Item in eandem fuftentatio-

at

tara J

nem recte imputantur modetatz donationes te-

T

muneratorie & aliz, quibus boni amici fiunt

yumentà

R ]

aut confervantur, quia vimus liberalitatis pro

P OHCHUH

fürfl

qualitate & condidione ftatás plurimum deces

rx"l]f

ï um [uu

q

virüm honeftum & ingenuum , Lugo Z. Zff. 4.

fccl. a. n.66. E5 0. 37. generaliter pro. regula

(JM,

j

N

i

tradit Molina 4. 7. & 7. di]p. 145. ? 13* con-

g

(nd þ

b"

8"&!—

552

; Pars IV. Caput lF.

l

£ruitatem fuftentatiónis defurendam effe, ex

vpttbrüg

ufn & confuetudine virorum, qui funt ejusdem

Ts oncion

conditionis ac timoratz confcientiz. ; In omni-

dnen f

bus vero modeftiz,honeftatis & decentis frugali-

I5 & tl

tàtis ratio habenda eft , & obfcrvandum quod $.

1

fs Doní vj

Bern. zz Epiff. ad Futc. fcribit: Cosceditar tiäj,

iptoder :

inquit, w fi bezé deferfié , de aliario Gifas: non

T^ Batciüs vv

autem ut de altario luxurieris utt de altario fupere

dufb

bzas, (5c. & ibid. Bernard. iz Epz/ff. 42. ad Henr.

Müff,l n

Sez. Arcbiep. Clamrntyaztymudi, clamant fame-

fznarrgfþ,,*/a

lictyconqueruntur & ditunt waffrum cff , quad cf-

W " dul

IRj

funditu, nabis crudeliter fubtrabitur, quod ina-

Idb t "

niter expenditur 5 uof/ris neeeffitatibus defrabi-

KU Inexþen&e

tur,quidquid accedit Panitatibus &eflris G.

| Fæ"e ParOChk'

JOo, Ill. Nomine piarum caufarum, quibus fu-

L

perfiua diftribuenda funt, non tantüm intelli-

H

"ptpto f

Tütuliter i

guntur pauperes, non habentes neceffaria ad

V Bc

ufum , fed etiarn ii , qui carent neceffariis ad. fü-

j

EE

flentandum ftatum juxta fuam .qualitatem &

T

condidonem. Deinde recté quoque dicuntur

( l

C'J(]qm ml T

ad pias caufas diftribui; quz expenduntur, in

"tl

Rilv

ufum Religioforum ,. in fundandas Capellariias

a, d

aur Miffas, alimentationem alicujus ftudiofi,

.q(

(Lj,j.

71'4[.8

quem füiparentes, velnolunt, velnon poffunt

W

LlCc(m (

in ftudüs alere , i erectionem vel confervatio-

nem Seninarii pauperum Scholarium , & uni-

rdl('in

! t t

verfim quacunque ad. cultum Divinum vel. ad

jü

Ubu I

M qup

mifericordiam Ífpiritualem vel corporalem .al

terius orditantur. L

; "Wfpaup

g0; d. difp.a. feä 3.-47»

N

Effää 4« 7. 6 g.

It cny

At

II V. Parochus, qui in adminiftratione füi

"of

"[

LT

efficii diligentior eft, quàm d& Jure teneretut;

hh

ht

Y

[vis]

L]

0b w

i $

' AR

j

De B oxü'lPArceäoruü:

1',"3'

endim d!

v. g. crebriüis per fe ipfüm audiendo confeffio-

nes, concionando, Miffas legendo, docendo ru-

T I

dimenta fidei, vifitando & confolando inár-

; deces

mos , &c.talis, inquam , Parochus poteritetiam

erandlt

plus boni viriarbitratu in fuam fuftentationem

Impendere : & confequenter fi voluerit afiquan-

: Corzccd':ï;r /;f

1

AU

tó parciüs vivere , plusbonisparfimonialibus.vel

[

i du

induftrialibus accenfere, juxta illud Apoft. 1. 44

4l

Tímoth. $. Presbyteri , qui ben? prefunt, duplici

'3', £t

bonore dgzi babeantur , moaximd qui laboragt

m 71"?1'3»'

in Verbo 55 doflriza , Navat. 4d. q. s. »102.

5

29»

j

ihilt

Melin.27f. 144. ». 25.

l

mln

h nxu'ca'

V. Inex

pendendis bonis ad pias caufaspoteft I r

tbl

u hu

Íe gerere Parochus , ut bonus Oeconomms, &

farum

itaaliquapro futuris neceffitatibus rc('ervarc,quæ

verofimiliter timentur eventurz,

n tanti

Non tamen

ntes 1ec

debet hzc refervatio tranfire in fpeciem avari-

tf

(

1l

tl

tix, ut Parochus velit nimis anxié. & Divins

m .a Hl

j

atefi

Providentiz parüm confidens , omnes cafus, qui

"r

t

quo

eü

quoquo modo evenire poffunt; previdere, t &

exo ena

u

interim nihil vel modicum in pias canfaserogate,

du i

Navar. Z. q. t. th0n. 2$. z.

J* Lugo 4. déff. a.

|

Wl

H

?

fe?. 3- 0. 41. E5 6H u .z

4-

| Z(iiCHJ

It n

VI. Licetin Concil. Trid. /eff. 25. de Refe

9"0!3

(

:f ya

£Ap. 1. interdicatur quibuscunque beneficiatis,

ne ex reditibus Ecclefix confanguineos fam:-

polarm

vyanum !

liarésque fues augere ftudeant, fed fi pauperes

4 ^

j corpoe

fint, iisutpauperibus diftribuant; &c. Nihilo-

1)/

minüs ex communi fententianon eft damnan-

4

] LIP)

dus Beneficiatus, fi aliquantó plus in fuos con-

anguineos eroget, nefecundüm fuum ftatum ,

Jmänh?razione

egeant , vel ut honeftiores in domo ipfius con-

; Jut geüïïï

Ü

MAN. PAROCH,

A^a

fpici-

7-

Pars IV.. Caput IV.

j

fpicipoffint , quia ftatus confanguineorum hu«

T di

smilium , tionnibil elevatur per promotionem.,

ltufionem i

Beneficiati. $ Sed non effe dandum con(an-

etel gpid

guineis ex qno fuperbi . etiofi aut malé vitiofi

| lóm, ITj

j

vivant, monet Navar. d. q. mon. 27. z« 4. B f

|"Itnoninte

Á

Lugo Z. fed. 4. n. zo.

j

T fscile

1

VII. Netabilis quatiitas, quz in malé ex-

!

j

dürim D]

peníis reditibus Ecclefiafticis peccatum. mort-

le conftituit, non eft eadem , qua iri furto fuff-

; itm Coy, Lel

iWWJ,;/I d0('€[

cit, fed multó major requiritur ; quia cim in

l 4;5 306112)1'511&

mala-applicatione bonortim Ecclefiafticorum.,

noninimediaté lzdatur aliquis certus & proxi-

;

F'bts f

| Pt orgnd

mus, ficutin furto, fiquidem ejusmodi bona non

, 'f"t&ïnäucmt'

magis debent diftribui pauperibus , quàm appli-

//5 Rotenc

eariad ornatum Ecclefix , velalinm pium ufumy

f

ideo videtur fufficere ; quod moraliter & potio-

TleréDong "

ri bene deftribuantur.

Quare Joann- de Lugo

sle I. £5 T. tors. 1. Hifp. 4. Setl. 5. pum. 42. Verf.

L DN

W

feteor. putat imprimis attendendam effe quan-

? &t fede

"h ad

titatem redituum beneficialium, 3ta ut qui v. g.

"af

in centum fuperfluis viginti male impenderit, di-

l

m

Dtriat »

catur peccáfie ; non vero ille, qui in mille fuper-

"a

l/

CClelan

ftüis tantüim 2 0. ad profanas caufas expofuerit

"Ht al

ij

generaliter autem exiftimat aliquem moraliter

T

E

d rUPWHUa

Ad

reditus Ecclefiaflicos bené impendiffe , & à gravi

" peg

peccato excufatum effe, qui ex 100. 5 . tantum

| Wt

1

profanis rebus applicavit.

"

üfmmen

VIII. Confulendum.,

N

I

foret omnibus Paro-

b

dlü(ompa :

chis & Beneficiatis, ut fi aliqua de reditibus Ec-

t

&tttel

clefiafticis malé impenderint in profanos ufüs,

ütei

D "

Wt

de bonis fuispatrimonialibus, vel parciüsimpos,

pf

X

P/P 0fu

N

fiérum vivendo reftitutionem fa(imt piis caufis?

l

N

qwa

USCXF

*

ff,

"

Be Boris Parochorup;

$55

l uui

m

l

fanguitit

€ia nott eft paucorum DD. opinio, hanc re-

u ?romü:ienz;

fitutionem eis de neceffitate incumbere; ut vi-

e dndim Q

0il aut Wä

en

,,,,,

dere eft apud Covat. w £.7. de Teff ayn. s. 1.

Laym. i& Theol. mor. L. 4.traíd. 2, c. 3 fb m g.

W"W?ï-l('- "'*'ü

Interim omittentem hancreftitutionem non au«.

derem facilé damnare, propter authoritatem

5 qu p d

aliorum DD. qui contrarium docent cam eo«.

og pratm

dem Cov. Leffio 4e 1. &f 1. 7/5, 2. CAD. 4. 2. 4

;

" Q';Im

nim. 34. docet quoque Lugo 4, Ziff. 4, /zd. 3»

yr ; qui n

^

]

!

?. 4$. accipientes à Clericis fuperdlua non ex«,

ii*

ii

f

i.

penfa in pios ufüs non peccare, fi modà Cleri-

UT

"m

sä&vvï

cum ad donandum vel alienandum non inci«

M ONVO :

J

tent & inducant , quz fententia in rebus majo».

ris momenti , & ubi accipiens non poteft prae«

B

N

d

fumere bono jurealienari, non catetícrupuló ,

"7

OQP:;OI

& contrarinmafferit Sanchez. J/À. 2, Cozff, CAps.

yar J

2. dub 38. t Illud tamen adnotandum eftquód p

j um

€2, quz ex reditibus Ecelefiafticis

comparata

Íd

i

funt,

adhuc maneant (üb ratione bonorum Ec«

i

1 a'enäam fl'[

C»ï]lï

jf

gt u

clefiafticorum , & confequenter in vivis fint di«

fiributioni ad pias caufas obnoxia, & poft mor-

i?

l^ qu

tem ad Eccleliam devolvantur, c. r. 4e Peculio

TE

CIeric. aliàs facild eluderetur obligatio diftribus

126 (à

ii

1

TE

endi fuperflua ad pias caufas, quia fi beneficias

lmPChf-

tus ex fuperfluis emetetfundos aut pradia, vel

/C,W

econtràjhi frumentura & Decimas venderct, jam

101

illa predia comparata, veliftudpretium ex De-

r

om

cimis acceptum liberé expendere poffet.

d

Pratereà circabonaParoch orum ulteríus come

(ua d

orüie

venit inquirere ; qualiter imillis ex £cffarzento ged

j l

, v po

abinteflato faccedatur. ? quod breviter al

iquot

quaftionibus expediam.

1

J host

r

3

A2

ftsa-

-

$36

Pars HI.- Caput IV.

1

37 ueriturigitur, . Ancüm Parochi tantü

rfi

tnl, 14f

de bonispazrimonialibus , par[monialibus , &

| pürlegiafin

induffrialibu:ynon vero de bonz profpectu Eccle-

nem (uppffc;

fíe «cquifitis ceftati pofünt , &t przmiffüm, &

L 090lfo|

patet ex c. r cum inoffciis , 6c. quia nos, de

| liceret tef

Tefl am.

An faltem id poffint cum licentia Pa-

matum fad

g« vel Epifcopi ? De S.pontif. non eft magna

Dotelt eram

difficultas, utpote qui plenam facultatem hàbet

Brücrem af

difpenfandiinCanonibus;c. propofnzt. $- licet. de

rocb/inzdlfþa.r

Conce[[. prab. & difponendi circa beneficia Ec-

Wipere mj

clefiaflica, eormque reditus, c. 2. &e Prab. in é,

J ]

Fpifcopus autem regulariter talem. Ilicentjiams

exluï'cns ttegtu

concedere non poteft , nifi exprivilegio vel con-

V Cntoriun

fnetuditie id habeat, quia non poteft relaxare

Wmttores

juscommune, — CZemen. 2. in princ. de Eictt.c.

| Vil i Cane

dileftus de Temp. Ord.

| JW erü- (e

UII.'

*5 Queriur II An teftramentum valeat ; f

Rülttro

priüs Parocho vel.Clerico factum fit., quàm

MLCPY

licentiam impetrárit ? Negativa videtur pun-

, D

ute

&o & fubtilitati Juris civilis conformior , argu-

htyha

&ï.y

mento du&o ex paritate rationis à teftamente

, Riv ;

gnilitis,ptout z . tribunus. 20. $. 1. ff de Milit.

;c:tuda) hh

n

feffam. expreffé deciditur , quod fi quis ante

N

4

axnilitiam teftamenium non folenne fecerit ; €

;"rfu['umþ'gu!

dleinde militare incosperit ; tale teflamentum;

| l-'»'lmumäbl.þ;

euüm Priüs fueritinvalidum ; non incjpjat valere

|

i

f

tempore militix , nifi tunc miles per novum.;

J W"""IS: "

anfiüi:u,l ,

acum aliquem v. g. fignando , corrigendo , ád-

h

rim

mw?]fwru d |

dendo, &c. fuam voluntatem priorem con£&r-

TM Dayars "

Snárit, " Verüm quiade Jure Canon. fubtilitates

AUL

jéris Civil. non zdué attenduntur ; ideo -non

! ia

Atoy

t.T.

Mg a

£ ifngrobabilis kntgntf'a Card. Tufi 4

[ d L

u Uj

Dié Bonis Parocborune,

Jf

337

v Daroditutt

tontcl; 145. tale teftamentum valere, eoquod

vfmonii i

privilegiafint interpretanda fecundrim intentio-

n praþcruäz.,e*

n

nem (upplicantis & privilegiantis ,-hec autem

(lm,/

in propof

f

to verifimiliterfuit utriusqueintentio ,

j pra

nt liceret teftatum decedere , five deinde teffa-

d. qiit l

v m d*

mentum fa&tum fit ; five faciendum, | Ex quo

poteft etiam'affignari differentia inter hunc &

jf non d

priorem cafitm , quod privilegium & licefitiaPa-

nfacuïmremkz::;

rochiintelligatur fimpliciter deteftamento,quod

sf [it

r be."ch'a'aïïk

tempore militiz feu expeditionisfactum eft,

, Ib

( Queritur II An Clericusinterris ImperiT 9

exiftens teneatur teftrari fecundüm Jus Civile

wg lii

/

n*

! 10ft

l

vel Canonicum ?. Circa formam fubftaritialem

f

teftamentorum plurimum intet. fe differre Jus

yn

'PO[C

f,

Civile & Canon. fatis sotorium eft ; nam de,

jypri*

Jure Civil. requiti 7. teftes mafculos, piiberes ,

U j'f*;"'"'

fpecialiter rogatos , uno contextu fübfignantes,

'&c. conítat ex L. bac confultifma. C. de Te-

ffun h v

fm.

De Jure Canonico teftamentum coranz

,a t

--

| CORF-WW )

Parocho & 2. vel 3. teftibus confe&tum valere

n

deciditur z c-cm effes. 10.. X.. de Tefl am, Con-«

g,

fétetudo , inquit S. Pontif. quà4 teff apienia pe-

if ';

ii

mitasrefcindantur y nificum fubferiptione y. get

qu

fitefium fiant , fecundum quód Leges bumana

folc

f

decermunt à Dipina lege , & $S. Patrum inflitu-

gj d

hi li

to nafcitur effe aliena , càm fcriptum fit , in are

f0

]

- duorum fel trium ffet omne Verbum. . Praftris

i nl

[W

piam coníuetudinem improbamus, 65 teff amth-

IO)COU

j

f

ta qua Pareciani comem Prasbytero fuo (5 2. 9el

mp

3- Perfonis idoneis in extrema fecerint $olumta-

T5 |

j

te, firina decerniwmus permapnere , &$c.

In qux

ldumll! !

Ty( !

Wuiwsque Juris difcordia commuaitee DID. pu-

j

[

!

tant ü

'Aij

$53

Pars IV. Czput IV. -

!

tant, quodlibet Jus in fuo foro obtinere , -Jus

277 (fity

Canon. in terrisS. Pontifici, jus Civil. in terri$

t bl

honf

Imperatori vel aliis Principibus fubje&is, Gloff.

in d. c.cim. effes, &ibidem Barb. z. 2. — Quia

titt teltament

porro Barb. c. /, cum aliis addit , Jus Canon.

m ex fente

univerfaliter in foro Canonico etiam extra ter«

Itf

ritorium temporale Pape in hoc pun&o pro-

füntorad mim

cedere, idque confirmatur ex textü juxtà ma-

:grandemorïvun

gBis communem interpretationem 7z c. quod Cle-

A Djsiam

ricis, de Foro comp. Clericiautemeorümque bo-

U^ fgr

na, confequenter & teftamenta fint de foro Ca-

Tételts, d

nonico ,. qui & aliàslegibus Civilibus à Jure»

NIUTT

Canon. reprobatisnonadftringuntur, redtéin-

l

"treqqii

!

l

fertur & concluditur , teftamenta Clericorum

|

Celentifes

etiam interris Imperii exiftentium valere j*fi fe-

:xniïing, quarn

,l

cundum ordinationem Juris Cation. confedta

|

BUA ','egoj/;,

Ug

fuerint.

Sed hinc

B

&t

20 QQueriur IV. Anprxfentia Parochi & z. vel

hinfy] iri«mfe

3. teftium fecundüm Jus Canon.. z Z. c. cám

MM

effes , fit defab]/fantia teftamenti,vel tantüm de

etïam Putodi

probatione ? i de /abflantza ? nullum erittefta-

VierttD) hn

mentum aliter confe&tum : fi de probatione flan-

o C,'ffï

f2m : valebit quomodocunque fa&tum , dume-

: &F'IVL//M';/.,: ^ ä

todo de voluntateteftatorisconftet. Commus

| qyod ts etl

nior opinior videtur prafentiam Parochi & te-

D

! & kthäüær

J

ftium pro forma fubftantiali affignare.

Fanor«

)4. f

n

if

'

& Barb. i A. c. com ef[és; Covar. ibidem m. 27

]

.L

10

d

j

m

Sed, ut verum fatear, inter alias opiniones

h

j

m p

d

n

a

DD. quz mihi femper difplicuerunt , aut certe

'vete n

nonbene percepi, etiam hzc eft-: quia necZexe

il]gto

SU

Wt (

£iZ, nec rat?on; (atis accomodare pollum, idQue

t

L

cd.'!

dm) Ye

?

8:, Ggucndbus caufis I, quia $. Pontif.

!'l:x

;f:

Ual i

Wl

De Bonis Parochornm.

559

E cim effes, reprobatfolennitatem Juris Civilis

qr obonet,

M

Wi

qua eft ultra probationem neceffariam , ergà

]wC»h,

.sf bjeds, G

non fuitipfius intentio, (ibiexigerefolennitatem

circateftamenta, fedtantümprobationem. . Si

o2 (

enim ex fententia Panorm. & Covar. cc. LL. &

a&& ]

in abfent:aParochlpro forma lubftantiali requi-

( etam GVW

rünturad minis 4. teftes, quodnam fuiffectam

n hoc p jj

(

"

grandemotivum, utS. Pongf cum ob;eöhone

ey terii W*

legam Divinarum , 4uos tazt2 teffes requitette

yetm o

tium , tam graviter inveheretur in leges civiles

utemeor

qua . te&es adeóque une tantüm plures fta-

t Cm lbus a

tuunt, cüm & lpfemet uno vel duobus plures

teflesrequifiviffet quàm Lex Divina : neproirt-

nuxmmïï r

de Pontifex fibiipli contradicat, nihil eft veri-

mmema (

fimilius, quàm quod ibitantüm probationem ,

jentum

Cmon 0? l

non veró feleznitatem defiderárit, nam & ipfe

textus $, Script. ibidem allegatus, u zz ore duos

rum fel triura flet omne 9erbum , ad probatio-

nnzParofh iil

nem folummodo pertmet. Nihil obftat quod

" i^

etiam Parochi mentio fiat , quia ut re&iffim&.

:mmt m "an

advertit D. Antonin. apud Panorm z c. repet,

4 nuïumh

i

n

d.c.cim efjes. n.13. S.Pontitex tantum narrat

:

"m

li

accidentia f ait; , lequitur enim de teftamento,

inait [it

mel

wb

A

quod Bt i extrema Soluntate, hoc eft, ab agro-

lsconfïff-

tis & lethaliter decumbentibus: tePce Batb. zm.

Uv

a fato

eed. c. mmc[es. 7.$. ubi plerumque Parochus

[

figirt

9

(oletob animzdifpofitionemadvocari. Ceníet

mar [ 14

"d

quidem Panorm. hoc e(fe divinátorium.

Sed

«t pb

alvà reverentià tanti viri, magis mihi videtue.

Vtty

caen

divinatorium , quod S. Ponzif. voluerit Parochi

a.

prafentiam, velloco Parochi duos alios tefteg

g

j

"n

zdcgqu" ad minus 4. pro forma fub&anriali fta-

n

i

ARA.

tucte g

»

$ $o

Pars IV.. Caput IV,

l

tuere , quód pofteriis fcil. fuppletio 2. teflium

um a fad

loco Paroch! in textu nec verbo infinuatur , & fi

H poltind f

Parochipraíentia, eft deforma , nom potef per

dlter dbere f

zquipollens fuppleti, text. & DD. Zz $. tutor

] qunti? ad

autem. Inff. de Autb. tut. (icut & in matrimonio

j idusefl &

manifeftum & Trid. feff. 24. de Ref. mat. c.1.

L

lidicam

quam difficultatem prxfentiens Barb. 4. L. », 7.

'tvalet, no

refoondet, Parochum non effe de forima cum

Velfari deh

dlecreto irritanti , ficut in matrimonio , fed tan-

t A

tüm per modum excellentioristeftis , anné hoc

Wij (

textus ? minimé , mera ergo conjectura menti

RLT M

Canonis multmdiffona, ut ex dictis & dicen-

M s

dis apparcbit.

Deinde vel Parochus eft de for».

l

f m

ma fubftantiali vel tantüm de probatione ne-

| Vüntt sls

ceffarius ? fiprius , habet per fe implicitum de-

ï " þl't Mu/:(.

eretum irritans, exreceptaregula , 4164 soz fer»

d

Gatá fermávefultet nullita: atiis, fi pofterius ;

.;

!

R

0n

i

t

Pontifex fibi contradicie, & non fervat Jus Di-

| sT

SIlCte

vinum , cüm prater 2. vel 3. teftesinfüper Paro-

jl

Iu (mmm"

M

chum ad probationem requirat.

m

IN

II.. Si dubitetur, anlex vel Canon prafcri-

od .

batcertam formam fubftantialem actui , debet

f*',?ff-um, Cürr

id decidi ex ftilo & modo loquendi aliarum,

xl;'JimCovm jæn

legumi formas.actibus prafcribentium , fed .fi

QH

j

IG

l92n

OKUO) ütt

omnes fimiles leges percurramus , ut in matri«

j

Ntüriyiee

|

Í

monio Trid. /eff. 24. de Ref-Matr. c. 1. in aliena-

Vr nas

lle

í

tione rerum Ecclefiafticarum Extra$.. ambitie-

j

N

n i

J €$ E. t de Reb. Ecclef. mon alien, inalienatio-

J

fiptini

ne rerum pupillarintm £. £. C. Ze Pred. szinor.in

JJS EXPO

Diete (

teftamentis de jure Civ. Z. 4 &ac coz/ultiffrma.

h, eft Ha

W

C. de Teffam. & pluribus aliis, conftanter repe-

lii

nï!lone "Heï

dicant

,rkfnus, quodleges non nt contentz , f

a&um

s i

2

De Bo»ss Parocherups,

T

apletb., d

actunm ita fa&tum valere uf z d. c. cxna effes.

boinfimatur, d

fed pofitivé ftatnunt & precipiant , ita & nom

90

aliter debere fieri;

Sané non eft bona confe-

1ia, not t

k DD. n $.

quentia ? actushoc modo fa&us! firmus & va-

v mitim

liduseft , ergo hoc & non alio modo debet fieri,

* ff m

yeluti fi dicam j emptio coramteftibus fine fcrip-

ensDarb, L

tura valet , non proptercà infertur , ergo emptie

neceffario debet fieri coram teftibus , item zz €.

f d f

aol

n

relatum. 11. de Teff am. dicitur, quod Teftamens

ristets, 2

tum 24 pias cauf/as coram.

2,. teftibus factum

g conjtdur

fubüftat ; & tamen excommuni & receptiffima

s diis t d

(ententia teftamentum ad pias caufas neque te-

ftes, neque illam folennitatem , fed tantüm pro-

?amc'mmü ii

bationem voluntatis defiderat.

Tyraq. de Pri-

ggibit

r

erleity

E

fil. pit cauf. 1. G9 z. Batb. im eod. c. relatum ,

1

B. ..

ia

Ü

i ,que'a'm'-

III. Non fuiffet ratio percipiendi, ut in te-

T

[ Pofïiïii

na j

ftamentis meré profanis Parochus interveniret,

T

quid profanarum rerum difpofitio ad Paro-

ais

€hum ? vel enimateftamentum exhibendumfo-

yita

tet Parocho & teftibus claufumvelapertum 5 &&

( yc'ï C?.üon' ?Vl

clonfurn , curneceffaria qualitas Parochi, ad renma

g s ; 4

?

H

biincognitam ? fj apertum, nimis magna effee

) quüenn'i æ

obli

atio, ut teftator ante mortem fuam tenge

g

joibenci

returiavitus (fecus fifponte vellet mmcupatiää

4

u

teftari) manifcítare hzredem & legatarios , nec

Mar ol

non bona & fubítantiam fuam , atque ita fe peri-

nf)'ue

At

(r

culo captandz mortis , aliisque incommoditati-

bus exponere, quod nilla lege Juris Civ. vel Ca-

j m

LPnI

j

lulll

non. eft ftatitum , nec (ine inconvenientiífimag

! quc m

L

J

divinatione afferipoteft. Accedit; quod hoc mo,

wn!ïan

do Pargchis imponeretur nova obligauo. fuags

gn

d

"

*

E

Àa j

Pf &

y6£

bars IV. Caput IF..

lanetto m

prafentiam exhibendi teftamentis profanis,

taudes con

quam utique tam parur gratis exhiberent, quám

aliàs adinfirmosSacramentorum caufá accedunt;

PWR: &i

&atiotattm

velin matrimonioatfiftunt, indéque etiam diff-

—

—

Cotlde

cultas teitandi Laicis pareretur.

-

RUm mente

IV. Si prxfentia Parochi & teftium flatuituf

de jure Can. pro forma tetamenti; tunc cafus,

tiit efes o

quo Parochus ipfe. de bonis fuis Patrimoniali-

quact Datuer

-s

a

—

AUl

bus velaliis facit teftamentum , eft indecifus vel

z)

«

Serr

M. 7

tij, (

.Certé per meram conjecturam .& divinationem

decidi deber, quia Parochus non eft ex paracia-

AU rsoen

!

l

54 , de quibus c. cm effes. loquitur, nec pro-

JX Cofei

T Uator, d.

prié aliumi Parochum habet, fed poteft fe fubji-

L 1110 d

cere cuilibet legitimé expofito facerdeti. Sidi»

Quod telsr

cas , debere loco parocht accedere z. alios teftes;

ubihoc extextu elicis ? erubefce, fine textu ex-

— Ó QRDRRUM

&Tmoro de.

Autb. con-

preffo novam formam prx&ribere.

j'..ïosfäfgmq:

n

)

NOHU

fideremm , de Triente & femiff. fi per conjectu-

ram italaboriofe & anixé cextum explicas; cur

Kd. we

&Y

non facilius & longe convenientiüs dicis, Pa-

O

rochorum in /2fé d. c. 10, non poni ardimtiäe'g

Wm coyt

mjit, d Tuj

fed cantüm nerratz$2.

t.an:c'nd

Inflat; periculum evitandz fraudis circatefta-

?fe Y

i

füenta committi folitx defiderare plures teítes,

aï.

n

i

ï

B. Hec periculum poffe quidem effe caufam,

ïfilü) de

hit

át

ut plures teítes ftatuantur, fednon eífe caufam

u

,G"Q.frifur ;

neceffariam ,. ex-qua fimpliciter ita ftatui de-

edt, cüm veritas rei etiam fine fuperfluis folen-

UTO

n

fitatibus, peraliaslegitimas prohationes detegi

IEUMM

U

£.

potlit. text. £ [./fz. C. de Fideicom. certé etiam

Wdlen,

Aila

in teftamentis ad pias caufas vel ex invidia etga

a b

teminte-

hærï;däem ab inte&ato, w.:cl;l.li(-) modo, !

" Miftry ;

—&amcnto

— B Bonis P.ezracäamr:-ï.wx

"RA

TT

&

il

"i

Kamento militari ,. aut patris inter liberos poffe

hametts p

fraudes comitti, nemo rationabiliter dubitare

dsentibeett:

J

um cauaqt

poteft, & tamen in his nullafolennitas fed. pro-

batio tantüm requiritur,

: indäqueetiami;

Conclude igitur, mihi videri probabiliffi-

t

sium mentem S:Pontficis fuiffe, z» fepe d. c.

m

ciun e[fes de Teff aim.. non t&m folennitatem ali-

qnenti tf

quam flatuere, quàm probatzoner ultime vos

jf JUUS Ti

luntatis exigere, fiveutex Joanin. Crot. refert,

71)6(!1!1 À

Cov. Zm eod. c.t0. 9. 26. teftamentaadfolenni-

» & dinm

tatem jurisgentium teducere ; quam fententiam

g d r t

illiprz cxteris ámple&tideberent , quicum eo-

hoinir f l

desaPanor, d- L z. 16. & copiof& relatis à Cov,

]

(dyut ^

t

Y

de l. 2. n. 10. docentjin confcientia effedebitum,

sofacrdt

!

"

(

quod. teftator (ine omni folennitate reliquit ,

"L

dummodo de ejus voluntate conftet (quod idem

p

& nosfatemur , fiazatur de teftamento, quod

h

[

velih territorio S.Pontificis, vel à Perfona Ec«

jf. !t

um

Clefaftica, velad pias caüfas fecundüm Jus Ca-

s W ms

non. fieripotuit) quiaS$. Canones folentfe ad

n

qis d

forum conícientiz pr.cipué accommodare , .

qnp

j

no$it. de Tudi. c. ut animarum. de Con-/ïz't-. qua

tamen de re videantur traditainferius Ze Conf'it.

L

$.3. quidautem dicendum fit de cafu, quo te-

ia

ligff'ffälfï

j

j

ent

)

ftamentum debuit fieri fecundüm jus civile;infes

p

rurdem J

rius in tit. de Cor/( ztutionibus. $. 3. trademus;

*

k

* Utrumlicentia teftandi expirét4 g

d

l nech

g&.erimr

gl

morte concedentis ? non defunt qui id exifti-

(u

n

n [u d

u

ment apud Navar. Ze Red;t. Ecclef. q. 3. mom, $.

g"

quod beneficiatus quafi ex authoritate & com-

&t

de

j

miffione Papali dé rcbus Ecclefiafticis difponat,

u

omnc autcm mandatum vel commiiffió pápalie

[2

enla

a

j

Aa 6

imorte

omod!

li

p

!

$64

Pars IV. Caput À.

morte mandantis rc integra expirett. gmtum,lf

|

widand,

Offíc. deleg. contrarium tamen verius eft, quia

| dam (ou

talis licentia non mandatum , fed fimplex gra-

| "t prafuit,

tiacenfetur,qux per mortem concedentis ne qui-

Ateff abim

'dem réintegraexpirat. c. fi esi 36.de Prab. inf.

Jni. Inb

Fach. j. Controf. c. roo.

j Dos necber

ochis-aj intcff ato

] lificceder,

&2 Queritur VI. Qualiter Par

fuecedaturin bonis patrzmenéalibus , & indu-

ufna, ]

j?rid!i(im ?. &. Succeíhionem deferri proximis

| ubi Don (

"tonfanguineis jure & ordine in bonis Laicorum

TVACUOr norte

ufitato jux. tit. Inff it. & ibi interpp. deSuecef.

1 ( p

Wb inteff. Neque in hac-fucceffione computatio

! Ilgnad) al

'graduum fecumdüm arborem Canonicam fupe-

5 Q gf

mius Z2 parte 3. cap y. delineatam ( utpoteque

ts grdixaarï fie

'tantüm ad matrimonium pertinet; quod ficutex

|

;

T0 : qua r

duabusperfonis confiftit, itain'eo du perfonz

1171

ad unum gradum trahuntnr). fed fecundüm ar-

j l!:(:räl

lm

Guf

i

)

borem Civilem inftituitur, in quá generalisregu-

Morm. d

laeft, quodtot fintgradns, quot fint perfona,

!

s S&æritw !j

qux à ftipite defcendunt ipfo ftipite non compus

s C

tato.

Q

]

Vid. Card. Tuf. Ji&. g. Concl- $6. m. 9t

& aïdxrx.S m Y

undeponamusquod defundtusreliquerit ex una

Mi

Í

patte filium fui fratris, & ex altera patte fium

v [

H

QQicimis

ï

patruelem , ideft, filiumPatrui : fi jam ex ar-

Icis (idod

bore Canon. fieret computatio filius fratfis, &

111 parte d

filius patruizqualiter fuccederent, auiaeacome

g'».r.e'ndlemibus

putatione uterque eft defun&to in fecundo gra-

J! Silotis PIC

duconjunctus : at vero juxta computatiotiem

M Orft

"Civilium filius fratiis excludit patruelem , quía

m

V!d(

patruelis eft defun&to in quarto;ille autem in tet-

CNM!

zgs

, Wo gradu conjunctus.

'xfdofc yei ah(

Quod li nulii extent confanguinei ipfius

Clg-

15 gf

Kick

De Bera Parochborum.

1

$65

raci defuncti, fucceflio in bonisprzdi&isad Ec-

,exgires,:. p

nen verius & t

clefiam ( quafi fpiritualem uxorem ) cui Cleri-

Mh

y, f r

i piv

j

J

cus prxfuit, devolvitur. e. fs. 12. q. . c. 1. de

Succeff. Ab intefl auth. Liceniiam. $. 1. C.de Ep£-

yconcedtmitt

fcopss.

InbonisClericorum;qui nec confangui-

'w'jg,dg Iuii

neos nec benefitium habuerunit, fifcus Epifeopa-

lis füccedet.

^Pa:bchis "

Panorm. z c..2. de Succe[f. ab in-

Non obftàt hactenüs dictis. Z. c. z,

700/45&95) "Ld

teff.. . 2.

ubi bona Clerici defuncti jubentur diftribui a

em defern p

a

(

quatuor partes; & una Epifcopo , altera Eccle-

.in bons La

fie , tertia pauperibus & quarta parentibus af-

T J

vhone enyit

fignari, nam hunc textum tantüm loqui de fer-

vis, qui olim à Dominis manumiffi in presbyte-

q Cnori?

Niw

ros ordinati fuerunt,quibus Civiliter non eft cog-

a (

màtio ; quz fucceffionem prztendere poíht. . $,

^ ev?lf*

n

quod autem 6 . Infl . de Cap. dimin. juni. princ.

[ ; Gl

ri

de fereili cógnat. coiuniter exponunt DD, cum

)dl o ,

Gloff, Panorm. & Barbofa zédem.

o u

Queritur VII.- Anillegitimis &liis exConcu-2 $

J u

binis Clericorum progenitis debeatur fucceffio ,

l)

quz aliàs in jure &iliis maturelibus tantum , (eu

m Cg,*i(,:.

Hlegitimis debetur ,. ut fcil. non extantibus libe-

t

i

tis legitimis patri unácum fua matre in. duabug

«f

uncis (ideít, in duabus partibus; fihxreditas

p !

in 12. partes dividatur )' matti vero & omnibus

u

" fiüts

afcendentibus pet lineam maternam unácum.a

at , Quam

3

eo

]

juftis liberis plen& füccedant. $. »oPffomé. Inft.

ado !

! füfmf

j

l

ad Sc. Orfic. auth. fiqua illuftris.C. eod. Nof. gg.

4 ct

€ap.rz. Videturprobabilor fententia Navarti

i

siti

ffid

Confil, 2. de Succe[f. ab intefl.. calesliberos à Sae

d[PH(

ll

tb

eaU[Cr'

cerdote velalro Clerico præfcrtim in faeris Or«

dinibus-conftituto éfle progenitos eX damnate

a,

Cotíity

T p

ngll

$66

Pars IV Capin li"

i

coitu , & confequenter illis nullam fuccéffionets

At on celfn

competere , «rg. Nof. $ 9. c. r g. ille enim ceztt

hr ipfo cefe

dicitur damnates , quem lex reprobat & füb grae

Caterüm ye

vibuspanieprohibet, Harprecht. z4 przrt. If

"

diur, flosn

de Succe[f. ab inteff.. m. 344. €$ Ponor. Zn c. tan-

Jorntíons ,

ta. quz frzlia legitim. u. 12. atqui omniscoitus et

lt folént

Clericis füb gravibus poenis prohibitus £. f. 4e,

vtrà de Jure|

Cobab. Cleric. E$ mul. Trid. Seff. 2y. de Refor.

Fantur, fedr;

€4p.14. ergo , &c. . Dices, ex hoc fequi , quó

4&5"!/, Dm )

hodié omnes, qui olim stzrales appellaban-

[ fatticidum

tur ; cenferi debent ex Z,zmato coitu, co quod

lii

194

(,fr)([.m' f i 4j

hodie concubinatus in 1

eque foro prohibea-

i rertor

tur & puhiatur , hanc illationem quidam valde

TV pOtits xl

grobabiliter veram putant aprrd Harprecht. 4. /

t CODCOEdands

E. 30 j & Panorm, d, num. 1.

Interim fi cum

A Dber n

eodem Harprecht. & Panorrm, vélit quis cenere;

adhuc hodie darizaetur/esin ordinead füucceftio-

ïiatum Barentym;:

Breftefs

nem,poterit illam dare different:zm inter liberos

wmfs) &d ütyr

Clericorum & Laicorum , quod fuceeitio in bo-

V

i

Metvitigen

nis Clericorum dependeat à jure Canonico , €x

Querit Y

quo fetiper fuit concubinatus graviter prohibi-

Attiftis Cs

tus : at vero fucceffio in benislaicorum depende-

Cere gt

atàjure Civili, de quo jure conicubihatusnon fuit

quidemapprobatus , £uitramen toleratus ; & li-

LU

Jfà Confnea

beris inde natis certa fücceffio adfcripra ; licet

;!iis Eccleüg bo

autem hodie jus'Canon. etiam in foro fxculati

ratione peccatireceptum fit, non tamen repe-

Ti

o UCCQH'OH

ritur fucceffio zaturalium per aliquam legem»

"

uïcedlt Gn

ltl

Ínblata , correctiones verb & conftitutiones poe-

!

nales recipunt ftrictam interpretationens /. p«

ACà bt

epimts. n ffo. C. de Apell. ccodza. de R. ]. in£.

d

atem ,

Wte

Ptütm di

N

äabct tamen hxe refpontio fuam difficult

an

0. HOR

g I!/.

De Bonis Parochorum.

$67

Vesullam d

ámn non ceffntecaufi colerati fcil, concubinats,

; tf lat

hoc ipfo ceffet fucceffionis effectus.

stb

Czteriüm veró quod in Z. wof. f g. c.

d- ad-24-

r d

ditur , filios ex damnato coitu nec alendos effe À

sf m

porentibus , non cenfeo ita rigidé accipiendum,

;; amulomtid

ficut folent communiter DD. accipere , quafi.

"

vero de Jure Civ. iftis filiis nulla alimenta de-

i pl-ohibiuzs : »

Trá, 3:/7 J'):. äf s

beantur , fed tantürn de Jure Canon. per c. czm

g, er lo

Baberet. De co qui duxit. Hocenim fuiffet indi-

te&té parricidium talium liberorum concedere

sutiti zpye,l:::

"UM

il

j 00

[

l. necarc. ff. de Agnofc. lib. qu6dà mente Chri-

Y *x(»k

10

d

fliani Imperatoris utique alienmm fuit. Ideó-

m

que potius exiftimo, utrumque Jus hoc modó

effe concordandum & declarandum , quod prz-

|

fatis liberis non debeantur alimenta fecunduüm

4m. 1j

ftátum parentum ut v. g. flius adulterinus, vel

inceftuofüs autaliàs damnatris cómitis alatur ut

0

WTL

comes , fed ut privatus juxta neceffariam vita

!

rac

€onfervationem.

w

Querit. VIH. Quisin bonis profpecTu Ecclefie 2 $

acquifítis Clerico fuceedat ?. y. Ecclefiam fue-

cedere exclufis confanguineis texr. €$. DD. i c.

100

r deSucceff. ab inteff.

nomine autem Ecclefize

LFM"

bona confignanda funtíucceffori , quiilla cuns

i i

aliis Ecclefiz bonis in timore DFI difpenfabit,

jgelïo

in collegiis autem Clericorum & Canonicorum

um

u

RW

nonfuccelfforin præbenda fed totum collegium

fy, 000

füccedit. c. relatum. 12. de Tefl am. f defunétus

m ii

plura habuerit beneficia in diverfis Ecclefüs ; in-

0& COnpm

Jj

ter jpfas Ecclefias juxta proportionem redituum

j

Ya ftite

ul

perceptorüm divifio facienda ef d. c« relatum.

j ^

ortumis

?jd. Joann, Hon. in tit.-de Petulio cleric

Wmæn " í

9. 44

*

$6$

.Pars IF.. Coput Iy.

b

$.14. Confuetudine autem introduci poffe, a«

endodeced

fucceffio vel difpofitioin bonisprofpe&u Eccle-

tts devolvunt

fix acquilitis ad Epifcopum vel alium Pralatum

fta, nedim

pertineat, probarur ex c. ffz. de Off, ord. in 6. I

tlus vj medi

dubio prz(umuntur bona greffe&u Ecclefrt: ac-

tpie erodid

quifita, & haredibus extraneis incumbit. onus

f dt Cofupt

probandi contrarium. c. z. de Pecul, Cleric,

Mi/onpijgt; E

26

Queritur 1X. Quid fentiendum, deilla con«

dfo/)m, 0

fuetudine, quód reditus Ecclefiaftici Parocho-

tilimo, que.

tum five éex teftamento (ive ab inteftato ad. con-

Mfan, u

Dypr

fanguineos vel hzredes extraneos paffim & in-

51t ul

tegre transferantur ? Non defunt pro & contra

Oïff; Püptris

"

D

|

!

m

H

j

hanc coníuetudinem multz graves authoritates

J r

& rationes , quas fefert Covar. /z d. c. 7. s. 23.

f

N

i f

Ef /eqq.. Rem ita comppnunt Molina Ze'I. & I,

Xrane

di/. 147. ». 27. & Azor. zvff. smor. p. z. l74 6

A u zdpp

lojl

ü

£. d. 1. quodper confüetudinem Clerici $alidd

litih

.FLCHULm t

teftari pofüint, fed non Jiczté.

] Clefl

COtuy

Verüm ego confidero fubftantiale requifitum

hr refpon&ebïm*

confuetudinis ( fine quo nullumeffe&um ha-

i Danig

bet) effe , ut fit zationabilis , c.fin. de Confuet.

m

Y t

talem* veró confuetudinem , quà fine peccato

D

mortali ex fententia Azorii & Molinz uti non

Y

?^ Quümyigh

V? ff

licét, & per quamid quod ex iententia SS. Pa-

;

Ittefan

trum & enixá conftitutione Canonum pauperi—

Tteg

) pflmn

bus ac Ecclefiz debetur , ad profanas caufas di-

wldl g

rÉribuatur, effe rationabilem , fané mihi nemo

of

d f

qeríuaferit,. & hinc non.vana ef vulgi opinio,

UT

Aitu

: g

vel experientia, quod bona Cletricorum apud

Accedit:z

T N l

dLaicos hzredes parüm fructificent.

r;

Wetrluy

quód experientiá conftet, per talem confüctudi-

hT

D)

b

lls

Wt

'f"ef?i Hon exiguum - damnum ánferri-Ecclefüs ,

Vg

qua.n [:]

"

De Bonu. Parochorum,

869

mtrodua

pa*ït I

uando decedentibus Parochis omnia ad hzre-

if

es devolvuntur, & interim Ecclefia vix farta

tecta, nedum debita ornamenta & novus paro-

il lum Pa

' :n

pI

chus vix media fe alendi habet

E

ut vel.ex hoc

? 05*1 ard. il

"

fNE

uEcitt

capite przdi&a coníuetudo invalida videatur;

'(:),(m

nes fncumbi &

€. 1. de Cerfuct. juntl. c.cum inofficiis. ibi ? mos

indeé»mniat

PA

Z ï:C

£

^

lefrarum profidere 9olentes , t$c,

, Dl C

de Tefl am.

Quare illam valere confuetudinem

jendum, dl

exiftimo, quz approbaiur in c. relatug 11. de

cdefafia ht

bincehasit

Tef!ami. vt Parochus. potlit aliqua de reditibus

6

Eccl

ei

"

lafticis

i

Í

ytos pailiï.ä::»

in ultima voluntate relinquore. puis

locis., paüperibus, & qui fibi in vita aliquod

Áunt pro &

i

aOt

fervitii meritum exhibuerunt, five deinde ifti

gv W

u

t hh

pauperes aut fervientes fint confanguinei ,. five

u n

extranei.

nl

:

ji

"n

1 ,l(»",:,

Sed quid ad przcipuum Adverfariorum ( de-

,* p

fendentium ex coníaetudine $a/zdam fed non

3.:19:15 Cleicie

licitum Clericorum difpofitionem) argumen-

h

J

antith

tum refpondebimus ? Quod nimirum Clerici

m Il

Éntferi Dominiíuorum reditaum etiam fupet-

a

i

fluorum , ideóque ficut inter vivos faltem fa-

hf At Cw ii

d

lidé, quamvis non licité eos ad profanas caufas

q!

j

wO*Ln

slienare poffünt fine reftitutionis onere , ita »

"

etiam perteftamentum ; cümex multisinftantiis

euo

jih

appareat, plurima Beri Ajc/f? non tamen éwfa-

v

101

26

j

lide , &$c.

Lorofdr

E 6:-27

: Profe&o ( hoc. argumentum aecurat

i fane ]

pendatur, non eft tam folidum ; ut primá fronte

ii C&

videtur, - Naminprimis palam eft , hiczmcertum

! CIEM*

per incertum probari.

Siquidem hzc.omnia

mdm«

apud DD. plane. dubia & controverfa funt, an

r

qu nil

Clezici füorum redisaum . fuperfluorum ita. ha-

i UW

4

beant

[ju a

576

Pars IV, Caput IV, .

I

beantabfolutum , fimplex; &irreftri&utn do-.

thtb frnona

minium, ut eos valeant validé & irrevocabili-

Potat ver tef

ter in alios profenos u

C

fus transferre, (ine ullo

Yiere of ia

reftitutionis onere ? Contrarium enim ab au-

m far, m

thoritate plurium Do&orum i& rationibus gra-

WT qon tane

vibus pulchré oftenditPaulus Laym. Z» 1Zeolog.

fitts, od ip

Mor. lib. 4 tra&d, 2. c. 3. 9. 3. f. ad alteramquis

"icquiftaad

fionem. Neceft (emper bona confequentia, hic

Pt per inm

eft Dominus rei, ergo poteft Dominium fium

Btell /Wm

in alium transferre.

Licét enim hoc procedat,

!t r d Zä&

ubi dominium eft abfolutum & liberum , non

tamen ubi eft certo modo reflrictum modiüi-

f'P!f A h4

'

MT

i

catum & limitatum. v. g. fiteftator jubeat bz-

It N(C "T

n

redem dare pauperibus 1oo. non aflienata fpe-

rmmf:r'n: Pnin,

Cie monetz , hareserit debitor gégerz;, & con«

AT. foig fne

fequenterante folutionem veriffimus Dominus.

«iis-corfefr: m

uid, fi in alios quam pauperum ufüs omnes

Vr

facultates hereditarias infumpferit ; anne libera-

fïu!;'o ltr,

u

tus eft ab obligatione folvendi paupcribus ? Mi*

uf

nimé : plaé quód teftator heredi, hoc Canones

&tüntr & E

O ane

Jin

hoc Fundatores ex Canonum interpretationey.

d

tht *

Ann

beneficiatis injungunt. c. quod autem. 23. q. 7«

tf

Similiter cui fidei-

?lþll

Trid. Seff. z y- de Ref- cap. 1.

NT

eommiffum familiz relictwm eí(t, in vita fuaa

e] mtim,.«ä-,y,*,,m

verus eft Dominus, extra familiam tamen alie-

Unde reété additur de-

| rl fj

narenon poteft ; &c.

£nitioni Dominii , quod t poteftas libere difpo-

* UT Wup[g[

9j at Cl

El'i(i b

nendidere íua , atf jure probibeatur. Deine

denn

Wt fin H

de ctiam ex füppelito Adverfariorum non cft

'n Dtobo

ditficile , inter a&usintervivos, & ultimas vo-

U

f "tur

luntates differentiam affignpare. Nam dum Cl?f

DEU

lfmp

* Rs

riws;fuzveräuos redieus alienac inter vives;

ipie-

LUn

t&tic

Mi

Wt Wu'

De Bonis Pavotborum,

j71

&irdd

1

Ü

tünc, & non alius habuit dominium : fi vero di-

15'1!:

lide &i

ponat per teftamentum , teftamentum incipit

i

'Drre!

valere poft mortem , a2 Hebr. g. l1. ff. qui te-

lln.ï. -

à

ftam f'ac. 1. 4. ff.de Adim. Leg. . Poft morte

&i

autem non tantiim Clericusnon eft amplinsDos

aadQe

minus, 'fed zp/o Ture bot

iv

jus profpectu Eccle-

lal

sf dl

fiz acquifita ad Ecclefiam devolvuntur , cui pro-

a

ji

aconqi

ihde per fuam difpofitienem prxjudicare non

poteft, Reffandemtus , inquit , Pontif. z c. réla-

M Donirüm

l

tupm. 12. de Teff a. qz;ä:z' generaliter bona quali-

enitm doc o

bet per Ecclefiam acquifita , e$ debeant juxia La-

TOU

viidum 7

fer Conc. po/?acquirentis obitulhremanere, E&

hat ]

infra: Nec de jure ip alios pro morientis arbitrio

transferri pofzt . Adde e. càm in ojficiis 7 . deTe-

$o

flam. ibiig &ne : fffe inteflati decefferint, fife

jtr n i

yerilimus

aliisconferre goluerint, penes Ecclefiae eadem bo-

Adde c. 1. & 3. Je

upenum d

4 pracipimus remanere.

Peculio Cler. Quo Jureergo hec bona ab Bééle-

yfety a:'znä.m:

TT

fiis auferuntur & extraneis $4146 relinquuntüt? -

j

WM

PïribU? Z

LK Cno!

i

Non (ané Jure fcripto, quia univerfi Canónes

hæreö

reclamant : ánne confuetudinario? lta, ajunt

,va.m mfv

adver(arii, con/uetudinario. Sed doceant,quafo,

ul i

me fic argumentantem : Confuetudo qua noir

Simitärerguz;.:

eft atzopabilisynon valet contra Canones. £ext,.

" CR) y u

elarus in c. fin. de Corfaet. ion enim confuetus

g

gj']l'f?m

do, fedcorruptela efl. — Atvero hec confuetu-

j d

dm !

do, ut Clerici ad profanas caufas fuo arbitrie.

Oceüasllöfe ]

"

teftentur, non eft zatzonabz/i , ergo, &c. minos

77

hi

rem probo : confüetudo, quz toties quoties

erfatioru "

exercetur , invitatad delinquendum , imo facit

y; *

femper mortaliter peccare utentem illá, non eft

qe N7

40 T

mtionabili, ied confuccudo? ut Clericiteftentue

g "

c(

a

$71

Pars IV. Caput YV.

n

j

ad profanas, caufasnon poteft exerceri l/cit? & — à

u

ithnt Pont,

fine peccato Clericorum , ergo eft zrrationabilie

1

WUO tales tfüs

1

h

L

& infzlida, ergo contra Canones nihil opera-

n

:s'erfm $5 Can

[ 5520

Major eft Iuminenaturz nota, quomodo

U5 hr tf

enim poteft effe zit/ozabzle, quod me conjicit

Umddifs f

in periculum , imó.& damnum falutis xternz,

Wt z c

text. n d. c. fin. ubi ex periculo [alutis jidicatür

T utinin, 4

corruptela. cap. ex parte cum fuo Summario de

VOEntS o

Confuet. c. F. de Prafcript. Minor eft adverfa-

;cf'p.rivücgium (0n

riorum Molinz , Azorii, Leffii & aliorum , con-

M

Prfnas s

A:

P

h

fequentia ( falvo tamen meliori Judicio ) eft

m

t ln

noflta.

Ut nilfil dicamus de damno Ecclefia-

", Ms

rum , propter quod ipfum confuetudines tane

"n cifmsg

quam itrationabiles reprobantur. z c. 1. de Con-

D nyerf

f*et.. quód vero dicitur , multa in Jure e(fe //

t w g

€its , lcd noninbalida , «. ad Apoffolicam. de

w.adp d Mar

Regular. id verum eft, & dMiciti a&us Palor (.-

|

)

5 v al

flifieatur.à Jwre aliquo falido nimirum à juíta

wf*(mes diigeulktu

"

Lege, velCanone, autàjufta ; legitima & ra-

" Cterit

tionabili confüetudine , qualis in przfenti non

Ms j

eít, ut oftenfütn.

Nihil quoque movere debet id ,. in quo

con-

ltb

$ Com,

srariz lententiz DD. plurimüm fe fandants,

n

quód nimirüm $. Pontifex non contradicendo

jïl.m Áiti )

VOE'ifu:

- MR f

ll

videatur tacité approbare przdi&ur ufum ad

li E('c[eü "

Al

profanas cauías teftandi , quem vix poteft ig-

T0

Ont l

norare , cüm in multis Orbis partibus practi-

ib

€etur.

Praterquam enim quod in nevisime

^to] fnoy ]

Concil. Trid. d. feff.. 2 . c. 1. fatis contra&um

ORE

videatur , jam in ferefimili materia ( videl. cir-

u aufhontagn |

cà pluralitatem beneficiorum à muitis fine le-

ilie &t

&s(

Eitiaug dibpeuíadoge: & ícrupulo . obtentam.)

Ptb a

eca-

De Bos»is Pfxrocäafum.'

;73

exereen J

declaravit Pont. quod füa tacitürnitas non ap-

T

probet tales ufüs ; qui non fatis rationabiliter

n

l

10hes [

adverfus SS. Canones inducuntur, »ulto , in-

tht quoi:ee,

quit , per patzentiam tolerantur, que ciumim 7u-.

od re C

dicium dedutla fuerintexigent:Tuffitid tolerari

f

m ia

duts 2

.....

tl

son debebunt ,.c. cóm jamdudum $.. wbi Glolf.

j a j

in$. patientiam. de Preb. Demiüm neque illud

| /,w um

argumentum aliquid evincit , quod S. Pontif.

per privilegium concedat licentiam teftandi Cle-

Minor elt du

i&caliorim, t

ricisad profanas caufas , qux teftatio fi irratio-

jp Judiao)'

nabiliseffet , non recté per Pontificem conce-

deretur.

damno E

Multranámque in uno vel alteto par--

ticulari cafu irrationabiliter conceduntur , quae

exxiutmäme; D

tamen univerfaliter concedi zs£zezabiliter nom

"T

ln in ut di

/'-f

poffent, veluti fi inter confanguineos in z. vel'

, pf

3. gradu ad Matrimonium , ant cum lufcis, il-

legitimis ,' vel alio rnodo irregularibus ad SS,

aj

Ordines difpenfetür.

Unde illa etiam confue-

j nicitum 4

tudo prz cxteristoleratipoteft, fi Clerici ante-

; ]egi;ima&ü'

quam teftentur , faltem licentiam Epifcopi requi-

j n gxæïenzi n

rere debeant, ex cujusprudentia prafumitur ne-

u

u

ce(Atatibus communibus pauperum & Ecclefia-

TL

( n llj

rum fatis provifum iri. - Ita utnon aliter conce-

ii

qia

slat teftandi facultatem , quà fi viderit indem-

90 0^

nitate Ecclefix farisconfultum, eíque aliqua 5

zdl

(

m

;l(v'

faltem portio intali teftamentorelinquatur- Vi-

retti Lj P

M

deatur etiam pro hac noftra (ententiaPaul.Laym,

j at

in Theol. mor.lib, 4.tr. 2.6. 1, 9.7.

Onod n n

Addotamen£nalitet,antequàm hzxc confue-

fs 0

a

tudo authoritate füperiorum declaretur invalida,

atena

L

fis

poffe hzeredes Clericorum in foro interno ex-

, 4

nominis

cufa;i ab authoritate extrinfeca magni

Ti

dh

Do&o-

i

o

PT

$74

Pars IV.. Capa

CL

V.

Do&orum , qui hanc confuetudinem. validam

"

Q

pronuntiant.

i

RUR

SUR

Proftremo dum de bonis Clericorum agimus,

ton eft omittencum fingulare illud privilegium

Clericorum , quod propter debita incarcetari vel

P |

excommunicarinequeant;fed fi defa&to non ha-

beant, undefolvant, fatis cft, quod caveant &

D!Vlltl's, ju

promittant defolvendo ; ubi ad pinguiorem for-

0849 14j

tunam devenerint, gaudénique beneficio com^-

f

petentze , ut usque ad /2eum 65 perzmm. executio

C4

contraeos feri non poflit(ed competat congrux

fuftentationis deductio , text. & Interpp. zze

Odeardus 3. de folut. Cuiprivilegio, utpote toti

i

Otonn

Ordini Clericali conceffo, ne quisin opprobrium

ejus mendicare cogatur, clericus renuntiare norn

um

&5

poteft. arg. c. ff dzligent , de Foro comp. WHenr,

bom

Zoef. ed tit. Decret. de Solut. 22. $,. Advertitaus

n

pote,

temRiccius /z praxi c.Odoardus deczf.26 9.5 feq.

?

h

er:inen;cm j

qued Clericus negans debitum, & de eo perfen-

tentiam condeminatus;nec anteà illud agnofcens,

vel quidolo & füb fpe . c. Odoar4. debita & zs.

MFtVotnz

alienum coritraxeritnon gaudeat przdicto privi^

h

legio , quód videtur admittendum faltem quoad

illa media compulforia, ut Clericus in tali cafu

$0

)

]

contra incarceratjonem vel cenfuram excipgfe

duj

nonpoílit, quód vero etiam proptereà omnibus

"

i 'q'uöitctur) :

bonisexui poffit non eft fatisin Jure Canon. ex-

h ££fïmz'tur,

preffum, neque propter reverentiam Ordin. Cle-

I"arumaiiud m

7

ricalisfacilé inducendum ,. ciüm factum & deli-

- Mitoj

n

F

Fal

&tum cuique füum, non alteri, minus Ecclefix feu

U Pandy ,

Ecclefiaftico honori nocere debeat E u fka'"?

Q.MM [ ii

"

Aj $- f de R. 1. à delitinp, cod«tit. in£-

u Í

4ij

i

in;

L^

--äeä (575') geg

sdinm i m RPE UO UESO ERSO RD VE UR ROE UO

ä*äl gï&l&ïä*fæ& g&zw

encorum a

zilud pW**W

&mmcarce.amx

PARS V.

wud»taöïv"m" 4De Vatzs

, qud vt*

, juramentis e& Ufurzs ?45-

quam materiis pratlicis Prracl'szr

ad Rmuwffmm"

e bencict f

fGitu quoque utilifemnss.

QAPUT TI

6( "m C((fml

mnofaf COIW'-'

& Intergp. ^

.De Votts.

u QU.O,XXWOLC F .'-!SS

Ts

42 Ot

u

orum materia qnotidie Parochw

uxsmoü?f "

*3**

& Confeffariis obvia eft ; angizque

Pü

æt

v5

4238

us renutt

Ht

b

D

bonasanimas , quare & hmc , ut-

;fFaN (WF

pote ad curam paftoralem pluri-

d M*ï*

, müm penmemcm ánferere volux ; Opto ut ex yo«

iil o fit.

j d coPC"

51.,

ueaiï ag

1yin 0 gt

Q—'d fit Fotum , quanam ejus. j j?-

ia $ ablrgatza ?

d at Wd Wr

,ndunf oltan 9

O$UMMA R I A.

cjeritis j o

( a. Votum quid, &6 quomodo differat 4 propaf:o?

i eïC t a. Sá dubitetur , fuerítne otum fel propofü tumJ

prafamitur , non fuiffe $otum.

| PWPM Qu

,mJUch

lä 3 Votum aliud explicitum ; aliud zmplzc:tum.

cnnamOf

d

4 Votb obligatur etiam qui non babet animum.

ji

um

jf

ferbandi ;

fecns fi fe nom oblzgandx.

sECdf&'

je, : u^

n delzbemtzo requzmtur im $oto::

5

debfatt U

quld,

ff dubitetur an fucrit f ufficiens deli «

W]Jlf; f/i m

hrdrm

fs &4116

$76

ParsV. Caput I $.T. -

é.

i& ibiGlo

Dualis error tellat obligationemBoti 9 ^

7*

Difficuliates no$ exmuergentes , Pel nom prae

;&

TQ ràto y

Pife cur potius tollant obligationem Poli ,

j

LUdum , vel

qwz'm coxttAG uum?

:H quo dibi

$.

Votum debet fferi DEO, fa

.'WRID . quia j

fíat Sandis.

ælt:m mediaté , ut ff

;f*:zfæ. n pay

.

Votum debet e[f:': de snel

:-'-a.ri 2000, & ib.,:-' n

i iiansprius ]

res indifferentes , $elves bo

1

n 06, mflum f-

'mwnüatprh

nem Pober? po[frzst ?

(Lolligari i

46. hn C5 quandofaleat otum contxabendi ma-

Menr Zoyf

trimonium 2

LT 17 li

fi;ia liv fs f

1. Vosevi po[[unt etiam ea ; qut ali4s funt de

, qprecepto,

Fittefi n

i2,

Quanta [it $oti oblizatio , $ an detur par-

V nf

A

A

-Qüliä Kfn (

$ztas ?mater£s.

)!

f'[po

4j.

Quamdiu executzo £oti differri po[fit, & an

o !IO

przötfdcm impedimentum teneatur prae-

"

4 I

nire.

N

dl() )Q

14'

Quid, ff fetum [it partim de re poffibili,

"mb

|(gartim impo(pbili ?

8 gt

af.

44 Sotum poffit per alium implerz.

"I ts

aé.

Exponitur text.in c. quod fuper de voto.

"L viam Vb

"Alia

a7. Voia quatemus oblipent fucceffores.

L

180

Summaria inbeniestn $. feq.

BMO p

Otum communiter definitur quod fit pro-

i V

miffte deliberata DEO faila de meliori bo-

"p $. Orj

26-Dicoprimó : Votum effe promiffionem, ut di-

::::fannexum d

Ringuatur à prepefíto , nam propofitum conci-

r

(

)

L

n C

pitur fine actuali obligatione

unde qui pro-

T

pofitum utcunque firmiter & efficaciter con-

"tl

hy

igafione

ceptum non fervaverit , peccati propterea reus

;-') exqu';'ü

non«rit ; quianulla fe obligatione obftrinxit;

"i, d 0b

[ 3-

ln WQ

!

L

Ii

De Vorss.

377

"

ITH

€. $. & ibiGloff. a;c Voto &5 foti red. . Contin-

j

t

r

d n g

gitnon raro , ut homines dubii reddantur, an-

lst TA

ne fotum , vel (olum propofitum conceperint ?

$ In quo dubio poterit przífumi, non fuiffe ;

votum , quiazza dubzo melior eff conditio pojft-

Egmmediutä | »!f—

3

dentis. c. m pari. de R. J.4m 6. fuit autem talis

^

E»itni

dubitans prius.in peffefhionelibertatis, quà eum

i

hw Ui

AWJNM"MW

non conftat privatum ef(íe.

Itemin dubio non

L. Arizxes. de O.f5

eft obligatio inducenda.

A. Henr. Zoef. z4d tzt. Decret. de Voto. s. j2-

um

Suat. de l'ore Ib. . c. g. Non obftat; qucd zsm

*

*

dubio tutior $a þ't tenenda

quia hzc regula

p di i [

plerumque eft tantümi de confilto, non de pr-

cepto, nifi quis in dubio pra&tico perfeveraret ,

N

neque ad ejus difpofitionem fe refolvere poffet,

tunc enim non liceret agere cum conícientia

ii

practicedubia. Itemin dubia irregularitate orta

u j p

ex homicidio , quando factum fcilicet honici-

dium, vel mutilatio , eft certum, & tantüm culpa

im dtt PW'T",

incerta, ad quale fcandalum & offenfionem ho-

minum evitandam juffit (ubinde Pontifex tutio-

m implfïi "

rem viam & abftinentiam ab Ordinibus eligi, «.

od füpef i ;.v«,

4d audientiam. 3. &c. þm. de Homicidio.

gm,/or:.f.

Porro hxc promiffio aliquando eft Zwipliczta

[

4

iil

& actui, quemquis agit zszexa z ut & Clerieus

nitur que

fufcipiat SS. Ordines, quibus fcit 9ots caff;-

( fj d m

fatisannexumelle , hoc ipfo eandem promitte-

t

4l

re cenfetur, c.uz. D. £. 22 6. quemadmodurm de

prtl

üïu u

Jure Civilifunt faczte patta jaxta L. 2. ff. 4e Pa-

pop

t Qu

f

[

un

&j & obligationes, qua ipfo facto contrahun-

& efici

m

türy & ex quafi contraciu appellantur, tofo tjt,

a

Inflitut, de Obligat. qua ex 4u

at pr0?

j

p

gf ;onïroc?u,

$ed

MAR. lf;uww.

)78

! Pari F. Cagut 1, $. T.

Sed quid , fi aliquis promiffignem quidem.,

wlitvoluntareþ

votivam facíat, nontamen animum habeat il-

, Qits labuer

lud votum fervandi? e.g. fi habens domi con-

o (l

cübinam , emittat votum caftitatis, vel SS. Or-

j ff Ürdigis fec

dines Clericales fufcipiat ; anne tale votum va-

-JMtlftans fihi

lebit? x. affirmative , quia obligatio voti.eft

! Diofecund

diftin&ta ab executione vori, nec ab ea depen-

"m , ubi:

dct, underecté obligatio fine executione corn-

fifterepoteft, prout fine dubiois, qui de facta

'Imajmm)

MTH

votum non fervat, nihilominus votó tenetur ;

hr

Navar. u manuali. c. 12. 2.27. & infimili ob-

ligationem ad matrimonium B. Virginis cum»

N T

li Ohligare

S. Jofepho fuiffe fine intentione executionis fu-

ESEQQ) M'-ïüe:

A üfCiHCü

periüs p. 3.c. . Se£. z. 2. 10. tradidimus.

[ m Hþi frefen

Aliud vero dicendim , fi quis non tantüm

non habircriranimum non fervandi votum , fed

;* Eu pafTJOHC

etiam non habuerit intentionem fe obligandi ;

a]'f ànte]

Teft:

uzz.'fum,i.g

& verba meré extrinfecus protulerit , intrinfecé

ä

m

autem contratiam proteftationem fecerit ; talis

énim voto non obligabitur, quüia nulla eft ob-

ul

l 'Nbxw

Vi Q Smk

ligatio fine confenfu tacito vcl expreflo , & fi

'Clericus in füfceptione SS. Ordinum non ha-

* Blf

Alemy

bxeritintentionem vovendicaftitatez , non ob-

jl

(of

"if

ligabitur quidem ad colibarum ex voto, obli-

Mi .

gabitur ramen ex prxceptro Ecclefix , intcrim.

graviter peccabit, quia decipitEcclefiam , qua

Imql

do

&r

'WWH;

non vult alicui facrum Ordinem dari, nifi qui

]

Of

"at

fecafté victurum

jromiferit , cap. 1. a':/þ z.6

6. 1. diff. 28.

l0 terws PT

Quod fi quis fufcipiens SS. Ordines penitus

ignoraverit obligationem voti effe annexam. ;

Mede

05, W

rantia.»

4

»on vidctux-voto ad&?i&us , quia igno

tollis

-s

Vf nomm

n

De Voti.

379

k[fm'ngm quï&erm

tolit voluntatem & confenüm , nif ut

nimum b

þlerum—

que fit , hakuerit generalem & implicitam in-

hobens doma

tentionem fe oblio

andiadilla omnia, qurcon-

tiatfs vl il

ditio Otdinis requi

rit, quamvis in fpecie de vo-

" ük yomml [

to caftitauis nihil fciverit.

; obligsto

Dicofecundo , votum effe promi/onem de-

pb t

liberstam , ubi aliqui perfectarn deliberationem

, cmufiont ro1

& majorem,

quàm ad peccatum mortale re-

pis, Q i

quirunt , ttt Lefliug Ze Vofe. duzo r. a.

yis votó tene

4. alii

autem prebabilius. fatuunt , eam . delib

eratig-

[

; (infmlie

nem, quz obligareenos diabo

lo per peccatum

)

Yi

mortale, fu*ficeread obli

eandamnos DEO per

n eyenuons

votum , fi(cilicet plenaa

d

i

vertentia accedat, ut

. Uädiaw'

vovens fibi przfens ft,

& (ine fübiraneo: motu

f ao

fel animi paffione j

udicium ac deliberationem

M UM

J

perturbante advertacfc vovereGutier,

mem[eob.

lgï'.ïfï !

.l.:z. t. 22. HUm.

Cazn. quef.

gulent;

;pmm»;f

ó

£ c.2. 9. 1.

7« Arg- C. f'unt qui opes. j7. 4. f

nf $^

Quid , f dubitetur, an adfueritfüfficiens de-

, qii qiici?

Tiberatio ? Sunt, qu

ihoc & fuperiori cafü

fnb

[!

$.2. paripaífu procedunt,

)väeïPfcp'w :

!

cenfc'ntque poffe(-

um

?

fionem , & cotifequenter pr.

xfumptionem ftare

pro Zberiate. Tutiustamen

.l

;k

videtur, uthoc ea-

ii i VO(OJ VW

fn poffeffio & prxfumptio

pro voto afferatur,

fctt

f in[Cfli-U

Nam quande certum cum i

certo concutrrit , ,

,?itEc

cïeüzfïh j

1

NU

,

i

pofieffio regulariter ftat pen

esid quod certum

]

!

um .

^

j

eft, ficut in poffeíforio ju

dï-CiO »

qui actus pofz

C(TOIiOS certos præf'entes p!'ObZ(' P

pl

prafertur illiy

quiperpetitorium difputat, talesa

e !egitimos :

é&tus non fuif-

^ fdiqe( ni '4

ufque dum reverá non legitimos

" um fuiffe demonft

raverit.

Atqui in ifta b)'POthefi

iffe certo emiffi

)quil gnoün;ä; uüpponitur votum fu.

B

& ta:ns

r

tum

»

33e

'þfP,m V. €apst I. $.I.

tüm dubitijar an cum fufficienti deliberatiose,

tfenas

; i rel (on

ergo poffeflio ftatpro voto , in altero autem ca-

: re pocaft,

fu, conftat, mepriüs fuiffeliberum ,. & dubita-

"min dj

tur deipfo voto , ergo poffeffio eft penes liber-

eatem.. Vid.Sanch. de Matrzm. l.1. difp. g. ma1o.

ïïnd&t) Y. ? |

lt effe vici

& Sufius L. 2. dzfp.41. m. 3 & fq. Zosl. &. t

t:tale votum

-$um. 29.

Votaautem ex metu cadente in conftantem

n )Vdilïifüem

virum emiffa non obligant, cüm noen fint pro-

um tadm

D

mifho voluntaria & libera , dummodo metus

nf Nagr.

fic injuftus ab intrinfeco, & ad finem elicicndi

Mtiy [ di

votum incuffus , velíaltem votum pro medio

Wägmll' &n 8 C

evadendi conceffur , velutiisc. z. De b qué

Fmpon Wenii

$j methsfe , dicitur, norivaluiffe profeffionem.

581 Of .

vaulieris in Monzfterio,, quz fufpecta de adul-

'lïïigare, tunq

fCr

io.à marito t:adita fuit ziniftris occidenda ;

hmht") ll.l

dimilfa erat fub conditione, ut

! WW'/) lt

4 quibus tamen

*Monafteriumingrederetur,

Secüs eft , fi metus

Agl - ä( Prom" ]

ore , vel ab

F4

tantum prov

eniat ab intrinfeco tim

* lia

-

"O g.

extrinfeco quidem;

fed quinon fit ad eliciendumr

"

ff, t

Unde non eft dubitandum,

: umlïe mmnm ]

*metum incuffus.

latzonum.s

uin valeant votz metu. navfragii,

Pmmiüionis,.

vcl in£rmitatis emiffa, c. ew parte 2« de €or-

m

Suarez. 1. de Voto. cap. 7 . Saft-

Wþ

ttm.

ferffone con jjug.

fei

l7- difp. 29-T- 3- ^

.

'(*D'Lm M

chez de Matrzm.

ui ali-

lm y

Circa errorem aut deceptionem , q

)

6

J

PU

uando in. votis intervenit

, diftinguitur intef

)wo

Y

figt

fimplicia enim, cum

l

]Vha

u

vota fénplissa & folemnia ,

Til

fui tradi-

fola voluntate voventis fine actuali

Iu

P Rn .

n

vione conftituantur, nontantüm expreffas ,. 1e

A

lenis

]HOH

l [l*

etiam tacitas conditionesadmittunt : ac groin-

W

Qu

t Cit-

Fllm fub:dlt

At

4 cfmf incaufa c;iammerö impuláva ; au

€upm-

De Votu.

j*

$

tl öülb

qim - Cnmftancis(ohim accidentalibus,notabiliter ta-

men rei ftatum mutantibus obhoatlonem vott

n aero m

tollere poteft, fi vovens ita coantutus fit, ut

benm & CUW

FO eh pehts hï

nonniiin tahbus circumftantiis fe oblisare in-

n dzfþ i

tendat, v. g g. fi voveat peregrinationem , quis

putat effe vicinam & facilem , aliás non fa&u—

T j

,mstalé votum, pofteà vero aud:at effe remo-

. tam, difficilem & (ümptuofam. — Itageneraleng

nrtc n COHPZ*

ajm nen It*

tegulam tradunt D. D. Antonius, Ang. Sylv.

Hefh enf. Navar: & alii plures apud Sanch de

dummf?ï(l i

Matrim. l. 10. difb. 9. m. 15. quod vovens /non

obligetur in eo eventu , quem excepifiet , fa

soym 910 M

temporc voti emiífi cogitaffert , tum qued in ta-

nb Duig

lem eventum cenfcïtur, fi virtualiter' noluiffe

dul PTO[H i

obligare; tam quod Zn genenali pramzf tone now

ind MPCJ? 57-

Senmntm ) que qui Gerzfmzlztcr in [Becie mom

I'f j 0 out"

jb

promififet , c.in gemerati de R.. ,mo' £. qui ad.

ub whd'f

x'

dg em

. de Procur. mo' clem. 2. eod. tzt.

uàna

ecusefï n

idi

quldem de&triname tumc veram .cenfe: Samhez

f Oum"e )

Mä

d. LE . 14. Geventusi ignorati clauduntur it

1

ï&ï aa Qbk

d

jn)

l

virtute voluntatis vovench ; & non ib Ob)L&Q

p d

J

promiffioris , aut fit caufa finalis, u fi quis vo-

fil i

qum

veat dare Pàulo eleemoxynam » quem ignorat

u 4/'

;1

locupletem :* feciüsvero , fiinclndaturin virtute

, filt W

"aMiorum actuum vel habituum & ciaudatur fub

sl

| 9

ob;ccmpromlfüoms, aut 6t cau(a meré im-

qL'

upt

wnem ?

puliva, e.e. non voviffem Paulo pauperi elee-

dj

u ^

mofïmam, G feiviffem furem , ebriofum , &c.

(

j

i.

quia tamen pauger eft, claudetver fub. ob;evw

o

"L

promiílienis fcil. elee mofynæ ; & ideo votua

prum

l

ohhoat

Vetüm hec limitatio, qux ob mag-

mll[ur !

auï |

tiam fubtilitatem ,

& plurimas difficultates -ac

Bb 3

fcm..

jgp j*

ET

Pars V.. Caput I. $.Y

fcruþuios in fingulis fa&is emerfuros lisud. fa-

TE« quivolr

cilé poterit Confeffariis, nedum confitentibus ad

fnpertdlifin

elarumintellectum explicari, non videtur.mihi

titare 1 li

necefiaria , fed id potillimum attendemdum ef-

Vimus, f |

fe , anquis eventu ignorato przcognito vovif-

taturi ff

fet , vel non ; fi non voviffet, deficit perfecta

tetdarumliti

voluntas in talibus circumftantiis, five jam ad

mtüti, i

objectum promiífionis pertineant; five non, &

Ipolam & f

babet locum regula Z. c. quod z» gézerali con-

Wiparionen

ecfjftone non feniant ea , que quis Gerifaniliter

Bramyg, $i

in ffecie non fuzffet conceffurts ,. €5 Perba acci-

" t

pienda fint fecundám Serifimilem: atque. adcà

Ut hr

eliam babitualem intentionem profercntis . a.

AR x m v

dl apell.

M fetvands dlite

Nonobftat , quód aliicontra&tusnon refcin-

Fmang fraín

dantur ob difficultates pofteà emergentés, qui-

RU d otem

busprzvifis non fuiffent initi , cum aliàs nulla

ï"*memndcmi

Fforent firma inter homines cómmetcia, ficut at-

f Ànd, ( .

gumentatur Sanch. Z, /,». 74, Leífius de Vote.

:äïlfhtem Minen

din5. 2. $, 10.. nam refponderi poteft inprimis,

7 ht tene

£requentiffimas in jure effe receffiones contra-

erisiidoe

&uum ob accidentia non pravifa, veluti fi oc-

cultum rei emptz vitium detegatur , fi malus vi-

Atvf

.L "oferm ptaí

cinus celatus fuerit, &c. £. 1. de JEdil. edicl.

1 QQH

Pr ofh

«le aG. empt. ficonductor xdium fpectris vexe-

n

ib v

tur,latronestimeat,&c.. L. Pabztatores. ff. letd-

JFeyddM

Wion

£4, Deinde quidquid fit de contractibus, quia

Atl

h

V. & (mno

l

fimpliciter acceptanturab hominibus , atque a

!llCll]hg tit

firmanda commercia & minuendas lites non fa-

) W pto

cilé folentleges concedere refcitlionem , vel ad-

n

14 de

mittete exaeptionem deficientis confensüs, aliu

Ut

t Tüàtrim

fiat

" mefü-m voto , quod cüm principaliter

? Q q

Cs,

,

De Votis.

$14

!

5-!-

verros d

DEO, quivoluntatem noftram & animiconíctte

r confncnnbusg«:

füm perfectiffime cognofcit, non cenfetur ac-

T videtut m

ceptare in illis circumftantiis., quas non pra-

x atendendit :/

vidimus, & (i prvidiffemus confegfum mint-

racogno Y

mé daturi fuiffemus , ceffat etiam in votis mi-

«t, (tidt p

nuendarumlitium, & firmandorum commercio-

antis;

ITL

rum ratio, imo potiris é contrario per nimium

r; ie nl

neani

H

rigorofam & fcrupulofam fimplicium votoruns

obligationem lites & anxietates in confcientiis

m gmr;:'! r

m F:':;I;ml'l«'f»..

generamus , & homines à meritorio. vovendi

"u y 0)86613;:

a&u deterremus , Laym. de Voto c. 3. 2um. 4.

vl 4

nimis enim durum eftdicere, quod DEUS me

obliget ex mea voluntate (neque preceptum

voti fervandi aliter obligat; quàm ex volunta-

yuadtusno! nl

te humana prafuppofita ) in tali cafu & circum«

gt j

flantia, ad quem ipfe fcit, quod voluntas mea

T. i

fe non extenderit ; huc referti poteft, quod cuma

ji, um

Joan. And. & Molina tradit Zoe . £, »», g.

dmnetcá

lirutf"

voventem abftinentiam veljejunium diebus V e-

, 1 fin ;

neris, non teneri, fi Natalis Domini in. diems

j i

Veneris incidat.

sl

«di

Atvero f/olemsiavota , c&m peractualem f

Y. 1 )

(

traditionem przficiantut , & egreífio ex Mona-

fegat

MT

T

fterio. poft profeffionem emiífam admodum,

L ift

J

fcandalofaót, regulariter non irritantur ex et-

lum W

.

tore vel deceptione

p

quia cenfetur profeffus f&

JW'W'

/f: l

abfoluté & fimpliciter obligáffe (ine refervatio-

g2

a

tll

ne alicujus tacitz conditionis, fi hoc vel illud

faerit, &c. proutexemplum ponitur m c. ex

i

uendqs li

parte - 14. de Confer[toneconjugatorum, ubi mu-

(cilionm

f

y

lier poft matrimonium ratum ingreffa eft Reli-

j

gio&em, quia audjvit maritum elfe lepre(um,

j Ffl

p

Bb 24

o

—5 LE

Pars V. Caput T. $. 1.

refpondet ibidem inter. cztera fummus Ponti-

lo fec al

fex , quoód matrimonium fuerit diffolutum &

t al f v

valida profeflio, fi qua facta fit, licét fortaffis

tineotesindif

htr, unde

caufa, quxad ingreffum movit , falfa extiterit,

hinceft, quodilla regula , dolus dans caufam

f certam d

contratiui Gore. fidei facit contraium nullum,

übitmen,

defumpta ex L. 7. ff de Dole. non procedit in il-

Nlpectati f

lis contractibus, qui per actualem (ui traditio-

*f talem ady

nem per&ciuntur , -ut ir profetlione religiofa &

Ntt/RGgrone

matrimonio carnali , quorum annullatio proptet

Dc il votj;.

Ícandalum non ita facilé admittenda eft, nifi

|

------

"Wi

t lonta

tamen error fit circa fubflantialia Religionis;

Bn g. f d

v. g. fiideo aliquis certum Monafterium ingre-

"'iMtm

diatur , quód putet in eo licere. habere propri-

ts

3

»uling

um , aliásnulló modó ingreffurus. Vid.Sat-

lracint

|

chez 4 4. Z ». rg. Laym. zz Teol. moral. lib. 4«

l M"Ot&ordi

traci.a. c. r. n. g.

hi

äümPemg

Dicofertió, votum effe promifffonem DEO fa«

[

TU erat

a5 i enim aliquiscantüm intendat fe obligare

DL

homininon DEO v.g. fi quispromittat Confef-

P mmä Qne

fario aut parentibus certum locum vitare , talis

,'mfmem &)Qcm

promiffie votum non erit, nec per ejustransgref-

Fallde i

fionem facrile-gium committetur. Non autem

G of o

fequiritur, ut vorumimmediaté DEO fiat, dum-

Í

ns it

li tem

modoa finaliter in DEUM dirigatur, fic votum ad

Ut f

|

Sanctos, veleorum imaginesfactum verum vo-

fhtlon

tum eft; quia faltem mediaté DEO fericenfetur ;

;mvconl'eckttm

quatenüsid , quod petitur à DEO ,. perintercef-

Hc&ïa&io)

fionemSanctorum iempetrarifperatur, Sylv.fer-

bo Votum. nunos ED

D

A

laDEO[

Dico quarto , votum debcre effe de meliori

D

E

) 'ïellno

rnec

Müt Wo

?

éono : quia fi res ingijïcrcm, quz moralite

bona

d

&

De Fots.

;55

bosa nec malafir, & muilto magisfi exfe velle-*

a farnis Dott

vrir diftluum d

viter mala fit, voveatur, inutile votum erit: nif& «

TA

tamen res indifferens bono aliquo &ne cohorte-

fetur , unde licet non obliget votum non in-

g, Ra

trandicertam domum , non geftandi gladium,

Atl d at

valebit tamen , fi prepter evitationem forté:pe-

^onftadm n'u(!w'n,

nl

Ticuli peccati fat, vel (i aliquis nimisaffectus effet

erga talem actum indifferentem , ideó pro fui

valer: tta.[ïl.!iü

mortificatione voverit abftinentiamab eo.

elfione relgtt

annulato p*

De .illis votis difficultas eft; an valeant, i

quibusres bona quidem vovetur; fed ob finera

yitenda dt; P

malum v. g. fi dux ad inju(tum bellum profici-

ntaa Mgona

(ondtenum IYf

fceris votum faciat extruendi templum , fi victoc

cete haben

í

Ef

y

"

evaíerit, vel ufurarius voveat largam eleemofy-

!

E

i

dlta

EX

]

mam, fiufuras integrasà debitoribus perceperit.

« !

!

hh

&. Taliavotaordinariénon valere, quiafacere

lgl m

votum ad impetrandum à DEO remillicitam;vel

tanquani in gratiarum actionem, quod res illici-

j Mmmfï

taqiiat perDEI auxilium acquifita fit, eft mala

at "

& blafphema operatio; quia DEO adfcribitope-

js g"

rationem peccati , quz ipfi non congruit, nifi

lm v "

mp i

przdiStz conditiones quafi pro tempore exfol-

p

D d

3

vendi voti fimpliciter factiftatuantur, v. g. quod

u

tuti

!

vovens velit templum zdificare, vel eleemofy-

ia DP u

nam dare, poftjuam vi&toriam reportavetit,s,

rigat llf B

um

?

m

ul

absque intentione mediante voto talemillicitu

stim

&nem confequendi.

m

" Wnï:cv?

aute

Aliaeft ratio , fi quis rem bönam, jejunium

)d

J

j

p

l

v.g. auteleernofynam voverit ad finem impe-

j

trandià DEO rem temporalem licitam & ho-

il'PcratilL

hi

neftam, vel ingratiarum a&tionem, quod ob-

"T i

u

min

vaula ) djyes mattimo-

Qfxtlefit v. g. officiu

B

l

À

$

*k-lium,

Pari V. Caput L. $. [.

Wï:**'æ

nium, &c. quiafimiliaà DEO canquam eoruA

'utofio aloyy

authorepetete ,* vel pro impetratis gratiasagere;

bonum & honeftum eft.

WM]]M lf, «

Pratereà non fufficit, ut. votum fit de bone

; "idetir, vt

j n xctrar j

aliquo quocunque , fiper id prajudieetur se/reri

Ffzmentum auter

bono. underegulariter non valet votum contrae

YOhendi matrimonium , f quia per id impedicut

um

atnus (brinde

conximentia & ingreffus in Religionem , bonum

'

i

suelins , & perfectius 1. ad Cor. 7. 'Trid. Seff. 24.

Wmedtg

Jitatye

Ca5. 10. proptereà indefinitione di&um cít,vo-

Wt ""///'ïftm

.

.

nam

Vetutius r

tum eífe prom/ftonem de meliori bono

DEO nonyoteft effe gratum & acceptum , qudd

VUf ts (f ,

aliquis vovendo minus borum , hoc ipfofe obli«

"t telding

get ; quod non velitampleSti majus bonurg.

ï-:,:um itterefe

Dixi autem , votum matrimonii regulariter

j'rranteny

monvalere, nam ab hac regula aliqui cafus ex-

l Ntch, de M

eipiuntur, Ut L Si per matrimonium poílit

!9 d ju

procurati bonnm publicum , pax, Religiointer

, "Em ren

Magnates. Il. Si fiat causá pietatis ad liberan-

A Brenedite

1 QKIEKuxx( d

dam fceminam ex ftatu vel periculo peccati,

unt

quód liberanti proficiet in remi(lionem peccato-

J

Qtüiar, |

rum. c. Zpfer opéfn20. deSporf. lII Si vovens

Vulciqe qi

i n('!'f['atur ; nï

ipfe frequenti periculo peccati obnoxius fit , cui

aliter quam per matrimonium baud facilé me-

ït;afcmrem pl

deriqueat. Sitamen ex poft fperaretfe cum DEI

;'::.»i;.rema.'iemn

"ülrefitter, d

gratia continere , & v. g. Religionem ingredi

polfc , nonobligaret votnm in prajudicium fla-

tüeperfedhiori. Sicut etiam in priori cafu, vo«

/fïfprofequitnr Í

lunt DD. votum non obligare cüm exclufione

4. .M' 52 jl

l

Ih

Religionis , fed tantüm conditionaliter , fi ali-

"& ütq

quam du&urus eft. Zoef. 5. £. ».23. Laym. 4

L 6 z p. rv Suacez, léb, a. de Vot,e, g. r 22« S

Rtrli 1

quz-

DBe VPotit;

m

Í.

4oKas, curpotidsjuramentum de ineundo ma-

j mqmm i

trimonio alicui factum fimpliciter obliget , c.

st

commi[Jum. t. de Spon/: & nonetiam votumt

teípondetur , votum fieriprincipaliter DEO , qui

"PITL

id non acceptat in przjudicium melioris boni,

vuditenrrn

Miramentum autem &eri homini cum Divina.o

yetvotum conlm-

folümatteftatione , qui id fimpliciter acceptat ,

T LL

quatenus, fibi inde jus & utilitas quzritur : in-

jgonm, W

térim etiam Juramentum babere tacitam condi-

" Tro 34

tionem ,»/ jurans maluerit Religronem ingreds,

nedi&um l"

communius fe ntiunt DD. ait tamen. Pontif.. zse

ii hn :

d. c. 16. tutius éffe , priüs matrimonium contra-

um

here , & pofteà ingredi , fed id DD. exjlicant , fi

; hocipoi *

multüm intereffet fponfz vcl ob infamiam ,. vel

ais btf

lucrum antenuptialis donationis ex ftatuto , &c.

Timo

ni rwïff-'

]

vid. Sanch. Ze Matr. Iib. 1. dif. 43. m. 6. Zoel.

ag

J

Ad dit. de fponf/al. m. 2p.

naaimonium 9

í

Cxterüm autem nontantüm ea, qua Ze Coz- p

i, Kfügwm&

fílio.E&anzelicofunt, voveripoffunt, fed ctiam

ia

m

€2, qua funt de pracepto. v. g. non blafphemare,

non fornicari, &c. ut aliquis ex. gravitate.

j il

gmimonemg Ew-"

Auplicitate obligationis tanto mdgis à peccate

[l

]

T

IÀ

abfterreatur ; nihil enimimpeditaliquem circg

W

obnori

eandem rem pluribusobligationibus teneri , ve-

W y

lutifirem alienam , quam ex jure Divino & na-

T fiauó

ii j

m

turalireftituere debeo , etiam perípecialem pro-

tsiffionem me reftituturum políiceam.

Latiis

hd

ii i

j

hzc profequitir Leff. 4eVote.Zu5/o7. Laym.

n Pr x)udn

T.

)u PNO

rP

de Voto. c. 2. ulteriüs poft explicatam woti de-

Liüh

cam

finitionem circa ejus.obligationem & executio-

ht

nem.

yuicorté

(UM

Qu«

ritur I, Quz & quanta Gt voti obli-

]

DZ

Bb 6

(

T

gauo?

]

B

PAri T. Capiit 1. $. T.

gatio ? X. De fide certum effe , quod omne ve-

|feiy vt qua

tum vahde emiífum ex virtute Religionis ob-

linsdiücare ,

liget ad prxftandum id quod voto . promiffum

Wirt ,& c;

e& , juxtaillud Degr. 2.

Sz nolueris polliceri,

Autritur 1]

absque peccato eris , quod autem femel egre[fiem

Mi ! g. g

eff de labris tuis , obferbabys , t zlud Pf/alm.7 y-

jtttmnaverit

Vooete, & reddite Domino DEO effro. éftque

transgrelïio voti peccatum ex generc fuo mot-

!Pïe futurim ;

tale, quia violare fidem & promiffionem DEO

/^ts fenueclan

datam gravis culpa eft ; aliquando tamen ob

grle!verit, loci

parvitatem materiz veniale effe poteft , puta fi

|t i ag

ex materia voti aliqua pars fübtrahatur, & vo-

MLOTTP

€um pro majoriparte impleatur, v.g. fi vovens

t dquisin f

1

:

orare tofarium unum vel alterum 44fe Mari

!

l

omittat.

N

M.M pmmif-l

A

IN

Ptqtidem,

Quid , fi tota materia voti (it parva v.g. ft

,,,,, l

:

um

Imþ r

quis voverit fingulis diebus orare -unum 4$e,

|

^^ üf as

Mar£a G ilud omittat ?. adhuc venialem tan-

VT

i

Ütpgti yrevf

"

:

"tüm culpam effe docet Leffius 4e Vote. Zib. g.

ï

1

A

[

30 Qs

s. j$. Gitateflatur plerosque(entire Recentio-

|Un tss

res : confulerem tamen pro tutiori , netale pec-

|

Wl a "i,

catum facilé in Confeffione ommittatur ,. quia

Nitet dl

aliquigraves DD. in diverfa funt opinione. Ca-

jet.de urument. q.49. art. z. Ang. f.Porum

i Quod ( l

| ..Sxen't; di)

& 3. q. ult.

Deindein foro etiam extrinfeco Ecclefiaftico

l' MU

j

VIn ff D

ile, qui feitur votum feciffe , ad. ejus obferva-

!

|

l,

1

^

"ret

hd)

tionem re&té compellitur, quia Ecclefia judicat

P

.

de quovis peccato mortali, & przcavere debet,

t et

ut.cmemina committrantur » €. opit. de Tudicim.

Y

i CO tems

€. quod f/uper. £n féoe.

7- de Fide infirum. ptalet-

o Qu T

tim fi f:ïccle[ïæ vel al

tetiys interfic, votum am-

, Pleti,

"n [ 0

l&

Bcnttï*.

389

(fe, quod m

pler, ut quïa'aïiquis voto f obligavit Eecle-

itt Rcïigiozxks Ü

fiamzdificare , pauperibus velterra fancta fub-

;

gl voo o

venire , &c.. c. licet 6. D. t.

i mduent pa:ï::iu

Queritur II. Quamdiu executio votidifferri t

poffit ? &« Si certum tempus vovens ipfe (ibi

yton f gt

, (iluljas

Y

determinaverit, illud fine peccato elabinon pa-

DEO r t

tietur : f1 previderit impedimentum 1illo tem-

ep eenerc o a

re futurum , tunc votum prius exfolvere de-

b

t; hequeelapío tempore, fi votum non im-

vomiliteim Da

iando tamen 9

pleverit, hocipfo liber erit , fed poftea implere:

fe ,uorf!? , puta

debebit, . nifi votim ob fpecialem DEI cultunma

adhanc, & nonalium diem: determinatum fit.:

brahaar,

H

v. g. fi-quis in fefto certi. alicujus San&ti fe je-

W.* g. 1 wrfr'rï

wt(

w 4

t

Ml

d

juoaturum promifit , & illo die non jejuriavity

peccavit quidem ; fed alio die jejunare non te--

vot 41(!

m '»?Vï

nebitur. Imo-tametíi przvideric impedimen-

tum, noncogetüramticipare : quiatunc folüm

tirec um AE:?

'

anticipatio przvifo impedimento eft neceffaria,.

fhuc n

"TILA

quardo : obligatio eft abfeluta , tempus tan-

tüm dilatio executionis; fecusvero fi tempus fi€

!

uf

quafi pars voti, & votum proprium dier onus,

yntit

getiti

Suarez deVoto. lib. 4. c. 14. Zoel. b.t. . p4.

e Ommffïät

.l

Quod i nullum certum tempus vovens fibi

funt opiot.

"

prafxerit, debet votum exequi, quamprimuüm

,

)

7 ]. 1 781 h

commodé poteft , juxtaillud Dew£. 2 3. c/em $o«

tum $o$eris Domino non taydabis reddere, quia

j

, a u

requiret illud Dominns DEUS tuus; 65 fimortuus

fueris repussbitur tibi in peccatum, quetnadmo-

u

dum etiam in aliis obligationibus ab eo; qui fe

&oradt

g

r!?

il

fine certotempore obligavit, res ftatimpeti po-

yi

g

teft , quamprimüm debitor Facultatem folvendi

m

r f fi: Conf! it

qidit, 109

habuerit. L. .pr?mij'"og. $.

7

€unia

39€

Pers V. Caput L: $. F.

ownia, ita tamen ut juxta humanum moduss

i, tUt cen

& arbitrium boniviri hec res accipiatur , neque

Wigtiont, &

edim qui fortaffis peregrinationem vovit , coge-

tur diebusac noctibus, vel omni tempeftate &

lu prtri

tinsmittenda f

periculo & incomoditate contempta illam ex-

Wopertptinci

plere. arg. tex. notab. m L centinuus 137. $.2

d

Áltero autem

ff de Verb. obligat.

, tuncun

E4 — Queritur III. $i votum pro

aliqua þarte fit

!

t

tenspo(fibile

moraliter vel phyficé impoffibile, uttum faltem

!

l

obliget quo ad partem poífibilem ? z. Effe di-

JPm atdfcar,

fb totuy zdj

ftinguendum , utrum materia voti fit 2/624u4

Cedum adifeare

velindisidus? prioricaíu locum habebitregnuia

Cntriltr AüteIm|

36« Jurss in $. quod utile nontitietur per inu-

$

cþgtenrione VoYt

&ile

3

zdcöque fi vovens votum implere fecumn-

tticgd ümnts

dum unam partem non poffit, tenebiturfecun-

A Vel etio

dum eam, quampoteft. — Quarequi vovite je-

! Indypio qu

junaturum totá feptimaná , í1 fingulis diebus id

Nieintenfine

fine periculo facere non poífit , tenebitur illis

diebus quibus poteft, Item qui vovit , fe Ec-

* i pf

"'nenez ld

clefiz donaturum 1 000. florenos, fi propter (u-

Vntitn st

pervenientém paupertatem totam fummara da-

n t fl

re nequeat , tenebitur ad illam partem, quam

W. diüll. &

dare poteft (alvà congruáfüa (uftentatione. Il-

ID ts

lam tamen exceptauoner hic addunt DD. nifi

pars impoffibilis fit przczpalis , & alteratantum

Vattbienda ,

li, p

accefforía , & non, aliter quàm refpectu illius

principalis protniffa.

Unde qui vovit fe pere-

!1 ) !quimgr r

Mirim l

grinaturum ad certam Ecclefiam , & ibidem ob-

/4

Mib IV

lationem facturum , fi peregrinari non poffit

n

non tenebitur oblatiorniem eó mictere, juxta vul-

Ofam ng]

t

garum;quod principale trabat ad fe acce[Jorzum,

*2 Qipe

-

u 1 E&

d ivuco oblado cflet in aagna quantitate pro-

mui

'M. "du

$1

B. Fotic.

$9

yssmam odl

miffa , eunc cenferetur illa principaliter effe i

cipant, r

obligatione ,. & peregrinatio tantum accefforié,

mem vortt; aj

ideóque peregrinatione. impoflibili illa oblatie

ii ml

transmüttendaforet ; nampereunte accelferie

venpa il

non perit principale.

TT /)1,.;*,1,

Altero autem caíü, íi materia voti fit /m4i-

Pidua , tunc una parte impoflibilinon tenebitur

"T

vovens poílibilem implere, v. g. quivovittem-

je, um t

plum zdificare, & proptér fupervenientem ino-

? x Ht

piam totum zdificare non poteft , non tenebitug

"TT

capellana zdificare. . Suarez 4e Foto. [ib.z, c, 5

n ob

Generaliter autem tota hzc quzftio potiffimun

exintentione voventis folvenda eít; an volues

iib p

0 'm*.glerc (erux-

rit fe ad omnes partes voti colle&ivé cantüm

| ttnebiyz;riffrn-

fumptas, vel etiam ad fingulas divifim obliga-

gt

te, Indubio quando nec ex conje&urisconfta-

ret de intentione voventis, fuaderem obfervatio-

ïäng*ilis äicbuaïïg

4

I

" teneDit Mw

nem.partis poflibilis, quia ii dubio tutior vja

eft tenendaíaltem de confilio, fed multüm re-

j

ia

nitentinon auderem imperare, quià in dubie

f05

i

x n2 1

mon e& £acilé inducenda obligatio , L. 44ria-

qui

j at

A

l

wus. dé Gblig. €$ att. & votorum obligatio ex

communi fententianon eftamplianda , fed ftri-

ln

F

fl

Jng]f D;'

i

& accipienda , zrg. c.ex parte , ubi. Panorm,

mr

& ltetata

de Cenfibus.

Item £m olfcuris quod minimum

eu n

eff , fequimur regul. 30. juris $n .. Sanch. de

m

[

Matrim lib. p. difp. 3. m. 8-

g ov

&

x'lihv

Quaritur IV. An liceat votum per aliam.,

!f(

gerfonam implere , vel an teneatur per aliam im-

plete , quiperfeipfum non poteft ?

Jn

It rl

l)

4l

g. L. , Effe ditinguendum inter vota perfa-

41 Ur(',r

i

Ts

walia, rcalía , $ wéxta. Vocum perfomale eft,

i

Quan-

392

Pars F. Caput T. $. T.

quando folum fa&um proprium promiffum.,

Iultonte:

eft, ut jejunium , oratio, &c.

Vetum reale,

Toclitatealte

quando vovens promifit fe aliquid daturum,

ia mife

v. g. eleemofynam aut detem pro Ecclefia .

tim n pgat

Votum denique »sxtu; , quando preterdona-

"t habere g

tionemrei etiam ipfa actio feu fünctio perfonalis

ihlenda , ci

promiffa eft , utperegrinatio cum oblatione.

Uf ebtintri

'Rt. II.- Votum perfonale vel etiam smixtum s

* l haber

( fi nullum fubfit impedimentum ex parte vo-

hat Monforge

ventis de quo infra ) per ipífam períonam .vo-

F

Wl

',O) an[ Ed

ventem implendum eft ,. nec per aliam impleri

poteft , quia illa tantiim & non alia obligata eft j

ttíndibioqui

erdlfe

neque hic lecum habet reguía , quod quis per

BLTUN

|

alinm facit , per fe Tpfum fetzffe cenfétur , próut

h

j

»m

L d Vot.

eadem regula nec in aliis calibus obtinet; im

5 Q fecerunt,

quibus iphus perfonz obligatz factum , «ejusque

:2) 'Ob. eä

induftria mnaximé pro majori fui morti&icatione

äiptr/b;q;;irc yii

promiffa eft,

Votum autem reae aiiquando

Emmlö, las

per aliam períonarn impleti potcít ,. ut f quis

* Mu v ;

i UOS

folvat pto me eleemoíynam , quam promiti dare

paupetibus, quia tunc cenfetur mihi donáffe»

sf us

rf Q

pecuniam , &ita &refz maauilla eleemolynade

N

mïüïcivw

meo data effe , prout obíérvat, Sanchez. 44. 4.

bl 1

mmorslzun c.10.2. 10.

i

m(")!?g fe 05; F

A

"'([ L- 3

E. IIL. Qui non poteft votum perfonale v.g.

lus

i

jejunis aut orationis per fe implere, non tenetur

. MUf qui

hi

st

Wilteri

id implere.per alium; quia actus non obligat

TH

la

Q(lu'qmt,

ultra intentionem agentis, fuit autem intgntió

) hi

Ya

voventis , fuamtantiim non alterius péríonam

Ws

i

t

W0

J

oblieare, & quiliber vovet eo animo ; üt velit!

) deCl l

fe X nonalium affligere. . Illum camen cafüm : , ; pj

um per-

l

Á

D

UTR

cxcig—it S;ngä

*

I

d. Zw du 1; " Sivot

QU

- fctaley

y

i Vomml

[4.1

De Votis.

$98

yorum pfomifüm

fonale non tam intendatur pro afflicione, quàm

&c — Vetnme

proscilitatealcerius , v.g. fiquis votum fecerit,

; ihqild datintu

jejuniiaut miffz dicendz pro redemptione ani-

t po Fedtiz

marumin pargatorio, quz fententia Sanchi. vi-

nando prætefäw:?

detur habere zquitatem, & proptereà voventi

tufandho gc;ïom

confulenda , cuüm &inis voti tali cafi etiam per

p um oD

aliurg ebtineripoffit. Sitamen vovens non pof-

jvl etim n

fet facilé habere alium per quem , votum im-

entumr eX pan: L

pleat; nonforet cogendus, nifi fuiffetipfius in-

fim pernam

tentio impleridi votum five per fe five per alium,

-per aiam inp

r

nam in.dubio quilibet przfumitur fetantüm ob

al od

ligare voluiffe.

i, qui il

Sed his oppeni poffet difficilis textus c. quoz 16

f'per. 8..X. de Voto. ubi Pontif. decedit, quod

sifiurfim f

calots au:n:'en.

Hli, qui fecerunt votum faccurrendi terrz San-

u

iUl

&z , &i ob impedimentum perpetuum in. pro-

il

priaperfona ire , aut militare nequeant , tenean-

ii

tur expenfas, quas fa&turi fuiffent transmitteres

&f It4 11

j

woiünï j|

& votum per alios exequi. Hanc decifionena

[

i

0

&ton effe ex natura hujus voti (utpote quod po-

: q'üaü"

^

Ti

yc li

tilis per/onale quàmtrealefit) fed cx prefumpta.

mente voyentis, qui in defe&u fuz perfonz ad.

jl

l elcc'r..o'yl;f:

expenfas fe obligaffe cenfeatut ; exiftimat Paul;

y, ER

Laym. 4. L. c. 3. iz fíne. cum Palud. Navar. &

gtutt pfrfon;f: '

alus. . Verüm quia non eft bene credibile, quod

$. Pontif. voluerit quæüionem'voti, quz ime

ylerc n

mediaté conícientiam tangit, ex prafumptio-

sdjus 007 y

ne, nop habente locum in confcientia , nifi ves:

rirasfubit, decidere, & verba z 4. cap. $. ita

j a]fefl

J

l

!

)

ijmplicitcrprofcrun-tur, utnulli fuppofito , vel

1f

;O

"

;'

ï

if

.

"

w*

prafumptioni inniti videantur

pmptereä' mae

J i

qþ

olymi-

j5 1

Sisv;P'lfO , Yotium gereg»rina«tioms Hero

fAn,

3924

Par: V. Caput I. $.T.

tanz, quod non causá devotionis, fed infub-

driteron;

fidium Teir» Sanctz emi(fum eft ; accenleri vo-

ffad heredem

tis realibss vel mixtis,in quibusprincipale eft id,

ient, quz n

quod eft reale, ideóqe haberelocum , quod di-

ttdcmfeonent

cetur in feqq. refpontiomibus. Nam tunc votum

Uparie, de cewí

diciturtale, quandoin eo principaliter confide-

Nirteli, quod

ratur & intendicur utilitasEcclefix vel piz,gaufa,

lttam pi f

accefforiéautem devotio vellabor perfonz , fed

Uundti , antea

in promiffo fübfidio terrx fan&z utique pritici-

wdendisri

1

paliter intenditur utilitas Ecclefix . Catholicz

&lrendum

]

h

acceífforié autem perfonz labor, qui bené &

lttr/oy; d

.

foràn fructuefiüs poteft per fubftitutum imple-

riäïæ'duälom!

1

It

p: ergo, &c.

Ttitatetane

"E« IV. Votarealia peralium implenda funt,

Mïiü ä dEEun&o W

fi peripfum voventem implerinon poffint ; quia

Titplei, i

mihil intereft, anipfe vovens an/alius ejus no-

Mu v

gine etiam de ipfuis fubftantia cleemofynam.,

MT

expendat.

'iiam wlT.

'eöcïian

B. V. In votis smixtis quantüm ad eorum

realitatem quzftio dependet à prxcedenti, am

ion &W F

nimirum , fi vetum quo ad pattem obligationis

Gadl, Falti]'

períonalis fit impoffibile, impleri debeat (altem

RTM

quo ad obligationem rei, ubi proinde illa di-

Vantare defiy

flinctio eft adhibenda , quam ibidem tradidi-

Wri&m animm

mus, anfcilicetid ,. quod eft reale voti v. g. pe-

ht i "

regrinatio, & in ea obligatio, fueritaccefforie vel

GT TCM

principaliter in obligatione , item an intentio

Vr

?Qüiiun

voventis fuerit, fe ad fingulas partes voti divi-

h

Q in d

fimobligare. — Vid.Suatez de loto. lib. 2. cAps T

UL

& 2.Laym. 2. 1. c. 2.

tj

Iü.ct) vl fub |

87 — Sueritur V, An.& quatenus vota. defundli

Ut has ili

'hügf" hxtedem ? pes Rucíus di inguendum

't.

D« Votis.

&L

35j

tionis, fd i

eKeinter vota ; nam vota rez!;4 regulariter om-

selt acceta "

nía ad heredem tranfeunt, & per eum explesi

r;nïïfc

puspri

».ru

R:]:

/

desent, quia fünt onus bonis defuncti annexum,

u

quod confequenterin h xredem transmitütur ; c,

telocufi Cp-ïöi

ex parte. de cenftus. . Quamvisautem executio

; Nars tf :fom

t COf

l

h

rinciptlt

I

l

lr

1

voti re4lis, quod defun&usfecit, ante omniale-

deize [

EZEIZ;

gata etiam pia fieri debcat, cüm obliget animam

defünéti , antealiave:o debita,

aux creditort-

1

labor pecimn

bus defuri&iex jufüria debentur , votum non

ag uigue g

dl Czcäa!ifz'!

€ft (olvendum.

Nam votum reale tantüm de-

h, qi banti

betut'ex &onis defuncti, non autem (unt 5ond

nifi deduffo ere alieno , quare fi dedüctis debitis

vftium i

non remaneattantüm, ut eleemofyna vel do-

natio à defun&to per votum promiffa poffit ex

lïum'xm;lcn& ín

vinonpol p

totoimpleri, fufficit i heres impleat & exequas

"TL M

turyin quantum vires hereditatis patiuntur. Satte

éhez d. c. 1. &i. ?. itatamen ut nullum £alci-

ga du

dliam vel Trebellzanicam dettahat , quiacümim

i

legatis piis, ad quae defun&us non fuit obliga-

c,mntüm l

"

"

tusjnon detur Falcidia detra&io, autb. fPriliter.

^

;:orm

í i Fm

C. ad L. Faicid. 'Tytaq. de Pri$. pie caufz. pri.

| partei

V

n

26. multo minus dabitur five ex Lege five ex

yplt i

5le2f

j

"

Qi(dcï

!

À

voluntate defün&i in voto, in quo defun&tus

pi r

"

jide

g r

propriam animam obligavit.

*

"T

Vota meré perfonalia , utj

ejunia, peregrina-

ii v

tiones & (imilia hzres regulariter implere nom

fuet

j o

E

nl

netur , quia jura & obligationes, que períonze

nmank

à

efun&i in individuo cohzrebant, non tran-

u

, pattei Y

feunt in hzredem ,. nifi ultzo fe impletutum pro^

jj

at

mififfet, vel fab hac conditione implendi vo-

g)W*

tum hares infitutue faiflet, c. Mcct, d. & ibi

lnus

yi

d

JD. &.t.

i

u

Ncquc

$96

Pars V. Caput L. $. H.

"Neque ea vota qux nonnunqnam faciunta

f Maru qu

corüunitates; oppida ; vel civitstes peregrinandi,

h dantr uj

jejunandi, &c. in ratione voti& (üb reatu fa-

b Fitim ini

erilegii obligant fuccelfores , fed potiüis ex pa-

futcinri

&o , confuetudine ve] flatuto ; accedente appro-

h Quditer,

batione expreffá vel faltem tacitá Epifcopi , qui

V. Qugliter d

etiam ejusmodi leges vel confuetüdines Dioece-

fanorumex caufaabrogarépoteft. — Vid. Sanch.

lt Quingu f

J Du nl

d. C 19 8. 19. Laym.d c. 3. fub 9. &. Suar,de

(/)M 047,// (7,

Foto. [.4. c.9. s.10.

l drPapu f

In votis ;zxtis iterum attendendum eft , a

M/f!/igz'w;;)

defun&us ita voverit, utfiid, quod fuitper/o-

J mofi

84l« i voto,non potuiffet implere , (altem terte-

( Vif

batur implereid , quod fuit rea/e ? velanper/o-

um

hali impofübili non tenebatur etiam ad reale?

fs Stcunq'oj

Prieri cafu hres tenebitur ad rém preftandamg

LL

aen autem poftetiori,- Suarez. 4&. 4. c. ".

.,';!:b(mm'amr.

$. IL .

As v d

; ;Q&üï er 05!z;gafio Foti tollatur,.-

'.;rlxtias'üïw'mm

m v r

SUuMMARIA.

iplius O

£

»

" Votum tollitur quatkar modis. v

Wlide ii

z. Materia $oki defcit, quamdo mon eff amplius

n dompm j

de meliori boneo.

(fota ?

W"m) [ X

3.

Quotuplex fít poteff as Stipeiiorum irritaudi

"at

«-« Ipdireila potefl ate non attenditur,an $otum

Ut Cf

faperiori prejudaicet,E$ ibi dc FotisRclizie-

f. Rüllsi :

Jerum.

$

.

Vr ab i

Fota pupill! poffunt etiam poff pubertatem ir-

tHari,6$ Succ

Wüïari

i g

effor fuperior poteft irritart

Q It in Præjï

Saz Jhb /no

entcceffere emiffa-

..MA-

om) [0 11 i'z

p

| þf P'Oti!'

2497 .

ninevm lt

6. Maritia qu;z.litc; þogz"t irrigore $ts uxoru?

vites g

7. JAn uxór po[fit aliqua 9ota mariti irritart.

voti& ab at

8. Fotum irritatum anrefiezfcat c

(

D

ffate irritantus ?

f[/kn?e Pravte,?—.-,

, ld potüs r

p ,xelitteg

9. Qualtter , & 4 quo fiat commutatio

so:':j.

2

o gl d

10. Qualiter difpenfetur in$oto ?

L :

d. Quinque $otareferbata Pape , 6 quenam?

yifaeridint W

so, Vi

4z. Qua rationc poffít fieri difhenfatie inVatits

x

;,/'ä" f» Süm.

cum obligent ex jure Ditimo,

13. d Papa Valeat difpen[are im otis

/ä[cnntf; "

yena'ena'am di ?

bus Religionss , vel Clericatis ? -

à, qudlutfe

Uatuor modiíunt, quibus votum re&e & Y

valid? emiffum tolli poteft , ita ut amplius

g, t

ul d anmj

obligatorim non fit ; primo b sme£erza $oti dt-

"TO

fíciat ; Secundo , fí d /uperiori irritetur ; Tet-

tio f commutetur 5

h

wad m Pmu :

& anrmf .Sko?enti difhen-

,

Jtio concedatur.

Wz:'ä/l l'(' l/'

Materia voti deficit, quotiesop

*

sDEOpro- À

E

|

fhiffüm propter aliquas fupervenientes circum-

flantias illicitum ; aut etiam melioris boniimpe-

i meüäofw 1

ditivum , vel omninoindifferens, adeóquenoti -

Dn

amplius DEO gratum , vel denique prorfus im-

o*

g. vovifi non mtrare cer-

golïïbile.redimr; E.

gitdi.

tam domum propter periculum peccandi evi-

MJMM

ej? j

dl

tandum, fi ex poftfacto periculum ceffet, voto

J

deoblicaris ; voviftilongiores peregrinationies ,

yinm n

"

vel fatum Calibatüs ; aut Clericatüs fzcularis

::ienilf

gt

i

fed malles jam ingredi Religionem , non impe- -

m

dieris ab iflis votis, cuia omne votur poteft

|

4

mutari in votum Religionis, cum nullum votum

M

:!'W, [2

! pf/]

obliget in przjudicium meliorisþ & perfectioris

Atf

pfl

lm

Oni, 6 4; Vb'to

W,lf h : I N:

POFc&: E

/

358

Pars V. Caput L. $. 1L,

j

Poteftas irritandi vota aliquando eft fir/zuae — h fmnd

Jis , aliquando temporalis , quatenusfcilicet talia

tto, licitne

adefitconfe

votaà voluntate fuperioris, ftve is fpiritualis , (ive

temporalis fit, dependent. Eftautem prxno-

Arüc noh pote

r

tandum , quod ifta dependentia à füperioris vo-

tdlforem opin

luntate fit in duplici differentia , unaeft per fe&

tt Labsquejuf

fimpliciter dicta, in quantum voluntas voven-

trjure& pote

tis fimpliciter & abfoluté dependet à dire&tione

tdinem fubdj

& voluntatefiperioris, qualiselt voluntas Reli-

" Yerum, [eff

giofi refpe&tu fui Prxlati , c. f Relzgiofüus. de Ele-

nerím [crt j

&ioneinóf. ltemflu imptiberis refpectu patris,

F forert ftop

ts L Abba

vel tutoris. c.znuler 32. q.2. — Altera dependen-

tia eft fecundüm quid , & quafi per accidens, vi-

* fetconfen

delicetratione materiz , in qua alterius juri vel

"httdom ef "

poteftati prejedicatur, ut & fervus, filiusfami-

Shnt i

lias, pubes, conjunx , Novitiusaliquid voveat,

::orgsxones Bd

quód fine przjudicio & damno domini, patris;

Wtembong, p

mariti, aut Monaftetii obfervarinen poffit.

li, v b

Igitur incaíü prioris dependeritix datur fupe-

:;r?;.grigrita(umn

riori directa poteflas votum (abditi irrisandi, &

* d

i l

E

annallandi, licét fibi aut poteftati fuz damno-

T M)baïg ?

j

lnl

fum non fit, quia voluntas inferioris effectum

p

l

xbm li

Aünem

n6n habet, nec à DEO acceptatür , nifiin quan-

Ü dltem Wfllü !

tum confitrm;ata vel tolerata eft füperioris au-

Afl

l lJCenmm l

thoritate, ut conftat ex //5. Nu. c. 3o. licét ve-

i ii

i

1Cere) q

Mnt

ró leges ud?ciales vetetisteftamenti poft adven-

m

"

tum Chriftü ceffárint , ut füp. c. . $. 1. z. j. di-

m

Ut

étum, quatenus tamen funt deobligatoriz, &

VW

a

w

« hi

t &t

favorabilesconfeientiis, re&té poteft ex iis Divi-

[ n

Otherie

nx voluntatis interpretatjo , an votum acceptet

4 Qv

W

T

vel non? defümi , & in c. z. Can/ 20. q. 2. dici-

Fab

RTT

tur, AMenocbe zon Hieet fotum Yotere , & fi f0«

ünüe

"n

5671'6,

De Votis.

$99

ï»( ;60 Ho

Imo valebir talis irti-

Ferit , frangendum er:t.

ab d friu

ario , licét ine jufta caufa fas,. quiaetiam hoc

quatemtsfcilïcïru

cafu de&icit confenfus fuperioris, fine quo votum

[veisfoirtudr

durare non potcft ; peccabit tamen juxta pro-

Burc

babiliorem opinionem fuperior falterm veniali-

ïentia'afnperierisl'!-

ter , fi absque jufta caufa votumsirritet, qiia abu-

yia, um

titur jure & potcftate , fua impediendo prom-

um volunti v

ptitudinem fubditi ad exhibendum DEO cultum

pendet à dire&tr":

&eell voluntar o

per votum , Leffius Ze Voto. dub. 10. 2. 17.

Interim licet Religiofus aliter quodeunque

gtf t

yotum vovere non poffit, nifi fub tacita con-

(s re!";e&uga!rra

ditione , i Ábbas toleraverit, quoad licentiam

M gt

tamen , feu confenfum fuperioris petendum di-

4 lt

fünguendum eft ; an Religiofus votum fecerit

ll

|qui at

in a&ione aliqua fibi licita & conceffa v.g. cer-

Á f."x'ïl-(j

r

tasorationes privgtim dicendr: velanin a&tio-

t

D

1

sdigid t

nequidembona , Religiofo tamen ex certa cau-

n donins p

faprolibita, v.g. peregrinandiextra Monafte-

r p l

rium ; prioricafu non tenebitur petere licentiam

n t

aur

y

Klït'

Pralati , fed de fa&to obligabit votum , usque

fabdt

]

J

"i

u

ü

ti

dum Abbate aliunde reícierite, vel per gene-

lat

ralem prohibitionem in Cazitulo irritetur. — AI-

. infer

tero autem cafu oblieabitur Religiofus ad pe-

surr, DI

tendam Íicentiam Abbatis , qui faltem ex voto

" i

,

Af

ii

F:

tenetur fácere, quantur infe. cft.

Nan.t 16 9

hi

Prxtereà communiter tradunt DD'quód pa-

i t

n

ul

ter vel tutor pofüit irrirare votaliberorum in im-

12

(IWT

"!

pubertate facta, etiam poftquam illiad puber-

?

dbl

tatem provenerunt , nilipeft pubertatem talia

d yd

*ota nova voluntate con&rmárint.

Ratio eft,

i

at

anot

quod parentibus atque tutoribus ( quo nomine

L

t

WM""

in dcfe&u pátris venit etiam avus paterpus , vél

i

in

jottts V

i

Éoo

ParsV. Caputl. $. II.

D

in defecu afcendentiüm mafculini generis etiam

"i

Itrottr, &

mater cuüm ad eam qnoque jure. naturali cura

stietit; il

|

f&lii impuberis fpectet ) detur fimpliciter pote-

t^ Kirorres

fias votz inpubertate facta irrirandi, ac m fi-

Rn ho

milibus atteridatur frimordialis natura obliga-

Wt f votum ;

tionis & qualiras agentis , dum actum fecit s

]^ adem e

demzdmodnm én c.ult. de Semtentia excom.

ütet] aliq u

percuffio Clerici facta 3 puero impubere abfolvi

1 Ytlitcomm

poteft.ab Epifcopo etiam poft ejus impuberta-

Mámper feria

tem , Navat.JAiaz. €- 42. ni. 71. Sanch. 125.4.

Us

o iage

Moral. cap. 30. 2. 14. Laym. d. L. cap. 7. n.u.

!

hu

H

1

XOr YOYe

"Iradit etiam Sanch. de Matrzm. lib. 9: iff. at

MM

quod votauxoris, qua tempore prioris matri-

ldüïboniö Gfry

monii poterat vir, vel, fi tànc erat impubes & in-

ts

nupta, patet atit tutor irritare, poflit etiam fucce-

dens maritus, utpotequi etiam in locum patris

"dTR

& tutoris fuccedat: idémque judicium fit de alio

ïimc

,. P &Ufem

euovis fuperiore füccedente in officio, ut poffit

m

irritare vota fub fuo anteceffore emiffa, tametfi

Jïïlmv

tss

vora fuerint de licentiaprioris miariti vel fupe-

:A'de

Matrig, 1

v

rioris emiffa ,. quia per hanc non potuit prajudi-

|

;

1 T fbl t

cari fucceffori- pari poteftate finc&tuto c. Zzzo-

"m Vöti ) fe

du

1uit de Elell.. Itàtamen ut hoc caíu Éat irritatio

Ca,)u

hmj

ex jufla caufa ; & hzc quoad cafüm primx de-

pendentiz voventisab ipfo fuperiore.

11 potefla

'lï.fe'g

u Wlfäris

- In altero gutem caíu , quando tantüm per ac-

ceidens, & ratione materix voventis voluntas de-

Vler g lerj

pendet à fuperiore , votum abiter fuperior irrita-

f*r.end

BIN

z€ non potceít fuiinferioris , quàm quatenus 1

u Norse

Iia,m &

1 &c f

fibi, vel reifuxz damnofum ef... $ Undef v. g.

d

"t lx

pote(

uxor longam peregrinationem , jejunium , aut

elecmofynam de bonis dotaljbus voveat ; nom

f':ï TOR Ced

Qür- v

valebit

N

Ü

UTO

!» Vosis.

6ot

.l 51 IL

foliiguéd valebit vottim , nifi füb tacita conditione, fi vie

eir n permiferit , imo licét marirusfemel affenfum de-

v pl derit, & uxori executionem voti (ui aliquamdius

,iniand, t2 permiferit; nihilominis ex poft fa&o fententiam.

dids n d- mutare & votum irritare poteft, e. manifzffume.

p

^

fv

[

i

kb 23 4. y- eadem eff ratio de filiofamilias, fi poft

, m

d inidi i, pabertacem aliquid voveat,. quod in detrimen-

o i

Pubasemä tum , velincommodum patris cedat,. v. g. fum-

ptuofam peregrinationem, abftinentiam à carni-

Poü €jï15

TNEO &

134 bus, eleemo(ynas ex bonis patris, &c. fecusatue

p L ifb

P B.

tem eft, (ruxor voverife donationenr facturam

]

J

f

,

rin. b P

1

Ecclefia de bonisfuis receptztiis ; aut Gliusfami-.

lias de bonis Caffrenfibus , in talibus enim bonis

yre ?r'xorïs r.['z:

Ms

non Btprzjudicirm maxito , vel patrí , càmple-

m cnt.ï'mF

It

no Jure (pectent ad voventem , & confequenteg

4 POI

gw'gmin-

votum circa eairritari non poteft. DD. mox ci-

[

IMi, &hzc fententia

lie

, jion

quoad uxerem f:anquarm

A

fíao, P

tutior fuaderi poteft. -

tuno

T

f

t cmlfa)

Iterim valde probabile eft ,. quod d

Ocet San-

|

u

,gig a

| ehez de Matrzm. L. 9. difp. 59. num. a.5 fKédq-

uxorem fubdi marito. nen tantüm quoad ma-

n mn&m

"n

Dra

teríam veti . fed etiam quoad. volantatem , vig

ln

Zte o

t

r

.enim Caput eft mulieris,. Z EpZef. y. & Mulier.

hoc ee t

D

10

jcinp"

! eft (ub viri poteflate. Gez. ?. videtàrque DEUS

€a de caufa mulieris voluntatem fubdidiffe viro j

figdre

f(U

quia mulier eft levis, imprudens, & facilis i

gl

p

oti i

«

' emirtendis votis, ideóque poffe.maritum omnia

Wm

j

p

, vota uxoris etiam continentix , t1on petendi de-.

jitum ; &c. ficutpater filii impuberis irritare ;

s.

!

ita enim hzc poteftas Marite Nwm. 3. Gimpli-

]?

, 'un

" €eiter conceditur-; & confirmant dióta SS. PP.

ney

qo . n c. moluit : 0. fén. 55 q. j. D* Thom. z. z.

f j (

C

44

" MaN:PARO cg.

5302'—

Pars V. Caput 1. $. H.

9. 8$. art. $. ad 3. ibi : nullum $otn?a religioff

Demum.hre

eft firmum,; nif fit de confenfu pralati ; nec uxo-

i itátum,

vis, nift fit de confen[u Piri. lmo ulterius putat

Sanch. 4./. ».16. quód matitus poífit. irritare

rl patts fübje

^55 CODVehitm

vota uxotis conftante matrimonio emiífa, fed

*

.

Qu ia

olt, velg

&ollata in tempus diffoluti matrimonii

zempore emiffi voti voluntas voventis fübdita.;

j"»ïs'.'

n fenper.

*'t fimplicem

€fimarito. Eteod, ". g. difp. 29. m. 4. 6 féqd

"- Stund)

wuod maritus poffit irritare vota uxoris, etiam

&e (ua licentia emiffa, quamvis peccet irritando

MPD j m

fine caufa. Divortio tamen facto ex caufa adul-

«:,aqäfqzzafn:hpoz

"Ntndmerito |

teriinulla poteftasirritandi eft. Z. 4/ff. 55. ». $

'

Sedan'etiam econtra ux&faliqua vota mariti,

t l

! praj

N

iritare valebit? &. Affirmative , in quantum

V poelos

€a uxore in jure fue conjugali, quod habet in

p t

ut

lt

fitàtum 1

&orpus miariti ; velin bonis fuis przjudicant ;

t

f; maritus voveat longam peregrinationem , &

nuk) CUiPrf]

j

diuturnam abfentiam, donationem cx bonis do-

n

"Ub atf

|

.trimonio,ve[ ^

salibus, & (imilia. Sanch. 4. /. p. d;ff. 42-

Unotarten caíujura propter pu

blicam necef-

' mm Wt

fftatem Chriftiani populi derogárunt poteftati

* 0 lgttkml

TR ho

xoris, quatenu» fcilicet maritus przter uxoris

z:ïïäa Tufir 1

a(fenfum polfic liberé vovere peregrinationem

t

Hierofolymicanam pro terrz fan&tz redemptio-

4 f('mPUsCO

me , f nimirusm in ea qualitate fit , ut vel ipfe

n

'nc[)n]u i v

enilitare; vel militesfecum ducere; aut fuo con-

Q

£lio militancibus adeffe poffit. C. ex suita 9. $-

ianq

(idby

' xïmo Q&

penultimo. b.1. fimiliter juri mariti vel uxoris de-

!j Quoq

f

xogatum eftin votoreligionisante matrimonium

It i

confammatum 4. z. de Conerf. Conjung. ltem

*är'ofa&a

Qp f

xlatoin voto religiofi ad firi&tiorem erdinem

" bl

"Uflem

|

lElJdlCag

it,

&ranfituri c. Zicet. de Reguz'.»ir, $

anch. 4. Zi/fp- 3-

n

Desum

'WS $t

"Hl.

4?. I,ï.

E

De Votis,

603ï

ilum tl vt

Demüm hic quxritur , an revivifcat yotum

j

u

.ï"

femel irritatum , poftquam per niortem mariti A

, 1mo n

vel parris fubjectio ceffavit ? In hac quaftione

natas pl

yrimoo em)

atis conveniunt DD. primó , quód votum »

Religiofi , vel impuberisá przlato vel parte ir-

iï;- Tuatt

ritatum fensper irritatum maneat, quia ifti ha-

fitas voyt

bent fimplicem & dire&tam irtitandi potefta-

ij i

r vota n

tem. Secundó, quód votum à muliere fa 4um,

antequam in matrimoninm tranfivit, vel à fer-

jmyis pecc

st i

voantequam itr poteftatem Domini venit , pof-

xfa r

fitquidem à marito vel domino interim irritari *

d a

quatenus fibi przjudicat, poftquam vero con-

ia m

....

jugium vel poteftas dominica ceffavir, vorum

ii

ä[maïlïï& ) my

'J

j

incipiat, utpriüsobligate ; quia non fuit fim-

quit P

h

niyug?&i,

pliciter irritatum , fed tantüm refpe&u di&z

D li l ïx

D

poteftatis, cui prajudicavit. Sedia tertio dif-

vinátiote

j p

fentiunt , anfcilicet votum, quód uxor conftan-

a n

nacond

te matrimonio, vel filius jam pubes, dum adhuc

4bl

in poteftate patris éerat, emiit, aeque irritatum

wvm ?uälc

fuit; obliget iterum , poftquam mattimenium

[

^

l äerog

unt';T

aut patria poteftasfoluta eft, — Affirmativa (en-

t m

w

tentia tutior eft , dumimodo votum fueritin om-

ortt p

"

nevitz tempus conceptum , & non prxcifé ad

( inà

ftatum conjugii, vel certos aunos, qui jam ela-

ji

Uihf&[t Lt?

pf funt reftri&tum, ut fi uxor voverit fe totá

quP

lu erex

vità aliquot diebusin hzbdomade jejunaturam,

&c. Ratio efteadem , quzin precedentiarticu-

( C m

atu

lo, quod fcilicet irritatio voti conftante matri-

n

yisante

h

monio factanon fuerit fimplex , & totalitertol-

JUW/ n

lens obligationem voti, fed folüm $n quantum,

Af

u

prajudicavit.

Innocentius zz c, Sgr.

j ln

1 .l

iptum . t

I0.323. 96.

"

w

Leüius— 4': Vete. dub.

Cca

Quie

Éca4

ParsV. Caput 1. $.1I.

Quia tamen etiam pto contrario fünt nom

tthtos fbem

pauci DD. cumPanorm. Zz4. c. Scriptura , & t

Gm GJperioris 0

quidem. de Conberf. conjugat.Sanch. d. 1.5.diffe

60DD, )

39.9.36. ideofortafhs Epifcopus in tali voto

lorró norine

ad cautelam difpenfare poterit, nam quando eft

ï.wPonzir'ex , il

cubium , ari res egeat difpenfatione , poffe Epi-

'untm Epitoy

fcopum difpenfare , veldeclarare , quód nonfit

Autdo Corfef

opus difpenfatione , tradit Garcias 4e Beueficiise

Qlrle il coms

perte 7.c. 2. 2.16.

Eltintg ,

Per commutatienem tollitur obligatio voti, fi

wllid, j (iod

1j

id , quodante eratpremiffumin aliud opus bo-

num, & DEO gratum commutetur. . Ad hanc

At prudenri

commutatienem duo princpaliter requiruntür ;

?EFFH Yotum Btor

n.äft

1 UO votum

fcilicet caufa 65 fuperzoris autboritas z caufaeft

;Eraot)zjg, W

CConh

vcl difficultatis, vel utilitatis ; 4ffeeuliatir, fipro-

"tf tre

ale

pter paupertatem , debilitatem corporis; pericue

lum frequentiis omiffionis , alissve circumftan-

'n d CC

tias ditficilis fit voticxecutio z ime levior ctiam

u.äacdzmcäariæt

,

Ut Ebf

& C0f

difficultas füfficit , fi votum in puerili xtate ex

"ais

Tefit t

facilitate pot&is quam arbitrio difcretionis emif-

fum fit , « 2. b.t.. Caufa vero utiliiatis efh , fv

ï;cgä'xsrc.ïx&ens, :

ia

vovens pre opere DEO promiffo aliud Ecclefiz

u iWl (j q l()(h

ht aïUl') yg

vtilius, & DEO gratius praflare paratus fito»

j jC'

T 2" jþe

W

«uarvis autem authoritas fuperioris non requi-

rat, fi opusin qued votum commntatur , ma-

MIUT.

Von

;

nifefte DEO gratiusfit, ut (i vovens vellet Reli-

;

1

2

n ünoula Yo

gioncm ingredi. c. 4. À. £. velfi voverit, fe da-

3;4

;r l Boter

turbm Ecclefie certz , & deinde velit dare pau-

periori & magis mdigenti; quia in fimilibus

Dtniqy

* di

'!

cafibus non tam violatur votum , quàm anctius

j libevql

ii

u JAEX Y

& pleniusredditur ; (itametidubium fit quod-

l iingp

Kam.opus omnibus confideratismelius & DEO

l Q ED[(C

Op.

3

aeCCEEiUS

UW Henm

13

De Votis.

$oy

contratio t

m

acceptius habendum , tunc authoritas & arbi-

fd,c. t

4)V

trium fuperioris omnino intervenire debet , c.r.

D

& ibi DD,. 5. t.

;4t.$ancn L

n

PCC

pu )

Porró nomine fuperioris non tantüm vemit

tert, namqu

S.Pontifex, fed etiaminferioresPralati Jurisdi-

-

enfaront; )

l

&ionem Epifcopalem habentes. Ipfi quoque aii-

darare, Qu

quando Conteffarii , vel ex Jubilzo , vel aliunde

Gartias 4 hnj

grivilegium commutandi vota obtinent.

[

Ef tamenin commuitioze obíervandum , ut

iaroblipatio m«fj

opusillud ; in qiod fit commutatio , moraliter,

min al prt !

& arbitrio prudentis viri aliquo modo zquiva-

Interim nihil ob-

sueu AU

leat pet votum promiffz. .

stot

sj

ftabit, quin votum reale commutari poffit im

:A',QRV'LW

aihuriu t

!

J

perfonale, vel econtrà,licétplerumque convehe-

n

iufin

mentius fit , utreale in reale, vel etiam perfona-

at O

lein reale commutetur, quia ordinarié onera

E

f Effrï/i n

fealia etiam charitatem ergaproximum, veluti-

litatem Ecclefie concomitantem habent , niü

j imelevionm:

j z

perfonale faerit corporis affli&ivum , & certis

il if' ?W

peccatisrefiftens , quoód proinde-expedit , ucii

;io lo ;"

[

1

ul

|var v

L

f

aliud fimile quod vovens perficere poflit, con-

"

.wml'g() 1

vertatut - v. g. jejunium inorationes quotidia-

*rzülrf

po

nas, &c Ia fpecie autem de coamutatione vo-

torum , qux à Confeffaras Git cempore Tubilei &

i?

n W

qualiter fingula vota commutanda fint , valdé

Ü 'corr.»m umfï

)n

;l'

r

utiliter legi poterit R. P. Gobat. Ze duplici Ju-

| Wvgngvf i

bileo.

E WW!

"

jinde w

1:91

Denique per diffen/ationem extinguitur vo- 1

i

M

tum, íi fubexiftente causá ejus obligationem ,

1

) T 1? :

Pontifex vel aliusPrxlatus-etiam inferior Juris-

)*UR'/

f, at

di&ionem Epifcopalem, aut fpeciale privilegiuna

[/! u)

rr'llr

Y

habens remittat , caufx autem difpenfandi re-

mwmf ju

zw d

Cc 3

E

6$o6

Pars V.- Caput I $1

cenfentur, fi votutn ex minoridelibetatiote , ut

Suttt antem

ita, metü, xtate puerli, velaliquaanimi per-

!^ inqubys

turbatiene non tamen auferente prorfus mentis

Q x Bof

-Judicium emiffüm fit ,. ut deinde difficulter ob-

t otel : wimis

Áervari poffit ; aut fialiqua magna, & publica

t lL Votum j

utilitas per difpenfationem obtinenda fperetur

ULLT

veluti fi unicus hzres alicujus Principatüs vel in-

fübrum TY. s

Ésnis familix votum caftitatis fecerit ; &c. &

" regringnd;

.hzc difpenfatio plerumque neceffaria eft in vo-

hyy. r!/ dny

tis majoribus , quz propter dignitatem trateriz

Wa

nonrecipiunt aliquam zquivalentem commuta-

Ttümcim huj

tionet* ; in minoribusautem magis commutatio,

"It eritet, &

quàm difpen(atio locum Habet ; quia obligatio

"s if ff

DEO facta debet omni meliori quo poteft mo-

*Dfottéte ton «

do impleri , unde &in ipfa difpen(atione circa

A lt i. i

,vetà minora áliquod faltem opus bonum voven-

tiloco voti peragendum injungitur.

i fatoen fnt r

t 10 tri

É

Porro in votis difpeníare non tantum poteft

"a Iy ptnui

8. 'ondifex, fed etiam inferiores Prxlaci Jurisdi-

i'.ïi)

tTt r

dtionem Epifcopalem habentes, videlicet Lega-

*ritontisg

i)

sus Ponti&cisin Provincia fue Legationis ; Epi-

N

fcopusin fua Diccefi ; Capitulum fede vacan-

ii

t )

lag i

tc , Pralatus exemptus cum fuis fübditis, Ar-

ifa

lat

b)

M

.tbiepifcopqs.cum fubditis fuorum fuffraganco-

W

1 Viütim Üored

rum nonquidemfemper, & ubique, fed fi qua-

D

j

W

BLona9

Wt mgma

.f per appellationem adeatur denegata difpen-

u

fatione à fuffragenco, vel dum a&u Provinciam

"n mlms &f'

vilitat, quiaextraappellationem & vilitationem

lf

"IT f

Archi -Epifcopus in fubditos fuffrageneorum re-

J

Tetüm (

D

ii

gulariter Jurisdictionem non habct , c. Fenere-

DRRT

MÉ f

Á ibns.7,. de Sententia excem.

MT

i

[

ia 6 . cAp. fnf dt

k

Gitet

Geo'g/iälu » m

*

Bunt W&&

DT

!

t4d

De Votg.

697

m

!]

[

^

noriddib

""Sunt autem quirque $ot& fpecialiter refcr—Ii,

l

li

velaiquud

Af feni, in quibus nemo prxter 8. Pontificem; vel

Cui is ex fingulari privilegio cenceflit , difpenfa-

ferett

: dl

re potelt : mimirum I. Potinn perpetue caffzta-

a

FUDJ

fs. IT. Votum ingrediendæ religionis. 111. Vo-

p m

em ob

tum peregrizandi Remam , Ícuad limina Apos

W

ftolorum IV. peregrimandi Hierofolymam , &

yjisi

)

V. peregrinandi ad S. Jacobum Compoffellam.

Qatis fettt

eneceftria du

Extra?. etf dominici ff2 de Penit. & remi[f. n

fer com.

rdigiatt iit

yalentenm commu':

"" Verum cüm hujüs:nod-i refervatio à commues

fii jure exorbitet, & Epifcoporum poteftati de-

ag

,

foget, odiof & (tri&é interprétationis cenfetur,

fibeo qui

b,E'L-

L

FOïf

ac proptereà non extenditur ad illa vota ; qua.

mïxmïl quo

licet habeant-ciim iíftis aliquam fimilitudinem

p dj

l

&on tamen funt omninó, ac in fpecie eadem.

( ff ()PUS

iningit

Quare non erit refevatum votum cafhitatem.s

"

fervandinon perpetuo, fed tantüm ad certos au-

m i

r5 , nec votüm non petendi debitum conjugas

y::P

n

s

le; velnon nübendi, aut non fornicandi ; nee

penteh v

votum fufcipiendr Ordines Clericales,nec votiiua

"o

j

conditionatüm (puta , fi convaluero ex morbo;

Cn;'fïïlïm *

ingrediar Religionem ) 4nte conditionis even-

£um

tum," Votum ingrediendi Religionem firicios

fï j

r

rem, utliceat ingrediminus ftriétam , vel pete

&

)).]uf;

manerein minusftri&ta, Votum poenale v. g,.

»r aent

gm

v

"

fi fornicatus füero , voveo

me ituzum Romam ,

dul

Hhma

etiam poft poenam commi

ffam DD, mox cie

riontm^

jil

tandi probabiliter 1on referv

a:um ajunt, quod

vosluttio

vototum-, qua

t

non habeat naturam aliorum

non

haoct

hi

dire&e funrex affectu erga rem

T

m

fimpliciter &

viait i Z

fed hoc fag

protaislan: & ob cultum Divinum ,

k

Cc4

d

Écg

Pars V..Caput T. $. II.

. 'ire&é ob averfionem. & deteftationem pec-

Mingits g

Cati,

weltdifenfare

Votum quoque peregrinaticnás Hierofolymi-

tpterfare Dy

1ànx nonnulli tantüm eo cafü refervatum pu-

tiÜceditr, N

tant, quo fa&um eftintentione fubveniendi tét-

F Ortnes per

t2 fan&z contrahoftes Chriftiani nominis , arg.

"telumáng. i

text. & Gloff. m ciex multa b.t.

*lb , acin|

- Denique in votis refervatis difpenfare '.poteü

"üreRonlicea

Epifcopus, quando eft impedimentum adeundi

TIum ey praí

S.Pontificem , & eft neceffitas accelerandi di-

"n ( g

fpenfationem; id; quod plecumque in voto ca-

uV::gmends, igim

ftitatis contingit," poftquam matrimonium jam

T Com

contra votum centractum eft , propter pericu-

9t tolatur,

lum quotidianz continentiz. In votisautem pee

50b obl

reprinationim impedimentum frequentius folet

u ?'undumcnto

efletanttim cemporale , ut preptérea potiüs ob-

"F Ym ex T

lationenr quàm difpeníationem requirant.

Sed & tunc Epifcopo difpenfationem conce-

rl

]

. &unt, fi fubfit dubium Juris aut fa&i, an votum

itinv

A

glïis [

in talibuscircumftantisobligatorinm fit. Item

:»uäex Wt n

ft votum refervatumi prius S. Pontifex itt aliud

.gogkxe there j

opus commutárit ; tunc Epilcopus ex rtova cati

;W feculim f

fa denuó aliam commutationem facere poterit ,

VIEtegt i t

neque eninralind opus; inquod coiutatio fa&ta

ï 3 ./1!0774[

607 lr?l)

eft , cenfebitur refervatum ex regulajuris, quod

Mrittgtiy : JQW'[

Jtrogatum Jfapiat natumm ejus in cujus. locum

W Momcäxfz':z

f'arrogatur , quia proceditcirca fübftantíalia fur-

*W;Pwr

V

£0gati , ut circaobligationem , non autem circa

)

Moini

accidentialia, fi ea fint ftrictx interpretationis &&

nmmrm

u

non extenidenda ficutieft refervatio, vid.. San-

Teti

amm mul

ehez: de Matrim.lib. g. difh. g. €$ feq. Lelf. 1.2.

IV

L lmug VOf

Qu

£, 40. nb, r 3. Laym. /, 4 .

^

Swv do!pä. C. 10.

f. C'A,onnso 5?;,4*

'WJM i

*

DeT5t::.

85$

$

detefanunm h

Sed inquies, quomodo Pontifex vel EpifcopusE 2

goteft difpenfare in voto ,— cüim tamen votumze

xiicnis Ea

obligecex Jure Divino , inquo difpenfatio non

conceditur.

&. Jus Divinum aliquando obli-

ca rlonatp*

sonelübvetint

GQ

are omnes per fe fine omni prxfuppofits vo-

rilianinonta d

untatehumana , ut in praceptis Decalogi &

milibus , acin his verum eftdicere, quod di-

ul

E

fpeníare nonliceat, aliqnando antem obligat Jus

Vaf äLDenf ul

Divinum ex prxfuppofita obligatione humanz

ncdjn" enturi 4*"

Hmc El celerav»

voluntatis, & quám diu 1ffa durat , ut in votie

& juramentis; igitur fi ifta obligatio humana pet

lumquet t

iritationem , comrmutationem , aut dxlpen(a-

l mammomuw J

tionem tollatur, ceffabitetiam obligatio Juris

& ?muteï

Divini, qux obligationi humanz voluntatistan-

ia Inronata

2

WE

quam fundamento innititur , quia non aliteg

yum g

obligat votum ex Jure Divino, quàm quatenis

gt

valet & dutat, vid. Sanch. 4e Matrim. Jib. f

OIW ;cgum?ff/

dif 6..

fpend

ao t

Demiüm vulgatis eft controvcrüa,an fummus,

lSü

um&x a [

1

hi

. Pontifex pcihc in votis folennibus difpen(are

jjgradto i

adeoque efficere, . ut Religiofus profeílus poflit.

ss m

rursus ad (zculum redire ? Ratmncm dubitandà

j JFCOHLS [ hüw

, - facit text, imc. ctm ad Monafferium j in fine de .

qonfm läv

ffatu Monacbhorun, ubidicitut , quód abdicatio

UOU (OWU

proprietatis , fcw 6 caftodiacaflitatis ita fint

Ur z, i

CXWOUIM

n

regule Monacoali amnexa , ut contra eam uec

me/m[

*

unpmas Pontifex po[ft licentiam indulgere.

d fubPZh u

Nihilominus apud Recentiores & DD. cc.

j

(f gon W

i

£&ommuniüs recepcum eft, poffefummumPons-

u

yel

x:n'

tificem etiam in votis folenmbus difpenfaré; quia-

mato"

j

folennitas votorutm ceít tantüm Jutis pofitivi ; *

a

|

ln

,0:

)f

Tekts in €, unico. boctit. iné. er,; EURT Lend-

M

— fex

vf['

),;1:

"

FA

Cc5

[

6:64'*

Bars V. Cuput I1. -

i

fex tollat folennitatem ,. quz. eft jm*ï's— p—Ofitïvï

l fmwm

confentiente. maximé Religione & remittente ,

jusínum , quod habetin Religiofum , manettan-

J f"fmmm |

ln 5071(/1'4 ;

tüm votum fosplex , .in voto autem ffmplic:

quin Pontifex difpenfare poífit , nemo facile

hii

A rentum

dubisaverit ; ad text. /z . ci cm ad Monaffc-

rium.

Communis, & yera eft rcíponfio , quod

Mainga]ig

""ilü'w:ntur,

loquatut 77 fez/u compofito , qued fcilicet.non

l

offit difpenfari in votis f(olennibus-cum Religio-

Panestigl

a

d7

, ut maneatReligiofus , quia per talem difpen-

fationem ceffarent fübftantialia Religionis, non

f&f'ü,tmþü,;

TA

antem loquitur ibidem Pontifex z» /em/5 4;95/0 ,

& quód ftatus Rcli

ii

gionis totaliter ab aliquo telli

. tm"fjmbzmt

qon potfit.

,l- ui]mäü ,/21

Iin.

CA P'"II T p

a rlridigg

De g'uramentis.

LU d

Otis affinia funt Zwramenta , placuit pro«

i ftfi

V

pterea etiam de his breviter aliqua anne-

Mpf

€tere , omiffis tamen illis juramentis , quz in

tïtälïüüiio Uf ta

^

udiciali proceffü nfitata funt

^m

"s parlfmgd-præ-

|

J

4

Hj

Vi

ens inflitutum faciunt.

7 M )

*

suMMARJ&'

Hüm:m, ï

fr. Zurament

.

dj

" quiïd & quibus smodis -mf viïgräi:k

if

ffat.

Üpttg

3. hn licitum fit jurare.-

"i(i da,ï*

$8

u

3- Mttefatio fub fíde

B

n fít juramentum.

Sdctrdotlli, 806!7(: 5'-

:

i

m

Uthte

At

$- Juramentum debet babere 3. tomitesn.

imi;:?.*

'Ufïïcxr)[,

$- Veritatem,

*

,

"

& EXE

Mi

ïl , | 7042;;'::?:.

ïlemm

I Zf itiam,

"u

1 dic

p

De Wurementi..-

ét£

f jrs potor

4* Jiramextum : coptra jus quando Validum.

KmUUU ! 5. 7p oppenfum, a[fertor/um non eff neccffarió

om, fatttt-

derebonefla, &

qnaudo imeo cammitmtw

düttt /wg!i(fy

]

z'njzæ zia.

, IM00 [r

i

qo. jJuramentum rei indifferentis mom oblizat.

" ,*,/amgfc-

L 4l. Patlaintalida an , 5$ quando jurementa

dpoiny

ronfirmentus .

ued f

"

ï

V ia Juramenti aälz'gatia qualiter relaxetur,

g um Mi 13. Juramtntum reguiatur fecundum naturau

g talem t |

as , cut adjicitur , idd, pluribusexplica-

eligiani, 1 -

£ur.

in/:nudæi/"g H4. .lä-ïu:'ulz';z'säalia'u: » Won in$ali

TU

dft«r , ffat

cosntra jummmmm.

tj« Qui jurabit f2 foluturum, Av po[fit eome

« penjare.

J

té.. DeveftriBiont mentis , remiffiz?,

[ [Uramentum re&té definitur, : quod fit 226oca-

jf

L. tio DiGini tefiimonii ad fidem ditlis facien-

$ f T

frcu

a 4te

| dam , Ge] promiffonem firmandam. — Fit autena

traiqi

hzc invocatio non tantüm per verba coxtef/ztas

hxcnüi ) qu |

rja , (cu fimpliciter Zzfecatorza, ut tefl is eff miba

n

| DEUS; quam $er? DEUS 9i6it! fedetiam pee

verba execrateria , v. g. DEUS me puniat , fie

,

| me DEUS A juget : & fimilia, nam paruminte-

',,,k;m:äer ! ! reft , quomodo petatur, ut DEUS teftimonium

| faum declaret, Suarez de Religzoze cap. tz, n. g.

| Nequetamen requititur, quód aliquis explicite

,li,nobilh ! | DEUuM inteftem adducat, fed ad valorem Jue

ramenti fufficit, fi etiam implicite id &iat, ut fi quig

,comfffsi";mim 1 jutet per animam fuam , quia continet implici-

| tam execrationem; utDEUS animam puniat, nife

:diFW'

|Verumit; quod dicitut. Similiter fi aliquis m

ITl

Cc 6

þüci:ä

6:2^

,

Pars. V, Captt If.

pliciter dicat , /sro , fel per meum jur amentun

k L hum

Affirmo,tacité DEUM.inteftem vocare videtur,

Ittamen $ Do;

Quia hoc ipfum nomen & naturaiurarüenti ini-

jateerfe non

PORHI.

lbitamen bené monetSuarez. czt, /z5.

Is verba

J€.13. 9. 4.. Cümbhocverbum jwro in morali

ir1, dicitpat

eccceptione fitindifferens ad verum velfidtum

Wt T aSm d

juramentum, & plerumque qui talia verba pro-

lm autem

fert , necdumintentionem habeat actu jutandi,

tihe neceff

fed tantum paratum fe eíffe demonftret ad juran-

: Quarusr p

dim, ideoattendendaseffe circumflantias , ex

Tib ! Qu

quibus defumipoffit , quo fenfuilla verba prola-

(",Wm, Al

taínt, & (ufficienter cenfebuntur a&n jurato-

"rmitgt ? H

tia , fi perantecedentemfermonemjuramentum

"i&

petitum fit , vel finegotium, quodtra&atur;

" i".*?""*'w

juramentum poftulet.

P M MAB R

Item nonífolüm $erbis,fed & f/g$is Juramett-

J tette

'tum prazftatur; quód quidem fatiscertum eft cir-

n fächirrf:accz

caeos , quiloqui noa poffunt ,' verüim etiam,

t /ltrcrpqïti |

probabiliüsaffirmatur circa eos , quiloqui poffunt

cum Cov. 4e patlis i princ. n. 6. dummodo

i f ijt! KUT

"iif

talia figna fint , qux incommuni acceptione de-

LT

Clarent animum jurandi ,. ut fi ab aliquo petatur

juramentum, & isíecundum confueaudinem lo-

) ff hii

: 51 i

cicapiteaunuat , digitoserigat, vellibru m

1'T1tmcre uæm(

Evangeliorum tangat, lta quoque fi à fubditis

F aDüsee

bomagium feu juramentum fidelitatis & obe-

nf

BG tlntüm

dientiz exigatur; ufureceptum eft, ut(nguli

un

t

per manus porrectioném fe id praftare often-

lii

f li

W

dant,

Qu

Ae

2

:Quarum DD.. an licitum fit jurare?. cüm

M

Gb

LU

Chriftus Mattb, . exprefsé dixerit: — Nolite ju-

quod

vehä

mr: ,[:d fit fermo Fc/lf"», eff of , nom mon

I

-

auícub

h

!

De Turamentis,

613

u «'

autem bis abundantins eff , d malo eff.. Decla-

n ocare vt

rat tamen $. Pontif. z c. etff Chrzffus dejurejur.

jurare exfe non effe rem illicitam , ctim &apud

rajüraetm

touarer, d f

Sanctos verba juratoria reperiantur, mt z. «4

[

m )'uro )

Cor. r. dicitPaulus Tefegm DEUM zp$oco n ani-

verum vellut |

mam mtamyadRom.t. Teffis mibi ef DEUS,Ee,

didum autem Chrifii intelligitur de juramene

pliraliaverbz;f;: |

banduin

to fine neceffitate , aut rationabili caufa prxftito,

vonftretadjite

Quzrumt przterea, an juramentum cenferi

debeat, (i quis per frdem f/uam , aut bonorem $a

cumfiantia

if vera p

ctrdotalem ,| aut notabilitarisaliquid affirmet,

r d r

velpromittat ? Hujusmodi zamterpofitams [fdena

habere vim juramenti tenuerunt Felinus & Ab-

smipramtt

bas i c. querelam X, de Jurejur. arg.c. ad aures

, quitit

de bis , qua 9i metiiste cansA ftunt. . Vlbi habetur

quöd tenunciatio ele&tionis ob Laicorum terro-

TM

rem factairtitacenferidebeat , niíi jwramenta,

gacertil c*f;m-

«erult etitu

$l fide interpofit 4 conSrmatait , & in c. perfe-

yuoqu

ypoul

00

nit. de Fidejufforibus zqué puniuntur. Clerici,

qui promiffionem fub Religione f/de? quàm jwra-

,f m

snento , violàrunt.

Sed dicendumeft, cum.

g

-

du

"

Leffio'Ze Juffitia & , jure lib. 2. c.42. . 4. Cow,

mbnhq"or j

rf

atl

"

di Pailis. parte. 1. $. 2. . 2. przdicta verbanom

bri du

continere Juramentum proprié dictum , quia.»

iif

(Chl

"d

(iti

per illa DEUIS mon vocatarin teftimoninm , fed

lo

didiis K 9

i

proferéns tantümindicat , fe omnino delibera-

J

tumi , ac memorem f/dc/ , cohícientiz , & fta-

c& [ M,,

tàs füi loqui.

m d

Quod fitamen aliquis per f/dem Chrifl ianam

? o

fel Catbolicam , aut per E&angelium rem pro-

tj

"

,l

mittcret, velaffirmaret, projurante haberi de«

lXCf"'

L

J

"H

þcret, quia cenferctur

aut boremfrdei in tefteni

j,n

Cc 7

Qatue-

p

[

614

Pars P. Capat TY.

ftatuere. Leffius& Covar. ezt. loczs,

Interim:;

005 20tem d

W

hn

j

ficut ex cc. pro contraria fententia cZats fatis

tim orefta

lir. udicio

apparet, talis/zterpofitio Édei ,- quam faciünt

Ecclefiaftici fub fuo honore Sacerdotali, aut Re-

(10:3m ante a

ligionis , item perfonz illuftres füb honore fix

tiendinon f

dignitatis inforo externo juramenti loco acce-

j';?ilir; deni

ptatur, maximéincaufis minoribus , in quibus

li J

E

itümentun

nen decet Ecclefiafticos facilé jurare, c. ff quis

«'.a'?;'HS. Mp, qu[

Presbyter. 2. q. 4. Videatur Gail. /£&. 2. Osferf.

r'jgxsthOficsc1:c

$9- Mynfing. cezt. 1. Obfer. 17.

Wifür n (]ugd l

.

Porro juramentum ut fitlicitum & obligato-

;1:»:an r'ïcriacqu

j

i

jl

'

rium debet haberetres comites ,^ nimirüm Ferz-

,' Q

Jütetu)

tatem , Tudicium , atque Juftiriam ; c.4»-

, m

mad$ertezdum 22. q.2. d Quod ad Ferztatens

"rb

attinet, illa utiqué in omni juraníento fubeffe

L quidam, l

,

debetc, ne DEUS in falfitatis teflem invocetur ;

Mu jtánntn

"

& quidem in juramento promi/forzo duplex ve-

REO a

fitas interveniat , neceffe eft , una intentionis feu

.*"æl Qu

& du

d

feritas dicli, &altera exécutionis, feuferitas

NU g f

f^. etenim perjurium committitur non tan-

,»:.gchmu?mxwf

£im, finonferves, quodpromittis, fed etiam

f:.*'

Á

L":) R ts

fi ab initio fervandi intentionem non habteris,

quamvisex poftfacto ferves; quia ejusrei ; quae

lil

D

;/;!Wütur

fecundüm tuamintentionem falfafuit, DEUM

f0nyj|

teftem adduxifti.

f«'xet

T Judicium quoque jurando

h A C

Ya

requiritur ; id eft, debita advertentia & deli-

A I

r

t dl

beratio.

Unde "fortaifis nunquam à perju-

h

fio excufantur qui malam conBíuetudinem ju-

Rfl, Ig

]" i

eandi habent , & quandoque przcipitanter ali-

Mmpgr ;

quid falfum fuüb juramento affirmant. - Pueri

[i

V d !

etiam ante annos diferetionis ex defe&u Judicii

ïtfrca Q d E

t; pof

.'didüfïl preftare J uramegtup: pequeun

*

Em

" Mun

Be Yurawsesetis. *

6:$

x lum

22n0$ autem di(cretionis validum quidem jura-

nta eitir at

meutum praftare ooffunt arg. e. 1. de Delict,

puer. in judicio tamen propter folennitatem ju-

y qu fciütt

dicio tam ante annos pubertatis ad juramentum

dordi, atl

;übdore ts

adigendi non funt. c. pueré 2z. 4. f.

ff itia denique juramentum comitari debet,

venr n

ao |

V

"

quia juramentum non debet effe vinculum ini-

ribus, !

Quitatis. cAp. qstanto 1$. de Zurejur.. Unde in-

J

utatt; Uï*",'*"

)

;»

jb 0

primis quotiescunque aliquid fub juramento pro-

Kuttitur, quod intrinfecé malum eft , & fine

peccato fierinequit , non obligat juramentum ,

T

v. g. Íi quis juret ulcifciinjuriam ,. vel occidere

viminim r

hominem.

Idem eft , fi abjuretur aliquodbo-

ii , 64

Mi

tium vel virtuofum , ficut exemplum ponitur /as

)d 3& Vfïi

ia

c. cém quidam. 12. $. il geró de Jurejur. de»

o ib

illis qui jurárunt non loqui parentibus; fratribue

dem t

velfororibus, .aut eis humanitatis fubfidium ex-

fj

bhibere, qua de caufa eciam juramentum denom

intentons

mutuando vel fide jubendo, tanquam repug-

g, u

nans charitati proximo debitz non effe obligato-

r

n t«

tum , . docet Abbas i& c. fi Perà. num» g. jm

jtiss

m etialfur

&. t.

; o jaonttby

,

Imo fi 5uramentüm ab initio fuerit injuftum

TT

nt)

$p

D

f

UM

j

&on convalefcet , tametfi ex poltfacto cauía imi-

j

ft"

(

quitatis ceffet , v. g. fi quis (tantibus primisfpon-

g

uraï'»

G.O

falibus juraverit aliam ducere ; non tenebitug

4l

qenoa x

hoc juramento , licét prior fponía moriatut,

uam À H

n

juxta Reg. rg. jur in &. non infirmatur tractu

i? jq-

Lemporis, qued de jure ab initio non fubfiflit.

crïïj

Sanchez de Matrim.l, 1. difp. o. m.6.

u

kmam:

;

Praterea ex defectu Juftitiz. non obligat Ju-

Judicn

; defC&u

r&mentum factum conua juspablicun , quod

]cqucwït) P |

n

6:16*

Pars V. Caþut It.

ad publicam utilitatem principaliterintroductum

t qudi

eft, v.g. fi judex juret , crimen etiam manife--

diit, vluo

ftira fine accufatore non punire , c.ad xoffram.

Ydelie lcere,

21.d. ,. vel Clericus juret;, quod coram judice

qude jufitia.

Laicolitigare velit, c. . di£gestz. 14. de Foro

*

Wtmifirio]o

£empet. lienim non obligatjuramentum in prx-

fufertario n

judicium tertiüi privati, ut mox dicemus; multo

tt a &jull

minüs obligabrt in prajudicium Reipublicz.

YUL n

Notanter autem dico 6i Jus pablicum directe

ütsyel nE

tendat ad urilitatem publicam, íi enim directe

tlilterg a 1

refpiciatutilitarem privatorum , & tantümin,

cóníequentiam publicam , valebit juramentum

"ais dero.

d famtefi Gu

in contrarium przítitum , fic pro utilitatemulie-

TO a

rim conftirutum eft, dotes fuasalienarion poffe

'ff"f?z'o?ofïe in

etiamíiipfz confentiant ; fervandumramen erit

juramentum, íi mulieresjuraverint , nonrevo-

"itm, fie

care alienationem rei dotalis , e. ezt»a coptizgat;

* qid s

28.de Jurejur, Item quamvis futurx hzreditati

,:T'O.' Tojufe m

::ffïü) quæiakm(

renunciari non poffit , valebit tamen renuntia-

d

Y

Wa

tio, quá filia acceptà dote hzreditati paterna

fub jurámento renuntiat. c. z. de Pattis ip £.

j,:zn'mi tj t

Q j g. a

quiaregulariter omne juramentum, quod fine ;

300 yMe

It

difpendio falutisfervari poteft , fervandum eft.

Hinc etiam, qui jura-

ag

h. 7

. C C contingat.

mentó promifit ufuras folvere ; debet fervare

] .[2,&"

il

fuum Juramentum , quia vero alterfine peccato-

m

hd ton]

Wi

accipere non poteft , ideofolvens poftimpletum

näm |

A

AU

furamentum eas denuó repetere valebit , c. Zei-

W v

Sores 6. Z, t. videatur Zoef. eod, tit. a. 3-

j f""ïfg)

W'd l

.. Tandem ad juflitiam juramenti requiritur ;

U/fm n

,»

"

tYe fitin przjudicium tertii4 " nam res intec alios

MT

I)J

laaa alisobeffenon debet, — ita invalidé jurat

qum

/

Pras

il

:

i

dDe Tnramesitie,

61;;

[

xterintro&uäm

4

Pralatus, quod non velit recipere bona Ecclefis

n etam malee

ablata, vel quodcunque aliud contra utilitaten

|

NT njun.

Ecclefiz facere. «.2. &5 c. ftcut d. t. - Sed hzc,

i coramjidtt

quze de ju///tz2 Juramentidicuntur,in juramen-

i u m

|

to promi[/5r£o ocum habent ; in Juramento au-

amenimm p

tem z[fertorio non eft neceffarium, ut materia fit

dicomus m j

honefta & juíta, neque per fe indecens eft; adfere

m Rcipu'uïxcæ.x

re DEUM n teftem factiturpis; fiita publica

vblicum direöflek

atilitas vel magna cau(arequirat , ficut teftes, fü-

f enim dfrqcte

per adulterio aut homicidio produ&ti licite ju-

&antimit.

rant, quamvis de re turpiteftimonium przbeant.

bj joremetu!

1

Obfervat tamen Suarez de Religionétom. 2. tr.

(

]st nxuiif- |

de Turamento l, 2. c. 3. n.6. etiam in Juramento

aenaron

olïe ;,

A[ftrtorio poffe imjuftitiam commiti. Illádque

Id

fieri illicitum , fi nimirum aliquis fecretum pro-

nott rap.

il

]

Ximi, ad quód celandum tenebatur fub Jura-

h

7 r;l'r/ï æ/;.":ff

À

mento, injufté prodat. $ Reí quoque indif-19

aturz at

cmt?.ü

ferentis, qua in e moraliter hecbona, nec ma-

ia

m

lafit, non effe Juramentum obligatorium , ad

(

,a p

inftar voti de tali re'concepti , niítbono aliquüe

m i i.ü )

fine v. g. ad fui mortificationem, vel peccati evi-

1

tationem, &c. intendatur, docent coramuniter

!t

" quod lmb

feundi

DD.apnd Laym. TAeel. mar. lib. 4« tr. 3. . 6.

Ui

g, ( juse

9. 3. Suar. d. 1. 2 . 1. o .

dj t

Quzftio eft non levis momenti, utrüm pa-1 1

Sum vel contmólus de Jure nullus confrmetur

diet

PW

per Juramentum , vel utrüm ipfum tantum j«

!

I-

.ab "

L

Tamentum ferfandum (it ; itenim dicatur , fo«

"LE

lu jurimemium fér$andum cíle absque eo ;

f

vlf

i

quod cemtratlus confirmetur , tunc fiis, qui ju»

ii

ii

tàvit ;; Juramentum in vitanon impleverit, he-

yn f"l

"

uia gt

lu;a» |

:

a ao

W

165 cjus ad implendum non tenebitur j q

recte.

618

bars V. Ceput F.

ge&é docet Suarez d;. lib. z. c. 31. 9. 18. ju:&-

mentum - quidem obligat eriam hzredes ; &

A Confar, an

fücceffores ejus, cui juratus , fed non obligat

3ör€lnpubhcum

heredem ejus, quijurat ; namjuramentum eft

"0, Getconfe

perfonale, & animam jurantis non ingredicur.

Miitiati funt,

*v. In hac quaftiorne effe diftinguendum , an

Altero cof v

contraétus fitinvalidus in odium creditoris, ita

"atiküm Jur

ntis fine peccato etiam veniali ex tali contra-

Wanj, p

&u aliquid acquirere non poffit , prout fit in

7 quo ff f

ontractu ufürario , aut metu vel dolo inito

"UE T j

vel an contra&tus tantüm invalidetur in. favo-

1 Tideb"c; &i

£em debitoris ficut invalidatur alienatio rei do-

"h. di Ity

talis, ad minofennem pertinentis & firhiles:

. 'Mitem nj

priori cafu eon comfrmatur contratius fed

, rjrimj

ipfum tantummodum jwramentum fer£anduma

.,)s:per/ïdim) É

erit , velejusrelaxatiopetenda, ne DEUS vané

, d i

& temeré in teftem vocatus fit ; imo poft im-

.z:[!

]

aM of

pletum juramentum repetitio ejus, quod ex tali

'A; :

X C i

Juramento praftitum eft, conceditur. Z/&o c.

R "i

debrtores. de jurejur. 69 c. Ad audientiam 4. De

D

ï)nCCF;

lr

bis, qua $i metisbe causd fiunt. Ad hunc pri-

CfSJ""f'OSQ

ts

gmüm cafüm etiam referurit;fi contractus ob pubs

uun

IN

licam utiliratem irritatus fit; & exempla

f.II (

ï-hc?l,&fïwlz

UL

ponunt Ze paio sen refocapdi teff aumentun.»,

.!;i | ,

m

QUs

patto fucte(fonis fuper 9ientis barcdttate , de

1

V Gïlt Of ]

donatione omnium bonorum , paná fpon[alibus

h Q

"i

m

adjctl 4 66c. Cov. inreletd. c. quamtis. de Padt,

83f

$n . p.2. pr. $. r. st $. Laym. d. 1. 6, $. . 4.

erum)

n

LU

1 Q

Verüm fi evidenterconftet, Juramenituni cedc-

Md

MUU

FH"

ze in prajudicium Reipublicz , jam füperius di-

Ata

TT

ab

ximus, id obligaterium non effe , atin exemplis

At f

t ['th

ytoyoiïds DD.noa futit concordes, tefte ipfo

RT

W

l; (

Lïl)"m-

Vc

"De Jurameptir,

619

t Ó ]«ri-;

baym. d. 16f quie docrina , utique quia nott

am hreds

1

fatis conftat, an di*ti acus principaliterob fa-

di

vorem publicum , vel potiusabfavorem privato-

] i

f ron

!

rum, &exconfequentitantum publicum álegi*

gyiramettumt

|

jl ingrcdirur.

!

us irtitati funt.

lm

!

1

Altero cafu videtur mihi probabilius ipfumzs

W

contra&tum Juramento confirmari , ut ex texty

a lm

£. quaamts, de Pactis. in f. fatis apparet, ubi pa»

; ex tl wju?z.-

i

j

&um , quo filía hzredirati paternz renuacavit;

ffi ; quzh

ieiur Juzeento frmatum, & iplum paciwn

j vel d äï:ïü

"E

(

V)i

aliderur i !

j

ferbari debere, & in L. 1. Codl. ff aderfüs Gen-

afienatio i

ditionem. dicit imperator, minorem, quiadver-

Ws vinditionem reifux j»wra4m venit, non»

ynis & ümile;:

tantüm perjurzum, fed etiam perffAiam commit-

r ca—anff L |

tere j fiperfdiam, ergo fapponitur, nontantüm

mrumf:*r;f'mxïwmx

juramentum , fed etianipactum valere. | Videé-

H

j nE

fc; 9]

ur mihi addi poffe adeo multum e:ficax ratio',

o(lx xm;

j

!

quod lex Civilis irritans pa&a ve? contractus

ouod pi

e]us

jint

Jure naturz & gentium. validos non compre-

gyditt/

henderit, nec potuerit comprehendere contras

t

i n

A ! huqc yri

&us jwratos qatengs tales , hi enim propter re-

n

ni

igionem juramentinon cadunt fub. Jurisdidtio-

j

]comrlwl

(lLJ

tem Civilem & (zcularem , fed Ecclefiafticam.

t exti

Sicut in fimili, quamvis lex Civilis poenalis com-

ii iil

m

^

prehendat omnes Cives Romanus, non tamete

Alraïw

nl

illos, qui etiam pofttalem legem Ordines Cle-

"

w))

[

1 Pdän

ricales affumpferunt; talesenim quatezás rune

d

tsles ab initio non cenfcbantur comprchenfi ,

lu'

hu

Wi

d-

vel faltem pofteà exempti , hinc etiam eft, quod

at

t

j i

contra&us vel a&tusjurati quamvis quoad exe«

5l

CXeum

cutionem (int mixti fori , quoad cognitioneng

cfft; d

ghe ?

mmen de viribus & valore juraraenti ad judie

j

GE

d

6320-

Pars V. Coput TI.

l

enim Ecclefiafticum fpe&ent, c. Bcet mulieres,

It ropter ce

defur:jur. iné. c. ult. de Foro com., in .

Vorntet eatfas

Quod attinet ad divilionem Juramenti, fre-

þcaübus abfoli

quenter ha&tenus infinuatum eft Juramentum

^f m

4

dividi in promifforium &5 affertorium. Promif-

Qu6s Jucied

æs,fn

fórium dicitur, quod ad confirmationem pro-

iprfmpalcm li

miflonis, pollicatiotus , feu. quorumcunque »

Jirmentum

contractuum & pactorum adjicitar.

Aferto-

n, ab toqie;

vium vero que fimpliciter &ine promiffione ali-

m ife lo

quid affirmamus, velnegamus , & de hoc jura-

".mfa&um &

mento zffertorzs in proceffu judiciario potiffi-

'tüi af Jit

fmum négotium eft.

OROR (f

13 Circarelaxationem juramenti notandum efft,

IN i

quod fi juramentum fit apert? zu/ums, ut quia

5 (w

'Hovitanrjur;

ex parte jurantis fine peccato quamvis veniali

nb d. iten

tantüm obfervati non poteft , vel quia dire&té

TOR

fpectat prajudicium tertii non indigebit abío»

"m ï.:ïff j f&& m

lutione , fed jurans propriá authoritate contras

f.wumio cedereï,

venité poterit, quia quod nüllum inducit vin-

It o

w

culum, nullam abfolutionem requirit ,. Gloff. i»

^

rdca

9- m

€. 2. in 9erbo ab/oléimus , $ in cu cium quidam.

At tümen

$. uliimo. ubi lnnoc. & Panorm. de Jwrejur-

-ntumyalidum |

facittextusin c. quatuor, &fc. f Gerà codem. t. li-

F04 aks !'emlm

cét autem 7z Z c, 2. €$. c. csim quidam , jurantes

etiam in fimilibus Juramentis juffi fuerint ab-

m 'gfci&'cer m::

Dui x mü[& j

folvi, illam tamen abfolutionem non fuiffe pro-

'm"'fxfa

priédi&tam , fed tantüm declaratoriam nullita-

Mi

, Pïlnc !

tis, cum Gloff. zmcod. c. 2. m.tradit Zoef, . f.

d

BHm, 74-

hd

genmm m

Czterüm fi juramentum ex parfe jurantis

»hoes

xär

m[ïam

fine peccatoobfervaripoffit, fed tantüm illici-

tU Ífit ex parte creditoris ; vel fic dubium,,

a

nun[ur) &

T

h

uu*gm

l

De Juramentic,

éi1

&ütrutir propter certas circumflantias , .vel füper-

c, li mnt

venientes eaufas aliquis ad jurandum teneatur ?

m ib .

u

&

m

his eafibus abfelutio faltem. ad . cantelam pett

u

et foamentm

debet, eámqne fupertores Ecclefiaftici fuisinb-

itisin quos jurisdictiorremEpifcopalem vel qua-

i, Dj

Epifcopalem habent, concedere poffunt.

fimanonen pf* |

Juramentum autem im grátia alicujus fa-

Vr

;

n

i

V

€&um, ab eoque acceptatum validum & obliga-

jt Ajrrle-

torium ille folus remittere poteft , in cujus fae

» promifiont t

vorem factum , & cur ex eo- us quzfitum eft 5

N 2

& quamyis alias Juramentum.à folo jurante &

adicrio FOFM-*

foli DEO fa&um ficut votum ,. in tem evidenter

s enandum en,

meliorem proprià áuthoritate commutari poflit,,

Jf

V.g: qui vovit aut juravif peregrinari certo die ,

La O

n

P

oteft illo die affiftere zgroto, ob ejuscharita-

p um

v:n!;al |

F?'ï- |

tem & commoditatem r Secus vero eft ,. 6 jura-

" md,gebisa

bu)-;

mentum alterifa&um fit, in cujus prejudiciuns

*|

comtnutatio cederet, v.g. quijuravit litio de-

shortate qui

maré ro. non peteft donare pauperi, ut etians

m t

)

m

|

pracid. Cap. dictum.

eau.

Cenfent tamer: DD. aliquaido etiam Jura-

PUL u

J 7»h,

mentum validum per poteftates Ecclefiafticas &

inorm. ^

J/lgjl,"'

NI

temporales remittr poffe faltem indirecte: fub-

[/

um

"

Iuf

n

trahendo fcilicet materiam $ ídque tunc quan-

WM' )!

do alicui ex caufa: Jus fuum auferre poffunt, fi-

hmm [

j ;Jfïi

p. n

Cutitaz» c.excommunicamus. $. meneantur , de

i

W'l

Harttici. — Princepsper cenfüras cog? poteft; ut

at

um m

Qu

h"

expellat hereticos de fuo territorio , & frprop-

eadi 1

ter nepligentiam in: expellendo communicatus

4| fuerit , necintraannum. fatisfecerit, Vafalli &

;

u f s fübditi ejusper Papam à juramento fidelitatisab-

fl g" felvuntur

J

» & terracjue Catholicis exponitur oc«

*

CR

| d i

L

y, Cgando.

62x

Pars V. Caput. H.

jl

It Pel

Idem eft, fi ex qualibetalia caufa dienirate

amoveatur is , cuifubditiratione officii adftri-

u'wr'/l.

canj'/./g,

j

É erant,

Pariter quidquid fit , an juramentum

Wi Sim

n at dona

metu extortum valeat, quod plerique affirmant

propter tex. Z c. fj feró g. de Jorcjur. & quod

T&f feVocate

metus , ficut non tollit fimpliciter confenfum.,

"Iatut tümirty

i Y peryeni

L. fi mulier.$. g. ff- Quod metís causd, . Ttanec

tollat ipfo jure; faltem regulariter, obligationem;

"Ws f C 4

Magiftratus tamen qui contra&um ex caufazs

';eu:um 10f aj

metusrefcindere, etiam partem ad relaxandum

Wüoniry r

juramenturm adigere poteft; vel eo nolente etians

77

Ug

ipíe Magiflratus relaxare, & tali calum facjum

UTOM l

judicis habebitur pro fa&o partis, 4rg: L.ff ob

Y Clæqk "ld "

lf

. canfam,; C. de EitH.

.zcimhüs, !

N

.

tdfit

X

Demiüm perquam notabile eft , quod ;s-

t

ifi f

00

Dilet

ID

: (4«

"OU

mentum foleatregularà fecundum natumm atins

M/lob]

I

eui adjicitur, & affumat iMHas conditiones, qua

^

^ DO fitig f'u :

fitanaturd in funt Vi achui, e.g. juravi ducete

il ,Uramenm [

Titiam non tenebor,fi notabilis mutatio accidat;

Jfamgmc NT

ut quia deformatio , fornicatio ; depauperatio

? Wn Yeto

$

fupervenit. e quemadmodum. de Jurejur. kem

LE

ere l2 |

excommuni fententia, qui juravit aliquam du-

MAO f "

bf

cere , poteft ingredi Religionem ut pracedenti

&dem

Yi

NT

£t

cap. ex Sanch. /:&. r. d. 43. q. r. retulimus,

dl"mlx*

eui non obítat, quàld docet Nav. Confil. 4. de

RUl

8 G

J

Regular: Alumnum jurantem fervitia Ecclefiz ;

hs (ito

"

ht

nonpoffe fine licentia Ordinarii, quia jura Eccle-

t*ï&lwm I(

fiz adminiftrat , ingredi Religionem , eo quó

d

j

n Wt !

Y

jusalteri quzfitum ex juramento non pofht in

Rs

* Jif

opus magis pium commaütari, utpaulo ante di-

*"0ne;

(tt]p h&(

étum : Nara diverfitatis ratio inde elucet; quöd

1].]]31

"h

netad

lüon

natura fponfalium ; & matrimonii , vt per

fiti

"^

*

m-

4

-

De Tummentu;

H

613

)

ingreffum in Relisionem diffolvantur. £. t. e

b cufa dul

n

li

Conserf.conjne. non autem idem fit.de natura

jone of

alumnatüs. Similiter , qui fecit alicui promif-

i, anjurmtts

[nlerie at

fionem, aut donationem juratam , non prohibe-

tur eam revocareex illis caufis, quibus donatie

ij

revocatur nimirum ob ingratitudinem . donata-

Jicitet camï.ïiumï, |

ri, velfupetvenientiam liberorum ex parte do-

us 0

natoris. 7. £. C. de Refoc. don. Ratio eft , quiaju-

i lgt

ramentutn non exzezZt., fed tantüm zatezdit

um ex d

omad r

oblipationum;hoc eft, non facit,ut obliget z plus

fcdut frmii:. Qux quidem ratío optimé proce-

[eo noltttt gt

ditin a&ibus etiam line jasamento validis ; at

al lm f

vero difficilé videtur, quomodo in actibus ipfo

g'&üïïv " Ll

jureinvalidis, & taritüm juramento confirma-

tisjuramentá nó obligetur z p/ss,cüm fine jura-

wiïc fn)

qsödj"*'f'

mento «z zz2ilobligaretur? huc commodiffimé

g ^

»j

fetvit noftra ratio füpra pofita , quàd jurans qui-

yuilim

dem fine juramento, fuiffct « 5271 ebligatus,&

6»

TLl

a f

Cim juramentó 7s P/is, fifolum Jus Civile fpe-

js Wï*ï

n

I,:

u

emus, non vero fi jus naturale aut gentium

ajo; P

juxta quod regulatur actus juratus , cui quate-

i.

"us jurato non obfuit Juris Civ. irritacio.

rf

!

Ex eodemprincipio, qiod Juramentum non I

gntm

'L'fz*üd[*

fe n

m

immutet naturam actüs, inferunt , quod a&üs ,.

qui fuiffet ceffante juramento validus , valeat .

p

»r NZVI

Conrclv h

tamatíi factus fit contra juramentum de eo non :

'1'& « j

j

a

Mv

n

faciendo praftitum- Ita valet matrimoninm con-

lïlnclma 'u vc&

tra&um contra fponfalia jurata priüs cum alig

ho;()'ïe n

j

sontracta. c. ffcut 22. $. de [Denf. venditio cuma

ia

tÜ D

traditione tertio facta, contra venditionem ju-

t aol

fatam fine traditione prius alteri factam. Gloff.

( qu-ä

':Si:xïä àü

in [ quoties. C. de rei find. Covar. IH €. quam-

",u:fï'

Ti

D)

$is

l,

624.

Pars V, Cagut If.

fi. p L. $- . 9. f de Pacl. in 6/ quamvis inte-

t Áiltionis co;

rim talis haud dubié peccet , & periurusfit. Pa-

ARU ; QUepotg

rorn. Z» c. diletlo. de Prabin.t7. 65 inc. intel-

V fitehdi

letfo. de jurejur. n. $. Suarez de 7ummi. 77 HE mET

t rnfriiniha

"

T

"i qrando Ti

29.H.6.

'Fra&tat eiiam Fachin:

Lr Contros. c. 7. aty

16 f jn aliar

I

qui juravit tefoluturum , poffit oppónere com-

"C Noyar,; 45

penfationem , fi cx alia caufa Gibi à creditore ali-

1081 3. gy

quid debeatur ? & affirmative concludit , quia

U W & ly

de natura folutionis cft , uc cenfeatur quoque »

hr o

per compenfationem fieri. £. ff deórtor. ff. — Qui

"t rogg

pot. in pign- L de-:öf&* de V.S, mihi videtir illa

t

fententia multum rationabilis ,. quz diftinguitz

CAP

cum Panor. zz c. 4d neff ram 7. de Turejur. n. 3-

an obligatio , qua fit materia compenfationis ;

Dr

contracta fuerit ante Juratam. folutionem , vel

Áttm tfirg

anpofteà ; prioricafu non habebit locum corm-

|

d?" &f&üe [

penfatio, quia Juramentum recipit interpretatio-

ff

nem ex mente pacifcentium , & prxcipue ejus y

YO I&&mlendls

qui illud &br curat præ,'ü'ari: c. quacunaue. arte.

at Q md

22. q f-

Quacunque arte Perborum quisque

/

MP ln P

x4« 513. W

|uret , ait D. Greg. DELS tamen fia boc acctpit y

« ffP

u

füid t

fícut ille cwi juratur. — Sed ( obligatio fit prius

contrà&a , & ab altero non ignorata, utique

m"FPffäddefef

mens fuit ejus quí juramestum procuravit, non

fictam, fed veram realem folutionem fibi feti

0'()

nam aliás plerumque fruftra exegiffet. Turamen-

dfï ] Ufum

)d

tum de fol&endo, cum folutio compenfatoria pet'

viam recentionis fuerit in fuapropria poteftate ,

L W)

ut vel parum confideranti patebit. AJtero autem

1

Í

MT m

xafü procedit compenfatio tanquam non pre-

LETY

vila, & ideo Juramento rion excluía fed in. na-

MU

Widh

8ura

" P.*k!ea.

' Df guramentis.

EE

If

t

) quam'ws

o

&ütà folutionis comprehenfa , nifi fuerit talis ob

igatio , quxzpotuit tempere Jaramenti previde*

i primalt

riy ficut eft cafus Z2 d. c.ad noffram. | Eflet hic

p finite

anfa reffrzflionibus mentalibus aliquid: dicendi ,

j &

t 2n & quando licitzBnt, acà petjurio excu- I

ent, fed in aliam occafionem differimus , vi-

- Cne]t

»

deatür Navar. i5 Cam burnane aures 22. q.. g.

jc oppoti W

Sanch, L/4. 3. mor. cap. 4. Laym. in T2eol. l. 4.

!ïbiäcre&ïmmh.-

Ir.3. €/43. 65 6 X4« 9. 7. Zoef. adtzt. Decret,

; concudit,

de furéjur. 2.$g.. ubiex magna caufa amphi-

Jv

anfegmr at

J

i|

bologicum fermonem à mendacio ; &

perjuri'q

d. f- 2

excufant.

st

, que ä&ügUIU

CAPUT Ill

: d! g,*(;ffï. M'j'

afirnis

De Ufirris,

ig um

m "

Ateriam ufürarum ad cognitionetm Paro-

g folmit

M

jbl

chi fpe&are cum. ratione peccati,. tum

tatiohe Ecclefiaftica: fepulmure , & cautionisab

r

od

j ug u

j

ufaratiis de reftituendis ufuris i articulo mortis

i g

l M

pet Patochos exigendx, jux£. e.-2. de Ufar. in6.

füperius p p.a. c. 3. fb m. 20. infinuatum eft ;

um 99

plzcuit proínde etam hanc Manuali Parocho-

m

;

W.

T

In

sl

i p

tum fu?perad»deïeï —

qo

1 15[]0(2!2 j

rlts

I

u[ï n

m

g

(hi &

Quid fit Ufura, dc q;o ffure prohibita?

yid

À

d u ]M"

SUMMARI A.

voe

Id

100

C0

f

,; Ufura quid?

yn?

T

a. Üfura proprié tan

tüm inmutus commfi!itur,

gpïo

[

m

lgeblf. n

n

fi pro eo aliquid temporale pretio &flimabile

t

t

cxig;tur.-

"T

Bd

3' ll/ü*"

gdh r

MaN, PAR6GH,

616

Pars V. Caput III. $. "

: Ufura quidem requirit patlum ,. fed id aK-

Lt DD, o

quando eff implicitum.

: enenta Cl

4. Ufure quedam licite, feucompenfatoria lu-

Atb g,

criceffantis, aut damnà emergentis.

A t dbng.

q. Ufara jure Digino naturali 5 ff 5;fming pro-

.

" feniiam g.

bibite.

?"wml!fum:i :

4. Quaratione DEUS concefferit 7

»

'f!di!f'f?äs

"tttinemp

cum gentibus exercere.

! iatione

. Explicantur alié textus Scrzpture..

irjvïddolus velin

g. /Cur ufura etàam jure naturali probibite.

um r

9. Subnomine mutui poteft aliquando la

;,"9

alius contrattus licitus.

Aitrtigi Yttds

tll ) 3d€6 u

ze. Ufure non pe[[unt aliquá lege permitti.

-ïmþfurarios lt

gt.. Peccanit gragiter contra Jufitiam , qui fuo

deis 9el aliis exercitium ufürarum conte-

Ti bl

"tl g

Ua n

; ? duut. .

"b

;- folfäend? ufuras ?

32. p peccet debzto

:

u

r« apud Latinos wfu vel potiuis &-magis

DiCO H, T;"I,Dvm

.. accomodé ad (enfum hujusloci frucfum &

r:uatan'o, m

M tme

utilitatem :eX uf2 ei provenientem fignificat ;

.?3?1

D

atürq

mum) vlà

veluti Cicero z Verrem: Cur pyratis ,ait : lucis

q m,

?oüüS ffn

xfuram dediffis ? & idem ZeSenettute : Terra

"ttur.

inquit , z4mquam [me ufura reddit ,' quod ac-

Dio Py;

cepit. Verüm ad prafentem materiam varias

u/ur& defcriptiones , & definitiones adferunt in-

It Cm']l' DHJ "

'mäeïe :

Vl

terpretes , ex quibus omnibus fequentem coll;go

lii

alipf

& definio, ufuram effe . quidquid ex mutuo

Tmn

temporale ,. & pretio"æ/iimxzbile per pactum lu-

Eul

Rftt "

eri causd fortz feu debito principali accedit, cone

il J

D

fideremus fingulas hujus de&nitionis particulas.

la!

Dicol. Ex mutue: nam ufurainpreprie tan-

!

fote

'Tex-

ü

Qu

tüm in contractu mutui committitur per

£um

Qd

&T

i-

De Ufurw.

615

um [

tum & DD. communiter zz c. f £4. 4. 3. ficuti

& fententia Chrifti pauló poft citando de folo

me];iföm [«'

mutuo loquitur.

Eft enim mutuum ex füa na-

T iti

tura contra&tus gratuitus , ubi regulariter fuffi-

Cit pecuniam mutuó acceptam fine alio addita-

lj Él pfö'!

mento mutuanti reddere.

In aliis veró contra-

&ibusut in emptione , venditione , permutatio-

,y/frit?"**ïsf""sï

|

ne locatione & fimilibus, poteft quidem com-

vl

mitti dolus vel iniquitas habens annexam obli-

gbl

gationer reftitutionis, ut fi rescariusjufto pre-

ih'qwn/d le

tio, ut vitiofa vendatur, &c. fed non ufura pro-

prié dica ; adeóque nec ibi poenz fpecialiter

jroth

contra ufurarios latz locum habent » Rifi quate-

ii 7

nus aliquando pa//Zztux? mutuum continent,.

p if (M»'('i

proutifta ominia in hoc, & fequenti

declarabimus.

$. magis

j

if

Dico II. Tezperale ? fi enim pacifcaris cum

j

W] POm

mutuatario, ut przter reftitutionem peccuniz

k)d ;u&um jR

mutuatz teneatur tibi conferre benefieium Ec-

ïmï*m'u

clefiafticum , veldare remaliam fpiritualem aut

'«lemcw:

r

»mlï)

facram , potiüs fimonia quàm wfuéra commi(fa

dicetur,

d

T

r D)

at

Dico III. Pretio 4ffimabile, unde quamvis

j v

r

de jure Civili ufura propriéin pecunia numerata

;

fer'll

u

[

n

confiftere videatur. /.eos25. $1. E5 pa4fffm C.

r

j ql

€ Ufuris. Panorm. adrub. bujus tituli . 4. de

M

"a

(;Wa" t [

jure tamen Canonico (quod circa ufuras tan-

l

jj

i

crpa

g

quam in materia peccati & confcientiz pravalet

IX

ft"

at

juri Civili ) ufüra Cenfetur,, licét.res aliz,

quàm

p

g

t

A

pecunia ultra (ortem

^

oninons P

a^

à mutuatario exieantur,

l

s

f

tll

(

yiri lüP

i

Tun

Ut v.g. certam quantitatem frumenti folvat &

€ertas operas praftet; ut actionem quam con-

f mimw

j PC(

g

D

z

tra

Par;V. Caput Ifl. $.L

628

tutelliat 2

[

&a mutuahter habet, remittat , &c.. (49. z. &f

-s adum

3. «aufa 14 q- 3-

Motantur autem

loquot , fi caliaultra capitale

Vdinemin ger

ao ire - al

mutuatum exigantur , nam fi, quód aliquando

m

155( 1

Al GE

tm ad

fieti foler operatio vel opifici volenti àte mu-

&o, ut

ï?füï; quim ext

tuare pecuniam ; eandem tribiias cum pa

isnon alitet

js nallarn quidez pecuniam reftitrrat ; fed pro

spoiffonis

ea operas praftet, vel opus aliquód conficiat y

son erit ufüra, fed. contractus licitus, atque »

Aüerationis, J.

Mil 1. ,

idem, ac fi operatio mercedem anticipato dedif-

"t lgt ilm

fes, dummodó operz praftitz nen ploris zftis

) 1 44j g

mentur, quàm pecunianumerata.

Dico IV. Per pattum : id eft, ut mutuatarius

MY H t

T

ex obligatione contta&ta teneatiür aliquid ultra

Mi

Íe-

i, Qucm;

fortem principalem mutuanti folvere ; quia

" 540, H

i

cuseft, fimutüatarius propriafponte ex merali«

beralitate vel gratitudine mutuanti aliquid tri-

UT

buat, prout in fimili de fimonra dicitur, non

29 libritge

rl ilta i

effe fimoniam , fi prore fpiritualiabsque praccee

MUCCTEM Y

denti pá&to aliquid liberabter oblatüm accipia-

3 t

tur : fienim mutuatarius poffet cuiciünque alte-

fim eällgaj

zi res fuas donare , cüm quilibet rei fuz mode-

ith

0 d

zator fit & arbiter. L. 2m ve mandata. C.Mandati.

T g W

fané mutuans qui ei mutuando beneficium prz-

:ïe[fzïr!o us

fiac; non debet effe deterioris conditionis, ut mi«

N

"RU Iu

acci'perc nee

! 1€m10n€m '

us pro beneficio libete oblatum

queat; cum naturádlis ratio Homin

jbus obliga-

MM

tionem aztzdoralem ; feureciprocz

gratitudinis

As N "

ilta

€rga benefactoresimpoftat.

NY

et ïüloy

ltulo

Interim tamen quia aztidorals obligatio of*

dinarié tantum moralem honeftatem, non jutis

j

Aitqpy

vineulum, aut a&ionem vel exadtionem inducit,

ILTT

ncguc

De lfur&s.

629

l

l

nequeobligat ad certum & determinatum gra-

;,&C.C

4

[

titudinis actum in fpecie, fed ad aliquam gra-

titudinemingenere, ideó non auderem à pec-

gf ag

cato ufürz , faltem seztalis excufare illos, qui

gt

liberalitatem ad gratitudinem non tam exipe-

volen t

&ant, quàm extorquent , &indigentibus homi-

st

fübusnon aliter mutuant pecunias, quàm füb

A wj

r

fpe promiffionis, & etiam exactione largz re-

d)

-l,q*xod Q

t

munerationis. Id quod fatis probat textusZ c«

"

H

pi)

tonfulit. 3. X.. de lfaris. ubi Pontifex. ufüra-

at

l

;3;0 ue)äxäæ

aium judicat illum , qui ( utimur verbis ejusdem

h

£ap.) aon ali4s mutuetradituris à propofito mu-

CO

tuam pecuniam credit , ut licet omni contentio-

d räu'uä" n

qne ceffante !us tamen forterecipiar. Sunt tamefe

ia

»u

j aK

monnulli, qui cum Leff. Je Jf itze &6 jwre i.

i

!l

? qur ]

.. €.20. 1. 34. & 56. hunc textum exponant

Ym

jl

ontt

eeocafu, quando non fub ratione gratitudi-

rig]qx

f

"

ytudn

D)

Anis, fed füb ratione Juftitie & obligationis ci-

ona a

t

nï(t

vilis aliquid ultra fortem exigitur : hzc tamen

M

AT.

dnterpretatjo non videtut textui generaliter á&

, aian

fine tali diftin&ione loquenti fatis convenire «

)u

qu

nam obligatio civilis & Juftitix ; cüm ex ipfo

contra&tu mutui , utpote g

J

EEl

tuiti, effenequeat,

jlX

31,7] L

M

neceffario exconventione & pacto accedente ,

W/i

jl

p

p

»

effet deberet , Pontifex antem fupponit omnem

V

m ise

qni

NU M

conventionem , qux obligationem civile

afv

[A

ducat, abeffe; & in eo magis fe fundat,

quöd

fi

m

jp

lo

mutuans non velitaliter rmütuare , quàm ut ali-

[

p

i

quid ultra mutuatam pecuniam quocunque de-

ä

inde titulo vel colorefive juftitie , &ive gratitu-

90

dinis,àmutuatario recipiat. Idque confirmatui

jl

p

&

14

:mgrme )

"j

qæ 3'

&x C. à. Perf. alii G c. 3. 9;'fo fí quis cauf

[

D)

630

Pars V, Cagut III. $. L

4. 3. ubi SS. PP. denatita & munufcula (ine

tttditione ,

tellige , non liberafponte oblata , fed exacta) à

tinutione p

debrtoribus recipientesufürariosreputant ? ma-

nf a

nufcula autem & donatifa utique rationem ju-

tnlons d de

fütiz non habent , fed remunerationtis.

Anex t

'Ratio autem fundamentalis mihi videturt ;

ture parochig

quod ufüra principaliter prohibita fit , ob gra-

/ loncoreil

vamen indigentium , qui fpe recipiende pecu-

if adejg

ID

nie cum fuo detrimento quxlibet pa&ta etiam

QUi tv

facilé ineunt.

Eft vero etiam gravamen indi-

*

Ti Qu vete

gentium , fi fciant, fe pecunias aliter obtinere

.;ä

30 Henri. (

non poffe, quàm fi liberaliter donetur mutuanti

Tf d

non fine damno fuaram facultatum , tales pro-

NERClian

inde donationes in effe&u parüm differunt à

TP s

pactis proprigä ufumriis ; quia utrinque lucrüm

Whticais

ex mutuo eft , non voluntate libera datum , fed

"n n(m dm.in'

neceffitate recipiendz pecuniz extortum, Qua-

T & fC&e "RH',

re cum dicimus ufuram tantüm ex padfo effe,

Muf "

ita explicari debet , utfit ex pacfo vel etiam ex

g?m(atoriz, &

t4li acfu , qui pa&o faltem tacito equifa'eat ;

"r 19]) m

atque hinc noftram fententiam docet Sylvelt.

Berbo ufüra. $. z. B. r- E5 2. Covat. Pariarum

H

LT

"""llïinm (

vefolut. lib. r. c. ult. n. 4. & Navar.in com

hi

Sl

m;k-

*

Ihter

taro de Ufnris notabilz. n.10.

Dico denique, /urzcaufa :* & quidem hoc

M

'"mhhru

lucrum debet effe ex mutuo tanquam fructus.

Ttfoer

pecunix mutuarz ,-non veroe

:ffnüls P

rædlk al

:

:

x alia cagfa pror-

C mhl

fus; à mutuo feparatd.

;

lo

A a

r

Ideo non erit ufurariüs confenfus Dominus

t

vel Parochus, qui colono vel Parochiano mu-

li d

"m (

tuó datfrumentum pro ferr;line, aut pecunias

iis

M

DN "

nj

pro temcndis- rebus ad cult&wam agri x;gcc[iïlr

ea

m/f |

z

1

L

De Ufaris.

631

mf (IN

eaconditione , ut tanto diligentiüs; & fine di-

n fedendt)à

minutione penfionem annuam pro locato pre-

io ruflico ,. aut decimas perfolvat, quia iftz

stepirat D

]

pen&ones & decimz debentur ex alia caufz.»

1

7

Je riione j

quàm ex mutuo , fcilicet ex contra&ulocationus

'

detif )

& jure parochiali.

j qui v

Item neque ille lucrum capit ;

fed fiium con-

ibin i

Ll

recipiet g* |

fequitur ; adeóque. & ab ufura immunis eft ,

übet a& ed*a:ja

quidebitori novium mutum przftat , eo pacto ;

ut id una cum vetere debito tanto citiiis fibire-

gf vamett 'mïl'

y alitet obtinexg

flituatur; Henric. Catuf. de Ufuris. c. 1. nume ;

jonerir mutudtt

Arg. c. 1. n fine de Ufür.

«

Praterea aliquando à mutuatar

io aliquid Qxï—

4

yum , d p*

m

gi poteft ultra fortem per modum zntereff* , &

arim df

qrin !

compenfationis , quando fcilicet fuà intereft, pe-

ucri.jm T

cuniam non dari mutuo.

üunde DI2. commu-

jber t

miter & re&é nfuras dividunt, quod alie. finr

jarum Q*

mer? lucratoris , & propterea illicitz , acraro

T. Ma dlty

Atque hoc intereffe

iflo v

d m d

tompenfatorig , &licitz.

i

creditoris ob quod fit compenfatio, ufuris du-

;aCiï() 4

l

;

yifiü»

—

plex confütuunt :

Unum qued vocant zzfere

"n qot j

effelucri ceffantis, 8calterum . zter: effe damnz

o

emergentis,

Intereffe jucri ceffantis dicitur ,

VL

[ um

quando creditor ex pecunia potuiffet albi ho-

& [,vdgm hO

neftum lucrum fperate , ut (fitandem mercatura,

emendis predii, aut reditibus annuis applicáf-

r

g ml

»eglecto jllo lucro. ina

et, &c. & nihilominüst

2

t

j fl

gratiam annui mutuam dederit, quo cafü not&

, Domll

d

iniqué aliquid ultra fortem petit creditor , ne

)n(enf

J

officium fuum ,& beneficium alteri praftitum

*,l lec

i T*

pb

]

fibi damnofum fit.

L. (cd i quis.7. f. Quem-

jf ait J

^

And,

j

" aäfi i

d

admodum tefl am, aper. Qïamvis autem

Gail,

632

Pars V. Cabut E1I. $. F.

Gail. I/b. z, olferf. 6. num.2. ex praxi Camere

, itreliatu

Imperialis non videatur admitterezztereffe Iucri

iniisdelacm

ceffantis , mifi in metcatore folito negotiari:

Df eücat

communis tatner opinio eftin contrarium , tefte

filtümis quoj

XCanifio di&o c.7. nusi. g. Wavat. n Man. Cog-

wnitconta C

ff C. B. UER 241« F eadema

zouiatisratio

s

Vmpercii,

quz facit ; ut mercator zftimare potfit carehtiam

» d vfüra

lVucri, etiam in aliishominibus militat ,.dummo-

;'ïiisexercecc,

do quantitas/ztereffe hujus arbitrio honiviri eftie

"

I9 vertihacy

&xetur; & confideretur, lucrum fpe

H

atum po-

m lsreti,

tuifie va

Corinem

fuiffe.

rüs ex caufis & accidentibus incertuæ

Nj f þ,,g ,

- Intereífe damn: emergentis appcilatut , quati-

AUntrctm

€o creditor propterea aliquid exigit à debitore;

izggüm itthun;

quod ob mutuatam pecuniam ipfe o tantüm.»

DIVIPO& nüturalï,

Jucro caruerit ,. fedinfüper damnum aliquod in

M

rebusfuis paffusfit, utquia ob defectum pecu-

ln

nie domusnonreftanrata corruit; velquia mue

!'ïkr, 5:

tuavitfrumentum , & cümid füotempore not

M

1

j

Q ii a

j

redderetur, «reditorinterea coadtus. fuit alibi

EU Dup

[

cariori pretio frumentüm emere ; &c.. Ubi fané

"(

quuoj

debitor gravari non debet ,. aut creditorem in

ls Q

La

dlemnem fervet, ^ ne alteti pér alterum iniqua o

MTH

conditio inferatur. /eg. sop debet, ff. de R. f.

& beneficium credioris fibi ipfi damnofum fit.

Mf

u(t6!f/l: hb ,

"Dc wtroque bocintereffe Juerzceff antis 66 dammnt

Bd

emcrgentis ,textusef expreffas m4. 3. $. udtimeo,

hy,

hl

fitg

3De eo , quod certo [oco. 1. unica C. de Sententzis.

t

quee pro eo ? quoal ixtereft 66c.. Vcrüm autem itt-

'""/?6

H)?W;

[

tereffe Zucrz cc-]]lmtis', & dawmni emergeutis in

rtd;

J 49

Wil

pacum deducipoffit, autpeti, etiamii debitor

h hg

Do-

dlf d

18 mora non faerit , & ganquam pro fola:

L

pe

"ii

s* II

De Ufuris.

63y

ne interpellatus ,. in $. fequenü dacemus, ubi

ex p sze" |

ttte: m'mff W

fzpitis de hac mentio.incidet.

efoito 00'3 "

Poft exphca.tam ufuürz de&nitienem reftat Ut

Etin

Contra vrtm,m |

sideamus quo jure ufurz prohibita fint.

primis contra Carolum Molinzum z» trailatg

a in)

À

4le Commerciis. num.7. ( 41. pto certo tenen-

f

dum eft, ufüraseriamjuxta moderationem Jutis

,ALIH)M'H

Civilisexercere , effe peccatnm , ata ut qu' con-

£rarium gextmacxtcr aiTerere aufus füeï"lt ineum

i Ohü' ia

enmm UO

tanquam hzreticum , animadverti dubeat, jux-

mm fp!

m[ us mdlm

£a conftitutionem Concilii Vienn. z Clementi-

zia unica. $. fané b. t.

Etenim ex communi DD , fententiaufürx noa

; W jayr, u

$.

tantüm jure humano Ecclefaflico , fed etiam

]t

Vg'f aew* !

f yit

Divino & naturahprohlbltæ funt : prout id ex-

t 1 CUOH

uod i

Jammymä

prefse atfirmat Pontifex Zs c. 4.boc tzt. ubi dicite

quód ufuras utriusque tefLamenti pagima dete-

] äe feum | p

ei qulü n

féetur ,. &c.

g "

1*

J

Quod igitur attinet ad teftamentum Vetus,

vd ïü() ïem'oïc

; J

eatüwï

habetur Deuter. 23. c.. non feneraberis fratri

fu*

£30: ( id cft, qui ejusdem &deieft, ficut Apoftoli

Kdey

1'0' Cm

$mnes Chriftianos appellàrunt fratres ; 44ófo-

at 1€d

gum 1. 6$.6.. &spiuisalibi ) ad ufurem pecuni-

M!r

h.

am nec fruges , necquamlibet aliamrem. — Icema

fit (!5

Ezecbrelzs c. r8. dicitur :

qui ad ufuram ners

n

du

g um

commoda$erit , t$ amplidus snem acceperity. hic

,däiï.lü

f

1 4 li

(

jufluseft , ES 9ita Viget

Denique zz P/2/. 14

i

a

legitur ; & babitaturum in tabernaculo Do-

(At

NT

mini , qui iu£reditur fime macula , operatur ji-

du

qia

(

"n

ffitiam ,- loquitur Beritatem , &5 pecupiam þ-

7

!

ni u

8*

d ul

am nen dedit ad ufuram. . In novo 'Feftamento

[j

(j

anf.c.m Chrius , éemefacite , &5 mutuum

Ü iül»'

j

um p

]

Dgdy

date '

634

Pars V. Caput IHI. $. I.

dategoibil inde [perantes , hoc eft " nihil ultea,

jwfnquit, h

quàm dediftis , lucri causá recipientes.

r ufm,

Verüm contra iftos Scripture textus aliqua

tfurityir

argumenta opponuntur ; quz breviter refere-

tindüm

mus & refolvemus.

Primo in illo loco Dezter.

ttr i getera

23. dictum eft,. son fiepemberis fratri tuo , fed

Itlicros n

aliezo , ergo videtur.confequens, ufuras non

m & malur

effe malur intrinfecé, & jure naturz prohibi-

m SH; lid

tum , aliàs Judeis à DEO non fuiffet conceffum

w)'[em dccip

ufüras erga alienos five gentiles exercere. -Sicut

1-71!2.'6;)39&, l

extra bellum, . & fine caufa non licet occidere

ïn'. r: u,'?, & li

gentilem & infidelem, cüm occifio innocentis

" El'oiä DEO a

intrinfecé & jure naturz mala fit.

Rs Dupli-

a ümmuï) d

cem adferri hujus objectionis folutionem , pri»

DiStr nf

ma eft quod Judzis olim conceffum fuerit ufu-

M

imidules (

"

?

ràs exercere cum gentilibus vitandum majus

hg. (

malum, ne fcilicet cum fuis fratribus & Judais

h,

id facerent : Sicut & D. Thom. refert.. Canif,

," UTR

ditloc.r.zum.z2. Aliquando enim inter duo

RUteyeh

mala , quorum utrumque evitarinequit , tolerari

LT

poteft minus malum ad evitandum majus. Nont

i C

quidem approbando, fed diffimulandó minus.

f;mrcfcrrefa&un

Altera folutio , quz magis mihi placet ; eít

Wn

; T,t,) LU

quód DEUS Dominus utiiverfi omnesgentilium

j

|

lC.'U'En

5 m

facultates ,. & terrastradideritin poteftatem Ju-

fnfmäul

lotory

dzorum, proinde cumillasfacultates potuiffent

d

gentibus per arma & bellum auferti, potüerunt

f

KE eti

t

"d

m (s

etiam perufuras, (icut ExoZ. 12. c. eisdem Ju-

:::z:uö,c. habetuf

dxis conceffum fuit , ut /Egyptios fpoliarento

vafisargenteis & aureis ac veítibus ibi commo-

E UF, quod

t pj

datis. Quam interpretationem etiam probat D.

L

r

tenli)

Aunbrof. relacus /» c. witjzo, caufa 14. 4 4- Fui

ün

j'e

A. Qll.

2!

Be Ufurit.

6$g

d ul

Jureinquit,. inferuntur arma ,. buic jure judi-

cantur ufura , fine gladiofe de boffe ulcifiitur,

pente

yre texts

qui f uerit ufürarzus exattor inimici. Ettamen

ádvertendum , quod hoc (enfü & cafu z/zr4 ía-

; bretr r

matur ingeneraliori fignificatione pro quolibet

| iïloæï»ï»ï

Dwïj

m

"!

n

ufa vellucro5. non in fpecie quatenus eft pactum

ilicitum & malumintrinfecé ; nam tunc z/uree

Jets,

X'

péccatum eft; quando exfola caufa mutuo aliquid

e fatitz

i

ultra fortern accipitur , fecis vero fi ex alia caufa

fuffet conccfx:»m

à mutui feparatá , ut Zre £e//i Tefte D. Ambrof.

serercttt.

n ieet od q

in d. c. u/t. & muültó magis jure dominii jam

?

prius fibià DEO addicti.

xclio innocta

Quemadmodum.»

etiam diximus , effe su/Arzs compenfatorias , in

& y D

quibus ex caufa Zuerz ceffautis , 8el damni emer-

ohtonam 7

f

L.

n

'pv;[ *.l!:'-"

gentis aliquid ultra fortem exigitur, qua w/urée

m

quidemdicuntur; fed Peccamizof non intelli-

; virznd

; n

guntur.

]ud:

!

mint

A

I. Opponitur aliuslocus apud Lucam 1 9. c.

emm

u

ubi Dominus reprehendit fervüm ,. quod pecu-

j 09*

niàm fuam 07 Zederit ad ufaram. . Perhanc

gt

Il

parabolam Chriftum non approbare ufuras , íed

ndunt

i, ^

n

nj

tantüm referrefactum hominum , eósque com-

j

j

Ài p

|

monere, utcüm .iniftislucristerrenis & peritu-

[

!

" WWU :

risfollicitifint, multo magis debeant effe folli-

j um

[l

citiin fru&u bonorum operum , & lucro vite

t

flmï'

va

&terna,

Sicut etiam de villico defraudante

gt

xyoti

»

^

(v

1tel

pl

Dominum füum fimilis parabola apud eundem.

Q,UU )

Lutam i6.c. habetur

gt

U

d

Videtur , quodille Textus Lwc. £. c. mu-

gtb

n UUS ïPQll

u

Iuum date , nihil inde [perantis 3 fit accipien-

o

s?

j a

"

)

W

dus tantüm decezfilio , non autem d pracepto

gt

(

1

Evangelioe.

Qgia dare mutuura non eft de

u

i

Dd 6

pra-

!

646

Pers V. Capst JII. $.1.

prxcepto , fed de confilio & chatitate. . Prio-

titatius duiet

rem partem hujustextüs videlicet smutuum date

(nttuum enj

uon effe quidem depracepto , effe tamen partem

LU þ; i

alteram : b zinde þzranm.

il nütugrarr

Quod debet

colligi ex textibus veteris Teftamenti prohiben-

Wt Etc

tibus ufüras , quos fupra allegavimus.

Namo

fqg,&um t

Chriftus non venit felfere legepa, fed adimplere;

fülbusconf

Mattb. £. cap. Similistextushabetur P/al. 75.

W poteft, I

VotGete , & reddite Domino DEO teffro , ubi

"f idy n

prius verbum fofete , non eft pracepti , fed po-

Qdj Coftrad

fterius reddite jaxtaillud. Deutr. 2 3. 52 z20lueris

:-.mïecem &dest

Pobere , ubsquepeccatoeris , quod autem femel

tàn T mutys i

egreffum tff de labits tuis obférGabis , &5 faciess

Q dv

fécut promififl ; Domino DEO tuo , 6t,

lGCä[OfmgnetDon

Quod autem jurenature , five naturali ra-

t

tione ufuraillicitafit ; probat Covar. refolut. ;.

ngccre dy. )

j. Cep. . & cum eo communiter DD. hoc ar-

?m' Q petma

gumento , vel enimcreditor capitlurum ex mu-

tuo pro zp/a forte , vel proz/ejus? fedneutro

ATT

5odo circa iniquitatem poteft lucrum capere ,

';!LIQ& k Aï&w

ston enim pro ipía /orte , quia juftitia commu-

tativa, quain contra&tibusobfervatur ; defide-

Wt

Mdï [

rat zqualitatem , & non germittit, ut pars cone

Wl?' OMj n a/Wlu

trahens plüs reddere teneatur, :quàm accepit.

PW

Kainpermutatione velemptione pro equo va-

i

LVetó Zhau

lentein fummo.pretio centum florenos non po-

At

) lSaP

teftaccipialius equus; yel quantitas peccuniaria

Fs )

Similiter ergo € in mu-

cenrum imperialium.

^0 füti

Gh &X

tuo pro centum florenis mutuo dat:s non licet

f ab

accipere plis quàm centum fiorenos. Sed neque

Wt

M h(

t(0

pro /4 fortis lucrum peti poteft , quia ufus vel

? qiüqy

utilitas cujuslibet rej pertinetad dominum ,. u-

tuata-

n

i

l

5u-w

be Ufuris.

637

*

*

*Wwatarius qutem efhici

i

r Dominiís re1 mutuatos

gitate o

cet m d

( mutuum enim inde nomen accepit , quod ex

eü"ezemen;artcm;j

meo tuum fíat , d. 2.[-. Sá certum petatur ) exgo

ad mutuatarium , & non ad.mutuantem u/us

T L'Qd dföïï

wl

d |

pertinet.

Etcüm:mutuam tantüm in.peccunia

r

u ?N*

vino, frumento, & fimilibus rebus ufu.confum-

gaïim'»&

I

fti 4

ptibilibus confiftrat , nfusejus à Dominio feparari

habeti 1]j

non poteft. L. Aoc Senatás cen/iltodn fene fff. de

U/ufrutiu carum ver. qua ufu confam. Hinc eft

350 j ,v

racapti; lp*

quod in contractu locationisfi v. g. alteri per.an-

51 Sinal!:cr.j

numlocem zdes meas, velagrummeum magis

j at t

quàm in mutuo aliquid peti poffit ultra reftitu-

tionem domas vel agri, quiain.hoc contractu

lii Ü f4;i5l;

locator manet Dominus , .& confequenter utili-

i h

tas ex re fua d conductore percepta ad ipfum re-

- frentodit d

Praterea locatio eft.rerum «ta-

t' Corat. nf

fpicere debet.

hum,; quix permanentes ufum & utilitatem ad-

yiar DD. 7

ferunt, pecunia autem ex fua natura fterilis eft,

,pitlrumx m

€jüsque ufus in exponendo feu abufu confiftit.

m

(

Quod & Ariftoteles'Divina lege deftitutus folo

hum

l

lumine naturz agnovit , :dnm 1. poZit. cap. 7.

^ C0l

L

ku

j n

(

LE

(

ait

.

Maximé prater naturam e[fe bunc ac-

j

ferrat)

f 1

li

quirendi modum , Wt in fanore numus zumun

fUl

ypi

4

Lc'PJ!l

pariat.

Si veró .alicui iftz rationes nimis fubtiles vi«

Jb

TE

at

déantur ,. is apprehendat aliam , quam tradit

f

s nüH W* |

o

Corafius Jib. 3. Mifeell. c. 21.85.7. quod ufüitz

ia r

"

« f

idco naturali xquitate infpe&tà ilicite. fint ,

»

M

n

€im abforbeant egentium fortunas , dum hi

0 ?

[u(] i

m

in neceífitate conítituti pecuniis à foeneratori-

Sfü Ts

ores

il WS f

bus fub quacunque lege acceptis tandem ad

( )

n

us

fummam inopiam redigantur , novafemper de-

Ti

Deé7

Ka

S

638L

Pars V. Caput III.. $. [.

bita contrahentes.

Irem quod iniquum fit ;

ttitenda forti

actum charitatis & focietatis humanz , qui in

tredtalouid.

mutui datione confiftit, ad proprium lucrum &

i enti dice

alterius damnum convertere,

Unde.fi quis ob«

Jthibnora at

jecerit contra priores rationes, creditorem faltem.

tscqutum e(fe

aliqua ratione comparari poffc Dominium re-

fentam dom]

tinendi, ficut qui aC zexem adremrepetendam

"

:

l

Ttus perici

babet , rem in fuis bonis babere &zdetur. l. qui

Dende etiam ]

attzonem , 15. ff. de R. J. L.id apud fe i43.ff.

Thnuttat

de F. S. ]. remin bonis. y 2. de dcquir.ver. domz

atis quæm

Item quód contractus ex conventione partium

;.:ïï:i?neminihtue

etiam contra vel preter ordinariam fuam natu-

ram legem accipiant, c. centraclus de R.7. i

lt X hae p

i

P fae

€. l. contrattus. 2 3. ff. cod. tit, fané difficiliserit

"T tefeari

tefponfio, nifi juxtahanc pofteriorem rationem

;'lHQFe k Cofami

dicamus, allegatas jurisregulas non. procedere

Á exinde proximus contra .quitatem & Chri-

tidih

A regenrin

ftianam charitatem damnificetur ; ita enim leges

ex bono & xquo interpretari oportet, ut fint

M

L

conformes illi generali Juris przcepto, 4/te-

t

3*-'in0mm t

lii

rum non ledere, $.3.I. de 766 7. L. placuit

*8 at lfs

C. de Judic.

"m

Non relevat creditorem £fi dicat, fe debere

D

Ufüra, (

interim carere pecunia cumpericulo ; ne for-

1j of

Mi gf

taffis debitor plené depauperetur, & nunquam

Fs x

reftituat, atque ideo fe non inique aliquid ul-

tra fortem petere.

Nam cüm fit in arbitrio«

üinrie

hi

creditoris, an velit mutuare , nec ne , fola caren-

llj contra&usg

;zc.nu:infexiusad f

tiapecuniz, quz exipfius voluntate proceffit ,

Vif

non eft juftustitulus ad aliquid ampliüs exigen-

Lm) qm

Q]

Ut hr

dum , nifi t conjuncta cum intereffe wcré

ACf

m yerà

Ninneg

J

Atts

:ef.frztis Pel damni cmergentis, Periculu

amit«

Aiin

&L

De U/furis.

639

od iniqum ts

amittend: fortis aliquando quidem facit Tus ,

iumanz , quil

ut re&te aliquid przter fortem petatur ficut ir

yxium m &

$. fequenti dicemus ; fed id tunc demum : fs

Unde [iqisoh

per pignora aut fidejuffores non poffit creditorr

veliarm lm

fatis cautum e(fe : debet quoquecozitare etiam

fe Doninium fee

retentatn domi pecuniam non fuiffe extra omne

dnm r:;aier.ä:m

interitus periculum.

Deinde etiam hic obitet notari poteft , fi quis

"L Wï

J

àteroget mutuam non causá neceffitatis f ;

duf

fguir,rr A

fed utiliatis querendz , volens honeftam ne-

ntane partim

gotiationem inftituere, przdia emere; & lucrum

jem uam at

ac fru&us ex hac pecunia quxrere , poteris cum:

eo tale pactum facere , ut is przter pecuniam 4

ETE

]

f flb

acceptam teneatur ubi aliquam. partem lucri

terioxemran'oncm

reftituere & communicare, talis namque cott-

ij non p ffvt

tra&tus in effe&tu eft fpecies /oczetatiz , contrae

&us de Jure gentiumliciti ; in qua alter pecue

um & v

niam, alter operam confert;. $. r. Inffitut. de

y; ia

Secietate.

Imo ficut in multiscontractibus ?«

n o

ur t

lh

tui nomen non habientibus, cumgravamine ta-

nujm 4

men proximi initis, poteft latere implicitum

[2 Pkcnä»'t

mutuum & ufura, per ea qux tradentur in $.

!t

fs

feq.ità, cumcontrariorum eadem fit ratio, fub

dict T

telte

n'LUJO !

nomine zutui , prxfertim à plebeis, & Jurium

j

ignatis prolato , ubi proximi potius augmentum

&

m

quam damnum quaritur ; poteft fubeffe implici-

y d

jrin at

tusaliüs contractus focietatis ; emptionis, censüs

C ne 9

h

a

&c. ut inferiusad fin. cap. dicemus.

Czterüm , cüm ufura JureDivino & naturali

;luntate

?roceüïï x

prohibita fit, non poteft nullo modo fieri licita,

m

j

»

non difpenfas

( n

nec difpenfatione Pontifcis, qui

g ii

d' bj

p

yuü

contra Jus Divinum , naturale ; c.fuper Co

a

4 ml[«

tif,

649

Pars V. Caput HII.. $. 1.

&it. nec confuetudine , quia jus Divinum & na-

turitfantis

tarale funt immutabilia , $. /ed zaturalia. Inff.

simim debitori

&, I. N. G. &5 . & diuturnitas tempotis pecca-

a Impenopaffn

€im noniminuit, fed augmentat , ac multitudo

pnr, uate

peccantium non parit peccato pattocinium.e4p.

vll

m

Ulütas eu

It. de Confnetudine: necfavore piatum caufa-

! as noh

rum, videlicet ob utilitatem Ecclefig, paupe-

vimatr, f

rum , vel redemptionem captivoru-n. . Ziio c. 4.

tf Forifep

h. 0. c. t É feq. caufa 14. q. p« Immolaniis enim

Nintptts, u

ex iniquo oblatio eff maculata, €$ donainiquae

"Utf fs

rum non probat Altz/amus. Ecclef. 34.. nec de-

Ilrtalteri h

nique ex legibus & ftatutisPrincipum ac Domi-

|

'.r.eri':.. Q

norum fzcularium , quia nec ipfiin materia pec-

N

i

h*

0

cati aliquid contra Jus Divinum ftatuere poflunt

al

1

Wi

)l

&lemen:ina unica b.t.

M

1 A onlGentia

. Unde quamvis leges Civiles permiferint ufu-

MC jto

ras perfonis illufiribus ; & negotiatoribus cusa

"98 of

quadam moderationé , ut fcilicet maximz ufu-

"ütmf utdiar

s2 effent duodecim procentum , 1dque folumin

o n

fanore nautico , ubi periculumerat mutuantis,

'r Cl dl ,n«

communes vero ufurz ocfo , fex vel etiam quá-

üsDE;

£Mor procentum , licut ex- J eos. C. de Ufuris.

4[ ;]Clï REQg

'

"

BLUTGRIS

interpretatur Leff. - Zb. 2. €. 20. s. 33. hasta-

g.

men leges non excufare à peccato ( nifi quatenüs

)j

RONSI

intercfle Zucri ceffantis , fel.damni emergentis ,

WUb

ng['l

a2ut jufta ratio perzcw/i concurrit, ) contra Caro-

sHl g i,

lum Molinzum loco fupra citato communiter

Vif

h

b

fentiunt Catholici DD.

&t

P

UY R

4

Sedidem DD. concedunt. ,. ad vitandum.;

tfaftic

r

fügs

ainajus malum valerelegem , qux-certum modum

.ï-::er mrsüs j

ufuris ftatuat , non quóod exinde ufurz licita

QM] æt?aul l

i

teddantur , fed ne ufurari füb alio pratex-

$u

P .

f

$.

De lifurir-:

64&

sDinnbt: u Zueri ceffantis dasmnz exaergentis , aut peri&ul*ig

dutintis I) ^ mimium debitoribusextorqueent, Prout hodie

n tcmp()fiS p

in Impetio paffimufitatum eft w . pro ro0..exi-

x aolb

gantur , .quare qui fecundum talem moderatios

0 gmeciniump. :

-mem ufuras exigent; ia foro externo ; 'quantäm

yorepumcile

*

.ad peetias non cenfebitur ufürarius ; €o quod

przfümatur, has vfuras nen.effe 4neré Jucratoe

Ecceha qu .

ER

LO fid comipenfatoriasi ucricefianris vel dams

Jl

|aqrjj at

u

niemergentis , cüm quilibet ex 100, faciléan-

nuatim poffit 5.lucrati, fi peccuniam emendis

:, d d

-

|

nicie

—

prxdiis aut alteri honeífto negotio applicet.

d e

xipum

Domi-:

—^ Interimtamen , £ pscuniareverà apud mu-

tuantem fuiffer 6tiofa « £4 pzbzlfua inter[it , eaua

sfn at gcC-ï

amutuo dari voluat plerique; t£alem in foro intet»

yn ao o umiþ

a od

ao feu confcientia ( ubi non ex przfumptione ;

[es' ermi&rinfüfu.

|

fed ex veritate proceditur ) 'haud effe immunem

abufura, prafertim4i debitor necelfitatis causà

lcgodzwl:ibus flln |

mon lucri & utilitatis, ficut paulo fuperiüs dixi-

jet a Ul*

.&us, pecuniam mutuamacceperit. Videatur

1 i&ölue (Uhkmm

Henc. Canil. de U/gris cap.r. num.9. ubiex

m ent mut'.lalmfr

Serbis Receflus Deputatorum ImperiiSpirz ce-

ft

« w

"DL ij

lebrati Anno 1600 & à Rudolpko IL confirmati

lA

li

ZS.E?'

demonftrat, Jutelmperiig. pro 190. tantünm

n hj j

*x przfümptione [uerz ce antis gel &iggzni,zqmcz.—

40 (

)ilif )

gentis perricti.

H

Praterea zz c. .

/;r ip . .g.rzzfvite.r ; &fubi E

Qu

f;)

cehfüris prohibet Pontifex , ne Chrftiani; pra

o *

o

fertim Ecclefiaftici ; im fuis terris alienigenas

exereentes ufurgs habitare permittant : & mor-

g at

lt

«aliter. adversus juftitiz leg

em peccare Magi-

g

g o

eol, morali [ib. 3.

n

(tratus, ait Paul. Laym.- zz TA

" yus

udais aut aliis

g

fip 90

;*ff'ï&?f' tap, 4, fub nums 4. Q]

-

642

ParsV. Caput IIf. $. 1.

ufurarum licentiam . dant cum obligatione feu

b Nidomir

pacto magni tributi fol vendi , ex hoc enim coo-

if petcattn

í

perantur peccato ufürarum ,' & inde fitj. ut ad

^; quimercom

J

folvendum iftud tributum. Judzi vel alii ufura-

3 af pecc

rii ufüras augere & pauperes magis opprimc;b

fiitens faras

:

cogantur.

A0 üftearurs

I2 Demuüm pro coronide hujus $. étiam inqui-

Jtt? necm

rendum eft, an non tantüm creditor peccet exi-

dnàa5, cmjs

gendo ufuras, fed etiam debitor easpromitten-

* t fite nfors

do? Negativa fatis evincitur ex c. debztore$ 6.

r

A

Ti nj a

. de Jurejurando. Ubi dicitur, quod debitor ,

Atf aof

qui füb juramento promiffit , folvere ufuras , te-

"ttne non d

neatur , hoc juramentumffervare ,. quamvis po-

A ddnt conf

ftea. authoritate Magiftratüs creditor compelli

debeat, utufürasreftituat, Unde fübfümitur,

|

obligatio , cui accedens juramentum validum

eft , & fervandum; . non eft peccaminoía, quia

3f.?ecialibu:9;;;

juramentum cum peccato & contra bonos mo-

)

res tion eft obligatorium juxta regulam 4.

TR

juris in6. fed huic obligationi ,- quáà debitot

r

if

prorrittit folveretfuras , poteft accedere jura-

WF' P"l'CuJum 2

mentum validum ; ^ & fervandum, ergo, &c.

hv

UT

Et quidem quód debitor non peccet peccato

TMH

fü ais

ufürz, res per fe clara eft neque enim ipfe lu-

Tl

141 y

crum ex mutuo quzrit cum alterius gravamine ;

L

Ti d hu

fed ipfemet gravatur ; & alteri in re fua luctum

!tl

concedit.

Tota vero difficultas eft , an non

Tjen

* [ x

peccet debitor tanquam cómplex & confen-

H

tiens peccato creditoris?. Nam. fi debitor ufu-

902 g

"ii

ras non promitteret, creditor exigere non pof-

Vlbdilas

V ij

fet , Apoftolusveró z4 Ro r. £Ap. in fine. con-

d

fenfie(ntes peccato xquiparat peccatum facien-

tib us

Wz)ion qu

J

-t

. $1

De üfuri,

643

mjgii dbus. Nihilominus dicipoteft, illum confene

, trloceino

fum effe peccatuim, qui non tam ea neceffita«

i

te; quàm ex complaceritia peccati procedit, vel

; &ink ft; ità

I

-—

liv aliuire

qui eft caufa peccati in altero.. Át debitum.,

TU

promitcens ufuras nec habet complacentiam in

!

peccato ufürarum , vellet enim mutuum gratis

ju f üniti

accipere ? nec:movet creditorem ad ufuras éx-

credirory?eccw

ercendas , cüm is aliás ita conftitutus fuppona-

tur, ut fine ufüris credere pecuniam nolit, fed

ytor easprumi

TUX

neceffitate miagis accipiend pecunie confen-

tit ; veluti i latroni exigendi pecunias promittaty

tür ) quöd dfbitüh

folereufuras,

ntique per hoc non dicetur

pc*ccanæi,ngfe in pec-

vatty qumvïsgï/

vcaturrt'xxlat;(—)c;nïi confentire.

; creior o

f

$. II.

- edclo

jramentum vil

duïn

uibusdam Panit 4

N

-

mag

ao d

De fgecialibus q

ufuraria ?

" fnt'

ionra b

SUMMARIA -

T

m

nia 18

K

Q

'0

n .opbrmt) z'nterc[ï: in patlum dedutere 2

i, q^

d

- Propt er

periculum aliquando Po!q/i; aliquid.

od al

: ,i*-"f'

exigi ultrafortem.

3.

Explicatur c. naviganti de ufuris ,^

l pef

p

yedtut

p

4.

Montis pietatis ez ufurarii ?

j*

Difbutatia de patto antichryfros.

j

g(äïïmmc'

6.

[

Patium de vetrofendezdo aniicitum.

jj

7.

P o

Olla fortune excufatur ab ufura & ab ini-

la o

uitate, non tamen expedit Reipubl.

conïe ,

[lv

n

Aebyot

$.

Vendlitor ob dilatam folutzonem

;n pof: Pr.g-

"

g u

tzum Augere.

r o

»

Sltne licitam emere cbyrograpba debito

rim

7 Con'

3

MP-"

ii

*

gro minori pecunia.

p0. Eäd-

PeCCZ

u

644.

Pars V. Caput IIf. $. 1f.

g0. Examinatur prolixé contnatius cenfualis,

fto eres la

aL In [pecie de cemfu perfóne , &5 qualiter dif-

itiqditatemn

feret À mutuo.

X

Pxgere i

gz. De Cambio , &5 ejus lucro,

ttfreihon ve

Ueritur prino , intereffe lucri .-c*cfï'aht:'sæ

!y t fdejuffor

C

vel damni emergentis poffit à creditore

h4 10, dub..

ftaim tempore dati mutui in. pa&um deduci?

"iptd Sálas 1j

Refpondeo affirmativé , nam quod jufté poffung

'tue fefentg

exigere, .poffum etiam in pactum & .obligatio»

Imo fi creditor ab

Al r.n, Q

nem expreffam deducere,

! ls contadis

initio hoc intereffe in pa&tum .non deduxerit;

Aüerado

ex poftfa&to non poterit id aliter ab invito de-

*tftim ob

bitore petere , quàm fi debitor Zs mora fuerit;

"Tiotenos, f m

hoc eft, fi interpellatus à creditore (qui voluif

: lt fiqisme

alibi honeftum lucrnm quxrere, vcl damnum

"tT eg [ene

emergens precavere ) son folverit, aliàs enim

dlebitor recté excipiet ; fi fciviffet; tantfcreditoe

71 Ib nayis p

?5?'. tl

"

risob mutuatam pecuniam intercffe, fe vel pe-

i

cuniam ab ipfo non fuiffe rautuam . acceptue

.,

Atl v

rum , vel certé interpellatum fuiffe ilico folu-

fïnutten&z (otts v

c.l.m«jlu&'wïo p

turüm; fisamen mutuum. ad certum tempus

contractüm &t ,. tunc elapío illo tempore fi de-

iil

ag «

debitor nonfolverit hocipfo & (ine alia interpel-

latione conftituit in mora, nam dies interpel-

latpro homine, Layim. 4sfo Zoco 2 1o, Navat,

r»: lj CXCUS j t

ip manualic.17« fuübsn. 211«

* ] 'aäzg.znli, f

D Ptj

Querit. l.. An & quando rztione periculi

amittende fortis , Íeu (amma capitalis mutuatae

,ïipi

hf perils

poffit aliquid. exigi ? Plurimi-DD. tam Recen-

.;'fffem) 'ff"mriusc

* eXCQ

£iores, quàm veteresfentiunt , resfuas exponere

ts

periculo ob gratiam alterius effe pretio zftima-

T lh v

uras

? Qdinhec

b,ï-;e) cum nemo teneatur gratis pro alteto ;c

Ici»

"Flg.:

b

645

$H

De Üfurs

wiuclis — fufcipete, & res fnas jatare , proinde creditorem

NI ij

citta iniquitatem poffe aliquid pro hoe pericu-

lo exigere, fi illud fübezt mutuando debitori, &

Aa?

debitor vel non velit , vel noti poffis dare pigno-

df lt t

fà , aut fidejuffores in fecurítatern debiti, Leff.

f o:ïkä::eö.juorf

xxxxx j

lib. 2. . 2o. dub. 7 3. Covar. Artog. Major ; &

jo um

1uuul

aliiapud Sálas tra&, de Ufur. c. 22. s. 33« €jus-

nquod ]i

chM"ï

démque fententiz dicitur effe D. Thom. opsf.

um & Di*

delifar.c.10. Quaratione etiam fuftineri pof-

fet. talis contractus, fi quis alicui det. cerrtum

mj f oedtttà

; non dedxi

florenos ex pacto ; ut fi Sacerdos factus fierít , &

fierip il

beneficium obtinuerit reftituat centum & de-

r p m .*"fï'?'

/

€em florenos , fin minus, nihil teneatur reftitue»

qu v

feé. Itemfi quis mercatori trans mare eunti mus

veditote

j

p d

1

tuet centum ea lege ; ut fifalvus redierit ; reddat

^

J

;dii |

!

120. fiverb navis perierit, ipfe vel ejushzredes

Wi

if a

nihil redere obligati fint, Dummodo in his &

yt, EU*

lul

fimilibus cafibus verum & probabile periculum

qupam 0^

fiamittendz fortis mutuate , quandoque peri-

J fïï

lo

"

culum judicio prudentium virorum tanti valeatg

quanti id eftimat mutuator ; & pro«o ultra fot-

jj r w

jlll qup ] d-:

tem petit. *

Verüm contra hanc do&trinam prignat ex-

k

iij

Jv R

j

yid

peffüs textus 7» c. maPiganti D. f. ubi dicit Pon-

, M

tifex. Nafiganti, Pel eunti ad nundinas certam

TU

muluans pecunia quantitatem j preco; quod fu-

T1d

i

qmont )

fipit im f& periculum recepturus. aliquid ultma

h

J

|

fortem , ufunarius eft cenferdus. Diverfi diver-

i

" Caþ"!ï?.

Rciïiï:

fas excogitarun

thujus cap. interpretationes, ex

D. w

W pra

ferenda.

Prima

N

li*

quibus qua mihi videntt

JUIA

eft, quod in boc textu omiffa fit particula non,

g

præüo *

li

3

"j

&lcgendug : nm/marit pon eff cenféndus , !quöd

646

'Pm V. Caput IH $. II.

valdéarguunt verba fequentia , dumibidem fta«

ttofe ab nfara.

airadla & ;

tim fubjungitur ; zZe quoque , qui dat 1o. falx'-

dlos, ut alio tempore totidep ffbi gmani , Pini, fel

(etaria public

elei menfura reddantur , que licet tunc plus $a«

&qafiadmonte

deant , utrum plus Vel minus folutionis tempore

babalisofarari

fívt &aliture Verifimliter dubitatur , non debet

tttis, five nor,

ex boc ufurarius reputar i.

Ecce hic iriprimis

altoe, u

Pontifex per illam particulam collectivam ,. ;/le

"Wntür, & int

quoque , videtur inter.hunc. & priorem cafum

"pecüniam my

paritatem facere , aliàs enim pofuiffet particulam

inum aliquidaq

aliquam adverfativam j v.g. z/e feró aut tle

gfzäm'rum debi

& contra , deinde in pofteriori cafii propter pe-

* t t ders

riculum : minuendi valoris earum retum quas

;;'*.)o tilum d.

mnutuator locó pecuniz ftipulatus eft fibi dari ,

tf

excufatur ab ufura , ergo-etiam & multo ma-

Pt g u à

gis periculum amittendi totius capitalis ab ufu-

41' aCCiPiEng mut

raexcuíabit, ubienim eadem eft ratio, eadem

ï;j.aliquid filtem

eft juris difpofitio.

«t irabamr, ;

Si veró alicui magis placeat fervare verba.,

ul üririm |

pront vulgariter in Corpore juris ponuntur . is

ïïnclilio littqy f

dicere poteft (ecundo , textum zz di&e c. na-

;:LQE D[?S m,)m t

A

Pzganti, accipiendum effe de eo, qui ut poffit

Wt wncedens ;

aliquid ultrafortem lucrari, non vultaliter mu-

"fl TM

pton

tuare quam fub tali pacto recepti in fe periculi;

w(;'];

COntlhum

hic proptereà ufurariusfaltem mentalis eft, quod

«ogat mutuatarium pecuniz indignum tale pa-

'5'9*511, l

Mmlmerat

étum fecum inire, qui fortaffis malet ipfe pe-

Afl

INv

riculum ( quodíperat non adeó magnum futu-

ul lqu

ll dets

rum) fubire, ne teneatur aliquid ultra fortem

0 fs

folvere. Itahanc interpretationem ex Syl. Me-

J

ftolum,

dita & aliis refert Leff. 2765 €. 20. 9. 116.

Pt

*fradm

ttu|

eeer. III,. Quid (int Montes Piciatio, & qua-

Ncm a&

*

tatione

mütumd

De Ufuris.

647

13

j um

l

ji

!

h.

tatione ab ufura defendantur ? & Mo»tes pie-

':

tatis inItalia & aliisetiam lociseffeufitatos, &

!)q

u du f

j

j

D

dici xraria publicé conftituta ,. ut ad ea indigen-

[bignn finjf

i li g

tesquafiad montem refugium habeant , ne ma-

Nam ex his

g ii

gis ab aliis ufurariis opprimantur.

ii v

'

xrariis, five »oz?ibus datur mutuum indigenti-

h

l

M

]

jusealege, ut pro mutuo pignus relinquere ;

E

m colled

&

M

cogantur, & intra certum tempus recepto pig-

nore pecuniam mutuatam reftituere , ac infuper

&t prorem d

poibi(ïcrpznicuïzf

exiguum aliquid adjicere ; fin autem intertem-

pus przfinitum debitum folutum non fit ;; pignus

ET E

vendi poffit , ut detra&ta forte exiguóque illo ad-

ri l propt

]

r TWU

jecto refiduum de xítimatione pignoris debi-

tori reftituatur.

ylans dl

1 0U

ulto r

Porro quia ut dicum debitor ex his zzoz

vim & m

4

V

tbus accipiens mutuum tenetur prater fortem

dis ii

1

etiam aliquid faltem modicum adjicere, olim.;

al t faac.c;

valdé dubitabatur ; ; an hoc inftitutum »zeztzum

non eífet ufurarium. cenfendum ? . (ed Leo in

vit

"at x*erba.ïiw

Concilio Lateran. Se/J. 1e. unácum ipfo Con-

TE

h

;A

cilio. hos .s»oz£es tanquam pium inftitutum ap-

um f d!fb

"

probavit concedens indulgentias adjuvantibus

a, UP

& erigentibus, prout zz Toz. 4. Corcil. habe-

Q "

j

Ti

li

tur. Item Concilium Ttid./cff. 22. de Reforma-

cepti J

fl P

m

Ij

tione c. g« 9. £5 11. intet pia loca etiam mozites

iL

[-]f'ïfa*lïe

pietatisnumerat. Ratio vero , quód ifti montes

]

ququm v j

w «

ufürariinon fint , ea redditur, quod in us ultra

NI

fs at

fortem aliquid detur non tanquam lucrum ex

'lf W&Wm "

M

il

mutuo , fed profumptibus neceífariis ad montis

n

yd irà

iM

Iu

confervationem pro ftipendio Miniftrorum., ,

)

nmCX'

qui raoritem adminiftrant ; & femper parati effe

j(,1t

"

debent ad mutuandui ; ad pignora tecipienda;

(;PI(M j

€uito-

j

gl

*

64$

Pars V^ Caput IIl.. $. .

cuftodiendá ; prolibris rationem ca&terisque rie-

rimdifone,

ceffariis;

l?.em &'re aliet

BSueritur W. Quid fit páftum antichryfeos ,

Atosptepter (

&an citra ufuram Seripofhit? m« Antichryfim

àthz adlibuit,

effe pactumr inter creditorem & debitorem, ut

AU't ib p

ereditorem tam ,di pigRore uti . & fractus ejus

* Qtm padto

luarati pofüt; usque dum fibi pecunia matua data

fftori,quandom

à debitore reftituatur.

ZIntichryfis enimgracé

4 effet padtu

fignificat coztrarium five mutuum ufum reicilio

àue fruddus.

tet i pignüs eoneeffz pro ufa pecuniz mutuo

"FE pretim re

datz , textus& DD. z» L: ffpetuniam. 33. ff*

Vr i

dle Pignoratitia atl.€$ l.ffis qui. 1. $. 1. ff.de

tpidum emyri

Pignoribu::

De hoc igitur Pacto- magna eft

Tibf )

«ontroverfia , an fit ufurarium: cénfendum ?

1 vel

Qttrum.

Enimvero pronegativa (. quam füftinet.Alciatus

M fiéque uà

Hib.2.4. c,3. ali apud Manlyngerum . Cent. 67

übleturinwe

elJerf. 7 r. & And. Gail.Z&. 2. O£ferB, 5.) mili-

x]elr::m Coftraria

tant aliquot argümenta, primo , quód pactum

nf Tegul

antichbryfcos differtéapprobetur z ditta 1. fi pe-

* l, um T

&nniam. 6 L ffisqui- wem L. ff ea 17 C; de Ufu*

9R fs Cannai

vi;. fecundà z2 czp. 1. X: de feudis dicitur , dos

"tl Here (

minüm lucrarifructus ex refeudalt fibi-à vafal-

P Laï- dii?. h

looppignorata. Tertio m c-/ainbriter: 16« 54

Pator

tht

W

Decidit Pontifex , quod maritus pro dote uxo-

J'rllll,v

m

J'

tis fibi debita accipiens à focero pignus lucretug

pertedi

fru&tus hujus pignotis ; & non teneatur, ob

It Ctdere .

fructus interim ex pignore perceptus minorem

V05 gü'e

T evgn

dotem acceptare. — Quartó , nihil videtur cons

VUDor

üts. f

tinereiniquitatis, fi creditor ex fructibus pig-

[*h

ij Ph' tSttuE

Hsf

tioris lucrumi faciat propter culturam & curam,

l[rl(

Trtteden

quam in illis ferendis & colligendis impendit.

1 Tütto t

j

Altor]

ergum. $. ff quis d nondoming: 2j. Infit. de

Wt |

AT

N

"iocy

KT

De lUfarit.

649

m citeiqttte

Rerum dipzffone , ubi dicitur, botz fideipoffe-

forem e& re aliena lucrari fructus faltem con-

df ntidrft

fumptosprepter culturam & curam ,. quam rei

? g dntidii

aliene adhibuit. ..Quinto denique, fi creditor

y (idioim, d

emeret pignus pro €a fumma ; quam muütuare

i, ftdtoe

vult,. cüm pacto , ut pro eoden pretio liceret:

|

ecunmita i

M

debitori,quandocunque placuerit redimere, va-

l

tidnyoen

|

|

lidum effet pactum , & creditor haberet rem ;

exeaque fructus perciperet; usque dum (ibi à

gt m

debitore pretium redderetur.. /£^. z. C. de Pactie

ufa pecuniæ n

26 fi hoc licet credito-

ïpf'mfdl?l- J

inter empt. &5 Vendit. er

o

tiperpactum emptionis, licebit etiam per pa-

u1 f ^

: o gt

&um aztzchryfos ? velenim utrumque eft ju-

]

yipm t

f

ftum, vel neutrum, cum utriusqueidem fit ef-

fe&tus , neque unà. viá debeat perinitti , quod*

xm (uRinerAJciaa:s

alia prohibetur juxta regulam 9 4. juris 2 6..

f

'fyngerum 1

"I» '"'

Veram contraria fententia & quod: pactun

10j 07*

antabryfbos regulariter ufuratium:| reputetur

:imO ;1

na p

apud Theol. cum D. Thom. Cajet..Soto ; &

quinidt

i

ddgu

aliis;ac Juris Canonici interpretes hactenus prz-

L

valuit.tefte Henr. Canif. de Ufvris. c. g. m.rg.

du

dg ckdi!

Paulo Lay. d&. c. 16. z. 17, quibus adftipula-

fgudäü

fjj

tüur Panor. 22 c. 1. 2. 2- b. [ & GCovars$ar. re-

(,/,/;/tli

p

folutz-L. 3. 0. 1. 2..3. fündamentum eftin c. 1. &

? daff uX

1

jj

lat

|

a. h. t. ubiaperté decidicur ; ftu&tus pignoris fi-

yattus

ne ufuranon cedere lucro creditoris ; fed impue

non v

neattl

tandos effe in exonerationem forzis;. quatenus

yu

gt

deinde minor fors , feu minus capitale, reftitua-

j i?

ï

Jf

tur , quo pluresfructus ex pignore percepti fuht,

Vj

f[ualbus P

Étenim utprzcedenti $. dictum,uluraeft , quid-

gf

Qqud ex mutuo pratio aíümabile per pactum

æ&w;

D[Iigen p

a-f.dg

creditor lucratur ,. fed hic per pactum autzczry-

jn

€

jes

Wf '

i

M

o MAN« PAROGH,

*

&

SS'O*,

fars V. Caput. III. $. 1.

ffos mutuo accedens lucratur fructus pignoris

tililim, ie

ergo. &c. huc etiam facit. /. r. 2. 69 3. '€oz. de

t'pnem Ytfü fes .

Pignoratitia aCl ione j ubiclazé conftituunt.Im-

Wtturconrenier

peratores; u? frutlis pignaris n fortem imputen-

tm r frud

iuv.

Ita tamen lizc fententia decláranda eft,ut

Trtium ml

frnctus nom peffint cedere mero lucro credito-

"ttpro dote ux

rs. Secüsautem Ífi quosdam fructus velit re-

ünerejure compenfationis, feilicet ratione /uwr£

Ttbidque ob

&f dotem if

eeffantis , damni emergentis fucept periculipeli

expen[arsum £n cuffodiendum pignus , Vel colli-

Weracnr f

T eler / n

gendosfyuclus faéclarumynon enim dicuntur fru-

&us nib decuétis expen(is L. fruttins .2 .. ff- Soiu-

'i:.","km. crgö Cj

to matrimono..

*

"10 dotim o

: a'nüt;) fiéritg ce

Ad argumenta füperitis in contrariumr allató:

refponderi poteft ;, & quidem ad primüm , 4 f£

NT r dore

pecuniam , cum aliis cit atf5 , nihil celevare ,. €o:

;;gïfacere poferc

ïg;a1nterefïetratiox

quód lsges Civiles permittentes ufüras, ac ufu-

rarios contzaclus abrogentur per SS.. Canones,

ju/17 ütdi

€lem.unica. E. t.

.f:!gzmr!m tefpa

0 f a

Ad f/&curdum dicitur , fpeciale effe in. feudo;,

X.flmï) QU us

ut Dominus ex. eo fibi à vafallo oppignorato:

W

fructus lucretus per: z. c.1. X de Fendu. &5 -

P tem af

conqvafius b. t quod & idem: de. e.mphyteu&,

MM

afferunt DD. dummodo interez valallo- fervi-

"oty (t p

tia , fi quz ex feudo praftare debeat,, & em-

M Chrig n

phytentx: canon. remittatur. Raconem ver&

Wi t

fpecialitatis affignat Hoftienfis & Panorm. £m

n

lat

Z..c. 1. quod hzc fit natura feudi,, & emphy-

*l me

Tote j

TUX

teufis, quam habet ex prima uiinftitutione , 1.

Q[Lmh

mdumeg

conventionre , vel confuctudine , cum enim.»

» Cttor

feudo & emphyteufi drefium domininm nmia-

lumll x

limig

füäz DI

maar penes dominum; &t ant?ïm utile tranfeat:

u

li Vi

Til dlt

37

De H/ä)ri.'f-

6j2

frodis p

in vafallum , & emphyteutam, per oppignora-

P

tionem veró res tota revertatur ad Dominum $

: conflaote|

videtur convenientiris, utea potiisipfi dominoy

7 /()?[W z'mlükfl)i'

quàm alteri fru&tificet..

dedirana e:?g;:

Tertium (imiiter Gngulare eft , quod maritug

o li a

exre pro dote uxoris oppignoratà , . fructus lu-

x fmb t

eretur, idáue ob coppen(ationem /ucrz ceffantisy

dfictrap

nam fi dotem ipfam haberet , ex ea fructusom-

fiephi jri

hilane

nes lucrarcetur propter onera matrimonii , qua

i

^

fu&ire debet. L 4o£s fóuclum 7. ff- 4e Ture ,

dotium..

" dicanmrtr]u-

ergo cüm iftud juftum lucrum fru-

uäml Z' i 13

G&uum dotalism ob dotem non folutaiu ma-

rito abft, merité compen(ationem facitex fru-

V Contranm J

&ibus rei pro dote debitz oppignoratz, prout

g al iif

idem facere poffet creditor quilibet in pignore

,nibl la,

f fuá intereffet ratione /ucrz ceffantis , el dam-

pe ia C 9

miemergentis, utdictum.

T $

$ Canorm

d quartum refpondet Henr. Canif. Ze Llþ:-

ris cap. y. Hum. 25- quod. Gbi impntare debet:

qie eïïeïg fudt

ereditor, qui culturam €$ caram ex contra&tu

vfallo oppignara?

illicito.in rem alienam impendit, utpropterea

p*

j

idemcreditornon &oze fdez . fé. male fídei ,,

il

W^

J

m d

i £ll

1

ff

poffefforr fit potiüs comparandus , qui ob. cul-

Áilo

t r

turam. & curam nullos prorsus fru&us lucratury

fed univerfos reftituere tenetur.— Z cerfum.22,.

"T (

. pajonen !

€. de Rei &endicatione , & licét forté creditor

( k Pa

ie

fuerit inerrore juris putans ,. fru&us pignoris:

Nasd

fenc

poffe- ex: pacto fio lucro:acquiti ; . nihilominus:

u

if

Íciendum eff , errorem juris non prodeffe, ac-

1f

b

quirere ;, & lucrari volentibus ;,

hi

L fþms Z jf;

don»]pllm'

de Jurzs &$ fatli ignorantia.

"T

6

*

um , inter emption

;em pi-

P yu'ntgrn dicenc

Ee z

gnoris

652r

ParsY. Caput ITI. . $. YT..—

"urj &CI & Viä

gnoris cum pa&to redimendi, & inter pa&tanr

entichryfios magnam effe differentiam. Nam fí

LURT

exeditor pignus emerit;. deponitur qualitas.cre-

- Simliter , f

wle redici od

ditoris mutui , £$ pignoris , & emptor efficitut

Dominus , 65 fruclus lucratur jure Zomizzi ex:

lm dont dej

re fua.

Et deinde re emptá eafufortuito: v. g«

bufim mei Pf3

incendio pereunte non poteft ampliüs repetere

Wüiz , dc, j

'udemfürany

pretium ,. quiares perit fuo domino;. £eto t. ff-

&l Periculo &$ commodovez 6engztae quæ'om'nia*fev

77 g

aliter habentin pa&to »tzcbryfíos , ubicreditor.

"5 Ct Conrentia

non efficitur dominus pigrioris,. & confequen-

UT ^

ter fructuspercipitex realiena , atque pignore

Merig

hne fua culpapereunte nihilominis pecuniam.»

355f m

Interim licét em-

mutuatam repetere poteft.

ïcu'umterims, ii

ptio cum pacto redimendi ordinario jure permif-

" sinnger

fa-ity. d. 1.2. C. de Patl. inter empt. & $enditor..

nre , d m

& etiam aztzchzyfis hoc pa&to . ficut &caliis ditu-

j ä'" ['IW V. Uï

Fs5 ex quibusjufte aliquid ultra fortem exigitur;.

lo'

"t ts «

cohoneftaripoffit , téfte Laym. n TAeol. mora

lib. 3.tr.4.c.16. p.17. . ldtamen procedit, fv

"at (

--

t

1

Wt

emnia bonafide augeantur , fi nimirum resjufte'

iPMm't f

gretio vendatur :: & creditor non fitfolitus ufü-

Wa (s

tasexercere,cogens debitorem Pecunizindigunr

»erasfchedasvacu

adtalem contractumaliásnon mutuaturus::nam

"epotdeo. (

ex modicitatepretii, confüetudine feenerandi, &

f m) U!)!/ li

fi rem intracertos annos non licuetit venditori:

n

) qmamm

qefl

redimere ,. aliquando emptionem cum pacto

Q P]'OP?

tedimendi. cenferi. contractum wfararium , &&

l. diy

T e

prafümitantüm &ctam emptionem , ineffedu

gt

P conis

autem.effe. mutuum cum lucrovexpignore , tex-

AU5 fv

tus fuht. z c. 44 noffram: de Empt. 9. Vendits

1l

Catt Pm

T fl ac

l

&.4. de Pgnoribus. ljb.3.-C. gläs.ialefe quod agi-;

E

Motti i

EM

n 5-n.

De lei(-rïs.

tur, &c. & videripoterit Fachin. Z 2. Contro-

& iner u

jemiam. Naní

erf- cap. 12.

gt guaïitf.a i.

Similiter ; fi quis contenderet ,

: antichryfm

&emtir elfcitt

poffe reduci ad aliquem contra&um zzwomina-

£um , dout des , facio ut facias, t6$c concedo

y j x

T

Sibiufüm mei przdii , ut lii concedas ufum tuz

pecunix, &c. id fortaffistranfiret , fi nihil i

h anpli t

fraudem ufürarum attentaretur, & contra&us

omino; !t

innominatus (quicertamlegem non habet, fed

diequ p

totus ex conventione Ó preftriptis partiumfer-

f nb

bis dependet & regulatur. L. $. 8 ,/244. ff. de

; & confeqpet

N dU

Preftript.9erb. ) taclaufuletur , ut neutri pattá

gravisfit, &notabiliter , Prafertimratione pe-

yrnis pecuniaau

ticuliinteritus, à mutuo differat, poffunt enim

n jotet

€ontra&tus innomünati naturam hominatorimTm.e

fj

d t

',

n

h

Aaffumere , L. g. f. de Prafcript.erb.

Queritur V. Utrüm Oa fortune -paffim in

^

7 chr&'ahfsg:-;-

Germania ufitata contineat ufürgm veliniquita-

m n

tye

[v

ris

tem ; fi Exempli.gr. aliquis pro fex cruci

]

ii

m?üf

e&xtrahat fclhedam fignatam, . & is qui prxeft ollse

itan?ep pr?cc;,-:äk

debeat ipfidare rem valentem centnm foreiL..

ho

if

&contra, (ialiusimponat 3o.floren. & pro illis

J ]'0" ](ll]

mzl,.n l)

[

meras fchedasvacuas recipiat.

»mPCLH

Refpondeo , Ollam fortunz fatis prebabilicer

Is 1

iil

&b ufara , 65 iniquitate defendipoffes a5 ufura

dj

od

iU

quidem, quianonintervenit contraótus »utuf,

| gl

PB

vt

ia quo folo proprié committi uf&ram fuperiisin

om Ym

$. 1. diximus , etenim hzc olla fortun tona

nim

n ule

M

(d

'At

i

immerito ad contractura emptionis , & yendi-

onam

u

l Ü

tionis revocari pote£, inquo pecunia pro pre-

od

1leolel

,

i

*

j lh

tio, & fpes rei accipienda: pro merce fit. prou&

CEW.

&t Luec emptio $. $. aliquando ff. dc Contrabem-

j i

qwd "

Ec 3

4«

|

654

Pars V. Capu? III. $. TI.

da emptioze. |Aliquando inquit ]uriscohfulmst

( fole propr

ffnte re emptio intelligitur , Veluti cüm quaft alea

Qmen intertio

Cid eft cafus, fortuna, veleventus dubius ) emz-

t venditio(s]r

&ur , cum captus pifcium , afium ,9el mifflium

tnestinfemunu

emitur, etenim emptio contrabitur , etfi nibil

MWpretium e

Znciderit , quia fhei emptio eff , & hinc qui v. g.

iüatim f

À pifcatore vel aucupe proimperiali emerit; quod.

Wt Gmen afd

media die capturuseft , teneturfolvere pretiums

A^ Vel amygg,

etíi nihilcaptum fit ? & € converfo pifcator &

"t accpi, t

auceps teneturtradere, quod cepit, -etfi longa

T98 DOferi ve

pluriseftimetur. 242 iniquitate quoque defendi

Anteltyreti

poteft /o/z fortuna , dummodo decztero frau-

hi tidübium (t,

desiníignatione , impofitione vel extra&ione

Rast i

fchedarum non committantur : quia in ea pre-

Y ffiteam n

£ium non metimur fecundüm valorem rei ex-

"hirtm &mpto

tra&z , fed juxta fpem &incertitudinem lucri

vel damni,

?am vet

Yiorija

Verüm licet eZz fortuna in fe &

! Wb u) f il

cxteris paribus nec sfurarza nec éniquait , quia

E

tamcnnonloftgéabeft Z Ju/u alearum , quipro-

j:na&

15, ii

bibetur z zor tzt. de Aleatoribus , & multz cir-

f M'osriphus

€a eam fraudes committi poffunt , atque cutiofi

pecuniasprodigunt, illivero , qui exigunt ollam,

DOre n

5 r d

pecunias extra civitatem & Provinciamavehunt,

Y lprinig

ideo à prudentibus Magiftratibusnon femper ta-

les ollz tolerantur.

"

','J C;f, Credlta

Quarztur .V]. . Utrüm-ufüram committat ;

Wita lr Chyro

MU TIN

qui rem caritis venditproptetea ; qued pretium

MTM

nonftatim numeretur, fed ejus folutio in aliud

n fe

longiustempus differatur; &. cum Panorm. &

AU g

aliis /5 cep. zn cifitate&. b. t. talem contractum

"G i

Quid

in foro quidem externo rariüis cenferi nomine»

N leven

ufurarum , cüm non fit formale mutuum ,. in

'

iujm-

"us ] [

trdjy

quo

f.T.

De Ufuris.

655

l

Wt

]urïsconïuh:s»

quo fole proprié ufura committitur , in foro

hiticim qwjaf:ï

tamen interno fxpius effe w/uram, eo quod

ontus d

I

hxe venditio (altem in effectu & imphcité con-

m f n

tineat infe mutuum, & venditorcenfeatur óref?

" (f/f al

manu pretium emptori usque in tempus folutio-

P)

U

i deftinatum füb ufuris credidiffe & mutuaffe,

Í, I&:..ïnc u »

il

J

i

ficut camen aliàsin mutuo proptet Zucra cef-

pemivcrr

Jfans vel damnum emergens poteft aliquid ultra

»mrfolver;

yrtrh p

fortem accipi, itaetiamin hoc venditionis con-

g, i lt

tra&tu poterit venditor rem pluris xftimare, fi

fuainterit pretium nonftatim perfolvi. Et prz-

quogie a

db decatero!tü

tereà fi dubium fit , anres venditatempore o*

nv exr t

lutionis &t plüs vel minus valitura, '& venditog

r quain

tion fuiffet eam priüs venditurus;nifi in finigula-

vemgratiam emptoris, propter iftud dubium,

im valoren i

etiam venditor ao ufura excufaturin 24 cap. &.

'nceftfmdineim im |

& cap. ult. Perf. ille quoque b.t.

jf ? i

/

Queritur VII. An ulurarius vel illicitus

Ed

»

seciti

m

yr| "€ontractus, fiquisalienum debitum, inomen;

Atf OIUi

)

i«

jWi

"A'Lw W

eu Chytographum emat,; aut fibi cedi faciat

i, £

D

pro minorequantitate , quàm in fe contincat,

fiunt, a

v. g. fi pro debito rooo. flor. numeret 6o0.

3,uuiexigun.q;äï)

y. Inprimis fatis com jüre , tum ufu rece-

FroA

vt

^

ptum effe ,. credita feu ( utjurisperiti appellant)

j

mf-f[ t

Nemina & Chyrographa tanquam mercem ido-

4 !

neam poífe in centra&um mptionis deduci

j

Hï

M

i

etiam invito debitore. L. zemzn»is. 3. C. de Ha-

d

ii

L.

1 ]

d

reditate 9el atlione gendita. L. r. C.de ANoSat.,

Cl'h (0

uuo ] UM

Dagort*

dummodo fint debita//4u/Z2 , nam alienas lites

& debita illiquida feu controverfa & litigiofa

cmwï

m

,U

t

emere feveré injure prohibitum eft, tex« & In-

| nenkf

/ iwn*lw

Ü

gilc m

[Uum )

kterpp. i l, per diser/as &5 L. ab, nf 4]:'0./

filàe

Ue 4

656

Pars V. Caput TIT.. $. HH.

Mandati. 1. t. C. de Litigofis.Panorm. ad c. ffn.

ptrataptcun

X. de Alien. judic.mut.cauf. fatt. NU e(enb. ad

renderet,

tzt. ff. de Hered.$el. att. en.

Etquidem fiin

::':ienti(, fioh lit

€jusmodi debitis ambigua ( defa&o ; non de

tat m Medin.

jure) aut difficilis fit executio folutionis; itaut

83 lia

pecunia fine molefliis, vel famptibus à debito-

mn& pretium

reacquiri non poffit , vel fi in favorem vendi-

?2 atqualitas

toris expofitum pretium potuiffet emptor alior

'tàs mylte n

fum cum majorilucro applicáre , & fic Iucrume

Vctret, f n

ceffans , vl damnum emergens cumtali emptio-

^i QUifütuUR

ne concurrat,omnes confentiunt, quod debitum

arbitrio boni viri confideratis omnibus circume-

Qu A0!€ï].pm 40,

MP 186,rar

ftantiispoffitetiam longé minorisemi , quàm if

"ts dampant

fe contineat.

, nec

Ht aiiqumag "

Verüm fi debitum facilé obtineri poffit

EL

propter pretium aliquid zsterfít emptoris , not

i C

eft una omnium fententia, an. tale debitum.,

"if 18

minorisemere liceat ? &. Effe diftinguendum,

L i f

an facilitas folutionis proveniat ex qualitatej

Eqnip

EUY

ipfius debiti, ut quia debitorfemper paratus eft

iludfolvere

.

"Otth, ine j

,

vel an tantüm ex .qualitate em-

M.

c'17-"-1 )

ptoris; .1t quiais ex fpecialiPrincipis gratia, ve

t cundo vj

alio fingulari mediofolutionem obtinere poteft

!

::a-:cidcnsprovm

qua alias zgré obtineretur-

"t [f

,

,

'4/./.714

Primüm cafüm magis fpeculativum , quàm.,

d

dy)?- JI |

practicum cenfet Card. Lugo Ze 7. 65 J. tem. 2.

i RGüdim :

d. 36. fetl. 7. $. 1. 9. 96. quod vix contingat

debitum emi fine omni difficultate exa&ionis ,

l Hità dlfäc 1

MT TM

petriculo, velintereffe: fitamen contiageret, ut

[

1F€dqm Cmfeu

Y. 8; creditor pecunix indigus ob repentinum

j

es æ&lmat

gifceffum, vel aliud repentinum accidens mox

& debitore habere non poííec , ideóque alteri

DOifo

pre

U ïäcep :

De Uyirís.

$1

65y

Danormm d f**

preparatapecunia , fuwm creditmm fiquidi(fi-

fn& XX Uï 7

mum venderet, ipíeputarem tutiüsforeim con-

Ícientia, non liceretale debitum minorisemere,

n B uw' 1»

ficat éum Medina, Sylveft. & aliis docet Leffins

( aefmf) qns

(io

[

jrron, 49

de J. G 7 lib.2. cap. 21. n.17. naminter mer-

l

;

j

as i

cem & pretium debet effe xqualitas, .non eft

,FRx l

j j

autem zqualitas, fi v.g. pro roo. dentur 9o.

xrwïg[ [ W u

&-aliás multe ufurz palliari poffent, fi ufura-

Vi &r "

tius diceret, fe nolle mutuate , velleautem ab

N

4

j cumtdi etg

illo; quimutuum petit , emere chytographum

1Ufity de

109. floren. pro 9o. & fic in effectu nihilominüs

I0. pro reo. lucraretur.

Non efttamen omni-

T '"u"

orset 9*

n erroris damnanda alterafententia ,' qux con-

cedit aliquando modicé miniüs pretium dari ,

! quod cemmuni hominum zftimatione miniie

mmen:o lP

valere cenfeaturpecurtiafutura , quàm prafens,

,H'N'V]'IOL ] '

r 'e döDl K'J

icüt minüseft, a&ionem habere, quàm rem.

jj i

L.minss. 2g0. ff. de R. J. nequeemptio fine

m

g u Qja,'w..

ommprorsus»ommodo celebrarifoleat, Innoc.

& Panorm. i»c.n cipitate de Ufür. Navar. im

gtl W"

Man. c. 17. 2.239.

mM

i

In fecundo catu ,. quando facilitas folutionis

j W»P

| per accidens provenitex perfona emptoris , exi-

Bimat Leff. . . zwm. 76. & Molin. 4e7.6$ 7.

| trall. 2. dfp. 361. poffe debitum emi citrainju-

erlnhm; j

fu.

) ii

ftitiam fecundum illam zítimationem ,. quàna

d

«r"'lb

confideratà: difficultate folutionis communitet

TL M

k a

(

apudalios & inforo habet , illud enim ju&um

i

iM

fi

j"

reipretigm cenfetur, quo communiter apud

f " q )

us 0

homines eftimatur ; ficut in fimili, qui gemmang

i

1

j

bnc omnifuo labore & fumptu3nventàümn aut»

afCu!c

i

donatam accepit , potsttábsque ipjuftitia eang

a, ul

£

658 :

Pav V. Capit III. $. l.

tanti vendere ,. quanti-communiter folet vendi

Wmpecct,

abiis; quifimilesgemmas magnis (umptibus con-

tdhcendim ad

qsirunt : fateturramen Lefhus f pé peccareta-

titm tptioti

les emptores faltem contra charitatem, ( qtiod

;Frtraäimhperia

etiam grave peccatum eft , . quamvís ordinarié

furarüm mutuu

ad reftitutionem non obliget) fi miféris & indi-

,

gentibus hominibus non majus prrtium perfol-

Bueritur VT

vant , cüm ipfinonnunquam ingenslucrum re-

! quando

portent. . .Item Officiales Principum ; qui fe in

*jtreAomano;

folutionibus debitorum difficiles exhibent, &ita

"t eftimato s

indirecté cogunt creditores ad fua debita vili

Aitim Cairt "

pretiovendenda, quzxipficoémunt, hauddu-

t a'.fomu

biégraviter contra juftitiami peccant , & adre-

"L ilimqg,

ftitutionem obligantur. Leíf.4./. fi enim pof-

Yil Maty)

[E

funtfibifolvere, poterunt utique & aliis, quibus

uir dtjure yq

ex juftitiadebetur , & fi creditores velint u'trà

At f p

propter publicam neceffitatem aliquid remittere,

* ar fj

m

prote&to juftiiseft , utillaportioremiffa accre-

"du

]

FU er m

feat xrario Principispro publico bono ;' ne fub-

diti gravioribuscontributionibus onerentur.

E t

"^ N

tnji

Quid erzo, fi creditor velit fünm creditum

qu!c)-n. m

ll'Sm,,

minorisvendere, poterítne ab ipfo debitore; fi-

MIRTe t vl

ij

veis Princeps fit, fivealius, minori pretio emi?

n

&. Sidebitor ipfe it caufa difficilis folutionis ,

fJIOS fi

(namg VE!

Pradi

iatique fine iniquitate & onerereftitutionis emere

R tf (

N

mninoris nonpoterit, fecüsvero , fipropterine-

n

ld chmt

At li

piam aut alium cafum totum folvere nequeat;

Tlti

!

liil

tunc enim non apparet ; cur debeat effe dete-

l

m

WMJJU m

riorisconditionis , quam quilibet alius extraneus.

OQ)

u

& 00)

l

Navar.. 4.J. Leff. 4. 1. »1n.70.

ATT tel P

Buce

- ^Advertendum tamen , fi in przmiffis cafibus ,

& jnxta dictaaliquid contra charitatem vel ju-

4

^q( mhü e

|

V

ftitiamm

BD

[

De Ufari:.

655

nieer atv

ltiriam peccetur, hoc peccatum non flatim effe

tisfumptbusr

reducendum ad u(uras ,

",f !1 urdr Vm pf')]ïlas ,

s f pccca (

quiain emptionc, &non in mataó committitue

hantatn, (

pertraditafuperms $.1.7.2. nii 3n fraudem.,

Q ord n

wfuraruüm muruum tali aliquo contraftu pal-

) fiashunde t

lietur.

j at

Queritur VIL. Buid fit contratlus cm/Jmlzs to

; moen hW' "

an & quando v/araríus judicandu$ ?. Cez/zs ve-

m

terijure Romano àcez/ez4o feu xflimando dice-

lf Pum! q

l extibet d

batur zftimatio patrimonii fubditorum , unde

tfibütum Czfíari vel Magiftratui folvere tene-

ad fadtb[äï

bantur , . forma ff. de Cen. l, 2.E$. 3. C. eodem,

émutty hasdór|

a , d

fed & ipfum quoque tributum cez/zs vocabatur

VIRCUÀ

juxtaillud. Matt£. 22

licetne cenfim dare C

i uelalis qm a

fari 6c. dejure vero Canonico & ad prepoutuns

:cn/ies fel contra&ins cenfualis eít jus per em-

d[mm Whm 3

püonem aut fimilem contractum acquifitune

gmorem IW

reditus annuos ex re ; vel induftria aliena pro-

Dico, ex re $el zndu-

(0 boo , * i

venientes percipiendi.

friz.

Nam cen/às dividitur z realem & per-

jous onerenti

jbmale *. "Realiscenfüsett , qui fundatur fuper

dic um £* 'U*

b iodh

ertare una velpluribus, e. gr. fià Titio emane

mrof J

HUO d

jus percipiendi illos reditus quos ipfe annuatim

ex domo vel pradiis fuis peruplt ; quare hic cen-

jf 'mif'ünb

fuscüm realis (it ,^ & rei inhxrens comitatut

gronim"

( fopærma

rem ad quemcunque poffefforem deveniat , ficut

fervitus ad aliud onusreale.

Perfonaliscenfus eft , quifundatur fupcr certà

debeac SRC i

períona , qu& fe obligat adannuam penhonem $

tau ott d

non tam refpe&u certx rei , qnàm potius refpe-

mlüïgahbu r

Qu lücri acquifiti ex pxopna indufiria , puta h

«

illa pcrfona exerceat negotiationem , opiticiuna

Ee€

cha jt

(

8&ut

-

-

£6o PansY. Caput. I1I. 5; It

3

*

aut artifhicium

?

nif quod fubinde ad debiti fe-

J oNemi

curitatem certus fundus hypothecz fübjiciatur ,

j rinter m

tion tamen cumjure, ex illofundo fructus per-

:

! tomuni ]D, |

cipiendi.

| i éirarapa

Utetque cen

fus tàm reali quäm' perfonalia

V fiiltibus de

plérumque folet habere pa&tum redmendz , ut

,Dtlomind p

fcilicetille; qui cenfum ex re vel induftria fua

fiü* , at veroj

vendidit, pofit hunc cenfum rurfus redimere, fi

tetfüs stl l

emptori pretium pro venditione censüs acce-

Vtnlisemptys

ptum denuó reftituat, Imo frequenter cenfus

TRUE repeton

ex utraqueparte redimibilis con(tituitur , ita üt

Similter f pta

nontantüm venditor poffit reftituto pretio cen-

A t C fife

füm redimere, & fe vel res fuas ab hoc onete lie

Witote enfionc

berare , fed etiam ipfe emptor poflit venditori

"l Venditgr tv

rurfus jus füum cedere, ab ee

'üftCedentitm

que pretiqm pro

cenfibus datum repetere.

i

Ptliastdrm f

Verüm quia talis contra

&us ceäfualis prima

Xb g

fronte rihil videtur differre à mutuo füb ufuris

l

MM

contracto , quia & in mutuo debitor mutuum

U nsed

acceptum pro libitureftituere , & creditor illud

tDerigg RTT

repetere poteft, interim ufurz annux & penfio-

Nonetiam d

nesex mutuo praflandz funt, ideo infpicien-

a Cenfnalor

dumeft, utrüm tales contractus cenfüales fine

f t s«

"

peccato ufürz fuftineri valeant? Refpondeo ita-

BU

Ral perun

que przmó :cenfum realem ex patte folius vendi-

torisredimibilem effe contractum licitum & nofa

ibtonem «f

ufurarium , per expreffam declarationem Pon-

1 dütem Cen

tiiciam 75 extrafag.1, 9 2. de Empt,&$ $end.

Itü

5 Que

dniercom. dummodoceníus eo pretio ematut,

Ottridheeet

quod confuetudo loci vel Magiftratus juftum de-

meftem

; fed j

€revit, proutconfüetudine Germania teceptum

tiüm q

lia

ut $. floreniannui reditus emantur pro centum

&orenis,

M p

Be Lïftri&

66t

3

d

Ef etiam inter hunc coetratfum. cenfnalen

nde a&ä

(heuï ]

ib

4

& inter mutuuim notabilis. differentia, qux ex

j

..!'l

mndor

T

Vïüi?

comuni DD. fententia apetté colligitur in. ci-

catis extravagantibus, nam in sz4£49 bonis &

facultatibus debitoris cafü alique pereuntibus

| quim

p:r;?m."./

m r

nihilominis pecunia mutuata cum ufuris repe-

T iï;ï u

d n

ritur , at vero in coptratlu ceznfuali feu emptione

^

l

À

ais

j

^

cenfüs rea/is , fi res, ex quareditusannuusfive

jofie Gena 9v

cenfus emptus eft , intereat , cenfus quoque &

facultas repetendi pretium intetit.

freqien cleä,:t;

Similiter fi propter fterilitatera autaliam caue

goltiutir, ^

M 'gxenocf:-'

fam res cenfualisnon tantos fructus proferac, ut

" foco

integrx penfioni fufficiant , non tenetur debitor

feu venditor cenfüs totum cenfum folvere , nif&

Xor PO

N

d

u

antecedentium aut fübfequentium . annorum.

) eoqt

P.'CL

fertilitas talem fterilitatem compenfet.

Cujus

jl

(ili

cenf

iIdU5

ratio eft , quod hic contractus emptionis fit, em-

1

Ü

!

tí

l.mu'fuo f

iT

ptione autem perfecta periculum in re empta

M

contingens ad emptionera pertineat, fofe £. ff.

o o jmu:.

de Periculo €$ commodo rei $endite.

ao WR

Non etiam obftat; quod contra hunc contrae

fuyg* a

&um cenfualem objici folet : nimirum effe con-

fjr, 0007

tranaturam pecunie & ermnptionis, ut una pee

cuniaalià pecuniaematur , cum pecunia fit tan-

H

j

AV

fyonodo!

)WF

tnm pretium ad alias res comparandas, itens

at )l

j

emptionem effe tantum de prxfenti , in contra-

al

g

M

Gu 3utem cenfuali hic & nunc nulla res prz-

NI

duf

Wi

h

Nam dicendum eft, in

l

fensfit; qux ematur.

i

contractu cenfuali non emi pécuniam tanquam

u

l

WL

mercem , fed jus percipiendi pecuniam ,. preu£

sl

etiam aliajuraincorporalia recté emüntur , &

G

UT

mpo:-

]

veaduntur, Unde quiaiftud jus futuriste

ij

" Pro Ü

E«c7

tibiws

d

66

Pars V. Caput IIf. $. T.

ribus percipiendi pecuniam ftatim tempore em-

imforrexter

ptionis à venditore cenfüs conceditur emptori ,

Iim, ac T

ideo hoc refpe&u fatisres empta prxfens dici po-

Mpondto ]

teft..— Veluti & fru&us in agris , partusex ahi-

pferina plo

malibus in futurum na(cituros jure vendi proba-

Aieretiam

tur ex J nec emptzo. g. ff. de Contrabenda em-

r de cenfü.

ptianc.

1D, defendun

Quod fi cenfus rez/is non tantum ex partey

Htf perfon;

venditeris, fedetiam emptoris , & fic wtzinqnie

tÁtin ttluto]

vedimibilisconftituatur, adhuc tamen nonim-

Pünalius,

probabiliterab ufura defcndi poteft : contractus

RO CH j

enim ex conventione lezem accipiunt ,. c. coz-

Wt lm de aq

tratius. 85. de R. J. i 6.. & ille differentiz in-

.ul!imgf Ya

tef mutnum & talem contra&um paulo ante

crac?usämutuo. 1

enumeratx adhuc permanent.

t C tl

gerío

Verumquidemeft, quod ex conflitutione »

Qf TT $

Caroli V. in Comitiis Auguftanis facta füb tie

Tv ficereag li

tule Ze ufurarizs contrattibus adcenfum licitum

Wütfig dmyli

requiratur , ut eius redemptio non fitinarbitrie

MM

emptoris , fedfolüm venditoris , nihilominusid

Um ATH

tàmui

intelligi poteft, quod inforoexterno nonnun-

i

t

Onte

quam ex talipacto ufura, & palliztum mutuumm

Ditntgd

Ebltor

praíumatur ,' quz prafürnptionon habet locurms

NUlüh du

in foro interno , fi omniabona fide agantur , &

"ii

periculum. intereuntis rei ceníualis penes em-

MTA

ptorem maneat ; praterea fimiles conditionoe

n M

"t i

quatenus ea prohibent, quz juri natürali nog.,

lu

luahp

"tetnt

adveríantur, non ubique effe receptas ,. afferit

Paul. Laym. i T5eol.mor. lib. 3. trat. 4.c. 1j.

il culp

igu

PUuFIT

Tüstenr

fb n.6. Attamen inloco,ubinon effet confue-

"fetim e

tudo cenfüm utrinque redimibilem conftituere ,

T

optet

llüano Ven

tutiüs focet à tali coqcra&u abfünere pr

illam

Ri (licet

j

Be- Ufuris.

665

&f

m t d *

illam fori externi przfumptionem , & fcandalum

seitir p

aliorum , ac periculum ufurarix intentionis.

Refpondeo II. Cenfum quoque perfonalem y x

;agrzfms qinh

prafertim à folo venditore redimibilem ( proba-

Ó piruser E

jut vl r

biliter etiam utrinque redimibilem per ea qux

Conalndi tl

mox de ceníu reali diximus ) ab ufura plurimi

DD. defendunt. -Sienim alix praflationes fu-

per fola perfonz induftriaconftitur poffunt, pre

antum ex g

ut &tin tributo Magiftratui folvendo; in decimis

, &i

camen qonite

perfonalibus, in contractu focietatis , &c.. non

; at

apparet ratio,cur idem in eenfüper/ozali ficri ne-

]

g,

queat ; cüm de zquivalentibus idem fit judicium

L. ultimaff. mandat.

Differt autem hic con-

i f

tractusà mutuo. I. Quod confutuinon poffitu,

fs Paulo a

nifi cum taliperíona, qua ex fua induftria lu-

X cnnfitte

crum facit. II. Siex caufa perfona cenfualis lu-

-

crum facere ampliüs non valeat, genfiones quo-

as '*s:":a' lro e

j

que aninuz amplius non folvantur.- HI. Sicen-

dent

-

fus ex parte folius venditoris redimibilisfit, ite-

n 'Iuï.na?äiui.f

rum differt-à mutuo , quia mutuum non tan-

T mhlüom'

rüm debitorfpontéfolvere , fcd etiam creditor

acem 0

-

1;;4!;'17)1"'7;'( í

!

ab invito debitore petere poteft.

—

Imo non defunt magni nominisDD. quicen-

D) o

fum per/onalesm £5 realem conftitui poffe affir-

f

anes at

amant cu3 pacto a[fecurationis , ut nimirum ven-

ii

4l

ditor füfcipiat in fe periculum interitus, & re-

il

cenfuali pereunte, vel lucro ex induftria perío-

n

— —

nz fine culpa ejus ceffante , venditor non qui-

;egtas ) uf

dem annuosceníus perfolvere,fed ramen capitale

th h :..-'.*

ff

feu pretium cenfus reftituereceneatur, dumode

a

f a

hzc obligatio venditorisipfi aliquo modo com-

emo

füih

"»

peufatur, (cilicet pretium cenfus augendo , vel,

p p

quo

j

66

Pars V^ Caput I1I.. $.1I.

quodin efectu idem eft , minoremcenfumexi- — u ide

gendo. Ita mamque in aliis contractibusaperto

ttts & bonitat

jure concefíum e(t , ut contra naturam contra-

thiodifet,

étus pericultim ex fpeciali pa&c' ad alterum per-

ttrmoig qdci

tinerc poffit , puta in commodato ad éommo-

Hentcufor

datarium , in depofito ad depofitarium , c. -

t breyiter,

£o. de Commodato l. r. ff Depofiti. — Verün.

t iniquitatcm

contra hune cezfum perfonalem , & pa&um af-

Uautem pr;

feeunatzonis adducitur BullaPii V. quz incipif. ;

W fne

Cuomn onus Apoflolice ferfitutzs, cuitamen iml-

;amuïam 7177

lis refponfio aptari pote&, qux füperitis circa cotte

UO us

ftitutionem Carelina n data eft,

Prolixi

às hanc

EM

Vi peeioa

materiam decenfíóus tra&atLaym. | d. 4. c. 18»

ütger at

& Covar, &ariarum refolut. lib, 3. cap. 7. Hent.

x;raGemanica |

Cauif. de Ufur. c. 11. Leffius de J. 9 7. lib. z. cap.

MM

42, aliiqueapud cos citati.

3Dm'mutamr o

12 Queritur VIH. &5 nltimo , quid ft Cambium

'tintgdem loa

& quo titulo ex eo lucrum acquiri poflit ? Ne-

T Em gen

gotiatioifta, pecuniaria, qux ézmbium dicitur

Ltaletami

paffim nota & ufüranihileftaliud , quàm pere

Tattot as

mutatio pecunia pro pecunia , in qua.ille qui ro-

*

t otdimris s

gatur ut pecuniam commutet ,. campfor iile veró

mpfor mnd.

qui rogat, & ad cujusgratiam pecunia comuta-

Fitio Certam à

tuür, Campjarius appellari folet ; prifco enim,

Anor m j

vocabulo ca»ósre , vel camp/areidem quod per-

mut are igniticabat , ficut ex Prifcjano refert Co-

| " idegeri

'

vat. de Collatzone 9eterumpumismatusn c. 7.m. 4.

ue

üm ilrtnty

t i

Licét vero etiam in sutuo pecunia pro pecunia

k

T bettculo.

detur , id tamen non fit caüfa permutationis ne-

36

Atte.

que ftatim tempore contractus in mutuo, ficut

Perïb.in 4

in catmbio pecunia unius datur pro pecunia alte-

ier D

tilts ) fed (olus creditor numerat pecuniam , i,

LEU h

u

T

De Ufuris.

665

yenceiimt-

in faturum vel eandem , vel aliam ejusdem ge-

at

neris & bonitatis recipiat, cum ergo cambium à

manra (

Tdr

mutuo differat, confequenseft , quodlucrum ex

gadzdnm p

cambio quxfitum nomine s/urazrum cenferi nom

duro od dormó

debeat, nec ufurarum poenis fübjaceat , vídcamus

dfranm

T. 'f"i'

tamen breviter, ex quibus caufis aliquod lucrum .

Tib

30

citra iniquitatem ex camb?opercipiatur.

Eit autem przfciendum ; cambium dividi im

, &t

jy, p

smanuale üvemznutmm , & in cambium locale,

; cuit

meniml

Cambium s»eizutum feu manuale dicitur, quan-

do pecunia unius forma aut materiz permuta-

yeriorca ol

tur cum pecmnia alcerius formz aut materix v. g.

- ol

W d* ï' f /ä'

crucigeri aut feftertia pro taleris, velaureis, mo-

j .up I

meta Gemanica pro Italica, Hifpanica, &c. di-

citur zzizuwtum , quia plerimque.minor moneta

j j

tommütatur pro maiore , & manutale , quia fta*

f n

tim in eodem loco & tempore de manu ad ma-

E

| ,'n,mi

n

IN

num viciffim pecunia numeratur.

dipdt

Localecambium eft , quando pecunia praferts

;camb

[

n ctt

M

W

um

comutatur.cum pecunia ftante in alio loco,quod

Jl

quit

€um ordinarié perlitteras fieri foleat, per quás

j u&lüe

m ,11

firi

)

eme

campfor mandat füo correfpondenti, ut cam-

j (

pfatio cercam pecuniz quantitatem , quam ipfe

1 at

j i.l

Comvllfä'

um

campfor jam hic v. g. Salib. accepit, numeret

g p

j

Romz , ideoctiam eambzum per liiteras appel-

gt

latur.

:[cimo Iu

&v

Idque præcipuä ob utilitatem itinerane

tium inventum eít, ne cogantur pécunias cung

um

magno periculo & incommodo fecqm continuþv

n PTOIWW

deferre.

ol

qu

Porro.in cambio misute fi v. g. aurei pro ctu-

m

l,

cigeris commutandi fint, folent campfores ali-

!ü

Fecümaak

- quid - aduariiloco exigere , & frequenter pro

qu9,

[ Ppcumam:

w

TT

666

ParsV. Caput IH $. II.

quelibet aureo feftertium. vel groffum, caufas zxpendicum;fs

hujus exactionis DD. aliq:ot allegant, prima eft

tim cimmon|

locatio operz & obíequii, fiquidem campfor

ainoris afimar

debeat femper paratas habere diverfi generis pe-

$lt in us

cunias, quemlibetad cambium in fuam domum

tnficere cor

intromittere, indefe & famulos hujus negotii ex-

"anfris hi

pertosalere , quod maximé procedat circa cam-

-

H

[*

im exercen-

"n imperig

pfores ; quibusobligatio tale cambii

It qungne

dipro pubica hominum . ut lirare à Magiftratu

Wtis,

impofita eft, fecunda caufa ,. eft Zzcrum cef[zms

Ht rerolicn

vel dammum emergenss ut(i campfor propofue-

M camjim

tat nurfiosaureos alio deferre ubi pluris valent;

"urfmgrine w

& alibi merces emere , ubi alia monetá longé

txlce&a:

Y Ommun

cariisemuntür, &c. Tertia, puritas materia,

A pf

quia commtni hominum judicio imperialis vel

LE (sf

ducatus purus nibil abcas de cupro adiuixtun

f»*.e, ttstgimm

pluriseítimatur, quàm moneta impura. — Nec

" Deinde

ebftat, quod quidamopponunt , zftimationem

"tht

materiz non efTe in poteftate fubditorum , fed

B

Principismonetam cudentis.

Nam refponde-

Vif

lw

tur nummos alio modo xftimari à Principe, &

A

Wto ffq

lm me

alio à fubditis à principe quidem nummi for-

! li

7naIrter confiderantur, utnummifunt, & qua-

At cmy

l 57

; Mu:l [*

tenis meníuüra rerum venalium, &-folutionis

t Cnrbiaí

debitorum : à fubditisveroin cambio, & com-

snutatione eaterZaliter , & utresfui patrimonii,

quz in fe meliores vel deteriores funt.

Hinc

etiam pro quarta caua affignant antiquitatem ,

) R*J?itutionj

raritatem , comniodizatem confervandi , nume-

N

randi, vel differendi monetam. Qlinta demum

elle poteft , ufus feu expendibilitas, utfiin ali-

! 05;1'!4:;0 "(f

quo—loco cemmutengur niumi, quipoffunt ibi

-L

t mmfalä

u At o

1

expendi

m

N

-

$J

É

arolm, ais

expendicum iis, qui expendi non pdmmtx;oi.&ï

la p

enim cüm non habeantibi pretium vel valorem;

qidm aupit

minoris zftimantur.

»

P

L

li gt

Sed& incambio loc

l cah*xpfores aliquod Iu-

-crümfacere confaeverunt , itautfiin exemplo

sinfm domug

st

campfarius hic Salisburgi numeraverit campfori

gceda od

centumimperiales, Romz tantüm accipiat no-

ymboum a

naginta

o df

sforis.

quinque',' & quifique'cedantlucro cam-

jb du t

Hoc vero lucrüm dummodo ufitatum in

'alï-

gpíür p

quo loco cambii modum , qui communi homi-.

P

. um xftimatione noi* reputatur iniquus , non

j lts Y

js moreti

g

*?XC,CC!M » communiter defendüntDD . inprimis

, p st

'enim campforcs pro itinerantium ntilitate folent

jio ii

ad hoc operas fuaslocare ; famulos & fcribas

j

alere, librosrationum tetiere , -aliósquefumptus

T E

t n M

;facere.

Deinde campfor vircualiter faitem.;

y, ii

ransfert pecuniam delocoad locum , & liberat

camplarium ab onere, fumptibus , ac periculis,

(ib

ditenim ^

(

N

m

qua ipfe in rransferenda pecunia fubire deberet ,

l

j hi

4

quod obfequium merito pretio aftimabilecenfe-

lu

tur. Plurade cambiis videri poterunt apud Leff.

u

Ti

j

H

&

|de 7. 69 7. lib 2. cap. 25. ubi ditficultates ple»

ii

11]

Ill

&*

m Firþa cambia fatis ;xa&e pertra&at.

0000

um

. Til.

(ij

il

gl

j

':-Dä» R:jlit;)tiohe & penis (ljiaræfm. Ar

( a u

u

«SUMMARIA.

]WMIAHDUP

gt

r | Obligatio g-ch*zjtiæfianis' iüäum&iä ufurarié

D

n

n2

etiam mentali&us.

ylit

z. Cur $ an non idem i5

Simonia men?/uli.

" qu

gäüllt

»

CKW

*

4 ".

&ót

Pars V. Caput IH. $. TIT.

3. Jurt Can. etam berades teneníur veffituere:

frtdicesenter

4 Excufatio 4 veff itutione.

attdoque j

d« Res empta ex pecunia ufuraria , mon ejf re-

6f j

f'itutioni obuoxta nifi deficientibus aliis me-

ii n for

eliis.

rlobazione ; fed

€4. Contra tertiumpo[fellorem non

-datur A ;o,

J—.'mg &tm non

25 dlie pene ufürarierum.

zcömt

YRüfati n h

$. Parochi ffne judicio ordinarii mon

t m confcier

aliauem ufurarium condemnare.

& per Textus

9. Oblationes quando vecipiende ab ufürariis,

IU QUfem [2

19.. d fepulturasm nonrecipiunt.

h füfer af

fatisfatlione ,Selcautzone.

W nifi pr.gji!.l

z

"i nlife o

r Necteflamenta eerum9Alent,

MM

z. Jurium imperiti ,qui juxta communem mo-

0002 i

dum fubmomine mnutui aecipiunt aliquid

f.«'lim (f con.

ultra fortem , qualiter frequenter ab ufura

Wiftep

r

l. vet

excu/art pofpnt.

? E ftundim

"s

cut quilibet iniquus teialiene detenror ad

Ti

SI

refitutionemtenetur ,uec abfolvitur pecca-

€m 5,1' (ä

Tüettum.

tum , Ahifi reftituaturablatum, | e. peccatum. de

Verim hie o

R.Jf. in 6.. ita etiam ufurarii ante omnia cogendi

Wi ; !

func ad reftitutienem eorum , quz per ufuras

:äa DEUM mm

conrrajusnaturale, Divinum & humanumac-

fioni obl

quiüiverunt.

Et cüm ufura rapinz inflar fit ;

Verpretos j

e. ff quisufuram t4. q. 3. ideo ufuratii in utro-

que foro tam inter&o , quàm externo ad refti-

Sm'llitcr itifip,

In forotamen externo

ïmOan quæ à dj

tutionem adiei debent.

3cligr

b

? Qüamre

non aliter quis ad reftitut&tonem cxterásque

afitariorum poeriascondemnandus eft ,. quàm fi

Worr

NI T

m

MAF

i

fuerit ufürarius manifeftus ,. fcilicet perrei evi-

DPl f

dentiam ; confe(fionem judicialem aliásve lezi-

m &

:it) Plerümqm il

timas prebationes cgnvi&us ; Ecclefia eni

*

p

POT eog'en)

u

De tlforit;

'.6 6s

tl nf

afiijndicesexterni non judicant de occuftis, ne

quandoque innocentes pro nocentibus puniad-

urit m

tür, e.cmmtu g. b.t. l. ultimaC. de Probatio-

ii UR

sibus. In foro autem intcrno nullà opus ef£

probatione, fed fua quemque confcientiaarguit.

TTE

Hinc etiam non tantum realisufura, qux apere

toufurario pacto commiffa eft , fed & folamen-

TP

talis in confcientiz foro, ad reftiturionem obli«

dU

gat, per Textum & DD. z c.cor/Aluit ro. b.f.

PL

dicitur autem sextalzs ufura, quando creditor

supil

non fuiffet aliter pecuniam daturus indigo: de-

bitori, nifiipfe debitor viciffim vel fine omni

t

pa&oexterno , velex pacto aliquo fimulato s

cmmmum?rfrf:

& quo ad externam fpeciem non ufurarios lu

crum creditori conceíhiffet.

Exempla defumi-

| 4tcipiuz! nzzgm

g::n:

poflunt ex $. 1. verficuloDico.quarto. &ex$.2e

tl J

q- 2. & fecundá interpretatione , c. safzganti

l

fen d

& excodem $.2. q. 4. ii refponfo ad quintum

argumentum..

M

i '

Verüm hic nonlevi

'sreü- difficultas , quare irt

z

T Q.Peïf

ag

femoniamentali fofficit folà poenitentià & dolore

n gmniä

f

nt Uiüfä

erga DEUM illud peccatum expiare fine rcfti-

m;quæ

tutionisobligatione, ut commwuniter tradunt.»

T2

n

ia t

Interpretes. z cap. ultimo de Simonia , & non

1 fat*i'ïï L

;

u

í

"

n

]

fimiliter zz z/ura mentali? Inter varias expli-

1

[o

t

cationes: quas adferunt DD. illa videtur captu:

x

facilior , quam refert Barb. i» dittocap.«onfu-

ol

o2

luit. 5.4- quód inufura mentaliinjuria fat de-.

7)

ym (

d

bitori,quiinvitus ; & necéflitate coacusfolvit ;

(

x fine expreffo pàcto

]

ct! u

e

in [imonia Peró mentali qu

fit , pler&mqueille , quipr

ofpiritualibusaliquid:

gt

hxgych ,

N

temporale offert , non fitnece

(litace conüriöïu

Sf

Ecdc

9

;h;

676

— Pars F. Caput Ilf.. $. IIT.

Imo fipenaturcafus , ut v. g. Clericus in ne-

Sifueldent

€effitate conftiti tus non poffit aliter impetrare »

utionem Juri

i ol erndum

beneficium ad fui füftentationern , quàm fi libe-

ralem oblationem faciat Epifcopo , vel Patrono-

Q docer Hem

aliàs fibi non collaturo , tunc &qué reflitutio-

Ab lac tame

Apertas vforar

nem faciendam effe in fimonia bac méntali ,

quám im ufura mentali non improbabiliter do-

?^id pinotio

cet Dominicus Sotus Ze 7uf iti265 jure [ib.g.3.8-

m nuflm,

ért.r. neque etiam extextu Z. c.alt. de Simonia

hbitor ifers

qui obícurior eft , & diverías in térpretationes ad-

Atü Coftes

mittit, contrarium evincitur.

"n petens.

Cieterüm reftitutio ufurarum vel debitoribus

DT txercit.

per ufuras lfis, vel haredibus eorum , aut in

"R sanxdi

iforum omnium defedu pauperibus facienda.

W (

4 fru';

Y

eft , d.c.cioom tu g. b. 1. Ex adverfo quoque nort

ii Q

tl f cre

tantüm ipfi ufürarii, fed etiam hxredeseorum ;

TE pradia m

ufuras reftituere tenentur. Quarmvis enim de:

Z lts

Jure Civili heresnon téneatur ex delicto defe-

titifm peu;

€i, nifiquatenus ex illo deli&o ád hxredem.,

J.nonüccedcte.

pervenit, & indelocupletior factus eft . vel &i

TCR ia

lis cum defünc&to conteftata fuerit , ut tunc nor

IinInO rera

tam'exdelicto , quàm ex quafi contra&tu litis

Ifei domininm,

conteftatz conveniatur. L. uz£cz C.ex Delitlo

T

» i ag

defunclz , quemadamodum b.res teneatur , E$C,.

Watur

» pettey

De Jure camen Canonico hxres ad exoneratio--

V. Cg Q al

nem confcentig defuncti tenetur pro viribüs:

L : t a* S[ndz'

hzreditariisomnibus.llis fatisfacere , quibus de--

A

Cl meg

functis damnum intulit, licét ex lllo. damno:

qutas) tüte (

hareditatis aucta rlon-fit , c: uit. de Sepulturis..

M VLvend

€-£n ltteris de Raptoribus. Et cüm lixcresía-

lutem aninz concernat, & naturalis ratio (ua«

Ug b

deat, ut contra juftiiam lfs damnum. ex bo-

n cOnmhm"

niS

l

f.Iff

Df U/ïlrün

6'7?

Cleresit t

nis ipfius ledentis compenfetur , ideo hane con*

dliterimpetit

fitutionem Juris Pontificii etiam in. teris Impe-

rii obfervandum e(fe non attentatà lege Civili

i, quämüli.f-

re&té decet Henur. Canif. Ze Ufmris. c.7 . ( ab m.4-

po, v farut

Ab hac tamen: reftitutione excufat notoria

4

T rl

ia ha mitd

paupertas ufürarii ;; vel. hzredum ejus , usque

dum ad pinquiorem fortunam deveniant, Zeg.

gprobdlittt

nam is nullam. ff. de Dolo.€$ d.c. y. b.t.

Item:

"] j lhl

cat dl

fi debitor ipfentetfolitus it ufuras exercere, nom

audietur. contra fuum creditórem reftitutionem:

e;y"ädüïlöïf

ufürarum petens,, nifi & ipfe priusliis cumr qui-

bus ufuras exercuit, reftitutonem fecerit , namx

d ditorbs

fruftraleoisauxilmm invocat;, qui inlegem pec-

gnin , 3

yeribos htnd

Gavit, c.4. r. fruffra. b.t-

Sed quid fi creditor ex pecunia. ufuria do-

ïvcri"aquogwncn

mosvel przdia emerit, anhié hxe tanquam fua

; huredesdti

J

debitor vel hztes ejus petere poterit ficut po-

wimms d

imlt

scdlifodtt

tuiffet ipfam pecuniam. ufurariam ?. &.. de Jure

rem.non füccedere: inlocüm. pecunix ; propte-

od t

teà quiex aliena pecunia: etiamn início vel invi-

us "

to Domino remaliquam.emit ;, fibi acquirit hu-

Cm j

qyctu np?-

jus rei dominium ,. non alteri ,. cujus pecuniae

dj o

fuerunt ,' nifi quod ei aliam pecuniara reddere:

iC

Jl

h

teneatur ; pertextum expreffum Zzc. quz ale--

Jl a

ta. $. C. Si quis alteri Velfibi.E5c. € lege fi ex ea.

$i

j anrttn

6; 7C. de Rei $indicatione..

Sitanien creditor

jb

amr pro"

non habet alia media fátisfaciendi. debitori pro--

«t quis

pter ufuras, tunc cogeturtalia bonavelin folu-.

, lo ?

tum dare , vel vendere ,. & de pretio.ufuras malé:

. d Sep:al:wfu

acceptas compenfare, d. c..5. h. t.

crale

caim i

- Quod fi talia bona jam in tertium alienata:

6

sitioui

j f

;a[ül'llis

juyum 9^

Üint contrahunctertium poffefforem grobaþä-»

um

672

Pors V. Caput IIT.. $. IIf.

lius debitori nuila a&io competit, non per/iamt.

LE frtin

is " quia cum eo nihil contra&tum fuit. x

Nec

q, (ia;qu

ctidm rezlis bypotbetarza quianon babemus le-

gem , quae hypothecam in rali cafü concedat y

Qratfrrart

pareang il

nifi fortaffis debitor cum quo ufura exercita y

pupillus aut minorermis fuerit. , qui aliasin re

u 1 dàsin d

ex pecunia fua. « comparata tacitam hypothecaæ

m'msPamc

"Pfoclammdl

habet, /. 2desque 7 . ff. Qui potiores in prgnerey

vel Ecclefia, qux ]vre mmons utitut , &.r. de

"a indegin

ialienatioi im tertiüm:

! Brtas j

In mtegmm reffzt. velnif

facta fit in frandem c!cbitom , Ccum creditor

)! efnï!lll!f[]fal

ufürarius fciret fe aliunde. debitori per ufuras

m lfe dfbet Tfld

4f a,

lao fatisfacere non poffe, tunc enim res.alie-

nata revocabitur fecundüm ea; qux traduntur

t

ttam

intoto£.ff. Quezn fraudem debitarum. Covi

L. liteles

fariarumvefelut. lib. 3.6. 3-f ub.m. d.

-

Prater obligationem reftitutionis a quo-

que poenz in nfürarios confttutz. fünt, ut pn-

"Ifi

moinfamia junsl zmpra&urz fanms. C. ex qui-

äotqpl f ! ]

&i

us cauf. mfzzm irroxetvr.

"ïl&m dltlt 1

! n

Secunde privatio. officii ,& depohtxo m Cle-

4 M[;]

l///,zfu,

rico ufurario ,. c. 7..

& feq. 14. q.4. poterit ta-

mdt(mg 7 587-'3

men prfcopus poft reflitutionem. & peractant

ülram 1

pornitentiam cum tali Clerico difpenare ,. €. 2£

h E

0ftad,

ff Clerici.. $. de Adulteriis de Zudicéis Gloff, m

J'Om 10

P

c. prtered $.fufhendas. b.t.

"t

$8

Tertió .Laicos ufurarios Epifcopus . excome

Vl

municare peteft , & prohibere ; ne eorum obla-

TM

Rn

! lts il

tione$ tanquam malé quzfitr in Ecclefns qes

eipiantur, füb poenaut Ecclefiaftici tales obla-

f,

) Pr ()Prmi)a1

tiones recipientes ab officio fufpendantur, &

M

h lu

N

ad reftitutjonem acceptorum teneantur , ^. 3

Wl'lus

be

5 fedtm,

t l)

Itit D

li

1] Al

3

| DDe Ufuris.

EZ^

"

&uniut : M

&f c. prettrea 5.1. quod tamen intellizendum

m

€& , fialiquis ufürariusmanifeftusfit , aut tan-

n hbe

)

1

|

Quam ufitrarius in judicio convincatur, & Íi ap-

Jiaf corcett

pareanc 1l

TO

) quibus per zifüras damnum datum

eft

[

; aliás ín dubio absque declaratione Epiícopi

NI Ju

t

p

tivatisPatochis tniemo tauquam ufirarius faci-

Ya

h

Té proclamandus eft

; criminalía enim, quxe al-

ptiortt)

ng!?

tioris indaginis funt

fl

MYl

dH

t

[

[ !k, D

, & masnüum prajudicium

3c paenas juris fecum trahunt,/ nec Parochus;

inatio i

fec Decanus ruralis judicare ,

fedad Epifcopum

; , m

teferre deber,

Lirart

UM

Trdentinum Seff. 24 deR eforim.

g 1

tap- /20.

x g

-x&'*þ

Qu

10d fi etiam nulli ampliis exiftant: debiro

te$;

vel hxredes corum E

À quibus ufürz extor-«

; du (

txzfunt , tuncinhorum de

fectuoblationes »nfas

.7;.45- ;

A

—ximex quz in füftentatio

x

[f

f

3 pauperu

m cedunt ,

D j

*

cieridas & recipiendas e

ffe habetuy

t fit

€&o cap.

i (xcpé di-

J.5.1, &in(ünuatur, Luc,

16.cap. Ubi

fs 07

Cliriftus dicit: Faz. Pobzs znaico

$ e manime-

Va Iniquitatis, ut cum

defeceritis y recibiant

&öegoliiioi

f

fosin eterna Labernactdl,

6

NT

Qu

artó ufurarii manifefti ad Ecclefiattiearm [ O

Af[gi,(äm'

1",

fepul

turam nonadmittuntur ,

antequam ufuras

j

uf |

pro modo & pofib

ilitatefacultatum fnatum re-

/J,'(;'t H

fütuerint, aut falt

em cauti

onem de reftituen t

taftiterint ptafentibusilli

;:ifCOQ

Js e-**??"

À

$ ,quibus ufürz

Qe

|'d

cUtuf ; autiniftorum abfentiacoram loci

r

- qeun

I

:

inario » proprioParoclio , vel Notario. c

Zp. $,

c, g Ed

. £,

fit

foue

fitatis

* àmo inarticulo mortis, & cafu m

ecefz

; quando Ordinarius loci ,

fifgendi

Parochus ye]

Notatius haberi non poteft

; quemlibet Sacer..

T ; À

9tém , quitunoe tem

potis À peccatis abfolvere

MaAn. PAR6c

M.

potfte

674

P'.arsf'. Caput IIT. $. LT.

poteít; etiam idoneum effe ad recipiendam ta-

gfï peticulo

lem cautionem ; ut eam pofteà referat Epifcopoy

jheum, 4

docet Sylv. ?2 fer&o ;»f/i*'z't'utt'a; $..

q 16 Ia

/

&etaipiant

var-z» Manuzli. c. t 9. n. 218.

Áondls vudica

II

Quintb teffametrta & nltimz voluntates ufu-

;'.

Gerronosill

rariorum ron valent, nifi ante mortem ufuras

ttnem fetm

reftituerint ; vel de reftituendo idoneam cautio-

t Laym, [j

nem dederiut; Z. c..2. 0. t: in 6..

m Lef Y

12 Denmm hocloco motandum eft ,. quod ho-

VC innumior

mines rudes & indodti, qui ex füa pecinia Iu-

Ts Laii, fidi

crum.,. & penfionesannuas acciplunt juxta eumr

tdo qu£l

, modum ; quo alii viri honefti ,. & probi faceré

Wntitins, wl

confüeverunt,, nonfint facile de ufüra condeme-

if r

nandi ; quamväs'ïpü non intel'igant , q:uo']kwe:

fiidum intetitn

vel dtulo tale lucrtüm fibr hbabere liceat ;; cutte

F piamorg g

enim Jucrumr ex pecunia variis ex.caufis coho-

UI r

neftarivalcat, utpropterlucrum ceffans, dam-

"ii nos

num emergens, Wwnplieitum pactum focietatis;

Dmuf) Qd df

emptionem censüs, &c. fatis cenferi poffunt i

ämmæmmuï

bona fid'e ,. quproborum virorum imitanres exe

RUMM

um

li.

emplum libi gropo:

t, non aliter quatn juftoy

Tle Q;Ml?.( idel

quo fieri poteft ,. tiilo lucrumr ex pecunia qua-

A tppe

)

rfero.

?

[

lll

l fOSfmltra&U

Imo licét indo&tr contrahendo utantur ver-

r Üotem

bomutui , vel germanice anfilepfent /. nihilo-

"t ttuee

miniis cumnos intertio verbis , fed verbainten-

FTH t

tioni defervire debeant, cfécundóreguiria , d&

lt H (Qmmu

appellatonibus,ideo ex menteiftorum, qurom-

P

ni meliori modo , quo dejure fieri poteft , con-

W, Cohi

trahere intendunz ,. fimilescontractusin effectu

&'ihgit,]

ld

Ti hal

nontam mütuum , quàm focietas implicita.cum

d

'

Ml s.

OK-;'

u

: Pg&o affceurationis ( quód fieri poteft fi F;a

"

l

hr inöigg;

-

Afl

D( üfl'trf!.

$7j

recipicndam f

laiï periculo affecurationis focio relinquatnr ma-

juslucrum ,. &üm contractus ex conventione le-

vefert pl

gemaccipiant ) vel emptio cenfüs realis autper-

tf f:,/r&M' |

fonalis judicar& debent, pra'ertimm quia apud

ais ul

Moï

IN

Germonos ille terminus valdé generalis eft , &

t o

emnem ferme conceffionem fignificat. Ita do-

P ia

cet Laym. Jb 5. frat, 4. cap. 1f.vum. tt. 6615

f.

cum Leff. Valen. & Majore ibidem citatis alids

nl:f?, tþ'ihd þ

enim innumeri condemnandiforent, non tan-

pecmi

tüm Laici, fed & Ecclefiaftict, quifub nomine

H"*VP'

& titulo auflepfen ultra fortem feu capitale

( oroot

annuatim 5. vel 6. pro 10o. exigunt nec lucrum

Y

mv

M

ecffans, nec damnum emergens, nec morale pe-

W

ficulum interitnri capitalis propter affecuratio«

rl

;*

nem pignoris & fidejufforum habent; & folum

a Q

N

luctum quxrunt, zepecunia otiofa fit , &fane

H

U

1

fiiniquitatém nom à verbis, & ab effectu me-

g;ï&fxf;(y

)

j

"

d

kl

Y

timur , haud effe rstionabile , indo&um qui fub

nomine sutui vel aufile)ben/ accipit s. pro

!

lv

100. fifurarium afferere, & dectum quifub no-

i 9

jtt

mine cezszs idem facit, alfolvere. Meminiffe

tameri oportet, quodfemper hactenüs monut ,

ju Pg;'ulfiä d

multos contractus exeufaripoife , ix quibus ali-

quid ultra fortem accipitur , & &ant cum eo, qui

1l

j üranUffcïm

m

j ,&WU-

L

€x mea pecunia negotiatut, & honeftum lucrum

jj

quzrit, ut mihi bujus lucripartem tribuat ; vel-

mW ]

[

Bti in contractu focietatis expreffo vel implici-

ín

fo , iriquoalter pecuniam , alterinduftriam con«

du

!

fcrt, contingit, autfi veré reditusannuosexre

velinduftria habeat, quosfine damriofuo vene

u

yntia

j

dere poffit. Secüs autem fi contrahafur cum

[f(ää Aff

E

veridas

d

Í

l 4

debitorc indigente , quitantum ad fuble

u

,

fieccfe

;75 Pars F. Capat À. STII vDe ll/z'&:':;

neceffitates (nas mutuam pecuniam accipit, &

f reditusex rebus vel laboribus fuis provenientes

venderenonpoffit, debeat defe&tum neceffariz

füftentationis pati, & paulatim prorstis ad ino-

[

piam delabicogatur, cum talienim non eft ma-

terja , vel merces , fciliceclucrum aut reditus, fu-

perquibuspoffit fundariemptio censüs, vel f0*

Cictas. Quod fiab initio contractushabuerit ex

r(abiliuy

tevel induflríareditus, & hi fine culpa fua de-

fecerint, hic. defe&tus vel interitus ad empto-

femcensüsfpectat , utis cenfum exigere non,

poffit , ficutetíata fuperiüs di&tum, Caveantigi-

Uqutgla

turdivites , ne pro tranfirotio & plerümque ine

gratis heredibus relinquendo lucro anime detti-

snentum patiahtur ,- thefaurizent fibi potitis the-

linbmi

Catafne in.

fautosin Colo, faciant Chriftiana charitatis er-

Rentum dmm E

ga indigentesofficium ; & adimplere ftudéant

illam Chrifti feritentiatn Luc.6, Bemefacite

Vdor, ü

42.4' VCle[

mutuum date , 'gilyil mde fperantes.

Hac demüm omnia ad landem&

W ! 1357; !

369' De iure

gloriamOmnipotentis DELDeiparz

Virginis, S. Jofephi , S. Caroli , $. Benedicti, ate

oU

TIdt m

ueS. Ivonis, omniümqtie Coelitum honoretm

* xida; S. Matris Ecclefie , & cujüsque

zaeliorí jedicio Inbens

Qul fs

quto;

b

rbarg ?

Bs quoa

5 N «

1

/i

*

L

INDEX.

Df

0»8?2 n * "'93234'

ym acpt d

j pïowbnisn:gä

ETK EUR EC

efbum lt

mprorrusai. il

INDEX.

enit u

lmautte*ukuggl' RCI' um & Verborum ma

Bis memo-

ocems,

Xabilium in hoc Manuali Paro«

'ra&us*habum;:

£horüm,

n ii

etinusad nf

"Adoptio.

qm exigtre v

"

Quid & quotuylei. 328. Ejusrequifita« 331.

J Adalterium.

;

r )

yro 2 i

Conjunctum cumpromiffione Matrimonii , vel ma«

€hinatione in mortem Conjugis-caufat impedi-

zentiïbipotius l

|

yn du

mentum dirimens 34o, Inducitdivortium quo

rdim;llfrf.'?uääam

adthorum. 420, Nifiuterá; conjux adulteretur,

,4, Iaf

424. VelMaritus adulteri caufam dederit, ibid.

*M,'mn

"Acfinitas.

íd ? 367. Quomodo computentur ejus gradus

;adlaudm*&

369. De jure antiquo fuit triplex. ibid. Exqua

Du

copula contralatur, 340. Ad quorsm graduga

d

dirimatmatrimonium. 371.

p

^gl

" hontre

Alrave.'

g oj

Ádtaribus fpecialis confecratio impendenda eft.. ; 5

o

Quid fitaltare porratile & fixum ? jbid.

Approbatio Parochorum , Cagpellanorsne.

APpr.obaius quoad unam Parochiam non eft appre«

barüs quoad toram Dicecefim , fallit de conue-

tl!din.e-

137. Capellani Parochorum debent

o

P

Ü

j

æapgrohati ab EPll?rï

À

?l?d—, 1$1^

* AIM::- .

INDEX RERUM.

/

&

" Vrrecatio.

Quepurím

gtadid o

Inter quos introducat impedimentum matrimorii?

329*

Sibpata exe

GImmmes

Afjlum videäimmunim:.

m

ttoii & Ad

Baptzf;;z;—

-

ü ufurpcnt.

Infans debet baptizeri quàm primii

m commodä pïo-

ti(e Ecelef

tef. 176. Quis Minifter Baptifmi; 177. Pra(ene

A0nitte alier

tc dignore non debet baptizare infetior. ibidem.

fite fiperi

Quando licet baptizanti uri materià dubià. 178*

PCOfférequi:

Irem abluere partem baptizandi non Principa-

ftnilt, t

lem. ibid. Quando debeat repeti baptifmus fub

45;atnor

conditione. . 179. Non baptizatusfalvare poteft

per Baptifmtm Flaminis. 18o. Monftra quomo-

At of

Tirtoliis bed

do baptizanda, 18 1. Baptifmus debet conferriin

Ecclefia , fallitinfiliismagnatum. | 182. Bapti-

at tj

zando detur nomen alicujusSancti; 193. Pates

N——

bajtizans filium amittitJus petendi debitum.3 25

Benedicere,

Veftes & paramenta quibus competat. . 21. Bene-

st eonte

di&io fecundarum nuptiarum omitti debet fub

poena fufpenfionis. 398.

peni, ,M

Gu

Beneficium.

Quedam beneficia funt a&u. curata quedam tant-

«um habitu. 4. Bene&cii ad Jus Patronatós lai-

W*tcampmæg

corum fpectantia non refervantur. 103. DBene-

mltem,uma

ficia Regularia Regularibus , (eculasia (culazibus

conferenda. 119.

lpe

Benea Clericerum.

ol

Patrimonialia , quz dicantur. 5 46. Qua: induflria-

BI h(]

LUR

La ! ihbid. Qua profpedtu Ecclefix acquifita

jbid.

Ql

Quæ

-

s«

lgq

MEMORABILIUM.

Quz parfimonialia.

547. Quam Cleticuscircá

g ia

. grzdictabona difpoitionem habeat. ibid.

Bo,m Ecclefraffica.

14

Stib peena excommunicatiotiis prólibetur , -e Pz-

:

troni & AdvocatiEcclefiarum bona Eccl fiafti-

«aufurpent. 49. Res'immobiles & mobiles prz-

mCOMWXA

tiofe'Ecclefiarumalienori prolübentur. .6$. Qtyd

moniine alienationisintelligatur. ibid. Quisno-

177 at

7f*r1or i

anine füpenor:s veniat; cujus authoritas irT alie-

;j dübi, 11l

matioflerequititur. -6g. Alienatio injuftaipfo Ju-

non Pnid

te e& nulla, "ibid. BonaEcclefiaftica nonniifi fpa-

s rl

tio 4o.annorum prafcribuntut. 7o. Abbates poí-

ass p

funt dare confenfum in alienatione.rerum.ad fuas

Parochias fpe&antium. 5.i.

Nonüraquümo

d ho

.Bulla Caen«. vid, .2

218. Jtem nerbo Es«

communmztu.

h M

u

£h.

PM

Calzx.

j bltum'ïzz

Calices & patena fpecialiter confecrari & e€x certa

qmatetia confici debent.

17. Áncoz:

p

A.LAO r2

täï' "'

M

petenda, £i calici nova deauratio : iccéda: 1j

Cambium vide Ufura,

Campana.

Quare campanz Ecclefiarum bcnedzcan*ur& chryf-

! Wm tf

obl

mateinjungantur. - 9.

10j

eu

Capellami.

szcuï

amm

Capellagi Parochorum debent effe approbasi db

Epifcepo loci ubi ferviunt.

188. Commun Opi-

nione hominuns habitus pro legiimo Capellane

ii mduü 1

walidéabfolvit. 189. Quó jure poffit Parocttws

dlülaol"]

ad breve tempus tcüore Capcll:mum 0u appr e-

TU

2

Qu

barsm. 19o.

*

u&f&

ÍNDEX RER uM.

Cafut fefervati 7, Papaä'esä' Eplf/äapql?:;.

,Anqlïcïmm: Hh

Cafuum refervatio pertiriet ad difciplinam Ecclefia"

Crritora

ftüicam, 197. Quidfaciendum cum habente ca^

[riarim

fim. refervatim 3bid. . In articulo.mortis quivis

Sacerdos abíolvere poteft. 198. Abfolutusinar-

ticulomortis an. evadens teneatur feprxfentare

AbEpifcopb ..

fupesiori. ibid. Superior tenetur aliquando con-

cedere licentiam inferiori abfolvendi à refervatis,

Qu

199. Refervatio cafimm Epifcopalium an duret

"

F0 Matrio

poft mortem Epifcopi. 204. Caíus Papales ha-

bent cenfiram annexam, 205. Excufatus à cen-

W üt)&interf

fura propter defe&ium culpx mortalis, vel con-

tumacie , velícientiz , excu(atur àrefervatione,

206. IncafibusPapalibusconfuetudo attenditur,

m ii

&ibideBullscoenz, 207. AGusmeréinternus

T Patorhan

non efireíervatus., z09. Caíus Papalis propter

E feærngH

difficultacem fit Epifcopalis, ibid. De privilegiis

DmnESPamduæ

103, Qu

Regularium abíolvendi à cafibus refervatis. .2 19.

Catus E.

Qïlbüsdc

u

vide"äqup excomtmunicatio.

pifcopalesapag. 265, usqïlfïfd-glg'- ??9?

Ofttette. 10

i Caïeffyz:mw. ]

mnfffenda [

Qi:idüi? 3909.

-

" j t

Catbedratic

um vide Ex

jaffi)fr&.f :

Cau/2.

Qg*modo'Coüge

! Quid fit? ig 12. Cgt

ifa & demonftratio qualiscun-

l nis&:llüa

Al

que fem-g:-ver baber ut prononadjgdta, 5 n

TPH j

Cerfus perfonalis.

Q*Omöäo differatà mutuo? '66 h

Dieþus f*;&ivif:

0!38;'. :

r 4ii:kiä$;;ggz ff&ä]ïdizz?;? äidf': Exatl j

&

Rs kl

; fäiras

WMORJBH,*I&Q '

/

M,

Chz'regræ'pba.

Wj

Án licitum fit emere pro minoripretio. 65 g, ;

ciytinum Dd

Clericorum exemptio vide Immunitas.

m u ldente a"

iclh o u

Clericorun oberatoru privitegia, P. $68

Cometerium.

b As

AbEpifcoposon poteft profanati, pag; 11.

r

ätt:raliquanäouoxï.-

Cagnatio legalis.

dietdi ärefen"aue.

Quid ; Quormple

x &inter quosinducat inäpädimun.

i ovaliwn an Qu

tum Matrimonii. 329. & 329.

(s lpl

Coonatio jþ'rjtu.z!is.

Fapifysit

Quid fit, & inter quos contrahatur. . 325;

sl Yi

Collatio.

[aturäfefervanfn:,

QL.mm jurisdidionem haber S. Pontifex ia collatig-

Yierdo 230351'*'"!'1

neParochiarum , & quz beneficia fpecialiter ei-

j

A&usmere'ïmem

dem referventur. 102. Sede Apoflolicavacante

í g p

omnes Parochiz per Ordinarios conferzi poffunt.

4 i Pri-vi!egï'

103. Quam poteftatém legati de latere. & Car-

msceïemüs. jit

dinales habeantin collatiene beneficiorum. 1 045

sl

»Qxibus dejure vel privilegio competatbeneficia

conferre. .105. Inter quod tempus bene&cia

conferenda, & ad

q

juem füperiorem devolutio

h

faat , fi tempus non obfervetur. . 106.

Collecta.

;')'u M"' ;

Quorodo Colle&z Ecclefiisimponendi , & quid

de bonis feudalibus fentiendum. - 46. vide Ex.

Atfiones.

r d

Commnunio vide Sacramentum ?Eucbgrg"'/)ïh

j "

Conczones , Concionarz,

!

h

Diebus feftivis non debent negligere Parochi Con.

€ioRes , "& Inftrucionem puor

mO IGOO

led

Ef 5

i

A

ijwäiw

1

'TNDEX RBRUM,

L.

&t Concionibusproponedum.: ibid. Nontenert-

Qudte&tiam

tur hodie ParochianiMiffam & Concionem diebus

chis debet a

Fcftivis in propria parochia audite. 161.

Chiatiration:

Coucubinatus.

fedificilsin

Ob periculum perjurii nen. fünt cogendi Clerici ut

f&htüt, jbjd

concubinasabjurent. 1 14. Poenz Concilii habent

locum etiam in fufpectis (ine qualitate concubi-

wd (i? 31

fuatüs, 115. Adeasincurrendasin foro coníciene

tiz requiritur fententia declaratoria. ibid. Actsa-

tütem cxPn'm

flite, 2f

lislapfus carnisqualiter puniendus, ibid. Concu-

liimat o

binatusnon eft fufpenfus fufpenfione proprié di-

€a. 116. An & quandoin Divinisvicandus. 1 1 $»

Qibu o d

Conditio.

FFl denediesn

Quid fit ? 3r1. Differentia medi & Conditionis

Vi E

312- Conditio vel modus contra fubftantiam

matrimoniiilllud annullat. ibidem. An Conditio

contra bona matrimonii fed honefta. matrimo-

niuminvalidet? 314. Conditio & modus turpis

äa&ihüïmeræ vohl

vel impotfbilishabentur , pro non adjectis. 5 1 5«

Conditio vel modus impoífibils loci caufa ad-

Qiäcujmæ

Tlv

jectus prxfumitur.

316. Conditionesturpes de

od

praterito non invalidant matrimonium. 3 17. Àn

lr

Éponfalia invalidentur per adje&tionem conditio-

licef

&us turpis vel impoffibilis.ibid. Sponfalia confan-

htr

guineorum fub conditione : fi Papa difpenfaverit,

mmumc T

A

contractavalent, 318. QuandoParochi &teftiü

graíentia requiratur ad matrimonium conditio-

tf

Com

ehæfeu

fatum ? 319. Sponfiutentescopula, non videi-

mhmtes 1

€&uc cecedere à conditione appofita. 5 20.

faten

Confel]to Sacramentalis.

t l

Ífiones

Wtes

Pátochus potcft qufum (ubditorum. confe

"üge

audite

»

—

"

M,

MEMOR xmziau

ibid, Nontttd

audite etiam extra fnam parochiam. 1 $9. Pare

sonciontmde

€hus debet andite Confeffiones ».quoties Paro.

iiv 101

chianirationabiliterpetunt. r94. Non debet ef-

]

fe difficilisin concedendalicentia ut alteri confi-

opend C

teantur, jbid.

3

j Conciäihz.*gcc:

Coa[angaiizit&

valigrs -

Quid (it? 552. Explicantur nomina confanguinie

jin foro t

tatem exprimentia. 325. Regülx pro confangui-

r ii Mite

fitate. 336. Adquotum gradum con(anguinitas

;; ib 0

dirimat matrimonium ? 35.

u

Con/äamre.

jsrandus

Quibus dejure velex privilegio cempetec coníecra-

te & benedicere Altaria, Calices ; &c. 21.

FT. Condlfï?üf!

Confecratio. Ecclefarum , Altarium , vide

ptra fbf

Fcclefía.

" AannäfHD

- Confuerudo.

yofa natitt

y od

[na&ibusmerz voluntatisnon inducitur, 5 16;

pl

Contratins.

jj lo i f

Difücultatesnovz emergentes vel non previfz quä-'

d

modo tollant oblieationem contra&uum

2

»

Contractus cenfualis quid át ? 65 9.

d

-

;xzo

gnm j n

n m

Cultus difparitas,

naþgconan

l

Matrimonium Catholici cum heretica eft illicitum

.l

at

lii

non tamen invalidüm, 345. pá&a ut libeti ali-

) ;ochl&ü

m qpidi

(lg

quiinfide heretica educantur , funt impia. 3 46.

Contrahentes ininfidelitate cum impedimento ,

Pul

o i

an fint feparendi póft converfionem amborum.,

U

ibid.. An & quandoconverfuspoffit repellere al-

terum cotjugem nofi converfum? ^5 45, Quares

confc[rlonb

inselligattur nomine infidelium ? 349.

[

[e

l

INDE X FEREM.

Fæfcrigtion'(

Cura Animarum.

w fint inc

Cirra animarum aí fit penes Vicarium , vel vcicplo-

diéngum? rag.

At modi

fiémotigi

fatdj atqui

Debitum conjug';tle.

früscm per

Quzínt media dd evitandam redditioném hujus

ft'nporisiije

, debiti: 455. ,

Detima.

Htodopro:

Vitat Laíe

Quid & quotipfex fint Decimz? — 463. Decims

fittüey pis

quatenus fint Juris Divini? 465. Pro Decimis Pa-

100 48

7

tochus habetintentiortiem funidatamin jure. 464.

d

CuiParobho folvendz fintdecimz? | 466. Quid

Biresdechios

fint & cui debeantur decime Novalium ?. 467.

]us L'h']e dmma

Laici habentes jus decimandi ex privilegio vel iri

At^ Nf

feudatione non poffunt exigere decimas Nova-

ltef ttür immu

lium. 468. Idem de Religiofis , quijusdeciman-

Bflgioü QUm

di á Laicis acceperunt, ibid. Án Ecclefiafticrhae

mml4 9. '

bentes jus décimandi poífint petere decimas No*

Vüdsdirini c

valium! ibid. Parochus poteft prohibere;ne De-

ltdng datu

cimz fepárentür , fe vel fuo nuntioabfente. 473*

I'tintim i

Án i folutione Decimarum admittenda fit im-

f Laiie,

penfarum deductio ? 474. Dejuré decimzfum-

29 tömp

OFCPQ

prbusParochianorumdeferendz funt ad horrea

IRiong d

Parochianornm. Ibid. Moramcommiitrenti no*

Blb nos.

cetinteritus decimarum. 475. Decima non fp-

: )äuttriegm

lutz an (equantur poffefforem pradi? ibid 4 Qua-

Jtinio

ljsactio competat contratertium poffefforem?476

",m'. QU

Exceptio circa decimas comtpetentes Laicis €x

tütae *tt

ptivilegio. 475. Ecclefiaftici acquitunr deciuas

PfO &ha I f. ll'l

ex privilegio, incorporatione, praícriptione , &

"

ratur a

-PQrali p

DT

duqugne Lgigotum. 4$1. Quid rcqui

E o

h

MEMOR AB;ZH:Q.

grafciptionem decimarum, 482. Laici qmamwe

wis fint incapaces decimarum ; poffunt tame

, vt

aliquot modis eas habere. 43 5 . Preícriptione im-

memoriali non poteft Laicus Jus dire&tum deci-

"--

mandiacquirere. 484. Laici multi habent deci-

"

mascum pericqu animarumfuatum. 455. Ex

lii

temporisiimemorialitate prxfümitur omni melio-

ti modo prodecimis Laicorum, 486. Quidin-

terfit an. Laicus przfcripferit decimas, velam

li Domt

tantüm.ex przíumptione relinquatur in poükf-

fione. 487. Qualiter probetur immemotialitag

Pro Decimst

$n cau(a decimarum, 491. Diffetenma , cur ma»

gminjre

næä 466- Q'

gisresEcclefiz immobilesprefcribi pofnt,quám

jus utile decimandi, 496. Prohibitio Concili

s? P

Later. poteft confuctudsneabrogari. 493. Qua-

j: privilegïo "

liter detux immunitas àfolvendisdecimis ?. 498.

« d

Religiofi quomodo exemptià folutione decima-

uj

füm? 499. An privilegium immunitatis à fo]»

1 iil

'vendisdecimis communicati pofbt? $oo. Con-

od

P

fuetudine datur etiam immunitas ; fed regulari-

o

Mantt 4

I

fertantümimmemoriali. $o1. Praícriptiones

108

etiam Laiciimmunitatem acquirunt. $ 02- quane

d

£o temporeprzfcribaturimmunitas, $05. À re-

']UW

ii

i ff

ftitutione decimarim ante completam prafcrie

fe lt

ptionem non excufat confuroptio bonà fide faw

o

at If*

£&a , aut triennalis pofíeffio, ibid. Ecclefia habe£

p

400

dominiumin decimisnondum folutisin fui£avoe

2401

a

f;dl

£em , quamdiu dominium fibi eft atile. Ibid;

9

i PO((e(ïore

(

XY&wunitas pet contra&um poteft acquiri gratis vef

a

T (

proalia re fpirituali 508« Quofeniu pro re teme

.,porali poffit acquiri immunitás à folvendis deci-

rgfc.l

»

l;

L

nt uninuncs à folvcn:

d

m:s? st Pauycggs an fi

y

PUX

a«

INDEX RERUM.

M

dfv decimnis ? 5 1. Qxis in caufa decimarmim fie

lj:dex competens? $12,

QM r 1-99

Deumonf!ratío,

Quidfic. 5 15.

NOM::UC Epifcc

Denuntiationes vide Matrimonii fülennitates,

fabentes u

Difbenfatio.

No;n tantüm verbis

; Íed & facto fieri poteft. £97.

Eü.alius Ih per

De litteris diipen(ationum que Romx dirigan-

2 qualiate.

tur ad Parochos vel Confeffarios. 194. Difpen-

fatio füper impedimentis Matrimenii Parte III,

trbus eaffi

lmrïsr (ïdmdm

Cap. V. $.V. fetl. 1 5. per tot.zdeVotum.

Divortium vide Matrimenii diffolutio.

u tondit

POPIES

Baximi in i

39

Ecclefía;

Quomodo Ecclefiz parochiales ruinofe reparatt-

wf

dz. 9. Materialia deftructz Ecclefiz?in profa-

In

u GmExac"tio

j

nosufuspoffunt converti. 11. Ecclefiá deftructà

non amittuntur Indulgentiz vel privilegia nifi

t frfoc.

deftru&tio fa&a fit vindictam fceleris. ibidem,

Qu ( Qd

tiabenehc

À quo & quibus ceremoniis Fcolefiz fint con-

fecrande. *2. Quibus cafibus deftrustz & rex-

lum ? $i

drficatz Ecclefiz int confecrande, 13. Ecclefia

ndeh,

A gw lls xj

quando & quibus modis polluatur. 24. & feqq.

uid facien-

Qui fint effe&tus pollutionis. 32.

*nfiones Al

duimSacerdoti, fi durantemiffa contingatpollu-

Bomnipys

do. 33. Án peífolam miffam reconcillietur Ec-

: Proctratio

Clefia. ib. An Epifcopuspoffit difpenfare, ut an-

qumadötima

&e reconciliationem legantur miffz. ibid. Anin-

w*f"fïudine

£erior Epifcopi poffit reconciliare. 34. Ecclefig

per przfcriptionem vel aliás intra aut extra judi-

*

Clt!lüguï EXCQ

cium Izfe;datur bene&

E

ninte-

geum. 71.

cium Ifcüizudozüsi

Eccle«

"p

|

3JEMQRABI£IQM;-

a dcinietl 9

Eæl:j:k Vetitnys

Quid fit? : 299.

Epiftopus.

Nomine Epifcopi veniunt etiam inferiores Przlati

niiplmniuw.

habentes jurtsdi&tionem quafi Epifcopalem, 2 13«

Error.

iil

Eft alius in perfona; alius in qualitc. 307. Ertot

Tome dngt

in qualitate non caufat impedimentum , niíi in

, 194, Dijte

seni Parell

tribus cafibus. ibid,. Quando dicatur error qua-

litatisredundare inénrorem perfonz, 308. Erros

1173

fervilis conditionis an etíam hodie locum habeat;

T

maxime in illis qui vulgó Eeibg;)gcne 'vpcantur

N sl

399.

Enchariflia , vide Sacrmentum Etcha

.rtl/fie

at ft"

Exatliones Eccleftaft ictt.

xl p

Qus (intExactiones Ecclefiz. 9. Ex&ótio primo-

ia

rum fructuum coníuetudine introducta eft.. 66.

dy

Quid fit Cathedraticum ? ad id tenentur om-

at bt

tua beneficia, ibidem. Quid charitativum fubf-

v f

dium ? 61. Caufz petendi charitativum fubfi-

:deWï 5"":;'

dium debent e(le manifeftz & rationabiles. ibid,

j 1j

, Fprt

A quibus exigendum charitativum fubfidiü ; 62.

T

, Ieft

Penfiones Alumnaticas Epicopus exigere poteft

, Qul f

ab omnibus beneficii fuz Dioecefis.

635.

uid

Jl

n

fit Procuratio? 64. Quid portio- Canonica &

conclli! i

quarta decimarum ?. 66. Poteft praícriptione vel

sf

confuüetudine aboleri. 67.

fj

fjb MU

j

Excominunicatte,

l

' í p

Catalogus Excommunicationum Papz refervata-

i

y o

p

. l;tfm o À ag 20 uf que ad pag. a40. EKCOIP

mue

d

Bo

ENDEX RERHM.

M

alicationes refervatz extra Bullam Cena 4 p^t-

220.U54ut 4d 228,. Adnotatio de Excommunie

felivo, T

xum' G cony

«atione & ejus effe&u z pag. 229. wusque ad pag.

436. Excommunicati etiam non denunciati pri-

asE

vantur fepultura , nifi excommunicatio fit oc-

€ulta. 553.

t & qiom

Ym

Exemptio Clericorgm vide Imnmsunitat,

Extrenua Untiis,

Qualiter conferatur, & quis effe&tus?. 25 4. Un-

Qui f &t

gendus debet eff capax peccati. 25 $. Extrem&

Diforenr l

Ain&io fon datur , quando more imminet ab

ften ul

rtet foonfi

extrinfeca violentia, ibid. Quomodo conferenda

fit Extrema Un&io ," quandopericulumin mora

Matet tamiy

€[t, ibid. Ungendus debet falcem effeattritus. $ 6.

536 Em

Sitne danda Un&ioilli , de cujus peccato conftat;

con[facb, D

fed nonconítat de Peenitentia? ibid. Extrema

Qu t

Unctie eftreiterabilis; ibid. Parochus debet (in-

Qüttrigr s

gulisannisnovum oleum petere ab Epifcopo , ec

Ioelimencn

uti veteri i&in neceihtate. 237. S$10leum non

ftis, Y

fuificiat pro toto anno , porcft admiíceri non con-

m&trimomo,

;feqätum ; in minori tamen quantitate. jbid.

r

*5 contr

Tuegque

Feffa,

Bmefïcïamgef;a

Przceptum de obfervatione Feftorum duplex. 166.

H

castmcturad

Quenam dicantur operaliberalia," & quxfervi-

3 Datobe

li&. ibid. In qixibus cafibus liceat i1 .die Feíto

Fumf [34 öm

opusfervilefacere, 167. Ut opusfervile in fefto

Ti p

licité fiat, requiritur copfenfus Epifcopi, vel

Dle'ïüïädftaiï

faltem Parochi. 168. Eeftum incipit àmedia no-

$0 iggtio ófa

€te , & duratusque ad mediam no&tem, — ibid.

üdi

5 tten

n die

IM' Sme im

Que Wflfæ ;ülecfl!; ab agditionc Miffe i

à

Pottb t

"

;

MEMORABILIZIM

TT N

de Erconma

feftivo. . 169. Diesfefti non funt cgendi per Ta-

xumr & commeffstiones.

170.

ij ag

d

on denutatr

Hermaphroditus.

wuriapit t

Án & quomodo poífit contrahere matrimonium ?

i

3«77-'

? um

Honeflas Pyllica-

/

(

Quid fit & quomodo differar ab Affinitate, |.361,

lm? 2;4' un'

Differentia Juris antiqui & hodierni circa hone-

, Mf Byrett

ftateni publicam, íbid. Hoc impedimentum nort

o m à

maet fponfslibus mntio confenfu diffolutis, 62..

solo odf

"Manet tamen ,. fifolvantur ex qualibet alia cau-

seriolimi m

fa. 36j. Ex matrimonio in forma Tridentininon

aefeatts

contracto, nornonturhoe impedimentum. 364.

st o il

Quid fit quis euni - düabus fororibsis fucceffivé

|

? j f

contrahat fponíalia? ibid. An. & quando hoc

adus d

impedimentum: oriatur exfponfalibus conditio-

i

natis. 365. An confurgathoc impedimentum ex.

. Go P

[

1f

gnatrimonio , v

"

ponfalibus à Pare,qtiþus pro li

- beris contracto? 347.

Y

gt n

Hara. Canenca.

Beneficiatusetiam curatus omirtens Horas Cmþnï--

Cásteneturadreflitutionem. 142. Controverfia

H

um àu

t 166-

an Parochus ad omnes fru&us reftituendos te-

uæ&m

*rlZ) &q

nearurex ómiffione Breviatii. 145. Beneficiatus

"TT

&

in primis 6. merifibus ommittens Horas nonite-

i

[gr';'nc j 0*

nétur ad reftitutiadem fecus tamen viderur , f

bat ex fundatione, ^ 144

w

j B

i[COPïy* "

]

ebligatio orandi incum

d

j m

tur in orando Breviario.

j

i

Qualis attentio requira

À

n.n0&

s P

145.Sineiatettta attentionerecit

ans probabiliter

Wæ

miïi

;errupt.i'o ha.

j

potei OX?&!&F; à re-iï::ix?gwïïom r* 7 Iu

KRrWm

"

]

.

INDEX RERUM.

M

jratum & officii mutatio an licita? 14$. Capel-

Wefehehtur,

. "laninon tenenturad reftitutionem , fi Breviarum

vopria fponte.

omitant. 149. Parochus regularis quando te-

qo renntiaffe

t52d Ecclefiam

ncatur ad reftitutionem. ibid. Quidde Vicariis

perpetuisdicendum, sbid. ( )uid veniat nomine

tettioni, ibid,

pauperutm & fabrícz Ecclefie ; quibus fácienda

tm, neccla

eit reftitutio.

150. Caufzexcufantes ob oratio-

lbinifltanda,

ne. ibidem. Quodnam is qui potcft partem era-

Inmunitate F

ze, fed non totum , teneatur ad partem oran-

Wa cenfentyr;

dam. 154.

0d. Confüend

h

ifaef as 0

J'ejunius.

ïi$perfonalis :

Vejuniumincidensin baochanalia, poteft anticips-

Ifündata ? ib

fi.

163. Quales cibiinterdi&ti in jejunio. ibid,

Dunitatem vll

De Refectione ,. & ejus-tempore. ibid. & 164.

?er Pn'vilegium

Cauíx excu(antesà jejsnio. ibid. Hzreticoruns

;,:;räsdi&io 1f fe

fidesex contemptu jejuniifafpecta, 1 6j.

f Patochorm

Immemorialitas,

i Cenii ttont

Ummemoriafitas etiam tunc eft, eiando non conftat

VINCRC, heehe

deinitio pofleffionis, licétconftet de contrario.

)« Quimois

490. Antempus immemoriale debeat. 10o. an-

"CUlarrad f

fnosexcedere. 49 1. Qualiter probeturimmema-

J Jider f

tialitas? ibid.

MURU Cf

fl—* Coram

Juticg

Ipimennites Ecclefraffica.

iil i

Jtt quibus confiftat Immunitas localis , & qui acbus

ii

profani prohibeanturinlocofacro. 35. Quo Ju-

ienisClcricugd

re Afylum fit conceffum , & in quibus contiftat.

D r r

37. Ánreusab Ecclefiaegreff.s vel dimiffus pof-

nl (üin

t corporaliter à judice

EOW

s

ularipuniri :b. Quo-

ccmgniendus d

sanodo Clerici confugam d.

efendere debeant, 3.

30 ulce aA

Jusices Cecnlares roo pon

àm corporalem remit-

Yat, ij ul

tere

A u |

í

]

MEMORABILIUM,

3 uj p

teretenentur, &quid recufent, ibid. Rews

, fiBrennt

proptia fponte Ecclefíam egrediens; fuoprivile-

enonid

'.zlläzm

Uj

gio renuntiaffe videtur. 3 9; Sietimen confugien-

uïal'is.

(

Jí

ls

ï'ïgruä

tisad Ecclefiam fit mixti fori , datur locus prz-

0f

11

ventioni, ibid. An judex prohibeatur cuftodire

m

reum , necclam axfugiat , & unde alimenta ei

: quiis i

H

ll

"

l

Anteo

b

fubiniflranda, 4o.

Qnid faciendum , fi Reus

-

'en

x pat

Wi

Dd

Immunitate Ecclefiaftica noti gaudeat. 41. Qui-

d porm [

ram cenfenturindigni ImmunitateEcclefiafticá?

ibid. Confuerudo in materia immunitatis atteti-

— nádattd

denda eft. 42. Qui (intefrectus Immunitatisrea-

li& perfonalis 44. — HxcImmunitasquo jure

fitfundata ?. ibid. Non valet contra hanc Im-

g zxïtïgïg!'

L

munitatem ulla-confuetudo vel prafcriptio. ib.

Tr

. i. b

Per Privilegium $. Pontificis laico poteft tribui

ij Ht

Jurisdi&tio in res & períonas Ecclefiafticas. 45.

Res Parochorum & Clericorum funt exempte,

f 1f

41. Clerici nontiifi coram Judice Ecclefiaftico

conveniri, nec huic privilegio renuntiare poffunt

;nö.onen con&ä

lil

Aff

f

49. Quomodo & quando Clericus in judicio

fyde o

u

fxculari ad teftimoniüm dicendum vocandus fit

fa. i*

$o. Judex fzcularis non poteft punire Clericuns

jpettinnb

teftimonium falfum deponentem. 5 1. An Cleri-

cus corám judicz fxculatireconveniri poflit, ib,

Familia Clericorum etiam gaudet Immunitate

i

Ecclefiaftica, & Privilegio fori, 45. In caufaevi-

|

T

Ti

&ionis Clericus defendere tenetur fuum empto-

01

u)

rem coram laico. $5. Clericus correus in caufa

jyg o

Cixili & Criminali coram Ecclefiaflico judice

fj

p

d

conveniendus ef*, 5 6. Clericus ha reslaici,coram

12h4 »

r

quo judice a&ioncs hareditatias inftitueré de-

sijan

ii cons

406

beat. ibid. Quid fi lis cum defuncto ja

Imeeiui-

p

u

:tcft-'ata fuerit. j 6.

INDEX RERUM.,

l

jutgendis,

]nniuwitas afoluendis Decimis , wide

Decima,

&an Epifcol

hfrial,

Trpedimenta Matrimonii.

Qi:d & quotaplicia finr Impedimenta? 299, Ta-

hi

pecimetrítaimpedientia enumerantur, ibid, &feq,

Quanam hodieadline incin ufi, 306, Impedi-

Ltfkpoüïtin&

htinftituro

r:enta dirimentia funt error circa per(onam. 307»

Conditio fervilis.

309. Votum & Ordo. 522,

l fjl

353» Cognatiofpiritualis, 324. Legalis; 329. &

ä?ifttria/'m,

naturalis.. 332. Crimen adulterii & uxoricidii,

Irefi

339- Difparitascultus. 345. Vis & metus 349*

Ligamen. 356. Honeftas publica. 36o. Affini-

12$. 367. Impotentia. 374. Raptus, 305

WE[) 14$.

Fnceflus.

lnceftus quid fit? 3o

o, Ponz .incef'ru;s non extette

Btrimp;

duntur ad inceftumn. cum propria Con'anguinea .

commiffum. 30o1. Inceftus etiam poft mortem

Qd ia

conjugis comrmiffus annexas habet. conftitutag

ictum ts

ponas. 302. Inceftuseommiffus ultra fecundum

æïd()mu) f

&radum non habet annexas illas poenas ibidem.

Ht mereatur-Inceftus poenas, c-opula debet cífe

éristem 4

perfe&ta. . ibid. Penzinceftus necextenduntue

Mátmentim

ad peccatum cim cognatis fpiritualibus . ibidem,

Confeffarius non. terietur monete inceftuofum,

"Nrattentum.

Oa &

invincibiliter ignorantem fuz obligationis. 3 05,

dIndulsrestie.

át, ]Uram.

at. 617' F

Quid fint indufsentiz? 241. Sumtex meritis Chti-

Wtnto Confir

ftiibidem. Sarisfa&o pro peccatisdebita. 247.

Indulgentie quotuplices, Ibid.-Indulgentiz de

lür

M

posaicentüs injiRAts , ucelligungur etiam dein-

MüäSim

-

;

L

MEMORABILIAUM.

lify 'Wld(

jungendis. 243. Quis concedat Indulgmägs,

&an Epifcopales proint Exemptis.

244

Jndufirialia Bona , vide Bona Clericersm.

TA

vide Cultus Difparitas.

u u I

" jïdale; *

Inveflitura.

g o t

o, Inge

Qus poffit inftitue

re Clericumin beneficio , & quid

. firinftiturio ?- 161. Inveftitura alia eft verbalis.

pþrfonaü- 507'

alia realis,

129.

& 0ro, 118

P

gils, 125 &

duflitutio Parochorum , vide Parechus, &

j& morio

Juveflitura. Trem Collatie,

s 349-

zi

jo, Af*

Quidfüt? 24;.

ju UL

d'undicium Matvimonialium ca;g/ä?xm ,» vide

d

UMatrimonialium caufarum J udicium.

guramentum.

gnanguintta

)9 goret

Quid fit & quibu

stnodisautverbisfiat? 611. Af

licitum fit jurare ?

612. Átreftado fub fide Sa-

p« confiti

ag

cerdotali, nobili , &c. anfit juramentum ? 61 3.

Juramentiim debet habere 3. Comites , nimirüm

"l

ii d

Veritatem. 6 1 4. Juridicum. ibid. Jufütiam. 615 ,

Juramentum contra jus quando validum? |ibid.

" mgndunm

lübu; h

qm,

Juramentum affertorimm noh eft neceffario dere

honefta,. & quandoin eo committatur injuftitia?

i

616. Juramentum. rei indifferentis non obli-

gaa.onis-aüïr

gat..617. Pa&ainvalida an, & quando jura-

snentoconfürmentur? ibid. Turamentiobligatio

21 mcfiwd'

qualiter relaxetut ?. 620. Juramentum regula«

4ibte ?

p

tur fecundtim naturam actus , cui adiicitur. 622

i

faaugett

'

Adtus aliasinvakdus non invalidatur ; fi &iat conta

»

jara-

gcriäm

if

l

ME

nlvm-:x RERUM,

*

Jjäxat)n&ntu*m. £23- Q&i juravitfe foluturürm, a dedim m

l

poíBit comp

enfare ? 624. De rqüri&.;oqe f n

immerg

V—tahv 62','-

gmfarive*;pnu

vf uri.cdï&ib' prarbg.zm;v

trpiberes co

alinm, ib

Quatenus etiam in foro intergo procedat. 199« -

x Principesg

us funerandi , vide Säpkït:im.«ï :

-t 196 P

us utzle.

tf ipedire

Poteft ex confietudine , laico in afcum afium afie" ia

nari. 494. Jus utile poteft quidem pracfcribi corte ii « (

tra laicos fed non c

r

Qntrg;Eecleüam; 495

* &dofofi pen

M. Avl

Liä*erizfl&gikimi; zaturales.

Antr n (

Liberi illegitimi Paroc"hcrgm an füccedant, & am

t g

hodie denturproprié naturales ; $65 Circaali-

pie n

menta naris ex damnato coitü

l

præf&amdaf,nonxefï Mfli?i'æ

i

inter ntrumque Jus differentia. 5 67.

hi

Ligamen , vide Nuptia , Pohramia. -

— MmïMm

Lznea.

z

Quid & Quotuplex ?. 55 . In quibus Tineis, & quae )

liter matrimonium dir

pexet ; 9

änïaru; Z

336-vide Con/ane 'ec

EUR

(Suisitas.

01e5, , Q

Lucrum ceffans , d'amnm*emergmï : 'üule

tnes jbig 0

PHOWALHeUS

!Jþmr

sdas.

"tneditt

A:atrimonium.

D

N Sttdo

€

^

«Itrinfeca

led & quotupl

X? 259. Quid Ma&ifnæäïün*i A)e':r«

[m

t:im'nm per!

gitimum 5 ibid. Quid rarum ?. ibid, Quid con-

äïïif maïl'im "

fummatum? 260. Spenfalia femiplena impedie

menti probatiore folvuntur , fed matrimonium

b M

CO.

400,

santum plená, 280. Qua atasregniraturad con

E

a?

t

:

"

MEMORABILIUM.

fofatorim, 4 ifabencïtim rnatrimonium ? 286. Valet'rrl«:b!r;?j

friduone n

monium ex gravicanía ante;anmos pubertatis di-

fpenfativé contra&tum. 290. Matrimonium in-

J!gl

ter püberes cotractum an valeat faltem in. vier.

cuit, 10f

fponfalinm. ibid. Quomodo & quando fxcula-

res Principes matrimoriiis peenam flatuere pof-

pt?flmrm

fint? 296. Parentesliberorum matrinionia fine

caufa impedire non poffunt, nec tamen impe-

dientes excommmnicationem incurrunt.ibidem.

um df df

Confenfns vel difenfus habitualis nihil opera-

npfæfcribicofr

ml

3j

tur, & dolofa perfuafio nomirritat matrimonium,

t

ï..—-/

308.. An valeat masrimonium itt articulo more

TE

tis contra&tum cum coricubipna. 376. Matrimo-

'ucce('x&n!) 5*,

niuri aliid proprié tale, aliud improprié feu

fentatum.. £13. -

; 6)-, Ciffzy'.

,.Efw/,dg,nom

Maivimounium Clandefinum , widc'MJ-

friquii Solenaztas.

ff

Po!ygümd'

AMatrimonium Secundum , vide Nuptia,

MatrimeniiSolennitas.

("

j

i

A

gvi*

Duplex eft. 195. ngtupl'ex Solennitas extrine

yis i5

(b

(u

feca. 396.PoetizSacerdotis omittentis denuntia-

tiories. ib. Ql.]ibn's diebüs poffint fieri denuntia-

tiones. ibid. Qs:—m,n.:?o& cur omittipoflint ; 397..

WOJW j 'Vi

De Benedictione Secundazam Nuptiatum. 3 9.

Paenz Sacerdotis benedicentes[ccundas Nuptias

-—-F/

ibid. Intrinfeca Solennitas marrironii. 3 99. Tri-

th

m

n

Jentixïum per Solennitatem intrinfecam invali-

davit matrimonia clandeftina. ibid. Refolvithr

$i, QUi

lena Itj

hxreticorum argumentüm pro matrimonio clan-

i

deflino. 40o. — Quisfit proprius Parochuscon-

d gt

"

frahentium? 4o1. QuisParochusvagorum?ib.

:

Paro-

j

INDEX RERUM,

Mi

Tetcortts cof

Parochusnonutminifter, fed ut teftisexcellens

aíhftit. 46e2. Áu validéaffiftatalienus Parochus

frattimonium

ex przíurapta licentia vel tatihabitione. ibidem.,

eulum folbj

Tuatum 6, de.

Parochus non debet facilé credere dicentife ha-

(CH'4ZO'EX

bere liceatiam. ibid. An Parochus alie&us validé

Irünatum o

adfirerit matrimonio ex prafümpta licentia ,

vitat. ibid, ,

Qua reverà quidem.data eft , affiftenti tamen non

t marig

innotuit. ibid. In matrimonio quales teftes fuf-

Pomf?ib,An

Biciant? 403. Neceffitas vel ignorantía non ex-

€ufat ab obíervauene formz.! 407. De Matri-

allf(zif;')llflle af

st2 ?

;

monio contracto inleco, velabincolisaen re-

*

äïäexdi':ortiit

ia

ceptiConcilii. 408 . Matrimonium clandeftinum

quando & quareinvalidazim, 445. An poft Trí-

MLCUM

(ivont

dentinum ex matrimonio clandeftino faltem fi»

*;"mJ tti

At fentene

j

consciantia nafcaturobligatio ? 44.

.Aarmzsuxorie

AMatrimonio diffolutio ci Flnærgtio.

3732&5]

ii

i

"

n

"i

Magisinterdum congruumeft ,impedimentum quo-

Dona

B

L:A

d

j

NT

vismodo tollere , quàm conjugesinvitos feparare,

..... S waxw

414* Qualiter matrimonium nullum ex defectu

UM

confensüs in alterutro reconvalidaripeffit? ibid,

n

nar'ïoneinj

Qualiter matrimonium ceffante impedimento

: etipofhp "

dirimente occulto reconvalidaridebeat ?. 41 $.

fir COftdon.

Àn ad reconvalidationem mattimonii debeant

co.l;birarione

etiam repeti folenuitates? | ibid.

An Parochus

ïülx*mä? ;

.

1

vel Confeflarius teneatur rmonere habentes imt«

"ltte ho

pedimentum, íiidignorent ? 416. Matrimo-

anium dupliciterdiffolvipoteft, wel quoad vincu»

Cundn O*t "

im

lum, velquoad thorum. 418. Matrimenium

h LOPJ

ráatum duobus santüm cafibus : Confümmatum

]gn f

ao

Ànf

vero nunquam

,€Xcepta tnorte ; quoad vinculum

ihn

* atf

Molvi Pote&,

ibid. Occurritur obje&tieni Hz-

Wenis Wl.t,

tetica

OPA]

|M,

QQEM'OR' ABILILM.

reticorum contendämium, faltem ob adulterii

qttefüsencits

lienns Ptb

-matrimonium confümmatum etiam quoad vitie

- eulum folubile effe. ib. Matrimonium confam-

matum 6. de caufis quoad thorum diffolvi po-

eedcenttte

teft. 420. Ex foloadulterio matrimonium cón-

tuolotundid

m Lcatt,

- fummatum quoad chorum in perpetuum diffol-

2

vitur. ibid. An ficut maritusuxorem , itauxór

tentitánen n

-etiam maritum propter adultcrium dimittere

as t

| poffit? ib. Anetiam ofcula, vel amplexus uxoris

grantia ia

aut fufpicie tantüm adulterii divortium caufare

. -poffit? ib. Quales probationes requirantur , ut

yincolisdente

- .judex divortifententiam ex caufa adulterii pro--

m dande n

ferre valeat? 42 2. Ob paritatem delicti negatur

Angit/*

|.| Qivortium , etiam6i parsinnocens primim poft

Le&illo fühimwu

Jatam fententiam adulterium committat. 42 3.

Mb .

Maritus uxorietiamindire&é tantüm dans cau-

fam adulteriidivortium peterenon poteft. 424.

þf;;mfiä.

Boua fides, uti & violenta oppreflio; vel etiam

dimentum que

;invisos(t?üfïfe'

metus cadens in conftantem mulierem excufat

à divortio. 42 . Tollitur divortium ex condo-

il t

nationeinjurie , & quomodo hzc condonatio

iif

fieripoffit? 42 6.Siconjuxinnocens nocentiin- -

e inpt

U

d

r

jurià condonet;tenetur nocensacceptare, & ad

ddat? 40

,'&ohabitationem redire.4 2 7.Cur hxrefis fit cau-

-

guni d

! fa divortii? 42 9. An conjux catholicusteneatur

Anfirocitt

recipere hereticum poft latam fententiam re-

gt

vertentem: ib. Meriro etiam ob periculum pec-

1f Mau'mü'

cati divortinm fier? debet. 42 9. Demiüm ex fe-

53

J quoid r

vitia conjugis re£te diffolatio matri

al

onii peti-

Sacimoni

tur.430. Àn feparato matrimonioputativo, fi-.

o

[

t

liinde natifiniclegicimi ? 475..vide pluna in.-

ygd i

flauenti rubr ica.

ob;ie&ienä ;;

Maw. PAROCH.

-

*

INDEX RERUM. :

M

Matrionialium Can[arum fudicium;

us metus?

yit5 ^

(*

iàdv

ccanfe matrimoniales coram folo judice

fsascMa

Eccleüaftico tractari debent. 434. Caufz ma«

lipstionem ,

trimoniales de jure tantum ad Epifcopos, eo-

-ju&us. n

'umá; Vicariospertinent.4 3 . Cefjux propria

trmsgre(liom

D2

authoritate com

rJM

rtem dimittens, teneturiterü

itaii

[

reciperenon ob

xe quocunque impedimerte

to. ib. An poft receptionem non obftante im-

lrite Mi&am

Avv

;eäim

viil

licitus fit conjugii ufus. 436. Non

"

faxdibusfed,

tantum conj

uges, fed quicunque notitiam ha-

tochas dl

bentimpedimenti, matrimonium accufare pof-

Fictpto, die

funt. ib. Conjugibusimpedimentum ultra con-

nnelate, if

fitentibus non ftatim credi debet. ibid. Ad ma-

fochus POPUIOE

srimonium contra&um diffolvendum requi-

Boptlteit r

runtur plenz probationes. 437* Confanguinel

Cünitnitetos

eircaimp

edimentum confanguinitatispro tefti-

ndi fünt. ibid. In dubio pro favore

bu: ;ccipie

H

AT 0dem dj

"matrimoni

i judicaridebet. 438. Caufz matri-

fHian,

moaniales breviffimé tra&tari debent. ibid. Sen-

cmïw'mxm

lata in caufa matrimonialinon tranfit in

tentia

utio. XSS-??

Li

fatio matrimonii eti-

sblitonem

.

gem judicatam. ib. Acceu

am poft lapfum longiffimi temporisinftitui po-

Quando fine

teft. ibid. Qu

ando agitur de impedimento Ca-

Parochy,

nonico, nurquam tran

factio locum habere po-

ntdtür r

teft. 439 Anfen

tentia in C

aufa matrimoniali

fetdlum atj

tranfeatin rem ju

dicatam ? 449. An cognitá

nullitat: matrimonii non manifeftabiliicitum

islimodico

fitexigete vel reddere debitum conjugale?45 o»

Tltit i

A9Metss.

thtf

Ottnttue

pifferentiainter vim & metum. 3 4.9.Metus inva-

At

dicatut

p

lidat. contractum nmatrimoniij$o. Qui

; Odiey

juftus

lm

-

.

MEMORABILIUM.

!

fhulici.

juftus metus ? ib.. Metus reverentialisan fit jue

m folp gt

ftus.3 ; 1. Metusnon incuffus ad eliciendam ob-

ligationem , vel propriá culpácaufatus non eft

,, Cae me

juftus. 352. gravis metus quando excufet à

, icopes, &

&ransgreífione legis humanz j 3 6.

Atjit prgpri-a

"t

s

MM

r

Mif

gt

Ante Miffam debet przmitti matutinum cum

s obfanr u

"b

laudibus,fed non eft gravis obligatio. 15 3. Pa-

mottim

tochus diebus feftivistenetur Miffam legere de

ao u

praecepto, diebus autem ferialibus tantüm. de

l

(

NH

honeftate , nifi habeat amplos reditus , & fit Pa-

Af u

d. At

Ti

tochus populofz civitatis. ib. Quid faciendum,fi

o

qum I

populus ita numerofüs it, utad unam Miffam

convenirenon poffit. 1 5 4.Propter neceffiratem

Con

(T-

motibundi poteft Parochus alteram Mif

"

fam et.-

inizarisp

j

am eodem die celebrare, & probabiliter &2z73

beo pfO ,230*

L

bi-

]

Aalu

( at*

poft fumptam ablutionem. ib. Votum non

bendivinum;non violatur,fi inMiffa (umatur at

"

lutio. 15 5. Particulz confecratz reperte poft

junon

gt

ablutionem poffunt fumi. 156. An liceat ali-

ao d

ii

quando fine paramentis celebrare. 1 5 7. Quali-

terParochus pro fuis ParochianisMi(fam offerre

diment ^

yr

j

teneatur, & an pro una Miffa poífità duobusfi-

x

1 o

j

pendium accipere.ib. Parochus ex fundatione

f

nitd

D

p

obligatus ad plures Miffasia hebdoniada dicen-

)

/

q

das,li modico tempore impedicus fuerit,non te-

Iv

'.;:Pf

g,bv*;' ïw

i

netur illas Miffas perfolvere per Vicarium.t j $«

|V :rlg T

WOD wv

Patochius fubftituens Vicariü ad legendasMiffas,

nontenetur ei tantüm dare,quantü ipfe ex fune

yin

datione percipit. r ; g.Non tenentur Parochiani

4

etus?

hodieMiffam diebus feftivis in propria parochia

j

au j.:

u

Gg 2

,INDEXRERUM.

Ht

[audm. 161. Qua caufz excufent ab wdmone

Miffein dle feftivo. 169.

-

An (nünra

" Medas.

Quid £t7 21 .DifferentiaModi & Conv!moms 1'5

^ Mrfítousls

INuptia.

a

Oratoraeonf

( )uid (int? 26o. Anfiliinubentesinvitisparenti-

bus exhzredaripoflint? 2 5 9. Filius alimentane

(idiesfaerds

dus &filiapro ftatu maritidotanda eft etiamin-

p fintc

vitis parentibus nubentes. ib. Secundz Nuptie

VMatrimpm

gon admittuntür,nifi folutis primis per mortem

hem Ordinur

aut cui"pen ationem. 157. Quid fi quisvivente

Xürlüriture

primá uxore fupermdnxemalteram 358. Que

forbusOrdi

probariones requirantur ad probandam.mor-

Tiontgm,

3j

rem akerius conjugis..ibid. Quandowtiliceat | (;

ite prwau

matrimonio fecundo, H dubztmur de morte pri-

tàntum fp(ml

$ni conjugm

N--—

Oblationes.

D

ZDAEF rentiainter Decimas , Primitias & Oblatio-

At i

nes, s 14. Excommunifententianon eft pra-

h

ceptum faciendi Oblationes. 5 15. Quo fun-

At

damento procedat confuetudo circa Oblatio-

nes. 5 17. Etiam ftante confiretudine noti pec-

cat, quialiquando omittit facere Oblationes.

Q"ldnümme ;

ir, 29;.

$19. Parochianisnon facientibus Oblationes;

non debet Parochus negare Sacramenta. ibid.

Regular:ter Oblationes intra finesparochiz fa-

€tz pertinent ad parocham. ibid, Oblationes

: ""Umdeü

factzin Ecclefiis Regularium pertinenrad Re-

Chlaha lbld

gularcs, de funeralibustamen debetur parocho

em!ümdata

pomo Canoniea. 5 2 0.

d.

Qs

t i

Mn

| AJ*EMOR'ABI—VLIUMQ

ont ab dl |

Olls Fortuna.

Án fn;-uüzr;riæ. 653.

Oratórium.

d Conäüïnü Iï).

A:;Epi&:opusliee

ntíam eoncedere.valeat privata

oratoriaeonftruendi. $.

Orde.

]

simlptttte

3fing dimente

Ot*&inesfäcrid&rimud: matrimonium. 3 5' 3Que

aj enümite

poenz fint contrahentium in Ordinibus facris.

scundz Nnt|

ib.Matrimonium non diffolviturper fufceptio-

xj per mortem

nem Ordinum,ficut peringreffüm monafterii,

Et ordinatusefficiturirregularis. 3 54. In mi-

digissut

3541

noribus Ordinibus validé contrahitur matri-

»robandüm s

monium.3 j 5.In minoribus contrahens eft ip-

udout

fo jure privatus fuis beneficiis, fallit tamen, fi

ademrt l

tantum fponfaliade futurq contraxit. ib

Qu

MRU

M n

m An;i

-Patlu

7

.claf]þ'a:. '

Ant ufüratium. 643.

;

v O

jtud

. Pa de Retroven

dende. —

itianon el

lu

T

,A,n fit ufurarium. 65 1.

U

j

It

Parentes,

j o

adine o À

Quid nomine parentum & -ïibgrorum intdiiga-

u Ob

tur. 253.

[ Obmone.si

s Pai*acbiä.

t

ia '&5[;

Quid? pag. 2. Ab Epifcopis debet &eri certa Pato-«

qocot

chiarum defig natio ibid.

uz fintjura Paro-

hr]gnil

)dl Ob

chialia ibid. Si conftetEcclefiam effe parochia-

lem;fundataim habetintentioné inJure..3; ^3

[2

tmeümi

ayt p*

probandà Parochiam quatuor conjuncrná re-

quiruntur, ib. Parochiz Monaftetiis incorpo-

(ü

Gg3.

facg

P

[

INDEX R;ER UM.,

M.

F ratzretinent omnia jura Parochialia.ib. Nom hostooperat

eft idem Beneficium curatum, & Ecclefiapare- — nl

chialis, 4. Epifcopalis muneris eft; Eeclefiam — Qigtop,

parochialem;ejus fines& þoþulum"äefägnare,& Qulter Parc

Quando & qualiter novz Parochiz erigenda , lieiilesi

ibid. Erectio novz capell eft remedium , ne-

nova Parochia erigenda fit. 7. Licitum eftloco-

rum Ordinariis ob caufas, rationabiles duas Pa-

d Bapä[h;gr,

rochias in umam conjungere. ib. Ne Ecclefia. um üngs

du prajudiciim parochialis Ecclefie zdificetur,: as Pa

cura Epzf"c:opi-. incumbit. 8. Quznam jura com--

l

etanit Parochiis. 7 1. Parochia funt per concur- Lifa Puron

futm conferendz. ro6. ParochialesEcclefiz ho faisqnis

die prahibenturuniri. r26. Incorporatioantie m

qua profümitur facta fuiffe legitima. ib. Abbas i 4

tes poffunt dare confenfum in aliepatione re"j, MO orzcédon

- fubfisin q

.sum ad (uas P.arpchias pertinentium. $09«

BUCCNN

- Parocbuss

DAT

Anlaicus poffit inflituere Parochum de Ture vef . x

«onfuetudine. 75. 76. £tas25. annor.inchoa- - icintyr À3

torum requiritür inParocho, & ut intraannum . tinirdifs

recipiat Sacerdotium. r re, Negligenter omit- -

tens fufcipere Ordines, elapfo armo eft ipfo jure

Qfïfd&qüi fi

privatus parochià. r 1 z. Fallitin EcclefiisColle-

s. il

»

*

vmonesjun'g

giati

EIRM

. Quideuid ; att derigore extra cafum -

Fttonattad

preferitationis & mandati Apoftoliei poffit Pa-

mmütüs) 1

rochia conferri Clericoin minoribusEpifcopus '

Wtf

poterit difpenfative id facere. ib. Quamm m«

4 EVQndineCU

lerum cohabitatioParochis ps:*»mifü'a aut F.ro-h-i-

CNdido, ve

bita? iro.& feq: Scientia quz requirasur 1f

fsl

Fasocho. 1 1. AParochus ; quitotam curam per.

j "onaras,f! bq;

v

M.

MEMOR AEILIHM.

gl ib. N

fnos tooperatoresexercet,tenetur ad reftitutio-

& Ef

nem fructuum , arbitrio tamen boniviri, 135

T

Quispoffit Patochis dare licentiá teflandi, $ 5 6.

*

um defgrati

Qualiter Parochisab inteftato fiiccedatur? s 64.

Ui egeney

Liberi illegitimi parochorü an fuccedant? 5.65.

"

( empdium, né

Patrings.

i d

In Baptifmo tantüm debet effe unus, vel ad fum-

ndles du !

mum unus & una. 192. Nonrequiritur certa

d. Nb

aetas in Patrinis. ib.

defrg at

n jura 07

Patronus Ecclefrt,

(

onum fuum egenum fecundüm fui

lünsgerctt

: : Ecclefia Patr

.. ftatüs conditionem alere tenetur. 47. Patroni

&xäesäcdeïïæh;'

i

muneriseft , procurare , ne res Ecclefie male

'mcaïgo'rlatioa

p

u

opgimis o A*

l^

- glienentur. 48. Patrono Ecclefiz debetur ho-

D

nor, przcedentia, & prafentatio. 78. Quid in

h

; dienaton i

nj j P*

Ecclefiis in. quibus per ele&tionem affumitur

Pralatus. 30. Onus & emolumentum patroni

in quibus confiftant. g 1. Patrono ignorantinon

currit tempus ad prefentandum. 86. Quinam

T L

(f

-

dicantur Advocati Ecclefiz , & quomodo àPa-

" ao

crinis differant ? 98.

&ucimannæra

j

- Patrogatus.

!

V

Vaghgex

trofi

i

. Q-I-nd & quifi

ntejus effe&tus? 81.82.84.87. Di-

qme

ii

:ancdefnS oie

vifiones Juris Patronatüs. g 9. E tribus caufisjus

patronatüs acquiritur. ibid. In donatione juris

at SQ iil

Patronatüs, an & quando confenfus Epifcopi fit

ii

igöïü* Y

Y

neceffarius. 92« JusPatronatüsfpirituale eft;per

du

! ïï'ïug?ï'?

fe vendi nequit; bené tamen accefforié. o5. Àn

h um*

9

condü&or vel debitor fimul cum bonis acquirat

"

qit :i*'

jus Patronatüs? 9 6, Ad quem devolvatur jus Pa-

| quæfgclïü*

CH

ttonatés/fi bona Patron: con£fcentur. 97.'

-bus

j

Gg4

INDEX RERUM;

Pl:

bus modis jus Patronatüs amittatur, 9 g An

Epifcopus jus Patronatüs exinctum:

idie d

Qretudam f

tiovo alicui Laico donare ? ibid.

1i5 & quiit

Pejfliferi.

^s

Corfiumicanio!

Regulx quæäam n

otàbiles obfervandz ab admi-

vllsium m

niftrantibus Sacramentapeftiferis. 137.

Pt'wiïeg'mm |

Pia Caufa.

Pr

Quid veniat nomine piarum Cauargm? 5 $2«

PanitentiavideSacramentumPenitentia.

Polyramia.

Qläüdoïhcþl

ER danagata inf

deOrthodoxa. 3 ; 6.Cur &quo-

Puyiüus muta

modo in vetéri teftatnento plures uxores con-

Cinig, quas

! €effz. 35 7.. Quo jurepolygamia prohibita, &

n

an aliquo modolicere poffet ? 445. —

Portio Gamnonica.,

Pütolimimy

Quid hoc nomine veniat. 5 32.

Concil Trd,

Praftriptio.

»

excz'piumura'w

Non procedit contra prohibitionem juris publici.

496. Obligationi praftandifervitiafeudalia,&e

CanonéEmphyteuticum;poteft prefcribi. 494

Regularäs p

TiS, 119. Et

Praflationes aunua,

1 Collegi

Ag prafcribi poffint? 503.

Poiftoi. j

meitmptia. ;

1. Quid gf

Prefumptiones Przfumptionibustliduntar. 485.

Ti MPa

Ex immemorialitate non oritur przfumptio

z

; jutis & de jure. ibid.

Primitid.

AdReüdemi:

DifFereritiä interD

VsCütaman

ecimas,Primitias &ob] atio:ie;-

Biteigo

$ 14. Quid debéatur nominePrimitiarum. 1 j .

rOChiabeH'e :

Prisnitiz poffunt abrogariper confuetudiné.ib.

m ü

i ?19;-

o

M

MEMÓRABILIUM. —

jtau, pf À

Privilegizm.

-

nf p

Qtorundam fpecialia privilegia extra corpus ju«

il

ris; & qualiter intelligenda. 499. An haberites:

CcomunicationemPrivilegiorutm;comunicent prie

v db

vilegium ómmunitatis à folvendisóccimis? ; o1 ,

Privilegium Clericorum obaratorum. j 4 9.

ifcd;. I

Procuratio , vide Exatliones. :

Pubertas,

n p

Pa

Q:andbïncipiac? 288.

Pupil/as,

s iqie

Pupiüus mutuansa

ut folvens manet dominuspes

JRSUXOIS (

cunie, quamdiu dominium fibieftutile. 507. — -

m prohibitäjï*

Raptus. -

.? Mh

f

Fuitolimimpediméntum impediens , hodie poft

Concil. Trid, eft dirimens. 303. Quatuorcafüis

) eixci*piunrur à poenis Raptós; 3 o4»

Regulares;

;cmjurispuþficl',

fie fæcu!aä

eijia atl

liegulääs poteft

f&eriEpifcopus Eccle

ris. 119. Etiam Przpofitus vel Decanus Eccle-

iil

f

fix Collegiatz. 1 20. Vicarius quoquegeneralis

Epifcopi. ib. EtiamParochus i Ecclefia feculae

. ib. Quid obfervandum in prómotione Regulas

E

riqm adParochias. 122,

lr df

Refidentia Parocbh, —

; pomi?

AdRefidentiam de jureDivino obligantur haben-

tes curam animarum.t 3 o. Sine licentiaEpifco-

ssf

pi & reli&to Vicatioab Epifcopo approbato Pa- ,

rochiabeffe nofi poffunz;fecus facientesperdunt

qimitanumd!

4l

overfiaan Parochus per duos

ontit

adinil

fyu&us.'x 31.Contr

€8j

: füen-

[

A

INDEX RERIUM. -

mittaextta t

menfes abeffe fine licentia poffir. ibid. Hodie

d fc'ntentia;n

non poteft ampliüsEpifcopus dare licéntiam,ut

Parochusabfit ftudiorum causát 3 3. Confüe tu-

MT

do, ut Parocbus norabili tempore ultra duos

Abenfja dan

1menfes ab5 eft corruptela. ib. Quid poffit con-

fit, 247 Vid

füerudzcirca refidentiam Parochorum. 1 j 4. a

tateris rar

peceffitate repentina quid faciendum Parocho.

ib.Non fufficitParochum effe prefentem,fi nun-

jtgatis ib, F

adaototum.

quam per feipfum Sacramenta & curam admi-

toite & lm

niftret 1 5 . Peftisnon excufatà refidentia.1 3 6.

Excufattamen ab adminiftrationeSacramento-

Iuritur dif

Ha'oens caf'uml

rum,fi idoneusY icarius (ubftituatut. 15 7. Qua-

liioem o

liter refidere teneatur ; qui Canonicatum cum

ts ufum tati

parochia habet. 140. Quispoffit reraittere ob»

admitrendi.z;

ligationem refidentiz; ibid.

tatefteielun

Reflitutio.

ucharili de

Quibus, & Quando incumbat , & quomodo quie

m impre ;

excufetur,videripoteritprolixe in verbo Z/zra.

fchale quiibet:

ronicare

Reftvitlio mentalis vide Z»ramentmm.

MU

daet. ]

d. |

:

Sacramenta.

Apadisard,

$

Quomodo peftiferis adminiftranda. 157. Quid

U

HCr'

fit Sacramentum. r71. Sacramenta alia mor-

Qumdomf'ritl:

tuorüialia vivor. ib.Differentia inter Sacramen-

mïf'a; & city

ta veteris& novzlegis.17 2.MinifterSacramen-

Weht, 14 t

torum dcbet eftein ftatugratiz.ib. Debetha-

tiibid, o

j

bére intentionem , excepto matrimonio, ibid.

O paten:

0C$s

*

Communi errore pro legitimo parocho habitus

"Tamen

validé confertSacramenta. 17 .Etiatm cenfüra-

admïniürarial

tus non denuntiatus. 1 74; QuazSacramenta per-

D15.153 n

mittantur tempore interdicli, ib. Circa Sacra.

thrn, !99. EX

menta

Vi ahtna

-

40

MEMORABILIUM,

menta extra cafam neceffitatis femper tenenda

d. Id

re licéntanjt

eft fententia probabilior. 177.

m

Sacramentum Euchariflia

w lii d | Euchariftia danda eft.quoties rationabiliter peti-

ggid polütcor

tur, 247. Videtur verius, quod etiam quotidie

um a

exteris paribus peti poflit. 249. Fallitin con-

adan ao 1

jugatis ib. Euchariftia quandocunque petitur;

v[entemy

(

ii

l

nunl-

ad zgrotum deferenda eft reverenter cum co-

& curam um

mite & lumine. ib. Ad fumptionem Euchariftix

elidentia: )f

requiritur difpofitio anima & corporis. 249.

yeSacramento

Habens cafum refervatum aliquando ante abfo-

9 137 QUE

lutionem communicare poteft. ib. Nonhaben-

oticaum du

tes ufum rationis non funt ad communionem

feretuit o

admittendi. 2 5 o.Communicaturus qualiter de-

beateffejejunus ib. . Ad grotum non debet

Euchariftia deferri causá folius adorationis, fi

eam fumere non poteft. 25 1. ExtratempusPa-

[ m quï!

fchale quilibet Sacerdospoteft quosbunq; com-

qveo f

miunicare 25 2. Euchariftiahonorifice affervan-

a

daeft. ibid. Quis teneatur ad confervationem

-/

lampadis ardentis ariteSS. Euchariftiam ib.

Sacramentum Panitentis,

j ij 8

Quandoinftitutum? 184. Tantüm peccata mor-

n d

( m*

talia, & circumftantiz mucantes fpeciem dici

yer m

debent. 1$5. Quaz materia & forma poeniten-

f crame

tiz. ibid. Quis poffit delegare jurisdictionem

^

b. Debeg H

foripo.nítentialis. 19 1. Quà

buspoffit parochus

mïmonim* i

hoc Sacramentum adminiitrare, 192. Àn poífit

adminiftrari alienis fubditis fub fpe ratihabitio-

fitt

n

nis.193.AÀn peenitens poffit mitti ad privilegia-

d

turh, 199. Examinantur tres cafus circa poeni-

Sce

j, ( [S;äï

'

tex?tiam alieng Dioccefis, 291;

INDEX RERUM. '

-

L.

»

. Sepulmm. :

iteralfentes

Curcadavera in locis facris f'ep-eliatitüf? $ 23.]Jus

Pa orocatatoi

& ptocintor

funerandi computatur intra jura parochialia.ib.

Quilibet debet fepeliriin parochialiEccle(iaynifi

3b Parochns

deptobatiome

habeat fepulturam ele&am, vel Majorum. 5 24.

uid &

Pxett anfpon

Uxor fepeliridebet cum Marito. 5 26.

Atti idjc:

fepulchra Majorum (int in diverfis Ecclefüis? ib.

fnplex «t

Ad ele&tionem fepulturz qualis folennitas vel

probatio requiratur ?.5 2 7. Non licetReligiofis

Inple prog

Yl 2f D

alienum funcïum—ïngx*&di ad tollendum funus,

$28. Videtur congruum , ut marituspoft uxo-

tiæhabenäbusx

Wt beste

rem defun&tusfepeliatur cum eadem.; 29.Pr-

Faf tf g

latus regülatis poteft fibi eligere fepulturà.; 3o.

lm poteftcor

Religiofus decedensin loco remoto extra mo-

AC ptomi(to

nafterium poteft fibi eligere fepulturam.ib. No-

vitius in Monafteriofepelirideber. ; 53 1. Cum

15j. Nömbn"

tf reri

Parochianus alibi eligitfe pulturam, debetur pa-

rochoportio Canonica, & quid veniat hoc no-

l

TRtepecupr

A if

mine. j 3 2. Qualiterprohibitum fit aliquem in-

duceread fepulturam eligendam. 5 33. Tituli,

h, s

0 Vüntütper

ex quibusaliquid accipi poteft in fepultura.s 34«

Non licet propter morcuaria non foluta corpus

Al fim lic

POnfil de t

inbumatumrelinquere. 5 3 s. Quinon gaude-

ant fepulturá Ecclefiafticá. ib. & feqq.

?'à fimile:

Vümm- Jf&d m

Sponfalia,

r p

Q*Igi&dA& q;qotupl-i*g

iafint Sponfalia. : g.Diprita-

üttmanue

tio de quibusdam verbis contrahentium, an im-.

O ttim t

portentfponfalia vel Matrimonium, hodie inu-

&tv f

tilis. 25 9. Ad contrahenda reqniritur mutuus

confenfusfaltemim plicitus. 26 2 . Promiflio gra-

t aproteïminl

cuitanon conftituit fponfalia. ibid. Sponfalia

"lmdiu Pars

| iRter

!M.

MEMORABILIUM.

inter abfentes contrahi poffunt per [itteras vel

|

per procuratorem.2 63.Procuratur ad fponfalia

jantar? 523.755

f

& procurator adalia negotia per tria differunt,

lsj

H pzroc.'nza

ib. Parochus & teftesnon funt de fubftantia;fed

ilitccelani

M«

1

deprobatione fponfalium. 264. Dearthis vel

|

Dun

1

iorum. $24«

poena an fponfalibus addipoffit. 2 65. Circum-

,25 Qï&i '

1

j

ftantiz indicant, quando fola raciturnitas vel

erf Ectlend

J

"!

'

éqe V

fimplex acceptatio conftituat fponfalia. 266,

fs foenn

!

If U?;

Peli

Simplex promiffio ante revocationem femper

»nlicet

nw,

g

valet.2 69. Promittens matrimonium amicisTi-

1t1t Fürus

l

[lendi

irpo

lu

tixe

tiz habentibus mandatum obligatur,fin min tis,

non obligatur. 270. Verba: Nullamaliam du-

aäcm.'sz;

n

"

"

ï..

car nifi te, quid faciant. 2 71. Patrem refilien-

d

eod

ZN),"

tem poteft compellere Ecclefia. 2 7 2. Virginem

moro exa

ficta promiffione feducenstenetur eam ducere,

273. Notabiliter eminentioris ftat(s ficté(fecus

,Del

eft, fi veré & fcienter) promittenspoteftfe re-

,

dimerepecutiatià compenfatione.2 74.Sponfa-

ïl€^

lia diffolvuntur mutuo confenfu. 276. Etiam

f

jurata. ib.

Sponfalia de futuro

qualiacunque

)

folvuntur perfponfalia de prefent

1. 277. Spon-

falia fimplicia de futuro non folv

"m

untur per alia

0l

Jtá

fponfal

Á ov

ia de futuro etiam jurataj&c.2 7 9.Spon-

Q

falia femiplená impedimenti probatione (ol-

vuntur ;fed matrimonium tantümplená, 26.

Sponfalia per ingreffum Religionis quioad par-

tem remanentem in fzculo folvuntur. ib. An

t "1 Dhr Y

[

:

li

nhonetiam perfüfceptionemOrdin. Clericalium,

m

od

e

aut votum fimplex cafiitatis, licét folvantur per

neyu5 ]

votum ingrediendiReligionem.2 $ 2. Solvuntur

elapfotermino przfixo nuptiis.2 $ 3 -Quando,&

00

quamdiu pars abfens exípectanda,z 8 4. Solvünz

bi

tur

"

-

INDEX AERUM.

ME

enr fuperveniente notabili muratiofie ex parté

non mutata.285. Quando Judicis Ecclefiaftici

þQuïspofE: Pa

fententia fitnecelfaria? 2 g 6.Refolvuntur brevi-

reditbusEcc

ter argumenta contratia. Jb. Qui ztas requira-

Anteimpem

turadíponfalia ? 287.. Quomodo & quando

fimetir? i,

fponfalia impuberum obligent?2 g 9. Ex fponfa-

Inperi fatie

libus impuberumnafcitur impedimentum pub-

, Canotium:

licx heneftatis. ib. Sola taciturnitasvenientium

/D. feqrir

ad pubertatem ratificat eorum priora fponfalia,

- MICthtia tefl

1b.Nifi fuerintante annos difcretioniscontracta,

- tedentig? j

ubi requiritur novis confenfus. 2 $9. Parentes

poffünt defpondereliberos. 292. Quando &

'edatu j ä

qualiter illa defponfatio obliget. ib. Pupillus vel

L&

Vic

foror tutoris vel fratristractatum expreffo con-

Vicariiaiiipe'r-

fenfuratificaredebet; QOuando parentum dií-

Ppetuaeft

fenfus folvat fponfalia? 2 97. Sponfus cosittens

peccatum cum confanguinea fponfe conftituit

. lltexioge

ifnpec?imentum dirimens, 308. -

ïiopfgcom];

ruxf.æ Tnftituen

S;tc,c'qua äb Jnteff ato,

umixs. N

Qualiter Parochisab inteftato fuccedatur ? $ 64.

| "a

Liberi illegitimi parochorum an.füccedant ?

565. Deflucceflione inreditibus Ecclefiafticis.

$67.Quid de confüetudine, ex quain reditibus

Ecclefiatlicis fuccedunt confan

o

cuineió extia-

| Differegtim.

net heredes ; five exteftámento, fiveab inte--

ltang

ftato ? $68.. Boza Clericorum. lren

, pl g()!enne

mmmm.

CM

p N

£

ATl con

72

Gionem du

Ionem, 33

?ämpüf Ee*riæzrt:lm.-

1 POQïo? lT

'-(ä(aidlït ? 299.

7;/2 d. ' Pm?oümmi

/

T

:

| B?EMAO*RABVILIHLW.

:

tiofte &tf

Teflamentum.

cisEcclit

* Qxïs poffit Paro

chis dare licentiam teftandi de

olvutttnr b

reditibus Ecclefiafticis? ; $ 6. Anteftamentum

i xtis t

anteimpetratam licentiam factum per eam con-

odo & qutio

fitmetur? ib. An teftamentum Clericiin terris

u Ea

Imperii faciendum fit fecundum Jus Civile vel

lmentum p

Canoriicum ? 5 5 7. Qualesfolennitates de Jure

j

--

Can. requirantur ad teftamentutn, 5 5 g. Utrum

rionoria

licentia te&andiexpiretre integrá morte cori-

jtiscontmi

cedentis? 565. Qualiter Parochis ab inteftato

1jo atentes

Y

t

i2 $ 64.

. Quando &

:edat

$

Vicariui, Ficariatus.

llsv

Vicariiaïi-ipei'petui,al'ii temporales. 1 2 5. Vicaria

1 ex?xem] CUE.

pparentumd

perpetua eft beneficium. ib. Inítitutio authori-

1onfusc'oüiifgen;

Zabilis poteft przfcriptione acquiri. ibid. « Quis

poffit exigere Vicarias. ibid. Notabiles declara-

ronk ( i

tiones Concil, Trid. circapoteftatem Epifcopo-

rutn inftituendi Vicarios perpetuos in Ecclefiis

if

unitis. 127. Curaanimaruman fit poencs Vica-

"u

räum ; vel opponentem. v 29.

N

Fis,

"! ficceltt

sEccläüaFd:is.

Differentia inter vim & metum. 349.

;H

ainredi

u t

-

Fetzm.

J

feibintee

Qgïd & quotupiex fit votum. 33 z. Tantüm vo-

tum folenneirritat matrimopium. ib.

Votum

] fv"'

fimplex contraéóto matrimonio impedit exa-

étionem debiti.ib. Quid de votoingrediendi re-

ligionem.2 23. Votum quomodo differat à pro-

]

pofito? 566. Sidubitetur,faerítne Votum vel

propofitumyprafumitur non fuiffe Votum. 5 67.

Votum

je

s

Hh 2

INDEX RERUM

M

VYotumaliud explicitum,aliüdimplicitum.g ?.

t human

Voto obliigatur etiam. qui non habuitanimum

frominemuty

fervandi;fecus, fi fenon obligandi. $7 g. uan-

ttaduslicitos

ta deliberatio requiraturin Voto, & qui, fi du-

o prmitg

bitetur , an fuerit fufficiens deliberatio ? $ 79.

UR qui I

Quialis error tollat obligationem Voti ? 5go.

Gfcedunt.

Difficultates nove emergentes,vel non pravifz

B om

cur potiustollantobligationemVotiquam con-

ücete? £.

tractuum ? $ 82. Votum debetfieriDEO,faltem

t aliquide

mediaté utfifiat Sanctis. ; 94. Votum debet

- "Mirangy,

effe de meliori bono,& ibian.resindi

rentes;

Wirari m

velresbonz ob malum finem voveri

nt? ib

648' Pd&üm;

Àn & quando valeatV otum contrahe

imatri«

Aorhig.

moniut»? 5 $ 6. Voveri poffunteaqua aliàs funt

T5 DoRtame

de prcepto. 5 87. Quanta fit voti obligatio, &

TO dilatarm f

an deturparvitas materix. ib. Quamdiu exe-

6 65 4, Go

eutio Votidifferri poffit, & an previdens im-

Trro m

pedimentum teneatur przvenire ? 5 $9. Quid fi

YX COntra hn

Votum fit partim de repoffibili; partim impoffi-

H P"rmïali) i

bili. ; g0. .An votum poffit per alium impleri?

d Cambio&

$91. Votaquatenus obligent fucceffores. $ 94.

Fionis i

Votum tollitur quatuor modis, fi materia defi-

€it. 5 97. Siàfuperioreirritetur. $98. Si com-

te a, o

mutetur. 604. Si difperfetur. 605.

Xitio j

Qitia Ufirzris

Uþ)m.

"Cientibu..

(iuïd fit?-626. Comm'«itur proprié tantümin

1 POLTf 0ft fio

mutuo , i pro eo aliquid temporale pretio zfti-

rabileexigatur. ib. Ufürarequirit pactum, fed

N debenc

id aliquando eft implicimm. 628. Ufüurz quz-

dam lici:zjfeu compenfatoriz Iucr? ceffantssaut

: FPUïturan

damnui emergentis. d 31. Vfure jureDivifïo,n

a'tu-r

M v

H

]

MEMORABILIUM.

nplicum.

rali & humano prohibitz. 633. & 3. feqq. Sub

haboicammm

nomine mutui poteft aliquando latere alius con-

p Que

tractus licitus. 65 9. - Ufure non poffunt aliqua

NI TM

lege permitti- ib. Peccant. graviter contra jufti-

berzo ? et

tiam, qui Judxiis vel aliis exercitium ufurarum

l

m Yot

&.

j

D

f

concedunt. 641. An peccet debitor folvendo

d on gt

Sifuras? 642 Anoparteatintereffe in pactum de«

Wotiquam

ducere? 644. Propter periculum aliquando po-

CerDEO at

teft aliquid exigi ultra fortem ?. ibid. Explicatio

, Vonun d

€. Pabiganti de Ufuriz, 645. Montes pieiatis a

d

'are!

JIfeS

sindi

ufurarii? 646. Difputatio 4e patfo antichryftos,

648. Paitum deretrovendendoanlicitum ? 6 j1-

veripllin? D.

xrahen&'*.mgui«

Ol/a Fortun& excüfatut ab ufura , & ab iniquita-

u alisunt

te, nontamen expeditReipubl. 655. Fenditor

iotlto

ob dilatam folutionem an poffit pretium auge-

ugmdiner|

te: 65 4. Sitne licitum emerecbirograpba debito-

1 raridens

rum pro minoripecunia? 65 . Examinatur pro-

T Q.,,[

z

lixe contra&us cez/zalis. 65 9. In fpecie de cez-

ïi

f" perfonalz , & qualiter differatàmutuo. 66 .

partimim

ahum t |

De Cambio & ejuslucro 664. Obligatio Reffitue

£oris iicumbit Ufurariis etiam mentalibus. 66 g,

xceforts 9^ |

Cur & an non idem in Szmonia meniali ? 66 9.

fimaera t

JureCan. etiam hzredes tenentur reftituere. 6 70

Wg,siconr

joji

Excufatio à reftitutione, 67 1. Res empta ex pe-

cuniaufuraria, non eft reftitutioni obnoxia, nifi

deficientibus aliis mediis. ibid. Contra zertiumg

polfefforem non datura&&io , ib.. Aliz peze Ufus

j täïïf&m il

rariorum. 672. Parochi fine judicio Ordinarii

t

epeto

gon debent aliquem Ufurarium condemnare. ib,

r

t a&umï j

Oblationes quando recipiendz ab ufurariis? 67 3.

s. Ufurz q'

lj

Ad fepulturam non admittuntur , nifi prxfticá

, MMWJ'

fatisfactione velcautione. ijbid, Necteftamen-

cnnot

Hh;3

ia

INDEX RERZ!M MFMQRABILIHM

taeornm valent. 174. Juuum Impenta; qui ;ux*

A

ta communem modum fub nomme thUI ac-

cipiunt aliquid ultra iortem,quahter frequentc:

ab ufura excufan poi" int? xbxd

Ad ma;orcm DEI DEI

paræquc Virginis G omam,

& honorem.

L

NUA

x

3

Ti

i

/jfv

C

-

RA

,

yu)

2

»

E

S

m

*

z

$

2

H

Q5

M

)

3;45 $v

92*

SEN

FX

jl

GN

)

!N

$M

Lä&!'üä.wnmmmm

-—-—- Q— —..4

m

-

|

Wmm

H

mptri o

myne fnpti a

?lfrer fu.

u

j DEIZ j

S;Lo;iwam,v

gg

LIS

-

N

^

*

aA

-

ii

—

-

Trajerie

x

&

d

j

fu

pv

at

.

. ..u.i.

E

s

T€

NU

ia

——

——

——

—

—— M A -a

A

3

GE

—

:

s

jy

rj

a

m

E.

i

- a

U

at

f

25

iE

M,

w

VE

z

P

"

4

X

x

E.

MÉ s

o

fs

E

^

W

*

a

p

-

i

w w

w

E

1

ekas

m

x

A

m

rE C

D r

Dd

R ice

ieretes

— x

apeve

z

E

T m

*

-u

-

-

T

T

Em

M E

E.

s

D

E

r m

-»ut

r us

"

OT

--

w«um

m

À

m

A

i

z.

d

| 20

19

18

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

17

ä

E

16

-

äk—-.—ff I

15

i

ä

MANUALE

14

DE

13

nibus ad Parochias , Parochos i Pa-

12

rochbianos attinentibus 5

uT

x

SACRAMENTORUM,

10

& Bonis Parochorum;

Item

Materiis fcitu ucilitfimis.

Non tam Coram exercentibus , quam Juris

Canon. 65 Ci9. Cultoribus , fémul 6$ orz

"722b45'£

22

Berfantibus Adeocatis $ Confultora

a

j

^pprimé nece[farzum.

a

1

A

1

Rerum & Verborum.

od

V

6s

Y

AUTHORE

rA

d

Ord. $. Beurp, in Exempt. Monaft. Melli-

cenfi, J. U. D. Salisburgenfi Confiliario Ecclefia-

ftico, Procancellatio , ac SS. Can.Profefforc..

Cum Gratia C5 Priil. ffecialiSacre Cefareo Maj.

—

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

Anto M. D. CC XIV.

h