Gi2613
author: Gugger von Staudach, Coelestin

X

ℳ„
2
7 L 3

y 2
20 „

N12c511929227 021

UINNNNNIIIIIAIIIAI

U8 Tobingen

H

. —
—

SCIENTIE

SANCTORUM

oEENID
DWikleocdt. BO N A Käöeer,

VOLUNTAS,

TRIBIUS PRIMIS, IISQIE

SIMPLICISSIMIS FIDEI PRIN.
CIPIIS, ET VIRTUTIBUS THEO- *
LOGICIS, IN VIA TRIPLICI: ℳ

I NCIPLILENTIUM,

PROFICIENTIUM, (W 2
ET
PERFECTORUM INNIXA.
BR—SSESSESE.
AUCTORE

ABBATE BENEDICTINO,
CONGREGATIONIS B. V. MARLE Sl⸗
NE LABE CONCEPTE.
õäl
Cum Fermiſſu, & Aph'robatione

uberiorum.

EESE in S
Typis, & Sumptibus Principalis Monaſterii
S. GALLI MD CCLXIV.

.M

Q 9 EW AXX : EW O 6

6 O O
A—£ 0 2r: Ee 2rc 2k. :2 dec 2lre 2 Ktr. N. NN

BoekN* H 1 S R RL Roe Y D
E b2
Bo ee e eN EE Wee

PREFATIO.
or⸗

X
* l
EE

um SCIENTIAE SANCTG-
RUM COMPENDIUM
* ſe tibi offert, Lector be-
*nevxvole! ne; quæſo! ad al⸗
ta mnimium, & captum tuum ex-
cedentia te invitari autumes: aur
Libelli hujus Scriprori ſuccenſeas;
quaſi Scientiarum omnium ampliſ⸗
ſimam difficillimamque in pugnum
A 2 con-

3

PREůFATIO.

contrahere, & alios docere præſu-
mat, quod ipſe fortaſſis primis vix
labiis deguſtarit.

Et verò quod primum attinet,
falſo præjudicio laborant ij, qui pu-
tant Scientiæ Sanctorum diſcipu-
los omnes nonniſi inſigni ingenio
præditos, aut litteris apprimè jam
excultos eſſe oportere. Certè ipſa
incarnata Sapientia ferè nonniſi ſim-
plices & idiotas ad hanc Scholam
primitus admiſit, ac eapropter æ-
terno Patri gratias egit dicendo:
Confieor tili Pater, Domine cœli
& terræ, quia abſcondiſti hæc à ſa-
pientilus, és prudentibus, & reve-
laſti ea parvulis. (a) Et Auguſti-
nus, tum necdum Sanctus, audi-
ens

(a) Math. 1II. 25.

0

Pnmu

inemie
)gin⸗
dl
lien
imkin
an
huldln.

PREFATIO.

ens duorum ex aula Imperatoris no-

bilium ex fortuita lectione vitæ S.

Antonii converſionem ſibimet indi-
gnans exclamavit: Nurgunt indocti,
& cœlum rapiunt; é nos docti ſi-
ne corde volutamur in carne és ſan-
guine. (?) Quo ctiam tempore vo-
cem illam eminus audivit: Tolle,
lege! tolle, lege! & ſimplici lectio-
ne textùs obvij ex epiſtolis S. Pau-
li, Spiritu Sancto intus agente, quid
ſibi deinceps facto opus eſſet, pla-
nè agnovit: Môxque relictà ſcho-
là ſæcularis ſcientiæ, in qua hacte-
nus publicum agebat profeſorem,
factus eſt humilis Scientiæ Sancto-
rum diſcipulus. Idem ferme ac-
cidit Arſenio olim Romanæ Eccle-
ſiæ diacono, poſteà Arcadij Cæſa-
A 3 ris

(6) S. Aug. Confeſl. I. 1. c. 8.

PRE,E FATIO.

ris præceptori; qui dum ex aula
profugus in Scythica eremo deli-
teſceęret, & ad Senem quemdam
eremicolam, hominem ſubruſti⸗
cum & illitterarum frequens com-
mearet; interrogatus: à quodam fra-
tre, eccur ipſe græcè & latiné in-
ſigniter doctus hominem hunc ru-

ſticanum toties conſuleret? reſpon-

dit: Ecquidem graca &ò latina ſa-

culi hujus ſcientia non obiter me tin-

dum fateor, verumtamen divinum
alphabetum illuminati hujus ruſtici

necdlum plenè didici. (c) Alia nem-

pe, & toto cælo diverſa eſt hujus
& aharum ſcientiarum ratio. Has
nempe facile nemo addiſcet, niſi

habilitas ingenij, & intellectùs per-
ſpie acCla opituletur induſtriæ. 802
la

() Vit. Dat. I. 5. c. 15. n. 7.

Glinnt

r
hin
u
Cuen
1e. d

.

PRAFATIO.

la Scientia Sanctorum absque ma-
gni ingenij ſuffragio addiſcitur, mo-
do adſit ſeria diſcendi voluntas.
Imo ſimplices & indocti melioris
in hoc conditionis ſunt, quàm ni-

mium ſapientes, & ſæculari ſcien-

tia inflati, quos primitus excelſos
ſuos ſpiritus oportet deprimere,
quòèd in Schola Chriſtianæ humili-
tatis inter tyrones numerari poſſint.
Prima quippe hæc diſcipulorum
Chriſti præ foribus ſtatim diſcen-
da lectio eſt: Niſi efciamini ſicut

parvuli non intrabitis in negnum

cœlorum. (A4) Ergo indoctis Xquè
ac doctis patet le diſciplina, mo-
do utrique velint addiſcere. Quid
autem in re tam honeſta facilius,
quàm velle?
A 4. Ex
6) Math. 18. 3.

PRERATIO.

Ex quibus ad alterum quéque

expedita reſponſio eſt. Si namque
ſola voluntate acquiri poteſt hæc
ſcientia, tam ampla ac difficilis eſ-
ſe nequit, quin redigi poſſit in
compendium. Annon Chriſtus ip-

ſemet totius perfectionis Evange-

licæ Summam biverbio complexus
eſt, dum ſuis ſequacibus hæc duo
tantùm diſcenda propoſuit: Diſci.
te à me, inquit, quia mitis ſum,
& bumilis corde. (e) Id quod alia
paraphraſi Angelici Spiritus jam ip-
ſa naſcentis Chriſti nocte ſimplici
paſtorum plebeculæ accinuere: Pax
hominibus bonæ voluntatis. (PC) Nil
itaque novi in fronte Libri viſitur,
dum Scientiæ Sanctorum compen-
dium Bona Voluntas indigitatur.
fam

(e* Math. 1I1. 29. (JF) Luc. 2. I4.

PREFATIO.

Jam quò ſpectet intentio Aucto-
ris, Lector benevole! paucis acci-
pe. Cùm in hac materia is multa
legeret, & in diverſis diverſa no-
taret vitæ ſpiritualis principia & præ-
cepta; id tandem ultimatò depre-
hendit, quòèd ſicut Evangelicæ præ-
dicationis initio Spiritus Sanckus
per diverſitatem linguarum gentes
omnes in unitate fidei ad Eccleſi-
am congregavit, quibus tamen u-
nus idemque ſemper loquebatur
Spiritus: Ita modò quôque per di-
verſitatem doctrinarum ſalutarium
electos ſuos ad unitatem Chriſtia-
næ perfectionis continuo aggrega-
reé; & licèt verbis, ac docendi me-
thodo non nihil quandéque diſcre-
pent ſpiritualis vitæ Magiſtri, in
A 5§ uno

PREFATIO.

uno tamen eodémque ſpiritu veri-
tatis in fine omnes convenire.

Hinc animum ſubiit cogitatio,
præcipua quædam pro ſuomet uſu
excerpere, ut ad manum ſemper
eſſet, quo ſuam excitaret ſocordi-
am, & quàm longè adhuc à ve-
ra perfectione abeſſet, ſibimet iden-
tidem oſtenderet. Quod dum ſi-
bi haud inutile animadvertit, ope-
ræ pretium ſe facturum exiſtimavit,

ſi pro aliorum quoque uſu in hanc,

qua modò prodit, formam rei ſum-
mam redigeret, & fimplici ac in-
telligibili ſtylo quorumcunque u-
tilitati accommodaret, utpote pro-
prià experientia doctus, ſermonem
nimis excultum, ac affectatè inge-
nioſum ſimplicitati ac ſinceritati
ma-

PRÆFATIO.
materiæ multum detrahere, ac

magis ferè fervire vanitati quam
ſpiritui.

Cæterùm illos potiſſimum Au-
thores pro norma ſibi ſtatuit, qui
via trita ac fimplici ſequaces ſuos

deducere ſatagunt, quos inter poſt

libellum aureum de Imitatione
Chriſti, Ludovicus Bloſius, Joan-
nes Caſtaniza, S. Saleſius, & quæ
inter libros aſceticos doctiſſimo-
rum ac piiſſimorum virorum judi-
cio præcipuum ſibi locum vendi-

cant, Inſinuationes Divinæ Pieta-

tis Magnæ noſtræ Gertrudis, de
quibus Chriſtus ipſemet huic ſpon-
ſæ ſuæ aſſeruit: Quod nullus eorum,
qui audit verba tua cum humilitate,
AE ſocundum ea pia intenti-
nt⸗

PR£ FATIO.

one, unquam poterit perire; ſe. Ad via
tuta, directoque tramite absque om-
ni errore ſecurus perveniet ad me,

qui ſum via, veritas, éò vita. (g)

Prætereà materiam omnem jux-
ta triplicem viam, Purgativam ſci-
licet, Illuminativam & Unitivam
ita diſtribuit, ut viæ cujusvis præce-
pta ac monita ab uno aliquo Fidei
principio deducerentur, ac uni ex vir-
tutibus theologicis, ceu fundamen-
to, potiſſimùm inniterentur. Hoc
pacto nempe confuſioni memoriæ,
quæ ex materiarum diverſitate non
nunquam oriri ſolet, eâàtenus con-
ſultum iri exiſtimabat; ut licèt plu-
ra dicerentur, ſemper tamen in u.
no aliquo convenirent principio, &

ad

(C&, Infin: D. P. S. Gert. I. 4. Cc. 14.

e; 4 4
ne 8
4 N

nnn.
Numſ
Uhuyan
oere⸗
gohee
nnlerrt.
Memen
lut M
henone,
emn
enmon
enr.
enn⸗
Nno
4

PRBFATIO.

ad unum eundémque ſcopum col-
linearent. Quamvis interim nec i-
ſte Libellus, nec alius quicunque
ad Scientiæ Sanctorum ſapidam in-
telligentiam tribuendam ſufficiat,
niſi à Patre luminum, à quo eſt
omne datum optimum, & omne
donum perfectum, deſuper infun-
datur, prout de Jacobo Patriarcha
teſtatur Scriptura: Dominus dedit
illi ientiam danctorum. ()

Si jam, amice Lector! hæc tibi
ſatisfaciant, & Authoris probetur
conſilium, utere pro DEl gloria,
tuàâque ſalute. Et ſi quidem ali-
quid in hoc libello reperias, quo
te juvari poſſe æſtimes, DEO ſoli
age gratias. Spiritus, ubi vult, ſpi-
rat,

= Sap. 10. 10.

PREÆFATIO.

rat, & ſæpe ſimplici nudaque ve-
ritate expugnatur animus, qui ma-
chinis ſplendide adornatis moveri
non potuit. Sat interim prœmii
pro labore ſuſcepto ſe retuliſſe exi-
ſtimabit Author, ſi vel uni animæ
ad DEum adducendæ adjumenti
quidpiam attulerit. De reliquo
univerſa, quæ hic ſcribuntur, ſan-
ctæ Matris Eccleſiæ judicio
ſubjecta ſunto.

—

S =

=
P;

(N)

NTENIIO
DIVISIO OTPERIS.

E D— *E Scientia Sanétorum dicturus;
1. Lector benevole! primuùm quid
rei ac nominis illa ſit, in limi-
ne ſtatim tibi exponam; ut uno quaſi in-
tuitu & finem Operis, & materiæ totius
partitionem comprehendas. Scias interim,
& in anteceſſum altè menti imprimas ve-
lim, hanc Scientiam cjusmodi eſſe, qua ſi-
ne reliquæ ſcientiæ omnes vanæ ac falſæ
ſunt, & ad finem ultimum, æternam ſci-
licet felicitatem nil prorſus conferunt: Fcon-.
tra hac ſola, etſi abſint cæteræ, totum ob-
tineri, quod hominem hice felicem, & il-
lic

INTENTIO

lic reddere queat beatum. Deploranda cer-
tè mortalium conditio, quod breviſſimo
vitæ hujus tempore, quo per momenta ſin-
gula æternitati propinquant, ad illa ple-
rumque ſtudia abutantur, quæ parum, vel
nihil ſerviunt æternitati; & illi addiſcen-
dæ ſcientiæ nullam vitæ portionem tribu-
ant, quæ pro tota æternitate reddere queat
felices. Errorem hunc ſanè maximum tunc
ſerò agnoſcent, cùm in porta æternitatis
falſæ opiniones, & fraudes omnes ceſſabunt.
Tunc nempe aliis oculis hæc omnia aſpici-
ent, & præteritam damnabunt cæcitatem,
cùm jam ipſo facto experientur, id omne
plenum eſſe putida vanitate, quidquid non
fit pro æternitate.
Felix ille ac ter beatus, qui illi Scien
tiæ maturè comparandæ toto animo incum-
bit, quam brevi poſteà nil profuturis votis

unicè optaret. Hæc nempe vera ſapientia

eſt, finem non in fine, ſed in principio,
aut ſaltem decurſu vitæ ſuæ perſpicere, ne
curratur in incertum & vita mille ſcrupu-
lis & anxietatibus, obnoxia tranſigatur, ſed
plena fiducia, & quadam perveniendi ſecuri-
tate ad finem ſuum ultimum accedatur.
Hæc eſt illa Scientia Sanctorum, qua ſibi

ipſis

0

Mhhent
heil
rramen
min,
Ononen i
ltent,
nNuNI
1 Aernin
bezceſibon
nin i
S
rid onne

dgucdpon

l Ker.
imolncum.
Gunts wi
Gnhpent
n winpo⸗
Chien le
nlet.
liyrn

.
Eiken⸗

ET DIVISIO OPERIS.

ipſis maturè proſpiciunt, & ultro medita-
tione ſeria præoccupant; quæ mortales om-
nes paulo poſt, velint, nolint, agnoſcere
& experiri cogentur. Quod ergo tunc ſen-
tient, & ſe feciſſe volent improbi; hoc mo-
dò ſentiunt, & toto animo volunt Scientiæ
Sanctorum ſtudioſi.

Quid autem tunc ſentient infelices illæ
animæ in illo rerum articulo, quando &
tempore avulſi primum quodammodo pe-
dem figent in æternitate: Tunc nempe.
quando jam clarè ſatis intelligent, quæ pœ-
na peccatum, quæ merces virtutem mane-
at: Quàm immenſum intercedat diſcrimen
inter æternùm felicem, & æternùm infeli-
cem eſſe: Tunc, inquam, quando anima
à corpore ſoluta magno impetu ad ſuum
tendere veller principium; ſed peccatorum
mole prægravata violenter repellitur, &
loco felicitatis ac gaudij ineffabilis, ad quam
poſidendam creata eſt, in abyſſum miſeria-
rum, in locum tormentorum detruditur.
Quid tunc animi erit miſeræ huic creaturæ?
quid tunc vellet, quidtunc cuperet ſe feciſ-
ſe? Teipſum, quisquis iſta legis, hic judi-
cem conſtituo: Edic, quid ſentires, quid
cuperes, ſi in hac rerum periſtaſi tibi de-
Scient. Sanct. Comp. B pre-

INTENTIO,

prehenſo, & jam ſtanti ad portas inferi per
immanes illos tortores mentem tuam ape-
rire liceret? O! quid dicerem, quid ſenti-
rem inquis: Optarem nempe, & millies
optarem nullo unquam peccato DEl man-
data me fuiſſe prætergreſſum: Optarem bo-
na ac virtuoſa opera omni modo poſſibili
peregiſſe: Optarem denique DEum, im-
menſum illud Bonam, amore perfectiſſi-
mo ad finem usque proſecutum ſemper fu-
iſſe. Ita ſanè optares, & tecum optabunt
omnes, qui in vivis, id quod tunc opta-
bunt, nunc facere negligunt: Sed tunc qui-
dem fruſtra; nam illo momento dcſiderium
peccatorum peribit. ()
Annon ergo illi verè & ſoli ſapiunt,
qui modoò, dum licet, & juvat conſtanti
hac voluntate præditi ſunt, nullo unquam
peccato, ſaltem graviori, DEl mandata
transgrediendi; quin potius agendi ſemper,
quod DEO gratum, & æͤeternæ vitæ meri-
torium eſt; cumprimis verò DEum infini-
tè amabilem, propter ſuammet bonitatem
in omnibus, & ſuper omnia diligendi. Non-
ne qui ſic ſentiunt, ſic volunt, ſapientiores
ſunt omnibus mundi Sapientibus, quibus
cum

(4) Pfſal. III. 10.

0,

doltas ile⸗
elten vn
ten guil 4
de, K nl
Vurd Dl n
meOuren
o lt
ne Dln i
Ur gentel
m linper
cun cnubn
A tun Oen
Eeleqi.
o ,nen

llyin,
Mur aulumi,
Ulo ncan
Nl modrt
Pud ſem
Ne Me
9Munirn⸗
mrhuinen
Aen. e
Ceni

Vbos, d
2. —

1

=
S=

ET DIVISIO OPERIS.

cum omni ſua ſapientia, & rerum natura-
liam notitia in fine denique illa Salomonis
nænia intonanda erit: Saltiſſimur ſum wiro-
rum, non didici ſapientiam, & non novi Sci-=
entiam Sanctorum. (b) Ita ſanè verius verô
eſt, ſimplicem aniculam, pauperem ruri-
colam, purum putum idiotam ejusmodi vo-=
luntate imbutum iſtis longè ſapientiorem,
aut ſi malis, prudentiorem eſſe (nam Sci=
entia Sankctorum pruaentia,) () Scriptura te-
ſtante: Melior eſt homo, qui minuiur ſapitn-=
na, & defitens ſenla in timore (Domini)
qum qui abundat ſenſu, & transgreditur le-
gem Altilſimi. (d) Id quod Chriſtus i pſemet
8. Birgittæ aſſeruit, dum pro ſimplici quo-
dam homuncione, qui ob ingenij tardita-
tem vix orationi Dominicæ integrè recitan-
dæ par erat, ſalutis conſilium expeteret:
„ Magis, inquit, mihi placet ſimplicitas
„ hujus hominis, quàm ſuperborum pru-
„ dentia. Ita monebis illum, ut opus ſu-
„ um, laudabilémque conſuetudinem con-
„ tinuet, & ego illi mercedem reddam. E-
„ jus bona voluntas mibi valde grata eſt.
„ Ipſe à Spiritu meo didicit veram ſapien-
„ tiam, videlicet dilectionem DEl, per
B z „ Quam

—

() Prov. 30. 3. (e) Prov. 9.19. (4) Eccl. 19. 21.

—

INTENTIO,

„quam ſervat legem, omniâque manda-
„ ů. » ()
am advertes, Lector benevole! quò
ſpectent heæc omnia, nec ultra ſciſcitabere,
quid rei ſit Scientia Sanéctorum. Eſt nem-
pe illa ipſa bona voluntas, quam hactenus
laudavimus; ſive ut preſſius loquar: Eſt cer-
ta ac firma voluntas, DEum nullo unquam
peccato graviter offendendi; quin potius,
quæ illi placent, continuò agendi; cum-
primis autem ipſum ceu ſummum Bonum
conſtanter ſuper omnia diligendi. Nec pu-
tes, cæcam eſſe hanc voluntatem; certior
ſiquidem & perſpicacior eſt omni Scientia,
utpote fidei certitudini ac firmitati innixa.
Hæc bona voluntas eſt effectus gratiæ & cha-
ritatis; imò eſt ipſa charitas initialis ſaltem,
uti vocant, qua voluntas prompta redditur,
ad fugiendum omne id, quod ſeparat à DEO,
& proſequendum illud, quò DEO conjun-
gitur. Hæc eſt illa Sapientia, quæ ubique
primas tenet, & ibi intrat, ubi omnis hu-
mana ratio foris ſtat; ac pro tota æterni-
tate hominem ſapientem reddit. Dilectio
DEI bhonorabilis ſapientia. (f) Infinitus enim
theſaurus eſt hominibus, quo qui uſi ſunt, par-
ti-

(e) Bloſ. Monil. Spir. c. 3. (F) Eccl. I. 14.

0,

berngle
inlilit
m. N

geei (ul
wunn Bonunr
. Nn.
tem cetior
Nni Neitt,
Unati ionin.
Ntelk.
jtilsler,
Nrnliu
Mrni
D eonin
r hie
tons h.
Ou zen.
DM
fru r
S
4

—

1I

ET DIVISIO OPERIS.

ticives facti ſunt amititiæ DEI. „Profe-
„ Ct Bona Voluntas magnus, & dulcis eſt
„ theſaurus. Qui hanc habet, is deſiderat,
„ & conatur obedire, & placere DEO; &
„ facere ea, quæ illi accepta ſunt. Hæc ſan-
„ Ctarum virtutum omnium fundus eſt.
„ & radix, Ilpſa è& Spiritu Sancto naſcitur,
„ eſtque eximia DEl gratia, atque infuſa
„ Charitas. Beatus, qui illam à Domino
„ accepit, & eam diligenter in ſe conſerva-
„ re ſtudet. „ Bloſii noſtri verba ſunt. (g)
Poteſt autem Bona hæc Voluntas in ſta-
tu triplici conſiderari: Primòô, ut incipiens;
& hæc ſpectat ad viam purgativam: Secun-
dòô, ut proficiens; & convenit viæ illumi-
nativæ: Tertiò denique ut perfecta; & hæc
propria eſt viæ unitivæy. Bonæ volunctati
in hac via triplici conſideratæ reſpondent
tres virtutes Theologicæ, ceu fundamenta
Bonæ Voluntatis in qualibet via. Enim-
vero Bona Voluntas ex Fide naſcitur, Spe
nutritur, & Charitate perficitur. Et licèt
Charitas, ceu anima, in quavis via vegetet
operationes voluntatis, & Spes à Chari-
tate in via plenè ſeparari nequeat, ac Fides
etiam cum Spe, & Charitate comes ſemper
B 3 in-

(2) Bloſ. Mon. Spir. c. 8.

INTENTIO,

Incedat: Attamen Bona Voluntas ut incipi-
ens, ordinariè plus debet Fidei; ut profici=
ens, plus Spei, & ut perfecta, plus Chari-
tati. Hanc diviſionem nobis ſuggerit S. Pau-
lIus ad Hebræos cap. II. Poſteaquam enim
dixerat: Sene Fide impoſſibile eſt placere DEO;
protinus ſubjungit, quænam potiſſimùm
credenda ſint: Credere enim oportet acceden-
tem ad DEum, quia eſt; & inquirentibus re-
munerator ſit. (h) Et cùm per decurſum ca-
pitis undecimi per extenſum enarraſſet, quæ
Patres & Sancti veteris teſtamenti in virtu-
te hujus Fidei ac Spei egerint, paſſique ſint⸗
concludit demum in hæc verba: DEo pro
nobis aliquid melius providente, (2) Chriſtum
Redemprorem intelligens, ad cujus amorem
& imitationem in proximè conſequentibus
nos animat: Curramus, inquit, ad propoſi-
tum nobis certamen- Aſpicientes in Authorem Ei-
det, & Canſummatorem OIkſum. ()
Tria itaque habemus, ex mente & ver-
bis 8. Pauli, prima, ac præcipua Fidei ca-
pita, quibus accedentium ad DEum volun-
tas ceu fundamentis totidem inniti debeat,
videlicet: Primo, Quia DEus eſt: Secun-
dò⅛, Quia DEus Remunerator eſt : Tertioò;

Quia

(7); Hcebr. II. 6. () Hebr. rI. 40. (£) Hebr. I20 2.

60,

Clmu

tezt r
h, ul
llgent)
lann
Aur N
un Muſin
1 Gn ig

unnt.

Ceontmg
ennnalet .
neotin nen.
uliſe ſin
tdrr Dlo
67) Crſkir
Clbsamoren
Olegeunbn
1, A
enn h
)
weme A
Cpne!
00hun wor
nn dcht
4E

Ennn

9

ET DIVISIO OPERIS.
Quia DEus- Homo Redemptor eſt. Primum

fervit bonæ voluntati incipienti per Fidem;
Secundum proficienti per Spem; Tertium
perfectæ per Charitatem. Quemadmodum
enim è gravi morbo nuperrimè convaleſcens,
primùm debili adhuc greſſu incedit, multis-
que præſervativis, purgantibus, & confor-
tantibus remediis, & accuratâ diætâà, cumpri-
mis autem aêre ſalubri indiget: Sic homo ad
DEum noviter ex integro converſus, in via
mandatorum DElI incedit quidem, ſed lento
adhuc, & nonnihil vacillante greſſu, adeoque
cum difficultate & labore, nec ferme ampli-
us, quâm necefſitas poſtulet. Ideéôque dihi-
gens illi cuſtodia, & in ſuperandis tentatio-
nibus ſolertia, nec non in ſenſuum mortificati-
one conſtantia, præprimis autem de ſeipſo
diffidentia, & in DEO ſolo confidentia quàm
maximè eſt neceſſaria, ne in priſtinam milſe-
riam denuo relabatur. Et hæc primam ope-
ris partem conſtituent. Deinde paulatim me-
lius convaleſcens recuperatis jam aliqualiter
Viribus expeditiori greſſu incedit, ac etiam
ultra, quàm mera neceſſitas poſtulat, ſubinde
progreditur; imò jam cum aliis in ſtadio de-

currere audet poſt bravium, ſpe prœmij vi-

res ipſi addente: Sic bonæ voluntatis homo
in virtute quadantenus jam roboratus majo-
res indies ſpe mercedis æternæ in perfesétio-
nis ſtudio progreſſus facit; quæ prius magna
cum difficultate, jam ſumma cum facilitate
peragit; nec contentus neceſſariã mandato-
B 4 rum

INTENTIO & DIVISIO OPERIS.

rum DEI obſervantia, etiam ad conſilia E-

vangelica, & opera ſupererogatoria ſtatui

ſuo conformiter ſe extendit. Et hæc oſtendet
Ppars ſecunda. Tandem ille olim debi is re-
ceptis ex integro viribus, ſuâque ſanitate læ-
tus, non jam mercede tantùm incitatus, ſed
ſponte ſua ex ipſa delectatione currendi ge-
ſtie, exilit, & exultat, ac quò inrendit, non
tam currit, quâm volat ingenti animi gaudio,
& occulto quodam fervore alas addente: Sic
felix illa anima, quæ ſemel amorem DEl gu-
ſtat, ſeipſa fortior, non jam metu pœnæ, aut
mercedis duntaxat intuitu; ſed ipſa delecta-
tione virtutis, & dulcedine charitatis illecta
currit, imò volat poſt odorem unguentorum
LDilecti ſui, nullumque aliud fortius habet mo-
tivum currendi & volendi, quàm voluntatem
& beneplacitum Divinum, cui voluntatem ſu-
am plenè habet unitam, ut nihil jam velit,
niſi quod DEus vult, & quia vult; indéque
ſibi ipſi & creatis omnibus mortua illi ſoli
vivit, qui pro ipfius ſalute pati, morique di-
gnatus eſt. Et hoc pars tertia conficiet. Vi-
des jam, amice Lector! integram prælſentis
Opellæ ichnographiam: Jam DEO auſpi-
ce rem ipſam aggrediamur.

N2
NN.,

PARS

=S=

S.

=

=

00N

nad nt
tnoogtali
Ke
Ani nine,
Nin Ang, l
Nan unnti
I Nin Fotl
le
Torem Nle 4
ell lenk, 4
ln ceec⸗

liani ilek

Uogrenorun
fus heberno.
npoluntnen
Ouoruen ll
l n ſeln
ltzi
nortua I C
ndilgech
rickt Ni
an Ntlen,

Pamnt
aad.,

6 . 6
* Wee
ee N .

=èð
6 D r 90
Rer D
eer, òð
S“De. . A
PARS PRIMA.
VIE PURGATIVE PRINCIPIUM
I N

EIDE:
QUIA DEUS EsT.

um Scientia, quæcunque demum il-
S=. la ſit, ex propriis principiis objectum
ſuum nunquam demonſtret, ſed præ-
ſupponat potiùs; minùs hoc à Scientia illa .
quæ primum omnium rerum principium a-
gnoſcit pro objecto, exigi poterit. Interim
DEum eſſe, tam evidens & innegabilis veri-
tas eſt, ut ij etiam, quos Atheos vocamus,
B § non

2 PARS I. DE PRIMO

non niſi vim inferendo rationi, ac naturali
Iumiui, quod ſignatum eſt ſuper nos, (4) vefa-
num hunc conceptum in mente ſua efformare
valeant, de quo Pſalmiſta: Dixit inſipiens in
corde ſuo: Non eſt DEus. (H) Vah! quam
enorme hoc paradoxum eſt in ipfis terminis
ſibi contradicens? Ille non eſt, à quo eſt om-
ne, quod eſt? Minùs imprudenter forſitan
dubitarent, qui ſic cogitant, num ipſi revera
ſint, aut illi unquam fuerint, à quibus ipſi vi-
tam ſortiti ſunt. Niſi enim ad DEum deni-
que, ùt primam ſui cauſam regrediantur, in
infinitum ipſis in inquirenda ſua origene pro-
cedendum erit; & ſic nunquam primam ſui
cauſam, & conſequenter nullum quoque ef-
fectum, quem tamen ipſos eſſe oportet, ſi
revera ſunt, reperient. Utinam miſeræ hæ
talpæ, ſi mentis oculos aperire nolint, cor-
poris ſaltem aperirent, & juxta Prophetæ mo-
nitum, cœlum ſuſpicerent, attentéque ſolis,
lunæ, ſtellaruumque ſplendore, curſu ac or-
dine ſibimet dicerent: Quis creavit hæc? (c)
Sentiant alij, quod volunt, nobis ſanè per-
ſuaſiſſimum eſt, eos, quos Atheos vulgus ap-
Pellat, non ideò tales eſſe aut dici, quòd re-
vera credant, ſed quod velint ac cupiante,
non eſſe DEum; quatenus nempe impunè fi-
bi, quodcunque libet, liceret agere. Quam-
primùm namque excuſséô rationis & legis Di-
vinæ jugé homo per avia devia ruens in ſce-
lera ita vivit, ac ſr revera DEus non eſſet, qui
aut

(2) Pfi. 4. 7. (6) Pf. 13. f, (e) Iſai. 40. 26.

NIN

inh
imn (c1
ne lin eſln⸗
highete
ukener ini
numiinn
nhefti⸗
dDlin le
reciinnn
1Gigene an
n prinum
0n Clogte e
l opnt
n milete e
e Non,
Ppophereno⸗
ntogee ſs,
Cri N 0
nit iel
ds
eRV,
dcd, goolt
n N a
emne impe
ee. (
neEln
nnene

8onci

1

FIDEI PRINCIPIO. 3

aut vellet unquam aut poſſet vindicare pecca-
tum: Voluntas alioquin potentia cæca loco
rationis dominari incipit, & fruſtra reclaman-
te conſcientia dictarorem agit, atque audacter
definit: Non DEus, id eſt: Sic volo, ſic ju-
beo, non eſſe DEum. Et verò hoc ipſum
efficax pro exiſtentia DElI, peccatorum vin-
dicis, argumentum eſt. Quamdiu nempe ra-
tio in homine clavum tenet, & vitâ naturæ
ac legibus conformi vivitur; monſtroſa hæc
cogitatio nullum in animo aditum reperit;
ſed tum demum voluntatis jam in transver-
ſum actæ ſubſidio ſe ingerit, cum homo ſe or-
dini mediorum, quibus ad DEum fuerat de-
ducendus, jam ſubduxit, & ſi non verbis,
factis tamen DEO jubenti impudenter obgan-
nit: Won ſerviamm! Hinc juſta DEl permillio-
ne fit, ut quem voluntate homo jam amiſit,
etiam intellectu amittat; & quia DEum, dum
aguovit, ut DEum non glorificavit ipſius pa-
rendo mandatis, deſertus à gratia eatenus de-
tur in reprobum ſenſum; ut paſſio, ſive per-
verſa voluntas ipſi dominetur loco rationis
ad malè agendum, & pereundum; quema-
modum in probis ac virtuoſis bona voluntas
ſervit loco omnis ſcientiæ ad bene agendum,
& finem ſuum ulimum feliciter obtinendum.
O! ſi demum ſaperent infelices illæ animæ,
& ſuæ nimium ingratæ origini, atque legi Di-
vinæ vitam ſuam conformare ſatagerent; quàm
fubitò etiam ratio & intellefstus redirent ad
officium, & id, quod penitus ignorare non
poſ-

4 PARS I. DE PRIMO

poſſunt. ſapidè intelligerent, imdò in ſe ipſis
experirentur, eſſe DEum. A voluntate certè
intellectus in errorem eſt abreptus, ergo iti-
dem à voluntate reducendus eſt ad ſanitatem.
Velint tantummodo vivere, ut lex divina ju-
bet, & ſuadet ratio; & actutum intelligent,
DEum eſſe, qui jubet, & rationem ab illo
eſſe conditam, pro quo ſuadet.
Quàm certa interim & indubitata veritas
eſt, quèòd ſit DEus, tam difficilis & obſcura
quæſtio eſt: quid ſit DEus? Cùm enim fini-
ti ad infinitum nulla ſit proportio, à nullo
creato intellectu divina eſſentia ſic compre-
hendi poteſt, ut adæquatam & v perfegdtam ip-
ſius definitionem efformare valeat. Nos Scho-
lis ea, quæ difficultatem habent, relinqui-
mus: Nobis ſufficiat de DEO ſentire & cre-
dere, quod pij omnes, dum DEum cogitant,
credunt ac ſentiunt. Eſt ergo DEus T. O. M.
viva & ſpiritualis ſubſtantia in ſe, & à ſe ſub-
ſiſtens, in omni perfectionum genere pror-
ſus infinita; fons & origo, primâque cauſa
omnium, quæ quoquomodo ſunt, & exiſtunt;
immenſa, incomprehenſibilis, æterna; ſapi-
entia, lux, ac veritas ipſa; omnis ſapientiæ
ac providentiæ, pulchritudinis ac bonitatis,
miſericordiæ & juſtitiæ, potentiæ, ac ſancti-
tatis, amabilitatis ac ſuavitatis pelagus penitus
immenſum. Divinas perfectiones omnes re-
cenſere, nec poſſumus, nec tenemur: At
verò unicam ipſi denegare, grande foret ſa-
crilegium. Hinc perverſi illi pſeudo-politi-
ci⸗

NIN

4nohnere
hepng, eoo
td ſnng
krdhin
mmn inrlig
nüment
kA—
lbinfei
& Nl
Clmerinft
Nnio, 4 mn
ſe onpr⸗
perfihmi⸗
1 Modbo⸗
n, eimgii⸗
ne E are⸗
mccgiend
ET0
Ktbi.
enene pror.
ige eul
Kehunt
Metn; in

FIDEI PRINCGIPIO. 5

ei, qui cum impiis illis dicunt, aut ſentiunt:
Circa cardines cœli ambulat, & noſtra non con-
ſiderat ; (d) veram Divinæ eſſentiæ notio-
nem totaliter deſtruunt, dum DEum ſibi fin-
gunt aut improvidum, aut incurium, qualem
nempe ipfi vellent eſſe DEum, quò liberius
ſuo genio indulgerent. Nobis autem infini-
tas DEl perfectiones firmiter credentibus hæc
unica ſemper cura ſit, ut quem tam tenui
menſura cognoſcimus, ſine modo & menſu-
ra diligamus.

CAPUTI.
DE
FINE ULTIMO HOMINIS.

Itam hominis peregrinationi eſſe ſimilli-
mam, tum ſacræ litteræ, tum ratio ip-
ſa teſtatur. Jacob Patriarcha à Pharaone de
annis vitæ ſuæ rogatus hac ipſa phraſi uſus
eſt: Dies, inquit, peregrinationis meæ centum
triginta annorum ſunt, pauci & mali. (e)
Nec melius, nec brevius vitæ humanæ con-
ditio exprimi potuiſſet. Neque enim manen-
tem hic civitatem habemus, ſed futuram in-
quirimus; ergo ubicunque tarrarum fueri-
mus, hoſpites ſumus & peregrini, ac reve-
ra omnibus illis incommodis obnoxij, quibus
peregrè viventes ſunt expoſiti, ut conſide-
ran-

(Aà) Job. 27. 14. (e) Gen. 47. 9.

6 PARS I. CAPUT I. §. r.

ranti liquet. Nos brevitatis cauſa, omiſſis
aliis, finem duntaxat, & metam hujus pere-
grinationis, quæ nobis ſit loco patriæ; & vi-

am, quæ ad illam ducit, impræſentiarum

indagabimus.

§. 1.

In guo conſiſtat finis ultimus hominis.

O Mnes omnia agunt, ut ſint beati: Et in
hoc nulla juſtum inter ac peccçatorem dif-
ferentia eſt. Beatitudinem, ait cum Augu-
ſtino Doctor Angelicus, omnes una volunta-
te appetunt, dum omnes cupiunt ſuam vo-
luntatem adimpleri, in quo ratio finis ultimi
ſita eſt. Errat quidem peccator, & errando
deficit, non à ratione finis ultimi, ſed à re il-
la, in qua ratio finis ultimi revera invenitur.
Hinc idem Auguſtinus peccatori inclamat:
Quære, quod gquæris, ſed ubi guxrendum eſt;
quære. Pudet interim referre ad quàâm indig-
na, ac probroſa etiam plerique ſuam detru-
dant beatitudinem, dum quisque eò, quod
amat, ſe putat beatum.
Nobis Chriſtianis nulla in inveniendo fine
ultimo ſupereſſe poteſt difficultas. Eo ipſo,
quòd DEum eſſe credimus primam omnium
cauſam, eundem etiam finem ultimum crea-
turarum omnium fateri cogimur. Igitur in
ſolo DEO vera ratio finis ultimi reperitur, &
quidem eâdem necefſſitate, quà DEus eſt.
Om-

in
ont

nl
Cnorn
fen
ano
n
ſery

N

ͤ
unr nn

Un beni N
Peccnoremc

n un Augt

es Non polen

Piunt ſun ie
No kois Min
tot, C ennh
imt, Eini⸗
vori irena:
Mlennin ee;
Auünmnde⸗
1e lum Een
Ne 8

Mel
uns Lliſi
Gonnirn
. imun ce
w. lin
ninpeinn

g Mn

1 menent f

N
4

DE FINE ULTIMO. 7
Omnia quippe propter ſemetipfüum operatus eſt

Dominus, (a) nec finem ſeipſo inferiorem
habere potuit Altifſimus. Unde cum dici-
mus Verbum ternum propter nos bomines,
& propter noſtram ſalutem deſcendiſſe de cœlis,
finem duntaxat intermedium, ſive proximum
denotamus, qui ulterius ad DEl gloriam ceu
finem ſimpliciter ultimum refertur. Greavit
ergo te DEus, O! homo, propter ſemetip-
ſum, ut ipſum cognoſcas, ipſum ames, ipſi
ſervias, & ipſo fruaris in cœlo æternùm tui
Creatoris admirator atque laudator futurus.
Plerique hominum, ſi rogentur, quem
in finem à DEO creati ſint? & qua de cau-
ſa virtuti ſtudeant? expeditèé reſpondent:
Ut ſalvi fiant, & felicitatis illius, quæ in cœ-
lo expectatur, compotes fiant. Si petatur
ulterius: Quare illius in cœlo felicitatis par-
ticipes eſſe cupiant? aut obmuteſcunt, aut
prius repetunt reſponſum; cùm tamen certum
ſit, finem non tantùm hominis, ſed & crea-
tionis totius univerſi, eſſe gloriam DElI, quæ
beatitudine noſtra mediante DEO obvenit,
dum illum in cœlo perpeti amore ac laude
proſequimur. Dandum tamen aliquid eſt ſim-
plicitati hominum, qui ſi bonæ ſint volunta-
tis, ſuam beatitudinem non volent aliter,

quàm prout eos velle DEus vult. Tacitè pro-

inde ac implicitè, dum ſuam appetunt beati-
tudinem, ipſam DEl gloriam intendunt, ad
quam ſua beatitudo ordinatur. Hoc interim

pau-

(4) Prov. 16. 4.

8 PpARS I. CAPUT I. §. 2.

paucis notare placuit, ut videas, mi bone?
totum quod agimus pro noſtra ſalute, cede-
re ad DEl gloriam; & dum hoſtibus noſtræ
ſalutis fortiter repugnamus, nos DEl cauſam
agere, dum pro ejus honore decertamus.
Ergo finis noſter ultimus DEus eſt in ccœ-
lo mediante fruitione beatifica à nobis obti-
nendus, amandus, & laudandus ſine fine.
Tendere ad hunc finem, facit hominem ſim-
pliciter bonum; appropinguare, meliorem,
& pro hujus vitæ conditione felicem; acgui-
rere, plenè & perfectè beatum: Hôc autem
fine excidere, reddit hominem infinitè miſe-
rum, & tota æternitate miſerabilem. Ergo
nil non agendum, nil non tolerandum, ut
tantum bonum non perdas, & tantum ma-
lum non incurras. Non eſt parvum guid;

perdere, aut lucrari regnum DElI. (B)

§. 2.
Quibus mediis finis ultimus obtineatur.

MEdia finem ultimum obtinendl alia non
ſunt, quàm quæ inter prima Fidei rudi-
menta in tenera jam ætate diſcimus; videli-
cet: DEum noſſe, timere, & amare, ejus-
que voluntati obſequi in omnibus. Et verò,
ni primorum parentum lapſu corrupta fuiſſet
natura, nullam in his vel minimam experie-

mur difficultatem. Senſus rationi, ratio DEO
eſſet

() Imit. Chr. I. 3. c. 47.

nt,

Untis;

Gln
cbelin
Petk⸗
loo⸗
ltenin
We
tter
ol
un

Prhonmain.
y, meimm,
Kleen, D
1) Me auen
hinkntd mi⸗
len. Uo
ermcun,
tuonmn an.
nun gul

6
16)

Otiſentur.

endl n
mDi.

lünn il.

eſſet in omnibus plenè ſubjecta. Modò au-
tem, pré dolor! experimur in membris no-
ſtris aliam legem, repugnantem legi mentis
noſtræ: Et licèt ſignatum ſit ſuper nos lu-=
men vultůs DEl noſtri, quod per dictamen con-
ſcientiæ nobis continuò lucet, nos monet, &
arguit; paſſionum tamen rebellione nonnun-
quam turbatur adeò, confunditur & obfuſca-
tur; ut quid ſibi agendum fugiendúmve ſit;
non niſi per nebulas ratio pervideat; & ſi
demum videat, non niſi difficulter, & vim
afferendo ſenſualitati, ſeu parti animæ infe-
riori poſſit evincere.
Altiori igitur & fortiori homo indiget au-
Nilio, quo naturæ infirmitas ſuccolletur. So-
la gratia Redemptoris hic juvare ſufficit, quam
nobis jam in Baptismate cum fide, ſpe, &
Ccharitate intundit, & in uſu Sacramentorum,
Pœnitentiæ potiſſimum & Evchariſtiæ; ſi

peccatis actualibus deperdita ſit, poſtliminiò

reſtituit, auget, & conſervat. His vViribus
armatus, & gratiæ auxiliis adjutus homo, ſi
quod in ſe eſt, faciat, hoſtibus univerſis fa-
cilè ſuperior ad finem ſuum ultimum inoffen-
ſo pede poterit devenire. At, at; hoc opus,
hic labor eſt, ut quod ſuum eſt, faciat homo-.
Tot enim continuò à dextris & à finiſtris ſe
remoræ & obſtacula ingerunt; ut, niſi cautè
ſe habeat, & oculatus ſit ante & retrô, ad la-
pſum leviter impelli poſſit.
Quapropter verè Chriſtianè aut Religiosè
vivere volenti ante omnia experto viæ ducto=
Kcient. Sanct. Comp. C re

10 PARS I. CAPUT I. §. 2.

re opus eſt. Confeſſarium intellige, aut Pa-
trem ſpiritualem, qui ſit vir pius ac prudens
magls quàm doctus. Hujus conſilié omnia
agenda; huic internus animi ſtatus enucleatè
denudandus; cum hoc fanda infanda commu-
nicanda ſunt. Nunquam enim tam certòà &
evidenter, ubicunque etiam quæſfieris, DEI
voluntatem agnoſces, quàm ex ore Patris tui
ſpiritualis. Hinc etiam S. Mater Thereſia præ-
ter obedientiam ſuis Superioribus debitam,
alteri cuidam probo, probatéque viro obedi-
entiam votéô promiſſit, ejusque conſilia ac
monita magno ſuo ſolatio, majorique adhue
profectu exactè ſemper ſecuta eſt. Unde cùmũo
aliquando audita vitæ auſteritate cujusdam
DEl famulæ, eandem imitari cuperet, ſui ta-
men Patris mandato abſtineret, à Chriſto in
viſione quadam audivit: Ego pluris facio tu-
am obedientiam, quâm illius pœnitentiam.
Magna certè diſcretione, incipientibus
cumprimis, opus eſt, ut cœpta virtutis ſe-
mita pergatur ſecurè; nec ſtatim omnia, quæ
ab alis facta leguntur; vel audiuntur, leviter
imitanda. Quidam incauti, ait aureus Aſce-
ta, ſe ipſos deſtruxerunt, quia plus agere volu-
erunt, qum potuerunt. (c) In hunc lapidem
S. Bernardus etiam converſionis principio im-
pegit, dum auſteritate nimia tenerum ſuum
corpuſeulum penè deſtruxit; quod accedente
ætate haud ſecus, ac magnum errorem de-

planxit, & inter delicta juventutis ſuæ nume-
ravit.

£

(e) Imit. Ch., l. 3. c. 7.

lelet

f

e N
P

Pel

nio
Ponn,
Eenn

Mantm end
Uen mlne D
Uinankundn
Mrki Ne
norbus dirn,
uögre ivatr
eiſte conlin
orignez
teſt Coceci

Ftine aisdon.

licnperet, ſütt
N,1 CMrkton
Gfun frutn
Penjtentan
1 . 7 1
n, epenbis
enn Immd ſ
mmommn,d
Udindnr yn
D mmred 1
in ſu nun

lytet

—

DE FINE ULTIMO. 11

ravit. Placet hic S. Philippi Nerij animad-
verſio; Nempe ad obtinendam perſeveranti-
am in bono cœpto, grandi diſcretione opus
eſſe; nec intra tres quatuéôrve dies velle fieri
Sanctum: Sibique videri difficilius, regere
illos, qui nimia attentant, quàm incitare il-
los, qui pauca moliuntur. Cæterùm qua-
nam ratione media illa ad finem ultimum fe-
liciter pertingendi, quæ fides, ſpes, & cha-
ritas Potiſſimum ſubminiſtrant, homini bo-
næ voluntatis adhibenda ſint, per totius Li-
belli decurſum ſatis videbimus.

§ 2
3‧*
Quod quisgque in ſzatu ſuz vocatidnis

Jalvari poſſtt.

LUdens in orbe terrarum Sapientia increata,
cujus deliciæ ſunt, eſſe eum filiis homi-
num, jam inde ab æterno, quæ cuivis in hoc
mundi theatro perſona ſùſtinenda ſit; definit,
atque etiam in tempore convenientia ipfi ta-
lenta, occaſiones, media, vires ac ſubſidia
providentiſſimè ſubminiſtrat; quibus ſi rectè
utatur, & ſupremi hujus Choragi intentioni

rem ſuam bene agendo reſpondeat, laude ac

Pprœmio æterno dignum ſe reddit. uare
Præ omnibuùs ſalutis ſuæ ſtudioſo invigilan-
dum, ut quònam vocetur à DEO, marura
deliberatione, adhibito etiam prudentum
conſilio, indaget, & infimis precibus impe-
C 2 tra⸗

12 PARS I. CAPUT I. §. 3.

trare ſatagat; ac deinceps agnitæ voluntati
Divinæ absque tergiverſatione ulla morem
gerat: Alioquin evidens æternæ ſalutis adibit
periculum, ſi Divinæ circa ſe providentiæ or-
dinem per vocationis neglectum interturbet.
Signa autem certæ vocationis ad ſtatum quem-
libet, non ſunt tantummodo habilitas, aut
inclinatio, & quædam quaſi inſtigatio inter-
na; ſed requiſita etiam alia, puta vires, ta-
lenta, media, occaſiones & ſubſidia intentum
ſuum obtinendi: quæ ſi deſint, & pruden-
ter ſperari nequeant, ſignum eſt, DEum non
tam opus ipſum, ſive ſtatum, ad quem ſe
quis vocatum exiſtimat, quàm ſolam volun-
tatem, animique promptitudinem exigere ab
homine, qualiter ab Abrahamo non Sacrifici-
um filij, ſed ſolam voluntatem ſacrificandi
expetiit.
De reliquo unusquisque, in qua vocatione
vocatus eſe, in en permaneat, () nec facilè
ſub ſpecie majoris perfectionis ſtatůús ſui mu-
tationem attentet. Ut enim, dicebat S. Phi-
lippus Nerius, à malo ſtatu ad bonum fiat tran-
ſitus, conſilid opus non eſt: Sed pro tranſi-
tu de bono ſtatu ad meliorem deſideratur
tempus, conſilium, & oratio; nec omne id,
quod generaliter melius eſt, etiam reſpectu
cujusque in particulari eſt melius. Addebat,
etiam in medio turbarum perfectioni vacari
poſſe, nec eſſe artem ullam, vel laborem ho-
neſtum, qui ſervitio DElI impedimento ſit.
Un-

(4) I. Cor. 7. 20.

“
e
Uunann
Wiod
ocul

ulen
od lig n
lul Nlun ine
Dlaftd t
rlblckinen
eimn, d nte
hel, Dlunn
n, gen
n ſChn role⸗
Uenergete i
0 non erie⸗

en ſtetihenn

„

ſaciel
Sccbar 8.D
dontaſ

toni n
1

= =
— = 2
=
S=
=.
S
=

DE FINE ULTIMO. 13

Unde licèt plures ſuorum pœnitentium ad
varias Religiones ablegârit, nihilominus vo-
lupe ipſi erat, videre homines in privatis ſu-
is ædibus ſanctè viventes. Tametſi enim ſta-
tus Religioſus ſit multò ſecurior ſæculari, &
Religioſi quodammodo in portu navigent,
ſæcularibus interim medios inter fluctus cum
tempeſtate luétantibus, ſpe ramen uſuve-
nit, ut periculoſiùs navigantes, ſi modò cau-
ti fint & ſoliciti, tandem portum ſalvi tene-
ant, dum alij per incuriam in portu pati-
untur naufragium.
Palmaris certè multorum, atque etiam Re-
ligioſorum nonnunquam error eſt, dum pu-
tant, occupationes vi ſtatůs aut officij ſuſci-
piendas unioni cum DEO, veræque perfe-
ctioni eſſe contrarias, & quaſi incompoſſibi-
les; cùm revera tamen nulla externa occu-
patio, moddò utilis ſit & honeſta recta inten-
tione ſuſcepta, impediat hominem, quò mi-
nus rerum omnium Conditori obſequium, &
adorationem debitam per illam & cum illa
perpetim exhibeat. „Pro eodem mihi eſt,
„dicebat aliquando Gertrudi ſuæ Chriſtus,
„ Pro eodem mihi eſt, vos vacare ſpirituali-
„ bus, & exterioribus laboribus inſudare;
„ dummodo voluntas libera intentione ad me
„ dirigatur. Nam ſi ſolummodo in ſpiritua-
„ libus exercitiis delectarer, utique naturam
„ humanam poſt lapſum denuo reformaſſem,
„ non indigentem victu vel veſtitu, aliisque
„ pro quibus humana deſudat induſtria con-

C 3 „ Jqui⸗

14 PARS I. CAPUP I. §. 3.

„ quirendis, & conficiendis vitæ neceſſariis.„„
Ac demum interpoſita ſimilitudine Imperato-
ris, qui in aula ſua non modò puellis elegan-
ter ornatis, ſed ſtrenuis etiam militibus, ap-
tisque miniſtris delectatur, ſic concludit:

„ Ita & ego non ſolùm delector in interiori-
„ bus deliciis contemplativorum, ſed etiam

„ diverſis exerciriis utilium negotiorum, quæ

„ fiunt causâ amoris & honoris mei, allicior

„ ad manendum, & deliciosè convivandum
„ Cum filiis hominumn ; quia talibus magis
„ cxercentur in charitate, patientia & humi-
„ Htate, cæterisque virtutibus. „ (e)
Quod devotæ quædam perſonæ, præſer-
tim Religioſæ ſibi dictum habeant, quæ non-

nunquam actiones illas externas, ad quas vi

officij vel obedientiæ tenentur, aut ex tæœdio

ſeponunt, aut tumultuariè tantùm peragunt,
ut lectioni ſacræ, meditationi, aut orationi

in ſolitudine vacare poſſint. Non eſt gonni⸗
na hæc devotio, nec DEO grata, dum ipſi
ſervire volunt’ pro ſuo lubitu, non Pro Df Eß
voluntate. Ecquidem non negârim, pacem
illam, quietémque animi, quæ ſentitur in ex-
ercitiis ſpiritualibus, ſuaviorem eſſe, uan
in occupationibus externis: At verò pax illa
& quies, quæ laborem pro DEl honore
Proximi utilitate fubterfugit, nec ſincera eſt,
nec utilis; & qui tempus exterioribus Offic 12
is deſtinatum in aliis utcunque ſpiritualibus in-
ſumit, tam parùm proficiet, Deôque gratum
ta-

(e) Inſin. S. Gert. I. 3. c. 69.

I H
t⸗
n
NCitt

„W
„lebe
Our
Crte
annn
pernn
orot
.,

Nl

—

WV. N

Gte neec
Mhhlne ln⸗
d e
1n l
mn nltbn,

rr anrer,

Eiin Liro
Nngnimn
N8e Aen
du nlbig nn
Gente un
,)
thit, el⸗
eult, leon.
16, ls i
tiner
um engnn,
l Eut oraonl

girm, n
e Edtue nt
MedAl
9ovore!
Ne Mettet
eirtvuderr

NR
4

Mor keni⸗

DE FINE ULTIMO. 15

faciet, quàm parùm miles regi ſuo placeret,
ſi abjectis armis captandis papilionibus daret
operam. Rem acu tetigit Abbas ille E.gypti-
us, Theodorus nomine, qui differentiam ſpi-
ritualia inter ac corporalia exercitia juſſus e-
dicere, paucis reſpondit: Illa omnia, quæ
propter DEum, & ipfius amore facimus, in-
ter exercitia ſpiritualia; quæ verò propriæ vo-
luntatis aut commoditatis cauſa, inter opera
corporalia computanda eſſe. (
Hinc etiam Gertrudi pro perſona quadam
Religioſa, quæ diverſis occupationibus ab o-
ratione ſe impediri querebatur, ſupplicanti
reſpondit Chriſtus: „Ego non elegi eam ad
hoc, ut una tantùm hora diei mihi ſerviat;
„ ſed magis ad hoc, ut tota die ſine ulla in-
„ termiſſione mihi adſit; id eſt, ur omnia
„ ſua opera continuò ad laudem mihi perfi:
„ ciat eà intentione, qua vellet orare. Et in-
„ ſuper hanc ſuperaddat devotionem, ut ſci-
„ licet in omnibus operibus, quibus in offi-
„ cio ſuo laborat, ſemper deſideret, ut om-
„ nes, qui ſuis utuntur laboribus, non ſolùm
„ reficiantur in corpore, ſed etiam attrahan-
„ tur in ſpiritu ad amorem meum, & con-
„ fortentur in omni bono. Et hoc quoties-
„ cunque facit, toties quaſi ſingula fercula

„ operum ac laborum ſuorum quadam ſa-

„ poroſiſſima ſalſa mihi bene condire vide-

79 tur. 97 (
Nullum itaque ſecurius certiusque volun-
C 4 ta-
. V. Pat. l. 7. c. 17. (g£) 8. Gert. 1. 3. c. 74. §. 6.

16 PARS I. CAPUT II.

tatem ſuam cum Divina conformandi, finem-
que ſuum ultimum obtinendi medium eſt,
quàm vocationi ac ſtatui ſuo conformiter vi-
vere, & actiones omnes, ad quas ex officio
vel obedientia quisque tenetur, ad DEl ho-
norem integrè, diligenter, puraque intenti-
one perſolvere. Cùm aliquando depoſito
pPerſonarum ſchemate ante tribunal ſummi Ju-
dicis ſtabimus iudicandi, non tam quæretur à
nobis, qui, aut quales fuerimus ? quàm,
quid & qualiter egerimus ? majorémque tunc
laudem reportabit humilis ruſticus, aut Re-
ligioſus laicus in ſuo lahore Piè ſedulus, quàm
mitris aut coronis olim conſpicui in ſuo mu-
nere negligentes. Ita ſanè perſonarum ac-
ceptio non eſt apud DEum; ſed quicunque
pro officij ac ſtatůs ſui conditione, in vera
fide, ac bona voluntate DEl cultor eſt, hio
beatus in facto ſuo erit. ()

PFIDE VIVA.

Quos corpori cibus, hoc animæ ſunt fli⸗
W dei veritates, quibus niſi paſcatur iden-
tidem, ac liberaliter reficiatur, ſenſim defi-
cit, & tabeſcit, ac de vita ipſa demum peri-
clitatur. Quemadmodum autem cibi tiam
6E⸗

———
(6) Jac. I. 25.

6

ſcel

i

Iet

rfi
e i
Gopen
in
N
ere
Gun

ſe
ſn.

pn. gnn
orenglen
ltens, ar N
btcnls t
Denig fio mn
Perlonunmn X
1 Ane
hinne, in er
aliar l li

4

Emnaſet
Nen Chtein

—

DE FIDE VIVA, 1

delicatiſſimi & ad hommis alimentum quàm
optimè accommodati, niſi digerantur in ven-
triculo, & ſuccus inde confeéctus vertatur in
ſanguinem; ſed mox, utl ſumpti ſunt, cru-
di iterum & -indecocti transmittantur; nil
rorſus conducunt ad hominis ſanitatem: I-
ta pariter & fidei veritates nil penitus faciunt
ad ſpiritalem profectum, & animæ ſalutem,
ſi quod creditur, non vertatur in ſuccum, &
homo ſibimet operando applicet, vitâque ip-
ſa teſtetur cœleſte hoc alimentum tranfire in
ſubſtantiam aliti. Sit igitur

De virtute & efcacia Fidei.

Bſis & fundamentum totius vitæ Chriſtia-
nęæ eſt fides, utpote ſperandarum rerum ſub-
Rantia, & argumentum non apparentium. (a)
Tam neceſſaria certè hæc fidei virtus eſt, ut nul-
la alia absque ea quidquam valeat ad ſalutem:
Sine ſde enim impoſſilile elt placere DEO. (b)
Hæc virtutibus aliis prælucet, easque excitat
ad operandum: quanquam & fides ipfa inſfi-
gnis ſit meriti, quòd captivet intellettum in
obſeguium Chriſti. (c) Cùm etenim fideli-
bus in quavis materia fidei quidpiam poſſit
occurrere, unde dubitare poſſent, & infide-
libus, unde poſſent credere; meritò fidelibus
C 5 datur

(2) Hebr. II. I. (5) Hebr. II. 6.
() 2. Cor. 10. 5§.

18 PARS I. CAPUT II. §. 1.

datur pro fide prœmium, & infidelibus pro.
infidelitate ſupplicium. αι. Enimvero ratio
humana, ùüt ùt clarè aliqua fidei veritas ipſi
proponatun, ſemper libera eſt, nec unquam
convincitur, ac neceſſitatur ad conſenſum :
Unde pia ſemper motione voluntatis opus eſt,
uæ rationem, ſeu intellectum permoveat ad
aſſenſum fidei. Quod usque adeò verum eſt,
ut ipſa etiam ommum prima, veritas: DEus
, etſi per ſe nota ſit, & ab homine plenè
rationis compote ignorari diu haud poſht.,
ut ſortiatur dignitatem ac meritum fidei, hac
piæ voluntatis motione indigeæt, dum dici-
mus: Credo in unum DEum.

Primum ergo vitæ ſpiritualis alimentum

eſt fides, quo f paſcatur animus, & reficia-

tur identidem, ſenſim adoleſcit ad virtutes

omnes cujusvis ſtatui convenientes. Inſuper
& vires robùrque ſubminiſtrat, ad prælian-
dum prælia Domini, luménque accendit ad

detegendas inſidias, & eludendos hoſtium in-

ſultus. Uti enim radij ſolares nebulas tene-
brâsque diſpellunt; ſic fidei veritates ſedulèò
expenſæ omnes diaboli inſidias detegunt, &
propulſant. Hæc eſt ccleſtis illa ſapientia,
quæ orbem domuit, & necquidquam ringen-
te orco, ac ſœæviente tyrannide trophæum cru-
cis ubique terrarum erexit. Hæc carceres

& amphitheatra martyribus, deſerta incolis,

clauſtra Religioſis implevit. Hæc denique
ſuperſtitioni, vitiis, omnique impietati bel-
lum

*

( Hugo à S. Vict.

NNe

e

(edel

Npag ſom
KKedlenn
Orre

H
n reru⸗

TI
ſich 19

Cnmer ,
i ferſegg

Fertun fei l
1.
Uulls Aneeun
Ine, & feleſ⸗
let A virrles
iemns Iler
I, A rin.
Cle enlt
ios holdumin
e nebllts ene
Krines Eil
h deegnn!
1s dn kpen
emmhemma

4

DE FIDE VIVA. 19

lum indixit, ac tot ſtatuit ubique triumphos;
ut mutata orbis facie cœlum in terram com-
migraſſe, ac homines naturàâ infirmos ac fra-
giles alicubi in Angelos mutatos quis diceret.
T'anta nempe vis eſt, & efficacia fidei, ut
ubicunque illa penetraverit, longum poſt ſe
aliarum virtutum agmen trahat, & ex adverſo
totam vitiorum ſobolem eliminet & extinguat.

Quare bunc efectum Fides ubique non babeat.

El tanta vis fidei, dicet nonnemo, cur illam
non exerit, & laudatos illos effectus non
ubique producit? Eſt namque videre homines
in media luce Kvangelij, in ipſa Catholicæ ve-
ritatis meridie cœæcorum in morem paſſim exer-
rare à ſemita virtutis, & alterum ſuperalterum
in abrupta ſcelerum ruere preæcipites; tam-
etſi veritates fidei plerasque omnes optimè
perſpectas habeant. Chriſtianos optimos cre-
deres, ſi de fide diſſerentes audires, Ethni-
cos, ſi eorum vitam attenderes. Ergo vei
fides vera deficit occulto aliquo errore vitia-
ta, vel fidei ſua vis & efficacia noſtra ætateé
omnis deperiit, quemadmodum creata om-
nia aboriſcuntur cum tempore.
Imò verò, mi bone! grandis irrepſit er-
ror mukorum fidei, quòd eam verbis tan-
tùm;, non item operibus teneant. Grandis,
inquam, in fide hic error eſt, non qui hæ-
Tet*

20 PaAkRS I. CAPUT II. §. 2.

reticum, ſed qui malum Catholicum faciat
hæreticô ſæpe deteriorem. Nam qui hæreſi
quapiam infectus eſt, quamprimùm verita-
te convictus errorem ſuum dediſcit; mox vi-
ctas dat manus, & operantem in ſe fidem o-
peribus demonfſtrat. At hominem Catholi-
cum omnibus fidei veritatibus jam imbutum
quis corrigat, atque hunc ipſi eximat erro-
rem? Quidquid nempe dixeris, ceu verba
ſuſcipiet non majorem vim & energiam ha-
bitura, quâm illa eadem, quibús ipſe jam a-
bundat. Deplorata profectò hujusmodi ho-
minis ſalus eſt, niſi ille ipſi potenter loquatur
ad cor, qui ſolus ex lapidibus filios Abrahæ
facere poteſt. Alioquin certè ex illorum in-
felicium catalogo nunquam expungetur, qui
videntes non vident, & audientes non audiunt,
neque intelligunt: (e) Quorum ingens non
modò è& vulgo Chriſtianorum numerus, ſed
ad ipſum usque Sacrarium hæc cæcitas ſe dif-
fundit. Vident nempe veritates fidei, &
quaſi non vident; audiunt verba fidei, &
non obaudiunt, ideoque ſapidè nunquam in-
telligunt.

Unde autem deplorandus hic error, &

tam fatalis inactio fidei? dicam breviter: Non

ex defectu ipfius fidei, quæ in ſe ſana & ſan-

cta eſt; ſed ex culpa hominum, qua vim fi-
dei enervant, ut quod poſſet ac deberet, in
ipſis producere nequeat. Nempe fides ſine ope-
ribus mortua eſt; (O) hinc operari non poteſt.
Duo

(eé) Math. 13. 13. () Jac. 2. 20.

1

ſorch

Nines,

glunt, an

r inlent
Mnd fce
nin
Ure don l
Ale

1

uintnn
h din lto⸗
Ueng en ſerte
ndemun -
ibidigein⸗
hybnoci
Wlenterloguan
flios Abre
Uer lrnm in
ADngennt ui
manun nkut,
hum ingens nan
N Ounetis ſ
A ckelesled
intes eel, G
Gerbi küei, 6
Gonngunt

DE FIDE VIVA. 21
Duo quippe fidem vivam conſtituunt:
Aſſenſus intellectůs, & motio voluntatis, non
quidem illa pia tantùm motio, qua voluntas
applicat intellectum ad credendum, ſed illa
etiam motio voluntatis, qua movetur ad ap-
plicationem aliarum potentiarum, & virium
tam animi quàm corporis, ut quod credit
intellectus, & approbat voluntas, reipſa de-
ducat ad effectum. Quinam enim mota dici
poteſt voluntas, ſi quod approbat, & agen-
dum pronunciat, agere reipſa renuat? Lu-
dere potius, quàâm fſeriò velle is dicitur, qui
cùm poſſit, non facit quod vult, etſi dicat ſe
velle. Revera ſolius voluntatis ſocordia eſt,
quæ facit, ut fides de ſe efficax quaſi mortua
jaceat, & opera fidei non producat. Quid
autem proderit, Fratres mei! ſi ſidem quis di-
cat ſe habere, opera autem non babeat ? nun-
gquid poterit fides ſalvare eum? (g.)) Nonne &
dœmones oredunt, & contremiſcunt? Ch) ſed
quo fruétu? utpote in mala ſua voluntate
ſemper immobiles & obſtinati. Interim ta-
men credunt, & contremiſcunt; quibus a-
deoque immobiliores nonnunquam ſunt ho-
mines, qui quò plus ac ſeœpius fidei veritates
legunt, audiunt, & intelligunt, eò reddun-
tur inſenſibiliores; dum veneranda ac tre-
menda fidei myſteria quaſi per familiaritatem
nimiam apud ipſos tranſeunt in contemptum.
Hinc tota illorum fides intra intellectum in-
cluſa deliteſcit, nec unquam foris ſe prodit
in

„

Jac. 2. 14. () ſae. 2. 19.

22 PARS I. CAPUT II. §. 3.

in opere. Et ſi quandoque ad horam videa-
tur evigilare fides, & voluntas non nihil mo-
veri, m animum expiant confeſſione, vel
ad altaris Sacramenta accedunt; movetur a-
liqualiter voluntas, ſed non permovetur eô-
usque, ut efficaciter aggrediantur, quod vo-
lunt. Sic quodammodo cum DEO ludunt,
& nunc Ladunt, nunc ad hôram reſurgunt;
dolent ſine compunctione, proponunt ſine
fervore, confitentur ſine emendatione, quid-
ni abſolvuntur ſine fructu? ſicque indies ma-
gis magisque obdurantur frigida ac tepida
cujusdam Religionis ſignificatione contenti;
donec cum mortua ſua fide denique & ipſi
moriantur. Terra enim ſæpe venientem ſüper
ſe bibens imbrem, & generans berbam opportu-
nam illis, d quibus colitur, accipit benedictio-
nem à DEO. Proferens autem ſpinas ac tri-
bulos reproba eſt, & maledicto proxima, cujus
conſummatio in combuſtionem. (i)

§. 3.
Quomodo Fides viva acquiri & conſer-

vari poſſtt.

X

Uid conſilij? quodnam huic malo reme-
☛N dium? dicam breviſſimè: Nallum aliud
ſupereſt, niſi Bona Voluntas, quæ quia ſin-
gulare DEl donum eſt, ab illo ardenti humi-
lique prece petenda eſt, à quo eſt omne da-
tum

(?*) Hebr. 6. 7. & 8.

men 1
Mvmd
e
oini
in .
nis co⸗
kei
Ultunre
n le
ge
3

ng

ef trmg
trirk en
emnſenn
W d

ln it
D
Ne, lpenn in
nenline
77 8
fecheine⸗

1) ſeiteins
tiie tii

Liengied
itinni /
hehmnlporn
Lnht kulihr.
ten aumn w t.
gnuimn hi

D E FIDE VIVA. 23

tum optimum, & donum perfectum. Hæc
bona voluntas, ſi adſit homini, fidem nun-
quam otioſam, minùs mortuam eſſe ſinet.
Eſt namque bona voluntas, ut initio ſtatim
diximus, certa & firma voluntas DEum nun-
quam offendendi, quin potius ipſius Sancétif-
ſimæ voluntati in omnibus obſequendi. Qui-
nam igitur fides mortua eſſe poſſit in homi-
ne illo, in quo vivit bona hæc voluntas? di-
ctet tantummodo fides, quid prohibeat, quid
præcipiat DEus; nec mora bona voluntas di-
ctum factumque reddet. Nulla hic alia bonæ
voluntati emergere poterit difficultas, niſi
fortè iſta, quòd non clarè ſatis intelligat, quò

ſe jubentis aut prohibentis DEl voluntas ex-

tendat. Hinc exceſſu frequentiùs, quàm de-
fectu peccat, ſi tamen peccat, qui nimia DEO
parendi, ipſique placendi cupidine excedit.
Hinc illa ſæpe piarum mentium anxietas, ſi
vel umbram peccati alicubi apprehendant. At-
tamen ſi verè ſint bonæ voluntatis, & alio-
rum judicio ſuum promptè ſubmittant, ab
hujusmodi turbelis citiùs ſe expediunt.
Cæterùm hæc ipſa bona voluntas præci-
puo ipſis adjumento eſt, tam fidei veritates,
quàm DEl voluntatem in iis contentam pe-
nitiùs cognoſcendi, dum namque lubenti ani-
mo faciunt, quod ſciunt; ſuperno lumine
illuſtrante plurima intelligunt; quæ alij neſci-
unt. Incerta nempe & occulta ſapientiæ cœ-

leſtis, quæ abſconduntur ab hujus mundi Sa-

pientibus, revelantur bonæ voluntatis parvu-

24 PARS I. CAPUT II. §. 3.
lis. Unde quæſo, tot ſimplicibus & idiotis;
qui ſcholas nec à limine unquam fſalutârunt,
tanta rerum Divinarum cognitio, quam do-
Riſſimi quique mirarentur, niſi exinde, quòd
modicum illud, quod de cognitione legis Di-
vinæ acceperunt, mox dederunt ad uſuram;
unde auctum ſemper fuit eorum talentum;
& brevi plura didicerunt DEl voluntatem
faciendo, quàm alij tota vita in ſcholis ſtu-
dendo. Ita ſanès multò nobilior eſt illa do-
drina, gqux deſurfſum eſt; gudm guæ laboriosè
bumano acquiritur ingenio. ()
Arltque utinam hæc agendi, & agendo di-
ſcendi methodus apud omnes, qui Chriſtia⸗

ni, ne dicam, Religioſi audiunt, paſſim ob-

tineret; quàm ſubitò alia ubique foret rerum
facies, & fide non modo vivâà, ſed & inſig-

niter illuminatà quamplurimi pollerent, ſic

nempe genuinos ſe in Schola (Thridi diſci-
pulos probarent, ſi ad normam ſui Magiſtri;
qui cœpit facere & docere, & ipfi incipe-
rent facere & diſcere. Hodiedum nempe
omnibus Chriſti diſcipulis evenit, quod duo-
bus illis in Emaus euntibus, qui audiendo
verbum DEI illuminati non ſunt;, faciendo
illuminati ſunt. (1) Ibant hi cum ſuo Magi-
ſtro, cum ipſo agebant;, loquebantur, &
quod plus eſt, audiebant Divinam ejus do-
ctrinam ab ore illius, & tamen oculi eorum
tenebantur, ne eum agnoſcerent. (m)) Itâne

Chri- 6

(£) Imit Chr. 1. 3. c. 31.
() S. Greg. hom. 23. in Evang. () Luc. 24, 166

i⸗
ee
en N
Pnloe
Eett
gonm
Pp
li⸗

1

=

=—

1n n ini n
uullir ni,
, ,
uin Mie ne
ſ6

Win l Einn
mi poleren le
hon Chnli d
m Ill Mukth
e, il ipe⸗
dedun venp

Genn, Cod d

I, ille
dn in ſu

61 .

1,

DE FIDE VIVA. 25

Chriſtum hi nunquam aſpexerint, quô⅛cum
ita familiariter agebant toto illo itinere? Hoc
quidem veroſimile non eſt. Viderunt haud
dubiè externam hominis ſecum ambulantis fi-
guram & ſpeciem; ſed oculi eorum teneban-
tur, ne eum agnoſcerent eſſe Chriſtum. Tum
primùm autem oculi eorum aperti ſunt; &
quem viderunt anteà; cognoverunt etiam;
quando ejus doctrinam, qua corda eorum ac-
cenderat; per charitatis & hoſpitalitatis ob-
ſequium redigendo ad praxin, dociles ſe di-
ſcipulos facto ipio demonſtrarunt:

.O! quot non modd laici; ſed etiam Cle-

rici ac KReligioſi familiariter cum Chriſto a-
gunt, ejus doctrinam frequenter audiunt;
myjſteria fidei contemplantur; ipſumque San-
ctitatis Magiſtrum non in effigie tantùm ;
ſed reipſa in Sacramento altaris habent præ-
ſentem: Et tamen oculi eorum tenentur; ne
eum agnoſcant ſapida nimirum illa cognitio-
ne; quæ cor eorum emolliat, & ad genero-
ſam DEO perfectè ſerviendi reſolutionem
permoveat. Quotidie Chriſtum in cruce pen-
dentem,;, nudum „deſpectum; vulneratum,
ſpinis coronatum, doloribus plenum aſpici-
unt, evangelium Crucifizi lectitant; imò fidei
veritates inde deductas docent alios; & quid
interim ipſi? nimirum videntes non vident,
& audientes non intelligunt, Chriſtum fanta
Ppro ipſis paſſum ideò, ut & ipfſi ſequantur
vVeſtigia ejus, & ſaltem modicum quid pro
ipſo lubenti animo patiantur, atque ad ipfius
Wient. Sanct. Comp. D imi-

26 PARS I. CAPUT II. §. 3.

imitationem mores ſuos quadantenus compo-

nant. Sed nihil minus.

Viam crucis modis

omnibus devitant, vanitatibus & voluptati-
bus evanidis avidè inhiant; quid ſfui, aut
mundi contemptus ſit, penitus ignorant; quæ
muneris ſunt ac officij obiter, aut intentione
parùm recta peragunt, & magnum ſe Præſti-
tiſſe æſtimant, fi à gravioribus quibusdam
vitiis ſe contineant; cæterà toti languidi &
immortificati, absque fervore ac ſeria profi-
ciendi, Deoque placendi voluntate ijdem ſem-
per perſeverant. Imò non raro contingit, ut
quò diutius & frequentius vi ſtatůs aut officij
veritates Fidei legendo, meditando, alios in-
ſtruendo tractent, eò ipſi reddantur inſenſi-
biliores, ac fi hæc ad ipfſos nil perrtinerent.
Idem nempe ipfſis uſuvenit, quod ſuis au-
ditoribus evenire ſolet; qui dum vident do-
Gorem ſuum aliter dicere, & aliter vivere;
ejus verbis non magis ad virtutis amorem, o-
diumque peccati moventur, quam ſi nihil di-
ceret; dum plus ſemper fidei adhibent factis,
quàâm dictis, utpote minus efficacibus ad per-
ſuadendum. Denique jocari putant docto-
rem, dum quod verbis aſſerit, exemplo re-
fellir. Idem, inquam, ipſi doctori accidit,
& quemadmodum ſcandalizat auditores, ſic

& ſeipſum. Quia enim

nihil eorum facit,

quæ intelligit, dicit, legit, tractat; vis om-
nis & energia fidei veritatibus deficit, &
tanquam rebus ludicris denique ſine motu

voluntatis mens afluetfcit.

Luti

=
E
=

—
=S =—

S =
= S
Se=

4 nel
Menint
Uoeumn

1

UINII.
UI DE FIDE VIVA. 27

Miumn Qui ergo alium doces, teipfſuum non doces;
mn ene

i i n) imô nec alios, nec teipſum dovebis un-
*“ on quam, ni Priùs faciendo diſcas, quod doce-
I id i re alios intendis. Ut autem facias, & faci-
ne endo diſcas, minima illa veritatum fidei co-
e inen gnitio ſufficit, eui ſub primam jam rationis
N auroram capiendæ pares ſumus. Ex Parva
uutbe ahm hac ſcintilla fidei grandis denique exardeſcet
rnimi d ignis, ſi bona voluntas continuò, quæ ſcit;
eri agendo flabellum adhibeat. Age tantùm quæ
ſolumueiihnkr ſcis, & Ppotes agere; & mox aderit lumen
uunwan gratiæ; ſi inſtanter roges, qua diſcas, quæ
sltrgmki neſcis, & agas;, quæ ante non poteras. Uc
Gülirco,en auteI agas alacriùs, ſæœpe artenteè rerogita,
Inddnri omnes, quas néôſti, fidei veritates omnibus
nmeen aliis, quæ ſenſu percipis, eſſe longè certio-
ſenn, tdn res, utpote ab eo revelatas, qui veritas ipſa
imd eſt, quæ nec fallere poteſt, neque falli. Sic
,A dernee fides Viva nutritur; & quotidiano incremen-
fnsmmme to augeſcit & creſcit usque ad perfectum
Gumitiild præſertim ſi caſtus ille timor Domini in Scri-
Gedhfenikt Pturis tantopere laudatus, de quo mox Pplu-
hahu ra, vires quoque ſuas contribuat.

en Pum iu
1, Ann CATPUTI IIII.
TIMOKRE DEI.

Hore etſi doné fidei illuſtratus, ac bong
D 2 volun-

rrrrrrr õ

(2) Rom. 2ꝛ. 21.

28 PARS I. CAPUT III.

voluntate præditus DEO ſerviendi, ejusque
voluntati in omnibus obſequendi conceperit
propoſitum; attamen cùm natur ſit fragilis
& mutabilis, & ad malum pronus ab adole-
ſcentia ſua, theſaurum geſtat in vaſe fictili,
quod vel per oblivionem, vel incuriam faci-
lè alicubi impingere, & frangi poteſt. Tot
enim in hac vita indies occurrunt obſtacula ſa-
lutis, fraudes inimici, irritamenta peccati; ut
niſi homo in fronte & occipitio oculos gerat,
facilè vel tædio laboris, vel amore commo-
ditatis propriæ, vel illicita aliqua delectatio-
ne à recto tramite abduci, & in peccata du-
dum damnata relabi poſſit, ut non fruſtrâà A-
poſtolus: Qui ſRat, videat ne cadat. (a) Mo-
nitore igitur & pædagogo, qui ſemper ad la-
tus ſit, & in tempore aurem vellat, oppidò
indiget; præſertim ſi virtus adhuc ſit tenera,
& non ita pridem priſtinæ vivendi licentiæ
nuntius ſit remiſſus. Monitor iſte ac pœda-
gogus alius non eſt, quàm Timor DEl ſan-
tus omnibus ad ſolidam vitæ Sanctimoniam
aſpirantibus tam impensè commendatus. Si
non in timore DEI tenueris te inſtanter, citò ſub-
ventetur domus tua, Spiritûs Sancti monitum
eſt. (?) Quemadmodum enim domus ſine ſo-
lido fundamento, ſic virtus ſine timore DElI
ruinæ proxima eſt. Certè Ss. Legislator no-
ſter, humilitatem, quæ omnis ſanctitatis fun-
dus eſt, ante omnia timori DEl vult eſſe in-
nixam, cùm dicit: Primus bumilitatis gradus

ℳo,

C) I. Cor. 10 12. () Eccli. 27. 4.

Wotlorn

70 4

A I
tmieni, 6
Mgenli ane
Lanumnltſe

8

Ceurnininei
ErHämenapern
Neplid balle⸗
Iel amore oon
enn lgn cekeke
cGin an
1 ur von fule
tralt /4)
0, gikenperid
ren elnt, opne
Ns adlue ſlenn⸗
e iendl lemt
Minr ileer rl
n Toor Kn
Gur Anchwodi
COANENIRe

einttnten et
rts Noci munn
Reninimuit
8Rrnmere
Slaöon

.

rc

Riu r
u niitrußt
W

„

lll

1 ,e neſ

——
—

DE TIMORE DEI. 29

ℳ, ſi timorem DEI'ante oculos ponens oblivio-
nem omnium fugiat: (c) Ex defectu namque
timoris DEl naſcitur veritatum fidei oblivio,
ex hac oblivione ſüboritur tepor & negligen-
tia, ex hac pullulant malæ cogitationes & de-
ſideria, hæc comitantur deleéëtationes illicitæ,
& his tandem voluntas in transverſum agi-
tur, & trahitur in peccatum. Ergo ut obli⸗
vionem omnium homo evitet, indiget mo-
nitore continuo Timore DEI.

§. 1.
Qualis eſſè debeat timor DEI.

DEus eâdem neceſſitate, qua diligit ſeipſum
odit peccatum. Huic veritati dœmones
ipſos teſtimonium perhibentes aliquando au-
divit S. Birgitta verbis ſat terribilibus; dum
animam quamdam ob ſua ſcelera orco dig-
nam ſibi eripi querulabantur: Si ereatura 1l-
La, dicebant, quam maximè diligis (nempe
Virgo quæ DEum genuit, & nunquam of-
fendit) peccaſet mortaliter, ac ſine Divina
contritione fuiſſet mortua; cælum nunqguam ob.
tinuiſſet, ſed nobiſeum eruciaretur in inferno:
Adeò tu duſtitiam diligis, (d) & odis pec-
catum. Cùm etenim DEus ſit ſummum, &
omne bonum, puriſſima lux, pulchritudo in-
finita, & ſanctitas ac perfectio ipſa; peccatum
verò malorum omnium maximum, obtene-
D 3 bra-

(7) 5. Reg. c. 7. (à) Bloſ. Monil. Spir. c. 1.

—

30 PARS I. CAPUT III. S. I.,

bratio, corruptio, & fœditas prorſus obe-
minanda, quid mirum ſi DEO odio ſunt im-
pius & impietas ejus. (e)
Quis igitur non timeat, qui tot inter pec-
candi pericula, & mille hoſtium inſidias, fra-
giſis ipſe & infirmus, & ad omne malum ab
adoleſcentia ſua pronus verfſatur continuò,
lucidiſſimo interim Divinitatis oculo ipſum
ubique obſervante, & non sctiones ſolùm ex-
ternas, ſed intimas quoque mentis latebras,
& cogitationum receſſus penitiſſimè perſcru-
tante. Annon meritò ſibi quisque dictum pu-
tet illud Apoſtoli: Cum metu & tremore ve-
Zram ſalutem aperamini. (Y) Sanè timor iſte
non eſt panicus. Viri ſolidifſimæ ſanctitatis,
& columnæ Eccleſiæ trepidàrunt, & arundo
fragilis, quæ ab omni vento agitatur, & le-
vi impulſu frangitur, cur non timeat? Quis
det talem eos habere mentem, ut timeant me,
&' ouſtodiant mandata mea, (g) dicebat olim
Moyſi DEus, & eadem hodiéque DElI vo-
luntas eſt, ut timeatur ab omnibus; quando-
quidem initium ſaptentiæ timor Domini, &
hoc ſine timore nulla virtus agit radices, ut-
cunque ſibi blandiatur homo de cjusdem pro-
fectu: Nam qui timorem DE!I poſtponit, diu
Rare in bono non valebit, (b)
Sed amabo! quid times, dum DEum ti-
mes? DEus ipſa bonitas nil in ſe habet, quod
timeatur. Bonum quippe non timetur; ob-
jectum

— — —

(e) Sap 14 9. (†) Thil. z. 12. (g) Deut. 5 22.
(S, imit. Chr. 1. 1. c. 24.

7

Ale
nMe
Nelin
Ubben

lelet .
Unes in
Nre,
ls

—
h

are

tdrigt⸗

.

8 ramn contn
Non ckoneſ
oge penii incn
peniriline et
line chin
1mntn ffenun
/mnd lmor
Cidline ſncltt
Picirunt, Cerun
emd ultnnn
r von inet/0
Iten, t ient /,
, OYr Ule
odegne l
Domcbes; uene
tinne Donuni

Nelol Uimnetul,

IN

Wumirlcig
AKae Meln

Glalninh geld g.

DE TIMORE DEI. 31

jectum timoris non niſi malum eſt. Timeo,
inquis, quia homo peccator ſum, & tot in-
ter peccandi pericula, ubi omnia plena ſunt
laqueis, verſor continud. Ergo peccatum
times? bene, optimè. Sed dicito mihi:
quid in peccato times? culpam, an peœnam?
vel ut clarius loquar: Timésne injuriam &
offenſam, quam tu DEO infers peccando?
an verò pœnam & ſupplicium, quod tibi pec-
canti inferet DEus? Utrumque, ais, timeo,
quia utrumque grave malum eſt. Sed quid-
nam horum magis times? quid hæſitas? edi-
cito, quid intus in animo ſentias. Malum
culpæ, dicis, utique majus malum eſt, &
cauſa alterius, ergo magis timendum. Re-
tè ſanè. At verò ſi hæc tibi verba non in
ore, ſed in corde naſcuntur, & ita ſentis,
ut loqueris, unum adhuc abs te verbum pe-
to: Quid, ſi pœna metuenda non eſſet, &
offenſam ſuam DEus punire aut non vellet,
aut non valeret, adhucdum malum culpæ
ſic timeres? hic tibi rigent capilli, & quid
dicas, forſitan ignoras, tametſi quid intus
ſentias, ignorare non poſſis.
Ego interim te tacente loquar. Si ideò
duntaxat times quia culpam pœna premit, &
ſi abeſſet pœna, culpam non timeres; malè
times, imò bis ſeérviliter times. „ Hoc ti-
„ more, ait Auguſtinus (1) ipſa voluntate
, Feus es, qui vis facere, quod non licet fie-
„ ri; ſed ideò non facis, quia impunè non
D 4 2 P

(2) S. Aug. Epiſt, 144.

32 PAERS I. CAPUT III. §. 1.

„ poteſt fieri. Nam quantùm in te eſt
„ malles non eſſe juſtitiam peccata prohi-
„ bentem atque punientem. Qui ſic gehen-
„ nam metuit, non peccare metuit, ſed ar-
„ dere. „ Quamvis enim timor aliqualiter
ſervilis, quo ſimpliciter pœna timetur, ma-
lus non ſit, & charitati aditum non præclu-
dat, quin imò eidem ſternat viam, & paret
ingrefſum, quatenus ipſo etiam Auguſtino te-
ſte, inſtar acs ferrei ſervit ad aurea argen.-
teâque fila inducenda: Attamen timor, uti
vocant, ſerviliter ſervilis, tum in ſe ipſo vi-
tioſus eſt, tum ad virtutem nil prorſus facit,
niſi quod voluntatem peccandi, quam vivam
ſemper retinet, ab actu externo non nihil co-
hibeat. Aliud namque eſt, dicere: peccare
deſino, quia pœnam timeo peccato debitam;

& aliud, dicere: Ideò ſolùm peccare deſino,

quia pœna mihi timenda eſt. Primus timor
honeſtus eſt, non alter, qui reipſa idem di-
cit, atque, ſi pæna non eſſet, offenſam DEl
non curarem., Appage hunc timorem: Hic
non eſt timor ille ſanctus, qui odit malum, &
evbpekit bececatam. Ee
Verus & perfectus timor DEl vel ab amo-
re naſcitur; vel generat amorem. Timor
DEI initium dilectionis; (1) aut ſi mavis di-
cere: Amor initialis en ille nempe timor,
qui offenſam DEl plus timet, quàm pœnam,
erſi pœnam ſimul timeat. Hic eſt ille timor

filialis, quo DEum timemus ex amore, &

Don

(4) Eccl. 1. 27. (7) Eccl. 25. 16.

wunt
Clrone 1
en ne
ſe dwot,
gen n
i henn
Mnn,
Cunrla

TAn
nple⸗
Iu Mon n

an en
Eem I e
oenm infimn
nd e
unen inn
Emminb i
nlligfi
Cndl, Ouum vinen
Memo non nii g⸗
lhGiere: ene
erego ihnm;
Iun ecelecelio,
et. Düm unor
eil n d
let, ofenin D
ne ünoren: H
ditet nulmn )

norAt

(Ul nitl

DE TIMORE DEI. 33
non amamus ex timore. Hoc timore bona
voluntas animatur, & ne langueſcat identi-
dem monetur & excitatur. Non eſt dejectus
hic timor, & nimiùm Pavidus; ſolicitus ta-
men & induſtrius, ac fiduciâ in DEl adju-
torio plenus. Ad hunc igitur timorem obti-
nendum, & perpetim conſervandum media

nonnulla juvat ſubjungere.

5

Timor DEl ex conſideratione gravitatis
beccati.

UT horror peccati, qui proprius ſancti ti-
O moris index eſt, concipiatur in animo ta-
lis, qui vel umbram peccati expaveſcat; ſat
fuerit ipſius peccati indolem & naturam pe-
nitius non nihil inſpexiſſe. Eſt ergo pecca-
tum prævaricatio legis æternæ, & cœleſtium
inobedientia mandatorum. Eſt injuria & of-
fenſa ſupremæ Majeſtatis, & rebellio adver-
ſus juſtiſſimam ipſius voluntatem. Eſt pri-
vatio gratiæ, & amicitiæ Diyinæ perditio, at-
que inſimul omnium, quæ virtutum actibus
tota vita collegerat, meritorum. Eſtinductio
reatús pœnæ æternæ cum apoſtatis Angelis in
inferno ſubeundæ. Eſt denique malum certa
ratione infinitum; nec creatura ulla, nec ip-
ſe DEus tantum malum inferre poteſt homi-
ni, quantum ſibi ipſemet infert peccando. .
Quis igitur, cui vel mica ſalis, vel ſcintil-

D 5 la

34 PARS I. CAPUT III. §. 2.

la charitatis ſupereſt, monſtrum tam enerme,
horrendum, ingens vel eminus viſum non
toto corde exhorreſcat? Annon vel ſolo hoc
nomine, quòd animam pulcherrima DEl ima-
gine inſignitam tam fœdè deturpet, & ex An-
gelo paradyſi diabolum infernalem, Deique
inimicum efficiat, etiamſi longam illam ma-
lorum caudam, pœnarum nempe temporali-
um & æternarum poſt ſe non traheret? an-
non ſat pœnarum eſſet, peccaſſe?
Quid agis, 6! miſer, dum peccato con-
ſentis? ergéne ut perverſæ tuæ voluntati,
inſanæque cupidini ad horam ſatisfacias, tot
malorum Iliadem ſponte tibi accerſes? Vix
concipitur peccatum, jam pœna præſtè eſt,
& hominem ulciſcuntur propria facta. Do-
meſticus ille alaſtor, mala conſcientia, crude-
liſſimi inſtar tortoris continuò lancinat men-
tem, nec unquam quieſcit rodens ille vermis;
ſed in mediis lætitiis vellicat, arguit, clamat:
Quid feciſti? Quàm miſera hæc vita eſt ipsâ
morte triſtior, vivere in peccato, hoc eſt,
in odio DElI, ſub demonum poteſtate?
Et quid demum de te fiet poſt mortem,
quando anima à corpore mille inter anguſtias
avulſa, dum ad ſuum redire deberet princi-
pium, pondere peccati depreſſa detrudetur in
miſeriarum abyſſum à DEO, ejusque Sanctiſ-
ſima Matre derelcka, à Sanctorum & bono-
rum omnium contfortio perpetuò extorris.
Quia enim peccando te ſponte à DEO tuo
avertiſti, nec unquam ſeriò poſthac conver-
ti⸗

Unig te
bri
e
um
M
e
N
K
Nant
Nalnet,
nun

Cport

Dentn

eherpe

Ungtn
Unpen
Noen
ulrkn
un ſte
mepud

Pennr!

Pereal
, n Pecenoeg
erie mur rolnngt
Wnmn rigftig
ibi eetſes
npens prelhe
Droprin ſkt.
nconſientt, end
hnd Hncint ne
todeileſens,
, Arul, tnet
1 hee n ck ins
erend, or el

DE TIMORE DEI. 35

tiſt; æquum eſt, ut à te ſe DEus tunc aver-
tat. Necdum ſatis. Ad pœnam damni æ-
ternùm irreparabilis, pœna quoque ſenſus
emnes vitæ hujus pœnas immensùm exce-
dens adijcitur. Ardebis igne illo tartareo cru-
ciandus ſemper, comburendus nunquam, &
Jumus tormentorum tuorum aſcendet in ſocula
ſwaculorum: (Mm) Nec apparens ſpes alicujus
remiſſionis aut ſolatij unquam tibi affulgebir.
Et tum demum ex gravitate pœnæ, peccati
ſeu culpæ gravitatem heu! ſerò nimis agno-
ſces.
Sed quam ſenſibiles ſunt plerique homi-
num ad pœnam quamvis corporalem, ut ſo-
la etiam ejusdem recordatio horrorem ipfis
incutiat; tam inſenſibiles funt nonnunquam
ad pœnas illas, quas fides ipfis ut peccati pe-
diſſequas proponit, ideò duntaxat, quod ſen-
ſu corporeo nullum earum capiant experi-
mentum. Si namque pœna culpam preſſo
ſemper pede ſtatim inſequeretur, & cogeren-
tur aliquatenus ſentire, quod fides commina-
tur peccanti; nemo ſanè tantæ foret audaciæ,
ut ullo unquam peccato ſemet obſtringeret:
Modò autem quia non profertur citò contra
malos ſententia, absque timore ullo Rhlij bomi-
num perpetrant mala. (n) Ergo fides tan-
tůùm apud te non valeat, ut ſuppleat ſenſuum
vices? Annon illud multò certius, quod fi-
de Divina credimus, quàm quod ſenſibus ex-
Perimur? ſenſus falli poſſunt, non fides. Se-
ria

—

—

(m) Apoc. 14. TI

e) Ecc le. 8. 11.

1

36 PARS JI. CAPUT III. §. 2.

ria itaque & attenta veritatum fidei rumina-
tio dormientem, & ſemimortuam fidem ex-
citet; & haud dubiè ſanctus ille timor Domi-
ni, & horror peccati ſoliditatem acquiret nul-
la unquam peccati illecebrà emolliendam.
Cæterùm caſtus DEl timor peccata non
tantùm gravia, ſeu lethalia, ſed minima eti-
am & venialia deliberata excludit. Licèt e-
nim vitam animæ iſta non aufferant, nec gra-
viores illas pœnas ſe ſolis inducant; vires ta-
men animæ enervant, & neglecéta ſenſim ad
mortalia diſponunt. Certè peccata etiam ve-
nialia tantùm ſunt offenſa DElI, ipſiusque San-
ctitati magnopere diſplicent: Ut adeoque af-
fectus permanens venialium aliud non fit,
quàm perpetua DEO diſplicendi voluntas,

quæ haud dubiè bonæ voluntati è& diametro

opponitur, neque cum propoſito tendendi
ad perfectionem concordari poteſt. Id quod

Sacer Eccleſiaſtes bella ſimilitudine exprefſſit:

Muſeæ morientes, inquit, perdunt ſuavitatem
unguenti. o) Si Mufcæ ſolùm obiter deli-
bent, & mox avalent, nihil nocent unguento,
niſi quòd modicam illam portionem ſecum a-
ſportent. At ſi unguento diutius inſident, &
ſubmerſæ demum eidem immoriuntur, to-
tum reddunt inſipidum. Ita prorſus pecca-
ta venialia, ſi fortuitò contingant, & pœniten-
tià mox deleantur, bonæ voluntati parùm ad-
modum detrimenti afferunt; at verdò ſi diuti-
us in animo hæreant, & affectui immoren-
tur,

(o) Eccle. 10. 21.

bon⸗
gn
l
ſehet
gle folal
uN

0memore
lanbrsſ
Urterobt
Nut

—
enn

un

Ennmn ſe n

3

umnn en⸗
itllein
Alen gliegn

Mianleneen,

at Uht
i⸗ Derelt, Uhtk
6cneint, Fng,
1 erſech ſnlin
1 Peceati ertinn ir
U, iogree
1: Ukceoglen
n Aud don t
dleenei polums,
luntti (umenn
hropolto kelhac
ipotel. Igo
Uindme ennlt:
rinnt /lntten
Clln obier e⸗
OCent unguend
otüonenſetun:
Gonmsinücen,
1 Wmoruet,
ln pois gar
indun Epeener
Uuneine
edld

Uul.

Gecn woon

II

—
—

DE TIMORE DEI. 37

tur, bonæ voluntatis ſinceritatem eatenus de-
perdunt, ut jam non tam ſuaviter & affectuo-
sè, quod ſonat, ſentiat, & ſit quod dicitur,
videlicet DEum nunquam offendendi, ipfius-
que voluntati in omnibus obſequendi certa
ic firma voluntas.
d. 3z.

Timor DEI ex noviſſmorum memoria.

FRaudum ac deceptionum omnium, quibus
* dœmonis aſtutia hominibus imponit, faci-
lè prima maximéque pernicioſa eſt, mortis &
eorum, quæ mortem ſequuntur, oblivio. Per
hanc certè & non aliam portam mors intravit
in mundum, dum callidus ſerpens mulieri
ante omnia perſuaſit, ipſi moriendum non
eſſe: Mequaquam morte moriemini; („½) nul-
lum poin haberet metum mortis, nec de ea
cogitaret quidem. Hac impoſtura etiamnum
utitur ſtygius veterator, atque oblivione mor-
tis idem prorſus, quod falſa illa perſuaſione
obtinet; dum innumeram fatuorum multitu-
dinem per hanc in fraudem agit, ut absque
metu mortis, & noviſſimorum memoria in
diem ſecuri vivant, & miſerandæ illius ſortis
immemores, quæ brevi eos excipiet, cupi-
ditatibus ſuis frena laxent Sancti Timoris DEl
pariter obliti.
Non fruſtrà igitur nobis inclamat Scriptu-
ra:

(7) Gen. 3. 4.

2

38 PARS I. CAPUT III. §. 3.

ra: Memorare noviſſima tua, & in aternumm
non peccabis. (g) Nec facilè aliud efficacius
conſtantis timoris DElI medium, incipienti-
bus præſertim, ſuppeditari poterit, quaàm fre-
quens, ſi non continua mortis, & quæ eam
ſequuntur, memoria. Hoc nomine Alexan-
drinus ille Patriarcha Theophilùs jam morti
proximus Arſenium Abbatem beatum dixit:
Beatus eés tu, Arſèni! qui banc boram ante o-
culos ſemper babuiſti. (r) M
Ergo bominibus ſtatutum eſt ſemel mori;
poſt hac autem judicium, (Q) absque eo, quòd
tempus & hora ipſis ſit manifeſta. Mors cer-
ta, hora incerta. Hoc interim ſciunt omnes,

vitæ ſuæ tempus admodàùm breve eſſe, æter-

nitatem verò; ad quam ipfis in morte tran-
ſeundum, finem non habituram; & quod in
iſta id duntaxat meſſuri ſint, quod modò be-
ne vel malè ſeminaverint, ex eo nempe vitæ
vel mortis, pœnæ vel prœmij fructum colle-
turi. Et quod caput eſt, in itinere hoc tam
periculoſo non vult DEus hominem certò ſci-
re, utrùm odio vel amore dignus ſit; ut hæc
incertitudo homini rationis compoti, ſuæque
ſalutis ſtudioſo continuò ineitamento ſit, totis
viribus gratiam ac amicitiam futuri Judicis
conſectandi.
Certa ulterius veritas eſt, moribundis ma-
Xxima & graviſſima ex dœmonum infeſtatione
inſtare pericula; cùm illud ſit punctum tem-
poris, in quo totius vitæ proceſſus per de-
L cre-
(o9) Eccli 7, 40. (r) V. Pb. 1. 5. c. 3. (6) Hebr. 9. 27.

l
“
Cn !
SGorun
dreer

erenn
huen,

mtalie

n

. 1 Ein⸗
ber 4 1. N
ln All ßen

.

nt

.
Mere
Uns

Netmine de

e enan
, he
4 NM oyen Ute
7

tin
/ Mehle eh,l
Unkela. NMonsc

a

Eninſcumtonmn
nbrere ele,
ls n more mn
unmm; Eot
1, rod nohe
eleo venpe
nj fudhmonle
iniüterhortan
oninen cettdſ
gngirynke
NNd, r
tumenl
eöan And ,l

ncumti
e neli

0

ud ilegt

N lb en

htegnn
e Nis en nort

6 0.

6 .

DE TIMORE DEI. 39

éretoriam vitæ vel mortis æternæ ſententiam
finitur. Inde eſt, quèòd hoſtes tartarei, ut
primùm ex indiciis advertunt, hominem fini
ſuo eſſe proximum, omni ſua aſtutia & ma-
litis ſe obarment, ut infirmum ac viribus pro-
pe jam deſtitutum uno impetu invadant, &
propellant ad interitum, eò quidem verocius,
quò certius agnoſcunt, breve eſſe tempus re-
ſiduum, à quo tota pendet hominis æterni-
tas.
Illuc ergo fortiſſimam impreſſionem faci-
unt, ubi norunt, infirmum eſſe debiliorem.
Iis, qui nimio præſentis viteæ amore tenen-

tur, perſuadere ſatagunt; res ſuas tam pe-

riculoſas non eſſe; & arte aliqua efficiunt, ne
ab alio quopiam periculi ſui admoneantur. Iis
qui in uſu Sacramentorum fuèêre negligentio-
res, novum teporem inijciunt, ut longiori dila-
tione Sacramentorum vel improviſi decedant,
vel absque diſpoſitione condignâ, Sacra ex-
trema accipiant. Alios intempeſtivâ verecun-
dia afficiunt, ne in Sacro tribunali de omni-
bus ſincerè ſe accuſent: Alios temporalium
diſpoſitione diſtrahunt, ſuæque animæ red-
dunt immemores: Aliis, præſertim avaris &
carnalibus, paſſionum ſuarum objecta magna
vi obtrudunt, ut quod in vita ſua tam perdi-
tè dilexerunt, ne quidem in morte ex animo
reſpuant; ſicque veterum paſſionum & mala-

rum conſuetudinum ſubſidio, tanquam pro-

priis armis; hominem invadunt. Quot nem-
pe peccata in vita quis commiſit, quot vitio-
ſos

40 PARS I. CAPUT III. §. 3.

ſos habitus contraxit; tot contra ſe arma mi⸗-
niſtravit hoſtibus, quibus in hora illa terribi-
li ipſum oppugnent;, atque ingentes ipſi tene-
bras excitent, ne Divinis inſpirationibus au-
ſcultare; & vero ſupernaturali dolore DEO
reconciliari valeat. Cumprimis verò omnes
eò nervos tenebriones iſti intendunt, ut mo-
ribundo peccata ſua, illa etiam quæ levia pu-
tabat, exaggerent, juſtitiæque Divinæ ſeve-
ritatem attollant; quatenus abjeéta ſpe veniæ
in deſperationis barathrum miſêrum detru-
dant, optimè gnari, nullum homini in extre-
mo illo articulo virtutis actum æquè eſſe ne-
ceſſarium, ac humilem in DEl bonitate,; &
Chriſti meritis fiduciam:
Quuis ergo non videat, quot & quantà
homini in hora illa tremenda inſtent pericula;
& quot animæ pereant in extremis, quando
nempe uti merita; ſic & peccata anteactæ vi-
tæ operari incipiunt. Quis hæc ſeriò cogi-
tans non côrdetenus timeat, & vero peccati
horrore animitus concutiatur? Revera; t
frequentiùs de morte tua, qudm de longitudine
vitæ cogitares, non dubium, quin ferventius te
emendares. (t) Haud dificulter omnibus mun-
di vanitatibus, & affectibus inordinatis æ&ter-
num valediceres; ſi ſupremi illius vale, quo
notis & amicis, rebus tuis omnibus, toti mun-
do, tuõque corpori ſimul dicturus es, recor-
dareris frequentius; imò & horæ illius, quan-
do corpus tuum jam emortuum familiarés tui
ceu

(“) Imit. Chr. I. I. c. 21.

4 in
4 Cuimocn
en, 1
Nodt
Vecbvocrun
ud
G ern
Mle
16. Jn
Olnlilch
rn
Ais i

is, epe
1 1

ad
edn en

te ke

poncen
le inni e
Unn eeren

RAa. Re

n ben/

enseheck heri
Inn Mtun En
lum hominin en
n eilh elen
Del oniue,

41) gor Gi
dn illent ere
n ennens, gund
Peconn Meite i⸗

i bee hni g
A1, A ei gecer
imm! Neen;,
in le lngtuin
mn ſin kunin
Soneronobun⸗
drs notnnett

keial Ius , lol

rid oeisl

.

uuns

DE TIMORE DEI. 41

ceu putidum cadaver abhorrere, & ut ſub ter-
ra quantocius abſcondatur, omnia parare in-
dpient, tamdiu tui recordaturi, quamdiu
modò tu ipſe defunctorum memor es. Ap-
precabuntur pro more tibi requiem æternam,
nec aliud quidquam à plerisque expectes. Et
quid interim anima tua?
Poſt hac autem judicium, inquit Apoſto-
lus. Statim ergo à morte ſiſteris ad tribunal
omniſcij & æquiſſimi Judicis exactiſſimam de
tota tua vita redditurus rationem, nemoque
allus, niſi bonæ ac malæ tuæ actiones illuc ti-
bi comes ibit: Ecce! bomo, & opera ejus
audietur ibi. Hæc talenta, hæc dona natu-
r& & gratiæ, hæc media & ſubſidia ſaluns
accepiſti: & hæc & iſta malefacta Creatori,
ac Redemptori tuo reddidiſti. Nec peccata
tantùm, ſed juſtitias quoque, quas habere te
putas, expender Jjudex, & exactè trutinabit,
an recta ſemper fuerit tua intentio, an debi-
tæ circumſtantiæ ubique obſervatæ? Heu I
quid tunc ſenties, quomodo trepidabis tepi-
de ac negligens homuncio! qui non poteris
reſpondere unum pro mille: quò fugies à fa-
cie irati Judicis? quomodo tibi cordi erit;
cum decretoriam ſententiam pro tora æterni-
tate, heu! æternitate, duraturam in te pro-
nuntiabit. Quid tunc feciſſe voles? & quid
non feciſſe? Ergo nunc age, nunc time, &
taliter vive, qualis optas inveniri in morte,
& in horrendo illo poſt mortem judicio.
Quem ſeria mortis, judicij, æternitatisque
ient. Saunct. Comp. E me-

42² PARS I. CAPUT III. §. 4.

memoria ad horrorem peccati, ſolidumque
DEl timorem non excitat; planè non dor-
mit, ſed mortuus eſt.

Timor ex continua DEI praſentia.

UT ea, quæ hactenus obtinendi & conſervan-

di timoris DEl media ſuppeditavimus, in

compendio reddamus, continuam DElI præ-
ſentiam ceu colophonem addimus. Hoc me-
dium, inſtar omnium, timorem DEl reveren-
tialem & filialem mirum in modum fovet &
nutrit; ut qui eo rectè utitur, non modò

peccati horrorem, ſed etiam amorem virtu-

tis, Deoque placendi ſtudium magna cum a-
nimi voluptate, & majori adhuc ſpirituali
profectu valeat conſervare.
Conſiſtit ergo hoc medium in attenta vi-
vâque omnipræſentiæ DEl apprehenſione,
qua idem quodammodo ſenſibus internis re-
præſentamus, quod fide certum eſſe credi-
mus. DEum ubique eſſe præſentem, tam
certum eſt, quàm eſſe DEum. Si foret locus,
ubi DEus non eſt, eſſet quid creatum ſine in-
fluxu Creatoris ſaltem conſervativo: qui cum
ab eſſentia Divina ſit inſeparabilis, neceſſariè
ubicunque creatura, ibi & DEum eſſe neceſ-
ſe eſt, & quidem ùt Scholæ loquuntur: En-
ter, potenter, præſenter. Sicut avis, quo-

cunque volet, aérem tamen nunquam exibit:
ſic

4dkennm
et n
W,
e/r
Cemon-
Prunlocor
s,
coe R
lüptek
Unore un

.

Dn biren
Penn r
Ler, amare

u profeck

llchz e

cies,
6 inline,
Umilofon

l

Weoglien

.

n1

tumn M

Cohthencddine
Eniſpelinin,
rnem De 1
macdimg Hoen
Inorenblreren
nin modhin dore

Minr, non m.

Etan mmorenn ur
dum mugn en

ſoi Wne Hiim

Neciun in enn N
DLl pperenion
eontbes iterob

DE TIMORE DEI. 43

ſic creatura, quocunque concedat, DEum
ſemper inveniet præſentem : S& daſeendero in
cæœlum, tu illie es ; ſe deſcendero in infernum;
ades. (u4)
Quemadmodum verò DEum, ubicunque
demum locorum ſimus, nobis præſentem cre-
dimus; ita pariter in nobis ipfis, id eſt, in
corpore & anima; adeoque in intimo cordis
noſtri præſentem eſſe indubitata fide tenemus,

utpote qui influxu continuo ipſum, quod ſu-

mus & poſſumus, in nobis cauſat & conſer-

vat; ut proinde magis in DEO nobis præſen-

te ſimus, quâm in nobis ipfſis: In ipſo enim
vivimus, movemur, & ſumus.
Quæ cùm ita ſint, quantam nobis verita-
tis hujus memoria reverentiam erga DEum
conciliare debet, quem licèt oculo corporeo
non videamus, mentis tamen ac fidei intuitu
nobis tam propinquum continuèò intuemur.
Sive ergo DEum àùt noſtrum Judicem ac Do-
minum, ſive ùͤt Redemptorem ac benignilſſi⸗
mum Patrem conſideremus; frequens & at-

tfenta ejus præſentiæ conſideratio omnium,

quæ ipfſi diſplicent, horrorem, & quæ pla-
cent, amorem nobis inſtillet neceſſe eſt. Ma-
gna profectò homini bene agendi neceſſitas
eſt indicta, cùm ante oculos ſemper agat il-
lius Judicis, qui non facta ſolùàm, ſed & co-
gitata intimè ac penitiſſimè perſpicit. Tune
coram illo volvas in animo, quod coram ho-
mine eloqui erubeſceres? aut in oculis ipfſius

C 2 faci-

(2) Pf. 138, 8.

44 PARS I. CAPUT III. §. 4.

facias, quod in honeſti viri præſentia facere for-
midares? Vix inter homines etiam ſceleratiſſi-
mos tam impudentem reperies, qui in Judicis
hominis ſeveri ac potentis præſentia leges ipfi-
us violare auſit: & DEO omnipotenti ac omni-
um juſtiſſimo Judici minor habeatur reveren-
tia ? Meritò ſibi quisque identidem illa Eliæ
verba inculcet: Eivit Dominus DEus, in cujus
conſpectu ſto, (X) & ego reverentiæ & obe-
dientiæ tot nominibus ipſi debitæ oblitus ea
faciam, quibus ipſum offenſum iri certò ſcio?
Vix erit, qui eò proterviæ deveniat, ſi vivam
DElI præſeêntis memoriam ex animo ſuo nun-
quam dimittat. Quemadmodum enim Mini-

ſtri ac ſervi Imperatoris (dicebat Abbas Se-

rapion) in ipſius conſpectu nec ad dexteram
nec ad ſiniſtram ſe vertunt; ſic homo ſtans in
conſpectu DEl in ipfius timore ſemper ſe con-
rinet, nec cauſam habet timendi demonum
in ſidias.
Noſtra certè ætate inſigne firmandæ huic
veritati exemplum edidit quiſpiam nobilis, &
quidem miles. Hic dum annis pluribus in ar-
mata militia exactis ad extrema deductus ge-
nerali de tota ſua vita exomologeſi animum
expiaret, nec ullius tamen peccati lethalis ſe
reum daret; confeſſario rem inſolitam in mi-
lite, & quidem honorato, miranti ingenuè
faſſus eſt: Se à puero hanc de DEl præſen-
tia veritatem tam altùm impreſſiſſe animo, ut
hujus unius ſubſidiò tot inter peccandi occa-
ſio-

() 3. Keg. 17. I.

es
nr ki 1
ele: N
tery ftn
14
Mten
S untun
WNnonN

Gion bar
Pelempes
erarnen
n doet
Dinnen
MWlunnt
een onen
lsſ
Ereen
Kcnnl
Conkuabn
Cerk hoort,
Omminr ie
Cuan leer
Uticoen n
Ciones al
Neceſein
Uunbus ha
l nns p
uſeken⸗
iigunne,
eln

Wng

enitken
elheinlse
Endricz glin
zupretmutgg
Wmhgtniern

Dummn r i
oterelnik
P ebire Cüin
fenüminarl
ecenenir, iin
menr inmo hon
Crodum erin N
(dibebet Abby
n wec d eren
N, ne homo ſn
inorelenperkan
imeodl Cemonn

.

4

love frmmce hi
llzunm aoh
Urs Durddosn
Arenn Dlln
Aonde ui

—

en edenl h
P
oteninlenn
io, MI Nt

ireceDDr.

DE TIMORE DEI. 45

ſiones & pericula ſemper victor evaſerit. Po-
terat felix hic miles cum Davide ex ſententia
dicere: Providebam Dominum in conſpectu meo
ſemper, gquontam d dertris eſt mibi, ne com-
movear. (J9
Si tantùm poteſt DEI Judicis ac Domini,
uid non poterit DEl Redemptoris, ac aman-
tiſſimi Patris præſentis memoria? Licèt enim
Redemptoris noſtri humanitas, niſi in altaris
Sacramento corporaliter nobis præſens non
ſit; hoc tamen non minus certum eſt, ipfius
Divinitatem eo, quo ante diximus modo, eſſe
nobis intimè præſentem; atque ejusdem eti-
am humanitatem è ſummo cœlorum nos iden-
tidem intueri, ut adeoque in effectu idem
prorfus ſit, ac ſi corpore etiam ubique no-
bis præſens adeſſet. Nec proin vana fictio
eſt, ſi dulciſſimum noſtrum Redemptorem in
Sacra ſua humanitate, quacunque demum pla-
cuerit figura, nobis imaginemur præſentem,
omniãâque ſic comparati agamus, ac ſi nobis-
cum ille verſaretur, ſuoque exemplo ad imi-
tationem nos provocaret; ut hac ratione a-
ctiones noſtræ omnes, adeoque eæ etiam,
quæ de ſe indifferentes nulliusque forent valo-
ris, in ipſius conſortio, ac ipfius ſanctiſſimis
aéctionibus bona intentione unitæ dignæ eva-
dant, quas Patri ſuo æterno, ceu fructus Sa-
cræ ſuæ humanitatis offerat præmio inæſtima-
bili aliquando remunerandas. Sic nempe il-
lud Apoſtoli quàm optimè adimplemus ad lit-
3 te-

3) Tfſ. 15. S.

46 PAks I. CAPUT III. 6. 4.

teram: Omne quodcunque facitis in verbo
aut in opere, omnia in nomine Domini no-
ſtri Eſu Chriſti facite, gratias agentes Pa-
tri per ipſum.
Hanc artem Chriſtus ipſemet Gertrudem
ſuam docuit, dum in hæc verba aliquando
familiariter eſt affatus: Incumbe ſuper me, ſt-
cut Heliſckus Propheta incubuit ſüper puerum,
quem d mortuis ſuſoitavit. Ad quod illa: qua-
liter, inguit, boc perficiam? Reſpondit Domi-
nus: applica manus tuas manibus meis, id eſt,
commenda mihi omnia opera manuum tuarum.
Item: applica oculos tuos oculis meis, ſingula
que membra tua coapta memb'ris meis, ic- %,
in unione membrorum meorum innocentiſſzmo-
rum commenda mihit ſingula membra corporis
tut cum omni motu luo, ut de cætero nunquam
niſt ad laudem & gloriam meam, & propter
amorem meum commoveantur. (2 ) De quo ſuo
loco plura.
Quis interim non videat, quantùm ad re-
verentialem ac filialem DEl timorem, qui ve-
rè initium dilectionis eſt, valeat frequeuns fſal-
tem, ſi non continua Divinæ præſentiæ re-
cordatio; quæ licèt initiò non nullam videa-
tur habere difficultatem, ſenſim tamen exer
citatione modica tam facilis reddi poteſt, ut
citius ferme fui ipſius, quàm DElI præſentis
hominem devotum obliviſci contingat. Dum
namque præſentiæ hujus ſuavitatem aliquali-
ter guſtare incipit, quid quid videt, auit⸗
en-

—

(2) 3. Gert. Il. 5. . 29.

—

(CnC⸗

it,
is
enttn,6
entthn⸗
Eho⸗
6DAn

.&R8

=n

elen,
ſon Ane
e
foin
forp
pli
o, I1
Geters
Schen::

Wennez

Weern

Munilie ui
yn Mrlin fin
uly i/ /

.
vnlint Miz i
unmn inntnnti⸗
li nlnn ann
tletmn in
1 memn, Mt
ti, 2,Neol
4I Curim
lünoten, C
VNen keglen
Myne reiam

DE TIMORE DEI. 47

ſentit, intelligit, ad cognitionem, amorem,
ac admirationem ſui Creatoris ipſum inducit,
cujus vel bonitatem, vel ſapientiam, vel po-
tentiam, aut etiam juſtitiam aliquatenus ipfſi
repræſentat.
Et hoc modo bona voluntas, quæ timo-
ris DEl finis ac ſcopus eſt, quaſi affusô oleò
continuò nutritur, ac magis magisque inar-
deſcit, ut demum univerla, guxæ homo prius
non ſine formidine obſervabat, absque ullo labo:
re, velut naturaliter ex conſuetudine incipiat
cuſtodire, non jam timore gebennæ, ſed amore
Cbriſti, &f conſuetudine ipſa bona, & delecta-
tione virtutum: (a) Quemadmodum igitur
panis quotidianus cum omni cibo ſumitur, ſic
& tu, ſi ſapit tibi hoc exercitium, omnibus
tuis actionibus & exercitiis admiſce; brevique
experieris, quantùm faciat ad ſpiritualem pro-
fectum: & ſi alicubi te defeciſſe cognoveris,
advertes pariter, ex oblivione præſentiæ Di-
vinæ plerumque accidiſſe.

CAPUT IV.
DE
M ORTIFICATIONE.

A ex Sancto DEl timore, ac horrore
peccati conceptam ſeriam DEO ſervi-
endi, ipſique placendi voluntatem ipſo opere
(4) 8. Bened. Reg. c. 7.

43 PARS I. CAPUT IV.

teſtatam reddunt, ante omnia conſcientiam fu-
am à culpis exonerare, & integra confeſſione
animam expurgare ſatagunt. Nec abs re fu-
erit, generalem totius vitæ inire rationem,
iis præſertim, qui rationabilem cauſam ha-
bent dubirandh, ne non confeſſiones præteri-
tæ vel defectu ſerij propoſiti, aut doloris ve-
rè ſupernaturalis quandoque fuerint invalidæ.
Hæc autem ſemel ritè facta facilè ireranda non
eſt, nec dœmoni ſuperfluos ſcrupulos imjcien-
ti deinceps auſcultandum, ſed magis DEl bo-
nitati ac miſericordiæ, quàm propriæ indu-
ſtriæ aut conatui hac in re confidendum.
Interim hoc facto necdum res tota pera-
Cta eſt. Paucorum ſiquidem, & non niſi per
miraculum gratiæ hæc fuit felicitas, ut ſimul
& ſemel à peccatis averſi, & ad DEum con-
verſi omnem etiam ad peccata propenſionem,
habitusque vitioſos ita plenè ac integrè exue-
rint, nullum ut deinceps iis relabendi ſubfue-
rit periculum, quod de Pauli Apoſtoli, Mag-
dalenæ, & paucorum forſitan aliorum con-
verſione piè creditur. Perfecta animarum
ſanatio ordinariaâ via curationem corporum
imitatur; & quemadmodum è& gravi morbo
convaleſcens, etſi mortis periculum evaſerit,
debilis tamen adhuc multis malignis humori-
bus abundat, qui paulatim evacuantibus &
Purgantibus remediis expellendi ſunt, quous-
que perfectam ſanitatem, viresque integras
recuperet. Sic & anima poſtquam lethale vi-
rus peccatorum evomuit, non ideò ad eam
vir-

, dude
8 word
Krn
Nud n
Vulr, o,

Ne N

Nn X
Gonun
8r ncr
e lhn
Mornbene
r Uihl
bkeurr
Ntonte
Humin n
le lle e

dr lle
Nen e⸗ Rer

Kn

Pnne

A

Hdeſemn
elpllee
mrs Del
un prchrir
econbcencln.
um ne n en
n onnil
Klats, ur icn.
A Mum co
uunpropenſonen,
Kinegnenle.
Pttlbenellhre.
ldl. N
Lorum Co
Petkeca erunnnn

nionen onponn
8Deticlumeſtkt,

itrſe nigt
ſothn

dl
rie

DE MORTIFICATIONKE. 49

virtutis perfectionem illico pertingit, ut non
aliqua etiamnum emendanda & expurganda
ſuperſint. Sunt nempe quædam peccatorum
reliquiæ, & mali habitus ac propenſiones vi-
tioſæ ex anteacta vita relictæ, ex quibus ma-
lum non nunquam repullulaſcit, niſi paula-
tim per patientiam & diligentiam enerventur
& exſcindantur. Et hoc præſtat Morrtifica-
tio, quæ pro diverſitate eorum, quæ in no-

bis inordinaté vivunt, ut nomine, ita & ip-
7 7

ſa re diverfa eſt. Omne autem illud inordi-

natè vivit, quod ad DEum, cui omnia vi-

vunt, non eſt ordinatum. Ordiamur à ca-

pite.
§. I.
De Mortifcatione Amoris proprij.

Rima ac præcipua omnium malarum affe-
ctionum radix & origo eſt amor propri-
us; qui quamdiu animo hominis dominatur,
nec ſub rationis ac fidei imperio coërcetur;
mortificationibus aliis quibuscunque parùm
aut nihil proficitur. Sapienter planè Abbas
Siſois fratri cuidam quærenti: Eccur paſſiones
indomitæ tantam ſibi etiamnum faceſlant mo-
leſtiam? Ideò, repoſuit, quia vas paſſionum
iſtarum in te integrum ſemper manet. Red-
de illis pignus ſuum, & protinus diſce-
J . . .
dent. () Vas paſſionum omnium, eſt amor
E 5 ſui

—

C V. Pr. 1. 4. c. S.

„

50o PAlRs I. CAPUT IV. §. r.

ſui inordinatus; hoc exclufſo ceſſat omnis pafſ-
ſionum tumultus. Enimvero quæ cauſa eſt,
quòd multi ejuratô licèt per confeſfionem pec-
caté, & concepto melioris vitæ propoſito,
tantam tamen poſteà experiantur difficultatem,
tantämque nonnunquam perſentiſcant animi
amaritudinem, quòd delectationibus illis ex
peccato olim perceptis carere debeant; ſic-
que jam abſtinent à peccatis ſicut ægri à cibis
vetitis, à quibus ideò duntaxat ſibi tempe-
rant, quia medicus ipſis, ni abſtineant, mi-
natur mortem: Hinc vellent fibi fas eſſe,
damnatis his frui cupediis, modò id impunè,
citra damnationis periculum, liceret: ideo-
que illis Israélitis ſimiles, licèt Ægyptum e-
greſſi corpore, animo tamen illuc ſêmper re-
ſpectant, ac etiamnum erga pepones & allia
ipſis pruriunt dentes: unde in continuo peri-
culo verſantur, ne oblata denuo peccandi oc-
caſione in priſtinas relabantur miſerias.
Quænam alia, inquam, totius mali cauſa
eſt, quam amor ille proprius, quo erga ſeip-
ſos inordinatè afficiuntur; dum non tantum
habent animi, ut generoſo auſu fibi ipfis im-
perent doloris cujusvis ad ſalutem neceflarij
conſtantem tolerantiam. Revera ex boc vitio,
uod homo nimis inordinatè ſo diligit, pene to-
tum pendet, quidzuid radicaliter vincendum
6. (b)
Huc ergo machinæ omnes intendendæ
ſunt, & prima ac fortiſſima impreſſio in hanc
arcem

nne-

(⁵) Im. Chr. 1. 3. c. 53.

N

en ſei

Urroremt

elend

bo ſenn
moenn
Deleori
Eeermeod
os O
Nor
Woke
ner
Por
Netoos
ct N
0len in
n el
Nr Arin
or econt
18 engn
e
U Kinn
Clgimn,

3

Uclten

=

nocbiinn
Un, Ieeret: Ee
lek Aoyprn:
wen Auclenpern
nr eyoheſ el
l ncnnino ven
ndennd enmoe.
Nnn oldnis
n, Cons Ml
is el
1, dun Mn Im
a ince
1 Mnen letn
1. Wenarkn

DE MORTIFICATIONE. 5r

arcem facienda eſt, qua expugnata urbs tota
ultroneam faciet deditionem. Mortificationi-
bus externis ſemet affligendo, & quaſi levio-
ribus velitationibus hoſtem laceſſendo, bel-
lum hoc inteſtinum in longum protrahitur:
Decretorià pugna cum hoſte capitali ſtatim
decernendum eſt., quo proſtrato auxiliares
illius copiæ omnes levi manu profligabuntur.
Ita prorſus paſſionum mortificatio à proprio
amore incipienda eſt; quo ſemel ſubacto paſ-
ſiones reliquæ, ceu fruteta dejecta grandi ar-
bore, unà cadent.
Sed quomodo? qua ratione? dicam bre-
viter: Clavus clavo pellendus, & amor pro-
prius amore ſui ipſius bene ordinato expellen-
dus eſt. Magna ſiquidem eſt differentia inter
amorem proprium, & amorem ſui ordina-
tum. IIe femper inordinatus eſt, dum ſem-
per ſiſtit in aliquo ad DEum non ordinato.
Amor econtra ſui ipſius, cum ſit regula amo-
ris erga proximum, honeſtus eſt, quia à
DEO præceptus, & ordinatus, quia ad DE-
um relatus. Hoc amore nos ipſos in DEO
diligimus, & in ordine ad DEum; quatenus
ea nobis bona tam naturæ, quàâm gratiæ cupi-
mus, quibus ducimur ad DEum. Amare ſi-
quidem aliud non eſt, quàm bonum velle a-
mato; ſed verum bonum, non faltum & ap-
parens tantùm. Par odio eſt ille amor, quo
alicui ſub ſpecie boni malum cupimus aut in-
ferimus. Simiarum iſte amor eſt, quæ baſi-
ando catulos ſtricto nimium complexu eosdem
ene-

522 PAkRs I. CAPUT IV. §. 1.

enecant. Tüne illum te amare credas, qui
gladio melle illito te invadit, aut venena in
auro propinat? Et tu te ipſum amare putas,
dum tibi ipſi ea cupis ac provides, quæ in
ſpeciem quidem jucunda & ſuavia, potiori
tamen tui parti, animæ tuæ immortali extre-
mè pernicioſa. Scito, gquèòd bic amor tui ip-
us magis nocet tibi, qudm aliqua res mundi. e)
Quanto potiori jure tunc te amare dicen-
dus es, quando tuo appetitui noxia petenti
denegas, aut eripis nocitura? Mater certè, et-
ſi tenerè amet filiolum, cultrum tamen im-
pensè flagitanti non porrigit, quin fortuitò
arreptum è manu cautè ſubtrahit, inſuper
habito parvuli ejulatu. Sic medicus ægroto
fibi amiciſſimo amaras miſcet potiones, urit
& ſecat, nec quidquam eorum, quæ malè
poſtulat, indulget. Sic DEus ipſe, quos di-
ligit, arguit, corripit, & caſtigat, nec ad ſe
clamantes audit ad voluntatem, ſed ſolùm ad
ſanitatem.

Talis igitur ſit amor tuus erga teipſum,

qualis amici ad amicum, medici ad ægrotum,
DEl ad hominem. Si bene te oderis, tunc
amaſti; ſi malè amaveris tunc odiſti. Prima
hæc in Schola Chriſti tironibus addiſcenda
eſt lectio: Qui amat animam ſuam, perdet
eam , & qui odit animam ſuam in hoc mundo,
in vitam æternam cuſzodit eam. (d) Hic de-
mum verus & ſincerus amor eſt, non quæ
naturæ ſuavia & grata ſunt, ſed quæ utilia,

£

(

) Imit. Chr. l. 3. c. 5. (7) Joan. 12, 2 .

mde
Ne mern
vonieſn
geſolenah.
Duerketpu
Eun deri
loo
itne n
Kdci
DoNign
Chhmod-
len ann
Ger n
ed e

Mine Ee
Ir, ſal i

6d Nr 4, e
Allſ tir ,

7
N oeeyne
A

eH
Dunni ni
un/Marrenn
baltnm umen
men Cn ſoni
Ireht, i
r meliet egron
Uln iones
Lemmm Cle Nll
Duile, s
Rabiet, n.

en, Ed ln d

Gelaidenon
dene de Nderdei
8ne Nn Vin

.
Mr AN

4 m)

DE MORTIFICATIONE. 53

& animæ ſaluti profutura, ſibi ipfſi velle.
Hic amor in Scripturis ſacris alicubi odij
nomine venit, ſed talis odij, quod omni be-
nevolentià potius eſt. Hic eſt amor ille, quo
Pater æternus ſuum Unigenitum Hominem fa-
ctum dilexit, & quo Ohriſtus itidem genui-
nos ſuos diſcipulos ac filios diligit. Sicut di-
lexit me Tater, inquit, & ego dilexi vos, (e)
ac ſi dicat: Sicut me Pater cœleſtis non ad
mundi gaudia, divitias, honores & corporis
commoda, ſed ad contumelias, cruces, mor-
tem denique ignominioſiſſimam huc miſit, &
tamen dilexit: ita & vos diligo, dum ad la-
bores & dolores, ignominias & perſecutio-
nes exantlandas, ad mundi converſionem ab-
lego. Nec alia ad cœlum via patere debet
diſcipulo, quàm ea, quam calcavit Magiſter,
quem oportuit pati, & ita intrare in gloriam
uam. (P)
En tibi normam, ad quam amoris tui ſin-
ceritatem exiges. Tunc amor tui ipſius ge-
nuinus eſt, quando ea duntaxat tibi bona cu-
pis, vel admittis, quæ, & quatenus ſaluti
animæ deſerviunt, ſeu grata ſint ſenſualitati
tuæ, ſeu ingrata. Et plerumque eò plus ha-
bent bonitatis, quò minus habent ſenſibilis
ſuavitatis. Si necdum tibi tantum animi ro-
bur eſt, ut cum Franciſco Seraphico paciſca-
ris cum tuo corpore, ne ullam unquam in
hac vita requiem eidem concedere trenearis;
id ſaltem age, & modis omnibus à te ipio e-
vin-

() Joan. 15. 9. (F) Luc. 24. 14.

54 PARS I. CAPUT IV. §. 2.

vince, ut ea; quæ pro animæ ſalute neceſſariò

agenda tolerandâve ſunt, fortiter ac genero-

s& agas ac toleres;, nullumque dolorem, tri-
ſtitiam, aut naturæ reſiſtentiam cures, quam
ex neceſſaria fuga mali, & proſecutione bo-
ni in te ipſo perſentiſcis. Tum ea; quæ cor-
pori tuo commoda denegare non potes, ea-
tenus moderari ſtudeas, ne quid nimis; ſed
omnia naturæ, ac ſtatui tuo convenientia ſic
ordinabis, ut non modò animæ tuæ ſaluti nil
obſint, quin potius ad majorem ſemper per-
fectionem obtinendam eidem ſübſerviant.
Hoc illud Scientiæ Sanctorum arcanum eſt,
minori labore & dolore majorem redimere,
& in præſenti vita ſibi ipſi non parcere, ut
ſibi parcatur in æternitate. Quantò amplius
tibi ipſi nunc parcis, & carnem ſequeris; tan-
tò diutius poſted lues, & mazjorein materiam

comburendi reſervas. (g

De mortifcatione intellectus, ac ſentu-
Unt Wütérorum.

A Moris proprij, ſeu voluntatis malè affectæ
vitia, etiam in intellectum redundant.
Hinc amore proprio ſemel in ordinem reda-
cto, aut verius, per ordinatum ſui amorem
expulſo, facilior intellectůs medela eſt. Quèòd
enim impartiali in multis careat judicio, in a-
liqui-

(e) Imit. Chr. I. 1. c. 24.

—
=S
— S
Z
E
—
=☛
S=

Coen den
Illn cele⸗
Ectond A
Nlis mnin

l Unhen,

)tenie
Kinnkkru
Iwa
Cui melrol
Cogne eiim
od in
Uertnol men
lefc cc
ebo, chm
em pronun
Ne il

nle herin

nang,

nentore
h

=

Ie N.

, gltnin
mg nntima,
anmnee i
Anoren ene
n elen ſiblentn
Nru zreinun e
entoen kcinen
l on ercere, 1
1n Cuum mnhlin
yven ,e,ler, n
nmn Mnfin

7

)

7
1

tlti, A N
funn.

PE MORTIFICATIONE. 55

liquibus ex ignorantia culpabili hallucinetur,
ſæpe rerum ad ſe nil pertinentium inquiſitio-
ni curioſius vacet, aut opinioni ſemel con-
ceptæ præfractè inhæreat; totum amori pro-
prio referendum in acceptis.
Et verò, quod primum attinet; nemo
non videt, quantâ plerumque ablepſia intel-
lectus noſter laboret, dum in rebus minimis
quidem, quotidianis tamen tam iniquam fe-
rimus ſententiam, & alios longè diverſo,
quàm nos ipſos, pede metimur. Minores a-
liorum defectus ſeverâ perſtringimus cenſu-
rä; & noſtros longè majores excuſamus. In
domo aliena juſtitiam obſervari volumus; &
negligimus in noſtra. Ad aliorum dicta ad-
modum delicati ſumus & ſenſibiles; noſtra
omnia meliorem in partem accipi debere præ-
tendimus. Alios in jure ſuo exercendo re-
miſſos cupimus; & noſtra interim exigimus
ad unguem. De aliis levi ex cauſa queri-
mur; neminem de nobis conqueri patimur.
Alios reſtringi per ſtatuta volumus; & nos
ipſi velut exempti à lege vivimus. Quæ gu-
ſtui noſtro ſapiunt, laudamus; aliena, quan-
doque etiam non ſatis cognita, damnamus.
si quod in aliquem conferimus beneficium,
perenni memoria recognoſci volumus; nos
beneficij accepti poſt horam obliviſcimur.
Verbo, cùm de aliis judicamus, ſemper amo-
rem proprium habemus in concilio.
Neque id oppidè mirum. Eſt hoc Phi-

lautiæ ingenium, ſe ſuâque omnia mirari, a-

li⸗

56 PARS I. CAPUT IV. §. 2.

liena deſpicere. Hoc interim majori admira-

tione dignum eſt, intellectum amore proprio

ceu talpo percuſſum, in propria ſua cauſa
tantopere cæcutire, ac ſibimeripſi non rarèò
in re graviſſimi momenti palam imponere, ut
videns non videat, & intelligens non intelli-
gat. Quoties contingit, intellectum ſedere
jJudicem inter partes utrinque ſibi cognatas
(carnem dico & ſpiritum) non pro re levi,
aut quernea corona, ſed pro vita ipſa liti-
gantes; & iniquiſſimam pro ea parte ferre
ſententiam, quæ utl conditione, ſic & cau-
ſæ meritis longè eſt inferior. Quin imdò cor-
ruptus hic judex ipſemet favore ductus me-
dia exquirit, queis cauſam animæ faciat de-

„—

teriorem, & molitur fraudes contra animam
Nſuatm. (b)
Status controverſiæ in eo ſiſtit: Utrümne
corpori momentanea voluptas, temporale
commodum, vile lucrum, imaginarius ho-
nor, aut quid ſimile; an verò animæ jactu-
ra gratiæ, meritorum omnium amifſſio, dam-
num irreparabile, ipſius nempe felicis æterni-
atis diſpendium ſit decernendum? Quid hic
intellectus? Sat claré videt, rationum mo-
menta militare pro anima, quæ omnino ſuf-
ficerent, ut carnem ceu temerè litigantem
mox compeſceret, & ad expenſas etlam cu-
te ſolvendas condemnaret. Sed nihil horum.
Intellectus, ut carnis injuſtæ prætenſioni con-
tra jus fasque velificari valeat, tergiverſatur
pri-

) Prov. I. I8.

N.

Gimun, 6
lononte
G ruionun
n Apet
Curumnur,t
elegecoart
Geltnis,
, Nis
em

R N

Viris on
teronon
Onetekn
u
Ulun
CAlum uum
enl uft
mon p
len sd
Uheern
enanrtlest
Urick
lenn, Neann
Duimerot
Hnui osh
üinelechs
II, M0
Cmmmoco
len,
kei Pertn
Aheildhn
Enn znri
et gen

NI.

DE MORTIFICATIONE. 57

primùm, dein connivet, a0 interim denſam
paſſionum nebulam excitari ſinit, quibus om-
nia rationum momenta, quæ prudens judici-
um ad partem juſtam poſſent inflectere, ob-
ſcurantur, teguntur, ac vix non abolentur:
futiles econtra, & nullius valoris vitilitigatio-
nes carnis, leviſſimâque ejus motiva ſtatuit in
luce, variisque veſtit coloribus, ut apparen-
ti ſaltem æquitate aliqua ſpiritui prævaleant.
Et quod malitiæ caput eſt, ipſam animam
variis offuciis & impoſturis per ſententiam
interlocutoriam inducit ad compoſitionem
plané ſceleratiſſimam cum carne ineundam,
hoc pacto videlicet: ut ad Horam carni,
Wnunefett quod poſtulat, concedatur; animæ interim
mi cauſam ſuam alio quopiam tempore proſe-
quendi jus fasque ſit. Hic Stylus curiæ, u-
hafäUnm bi amore proprio excæcata ratio contra ra-
ns, Mde tionem jus dicit.
toni Ex hac lerna, amore ſeilicet proprio, alia
WuInei etiam intellectûs vitia & defectus Pullulant, ut
mummi d ſupra eſſe diximus: Ignorantiam, curioſita-
ese tem, præcipitantiam, & pertinaciam judicij.
eE Enimvero dum eorum, quæ ſcire tenetur, ut
mnmne ſtatui & officio ſatisfiat, voluntarid ignoran-
tiꝗ intellectus laborat; inde haud dubiè pro-
venit, quòd ſuaſu amoris proprij labore &
incommodo diſcendi & inquirendi ſponte ſu-
Perſedeat. Dum econverſo curios rerum
ad ſe nil pertinentium, vel etiam nocivarum,
aut periculoſarum ſalrem gauder indagine; i-
terum amori proprio obſequitur, cujus im-

SWient. Sanct. Comp. F pul-

UA W

58 PaAkRSs I. CAPUT WV. §. 2.

pulſu ex ejusmodi rerum cognitione rationa-
lem ſaltem, ſi non ſenſualem venatur dele-
ctationem; tametſi ipſum latere non poſſit, aut
etiam propriâ experientiâ jam edoctus certèò

ſciat, ejusmodi curioſitatem mentem diſper-

gere, & tales nonnunquam poſt ſe relinque-
re imagines, quæ ipſi occaſio ſint ruinæ. UI-
terius: dum in rebus agendis intellectus ſine
deliberatione prævia judicium præcipitat, aut
levibus ex indiclis de aliis malè ſentit, aut
prorſus temerariôò judiciò condemnat; nemo
niſi amor proprius in culpa eſt, quo agente
ſibi ipſi nimium fidit, ac de ſua prudentia
temerè præſumit; ac vice verſa de aliorum
probitate, quos longè infra ſe æſtimat, faci-
l& ſuſpicatur; aut etiam eodem, quo ipſe
morbo decumbit, alios ſibi ſimiles, aut de-
teriores etiam arbitratur, quorum proinde
comparatione ſe meliorem, aut in eorum con-
ſortio ſe minus malum æſtimat. Dum deni-
que proprio ſenſui ac judicio pertinaciter in-
hæret, nec bonis aliorum conſiliis acquiefſcit,
apertè iterum ſe prodit amor proprius, ni-
miaque ſui ipſius fiducia, qua perſuaſus ſibi
alns ſapientior videtur, ac in rebus gerendis
exercitatior: Hinc ſuæ rationis fundamentô;
quod fortè unicum habet, & quidem ſatis de-
bile, ſic præoccupatur, & quia ſuum eſt, ſic
ſuſpicit & admiratur, ut nulli alteri, etſi lon-
gè meliori ac ſolidiori, locus ſuperſit. Er-
90, ut initio diximus, ab amore proprio u-
niverſa intellectús vitia trahunt originem: quo
ſe⸗

“ 4

cerd

Tundoral
Gde ſ
leleckitin
VOlons,et
citn men

ctlNN Ne

1 Mufn
5olenere
Ccnwencvn
ſneller oed
Mnele
Cellelle e.
Vir ren⸗
ſeceyenet⸗
1 Ue
Wwroraeß
Inds, 0
n commt
Vfunrin
en Moe ſt
Eibis 8
0) Uenn
ſlti⸗ lunmn

run ghor
Nenen ſnmn
emnt ſ
Aimnthdu
Akunnatn if
Agungttein

A Caldinnie
Weencimlagt
ololn Nerſit
s e kn
Ah oncemnmt
an ef, lo
1 ce iu undk
Vre eti ce dlonn
Uinke Alimr, K
n elen,, glo i
Wlmles, a d⸗
1, gorum Muid
trinemmeh⸗
Eülmm Dn dent
din Nnineter i
oniis ogtiele
mnt Nirlig,
1 Cnpelnlis
en tuen

E

enskwdnneon

X W.

ulen

DE MORTIHICATIONE. 55
ſemel ſubacto, ſi non penitus exciſo, intellectui
ceu perſpicaci mentis oculo ſua redibit integri-
tas; aut ſi quandoque aliqua ſe labecula inſinu-
et, collyriò haud longè quæſitô ſanari porterit.
Sed enim ea intellectůs humani conditio
eſt, ut non ſolùm à voluntate, ſed aliis quo-
que ſenſibus internis, quibuscum arcta ipfſi
cognatio eſt, deliquium Pati queat. Volun-
tas certé ceu potentia cœca intellectui Præire
nunquam poteſt; quin potius intellectus ubi-
que voluntati præikat ducatum. Unde ſi in-
tellectus ſuùam tueatur authoritatem, nunquam
voluntas, etfi maximè inſtet amor proprius,
eidem poterit prævalere, ut quidpiam agen-
dum, fugiendůmve decernat, quod non a-
genduúm;, non fugiendum efſſe liquidò agno-
ſcit. Mera proinde intellectũs ignavia eſt, ſi
à voluntate malé blandiente induci ſe ſinat ad
connivendum inordinato affectui, eidemque
ſerviliter obediat, cui portebat imperare.
Alia intellectůs cum ſenſibus internis ne-
ceſſitudo eſt. Intellectus namque pro ſtatu
vitæ præſentis à ſenſuum iſtoruùm miniſterio
ſic dependet, ut absque his operari haud que=
at. Illæ ipſœ rerum imagines, quas ſenſus
exterior accipit ab objectis, transmittuntur ad
internos, à quibus paululum depuratæ, intel-
Jectui commituntun, & tum primùm offcio
ſuo fungitur intellectus. Quàm periculoſum
autem hoc ſit commercium imtenctrus cum

ſenſibus, nemo non videt, cùm ſonſus &‿ oo-

gitatio bumani cordis in malum prona ſint ab
F 2 ado-

6o PaAks I. CAPUT IV. §. 2.

adoleſcentia ſua, (à1) ac tum primùm ſua intelle-
Rui præſtare incipiant obſequia, poſt quam
aliquot jam annis boni deleéctabilis ſuavitate
ineſcati voluntatem quoque in ſuas partes per-
traxerunt. Quantâ hic intellectui vigilantiâ
ſimul ac conſtantiã opus eſt, ut jus ſuum
à ſenſuum tyrannide jam prope occupatum
vindicet, ac citra errorem ac noxam ſenſu-
um ſuorum familiam gubernet?
Idem propemodum accidit intellectui,
quod magno principi, cui permiſſum non eſt
ſingula, quæ continuò occurrunt, negotia
per ſeipſum minutatim inquirere, ſed ſervo-
rum ac miniſtrorum neceſſariò uti deber ope-
râ: qui ſi fideliter referant, facile erit princi-
pi, quod juſtum eſt, decernere; ſin minus,
ad miraculum erit ipſi difficile, æquam in re-
bus ferre ſententiam. Id unum principi ſu-
pereſt remedij; ſi alicubi à famulitio circum-
ventum ſe reſciat, ut cautiùs deinceps in ne-
goriis procedat, diligentiùs in rei veritatem
indaget, miniſtrorum licentiam reſtringat,
nec quemquam inpoſterum ſolum audiat,
ſed in præſentia duntaxat talium teſtium, qui
ipſos, ſi fallant, convincere ſtatim Poſſint
nendacij. Idem prorſus agendum intellectui.
Senſuum miniſterio carere non poteſt: & li-
cèt hi ſervi nequam falſa pro veris venditent
nonaunquam, officié tamen movere non li-
cet. Velit nolit, eorum operâ iutellectui u-
tendum eſt. Ut ergo malo huic medcarut
oc

(* Gen. 8 21,

tnre de
n veridd
UINet

ns vol

Aimun
ikgre
Urehmun
Mrunn,
rpoocen

Gein lnn.
Drlentn hn
i,necelin
Uemere, d
Cnſtenes o
UAlmen Drin
Unn klaſer
Cmprns

.

Kmhme

nen WIn
Iebbene
Wun AeiGr inel
0 al permilumon
Md kunur,
in oglitete, ſec
Perliri u ehero

Kclb eit ti
Homin
Nele, eguumin
Gumm Arndi
Mhühmnltocteun
Genensinn

zm Ioo
6 geemnür

5

U

pPpræſentia haud fuerit difficile, pretioſum à

DE MORTIFICATIONHE. 61

hoc ipſi facto opus eſt. Senſuum nimia liber-
tas hac lege frenanda eſt, ne ipſis de cæœtero
liceat illotis quaſi pedibus ad conſpectum ſui

UI Principis irruere, minus ad conclave interius pe-
Eε netrare, niſi prius ad modeſtiam probè com-
poſitis, & tum quidem non ſolis, ſed bona

voluntate ſemper comite, & in præſentia ta-
lium veritatum fidei, quarum authoritas va-
nitatem omnem ac falſitatem, uti ſol meridia-
nus nebulas, diſſipet ac diſpergat.
Si itaque DEl ubique præſentis memoria,
ſi gravitatis peccati ſolida cognitio, ſi mor-
tis, & quæ eam ſubſequitur, felicis aut infe-
licis æternitatis perpetua recordatio, ſi de-
mum conceptum ſemel per bonam volunta-
tem propoſitum DEum nunquam offendendi,
quin potius ejus ſemper Beneplacito obſequendi
nunquam dimittatur ex animo; tota ſenſuum in-
ternorum familia in officio ſic continebitur,
ut quas à ſenſibus externis accipiunt rerum
imagines, fideliter & ſine falſi præjudicij ad-

mixtione ad intellectum deferant: Cui dein-

de in illarum, quas diximus, veritatum fidei
vili, neceſſarium à ſuperfluo, utile ab inutili
diſcernere, & ejusmodi in rebus agendis vel
omittendis formare judicium, quod legi ac
voluntati Divinæ conforme, & ad finem ulti-
mum feliciter obtinendum ſit conducibile.
Cumprimis verd phantaſiæ, ſive poten-
tiæ imaginativæ ſedulò invigilandum, utpote
quæ pictoris in modum rerum ſpecies à ſen-

P 3 ſ.

62 PARS I. CAPUT IV. F. 2.

ſibus externis olim acceptas colorum inſtar.
miſcet continudò, & novas indentidem ex iis
effingit imagines: quibus niſi ratio cautè præ-
vertat, intellectui, & hoc mediante volunta-
ti ſæpe ſtruer inſidias, ac nonnunquam ni!
minus cogitanti fœdè illudet, juxta illud Ec-
cleſiaſtici: Sicut parturientis cor tuumphanta-
ſias patitur; (E) urt, ſi non ad conſenſum, ſal-
tem ad complacentiam alquam rerum minus
honeſtarum incautum pertrahat.
Hnic malo illud erit remedio; ſi nimi-
rum vis imaginativa honis imaginibus occu⸗
petur, & ſi non continuò, frequenter ſaltem
Chriſti Domini vel inter homines converſan-
tis pleni gratiæ & veritatis; (L) vel pro no-
bis patientis, flagellati, ſpinis coronati, aut.
in cruce pendentis vulneribus ac doloribus
pleni effig em nobis ipfis repræſentemus; cu-
jJus intuitu omnes phantaſiæ inquæ, & cogi⸗
tationes illicitæ, tanquam ignes fatui in præ-

ſentia ſolis, mox evaneſcent, ſi nimirum jux-
ta monitum Sanctiſſimi Patris, cogitationes ma-

Iæ cordi advenientes mox allidantur ad Cbriſtum.

Cm)) Digi nequif, quantæ ſit efficaciæ hoc me-

dium, prælſertim ſi parvuli cogitatus, (2)) pri-
usquam nempe in auimo adoleſcant, initio
ſtaum dum oriuntur, tenezntur & allidantur
ad Tetran ; (ο t ſic ex iota ſuggeſtione ma-
li eruacur boauum, dum hujusmodi phantas-

matibus quali admonni in ejus amorem, vene-

ra-

(2) Prol. S. Reg. (ec, Bſal. 136. 9.

räie
Neknmn
MArenkce
Nled ,
ennar nonn
. lhenkun,

Meerinton
Clede, ſon
Sbnendi

Hum
Nlis norsele
Uodln oble
Uoblrenrur
rinmnume
Unr Eflin
nliderte
Moneman P

V 1
utlmoon
GemN
e n il
1 Homalmninin
n Agun mnnn
Renrehut
Aen ened⸗ An
hng imngeihlh,
innd, fegnenter i

er Hootoes conrert.

i, Eins nonnt,
Aerbis g Coorit
ryrklnens,el

iUens anttin
UUntir ACr
mmeirchevene

/1

e⸗
mrrllt ogjtetun
. . ₰„ 3
no 1Melen, 1

, 1.

hn
e Moleto,
. 4 4

DE MORTIFICATIONEA 63

rationem ac gratitudinem exardeſcimus, qui
pro peccatis Doſtris tam dira pati dignatus eſt.
Hac arte maligni ſpiritus, qui plerumque ad
ejusmodi ludibria phantaſiam commovent,
aut ſaltem igni addunt oleum; in tantum con-
funduntur, ut deinceps rarò admodum, &
nonniſi ſubtimidè hanc reſtim trahaat, dum
vident id, quod machinantur ad interitum,
nobis fieri profectús majoris occaſionem.

De mortificatione ſenſuum externorum.

Non nihil hactenus de ſenſuum internorum
moderamine diximus; at parùm vel ni-
hil ad rem faciet, & virtutis profectum, niſi
unà ſimul, & prius etiam ſenſus externi con-
tineantur in officio, & quod in iis inutile eſt
ac ſuperfluum, gnaviter præſcindatur. Ab
his etenim totum, quod tot pericula ciet in-
tellectui, fontaliter manat, nihilque tale ſen-
ſus internos inficit, niſi acceperint ab exter-
nis.
Hi nempe portæ ſunt & feneſtræ, per
quas mors aſcendit ad animam; niſi cautè ad-
modum obſerventur, & nonnunquam peni-
tus obſerentur. Quinam enim fieri poterit,
ut fumus undique domum ambiens illam nonh
intret, & fuligine ſua deturpet, ſi omnia do-
mus oſtia pervia ſunt & aperta? & qua am
ratione animæ puritati cautum erit à fumo il-
F 4 10,

64 PAkRs I. CAPUT IV. 6. 3.

lo, qui & mundo in maligno, ſeu verius, in
malo igne poſito undique aſcendit, ſine dili-
genti ac continua ſenſuum cuſtodia? Hac ſine
nulla virtus firmas aget radices; ſed quod und
horâ plantatur, alterâ evelletur: ſicque ho-
mo inſtar operarij ebrioſt nunguam locupleta-
bitur (p) virtutibus.
Inde eſt, quòd ſalutis noſtræ cupidiſſimus
Salvator in moderata ſenſuum mortificatione,
Præſertim ipſius amore ſuſcepta, in tantum
delectetur, ut S. Birgittæ dixerit: Qui pru-
denter propter DEum continet ſe, ne id, quod
neceſſurium vel utite non eſt, dſpiciat, audi-
at, odoretur, gluſtet, loquatur, tangat 5 quli-
que propriæ voluntati etiam in minimis ocum
diſoèretione reluctatur, rem DEO magis gra-
tam Jacit, gudm ſi multos mortuos ad vitam
revocaret. S) Ergo DEO gratius, ideoque
& homini utilius eſt, ſenſus ſuos mortifica-
re, quàm mortuos ſuſcitare. En! quàm fa-
cilè, & ſine miraculo Thavmaturgos ſupe-
rare potes.
Imprimis igitur oculorum licentia caſti-
ganda eſt, per quos nempe rerum imagines
ad phantaſiam, & inde in animum transmit-
tuntur, ubr graves nonnunquam excitant tem-
peſtates. Equidem in hoc perfectio hominis
ſita non eſt, ut mundum, & quæ in mundo
ſunt non videat; ſed ut eorum quæ nociva
ſunt, amore non capiatur. Si in ea, qua cre-
atus eſt, innocentia permanfſiſier homo, ni⸗
hil

(*) Eccli. 19. 1. (2) Bloſ. Monil. Spir. C. 2.

Collenn

Ctn nane

NH

Anßh nſrniile
hlium nunten
ne enn, n
n cG, Aiinr,
unty, et
Mun ix Mitinuf
n De men 6
in Mrtiet on
0 wrcns, oan
Els os moniker.
iure. Uulgunn ir
Uuymmmes lid

morun krenin e
one Krum inut
e in minum nun
1noe betti font

un, eihun

e
ll

DE MORTIFICATIONE. 65

hil eſſet, quod timeret ab oculis. Primi Chri-
ſtiani medios inter homines verſabantur, &
quidem citra noxam; erantque creaturas vi-
dentes, quaſi non videntes, quia corpore dun-
taxat in mundo, animo verſabantur in ccœlo.
Etiam de S. Bonaventura legitur, quondam
menſæ regiæ accumbentem in Reginæ ex op-
poſito ſedentis, formâ eximiæ, & eleganter
comptæ faciem oculos diutius defixiſſe, & ex
aſpectu elegantis hujus creaturæ in amorem
& admirationem Creatoris mirè exarfiſſe, qui
cùm tam pulchra corpora poſſit producere,
quantæ ipſummet pulchritudinis eſſe oporteat,
intertm animo volviſſe.r)Qui puritatem Sera-
phico Doctori ſimilem à DEO ſortitus eſt, hoc
forſitan imitabitur; alij mirabuntur tantàùm,
& humanæ infirmitatis memores illud Jobi ra-
tum habebunt: Pepigi fFedus cum oculis meis,
ut ne cogitarem guidem de virgine. 5)
Oculi nempe ſunt ſcopuli multorum nau-
fragiis infames. Aſpectum plerumque ſequi-
tur affectus, & ex viſu amor naſeitur, urit-
que videndo fœmina. Teſtes ſunt Davides,
Salomones, Sampfſones, iique omnes, quibus
illud congruit lamentum: ut vidi, ut Perij;,
ut me malus abſtulit error! Felix qui alienô
Periculò ſapit, ac illos potiùs imitari ſtudet,
qui cum frequentes verſarentur inter homi-
nes, nullam tamen fœminam de facie noſce-
rent, quod de plurimis Sanctorum legitur.

. . „
Tu ſaltem obtutum in ejusmodi perſonas, ſi
. 5 quan-

(r) Trinum perfect. Vol. 2. fol. 1006. 55) Job 31. 1.

66 PARS I. CAPUT IV. §. 3.

quando cum ipſis agendum, nunquam defi-
gas; ſed ita te habeas, ut quaſi videns non
videas, & obiter tantùm oculo delibes, quan-
tùm neceſſe eſt, ut videas.

Ceterùm non modd in iis, quæ certò no;
xia aut periculoſa ſunt, frenandi ſunt oculi;
ſed in aliis quoque rebus vanis ac inutilibus,

quibus ſpiritus diſpergitur, & multo poſteà

labore denuo componitur. Quid vis videre,

quod melius eſt non vidiſſe? Si videres om-
nia, quæ in mundo ſunt, quid eſſet, niſi vi:
ſio vana? Omnia idem pulvis; aut ſi quid a-
liud, nugæ ſunt, & ejusmodi hominum ob-
lectamenta, qui puerorum in morem glaci-

em ſuſpiciunt, & mirantur, quam diu tamen

tenere non poſſunt, quin ſua ſponte deſluat.
Si pulchra videre lubet, oculis & animo cœ-
lum ſuſpice, ibi olim, ſi præſentia propter
DEum deſpicis, uno intuitu pulchra & viſu
digna ſimul omnia videbis.
Nec interim id à te exigo, ut innoxias ih
las creaturas, quarum aſpectu in Creatoris
laudem & amorem aſſurgas, ac animum op-
portunè recrees, libero oculo nunquam in-
tuearis: quin imò ejusmodi aſpecçtus pluri-
mùm juvat eos, qui ab animi non minùs,
quàm corporis oculis valent. Ejusmodi nam-
que creaturæ tacitè nobis ſapientiam, bonita-
tem, pulchritudinem, ac potentiam Condito-
ris ſui loquuntur. Ex harum contemplatio:
ne multò felicius, quâm alij ex libris eam hau-
ſit ſapientiam Antonius ,Ægyptius, ut Philo-
ſo.

Getedlr

Eech:
Uahr
t⸗ lel
Cnunhnn
m
in g
II. Nle
bnot
Ktitnen
ckn
Hon A

Cnmern

D ahtini
Su Enmn
Mnn (lng
nle7ne
un giteltt ii
uib; i
nol hominun
un innten d
nr, glun din un
inuhone deſl
ells . Mino er
1 rlrn Nopte
nnn ucn Enin
ig Mhlhüinkl
Dedn in Ctener
E lenun 6
Cclo Iidin
GnNd Detu⸗
i wini dn in

DE MORTIFICATIONE. 67

ſophi, qui eum tentatum venerant, obſtu-
peſcerent, & cum omni ſua ſcientia confuſi
diſcederent. (t) Qui exercitatos habent ſen-
ſus, & à paſſionibus aliquâtenus liberos, quam-
cunque rerum naturahium cognitionem, ſem-
per ad DEl laudem & amorem inflectere néô-
runt. Quod cum de Joanne minore vulgòè
diceretur, quidam Æn gypti patres rei ſpecimen
capturi ipſum adeunt, & alloquuntur in hæc
verba: DEO ſint laudes, Abba! frequens
pluvia hoc anno palmas eximiè reddit fœcun-
das, quæ ubertim jam virent ac florent, ma-
eno fſanée fratrum laborantium ſolatio. Ad
quæ illicò Joannes: Ita prorſus inquit, id ip-
ſum accidit, fratres mei! ſi Spiritůs Sanéti
gratia in piorum hominum corda deſcendat:
nam & ipfi continuò virere ac florere inci-
piunt, & folia cum frucçtibus ubertim profe-
runr. Sed ad alik.
Auditus talis ſenſus eſt, ut de ſe plerumque
innoxius ferme non niſi alienâ culpàâ inficiatur.
Sit autem omnisg homo velox Gcaugfenſu , tar-
dus autem ad loquendum. (u) Homo quippe
bona & vera audiendo nunquam delinquit,
dum econtra bona & vera loquendo poſſit ex-
cedere. Id ergo ſolummodo curandum om-
nibus, ut aures occludantur malis locutioni-
bus, quibus vel fama proximi, vel charitas,
aut modeſtia læditur. Deinde iis, qui majo-
rem perfectionis ſtudio navant operam, eti-
am vani rumores, nugæ & ineptiæ, omnes-
ꝗque

—

() V. Pp. J. I. (2) Jac. 1I. 19.

698 PAkRs I. CAbUT IV. §. 3.

que otioſi ſermones, qui nihil faciunt ad ani-
mæ profectum, vitandi ſunt. Inde eſt, quod
Sanéctiſffſimus Pater ſeverè ſuis interdixerit, ne
revertentes de via fratribus paſſim, quæ foris
viderint, audierintque, referant, quia, in-

quit, plurima deſtructio eſt. Parva quando-

que res eſt, quæ audita magnos in animo
tumultus excitat. Si ſtagno, quod ab omni
vento quietum eſt, modicus inijciatur lapil-
lIus, mox format circulum totam aquæ ſuper-
ficiem percurſantem. Imdò tales dicuntur ali-
cubi dari lacus, quibus lapis non adeò gran-
dis deſuper immiſſus momento talem cauſet
aquarum comotionem, ut denſi vapores ac
nebulæ exinde ſurſum emiſſæ concitandæ gra-
viſſimæ tempeſtati ſufficiant. Nonnunquam
verbum fortuitò auditum hami inſtar hæret
in animo, quod licèt initio nullum afferre vi-
deatur incommodum; ſucceſſu tamen tem-
pPoris, ſaniem trahente vulnere, ingens dolor
oritur, & omnis quies interna Eeperaditur.
Ex quo nova delectat aliquando audire, oportet
te exinde turbationem cordis tolerare. (X)
Odoratus communiter parùm faceſſit ne-
gotij: nec eſt, quòùd multùm in eo mortifi-
cando laboretur, modò ne delicatè nimis ha-
beatur, & effeminatorum more odoramen-
tis arte confectis, ac ejusmodi ſuaveolentibus,
quæ præter delectationem narium nihil utili-
tatis habent, aſſuefiat. Non bene ſemper o-
let,

e

*. (ax) Im. Chr. 1. 1. c. 20.

aluan 6W
Raiolit
in il
Eninngin
zlel
in is gi
Erlogum
Gun toun
Inn kt an⸗
n welin
Kicton an

Uun. On
Düeiu
Culeminn
CElhnter
lsſolipon
Ginmocte
Lyerciens e
im Uiperi⸗
illin

Unotne

eninen igeie

nlsdonnr
bn eh g

r Eenl epores
r oneiancegn
m. Nonnncunn
Uhumi nlar horet
D Nun Mene n.
ell umen en.

.
Doros
REle, Mos
e
.

6
D

—

W bee n

4
N

OMento klem calt

DE MORTIFICATIONE. 69

let, qui bene ſemper olet. Odor optimus
virtutum fragrantia eſt.
Lingua verò multis nominibus malè audit,
imò alicubi univerſitas iniquitatis (J) appel-
latur. Sive enim conſideretur ut organum
guſtûs, ſive ut inſtrumentum loquelæ; plu-
rima, quæ mortificatione continua indigent,
reperies. Guſtui quidem univerſa gulæ vi-
tia, quemadmodum gulæ pleraque carnis vi-
tia ſuum debent originem. Si namque dele-
ctatio illa abforet, quæ in lingua & palato ſen-
titur, pauci ſe cibo potuque ultra neceſſita-
tem ingurgitarent. Optima ac ferè unica in
his Regula eſt, ſolam neceſſitatem ac utilita-
tem in iis, quæ guſtum afficiunt, ſpectare,
nec unquam propter ipſam delectationem ad
cibum & potum accedere. Quamvis difficil-
limum ſit, quod Auguſtinus conqueritur de
ſeipſo, neceſſitatis menſuram ſic tenere, utr
delectationi quandoque pluſculum non tri-
buatur. Ordinariè tamen (dicebat Philip-
Pus Nerius) minus ſubeſt periculi, corpori
quid amplius concedere, quàm nimium in vi-
ctu ſubtrahere; quandoquidem exceſſus faci-
lius tolli poſſit, quàm defectus reparari. Vi-
res immodicas debilitare facile eſt; at ſemel
deperditas recuperare, non æquè expedi-
tum. Experimentéô diſcimus, jumentum de
Via laſſum & famelicum quærere diverticula;
& homines, etiam Religioſos contractis ob
immoderata jejunia infirmitatibus, ad delici-
as

„„ PARS I. CAPUT IV. §. 3.

as in cibo potuque ſectandas, vel admitten-
das ſaltem dilabi, ut ne quidem ordinario or-
dinis rigori deinceps ferendo pares ſint. Quò
fit, ut ſibi ipſis, & aliis graves reddantur &
inutiles. S
Igirur continua ac moderata ſobrietas me-
lior ſongè eſt abſtinentià immoderatâ, cui ma-
gnas nonnunquam remiſſiones intermilſceri
neceſſe eſt. Certè tutelaris S. Birgittæ An-
gelus diabolo aliquando ſanctæ huic Matrô-
næ inſultanci, quèòd delicatiùs viveret, & ta-
men de abſtinentia gloriata eſſet; paucis re-
ſpondit: Cbriſtus Dominus non multum atten-
it, qualia quis ſumut, modò vetita non ſint,
& pura intentione, ſeu ex vera charitate cum
moderatione, & ubsque inordinato deſiderio
quaxue ſumantur. Conſuetudo bonæ educationis
quandoque tenenda eh, ne caré gravius infir-
metur. (2) Quemadmodum enim vilibus e-
ſcis immoderatè ſumptis temperantia lædi-
tur, ſic & abſtinentia inter epulas quoque
locum habere poteft, ſi ſobriè ac frugaliter
iisdem utamur. Qui absque delesctu delica-
tis, utl vulgaribus, absque delectationis quæ-
ſitu moderatè veſcitur, majus mortificatæ ſen-
ſualitatis prœſtat indicium, quàm qui fabis &
oleribus avidiùs inhiat comedendo.
Nunc ad linguam àùt ſermonis miniſtram
veniamus. Lingua inquietum matum, plenum
veneno mortifero; (a) cujus peccata ſi quis
eliminaret & mundo, potiorem malitiæ mate-
ri

(?) Bloſ. Monil. ſpir, c. 8. (ℳ) Jac. 3. 8.

Ceumcun
ehNen
wlnEe!
Celuogte i
Fnnmearen
1a sre

1
.

Propunnail
erros n
nnum un
Uenn lan
ich od
Al enpors
nhlecannn
Mfebr
0e Dnnik n
Gtunlintir

Aunis fheen
Minn tſen ncen
n n, Mlln t

4

1R unn /t

r u, unitit, a,
Inrtimnm An
elhloteicleitnn
en mun iſfe.
Cun erin hübg e⸗
enyenn ſd
erenlis guoce
Udren ugale
Ale Ceen Cekee⸗

DE MORTIFICATIONE. „f
riem & medio ſuſtuliſſet. Pleraque certè pec-
cata hominum linguæ debent vel initium,
vel progreffum, vel Propagationem ſaltem
ad plures. Alia peccata, ſi interna ſint, ſo-
H nöcent peccanti; ſi externa & gravia, in-
flictà pœnâ coërcentur; ſola peccata linguæ;
niſi admodum ſint enormia, tranſeunt impu-
nè, ideoque paſſim graſſantur; ac interim
uno ictu duos vulnerant; loquentem nimi-
rum & audientem, & ſi detractoria ſint, eti-
am tertium graviter ſauciant. Ex quo intel-
lectu facilè eſt, quàm enormiter per inconſi-
deratam garrulitatem, & incontinentiam lin-
guæ offendatur DEus, & quàm meritò gra-
tiam ſuam illis ſubtrahat, qui tam incautè;
quodcunque in buccam venerit, effutiunt.
Nimirum ex abundantia cordis os loquitur;
& qua quisque paſſione laborat, eam, verbis
ſupernatantibus, linguâ manifeſtat. Uul ma-
num ſtatim admovemus loco, ubi nobis do-
let, ſic illud lingua plerumque tangit, quèò
malè afficimur. Sic ægritudinem noſtram
propagamus ad plures, & venenô domeſticòô
exteros quoque inficimus. Et ſi non ſemper
damnum tam grave eſt, ut vita animæ peri-
elitetur; ſemper tamen in audiente hæret a-
liquid, quod ipſi, aut tertio noceat, & ſuc-
ceſſu temporis, datâque occaſione alterutri
notabile damnum gignere aptum ſit.
Non fruſtra igſtur Pſaltes Regius oravit:
Tone Domine cuſtoqiam ori meo, & oſtium
circumſtantiæ labiis meis; nec declines (id eſt,
de.

72 PAkRS I. CAPUT IV. §. 3.

declinare ſinas) cor meum in verba malitiæ: (G)

tot namque in loquendo circumſtantiæ obſer-
vandæ ſunt, ut citra labem levioris ſaltem
culpæ mentem noſtram longiori ſermone vix
Pandamus alteri, niſi inſigni jam perfecéctionis
gradu emineamus. Qui verbo non oyendit,
hbie perfectus eſt vir. («) Aut enim loquens
Paſſioni alicui occultæ obſecundat; aut amo-
re placendi hominibus aliter loquitur, quàm
ſentit; aut ex inconſiderantia dicit tacenda;
aut ipſo loquendi pruritu inadvertenter ad ea
dilabitur, quæ abſentis exiſtimationi nonnihil
derogant in mente audientis, præſertim ſi ab
altero, velut accepto confidentiæ pignore, ad
hujusmodi diſcurſus inducatur. Sic alter al-
teri affricat ſua mala; & ſi alia abſint, oſten-
tationis cujuspiam, & vanæ complacentiæ
labeculam multiloquus vix effugiet; dum non
minoris prudentiæ, ingenij, aut propitatis o-
pinionem, quàâm alius quispiam, ſibi conci-
liare cupit: & eo ipſo, quòd citra neceſſita-
tem verba multiplicat, in ſua ſibi facundia

complacere graphicè oſtendit. Verbo: In

multiloquio non deerit peccatnm. (dd)
Quare niſi diligentes hic agat excubias ti-
mor Domini, & conſtans ac ſincera DEum
nunquam offendendi voluntas, vix erit, ut
diutius loquens in uno alteréôve non offendat,
& aliqua poſteà deprehendat, quæ ſe dixiſſe
nollet. Ut non immeritò ſapiens ille Senecio:
Pœnitet me ſæpe locutum fuiſſe, tacuiſſe nun-
quam.

( Pf. 140. 3. (c) Jac. 3. 2. (4) Prov. 10. 12.

Unt ratnne
lode el
ſer eunm een
Nenn Cogs l
Onbls,erinn

1 yamn ao
1

bserun lin

fithlolenn
I eE
1,Ceh one
Kmne min e
Pkckoren Snn
Uemm. Uin
ten aud n
lteinigli
fimfcnaril
kertoonnen

id oce en

elenns. Cui

tur Uune ſen
Chle alk an
laſrents ſen
ben And

0
—

(W . 4
WDl „.
iun niyungt,
L uunenir,⸗
hin,

.—
Wone
A

M

Bwiler oonnn g
Lincheneneri
Belläimmoninond
Tang, Nrlnnint
Enir galote
Menur, e Aere
Ain nr, ober
Lnne oon,icenie
Nefiet;m
ni, protnts⸗
uopinn, Odi cohet
Man kerelit

a ia Kcund
Uendt Verbo:
Getn.0
atacubine
nnh iw etih
enOkene
ele

DE MORTIFICATIONE. 73

quam. Cum DEO duntaxat & Sanctis ejus
ſecurè loquimur quamdiu nobis libet; cum
creaturis autem appidò difficile eſt, in longio-
ri confabulatione linguæ ſic moderari, ur ne-
ceſſitatis, utilitatis, & charitatis limites non
aliquantisper excedantur. Quoniam omne
verbum otioſum; gquod locuti fuerint homines,
reddent rationem de eo n die Sudicij. 6)
Inde eſt; quòd Sanctiſſimus Legislator no-
ſter etiam de bonis & ſanctis ad æœdificatio-
nem eloquiis ſuis diſcipulis; Præſeèrtim juni-
oribus, raràm vult concedi loquendi licenti-
am, optimè gnarus; in ſänctis etiam collo-
quiis facilem eſſe eorum lapſum, qui à paſſio-
nibus necdum ſunt expurgati; & dum pro
affectu ſuo liberiùs loquuntur; periculum a-
dire, ne de rebus ſanctis non ſancte loquan-
tur, id eſt; non eo modo, intentione; & af-
fectione animi; qua loqui decet eos; qui ad
Perfectionemi Sanctitatis ex inſtituto tendere
obligantur. Utinam hi omnes jam modò
videant, quod pius ille, & ante alios humi-
litate inſignis Aſceta, Zacharias nomine; mor-
ti jam vicinus vidit; qui cum ab Abbate Moy-
ſe interrogaretur: Quid jam vides; fili mi!
placida voce reſpondit: Video nil melius eſ-
ſe ſilentiũ. Cui Moyſes: Rectè dicis, fili mi!
fruere nunc ſilentio tuo. Et egreſſa miox
corpore felix anima rectà ad cœlum ferri vi-
ſ eſt. ()
Poſtremus ſenſuum
Sient. Sankt. Comp

— —

(e) Math. 12. 36. (Y) V. Pr. 1. z. c. 15.

eſt factus; qui cùm
G 10.

77 PARS I. CAPUT IV. §. 3.

totum corpus pervadat, ampliori cautela in-
diget. Huic domando aptiſſima media ſunt: Uon

. . .. . . moobrrn
moderata jejunia, labor diſeretus, aſperitas Aiuuncgr,

veſtium, cilicij, flagrorümque uſus, longio-

res vigiliæ, ac eorum, quæ quotidie occur-

runt, incommodorum alacris tolerantia; quæ

omnia quò occultiùs, ed exercentur ſecurius.
Nemini unquam, nec domeſticis quidem des.

rrlucl,

Eeetnh

Saleſij in eorpus ſuum auſteritate quidquam Psihlenen

ſuboluiſſet, niſi miniſter à cubiculo aliquando
reſiduam in pelvi aquam ſanguineam, qua
cruentum flagellum ſolebat eluere, detexiſſet.
Nec cilicij aut ferreæ catenulæ, quibus in cor-
pus ſuum animadvertebat S. Gallus, ullam, dum
viveret, notitiam habuerunt diſcipuli. Nec quis-
quam credidiſſet celebrem noſtri temporis
Abbatem, in ea qua erat ætate, tam ſibi fu-
iſſe ſeverum, niſi in jam defuncéti lumbis altè
immerſum, & pene obductum carnibus cili
cium ferreum fuiſſet deprehenſum.
Interim ejusmodi corporis afflfictationes
ceu media non ita ſectanda ſunt, ut nulla ra-
tio finis, qui charitas eſt, habeatur. Indi
ſcretæ namque mortificationes ac pœnitentiæ,
præſertim propria electione ſuſceptæ, ſemper
ſuſpectæ ſunt. Chriſtus ipſemet S. Birgittæ
conqueſtus eſt: Quidam, inquit, ex proprio
ſonſu, non autem ex Spiritüs Sancti inſtinctu
tam immoderatè carnem ſuam ad tempus afti
gunt, ut poſted longo tempore ſint & ſibi ipſi
nutiles, & DEO paràùm accepti, & aliis mul.
tum oneroſit. Sapientum conſilia audiende Junt:
Nonꝝ

uilid
donntt
aiim
Olo inommmn
Uunce krie
iir, uen
echni l
ur Allihi
lenl gok
Tsiignr,6
elloninn
Ndn koehunur.
Cnptnszin
enninns Ngr
Prorms Kien
ern humir.
ftam inepr
1 Khoret,
Gklloner zro
Ar Crſk
itdd il

D. ll

bek Cowelrbelcdene

un Auſeint n

Wiabaain
wuun Annlirn
eelere, tl
Zartlle, gublt
dCrigtlen
tdlipen Ne⸗
Orn olni en
en ente, in ſl
n enocihnnbi⸗
ardun annbose
lyrhenin.
Uuni Kini
maͤm,un ol
G hemn

= =
=

—1a
Cene ien

5

DE MORTIFICATIONE. 75

Mon enim carnis, Oëd peccati mortem volo. (£)

Ita planè, vitia mortificanda ſunt, non cor-
puſculum opprimendum, corporis & animæ
vires ad ſervitium Divinum neceſſariæ ſunt.
Cordis munditia, humilitas, & charitas ,
propriæque voluntatis abnegatio DEO ac-

ceptiora ſunt, quàm violenta & cruenta ejus-

modi Sacrificia. Ea crux & afflictio, quam
DEus ipſemet homini imponit, geſtatur mul-
tò utiliüis & ſecuriùs, quàm ea, quam fſibi-
met homo ſeligit & injungit, eſto hæc illâ
longè ſit gravior. Nec attendendum, ex
quo ligno aut materia fabricata ſit crux: quò
namque hæc vilior, eò plerumque crux pre-
tioſior, quia crucis nomen magis meretur.
Sive ergo à DEO, ſive à creatura crux in-
gruat, æ&quali facie ſuſcipienda eſt.
Heu! quot ſeipſos miſerè decipiunt, &
gratis affligunt, dum in ſeipſis caſtigandis ſe-
veri ſunt & immites; & ſi ab alis vel mini-
mùm laceſſuntur, nullus querelarum finis,
cumprimis ſi punctum honoris tangatur vel
eminus. Hi profectò mortificationis finem
ignorare videntur, qui alius non eſt, quàm
vera humilitas, & propriæ voluntatis in Di-
vinam integra reſignatio. Unde unde veniat
afflictio, DEl voluntate immittitur. Huic er-

go repugnat, qui alia pati non vult, quàm

quæ ſuomet arbitrio ſibi ferenda determinat.
Aliter Chriſtus Gertrudem ſuam docuit, dum
inter alia ad illam: Ie infinitum, inquit, ac-
G 2 ce-

E) Bloſ. Monil. ſpir. c. 3.

76 PARS I. CAPUT V.

ceptius mihi eſt, dum quis in innrmitate ſua poſt
conſumptas per vigiliam vires, defectum illum
(carentiam ſomni intelligit) bumiliter ſuſti-
nendo mibi offert, qudin dum aliguis corpore
ſanus, qui bene vigilare poteſt, tota nocte in o-
ratione pervigilat: (5) quod de quacunque
alia affliétione fortuitò oblata tibi dictum puta.

CAPUT V.
DE
TE N T2 TONIPUS.

IUi! accedens ad ſervitutem DEl, Ka in ti-
more, & præpara animam tuam ad tenta-
tionem, (a) Spiritůùs Sancti monitum eſt.
Quanquam enim mortificatione continua ho-
ſtium noſtrorum vires multùm accidantur,
& diabolo tentatori maximus obſtruatur adi-
tus: ex quo tamen in concupiſcentia nati ſu-
mus, fomes ille peccati, ceu ignis latens ſub
cinere, nunquam, dum vivimus, ſic extingui-
tur, ut non accepta occaſione, tanquam aptàò
materiâ, in flammas denuo erumpat; quas
etiam ciniflo infernalis ſuis inſtigationibus, &
malignis ſuſurriis egregiè juvat & accendit,
quamprimum nempe ſcintillam inde emicare,
aut fumum ſaltem videt aſcendere, volo di-
ceré: quamprimum levi aliqua culpa ſeu ne-
gligentia, aut imperfectione aliqua volunta-
ria,

(²) S. Gert. I. 3. c. 12. () Eccli z. I.

ncN
nie Mlbnm
eit
pruen Non
SoeN W
doe cl

fultbiet
Proent
Uinnbnien
Nknn
KCnempan
AKinpetkt
m Cnrt
A1d
Toic nrne
Uins emmt.
Ns e ken
fopniſbia
yenie 1
Inunnr, e
Elnrione
Kihnn lunn
Chtxiſenm
n en
tnnnn orn

Uuttpnilen

DE TENTATIONIBUS. 77

ria, quaſi ſigno dato, tentandi copiam ho-
mn ſti facimus. Et hæc interna & ordinaria
tentationum noſtrarum origo eſt.
n Quandoque autem DEl permiſſu absque
um noſtra culpa tentatio vel à dœmone, vel ab
m homine ſubinde dœmone magis periculoſo
ilem provenit, ex qua ſi tentatio quoque interna,
nimirum paſſionum commotio, & mentis tur-
T batio ex aliqua noſtra negligentia ſuboritur,
N vix ſine culpa ſaltem leviori tranſit, niſi fortè
interna hæc ſpirituum commotio ex vehemen-
NLr tia ſubitæ tentationis, absque culpa hominis,
proveniat, quatenus nempe in motu primò
. primo omnem rationis uſum antevertit.
miun , Quod ſi ejusmodi tentatio externa nullam
mmntAd animi turbationem, ac tentationem internam
W mu poſt ſe trahat, ſed præ foribus ſtatim repulſa
WüimII & contempta viribus careat, ommi penitus cul-
Smin uiI pa & imperfectione vacat; qualis fuit ea tenta-
mums lkumt tio, qua Chriſtus Dominus in deſerto ten-
Lommplmdm tatus eſt à diabolo, & qualiter viri he-
i eniansen roici in virtute & gratia jam firmati ſæ-
piùs tentantur. Has inter tentationes om-
nes ill?æ ſemper ſunt periculoſiores, quas
d eu Pproprid ſibi culpâ quis accerſit, & in pœnam
Emme negligentiæ, aut alicujus ſuperbiæ à DEO per-
mittuntur; attamen in bonum hominis, ut
hac tentatione veluti monitus & excitatus de-
e fectum illum agnoſcat, & emendet. Quod
uan Chriſtus ipſemet S. Gertrudi pro perſona qua-
un dam tentata oranti faſſus eſt: Ego inquit,
tentationem illam immiſi, & permitto ei adbhoc,

C 3 uAt

„9 PARS I. CAPUT V.

ut ſaltem defectum ſuum recognoſeens & dor
Iens, dolendoque devincere ſtudens, nec præva-
lens, humilietur; & per hoc alij ejus defectus,
quos non recognoſeit, coram oculis meis ex par-
te dJeleantur: ſiecut contingere ſolet bominibus,
ui dum unam maculam evidentiorem in mani-
Se eis confiderant, manus totas abluunt; ſic-
que & ab aliis ſordibus mundantur, quas ne-
qunguam abluiſſent, per illam evidentiorem
compulſi non fuiſſent. Cl.)
Quocunque interim modo tentatio fiat,
nunquam defpondendus eſt animus: quia be-
nigniſſimus DEus nunquam nos tentari fſinit
ſupra quàm poſſumus, ſed ſi ipſi nos non de-
ſerimus, faciet cum tentatione proventum, quio,
ut S. Gertrudis loquitur, quandocunque ad
exercitium noſtri profettus concedit tentan-
di poteſtatem, ſi nos viderit fidenier ſuo adjiu-
torio innitentes, ipſe litem contra nos poſitam.
ſuam facit» in tantum, ut ex copioſilſima li-
beralitate ſibi ſervans pugnam, nobis tribuat
victoriam; ſi tamen bonæ voluntatis fervori in
baæreamus. () ka ſanè, dum pro ſalute no-
ſtra pugnamus, DEl caufam agimus; nec
milites ſuos deſerit DEus. Er quis ſibi non
honori ducat, pro DEO, & cum DEO pu-
gnare contra ſuos noſtrôsque hoſtes? Sit
ergo

—

(5⁵) S. Gert. l. 3. c. 77.
() S. Gert. l. 2. c. II.

xr eugon

(bnc

C 4
Grminoke
Chre ) ro⸗
Eigete
1 Lhypon
Ietenigt
Cebrkcen
Iinenge⸗
Grn!
Subeſoln

ilam ett
n kencivnn
opnun
Eelim
Cücſencene
n ſe Go⸗

ufkutar,

Sy ilm nie

n nach ennie
Wekenimdg: i

ren wos teneni
li sr
Cweptofennunt
umnhume
umuit tn

H
nr Nluttti erun
Heun No ll
Qthun Minng;
s lült
110, An M

Colrennels

—

DE TENTATIONIBUS. 79

§. 1I.

De tentatione Senſualitatis.

Ommunis hominum querela eſt, dum pec-
cant, ſe à malo dœmone tentatos in pec-
catum incidiſſe, cùm tamen ſeipſos potius in-
cuſare, propriamꝗque ſuam voluntatem ream
peragere oporteret. Hinc celebris ille Aſce-
ta Egyptius, Paſtor nomine, fratri cuidam con-
querenti; quòd diabolicis tentationibus tantope-
re exagitaretur, admiranti ſimilis repoſuit: A-
deône te deæmones impugnant? maligni hi ſpi-
ritus nobis nec minimùm moleſti ſunt, quam-
diu voluntati propriæ obſequimur: perver-
ſa noſtra voluntas diabolus eſt, qui nos ve-
xat, & ad parendum ipſius Snpichtaribus im-

pPellit. Vis ſcire, quibuscum diaboli pugnent?

cum Moyſe nempe, eique fimilibus viris in
virtute jam perfectis. Ita planè infeſtiſſimus
animæ hoſtis eſt ſenſualitas, ſive inferior bru-
talis appetitus, qui intra nos latet, multò no-
bis infeſtior, quam integra legio deæmonum.
Cùm etenim ratio, ſive appetitus rationa-
lis medius ſit inter DEl voluntatem, quæ ſu-
pra illam eſt, & ſenſualitatem, ſeu appeti-
tum ſenſicivum, qui infra eſt, gravis & an-
ceps nonnunquam oritur pugna, dum utra-
que ipſum ad'ſe conatur pertrahere; ille qui-
dem oſtendendo, quod juſtum Deéôque gra-
tum, iſte quod delectabile, & naturæ per
Peccatum corruptæ acceptum eſt.
G 4 Et

809 PARS I, CAPUT V. §. 1.

Et verò hæc pugna viris heroicis & per⸗
fectis, itemque impensè improbis ac ſcelera-
tis non multum faceſſit negotij. Iſti namque
ſenſualitati delectanti, illi DEO jubenti actu-
tum obediunt, nec attendunt, quid velit ca-
ro, aut non velit; quemadmodum illi volun-
tatis Divinæ, ac ſi non intelligerent, nullam du-
cunt rationem. Illos duntaxat hæc pugna fa-
tigat, qui peccatis, & peçcandi occaſionibus
valere juſſis ad meliorem frugem ſe recipi-
unt, malisque habitibus ex præteritæ vitæ li-
centia contractis bellum indicere decreverunt.
Iſtis ergo in hac arena graves quandoque lu-
ctæ exantlandæ ſunt; qui niſi quamcunque
moleſtiam ac amaritiem ob relictas voluptates
oriri ſolitam generoſo auſu devorare reſolutiſ-
ſimi ſint, ad extremas ſæœæpe anguſtias redi-
guntur non ſine pericçulo in antiquam fyl-
vam redeundi. Ideò namque tot animæ in
tentationibus ſiccumbunt, quèd breviſſimum
illum dolorem, qui reſiſtendo ſenſualitati ſube-
undus fuerat, quemque ùt nimis arduum ac
difficilem ſibi imaginantur, tolerare renuant,

aut ſaltem non ea; qua par eſt, animi forti-

tudine ac patientia ferre nôrint.
Tu ergo quamprimum ſenſualitas inſur-
git, invocatòô breviter Divino auxilio, freno
rationis aliqua fidei veritate animatæ fortiter
reprime rebellem; & ſi denuo ſe erigat, for-
tiùs ſemper, majorique ſpiritůs fervore com-
peſce: imdò ſi jam non nihil reprefſſa ſenſua-
litas primam videatur pofſuiſſe ferociam, ne

Cre-

Volene,ld
Neſs lehnd
mhoeid
elis 1d
e n Vn
leloln
10s Kerane,
ele kan
imt hlin
Cuumchmn
Uiknmen

Alen ien
Cunyalcun
Uadinen yr
Denidan n
Woobmen
Unnelanron
gul, nmn
Peccnorunn
kre hee⸗ Al
unnn Ai
1r
tr geecn
Innin ilf
Gn glege
menr. L

Eunzuüin

A AEtrle

dſeeze geetefen

1anſts une
noönid ſolge
Ullceforare tel
Ene unllis rel
n en
une Ine i
n CNheflinun
mokenle

Emlobenluleniſ
e uns udlam!
I, Werne nun
umn E umin

era or
IIE Wi.

emdl ttnt
”

Cl
o
fur Nl ſloan
„1 . .

UI

Ndn

DE TENTATIONIBUS. 81

credito, jam ſopitam, minus plenè devictam;
ſed ipſemet de novo excita carnali tentatio-
ne excepta, de qua ſuo loco) tibique ipſi de-
nuo hoſtem ſiſte, ac majori ſemper impetu
proſterne, ſicque debilita & contunde, ut de-
inceps ne mutire quidem præſumat. Res e-
xemplo evadet clarior.
Læſus ab altero gravibus impatientiæ, i-
ræ&, aut vindictæ ſtimulis agitaris: quid? in-
fit ſenſualitas, hæc ille mihi impune? Si taci-
tus feram, omnium exponar ludibrio; actum
eſt de honore, & alter interim majores ſibi
ſumet ſpiritus, & ad novas injurias inferen-
das armabitur. Interim bullit ſanguis in ve-
nis, anhelum pec7tus vindiéstam ſpirat, animus
totus in fermento eſt: Quid ad hæc ratio? e-
quidem vibrata ad DEum mente ſenſualitati
ictum validum infligit dicendo: Ergéne DEO
dilectionem proximi, etiam inimici, præci-
Pienti non parendum 2 Annon à DEO pien-
tiſſimo Patre ad filiorum ſalutem omnia ordi-
nante iſta proveniunt? qui hominis hujus lin-
guãâ, manu, operâ ceu inſtrumento utitur ad
Peccatorum rubiginem in me eradendam. Pa-
tere hæc æquo animo, & paternam Numinis
manum ofeulare, de reliquo DEus provide-
bit.
At necdum victas dat manus ſenſualitas:
Si omnia, infit, à quoquam toleranda ſunt,
quâàm quisque peſſimè fecerit, tam maximè
tutus erit. Eſt pro ſalute peccantis, ſi cor-
rigatur; niſi ipſi factum exprobrem, aut par
G 5 Pa-

92² PARS I. CAPUT V. 6§. 1.

pari referam, nunquam ſentiet ſe peccaſſeé.
Et quæ hujusmodi plura ingenioſa in rem ſu-
am paſſio excogitare ſolet.
At ratio non jam alteri, ſed ſibi ipſi ſuc-
cenſens, dum nempe ſenſualitatem ipfa ratio-
ne ad iniquæ ſuæ caunſæ patrocinium abuti vi=
det. Itâne miler! ut ſatisfacias vindictæ cu-
pidini, bonum älius prætendis, cui ſeriò ma-
lum cupis. Hoc ipſum non inultum feres.
Volens nolens hæc patiare; & ſi iterum.
iterumque ille te injuriis laceſſat, æque tibi
ferendæ erunt, utpote graviora merito.
Si jam ſenſualitas criſtas paulatim ponat, &
bile non nihil remiſsà videatur miteſcere: tu nec-
dum quieſce; tu ipſe hoſtem erige, & quaſi
ipſius partes tueri velles ſingula ipſius mo-
enta denuo recoque; quin & ipfus alia ſu-
peradde. Ut primùm autem ſenſualitatem
ſurrigere ſe velle animadvertis, pedem mox
retrahe, & nova indignatione iraſcere tibi
ipſi, quòd tam modica pro illo pati detrectes,
qui tam gravia pro te paſſus eſt. Hanccine

tibi vicem rependo, JEſn Salvator! Tu pro.

me dira verbera, flagella, ſpinas, crucem
paſſus es; & ego nec verba amore tui ferre
poſſum. Tu pro crucifixoribus tuis extre-
mos inter cruciatus à Patre veniam exoraſti,
& ego pro levi injuria magnam vindictam co-
gito. O DEus! eſto mihi propitius. Si tu-
mecum ſic ageres, un ego cum proximo,
quid de me fſieret, qui tor injurias peccando-
tibi irrogavi. Ah! Eſu bone, non hanc tan-
tùm,

1e Ind
Un in ds
ne evon
Nit, epi
cn
kicniel
Henen
Pienrun

21

Cnr knuna
olkdkro in

Chnreintet
Tterägerin
Cennncs nn
CDriduminn
Cn vene
ngugi
1 Cllamn h
triucouli
Ophenim m
Oie n h
Ngae ubs

Nernls dih

Ih

m mn inmm in
M,&
Ni hoeſir hri
nlinn maln
sulnin ont,
Aurmitletenn
8 vogll ſolus ne
In ihlo iln
uen enlulnen
Grni, ehn adl
mrine mlan ii
mllapeidends
stt. No

NNN n

Al, Hins, n
NehrNn
.

Dne wun kun

PDE TENTATIONIBUS. 83

tàm, quam modò patior, injuriam, (ſi ta-
men injuria inferri poteſt illi, qui te toties of-
fensé omnium creaturarum odio dignus eſt)
ſed & quascunque deinceps mihi injungere
volueris, non patienter modò, ſed & gau-
denter feram, dummodo voluntatem tuam
in me adimpleri videam, &c. Adch hunc mo-
dum in aliis quoque tentationibus à ſenſua-
litate excitatis, præterquam in tentatione car-
nali, depugnabis, bona voluntate DEO pla-
cend, & ipfum nunquam offendendi arma
tibi copiosé ſubminiſtrante.
Hoc interim alta mente repoſtum habeas:
Initio tentationis præprimis vigilandum, ac
illico fortiter agendum eſſe. Nam ſi mora
detur ſenſualitati, & ad inſurgentes animi
motus ratio diun nimis conniveat, ingentem
interim pulverem cxcitabunt paſſiones indo-
mitæ, quibus intellectus obfuſcatur, ut minus
dein viribus valeat; dum econtra ſenſualitas
animoſior ſemper, & magis efferata frenum
omne excutiet, ut poſthac aucka jam difficul-
tate vix geminato labore ſubigi valeat. Quod
Gertrudis noſtra eleganter advertit, dum
Chriſtum in hæc verba alloquitur: „Alio quo-
„ dam tempore me docuiſti, quòd in eo,
„ in quo quis præſtat faciliorem affenſum, in-
„ illo etiam hoſti præbet aufum: cum pul-
Chritudo juſtitiæ tuæ exigat, te quandoque
„ Potentiam miſerationis tuæ aliqualiter oc-
„ Ccultare in his vitiis, quæ propria negli-
,„ gentia nobis efficit viciniora: & ideò quò
„ Ma-

„

—

84 PARS I. CAPUT V. 6§. 1.

„ maturius, eò utilius, fructuoſius & felicius
„ cuilibet reſiſtere poſſumus malo. „ (4ℳ)
Quod tunc potiſſimum ſolet contingere,
cùm ex improviſo hoſtis vehementi paſſionum
impetu rationem ſic prævenit, ut quaſi jam
devicta ſenſualitati palmam jam ceſſiſſe videa-
tur. At ne tunc quidem animus, aut arma
tibi abiicienda ſunt. Si paſſionum nebulis im-
pedita ratio ſubitò te juvare non Pravalel
tantùm linguâ tunc utere, & conſtanter di-
cito: Non conſentio, non credo, non cedo,
non offendam DEum meum in æternum! Sic-
que te geras, ſicut ab hoſte ex inſidiis inopi-
natè invaſus, qui ut ſpatium locumque habe-
at evaginandi gladium, pauliſper reſilit, &
demum nudatéô gladiô ociùs revertitur. Sic
ergo reſilias & tu, brevique ac momentaneo
vilitatis ac infirmitatis propriæ intuitu in te-
met deſcende, ac protinus nova in DEum fi-
ducia animatus denuo aſſurge; atque ad DE-
um converſus lethalem hoſti ictum inflige cum
dicto: Domine! adjuva! JEſu! ſuccurre!
Virgo Mater fer opem periclitanti! ſenſim-
que, redeunte animi ſerenitate, rationem iis,
quibus aſſueta eſt bona voluntas, fidei verita-
tibus adjuva; & inſtauratâ fortiter pugnaâ fe-
liciter vinces. Quamdiu enim ratio, ſive ſu-
perior rationalis voluntas ſenſualitati non con-
ſentit, etſi inferior ac brutalis appetitus ſævi-
at, & tota vis infera ferat ſuppetias, nunquam
ad peccatum poterunt te impellere, minus
vim

(2) 5, Gert. l. 2. c. il.

Kürinnen
eleln
Vrmmn/
Dpgunt
n olt⸗
Hyohe
Cngen

S
5
4*

er hi
es nri⸗
Pebeliuſen
Cnmumig
Uadetis von
ſi tgemn
Gmn
kerern
Henn
Ciri j 6 11
le; perim
muImt
1e luuges,
4 ice
Pſcile ere
1 Ueler, .

—

6
W

Mullen

1er, & Cultina
deto, nnch
minetemos
e er lcizing
um bcunctehit
eliper kllt
Ebteſeninr. de⸗
e wonennen
Opre Dnumn in te⸗
nn Dbnb⸗
Une, e 0.

ägeon

ltun

DE TENTATIONIBUS. 85

vim inferre liberæ tuæ voluntati. Cogita in-
terim, quàm gratum DEO tuo exhibeas ſpe-
ctaculum, ſi te videat, tam ſtrenuè pro glo-
ria ſua decertantem. Annon ſola hæc coôgi-
tatio ad dulcorandos omnes pugnæ hujus la-
bores & dolores abunde ſufficiat?
Cæterùm ſat tibi non fuerit, hoſtem ſe-
mel viciſſe; nec ideò plenam tibi ſpondeas
ſecuritatem, quòd aliquamdiu forſan tibi quie-
to eſſe licuerit. Non eredas inimico tuo in æ-
ternum. (*) Callidus hic hoſtis ſubdolè non
nunquam ab impugnatione deſiſtit, ut incau-
tum poſteà, ſuique ſecurum fortiùs invadat.
Ergo has inter inducias tu teipſum exerce,
& motus e. g. impatientiæ, vindictæ, vanæ
gloriæ ac hujusmodi, quibuscum olim lucta-
baris, in te iterum iterumque ſuſcita; & cùm
has beſtias jam ſua cornua erigere perſentiſcis,
mox mutatàâ perſonâ, retractéôque pede in re-
fractarias novo ſpiritús fervore irrue, ictum
ictui ingemina, nec prius revertere, donec
deficiant, ac ultrà calcaneum ſuum contra te
levare tam facilè non præſumant.
Intereà non tibi ſufficiat ſenſualitati relu-
ctari, & paſſionum impetus fortiter retunde-
re; verùm contrariis quoque virtutibus ani-
mum tuum imbuere, ac veluti lorica obarma-
re ſatages. Si quis tibi iræ, impatientiæ,
aut vindictæ anſam præbuit, necdum tibi ſa-
tis feciſſe credas, ſi iræ aut imparientiæ mo-
tus repreſſeris, vindictæ cupidinem dimiſe-
ris:

—

(2) Eccli 12. 10.

86 PARS I. CAPUT V. F. 2.

ris: id inſuper tibi agendum eſt, ut occaſio-

nem cum perſona tibi moleſta amicabiliter a-

gendi ultro quæras, vimque inferas tuæ vo-
Iuntati, ut eam diligas. Ac licèt initiò quaſi
invitus, & reluctante natura ægrè frigidéque
facias; ſenſim tamen, juvante gratia, ex ani-
mo amare incipies, præſeèrtim ſi ſeriò cogi-
tes, ejusmodi hominem inſtrumentum eſſe,
quo te DEus ſalutis tuæ cupidus virtutibus
excolere, & cœleſtem gloriæ coronam tibi
fabricare intendit: cui eapropter magis ob-
ſtringeris, quàm aliis, qui tibi blandiuntur,
& in omnibus tuæ velificantur voluntati. Sa-
puit ille frater .Ægyptius, qui quò plùs ab al-
tero læſus, e majori ad eum fiducia recur-
rebat dictitans: Hi ſunt, gqui optimam nobis
proficiendi occaſßionem offerunt; illi econtra,
gqui nos beatos dicunt, nos decipiunt, & virtu-
tis ſemitam in nobis ſübvertunt. (J

d. 27

De tentatione dialolica.

TEntationes plerædque omnes ſuam origi-
nem, ut nuper vidimus, debent apetitui
ſenſuali, adeò quidem, ut frater Domini Ja-
cobus nullam aliam agnoſcere videatur tenta-
tionem, dum in Canonica ſua, poſtquam ne-
gaverat, à DEO quemquam tentari, abſolu-
tè pronuntiet: Unusquisgue tentatur d concu-

biſen

() V. P. I. 7. c. 7.

one cin
,Wln
lenoadhnn
alipim
etaor le,

uIn cvet

ebitan
uolunni⸗
lubmmins
HUl Auti 4

Dere

Untt

Kanmr foloneni,

,ligd std

õ

1 Gtinn M.
uut di auum
tpum wüH

1
nm 7
4
illeiet.

e n In

DE TENTATIONIBUS. 87

piſeentia ſua alſtractus & illectus. Deinde con-
cubiſcentia cùm conceperit, parit peccatum: (g)
ubi tamen opportuna fuiſſet occaſio tentatio-
nis diabolicæ vel obiter ſaltem injiciendi men-
tionem. Sed hujus nec verbulo quidem me-
minit; & rectè omnino. In omni ſiquidem
tentatione agmen ducit concupiſcentia, nec
dœmon ipſe alia via tentat hominem, aut de
via ordinaria tentare poteſt, quàm concupi-
ſcentiã mediante.
Nec enim credendum eſt, diabolo ullam

in hominem competere poteſtatem, niſi ipſe-

met homo peccando ſe illi quodammodo ob-
noxium faciat, & ipſius ſe dedat poteſtati:
Qui facit peccatum ex diabolo eſt. (h) Morta-
le quidem expreſſam dœmoni facultatem tri-
buit, hominem ad plura alia inducendi, niſi
maturè per pœnitentiam his ſe vinculis expe-
diat. Venialia veròè quemadmodum vires a-
nimæ debilitant, ſic hoſti maligno vires tribu-
unt ad tentandum. Imperfectiones autem vo-
luntariæ, cùm progreſſum virtutis remoren-
tur, hoſti in omnem nocendi occaſionem in-
tento addunt animum, ſpemque faciunt lucri
cujuspiam ab homine reportandi. Hinc ve-
terator ille, cui mille nocendi artes, ut pri-
mùm advertit, hominem propriis infirmitati-
bus debilitatum negligentiâ aliquâ, vel defe-
ctu voluntario tentationi ſe exponere, & qua-
ſi nudum latus hoſti oſtendere; mox ſerpenti-
nà ſuâ aſtutià aditus omnes explorat, per quas
ve-

—

(?) Jac. I. 14. & 15. (5) 1. Joan, 3. &§.

98 PARS I. CAPUT V. §. 2.

venenum ſuum ipfi inſtillet, & ſenſualitatem
inordinatè commoveat, qua deinceps ceu in-
ſtrumento utatur incautum hominem agendi
in fraudem, & ad lapſum propellendi.
Ita ſanè ſenſualitas hominis Dalilæ ſemper
vices agit, ut improvidum Sampfſonem fuis
blanditiis conſopitum prodat hoſtibus, & in
miſeêram dedat ſervitutem. Dœmon certè ni-
hil non agit, ut proditricem hanc ſibi conci-
liet, qua ſine artes ſuas omnes in caſſum ca-
ſuras prœvidet. Quare modò hac, modd il-
la eſca hamum obtegit; omniaque experitur;
ut ſi unum non ſapiat; aliud ſtatim in prom-
ptu ſit, quo prœdam hanc concupitam in a-
liquo ſibi reddat obnoxiam. Has ſuas artes
cacodceœmon olim Macario Thebaidis Abbati
ipſo ſuo habitu graphicè oſtendit;, dum veſte
undique perforata; & ex quovis foramine
propendentibus vaſculis oneratus apparuit,
ac mirabilis hujus veſtitůs cauſam rogatus di-
xXxit: Se ad fratres in inferiori eremo tentan-
dos deſcendere, totque geſtare pixides & ol-
factoriola, ut ſi cui unum non placeat, alte-
rum ſtatim ad manum ſit: fieri vix poſſe, ut
ex tot electuariis & pigmentis unum ſaltem
cuiquam non arrideat. Quod fſub iſto ſche-
mate ſignavit, hoc opere ſemper facit tenta-
tor diabolus. Diverſas homini immittit cogi-

tationes, & mille rerum imagines oſtentat,

alia atque alia abtrudit objecta: atque ubi u-
num ex multis placere conſpicit ſenſualitati,
il-

W

inown
somtolet
K neh
me it⸗ e
ſveripis
Dum pohlum
nüd
Uibemedn
1t derhihe
Dis cum omn
Ur üni din
lirlirtl
Tekuintinn
AA kichn e
Nbertnnvnt
Lnm
Urſikei e
ffnint, Ldn
Kuceere u
Emummiken
ni: une
0O ointnnen
Cnllicetein
Incehenn
elperienle

— ——

fo⸗

Ahmnin
n
nmhid

NWberneem . N
MI

ρ

der anlpiumt
and Thhuds A
d Akendt cun e
1a s ſnmmi
Puemm

Malntigtnd

1t. kind

ne 1

ln

S

darte
E

DE TENTATIONIBUS. 89

illuc vim omnem tentationis intendit, & mo-
dis omnibus urget intentum.
Ex quo planè liquet, dœmones non certèò
ſemper ſcire, quæ ſit interna hominis condi-
tio; ac niſi priùs lineam mittant, dubios eſfſe,
quonam potiſſimùm ipſius affectus propende-
at. (Quare ſi homo nullum per alterationem
ſenſibilem edat indicium;, anceps hæret tenta-
tor, nec habet quod agat; ſed lupo hianti ſi-

4 milis cum omni ſua aſtutia adſtat confuſus.
t nihil dicam, quèd multa etiam, quæ na-

turaliter ſcire poſſet, DEus ipſi occultet; quo

melius intentionem ſuæ providentiæ deducar

ad effectum, & dœmon ipſe ſuis ſuggeſtio-
nibus ac tentationibus cooperetur ad ſalutem
Electorum. L
Hinc videas, quantùm referat, pacaté ſem-
per animô, ac compoſitis intus forisque affe-
ctibus degere, nullique paſſioni quidquam in-
dulgere. Nil ita horret immicus, atque i-

ſtam animi malaciam, cujus nempe ars ſola ac
tota eſt: in turbido Ppilcari. Quamdiu nul-

lus paſſionum motus uſpiam ſe prodit, inops
conſilii de tentationis ſucceſſu jam in anteceſ-
ſum deſperat. Equidem ſuis viribus, ac diu-
tinæ experientiæ confiſus nihil non auder, &
cum Archimede audacter dicit: Da mihi ubi
Pedem figam, & terram movebo: ſed quam-

Gln diu nulla ſe prodit padhio, non habet, ubi

pedem figat, & ſuas homini machinas ap-

Hæc itaque non contemnenda ars eſt, dœ-
Kient. Sanct. Comp. H mo-

vo PARsS I. CAPUT V. §. 2.

monem tentatorem eludendi, ſerenô ſemper
hilarique animéô, quæ ſui ſunt muneris ac of-
ficij, integrè peragere, & nulla inimici ſug-
gieſtione quidquam moveri. Quamvis enim
malignus ſpiritus hominis inclinationem, ha-
bitus ac propenſiones ex anteacta vita perſpe-
Cas habeat: quia tamen duodecim ſunt ho-
ræ diei, & homo nunquam in eodem ſtatu
permanet, atque unico actu interno ad DE-
um plenè converſus, & averſus à peceatis, in
alium ſe ſtatum poteſt transferre; nunquam
certò, quid hic & nunc agatur in homine, &
quid de facto cogitet & intendat, cognoſcit,
niſi prius explorando, & variis objectis phan-
taſiam tentando, ex motu aliquo ſenſibili rem
detegat. Inde eſt, quòd tot diverſas homi-
ni ingerit imagines, & ſpecies ante habitas di-
verſimodè movet & miſcet, memoriam nunc
hujus nunc illius excitat; ut attentionem di-
ſtrahat, & in bono opere mentem diſturbet:
quod tunc evidentiùs experimur, cùm poſt
negotia nos ad orationem, vel aliud virtutis
aut Religionis opus peragendum accingimus.
Tot enim fſubitèò cogitationes extraneæ, &
diſtractionum objecta hinc inde ſe offerunt a-
nimo, ut nonnunquam violentiã quadam o-
pus ſit, ad tot muſcas circum circa volitantes
ſat abigendas. Nec unquam aliàs iis, qui in
officiis conſtituti ſunt, aut gravibus negotiis
occupati, tot incidunt conſiſia, media, & di-
ſpoſitiones circa ſua munia; ac tunc tempo-
ris, cùm aliud nempe ipfſis jam agendum &
cogi.

rlnovennn
ns il
mobhisn
Noa de de
isemimmln
, Cihn
Tinsmenu
een
Rai
kent m!
anmen
Gnnm? Ma
nchnggenin
Cüunnmdberin
nin umean
MMinonlteck
munsproptre
Aleceenter
llctps Ae
inner,
ncolter
enn
tnen
nanenion

lminen
ndanlni D
umnkn in
min A mnt
6 Autisiſen
r Numere;, an
weigll ionn,
1dinrctr, n
Ammis hecef
nmn ignotdi

aprim, cln
Wen. Wi

DE TENTATIONIBUS 91

cogitandum eſſet. Quod evidens ſignum eſt,
à malo dœmone hæc omnia ſuggeri, ut ora-
tionis devotionem, & ſpirits in ſacris fun-
ctionibus recollectionem interturbet. Qued
ſi hujusmodi incidentiis à dœmone injectis ho-
mo nil moveatur, & ceu quisquilias ad ſe tune
temporis nil pertinentes contemnat, ſicque
immobilis in opere ſuſcepto perſeveret: de-
mon ſic contemptus inops conſilij, inſtar ea-
nis eminus latrantis, tandem penitus contice-
ſcit, & à longè obſervat, an deinceps ali-
quod ſe prodat indicium, ex quo ſpem ten-
tationis meliori ſucceſſu ingerendæ poſſit con-
cipere .
Sed quid? ſi un homines ſumus, paſſio-
ne aliqua;, vel negligentia culpabili tentationi
aditüm jam conceſſimus; & animus Paſſionis
vehementiâ non nihil turbatus *grè jam in-
geſtas rei malæ imagines repellit, quid tunc
agendum? Nil aliud, quàm ſtatim diximus:
incœpto operi immobiliter inſiſtendum, ac in
id incumbendum præ omnibus, ut ſerenitas
animi quantocius recuperetur; quia turbatéô
animò nil rectè ages. Brevilſſimâ igitur infir-
mitatis propriæ cognitione præmiſſa, conver-
saque celeriter ad DEum mente; ita te gere
deinceps; ac ſi nil tentationis adverteres: &
licèt extranex, & impertinentes,; aut malæ
etiam cogitationes uteunque tibi moleſiæ ſint,
nihil isdem reſponde; ſed age; quod agis;
& hoſtem cum ſuis ſuggeſtionibus contemne
tanquam attentione mimma, vel reſponſo in-

H 2 dig⸗

O„

g

92 PARS I. (APUT V. §. 2.

dignum. Ac licèt iterum iterumque repeti-
to aſſultu eædem phantaſiæ, eædémque cogi-
tationes ineptæ, aut etiam ſceleratæ, & blaſ-
Pphemæ ſe ingerant: nil cura, nil diſputa, mil
reſponde: perge in cœpto opere (quod ho-
neſtum eſie ſuppono) ac ſi nil ſentires, nul-
lamque tentationis ac tentatoris haberes ratio-
nem, ut ne hoc quidem gaudij inimicus re-
portet, quod te in cœpto opere impedire, ac
ut deſiſteres, efficere valuerit.
Aliud dicendum, ſi ex opere, vel occu-
patione ipſa parum utili, ac ſtatui & vocationi
minùs conveniente, adeoque aliqualiter peri-
culoſa, vel otio inerte tentatio ortum habeat:
tunc equidem non modò conſultum, ſed fer-
me neceſſarium fuerit, ejusmodi, ſi fieri poſ-
ſit, ſtatim abrumpere; ſin minus, tali ſaltem
uti cautela, ſuique cuſtodia, ut ne inimico
voluntaria anſa detur tentationis. In aliis qui-
buscunque demum actionibus & functioni-
bus, quibus ex officio, vel obedientia vacan-
dum, ingeſta de quacunque demum materia
tentatio optimè & ſecurifſimè vincitur tenta-
tionis ac tentatoris contemptu: qui cùm ul-
tra modum ſuperbus ſit, & rex ſuper
omnes filios ſuperbiæ, nil ita perſentiſcit,
ac ſui contemptum. Satis ſe initié impe-
trâſſe exiſtimat, ſi audiatur: ſuæ quip-

pe aſtutiæ, ac diutinæ experientiæ confiſus

cætera ſe deinceps facilè impetraturum ſpe-
rat; tumque vera falſis miſcendo nebulas men-
ti offundet, & ſi aliter non poſſit, importu-
ni-

glon

Marmintd
Eitid Eien
Crariamun
ors;
Cen eur
1, NMNa
gomn unl
Ac llons in
lapen

ſni bonn oa

in neni gi
Cmn AMore
nm lnpe
fic wenn,
Aultrti ert
Unltſens 1e
U enleſn

,,

ct, wn

DN

Germin

re Pena
. .

Pſenuto otmum hi
anniun, kt
elanoli 1 fan,
z in ming, iſn
alvan, n de inmnt
Miink Huisel
CAonbos A indinn

4
UII

Se cecenin dun
Cre Tenun m

(ol

DE TENTATIONIBUsS. 93

nitate ſaltem intentum ſuum evincere conabi-
tur. Unde quousque contemptum ſe videat,
auſis non deſiſtit, ſed inſtar veſpæ impuden-
tis & importunæ illi ſe parti continuò ingerit,
quam corruptioni ac fraudi magis putat op-
portunam. Nam quemadmodum ille, qui
hoſti armatus occurrit, omnesque ſuas vires
exerit ad defenſionem, facto ipſo teſtarur, ad-
verſarium ſuum fortem eſſe, nec contemnen-
di roboris; at ſi hoſtem nec attendat qui-
dem, ejusque inſultus nihili pendat, & ride-
at, iplum nauci hominem, ſuaque ira indi:
gnum palâàm oſtendit. Prætereà tentationis
ac tentatoris contemptus inſigne virtutis in-
dicium eſt, magnæque in DEum fiduciæ.
Tu ergo tentatorem dœmonem àùt hoſtem
Altiſſimi, boni omnis expertem, & in ſua
pervicacia contra Omnipotentem deſperatè ca-
put erigentem conſidera, cujus quàm magna
eſt arrogantia, tam magna aut major etiam
eſt imbecillitas, poſteaquam Verbum caro fa-
ctum ipſi vires ademit. Hunc talem DEl
hoſtem ex animo deſpice, certus te ſalutis tuæ
curam habendo, rectèque agendo DEl cau-
ſam tueri, qui milites fuos non deſerit. E-
contra aſtutia deœmonis magna eſt, ac omni
humana longè ſuperior; tantaque ſimul ma-
litia & nocendi cupido, ut conſultum neuti-
quam fuerit, verbis cum ipſo contendere, ne
ſumo infernalis nequitiæ intellectum obten
bret, ac mille fraudibus & impoſturis turb
tò judiciò, incautum in naſſam pertrahat.

H 3 In-

E-
4-

94 PAks I. CAPUT V. 6. 3.

Interim hæc regula, ut in nullam verbt
velitationem cum dœmone ſe intromittat ten-
tatus, non impedit, quò minus tentatori (ſi
quandoque importunior fuerit) in nomine JE-
JIu cordatè imperetur, ut obmuteſcat, & con-
fuſus abſcedat. Eſt hoc efficax tentatorem re-
pellendi medium, inſignémque præſefert dœ-
monis contemptum, ſihomo viva in Redem-
ptorem ſuum fide ac fiducia tanquam ipfius
fuperior ac dominus ſe gerat. Hac nempe
ratione diabolus, qui creaturam Creatori, a-
nimam ſuo Redemptori rapere, & ab eo ſe-
parare nititur; ſi DEum hominémque con-
cordes, ac filium Patris adcfjutoriè fretum
pugnare ſecum videt, mox animis concidirt,
& cum ipſo DEO jam fibi rem eſfe experitur.
Si hoc pacto dœmoni occurritur, ejusque ar-
rogans malitia imperiosè repellitur, nulla for-
mica aut vermiculus debilior eſt atque deje-
ctior, quàm ſuperbus & immanis iſte gigas.

De tentatione carnali.

Nter tentationes ſenſualitatis maximè vulga-

ris & infeſta eſt tentatio carnalis, quæ nul-

li ætati, ſexui, & conditioni hominum par-
cit: & aliis quidem in flore ætatis, ſuæque
converſionis initio, aliis in adulta jam ætate,
aliis in ſenectute, aliis autem tota quafi vita
moleſta eſt. Hinc DEI Mater aiidusttri §.

agte hin

11

1,,40

rere
16
1
,n 9
Ounccum
n Erüun
tndone
Aellsr
nes l
ennant
Puat An
ſennmenlut
Nels

ſer
ſ
ncalilban
lanung
id ſene
6& nettorn
0 urur. ,n

N

e

——,iꝛ ⸗ℳ. =

.

4
.
G

ſi

u Eene
1

rinſhnn

1 44

=☛,; = =

r tches nan,
Warinyan Cene
inpere, A be
Uln homiengr,
rs imond
4 Tor tons coe
nhhinneleeppen
ocumun eſte⸗
i Kpelinn nlle

Kährr Ame

Kimmnslegy

3

DE TENTATIONIBUS. 9 5

PVirgittæ: Tu miraris, inquit, cur in ſenectu-
te tibi tentationes accreſcant, & eas modo ſen-
tias, quas nec in juventute, nec in conjugio
experta es. Hoc ideò it, ut cognoſeas, te ni-
bil, poſſè ſine Filio meo. Miſi enim ille te ſer-
vaßet, non eſt aliquod peccatum tam grave,
quod non commiſiſſès. (1) Paulus quoque tam-
etſi in tertium cœlum raptus, ab hac tamen
tentatione immunis non fuit. S. Catharina
Senenſis, S. Angela de Fulginio, aliique in-
ſignes Sancti & Sanctæ tam atroces, ac vio-
lentas carnis tentationes, quas ipfæœæmet defſcri-
bunt, paſſæ ſunt, ut legentibus planè commi-
ſerationem ſui moveant. Quid ergo mirum,
ſi arundines paluſtres hoc vento agitantur,
dum cedri Libani ſic quatiuntur?.
Tentari namque non eſt peccatum, etiam-
ſi totâ vitã teneat tentatio, quin potius virtu-
tis ac meritorum occaſio, fi eâà rectè ho-
mo utatur: Mam virtus in inkrmitate perf-
citur. (&τι)]) Nec aliam meliorem pro negligen-
tiis, & præteritis peccatis DEO exhibere quis
poteſt ſatisfactionem, quâm his tentationibus
fortiter reluctando ſuam DEO comprobare
fidelitatem, & quam inde ſuſtinet moleſtiam,
humiliter tolerando, ſuam exercere patienti-
am. Haæc eſt vera juftitia (Chriſti Domini
ad S. Birgittam verba ſunt.) ut ſicut prius
delectabaris in vanitatibus contra meam volun-
tatem; ita modò tibi moleſtæ ſint variæ perver-
Jaæqgue cogitationes contra tuam voluntatem.

H 4 Cer-
() Bloſ. Monil. Spir. c. 7. () 2. Cor. 12. 9.

96 PaAkRS I. CAbUT V. §. 3.

Certiſſimè enim ſeire debes, malas cogitationes;
quibus mens reluctatur, &O quas deteſtatur, eſ-
Je purgationem unimæ, atque coronam. Si tu
illas probibere non potes, fer patienter, ac vo-
Iuntate eis renitere. Et quamvis ipſis non con-
ſentias, time nibilominus, ne inde ſuperbias &α

cadas: nam guicunqgue ſtat, Jolius OEl virtu-

te fat. 6i)
Ex quibus planè intelligas, quâm neceſ-
ſaria homini hac in re ſit humilitas, tum ut
rarius ac mitius tentetur, tum ut tentationem
citra noxam eluctari valeat. Cùm etenim hu-
militatis vel obtinendæ vel conſervandæ gratiâ
ejusmodi tentationes à DEO permittantur:
malè ſibi conſultum putet, quisquis vanè ſibi
complacet, ac potiſſimùm obtentà aliquâ gratia,
aut conſolatione ſenſibili, aliis ſe meliorem, &
in futurum à tentatiouibus ſecurum exiſtimat.
Maximam verò timendi caufam ij habent,
qui alios in hac materia temerè judicant, aut
propter ejusmodi lapſus contemnunt; ne vi-
delicet malo ſuo diſcant alienæ compati infir-
mitati, & deſerti à gratia ipſimet evadaut mi-
ſerabile fragilitatis humanæ paradigma.
Nemo itaque nimiùm ſibi fidat, aut con-
veriatione, vel actione incauta ſibi ipfi peri-
lumn accerſar. Non dormit diabolus, nec
aro adhuc mortua eſt, etiamſi longo forſi-
in tempore nil caſtitati contrarium experta
ſit. Domelticus ille hoſtis, quem in ſinu ge-
ximus, levi occaſione à dœmone inſtigatus
quan-

—

N1

Prinei
am itni
Gcle N

bonnen

1a und d
Ule hete
1dn Der
6gundo
s NVuun
d Neen
fonez ne
gi ſenngg

Totloen 0
Aglgenin,
Uer Cecaſon
n excigt.
Uluin.
linen ke
te Celrtene

Nseſc.

Ee huniig m
En n It tenuir
i (Merin
eklannrfaogegn
9
31 vemin
Uun, gggui ene
Nbrmitigigen
1 üslemeioren,
Dubaunmenibin
Gdd aldn ihben,
Ernen ikmn, an
Gommmmmn, N
Tenn Concta
Dünenechnt
u min

We menn l

lebaine.
NO WI

19
⸗

DE TENTATIONIBUS. 97

quandoque, ex inſidiis incautum aggredi,
& dum nil minus cogitat, ad lapſum poteſt
impellere. Malitiam ſuadet occaſio, quæ li-
cèt hominem fragilem non faciat, tamen
quàm fragilis ſit, ſæpe oſtendit. Tu ergo,
ſi ex animo bene tibi vis, occaſiones quas-

4 . Q .
W. cunque periculoſas fuge, eò ſemper tutior,

quò ab altero ſexu remotior. Interrogavit
aliquando Abbas fratrem lubrieis cogitationi-
bus vexatum: Num loqui ſoleat cum fœmi-
nis? negavit frater, addidit tamen: cogita-
tiones meæ novi veterésque pictores ſunt,
qui fœminas mihi olim notas ad vivum de-
pingunt. Cui Abbas: Mortuas, inquit, non
eſt, quòd multùm timeas, fuge tantummodo
viventes. ()
Quanam autem ratione tentationi carnali,
dum primùm ſe inſinuat, obviandum ſit, jam
videamus. Duplicis generis tentationes hic
diſtinguendæ ſunt: una levis, quæ ſola ma-
læ cogitationis, aut turpis incidentiæ vexatio
eſt; altera gravis, quæ præter turpes rerum
imagines vehementem quoque naturæ com-
motionem, ſive propter aliquam culpabilem
negligentiam, ſuique incuſtodiam, ſive pro-

pter occaſionem periculoſam fortuitò obla-

tam, excitat. De utrâque jam videamus ſin-
gillatim.
Primam tentationem quod attinet, initiis
ſtatim occurrendum, ne ex tentatione levi,
gravis evadat. Ejusmodi namque ordinem
5 teni-

—

(w=) V. Pp. 1. 5. c. 5.

98 PAkSs I. CAPUT V. §. 3.

tentator dcemon ferè ſolet obſervare, ut pri-

mò ſimplicem rei malæ ingerat cogitationem;

quam ſi nobis placere, aut ſaltem non diſpli-
cere videt, gravi mox impreſſione altiùs in-
culcat animo, ſicque phantaſiam ac intelle-
Gum occupat, ut deinceps geminato labore
vix queat expelli. Quamprimum ergo Pri-
mos ejusmodi inſultus advertis, ac primæ ſe
ſe cogitationes inſinuant, ſi eæ ortum habe-
ant à præſenti converſatione, colloquiis, le-
Ctione vel actione non neceſſaria; nullum præ-
ſentius remedium eſt, quàm horum fuga, &

intermiſſio, & in re alia honeſta occupatio. Si
verò tibi, nullà datà causà honeſtè occupato

ſuperveniant, aliud tibi agendum non eſt,
quàâm quod ſuprà de tentatione diabolica di-
Kkum. Solo nempe generoſo contemptu le-
ves ejusmodi aggreiſiones optimè ſuperan-
tur: dum econtra hoſtis tartareus illis acri-
ùs inſtat, quos ad'primos ſuos aſſultus con-
ſternatos trepidare, & vano timore ſemet per-
turbare videt. Certè inimicus nil contra nos
prævalet ſuis ſuggeſtionibus, niſi à nobis ad-
jutus. Juvamus autem, ſi puſillanimitate
dejecti primos ictus excipimus; ipsâque no-
ſtra formidine moram ipſi conce dimus tela
immiſſa altiùus imprimendi. Contemptu ve-
rò teli acies obtunditur, ut penetrare non
poſſit. Contemne tantummodo, & viciſti.
Non magis attende, quàm ſi nil audires, nil
ſentires, nil adverteres, & inſtar aſpidis ſur-
dæ & obdurantis aures ſuas ad incantationes

dœ-

Cuuordi⸗
ſennaſhihe
o Nuk

eig Mn

1 e

PNence nn

S
Piuot, n
Alermon
uan i
msimgin
nnoroſie
En myitr
nunpde

ele t e⸗

—

8 Memne⸗

Aalin gi

Ten-. 1 e
Ler onn 1

Atgtlani nline
En tonntn,
rftoennn
MWharke oun
A enin n
lune ebolcs .
nl, nenotn !
ns int Ihern
unmmd I

.

DE TENTATIONIBUS. 99

dœmonis immotus perſiſte, atque in cœpto
tuo opere imperturbatus perge: crede mihi,
tota vis ac fraus dœmonis, ut fumus eva-
neſcet.
Fuit, qui mehioris vitæ initio ab hujusmo-
di incidentiis, fœdisque imaginibus ſatis fre-
quenter moleſtaretur: qui dum aliquando fu-
ſis ad DEum precibus, ut ab hujusmodi co-
gitationibus liberaretur, ferventius inſiſteret,
ſenſit ſibi quaſi in aurem dici: Fac moddò dia-
bolo, quod antehac mihi feciſti, & quietus
eris- Statimque intellexit demonem contem-

ptu vincendum effe; atque in cœpta virtutis

ſemita ipſi pergendum, ac ſi nihil ejusmodi
ſuggeſtionum ſentiret; quemadmodum olim
in præteritæ vitæ licentia Divinas inſpiratio-
nes ſurda quafi aure exceperat, ac Spiritui
Sancto ad meliora vocanti reſtiterat. Adeò
verum eſt, quod S. Philippus Nerius dicere
ſolebat: In pugna lubrica ſoli deſides evadunt
victores; illi, inquam, defides, qui huic ho-
ſti non dignantur reſpondere, minùs directè
repugnare; ſed ſolo contemptu hoſtem exci-
piunt, & nihil agendo vincunt.
Aliter non nihil agendum in tentatione gra-
vi, quam videlicet non tantùm vehemens rei
turpis imaginatio, ſed brutalis etiam ſenſuum
commotio ſic comitatur, quod ratio ſeu intel-
lectus graviter obfuſcari, & ſenſualitas jam
quaſi triumphare videatur: quod conringere
poreſt cum vel ſine culpa hominis. Si nam-
que hæc tempeſtas oriatur ex facto alieno,
vel

100 PARS I. CAPUT V. §. 3.

vel occaſione penitus improviſa, ita ut homi-
nem nil mali cogitantem, aut ſuo fungentem of-
ficio carnalis tentatio ſubitò invadat, ac dele-
ctatio vehemens in appetitu inferiori ſeu ſen-
ſitivo ſubſequatur ratione ſeu appetitu ſupe-
riori quaſi inconſulto: culpâà penitus vacare
poteſt, cùm ejusmodi motus primd primi in
noſtra poteſtate non ſint; dummodo ratio,
ſive appetitus rationalis non conſentiat, ſed
quamprimum ſui iterum compos eſt, aver-
ſetur & contradicat.
Quod ſi ejusmodi gravis tentatio ex aliqua
negligentia vel culpa hominis eveniat, utputa,
ſi ſe periculo, quod prævidere poterat, ſponte
expoſuit, vel per ſenſuum incuriam, curioſi-
tatem intempeſtivam, colloquia parùm hone-
ſta, lectionem non neceſſariam materiæ lubri-
cæ; aut quod frequentius eſt, per primarum
cogitatlonum, ac obſeœnarum imaginum ali-
qualem admiſſionem, quatenus nempe eyius-
modi non ſtatim ex animo reſpuit & contemp-
ſit, ſed ſocorditer agendo quadântenus per-
miſſivè ſe habuit: in hoc caſu tentatio culpâ
non caret, quæ pro ratione majoris mino-
risve advertentiæ & negligentiæ gravior aut
levior cenſenda eſt.
Undecunque autem tentatio ortum habeat,
animus aut arma nunquam abjicienda ſunt,
ſed ante omnia cauſa vel oecaſio tentationis,
ſi etiamnum duret, abrumpenda & deſeren-
da eſt, ſi nempe talis ſit, quæ ſtatui, officio,
aut obligationi tentati minus bene conveniat.

Tum

6mimsſupn

ieg er

1

re
. 1 Cn

irlerbr
ri den⸗

migenimn

ClN, U I

6 lqnsth
6 r
end .
Minen
ne lenpon
omn pee

i Mens,in
Wetum de
Atuimn nn
Ne, muneude
oe ennte
iis ſet D
Enwor denm
Ninus his .
Penber,

unig ileo n

n

wnneſtlit n

Alere,ornr,hn

Amn iennim, ouni
lonin vrimton
Ammmmunne kn
iek emumnn

Eunmn Iugbim d.

uurns inne els
oneſut Cconem
An dnnni
eCIn EN
mine niſne
ipene in

Etennnroerti

DE TENTATIONIBUS. 101

Tum cognitione momentanea vilitatis & in-
firmitatis propriæ habita, mox filiali fiducia
animus ad DEum elevandus, ac præcipuè ad
Chriſti vulnera, & ſinum Matris Virginis
confugiendum eſt, & eò potiſſimum conni-
tendum, ut ſua menti redeat ſerenitas, no-
tas aliquas abviâsque fidei veritates, ac mor-
tis & noviſſimorum memoriam breviter re-
colendo.
Id interim modis omnibus cavendum, ne
tunc temporis, dum fervet tentatio, directè
cum ipſa pugnetur, talium rerum turpitudi-
nem, vilitatem, aut malos effectus recogitan-
do; hoc namque foret periculoſiſſimum, &
tangendo hanc picem animéô etiam abjiciendi,
mens magis adhuc inquinaretur: ſed indire-
ct duntaxat obiccenus hic hoſtis debellandus,
& à rei turpis gitatione animus avocandus
eſt, e. g. per vivam DEl præſentis, Chri-
ſti patientis, aut noviſſimorum memoriam.
Nec etiam hac pugna durante reflectendus
eſt animus, minùs diſputandum cum dœmo-
ne, num eousque ſatis repugnaverit, nec ne?
hoc enim poſteà, ſedata jam tempeſtate, tu-
tius fiet. Ejusmodi namque reflexione ve-
terator deemon aliud pon quærit, quâm ut
animus his ſordibus magis ſe inquinet, ac
perturbet; & dum eluctari vult, inſtar avium
pennas viſco magis implicet, ac demum ſpe
evadendi penitus abjecta ſe dedat captivum.
Nunquam igitur in tentatione utcunque ve-
hementi, & noſtra etiam negligentia accerſi-
1I2

102 PaARsS I. CAPUT V. 6S. 3.

ta animus omnino deſpondendus eſt: nam
qnamdiu peceatum, ad quod tentamur, no-
bis diſplicet, procul abſumus à conſenſu: di-
ſplicet autem, quamdiu media repellendi in-
quirimus, & adhibemus. Sine conſenſu au-
tem rationis ſuperioris ſenſus utcunque ve-
hemens appetitùs inferioris nil nobis nocebit.
Tot ergo illicia, & incitamenta peccati, quot
velint, animo objiciant inimici, ſæviat caro,
ringant inferi: ad conſenſum tamem nos co-
gere non poterunt, mſi ſponte velimus, &
abjectô ſcurò⁶ bonæ voluntatis ultro dedamus
nos ipſos. Senſus nempe non nocet, ſi ab-

ſit conſenſus, nec DEus ullâtenus proptereâà

offenditur, ſi nobis repugnantibus tentatio in-
graveſcat, quin imdò ipſemet in cordis noſtri
intimo reſidens pugnæ hujus ſpectator & ad-
jutor eſt, facitque ſuãâ gratiâ, ut ſpiritus car-
ni tandem prævaleat, & bona voluntas DE-
um nunquam offendendi de hoſtibus univer-
ſis feliciter triumphet. Quod Chriſtus ipſe-
met S. Catharinæ Senenſi teſtatus eſt, dum
poſt pugnam graviſſimam eam inviſens dixit:
Quando cor tuum ſordidis cogitationibus abun-
dabat, ego intus in medio eius latikabam, & ef-
Kiciebam, ne illis conſentires. Permittebam te
tentari, quantàum ſaluti tua expediebat; ut me
adjuvante vinceres. (n)
Quod ſuprà diximus; tentatione durante,
rerum carnalium vilitatem, vanitatem, ac fœ-
ditatem animo revolvendam non eſſe, nolim
ed

—

(=) Bloſ. Monil. Spir. c. 7.

Clichone l
Euimuſn
ulii
iecen
monnm,
ninduele

VNHun Gd

Ked
Ohrtnänec
ohig
ſetocenlok
un io ſern
UArnenn
mue
A lert
Eiitlcunr
idelti oomneg
Rülor on
Wnhen Uc

benulang
Ie Nodd
ſe lot ſcn
Dencogreon
N Artent in
n teyenes,
ul Crpori
Unnna cuts
glunn honor
NN

Conellimn il

Unmns Aocat
Mrr I Muh,
Ebllarng pn
Pnumbus enetid
CNs et

N.
5
5

.
heltor
lhiinser

ehir
igi
bon fauns ⸗
ͦ Edoltusnger⸗
(k Cnttsn
Gein ER dd
namimletn
tiriue
zeulrtnin,

. l,,
eg

H
ru
.

PP

emm eiklll
, m llltn 1

DE TENTATIONIBUS. 103

ed intelligas, quaſi nullo id tempore licitum
conſultumve ſit: quin imò pacis tempore,
& animo penitus pacato fortè non abs re fue-
rit, ejusmodi obiter ſaltem & contemptim re-
cogitare, ut concepto exinde perfecto odio eo-
rum omnium, quæ ad hæc quoquo modo poſ-
ſunt inducere, ad primum ſtatim objecti carnalis
intuitum quaſi à facie colubri refugiat ani-
mus & exhorreſcat: ut dum creata aliqua pul-
chritudine carnaliter ſe tentari animadvertit,
mox ſibi ipſi perſuadere poſſit, ſerpentem in-
fernalem ſub hac larva deliteſcere, ut incau-
tum ſuo veneno inficiat. Quàm parùm igi-
tur cacodœmon perſonatus, ſi noſceretur, in
forma utcunque elegante neminem ad fui a-
morem pelliceret: tam paruùm pulchritudo il-
la ac amænitas carnalis, ſub qua dœmon re-
vera inſidiatur animœæ, hominem ſanæ men-
tis, ac ſui compotem movere debet, ſi pro-
bè intelligat, quantum ſub hoc Schemate ma-
lum lateat. Et quid demum eſt caro etiam
formoſiſſima, niſi talis materia, quæ in ta-
bem ac ſaniem propediem eſt abitura? Quæ-
re modèòè illas pulchritudines, quarum amo-
re tot ſcelera commiſſa, tot cædes & bella
quandoque orta, & quarum gratiaâ tot animæ
jam ardent in inferno: vix pulveris pauxil-
lum reperies, & ſemeſa à vermibus oſſa. I-
mò ſi corpori exquiſitiſſimæ formæ extima
duntaxat cutis abſtrahatur, quid eſt, niſi o-
culorum horror, & averſionis objectum ?
Jam quod ipſam deleéctationem carnalem atti-

104 PARS I. CAPUT VI. DE DIFFID.

net, tanta ejus eſt vilitas, ut hominem planè
bruto reddat ſimilem, & ſola ſui memoria

cuivis ruborem incutiat; ut meritò neo-con-

verſis ſuis Apoſtolus: Quem fructum tunc ba-
buiſtis in illis, in Koizue nunc erubeſcitis? (o)
Vix incipit, jam deſinit; & cum Regio illo
Juvene illico exclamandum: Guſtavi paulu-
lum mellis, & ecce! morior. () Mors nem-
pe juxta introitum delectationis poſita eſt. (4)
Sic viliſſimaà breviſſimäque voluptate perdi-
tur felix, & infelix emitur æternitas. Mo-
mentaneum quod delectat, æternum quod
cruciat.

CAPUT VI.
DE

DIFEIDENTIASDUI, ETF CONEIDENTIA
IX Déo.

Idimus hucusque, qua ratione tentationi-
bus tam à natura, quàm à dœmone ex-
citatis occurrendum. Felix ac ter beatus,
qui ſuam erga DEum fidelitatem hoſtibus ſuæ
ſalutis fortiter repugnando teſtatam reddit, ac
ſimul honorem ac gloriam ſui Redemptoris
generosè propugnat; ut Chriſtus ipſemet S.
Mechtildi faſſus ſit: Homo, qui tentatur, quot
tentationes in nomine meo ſuperat, tot in meo

cupi-

(o) Rom. 6. 21. („) I. Reg. 14. 43.
(7) S. Bencd. Reg. c. 7.

n, monignn

Ge

urpon

Crnakey

1 COrtoren
Voonet
Aod ann
ſt mrne⸗ n⸗
Tropn hen
Nonnt i

4

1ceniinun
Cnla Dls pl
Nühoniidbuseer
UNNEdoeumon
Gln Kongs
Genn, An
ertlikig
entmrconpnn
n Ger coorien
nn inerin
lenikenconter
nftenni in
l dnen

ole ßhenr

—

Mnin Dlenitg
i, eemun

Uf.

TTCNNNNENA

Nr

in tninnetennti
1 umt Condet
. s N
Aumeete

ed ſel CcN
WNel

ll

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 105

cupite gemmas ponit. Unde plerumque in re-
munerationem victoriæ à ſe ipſo reportatæ vis
paſſionum ſenſim minuitur, econtra ſpiritus
roboratur, ac ſupra carnem eatenus rebellem,
ipſumque dmonem malorum omnium incen-
torem incipit dominari. Dum ex oppoſito
tentationibus ſuccumbens hoſtes ſuos quoti-
die fortiores, ſuamque reſiſtendi virtutem red-
dit debiliorem.
Unum eſt, quod in hac pugna victori ſe-
dulò cavendum, ne ipſa victoria ſibi occaſio
ſit ruine. Uſitata ſiquidem mali dœmonis
ſtropha eſt, hominem, quem vitüs ſuperare
non potuit, ſuismet virtutibus agere præci-
pitem; dum eum ad propriam complacenti-
am, nimiämque de virtute præſumptionem
inducit, non ignarus, hanc exaltationem ani-
mi eſſe certiſſimum ſecuturi casũs prodromum,
quando DEus ipſe ſuperbis reſiſtit, qui non
niſi humilibus dat gratiam. Ut igitur ab hoc

malo malorum omnium peſſimo, ſuperbia in-

quam, ſecurus ſis, continua de te ipſo diffi-
dentia, & in DEO ſolo confidentia tibi tam
eſt neceſſaria, quàm homini ad vitam conſer-
vandam continua reſpiratio. Quemadmodum
enim aêr continuò attrahitur, & iterum emit-
titur, ut interiora vite organa in motu ſuo
identidem conſerventur: ſic diffidentia in ſe,
& confidentia in DEO reſpirationem illam
conficiunt, qua vita animæ & ſanitas 1piritua-
lis integra conſervatur. Ut autem folidam
tui ipſius diffidentiam confidentiæ in DEO
Scient. Sanct. Comp. I præ-

106 PARS I. CAPUTVI. §. I. DE DIFFID.

præſuppoſitam conſequaris, cumprimis ve-
ram ac genuinam tui ipfius cognitionem ha-
beas oportet. Sit ergo

9. 1.

De vera ſui ipſius cognitione.

WV quis ſe exiſtimat aliquid eſe, cum nibil ſit,
ipte ſe ſeducit. (a) Tota deceptio hominis,
quèòd nimium ſibi tribuat, ac temere de ſe
Ppræſumat, hinc provenit, quia putat ſe ali-
quid eſſe, cùm tamen nihil ſit, nihil habeat,
nihilque poſſit à ſeipſo: unde ſi veram ac ſin-
ceram ſui cognitionem continudò haberet, nun-
quam vel in minimo ſe extolleret, aut de iis
omnibus, quæ videtur habere, vel minimum
arrogaret ſibi ipſi. Quid ſuperbis terra & ci-
nis? C) nunquid de nihilo? ex te ipſo nem-
pe nihil es, & à Creatore tuo extractus & ni-
hilo mox iterum recidéres in nihilum, niſi
gratuita bonitate is qui creavit, perpetim eti-
am conſervaret. Cùm ergo ex te ipſo nihil
ſis, etiam ex teipſo ſolo potes nihif, videli-
cet peccare. Bonum autem vel minimum ſi-
ne gratiæ auxilio facere non potes, imò nec
cogitare quidem. Tam enim ex te ipſo ad
omne malum pronus es & proclivis, atque la-
pis ad caſum deorſum, ni teneatur à quo-
quam: nec ullum excogitari poteſt malum,
quod non patrâſſes, & patrares amodò, ſi à
9ra-

(4) Gal. 6. 3. (5⁵) Eccli 10. 9.

Nl

ent
aniin u
ſnpmnb
N e N
Eenlken,

nes G
lmman Cen
Sdokcrornt:
1e niumn

n ſeer ei

Oriiſe

zytepmgenn,

e in vnorcent
Flole dcckelcat 6

R, NKin.

ll Dllamm

Uls hinunn
Ulkriſino
n ioDer
Gnsinl
elinlinne

3

Hpoalaee;

re mnins
3

W

UIN SOI, & CONFIDENTIA IN DEO 107

Nlan
(odie⸗

M gratia deſertus relinquereris tibi ipfi. Unde
N Wuun ergo inflari, aut extolli potes animo? Quòd
A ſi jam peccata in DEum tuum admiſſa recogi-
tes, quibus te reddidiſti indignum, quem
ferra ſuſtineat, dignum autem, quem creatu-
r& omnes odio habeant, & inſeéctentur, at-
que illatam Creatori ſuo injuriam junctis viri-
bus ulciſcantur: Omnis ſtimatio quauntulacun-
rin,G,mi S6 Mminima in vede nibileitatis tux in ater-
ulrmn Vum bereat neceſſe eſt.
An r et „ IID0 fſi nullum unquam gravius peccatum
mwen u admifiſſes, adhuc præclarior te humiliandi
Miii ty nlit cauſa foret prœæſtita hæc tibi immerito gratia,
Quæ ſola infirmitatem tuam rerinuit, ne rue-
res in peccata. Nam qui plura à DEO acci-
pit, eò ſe pauperiorem æſtimare debet; cùm
inbar gniin debitum, cui exſolvendo Par eſſe nequit, ma-
lileirc'⸗ gis inde accreſcat: & omnes humiliare ſe de-
Eels eee bent, quòd ex ſe nihil fint, nihil habeant, ni-
Eihtn hil poſſint; illi vel maximè ſe humiliandi cau-
Eum Mhndt ſam habent, qui cùm itidem ſint Pulvis & ci-
nmn, nis, ac ex ſe nihil, à potenti tamen ac libe-
e rali DElI manu præ ahis ditantur, ac ſuper
Ne ahios ſublimantur.
S IIIuſtriffimo hic nobis exemplo eſt Beatiſ-
nuu ſima Virgo Deipara, quæ licèt à primo con-
E&6 CCeprfionis inſtanti tam miris à DEO favoribus,
Ant⸗ ac gratiis prorſus fingularibus cumulata, ar-
que Divino lumine illuſtrata intelligeret, mun-
di Redemptorem prôpediem eſſe naſciturum,
ipfaque ardentiffimis votis ac precibus pro
u acceleratione hujus promiſſi continuò inſta-
. I 2 ret:

„/ 7 4 .
1* Mige

N

n.

1e Mel ferm 1

Io8 PARSI. CAPUTVI.5§. 1. DEDIFFID.
6

ret: tantùm tamen abfuit ab ejus humilitate,
ut vel minima ipſi incideret cogitatio, quèòd
ipſa forſitan in DEl matrem foret eligenda;
ut potius felicem ſe exiſtimaret, ſi inter ancil-
lulas beatæ illius fœminæ annumerari mere-
retur. Quin imò profundiſſima ipfſius humi-
litas, ſi hac de re ipſi incidiſſet cogitatio, in
contrarium prorſus ipſfi ſuaſiſſet; ideò for-
taſſis verbi æterni incarnationem diutius differ-
ri, quòd ipſius indignitas aliquod Divinæ mi-
ſericordiæ poneret impedimentum. Hinc il-
la Virginis humillimæ turbatio, cùm tantis ab
Angelo ornaretur elogiis, ac DElI Mater ſa-
lutaretur, quæ ſe ancillam Domini toto ani-
mo profitebatur. Ita ſanè, quò quisque ma-
gis ſe ipſum agnoſcit, eò etiam profundius
acceptorum à DEO donorum intuitu deſcen-
dit ſemper; ſicut & converſo, quò minds
quis ſe cognoſcit, edò & altiùs in ſuperbia
aſcendit ſemper.
Eſt ergo vera ſui cognitio fons & origo
ſolidæ humilitatis, quæ hominem gratiis à
DEO quantumcunque auctum, ac perornatum
virtutibus ſibi ipſi placere non ſinit, minus ſi
bi fidere, ac magna de ſe præſumere; ſi nem
pe hæc cognitio genuina & ſapida ſit, & non
ſpeculativa tantùm & arida, quæ intellectum
duntaxat afficiat, voluntate interim propriæ
excellenti? immobiliter affixa. Enimvero
quotusquisque eſt, qui non agnoſcat aliqua-
tenus ſuum nihilum, ſeque ex nihilo creatum,
ex ſe nihil habere, nihil poſſe? imò non nul.
li

cn Kennds

ſen, omden
CNenawo
Ntheelhet⸗
occnhunt⸗
celhehye
Walhwemg
Cu, emmunde
nlatuino e
Alrtizie
Ct lan
mmhru:
cninr te
Tmhnr cunne

bimnnneſtnr
Nremtn onne
inuncognie
fſepri luner

lEmi:, gueir
tilelcben

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 109

li de hac veritate eleganter nonnunquam pe-
rorant, eorumque vanitatem explodunt, qui
ſe putant aliquid eſſe, cùm nihil ſint: ac ipſi
interim nec minimum ſui contemptum æquo

animo ferre poſſunt, & juſtè etiam de aliquo

minus rectè didto vel facto admoniti mox tur-

Anis ticclthhi
ecinennn N
rhmto, cigin
Aleis Dl M
Wlm Domoi on
Alne, go st
1,t imn Moun
Cororun inutn e⸗

eld N nin

A diz n ben

Uamnin inE
1r honien gi
ennn X Mr.
Acetenon d N
ntel Mlmn

nKMu

8

D
. ſe,
. e. r
N I0 e!

UM RN

bantur, excandeſcunt, & ac ſi errare non

ih poſſent, omnem à ſe delicti vel erroris ſuſpi-

cionem amoliri totis viribus contendunt. Non
eſt hœc ſapida ſui nihili cognitio, nec vera &
ſincera humilitas, urpote quæ ſui contemptu
ceu lydio lapide probatur. .
Hæc ferme unica cauſa eſt, quòd multi
in virtutibus non proficiant, & licèt quando-
que gratiâ juvante aliquos virtutis actus exer-
ceant, tentationibus renitantur, ac neſcio quæ
propoſita animo concipiant; mox tamen ite-
rum ad priſtinas ineptias revertantur, & quod
uno die colligunt meritorum, die altera ite-
rum diſpergant: quia nempe vera ac ſapida
ſui cognitione deſtituti Divinæ gratiæ remo-
rantur influxum, quæ vaſa vacua ſemper quæ-
rit; nec ibi ſtabilem locum habere poteſt, u-
bi vanirate ſuique ipſius æſtimatione aut com-
placentia omnia plena ſunt. Unde Chriſtus
aliquando gratiæ ſuæ dona ceu xenia inæſtima-
bilis pretit larga manu protendens, Gertrudi
ſciſcitanti: qualiter ad hæc dona dignè acci-
pienda ſe debeat aptare? dixit: Nil aliudre-
guiro d te, qudi ut evacuata venias ad avcipi-
endum. Et intellexit, quod evacuatio ia ſit
bumilitas, qua ſe reputaret, omnino nibil bale-
3 F6“

110 PARS I. CAPUTVI. § 1. DE DIFFID.

re de meritis, nec etiam aliquid poſſè, niſt ex gra-
tuito dono DEI. (O) Ita eſt: niſi humilitas fi-
dejubeat pro homine, cœleſtes theſauri ipfi
tutò commiti non poſſunt. Hinc quamdiu
humili ſui cognitione deſtituitur, tamdiu à la-
Pſu ſecurus non eſt; nec dona naturæ ac gra-
tiæ ipſum juvare poſſunt, quousque vera ſui
cognitione deſcendat in ſeipſum, & ſapidè in-
telligat, ac quaſi experiatur, & guſtet, à DEO
effle omnia, ſe revera eſſe nihil.
Ergo, inquis, nunquam ex vero ſuüui ipfi⸗
us inire licet æſtimationem, nec dona naturæ,
fortunæ aut gratiæ in ſeipſo unquam reco-
gnoſcere fas eſt? Imò vel maximéè. Ad hoc
te obſtringit gratitudo, ut quæ à DEO acce-
Piſti bona, eidem referas in acceptis. Inte-
rim beneficiorum à DEO acceptorum memo-
ria nos tam parùm reddere debet elatos, quàm
Parùm vile jumentum, quod fortè Principis
ſupellectilem, aut pretioſaà portat, aliis ſe po-
teſt præferre. Quid autem babes, quod non ac-
cebiſti? ſi autem accepifti, quid gloriaris, qua-
KA non acceperis? (d) Redde ergo DEO, quæ
DEI fſunt; & quæ tua ſunt, tibi retine,
videbis ſemper nihilum eſie tuum peculium.
Quæ naturæ aut fortunæ bona ſunt, eo ipfſo
tua non ſunt, ſed commodatò aut precariò à
DEO tibi conceſſa. In donis gratiæ itidem à
DEO accepris, itemque virtutibus & actionibus
honeſtis ac meritoriis inde enatis, quidnam tu-
um eſt? id unum nempe, quod acceperis, nec

50

Ke) Gert. 1, (2) I. Cor. g. 7.

vor, ontl
ſſ
ndne uͤ

eceltnlin
unmnit
Nren gecliſi⸗
Ccumtmenm:
üEmumn
Dkntenn
Cll:⸗Maa.
16 Nncts g

nn nor 1

rlle⸗ lelteri

Unliſinhr

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. III

DEO danti reſtiteris; quanquam nec iſtud qui-
dem ſine gratiæ auxilio, quo permotus es, ne
repugnares. An tu ferres mendici illius arro-
gantiam „ qui liberalem à te acceptam ſtipem,
qua ſuam ſolaretur inopiam, aut veſtem, qua
ſuam tegeret, nuditatem, tanquam ſuâ indu-
ſtria acquiſitam, & ut rem propriam vendita-
ret, quòd à te ultro oblatam non recuſaverit?
Ergo ſi rectè te inſpicis, omnia quæ tibi
inſunt, non tua bona, ſed DElI dona ſunt, ſo-
lumque nihilum tuum eſt, defectus nempe &
peccata, quibus bona illa dona ſæpe depravas.
Eh un Hæc eſt veritas, qua fugatur gloriæ vanitas.
nim Qui in hac veritate ſunt fundati, nunquam
LrAEiIN Poſſunt eſſe elati; ſed ipſa in ſe ona, non d ſe
“ i Foſſè, ſed à Domino heri exiſtimantes operan-
Deumu em in ſe Dominum magnificant, illud cum Pro-
rginn pheta dicentes .„Non nobis Domine, non nobis,
n iini i, Ted nomini tuo du gloriam. (e) Unde & ho-
mendtmt e, norem gradui ſuo debitum acceptant quidem

1
e ac etiam tuentur; at animo interim omnibus
Beneiſ aliis ſe reputant inferiores; nec illos, qui ſi⸗
ea bi ſtant à tergo (famulos nempe ac miniſtros)
E minoris æſtimant, quia, ùt quidam Patrum
een dixit: Neĩfciunt, utrùm in illis an in ſe Spiri-
tus Sanctus gratiorem habitationem invene-
rit. (—) Et ſi quandoque ob rectè facta lau-
antur, mox ad DEum converſi illi omnia,
ſibi nihil de laude attribuunt probè gnari, ſe
niſi fures ac ſacrilegi audire veliat, de bomis
Domini ſibi nihil arrogare poſſe. Ideéque
4 lau-

(e) S. Bened. prol Reg. (f) V. PP. 1. 5. c. 1S5. n. 7 4.

3d
RN.N

ſ f n e
ei W

II2 PARS I. CAPUTVI. §. r. DE DIFFID.

laudes omnes nihil ad ſe ſpectare credunt, ac
eapropter laudantibus nec reſpondent quid-
quam. Laudatus etenim, ſi multis ſe excu-
ſet, & quaſi laudem à ſe amoliri ſatagat,
ſimulatæ humilitatis, id eſt, occultæ ſuperbiæ
ſe reum facit. Verus humilis talis non vult
videri, ſed eſſe tantum. Cæterùm nec lau-
des hominum curat, nec vituperia, illo Fran-
ciſci Seraphici axiomate fretus: Quantàm u-
nusquisque eſt in oculis DEI, tantum eſt, &
non amplius.
Quapropter ſi ſapis, ac tuæ ſaluti conſul-
tum cupis, à vera tui cognitione nulla re
mundi abduci te unquam ſinas; & qudò plu-
res ac majores à DEO gratias & favores ac-
cipis, ed ſemper profundiùs coram ſumma
ſua Majeſtate in vilitatis propriæ cognitione
te inclina, illis arboribus ſimilis, quæ quò
pluribus onerantur tructibus, eò ad terram
propius ſuos ramos demittunt. Hæc Ger-
trudis noſtræ tot à DEO donis ac gratiis cu-
mulatæ fuit conſuetudo perpetua, ut quoties
novo aliquo cœleſti favore præveniretur, to-
ties ad propriæ vilitatis cognitionem ſe ver-
teret, ſibique magis ſemper idedò diſpliceret,
quòd crederet hæc dona indignæ ſibi collata
ſine fructu prodigi, graviorisque reddendæ
rationis, ob ſuam ingratitudinem, cauſam a-
liquando futuram : Unde & inter præcipua
Divinæ virtutis miracula hoc unum ſingulare
credebat, quòd ſe indigniſſimam, utl dictita-
bat, terra peccatricem ſuſtineret. Quæ hu-
mi-

in
nunn in ,
ti iu d⸗
centiiu,

tun hu
Gehie wnur
en bequiin
Lldeur ſe

Unrie virr
Wlun uben
lenimm irn
ſn ſort

1Kicggni

Uninn 4
Cömmennn

Hkſfcir ho

Gorn

nlone

lul lal,

1

tonnlhoib⸗

=

H ete ili er
Uum fus; E
enis tnore
micls cunmn An
ts hrt yniin
Ndt lule e g
mndihn, ANI
Enimn He G
henn, U dlet
re Meſenlkent,

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. rI3

milis ſui æſtimatio quantùm DEO placeat,
Chriſtus ipſi Gertrudi pro alia quapiam per-
ſona devota, quæ ex ſuis precibus nullam un-
quam percipere videbatur conſolationem, in
hæc verba expoſuit: Hic eſt delicatiſſimus ge-

Ktus in ſponſa mea, quo permaximè commovet

affeltum melum erga ſe 3 & convenientiſſmus
ornatus, in quo mihi placet: quia ipfa ſibi in

eun Phkatu ſuo di plicet ; & boc ſibi tantò pluùs au-
ms ginentatur, quantò pluùs oras pro ea. (£)

De diidentia ſui ipſius.

Actò cognitionis propriæ fundamentô ope-
roſum haud fuerit ſolidæ de ſe ipſo diffi-
denti? murum erigere, quo contra omnia
tela nequiſſimi in pugna ſpirituali decertans
reddatur ſecurus. Ideò namque ſibi ipfi,
ſuæque virtuti, & anteactæ vitæ nonnulli ni-
miùm tribuunt, atque in bonis habitibus ta-
lem jam firmitatem, quæ nulli tentationi ceſ-
ſura foret, ſe obtinuiſſe arbitrantur: quia ve-
ra ſui cognitione deſtituti non intelligunt, in-
firmitatem & inſtabilitatem humanam usque
aded magnam eſſe, ut momentum temporis
ſæpè ſuficiat nobis eripere, quod longo tem-
Pore, multéque ſudore ægrè comparavimus;
haud ſecus, quàm domus ampla multorum
annorum laboribus exſtructa, magnisꝗque im-
135 Pen-
(2] S. Gert. 1. 3. c. 72.

1II4 PARS I. CAPUTVI. §. 2. DE DIFFID.

penſis neceſſaria ſupellectili ditata unius horæ
quadrante nonnunquam abit in cineres. Ita
nempe confidentia de ſeipfo (dicebat aliquando
Macario Abbas Agathon ) inſtar fammma ar-
bores & fructus perdit, & omnium malarum
paſſionum mater et. () Hinc etiam alteri cui-
dam fratri perenti confilium, quonam pacto
vitam Religioſam citra periculum quàm opti-
mé proſequi valeret? paucis repoſuit: Tota
vitd tud te gere, qualiter te geſſeris prima die

tui ingreſßsus; & cave, ne unguam capiaris

confdentid tui ipfius. (1)

Mirandum certè, quinam fieri poſſit, ut

vel minimâ ſui fiduciâ capiatur ille, qui ſuum
nihilum limpidè agnoſcit, & ſe ex ſeipſo ni-
hil eſſe, nihilque poſſe clarè ſatis intilligit.
Qui hac cognitione pollet, unius noctis gla-
ciei magis fidendum arbitrabitur, quâm libi
ipſi; utpote quæ plus habet firmitatis, quâm
virtus cujusquam hominis ſibi ipfſi reliéti.
Quot viri virtutum, qui in ſpiritualis vitæ
palæſtra exemplo aliis fuerunt & admirationi,
unica tentatione proſtrati fœdè corrueérunt:
ideò duntaxat, quoôd nimiâ ſui fiduciâà capti,
ideôque à gratia derelicti, minùs cautè agen-
do periculum ſibi accerſerunt: ejusmodi caſus
fanguineis lachrymis non ſatis deplorandos in
vitis Patrum legere eſt. Et ut alia deſint e-
Xempla, fatis ſibi quisque, & tu ipſe tibi quo-
tidiano exemplo es, quanta ſit fragilitas & in-
ſtabilitas humana. Hodie covfteris peccata,
2ð

—
— ₰¶₰

(6) V. PP. l. §. r. 10. n. 82. (⸗J Loc. cit.

7

Foto Gn
ES Cte
ede! Neve
ginn d,
, unen
ſiolte fel
Wenplec
Gelss nnt
ns, tbg
Cispium
oe idi in
fobund care
Cun hommine
Unbinne
Dmooten.
intond le
i Mogrel
Nunstonnns

„4₰

NCe, 1

P
1

= =
=
=
=
S==

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. rI5

& eras iterum perpetnas confeſſa ; nunc propo
nis cavere, & poſt horam agis, quaſi nibil pro-
poſuiſſes. (O) Fortiter te acturum vix non
juratò promittis, & cum Davide in abundan-
tia tua dicis: Non movebor in æternum! &
quàm vilis quandoque res eſt, unde gravis ti-
bi oritur tentatio, & in longè diflimili à Da-
vidis circo tibi fluctuant criſtæ, & ſanguinat
arena? Revera multèò major eſt tua fragilitas,
quâm dici, aut credi pofſſit.
/¾ Nunquam igitur ſecuritatem tibi adpromir-
um teil tas, tametſi aliquos jam in virtutibus Progreſ-
Punil, i ſus te feciſſe, ac paſſionum tuarum dominiaum

l

Klaſit ad tempus obtinuiſſe videaris tibi ipſi. Nec

4 t. 14 /
le M

e er as e Ccredas inimico, ſi magnos tibi ſuggerat ſpi
Nis e ritus, tibique in tua imaginatione Sanctitatis
I n Cujuspiam radios appingat, nullâque tenta-

1 Oen . . D 4
tione tibi amplius ſit moleſtus. Hæc tenta-

e nd tionum carentia graviflima ſæpe tentatio eſt,
. „OQ„ „ . 8
. finir dum hominem ſui ſecurum, propriæque fra
I Ulllcald W .

gilitatis immemorem eo ipſo lapſui reddit pro-
Xximiorem. Veritatem hanc probè noverat
inſignis ille Aſceta, cujus ſingulari in virtuti-
bus progreſſui invidens lavernio infernalis,
dd e transfiguratus in Angelum lucis apparuit, di-
Celeml ſ xitque: En! ego ſum Gabriel Angelus ad te
à DEO miſſus! quid hic humilis frater? nem-
pe in ſolida ſui nihili cognitione fundatus nil
motus hoc nuntio ſtatim repofuit: Erras pro-
fectò, erras; neque enim ad me, ſed alium
quempiam virum ſanctum miſſum te eſſe o-

— (4) Imit. Chr. J. I. c. 22.

Cuna Admirüne

6T coerver
ſen a
dnl

116 PARSI. CAPUTVI. §. 2. DE DIFFID.

portet: is ego non ſum, quem quæris; ego
miſer peccator ſum, indignus cui Angelus vi-
ſibilis appareat. Quo humili reſponfſo per-
ſonatus dœmon ceu turbine abactus diſparu-
it. (1) Heu! quò devenilſlet hic Religioſus,
ſi propriæ fiduciæ glaucomate cæcatus hac il-
luſione dcmonis à ſui nihili intuitu abſtrahi ſe

permiſiſſet?

Nulla igitur à tentationibus ſecuritas, nul-
laque in virtute firmitas, niſi à propriæ fragi-
litatis jugi memoria, & perpeti diffidentia
de ſeipſo. Imdò quò altiùs perfectionis ac ſan-
ctitatis arbor verticem attollit, eò profundiùs
ſemper deorſum in ſui diffidentia agit radices:
Et quo magis bomo (ut ait Patrum non nemo)
DEO appropinquat, eo ſe magis agnoſeit pecca-
torem, (m) infirmum, fragilem, labilem,
ac mille defectibus obnoxium.
Philippi Nerii inſignis ſanctitas, quam tot cœ-
leſtibus favoribus, crebris apparitionibus, do-
n Prophetiæ ac miraculorum teſtatam red-
didit DEus: Et quænam hujus Sancéti Viri de
ſeipſo opinio, quæ fiducia? hanc nimirum
quotidie primo manè faciebat proteſtationem
ex animo: Domine! cave tibi d me bodie, a-
lioquin certò te traditurus ſum, & omnia mun-
Aliàs quoque dicebat:
Equidem vulnus lateris Chriſti latè patet, at

di mala patraturus.

niſt manus mihi cohiberet DEus, capitale ipſi

vulnus ſuperadderem.

Nota eſt S.

. Et hanc ſuam ad Miſſæ
Sacrificium aſſerebat præparationem eſie, pa-

Tal!-

—

(7) V. Pr. 1. F. c. I5.

(m) Loc. cit,

Pen lerch
Connsktn
lche, kline
n ſchcie n
ienpulluine

euumn ct. N

Tichen,Kon
Foniodentec
ocnbnenoren
Ktorciocertn
Nwedtileer
ſec uin N
Noc) nikn
Fnmnignee
GEinften
Im necimne!
nim Pin
1 tſet,
Ennt. Dun
Ehnle l

mmaul eönin
1aitenigtiti
unmammnyen
1 un elir n
Hgeen lblen
8Drornn Mac 5
nöndts gundce⸗
crndinnnebld dn
rrdnn Eum
Urh! dw Unn
õ

11.
. ) oe
er che tin d Me

4
4

N
1

mEam 1n, OM
Me.o

N
4
N

oD!

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 117

ratum ſe ad omne malum DEO præſentem ſiſte-
re, niſi ipfius gratid praſervaretur. Sæpe e-
tiam repetebat aliis audientibus: Deſperatus
ſum de me ipſo, ſed in DEO confdo. Si hæc
animo Vir tantæ ſanctitatis; & quæ tibi, mi-
ſer homuncio! de te ipſo fiducia?

§. 3.

De confidentia in DEO.
Nterim hæc diffidentia ſui, ut perfecta ſit,

& hominis ſaluti proficua, ſola nunquam eſ-
ſe debet, ſed juncta ſemper conſtanti in DE-
um fiduciæ. Humilitas ſiquidem, quæ ho-
minem puſillanimem reddit, ac dejectum, vir-
tus non eſt. Suprà diximus, veram ſui co-
gnitionem, ac ortam inde vilem de ſe ipſo æ-
ſtimationem ac diffidentiam, ad vitæ ſpiritua-
lis conſervationem tam eſſe neceſſariam, quàm
eſt attractio continua aris ad vitam corporis.
At verò niſi aêr attractus reſpiretur denuo,
ſed diutius, quàm par eſt, retineatur, non
modò vitæ ac ſanitati non conducit, ut poti-
ùs utrique noceat quamplurimùm. Haud ſe-
cus in diffidentia ſui res ſe habet. Dum ete-
nim mediante humili ſui cognitione per difſi-
dentiam ſpiritum quodammodo ad ſe trahit
ac continet; m ſtatim iterum reſpiret, &
emittat ad DEum, qui ſolus noſtra fortitudo
eſt, humilitas iſta in puſillanimitatem 85 deje;
Ctio;

11S PARS I. CAPUTVI. §. 3. DE DIFFID.

ctionem nimiam degenerat, plusque damm
affert, quàm utilitatis.
Itaque diffidentia ſui confidentiam in DEO
comitem ſemper individuam habeat, cùm
neutra ſine conſortio alterius ſuam ſortiatur
perfectionem. Hinc S. Saleſius à familiari
quodam rogatus: Quonam modo perfectam
quis conſequi poſſit de ſe ipſo diffidentiam?
reſpondit: Si habeat perfectam in DEO ſo-
lo confidentiam, addens: hanc diffidentiam
de ſe, & confidentiam in DEO, eſſe quod-
ammodò duas lances in trutina, quarum ſi u-
na aſcendat, deſcendat altera. Quò minùs
namque confidimus in nobis ipſis, eò forti-
àùs confidemus in DEO; & quamprimum
perfecta fuerit diffidentia de ſe, ſuam etiam
perſectionem habebit confidentia in DEO ſolo.
Quam veritatem alia ſimilitudine Chriſtus
S. Gertrudem docuit. Càùm etenim prote-
ctionem Divinam, qua tota ipfius congrega-
tio ab hoſtium inſidiis præmuniretur, in for-
ma Scutorum eam undique ambientium, de-
monſtraſſet ad oculum, ſimul adjecit: &i quis
deſiderat tali munimine defendi, ſiudeat ad mo-
dum ſoutorum iſtorum inferius, id eſt, in ſe-
metipto parvus eſſè& per bumilitatem; & ſuperi-
us, hoc eſt, in me, latus per ſecuram confiden-
tiam de mea largiſua benignitate praſumen-
do. (n)
Quantæ autem virtutis & efficaciæ ſit iſta
conjunctio, dœmones ipfſi, altiori vi compul-
ſi,

—

6d 5. Gert. 1. 3. c. 74.

e Genüͤrts⸗

guden Nrn
.
yn
en guogtt
Genecetel
ono fcnc
Nin gcicen
Cflentien

Mdumn tuumn

ere ſuge
Glianns D
te humde
Onntipotenen
folltas An

A!
Clbitgre te

Ahorren, 1
ſirr Altepce
nn oy un.
fi MMran
l pece

idi an
Crlole. Pun⸗

lch . 1.

N.

Ann Mdbnnon
. d :

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 119

ſü, aliquando faſſi ſunt, dum Moyſi inter .-
gyptios Anachoretas celeberrimo, cui aliàs
frequenter apparebant, magno ejulatu faſſi

ſunt: Viciſti nos, Moyſes! viciſti, nec ulla

Quoties

te lædendi nobis ſuppetit facultas.

namque ad deſperationem te impellere niti-

mur, protinus te levas in altum: & ſi in ſu-
perbiam te conamur attollere, mox ad ima
te demittis, & in tantum te humilias, ut ne
quidem propinquare tibi quisquam noſtrúm
auſtt.
Ut igitur geminæ hujus virtutis fœdere
tuam quoque ſalutem reddas ſecuram, diffi-

dentiæ de te ipſo vivam ac firmam in DEl ad-

jutorio fiduciam ſemper adjunge : Ac pri-
mùm quidem ardentiſſima prece hanc à DEO

confidentiæ gratiam expoſce; tum etiam intel-
lectum tuum ejusmodi veritatibus fidei in-

ſtruere ſatage, quibus paratifſima te juvandi
voluntas DEO palam aſſeritur. De poteſta-
te namque & facultate te juvandi, ſi DEum
omnipotentem credis, nulla tibi ſupereſt dif-
ficultas. An verò juvare te velit, quinam
dubitare poteris, ſi ſeriam ipfius te ſalvandi
voluntatem, tot indiciis tibi manifeſtatam, vel
obiter attendas? An non credis DEO juranti:
Vivo ego, dicit Dominus Dbus; nolo mortem
impij, ſed ut convertatur impius d via ſua, &
vivat. (Co) Ni te ſalvare cuperet DEus, tunc
tibi, cum in peccatis volutabaris vitæ filum

abrupiſſet: Inoras, gquoniam benignitas DEI

d

() Ezeh. 30. II.

120 PARS I. CAPUTVI. §. 3. DE DIFFID.

ad pœnitentiam te adduxit tamdiu te expectan-
do, donec reſipiſceres, ut tui poſſet miſere-
ri? Quis in animum inducat, ut credat, bo-
num illum Paſtorem, qui ovem perditam tot
annis per ſpinas & cruces quæſivit; tunc cùm
ovicula ipia jam Poſtorem ſuum inclamat,
abjecturum eſſe? Dilectio mea erga bominem,
dicebat aliquando Chriſtus S. Birgittæ, modè
agus grandis & incomprebhbenſibilis eſt, ſtcut e-
rut tempore paſſtonis meæ, quando per mortem
meam er nimia chbaritate lileravi omnes electos
eos. Et ſi Keri poſſet, ut toties morerer,
quot ſunt animæ in inferno, ego promptiſſima
charitate corpus meum traderem, eandemque
paſſonem & mortem pro qualibet anima ſüſti-
nerem, quam ſuſtinui pro omnibus. (p) Imò
amplius quid Gertrudi ſuæ dixit: Si ſoirem
me non poſſe ſubvenire illi (qui ſKirma ſpe ſub
protectionem meam confugit,) hoc tam moleſta
eſſet deſolatio cordi meo, quòd omnes cœlehtes
deliciæ non poſſent alleviare: quia in copore
meo, quod DVivinitati conjunctum eſt, electi
ſemper habent advocatum, qui cogit me compa-
ti ipfis in diverſis indigentiis ſuis. Et illa:
Domine mi! quali modo immaculatum corpus
tuum, in quo nunquam babuiſti aliquam contra-
dictionem, poterit te cogere ad compatiendum
nobis in dejectionibus noſtris tam diverfis? Ad
quod Dominus: Intelligenti facilo perſuaſutm eſt,
nam Apoſtolus dicit de me: Debuit per omnia
Fratribus aſſimilari, ut miſericors te. 99
In-

—

() Bloſ. Monil. Spir. c. 1. (7) Gert. l. 3. c. 7.

8) Maorher
Un Muun N
Nedhuaquum:
dro. NM.
n non roe
Glen er
In /).
Uitem, g
elallant,
in. (t) a
Dont volunti
Dirne
daommini
Diholisn
el gliecen
1 boniurn
ſuilere,
Dlimintin
Gum ma
Cendls non
Muunm ul
Anſet ant

1r rir ,
en mulnn, ml
mn aule amn/
m mn/),l
zirt Rein if
1I, ail omne tee
Mim: al it aie
t anmmenn K1
ulgarnm /11 N

E
nuclſtvn?

4 .

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 121
Omnem itaque amaritudinis ac crudelita-
tis conceptum, dum DEum cogitas, ab ani-
mo exclude, & diſce ſentire de Domino in 0
nitate, () cujus nempe major eſt erga te
dilectio, quàm tui erga te ipſum eſſe Poſſit.
Quod jucunda ſimilitudine Abbas ille expreſ-
ſit, quando militi cupiam quærenti: utrùm
revera peccatorem pœnitentem recipiat DE-
us? alacriter reſpondit ſciſcitando: ſi palli-
um tuum laceratum eſt; num ſtatim abjicis 2
Nequaquam ait miles; ſed reſarſum iterum
induo. Mox Abbas: ſi ergo tu veſtem tu-
am non projicis, an putas DEum, ſuam ima-
ginem per pœnitentiam reformatam abjectu-
rum ? () Timeant DEl juſtitiam ac ſeve-
ritatem, qui impœnitentes peccata peccatis
accumulant, & nolunt intelligere, ut bene a-

gant: (?t) at quem pœnitet peccaſſe, jamque
bona voluntate DEO obſequendi

præditus
eſt, Divinæ ſe bonitati ac miſericordiæ tu-
tò committit. L
Diabolus nempe hac impoſtura utitur, ut
ei, qui peccare paratus eſt, DEl clementiam
ac bonitatem mirùm extollat: dum autem re-
ſipiſcere, ac ſalutis ſuæ curam agere incipit,
Eum ipſi jam implacabilem, nimiumꝗue ſe-
verum modis omnibus perſuadeat, Sed au-
diendus non eſt malignus impoitoôr; nec ulla
Peccatorum multitudine aut gravitate ei,
quem verè pœnitet, deſpondendus eſt ani-
mus. Bonorum noſtrorum DEus non indi-
Vient. Sankt. Comp. K get,

ſr) Sap. I. I. (⁵) V. PF. l. 6. c. 4. n. 39. „) EBl. 35. 4*

1722 PARSI. CAPUT VI. §.3. DE DIFFID.

get, nec aliud magis, quàm cor contritum
ac humiliatum à nobis expoſcit; utpote cui
æquè facile eſt, mille peccata dimittere, at-
que unum, multéque citius multorum crimi-
num reus plenam conſequetur veniam, qui
ſincero cum dolore, integraque in DEl bo-
nitate fiducia convertitur, quàm alius, qui
unicâ tenetur noxâ, ſi doleat quidem, mino-
ri tamen in DEl bonitate fiducia ad frugem
ſe recipiat totus pavidus ac puſillanimis. Quem-
admodum namque miſerationes Domini ſu-
per omnia opera ejus, & ſua bonitate homi-
nibus plus delectatur DEus ſe exhibere ama-
bilem, quàm ſeveritate ac juſtitia terribilem:
ſic & humilem in ſua bonitate fiduciam tam

gratam & acceptam habet in peccatore pœni-

tente, quàm exoſa ipſi eſt diffidentia ac de-
ſperatio.
Inde eſt, quod benigniſſimus Redemptor
aliquando Catharinæ Senenſi dixerit: Pecca-
tores, qui in mortis articulo de miſericordia
mea deſperant, multò gravius me ofendunt, 2
magis mibi diſplicent boc uno peccato, gum
omnibus aliis iniquitatilus, quas unquam com-
miſerunt. Qui enim deſperat, contemnit aper-
tò ipfam miſericordiam meam, & perversé exi-
ſtimat, iniquitatem ſuam majorem eſſe, Sade

ſit eadem miſericordia & bonitas mea.
verò doleret, quòd me offendiſſet ac contemiſt-
ſet, & in miſericordia mea Eideliter ſperaret,
cam certiſſanè inveniret. (u) Vult ergo DE-
us

—

(*) Bloſ. Monil. Spir. c. I.

Gtn

e lht, 1
erNli
Hoe on N
D“ n
hanflen
nin Nerde
yorekene n
Chtibis f

.

eunn, tanti
4

llotetus e

ui

Hh ünn
ilof
tio toumn le
iglisfens
toe inpoon
Gelcrunt,
Gts glocl
Koe Wunls
ts: E bre
niden
Coriltsondie
pert ſcd ine
ort ſerot
dum ſerchs,
50 amnilene
el, pantoe
Cin Ntoprie⸗
e (ogt
Cnnan l

Weakenone Dn
1n, AAubonine
r okerlber
mmer Aliu ende
banue fcum
en eoemee
Ni däftenne

1 . D
. mua ud ifvk

1

1 ſent, et

Duiage fllhi

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. r23

us te ſalvare, vult tui miſereri; vult te juva-
re, modèò ex animo ipfius bonitati confidas.
Hoc ſolum DEO impolſibile eſſe crede, in-
tegrè in ſe confidenti non ſuccurrere. Secu-
ra illa conndentia (Chriſti ad Gertrudem
propria verba ſunt) gquam gquis erga me ba-
bet, eredens me revera poße, ſeire ac velle ſibi
in omnibus ſideliter adeſſe, transvulnerat cor
meum, tantämgue vim facit bonitati mex, ut
nultatenus poßſim hujusmodi bomini deeſſe. (X)
Hac itaque fiducia animatus, dum de te-
ipſo diffidis, in omni opere tuo atque nego-
tio totum te DEO ſemper committe, atque
ipfius fretus auxilio, quod breviſſhima aſpira-
tione implorare poteris, univerſa, quæ tibi
agenda ſunt, fortiter aggredere, nihilque fa-
cias, quod quidem alicujus momenti ſit, cui
iſthoc actualis fiduciæ exercitium non præ-
mittas: & brevi experieris, quòd ſicut in te-

ipſo confidens nihil, ita in DEO humiiter
in confiſus omnia poſſis. Nec

initio tantùm o-
peris, ſed in ejus etiam decurſu, ſi longioris
moræ negotium ſit, hanc in DEO ſolo fidu-
ciam iterabis, ne calhda natura id, quod
DEO auxiliante cœptum eſt, occultè ſibi ar-
roget, vanâque complacentiâ bonum rei ſuc-
ceſſum propriæ ſuæ induſtriæ attribuat.
Sæpe quoque tibi videbitur, opera tua
omnia cum ſola ia DEum fiducia à te ſuſcei-
Pi, cùm tamen reipſa aliud intus lateat. Præ-
ſumptio ſiquidem atque ſuperbia tam altas
K 2 in

—
—

(½ S. Gert. 1. 3. c. 7.

124. PARSI. CAPUTVI. §. 3. DEDIFFID.

in corrupta natura agit radices, ut tota vita
hominis iis penitus eradicandis vix ſufficiat,
quin fibræ ſaltem nonnullæ ſemper ſuperſint.
Quod exinde deprehendes, ſi quandoque in
cccatum aliquod lapſus gravem in te puſil-
Parnmitatem, triſtitiam, & animi inquietudi-
nem perſentiſcas; quæ quò major fuerit, eò
certiori tibi erit indicio, te etiamnum in te
ipſo, & non in DEO ſolo confidere. Si nam-
ue vera tibi ineſſet tui ipſius diffidentia, &
in ſolo DEO confidentia, non mirareris ma-
gnopere, nec turbareris admodùm lapfu tuo,
utpote fragilitati tuæ, ac ad omne malum
proclivitati penitus admenſo. Indignaberis
quidem propriæ tuæ negligentiæ atque incu-
riæ, moxꝗque ad DEum converſus vero do-
lore ac deteſtatione peccati labem eluere ſata-
ges: at animo interim imperturbato, quæ tui
ſunt muneris, perages, & acſi in nullo offen-
diſſes, boné animò, Deoque gratias agens,
quod gravius te labi non permiſeêrit, in an-
teriora te extendes oblitus quæ retro funt,
usque dum ſuo tempore, ſi gravior culpa ſit,
pro ſacro tribunali ejusdem te denuo remi-
niſci neceſſe fuerit.

Quod devotæ quædam ac Religioſæ perſo-
næ vellem melius attenderent, quæ dum conce-
pto ſpirits fervore aliquantisper in via vir-
tutis alacriter decurrunt, & ea, quæ mune-
ris ſui ſunt, ſatis gnaviter perſolvunt: quam-
primum alicubi ceſpitant, & in aliquo notabi-
liter

Ginderrunt
n, hm
A Netegnic⸗

J

igcstfet

genee rin
de ſerniue
Peneſio h
iooblon
e lced gr

Hicene!
Centi ſi,
Caortmadln
bimdte,
bonte,
1e ſſhle
Nrelit ſeen
repropter
Uens hiee

H „
. Aobh
ulE NNene⸗

A
r me, .

”
e onne n

DEmm cnnyerlus vero
erend Den eere

eAl
in goni
iace genl

ni, mn ninnn

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 125

liter delinquunt, mox animis concidunt, &
quam ſe habere putabant in DEl adjutorio fi-
duciam, vix non penitus amittunt, ſeque à
DEO minus curari, nec ſuum ipſi probari co-
natum, proindéque in perfeéëctionis ſtudio o-
peram ſe ludere, perperam arbitrantur. To-
ti proptereàâ dejeéti, aridi, ac tepidi vix à ſe
ipſis impetrant, ut conſueta reſumant exerci-
tia; ſed diutius ſubinde ſe tanquam hoſpites
& peregrinos in DEl ſervitio, ne dicam pro-
fugos à facie DEl gerunt, aut opinantur. Un-
de nec priſtinam animi malaciam, & conſcien-
tiæ ſerenitatem priùs recuperant, quàm vel à
Patre ſuo ſpirituali conſolationem, vel à con-
feſſario abſolutionem à reatu, forſitan non us-
que adeò gravi, obtineant.

Hi certè facto ipſo demonſtrant, ſe à dif-
fidentia ſui, & confidentia in DEO nimiùm
quantùm adhuc eſſe alienos, ac nimio ſui ipfi-
us amore, occultäâque ſuperbià adhucdum la-
borare. Quia nempe ex illo ſpiritús fervo-
re, & ſubſequo bono illo, brevi licèt pro-
greſſu, ſe arbitrabantur jam eximiè perfectos,
ac eapropter in futurum defectús omnis ex-
pertes: hinc deprehensò⁶ minimòô quovis pia-
culò extremè deſolantur, & v leviori defectui
ſua puſillanimitate, tœdio, ac diffidentia ſu-
peraddunt majorem: cùm econtra ex ipſfis
defectibus majoris profectús compendium fa-
cere potuiſſent, ſi nimirum generoſa humili-
tate agnoſcendo propriam infirmitatem mox
K 3 cor-

126 PARSI. CAPUT VI. §. 3. DE DIFFID.

cordiali fiducia ad DEum converſi ex corde
dixiſſent: En! Domine DEus, geſſi me qua-
lis ium. Peccavi! ignoſce mihi, &c. Hoc pa-
cto nempe iisdem, quibus hoſtes nos vulne-
rant, armis eosdem proſternimus, & ex lap-
ſu fortiores ex victis ſurgimus victores. Fru-
us ſiquidem, quos poſt lapſum nos humili-
ando colligimus, ſupplent abunde illud dam-
num, quod cadendo incurrimus; ut Chri-
ſtus pſemet S. Gertrudi afſeruit: Contingit,
inquit, quosdam cadere in levem aliquam cul-
pam, ut inde pœnitentes mibi ex bumtilitate ma-
gis placiti fint. (y) Hine denuo ipfſimet Ger-
trudi cum magna ſpiritůs dejectione oranti,
ut ſuâ gratiâ levem, ſed frequentem aliquem
defectum in ſe penitus emendaret, reſpondit:
Et quare velles, ut ego privarer honore illo, &
tu infinito fraudureris prœæmio, guod lucraris,
quotiescunque illum defectum, vel ſimilem in te

recognoſeens de cœtero cavendum proponis *

Nam quandocungue aliguis ſtudet pro amore
meo defectus ſuos devincere, tantum mihi exhi-
bet honoris & ſidelitatis, quantum miles aliguis
Domino ſuo exhiberet, ſi ſtrenuò ſe in bello con-
tra inimicos opponens, omnes manu farti virili-
ter eæpugnaret ac proſterneret. (2)

Hæc ergo diffidentia ſui, & confidentia
in DEO ſolo, ſi vera & ſincera ſit, omnia
quæ incipientibus in via purgativa, ad obti-
nendam & conſervandam bonam voluntareim
neceſ-

(7) S8. Gert. 1. 3. c. 18. (2.) 6. Gert. 1. 3 c. 58.

m guins

lankunnikt

elunſo rſoe

miah

—.

.
4
3

Ar Antn
Arcenoihinet
mns Gectoreen
Afenlenenaht
Genallitt Nepo
mm hene in
mteni i,

Aelnirt

ai Alt n
n tutn nlin
tu. Aurun ie

SUI, & CONFIDENTIA IN DEO. 127

neceſſaria ſunt, ſarta tectâque conſervat; at-
que id efficit, ne perfectionis ſtudioſus in va-
cuum laboret. Si namque in ſua quisque vo-
catione, fide viva, filiali DEl timore, vitio-
rum mortificatione, ac tentationum reſiſten-
tia ad finem ſuum ultimum magnis paſſibus con-

tendat; ac inſuper diffidentià ſui, ac conſtan-

ti in DEum fiducia ſuperbiam omnem, ac
complacentiam vanam, quæ extrema virtu-
tum peſtis eſt, à ſe eliminet, & proculcet,
nullam jam bona voluntas in neceſſaria man-
datorum DEl obſervantia patietur difficulta-
tem; quin potius ad Evangelica etiam conſi-
lia paulstim adjiciet animum, in quantum nem-
pe ſtatui ſuo ac vocationi congruunt: aut ſi
jJam ad ea ſe voto obſtrinxit, alacrem iisdem
in virtute ſpei navabit operam, & perfectio-
nis ſtructuram altiùs quotidie evehet, quem-
admodum eidem hucusque in virtute
fidei ſolidum jecit fundamentum.
K.
„E
0
.
E
S

*

K 4.

PARS.

1289 PAhRs II. PRIMO

£

E E ren.
S 6 an e EW OO 63
* 9 2e Rt t 2 2 Fre 1. k rke 49
= Be S
SNeααϑe. SY.
Wa ee eSSeE Roe oee

PARS SECIINDA.

VIE ILLUMINATIVE PRINCIPIUM
IN
.SPE:

CQUIA DEUS REMUNERA-

Ne

§ Fides, Apoſtolo teſte, ſ ſperan-
ret darum ſubtftantia rerum; (a]) vir-
tutem Spei ex Fidei certudine ac
firmitate procreari, nemo ibit inficias. Unde
quò firmior ac vivacior aſſenſus fidei, quo
DEO in ſuis promiſkis fideliſſimo credimus:
ed

(, Hebr. 1I. I.

e h R
1. Aums, e
Eeninndenn te
l nian .

po i rit
mmm

6 n ſe⸗ .

b,ͤt her
ini neioren,
ti gid anis
Ukr.
erkn gl⸗
Nrkehece
lnec,

PRINCIPIO SPEI. 129

eò quoque nata inde ſpes promiſſa hæc con-
ſequendi firmior erit, atque ſecurior. Spes
ſiquidem aliud non eſt, quàm ſecura expe-
ctatio futuræ beatitudinis à DEO promiſſæ,
ſi homo, quod ſuum eſt, conſtanter faciat.
Eàâdem autem certidudine, qua beatitudinem
ipſam, quæ DEus eſt in cœlo clarè viſus, ex-
pectamus, ipſa quoque media ad obtinendam
beatitudinem neceſſaria, eaque ſimul omnia,
quæ beatitudinem in cœlo comitantur, ſpera-
mus, ac præſtolamur; & quidem ex eodem mo-
tivo Divinæ in ſervando promiſſo fidelitatis.
Quemadmodum autem fides ceu funda-
mentum præſupponitur Spei, dum id, quod
credimus, expectamus: ita efficax motus ſpei
concipi non poteſt, ſine amore aliquo illius,
quod ſperatur. Quis enim ſperat ſecurè,
quod prius non amat & cupit? An verdò hic
affectus ſpei ſit ipſe amor concupiſgentiæ, an
verò præſupponatur tantùm, Scholis venti-
landum relinquimus: nobis interim dixiſſe ſuf-
ficiat, eſſe bonam voluntatem, qua homo
vult & ſperat, quod DEus ipſum vult velle
& ſperare; & bonam hanc voluntatem, eo
ipſo, quòd ſperat tot bona à DEO promiſſa,
fieri meliorem, eéque magis excitari & per-
fici, quò certiùs atque ſecuriùs eadem bona
expectat.
Nec refert, quòd iſthæc bona voluntas ap-
petat & expectet beatitudinem, & quæ ad
eam ducunt media, ut ſibi bona; quia eo ip-

. RK z. ſo

130 PARSII. DE PRIMO PRINCIPIO SPEI.

ſo DEum appetit & expectat. Pietas amorig
Divini (dicebat Chriſtus Gertrudi) qua bu-
manam diligo ſalutem, compellit me, ut quæ-
cunque bona deſiderat electus, ſemper reputem il-
Ium me deſideraſ'e, cum in me lateat, & ex me
profluat omne bonum: (“) quantò magis igi-
tur deſiderium ipſius beatitudinis, quæ DE-
us eſt, & quo bona voluntas ad ea, quæ
DEO placent, peragenda incitatur, DEO
gratum erit & acceptum, æternâque remu-
neratione dignum?
Dum itaque homo bonæ voluntatis DE-
um bonorum omnium Remuneratorem con-
ſiderat, ea omnia, quæ prius ex timore, &
non ſine difficulcate aliqua peragebat, jam
ſumma voluptate ac animi alacritate peragit,
ſpe prœmij infiniti amara omnia dulcorante.
In hac itaque ſecunda parte, præmiſſa futu-
ræ beatitudinis, & præſentis, in ipſius ex-
Pectatione, felicitatis brevi conſideratione;
deinceps in mediis ad eam aſſecurandam or-
dinatis toti erimus: quò melius illam Scien-

tiæ Sanctorum prudentiam (c) aſſequamur,

quæ æternæ mercedis intuitu temporalia om-
nia, tam læta quâm triſtia contemnit; ut cum
negotiatore illo Evangelico inventam pretio-
ſam margaritam ſibi comparet tota æternita:⸗
te non amplius amittendam.

() §. Gert. l. 3. c. 32. (c) Prov. 9. 10.

NNN

1 Loewon
en merhe

S. rnes

en Olls e

nns n
wobengeinn
umt Neyoe⸗
ſcht: At an
Nonin uee
Ain Lni 4
eKeooum cel
Cckine D

Cenn tuuct
Huparte
Tunkhis un
n on pit
Neli ſt, ale
Gintrin n
Mols oonnlis
1b E dlis,
mnrcorene
kulen Neon,
lan

⸗ .
Nun, Arn

md re obnne!

anm D
enupertoreng⸗ — . SE1 1t.
mò Evangeliſta Mathæus totam Chriſti doctri-

in er inn,
in Nrgrhte
umniinnine vng
mn Oni Mone
1pere, enl n
reni in ilnd er
Dreſi ndrfne
dean Wennndm N
n wlis lun di
rin 1¹) Wchen

5 ur

”ñů

mein menn)

,

.
7
E
EC

15

1 1

N

091
.

131

WW (ZX) EE
CAPUI I.
DE
ZTERNA BEATITUDINE.

Ota doctrina Evangelica à Regno cœlo-
rum incipit, & in Regno cœlorum de-
Joannes Baptiſta ſuam prædicçatio-
Pænitentiam
oωlo-

ſinit.
em orſus eſt his verbis :
ite, apphropinquavit enim regnum
„ Quibus ipfſiſfimis Chriſtus Domi-
nus in Evangelij ſui exordio uſus eſt. (e) I.
nam à Regno cœlorum vult denominari, dum
ſubdit: Et cireuibat kſus totam Galilæam,
docens in Synagogis eorum, & prædicans Evan-
gelium Regni. (J) Ita planè Regnum DEl, ſi-
ve Regnum cœlorum finis ac ſcopus eſt toti-
us doctrinæ Evangelicæ, dum ubique præ-
cepta tradit & conſilia ad illud obtinendum.
Hinc tot parabolæ, in quibus Regnum cœlo-
rum rebus tam diverſis comparatur; ut ſi u-
na non ſapiat, & moveat voluntatem, altera
præſtò ſit, quæ perſuadeat.
Id interim notatu dignum, has inter pa-
rabolas nonnullas eſſe, quæ Regno cœlorum
in re, & alias, quæ Regno cœlorum in ſpe
duntaxat conveniant: nec minus tamen utro-
bique eodem Regni cœlorum nomine venire;
ut inde diſcamus, in hac etiamnum vita Re-
gnum DEl per ſpem inchoari, quod tandem,
1

—

(2) Math. 3. 2. (e) Math. 4. 17. () Math. 4. 13,

132 PARS II. CAPUT I. §. r.

ſi gratiæ ac ſibi ipſi homo non deſit, aliquan-
do reipſa conſummetur in cœlo. Sit ergo

De Regno DEI, ſive Beatitudine in re.

6! Paulus in tertium cœlum raptus, & ad ho-
ram immenſæ illius beatitudinis ſpectator,
nulla tamen verba, quibus illud gloriæ pon-
dus quoquomodò adquaret, invenire po-
tuit: quid infirmi nos, & humo affixihomun-
ciones de eadem gloria poterimus balbutire?
Oculus non vidit, nec auris audivit, & in cor
hominis non aſcendit, quæ praparavit DEus his,
qui diligunt eum. (g) O! arria cœleſtis,
quidquid de te dicitur, de te ſcribirur, & de te
creditur minus ſemper, & in imenſum minus ve-
rô eſt. Quidquid hic voluptatis, quidquid gau-
dij ac delectationis animô aut ſenſibùs poteſt
percipi, non niſi remotiſſima ac tenuiſſima i-
mago eſt, ſinceriſſimi illius gaudij ac puriſſi-
mæ voluptatis, quam beatæ illæ mentes ex
ipſo fonte beatitudinis hauriunt, & continuò
ab ubertate domús DEl inebriantur. Et un-
de ad hæc intelligenda noſter intellectus ſen-
ſibus affixus vicarias illius beatitudinis imagi-
gines accipiet, ut rei veritatem aliquatenus
aſſequatur? Imaginare tibi, quodcunque li-
libuerit, excogita, quidquid placuerit: ſem-
per in infinitum erit infra rei Vcriratcm. .
Beati

(g2) 1. Cor. 2. 9.

SNd, W
endern u.
õ
nur, eiuen
Uene Dn ſ
unz d il
it benostet⸗
1, doe inek
zefii elce
Duintnin

.

ui, it ſili

—
—- =—
=
—
—
—,j e

Cyerü hot, ae
in ehullter⸗
mem oro no⸗
DEprinum
in ltinoni
Ik eni lgr
hncyin,
Cuneig ii
Uc

1
gllg gſte

N —
l⸗

DE BEATITUDINE REGNI DEI. 133

Beati ergo omnimoda felicitate ſic abſorpii
L ſunt, ut nihil ſuperſit, quod pro majori ſua fe-
licitate optare poſſint: & tamen dum guſtant
cœleſtem hanc dulcedinem, amplius & amplius
ſemper guſtare geſtiunt; & licèt ſatientur plena-
H riè, continuò tamen deſiderantidipſum, quo jam
perfruuntur. Contrarium prorſus ac in cre-
atis accidit, ubi ſatietas boni etiam præſtan-
tiſſimi parit ſui faſtidium, quamprimum ob-
n en tenta illa voluptate, quæ in bono creato quæ-
—– ritur, ejusdem ceſſat deſiderium. Qudò pls

iin nempe DEum vident, eò plùs videre cupi-
umen hn unt; quò plùs DEum laudant, ed plùs laus
iſta beatos delectat; quò magis fruuntur bo-
no hoc increato, eò magis in æternum illo
perfrui deſiderant. Ac tanto interim amore
Divinitatis, & gaudio ſupereſftuenti replentur
Beati, ut nibhbil eis deſit gloriæ, nibilque poſſit
deeſſe felicitatis. (H) O! verè beati, qui babi-
tant in domo tua Domine, in ſæcula ſæculorum
laudabunt te (i)
Licèt autem beati uti gratiâ, ſic & gloriaâ
n diverſi ſint, nec proinde omnes eàdem men-
IAe ſura æqualiter participent Divinitatem; nulli
. tamem pro modo ſuo deeſt quidquam, aut
illo ſe privatum dolet, quod videt in altero.
Multum enim ordinatèò providi, (ſic S. Catha-
rinæ Senenſi loquitur DEus) „ ſuper cœle-
„ ſtium Civium, & Angelicorum Spirituum
„ charitate in vita æterna. Non enim volui,
„ ut quilibet guſtet ſolus proprium honum .
quo

, Luit. Chr. 1. 3. c. 585, (⸗ Pf. 83. 5.

134 PAkRs II. CAPUT I. §. r.

22
22
22²
20
22
72
22
77
22
22
22
27
22
22
22
EE
22
72
22
22
2⁰
29
22
22
22
27
29
22
92⁰
22
29
2⁰⁹

quod à me recipit: ſed ordinavi, ut bo-
num uniuscujusque participetur ab omni-
bus. Volui, ut in ordinatiſſima perfectiſſi-
mque charitate major guſtet bonum mino-
ris, & econverſo minor bonum majoris.
Ilbi & magnus & parvus perfeqfctè gaudet,
perfectàmque conſolationem obtinet: quia
omnes pleni ſunt pro menſura ſua, & in
gradu ſuo. O! quàm fraterna eſt iſta cha-
ritas, & quàm unita in me. Angeli cum
ingenti lætitia communicant cum animabus
beatis; & ammæ beatæ cum ſanctis Ange-
lis. Itaque omnes ſuaviſſima dilectione per-
fuſi, ultrà quaàm intelligere poſſis, exultant,
mirabilibusque modis jubilando gaudent in
me. Quilibet cœli civis videndo me DE-
um æternum, videt gloriam, & laudem
nominis mei in Sandtis meis, &ñ in bonis
Spiritibus Angelicis, & in omnibus aliis
creaturis, atque etiam in dœmonibus. Ve-
ritatem claré cognoſcit, & habet omnia,
quæ deſiderare poteſt. Semper ſatiatur,
& tamen faſtidium nunquam patitur. De-
ſiderant quidem recipere corpora ſua; ſed
nullatenus ipſos affligit hujusmodi deſide-
rium, quod certiſſimè ſciunt aliquando fo-
re implendum. Neque exiſtimare debes,
quod poſt reſurrectionem glorificatio cor-
poris majorem beatitudinem afferet animæ:
nam ſi ita eſſet, animæ quæ in cœlo ſunt,
quousque reſumerent corpora ſua, beatitu-
dinem haberent imperfectam, quod nullo

modo

eM
,o 0 get

iufein,
hrgtun
„iancd
1 4 Ceclos 1
e is
ianeth
Gtudo d
lunmn ,
e⸗ olcher
ülnie
rmn
celelb Nlin
inns enn
Nllt genn
Cnn igl ven
Unfents,
Iun Inn Alet
gtolt, l
Plchrtuddne
Oundoruan, ol
ſis, mmtr 1
1 emebiinns
herel, kr
ltneihrs
Norinm perrg
Ur metze⸗
iriie U per
Mlümmorum
Cnn gul

MNh
P

AK. 77
W Me

NplilwClee
lvene als, enle
Ils Alitc Nalen
Crd iceno Ne l
1 Nonm, G Nocet

n oondns di

wli, A Mha Gn

„ ſua.

DE BEATITUDINE REGNI DEI. 135

modo fieri poteſt: neque enim illis deeſt a-
liqua perfectio. Itaque corpus non auge-
bit ipſi animæ beatitudinem, ſed potiùs a-
nima illam corpori conferet ex abundantia
Oculus intellectú⅛s videre non ſufficit,
nec auris audire, nec lingua exprimere,
cogitatione comprehendere, quanta ſit bea-
titudo Electorum meorum. O: quale &
quantum gaudium eſt, me clarè intueri,
„ me dulciter amplecti, me perenniter frui,
„ qui ſum ſummum in æternum Bonum. „()
Si prætereà unius animæ in gratia DEl de-
cedentis pulchritudo tanta eſt, quod S. Phi-
lippus Nerius teſtis oculatus ſæpe aſſeruit, ut
nulla creata pulchritudo in comparationem
cum ipſa veniat; quid erit tot animas jam
glorificatas, & mentes Angelicas videre, qua-
rum una alterâ ſemper illuſtrior, magisque
gratioſa, ac ſicut ſtella à ſtella differunt in
pulchritudine & claritate? Certé minimus
Sanctorum, olim à Chriſto S. Mechtildi oſten-
ſus, tantæ apparuit eſſe majeſtatis, decoris
ac amabilitatis, ut præ admiratione ſe vix ca-
peret, & ſtupefacta interrogaret: quibus
virtutibus ad tantum gaudium, tantamque
gloriam pertigiſſet? qui tamen in terris ra-
ptor & malefactor (ut ipſemet faſſus eſt) in
fine vitæ vix per pœnitentiam, ac multorum
poſted annorum purgatorium expiatus cælum
obtinuit: quali fulgebunt gloriâ, qui Vli ſan-

(₰-) Bloſ. Monil. Spir. c. 14.

136 PARS II. CAPUT I. §. 1.

tè tranſactà multis pro æternitate congre-
gatis meritis hinc emigrant beati?
Et quidnam erit, Cœlitum Reginam, di-
gniſſimam DEI Matrem Virginem videre in

gloria, quæ in hac etiamnum valle lachryma-

rum Dionyſio Areopagitæ tam mirabilis &
amabilis eſt viſa: ut ſi fides ipſum non docu-
iſſet unicum eſſe DEum, hanc Virginem glo-
rioſam latriæ cultu dignam exiſtimaſſet. Si
poſt viſionem beatificam, ac Sanctiſſimæ hu-
manitatis Chriſti intuitionem, quæ gloriæ ac
felicitatis ſumma eſt, aliud in cœlo gaudium
non ſupereſſet, quàm amabilem & admira-
bilem hanc cœlorum Imperatricem, quantùm
dignitate ac meritis, tantùm quoque gloria &
honore cæteris omnibus præcellentem vide-

re, ac perpetuòô ipſius frui conſortiò: omni-

um, quæ animo aut ſenſibus accidere poſſunt,
gaudiorum ac voluptatum vices ſupplerentur
abunde; utpote quæ ſola veluti paradyſus
DEI delicioſiſſimi fluminis impetu lætificat ci-
vitatem DEl. S
O ſupernæ civitatis manſio beatiſſima! 0!
dies æternitatis clariſſima, gquam nox non ob-
ſcurat, ſod ſuimma veritas ſeimper irradiat: di-
es ſemper læta, ſemper ſecura, & nunguam ſta-
tum mutans in contrarium. (1) „ OQ! Regio
„ illa beata (ut Gertrudis noſtræ phraſi utar)
„ G beatificans affluentiis beatitudinum; a-
„ ger deliciarum, cujus minimum granum
„ ſufficientiſſimè ſatisfacere poteſt aviditati
om-

—

or
M )

igennrumn

cawoln

ſ
1

L dninrletn

mchei
un um
„Iun myenn
Nls nene
Guihtumeonn
arpuchrin
lens cwcpinn
Ouun ceicdernn
Unnpenti ii
Ecions onndni
Udre ddientn
efuun uge
Qummmml,
Mr ix iſſintin
i ur lli
Mrmnn zu
Pleyllctn /
lg tti
alglon,
i/ in urnt⸗ ye
Au lnn n

5,1
lmn

hS 6.

„
1

wingligezlt

D Nkceleotemn

Neofars
Klcere

2/ erſ te

DE BEATITUDINE REGNI DEI. 1 37

„ omnium Electorum, in his quæ humano

„ cordi deſiderabilia & ſuavia poſſunt exco-

„gitari. O! æternum ſolſtitium, ſpecioſus
„ meridies, manſio ſecura, locus totum con-
„ tinens, quod delectat: Paradyſus jucundus,
„ undique manans rivis inæſtimabilium vo-

luptatum, & alliciens florigera venuſtate

„ omnigenarum amcenitatum, & demulcens
„ ſuaviſſimo ſono, imò ſuaviter afficienti me-
„ lodia intellectualium muſicorum, & inebri-
„ ans reſolventi dulcedine internorum ſapo-
„ rum, & immutans mira blanditate ſecreto-
„ rum amplexuum. „(m)
Sanè metuere non debemus, ne ibi deſit
quidquam eorum, quæ hic placent; dum univer-
ſa, quæ pulchritudinis, aut ſuavitatis, aut amabi-
litatis quidpiam habent in creatis, aut à quo-
quam deſiderari, ac ſentiri poſſunt, aut diſper-
ſim reperiri, ibi unitim ſine defectũs aut imper-
fectionis cujuspiam admixtione in ſua pleni-
tudine obtinentur: ut non fruſtra Gertrudi
de furura ſua gloria multa ſciſcitanti Chriſtus:
Quantumcungue, inquit, nune explorares, ta-
menh in inſinitum plus te inveniſſe gaudebis: Et
in hoc ſunt deliciæ meæ, quòd nunquam bumani
enſus tantùm poterunt inveſtigare, guantum e-
g meis Electis ſoleo præparare. (n) Quisquis

hæc legis, id tibi pro epiphonemate dici e-

—

xXiſtima, quod Chriſtus olim S. Thereſiæ, O-

ſtensà ccœli gloriâ, dixit: Vide, quantis ſe bo-
nis ſpoliant peccatores!
ient. Sanct. Comp. L §. 2.

—,—

—

(“2) §. Gert. 1. 2. c. S8. , S. Gerr. 1 5. c. 26.

138 PARS II. CAPUT I. §. 2.

De Regno DEI, Rve beatitudine in Spe.

NHriſtus Dominus à Phariſæis interrogatus:
quando veniat Regnum DEl? reſpondit:
Non venit Regnum DElI cum obſervatione: ecce!
enim Regnum DEl intra vos ſ: (o ac ſi diceret:
à foris quærendum non eſſe, quod niſi intus
in anima non invenitur. Quorſum autem
hæc Chriſti reſponſio? ſciſcitabantur Phari-
ſæi de Regno DEl glorioſo; & Chriſtus re-
ſpondet de Regno DEl laborioſo: illi loquun-
tur de beatitudine in re; & Chriſtus aſſerit
de beatitudine in ſpe. Ergo, ſi dicere lice-
at, aut interrogatio iſta, aut reſponſio ad rem
non facit. Ita prorſus inepta fuit Phariſæo-
rum quæſtio, quam reſponſo dato emenda-
tam voluit veritatis Magiſter. Prius indagan-
dum fuerat de Regno DEl in anima, quàm

de Regno DEl in patria. Non fruſtra orare

nos docuit piiſſimus Salvator: Adveniat re-
gnum tuum! Niſi enim priùs adveniat in nos
Regnum gratiæ, nunquam perveniemus nos
in Regnum gloriæ. Hoc Regnum DEI intra
nos, eſt arrha Regni cœleſtis, cujus hic in ſpe
jam ordimur poſſeſſionem: ut exinde fortiſ.
ſaimum ſolatium habeamus, qui confugientes 2
tenendam propoſitam ſpem, gquam ſicut ancho-
ram babemus tutam ac firmam. (†) Quemad-

modum enim qui navim anchorãâ firmatam
ha-

—

() Luc. 17. 20, & 21, (*) Hebr., 6. 18. & 19.

o Ngpum
ſotcboin
Culun
nn Meo lepen
Mwenmneen
Eneconicarm
intelgidün,,
iplenet Aati
Anungle tfe
ler gnui von
PConnrur jot
Uili gtuni cuhe
relt, ſunt 0
Dinen bonte e
Cnſummm ſnp
Ovol onſcecte
ftins a Kiune
Nulo ungum g
egne dſeen
leiie, Uklin

, ntttonem

ein ho N

nun E n onii
fain ocnn
llt ui

ſNen

DE BEATITUDINE REGNI DEI. r139

habet prope littus, etſi necdum littus teneat, ſpe
ſua tamen jam eſt in Hittore: ita pariter ſpes
firma, quam Regnum grartiæ parit in anima,
eam nobis ad Regnum gloriæ præſtat ſecuri-
tatem, ut juſtiſtcati gratid ipfius baredesſimus
li. Jecundum ſpem vitæ æterna. (4)
è ð Ergo Regnum DEl intra nos eſt; quod
EEEE, teſte Apoſtolo aliud non eſt, niſi Juſtitia, &
Aai pax, & gaudium in Spiritu Sancto. (r) Ubi
(hns tria hæc reperiuntur in anima, ibi Regnum
DEl inveniri certum eſt. Itaque tria hæc or-
dine conſideremus. Et verdò juſtitiam hic non
intelligi aliam, quàm gratiam ſanétificantem,
u ipſemet Apoſtolus mox relatus fidem facit.
ImAdτα Si namque zuſtiſßzcamur gratid ißſius Salvatoris,
iurulutt hæc gratia noſtra juſtitia eſt. Et in hoc ſen-
NWA i dicuntur juſti, qui ſunt in ſtatu gratiæ, &
Wdvee Nulli gravi culpæ, quam pœnttentiâ non de-
Ngtr Mbtine leverint, ſunt obnoxij. Hanc juſtitiam ho-
minem bonæ voluntatis in via purgativa jam
conſecutum ſupponimus; dum ab omni,
quod confcientiam remordet, expiatus con-
ſtans ac ſerium concipit propoſitum, DEum
nullo unquam graviori peccato offendendi:
NE indéque ad affecurandum hoc propoſitum, fi-
de viva, DEl timore, paſſionum mortificati-
one, tentationum reſiſtentia, ac plena humi-
lique in ſolo DEO fiducia animum ſic præ-
munit, ut in priſtinas miſerias relabendi pe-
riculum quodammodo nullum ſuperſit. Id
jam reſtat, ut qui juſtus ſt, juſtifcetur ad-
L a

buc

Annmdl
Ii Wuihlne
r! uret

—

. (2) Tit. 3. 7. (r-) Rom. 14. 17.

140 PARS II. CAPUT I. §. 2.

buc, (5⁵) & ſi fide viva operante per manda-
torum DElI obſervantiam DEl gratiam eſt
conſecutus; jam deinceps in virtute Spei vi-
væ ad conſilia Evangelica pariter pro ſtatũs
ac vocationis conditione ſe extendat, & per
continuum bonorum operum exercitium gra-
tiæ juſtificantis augmentum indies conſequi
allaboret: ut hoc pacto certam ſuam vocatio-
nem & electionem faciat; ſic enim abundan.
ter miniſtrabitur introitus in KRegnum æternum
Domini noſtri & Salvatoris g Eſu Cbriſti. (t)
Juſtitiam Pax preſſo pede. inſequitur.
Dum enim gratiaâ ſanctificante repletur ani-
ma; pax illa, quæ exuperat omnem ſenſum, (u)
pariter ingreditur, & fit, quod dicitur: ()
Juſtitia & pax oſculatæ ſünt. Superatis nem-
pPe paſſionibus inordinatis, cumprimis autem
Profligato capitaliſſimo hoſte amore proprio,
hoſtes tartarei omni ſua malitia & aſtutia pa-
cem animæ, utcunque tentationibus inſtent &
inſidientur, turbare nequeunt; præſertim ſi
ſecurâ in DEO ſolo confidentiâ, ceu ſcuto

impenetrabili, contiauè utamur. Equidem

non eam hic pacen inrtelligo, quæ tentatio-
nes, adverſitates, & afflictiones non ſentiat:
iſtiusmodi pax Regno DEl glorioſo in cclis
propria eſt; ſed talem pacem animæ, quam
nulla tentatio vel adverfitas à conſtanti in
DEI promiſſione ſpe ac fiducia, firmoque

ipſius beneplacito obſequendi propoſito vale-

at dimovere. Hæc eſt pax illa, quam homi-
nibus

(*) Apoc. 22. II. (7) 2. Pet. I. 10. (2, Pnihp. 4.7. (X) Pl. 84. 11.

inn Eeipl

t AN

Inonn
Olenper dul

r, go Punn

Zenunle Remn
iiett: n ie
Negemdumf
Meſrite igenre
n Aynim
Nuin iuollmt
Cdun mi

Ergandiun, 6
ſando, omni gn

minen üunis
lehnpern n
Ctur, tihutn.

endum, glod

e er relte
WEu itinerun
Uin bene oni
tufune henitn
Nkiniſin hol
nin, o
Eönin bocilin

1,/

Kiiene nlen
mmrmnußrin,
1t golcenn
1 ; Aenchn
Cmns anprin ut

Nekunmtabebclene
eegent, Nkenn
1

tkent du

DE BEATITUDINEREGNI DEI. 141

nibus bonæ voluntatis ipſa ſtatim naſcentis
Salvatoris nocte Angelici Spiritus accinuêre.
Qui hac pace gaudet, in mediis vitæ hujus

turbinibus ſemper tranquillus eſt & pacatus,
atque omnia inæqualia æquali fert animo,
Ehuin dum nec proſperis extollitur, nec adverſis
e dejicitur: ut de ipſo, quod Stoicus ille falsò
Dhm jactabat, ex vero dici poſſit; etiamſi cœlum
ruat, impavidum ferient ruinæ. Quin imò,
eò ſemper pax iſta firmior erit atque ſecuri-

or, quo plura ac graviora pro DEO inqui-
rentium ſe Remuneratore agere ac pati con-
tigerit: cùm iisdem ſuum in cœlis meritum
magis auctum iri certò confidat, ſibique illud
Pſalmiſtæ identidem occinat: In pace inidi-
plum dormiam & requieſeam: quoniam tu

Domine ſingulariter in ſpe conſtituiſti me. ())
eingea

in nint Elin A

Quid jam mirum, ſi hanc pacem comita-

tur gaudium, & quidem gaudium in Spiritu

Sancto, omni mundano gaudio citra compa-
rationem ſuavius atque ſincerius. Nec enim
ille ſemper aut tantùm gaudet, qui ridet, jo
catur, tripudiat. Res ſervera eſt ſincerum
gaudium, quod nunquam datur impiis, ut-

pote ex recté factis, honeſtis conſiliis, volu-

ptatum infimarum contemptu, voluntate ad
DEum bene ordinata; cumprimis autem ex
certa futuræ beatitudinis expectatione natum.
Nil ſic inviſum hoſti maligno, ac iſtud ari-
mi gaudium, quod diſturbare modis omni-
bus nititur. Potifſſimum autem incipientibus
⸗ L 3 viam

V) k. 4. 9. & 10.

142 PARS II. CAPUT I. §. 2.

viam ſalutis, ac perfectionis ſemitam ceu te-
tricam nimis ac confragoſam adumbrare aſ:
ſolet, ſimilis illis Iſraélitarum nuntiis, qui po-
pulum ab ingreſſu terræ promiſſionis deterre-
bant, ac ſi eſſet ejusmodi, ut nemini ſano &
alacri illic degere liceret, quin ſuos incolas
& habitatores inhoſpita hæc tellus devoraret.
At aliter hac de re Spiritus Sanctus loquitur,
cujus teſtimonio, non eſt oblectatio ſuper cor-
dis gaudium, (2) quécum nulla delectatio
mundana & carnalis conferrr poteſt. Id quod-
facto ipſo probarunt Antonli, Bachomii, Ro-
mualdi aliique innumeri, qui lætâ ſemper ac
hilari ufl mente, ſic & facie adeò vernabant,
ac ſi rigoris nec minimum fuiſfent unquam
Experti.
Vident nempe mundanæ voluptatis aucu-
es piorum hominum labores, jejunia, vigi-
kas ac ſpontaneas ſuimet afflictiones: ſed in-
ternam dulcedinem, ac intimum cordis gau-
dium, queis Spiritús Sancti gratia hæœæc om-
nia condire ſolet exercitia, non vident: hoc
eſt: vident crucem in pariete, ſed oleum non
vident. Nempe dulcor ille conſolationis ac
gaudhj interni omnem corporalium afflictio-
num amaritiem abunde compenſat. Si nam:
que in Martyribus ſæœæviſſima inter tormenta
tantùm valuit Divina gratia, ut iisdem, qua-
ſi nihil ſentireat incommodi, ridere, jocari, &
tortoribus quandoque inſultare libuerit: quid-
ni DEl ſervis Spiritús Sancti unctie idem præ-
ſtare
—

() Eccli 30. 16.

5 4 Uyf 1,
ctentſltin
Nand er
länmn Y
iermren
drhunel⸗
hunnmcnt:
rurrunkt,
Ntn denienne
N)Ain⸗
imum, &
GCauonan 4
Noed Banl, no
Orlko, dune !
En Econkte
Kelhlnurady
in anma hun m
Nee Negro Dl
eMinnm n
pplenchet
nume miloni, ſ.
4 .
in Hne et,
Umen ſberne
Ehunid ce
utt Afinn,

Nr 1

nlboe glnn i
el Mlicng, Edt

SAdimin
min, M NlN!
1iet, Wden⸗
lar ie lhun
1n hnin

Fone

„ „

DE BEATITUDINEREGNI DEI. 143

ſtare poſſit., ut ſuas inter afflictiones ac labo-
res ſpe cæleſtis beatitudinis, ne dicam, amo-
re ſummi Boni ſuſceptos, ſecum in ſinu ſuo
audeant, & verè in Domino lætentur? Ex-
eriuntur nempe, & reipſa ſentiunt, quòd de
leipſo ſcripſit Apoſtolus: Sicut abundant paſ-

Kones Chriſti in nobis, ita &j per Chriſtum a-

undat eonſolatio noſtra. (a.)
Eſt ergo Regnum DEl juſtitia & pax, &
gaudium in Spiritu Sancto: ubi tria Rærc ſta-
Biliter manent in anima, ibi DEum regnare
indubium eſt. Bene ſiquidem illa Chriſti ver-
ba notanda ſunt: Si quis diligit me, ſermonem
meum ſervabit, & Pater meus diliget eum, &
ad'eum veniemus, & manfionem apud eum faci-
emus. () Aliud namque eſt, DEum venire
in animam, & aliud, inibi facere manſionem.
ui etiamnum claudicant in duas partes, &
modèò Baal, modo DEO ſacrificant; nunc
Chriſto, nunc Belial adhærent; nunc dete-
ſtantur & confitentur peccata, ac mox iterum
revertuntur ad vomitum: hi profectò DEum
in anima ſua manſionem facere non ſinunt,
nec Regno DElI ſedem ſtabilem permittunt;
ſed Spiritum Sanctum cum ſua gratia tanquam
hoſpitem & peregrinum ſuſcipiunt, levi ten-
tatione maligni ſpiritůs mox iterum expellen-
dum. Hinc eſt, quòd Regnum DEl glorio-
ſum certò ſperare non poſſint, ſed illa potius
Salvatoris ad judæos comminatio in ipſos
quadret: Aufferetur à vobis Regnum DElI, &.
L 4 da
() 2. Cor. I. 5. () Joann. 14. 23.

144 PARS II. CAPUT I. §. 3.
dabitur genti facienti fructus ejus. (c) Hi

nempe fatuis illis virginibus ſimiles ſunt, qui-

bus ſuâ culpaâ oleum ad lampades defuit, ac

tum primùm ſibi comparare voluerunt, cum
advenienti ſponſo jam paratæ debuiſſent oc-
currere. Ita prorſus habent iſti lampadem
fidei, ac etiam igne Spiritús Sancti nonnun-

quam accenſam: ſed quia oleum deficit, id

eſt, certa & firma DEO in omnibus conſtan-
ter obſequendi voluntas, mox iterum extin-
guitur; ac tum primùm ſibi comparare co-
gitant, cùm jam hinc exeundum, Domino
Pulſanti aperiendum, ac Judici loco ſponſi oc-
currendum erit. Quare ſe quisque operæ
Pretium maximopere facturum arbitretur, ſi
maturè ſibi de oleo hoc proſpiciat, & absque
mora iis utatur medüs, quibus bona volun-
tas firma ſtabilisque redditur, & Regno DEl
fixa ſedes in anima conceditur: ut ſecurum
aliquando & expeditum ſperare poſſit tranfi-
tum à Regno DEl in ſpe, & laborioſo, ad
Regnum DEl in re, & glorioſum.

§ z.
De mediis conſervandi Regnum DEI.

Uandoquidem, àùt ſuprà innuimus, Re-
— gnum DEl temporale in anima, quodam-
modo radix & ſemen eſt æterni Regmi DEl
in gloria: eadem prorſus media uni Edi ac
.

—

uins: göde
Min WNNA,

gcum Dln

9
Qn o
Nlbominre
Pvelbonien
I gne hehu
Gum eotmn len
Urzanmercerl,
( emitur, pn
lbemni mninn
Pun Del co
optins, Onn
Clnr Uubensa
N Pont S
DUur Unrile
Gmnnto um
Dis geneim
der on
gnun Clrn
Eewer erd
bimen Non
Genmie giam
uitaneen

ee⸗

Aelimn D

, e,
eſcübanſot

.

, Al
Ubis konn ol
nin Aheoh
Medlur bournn
unhernm Alntc
1he E Mch
Agunhnn

DEBEATITUDINE REGNI DEl. 145

alteri obtinendæ idonea ſtatuenda ſunt. Nec
diu hic indagandum, cùm Veritas ipſa hæc
nobis media diſertis verbis demonſtret. E-
vangelica nempe conſilia æternæ vitæ promiſ-
ſione palàm obſignat; & illos beatos pronun-
tiat, qui ſic dictas beatitudines ſibi fecerint
familiares: quibus dum Regnum DEl ſtabi-
liunt in anima, etiam ſpem certam obtinendi
Regnum DEl in cœlo ſibi coneiliant.
Qum appoſité igitur Salvator Regnum
DElI homini negotiatori ſimile pronuntiat, qui
inventâ bonâ margaritâ abiit, & vendidit om-
nia quæ habuit, & emit eam. Quemadmo-
dum enim rem pretioſam, maximique ælti-
matam mercari cupiens, totum illud pretium,
quo emitur, præ illa re pretioſa contemnit,
ac libenti animo ejus facit jacturam: ſic Re-
gnum DEl comparare ac conſervare ſerièò
exoptans, omne illud, quod loco pretij poſ-
citur, lubens amittit, ejusque damnum in lu-
cro ponit. Si ergo pretium, quo cœlum e-
mitur, ſunt illæ à Chriſto tantopere laudatæ,
& mundo tam exoſæ beatitudines, quid no-

bis agendum ſit, diutinâ deliberatione non

indiget. Pro hac ſcilicet & non alia moneta
Regnum cœlorum venale eſt, quàm Chriſtus
ipſemet verbô & exemplô fignavit.
Enimvero non imus inficias, mandatorum
obſervantiæ vitam æternam eſſe promiſſam,
quando Chriſtus adoleſcenti ſciſcitanti: Quid
Jaciendo vitam æternam poſſidebo 2 dixit: S
vis ad vitam ingredi, ſerva mandata: at æ qquè
L 5 no-

.

146 PARS II. CAPUT I. §. 3.

notum eſt, Dominum ſtatim addidiſſe: Si vis
perfectus eſs, vade, vende omnia qua babes, &
da pauperibus, & babebis theſaurum in cœlo:
& veni, ſequere me! (d) Et cum hôc audi-
16 adoleſcens triſtis abiret, nec tantùm habe-
ret animi, ut amplas ſuas poſſeſſiones præ cœ-
lo contemneret, Chriſtum ſubjunxiſſe: Faci-
cilius eſt, camelum per foramen acüs tranfine,
qudm divitem intrare in Regnum cæœlorum. Po-
itrema hæc Chriſti verba cum primis non
bene cohærent, niſi dicamus: mandatorum
DElI obſervantiæ vitam æternam promitti qui-
dem; at ſine conſiliorum cujusvis vocationi con-
gruentium obſervantia hanc obtinere, tam
eſſe difficile, ut miraculo ſimile ſit, ſi talis
ſalvetur. Imò mandata DEl omnia vix quis-
quam debitè ſervare poterit, ſi nullam peni-
tus conſiliorum habeat rationem.
An quisquam ſibi perſuadeat, artem illam
à ſe primo inventam iri, qua poſſit duobus
Dominis ſimul ſervire, ſimülque ad ſatieta-
tem frui præſentibus, & non carere futuris?
Ad quid ergo Ohriſtus Dominus toties inge-
minavit væœæ! divitibus; væ! qui ſaturati e-
ſtis; væ! qui ridetis; væ! cum benedixerint
vobis homines? cur væ! his omnibus, ſi.
mundi voluptatibús ad votum ingurgitari fas
eſt, quin aliquod ſalutis æternæ timendum ſit
periculum? Cerrè nec Chriſtus, nec Apo-
ſtoli, nec alius quispiam Sanctorum hanc ad-
cœlum viam facto tenuit, minus verbéô docu-
ir:

—

(4) Math. 19. 17. &c.

Oldcere. 1
Un n, Mi⸗
Nenrocnn
o, N MnI
(leirinnitt⸗
ionun I
mn ſenan
e efechmn in
d mend omne
ncd petfkctoren

Egoun i

foumtanen,
UCodätn (
Cent, mnen
MllercTanii
kalt, ann
6ögorir innnn
Trinnuprrin
Mebtror.
Abisc
4 Inn guch

Unnbe nen

Mannnmn onit
Nqiiflenine
n Chiiet,
lnne ii, l
Mormu n

wert Umlin ven

10

Km unkiun
Donina Me

DE BEATITUDINE REGNI DEI. 147

it: ſed potius utroque oſtenderunt, Regnum
cœlorum vim pati, & non niſi à violentis ad
ſe rapi.
Non equidem id dixerim, unicam ad cœ-
lum viam eſſe, mundò penitus relictò, & ab-
dicatis mundi bonis in deſerta, vel clauſtra
ſe abdere, aut alicui Religioſo ordini ſe vo-
to addicere. Etiam ſæcularibus paret ad cœ-
lum via, nullüsque ſtatus aut conditio homi-
nem vocationi ſuæ obſequentem à virtutis ſtu-
dio, ac Regno DEl excludit. Id folùm in-
culcare animus eſt, cuivis generi ac conditio-

pi hominum, ſi certam ſuam vocationem, &

electionem fucere cupiat; non niſi per bona o-
pera conſilis ac monitis Evangelicis conſen-
tanea effectum iri. Tum etiam illud mihi
haud gravatè omnes conceſferint, nullam a-
liam a3 perfectionem tam Chriſtianam, quàm

Religioſam viam ſupereſſe, quàm conſiliorum

æ&qquè ac mandatorum obſervantiam cujusque
ſtatui conformem, ſeu liberam deinde, ſeu
voto debitam. Cui Regnum DEl cordi eſt,
ac immenſam illam gloriam ſibi aſſecurare de-
ſiderat; momentaneum & leve tribulationis
pariter & conſolationis hujus temporis magni
non faciet; quin potius immenſ illius ponde-
ris gloriæ intuitu lubens contemnet, & hoc
pretio margaritam hanc inæſtimabilem emere
non gravabitur.
Si Beatis è& cœlo ad terram reverti liceret
ad novum gradum gloriæ comparandum,
omnibus mundi pœnis ac ſupplicjis redime-
X6

148 PARS II. CAPUT II. DE CON-

re non recuſarent, poſteaquam nempe plenè
intelligunt, quæ merces opus quodhibet vir-
tuoſum in cœlo maneat; ac DEum ſimul per-
fectiſſimè diligunt, cujus laudi & amori in
gradu illo eminentiori magis ſe aptos fore
perſpiciunt. Malè igitur Chriſtiani illi, ne
dicam Religioſi ſibimer conſulunt, qui ſimpli-
citer cœlum obtinere contenti, de majori glo-
ria ſibi comparanda nil ſunt ſoliciti. Periculo
ſe exponit à toto ſcopo aberrandi, qui infra

ſcopum collineat; & ei qui minimâ in cœlo

gloria vult eſſe contentus, timendum, ne to-
1t6 cœlô aberret. Conemur quantùm poſſu-
mus, adhuc leviter deficiemus in multis.
Digna eſt his omnibus, & majoribus præliis
illa gloria, quæ uti finem nullum habert, ita
nec æſtimationem ullam recipit. Contemne
igitur hujus intuitu, quidquid temporale eſt:

horum quippe contemptu emitur æterna

gloria. Sit igitur

CATUT II.
DE

coxTEMFTUTEMFORATIS HONORIS

Cunm tota Sapientiæ Chriſtianæ, & Scien-
tiæ Sanctorum diſciplina conſiſtat in ve-
ra humilitate, ac Chriſtus Dominus præ om-
nibus id unum diſcipulis inculcet, ut diſcant
mites

M

,kloik
6G M,
. 4
As
mei Nrrnune
MZ umiis
Vn Omminn
s Gonche
ck, E
en Cdubent,
trNchue⸗
Nre dis len
4 onr lnn

fheonn!

1e Atrenaetl
Qummsl
Uumiinsnlee
Kene, wigli
Mininorum i,
Wwin mern ſü⸗

(ldmgs

sbhorori,
.

G ſo!
Um. Nunmn en
1 Dernandi dn
enciur. Nen
Im, hemeree

r iurſifenn

unis hne gn
. 5
nn Mer ſios

glt en

re

AHean mnm n
umrg inenin t
CGnmr umin
Etneng in gln
mgorb rei
en ulun ber i
n kupt. Conemne
Pilenpoleel
rmnn emun tenn

TEMPTU TEMPOR. HONORIS. 149

mites eſſe, & bumiles corde; (a) illésque in
Regno cæœlorum majores futuros pronuntiet, qui
ſe cum parvulis magis bumiliaverint: (b)
meritò poſt virtutes Theologicas primas ſibi
vendicat humilitas, utpote quæ ſuperbiam
malorum omnium ſcaturiginem obſtruit, &
reliquis virtutibus fundamenti loco ſervit.
Hinc eſt, quòd primam inter beatitudines ſe-
dem obtineat, quando Chriſtus pauperes ſpi-
ritu, id eſt, non habentes inflantem ſpiritum,
præ aliis beatos declarat: Quoniam ipſorum
eſt Regnum cœlorum: (e) ac ſi nempe humi-
les ſpe certa jam tenerent, quod alij in timo-
re & tremore anxij quærerent. G
Quamvis igitur perverſa vulgi opinione
humilitas vile quid, & abjectum videatur præ-
ſeferre; reipſa tamen excelſa, & nonniſi ma-
gnanimorum virtus eſt. Nec enim humili-

tas in mera ſui abjectione & deſpicientia ſita

eſt, ſed magis in generoſo contemptu tem-
poralis honoris, ut gloriæ cœleſtis, & hono-
ris, qui à ſolo DEO datur, fiat compendi-
um. Summa autem hujus virtutis, ex men-
te Bernardi, quadruplici contemptu compre-
henditur: Spernere mundum, ſpernere nul-
lum, ſpernere ſeſe, ſpernere ſperni: Et bac
Junt dona ſuperni, addebat Philippus Nerius,
quoties hanc gnomam, ſibi oppidò familia-
rem, inter ſuos referebat. Nos tribus pa-
ragraphis rem totam includimus.

K .

—

() Math. 1II. 29. () Math. 18. 4. (c) Math. 5. 3.

450 PARS II. CAPUT II. §. 1. DE CON-

De contemptu temporalis Dignitatis.

NUnquam nobis cum Mundo bene conve-
nier, niſi una cum Mundo perdamus nos
ipſos. Adoleſcens ille, quem S. Gothardus
Epiſcopus ad vitam revocatum abſolutione
Sacramentali expiaverat, interrogatus, utrùm
diutius ſupervivere optaret? Zube, ajebat,
Jube me Sancte Fater iterum in pace quieſcere:
mundum nimis borreo, qui amatores ſuos mit-
tit in gebennam. Et quomodo ij, qui cœ-
lum cogitant, ea quæ mundi ſunt, queant
diligere? Neſcitis, quia amicitia hbujus mundi
inimica eſt DEI * quicunque ergo voluerit ami-
cus eſſe ſoculi bujus, zimicus DEI conſti-
tuitur. (d)
Et quid aliud, quàm mundi amicitam ſeè-
ctantur, qui dignitates ambiunt, aut honore
etiam ſponte oblato vanè delectantur? Niſi
enim hominibus placere, & coram mundo
apparere ipſis volupe eſſet, nihil in dignita-
tibus tam oneroſis, quàm periculoſis, quod
amari debeat, invenirent. Quid enim honor
temporalis, etſi magnâ potentiâ ſuffultus, eſt
aliud, quàm ſplendida ſervitus, & larvata mi-
ſeria? quæ ſi paſſim nota eſſet hominibus,
prudentum neminem ad ſui amorem pellice-
ret. LVerumtamen in imagine pertrankft bo⸗
mo, ſed & fruſerà conturblatur. (e) Et ſi ani-
mæ

(4) Jac. 4. 4. (e) Pſ. 398. 7.

Tins dut
Tinete, Aund
Qun Eſf⸗
cunn ſecoli
lient contre
Ee gicen.
Ure: lün
Ilgei honore
Im humilietis
I honorss ii
(la, & ſüubmni
eogir Ahr
NMobürman
MININ, A a
eoliticon cet
fchoim win
lans aMemnin
in rrichd
Ir elinge /

. Mnnynut

n Inn que,
Penng melt.
liſnhllin wec

I SII 0 1
AI ECenn

7 Au

ammch i, it
, gng.
2 mmd ſr, i
1l miti kun im
Vinvialentn

mur anß

n üm N
A rm

AUI

1 e

4

TEMPTU TEMPOR. HONORIS. r;5r
mæ pericula ſimul penſantur, & ſtrictiſſima
reddenda ratio: quisque meritò tanto ſe one-
ri ſubducere modis omnibus conaretur. Hinc
cauſam aliquando rogatus Aloyſius Gonzaga,
eccur ſpreto Marchionis titulo ac dignitate
Religioni ſe addiceret? reſpondit: Volo ſecu-
ram reddere meam ſalutem; nimis enim ur-
duum ef, eſſe Dominum, & ſalvari. Reve-
ra nimis arduum eſt dignitate ac poteſtate e-
minere, & nullum ſuæ ſalutis pati diſpendium.
Quàm difficile, ac plena periculi res eſt;,
cum ſpecioſa puella familiariter verſari, & nil
caſtitati contrarium vel agere, vel cogitare,
& ne quidem impudico oculo unquam deli-
bare: tam difficile eſt, & æquè inſolitum,
inſigni honore ac dignitate pollere, & nul-
lam humilitatis pati jacturam, atque ad mi-
nus honoris titillatione delectari. Tot obſe-
quia, & ſubmiſſionis argumenta à ſubditis,
tot elogia & laudes ab aculatoribus profecta,
probè obfirmatum in ſui cognitione exigunt

animum, ſi ad vanam ſakem complacentiam

emolliri non debeat, ac ſenſim ad nimiam ſui
fiduciam non induci: quo facto totum humi-
litatis antemurale ſubruitur, & ſuò virtus nu-
data præſidiò direptioni hoſtium patet impu-
né; ut exinde locum habeat illud veriverbi-
um: Honores mutant mores, ſed rarò in melio-
ves. Interim quod maximè habendum erat
præ oculis, tranſit in oblivionem, & vix ul-
la rationis olim reddendæ habetur ratio: nec
tam juxta legem DEl æternam, quâm juxta
J regu⸗

152 PARS II. CAPUT II. § 1. DE CON.

regulas humanæ prudentiæ, & recurvam a-
muſſim politices ſæcularis pleraque diſponun-
tur; minorque ſæpe animarum, quàm lucri
temporalis cura eſt, magisque ſubinde homi-
nis, quam DEl mandatorum urgetur obſer-
vantia; & quod nonnunquam ex paſſione a-
gitur, ex zZelo juſto fieri exiſtimatur: ſicque
pPaulatim eò devenitur, ut non tam honori
Divino, animarũmque ſaluti, quàm honori
proprio ac commodo privato omnia ſacra
ſint, ipſaque etiam Religio ac diſciplina ancil-
lari cogatur humano affectui, & reſpectui
humano.
Quòd ſi firmiores in animo radices vir-
tus habeat, ac eousque dignitas & honor non
Propellat hominem, ut inverſo finis ordine ſe
potius, quàm DEum, ac ſubditorum ſalutem
ſpectet in ſuo regimine: quam eſt difficilè,
ac raræ prorſus virtutis, inter tam diverſa &
adverſa plerumque negotia, cum tot diſpa-
ris genij & ingenij hominibus agere continuò
& converſari, & nihil interim de ſæcularium
moribus ac indole ſibi attrahere, ut cor reli-
gioſum non paulatim de terreno pulvere ſor-
deſcat, ac dici debeat: Commixti ſunt inter
gentes, & didicerunt opera eorum. (F) Iſtud
nempe foret gratiæ, ſicut illud naturæ mira-
culum (quod ſcribunt aliqui) nempe flhumi-
na quædam per longa maris ſpatia utl colorem,
ſic & ſaporem ſic retinere, ut nihil de ma-
ris

V) Pſ. 105. 35.

DANNE

5 lehn uun
Clrun hintd
Dopſeb ſoe
Ptokm m
Uirthnhl
n Nn n did
Un finnhuo p
Uin, Alde
tur: Alſenun
n nein rn
Cnn kelcen
ſeennt pln
ore offei ⸗
Geipecium
bene optent,
0iNepotiorum
Nir lkluts cnt⸗
Gdun ilod
enin ernent
Nrguundi
Gudisgicare
onchorrn
,Cndnisert
emtliſhnr
Une tor nnteſe
les Eefreni
dne decege

61e.

aten —
E.
5

ahrclihn

„

, n

4

Winmi dn
Peentuc koneen
Aierfnsorci
d Eihänn e
N: Inel fci
d Uer undhet
Un, n n le
Nösigtkcnnin
Tlimincelwln
Kicrinee, uat
mnEetneopi

utgen a//

7 .
1 1
ANuut

= —

=2=

TEMPTU TEMPOR. HONORIS 153

ris ſalſedine trahant, retentâ ſemper nativ4
aquarum ſuavitate.
Denique tot inter curas alienæ ſalutis ſui-
ipſius curam nunquam negligere, quàm eſt

laudabile, ſolidæque virtutis, tam inſolentis

pariter exempli eſt. Quotusquisque eſt eo-
rum, qui in alto dignitatis gradu conſtituti,
dum fini ſuo appropinquarunt, non ultro faſ-
ſi ſint, id ſibi eveniſſe, quod in canticis di-
citur: Foluerunt me cuſtodem in vineis, vine-

am meam non euſtodivi; ( £) & tum demum,

cùm ad reddendas paſtorum Principi rationes
ſe parant, plurima deprehendunt, quæ oc-
caſione officij ac dignitatis ipſis ſubrepfere,
& expeditum ad cœlos iter remorantur; ſe-
riôque optent, ſe in ſolitudine procul ab om-
ni negotiorum ſtrepitu mundo ignotos pro-
priæ ſalutis curam unicè egiſſe. Notum eſt
dictum illud laudati cæterà Pontificis, qui
dum in extremis ageret, ad ſuos gemens di-
Xit? quantèò ſatius mihi foret, ſi tot annis,
quibus cœli claves tenui, in clauſtro quopiam
Monachorum portæ claves tenuiſſem! Et il-
la Cardinalis cujusdam noſtra ætate famoſi ex-
trema ſuſpiria: O! ſi tantâ diligentiâ ac fide-
litate tot annis ſerviviſſem DEO meo, quan-
tâ Regis terreni curavi negotia, quàm ſecu-
rus nunc decederem. Lubet addere, quod
ab Abbate celebris nomims ipſi audivimus 3
um poſt multorum annorum regimen lau-

dabiliter exactum in ſuprema ægritudine ſæ-
Wient. Sanct. Comp.
—☚ . -=

M

pius

(6) Cant, 1. 5.

154 PARS II. CAPUT II. §. 1. DE CON-

pius ingeminabat: Quid jam me juvat tot an-
norum prælatura 2 Nempe tunc temporis ali-
is oculis, ac modò honores ac dignitates in-
tuebimur, paucique fuerint, qui in illo arti-
culo, ſi telam retexendi daretur optio, non
ſubfuiſſe mallent, quàm præfuiſſe.
Veriſſima itaque eſt illa aurei Aſcetæ ſenten-

tia: Qui tempo ralem requirit gloriam, aut non ex

animo contemnit, minùs amare cœleſtem convin-
citur. (h) Qudò altior nempe dignitas, & ho-
nor ſplendidior, ed plus affert impedimenti
loriæ cœleſti, niſi ex animo contemnatur.
Q autem voluptas, aut conſolatio animi in
honore contemprtibili, & contempto? Onus
nempe eſt, & mera afflictio ſpiritůs. Qui
temporali honore non gaudet, ſed potius ve-
luti ſub onere gemit, ac quantùm eſt de ſe,
liberari ab eo cuperet: is demum eſt, qui
veram cœleſtis honoris æſtimationem retinu-
iſſe cenſeri poteſt. Is nec à vera ſui cogniti
one ac diffidentia de ſe ipſo unquam abſtra-
hitur; quin imò occaſione honoris eò pro-
fundius ſe humiliat, quò altius ſe ſuper cæte-
ros elevatum attendit: dum in altiori culmi-
ne graviora ſibi videt imminere cass pericu-
la; & quò plura ſibi cernit commiſſa, edò plu-
ra olim à ſe exigenda conſiderat, ac terribi-
lis illius comminationis nunquam obliviſcitur:
gudicium duriſſimum bis, qui praſunt, Fet.
Exiguo enim conceditur miſericordia: poten-
tes autem potenter tormenta patientur. (4)

„2.

Nermined
Gldt, n
m Nrd
liher nu⸗
fernn iſen
(( adoouncus
Cos imenronk
Veinn bl
ChnIhit
Hidinos le
Nucs aprinct
Unnliunt,
i boe vegen
Cln lolins virn
Eicerio 1d a
atiſeerbin
mhenemer
Hun,U noner
Dro frecheis
Nenti gorione
caß Alis
Ciecr nni
b iltz ain
gtur kenn

lnn

6

unh
tnriaine
Crenelnnt
DA mino unene
nanto n
Kanenno,0
1 lin rits
1uct t potis
ir nimn et e
mibnn t,
ð
Erei ſenlic
o mnem i
Clidee dndisd
iiuhile

Ae.

TEMPTU TEMPOR. HONORIS. 155

§. 2.

De contemptu laudis humana.

Nter vanitates, quibus vulgo hominum mun-
dus illudit, maximè vulgaris eſt laus hu-
mana; quæ licèr in ſeipfſa vana fit & inutilis,
ac inſuper maximam virtutis merito cladem
afferat: à plerisque tamen perditè deperitur,
& nonnunquam quò occultius, eò pericule-
ſius intentionem, quæ actionibus univerfis
pretium tribuit ac valorem, inficit, ac peni-
tus corrumpit. Equidem paucos, & non niſi
vaniſſimos ſæcularium reperias, qui ſolius
Jaudis captandæ gratiâ operari ſeſe fateantur:
at multi ſunt, & plures omnino quàm par eſt,
qui hoc veneno clanculùm infecti funt; &
dum ſolius virtutis ſtudio, ac DEO placendi
deſiderio ad actiones ſuas rectè inſtituendas
indauci ſe arbitrantur: occultè tamen, & quaſi
inadvertenter laudem & æſtimationem homi-
num, ſi non ex toto, ſaltem Ppro parte ſibi
pro fine operis præfigunt, ficque maximam
meriti portionem, fi non totam mercedem,
in cœlis alias ſperandam miſerè deperdunt.

Oudd licèt nullus fareatur, ac fraus iſta for-

taſſis ipfos etiam, quos tangit, lateat 7 &
negottum perambulans in tenebris clam ſit: re-
ipſa tamen, ſi inimos animi receſſus penitius
inſpicerent, hunc anguem in herba latitantem
deprehenderent.
Age igitur, excute ſiaum tuum „ & cordis
M Z la-

156 PARS II. CAPUTII. §. 2. DECON-

latebras omnes ſedulò ſcrutare: & ni ſponte
cæcus ſis, ſatis clarè videbis; multa tuorum
operum, ſi abforet laus humana, tuique apud ali-
os exiſtimatio, talia non fore, qualia moddò ſunt.
Videbis, te in abſcondito, & remotum ab ar-
bitris, non eâ uti modeſtiâà & gravitate, qua
appares in Publico. Videbis, te multa face-
re, multa dicere, quæ tibi in animo non pro-
bantur; ac aliis ſuadere, quod tibi ipſi non
perſuades. Videbis denique, duplicem tibi
libram eſſe, unam, qua dicta & facta tua pon-
deras in oculis hominum, & alteram, qua ſo-
litarius, & ſoli DEO viſus ſingula penſas.
Dices forſitan, te in hac agendi diverſi-
tate bona intentione duci, Deique honorem,
ac proximi ædificationem à te poſcere, ut ne.-
mini ſis offendiculo: qua ratione ceſſante, ſi
1olus ſis, liberiùs non nihil agere tibi eſſe com-
modius. Ais; at cedèò mihi! ſi DEl honor,
ac proximi utilitas in publico ſic tibi cordi eſt,
cur quæſo! mavis bonus apparere, quàm el-
ſe? An neſcis, id, quod in ſpeciem dunta-
Xat agitur, colorem diu non ferre, & oratio-
nem cum vita pugnantem, àt ùt ſpecioſa ſit,
nemini perſuadere? Cùm enim alius longè
ſis ingenio, quàm cujus ſimulationem foris in-
duis; in aliis pluribus tuimet obliviſceris in
publico, ut illud tibi in aurem dici poſſet:
Mendacem oportet eſſe memorem. Cur in
iis, quæ ad commendationem tui faciunt, tam
es facundus, & in aliena laude tam parcus?
Aliorum dictis & factis unguem imprimere
tibi

kAaenl
) El

„
4

noli
(Getnmen
1Abemo,
11 Me
ne onnn
Kanpoin
es, el e
Vennmni
enmmid Gim
is ſGalen
en kere lt, i
Sluciror, ien
I, hec Ilon
Cernio, elsii
Iegrum celon
OIEihche
ulln ſennne
nolk mminen
ertonm Menn
Guün benneg
nſtiponoren
Mladporente
gn Heckren
in Mrorun

n M Atenn

ſa .
ntiehare
Cn, guid

Aen
1

1eesonnuen⸗
rin he genlch

edi, Difte aot

mnn Atnn

nd
n
54

keihond
Prene, in

NHN
inmmient ut
Uen, Mühe

TEMPTU TEMPOR. HONORIS. 157

tibi pronum eſt; & vix alienum quidquam
laudas, niſi portio laudis in te redundet. An
putas, ſolo tuo, ac tuorum exemplo & dificari
proximum, & iis tantùm, quæ tu dicis, fa-
cisve honorem DElI promoveri? ſi recta ti-
bi eſſet intentio, & ſincera humilitas, in ali-
ena laude totus eſſes, in tua nullus. Sic
nempe proximo veræ virtutis ederes exem-

4 plum, & DEO dares honorem. Qui intus

rectè compoſitus eſt, & ab omni vanitate ali-
enus, etſi taceat, geſtu & habitu ſe prodit.
Vera namque humilitas ab animo in corpus
emanat, & vivum exhibet virtutis ſimulacrum,
cujus ſolo aſpectu componuntur intuentes; ut
idem ferè ſit, videri, & prodeſſe. Sic DE-
us laudatur, ſic ad virtutem excitatur proxi-
mus, nec ullum tamen diſcrimen adit reéta
operatio, ejusque meritum, quod hoc pacto

integrum cœlo tranfſcribitur.

nullum, ſpernere ſeſe, cordi magis quàm me-
moriæ imprimeretur: quantum virtutis ac
meritorum plerique compendium facerent.
(Qaam uberem cœlo meſſem inferrent, ſi nul-
lam fibi portionem decimaret vana gloria. Si
nihil ad apparentiam, omnia ad conſcientiam
integrè ſpectarent; quàm plenâ fiduciâ mer-
cedem bonorum operum expectare liceret in
cœlo. Nunc autem pleræque actiones, etſi
bonæ de ſe & honeſtæ, ceu fulguritæ fruges,
caſſæ decidunt, quibus illa epigraphe adſcri-
benda venit: Amen dico vobis, recepberunt
M 3 mer

O! ſi illud humilitatis arcanum: Spernere

158 PARS II. CAPUTII. §. 2. DE CON-

ra
mercedem ſuam. (E) Loco prœmij inæſtimabi- 8
lis ac perpetui, aurâ tenui humanæ laudis ſa- ahcn
tur, nihil habet ultrà quod in cœlo expecter, n mi
imò habet, quod in loco pœnarum aliquan ,el
do luat lnthn
. KCoimpons

Et quid demum ſuavitatis, aut emolumen- 0
ti habet laus humana, ut tanti boni jacturâ re-
dimi digna fit? Quid eſt homo inde melior, Oaifn
ſi ab homine reputatur major? Revera fallax alr. Ol

Jallacem, vanus vanum decipit, dum exaltat; un peian
. . —„ . . Lll
& veraciter magis confundit, dum inaniter ig
an. HNI

laudat. () Certé ipſis deemonibus ejusmodi
aucupes vanæ gloriæ deridiculo ſunt, dum Elmn ſeini
bene cognita conditionis humanæ vilitate, tan- mnl umn hi B
ti tamen ejus laudem ac æſtimationem fieri uhzfi
advertunt, ut veræ laudi, quæ à ſolo DEO In 4b⸗ n
eſt, ipfique gloriæ cœleſti fatui homines ante- Un fim!7
ponere non vereantur.

1 Arin, gun

Quaàm longè aliter ſentiunt, aliter agunt, folen //
qui Scientià Sanctorum probè imbuti funt:
quorum præcipua ſemper cura eſt, virtutes
ſuas, ac opera laude digna, quæ communia
non ſunt, ſub humilitatis cuſtodia cautè occu- antent
lere, ne ipforum theſaurus oſtenſus in publi- i
co vanitati in prædam cedat. Quamvis enim, Punnt
quod S. Philippus Nerius monebat, ob vanæ uen hüit
gloriæ, laudisque humanæ periculum, à bono m aj Nen
opere vi ſtatůs & officii debito nunquam ceſ- Aminn 3
ſandum ſit: ab ejusmodi tamen dictis & fa- ſhmn g
ctis in oculis hominum gloriofis, querum in- m r
termiſſio nemini derogar, tutò abſtinent ij om- ich
nes»

— eſl

(C. Math. 6. 2. (4) Imit. Chr. I. 3. c. 50.

. /, 6,

m e
Set, nn

ZEiilenb inn
nöhumme füine:
E Elinnoren k
e 1 ho
Un bonnezen

zpr an h,tnn
Munnltlit,

TEMPTU TEMPOR. HONORIS. 159

nes, quibus humilitas cordi eſt, & dona, fa-
vores ac gratias præ aliis à DEO acceptas ſub
clavi illa cuſtodiunt: Secretum meum mihi!

ecretum meum mibi! (m) Cùm DEO viſum

fuerit, ipſemet lucernam ſub modio latentem
candelabro imponet, ut luceat omnibus qui in
domo ſunt. (n) Non enim qui ſe ipſum com-
mendat, ille probatus eſt, ſed quem DEus com-
mendat. (o] Placet hic ſubnectere breve di-
ctum ac factum magni Anachoretæ Neſtero-
nis eximi miraculorum gratià à DEO deco-
rati. Hic aliquando altero fratre comite de-
ſertum peragrans, viſo eminus dracone, ſi-
mul cum fratre nimiùm quantùm exterrito
ociùs fugit. Cui Doflea frater: An etiam tu,
mi, Abba, times? At Neſteron: Non, in-
quit, flli mi! d dracone mibi timui, ſed d va-
na gloria; quam, niſi tecum fugiendo, non

m. ugiſſem. ()

De contemptu bumani contemptit.

UNum reſtat, quod ad perfectam pauper-
tatem ſpiritůs, ideſt, ad veram humili-
tatem, cui prœmij loco Regnum cœlorum
adpromittitur, Bernardi ſententia exigit :
Pernere ſperni. Plures fortaſſis ed virtutis de-
veniunt, ut rectè facti conſcientià contenti
MA lau-

(2) Ifai 24. 16. (2) Math. 5. 15. C) 2. Gor. io. 129
(9) V. PP. l. 5. c. g. n. i2.

160 PARSII. CAPUTII. §. 3. DE CON-

laudis humanæ cupidi non ſint: at pauci ad-
modum id aſſequuntur, ut contemptum ho-
minum æquo ferre animo, & ſpernere ſperni
Plenè addifcant. Eſt protectoò nonnunquam
videre homines, præſeèrtim Religioſos, mi-
tes, modeſtos, diſciplinatos, & quantùm ap-

Paret exreriùs, ſäatis humiles, qui in regula-
rum obſervantiaâ exacti, moribus compoſiti,
in vVerbis cauti, tenaces filentij, nihil agunt:

dicuntve, unde vanæ gloriæ vel in minimo
poſſent redargui: quin imò ſe ipſos nonnun-
quam, ſi laudentur, velut omni virtute vacu-

OS , infrmos, fragiles, peccéatores omni con-

temptu dignos lictitant. Crederes, ipſam
humilitatem in eos commigraſſe. Sed quam-
diu tales? tamdiu nempe, quamdiu à nemi-
ne quidpiam ſiniſtræ de ſe opinionis, aut ali-
cujus contemptũús indicium advertunt. Quèd
ſi levi verbulo, nutu, ſigno, aut geſtu minùs
honorifico ſe contemptos ſuſpicantur, mox
indignantur, turbantur, ſtomachantur, & di-
verſis, iisque amarulentis agitantur cogita-
tionibus.
Et ubi illa humilitas, quam eatenus præ-
ſeferebant? ubi illa vilis de ſeipſo exiſtimatio?
ubi ſui ipſius, & refpectůs humani contem-
ptus? nimirum in ſua imaginatione tantùm,
quæ modica adverſitate ceu folium à vento
rapitur, & agitur in transverſum. Usque a-

deò rara avis eſt, mens ab omni laudis ac æ-

ſtimationis humanæ cupidine aliena. perne-
re ſperni, id demum genuinum animi verè

hu-

6 gehel

is

bitnlen
le gimins
Iin denpe Uin
motidres
Aes CEiele Eil
Cninonma
Nnaglkn⸗
Peningtt Etneak
ſenatobeneun
pilute, fnin
Aere, (tone
bls gind
l Cand A
En

—=
=S

Cnquumi

s Gech
fen oponen, d
is Aenolktei
Uerolr encte p
Krone wu
m evemnliunn
nnin s un

nun N 6

la DD ͤ Ra .

1,40

T Eeommenee
Wores/Onnic
uun (abtes i
Krr

ene Cldnr ten
elkagnins
Ruim menm Coor
n Arkunne
AMianm wen
Hnn

18 Chnm eneni,

rum exemplis firmatum legimus.

TEMPTU TEMPOR. HONORlIS. 161

humilis Scibboleth eſt. Humiliationes illæ,
quas noſtra ſponte ſuſcipimus, & propriæ
vilitatis conteſtationes verbales, nonnunquam
de hypocriſi ſuſpectæ ſunt: at vilipenſiones,
quas caſu fortuito nobis evenire finit Divina
providentia, ſicut omnium utiliſſimæ, ita ad
veræ humilitatis probationem aptiſſimæ ſunt.
Tum nempe liquidè pateſcit, quàm altas in
animo radices habeat humilitas, qua ſine vir-
tutes cæteræ ætatem non ferunt, ſed inſtar

fœni tectorum ante maturitatem areſcunt

Non equidem dixerim, DEl ſervo nullam
penitus tamjæ &ñ honoris debiti habendam eſ-
ſe rationem: ut nunquam ei liceat, ſalvâ hu-

militate, ſiniſtra de ſe hominum judicia re-

fellere, ſuamque tueri innocentiam. Imdò in
rebus gravioribus id omnino neceſſarium,
ne ſcandali exiade orituri reum ſe faciat.
Quanquam id ipſum quoque absque humili-
tatis diſpendio, & ſumma cum moderatione
fieri oporteat, & plerumque ſimplex verita-
tis aſſertio ſufficiat: cui ſi non deferatur, ge-

neroſæ deinde patientiæ locus eſt, ſi de cæ-

tero res tota DEO comittatur, quod Sancto-
. At in re-
bus minimis tam eſſe ſenſibilem, & leviſſi-
mi contemptús impatientem, veræ humilitati
neutiquem congruit, nec cum illa ccœleſtis
gloriæ æſtimatione quam habere debeat
Chriſtianus, ne dicam Religioſus, conciliari
poreſt. Minimum nempe granum tempora-
lis contemptũs, ſi non gaudenter, patienter
M S ſal-

162 PARSII. CAPUTII. §. 3. DECON-

ſaltem pro DEO toleratum, ſupra modum in
ſublimitate æternum gloriæ pondus operatur in

nobis. (49

Annon pudeat Chriſtianum, tam eſſe de-
licatum, ut tantillum pro cœlo ferre recuſet,

ſi aſpiciat in Auéctorem fidei, & conſummato-

rem kſum, qui propoſitéô ſibi gaudiò ſiuſtinuit
crucem confuſione contempta. . „) Quidni er-
go & nos propoſitò cœlorum gaudiò ſuſtinea-
mus modicum contemptum confuſione con-
tempta? An tanti non valet cœlum ? Quid
fieret, ſi gravis tentatio, & totius honoris ja-
ctura nobis ingrueret? Sibi ipſi profectò im-

Panu⸗ ſi ad damna quævis & ſupplicia pro

EO ac cœlo toleranda ſe paratum fore exi-
ſtimat, quamdiu modica, & ſæpe imaginaria
tantùm confuſio patientiam ipfius ac humilita-

tem ſic peſſumdat ac ſubruit. Qui in parvo.

tam infirmus eſt, quid in magno erit? In.
minimis itaque experire te ipſum, quid vale-
as in gravioribus. Et ſi merces illa, magna
nimis, tibi arridet, pretium, quo emitur, ni-
hili pende. Spernere mundum, ſpernere ſe
ſe, ſpernere ſperni, hæc demum illa ſunt,
quibus cœlum mercantur humiles. Beati

pauperes ſpiritu, quoniam ipſorum eſt Kegnum

elorum. ()

CA-

(7) 2. Cor. 4. 17. (r) Hebr. I2, 2. (⁵) Math. §. 30

1. Uldktd tr
Hegen
Vor don No
„ornm im
„IWn Mis
bere uhn
„ſonperlun
Preln lis,
oben I
entell
ſerte te inn
Cllcem, 8
Memam,
„erpeun
Wbertni
enir onin
Dboren, (ld
IuI Omaumn
Eudhr roner

1 nnnn

1 N

ſitn a

4

G

Wi

* Pen,

Nzn

.

Id Amins hevettr

1 Ciit noechn
rii d uplir nn

Gleperrun Lre eit

Nen Al⸗ einugnni

cmtum iptuen unitre⸗

Cuid in Movo e
enr n ün
Lümwslu
geimm, Aenun
en nunlin fnt

47

TEMPTU TEMPOR. AFFLICTIONIS. 163
CALPUTIIII.

PE
coNTEMPTU TEMFORALIS AFTT
CTIOW

Er multas tribulationes oportet nos intrare
in Kegnum DEI: (a) Lex lata eſt, & im-
mutari non poteſt. „Diſpone omnia, &
„ ordina ſecunduùm tuum velle & videre, &
„ non invenies, niſi ſemper aliquid pati de-
„ bere aut ſponte aut invit, & ita crucem
„ ſemper invenies. Aut enim in corpore do-
„ lorem ſenties, aut in animo ſpiritûs tribu-
„ lationem ſuſtinebis. Converte te ſuprà,
„ Converte te infrà; converte te extrà, con-
„ vVerte te intrâ: & in his omnibus invenies
„ Crucem, & neceſte eſt, te ubique tenere
„ patientiam, ſi internam vis habere pacem,
„& perpetuam promereri coronam. „ (⁵)
Nos brevitatis causâ ad tria capita totam pa-
tientiæ diſciplinam revocabimus, ſcilicet: ad
laborem, dolorem, & adverſitatem; quo-
rum omnium generoſo contemptu æterna,
gaudia promereri nos oportet.

9. 1.

De contemptu temporalis laboris.
Homo vafeitur ad laborem, (e) & ipſum,

quo

(*) Act. 14. 21. (5) IHmit. Chr. I. 2. c. 12. (c) Jac. 5. 7.

164 PARSII. CAPUTIII.5§. . DE CON-

quo veſcitur, panem laboribus à terra impetrat:
ut diſcat exinde, nec cœleſte manna dari otioſis,
nec denarium gloriæ cceleſtis, niſi in vinea

Domini ſtrenuè laborantibus. Nec minus in-

terim nimio quietis amore, & horrore labo-
ris quamplurimi utl negligunt de victu tem-
Porali laborando ſibi providere, ſic & ea,
quæ animam æternùm reddere queant felicem,
ſtrenuè aggredi, aut proſequi ſaltem non co-
nantur. Dum namque ratio ſenſualitati, præ-
ſentem commoditatem ubique ſectanti nimi-
ùm indulget; inferior ac brutalis pars homi-
nis paulatim rationi, ſeu parti ſuperiori eate-
nus incipit dominari; ut licèt hæc clarè ſatis
perſpiciat, quid pro gloria cœleſti vel acqui-
renda, vel augenda ſibi agendum foret; at-
tamen horrore laboris ad eam animi pufilla-
nimitatem induci ſe patiatur, ut præſenti mo-
mentaneæ commodlitati quietem illam ac fe-

licitatem nunquam finiendam in cœlo, longè

poſthabeat.
Inde eſt, quòd prævalente ſemel hac ani-
mi laſhtudine, atque ſocordia, omne, quod
quoquo modo laborioſum eſt, primo ſtatim
intuitu ſui pariat faſtidium; ut jam non libe-
at aliquantò plus agere, quàm ex mera ne-
ceſſitate ſibi videt agendum, & id quidem,
quantùm fieri poſſit, labore quàm minimo.
Ex hac ſcaturigine potiſſimàm promanat ple-
rorumque hominum ſæcularium juxta ac Re-
ligioſorum tepiditas, dum levibus, & quæ
minimo conſtant labore, exercitiis quibusdam
con-

tahlii
tenum Kn
ehabunt,
lee A ten ſ
Um, n
Qcn eracne
Pchlucn
uls ell er
Uus expenim
geci polneit
Eericebis N
Ure hon auces
bek. Mcoot
Pen Coctenn
Cnrmr ortte
Tium, gumn
Gelcher, gin
Ckekkit O
nt ucer in
Unnnmn ,here
Aiſeni
nncten
Mngdii
lginilnen

Wureimuisnn
1 Arnmn Aperanie
rlid d Mi

1 gunicreleg
liggennmn er, 1

muenmicol
rplene et
ondn, nj
Vinun , Nnd u

rum ſubſtantiæ non contraveniant.

TEMPTU TEMPOR. AFFLICTIONIS. 165

contenti, multùm ſe præſtitiſſe arbitrantur;
ili quidem, ſi DEl Eccleſiæque præceptis ut-
cunque pareant, & iſti, ſi Regulæ ac voto-
Utrique
interim hac tepiditate ed deveniunt, ut dum
ea, quæ conſilij funt, horrore laboris refugi-
unt, ſenſim ac inadvertenter in iis etiam, quæ
præcepta ſunt, deficiant; ac minima primùm,
quæ ad rem parùm facere arbitrantur, negli-

gant, ac demum magis magisque debilitati,

dum etiam ibi ſingunt laborem in pracepto, (d)

in gravia omnino prolabantur.
Vah! iniquum rerum æſtimatorem, qui
talis eſt! adeône gravis ac difficilis tibi labor
apparet, ut tantum animi non habeas, vires
tuas experiundi? Si generoſo auſu rem ag-
gredi volueris, plura, quàm credis, te poſ-
ſe videbis. Non quia difficilis eſt labor, ten-
tare non audes; ſed quia non audes, diffici-
lis eſt. Ni contemnas laborem, timebis ſem-
per. Contemne, & ſuperaſti. Aggredere
duntaxat fortiter: videbis tantùm tibi eſſe vi-
rium, quantùm animi. Si beatitudo illa te
delectat; etiam ipſe labor pro ea ſuſceptus
delectabit. Qui verè amar, non laborat, eti-
amſi ſudet in opere pro re amata. Septem
annorum labores Jacobo pro dilecta ſua Ra-
chele ſuſcepti videbantur pauci dies propter
magnitudinem amoris; adedò leve evaſit illi
Pondus diei & æſtus: & tibi, ſi cœlum di-
ligis, breviſſimæ vitæ hujus dies longi vide-
antur,

——

—

(2) Pſ. 93. 20.

I566 PARS II. CAPUTIII. §. r. DE CON-
antur, aut tantilli temporis labor difficilis pro
æternitate ?
Ita ſanè non ſolùm acti labores jucundi
ſunt; ſed ipſa etiam actio laborioſa, dum
fervet, ſuam habet qucunditatem, ſi ſpe cer-
ta magni lucri continuò animetur. Quid mer-
catori longa ſua per mare per terras itinera;
quid militi decumanas in bello moleſtias & æ-
rumnas; quid agricolæ in re ruſtica duros
labores ſuaves reddit, & jucundos, niſi ſpes
lucri, ſpes prædæ, ſpes fructús ſuo tempore
colligendi? tametſi hos omnes ſpes ſua fru-

ſtretur nonnunquam, & caſſo labore ſeſe fa-

tigent: & tibi certa & ſecura expectatio infi-
niti, ac omni deſideriò majoris prœmij in cœ-
lo, exiguos tuos labores dulcorare nequeat?
O! ſi vidiſſes Sanctorum in ccœlis glori-
am, & ingens prœmium cuivis labori repo-
ſitum, omnis tibi labor, & difficultas volu-
ptati eſſet, atque id unum ex animo cuperes,
ut multæ tibi pro DEO, ac cœlo laborandi
occaſiones ſuppeterent, quò plura repoſfito in
cœlis theſauro identidem adjicere liceret. Tam
parùm nempe te labor omnis fatigaret, aut
frangeret, quàm parùm mercatorem in reci-
pienda pro mercibus pecunia, aut militem in
comportandis ſpoliis, aut agricolam in colli-
genda meſſe occupatum fatigat. Qudò ampli-
or, ac diuturnior hic labor eſt, eò quoque
ſemper jucundior. Diem ſe perdidiſſe credit
avarus, fi nil laboris in colligendo lucro im-
pendere licuit: ſic & tu diem illum te perdi-
diſ-

4 4
Ee
N Gektbnn

lotdi

1 Tuoe dl

. Uud

cinage n
m: ) den
rpricund
rocte mic
E⸗ Mn
nt. Que!
n, a hlan
(yunis ninnium
ce, & hane
0 nbiobin
G coronene
leris voyun
Idnn merceze
um cmenne
olrohurcen
r Geu
x tij nui

anum

Nn Aunti

uemne htli
1n al bor
Alan ehecmwi

rümmmni menine

nss nne eegle

mdorun ig oes o

munn aiis ai ten⸗
Gor Afelts wr.
Ummammnoche
DMO r olhen

Wl

2 Höfictt ipter

TEMPTU TEMPOR. AFFLICTIONIS. 167

diſſe exiſtima, quæ tibi tranſiit ſine labore
pro æternitate. Gaudebis ſemper veſpere,

ſi diem ſic laborando expendas fructuosè.

Et quanto tibi olim ſub vitæ veſperam e-
rit ſolatio, quando eò tibi migrandum erit,
quo te nemo alius, præter opera tua, ſeque-
tur? Tunc intelliges, quanti valeat brevis la-
bor. Ergo nunc tibi proſpice, & contempta
quacunque difficultate labora tanquam miles bo-
nus (e) & certus eſto, laborem tuum, quò
majori cum difficultate fuerit conjunctus, eò
quoque majoris eſſe meriti ac valoris, quod
Chriſtus Dominus Gertrudi ſuæ pluries aſſe-
ruit. Quare ſi tibi nonnunquam labor pro
tua, aut proximi ſalute ſuſceptus videatur
Aaris nimium ac difficilis; mox cœlum ſu-
pice, & hanc laborandi occaſionem à bono
DEO tibi oblatam exiſtima, ut paratæ jam in
cœlo coronæ novum unionem inſeras, & jam
inſertis novum adjicias ſplendorem. Brevis
labor, merces æterna. Ergo ſi hanc æſtimas,
illum contemne, & cum Sanctiſſimo Patre
noſtro hanc deinceps tibi teſſeram elige: Cur-
rendum & agendum eſt modò, quod in perpetu-
um nobis exrpediat. (JF)

De contemptu temporalis doloris.

emitur.

UE labore, ſic & dolore cœlum
Nem-

) 2. Tim. 2. 3. (7) 5. Bencd. Prol. Reg.

16 ⅛ PARS II. CAPUTIII.5. 2. DECON.

Nempe agere, & pati fortia Chriſtianum eſt.
Imò patiendo magis, quàm agendo cœlum
expugnatur; & vis illa, quam Regnum cœ-
lorum pati dicitur, in humili potiùs ſufferen-
tia dolorum, quàm grandium operum moli-
mine ſita eſt. Melior e vir patiens viro for-
ti. (g) Unde licèt dolores illi, quos per ſpon-
tanea pœnitentiæ opera ſibimet homo infert,
magni ſint meriti, cœloque digni, ſi recta
cum intentione ac diſcretione debita ſuſcipi-
antur; attamen ij dolores, quos DEus ipſe
homini absque ejus electione aut voluntate im-
mittit, licèt fortè in ſe tam graves non ſint,
longè majoris dignitatis ſunt & valoris, ut-
pote in quibus propria voluntas nil ſibi arro-
gat, ac proin etiam vanitati ac propriæ com-
placentiæ minùs ſunt obnoxij.
Ejusmodi ergo dolores & afflictiones for-
tuitò ingruentes homini ſingularia Divini fa-
voris indicia ſunt; & ſi patienter, ac multèò
magis, ſi gaudenter tolerantur, certiori ac
ſublimiori in cœlis prœmio locum parant.
Hinc Magna Gertrudis aliquando in Divino
lumine intellexit: Quòd Dominus, cujus deli-
ciæœ ſunt eſſe cum filiis hominum, quandoque,
cùm nibil inveniat in bomine, quo placita ſibi
dignatione eum adeſſè deceat, tribulattones,
ſeu moleſtias tam corporales, qudm ſpiritales
immittat, ut inde habeat optortunitatem ma-
nendi cum ipfo, quia veritatis ſeriptura dicit:
Juxta et Dominus bis, qui tribulato Jag, cor-
6

—.—

(2) Proyv. 16. 32.

rtiu
Onr anf.
en ſnund
ſirnaan
gitlte vr,
Enl: unn
eit n
tium bee hinm
cer gettllnn
Stoen wmet,
unietnltni
Ppyan Aannt
ir lrpſr n
ufin G ir
i
Cucniin
N cenen⸗
Us öuiter En
erg ind tn
Clngtiet
rcinr, k erle
Aeli n e
liliggiihin
le non e a
l ihte e

NS
IS ee

Uns, ls Dut
Seklnei ſtnee
bkun guſes on

Tohorkniiane
intieſnibon

imrenmin
DNNEI, Go
Send Wn
— Siemhnbi

Denunt irt/

.

1, 4

, 1
1. 90
,G(SATN.

Pe .

—

TEMPTUTEMPOR. AFFLICTIONIS. 169
de, & : Cum ipſo ſum in tribulatione. (B) I-
mò hac de re vice altera amplius quid accepit?
G Ecut dnnulus agnum eſt deſponſationis, ſic
udverſitas tam corporalis, quäm Tiritalis ve-
riſſimum Zgnum eſt electionis Divinæz, & guöd-
R deſponſatio cum DEO.: n tantàm, guòld gra-
vatus quisqgue veraciter, imo contdenter dicere
poſſt illud: Annulo ſuo ſubarrhavit me Domi-
nus meus Ihlus Cöriſtus. Et ſt inter aduerſch
etiam höôc dono non caret, Judòd ſozlicet animum
per gratitudinem in laudein, & gratiarum a-
ctionem valet ad D Eum dirigere, onſeguenter
cum jucunditate fubſequi poteſi illud: Et kanguam
Wonſam decoravit me corona. Quia gratitudo
in adverſis eſt ornatiſſzima gloriz corona ſutpey
urum, & zopazton incomparabiliter preti-
. Ci)
Quidni igitur dolores omnes, quos pater-
na DEl clementia tibi immittir, tuisque viri-
bus ſuaviter ſemper attemperat, non lubens
feras, imò tanti boni intuitu contemnas *
Quid magni eſt, ſi caſu fortuito membrum
læditur, ſi dolor capitis, ventris tormina;
calculi aut podagræ cruciatus te exerteant;
dut alius quispiam morbus lecto affigar? Do-
lor iſte non eſt ad mortem, ſed Pro gloria
El, tuâque ſalute, ſi æqui bonique conſu-
las. Agnoſec beneficium, oſculare paternam
Numinis manum, & Contemptio dolore gra-
tlas age, quòd tanti meriti occaſio tibi offer-
tur gratis, quam ommibus mundi opibus re-
eient. Sanct. Comp. —

†
7
4

12
di-

— *
Rears 2 K 2
2* =

170 PARSII. CAPUT III. F. 2. DECON-

dimere debueras. Tunc ſi doles corpore,

animæ tuæ bene eſt: tunc ſi affligeris, ſpes tua

ad cœlum erigitur; tunc ſi tribulatio maxima
eſt, tua in DEum fiducia ſumma eſt. Ita eiſt:
„ Quantò caro magis per afflictionem atteri-
„ tur, tantò ſpiritus amplius per internam
gratiam roboratur. Et nonnunquam in
„ tantum confortatur ex affectu tribulationis,
& adverſitatis, ob amorem conformitatis
crucis Chriſti, ut ſine dolore & tribulatio-
ne ſe eſſe non vellet: quoniam tantdò ſe ac-
ceptiorem DEO credit, quantò plura &
graviora pro eo perferre potuerit. (£)
Errant, qui putant, Sanctos Martyres in
atrociſſimis ſuppliciis ideò tam hilares fuiſſe &
animoſos, quèòd ſenſu doloris ſemper carue-
rint. Senſerunt utique, ſed contempſerunt
dolorem corporis, & præ magnitudine con-
ſolationis internæ ex certitudine futuræ glo-
riæ, quaſi non attenderunt; imò ut maximô
DEl beneficiò ſibi in illo complacuerunt, ut
jocari etiam, & tortoribus quandoque inſul-
tare libuerit. Quare ſi doles corpore, mox ad
DEum, mox ad cœlum te erige: illuc namque
hoc dolore vocaris, & illuc te pertinere hoc tibi
datur indicium. Quidni ergo gaudes, & in animo
triumphas? Experire Cunaxat, & doloris
tolerantiam tibi fortiter impera, videbis le-
vem efſſe, ſi ferre poſſis; brevem, ſi non
poſſis. Quanquam bonitas Divina dolores à

ſe immiſſos ita ſoleat temperare, ut vires ho-
minis

—

(6) Imit. Chr. I. 2. c, I2.

1

Aipen
(molmif
(Es ens put
ed bee al anm
Pnhmmen 6
es doe ige
ſor igre hu
(ctenclorgne
(Clrs 10E.
mmnn Previl
Nugn potes
Mhefcium, A⸗
fenelnqnan
Pummctt l
ferüun, nihon
II! Niin
myeniniinun
4 Kiun, .
e leni
Norecn ,
e i
Kl l

nnecig n⸗

hil

ſ
eluiite,
e micee;
N

e gonun antr
Warin umd n
1petneponet /9
un Mle HHnnes
Gitium nunellel
dind hnperan
e, A ninglenn

1

dm unnce ⸗
A Crmnlre ie 1
aErun,Mndun dnd

TEMPTUTEMPOR. AFFLICTIONIS. ryr

minis neutiquam excedant. Moli diſzdere (di-
cebat Chriſtus Gertrudi pro perſona afflicta
anxiè oranti) noli dikzdere, nullo modo per-
mitto Elettos meos gravari Jupra id, quod poſ-
Kunt, &f ſeèmper adtlum eis modum ponderando:
& ſcut mater cum parvulum ſuum calefncere
vult ad ignem, ſemper tenet manum inter ignem
& parvului; ſic ego càm ſcio congruere, ut
electos meos purgem per tribulationem, non Ja-
cio boc ad eorum conkfumptionem, ſe potius ad
probationem & ſalutem. ()Unde ſi aurum
es, hoc igne probaris; ſi æruginoſum æs,
hoc igne purgaris. Nulla profectò melior
efficaciôrque pro peccatis ſatisfactio, quàm
doloris à DEO immilſi grata & humilis tole-
rantia. Brevi hoc dolore longam Purgatorij
Pœnam potes redimere. Felix, ſi agnoſcas
beneficium, & ex neceſſitate facias virtutem.
Ergéône, inquis, nullam dolori medelam
afferre unquam licet, ſed morbos omnes &
incommoda, quæ me afffigunt, quousque de-
ſæviant, ni ſponte ceſſent, tacitus ſemper fe-
ram? minimè omnium : quin imò media
convenientia malo cuilibet adhibere, non mo-
dèò licitum, ſed etiam plerumque neceſſarium
eſt, ne videaris tentare DEum. Hæc autem
poſtquam adhibueris, plena mentis reſigna-
tione effectum, qui DEO Placet, expecta:
& ſive remedia malo, ſive malum remediis
Prævaleat, patiens & contentus eſto. Juva-
it hanc veritatem teſtimonio omni exceptio-
N 2 ne

() §. Gert. 1. 3 c 84.

172 PARSII. CAPUTIII.§. 2. DE CON-

ne majori, etſi non nihil longiori, roborare.
Accidit, ut perſona labori ſuo intenta ex im-
Proviio graviter læſa magno cruciaretur do-
lore. Cui Gertrudis intimè compatiens pre-
cabatur Domiaum, ne membrum hominis
juſto labore læſum pPericlitari ſineret: „Cui

92 P

29
22
22
97
12
27
22
2
5
59
27
52
25
92
2
32

29
2
9
95
95
9)

22

2)9
29

ius Dominus reſpondit: Nequaquam pe-
riclitabitur, ſeêd pro dolore illo incompara-
bile prœmium mercabitur. Omnia etiam
membra, quæ mota ſunt ad obſequium il-
li membro ad hoc, ut dolorem illius alle-
vient, & ſanent, ſimiliter ex hoc prœmi-
um perpetuum obtinebunt. Ad ſimiſitudi-
nem, ſicut cùm intingitur pannus unus in-
croco, ſi quid aliud inciderit, ſimiliter cum
eo colorabitur. Sic cum patitur unum mem-
brum, cætera omnia membra, quæ illi ob-
ſequuntur, ſimul cum illo æterna gloria
remunerabuntur. Tunc illa: Domine mi,
inquit, quomodo tantum promereri polſ-
ſunt membra invicem ſibi ſervientia, cùm
hoc non ideò faciant, ut membrum læſum
pro tuo amore ampliùs aut patientiùs ſu-
ſtineat; ſed tantùm ad hoc, ut dolorem ſu-
um allevient? Ad quod Dominus inæſtima-
bilis conſolationis dedit reſponſum dicens:
Illam paſſionem, qua homo poſt adhibi-
tum dolori ſuo remedium parienter tolerat
pro amore meo, hoc quod nequit lenire
ſtudiò ſuò, ego ſic ſanctificavi in verbo illo,
quo in extremæ neceffitatis meæ articulo
Patrem oravi dicens: Pater, ſi fieri poteſt,
tran-

26t cude
Hnmeſne
Gidree
Nl D
uen, Ker
„Gn: E,
„00 Eltenin
„Uer nt
„ Ilte ſenlin
,d ften
,rumn Aerit
An hon ſe
anlslölnien
ſl dolor el
onlt, Afi
(lnſiberacknee
Uen, & cdin
Denm, gnd
bPininün
Eins znide nin
Mtonibes n
1iſtl inn
lanen habe,
Ulnde
N e

Vnne.
N EUe⸗

l Prel

e rAbN
”õü
Ert, Anilerer
Namnscrommme
wumntn, e lon
Nan ten Mn
1 Uueln Durn,
Imm Ekfifl

lIn
N

enn,e-

in umenmr E

l.

TEMPTUTEMPOR. AFFLICTIONIS. 173

tranſeat à me calix iſte; quòd homo incom-
„ parabile prcemium &ñ meritum per illam
ncratur. Et illa: Nonne magis tibi pla-
cet, DEus meus! quod aliquis patienter
„ ſufferat, quodcunque ſibi evenerit, quàm
quòd tunc patiens eſt, cùm nullo modo po-
„teſt evadere? Reſpondit Dominus: Hoc
„ in abyſſo Divinorum judiciorum meorum
„ latet, & excedit omnem humanum intelle-
„ cGum: ſed ſecundùm quod humano judi-
„ cio diſcerni poreſt, inter illa duo eſt, ſicut
„ inter duos elegantes colores, qui utrique
„ lantæ venuſtatis ab hominibus judicentur,
„ quòd difficulter poſſit diſcerni, quis eo-
„ rum alteri dignè præferatur. „(m)
An non ſic pati jucundum eſt, & dolor
tantis ſolatiis compenſatus omni voluptate ſen-
ſibili potior eſt? Sed quid? Si JEſus ſe ab-
ſcondit, & fingit ſe longiùs ire? tum nempe
cùm ſubtracta conſolatione interna, deſolatio-
nem, & ariditatem animo immittit; vel in
Pœnam, quòd in conſolationibus ante habitis
ſibi nimiùm placuerit; vel conſolationibus ex-
ternis avidè nimis inhiaverit, ac Divinis in-
ſpirationibus minùs obſequentem ſe præbue-
rit; vel etiam in probationem tantùm, ut
occaſionem habeat meriti, & conſolationes
ſupernas pluris deinceps æſtimer, ac iisdem
cautiùs utatur. Planè hic dolor non eſt mini-
mus, & dolorem corporis nonnunquam lon-
ge exſuperat, Præſertim in illis animabus,
N 3 quæ

— 3 S
(7) §. Gert. l. 3. c. 70.

—
=

174 PARS II. CAPUTIII. §. 2. DE CON-

quæ ab ubere conſolationum primùm abla-
Ctatæ cibo fortium minùs adhuc aſſuetæ
ſunt. .
Sed quid confili? quid tunc agendum ſic
afflicko? Nihil aliud, quam ſuperiùs de con-
temptu doloris corporalis dictum eſt: nem-
pe agendæ DEO grates, & cum plena ſuiipſi-
us réſignatione, quæ muneris ſunt, conſtan-
ter peragenda ſunt; nec quidquam eorum e-
xercitiorum, quibus cœlé ſerené aſſuevit, in-
termittendum. Sic nempe magis DEO pla-
cebit, & merito ſuorum operum majus ad-
det incrementum, quàm ſi cum Paulo ex con-
ſolationum, ac illuſtrationum Divinarum a-
bundantia raperetur usque in tertium cœlum.
Hine B. Angela de Fulginio dicere ſolebat:
Illam orationem DEO eſſe gratiſſimam, quæ
vi effuſa, & quaſi coacta ſit: id eſt, quæ non
ob guſtum ſuavitatis ſenſibilis, quo modò o-

rans deſtituitur, ſed purè ad placendum DEO

fundirur; cui proinde ſic orans ſervit expen-
ſis propriis, dum econtra conſolationis tem-
pore quaſi mercede ductus DEOobſequitur.
Vellem, dicebat aliquando Gertrudi Chriſtus,
vellem ut Electi mei erederent, quia pro bono,
imd optimo acceptarem, ſi ſuper expenfis Juit
mihi aliquod ſervitium exrbiberent. Verbi gra-
tid: ſuper expenfis propriis DEO Sacrificium
perſalvit, qut cùm non habeat ſaporem devotio-
nis, nibil tamen minus ſervit UEO in oratio-
nibus, genuflexionibus, & Lemilibus; & ſuper
his

nkenan
ns WMre⸗
il lehchent

(ea e eoden

etd Ne Nn
Gont bmmeih

inti c

gents Snriie

kes alcinst

Nerii, guin,

interne,

Centuci ir
enii ilnin
.

nis aun ch

Woent hee
Mubnper

UAutCans

E ulehnc
bun ehhuun
krintmmm:
tn pſs hechi
EN
ontorinn in
Knmreni
Crerm Peri⸗

n

—

—
le 4

e Nnnin t
NMe NSNN
mnlamm Anbere
EIvIN Dtann
nein ennumcn
Plhino Geere Meh
nrämn, g
1 Ket, genen
Cahcdh⸗

A

ebotmenckte
uin ldend

umhCemni

TEMPTU TEMPOR. AFFLICTIONIS. 175

bis confidit de benigna pietate DEI, quod ta-
men placidè illud acceptet. (n)
Ecquidem illicitum non fuerit, inſtante ari-
ditate ac deſolatione ſpiritúùs mentem in ſe-

ipſam non nihil reflectere, atque in ſuos affe-
us prudenter inquirere, num propriâ ſusâ

culpâ has ſibi tenebras acciverit; & ſi nil tale

in ſe deprehendat, placidè ad eum pro me-
dela ſe convertere, qui vulnus inflixit: At
verò anxiè nimium, & cum inquietudine a-

nimi hanc à ſe amoliri velle turbelam, irre-

ſignati ac nimis adhuc amori proprio indul-
gentis animi indicium eſt. Unicus virtutis

actus ariditatis tempore exercitus majoris eſt
meriti, quàm plures alij tempore conſolatio-
nis internæ. Elus amœnitatis (dicebat denuo
Gertrudi ſuæ Salvator) invenio in te, ſi ba-
bueris deſiderium cum gravamine, qudm ſi ha-
bueris cum delectatione devotionem. (o.)
Notent hæc ſibi delicatæ ill? animæ, qui-
bus ſemper ad ſuavitates ſenſibiles, & Sacra
bellaria dentes pruriunt. Vah! quàm debilis
& nauſeabundi ſunt ſtomachi, ſi ſolidum ci-
bum reſpuunt, & lactari ſemper volunt in-

ſtar infantum: quæ matris manum, dum pa-

nem ipfſis ſacchariten porrigit, avidè oſculan-
tur; at dum dulciaria ejusmodi ſubtrahit tan-

quam nociva ſanitati, triſtantur, lachryman-
tur, & matrem ſibi putant iratam. Ita pror-
ſus ejusmodi perſonæ devotulæ DEum ſuſpi-

cantur offenſum, etſi nullam culpæ notabilio-
N 4 ris
„) S. Gert. 1. 3. c. 18. S. 11. (9) S. Gert. l. 3. c. 30 §. 24.

—

Iy6 PARS II. CAPUTkHI.§. 3. DE CON-

ris conſcientiam habeant, dum illius potius
Divini effati meminiſſe oporteret: Cum ipſo
Sum in tribulatione, (P) quacum intellectua-
lis devotio, quæ ſenſibili longè rutior eſt, at-
que utilior, optimé conſiſtit. Melius itaque
in deſolatione conſilium non eſt, quàm inte-
gro corde ſe DEO reſignare, & quanto tem-
Pore ipſi placuerit, ad hanc ſe probationem
offerre; tum inſuperhabitôò dolore, qui ca-
rentiam ſolatij comitari ſoler, ſolitum exer-
citiorum ſpiritalium penſum lubenti animo
perſolvere: nec dubites, ſi aliquantisper has
tenebras humili patientia pertuleris, DEum
in lumine gratiæ denuo tibi faciem ſuam
eſſe oſtenfurum.

§. 3.
De contemptu temporalis adverfitatis.

NtIbil ad mundi contemptum, & amorem
cœleiſtium æquè valet, ac tribulationes &
adverſitates diverſæ: ut infelices prorſus di-
cendi ſint illi, qui ad hanc Scholam non ad-
mittuntur. Plures certéè rerum inopiam pa-
tienter, quàm copiam rerum omnium pru-
denter ferre néêrunt; & ſic plures pariter fe-
licitate ſua graviùs laborant, quàm adverfſita-
te: & ſi ſint aliqui, qui adverſis ſuccumbunt;
multò tamen plures ſemper reperire eſt, qui
ſe perdunt in proſperis, Sapiente teſte: ro-

Nℳe-

(„) Pfſ. 90. 15.

raoctes X
cllimsine
tg in ketum
m, Mu i
ſderumkenmm
uun lenoeises
cte fllin, 1
r , ,ut. ſ
Mimun g
In et, R adhet
Ur oor; En
cudonun
CONlRentur in
l eſtuncnr l
E Ülmerpen

ole, (1) Din

Di ee i

.
le mmn ure
tanne, n
1 /Codei
Nlhone ta

laul bia

00

4

/, n ſne.
„ (RN
R lenneen Wnne
Al

iget

gi
N 3

n elln Cen

Lahguunn
1henerns, lln

Nno Ali aten r

Vrntlichutſtru

ropun, G Wren

uudn
,ukls Pal
Adne Adm:
Ger NA

Md

0

R6X

mn korn

TEMPTH TEMPOR. AFFLICTIONIS. 177

ſperitas ſultorum berdet 2005. . 99) Ita (anè ni-
hil infelicius felicitate peccatoris. Pueris Ba-
byloniis in medio fornacis ardentis illæſis com-
parari poſſunt, qui inter fortunæ blandientis
obſequia, & rerum abundantiam ſine animæ
detrimento verſantur. Humilitas nempe in-
ter honores, & favores hominum periclita-
tur; caſtitas inter delicias ceſpitat, &tmpe-
rantia in rexrum affluentia mergitur: ut nulla
jam, aut rara ſit futurorum memoria, aut de-
ſiderium æternorum; dum bonorum præſen-
tium lenociniis dementata mens noxia illa qui-
ete fruitur, in qua dicitur: Piæ, pax; &
non eſt pax. Cr) 1
Maximum igitur miſerentis DEl benefici-
um eſt, ſi adverſis quandoque homo revoce-
tur ad cor; & tum etiam, cùm rectè agit,
conſolationum & afflictionum viciſſitudine
contineatur in officio, ne ad externa licenti-
ùs ſe effundat. Hinc Gertrudis illud Prophe-
t& dictum expendens: UMt mederer contritis
corde, (5⁵) Divinitùs intellexit: Qusèd Erlius
DEId Eutre miſſus, ut medeatur contritis cor-
le, ſoleat Electos ſuos aliquo gravamine, quan-
o ue etiam, panvo, & dge exterioribus tantam,
conterere, ut inde habeat occaſtonem medendi
eos. (t) Quod eidem Gertrudi ſub illis ver-
bis antiphonæ Marianæ : Ios tuos miſericor-
des oculos, &. ſanitatem corporis petenti
Chriſtus quaſi blandè fubridens aſferuix: An
N 5 ne-

(72) Prov. I. 32. (r) Jerem 8. II. (5) Hſai. 61. 1
() S. Gert I. 3. c. 30. S. G.

—

178 PARS II. CAPUTIII. 5§. 3. DECON-

nelcis, inquit, quia miſericordiſſimo intuitu te
reſpicio, quando corpore caſtigaris, vel men-
te turbaris? (u) rl
Usque adeò nempe hominis ſaluti adver-
ſitatis cujuspiam tolerantia neceſſaria eſt, ut
ſine illa Regnum cœlorum, quod usque mo-
dò vim patitur, certò ſperari non poſſit. Ni-
mirum hæreditas adeunda eſt cum oneribus,
& qui conregnare vult Chriſto, niſi compa-
tiatur primum, ineptus omnino heres eſt.
Hinc denuo ad Gertrudem ſuam Dominus:
„ Quos mea paterna providentia diſponit
„»„ per tolerantias ſanctificare; ſi vigilantes

„ ſtudent corpori ſuo commoda procurare,

„ unde ſe occaſionibus meritorum privant:
„ ego illis Divina pietate per ſomnia ingero
„ gravamen, ut ſaltem ſic aliquid mereantur.
„ Et illa: Num Domine! illis hoc poterit
„ proficere ad meritum, quod ſine intentio-
„ ne, & quaſi contra voluntatem patiuntur?
„ Tunc Dominus: benignitas mea hoc per-
„ ficit. Nam àùt in ſæcularibus videtur: qui-
„ dam ſe vitrô ac cuprô componentes orna-
„ ti cernuntur; ſed qui aurò & gemmis re-
„ dimuntur, muhtò ditiores repurantur. Si⸗

„ Militer etiam in illis fit. „ (*α9 Quinam

aliâs magnates illi ac nobiles, iique omnes,
quibus rerum abundantia, & vitæ proſperitas
alludit, cœlum ſperare poſſent, niſi bonitas
Divina fellis quidpiam & abſynthij identidem-
miſceret eorum deliciis, & nunc morbo, nunc
in⸗

(! c. H. 9. (x) S. Gert. 1. 3. c. 31.

1a Dbun
6gtlömam din
Em ONN
(A wim;ein
e honinmn ee
Cisanneeſoin
eliretuoc
,N /Cennien

Ilr flun alht
. eue Uhleſolen
inpucen dontn
) Elenper
,W en n
9iſhnn unn
Nöetmennn
„Nnlkntceere
iüscniden
„Perecrunnnn
tennpcen
er hermiſie

W N.

guin nſinen
4 N

4

a

. de⸗
R 0Derpn
7 Man

n Cri ü.

Cemnten dan Drn

umm gleni i
ifen f ii
unmoct ruunn
Tns enmumn ouin
eunk er mns ie
enlciiucnyenmmn
Dnmrlis e wen
um, Culelene.
mycummn imen
enmcnsmea e r
Akklniduſcen:
ahtd nndenti

AAon und A
Niorslelen)

TEMPTUTEMPOR. AFFLICTIONIS. 179

infortunio, nunc alia adverſitate ipſorum e-
xerceret petientiam; ut ſi non faciendo bona,
ſaltem patiendo mala utcunque cœlo apti red-
dantur.
Quæcunque igitur incumbat adverſitas,
& undecunque demum ortum habeat, ſem-
per ad DEum ùt primam cauſam, & provi-
dentiſſimum Patrem ad Electorum ſuorum ſa-
lutem omnia ordinantem, mox convertendus
eſt animus; etiamſi malevolentid ac perverfi-
tate hominum ceu inſtrumento utatur, ſine
cujus nutu ac voluntate homini nec minimùm
adverſi poteſt accidere. „ Cùm paterna ma-
„ nus (Gertrudem ſuam inſtruit Chriſtus)
„ vult fillum caſtigare, virga reſiſtere non
„ Valet. Unde vellem, ur Electi mei nunquam
„ imputarent hominibus, per quos purgan-
„ tur; ſed ſemper reſpicerent paternum me-
„ um affectum, qui nunquam paterer vel te-
„ nuiſſimam auram contra eos flare, ſi noa
„ reſpicerem eorum æternam ſalutem, quam in
„ remuneratione recipient. Atque idcirco po-
„ tins compaterentur illis, qui quandoque pro-
„ Pter orum purgationem maculantur., (ℳℳ)
Videmus certé, & quotidie experimur, quo-
tics ex permiſſione Divina homini ad proba-
tionem, ac purgationem gravis ejusmodi ten-
tatio incumbit, omni ex parte adverſa, quaſi
ſigno dato, irruere: quod evidens argumen-
ium eſt, ab altiori cauſa quàm humana hæc
omnia dirigi & ordinari, prout Jobi hiſtoria
fidem

(5) 8. Gert. l. 3. c. 30. § 13.

180 PARS II. CAPUTIII. §. 3. DE CON-

fidem facit, cui unus poſt alium calamitatum
nuntius ſupervenit. Ex quo ſimul homo ſic
afflictus monetur, ad DEum àt pientiſſimum
Patrem mox recurrere, dum ex parte homi-
num omne ſibi effugium videt eſſe præcluſum.
Quäid ſi tunc patienter ac humiliter caſti-
atiom Divinæ ſe ſubmittat, ſeque ipſius vo-
luntati fiducialiter permirtendo ferientem Pa-
tris manum exoſculetur: DEus qui non ſi-
nit nos tentari ſuprà quàm poſſumus, defi-
nito tempore mari & ventis imperabir, &
diſcuſsis nubibůs ſolem ſuum denuo oriri fa-
ciet, adverſis omnibus ad bonum hominis
converſis, novâque & majori quidem gratia
afffictionem præteritam abundè compenſante:
Càùm gquælibet adverſitas pro DEO libenter to-
lerata ſit quaſs capſula,» Cui artifer gemmam in-
Jerere parat., id eſt, conſolationem gratiæ Di-
vinæ. (2) Nam quemadmodum extraordi-
naria conſolatio, & interna ſuavitas prodro-
mus eſſe ſolet adverſitatis cujuspiam non vul-
garis mox ſecuturæ: ſic & magna adverſitas
Pagin conftantia propter DEum tolerata,
ſingularis gratie homini præparatæ proxima
diſpoſitio eſt.
Quando ergo incumbit adverſitas, non cau-
ſam proximam, ſed primam ac principalem,
quæ DEus eſt, protinus attende. Cave ſis,
ne indigneris baculo, qui te ferit, dum agno-
ſcis manum ferientis Numinis. Si impatien-
ter reluctaris, idem tibi eveniet, duod avi-
us

£

(2.) S Gert. 1. 3. c. 86.

Gyeele,
1, 4
Kantolo Kch
Dehnc.

—=

n, Proda en

.

it, mims 4
Neinmi
Cistusahfrin
Hioigo ict

(Atgno ine
clen fulimesd

Utſtmo. denm
fener primun⸗
Unpollamn bn
m, nec zen e

iihhutu, gor

leephetenti

PiNeiſcverdi
ipupmnmm,
Ermum; poncn
Cler, & tennn

W W
n ,
*

=

MI&Ns i

7 en

ulun kennn
Nü N. Conun iun
mai guienge
miünnsanenin
1u n Dl Ainer
bunnfirgunmi
mmalnmn te ,.
Enunolin enttl-
Vmmmnlumin wen⸗
Saſchimnnd
kn Get
pel Rm der

TEMPTU TEMPOR AFFLICTIONIS. fâr

bus viſcò́ captis, quæ quèò magis ſe agitant,
eò tenaciùs viſcum pennis illiniunt, & pejùs
hærent captivæ. Si afflicto tibi libet conque-
ri, quidquid querelarum apud homines vel-
les deponere, humiliter coram DEO depone,
& cum ipſo tanquam pientiſſimo Patre rem
tuam pertracta. Memineris interim, DEum
eſſe, qui fecit id, de quo tu quereris. Pur-
gat, probat, expolit te DEus; non conte-
rit, minùs te deſerit, dum affligit.
Nec etiam inde turberis, quòd fortè pec-
catis tuis adverſitatem acciveris: diſpliceat ti-
bi origo vitioſa malorum; placeat autem ipſa
caſtigatio à manu tam benefica, omnémque
quem ſuſtines dolorem, in Sacrificium offer
Altiſſimo. Senties de cœlo auxilium, ut pa-
tienter primàm, mox etiam gaudenter feras
impoſitam à Patre benevolentiſſimo ærum-
nam; nec jam erit tibi difficile, æterni pree-
mij intuitu, gloriari in tribulatione, qropria-
que experientiâ diſces verum eſſe illud Philip-
pi Nerij diverbium: In hoc mundo non da-
ri purgatorium, ſed aut paradyſum, aut in-
fernum; paradvſum illis, qui adverſa pati-

1

enter, & infernum, qui impatienter ferant.

CAPUT

182 PARS II. CAPUT IV. DE CON.
CAYUT IV.

DE
CoNTEMPTU TEMPORAILIIUM DI.
IIIAKRUM.

3

(Qamis bona temporalia univerſim à
DEO proveniant, & ſuapte natura ho-
mini ad DEum adducendo ordinata ſint: cul-
à tamen hominum plerosque à DEO abſtra-
Punt, & illius, à quo proveniunt, reddunt
immemores. Ita nempe homines ſumus, &
ipſis DEl donis contra DEum abutimur. Ra-
ra profectò avis eſt, homo dives, & valens
opibus, qui ſuam iis affectionem non affigat,
& absque nævo cupiditatis ad eum, cui deſti-
nata ſunt, uſum fideliter expendat. Plerum-
que ſuperbæ ſunt divitiæ, & plurimorum ir-
ritamenta malorum: nec facilè unum repe-
rias opulentum, qui omnia ſolius DEl hono-
ri & obſequio ſic impendat, ut non ſimul ſuæ
cupiditati, vanitati, ac commoditati propriæ
plus, quàm par eſt, tribuat. Revera homi-
nis felicitas non eſt, habere temporalia ad
abundantiam: ſed quantò rerum minus, tan-
tò minus cupiditatum eſt Mam qui volunt divi-
tes feri, ineidunt in tentationem, & in laqueum
diaboli, & deſideria multa inutilia, & nociva,
gqua mergunt böômines in intèritum, & perdi-
tionem. (a) Inde eſt, quod Chriſtus Domi-
nus

(4) 1. Tim. 6. 9.

urmiun de leh

er d Ne
Hnkumru
bitu d
is
Tehn, gra d
Deyltam,n
Ncut, der
iu⸗ F uen

1

Uim magun
Nek goe
chonnio el;zu
er ulumqte in
1, Cun panpen

it. Mtqriopep

Rdſeiopini⸗
Grnir id dolen
Uegne te hne
Nis thi moged
Hinfnptrnert
Gepolet (
Unun tiine
Rihecininig,
iid ir h
h oborzre

(et Pigen

— =

-

eN

R

htnnk

N
N

Nenge: De
heng, kn
ekonnts ing
mDlimrtimn
wo St,d en
darnn n

GumNenn aliceſß
Geteipnnn. Deun⸗
Uine, Ahtncn ⸗

ec de Wun kepe⸗

Vend, Uunnni

CNNNNn

, 6
Vefen 8

TEMPTUTEMPOR. DIVITIARUM. 183

nus inter primos Beatos dicat pauperes ſpi-
ritu, humiles nimirum ac pauperes, qui nec
habeant in ſpiritu divitias, nec ſpiritum in
divitiis: ut ſequaces ſui ſtatim hac initiaren-
tur doctrina, qua nudum à bonis temporali-
bus Magiſtrum, nudi ſequerentur diſcipuli:
Vade, inquit, vende omnia quæ babes, & da

nl pauperibus, & veni ſequere ine! (5)

De paupertate ſpiritüs.

Qn magna vitiis & divitiis affinitas, tam
arcta quoque humilitatis ac paupertatis
cognatio eſt; ut non fruſtra veritatis Magi-
ſter utramque ſimul unica phraſi complexus
ſit, dum pauperes ſpiritu beatos pronuntia-
vit. Eſt quippe paupertas ſpiritůs tam humi-
lis de ſeipſo opinio, ac proprij amoris exinanitio,
ut nedum de ſe ipſo, vel de donis naturæ &
gratiæ ſibi collatis quidquam præſumat; ut
neque de rebus ac opibus à DEO concefſis
plùs ſibi arroget, aut in uſus ſuos convertat
quàm ſimplex neceſſitas & decentia ſuæ conditi-
onis expoſcit. Cùm enim omnibus DEl donis
indignum ſe æſtimet verus humilis: omnes o-
pes atque divitias, quas haber, non tamquam
ſuas, ſed ùt res DEl conſiderat, non aliter
quâm juxta voluntatem ſui Domini expenden-
as. Quare ſe piaculi cujuspiam reum cre-
deret,

—ʒ—N——

(9 Math. 12. 21.

T194 PARS II. CAPUTIV. §. 1. DE CON-

deret, ſi minimam affectionem ejusmodi bô.

nis temporalibus addicèret, aut de iis aliter

diſponeret, quàm DE gratum acceptumque
fore arbitratur. Et hoc pacto in mediis opi-
bus inops, & inter divitias eſt pauper ſpiritu,
ut illis annumerandus veniat, qui ab Apoſto-
lo hoc elogio decorantur: Nibil Zadentes 3
& omnia pohſdentes. (.9
Primitivæ Eccleſiæ iſta fuit felcitas, ut
nemo fidelium quidquam ſuum eſſe diceret;
etſi ampla à parentibus haberet latifundia;
aut magnam auri vim in comune contuliſſer.
Primus ille fervor ſidei, ac certa promiſſæ
beatitudinis expeckatio utl eorum animis ho-
noris ac doloris cujusvis temporalis contem-
ptum indidit, ſic & ejusmodi bonorum excl-
tavit faſtidium, quæ ad veras divitias in cœlo

aggregandas ſibi eſſe Ppoterant impedimento.
Cùm autem non tam divitiæ ipſæ, quàm ea-

rundem ad animum adhæſio, cGleſtium deſfi-

derium remorentur; ut hanc à ſe prorſus fa.

cerent alienam, nec ad hunc viſcum affixi à
libero ad cœlum volatu in minimo animus di-
ſtineretur: maàluerunt facultatum ſuarum pre-
tium univerſum Apoſtolorum pedibus affun-
dere, & communi uſui omnia addicere, quàm
cum quali quali periculo eprum dominium ae
diſpenſationem ſibimet retinere. Ex quo ge-
minam conſecuti ſunt utilitatem, dum ipſis
dabatur ſingulis, Prout cuique opus erat:
nec minùs interim à periculo divitiarum im-
munes

—

(% 2. Cor. 6. 10.

,Sewnr l
. nf⸗
um mhn
1 lienn an
uß⸗ üpuper
Nlmim,t n ha
Cnkeits A
zutfr lien
r ſnoret alt
ult i 1 Pt
, ! oN 0
enpore Me: i
nltfet, in
b ii
D 8Aht
n tot aeun
kciet!
lbe iren ulun⸗
bopbes Comn
red nd
Morl ls ine
Vnelce ec
Non ubereot,
Toohitennre
bert elpend
Aainn 4
u Ponn exen
ne iſtch
M 1bone
ontlerer
N Pinen

4

5d9)
ell

4

10 ali an
r ll

OOO

An
l 1) & .

ſ

Dn Hanfie aunt

r ani ni

bEnporiisconer
Keipnocd onanm ere
2AtensCftisin e
Eporrm melnenn
tle, nd
ui lef

1I eonn mine

7

TEMPTU TEMPOR. DIVITIARUM. 185

munes centuplum illud à Chriſto promiſſum,
& vitam æternam ſpe certa expectabant.
Illud interim admiratione dignum, quod
huic ſpirits paupertati centuplum ejus, quod
relinquitur, in hac etiamnum vita reſtituen-
dum Veritas adpromittat: Amen dieo vobis,
nemo eft, qui reliquerit domum, aut fratres,
aut ſorores, aut patrem, aut matrem, aut fili-
os, aut agros probter me, & propter Evangeli-
um, qui non adccipiat centies tantùm, nunc in
tempore boc: domos & fratres, & ſorores,
& matres, & ſlios, & agros cum perſecutio-
nibus, & in ſeæculo futuro vitam æternam. (d)
Si divites difficilè ſalvantur, & ſimplum divi-
tiarum tot ac tanta ciet pericula, quid centu-
plum faciet? ſed parce metu! Nullum hic
ſubeſt periculum, quamdiu paupertas ſpiritũs
his opibus dominatur. Domus, familiæ, a-
gri, prædia, & quidquid demum divitiarum
eſt, prorſus innocua ſunt, & perfectioni E-
vangelicæ nec minimùm officiunt; ſi animo
non imperent, ſed ſerviant tantùm, ac eo
modo habeantur & expendantur, qualiter ha-
beri & expendi jubet Evangelium. Si liber
eſt animus, & bona voluntas adſit, ac ejus-
modi bona externa magni non faciat, nec
inordinata affectione proſequatur; ſed ut re-

vera ſunt ceu bona DEl, & à DEO ſibi con-

credita conſiderer & tractet: in mediis divi-
tIis magis integra erit Paupertas ſpiritũs 2
quâm in alio, cui curta quidem ſupellex, ſed
eient. Sanct. Comp. ani

(2) Marc. 10, 29. & 30.

186 PARS II. CAPUTIV. §. 1. DE CON-

animus ab affectione rerum non æquè liber,
unquam eſſe poſſit.
Nec enim, ùt vulgus æſtimat, paupertas
Evangelica in rerum omnium inopia ſita eſt,
ſed in paupertate ſpiritůs, hoc eſt, in tali nu-
ditate animi, quæ ex his bonis, quæ utenda,
fruenda accepit, nil ſibi attrahat, ſed tam li-
bera maneat ab affectu divitiarum, ac ſi nil
ad ſe penitus pertinerent. Servat quidem,
& curat hæc bona tanquam à DEO fſibi com-
miſſa, inſumit etiam, & expendit; ſed juxta
voluntatem DEI, quemadmodum ſervus aut
procurator rem ſui Domini.
Errant profectò, & nimiùm hallucinan-
tur, qui de paupertatis perfectione ideò glo-
riantur, quod parciſſimé utantur bonis tem-
poralibus, & tenuiſſimo victu ac veſtitu con-
tenti ſint: qui tamen majori affectione, &
multò tenaciùs vilibus ſuis reculis forſitan ad-
hærent, quàm alius quispiam grandibus ſuis
divitis. Affectus hic magis penſandus eſt,
quàm cenſus; nec attendendum, quàm mul-
tùm in penu, ſed quàm parùm in corde ſit.
Non equidem dixerim, ſuperfluum rerum
uſum paupertati ſpirit⁴s nil detrahere, ac ſo-
lam internam animi nuditatem, quin aliquod
ſentiatur exteriùs paupertatis incommodum,
rem totam conficere. Ridicula foret hæc pau-
pertas, quæ ſibi blandiretur de paupertatis
merito in futurum, ac ſimul omnibus fruere-
tur commodis divitiarum in præſenti. Id u-
num eſt, quod aſſerimus: pPaupertatis per-
fe-

vnwh

ſa 4 4
Arnn ſil
. rrn 1

—

ias n.e .
lerin

Gnits
ininieine
legie
elſendor den
6t minorenn
dl in oh
Cun Ctegotie
Nomgtg le
EtEicucdmne
Cln, A As
T le Angenes:
tuns ii et,
Es kefetur, un
ur, Jin ſi ii
Orims imer
ſFtils probeio⸗
Nnenpelen
Unn haonuns p
Cun tkinmmiore
do er oe Cen
lult, ſt nn
1 lomnoc
Animn, onmn

lie
IlCenn
ſn )

— =
—
= =

S=

fectionem non à parciori aut liberaliori rerum
uſu, qui juxta conditionis, loci, temporis ac
perſonarum diverſitate diverſus eſt; ſed ab
animi ad eas res majori minorive adhæſione
principaliter deſumendam eſſe. Eremicola il-
le, cui Magni Gregorii magnæ opes, & feſti-
vus ſplendor offendiculo fuit, ab Angelo di-
dicit: majorem eſſe ſuam, erga catum, quem
alebat in cella, æſtimationem & affectum,
quàm Gregorii erga ingentes ſuas opes, &
pompas pro Pontificis dignitate neceſſarias.
Eſt aliquod animi ab affectu rerum liberi indi-
eium, ſi quis vaſis teſtaceis perinde utitur,
atque argenteis: at ex mente Saleſii majoris
virtutis ille eſt, qui ex patinis quidem argen-
teis reficitur, tam parùm autem ad hæc affi-
citur, quàm ſi vaſa eſſent figlina.
Optima interim ac certilſima paupertatis
ſpiritůs probatio eſt; fi caſu aliquo fortuito,
puta tempeſtate, incendio, vel alio infortunio
rebus ſpoliatus placido fert animo, & plena
cum reſignatione tolerat inopiam, & cum jo-
bo ex corde dicit: Dominus dedit, Dominus
abſtulit; ſit nomen Domini benedictum! (e)
Quod ſi ejusmodi temporalium jactura homi-
nem reddit inquietum, querulum, ac deſpe-
rabundum; ſignuim eſt, ſuas ipſi opes tanquam
ſuas adhæſifle, & affectu etiam, ac ſpiritu
fuiſſe divitem, atque divitiis appoſuiſſe cor
ſuum. Nimirum quæ poſſidentur cum amo-
e, perduntur cum dolore; & quò major
2 ex

—

(e) Job. 1. 21.

188 PARS II. CAPUTIV. §. 2. DECON-

ex rei jactura dolor eſt, ed amorem & affe-
ctionem etiam fuiſſe majorem certum eſt.
Ne dicas: te damno temporalium non
ideò affligi, quòd affectu nimio proſequaris;
ſed cùm tua non ſint, & à DEO tantm tibi
concredita, te triſtari, quod tibi integrum
jam non ſit, ex iisdem bonis Divinæ volun-
tati obſequi, & pro gloria DEl utiliter di-
ſpenſare. Vana hæc excuſatio eſt, & tum
demum cujuspiam valoris eſſe poſſet, ſi pro-
priâ tuâ culpà bona hæc interiiſſent: at verò
caſu fortuito, aut facto alieno perdita cùm
ſint, Dei voluntate ac permiſſione tibi ablata
ſatis intelligis. Ergo ſi tulit DEus, quod ſu-
um erat, cur indignaris, & quaſi res tua ab-
lata foret, turbaris? Jam hæc bona ab ipſo
DEO expenſa ſunt, quæ per te expendenda
credebas: nec aliud jam abs te poſtulat DE-
us, quàm ut ex tuo ipſi facias ſacrificium,
tuam nempe voluntatem ad ipſius beneplaci-
tum integrè reſignando.

§. 2.

De paupertate Religioſa.

PAupertati ſpiritús in medio divitiarum lo-
cum eſſe, ſi nulla animi ad easdem ſit ad-
hæſio, nec tam ùt res ſuæ, quàm ùt à DEO
precariò conceſſæ conſiderentur, ſtatim vidi-
mus. Sed ùt amor proprius nequam eſt,
non rardò evenit, ut ſub prætextu conſerdn-

inbihin d.
Tin unenh 1
bts eſtis
UeArns, dl
is ehemmd Kn
aslen Ohel
Oehenctent

Uctnd iinin n

odnek⸗
(eaked lenpel

ketete nediun i
gee 10 foiſtun
n connahal
umn Aillis, l
Und, quonscre
cenumn perne
Tunemn hune
Uumpnt, guie
Pbneli ſen⸗
mm,annm
Cnininonkel
Dertmnisfelcing
shelgonii
le⸗
ln

lirli bere re

Unonn
un Tet er

uun hete d. N 4
Ale oke i
1 NK

N

4 „»„ ,

Plm Dis, r
rid ali es u

nim bhun bir
e belhenten

D s lnkan,
unm A Mpedt

TEMPTUTEMPOR. DIVITIARUM. 139

di aut augendi res DEl, clanculùm ſe cupiditas,
& affectio inordinata inſinuet; nec jam liber
animus imperet divitiis, ſed divitiæ animo in-
cipiant dominari, iisdémque curis, & ſolici-
tudinibus luperfluis mentem deprimant, qui-
bus ullus alius, qui ſpe & animo inhiat pe-
cuniis, deprimi ſtringique poſſit. Unde fit,
ut easdem opes non eo jam modo expendat,
quo expendendas à DEO accepit: ſed vel te-
nacitate nimia erga alios, aut liberalitate im-
modica erga ſe ipſum largiter delinquat. Us-
que adeò nempe difficile eſt, in mediis opibus
tenere medium virtutis, ut nec ad dexteram,
nec ad ſiniſtram deflectat animus, indéque
non contrahat plurima maximâque impedi-
menta ſalutis, quæ funis inſtar trahunt con-
tinud, quousque animam à DEO abſtrahant,
& demum pertrahant ad interitum.
Funem hunc uno ictu amputant, & ab-
rumpunt, qui generſo temporalium contem-
ptu ſimul ac ſemel ab ejusmodi bonis ſe expe-
diunt, quorum carentia roleratu facilior eſt,
quàm innoxia poſſeſſio. Hæc Religioſæ pau-
pertatis felicitas eſt, dum paupertatem ſpiri-
tůs Religionis vinculo adſtringit, ut jam nec
libeat, nec liceat deſultare animo, & quem
ſemel exuit, ad res temporales affectum de-
nuo reſumere. Felix neceſſitas, quam hic
ſibi indicit libera volunras, Ne bonorum æ-
ternorum adeat periculum, abjicit tempora-
lia; & ne ipſa hæc voluntas mutationi queat
eſſe obnoxia, voto vult eſſe ligatam. Quæ
3 ma-

190 PARS II. CAPUTIV. §. 2. DE CON.

major cogitari poterit libertas, quâm in his

vinculis, quibus homo aſſeritur in libertatem

filiorum DEl? Non jam boſpites & advenæ,
fſJed cives Sanctorum & domeſtici DEI () au-
diunt, quibus confidenter cum Petro dicere

licet Chriſto Domino: Ecce! reliquimus om-
nia, & ſecuti ſümus te: (£) dum interim

tot alij in mundo ſi non verbis, ſaltem factis
ipſi dicunt: Reliquimus te, & ſecuti ſumus
omnia.
Magna profectò paupertatis Religioſæ fe-
licitas, cui centuplum in hoc mundo, & vi⸗
ta æterna in akero adpromittitur. Quanquam
enim iſtud centuplum cum perſecutionibus )
ſemper ſit conjunctum, & bona Religioſorum
comitem individuam ſemper habeant invidi-
am: nunquam tamen Paterfamilias ccleſtis
ſuos domeſticos præſenti ope deſtituit, quam-
diun paupertatem votô promiſſam ſanctè cu-
ſtodhunt, nec è ſuis domibus inquilinam hanc
cœlo tam charam expellunt. Quamprimum
autem huic renuntiatur hoſpitium, etiam di-
ſciplina monaſtica emigrat; & undà ſimul pro-
tectio Divina. Pleraque nempe Moraſterio-
rum fata ad hanc ſe referunt originem, &

quamdiu ſarta tectâque manet diſciplina mo-

naſtica, cujus fulcrum, præcipuum eſt pau-
Pertas; adverſsriorum quorumcunque po-
tentia ac malevolentia nihil efficiet, DEO pro-
miſſum ſuum centuplum defendente. Urnon
fruſtra egregius quidam Abbas identidem ſuis
in-

(V) Eph. zꝛ. 19. (2) Math. 19. 27. d Marc. 10. 30.

„ienn d
(Ann Dwnnee

(n Ceilnenen
mnak
Nergoltun
nr ih len
Clipline ene
NNgue Apennl
ſeoni 6 lel
Peller: er dor
rites ſübcti
leri ſperate n
Cm. Qoock
npcnenr, unm
Drerun, & let
sunr. U
6e murmureſntn
voncls eiden
No Mente ibtneg
Aicen, anins
Uinr los, er
Cnn bitun
Muuil nen „
n

NRerum

ftulen i

0

„

t, E hu

Wnuyemni ſihik
Annin hve ninc
Aponmmmnr (unger
ann ylwiinu
4D /
n Cbanfelgabnn
hkoper eben ini
1 Dutamlis caktt
mioreittut
, Dontn ln
onbuznilnmne
Wehm Cunmtnm
n hium, Ein 6
Uinn, Amihmin
, Nrun Chim 4
Tun NMecnan th
. Ilcenele

Gun⸗
Geor.

ſ
.
1

te. Uu

TEMPTU TEMPOR. DIVITIARUM. 191

ingeminaverit: Servate diſciplinam &£ ipſa ſer-
vabit vos! Quisquis igitur Religioſorum ſibi
ipſi, ac ſuo Monaſterio ex animo bene vult,
paupertatem Religioſlam pro virili ſuo ſem-
per tueatur illæſam ;: & magnum ſibi ipſi
perfectionis monaſticæ, & Monaſterio bene-

dictionis Divinæ afferet emolumentum.

Equidem intentionis noſtræ non eſt, pau-
pertatis monaſticæ obligationes omnes ſingil-
latim deducere, utpote Religioſorum cuivis
jam ſatis notas. Id unum monuiſſe ſat fuerit,
nec rigori nimio, nec item laxitati, plus quàm
par eſt, deferendum eſſe, cuùm ex utroque

diſciplinæ pernicies ex æquo timenda ſit.

S1

namque Superior nimis parca manu ea, quæ
Regula & recta ratio permittit, ſubditis di-

ſpenſet: ex hoc rigore Superioris ſequetur

laxitas ſubditi, dum id, quod à Patre mona-
ſterij ſperare poterat, jam aliunde ſibi pro-
curat. Quod cùm citra labem diſciplinæ fie-
ri nequeat, unum inconveniens poſt ſe trahit
alterum, & ſic demum totus diſciplinæ ner-
vus luxatur. Ut nihil dicam de inquietudine
ac murmure infirmorum; qui, dum portant
pondus diei & æſtus, ſi ea, quæ ſibi debentur
pro parte ſubtraéta, aut ſordidè ſubminiſtra-
ta vident, animis concidunt, turbantur, &
turbant alios, nec jam eâ, quâ ſolebant, ala-
critate ſervitium Divinum peragunt, & fer-
me non niſi metu pœnæ ſuum faciunt offici-

um. Adeò verum eſt illud Bernardi: Uei
non eſt abundantia, ili non eſt obſervantia.

192 PARS II. CQAPUTIV. §. 2. DECON.

Quemadmodum autem nimius rigor Su-
periori, ſic nimia laxitas ſubdito vitanda.
Cumprimis igitur ipſi ſubſtantiæ paupertatis
Religioſæ inimica proprietas non moddò in
magnis, ſed & in minimis ſedulò cavenda,
ut mhil clam Superiore accipiatur à quoquam,
aut clanculùm teneatur. Nec ullatenus pro-
bare poſſumus illam quorumdam opinionem
oppidò laxam; qui nulli ſibi Religioni du-
cunt, res quasvis, ac etiam pecuniarias ſibi
oblatas ea conditione acceptare, aut apud
perſonam tertiam deponere, ut proprietas
quidem rei donatæ ſpectet ad donantem; ſibi
autem integrum ſit occaſione, quacunque li-
buerit, vel rem totam ſimul, vel per partes
repetere: quam deinde Superiori, nullâ de

hoc quaſi depoſito mentione factâ, ceu rem

noviter acquiſitam, aut ab amico oblatam ex-
hibeant, & ſic ejus permiſſione tuti, rem in
ſuos uſus convertant. Annon reapſe & in ef-
fectu idem eſt, ac ſi tenerent ipſi rem pro-
priam, dum inſciò, & dubio procul, invitéô
etiam Superiore apud tertium habeant depo-
ſitam. Annon ei, qui talis eſt, dici poſſet,
quod Magnus Baſilius Syncletico olim ſena-
tori, poſteà monacho dixit: Dignitatem ſe-
natoriam abdicaſti quidem, & tamen non es
monachus, quamdiu de rebus tuis aliqua tibi
reſervas: ac ſi diceret: jam nec ſenator es,
nec monachus, nec ſæcularis, nec Religio-
ſus, quandoquidem verè pauper non es. (2)
ui

6: ) V. PP. 1. f. c. 6.

ſ

omron
aotcl

UiN
eg 1 gri
eO it n
Celimn opoien
Hlrm unn Ihn
attiinidn
it, W poleh
n ecen min
Alochen er

Proceri Car⸗

ornextraci cen
Ini, & paupen

bonnl proyre
Deince ade
Nill retines, o
Nle. Picent,
giplo eclo n
Heruepotern
unheſoret i
ESelt Kconod
Nereg, ut tori
8 Mzoores be,
Uen dmt

I
0

Piguur, I M
Crakconnen,
oglar, uange
n ol ſelor oan
e KAenn oni e
tone hckl cen ten
ACNmel.
Nermilone tuc kenin
¹ Mumenkne

I

.
4

Utmrtn Il tn n
.

Anio ol iwi
erüm dhem ⸗
üi tis t dſe

7
49
1

0

—

—

TEMPTU TEMPOR. DIVITIARUM. 193

Cui Regnum cœlorum, paupertatis volunta-
riæ prœmium cordi eſt, ad has artes ſe non
convertit. Utr quid mundi opibus valere

juſſis Religioſam pauperiem profeſſus es, ſi

eo tibi modo rurſus providere intendis, quo
ſæcularium opulentiſſimi etiam de ſecuro tem-
poralium uſu fibi providere commodiùs non
poſſent? An tu illum pauperem diceres, qui
depoſità apud amicum pecuriâ, quoties libue-
rit, uti poſſet, tametſi pecuniæ proprietatem
in ſpeciem amico cederet? Imaginaria certè
& ludicra foret hæc proprietatis abdicatio, ſi
pro certo abdicantis uſn aſſervari, & quavis
hora extradi debeat. Tu interim ſi animæ ſa-
luti, & paupertatis integritati cautum vis,
ab omni proprietatis ſpecie mala abſtine. (E£)
Deinde ad ea etiam, quæ Superioris per-
miſſu retines, omnem affectum inordinatum
exue. Pudeat, ad hujusmodi minutias affici,
qui pro cœlo totum mundum, & quidquid
ſperare poterat in mundo, reliquit. Imò quàm
turpe foret, ſi ad tuas reculas, utcunque uti-
les aut accomodas, tanto te affectu abripi ſi-
neres, quali forſitan in ſœæculo ad facultates tu-
as majores abreptus non fuiſſes. Quidquid
proin ad uſum tibi conceditur, tanquam re in
diem tibi commodata utere; & ſi obedientia,
vel charitas à te repoſcat, lubens redde, nec
credas tuum tibi ablatum eſſe, cum tu ipſe tu-
us eſſe non poſſis, certè non debeas.
Cæterùm in uſu rerum paupertas Rcligid-

— 5

(4) I. Theſſ. §. 22.

——

194 PARSII. CQAbUTIV. §.2. DECON-

ſa àt plurimùm periclitatur. Cùm etenim
bona Monaſterii ſervitio Divino, ac paupe-
rum ſuſtentationi deſtinata ſint; ſi in alios u-
ſus expendantur, fine ſuo deſtituitur piorum

Fundatorum ac Benefactorum intentio. Cen-

ſetur autem omne id ſervitio Divino impen-
ſum, quod iis, qui DEO ſerviunt, in viéctu,
veſtitu, ac habitatione congrua, & cumpri-
mis quod fabricæ & ornamentis Eccleſiæ im-
penditur, in quibus minus eſt exceſsũs peri -
culum, dum in iis, quæ honori Divino im-
mediatè ſacra ſunt, illud locum habet: Quan-
tum potes, tantum aude? Quæ verd ipſas Re-

ligioſas perſonas attinent, in iis faciliùs mo-

dus excedi, & uſu fuperfluo peccari poteſt.
Cenſetur autem omne id ſuperfluum, quòd
pro conditione loci, temporis, ac perſona-
rum neceſſarium ac decens non eſt. Neque
enim nuda hic neceſſitas pro norma ſtatuen-
da eſt, qua ſine DEl ſervitium ſuſtineri ab-
ſolutè non poſſit; ſed neceſſitas decentiæ, &
piæ conſiderationi juncta, ſine qua non ita
commodè, integrè, & alacriter DEl ſerviti-
um à Religioſis ſuſtineretur. Inde eſt, quod
Sanctiſſimus noſter Legislator id potiſfimum in
Regula ſua caverit, ne ſuis Monachis quid-
quam ejusmodi neceſſariorum deeſſet, ſed ſin-
gulis ſemper daretur, quæ danda ſunt, ut in
domo DEl nemo contriſtetur. Quidquid er-
go pro Religioſorum diu noctùque DEO ſer-
vientium ſuſtentatione, conſervanda, vel're-
ſtauranda valetudine, veſtitu ac habitatione
de-

orlen polerd
tecelttilun
DNucunn col
Ortle s et,
icum ſreun
18 Mgonmm
Pentglamein
lealendhiu
en hommre
Ulpenminnrt
non Eve puln
monio funt,
lno bon Ten
Munre lerum
4 nte hl,
leliuttis, ted
1e r unncton
Cineretfl
Dertmns anam
Kriomn s) olin
Urvgrunrpanp,
Unltertlu ren
Uukkuur E
UIuupmtntic
oos

S

i *“
Kommenilien
i gr ham Nind
humkher E
CEſediin
Inen in i ſolig n
prno hereni oltt
meiclirflun, g

Pr le perloon

ſell

E
=
=

TEMPTU TEMPOR. DIVITIARUM. 195

decenti, quin & recreatione honeſta conveni-
ens ac decens eſt, inter neceſſaria computari
poteſt. Jam quod ſuprà fuerit, ſuperſftuum eſt,
& amputari debet. (1)
Quinam igitur cum paupertate Religioſa
conciliari poterit illa veſtium ac utenſilium
non neceſſariorum farrago; raritatum ac cu-
rioſitatum copia; librorum, quorum nullus
fortaſſe uſus eſt, abundantia; & exquiſita ad
invidiam ſæcularium ſupellex, quæ in priva-
tis Religioſorum cellis nonnunquam viſitur?
præterquam enim quod ejusmodi res pretio-
ſæ paſcendis tantùm oculis aptæ ſapiant vani-
tatem homine Religioſo indignam; inſuper
paupertati monaſticæ, & Religioſæ humilita-
ti non leve vulnus infligunt, evidentique te-
ſtimonio ſunt, talem Religioſum mundo. ex
animo non renuntiaſſe, ipſique etiamnum
prurire tergum ad nugas Ægypti. Eperien-
Hã certè conſtat, talem nunquam alicujus eſ-
ſe ſpiritùs, ſed ſub Religioſi ſchemate geſta-
re cor mundanum, & tam exiguam ipfi di-
ſciplinæ ac perfectionis monaſticæ, quàm pau-
pertatis curam eſſe. Totum quippe ipfius
ſtudium, eò collimat, ne ullum unquam ſen-
tire cogatur paupertatis incommodum, quod
tam ſuperflua rerum omnium proviſione pa-
läm teſtatur. Et quid dico, incommodum?
dum nec commoditate contentus eſſe ſoleat,
niſi unà vanitati & curioſitati fiat ſatis.
Verus Religioſus, cujus habitatio in coœ-
lis

———

() §. Reg. c. 53.

196 PARS II. CAPUTIV. §. 3. DECON-

lis eſt, præſentibus ad uſum ſibi conceſſis mo-
derartè utitur, ac ita ſe gerit, velut in convi-
vio: dum circumferuntur epulæ, ſi ad ipſum
perveniant, extentà modeſtè manu partem ſu-
am accipit; ſi miniſter ipſum prætereat, fert
placidè, & alterum miſſum expectat; ſi veni-
re differat, non inclamat, ſed eò, quod ad
ipſum pervenit, contentus eſt, nec de quali,
nec de quanto conqueritur. Sic erga res ne-
ceſſarias Religioſus afficitur, & quidem ſine
affectu. Si neceſſarium quid ſibi defieri con-
tingat, non conqueritur, ſed opportunè ſu-
am indigentiam ſuggerit Superiori. Si quod
datur, minùs eſt accommodum, aut non ple-
nè ſufficiat; tunc nimirum paupertatis me-
mor gaudet, ſibi oblatam occaſionem qua-
dantenus ſentiendi, quod ſolemniter promiſ-
ſit: optimè gnarus, verè pauperem non eſſe,
qui nullius unquam vult indigere. Nempe
ingens illud prœmium paupertati promiſſum
non datur pro nihilo.

§. 3.
De indiſoreto zelo paupertatis.

CQCUm virtus quælibet, ſi medium excedit,
laudem virtutis amitrat, & degeneret in
vitium; etiam paupertatis ſtudium, ſi ſuos
prætergrediatur fines, à natura virtutis defſci-
ſcit, & non unius tantùm, ſed plurium vitio-
rum indolem nanciſcitur. Equidem Relgo
0

4

gmelslene
lhninas

zotroimnuch

Nutſeicbun,

Dwm umuiſrn

Cnlrütnnr
etuits oorum
Eluns hunst
inThiun, mn
ſim unkr
Kbemclen,
its, Und n
Unenpreterg
Cckt. Eccuren
Eetlmitur, ni
Hancdine 000.
Pertions ſtc
Geionor Dl
Prorini nelis
Dundronmort
m müie
len, A Ad
1n horen
nt,

ſak on

mgl ſicchn
nltnmn
nperun Kan
Wdin rn ,
mun papernus ar
n oeuſcnen ⸗

ol ſemier nni⸗
Nertungenmnel,

m leni munlin
enk

TEMPTUTEMPOR. DIVITIARUM. 197

ſo ſimplici, cui nulla temporalium cura com-
miſſa eſt, minùs hic timendum. Vix erit,
qui nimio paupertatis affectu excedat, niſi for-
ſitan ex imprudenti zelo parcendi rebus ad
uſum conceſſis ſemet fraudaret neceſſariis, cum
vitæ aut ſanitatis periculo; qui caſus tamen
ævo noſtro inauditus. Illos ergo potiſſimùm
tangit periculum, quibus bonorum tempora-
lium adminiſtratio vel in toto, vel pro parte
committitur. His amor nimius ſervandæ pau-
pertatis nonnunquam fœdè illudit; & dum ſe
virtutis partes agere ſibi videntur, deflectunt
in vitium, meritôque audiunt: Habent zelum,
ſed non ſecundum ſeientiam.
Si namque virtutum omnium finis eſt cha-
ritas, illud paupertatis ſtudium, quod hunc
finem prætergreditur, etiam virtutis fines ex-
cedit. Eccur enim paupertas Religioſaà ſpon-
te aſſumitur, niſi ut abdicata temporalium ſo-
licitudine DEO ac Divinis liberiùs vacare, &
perfectionis ſtudio ſe totum dare liceat: ſic-
que honor DEI, ſalus animæ, & ædificatio
proximi melius promoveatur. Hic unicus
Fundatorum ordinum ac Monaſteriorum finis
eſt. Jam videſis, qualiter nonnunquam fini
huic ij, quibus præcipuè curæ eſſe deberet,
derogent, & ſub ſplendido paupertatis præ-
textu DEO honorem, animabus profedtum,
proximis ædificationem ſubtrahant, & cha-
ritatem tam in ſe, quàâm in aliis enormiter
lædant.
Verum eſt: Bona Monaſteriorum ſunt bo-
na

198 PARSII. CAPUTIV. §. 3 DECON.-

na Ecclefiæ, & Divino dicata ſervitio; pro-
indéque conſervanda funt, ac etiam augenda,
nec unquam expendenda ſuperfluè. Quid
jam ſequitur? ergo Religioſis, quàm parciſ:
ſimè fieri poſſit, dimenſum ſuum porrigen-
dum? ergo domeſticis minor indies & ſor-
didior portio aſſignanda? ergo hoſpitibus
congruus honor & hoſpitalitas non exhiben-
da - ergo pauperum nulla, vel modica ha-
benda ratio? ergo quæ vendenda, ſummo
ſemper pretio, quæ emenda, minimo venire
debent? ergo artes omnes, ut crumena pin-
gueſcat, excogitandæ ſunt, ſeu bene, ſeu ma-
lè ſonet in auribus ſœæcularium? Ubi chari-
tas? ubi ſalus animarum? ubi honor DEl?
ubi ædificatio proximi?
Religioſi rehctaà omni, qua frui poterant
in mundo, commoditate, parentibus, fratri-
bus, charisque omnibus valedicunt, ea ſpe,
freti, ſe juxta ſponſionem Chriſti Salvatoris
meliorem in Religione matrem, meliores pa-
tres & fratres ſe reperturos. Quòd ſiibidem
cum tempore experiantur novercam, & nec
paternum nec fraternum in ſuis Akoribus af-
fectum; quo animo Religionis onera porta-
bunt? qua alacritate ſpiritùs Divino ſervi-
tio ſe impendent? An non hac tenacitate,
Paupertatis nomine pallhiatà, cultus Divinus
minuitur, & ipfa fimul diſciplina, cujus ani-
ma charitas eſt, languet, & peſſumit?
Non ignoramus equidem illud S. Regulæ
monitum: Ut omni extremitate contenti ſint
Mona-

Sun, Ctod der

tchönis kten

1

JNRCN
us gigtdn
(dt hockind
eeiced tma
ui dbige k
et, Clcreionan
1s Umne ſne
?onnin tenpnm
tr mine
Inn, Clfte in
m er
Dustenncumn i
u lonteizen⸗
Ouunglum An
Doeglle nir,
Iinm, & iMemion
ukeachl
innimi erltene
Ence nniin
Nnatlt otonr

16 1 4

)N

. den⸗
r “

Tenmnck, Miinbit⸗
Pumg Mnnen
Elnn lubare kun
Elnim?Ibide
mun faor ll

137

mi, uftiſptenn
n, Meniid un⸗
atont ale,
Nen Cräi Gnons

uN. WAlinde

No
1 1

e ricds MOr.
le d

TEMPTUTEMPOR. DIVITIARUM. 199
Monachi (m) quod his parcipromis ſemper
in ore eſt: at illius pariter meminiſſe oporte-
ret, quod cellerario Monaſterij S. Regula in
culcat: Ut fratres non contriſtet ; conſtitutam
annonam ſine aliquo typo aut mora offerat, ut
non ſeandalizentur; ut boris competentibus den-
tur, quæ danda ſunt, ut nemo perturletur, ne-
que contriſtetur in domo DElI. (nu) Illud mo-
nitum, quod bene notandum, inter gradus
humilitatis recenſet Sanctiſſimus Pater, ut ſi
quando contingat aliquis neceſſariorum defe-
us, qui ſœpé citra culpam Superiorum ac-
cidit, hêc ſe dicto ſoletur humilis Monachus:
nec ided tamen tenacitati nimiæ patrocinatur,
ut qui ubique ſemper ceu diſcretiſſimus Pa-
ter, diſcretionem matrem virtutum Præpoſi-
tis ſummè ſemper comendatam cupiat: R
Jic omnia temperentur, atque diſponantur, qua-
liter & animæ ſalventur, & gquod faciunt Fra-
tres, absque ulla murmuratione faciant. 09)
Quid jam exteris, hoſpitibus, pauperi-
bus ſperandum, ſi illis, quibus debentur bo-
na Monaſterij, tam parca manu diſpenſantur?
quanquam & iſtis ſua portio non ex præſcri-
pto Regulæ tantùm, ſed & ex dictamine cha-
ritatis, & intentione Fundatorum debita ſit.
Num hoc pacto DEl honor, ſalus animarum,
& proximi ædificatio promovetur? an poti-
us utrisque nimiüum quantàùm detrahitur?
dum id, quod Religioſæ parcitatis ac pau-
bertatis titulé cohoneſtare cupiunt, ſordidæ
tena

— 4

(") §. Reg c. 7. (2) Reg. c. 31. (o) S. Reg. c. 41.

200 PARS II. CAPUTIV. §. I. DECON-.

tenacitatis ac avaritiæ palàm incuſatur. Quid
mirum, ſi exinde ſæcularium odiò & invidig
onerantur Monaſteria, & ab infidelibus nomen
DElI, ac Religionis blasphematur; dum te-
nuis lucelli intuitu nil minus agitur, quàm àt
in omnibus glorifcetur DEus. (P) Annon ſa-
tius fuerit aliquam pecuniarum, quàm tan-
tam honoris DEl, ac Monaſterij facere ja-
cturam?
Et quid demum ex hac tenacitate, ne di-
cam, avaritia, emolumenti accedet Monaſte-
rio? Benedictio Domini divites facit; (7) er-
go hac deficiente omnis humana induſtria, &
carnalis prudentia nec hilum proficiet. Qui-
nam autem ſperari poterit iſta benedictio, u-
bi charitas domi non eſt, & gemini illi fra-
tres: Date, & Dabitur nomine, pariter ex-
cluduntur? Notior eſt hiſtoria, quam fide
digni Authores paſſim referunt, quàâm ut mul-
tis enarrari debeat. Summa hæc eſt. In Mo-
naſterio antehac ſatis opulento ſenſim rerum
omnium penuria eatenus invaluit, ut diminu-
t6 licèt Monachorum numeréô, annui reditus
alendis Religioſis vix, aut ne vix quidem ſuf-
ficerent: ac eapropter nec pauperibus, nec
hoſpitibus quidquam daretur deinceps. Ac-
cidit, ut incumbente jam noéte peregrinus
quispiam Monachus, ut videbatur, fratri
portario ſupplex ſe ſiſteret, ac vix tandem
obtineret, ut nocte præventus ſub tecta ad-
miſſus clam cæteris fratribus in anguſta cellu.
a

—

(?) S. Reg. c. 57. (4) Prov. 10. 22.

—

Pcrerhohönin

n
ſore noe

S
erd Iis P
ndon ſeche.

S irom mn

oknm
Gbn knn

len kN
Gennn n N⸗

=-

Cn Nd Men

4
4

—

Rebnden kea
umoretd Crn⸗

aen

Möine nuot
Dun unhetinm
Crunſt!t
elplitis, Ken
Gckonem. aa
mengvene
Apulum lbin
linen Dne enn
len t rettgo
tur vommne, il
Urs, ds exun
Imnuteumooen,
Hoeſbidann
Nuitte, ein
Ninos, Artigucl
Aünm ſPenm
Unlgen wi i
Ei Duin bn⸗
ehcun

Sore at
Annniz ern

inlen lung

w hihmpufit
Meerk il eredſcio,
Nth enini in
Bmn ohle itre
A nni dn f⸗
ntcunum.
Onmkeeckt ie
5Onleno Enünten
Enuihlnt, dni
muNttd Min
6t, Mn detüiin;
Met Ne⸗ Mein 4

darent (sſt
. 4 1o*

lhr, t/

1
4

Nfola

=

A

e

TEMPTU TEMPOR. DIVITIARUM. 201

la ſineretur pernoctare. Portarius, ut erat
vir benevolus, ſolus cum ſolo degens, inte-
rim dum tenui ille cibo reficeretur, Monaſte-
rij ſui miſeriarum annales recenſere hoſpiti,
quanta fuerit rerum omnium abundantia ſub
Abbate non ita pridem defuncto referre, &
quanta modò premerentur inopiâ enarrare,
ac demùm ſemet purgare hoſpiti, quèòd con-
tra morem Ordinis tam exiguam ipſi exhibere
liceret hoſpitalirarem. Tum. peregrinus jam
homine major, heus! tu Frater, noſti undé-
ham univerſum hoc malorum agmen vobis
ortum ſit? & Monaſterio veſtro duos fratres
expuliſtis, & cum iſtis omnem de cœlo bene-
dictionem. Et cùm alter negaret Religioſo-
rum quemquam, dumad viveret, è& ſuo cœnobio
expullum; ſubjunxit peregrinus: quin imèò
fratrem Date appellatum expuliſtis primam,
quem & veſtigio fater ipſius germanus, Da-
bitur nomine, ſubſequi juſſus eſt: quid mi-
raris, ſi his exulantibus rerum omnium pe-
nuria locum occupat? Dixit, & videri deliit.
Hoc ſibi dictum putent, qui nimia ſua te-
nacitare, præſertim erga pauperes & pere-
grinos, lucri quidpiam Monaſterij bonis ac-
ceſſlurum ſperant: ut econverſo potius dam-
num ingens rei ſuæ familiari accerſant, bene-
dictione Divina longiùs ſe ſubducente. Lo-
co nummorum aliquot, quorum hoc pacto
faciunt compendium, juſta DEl diſpoſitione
in agris, pratis pecoribus, vinetis, igne ,

ient. Sanct. Comp. P lue,

202 PARS II. CAPUT IV. §. 3. DECON-

lue, vel tempeſtate tactis deeuplo majus pati-
untur diſpendium. Num ex tali parſimonia
Monaſterio tam nociva, & cœlo tam inviſa
quidpiam meriti ſibi ſpondeat Religioſus? e-
go certè totam mercedem illam falſo huic
Paupertatis zelo debitam caſſa nuce non e-
merem.
Videant, qui tales ſunt, ne graviori ſalu-
tis ſuæ diſcrimini ſe exponant. Præterquam
enim quòd tenacitas iſta, quæ ſuprà diximus,
poſt ſe mala trahat, in ipſorum caput aliquan-
do redundatura: inſuper res eſt plena peri-
culi, & meritò timendum, ne ſub immodi-
co hoc paupertatis ſtudio vera lateat avaritia,
& coacervandæ pecuniæ cupiditas viro Reli-
gioſo prorſus indigna. Et ſi hæc abfit, in
effectu tamen idem præſtat, quod avaritia;
dum reipſa idem agunt, quod avariſſimus
ſæcularium pro buria ſua unquam poſſet a-
gere. ðð
Verus paupertatis amator diverſam lon-
gè viam ingreditur, nec bona temporalia cum
majorum bonorum diſpendio conſervare, vel
augere nititur. Conſervat tamen; & auget
prudenter & charitativè expendendo, & rur-
ſum rationabiliter ac religiosè retinendo; tum

nempe, cùm neque honor DEl, neque cha-

ritas, neque proximi neceſſitas dictat eſſe ex-
pendenda. IIlis parcit ſumptibus, quorum
intermiſſio nulli gravis eſt & moleſta. Hæc
parſimonia ingens ipſi cenſus eſt, unde mul-
tas expenſas minores charitatis titulò debitas
tole-

1

elisihenecen

3

, frorich lin
Gut, W begeeln

iesuPnn ti

endi auln n,
fcumrofhnmn

Qls cemnn
Uperezeüinf
Galrnum his
11 Et hoepedn
Coatbos conelin
e ſo Monae
Ne mnns cum
Monlei, Abo
Uninosadelgdon
tlit, Enn
4 ulin nmn
Ilni Anrs ne

6 n
Atir

n bhb
N Nerale

nladi

be
“
Abeapwnmn iann
“

MMdc
Pr tck geug

dlo ſen Merrmmui
ne chiclig ,io N
m Ul bee
ptit, aol nnii,
nn Cl muln
TEin mun ant

tutcheintn
reircdenenh
Klelh.

mmcu mie⸗

1

67

tolerare poteſt. Nemo ſiquidem ægrè fert,
aut ſibi quidpiam ſubtractum queritur, ſi æ-
dificiis non neceſſariis, ſumptuoſis conviviis,
ſupellectili bimis ſplendida itineribus volu-
ptuariis, raritatibus ac pretioſis etegantiis coé-
mendis ſuperſedeat: qua tamen parſimonia
non parvam quotannis ſummam in lucro Ppo-
nit. Deinde quæ in familiam expendenda
ſunt, provida ſemper diſpoſitione ſic mode-
ratur, ut neque luxus, neque ſordida paupe-
ries uſpiam appareat, ac nemini juſta conque-
rendi cauſa detur, ſed ſuum omues lubenter
faciant officdium.

Quia demum paupertatem ſincerè diligit,
pauperes etiam ipſi cordi ſunt, & pro modo
facultatum his quoque portionem ſuam aſſig-
nat. Et hoc pacto bonis Monaſterij, ſuisque
conatibus conciliat benedictionem Divinam,
quæ ſola Monaſteriorum fortunas determinat.
Nec minus cum re familiari auget honorem
Monaſterij, & bonô ſuòé exempléô ſæcularium
animos ad Religionis amorem ac venerationem
trahit: ac denique dum bene miniſtrat, bonum

Mi gradum acquirit meritorum, & voto San-

Giſſimi Patris ſatisfacit: Ut in omnibus lori-
Kcetur DEus! ()

P 2 CAPUT

— ͤĩ

£ .

(c) S. Reg c. 57.

204 PARSII. CAPUTV. §. 1. DE CON.-

CALPUTV.

DE

CONTEMPTU TEMPORALIS VO-
LUPIATIIS.

Ic à natura comporatus eſt homo, ut fine
delectatione aliqua vel Divina vel humana
eſſe diu non poſſit. Ex amore namque naſci-
tur delectatio, ſi res amata vel in re, vel in
ſpe ac deſiderio præſens ſiſtitur ac tenetur:
ut ne quidem amplius amor ſit, ſi ceſſet de-
lectatio, atque id anod Prins erat voluptati,
incipiat tœdio eſſe ac faſtidio, alio nempe a-
more, aliâque delectatione cor occupante.
Ergo ſicut amor amore, ſic delectatio dele-
Garione vincitur. Delectationes itaque hu-
manas, carnales & vanas facilè contemnit,
qui in melioribus, & homine magis dignis
didicit delectari. St ergo

§. 1.

De delectatione ſenſuali in genere.

Mgna Gertrudis ſecum aliquando perpen-
dens diverſam omnino piorum hominum
conditionem; dum aliqui tanta ſpiritùs pin-
guedine in DEl ſervitio abundarent, aliis in-
ferim in ſua ariditate relictis, hunc à Domino

accepit intellectum: „ Quod cor hominis

cinet
rperlelne

N dendo! 1
cothors Nenncen
elinere Mell

Kboecutant⸗

R 5
8

4

„ lbrent nin
„ino nut

oe ſiun Kn
Clin ſent uuf⸗
Dn Corther!
zin colce, an
,Vhde cum intl
ſerne, Antc
9Iuntd genin
„Uund kuckuott
„ ni,ſo)
is, de einm im
co el: guidnn
Omuneſonn, u
Nhümuco, ein

iumucim, g
Uukeherur,
Giklati iln x

Uee lhrre

Uare Ulngnrt

Bmi liltin
NZls Ilinr eer
1 mMor lt allte
d wisenr lhr
lilo, Motenne
Ctime cr oellan
ue le Clctto
Deetines ngle
ns Keld onennt,

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. 205

—
—

—
—

77

creatum ſit ad continendas delectationes,
ſicut vas continet aquam. Jam ſi vas aquâ
plenum per minuta foramina deſtillaret, ſic
tandem evacuari poſſet, ut vas ſiccum pe-
nitus, aridumque remaneret. Sic cor hu-

manum continens delectationem, ſi eam e-
mittit per ſenſus corporis, videndo ſcilicet
& audiendo; vel etiam per alios ſenſus

corporis perficiendo quæ libent, tantùm

„emittere poteſt, quòd cor vacuum rema-

nebir ad delectandum ſe in DEO. Unde
& hoc quilibet in ſe poterit experiri. Cùm

libuerit videre, vel loqui verbum unum,

in quo parvus vel nullus eſt profectus, ſi
hoc ſtatim perficit, pro nihilo reputat,
quia ſicut aqua perfluit. Si verò propter
DEum continere proponit, tantùm creſcit

in corde, quod vix ſuperare prævalet-

Unde cùm, in talibus didicerir homo ſe ſu-
perare, aſſueſcit in. DEO, delectari; &
quantò graviori labore hoc pPerfecerit ,»
tantò fructuoſiùs in DEO incipit, dele-
ctari. „(Oι] Inſignis hæc pro incipienti-

bus, ac etiam jam aliquatenus proficientibus
lectio eſt: qui dum primùm ſe Divino ſervi-
tio mancipant, atque in primo ſpiritůs fervo-
re toti mundo, ejusque voluptatibus renun-
tiant repudium; plerumque Divina conſola-
tione ſic replentur, ut gravè ipfis haud acci-
dat, à ſenſuali illa ac vana, qua antehac dif-
fluebant, voluptate ſe continere. At ſi iſthac

——

CCE-

32
(2) S. Gert. l. 3. c. 30. §. 25.

206 PARSII. CAPUTV. §. r. DE CON.

cœleſtis ſuavitatis promulſide, DEO ſe paulu-
lùm occultante, tantisper deſtituantur, tum
nempe velut ablactati ab ubere conſolationum
ſenſualium ægriùs ferunt earum abſentiam,
quam in abundantia ſpiritũús totâ vitaâ ſe facil-
limè laturos arbitrabantur. Hinc recreatio-
nes illæ & delectationes in mundo olim deli-
batæ magnis iterum expedirionibus ipfis in
mentem veniunt, & vita ſpiritualis ceu tetri-
ca nimis & inſipida ipſis repræſentatur. Et
ſi inſuper, DEO permittente, gravis aliqua
tentatio ingruat; tunc nimirum vacillant, ce-
ſpitant, & vix non animum deſpondent.
Hinc plerique ad- humana ſolatia ſe vertunt-,
& licèt non uno impetu ad illicita ſe effundant;
ſenim tamen ſenſibus nimiùm indulgendo
pPereffluunt, donec tandem nihil amplius ſu-
perſit, que delectentur in Divinis: & ſic de-
nuo ſi non corpore, animo certè redeunt
in gyptum.
Hæc ferme unica tot ruinarum ſpiritali:
um origo eſt; tum eorum qui in ſæculo me-
lioris vitæ propoſitum deſerunt, tum eorum
etiam qui in cœnobiis à primo fervore de-
ſeiſcunt, & ſub habitu Religioſo nonnunquam
cor mundanum circumferunt. Qui ſi niteren-
tur ùt viri fortes, ſibique modicam facerent
violentiam, brevi eam artem ſuâpte experi-
entiâ diſcerent, qua voluptas carnalis ac mun-
dana delectatione cœleſti & Divinâ ſic vinci-
tur, ut jam contemptui ſit ac horrori, quod
tantæ olim fuerat voluptati.
Quem-

däng,

i
crns in .

1

ecnis füt
Eelhmmnten ie⸗
e
ſurnen Nndt
Soaherwndi
Nlliungenzen⸗
Ceectinstn
AKwon ml
I uten Gea
n le Dln
iin cen imn
Nhre zl
Doünnun el de
1O, A&
Pum Mbhinr,.
Hncgwis
Glncnsnenort
Cekchinr, Atr
ſnes itinas
auhnis
Ptd aün,
gorim con
ln l Ghert
Untoloo e,

D Kumen Yulbl
MInVun ſecln,
mmiven lhne
uumm llti Ljentt
WNieizketinenn
u niin illhen
nen ill nplisin
rn Dunis: Elec⸗

4

1e Wno en kkent

munnm hien
nn dönſrclnn
n Kermt mnten
gii wm nn
Enn aen

elalerut

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. 207

Quemadmodum enim cor hominis ad a-
mandum DEum creatum eſt, ſic etiam ad de-
lectandum in DEO natum eſt. Quod DEO
minus eſt, capacitatem humani cordis non
implet; & delectatio., quæ Divinâ minor eſt,
cor hominis non ſatiat. Experientiãâ, quoti
dianâ diſcimus, delectationes ſenſuales quas-
cunque citiùs ſui faſtidium, quàm plenam cor-
dis ſatietatem gignere. Sola illa delectatio,
quæ à DEO, & in DEO, & ad DEum eſt,
ſaturum reddit cor hominis & quietum; cùm
ſola hœæc veram & ſinceram pariat voluptatem
nulli unquam pœnitentiæ obnoxiamæ Reliquæ
delectationes omnes ſpuriæ funt & degeneres,
& ſi non turpes & noxiæ, ſaltem inutiles.
Eſt autem delefadtatio Divina non illa dunta-
xat, quæ DEum immediatè reſpicit, & cha-
ritati ceu virtuti inter Theologicas primæ
propria eſt; ſed illa etiam, cujus objectum
proximum eſt bonum aliquod creatum, ſed
à DEO, & ad DEum ordinatum, in quo
ſuam aſſequitur perfectionem.
Hinc quoties homo non moddò futuræ bea-
titudinis memor in ſpe gloriæ filiorum DEIC)
delectatur, & hac delectatione omnes delecta-
tiones infimas & ſenſuales contemnit, in
DEO, qui hujus gloriæ ſumma eſt, delecta-
tur; ſed etiam, ſi delectetur in mediis ad
hanc gloriam conducibilibus, ſeu proſpera
illa ſint, ſeu adverſa ſecundùm ſenſus; qua
ratione Apoſtolo in tribulationibus etiam glo-
PDP 4 ria-

() Rom. 5. x.

208 PARS II. CAPUTV. §. 1. DE CON.

riari (c) volupe fuit. Licèt enim ſenſibus
moleſta ſint hæc media, ſpiritui tamen dulcia
ſunt & accepta, eò ipsô, quòd ſciat eſſe me-
dia delectationem illam cœleſtem, quæ om-
nem ſenſum ſuperat, olim conſequendi.
Quamvis hæc delectatio ſpirits multò ſit ju-
cundior ſemper & ſublimior, quando iſta ſi-
mul cogitatio animum afficit; quam gratum
ſit DEO, ipfſius amore in hiſce delectari; qui
propriè charitatis actus eſt.
Interim non intellectuali tantùm, ſed eti-
am ſenſuali quadam, & innoxia quidem de-
lectatione in DEO ac Divinis delectari conceſ-
ſum eſt: quin perfectionis ſtudio quidquam
officiat, ut potius ad ſpiritualiter quoque in
DEO delectandum magno adjumento ſit. Ipfſi-
us Gertrudis noſtræ facto verbisque rem te-
ſtatam reddimus. Sanctiſſimæ huic Virgini
aliquando gravi morbo tentatæ ab aliquibus
conſultum fuit, ut tantisper, dum vis morbi
remitteret, ſolitæ contemplationi ſe ſubtra-
heret. Paruit illa, ùt erat humilis, & alieni
Potius quàâm ſui judicij tenax; hac tamen con-
ditione, ut dum aſſueto more ſpiritualiter de-
lectari in DEO non liceret, in exterioribus
quibusdam occupationibus ſenſualiter delecta-
ri fas eſſet. In hunc finem exornando imagi-
nes crucis Chriſti, & cum talibus quaſi luden-
do ab interiori ſtudio contemplationis ſe ab-
ſtrahebat quidem; nec minus tamen per ex-
teriorem imaginis Crucifixi repræſentationem
con-

—0
●

—

() Rom. z. 3.

„Ern, uD

00
tmm N Vurn
nritniin
tcpeied ur

ixentenſnn

Ausnencrumt

Dnins (Gnße

imoNs munn
Nelens Cdt e
0

40, Cunſim

li. Nll

„(linkoäle

„ mnonen unn
1 3 N.n
9 Mins ckmn

,lis palerine
9ors coonner
Olnſio ceeter
9Ce, Cve nrh
exteriorbus n
9N horinonnn

atnr d
—

„Mnrt ban
„Illcekdninn
,Enlaleni ceen

“ ſonci Donins

,las exioere
Nurm poler
ilte habere ie

0

1

h

———
=
= = E
S =
== S. 5
= 2— S=
=
—

hſetöletn t
Alir hie figii
0 Enur Dünidu
tiher, Cun tnoni
Cenpeunn e.
1 hunis, Kin
en,unene

1

Danelitnitt

Se
— =

A

TEMPTU TEMPOR. VOLUPTATIS. 209

continuam fovebat Sponſi ſui unicè dilecti me-
moriam. Dum igitur nocte quadam hac occu-
aretur folicitudine, qualiter Amori ſuo crucifi-
xo bellum de paleis pararet ſepulchrum, in quo
ipſum ſextâ feria jam imminente in Dominicæ
paſſionis memoriam reconderet: „Benignus
Dominus (qui potiùs intentionem reſpicit,
quàm opus amantis) tali occupationi ſè in-
„ gerens dixit ad eam: Delectare in Domi-
„ n0, chariſſima? & dabit tibi petitiones cor-
„ dis tui. In quibus verbis intellexit, quèòd
„ quando aliquis propter DEum quærit dele-
„ ctationem in rebus conſimilibus, tunc Do-
„ minus delectatur in corde ipfſius: ſicut ali-
„ quis pater familias delectatur in habilitate
„ luſoris convivarum ſuorum, cùm ipſe in
„ luſu ſuo delectatur. Et hæc eſt petitio cor-
„ dis, quæ datur homini ſic propter DEum
„ in exterioribus innocenter delectanti, quia
„ cor hominis naturaliter petit, id eſt, deſi-
„ derat, ut DEus delectetur in ipſo. Tunc
„ iſta dixit ?à Et quid amantiſſime DEus! ex
„ tali delectatione poteris habere, quæ magis
„ ſenſualitati deſervit, quàm ſpiritui? Re-
„ ſpondit Dominus: Sicut uſurarius avarus
„ invitus negligeret, ſi ſaltem unum denari-
„ um lucrari poſſet; ſic ego, qui delicias me-
„ as in te habere ſtatui, multò invitiàs per-
„ mitterem mihi unum cogitatum, ſive mo-
„ tum extremi digiti tui proper me factum
„ ſic perire, quòd ipſum non in ſummam

1

P 5 lau-

210 PARS II. CAPUTV. §. 1. DE CON-

„ laudem meam converterem ad æternam tu-
„ am ſalutem. „ ())
Cùm igitur tot occaſiones & media in
DEO ſe delectandi homini ſuppedant conti-
nuò; mirùm quòd extra DEum unquam cu-
piat delectari. Quæcunque homini, cujusvis
ſtatůs ſit ac conditionis, agenda ferendave
poſſunt occurrere, continua ſunt in DEO de.
lectandi materies, modò ea honeſta ſint, &
ad animæ vel corporis neceſſitatem, ſive uti-
liratem aliquid faciant. Nec tantùm gravioris
momenti actiones & negotia, in quibus vi-
res animæ vel corporis fatigantur, ſed ipſa e:
tiam recreatio & refocillatio virium recta ra-
tione regulata, & ad DEum quoquo modo re-
lata, in DEO delectandi occaſionem ſuppedi:
tat. Sive enim recogitet, hæc à DEO ſibi,
commoda provenire, ut recto illorum uſu vi-
res ipſi ſerviendi reparet; ſive bona hæc tem-

poralia, quibus ſenſibilis aliqua delectatio,

conjungitur, eſſe tenuiſſimam quamdam um-
bram illius delectationis immentæ, quam E-
lectis ſuis præparavit DEus; ſive alia quavis
mentis reflexione actiones ſuas ad- Deum re-
ferat, in ipſo DEO delectari, & hac delecta-
tione Divina delectationem ſenſibilem quo-
dammodo abſorbere poterit,

Quanquam tunc ſemper melior puriôrque

in DEO delectandi materia ſit, ſi res, vel a-
ctio, quam propter DEum, ſive cum relatio-

ne ad DEum, ſuſcipimus vel ſuſtinemus, cum

44) §S. Gert. J. 3 C, 54

4
U, he, gictſe
e

AA

lin Cakeu

homnice 8
ſerio Diycona
lml. Cune⸗

cent, nanmn
fehem, wn
linnſe lol
Meſker Cedocenn.
inn, d nus⸗
m, d pin l
Nliien Nuf
in nillir
Etrecekchnan⸗
inelgenenn
Mhelee Nr: 4
ben ſint,
alio on 1

Drrbertinen i
n Meriminen
4 npti in gl
Nn kninmn k
ellno num kecen
Ningogonoct
aiaen inpe
enn heet 000
Uunn dommun
reeebonheren.
is inn

4
V

TEMPTU TEMPOR. VOLUPTATIS. 211

difficultate aliqua & labore ſociata ſit, minũs-
que habeat de delectatione ſenſuali: Unde,
(ut Chriſti ad Gertrudem verba ſonant càm
in talibus didicerit homo ſe ſuperare, aſßuelcit
in DEO delectari; & quantò graviori labore
boc perfecerit, tantò fructuoſiüus in DEO in-
cipit delectari. (e)

§. 2.

De delectatione carnali.

OMuium dele ctationum ſenſualium uti nulla
homine indignior, ſic nulla amori ac de-
ſiderio Divinorum nocentior, delectatione
carnali. Quàm denſas offundit rationi tene-
bras, ne, quod verè bonum eſt & honeſtum,
pervideat; tam gravi ſimul pondere deprimx
affectum, ne ad cœleſtium amorem ac deſide-
rium ſe ſuſtollat, & in DEO ac Divihis ve-
raciter delectetur. Quemadmodum enim a-
nima, quò magis ab hac delectatione eſt alie-
na, eò aptior eſt ad ſapidam Divinorum co-
nitionem: Beati mundo corde, quoniam ipfi
OPum videbunt; (YV) ſic viciſſim quò miqus
ab hac delectatione ſe continet, eò fit inepti-
or ad intelligendum ea, quæ naturam quoquo
modo excedint ł Animalis homo non percipit
a, guæ ſunt ſpiritüs DEI. (g))) Usque adeò

hæc delectatio non mode fidei, ſed & ratio-

IS

(e S Gcrt. h 3 c. 30. §. 25. (FJF) Math. 5. 8,
(E) I. Cor. 2. 14.

„

212 PARSII. CAPUT V. §. 2. DECON.

nis lumini eſt inimica, ut utramque ſi non ex-
tinguat penitus, ſic tamen debilitet, & obfu-
ſcet, ut huic voluptati impensè deditus pa-
rùm diſtet à bruto, & creaturæ rationalis
dignitatem ægréè ſuſtineat.
Inde eſt, quod nulla unquam occaſione,
prætextu vel titulo impudicam è& ſuo vel alie-
no corpore, extra conjugium, voluptatem
capere liceat; cujus ſola ſanctitas, & propa-
gandæ prolis neceſſitas defectum & inordina-
tionem, qui hic intervenit, cohoneſtare,; &
compenſare ſufficit. Ut adeoque nec ipfis
conjugibus liberum ſit, voluptati huic plùs
indulgere, quàm fini matrimonij congruat.
Quamvis, ut re7ctè Saleſius, à voluptate car-
nali abſtinere omnino, faciliùs ſit, quàm de-

bitum in illa modum ac menſuram nunquam

excedere.
Quanquam igitur aliis omnibus hæc vo-
luptas omni jure ſit illicita, & eatenus prohi-

bita, ut ne quidem cogitatio ipfſius deliberata,

ſine juſta & rationabili cauſa culpâ vacet, aut
ſaltem periculo; ipſius autem deſiderium e-
amdem, quam ipſe actus, malitiam contra-
hat: nihilominus hæc delectatio nulli ætati
parcit, aut ſexui; ut non primis illiciis, ceu
initiis tentet animum, & leves quasdam ſcin-
tillas cordi injiciat; ubi quamprimum igni
apta ſuppetit materia, in apertam denique
flammam erumpant. Etiam innocentes illæ

animulæ, quibus per ætatem nihil adhuc con-

ſtat de ſexú⅛s diſcrimine, hanc nonnunquam

EX-

6Cumne epl!

Aloce, un
1elentes. Clt
ſecliresun m
Uunnr hebiue
es Ac mN
Etfüum, neim
xienlo Lentnton
boc nlen
Cdilis eienen
Cnmedegunteu
Gre cogunm
Mnere nonfn
Chuninkammgn
Aune, Cl ei
Krnor loginn

(d minn
Uunna clogru,
Udſies, A Min

Uücpereneepene
n nilg nnir.
ncenum he

Muugin in

nen,, oobreine
l dg N
11, Gipen luen
mumni ann
iſoluree
Ulgſo dun
Nluun moun

ionnbale e
Kermanmr

Noh
I

1

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. ar3

experiuntur carnis tyrannidem „ & coguntur
ſentire, quod neſciunt. Certè juvenis ille,
quem pater vix ablactatum ſecum Monaſterio
intulit, & nullius unquam fœminæ notitiam
habuit; earum tamen imaginibus ſtimulabatur
etiam dormiens. Et cùm aliquando ex ere-
mo Scythica cum patre ſuo Æάgyptum ver-
sàs tenderet, fœminis quibusdam eminuùs vi-
ſis clamare cœpit: En! pater mi, hi ſunt bel-
li illi ſocij, qui in ſomnis ſe mihi toties ſiſtunt
præſentes. Cui pater: Ne attendas, fili! iſti
ſæculares ſunt monachi, & diverſo à noſtro
utuntur habitu, cæterà nobis per omnia ſimi-
les. Ac mox viam relegens ad cellam redu-
xit filum, ne innocentem ulteriori exponeret
periculo tentationis. .
Si hoc in ligno viridi, in arido quid fiet?
Quid illis eveniet, qui tot inter libidinis in-
centiva degunt quotidie, & illa videre & au-
dire coguntur identidem, quibus ignis latens
ſub cinere non foveri tantùm, ſed etiam ex-
citari in flammas neceſſe eſt: in illa præſertim
ætate, qua juvenilis ardor maximè viget, &
fervor ſanguinis nutrit in lumbis ſcabiem.
Quid mirùúm, ſi inter tot noxias libertates,
incauta colloquia, geſtus leviores, aſpectus
moroſos, & hilaritudines continuas, blandô
intus operante venenô, incauta juventus dam-
num priùs ſentiat, quàm periculum, ac in
illo lutro demum hæreat captiva, quo totus
ferè mundus inficitur? Rara nempe avis eſt

juvenis, qui non aliquid pennarum ad hunc

VI-

214 PARS II. CAPUTV. §. 2. DE CON-

viſcum relinquat. Et ſi voluptatum promul-
ſide quapiam illectus, vel minimo libidinis
auctoramento ipſum initiari contingat; dein-
ceps veluti guſtatâ loté inſaniet, ac ſi tota
damnatæ voluptatis menſa unacum mappaipſi

devoranda eſſet. Quéê fit, ut etfſi poſteà ad
meliorem ſe frugem recipere cogitet, ac eti-
am aliquamdiu fortaſſis carni ſuæ vim inferat,
& nolentem etiam intra honeſti limites ſe con-
tinere compellat; accedentibus tamen annis,
oblatãque occaſione vulnus jam prope perlſa-
natum recrudeſcat, & denuo trahat ſaniem
multis poſteà lachrymis non ſat eluendam.
Cave! innocens anima, cave à primo
peccato; ac velut à facie colubri fuge, quick-
quid voluptati carnali parat ingreſſum. Idem
aliàs tibi, qui pyrauſtæ, erit interitus; cui
flamma, quam tam dulcem putat, quàm pub-
chram, pennas adurit, priusquam reétè ſe
attigiſſe exiſtimat. Virgines certè, ut ſcribit
Hieronymus, hac cumprimis tentatione vio-
lenter exagitat cacodæmon, ut hujusce vo-
luptatis vel ſemel tantùm faciant periculum,
eamque infinitò ſuaviorem, quam revera ſit,
ipſis depingit. Experiri nempe, & perire
unum idemque ſunt. Quem ſemel afflavit
hæc peſtis, vix unquam ex integro convale-
ſcit; quin aliquas ſemper morbi reliquias cir-
cumferat, quas non niſi ſingulari DEl gra-
tia, ac geminato labore valeat radicitùs ex-
Tripare.
Felix ille, ac millies beatus, qui maturè
6

6oehirs e
irſt oen,
Aaemeum!
van colddr⸗
Cefe.)
V

D mdnn

n Crice
la:N n

1

= = E=

ut cumn ont
Hurs tres nchn
nis contentr
Omhunſoekl
9ſleck omnin
9Writuun,
„ Mlenco teche
„Welnt. Kg
„fariineſtonmn
le ſilcscen
lock unm
llin ſiſheche
pnmunr om
Pknutonis ger
in ln
n chc gnu
a rbelare

Eſn en
Eeno nultr iue
N Wlebenden

kaliniſge git
Urriylim een
den mins; al
Lenpun Cunu

uguin N

TEMPTU TEMPOR. VOLUPTATIS. 215

mundo raptus eſt, & ignoratâ potiùs quam
deſpecta hac voluptate à primis ſtatim aanis
in DEO ac Divinis delectari didicit; eamque
jniit vitæ rationem, qua theſaurum in va-
ſe fictili contentum in tuto poneret, ut ani-
mam cum corpore virginem caſtam exhile-

yet Cbriſto. ()

§ 3.
De mediis conſervandæ caſtitatis.

Gbonſa Chriſti Gertrudis illa Evangelij ver-
9 ba: In domo Patris mei manſiones multæ
ſunt ſecum quondam expendens, in ſpiritu e
levata tres vidit in cœlo ordines beatorum ca-
ſtitatis conſervatæ prœmio inſignes: „Pri-
„ ma manſio eſt illorum, qui cum Apoſtolis
„ ſuſpecta omnia fugiunt, & non ſuſpecta
„ admittunt: & ſi quid inter hec mentem
„ pulſando tentaverit, viriliter certando de-
„ vincunt. Si quando veròè ex humana
„ fragilitate ſuccumbunt, hoc dignis pœniten-
„ tiæ fructibus delent. Secunda aäutem man-
„ ſio eſt illorum, qui tam in non ſuſpectis,
„ quàm ſuſpectis cautiùs agentes, omnino e-
„ longantur ab omni, quod poſſet eſſe alicu-
„ jus tentationis occaſio. Caſtigant carnem
„ ſuam, & in ſervitutem redigunt, in tan-
„ tum, quòd quaſi impoſſibile ſit illi contra
„ ſpiritum rebellare. De quorum numero
„ Vide-

(⁵) 2. Cor, II. 2.

216 PARS II. CAPUTV. §. 3. DE CON. Orunme

„ videtur eſſe S. Joannes Baptiſta, & cæteri

1
aggel
„ ſpirituales viri. Tertia verd manſio eſt il⸗ O nem gln
„ lorum, qui præventi à Domino in benedi- in eei pum
„ Ctionibus dulcedinis, omne malum quaſi rmmigtöf
+ „ 4 . — . 3M .
„ naturaliter abhorrent; & tamen inter di- nmndn,

„ vVerſitates accidentium quandoque cum ma- runr golre

„ lis, quandoque cum bonis converſantur pro rmnenen ls
„ diverſitate cauſarum; ſemper tamen im- e por Ee
„ mutabili propoſito malum deteſtantes, & tereienuc
„ bono adhærentes; ſicque tam ſe, quàm jſinmbem
„ alios ſtudent immaculatos cuſtodire. Ta- emchaten
„ les homines ex humano affec7ctu, qui eis e R
„ non deeſt, miro modo lucrum reportant: cimcschc
„ dum etiam pium erga alios affectum per- niiignnt,
„ timeſcentes humiliantur, & inde diligenti- eniiſch
„ us ad ſui cuſtodiam animantur. Et inter i- e nncem
„ ſtos Beatus Joannes Evangeliſta obtinet W
„ privilegium victoriæ principalis. „(²) u kead ſrn
Miraris forſitan hanc diſtinctionem gradu- in R
um caſtitatis, illumque, qui difficultauis vi- unn n n⸗
detur habere minimum, eminere cæteris vix e Ncül
credes; cùm liquidæ veritatis ſit, virtutem Ubrnlmnn
impugnatam majoris eſſe meriti virtute in pa- n mn
ce conſervatàâ, ut ipſimet Gertrudi vice alte- 1 . nnnun
ra oſtenſum eſt, dum Joannem Baptiſtam qua- H

ſi ſedentem in ſolio ſupra mare longè eleva- Wn ner ſt
to; Evangeliſtam verò ſtantem in medio ca- in Eſtalep,
mini horribiliter ſuccenſi conſpexit, ſimùlque d, Mord
hanc à Domino vocem audivit: Quid magis Teſirckunn⸗
videtur tibi laudabile, quòôd Evangelitta non ar- ummtin nce
det, ſive quòd Baptiſta non comburitur? (O elnſnrerhe

4 3
I en ne
Qui ld.

—

(²⁴) S. Gert. l. 4. c. 4. (.) Loc. cit.

Cimen ine

R

aeannn

U

mn

nmm ffith i
dh tenn kunn
Ais fichn
Mn Ginelen
IWImmur Lriner

8 laneike Ohre

Annornye,⸗

e Afelin ⸗

.
.

TEMPTUTEMPOR. vOLUPTATIS. 217

Qui Joannem Evangeliſtam à nuptiis à Chri-
ſto avocatum credunt, haud difficulter ter-
tio huic gradui primatum concedent: hoc
interim auget diffcultatem, quòd tertium i-
ſtum gradum, eo ipſo quod ſummus ſit,
maximæ quoque difficultatis eſſe oporteat;
cùm tamen ex dictis Gertrudis cum minima
naturæ, utpote benedictiontbus dulcedinis præ-
ventæ reſiſtentia conjunctus eſſe videatur: ni-
ſi velimus dicere, illis, qui minimam in con-
ſervanda caſtitate patiuntur difficultatem, ob
occulta pericula, maximâ diligentiâ, ſuique cu-
ſtodià opus eſſe: quod quàm ſit veriſſimum,
mox videbimus.
Tergemini gradus caſtitatis exempla à Ger-
trude adducta triplicis conditionis perſonas
DEO ſacras, quibus propria ſua voluntate
ſervandæ caſtitatis neceſſitas eſt indicta, ad o-
culum nobis demonſtrant. Apoſtolos æmu-
lantur Presbyteri ſæculares, Baptiſtam Reli-
gioſi intra ſepta monaſterii, Evangeliſtam Re-
ligioſi externis officiis, vel curæ animarum de-
ſtinati. Horum nullus citra difficultatem, ac
diligentem ſui cuſtodiam, caſtitatem ſuo ſtatui
debitam ſervat illibaram; & ubi minor ſæpe
videtur difficultas, ed magis cauto opus eſt.
Et verò, ut ordiamur à primis, quis non
videat, quot & quantis periculis virturem hanc
quàm pretioſam tam delicatam perdendi, vel
lædendi ſaltem ſint expoſiti; qui ſeœculares ian-
ter tam diſparis conditionis & ſexũs verſan-
tur continuò, variâsque occaſiones vi ofheij

ient. Sanct. Comp. is⸗

218 PARS II. CAPUTV. §. 3. DE CON-

tenentur admittere, vel etiam adire, in qui-
bus ad peccandum nihil deeſſet, niſi mala vo-
luntas. Tametſi enim animarum Curatores,
quod dicebat S. Saleſius, caſtitatem ſuam
Charitatis tutelæ atque fidei tutò committant:
eadem tamen Charitas, ut huic theſauro con-
tra tot hoſtes defendendo par ſit, non vul-
Jarii fortitudinis atque conſtantiæ ſit oportet,

illa Charitate, qua pollent alij extra peri-

cula conſtituti, longè ſuperior; nempe Che-
rubinis illis in arcæ ſummitate poſitis per om-
nia ſimilis, qui ſolido ex auro fuſi, in itineri-
bus ad quemvis impulſum haud facilè vitium
capere poterant; dum econtra illa Cherubi-
norum ſimulacra, quæ in grandiori forma
templi parieti affixa hærebant ſemper, aureis
duntaxat laminis obducta erant, cæteraà lignea.
Solida, inquam, & ex auro puro conſtans,
nullique tentationi cedens charitas ſit, neceſſe
eſt, cui caſtitas periculis tam diverſis expoſi-
ta concreditur: nec illa ſufficit, quæ huic the-
ſauro intra monaſterij ſepta cuſtodiendo ſuff
ceret. Quare ad id potiſſimùm Curatori ani-
marum connitendum, ut præ aliis virtutibus
verum DEl proximique amorem ferventem
ſemper in ſe nutriat, ſuisque exercitiis quoti-
dianis, velut identidem affuſo oleo, magis in-
flamare ſatagat: vi cujus ad omnia, quæ mu-
peris ſunt, peragenda actualiter moveatur;
ſicque DEO cooperando ad animarum ſalu-
tem, in hujus operis omnium Divinorum
diviniſſimi exercitio experiri mereatur ſince-
riſſi-

.

llret els ll

61need Gln
iis on igene
Crſto wommm

.
e.

Ciaun D

vorsoene n
CoCehlenkenn

lile, 4 Al

Nk

—

unen Ds
Mien
np, eonun en
linn alln et

4

inen

urpolnegre
Gek uno Nie
Clun kard kcis ir
ecvonn i Cen
2 ndon ſnn

5

Amhmn enper, Mr

Hd un Aupnnten;
uchnisln de⸗
Btm Seise
Eit Ceetirte
enkohetd
ctlimumnmmg

. .

contemnendo vincet.
Anbckeni igne

TEMPTU TEMPOR. vVOLUPTATIS. 219

riſſimam illam ſpiritús voluptatem, quæ vo-
luptates infimas & carnales omnino inſipidas
reddit & exoſas.
Si itaque cum ejusmodi perſonis agendum,
unde aliqua ſibi tentatio creari poſſet, brevi
ſaltem aſpiratione elevatà ad DEum mente
imploret ejus auxilium, ac deinceps creatu-

ras aſpiciat quaſi inter brachia Salvatoris in

ipſius ſinu jacentes, ſibique pro cura ab ipſo
Chriſto commendatas. Fieri vix poterit, ut
animam DEO tam charam aliò, quàm puri
amoris oculéô aſpiciat; aut reverentiæ Chri-
ſto debitæ ullatenus obliviſcatur. Hac cogi-
tatione, & actuali DEl amore obarmatus
omnia tela ignea inimici aut non ſentiet, aut
Quòd ſi gravior, &
quaſi ex inſidiis ſubitanea ingruat tentatio,
eo, quo de tentationibus diximus, modo ſe
gerat; cumprimis autem vivam in DEl adju-
torio fiduciam in ſe ſuſcitet, ac humiliter &
amorosè ipſi dicat: Tuus ſum ego, ſalvum me
Joc! (2.) certè non deſeret ſin amore peri-
clitantem DEus.
Nunc ad alteram manſionem gradum fa-
cimus, eorum nempe, qui extra teli jactum,
& intra caſtra Relhigionis degunt ſecuri. Et
quid his timendum? Omnino elongantur (ut
Gertrudiana phraſi utar) ab omni, gquod poſ-
ſet alicujus tentationis eſſe occafio: caſtigant
carnem ſuam, & in ſervitutem redigunt, gqubd
guaſi impoſſibile ſit illi, contra ſpiritum rebella-
Q. 2 76.

() Pſ. 18. 94.

220 PARS II. CAPUTV. 5§. 3. DE CON.

re. Si ſic in cœnobis vivendum, & carnis
mortiſicationi eo rigore inſudandum, ut quaſi
impoſſibile ſit, carnem rebellare ſpiritui, quid
agimus Religioſi? tot Monachos & Eremi-
tas rigidiſſimà abſtinentiã in multos annos ſe
macerantes, ac labore continuo ſemet excru-
ciantes, carnaliter ſæpe, & quidem acerrimè
tentatos legimus: & carni noſtræ quaſi im-
Poſſibile reddi debeat, rebellare ſpiritui? Sed
macte animo eſto, mi Religioſe! non iſta ver-
borum Gertrudis mens eſt, Religioſos uni-
verſim ad eum rigorem obligare, ut caro ſe
ultrà contra ſpiritum movere nequeat. Hoc
perfectorum tantùm, & ut ipfa loquitur,
ſpiritualium virorum opus eſt, qui paſſioni-
bus plenè jam devictis, non tam corpore,
quam ſpiritu vivunt, & cum Apoſtolo dicere
oſſunt: LVivo ego jam non ego, vivit verò in
me Chriſtus. (m) Iſthæc merces eſt victoriæ
toties de carne reportatæ. Si nulla præceſ-
ſiſſet pugna, nulla quoque foret victoria. Si
ſtrenuè pugnando imitaberis, quandoque e-
tiam ipſorum felicitatis conſors eſſe poteris.
Interim ſi volupe tibi eſt, quantocitius hac
frui mentis malacia, quam nulla queat turba-
re carnis rebellio: & tu eſto, quod diceris:
Homo vers ſpiritualis; & eandem mox ſenti-
es carnis ſubjectionem atque debilitatem, ut
ultrà ſpiritui tam grande negotium non faceſ-
ſat, quod levi manu non ſtatim queas compo-
nere. Bene! inquis, ſi res iſta factu eſlertain

—

m) Galat, 2. 20.

giletergol
,alceerieitan
te kot. I
6podom, mun
6s: güdienn
Girwndadins
Poinmmnls hüf
Grtotis E
Süinelbosuel
Clicn ciid omnd
Cieler & horwe
Uittthi vrtin
eneliun, ert
Neoperodun

4

0pmlonnnoeenp

CCgniicnen
uhulnen: ten
1 ellm kerrene
penim, gin
Ar enin Ne
Gimumm, At

Nh An heceli

N .
Nin Lerezion,

Pen honn
Inen

Müm

=

. D.,. .
Pnnctlenr, Ian
Mnne eglet
n A i han

1 dplstt, i al

.

ſi
1s, n un anpore
Kan kotol cien

n ton eh, Aut en11

h
Eitbeis nnihle
us laelepten
Geihichguumin

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. 221

facilis, quàm dictu eſt. Velle mihi adjacer;
erficere autem non invenio. Agedum! ſi
ſeria tibi eſt voluntas, brevi, DEO juvante,
eſſe poteris, quod te fieri poſſe diffidis. An
non à voluntate tua unicè dependet, ut ames,
quod libet? ergo ſi libet, id potes amare, &
in eo delectari etiam, quod hominem ſpiritua-
lem te faciat. Si terram diligis, terrenus es;
ſi mundum, mundanus es; ſi carnem, carna-
lis es: quidni etiam, ſi cœleſtia, ſi divina, ſi
ſpiritualia diligis, homo ccœleſtis, divinus ac
ſpiritualis ſis? Guſtaté nempe ſpiritu, ait
Gregorius, deſipit omnis caro. O! ſi in
ſpiritualibus ac Divinis delectari aſſueſceres,
quàm citò omnis delec7tatio carnalis faſtidio
tibi eſſet & horrori. Delectare in Domino, &
dabit tibi petitiones cordis tui: quod ſupremum
AN remedium, cuſtodiämque pro caſtitate, gquis
neſciat? (n) Z
Nec operoſum tibi fuerit taliter delectari,
quando tota occupatio tua talis eſt, ut ad DEl
cognitionem & amorem te quaſi continuò
manuducat: ut ferme facilius tibi videri poſ-
ſit, rerum terrenarum ac inutilium, aut tui
ipſius etiam, quàm DEl ac Divinorum oblivi-
ſci. Aut enim Religionis exercitiis, aut ſtu-
diis litterarum, aut labori manuum, aut utili
negotio, aut neceſſariæ corporis refectioni,
aut etiam recreationi honeſtæ per diem das
operam. Quid horum te DEl tui finit eſſe
immemorem? Ipſum oras, ipſum meditaris,
— Q3 ipſi

(2) S8. Gert. l. I. c. 10.

222 PARS fI. CAPUT V. §. 3. DECON-

ipſi ſtudes, ipſi laboras, & ut diutiùs ipſi
ſervire poſſis, tibi ſolatij quidpiam indulges:
ergo in ipfſo delectari tam tibi pronum eſt,
quârm agere quod agis. Delesctaris autem in
DEO., dum in opere ad DEum relato alacri-
ter occuparis. Hæc ſpiritualis delectatio in
operando non moddò nihil te impediet, ut
portiùs te juvet, ut lætus & alacer ſemper a-
gas, quod agis. Nec tam facilè tui te labo-
ris capiet faſtidium, cùm DEum remunera-
torem cogitas, qui tanta tibi in cœlo parat.
prœmia pro brevi obſequio & labore.
Si hac delectatione animum imbuis, &
perpeti uſu cordi imprimis, paulatim guſftare
incipies, gquàm ſuavis eft Dominus: (o) nec
ullus jam ſupererit carnali delectationi locus,
utpote cum hac delectatione ſpirituali penitus
incompoſſibili. Et ſi quando primæ ſe inſi-
nuent cogitationes rerum carnalium, aut vi⸗
vida natura non nihil ſe moveat; actutum a-
nimus huic in DEOdeleq7tationi aſſuetus, vo⸗
catâà in ſubſidium aliqua fidei veritate, omnia
compeſcet; & ipſum hunc carnis inſultum
convertet in occaſionem virtutis ac meriti,

majorisque in DEO fſolo delectandi deſiderij.

Quamvis autem plenæ ab hoſte hoc inte-
ſtino reportandæ victoriæ non parùm confe-
rat moderata corporis afflictatio, ac cumpri-
mis conſtans in victu ſobrietas; quia frenatâ
gulâ omnia carnis vitia faciliùs frenautur: ni-
hilomninus perpetua in DEO ac ſpiritualhus
dele

) Pf. 33. 9.

4 Dorno, ie
Gn fenekiun.
aertamdeng
Ne, Wehn n
enti dectium
linmmiimn
Min ineruil
Cetchater, E
ic fucent im
ume lungi
ii ffuniflii
Cres non imnnern
1l olheia n en
Cepuuummr,
Mlontkerionm,
NOdis, Wel eiun
Ueler d alni en
Peneulols dvon
ulicinihe he

nult, MWrnm

l duſto)
eun Lnper
Mnigſennur.
annſunr,
Melunakocire

WI Miinc 1
Genocklhor.

cekchinni hoen,
ehriunl pennn

Cun cuntlun mN
Emen anumt
echanAMens,

ANNRCR

Cucn iobs
Hnnd ,uliri Alr.

hrmek lle

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. 223

delectatio ſemper hic primas teneat, qua ſine
alia omnia parvo, aut brevi tantùm adjumen-
to erunt; quandoquidem ipſam mali radicem
ſola non tollunt, nec diu etiam ipſorum uſus
qurabit, niſi & ipfſa fpirituali aliqua delecta-
tione condiantur. Repetens repeto: Delecta-
ri in Domino, ſupremum eſt conſervandæ caſti-
tatis remedium.
Tertiam denique & ſupremam manſionem
eſſe, videbat Gertrudis, eorum: Qui præ-
venti benedictonibus dulcedinis, omne malum
quaſßi naturaliter abborrent, & immutabili pro-
poſßito inter malos & bonos converſando, malum
deteſtautur, ac bono adbærent, & tam ſe gudm
alios ſtudenit imnmmaculatos cuftodire. Inte r quos
Joannes Evangeliſta obtinet privilegium victo-
riæ principalis. (?“) Ad hanc claſſem illos re-
feras non immerito Religioſos, qui ad exter-
na officia tam temporalia, quâm ſpiritualia
deputantur; & vel dynaſtiis, ſive grangiis
Monaſteriorum, vel Sacrarum Virginum cc-
nobiis, vel etiam parochiis præficiuntur, ac
velut & caſtris extracti, in ſtationibus magis
periculoſis exponuntur. Interim ſi præ venti
benediétionibus duloedinis omne malum quaſi na-
turaliter alhorrent (aliàs tutiùs relinqueren-
tur in clauſtro)) etiamſi cum malis bonisque
verſentur, ſemper immutabili propoſito ma-
lum deteſtentur: non modò nullam ipſi ma-
culam contrahunt, ſed alios etiam ſtudent im-
maculatos cuſtodire. Ergo iſti non habent,
Q 4 quod

—

(e) 5. Gert, 1. 4. c. 4.

224 PARS II. CAPUTV. §. 3. DE CON-

quod timeant, moddò iisdem, quibus ſæcu-
lares etiam Sacerdotes uti debent, mediis u-
tantur: quinimo melioris adhuc conditionis
in eo ſunt, quèòd præventi DEl gratià omne
malum quaſi naturaliter abhorreant, quod
fortaſſe aliorum omnium non eſt. Fors jam
ſcire aves, eccur hi Religioſi, quibus pro ca-
ſtitate ſarta tecta ſervanda minor reliquis pu-
gna eſt, in altiori tamen ponantur gradu, &
Joanni Evangeliſtæ comparentur, quem ſtan-
tem in medio camini horribiliter ſuccenſi Ger-
trudi nuper oſtenſum diximus.
Scimus hunc Evangeliſtam à Redemptore
jam jam in cruce morituro ultimis quaſi ta-
bulis deſolatiſſimæ ſuæ Matri Virgim datum
eſſe tutorem & curatorem, ut filiali deinceps
affectu ipſi ſerviret, ac de necefſariis provi-
deret; & accepit eam diſoipulus in ſuüa, (4)
ut Scriptura loquitur. Licèt ergo nullus A-
poſtolorum tunc temporis proprium quid
poſſideret; ſed ommibus omnia eſſent com-
munia; ac bonis credentium adminiſtrandis
& diſpenſandis nonnulli ex diſcipulis conſti-
tuerentur, cæteris Evangelij prædicationi u-
nicè vacantibus: Joannes tamen, vi muneris
à Chriſto ſibi injuncti, ſpecialem illius portio-
nis Matri JEſu, & ſanctis fœminis cum ipſa
verſantibus aſſignatæ gerebat curam; ac ca-
Propter cum variis diverſi ſexús perſonis fre-
quens ipſi erat negotium, dum quodammo-
do Oeconomum virgineæ illius ſocietatis a-
gere

— —

(3,/ Joann. 19. 27.

NN

. Lren

omninin Mopa
,dum dnekn.
e, A Mener hs
Kr „Anhern
hoekulume
. venn emi
„Cctionenn

etls, ſlictt

Ohrekr.“ E
9Cde Apolen
,Muia Mitre
9Der me ſc cun
,leetlitscpe
OUe, ulnqun
„e umen en
„Cllkoclum wc
„More, Ir Wien

lereonithn

umilunheine
r de e.

iceruchi

1ing mene
IIO meo
0

„„. n

e, Ut h eecſ⸗

p „,
8

enne iue di
mpuis Aepinn gil
Wn
tbencuen niclene

llendte ogne
C CApIN N.

II
. 6

—

TEMPTU TEMPOR. VOLUPTATIS. 225

gere tenebatur. Et ex hac quidem parte nul-
ſum Joanni inſtabat periculum, & ſi quod o-
riri poterat, ſola Virgineæ Matris præſentia
& aſpectus totum diſſipaſſet.
Inſuper Joannes ipſe virgo erat caſtiſſi-
mus, & benedictionibus dulcedinis præventus
omne malum quaſi naturaliter abhorrebat, &
immutabili propoſito bono adhærens tam
ſe, quàm alios ſtudebat immaculatos cuſtodi-
re, üùt ipſemet his verbis S. Gertrudi faſſus
eſt: „Semper in omnibus verbis & factis me-
„ is hoc ſtudium adhibui, ut diligenter cave-
„ rem, ne mihi vel aliis aliquo modo darem
„ occaſionem, unde illa Magiſtro meo grata
„ virtus, ſcilicet caſtitas aliquo modo macu-
„ laretur.“ Et adjunxit: „ Ad illa verba,
„ quèd Apoſtoli erant cum mulieribus, &
„ Maria Matre Eſu, & Ego inter illas ſem-
„ per me ſic cautè gerebam; ut cùm aliqua
„ neceſſitas corporis, vel ſalus animæ exige-
„ bat, nunquam viderer ſexum refugere:
„ nec tamen unquam omiſi diligentem mihi
„ cuſtodiam adhibere. Habebam enim in
more, ut ubicunque aliqua ſe occaſio præ-
„ bere potuit humanitatis, ſemper invocabam
„ auxilium Divinæ pietatis: & hoc eſt, quod
„ canitur de me: In tribulatione invocaſti
„ me, & exaudivi te. Quia Dominus nun-
„ quam permiſit, ut aliquis ex affectibus meis
„ aliquatenus macularetur. Unde à dilectiſſi-
„ mo Magiſtro meo hoc accepi in remune-
Q 5 77 Ta-

—
—

226 PARS II. CAPUT V. §. 3. DE CON-

„ rationem, quòd præ cæteris omnibus Ele-
„ tis caſtitas in me collaudatur. (1)
Vide ſis, mi Religioſe expoſite! qua ſo-
licitudine, ac propemodùm anxietate tot à
DEO gratis præventus Apoſtolus in ipfius
Vir gineæ Matris ſocietate innocentiſſima ſuæ

caſtitati proſpexerit. An non hoc certum tibi

præſtat indicium, perſpicaciſſimam hanc Aqui-
lam ibi detexiſſe, ac etiamn expaviſſe pericu-
lum, ubi nos talpæ tuta omnia eſſe arbitramur.
Nempe ille ipſe pius affectus, quo naturaliter
malum abhorrebat, & tamen cum ſequiori ſe-
xXxu benevolè agebat, ipſi ſemper erat ſuſpe-
ctus, ne loco charitatis aliqua ſe clanculùm in-
ſinuaret carnalitas, & ſic ſibi, vel alteri eſſet
offendiculo. Unde licèt hoc periculum adhi:
bitis tot cautelis Joanni ſemper manſerit re-
motum: idem tamen, imò majus adhuc lon-
geque ſublimius prœmium promeruit, quàm
ſi in proximo periculo graviter fuiſſet tenta-

tus. Stetit ergo Joannes in tort occaſionibus
velut in camino ignis illæſus: non quod ignis

revera non arſerit, & tentatio de ſe nulla fue-
rit; ſed quèòd ſui cuſtodiâà ſic munitum Joan:

nem non uſſerit, & nihil in ipſum valuerit

tentatio. Timuit tamen, & ſic timendo flam-
mam non ſenſit: nec minùs tamen fſic timen-
do & cavendo plus meruit, quàm alius adctu-
ali tentationi fortiter reluctando. TZales ho-

mines, utl textus ſonat, ex bumano abfectu,

qui eis non degſe, miro modo lucrum reportant.
dum
— — —

— —
(r) S. Gert. J. q. c. q.

eN

,unfmg,
lrnen,
,nen Ar u⸗
lutie . 7
turziltg
an M N
Gmareſhe
iots A
Uicheen,0
ann letn Ae
nlins Del
Ia Gocunm )
unmmt ſomss
lu, umen tdl
i rorinit
Degne ni hu
Pliper amune
Ufems, ktigi
1e ut relgiol
5
Corhoonnes,
Cormt dabolu⸗
II. Akunihmn
Cbriichmns dde
Ulwrel inten
Relgiolim

Al
1.

Nn

=☛£

9 4

lechelln
Aleli ſelzerien
eröllunctt
nn ane mnet
, Nöuri Ir
WEI Moretudn.

4
1
11

rSNMNcKd
lnis Mlal

l,

1
è”MM
1 ” r E 1

GE

1

TEMPTUTEMPOR. VOLUPTATIS. 227

Jum etiam pium erga alios affectum pertimeſcen-
tes humiliantur, & inde ad ſui cuſtodiain ani-
mantur. Inter quos B. Joannes Evangeliſta
obtinet privilegium victoriæ principalis.
Diſcant hinc Religioſi extra caſtra, quàâm
diligens ac ſolicita ſui cuſtodia in ſtatione tam
lubrica ipſis ſit neceſſaria: nec nimiùm fidant
pio illi affectui, quo de ſua continentia freti,
cum ſexu altero fidentiùs verſantun. Quid
ſanctius DEl Matre? quid innocentius totâ
illa ſanctarum Mulierum famiha? & tamen
timuit Joannes caſtiſſimus ille Amoris diſcipu-
lus, tametſi ab ipſo Domino ac Magiſtro hæc
ipſi provincia fuerit demandata. Quid illis
agendum, qui cùm & ipfi ſint homines, pro-
indéque nil humanum ab ipfis fit alienum;
inſuper agunt cum hominibus ſuapte naturâ
infirmis, fragilibus, & mutabilibus ? Sint li-
cèt pij ac Religioſi; ſint piæ etiam ac devo-
tæ aut religioſæ mulieres: utrique tamen
ſunt homines, & ipfi viri, illeæ mulieres. Non
dormit diabolus, nec caro adhuc mortua eſt,
licèt longo jam tempore nihil hoſtile tentave-
rit. Aſtutiſſimus logicus eſt cacodemon, &
ſubtiliſſimas abſtractiones momentéô conficit.
En! poteſt inferre: Tu vir es, illa fœmina;
quin Religioſum te eſſe, aut illam piam, ac
DEO dicatam te cogitare ſinat. Si inſuper
occaſio hoſti faveat, & ultro citréôque ignem
ſubjiciat: quâm ſubirèò ſtipula arida ex levi
Cintilla flamam concipere, & excifatô ingenti
fumô oculus mentis obrui poteſt, ut quod
ho-

229 PARS II. CAPUT V. §. 3. DE CON-

honeſtum & decens eſt, jam non videat, ſed
uni illi, quod delectabile, attendat. O! quis-
quis in hac arena non timuit, jam Periit.
Si in ulla re alia, hic certè vel maximè beatus
vir, qui ſemper eſt pavidus. (S) Qui in glacie,
aut via fubrica audacter nimis incedit, lapfſui
ſemper proximus eſt. Timere pluſculùm nil
nocet, ſed juvat plurimùm, ubi non timendo
accerſitur, vel augetur periculum. Sic time-
re, & timendo tentationem prævenire ſecu-
riùs eſt, quàm ſenſiſſe jam, & viciſſe: quan-

doquidem ex hac palæſtra victor etiam rarò

ſine omni vulnere diſcedit.
Quò quisque igitur minorem in caſtitate
conſervanda experitur difficultatem, edò ma-
jori ac diligentiori ſui cuſtodia ipſi opus eſt,
ne nimiâ ſui confidentiãâ, quæ periculoſiſſima
tentatio eſt, ſibi ipſi creet periculum. Glo-
rioſiſſima in hac pugna victoria eſt, continudâ
de ſeipſo diffidentiã hoſti aditum præmunire,
nec minimam ſenfibus licentiam permittere;
ſicque in occaſionibus ſe gerere, ac ſi nihil
uſpiam tutum, & piis etiam ac honeſtis fœ-
minis non tam voluntatis, quæ fortè bona eſt,
quàm naturæ vitié, nunquam tutò credi poſ-
ſet. Quare brevibus ſemper, & gravibus
verbis expediendæ ſunt, & magis ſubauſterum,
quàm impendiè affabilem iisdem ſe exhibere
Præſtat. Juvabit mantiſſe loco ex Iſidori
Peluſiotæ, Sacerdotis integerrimi, ac inter
Chryſoſtomi diſcipulos celeberrimi epiltol
a

☛ —

(½) Prov. 28. 14.

nn uimen
Srcke Cun
elaes aumage
oonigennotes
n wortdes,
Qlſtreent
„ECninig blln
Qenho b
„Echemmennm
„lehr tummn

»eligio iet

,bultronerh
,ogvelen,
,loierullsi
6; dumonm
Oeir aotei, iud
,ni hovorzen
„Uurum beloonn
„ien coontn
„ ke, ie hucb t
„Yiben fugen
5
E hee renin
N mpornthls
Pre alis ill
e Oblenen

nete Orere
. ſigſeglen⸗ .
1 Enno eſle

nig

1)

1

TEMPTU TEMPOR. VOLUPTATIS. 229

ad Palladium Epiſcopum Melaniæ, aliisque
devotis fœminis familiarem aliqua hic at-
texere.
„ Familiaritatem cum fœminis, Amice
„ perdilecte! quantùm potes, fugiro. Sa-
„ cerdotes namque per omnia ſanctiores, &
„ continentiores eſſe oportet, quàm ij, qui
„ in momibus, & deſertis vitam degunt.
„ Quòd ſi neceſſitas poſtulet, ut loquaris cum
„ fœminis, oculos in terram defige, tuéôque
exemplo ipſis oſtende, qualiter in viſu ſe
debeant continere. Si non nihil, quod mu-
liebri animo roborando ſufficiat, dixiſti; &
veſtigio inde te proripe, ne longiori con-
fabulatione ac familiaritate robur animi rui
dilns „ langueſcar, idemque tibi accidart, quod
eprndin „ leoni evulſis dentibus, unguibsque præci-
mapnnm „ ſis; dum omnibus, quos rugitu ſuo terri-
mcdmm »„ tabat antea, ludibrio fit. Quòôd ſi à fœmi-
Wüiänmgmmn » his honorari cupias (quanquam hoc ipſum
mim Enm „» Virum Religioſum non decet nullam cum
eEutuII „ iisdem contrahas familiaritarem; & hono-
enth“ „ re, ac laude te proſequentur. Honor ſi-
e quidem fugientes potiſſimùm inſequitur,

—

7
7
mmNen N r
W fkunen, ed

—

—

— —

— —

—

—

2
„ & hæc præprimis mulierum eſt indoles,
„ ut importabiles ſint ſibi blandienti; econtra
„illos præ aliis ſuſpiciant & mirentur, maxi-
„ méque obſervent, qui virili libertate, &
„ authoritate adversùs ipſas utuntur. Si mi-
„ hi dicas, frequens tibi quidem cum fœminis,
„ at ſine damno eſſe negotium; fieri pote-
„ rit, ut in tui gratiam fortè credam. Vel-

lem

—

S — —

—

2380 PARS HI. CAPUT VI. DE CON.

„ lem tamen tu ipſe, & quivis alius, hoc mi- in rin
„ hi viciſſim crederes, durum lapidem molli te ith
„ aqua, & filicem frequenti ſtillicidio emol- iſun eln
„ liri tandem & excavari. Jam ſi res tam ſo- zi huimn de⸗

„ lida ac penè impenetrabilis tandem vincitur, N1 MO,
„ & guttis ſæpe cadentibus cedit: quinam
„ fieri poterit, ut debilis & flexibilis noſtra Wlenm onneh
„ voluntas à familiaritate tam lubrica & pe. ſenm & ol
„ riculoſa non vincatur denique, & perver- Klie um n

„ tatur. „() Neeni, Clint
Nem Mqle in
Nlnnen opu
DE Telperarcimikt
PE CONTEMPTYI TEMrORALTIS LII ulhun
PEKIALIIS. Gckum Apgutti

. on klyedittenhn
Cunm aliquando Gertrudis pro perſona (operemat 0
quadam, ut à ſuis defectibus eximere- gur. Propmin
tur, impenſiùs oraret, nec quidquam tamen kuuyolunss
proficeret, amanter conquerens tandem di- (an
XIt: „ Domine! cùm ego Hcèt minima cre- Aèl
„ turarum tuarum, tamen ad laudem tuam Pprie igen
„ orem pro homine iſto; & cùm tu tam om- miIn hs aut
„ nipotens ſis, quòd omnia prævales, quare neintermrt
„ non exaudis me? Reſpondit Dominus: toln ſunn 4
„ Sicut ex omnipotentia omnia prævaleo, ſic luekſon,
„ ex inſcrutabili ſapientia mea omnia diſcer- nirlem.
„ no; nec aliquid perficio, quod non deceat: Ane G
„ ſicut Rex terrenus habens potentiam tam l ece
„ VIII-

C* Iſid. Peluſ. I. 2. Ep. 284.

0 1

InA

1

d Ne Cüclimne
ndlektg Mend

end n

en e.
1 We I Eucen ſa

7

TEMPTUTEMPOR. LIBERTATIS. 232

virium, quàm voluntatum, quando habere
libenter vellet ſtabulum ſuum purgatum,
ipſe tamen hoc nullo modo manibus ſuis
facit, quia non deceret: ſic ego nullum con-
verto à malo, in quod propria voluntate
„ incidit, niſi ipſe ſibimet vim inferens vo-
„ luntatem mutet, & exhibeat ſe mihi ama-
„ bilem & decentem. „(aα Vidimus huc-
usque tam in parte prima expurgationem à
peccatis, quàm in ſecunda mentis illuminatio-
nem absque propriæ voluntatis conatu obri-
neri non poſſe; ſed utrobique violentiâ noù-
nunquam opus eſſe, ut ad illam felicitatem
recuperandam apti dignique reddamur, à qua
tam Protoparentis, quàm propria noſtra per-
verſa voluntate excidimus. Adeò verum eſt
dictum Auguſtini: Qui creavit te ſine te,
non ſalvabit te ſine te. Niſi libera voluntate
cooperemur DEO ſalvare nos volenti, nihil
agitur. Propria noſtra, & quidem conſtans
ac ſeria voluntas ad ſalutem nobis eſt neceſ-
ſaria.
Sed ! nos infelices, ſi huic vertumno,
propriæ inquam voluntati etiam pro parte
tantùm ſalus noſtra æterna concredi debeat.
Si lunæ inſtar mutabilis eſt homo, & nunquam
in eodem ſtatu permanet; multò adhue mu-
tabilior eſt hominis voluntas, quæ ambulato-
ria ſemper de uno tranſit ad alterum, dum
id quod placet, eidem poſteà diſplicet, &
quod modò ratum, poſt horam irritum eſt.

999

—

(“) §. Gert. 1. z. c, 84,

Sr

232 PARSII. CAPUTVI. §. 1. DE CON-.

Quinam igitur certa & ſêecura futuræ beatitu-
dinis expectatio in quoquam eſſe poterit, quæ
utl promiſſioni Divinæ, ſic & voluntatis coo-
pPerationi propriæ innititur? Heu! propriæ
voluntatis, quæ Camæleontis inſtar colorem
in horas variat, & levi momento huc illucque
impellitur, & agitur in transverſum.
Sed bono animo eſto! invenit Sapientia
Divina modum, quo homo propriæ volunta-
tis libertate ſemel prudenter & deliberatè u-
tendo ſibi aſſecurare poſſit, quod pluribus
actibus mutationi ſemper obnoxiis erat per-
diturus. Et hic modus alius non eſt, quàm
obedientiæ votum, quo tota voluntatis pro-
priæ libertas DEOD mactatur, & oftertur in
holocauſtum: ut deinceps non ſuo, ſed ali-
eno judicio in via ſalutis dirigendus errare
non poſſit, quamdiu nempe Superiorum vo-
luntati ac mandato ceu infallibili voluntatis Di-
vinæ interpreti promptè in omnibus, humi-
literque obtemperat. Sit igitur

De Obedientin in genere.

FETG omnis anima altioribus poteſtatibus ſub-
— dita ſit, (b) & ſervus domino, diſcipu-
lus magiſtro, uxor marito, & ſubditus quis-
que Superiori ſuo teneatur obedire: iſta ta-
men obedientia, utpote merè naturalis aut
neceſ

—

CC) Rom. 13. .

lruilszil
vone ots pel
cin hee
Gprlar precep
Uannnt Necium.
eettite t
ord in Ptkeh
Wus olen
irirhuhe
ictlit, one
Erel ſeienu
Cerlo hominenn
lut. Qot
1 d Ccnlomde
Grum ad clin
lon nibil proe
Gandetenontiät
uitle nkele
nibislenendo A
Uotebekurbonann
eCnti Aibproee
ihuong,
Ufnonbie
in er uni
Crlipcre, pn

— = =

zeng ut
VEnpr ohwnis en

4
biin e
1s
.

n olnnne n
mdnr, Cofeme
A0, KN
d Aigncis emn
enne Metm d.
Udnre.

1 Anur

TEMPTUTEMPORLIBERTATIS. 233

neceſſaria, atque ad finem tantùm tempora-
lem ordinata ea non eſt, qua animæ ſuæ ſalu-
tem quis reddat ſecuram. Imd nec obedien-
tia Eccleſiæ? mandatis ab omni Chriſtiano de-
bita hac penitus gaudet prærogativa, ut ex-
tra omne ſalutis periculum hominem conſti-
tuat; cüùm hæc generalia tantuùm, valdéque
ampla ſint præcepta vivendi, ingensꝗque re-
linquant vacuum libertati humanæ, in quo
hæc exerfare, deficere aut excedere, ac de-
mum in præceps abire ac perire poſſit.
Solius obedientiæ Religioſæ; aur ſaltem
ad inſtar hujus libera voluntate, ſalutis æter-
næ intuitu, homini propter DEum promiſſæ
iſta eſt felicitas; ut absque omni erroris pe-
riculo hominem rectâ ac ſecurâ ad cœlum vi4
deducat. Quod ipſum Gertrudi ſuæ Domi-
nus ad oculum oſtendit, dum ipſi viam ani-
marum ad cœlum in ſimilitudine valde ſtricti,
ac non nihil préclivis aſſeris exhibuit, quem
ſcandere non niſi difficillimè homines poterant;
erätque neceſſe, ut aſcendentes ambabus ma-
nibus tenendo aſſerem ſemet juvarent: Quo
notabatur bonorum operum neceſſitas. Ex-
peditiùs aliis procedebant, qui Angelos habe-
batt adjutores; ij nempe, qui bonis eorum
inſpirationibus ſe reddunt obſequentiores.
Interim ex utrâque parte aſſeris viſebantur
Crcumvolare gryphes terribiles animabus im-
Portunè inſidiantes, & earum aſcenſum mo-
is omnibus impedientes. Econtra ipſi oſten-
debatur Religioſorum ſub obedientia viventi.
Nient. Sanct. Comp. R um

234 PARS II. CAPUTVI S T. DECON-.

um ſolatium, quibus eadem ad cœlum via

reddebatur facilis & ſecura; dum aſtſer ille

pro Religioſis videbatur habere ex utraque
parte perticas, quibus commodè ſe tenere ae
ſuſtentare poterant, ne caderent, In illa ve-
rò parte ( quod bene notandum ubi Prælati
negligunt ſubditos per obedientiam regere, vi-
ehaeen, perticæ defcere, & anxiè timebatur
caſus. Illæ autem animæ, guæ ſe, voluntarias
ad obedientiam exhbibuerant, manibus propriis
in perticis ſe tenentes ſecurò tranſßibant adjuvan-
tibus Angelis, omnidgue al iphis impedimenta
removentihus. oein
Unde, quæſo, hæc obedientiæ Religioſæ
ſecuritas ? inde nimirum, ut ſtatim dicam
quod res eſt, quia verus obediens errare non
oteſt; dum econtra aliæ viæ, etſi videantur
lomimilus rectæ, nonnunquam exerrare, &
ducene poſſunt ad interitum. (d) Quinam er-=
rare poſiit ille, qui ipſam DEI voluntatem
Superioris mandato infallibiliter manifeſtatam
ſemper ductricem habet? Qui vos audit, Me
audit, (e) ipfius Veritatis effatum eſt: ideo:

que obedientia immediata apud DEum excu-

ſatio eſt, nec quidquam imputabitur obedi-
enti ſubdito (modòè res præcepta evidenter

mala, Deique præceptis contraria non ſit)

etiamſi fortè Superior præcipiendo peceer;, G
res alià viäã modéôque fieri debuiſſet. Obedien-
tia namque quæ bominibus prabetur; DEOer-

(e) S. Gert. l. F. . 24. (3) Prov. 16. 25, (6) Luc. 10. 161

hahoſos Verla
eriorts mnoctn
lben et
npei rolomei
ſto lere l
s K Dn
Worma nibbil
ie ig omnihr
Mn,, Iur e
Cicaret, hon
yoti ſolatoe
lecltg Nne
Perlom Dist
honie Oenpe
Anors incuntn
nnenlim clel
lncheclenc
Uüem arſer
Miomiret.

Anum

eut en hi

AMuh e n
in Pnzien
mne ,iii
aiunmn, nlifi
mnn nſnet
mir g indn

Ctehenie ait
Iun, N Mnn Gen
Uens Cdelenennneton
r it i iinm
Gnnu Atnt 4
Emm ¹1,Qnt

Eiwalte

n

ris Annckei⸗
RK lren

TEMPTUTEMPOR LIBERTATIS. 23

bibetur: (Jet in quantum reſpicit fubdi-
tum, præceptum quodvis Superioris ipfius
voluntatis Divinæ infallibilis interpres eſt.
Quemadmodum igitur DEus fuam homini
voluntatem aperiens errare non poteſt; ſic
& homini voluntati huic obſequenti nullum
ſubeſſe poteſt errandi periculum. Blùs i-
taque ad promptam alacyémque, obedientiam
in omnibus prœſtandam opus non eſt; quam
viva hujus veritatis fides continua: omde Su-
perioris mandatum eſſe ſubdito certam & in-
fallibilem Regulam, ſe ſuâque omnia confor-
mandi voluntati Divinz. ISaiGi a
Quanta hæc felicitas * quanta animæ con-
ſolatio? fcixre ſemper, quæ abs ſe fieri vult
DEus. Si DEus ipſe, aut ejus vice Angelus
in forma viſibili ſemper tibi præſtò foret, te-
que in omnibus manuducçeret, ac minutim
ommia, quæ agenda tibi omittendâve ſunt,
indicaret: non majori ſecuritate, etſi fortè
majori ſolatio, certè tamen minori merito o-
bedires. Nune autem dum in Superioris
perſona DEus tibi præcipit, tuque DEO in
homine obhtemperas; eadem quidem adeſt
erroris immunitas, meritum verò obedientiæ
in immenſum creſcit; proindéque etiam men-
fis in obediendo prompfirudo & alacritas ju-
re deberet creſcere, ſi fides viva non aliquan-
tisper dormitaret. . L
Non negaverim equidem, alios quoque
pios ac devotos, etſi obedientiæ votôò non te-
H K ZAI ne

236 PARSII. CAPUTVI. §. 1. DE CON.

neantur, ſi conſcientiæ ac rectæ rationis du-
ctum ſequantur in omnibus, ac juxta præſcri-
pta legis Divinæ & humanæ, quæ agunt, in-
tegrè rectéque peragant, hoc frui poſſe ſola.-
tio, quòd illud nempe faciant, quod fieri
vult DEus: attamen hi omnes, dum ex volun-
tatis ſuæ libertate ſibimet facienda determi-
nant, certi omnino non ſunt, ſed opinantur
tantùm, id quod agunt, voluntati Divinæ per
omnia eſſe conforme. Fieri poteſt, ut aliqua
ex circumſtantiis integram operis bonitatem
conſtituentibus deficiat: locus, tempus, mo-
dus fortaſſis mancum reddunt opus de ſe bo-
num; aut ipſa etiam intentio non usque adeò
pura & ſincera eſt, cùm id quod propria e-
lectione ſuſcipitur, ſemper de amore proprio
non nihil poſſit eſſe ſuſpectum. 1
Dum eécontra obedientia Sacra has difficul-
tates omnes eliminat, nullumque in animo
dubium reliquit, ut non certè ſibi perſuadeat
obediens: hoc ipſum opus, & non aliud, &
quidem héôc & non alio modo faciendum, il-
lud eſſe, quod hic & nunc abs ſe fieri vult DE-
us. Nec ullus alius obedienti ſcrupulus oriri
poteſt, niſi ex accidentali aliquo operantis defe-
ctu, puta, quòd non ea devotione, intentione
vel attentione, qua par eſt, opus injunctum
peregerit: quanquam hi ipſi defectus levio-
res minũsque deliberati plerumque ab obedien-
tiæ merito ſic abſorbentur, ut nullum operis in-
tegritati afferant præjudicium. Si namque
juxta doctrinam Magnæ Gertrudis: Quodli-
bet

Sgrynigilk,
Gleinm, Kvo

ninpelte!

,ttorun, 1,

. Chatkate fun
ns Ceiin

terin ler

4

Odecſertaet)

orts werti l
or in opereſ⸗
N. Cum
ler Dum erher
t li Derkun
obecenirop
Chnnhd magser
Ueneperachn
Dnrt Aehr
nlent: i 4
Ao intin
pehne ,e
, eRe, N.
1 ſui, ut
honagilenne
mimilin /
tſpri t ngr,„,
llcnie
unti,
ie Ijp, 4
Iſren

3;

15 I

RKo⸗

7

Emmlncputet

n uenhtdilt

en Iand ron
Enyremr n

Nlimtkn uid
Pietute
mN Atild,
0 ddlnendum!

TEMPTU TEMPOR. LIBERTATIS. 237

let opus bonum ex obedientia, recta intentione
verfectum, obtinebit bomini agonizanti indul-
gentiam alicujus negligentiæ; (g£) cur non e-
tiam modò, dum opus ipſum ex motivo obe-
dientiæ peragitur, & dum fervet adhuc ipſi-
us meritum, leviorum illorum defectuum ve-
niam impetret? Cbaritas operit multitudinem
peccatorum, (;) quidni & obedientiæ opus
ex charitate factum leviores ejusmodi defe-
ctus operiat?
Interim, ſi cætera ſint paria, illa ſemper
obedientia eſt DEO acceptior, & non tantùm
majoris meriti, ſed & ſolatij ſincerioris, quò
major in opere præcepto difficultas exantlan-
da eſt. Quam ſi obediens forti animo pro-
pter DEum exhaurire allaboret; tantùm cre-
ſcit ipſius meritum, ut longè excedat multa
alia obedientiæ opera, ſine naturæ refiſtentia,
ac multò, magis cum propria aliqua commo-
ditate peracta. Hinc Gertrudis ad illa verba:
Locavit. Angelus Domini Abrabam, divinitùs
intellexit: quòd ſieut Abrabam, extento bra-
chio ad e Lagti n perſiciendam, vocari mera-
it ab Angelo: ſic Electus cuùm ad aliquod opus
ſibi dißpcile, propter DEum mentem Kectit,
integram adjungendo voluntatemn, Katim in in-
Ranti arridente ſibi ſuavitate Divinæ gratiæ,
teſtimonio propriæ conſeientiæ meretur conſolari.
Et hoc eſt donativum, quo incontinentiſſima li-
beralitas DEI bprævenit æternam mercedem,
R’3 quam

(&) 5. Gert. 1. 3. c. 81. (6) I. Per. 8. 4.

238 PARS II. CAPUTVI. §. 3. DE CON.

guam unusquisgue bropriam oe Her Necundum
ſuum laborem. Ci)

Et quid demum ſolatij afferet homini be:-

dientia tunc temporis, quando omni jam de-
ſtitutus humano ſolatio æternitati Propinquat;
quò nemo ipſum;, niſi bona vel mala opera,
quæ geſſit in vita, comitabitur? Tum nempe
videbit, multa eorum operum, quæ propria
ſua ſponte ſuſcepit, & in quibus fortaſſis ea-
tenus nonnihil fiduciæ poſuit, genuina non
fuiſſe, ſed inſtar glaciei defluxiſſe, ac loco
Prœmij, quod ſperabat, pœnam fſibi potius
timendam eſſe. Sola obedientiæ opera, re-
cta intentione facta, conſtanfter durabunt, &
in illo rerum articulo vim ſuam exerent, ma-
ximéque erunt moribundo ſolatio. Hæc an-
xio tunc homini quodammodo dicent: Zu
nos egiſti, tua oper ſumas, nos te non deſe-
remus, ſod ſemper teeum erimus, & tecum
ad Judicium Lergemnus. Tune, OEO propitté;
omnia opera obedientiæ in ſimilitudine perfo-
narum hbonorabilium onſolabuntur eum, & in-
tervenient pro eo ad Dhum; ita quòd quodli-
bet bonum opus er osedientia, recia intentione
perxfelctum, obtinebit bomini indulgehtiam alicu-
Jus negligentix. Et boc erit magnum releva-
men botuini agonizanti. (
Quis igitur libenter non obediat, & ma-
gis ſubeſſe cupiat, quàm præeſſe vel ex ſolo
hoc capite, ne tanto merito ac ſolatio frauda-
ri ipſum contingat? Hæc certè breviſlima ad
Per-

(9) §. Gert. 1. 3. c. 30. §. 13. (4) 8. Gert. 1. 3 c. Sr.

N gunle
um Aelul 1
ngen gliniufel
erl Nelenl Gackenat
y⸗ 1 gun,
* ll cmmn
ſeln, etain
Plurs in tu e t te
Eees A N
Niogedskg unn
Pene anetet,
tonm imn

KNrW

Penn Del

hir
l Ciern c
Hetten.

1

1.

1 ignnt⸗
(iwoti

U DO ern

ner Cnnhch
VnHumelenmnt, ni
CNoinn Herne
hnon Ceer: 1
nl Nt M ⸗
Enn minn 6 ken
1 In, Mnn
1n nitiin
mluutiren

1 ℳ

TEMPTUTEMPOR. LIBERTAXTIS 239

perfectionem adeoque etiam certiſſima ad
cœlum via eſt: ſimpliciter & punctualiter o-
bedire in omnibus, non arduis tantùm & ma-
nis, ſed etiam in minimis, in quibus nempe
tdem eſt obedientiæ motivum, & dignitas o⸗
peris; cùm revera minimum non ſit/ quod
DEO gratum, ejusque Sanctiſſimæ voluntati
ex integro conforme eſt. Si res ipſa parva
ſit, magnò tamen fiat animò, magnôque
DEO placendi deſiderio; magni operis me-
ritum adæquat, idque ſuperaddit, lucri, ut
in gravioribus difficilioribusque promptè ſem-
per obediendi afferat facilitatem. iO nem
Ergo nil unquam præferendum obedien-
tiæ, ſed privata omnia ac ſpontanea, utcun-
que bona, huic cedant ſemper. Sic brevi dif-
ficultates in via perfectionis occurrentes om-
nes devinces, & obediendo ſimpliciter, in
minimis æquè ac maximis, in omni-virtutum

genere plus proficies, quàm in exercitiis aliis

quibuscunque propria voluntate ſuſceptis.
Voluntas DEI ſanctifkcatio noſtra; (H) quam
in ſola obedientia certò ſemper habemus per-
ſpectam. 6 ð

De obligatione obedientiæ in Subdito.

Um itaque obedientia, quæ hominibus præ-
betur, DEO exhibeatur; magna Religio-
R4

(?) 1. Theft. 4. 3.

240 PARSII. CAPUTVI. 5.2. DECON.-.

ſo rectè & perfectè obediendi neceſſitas in⸗
cumbit: ut nempe nec internâ nec externâ a-

aliquàâ renitentia opus injunctum pPeragat, ne-

dum cum murmure vel reſponſione nolentis,
uod gubetur, eiciat. (m) Hoc caſu namque
illud Moyſis ad refractarios Iſraëlitas dictum
haberet locum: Non contra nos eſt murmur
veſtrum, ſed contra Dominum. (n)) Unica
certè cauſa defectuum, qui obedientiæ meri-
tum deſtruunt, aut ſaltem minuunt, hæc eſt .
quòd certò non credatur, DEum eſſe qui ju-
bet, aut rem à Superiore præceptam eſſe vo-
luntati Divinæ, in quantùm concernit ſubdi-
tum, per omnia conformem. Qui error
tum maximè ſe prodit, cum Superior ipſe,
uti homines ſumus, ſuos patitur manes; nec
ipſius diſpoſitiones per omnia ad amuſſim re-
ctæ ratiônis videntur exactæ. Inde fit, ut
imbecilles animæ nonnunquam turbentur; &
dum Superiorem ob ſuos defectus vilipendunt,
ipfius pariter imperia dijudicent; nec jam uᷣt
à DEO profecdta attendant, ac cæcâ obedien-
tiâ exequantur: verùm ùt ab homine, & qui-
dem defectuoſo, absque ſufficienti prudentia
& diſcretione temerè emanata deſpiciant, &
cavillentur.
QQ! Religioſos modicæ fidei! ergéône ſan-
ctis & perfectis tantùm parendum eſt, & vox
illa Salvatoris: Qui vos audit me audit, qui
vos ſpernit, me ſpernit, Superiores imperfe-
ctos nil attinet? Ergo, qui Wicleffitarum er-

—

) 8. Keg. c. F. Q, ExOd. 16. 38.

uen Aldim
Crüns Domtons
i, gielm⸗
fige algur d
lin iün mmn
Uend haltan
enlat, b im
Art grni i⸗
an Alitus ie
Uine entn n
ſi /inifrmn
linlun feelim
luter chieene
lhetere (9) Se

Kil, u eiim ,
le rdlinikre en
Glitun biirr d
ckr cenlaitin
Ut; relrin
Uuhtn perionk,
wack ,uleci
fui⸗ Cere non
bhinins D
ieicen

mAAAN
„ — .
r h 6e Ne

.
emnerigein
uunn nen i
mimm (en
an Knenr it
Minr nde,, N
mu inliN.
r audk MM f

nn henn 6
Cikloflynm,
Annn mſn
A N a Geir

1., /
d D 4
n emude

TEMPTUTEMPOR. LIBERTATIS. 241

ror fuit, Superior, quamprimùm delinquit
raviter, dignirate & authoritate ſua excidit,
Timpuns ipſi non paretur. Eousque certè
noſtri temporis Religioſi non devenient, ut
damnato huic errori ſubſcribant; etiamſi for-
tè ſic agant nonnunquam, ac ſi in animo ſic
ſentirent. Audiant interim, quid de talibus
Chriſtus Dominus Gertrudi dicat: Junt ali-
gqui, gqui rælatos perfectos & religioſos ſincero
oſßfectu diligunt; & ut juſßtum eſt, tam verbis,
quàm factis reverentur & extollunt : diſcolos
verò Prælatos & imperfectos quodammodo vili-
pendunt, & omnia eorum fucta cum impatienti
corde gruviùs judicando deſpiciunt. Et bi par-
tem capitis mei dexteram velut gemmis & mar-
garitis decenter ornare, partem verò capitis
mei ſiniſtram & ulcerofam (quam ſitper eos ad
pauſandum reclinare deſiderabam) videntur ne-
quiter abiicere, & pugnis inſuper immitibus
impetere. (o) Si Gripelium Superioris imper-
fecti, aut etiam vitioſi Chriſtus Dominus in
ſe redundare æſtimat : videant illi Religioſi,
qui tam leviter Superiorum ſuorum dicta &
facta cenſoriâ virgulà perſtringunt, quid a-
gant; præſertim ſi eò deveniant, ur ex con-

temptu perſonæ, & cavillandi pruritu ipſa e-

tiam facta laude digna, ob criminum inopiam,
ipſis vitio dare non vereantur.
Animales homines non percipiunt ea,
quæ ſunt ſpiritůs DEI, qui nonaullos quan-
doque etiam evidentiores defectus permittit
—d R 5 in
(*) S. Gerr. 1. 3. c. 75

242 PARS II. CAPUTVI. §. 2. DECON-

inhærere Superioribus, ut ſubditorum obedi⸗
entia ed ſit perfectior, majorique prœmio di.
gna; tum etiam pro bono ipſorum Superio-
rum, ut in altiori gradu poſui defectús pro-
prij recognitione altum de ſe non ſapiant,
propriaâque infirmitate docti aliorum diſcant
eompati defeétibus. En t denuo Gertru-
di ſuæ pro Superiore quopiam defectuoſo o-
ranti Chriſtus: An neſeis, inquit, quod non
ſfolùm illa perſona, ſed omnes qui praſunt buic
mihi dilectæ congregationi, non earent ali=
gquibus defectibus oum nullus bomo poſſt gF-
Je in hoc ſæculo, qui omnino, careat defectu,
boc me permittente ex abundantia meæx Di-
vinæ pietatis, dulcedinis, & dilectionis, gua
congregationem banc elegi, ut, inde meritum
ipſius mirifies adaugeatur. Nam mult? ma-
Joris virtutis ett ſubjici ei, cujus defecktus
cognoſcitur 3 gqudm alteri, cujzus opera per
omnia pnobata videntur. Ad bac cum iſta di-
ceret: Quamvis Domine mi! congauderem ſub-
ditorum meritis, deſidero tamen etiam Prælatos
eulpa carere, quam timeo eos quandöguecontra-
bere ex defeltu. Reſpondit Dominus: ego cùm
cognoſcerem in eis oinnem defectum, permitto;
quòd ex diverſitate curarum guandögue macu-
Jantur. Aliòs fortè nunquain devenirent ad
tantam bumilitatem. Unde ſicut ſubditorum
meritum ereſeit ex ipforum (Superiorum) tam

defectibus qudm profectibus: ſic etiam Prælato-

rum meritum ereſeit er ſubditorum tam Pro-
feäcibus, gudm defectibus: gquemadmodum in u-
. 0

Kignnnone,⸗
Wolisenmd
gi ſbet de
Mrciecrn
1e. Peffadiuk
Aobelenmrhi⸗
Proprij an
De 8 Thiſpns
Nockitaen Rene
Ggiorum;
is uoeber ion
Dientore n
Uerenu.
Urneren be
Penliri W
Unnig gur gin
llten finn
ioheclemien
1 Kun gehe
NAhriong mand
Enun Ee
ramonpleh

1

Ur .
4

agfüffii
em, Mn and
an r un ,
ann mi
Auliti ,
ni 6 Alling 6
n ul mnin
tn Mn u
iht a an ir
Aun ahtn hen be⸗
. Aler mnſtt.
r Mulan 6
An unnemmn ut
tnniNſiliſucn
helt anm
n nt

„

TEMPTU TEMPOR. EIBERTATIS. 24¾

uno corpore diverſa ſe membra promovent ad
onem profkdam. C(H
Erx quibus mnibus id demum conficitur,
infallibilem DEf voluntatem in quovis imper-
fecti etiam Superioris mandato manifeſtari
ſubdito; cui proin absꝗque omni non modèò ter-
giverſatione, fed etiam diſcuſſione aut diſcur-
ſu, oum integra voluntatis ac judieij proprij
reſignatione, parendum eſt. Sit imperfectus,
ſit vitioſus etiam Superior: DEus tamen eſt,
qui jubet, & per os ipſius loquitur ſubdito.
Neſcit dij uaitare „qui perfectè didicit obedi-
re. Perfectionis Religioſe ſumma in perfe-
a obedientia ſita eſt 3 & obecdientia perfeècta
in proprij, judicij omnimoda abnegatione.
Hinc S. Philippus Nerius dicere ſolebat u
Sanctitatem Religioſi contineri ſpatio trium
digitorum; & hæc dicens mediis tribus di-
gitis tangebat fnontem, ac ſi in proprij judi-
cij abdicatione totum hoc negotium abſol-
veretur. 1 et
Et revera breviſſima hæc, & quaſi com-
pendiaria ad perfectionem Religioſam via eſt,
omnia quæ injunguntur, tanquam optima,
& ad ſalutem ſuam ordinatifſima excipere, &
cœcâà obedientia exequi non modò quæ Regu-
la, & Statuta generalia, ſed etiam particula-
fia Superioris mandata requirunt. Dum ere-
nim minima æquè ac maxima ex motivo o-
bedientiæ promptè hilaritérque agenda ſuſci-
pit Religioſus, ipſo facto oſtendit, tnatn vo⸗
lun⸗

—

(7) 8. Gert. J. 3. c. 83.

—

244 PARS II. CQAPUTVI. §. 3. DE CON.

luntatem Divinæ per omnia eſſe concordem,

& felicitatem illam, qua beati fruuntur in cœ-

lo, jam aliquatenus guſtare in terra; dum fi-
de iemper certus eſt, id quod agit, DEO
placere, & ſic agendo errare non poſſe: ut
ex vero dicere ſemper poſſit, quod aliis ora-
re tantùm & optare licet, quod in ſe defacto

fat voluntas DEIſicut in cælo, & in terra.

. 3.

De obligatione obedientiæ in Superiore.

Raviſſimam ſubditi obligationem „ manda-

–☛ dato Superioris ſine replica aut diſcuſſio-

ne obediendi, ex eo potiſſimùm capite dedu-

ximus; quèòd Superior præcipiat loco DEi,
cujus voluntatem ſubdito imperiô fuéô mani-
feſtat: ut adeoque ſubditus inobediens non
jam hominem, ſed DEum cenſeatur contem-
nere, quemadmodum obediens Superiori,
voci DEl obaudire dicendus eſt: Qui vos au-
dit, me audit; qui vos ſpernit, me ſpernit.
Gravis profectò, at ſuavis ſimul obligatio,
dum hoc pacto ſubditus de voluntate Divina
ſecurus non errat; ac inſuper hoc gaudet
ſolatio, quod obedientiæ laborem ipſi in tem-
pore reddit jucundum, ſe in æternitate quo-

que obedientiæ prœmio non cariturum. At

aliter ſe res habet in Superiore, cui equidem
graviſſima incumbit obligatio, imperia ſua
voluntati Divinæ per omnia conformandi;
quin

Eenſen

Ntedd

ns no.

men dapern
Hüfielen
Gütihens,
wrue lden t
1ln myein
Fumntgle ien
Nlisterardn
6hnnis enreen
Wir,au umn
te, Ctkedm
donmmälnnes
Nnnle ue krdn
un dle dw⸗
mumn mnn
n Wne, un

S=

weltetmenmnte
ir enen Nin
6 Cunch ntch
Eeini hlnd,i
fohhenor Clipe

no g
n n

ect. We gecern
nlle

“Sſ 1
1
N h, 4
D

Nlanie/ Pyn

1

.

1

Neden Ahein
Nennn Eus

D
„ a vaN N.
3 Wmlen
I,, uunſo

Polynonen nne
rlli⸗

TEMPTUTEMPOR. LIBERTATIS. 245

quin tamen edem ſemper certitudine gaude-
at præcipiendo, quemadmodum gaudet fub-
ditus obediendo.

—

Enimvero Superiores quoscunque gravio-
ri obedientiæ lege teneri, quàm ſubditos, ne-
mo ibit inficias; ſi altiùs non nihil ad mentem
revocare libeat tot rationum momenta, qui-
bus ſua imperia ponderare, & ad Divinas
humansque leges trutignare tenetur ille, qui
DEl vices agere creditur, ejusque Sanctiſſimæ
voluntatis interpretem ſe conſtitutum eſſe a-
gnoſcit; quin tamen certa revelatione ipſi
conſtet, quid hic & nunc DEO gratum, ac
ſubditorum ſaluti magis proficuum ſit. Quis
non videat, quot legibus, tor quaſi ſuperio-
ribus ſubditum eſſe Superiorem; mukisque
brereptis tam rationis, quâm fidei ipſum o-
edire oportere, ut unicum former præce-
ptum, quo ſubditum obligare intendir. O!
quoties Superiori in ſuis diſpoſitionibus hæ-
ret aqua, dum id quod melius, DEO acce-
ptius, ac ſubdito utilius, indagat quidem,
nec ſatis tamen pervidet, & quemcunque tra-
lat rudentem, multa prævider inconvenien-
tia. Grandi profectò, in hac periſtaſi, foret

Zuperiori ſolatio, ſi ad manus ipfi eſſet quis-

piam Superior, qui perplexa enodaret,; & ſi-
bi priuùs, quid præcipiendum aliis, præcipe-
fet. Sed nemo domi. Superiori ſoli nonnun-
quam & ſtapede decernendum eſt, quod pro
conſilio ſubditorum nemini manitfeſtare fas
7 eſt.

eſt. Tunc nempe gum animo ſuo duntaxat

ipfi dellberandumn eit.

Verum eſt, ſi quod ſuum eſt, faciat Su-
perior, culpàâ vacat: integrim de hoc ipſo non
ſemper illi conſtat, an ſatis quod ſuum erat,
fecerit, præſertim ſi proſpero evenku careaf
diſpoſitio, & quod recta intentione eRaruik
ſe putabat, ſiniſtrum ac. malum etiam ſortia-
tur effectum. Tum nempe anxiæ cogitatio-
nes plures ipſi defectus improperant, quos
prævidere & præcavere poterat, atque ut
fieri aſſolet, ſi aliter cadat alea, quàm projici-
tur, identidem audit intus in animo: non ſic,
ſed aliter ergt agendum. At de præterito
jam non datur conſilium; dantur autem in-
numeri ſcrupuli, qui pungunt animum, &
Superieris conſcientiam diu noctuque lanci-
nant. Quamvis enim felicem ac prudentem
eſſe, idem non ſit; & ſæpe optima conſilia
ad omnes prudentiæ regulas exaſciata malè
quadrent, & cadant in irritum ; econtra te-
merè attentata proſperum nonnunquam nan-
ciſcantur exitum: attamen cum ea negotia, quæ
DEum habent authorem, à fine ſuo nunquam
excidant; & multæ interim Superiorum di-
ſpoſitiones, ut diximus, nil minus quàm bo-
num habeant effectum: ex conſequenti non
vanâ omnino ſuſpicione negligentiæ aut in⸗
curiæ gravabitur Superior, ac ſi ſuâ culpà ma⸗
lum eveniſſet. Nec ſatis juvat, ſi dicatur »
bona intentione, quod ſuum erat, feciſſe: hoc
ipſum

—,= —

I
Eenhorle dnn

icumuüninn
NCris! AM M
hpebun mum
Cre ſoins ien
nd gl enn
1. Seerillnenen
ſigtopnsar
6icceckisin
Uürultkenpor
Non es te
ſegl, Dimniſce
Menndkamtotezine
mbindapenann
n Alr, An
nuntr Ninnden,
Ingn, guo⸗
ilr (,) ton
ioninsame
En elpecitnn
achi kant
lilet, .

. 8
Sumper

. 3 i .
n A Mig hn
nkhen Mlene
leonm. e
Ens eMiin l
4
Wtn E

uNININ

TEMPTIUTEMPOR. LIBERTATIS. 247

ipſum nempe in quæſtione eſt. Nam cùm &ipſe
homo ſit, nil humanum ab ſe alienum exiſti-
mabit. An non fieri potuit, ut malè credu-
lus relatiomi aliorum, ſiniſtrum de re aut per-
ſona tulerit judicium? An non melior veri-
atis inquiſitio ex aliquo tædio laboris inter-
mitti potuit? An non aliqua affectio privata,
aut temporale commodum ſubinducere poru-
it animum ad minorem attentionem boni com-
munis? An non honorem proprium, aut
reſpectum humanum habere potuit in conſilio⸗
dum ſolius DEl honore ſe moveri putabat?
Sanè niſi Superior mortificatiflimi ſit animi;
ac ſinceriſſimæ voluntatis, certôque gredat,
ſibi quò plus potentiæ, eò minus eſſe licentiæ:
dicti defectus ipſi tam in proclivi ſunt, quam
pluviali tempore guttæ,. è
Non abs re igitur Sanctiſſimus Pater in
Regula, Divini judicij, reddendæque rationis
memoriam toties inculcat Abbati: ubi nempe
multa Superiorum imperia, quæ moddò viden-
tur juſta, & omni ex parte recta, revoca-
buntur ad incudem, & ab illo damnabuntur
ut iniqua, qui ſuo tempore etiam juſtitias ju-
dicabit. (ꝗ) Fors dicet nonnemo: fſi ita eſt
cauſa hominis cum hac uxore, prælatura, in-
quam, non expedit nubere: Hoc ipfſum eſt,
quod dicimus, dum ex Superiorum periculo;
Religioſi ſubditi ſecuritatem adſtruimus. Re-
vVvera multò tutius eſt, ſtare in ſubjectione, gudm
in

————

(7) bl. 73. 5.

249 PARSII. CAPUTVI. §. 3 DE CON-

in prælatura. (x) Nec moddò tutius, ſed
etiam multò jucundius. Multi Religioſorum
falsò ſibi perſuadent, neſcio quam ſuavitatem
ineſſe imperio, ac tunc felices ſe fore, ſi aliis
præcipere, & pro ſuo lubitu ipſimet omnia
poſſent diſponere: nec interim perpendunt)
quantum fellis amariſſimi huic mellis guttæ ad-
mixtum ſit. Nimirum jucundum bellum in-
expertis. Et ut abfint cætera dignitatis one-
ra, quæ commodo & honori multùm præ-
pPonderant; vel hoc ſolo nomine;, quòd DEl
voluntatem ſuis imperiis aſſequi, & ſubditis
teneatur manifeſtare, onus videri poſſer im-
portable. WuIIIH s
Eo ipſo nempe, quòd ſubditis à DEO
præcipitur, ut Superiorum ſuorum voci, ceu
voci Divinæ obediant; eo ipſo, inquam, Su-
periori præcipitur, ut non niſi voce DEl lo-
quatur ſubditis. Si fallat Superior, & voci
Divinæ aliam vocem ſubſtituat, & voce 107
quatur merè humana: ſubditus quidem obe-
diens extra culpam eſt, quia DEI mandato
obſèquitùr: Qui vos audit, me audit: at Su-
perior grandi ſe obſtringit piaculo, & falſi
crimen incurrit. Si Rex terrenus miniſtrum
deſtinaret ſubditis, ſuõque ſigillo munitas da-
ret litteras credentiales, unl vocant, quibus
ſignificarerur: Regis voluntatem à miniſtro
oretenus fore indicandam, huic proin tutè
crederent, ac voci ejus ceu voci Regis be⸗
1-

Er) Imit. Ch, 1. I. c. 9.

ſi N⸗ ecen
felurn nullke

U

uid konettlen⸗

d eng d
Cil ageltimn
Ddar Wobvnten
6Nan) d enge
doscommiencuan
Gtos in orcinen
0Alonum tumun
Uny i/ Dn
Vocillmni Parris
Nenlon inbont
ſimnofntinne lr
n humane orul
buam in Dlln
iccum; kribae
len ſlcht Ne
Eerine norbig
hhlpone Cor
il Anlis c r
Enm m,
DD

3. Ccha

TEMPTUTEMPOR. LIBERTATIS. 249

dirent. Si miniſter jam alia nuntiaret ſubdi-
tis, quàm à Rege acceperat in mandatis: po-
pulus obediens nullius noxæ teneri poſſet,
quin potius obedientiæ prœmium expectaret.
V autem miniſtro, in quem ſe Regis ira
mDeritò exoneraret.
6

hum uri Quid ergo conſilij in re tam perplexa?
enii aut quid agendum Superiori, ut mil ur-am
D ummasg Divinæ voluntati contrarium ſtatuat ac præ-
lml cipiat? id nempe agendum, & modis omni-
h in bus connitendum; ut ſeipſum priùs quàm ſub-
ufin ditos in ordinem redigat; quatenus ſopito
paſſionum tumultu aptus ſit audire, quid lo-
gquatur in ſe Dominus DEus. (⁵) Tum juxta
Sanctiſſimi Patris noſtri monitum: Quiduid
agendum inchoat bonum, d DE perfiet inſzan-
tiſſima oratione depoſcat. (?) Nec ſuæ induſtriæ
aut humanæ prudentiæ nimiùm tribuat; ſed
totam in DEl adjutorio ac providentia ponat
fiduciam; ſeriôque perpendat, quàm arduam
rem ſuſcepit: Regere animas, & multérum
ſervire moribus. Nemo credit, dictitabat S.
Philippus Oratorij Fundator; nemo 6rsdit;
GQudm ardua res ſit, multa libera ſubjecta in-
ter ſe ſervare unita; quod melius feri neégutt;
gudm exhibendo benignitatem, & barbuim eſ-
e in præcipiendo. Unde & adagij loeo fe-
rebat: Qu?t Lbi praſtari vult multa, praci-
biat pauca. Quidquid ordinandum ac præci-
piendum, ſive ſecundàm DEum ſive ſecun-
Kient. Sanct. Comp. 8 dùm

————

(*) Pſ. 94. „. (¹) Prol S. Reg.

250 PARS II. CAPUTVI. §. 3. DE CON-

dùm ſæculum ſit, nil aliud quàm DElI hono-
rem, ac ſubditorum utilitatem præ oculis ha-
beat; atque in ſpiritu lenitatis ſic ſua mode-
retur imperia, ut nil imperioſum aut deſpo-
ticum præſeferat; ſed potiùs ipſo imperandi
modo oſtendat, ſe Chriſti vices in Monaſte-
rio agere, ejüsque agi ſpiritu, cujus chara-
Geriſtica nota eſt: Eſſèe mitem & bumilem cor-
de. Si Superior (dicebat non nemo Patrum)
in ſpiritu humilitatis, & timoris DEl præci-
piat, hujusmodi præceptum, DEO volente,
id efficit, ut ſubditus prompto obediat ani-
mo: quòd ſi imperiosè, ſuamque oſtentando
authoritatem quid jubeat, DEO permitten-
te, effectu ſuo caret hæc juſſio, aut ægréè ad-
modùm, & ſine fructu exhauritur à ſubdito.

Nec timeat Superior, hac lenitate impe-
rij ſui authoritati quidquam detractum iri; ut
potius grandis eidem fiat acceſſio: quandoqui-
dem ſubditi ſolam ipſius voluntatem ſuſcipi-
ent pro imperio, dum vident & experiun-
tur eam voluntati Divinæ tam in fſubſtantia
quàm in modo eſſe conformem.

Poſtremò dignitati ſuæ Prælatitiæ non ſie
affigat animum, ac ſi tota ipfius felicitas in
ea ſita eſſet: ſed magis ut onus graviſſimum
non niſi DEl proximique amore tolerandum
ſuſtineat, ſicque ſe gerat continuò, idémque
ſentiat de ſe ipſo, qualiter ſe geſſit ac ſenſit
prima

wNe.

nene gan
C vorn
ibus gn
nun I

=

als ohe

Kll
,Pes, MWelt, n
unr, N
Cel, Knper,
PUnnate: Aum
N ltae e
„Mlumer
„Loperdonsi
„Iloc in ken
,Ulns, Emd
ln pro Polen
9D0 hudcbi
IS„, 0

Urgo polnnt
Eenporels conten

Eahinarinanin,
Giseknerehing,
gie Dneonor
Iln nir lunin
nllum, gani
Pſtiwinr,

ſ

operi lcen

Mar zo

„

00

un d ünn An
Munto oetr⸗

.

ſben M0 venir

Alrr ulo, or

1

Delbantur:bdle

nin Ctlonhndlni

TEMPTU TEMPOR. LIBERTATIS. 251

prima die aditæ dignitatis. Colophonem ad-
dat Gertrudis noſtra, quæ aliquando orans
pro Superioribus quibusdam, divinits intel-
lexit: „ Hoc maximè placere Domino in of-
„ ficiatis ills, quibus adeſt dignitas Prælatu-
„ ræ, ut ſcilicet habentes ſint quaſi non ha-
„ bentes, id eſt, ut poteſtate prælationis u-
„ tantur, velut re ad diem vel horam con-
„ ceſſa, ſemper parati ſingulis horis eam re-
„ ſignare: & tamen frequenter ſoliciti ſint,
„ pro utilitate operum, quomodo laudem
„ DEl nimis prô poſſe ſuo lucrentur, quaſi

„ ſemper dicentes in corde ſuo: Eja! feſtina,
„ ut hoc in laudem DEl promovere non ne-

„ gligas, & tunc liberè onus officij deponas,
cùm pro poſſe tuo omnia perfeceris, quæ

—
—

„ DEO laudabilia, & proximo utilia nove-
„ ris. ,„ ()

Ergo voluntatis propriæ, & libertatis

temporalis contemptus, quo Regnum Dulf

ſtabilitur in anima, Superioribus æquè ac ſub-
ditis eſt neceſſarius. Sine hac voluntatis Pro-
priæ abnegatione, reliquis virtutum exerci-
tiis in via illuminativa necellariis parùm eſiet
conſultum, qua videlicet nativa voluntatis vo-
lubilitas & inconſtantia quaſi quibusdam vin-
culis adſtringirur, ne ultra voluntatis Divinæ
limites evagari liceat.

Si itaque cor hominis à fumo honoris, &
„ 2 vento
(2) §. Gert. Il. 3. C. 73. § I.

252 PARS II. CAPUTVI. §. 3. DE CONT. &. 4
vento laudis humanæ vacuum; ſi laborum ac PeN
dolorum tolerantia firmum; ſi à divitiarum “ 4
ac voluptatum cupidine purum: jam dein-
ceps aptum erit, ut Regnum DEl in ipſum .

adveniat. Et ſi inſuper clavem propriæ vo- R 4
luntatis DEO confignet, tunc nimirum om-
nia tuta ſunt, & juſtitia, pax, & gaudium in
Spiritu Sancto ſtabilem ibidem figent ſedem, EE
audieturque protinus in anima optata illa vox ,
Incarnati Amoris: Ad eum veniemus, & man- ee 6

ſtionem apud eum faciemus. (X) Ergo Veni e N
Domine 7lſu! ()
EN

CH

R

* à= r. ͦ .
k . 1 NI2 N Dr—
BSEE ſ
S CeUnemn
lhenin
PARS Nin Nali

(Xx) Joann. 14. 23. GO Apoc. 22., 20.

AM
UIl , .
cß D
ni.
an

W ( YX) GG 253

*
X kͤ

AA N

y Ne 1
n /1l

SEEXEE

E Ve⸗
DO NJ. e e Ne
Ee e e
BeeN& ee oe NeN e ee
PARS TERTIA.

VIE UNITIVNXE PRINCIPIU
PE R .

CHARITꝝAIEM:

CQUIA DEUS-HOMO REDEM-
PTOR EsT.

è
. .
„CUm amor noſter erga DEum, effe-
* * ctus ſit amoris DEl erga nos; de
*** Charitate tanquam amore perfectiſſi-
mo loqui non poſſumus, niſi de DEO ipſo,
qui Charitas eſt, priùs cogitemus. IUle ipſe
amor Divinus, quo ſeipſum ſuâmque perfe-
ctionem diligit, DEum impellit, ut nos ho-
83 mi-

254 PARS HII. WIA DEUS

mines ad ſui amorem incitet & invitet diver-
ſimodè, & non fantùm minis ac præceptis
compellat, prœmiis ac promiſſis alliciat; ſed
quod his fortius eſt, ipſo ſuo in nos amore
ad redamandum nos obliget, & quodammo-
do amoris mutui necefſſitatem nobis injungat.
Ita nempe ad expugnandum cor hominis nil
intentatum relinquit, ac ſi fua multùm inter-
eſſet, à nobis amari; nec ſatis ipſe felicitatis
haberet in ſeipſo, niſi und nos faceret ſuo a-
more felices.
Non vacat hic vagari per ſingula, & a-
moris in nos Divini tot indicia, quot benefi-
cia pluribus recenſere; quæ licêt continua
ſint ac prope infinita, ab uno tamen, eòôque
ſolo, tanquam à ſole minora ſidera, tam ſplen-
dore lucis, quàm vehementia caloris ſic ſupe-
rantur, ut Divini erga nos amoris magni-
tudini ſolummodo condignum teſtimonium
præbere videatur. In hoc inquit Amoris Di-
ſcipulus, in boo apparuit charitas DE! in no-
bis, gquoniam Filiuin ſuum unigenitum miſit DE-
us in mundum, ut vivamus per eum. (a) Et
quaſi nil hactenus amoris ac beneficentiæ in-
creata bonitas contuliſſet in hominem, ſtatim
ſubdit: In hoc eſt Cbaritas; non quqſi nos di-
lexerimus Dhum, ſed quoniam ipſe prior diie-
xit nos, &j miſit Filium ſuum propitiationem
pro peccatis noſtris. (b“) Ac ſi dicat: In hoc
apparet magnitudo charitatis Divinæ, quèd
nos immeritos, & nil minùs quàm DEum a-
man-

—

—

(2) I. Joann. 4. 9. (5) I. c. 10.

N.

etm
Zon, u
1 l
rrhole iin
Clemus Un
utlonnten 6
In Couphbhein
ihetel onm
olamonoh
Ner Urunmn,
Gionum ch
hi Hh
nnh tiif
, okin tl
Mitrehn
Glnen ie tetn
raretio adonin
5nd umngun
Mte cogtlari a
DEodum amofen
Hcdcim norrun
in gemnie
Deor puncs
VEir Amn N
i Auins krtie
lnns er il
rtr, ſuun
Ker Snitt,
hn ſoln ſ⸗
„ „. Whlit an
nle ernn

(,ln

Guteny
otun

= S=
——

1d ounen eul
nmnſten, un ſ
nni dlnblelr

REDEMPTOR EST. 255

mantes, ac redamari dignos, prior ipſe in
tantum dilexit, ut etiam Filium unigenitum
ad nos redimendos, & ad ſui amorem per na-
turæ humanæ aſſumptionem pelliciendos mi-
ſerit; quatenus amore mutuo vera inter DE-
um & hominem conſtaret amicitia, & bono-
rum communicatio; cùm DEus ab homine
acciperet cum ipfſius natura infirmitates, &
viciſſim homo Divinæ naturæ particeps fieret
per gratiam, & omnium Divinarum perfe-
Gionum capax per charitatem. Qui namque
proprio Filio ſuo non pepercit, ſed pro nobis
omnibus tradidit illum; quomodo non etiam cum
illo omnia nobis donavit? (9
Nil itaque Divinæ in nos charitatis magni-
tudinem ſic teſtatam reddit, ac Verbi Divini
incarnatio admiranda, quæ ſine tenero amo-
ris ſenſu nunquam ab homine ſibi plenè com-
pote cogitari poteſt: ut proinde ad inflam-
mandum amorem hominis versùs DEum ef-
ficacius motivum excogitari nequeat, quàm
viva gratuitæ ac ſtupendæ hujus charitatis
memoria paucis his verbis comprehenſa:
DEus- Hamo Redemptor eſt. Hoc igitur par-
tis hujus tertiæ eſto principium, qua bona
voluntas per Fidem concepta, & per Spem
roborata, ſuam denique perfectionem abti-
neat per Charitatem, ut non jam timore ge-
bennæ, aut ſola ſpe prœmij cœleſtis; Jed a-
more Cbriſti, absque ullo labore velut natura-
liter illa incipiat cuſtodire, quæ priùs non ſi-

ne formidine obſervabat. (d) CA-
(e) Rom. g. 31, () 3. Reg. c. 7.

CAPUTI.
DE

4MOE DEI

en impensè à nobis amari cupiat DE-
us, ipſe Amor incarnatus indicat, cùm
dicit: Ignem veni mittere in terram, & quid
volo, niſi ut accendatur? (e) Inde eſt, quèd
primum illud & maximum mandatum: Dili-
ges Dominum DEum tuum ex toto corde tuo, w0
non moddò expreſſiſſimis verbis in Evangelio
iteratè promulget; verùm etiam, quaſi lex
Evangelica aliud Ppræceptum non contineret,
quàm charitatis, genuinos ſuos diſcipulos ex
ſola dilectione dignoſcendos pronuntiet. Ni-
mirum qui diligit, legem implevit; ut Augu-
ſtinus dicere non dubitaverit: Ama DEum,
& Jac gquod vis

De Amore DEI ſuper omnia.

ERgo primum & maximum mandatum eſt,
—quo jubemur DEum ex corde diligere.
Adeône mandaté ad DElI amorem adigi nos
oportet? Annon ſatis amori Divino fuiſſet
conſultum, ſi permiſſio, amandi DEum, ho-
mini fuiſſet promulgata? Heu! quale hoc
foret,

% Luc. 12. 49. (J†) Math. 22. 37.

CNd huis honn
n Nnb nne
Gtpoltdimmelt
Uindoreſeerl
nem, gn Dn

.

Tnper onndd?
Oinns eutl
Dinn ele ehln
ns, & enfein
Uere in eininemi
Nodo amari ceid
DLumitcuocnen
nere, Chnm cten
Ium,Dusre
Numm mmare de le
Nettectis Auln
fib ineniur i
ſiglolmmebon
l⸗ etim funme
Nics rorenton
WProprium v
la, i m
englin hi
igl

4 DE AMORE DEI. 257
.
foret tormentum animæ infinitam hanc Pul-
N chritudinem ac bonitatem vel obiter conſide-
Aen ranti, ſi prohibitam ſe noſſet, amare DEum?
1 . .
III Quid non tentaret generoſa mens, ut hujus

amoris ſibi copia fieret? digna quæ omnibus
mundi hujus pœnis emeretur. Et modè,
dum gratis amare licet, imò non gratis, ſed
propoſitò immenſo prœmiò, & adjecta com-
minatione ſeveriſſima pœnæ æternæ, erit quis-
piam, qui DEum amare nolit, & quidem
ſuper omnia?
Scimus equidem, & fide certi ſumus:

en,,ne
mnanete⸗

4 ln DEum eſſe abyſſum ineffabilem omnis boni-
undtn, ul tatis, & perfectionis; totumque illud conti-
nnme nere in eminentiſſimo gradu, quod quoquo-
rrick⸗ modo amari deſiderarique poteſt; ut proinde
Cote Nonntin. N

hin DEum utcunque cognitum non poſſimus non
ie amare. Càm etenim amari nil poſſit, niſi bo-
1Au num, & DEus ſit omne Bonum:; quidquid de-
mum amare ac deſiderare poſſumus, totum
perfectiùs, & ultra hominis captum, excellen-
tiùs invenitur in DEO. Nec ſolùm DEus in
ſeipſo ſummè bonus & perfectus eſt; ſed no-
Mirem dbis etiam ſummè bonus, utpote à quo nobis
eſ unicè provenit omne quod bonum eſt. Unde
nec proprium noſtrum bonum verè amare
poſſumus, niſi unà & plùs quidem amemus
DEum, quàm nos ipſos, cùm plùs nobis ſit,
quàm nos ipſi. In ipſo enim vivimus, mo-
vemur, & ſumus, & quidem magis in ipſo,
quâm in nobis ipſis. Ergo bonitas Divina,
vel tenuiter cognita, magis ad ſui amorem
8 5 Per-

258 PARS III. CAPUT I. §. r.

permovere nos debet, quàm bonum propri.

um, quod ſine bonitate Divina nullum eſt: ut
eapropter nunquam ſedatô animô cogitare
poſſimus, quod nos ſumus, quin ſimul co-
gitemus, quid nobis DEus ſit.
Quamvis itaque diligamus DEum ut in ſe
infinité bonum, ac etiam ut infinité bonum
erga nos: utroque tamen modo diligimus ſu-
per omnia, & plusquam nos ipſos, ſi verè
diligimus. Tametſi enim hic amor, quo ten-
dimus in DEum ut ſummum bonum noſtrum,
aliquatenus redeat ad nos ipſos, dum boni-
tatem quæ in DEO eſt, amamus ſimul ut bo-
nitatem & felicitatem noſtram: non ſic tamen
ad nos redit, ut ad amandum DEum indu-
camur ſolummodo propter nos, & amo-
re noſtri; hoc namque eſſet ordinem amoris
invertere, & ſacrilegè ſeipſum habere pro
DEO, dum ipfſius amorem ceu medium amo-
ri noſtro tanquam fini ſubjiceremus, quod
DEus avertat! ſed dum amamus DEum ut
noſtram beatitudinem, non DEum ad nos,
ſed nos ad DEum referimus, eique conjungi
cupimus tanquam finali noſtræ perfectioni.
Magna ſiquidem inter hæc duo differen-
tia eſt: amo DEum ut felicitatem meam,
quam deſidero; &: amo DEum ſolummodo
Propter felicitatem meam, quod idem eſ-
ſet, ac dicere: amo DEum tantummodo
propter me; dum econtra prior locutio hunc
ſenſum habet: amo DEum ùt DEum meum, ſive
ſummum Bonum meum, quo ſenſu loquitur
Spon—

ſoh!

Hon.

Girun Duntun
lgn, ilmd
Num. Mlenrn
Ginnoco moi
EMns oritur)
Notte nrtirs Ne
DEisnmen pin
Edenodtiner I
ns DEO, ute⸗
EBostCtos un
inun fpen n
e epener⸗
e imere Doun
Un, eſt mure

SS= = =ẽ
=

=

2= —

= —

eckondieſen
E Enolins
Tomom honn
Unmn perfeckoon
Mmn volri
„Euls zremn

o 1n

1

nlctne,

an

. 00ltre) 4
unln.

. 1
enmn b.

neh NNhe
Ohum, n enn
NuCN DLvr i
ner W, M
Wr Mtodten non
n kpen A
Punmcauctümme.
1 Abicerenn,
u memss Döm
DNNIS
uirſeſkii
un klo f
II emm

DE AMORE DEI. 259

Sponlſa: Dilectus meus mihi, & ego illi, (O ac
ſi diceret, ille meus eſt, & ego illius. Ipſum
certè prœæceptum, quo jubemur DEum dili-
gere, ſatis explicat ſeipſum, dum exprefſis
Verbis indicat, DEum ut bonum noſtrum di-
ligi, nec alium ab homine exigi amorem,
quàm illum, cui ſui boni deſiderium admix-
tum ſit. Enimvero non dicit. Diliges Qo-
minum DEum ex toto corde; ſed: diliges LDo-
minum DEum tuum: ſuum autem DEum non
diligir, qui non diligit, ut ſuum ſummum bo-
num. Miſcetur ergo noſtri ipſius amor quo-
dammodo amori DElI, ſed amor DErf (ut Sa-
leſius loquitur) ſemper ſupernatat; & dum
noſtra utilitas locum aliquem ſibi vendicat,
DEus tamen primam ac principalem ſemper
ſedem obtinet. Tantùm abeſt, ut nos præfera-
mus DEO, aut comparemus etiam; ut poti-
ùs nos totos quantos referamus ad DEum ut
ultimum finem noſtrum; nec proinde à no-
bis ipſe dependet, ſed nos ab ipſo. Adeo-
que amare DEum ut ſummum noſtrum bo-
num, eſt amare titulo maximè honorifico,
fübjectionis ac venerationis pleno: quo nem-
pe agnoſcimus & fatemur, DEum qui in ſe
eſt ſummum bonum, eſſe etiam ſupremam
noſtram perfectionem, in cujus adeptione
conſiſtat tota noſtra felicitas.
Quantus autem hic amor DEl eſſe debe-
at, ut dici poſfit amor ſuper omnia, longa
non indiget indagine, cùm ipſum amoris præ-
ceptum

(2) Cant. 1. 16.

100

260 PARS III. CAPUT I. §. r.
neun Cun

ceptum diſertis verbis indicet: Diliges, in- eſer⸗
quit, Dominum Dkum tuum ex toto corde tuo, 1! lin
& ex tota mente tua, & ex tota anima tua, Gr Min
& ex tota fortitudine tua. (h) „ Præcipitur t, Nun H
„ ergo nobis, ut tota noſtra intentio feratur mi kul
„ in DEum, quod eſt ex toto corde; & quòd Arinen h 1
„ intellectus noſter ſubdatur DEO, quod eſt Uringne mo
„ ex tota mente; & quod appetitus noſter Sis oonnen
„ reguletur ſecundum DEum, quod eſt ex Wen mmorb n
„ tota anima; & quòd exterior actus noſter ormem mors
„ obediat DEO, quod eſt ex tota fortitudi- ugmr: mm
„ ne, vel virtute, vel viribus DEum dilige- nmes motsi
„ re. „ (1) Quod præceptum licèt in pa- Melettete ht
tria demum plenè & perfectè (ut Angelicus hns pali
Doctor itidem advertit) & in, via non niſi etissooniun
imperfectè impleri poſſit: „ Attamen in via (nk felhni in
»» tantò unus aliô perfectius implet, quantò ma- r inn ſübdni
„ gis accedit per quamdam ſimilitudinem ad pa- Iindherto: ſ
„» triæ perfectionem. „ () Quamvis igitur 1

gnen ne, m
perfecta unio hominis cum DEO, quæ iſt- ( mor Dll
hôc præceptô intenditur, ob humanæ condi- In;ull ſtmn
tionis infirmitatem in hac vita obtineri neque- (edlecio, bli
at: eatenus tamen eſt poſſibilis, ex mente D. Muccongnngut
Thomæ, „ut homo ſtudium ſuum deputet Mb arillen tin
„ ac vacandum DEO, & rebus Divinis, præ- Mmglan ollez
„ termiſſis aliis, niſi quantùm neceſſitas præ- uumnm dedhmn
„ ſentis vitæ requirit. Et iſta eſt perfectio iminen dieci
„ charitatis, quæ eſt poſſibilis in via; non nllenet
„ tamen eſt communis omnibus habentibus mkaſegnn
„ Ccharitatem. „ ( Communiter namau en n gn
40 Il n

() Deut. 6. 5. (2) S. Thom. 2, z. d. 44. A. 5. C.
(4) 1. c. A. 6. C. (7) S. Thom. 2. 2, d. zd. A. 8. C.

Nu altuinr,fn
Cn gar

Chhummntcn

ucbis, r enl
in funn ey

DE AMORE DEI.

ad implendum charitatis præceptum ſuffi-
cit: Ut habitualiter aliquis totum cor ſuum
ponat in DEO; ita ſeilicet, qguòd nibil cogi-
tet, vel velit, quod Divinæ dilectioni ſit con-
trarium. Et hac perfectio eſt communis omni-
bus charitatem habentibus. (m)
Licèt itaque amor DEl ſuper omnia amo-
res alios quoscunque non excludat, quin imò
eodem amoris præcepto amor proximi ad
normam amoris erga nos ipſos expreſsè in-
jungatur: attamen amor DEl ſuper omnia,
omnes amores alios citra comparationem de-
bet excedere, & dominari omnibus affectio-
nibus & paſſionibus, ita ut hic amor nobis
præ aliis omnibus cordi ſit, nullique is ſub-
datur affectui, ei autem affectus omnes ſem-
per ſint ſubditi. Hinc illa Chriſti Domini a-
nimadverſio: Qui amat patrem aut matrent
plus qudm me, non eſt me dignus. (n) Inde eſt,
quèòd amor DEl ſuper omnia vocetur Cha-
ritas, quaſi ſit amor excellens, nec qualiscun-
que dilectio, ſed talis omnino, ut alij amores
huic comparati quodammodo veri amores non
ſint, aut ſaltem infinit minores. Et licèt non-
nunquam plures actus homo exerceat erga
creturam dilectam, quàm erga DEum quan-
tùm tamen dilectio DEI hujusmodi amori-
bus præponderet, exinde pateſcit, quòd crea-
turam ſic dilectam, ſi DEl dilectioni ſe op-
poneret, cum omnibus ſuis amoribus potiùs
miſſam faceret, quàm amori Divino renun-
tiaret.

261

() l. cit. (27) Math. 37. 38.

262 PARS III. CAPUT I. §. 2.

tiaret. Ideôque amor DEl ſuper omnia, non
eſt amor, quem vires naturæ producant, ſed
à Spiritu Sancto tribuitur, & diffunditur in
corda noſtra. Quemadmodum enim anima,

ſuam non habet ex corpore, ſed à DEO in-
funditur: ſic & charitas, quæ vitam tribuit
animæ, non eſt producta ab ipſa anima, ſed
ſupernaturali providentia Divinæ bonitatis
animæ infunditur.
9. 2.

De amicitia inter DEum & bominem

AMor ut ſit perfectus, debet eſſe recipro-
cus; & tunc amor amicitiæ eſt, quæ ad
mentem D. Thomæ, ſuperaddit ſocietatem
gquandam amantis & amati in amore, ut ſcili⸗-
cet ſe mutuo diligere ſoeiant. Et in boc genere
amoris ponenda eſz charitas, gux eſt amicitia
9uædam hominis ad DEum, per juam bomo DE.
um diligit, & DkEus hominem. (o) Hæc inte-
rim Divinum inter ac noſtrum amorem diver-
ſitas eſt, quòd amor Divinus ſua nos bonita-
te ſemper præveniat, tribuâtque nobis gratui-
10 illud bonum, in quo ſibi complacet in no-
bis: cùm econtra noſter erga DEum amor
diversâ via incedat, ac priùs ſemper in bo-
nitate Divina ſibi complaceat, quam ad be-
nevolentiæ exercitium deveniat, & quidem
bene

„
. nlsel
quæ vitam communicat cerpori, originem

ſts Mron
Ncglere
Cnunt UDnum .
tcnonancite
Enlr Oones
Sum, Onned
Serimegto con
Dlegvotrw
e nobsln
Cerni A Celn

Gilini nobsan
Dycheriſie Nnn
n kopench l⸗
Cim epoſ
uni DEO;
llons, gn l
Mrefenimd, eft
1, oo Dbnsc
leno digt ein
gari don dolite
More ſt Cenn
Nonns cenn e
id a ſneere
1 nine ann
Kottm e
lmihmonng

Elnn,

ll

irt 44

All

mrv tili

n igee

b, ele tepne
maik el, le
2, ſinult ſimmn
nt ünft Ei
4iut. ilr n
ant u Su
DUn r untiil

/

DE AMORE DEI.

benevolentiæ minùs propriè dictæ: cùm ni-
hil boni DEO deſiderare, minùs conferre
poſſimus, quod non infinitè perfectiùs & ſub-
limiùs, quàm cogitare poſſit homo, in ſeipſo jam
contineat. Unum quod DEO velle, & cum
ipſo communicare quodammodo poſſumus,
eſt noſtra voluntas, qua DEO intellectum &
affectum, omnésque animæ ac corporis vi-
res ex integro conſecramus, ac ejus amori &
obſequio totos quantos nos impendimus: dum
ipſe nobis viciſſim ceu amicis ſecreta ſua, in-
certa & occulta ſapientiæ Divinæ, ac dona
gratiæ communicat, atque pro coronide ſan-
Giſſimi nobiscum commercij, ſeipſum in 88.
Evchariſtiæ Sacramento nobis in cibum & po-
tum ſtupenda liberalitate largitur.
Cùm ergo idem ſit, amare DEum, & a-
mari à DEO; & ipfſa charitas, ſive bona illa
voluntas, qua DEI amori & obſequio nihil
præferimus, effectus ſit increati ilius amo-
ris, quo DEus diligentes ſe in tempore ab æ-
terno diligit: etiamſi humana ratione inveſti-
gari non poſſit, utrum homo in particulari
amore ſit dignus, vel odiò; in genere tamen
penitus certum eſt & indubitatum, eum qui
verè ac ſinceréè DEum diligit, omnino eſſe
in charitate & gratia. Quapropter noſſe cu-
pienti: num diligatur à DEO? id unum in-

263

veſtigandum eſt: an ipſe DEum diligat? quo

reſponſo magnus Genevenſium Antiſtes an-
Xiæ cuidam animæ mærorem omnem abſter-
ſit, dum dixit: Adhortor te, non ut inda-

ges,

264 PARS III. CAPUT I. §. 2.

ges, num placeas DEO? ſed hoc dunta-=
taxat: an placeat tibi DEus? & cui ſincerè
affecto tanta Bonitas placere non poſſit? Re-
vera, cui DEus ex corde placet, quique ejus
amori nil cogitat præferre, & paratus eſt ſu-
am in omnibus voluntatem Divino benepla-
cito ſubmittere: impoſſibile planè eſt, ejus-
modi animam bono DEO non placere.
Haud diſſimili reſponſo ipſemet Chriſtus
Gertrudem ſuam, ob impatientiam ac inor-
dinatam triſtitiam, in magnas tenebras & an-
xietatem ſpiritús prolapſam ſolatus eſt: Qua-
re diſidis, inquit, quaſßt non ſis in charitate?
& cur tam deſperanter loqueris propter tua pec-
cata, cùm voluntati meæ non praeligis volun-
tatem tuam ?* („ρ) Nempe qualiter affecti ſu-
mus erga DEum, taliter ad nos afficitur DE-
us: & ſi integra ac ſincera voluntate DEl nos
obſequio ac voluntati promptos in omnibus
exhibemus;, ipsâque confcientia noſtra nobis
teſtimonium reddit, quòd DEl amori nil præ-
feramus: dubitare planè non poſſumus, quin
etiam Spiritus DElI teſtimonium reddat ſpiri-
tui noſtro, quòd ſumus ſili; OElI. (97) Et licèt
hæc ipſa ſui ipfſius diſquiſitio, utpote ſenſu-
um miniſterio facta, de ſe errandi periculo
ſit obnoxia, ut quandoque timeri poſſit, ne
amor proprius hominis de ſeipſo judicio ali-
quatenus imponat: attamen in hoc quoque
examine certam diſcretionis Regulam Amo-
ris Divini Magiſter eidem Gertrudi tradidit,
cùm

(2) S. Gerr. 1. 3. c. 4, (7) Rom. 28. 16.

„ (cl
So n Kai⸗
ſochr rl
ii nelire
eebunmo in
,adiholt i
zhae
6Ckotcre;
Aelpiitt,

15

eiſnns belt
Deir tenunlun
,Me Kruteſnl
vlerbtum imm
„Cunimerntoe
„1V Lcre kim
„loe ex ne el
Ceterun qum
EIDEO etsge
ſenrumincicinal

enis venialbe

Kyobntriilee
icenrepent
1iCenndnern
Ge nenitamncnnd
ohonmu eycin
6blerncſzolnn
opvoin INen
Aenitli,, cimn
Enbnpperenig
Dknlimm nn
a henugno
n Nchn ire
ewlr eg

.

I
im ſudnti

nifrlirr tu
Eei dthrl
en Wunel
a mngn inis
Cenn lnn
Nidlimmnge
mem ohunts,

I 6

=

ſaffl
„MCAN

eccient. Sanct. Comp.

DE AMORE DEI.

cùm dixit: „Si quis hoc finaliter in corde
„ ſuo experitur, quòd voluntas ejus per om-
nia meæ Divinæ ſit unita voluntati, quèd
nec in minimo unquam proſpero vel adver-
ſo caſu poſſit à meo beneplacito aliquate-
„nus diſcordare; & inſuper in illo, quod a-
„ git vel patitur, ita purè laudem vel gloriam
„ mei ſolius deſiderat, quòd in omnibus pro-
„ priæ renuntiat totaliter utilitati & mercedi:
„ ille ſecurè poteſt affirmare, quòd quidquid
„ ſenſuum ſuorum exercitiis apprehenderit
‚cum interno ſapore (quod tamen Scriptu-
„ ræ ſacræ teſtimonio non videtur carere )
„ hoc ex me veniſſe. „ (r)
Cæterùm quamvis bona hæc voluntas ni-
hil DEO ejusque voluntati præferendi, ceu
ſecurum indicium Divinæ amicitiæ, etiam cum
peccatis venialibus ſtare poſſit: diutina tamen
& voluntaria illa tepiditas, quam venialia iden-
tidem repetita, & plena deliberatione continua-
ta ſolent inducere in animam, cum amicitiæ le-

26 5

☛

ge neutiquam conciliari poteſt; cùm ejusmodi

Voluntaria tepiditas ſit quaſi continua DEO
diſplicendi voluntas, bonæ voluntati è diame-
tro oppoſita. Id equidem non dicimus, pece-
cata venialia, etiam accumultata, de ſe chari-
tatem ſemper extinguere, tametſi oppidò de-
bilem reddant & languidam. Nam utl anima
in corpore magno dolore ac mœrore affecta,
licèt membra aliqua ſenſu motũque deſtituta
cogatur deſerere; eò ipsò tamen cor, in quo
T ſem-

—

,) S. Gert. l. 4. c. 14.

266 PAkRs III. CAPIT. I. §. 2.

ſemper ad ſupremum usque halitum manet
integra, non deſerit: ita & charitas, quæ vi-
ta eſt animæ, licèt usque adeò nonnunquam
langueat in anima, ut vix amplius aliquod e-
jus exercitium notari poſſit; integra tamen
in ſuprema regione animæ remanere poteſt,
ac velut ignis ſub cinere, ſub peccatorum ve-
nialium multitudine deliteſcere, quin extin-
guatur penitus. Quo nomine Epiſcopus ille
Bncünus reprehenditur à Chriſto: Quòd pri.-
mam charitatem religuerit ; () non quòd
exciderit penitus à charitate; ſed quòd in eo
ſtatu & fervore, quo fuerat initiò, ejus cha-
ritas jam non ſit, ſcilicet, non tam ardens,
tam actuoſa, tam excitata: Quare, ait, peni-
tentiam age, & prima opera Jac : ſin autem
venio tibi citòù, & movebo candelabrum tuum
de loco ſuo.
In tali nempe ſtatu anima diu eſſe nequit,
ſed aut charitatem excitare denuo, aut peni-
tus tandem eam amittere neceſſe eſt. Cùm
etenim tentationes diu non ceſſent, & qui ta-
lis eſt, totus laſſus ſit & languidus, levi hoſti-
um inſultu dejici poteſt ac ſuperari: quando-
quidem venialia neglecta ſuâpte naturã ad mor-
talia diſponunt, idémque non rardò evenit ho-
mini, quod illi Atlethæ, qui aſſuetus quoti-
die portare vitulum, etiam cum adolevit in
bovem, perinde portavit. Quèd ſi Chriſtia-
no cuivis juxta ſtatùs ſui conditionem, ac mul-
tò magis Religioſo ad perfectionem tendendi

(4) Apoc. 2. 4.

M

is tan
ſenunn ger B
ie Min
1 eim d
zkireneigen
Pelgent o
nlrſte Cadums
Dine cortempin
erenn
Gefaerl,l.

PMerpun C
NMAH MOd

lr hulet

er & maxine

uum cln elhen
Colocterelant,
Dim r inn
Canter rngt!
polig, cnſtech
haber, nllo
Hnnn iplimcrn
dee proniſ
gun in
is 3 le⸗
le

llen I
ebe

TämiCioalr

hrter fun

lon ant

DE AMORE DEI.

gravis obligatio incumbit: habitualis ejusmo-

267

di venialium negleé7tus citra grave præjudici-
um amicitiæ Divinæ continuari diu non pote-

rit, quin ſenſim in hujus contemptum deſi-
nat; ſicque emergente occaſione, & tentatio-
ne urgente facto ipſo oſtendet, charitatem in
anima jam dudum expiraſſe, econtra offenlæ

Divinæ contemptum tantas jam habuiſſe vi-

res, ut ad peccandum graviter, eatenus nil
ſibi defuerit, niſi occaſio.

De obligatione Charitatis.

PRæceptum Charitatis eſt primum & maxi-
*mum mandatum, in guo nempe uni veſck
lex pendet & Prophetæ: (t) ergo prima pa-
riter & maxima eſt illius obligatio nullo un-
quam caſu diſpenſabilis. Quinam igitur Apo-
ſtolo dicere licuit: Lex juſto non eſt poßita, (u)
ſi prima ac ſuprema lex amoris omnes tam
fortiter ſtringit? Ita eſt: juſto lex non eſt
poſita, cùm ſine charitate juſtus non ſit; quam
ſi habeat, multò fortiùs ad amandum ſumum
Bonum ipfum compellit, quàm unquam alios
minis ac promiiſis armata lex queat impellere.
Vah! ignavos animos, quibus ad obſequen-
dum ſummo bono alié, quaàm amoris impul-
ſu opus eſt, & ſuaviſſimæ huic legi aliter ſe
non conformant, quàm ægroti medico; cu-
2 jus

—

268 PARS III. CAPUT I. §. 3.

jus medicinas, etſi haud inſuaves, eo ipſo
quod medicinæ ſunt, cum nauſea accipiunt,
& non niſi metu mortis deglutiunt: ſic nem-
pe aliqui charitatis legi obſequuntur ma-
tis ex timore pœnæ, quam ſtudio placen-
di DEO; tametſi hæc ipſa lex ſuaviſſima fit,
& facillima, ideò tamen aliquibus difficilis,
quia lex eſt & præceptum.
Ponamus ergo; hanc legem præceptivam
non eſſe, ſed in hunc tantùm finem promulga-
tam homini, ne Majeſtatis Divinæ, ſuæque
Parvitatis intuitu abſterritus, ad amorem boni
tam immenſi aſſurgere non audeat, putétque

ſoli timori ac reverentiæ hic locum eſſe. Po-

namus, inquam, legem hanc eſſe permiſſivam
tantùm, vi cujus homini liberum ſit, bonum
tam ſublime quàâm deſiderabile liberè amare:
ponamus inſuper bono huic erga nos tam be-
nefico permaximè gratum eſſe, ſi diligatur
ab homine; & ſi poſt innumera hujus in nos
benevolentiæ ac beneficentiæ argumenta, hoc
unum, quod inſtar eſt omnium, ſeriò libeat
penſare: ſupremam hanc nullius boni indi-
gam Majeſtatem tam amabilem qum reve-
rendam, ut absque omni magnitudinis ſuæ
timore à nobis amari poſſit, ad noſtras usque
miſerias ſe demiſiſſe, & aſſumpta naturæ no-
ſtræ infirmitate ſe noſtro amori ſic accommo-
daſſe; ut dum viſibiliter DEum agnoſcimus,
in inviſibilium ipfius perfectionum amorem
rapiamur: fierine poterit, ut frigido ſangui-
ne, gelidéque corde has inter flammas, &
in;

1 00.

n ſemn

Nacttn
1o Men meſen
etenti

ſnn
eberen

Aume
mufrolnn e

ſcelun ocds
grindos CN
Gim nos mmari
1 nbgne tine
mrimerlunntisn
eGorecnus nunnn
Vepeneenunot
Heſolelte ikinnt
Lebooum inmimn
Nun, gli dnn
urit NK
ls nſi ege nt
DDus ,eichmer
nDlis, enund
Nubers9
Olb ſiten
Delegganm fin
mmmndh Ioon
ine s godn
mnum fne u
Riidu
Ne
iükid n

4
,

S= =
=

1. .
De den ſep
EEH Gnnn
44 den Mn

Emm Nmonne
Pran Alen n
ne M heunele,
m urele emilir
WIiDeum donn
ule ed amer
Muenmmunde
n hldenr
munen ignns
wkugmend
umuun knte
dne Mins Min
SS .
n wen N
eNe

DE AMORE DEI.

incentiva amoris ſtemus inſenſibiles, nec ea-
tenus ſaltem incaleſcat animus, ut tantæ bo-
nitatis complacentiä moveamur ad amorem,
& ultroneâ benevolentiâ feramur in DEum,
tametſi lex nulla eſſet, aut mandatum?
Si creatura nobis in natura ſimilis minora
longè in nos contuliſſet beneficia, ejusque ad-
versùm nos amor, ſine comparatione debili-
or, inſigne aliquod gratuitæ benevolentiæ
monimentum nobis reliquiſſet: certè non ex-
pectaremus mandatum, quin propria ſponte
rependeremus amorem, ac ſimplici ſaltem be-
nevolentiæ affectu redhoſtiremus beneficium.
Et bonum infinitum, DEum Optimum Maxi-
mum, qui charitate perpetua dilexit nos, &
attraxit nos miſerans noftri, (æx) non ame-
mus niſi lege & mandato compulſi? O! mi
DEus? (exclamare libet cum Saleſio) O!
mi DEus, equando cognoſcéris? equando
amaberis?
O! ſi ſcirent homines, quantum DEO
beneplacitum, ſibique ipſis gaudium crearent
amando, amori DEl poſthaberent univerſa,
ſibique ipſis quodammodo vim facerent, ùt
quantùm ferre poſſit humana conditio, ſe to-
tos quantos, ſuasque & corporis & animæ vi-
res uni huic impenderent amori. DEus nam-
que in amante anima ſibi complacet, utl pa-
rens in unicè dilecto filiolo, quem tenero af-
fectu identidem reſpicit; ſibi complacet uti
artifex in artefacto, in quo imaginem & ſimi-
3 litu-

(*) Jerem. 31 3.

269

270 PARS III. CAPUT I. §. 3.

litudinem ſuam agnoſcit; ſibi complacet uti
Rex in civitate à ſe condita, & ab hoſtium ty-
rannide poſtliminiò vindicatâ, quam ſæpius in-
viſere, ibique deliciari ipſi volupe eſt. Quid-
ni ergo, felix anima! & tibi in DEO tuo ùt

amantiſſimo Patre, ùt pientiſſimo Creatore,

ùr miſericordiſſimo Redemptore unicè com-
placeat, ſummaque fit hæc tua voluptas, de
ipſo femper cogitare, in ipſo delectari, ipſum
laudare, ipſum deſiderare, & uni ipſi in om-
nibus velle placere & obſequi: quatenus poſt
pauculos vitæ annos ad plenam & beatificam
ipfius fruitionem, quò omnia hæc tendunt
amoris exercitia, feliciter tandem pertingas?
Hoc nempe totius Theologiæ arcanæ com-
pendium eſt, in DEO ſibi complacere, &E ich
unum agere, ut in ſe vicifſim DEus compla-
ceat. Hoc ſtudio Antonij, Hilariones, Ba-
chomij, Pauli ſimplices, aliique idiotæ brevi
evaſere doctiſſimi. In hoc uno Scientiæ San-
Gtorum ſumma continetur. Neque enim fie-

ri poteſt, ut quis verè fibi in DEO compla-

ceat, niſi unà deſideret, ut & in ſe DEus ſibi
complaceat: ut autem in homine ſibi com-
placeat DEus, ipſius ſe voluntati, ut per om-
nia conformet, neceſſe eſt. Et in hac con-
formitate profundiſſima hominis erga DEum
obedientia ſita eſt, quæ dum per hanc ſan-
Gtam complacentiam excitatur in anima, nec
legibus, nec mandatis, nec minis, nec pro-
miilis indiget. Sola voluntas dilecti ſufficit a-
manti, nec mandata inter & conſilia magnum
ponit

ct Dumeh
i

lwiii⸗

elle enin
Sner corcin;
ehani, ſden
eli dint, Aim⸗
Iukltüs, (üſkt
Kilml ü
Dom mrer
uN DEns rinr
Donnini pnunihin
Gyjt mdi ,nn

n ilo, giun

llatur, in ün
w 9 D Hre
Nodo ſuumfei
l arlit i, ,
un(2YNe

0, gun den
hio

alin Dbs fie
t, in ſoinai hn
link meng ſu
Munr aum d
mſicr uri hor
ni Hirinn
aiplig ſt
Mnnh ui ei
eince⸗

1

Aum Eniiim
rdadeni: en.
Ve Aenmn & beute
n amni Her e
Aarr mlen penn
Ihulyemnnke
Dtiomleere Ei
nahn rcnne
Nn nme N.

“”
1

eun Geir N⸗
Rn Wan
e uhn

DE AMORE DEI.

ponit diſerimen; ſed inſtar bonæ frugis filij
id agit ſemper, ut etiam deſideriis amantiſſi-
mi patris fatisfaciat. Nec proinde aliter
mandata & conſilia ampleétitur, quàm quia

271

DEus vult, & quantùm vult, ut amplecta-
tur: neque enim DEus vult, ut quis omnia

obſervet conſilia; ſed ea duntaxat, quæ cu-

jusque ſtatui, vocationi, ætati, ac viribus ad-

menſa ſunt; & tunc quidem juxta normam
charitatis, cui cætera omnia ſervire debent,

& ipſa nulli, niſi DEO.

Dam itaque per hanc complacentiæ por-

tam DEus ingreditur ad animam, illa Chriſti

Domini promiſſio impletur: & quis aperue-
rit mibi januam, intrabo ad illun, & cœnabo
cum illo, & ipſe mecum. () Cor nempe iis
paſcitur, in quibus ſibi complacet: dum er-
go in DEO ſuper omnia dilecto ſibi compla-
cet, DEum per hanc complacentiam quodam-
modo ſuum facit, & dicit cum Davide: DE-
us cordis mei, & pars mea Dkus in ater-

num! (2) unde & magis ſibi complacet in

DEO, quàm bono proprio. Et dum vi-
ciſſim DEus ſibi complacet in anima aman-
te, in ſpirituali hoc convivio perfectiones
Divinas mens ſuaviter deguſtat, & jucun-
dè epulatur cum dilecto. Quæ cüna a-
moris licèt rarà horãâ, brevi mora duret ple-
rümque, quia ſpiritus venit & vadit: mens
tamen his epulis paſta & roborata jam ſeipsâ
fortior, omnia deinceps agit ex imperio cha-
T 4 ri-
) Apoc. 3. 20. (2) Pf. 72. 26.

—

272 PARS III. CAPUT II. DE CON-

ritatis, & non modò arduis virtutum adctibus
Divini amoris ac beneplaciti finem præfigit,
& per hoc ad dignitatem actuum charitatis
evehit; ſed ipſas etiam actiones indifferentes
pro ſuſtentatione naturæ neceſſarias, hac DEO
Placendi intentione nobilitat, ſicꝗque ipſam na-
turam cogit ancillari gratiæ, & ſuis operatio-
nibus inſervire charitatis augmento. Verbo:
DEl ſuper omnia dilecti amorem & honorem
intendit in omnibus, ejusque emolumenta pro-
prio commodo ubique anteponit, idque u-
num agit continuè: Ut in omnibus glorifice-

tur Dhus. (a)
CAPUT II.

DE
CONFORMIIATE CUM CHRISTO.
A Mor, inquit Chryſoſtomus, vel invenit,

vel facit ſimilitudinem; & quò major
eſt inter amantes complacentia, edò & confor-
mitas eſt perfectior. Enimverò exemplum
eorum, quos amamus, ſuave & occultum in
nos exercet imperium, & vim quamdam in-
ſenſibilem nobis infert, ut etiam nolentes co-
gamur eos imitari, ut quam in animo exprelſ-
ſam gerimus imaginem dilecti, moribus eti-
am externâque actione exprimamus.
DEI ſuper omnia dilecti perfectiones in-
finitas vel à longè imitari nobis eſſet perquan
1 .⸗

(³ S. Reg. c. 57.

nhaktſil
nhinn N
ntchenuſe
in odind, ſeden
een in dur onin
cle lpenmi
dnen vnn er
le iymnt Arde
ndiugunkn
Ci rere Anu ch
Merit; ſhe ipin
Cebirts n eer
Tunicentienet⸗
Mimitatioten ent
1 Ull elt eſtn
llis ell, Acte
Ouin neiiledn
Propiis An.

h
Jan llanits
4 Nntmn,
0leiit: 6

T

54

le⸗4
a

Ar ummt üer
eliumuig ali⸗

CEN.

Wühma, Rimen,

Kürn n i
ern, Ob

oe
W.

quæ agnus caſtus dicitur, ſecum portat.

FORMITATE CUM CHRISTO. 273

difficile, ſi non penitus impoſſibile, niſi ipſe-
met DEl Filius priùs ſe nobis conformaſſet
aſſumendo naturam humanam, in qua nobis
præiret exemplo ad implendum illud increa-
ti amoris votum: Ferfecti eſtote, ſicut & FPa-
ter veſter cœleſtis perfectus eſt. (a) Modò autem,
dum ipſum Sanéti amoris exemplar perfecétiſ-
ſimum habemus præ oculis, ipſiusque non ſo-
lùm doctinâ, led ciiam gratiãà juvamur, om-
nem in hac conformatione difficultatem tam
facile ſuperamus, quàm ſuperat itineris laſſi-
tudinem viator, qui ramum ex arbuſcula,
Ita
ſanè jugum ſuave, & onus leve Salvatoris,
qui veré Agnus caſtus eſt, nulli grave eſſe
poterit; ſi hoc Agnô ſemper comite incedat,
& defixis in hoc exemplar oculis, animum
ſuum identidem ejus paſcat amore, cujus ſi-
bi imitationem indixit. Nimirum in re ama-
ta nulla eſt difficultas, & labor ipſe amanti
dulcis eſt, & deſiderabilis, atque acrimoniaâ
quadam acuit ſuavitatem, quâ longè gratiùs,
quàm meraâ dulcedine, guſtus afficitur. Sed
propiùs ad rem. .

De Siritu Cbriſti.

Acra illa Sulamitis unicè cupiens, ordinari
in ſe charitatem, à Sponſo ſuo cœleſti an-
te omnia expetiit : Oſeuletur me oſeulo oris
— T 5 ſui!

274 PARS III. CAPUTII. §. 1. DECON.

ſui! C) quaſi absque prævio hoc oſculo ſpes

ſibi nulla ſupereſſet conſequendi intentum. O-

ſculò nempe oris halitus amici ori infunditur;

& qui accipit oſculum, attrahit ſibi ſpiritum
oſculantis. Sic igitur ſponſa Divini amoris
avida, oris oſculum à Sponſo primitus ex-
pectat, ut hauſto exinde ſpiritu reddatur ap-
ta ad reſpondendum ipſins amori. Ita eſt:
niſi Sponſus animarum JEſus, gratuito pri-
às oſculo ſuum nobis ſpiritum infundat, ip-
ſius nos amori ac imitationi conformando ni-
hil agimus, cùm ne quidem dicere poſſimus: Do-
minus JEſus, niſi in Spiritu Sancto. h))
Reſponſum, quod Sponſa illa Sacra tunc
non obtinuit, à Sponſo ſuo accepit Gertru-
dis. Dum enim primâ Quadrageſimæ Do-
minicâ, Epiſtolæ () in Miſſa recitatæ inten-
deret, dixit ad Dominum: „Doce me Ama:
„ tor benigniſſime, quibus ex his præcipuè
„ virtutibus tibi poſſim placidé deſervire?
„ Cui Dominus reſpondit: Perpende, quod
„ in medio cæterarum virtutum inſeritur: In
„ Spiritu Sancto. Et quia Spiritus ſanctus eſt
„ bona voluntas, ſtudeas fuper omnia, ut

„ habeas bonam voluntatem; & ſic omnium

„ virtutum habere poteris decorem & pro-
„ fectum: quia ſola voluntas plus lucratur,
„ quàm unquam aliquis poſſet operibus per-
„ ficere, aut obtinere. Qui enim haber in-
„ tegram voluntatem, quòd libentiſſimè ſu-
„ Per omnem creaturam me vellet laudare, a-
„ mare)

C) Cant, I. 1. («) 1I. Cor. 12. 3. (4) 2. Cor. 6, 6.

onnirnn . he
cſolt D
4 enneth
,Pin mamm
9 uſet drnnl
eozek
nne, lel ger
ſeſtce 0
Clunnten, Ce
Uiur, n henn
is, lec gen
gek, llin⸗
eilterrin .
ſa
Domn inein d
ummara d ein
Uer cindlen andtn
je boramn iolwnre
Cmmm; Ctichen
Nat Amoris mlm
uem Audemnte
Ir veiis Chrinn
Null Donti
umniſis inrenik
um:„Lopan
ulls nrnts,
Unige olir de
Mkenngre

. l .
Ule. 11.
El 1 9.

OMomren
1 enn u /
N oni le n
öln uen, Cen
1chpeine
ehranreinen
In Dei
Cbi1 nIlß
riit Emin

21

epe l
nümnmibem
uGimniutn

„.

FORMITATE CUM CHRISTO. 275

mare, mihi gratias agere, condolere, & in
omni virtute ſe perfectifſimè exercere, ſi
poſſit: ille indubitanter à Divina liberalita-
te mea remunerabitur quandoque copioſi:
àͤs, quàm unquam ullus hominum opere
„ potuiſſet obtinuiſſe. „ (e) Ergo ad ohti-
nendum Spiritum Chriſti præprimis bona vo-
luntate opus eſt, nec qualicunque bonãâ vo-
luntate; ſed quæ ſit valde bona, beneplacens,
& perfecta. (JY) Hactenus equidem bonam
voluntatem, quæ ex fide naſcitur, & ſpe nu-
tritur, ſatis laudavimus: at necdum bona ſa-
tis, nec grandi elogiò, Spiritüs Cbriſi, di-
gna eſt, niſi illo igne, quen venit ZTkſus mit-
tere in terram, (g) fortiù incaleſcat, & igne-
ſcat.
Bona interim voluntas necdum adeò in-
flammata ad hoc ſervit, ut per ipſam veluti
per canalem attrahamus Spiritum Chriſti, ſi-
ve bonam, voluntatem omnibus numeris ab-
ſolutam; quâ obtentâ amor & imitatio Incar-
nati Amoris nullam amplius patitur difficul-
tatem. Audiamus denuo Gertrudem noſtram,
aut veriàs Chriſtum ipſum. Dum namque in
Natali Domini Salvatorem neonatum pro fibi
commiſſis intentiùs oraret, tale accepit re-
ſponſum: „ Ego cuilibet donavi fiſtulam au-
„ream talis virtutis, ut cum ea quilibet ſibi
„ attrahere pofſlit de intimis Deificati cordis
„ mei, quæcunque deſiderat. Quam fiſtu-
„ lam

—

(e) 8. Gert. l. 4. c. I7. (.-F) Rom. I2. 2.
CE. Luc. I2. 49.

276 PARSIII. CAPUTII. §. 1. DECON.

„ lam illa intellexit, eſſe bonam voluntatem,
„ per quam homo omne bonum ſpirituale
„ poſſet ſibi vendicare. Verbi gratiâ: cùm
„ homo deſideriò accenſus vellet tantùm DEO
„ exhibere laudis, gratiarum actionis, obſe-
„ quij & fidelitatis, quantùm aliquis Sancto-
„ rum ipfi exhibuit: hanc talem voluntatem
„ acceptat immenſa DEl bonitas, quaſi per-
„ fectam. Itidem intellexit, quòd illi, quos
„ videbat hac fiſtula proximè de corde Do-
„ mini haurire, norabantur hi, qui ſe totos
„ Divinæ voluntati conformant & ſubdunt,
„ ſuper omnia deſiderantes, ut laudabiliſſima
„ voluntas DEl circa ſe in omnibus perficia-
„ tur. Alios verò tantò difficiliùs pro deſi-
„ deratis laborare, quantò ampliùs propriæ

„ innitentes voluntati Divinæ ſe providentiæ

„ minùs committunt. ,„„ (H.)

Applicemus ergo & nos hanc ſfiſffulam aure-

am, quam proximè poſſumus, ad cor Eſu;
& cum plena ac omnimoda voluntatis noſtræ in
Divinum ipſius beneplacitum reſignatione, aliud
non petamus, niſi quod ipſi gratiſſimum, noſtræ-
que ſaluti utiliſſimum ipſemet agnoſcit. Et
quid aliud melius, ipſi gratius, nobisque ad
Perfectum amorem magis neceſſarium ex cor-
de tam benevolo & benefico expectare polſ-
ſumus, quàm illum ſuum ſpiritum, quem di-
leétis ſuis diſcipulis, ceu quintam eſſentiam
omnis ſanctitatis, ultro propinat, cum dicit:
Diſeite à me, quia mitis ſum & bumilis cor-

de,

— —

(b) §. Gert 1. 3. c. 30.

Condt

mt ſun
Enmnlth
aleſtthd,
ſuc

Nomziz
ai itu 1
os Cenme ie i
Ne ebeglan cone
is lisäins
Elſee Adlonke
Min. AeNon
Cricelus uuen,
Poiinm Crliin
l üperlt
Megneommur
t munluenenun
N Pplüm rn
Unde nanäiente
kompis orunmit
Uurittem mino
Mropric iti
Cus urtnitktrtn
1 Gne. )De
l(mnimtt Dn
Nr her lim uinr⸗
hiincſben rin
Aurcecctihneni
ch,
— Mhe. 4 „
e

NN

.
Dere l. t. E.

Morti

che

1b ucanble enie
Afelie e⸗
amm umnli roe
Mirk anttane

Atcsdenekunne⸗

Ne
n Mene

7

ADcruchoonn

(Cr

14

FORMITATE CUM CHRISTO. 277

de, & invenietis requiem animabus veſtris. (1)
Non vult, ut ab ipſo diſcamus patrare miracu-
la, curare infirmos, mundare leproſos, illu-
minare cæcos, reſuſcitare mortuos; ſed hoc
unum, quia mitis ſit &j bumilis corde, ac ſi
omnes ſcientiæ ac ſapientiæ ſuæ theſauros ad
hoc redegiſſet compendium. Profectò tanta
hujus unius lectionis præſtantia eſt, ut eidem
perfectè addiſcendæ tota hominis vita vix ſuf-
ficiat. Adeò reconditus ſub parvo verborum
cortice latet nucleus, ut eò plenè evolutô ad
Spiritum Chriſti ſapidè deguſtandum nil reli-
qui ſuperſit.
Neque enim mitritatis nomine hic ſola ve-
nit manſuetudo, qua iræ impetus frenantur;
ſed ipſam bonæ voluntatis radicem indicat;
unde manſuetudo, benignitas, ac benevolen-
tia omnis ortum trahit, hoc eſt, illam ipſam
ſuavitatem animi, quæ charitatis fundus eſt,
& proprius inhabitantis Spiritüs Sancti effe-
ctus, juxta illud Apoſtoli: In ſuavitate, in Spiri-
tu Sancto. (&) Divina prorſus hæc perfectio
eſt (quoniam tu Domine ſunvis & mitis) (1)
nec per aliam virtutem propiùs ad DEl fſi-
militudinem accedimus, quàm hujusce ſua-
vitatis imitatione: unde etiam benigniſſimus
Salvator dilectionem inimicorum diſcipulis ſu-
is cupiens perſuadere, hac ſolâ utitur paræ-
neſi: Ut ſitis perfecti, ficut & Puter veſter cœ-
leſtis perfectus eſt, qui ſolem ſuum oriri facit
Juper bonos & malos. (m) Utr

(¹) Math. r. 29. (&) 2. Cor. 6. 6 () Pſal. 85. 5.

(„) Math. 5. 45.

27⁸ PARS HI. CAPUTII.§. r. DE CON.

Ut autem hæc ſuavitas ficta non ſit, ad-
jungitur ei humilitas: mitis & bumilis corde,
ut vera & ſincera ſit virtus. Emimvero dul-
cis ille affectus, & ſenſibilis animi ſuavitas
non ſemper infallibilis inhabitantis Spirits
Sancti nota eſt; ſed etiam à teneritudine com-
plexionis, aut illuſione diabolica oriri poteſt,
& in illo etiam corde reperiri, quod à vero
DEl amore alieniſſimum eſt. At ſi ſuavitati
huic internæ juncta ſit vera & cordialis hu-
militas, quæ in profunda ſui nihili cognitio-
ne, & jugi de ſe ipſo diffidentia, atque in
DEO ſolo confidentia ſita eſt: tum nempe
certo indicio eſt, ſuavem illam mititatem,
ſeu mitem ſuavitatem ab alio quàm Divino
Spiritu ortum non trahere, & animam ari-
mari à charitate, quæ ſemper erit eo perfe-
Gtior, qud ſincerior fuerit ipſa humilitas. I-
mò non incongruè dici poſſet, perfectionem
charitatis à perfectione humilitatis potiſſimùm
deſumi; cùm tantùm ſemper creſcat in anima
amor Divinus, quantùm decreſcit amor pro-
prius, qué plené evacuaté amor DEI per-
fectus eſt, quia ibi ſe diffundit, ubi vaſa va-
cua invenerit. “
Ex hac itaque amabili & admirabili mix-
tura mititatis ac humilitatis inſigne illud un-
gueruum reſultat, in cujus odorem felix Su-
Jamitis poſt Sponſum ſuum currere geſtit:
quod appoſitè Chryſmati Sacro, quo Spiritus
Chriſti adumbratur, comparari poteſt. Chryſ-
ma ſiquidem ex oleo olivarum conficitur,
ex

cenor Ouries

.
, .

Aunnit, uer l
, dun Nei
Peck. Nui un
Ii unirun n d

Ir, Kince techn
.

Pngnuekt,imtmi
Non iifetir m en
u ,ut, n ittm.
ur ulet ien nan

1

Uenntiti, Mnni u
Gunr (e)Kimik
1mtfuoninmninn
Aatperkelioiln
le rihns b igin
NIs ferecnnn
Hunilus boohni⸗
d unhid nne
entt fienni⸗
Hinigeen iine⸗
r. NH. 8
⸗ ntt
Cmfet Crrgnen
lai ihinr pet
lne. IINI.
e leng
SS

l

eE

64
1I

=
=

uihieige
e ſenene li⸗
Ehenrllſer

e, mme

Wen iAn ninter
1 gun in
Eee, AlNN
n bnpr ti eh bent
iethkimis
ile ſeilhen

õ

ener nſtnin
TnEtitoaft
aani dA,

N N

. 1
tikK,n

4 n

FORMITATE CUM CHRISTO. 279

ex balſamo. Oleum „ quod inter omnes li-

quores ſemper ſupernatat, ſuavitatis, mitita-

tis, ac benignitatis ſymbolum eſt, utpote
quæ omnibus virtutibus præeminet ceu flos
& cremor charitatis. Balſamum autem, ſi
genuinum ſit, inter alios liquores ſemper ſub-
ſidit, & fundum petit; quod humilitatis in-
ſigne eſt. Huic ergo ſuavi humilitati, & hu-
mili ſuavitati tota charitatis perfectio inniti-
tur, & inde habet charitas, quod gatiens ℳ,
benigna eſt, non æmulatur, non agit berperam,
non inſtatur, non eſt ambitioſa, non guærit guæ

Jua ſunt, non irritatur, non cogitat malum 3

non gaudet ſuper iniquitate, congaudet autem
veritati, omnia eredit, omnia ſperat, omnia
Juſtinet. (n) Si humilitati deeſſet mitis illa ſuavi-
tas, aut ſuavi mititati humilitas, charitati ſua de-

eſſet perfectio, nihilque poſſet eorum omnium,

de quibus ab Apoſtolo laudatur. Nam fſola
mititas ferendo malo par non eſſet, nec ſola
humilitas bono fortiter conſtantérque agendo,
niſi auxilié mutuéô ſe juvarent. Sui deſpici-
entia ac diffidentia degenerare poſſet in Ppuſil.
lanimitatem, ni ſuavitas mititatis eam robora-
ret; & mititas in hypocriſin, ni humilitas
animaret. Utraque autem ſimul illam bonæ
voluntati tribuit perfectionem, qua abſolvi-
tur vera ac ſincera charitas.
Ut geminæ hujus virtutis commercium in
ſeipſo graphicè oſtenderet DEl Filius, de
cœlo deſcendit, noſtrâmque induit haturam,
ut

——

(2) I. Cor. 13. 4 & ſeq.

28o PARSIII. CAPUTII. §. 1. DECON.

ut in ea ſe poſſet humiliare, quod in cœlo &
in ſua natura non poterat. Hæc autem hu-
militas, ut ſuam ſortiretur perfectionem, &
conſummatum illud virtutis perfectiſſimæ
exinde conficeretur: ſuavem illam mitita-
tem ſeu benignitatem, quam cœlô ſecum
detulit, miſcuit humilitati, & in corde ſuo
Divino, hoc eſt, in ardentiſſimo illo amoris
fornace hoc electuarium excoxit, quod om-
nium noſtr⁴m infirmitatibus mederetur, & à
ſymptomatis amoris proprij præſervaret.
Inde eſt, quòd tam impensè hoc alexiacum
nobis commendatum velit, omnesque ad ſe
tam amanter invitet: Venite ad me omnes, qui
laboratis, & onerati eſtis; & ego refciam vos!
Et quo remedio? Diſeite à me, inquit, quia
mitis ſum, & bhumilis corde; & invenietis
requiem animabus veſtris. 0) “
Nec verbis tantùm, ſed factis ampliùs,
remedij hujus efficaciam nobis perſuaſit; dum
mitiſſimus hic Agnus tot inter labores & ſu-
dores ſemper indefeſſus, inter invidorum
Phariſæorum inſidias & injurias placidus &
pacatus, ac demum inter atrociſſima ſuppli-
cia, & ignominias ad extremum usque ſpiri-
tum patientiſſimus oſtendit, quid mitis & hu-
milis charitas poſſit. Quia enim venerat, be-
nignam charitatis legem, antiquata illa lege
antiquâ rigida, mundo promulgare; meram
in omnibus ſpirabat ſuavitatem, ur etiam ſo⸗

lo ſuo aſpectu, verbisque pauciſſimis oinges
a

(“) Math. II. 28.

eN

i mom ude
ns nin t
1Sle tinr
on, Mkete
nMierkkonmiid
cumium. Hne
isooaowogaamn
Gchnlosgermmnes
9etampunm ils,
Miduum Henin
lt verius ulciut
Deienm: Dan,
ſaulr le ol,n
Dtenniifümnnken
it ilus ian. N
Ninur Homint m
on. () Kla⸗
Piiius, Cendn
E nos Opontta
Imn Elute ugeme
nonen ifln en
keiore glenpd
Apn Gn
ſians Noi
nnllmnite inett
Alk. Mnde ei

US

4 . CCninen
hincoonitzs
Küter ſmiin
rornimite

5 (ann
egtelſec
lir cum,

=—

= —

☛ =
E
=

4mir Uunh in
Emetlmbun
nüDs Nte1

MeNe e tein
4 . 1
er, onpentes
urMm/
AYum
Niuln inut /

7

1i m V inmuc

FORMITATE CUM CHRISTO. 281

ad ſui amorem atque ſequelam pertraheret,
niſi quos invidia, aut malevolentia animi cœ-
leſtis ſuæ doctrinæ reddebat incapaces. U-
num, quod ferre non poterat, illud fuit, ſi
manſuetæ ac humili charitati quidpiam videret
contrarium. Hinc Phariſœæorum ſuperbiam
acriùs nonnunquam perſtrinxit, & duos illos
diſcipulos germanos fratres, in Ccharitatis Scho-
la etiamnum rudes, ſêveriùs redarguit; cum
antiquum Eliæ zelum æmulantes, levi injuria,
aut verius ruſticitate Samaritanorum irritati 2
petierunt: Domine, vis dicimus, ut ignis de-
Nſcendat de cœlo, & conſumat illos 5 Quid ad
hæc mitiſſimus Redemptor? Converſus inorepa-
vit illos dicens: Meſeitis, cujus ſpiritüs eftis!
Pilius bominis non venit animas perdere, ſed
Jalvare. (p) Ac ſi diceret: non eſt iſte meus
Spiritus, quem dudum in ſchola mea hauſiſ-
ſe vos oportebat. Er cùm ego pro anima-
rum ſalute quascunque demum injurias, ac
mortem ipſam perpeti conſtituerim, quidni
leviores eſusmodi offenſas placidè feramus?
Eſt igitur Spiritus Chriſti mitis & humilis,
ſeu ſuavis & placidus, nec ipſi cum minima a-
marulentia ac animoſitate poteſt ullatenus con-
venire: unde licèt alias virtutes omnes emi-
nenter in ſe contineat, duas tamen homini-
bus parùm cognitas, & minùs adhuc æ&ſſtimatas,
Ppræ aliis habet familiares „videlicet: Simphci-
tatem, & Longanimitatem, quarum illa ma-
gis afficit intellectum, & ilta voluntatem.
Kient. Sanct. Comp. U Quam
õ
(„) Luc, 9. 54. & 55,

282 PARSIII. CAPUTII. G. 1. DE CON-

Quam utramque ſuis diſcipulis bellâ ſimilitu-
dine ſæpius inculcavit: Miſi ehciamini ſicut
tarvuli, non intrabitis in regnum cœlorum: (9)
cùm utraque hæc virtus nullibi patentiùs,
quàm in parvulis, ac prope infantibus ſe pro-
dat, utpote ab omni duplicitate & impetuoſi-
tate quàm maximè alienis.
Eſt autem ſimplicitas Chriſtiana non bruta
facilitas, aut animi hebetudo, ut perperam
arbitrantur nonnulli; ſed magnanimorum &
verè ſapientum virtus: utl econverſo dupli-
citas & ſimulatio non niſi vilibus & ſervilibus
ingenis propria eſt. Simplex nempe DEum
imitatur, qui ſimpliciſſimus cùm ſit, omnis fal-
ſitatis ac ſimulationis oſor eſt maximus, unde
etiam nonniſi cum ſimplicibus ſermocinatio e-

jus. (v) Homo ſimplex planâ ſemper rectâ-
que via incedit, nec alium ſe foris exhibet,

quâm intus ſit in animo. Malitiàâ duntaxat
Parvulus eſt, & omnem mundanæ politices
falſitatem extremè averſatur. Verba ipfi
non in ore, ſed in corde naſcuntur. Sine
pigmentis, ſine phaleris, quod res eſt, elo-
quitur; & viciſſim non exclusà circumſpectio-
ne debitâ, bona omnia credit, omnia ſperat,
malum de nemine facilè ſuſpicatur, ab omni
fraude ac duplicitate ſemper alienus. Simpli-
ci intentione ſoli DEO placendi peragit uni-
verſa. Quid tali mente generoſius?
Dicant licèt nonnulli, moderni ſæœculi ge-
nium talem eſſe, ut pluſculum prudentiæ
quàm

—

(37) Math. 18. 3. (r) Prov. 3, 32.

CM

n inpctns
Niebuen Aunde

vHnoenons
Tmumcrüterme
Eymne, mükunt
erin le, de⸗
Innt COlumd.
N AMiN
1 Drr Oon hn
Crhilt exopten
Diis & humist
Ceniimn pantn
fij ſihnien muun
Ovocamncnole E
1 periell e
Ent, provitemin
Ubmovence'bün
Ondue temene
Werget, Warhhit
Klrcendum ln
6N. en

i lliie

=

8

i anr m
Einpliint de⸗
Nhpinimiten l

nint Voluntzren
Uneler

G

* N

4
/

4 Wertene
unpalnponnet
hrel nunin, un
mlein ſmeimt
1 Dni bnper iech
üm bindelle,
Nltu immut

4

n

l

FORMITATE CUM CHRISTO. 283

quàm ſimplicitatis videatur exigere, ac ſim-
plicitatem columbæ, ſine ſerpentina aſtutia
continuo deceptionis periculo fore expoſitam.
Interim crediderim ego, minimam portionem

à ſerpente, maximam à columba ſemper re-

petendam eſſe, ne viperâ prævalente, interi-
matur columba. Simplicitas Evangelica ſe
ipsa maximè ruta eſt, & ccœleſtis illa ſapien-
tia præ omni humana prudentia & aſtutia
carnali exoptanda eſt, quam Spiritus Chriſti
mitis & humilis docet, & per quam nobis
certam adpromittit ſecuritatem: Et invenie-
tis requiem animalus veſtris, quibus taciteè
quodammodo ſe obligat, ad quævis dam-
na & pericula, quæ nobis cxinde naſci Poſ-
ſent, providentiâ ſuã atque potentiâ identidem
ſubmovenda: & ſi quando detrimentum quod-
cunque temporale exinde tolerandum nobis
emergat, lucrô ſpirituali abundè ſemper fore
reſarciendum. Simus ſine querela ſemnplices i-
lij DEI: (5s) & Pater cœleſtis curam nofiri
in ſe ſuſcipiet. Si autem DEus pro nobis,
uis contra nos? (t)
Simplicitati ſociam jungir Spiritus Chriſti
longanimitatem, quæ cumprimis in ordine
continet voluntatem, ne mali cujusvis inſul-
tui cedat, aut contrariis eventibus in bono
laſſeſcat; ſed Patienter boni, quod expectat,
dilationem Præſtoletur. Divina prorſus hæc
Virtus eſt, ac inter præcipua, noſtræque in-
rmitati maximè jucunda Divinæ bonitatis e-
U2 logia
() Phil. 2. 15. (4) KRom. 8. 31.

2 84 PARSIII. CAPUTII. §. 1. DE CON.

logia ponitur longanimitas, qua converſio-
nem ac pœnitentiam hominis tamdiu ſœpe ex-
pectat, verè longanimis & multum miſeri-
cors. (u) Unde Apoſtolus impeœnitenti tam
affectuosè inclamat: An divitias bonitatis e-
zus, & longanimitatis contemnis? (X) Licèt
enim DEus paſſione non agatur, nec proin
ab ira aut vindicta ſe cohibere debeat: quia
tamen pœnam peccato debiram, non ſtatim,
ùt juſtitia dictat, infligit, ſed reſipiſcentiam
hominis diutiàùs nonnunquam expeétat; me-
ritò miſericors hæc patientia, & patiens mi-
ſericordia longanimitas dicitur, quòd in effe-
ctu idem præſtet, quod longanimitas in ho-
mine adverſitates, injurias, aut quaſcunque
difficultates æquanimiter tolerante.
Ex hac itaque longanimitate Spiritui Chri-
ſti illa virtutum conſtantia accedit, quæ nulli
adverſitati cedit, nulli difficultati ſuccumbit; cùm
prima veræ charitatis nota ſit, quod ſit patiens,
qualis non eſſet, ni foret longanimis. Tot nem-
pe aliarum virtutum actibus à charitate impera-
tis continuo occurrunt impedimenta ac difficul-
tates, ut absque longanimitate iis exantlandis
bona voluntas hominis impar ſit. Et verò
ardua pro DEO agendi ac patiendi occaſio-
nes rariùs ſe offerunt; in parvis autem longa-
nimitas quotidie eſt neceſſaria, ne diuturnita-
te ac importunitate levium adverſitatum laſ-
ſatus animus ad graviora, ſi fortuitò ingruant,

omnino ineptus ſit. Qui namque leves in-

Ju⸗

(2, Pf. 102. 8. (*) Rom. 2. 4.

t

t nn inben
u nun ile
umokomwinbr
enupeteenas
mienge os 0
hnsiamexunds
um es Mihete
l, vemmeN
4. ( Gyrmn
Imerentbis, hent
n goihedſs inpel
DwVenur, nd Nn
glik ſti ageln
MMihur, Autntn It
cir, aut ehnert
Küonoecadma
Ekucet, E gt
Uorer DEumſden
WWenahimo nncnn
Mnfſis, cli einn
1. Mergo gin
lahlerabrn⸗
Cunn, jir
ſralhinntt rin

ayben
N

igli o⸗

—

„

con enl
Hconencun

(luyminis n
i, A (lun

mirinr Min h

e Jſui, ut ſit
H tribus. ()

FORMITATECUMCHRISTO. 235

jurias, minora incommoda, quotidianos de-
fectus proximi longanimiter ferre nequit,
quommodo gravioribus absque tæœædio & im-
patientia perferendis ſat animi habebit? Ex-
periri nempe nos oportet in minimis, quid
poſſimus in maximis. Et ſi in quotidianis chari-
tas, quam nos habere arbitramur, longanimis
non eſt; vera ac Chriſtiformis charitas necdum
eſt. Qui Spiritu Chriſti agitur, ſiniſtris re-
rum eventibus, perverſis hominum moribus,
aut quibusvis impedimentis non admodùm
movetur, certè non dejicitur; quia ſolùm
quid ſibi agendum, & quid agat, non quid
patiatur, attendit. Ideò nec magnopere con-
tendit, aut vehementer rem agitat, ſed lentè
feſtinat, nec ad multa ſimul ſe diffundit, ſed pau-
cis ſtudet, & quod agit, rectè agit. Si conatus
propter DEum ſuſceptus cadit in irritum; ipſe
tamen animéô nunquam concidit, utpote DEO
confiſus, cui voluntas ſæpe placet præ ope-
re. Eſt ergo Spiritus Chriſti mitis & humi-
lis, ſimplex & longanimis; & qui hoc Spiri-
tu aguntur, ij ſunt Filij DEI, gquos preſoivit
& pradeſzinavit conformes fieri imaginis Filij
ipſe primogenitus in multis fra-

§. 2.
De modo ſe conformandi cum Cbriſto.

PRæmilsà aliquali Spiritus Chriſti notione,

—

() Rom. 8. 17. & 29.

286 PARS III. CAPUTII.5§. 2. DE CON-

id unum jam reſtat, ut oſtendamus viam mo-
dumque attrahendi hunc ſpiritum, & noſtrum
quodammodo faciendi, ne ex illorum infelici:
um numero nos eſſe contingat, quibus dicitur:
Qui Spiritum Chbriſi non babet, bic nos eſ
ejus. (a)
Suprâà vidimus, bonam voluntatem, etſi
necdum adeò perfectam, canalem eſle, per
quam nobis è corde Salvatoris bona omnia,
ac ipſum etiam Spiritum Chriſti poſſimus at-
trahere, ſi ſeriè volumus. Et quid facilius,
quâm velle? & tamen ſola voluntate bonum
tam grande conſequimur. Si dicere licuit Pro-
phetæ: Aperui os meum, & attraxi ſpiri⸗
tum; () quidni & nobis, acceptéô. jam bo-
næ voluntatis oſculò à Dilecto, fas fuerit, a-
Perire os noſtrum, & attrahere ipfius ſpiri-
tum, quem tam ſuaviter, quàm liberaliter
propinat, nobisque aſpirat: Lileite d me,
quia mitis ſüm & bumilis corde. Moddò ar-
denti delſiderio concupiſcamus in animum,
morésque noſtros derivare manſuetudinem
illam & humilitatem, ſimplicitatem item &
longanimitatem, quæ ex omnibus diétis &
factis mitiſſimi hujus Agni elucent. Sanè dum
Chriſtum Dominum animo noſtro præſentem
ſiſtimus, & attento mentis oculo vivam hanc.
manſuetudinis & humilitatis imaginem con-
remplamur, cum ſincero ferventique de-
ſiderio ipſum imitandi pro modulo: tum nem-
Pe ad ipſum ingemiſcendo ipfſius in nos Spi-
ritum

—

(⸗=) Rom. 8. 9. (⁶) Pf. 118. 13.

7

N

tt et kehuen⸗

lirit e ie

=—

Vtl mied ihn
hurceit
Dürum ccthon
keicern, ueet
ſoren X lnd
Ucidem Ciih
I: ox etun d
DVm, fuaritn
Klemieturinun
inimi amaruent
Iml pellonum in
2Neeslaeſcsn
un mninihur nen⸗
Dün wlloneokenin
MMo mmine udn
elcite! Are

eriui⸗ Sachin.

1

nconinis
ni ſ n.
( kentè
r i

Uonigten ſie

L OArohoreedon

Mere /aurde

wti wrht, znd

iDeco, en:
Tunlrere ls pin

n, G ftini

FORMITATE CUMCHRISTO. 287

ritum attrahimus, ac pro menſura modéôque
hujus deſiderij amabiles has virtutes, Spiri-
tui Chriſti proprias, noſtras facimus, ut ipſe-
met Salvator B. Mechtildi affirmat: Quando
poſt me ingemiſeis, inquit, tu me tibi intrabis.
Ecce! quantumceunque res aliqua ſit vilis & ab-
Jecta, üt eſt feſzuca, bomo eam ſola voluntate
non acquirit; me verò gquilibet voluntate, aut
gemitu unico habere poteſt. (&)
Et ſi huic deſiderio efficax voluntatis pro-
poſitum accedat, opere ipſo exequendi, quod
deſiderat; atque per ſinceram ſui nihili cogni-
tionem ac de ſeipſo diffidentiam, aliquatenus
cordialem Chriſti humilitatem æmulari cone-
tur: mox etiam, ex confidentia in bonitate
Divina, ſuavitas illa mitis & tranquilli affe-
ctúùs ſentietur in anima; vi cujus exclusâ om-
ni animi amarulentià ac impetuoſitate, cor ab
omni paſſionum impetu liberum in plenitudi-
ne pacis placidè conquieſçet: Et invenietis re-
gutem animabus veſtris. Quod Gertrudi mi-
rabili viſione oſtenſum eſt. Dum namque in-
terno animæ auditu ſuaviſſimam Chriſti vo-
cem audiret: Accipietis virtutem ſupervenien-
tis Spiritüs Sancti in vos, ſuamque conſidera-

ret indignitatem, videbatur ſibi, quaſi recor-

datione indignitatis propriæ facere fundum
in corde ſuo tantò profundiorem, quantò
ſe reputabat viliorem. Hinc de corde mel-
liflui DEl diſtillabat vena quædam puriſſima
in fmilitudine favi melis, quæ paulatim fun-
U4 dum

(* Bloſ. Mon.il. Spir. c. 6.

d

P

22
99
25
2²
29
29
99
22
29

7)
25
22
2
2
9*
29
2
9
9
2
2
9
25

283 PARS III. CAPUT. II. §. 2. DECON-

um cordis ejus inſtillans usque ad ſummum

replebat. Per quod perſenſit deſignari ſuavi-
tatem Spiritûs Paracleti, qui per cor Filij
DEI ſuaviter influit corda electorum. ()
Quod ipſum Chriſtus Gertrudi alias pro

erſona devota oranti hac inſtructione adhuc

clariùs patefecit: „Dicas ei, inquit, ex par-

te mei, ſi deſideret mihi familiaris amoris
unione conjungi, ſtudeat ad ſimilitudinem
nobilis avis ad pedes meos conſtruere ſibi
nidum ex racemis propriæ vilitatis, & pal-

mitibus meæ dignitatis, in quo quieſcat
per jugem memoriam ſuæ vilitatis; quia
homo mortalis per ſe ſemper pronus eſt

ad malum, & tardus ad bonum, niſi gra-
tiã præveniatur. Miſericordiam quoque

„ meam crebriùs pertracter, recolendo, quàm

Paterné paratus ſim ſuſcipere poſt lapſum
ad me per pœnitentiam revertentem. Cùm

verò à nido ſuo ad paſcua libuerit evolare,

in ſinum meum progrediatur, ubi per gra-
titudinem amatoriam recolat diverſa bene-
ficia, quæ ſibi ex ſuperabundantia pietatis
meæ gratlis impendo. Si verò adhuc lon-
gius ſpatiando pennas deſideriorum ad al-
tiora extendere delectatus fuerit: elevet ſe
tanquam velox aquila ſupra ſe per contem-
Plationem cœleſtium, volitando contra fa-
ciem meam, alisque Seraphim, auſu cha-
ritatis ſublevatus, Regem in desçore ſuo ſpe-
culetur claris obtutibus mentis. Sed quo-
ni-

— — —— —

(4) § Gert. 1. 4. C. 39.

Codscde
In chaneni
Cher corlegren
ollwenmi
Trbe crehroh
grecinur ereh
OUüminns, Me
CCONlekphtenen
eniat ccdleltun
Duar hie ym
0Merletioois inen

Uriam hic afühn
flconücerere,
Incementum
luerſfinno,
II Gnnis cum
Umnliure Uumqe!
1l COhetls, ec
⸗ Adnimner.
tun in 1
Unlinicnm G
lnb in

U

I Wer „Z. A.
Aconter

9

EN eNn N N
lmondim goge
ñ
iver niin
renen (n
benlache,
nn uer

FORMITATE CUMCHRISTO. 289

„ niam non eſt præſentis temporis, diu poſ-

„ ſe perſiſtere in acumine contemplationis,

„ quæ hic vix adipiſcitur, rarà horâ, parvâ
„ morâ; prefſis iterum alis per recordatio-
„ nem propriæ vilitatis, continuò ſe demit-
„ tat in nidum ſuum, ibique moretur pau-
„ ſans, quousque rurfus evolare per gratia-
„ rum actionem ad paſcua delecterur amœna,
„ & per conſequens tamquam in exceſſu men-
„ tis culmen attingat Divinæ contemplationis.
„Et ſic crebrò his vicibus alternatis, ſive in-
grediatur per conſiderationem propriæ in-
„ firmitatis, ſive egrediatur per cœleſtium

—
—

contemplationem: ſemper deleckationes in-
P P

„ veniat cœleſtium gaudiorum. „(e)
Juvat hic parumper ſubſiſtere, ac totam
converſationis internæ ac Chriſtifkormis œco-
nomiam hic affabre delineatam attentiùs non
nihil confiderare. Et verò primùm ac velu-
ti fundamentum cæterorum ponitur vilis ſui
ipſius exiſtimatio, à qua incipit, & in qua de-
ſinit omnis cum Chriſto converſatio.
humilitate namque fruſtranei ſunt omnes no-

ſtri conatus, nec in conſpectum Divinitatis

noſtra admittuntur deſideria, niſi humilitas
paret adirum: imò nec ipſa dona gratiæ, quæ
ex familiari cum Chriſto converſatione repor-
tantur, ſatis tuta ſunt, niſi ſub humilitatis cu-
ſtodia cautè teneantur.
ſtimatio juncta ſemper eſſe debet piæ in DE-
um fiduciæ ex confideratione bonitatis & mi-
U 5 ſeri
(e) S. Gerr. 1. 3. c. 74.

Sine

Interim vilis ſui exi-

☛—

290 PARS III. CAPUTII. §. 2. DE CON-

ſericordiæ Divinæ; & ſic utraque à Chriſto
tantopere commendata virtus, manſuetudo
nempe & humilitas, ſuum ſemper habebit a-

limentum, hæc à vili ſui ipſius æſtimatione,

ac diffidentia perpetua de ſeipſo, illa à ſuavita-
te interna, quam Divina bonitas humili con-

fidentia excitata cordi inſtillat. Et hic ille ni-
dus eſt, in quo ceu propria & ordinariâ ſe-
de anima devota ſe continere debet, & qui-
eſcere, ſuam vilitatem, & Divinam bonita-
tem jugiter attendendo.
Interim hic nidus conſtrui debet ad pedes
JEſu, ut in ejus præſentia, & ſub oculis pi-
iſſimi Redemptoris anima verſetur ſemper;
nec à nido ſuo aliter evolet, niſi ipſius ſpiri-
tu ſublevata, & per internam illuſtrationem
quodammodo evocata. Et tunc non altiùs
ſtatim evolet, quàm ad ſinum Salvatoris, ſive
in cavernam macerizæ Sanctiſſimi lateris Domini
Eſu, ubi in ſummo foraminis repauſando ſu-
at mel de petra, id ez, dulcedinem intentionis
de corde Thſu Deifcato: ſicque ſecundum quod
diligentiſſimè in ſeripturis Saucris converſatio-
nem Chriſzi perpendere poterit, ejus per omnia
exempla imitari ſtudeat. (J) Et ſic velut api-
cula hauſtò & floribus ſuccò ad ſuum mox re-
volet alveare, & in conſueto ſuo nido ſe con-
tineat, quousque denuo, aſpirante gratia Sal-
vatoris, libeat ac liceat evolare.
Neque enim tamerè ac irreverenter ſe un-
quam debet ingerere altiori contemplatiom,
nec

(V) 5. Gere. 1. 3 c. 7q. §H. 2.

olet

4 birioere.
Int, Nen,
6ninsthns in
Aliuupedes?
is nsge
an Dledo ee
ürtuti, ingu
inis gritim
e ollunt, ſiin
itatiß neninm
lentek, guin n
Ivſord re aunt,
lijm gnuim en
Ouult elinuen
Ui, Ed in rin
mliai, & den⸗
ohre, ſel ii
Revern, gul p
Mte ad aſien E
ere, & dini
Hemere ſeinmnuce
Ppechncnmert,
n Pre rbg
erins conchye
Uumn cyerlinin

ii Nobis e

Urſhm; ſoen

„orktkiun 1
enſcergtone

ullninit

Ulll, ,/
tioſut a

um ſeleur enme

„

Aet, l il

.

mmin, thin .

lerenirrnen
fuulng

FORMITATE CUM CHRISTO. 201

nec ſublimiùs evolare, quàm vires gratiæ per-
mittant, nec antea, quàm vocetur à Sponſo,
in familiares ipſius amplexus irruere: ſed in
nidulo ſuo ad pedes JEſu reſideat, ac placidè
pauſet, quousque ſe erigere, ac liberius non
nihil cum Dilecto converſari jubeatur. Qui-
dam incauti, inquit aureus Aſceta, propter
devotionis gratiam ſeipfos deſtruunt, quia plus
ogere volunt, qudm poſſünt, non penfantes ſuc
barvitatis menſuüuram, ſed magis cordis affectum
ſeguentes, qudm rationis zudicium. Et quia
majora praſumunt, gqudm DEO placitum eſt,
ideirco gratiam citò perdunt. Fiunt inopes,
& viles relinquuntur, (g) qui non ad pedes
Eſu, ſed in cœlum ponunt nidum ſibi, ut
humiliati, & depauperati diſcant non alis
ſuis volare, ſed ſub pennis JEſu ſperare.
Revera, qui præteritâ quaſi Chriſti hu-

manitate ad alta & ſublimia contemplando ſe

attollere, & ad intima quaſi Divimtatis ady-
ta temerè ſe intrudere præſumit; idem ipſi
expectandum erit, quod miniſtro ad ſervien-
dum præ foribus deſtinato, ſi is injuſſu Regis
ad interius conclave, ubi cum familiariſſimis
tantùm converſari ſoler, impudenter irrueret.
Skut alia nobis ad cœlum non patet via niſi
per Chriſtum; ſic etiam ad cognitionem gu-
ſtumque cœleſtium aliter non pertingimus,
nifi per confiderationem ac imitationem hu-
manitatis Chriſti, in quo omnes thelauri ſapi-
entiæ & ſoientiæ ſünt albſoonditi. Cb.) Ee, um.
oſti-

— —

(g) imit Chr. I. 3, c. 7. (h) Coloſl. 2. 3.

292 PARSIII. CAPUTII. 5§. 2. DE CON.-

oſtium, inquit Veritas ipſa, per me ſt quis in-

troierit, ſalvabitur: & ingredietur, & egre-
dietur, & paſeua inveniet. (1)

Nunquam igitur gratiam præcurrere, ſed

ſequi ſemper debet devotio: & ſi quandoque
ex humanitatis Chriſti, ejusque in omni vir.-
tutum genere perfectiſſimæ converſationis in-
tuitu, ad perfectionum Divinarum contemplati-
onem excitari ſe ſentiat anima, humiliter ac ſo-
briè prorſus ſe gerat, ut dum tanquam veloæ a-
quila ſe levat re. per contemplationem cæœle-
Reium volitando contra faciem DEI alis Sera-
tbim auſu charitatis ſublevata; mox iterum

preſsis alis per recordationem propriæ vilitatis

continuò ſe demittat in nidum ſuum, & ad
pedes Eſu ſe recolligat, ibique pauſet: & ſi
denuo evolare libeat, utatur potiùs pennis
columbæ, frequentiùs in cavernam maceriæ
lateris Cbriſti, quàm alis aquilæ contra ſo-
lem Divinitatis volitando.
In hoc nidulo diſcet anima devota, quæ-
cunque ad perfectionem ſuo ſtatui conve-
nientem neceſſaria fuerint, ac ſenſim Spiri-
tum Chriſti mitem & humilem ſibi ſic attra-
het, faciétque familiarem, ut omnia, quæ ip-
ſi agenda tolerandaâve ſunt, ex ſola Chriſti
Domini in ſpiritu ſibi præſentis memoria,
agat, ferâtque miti ac humili corde, ita ut ſim-
plicitas & longanimitas ceu comites indivi-
duæ, ex omnibus ejus dictis & factis ſemper
eluceant. Inſuper in hoc nidulo ad pedes JE-
ſu

— —

(²*) Joann. 10. 9.

MA

utnon mgt
mmstendi
r ln henel;

Connn nofuun

me inci eſh
in tnum .
ie ere, Undn
falemn non ect
ettuclenn knhe
ndio.
CEterim fon
0r Onbes Mldin
Tin in coninn
continere: ſech
Coonem erpeci
Cintentioni Chrt
ekternasqne d
Honem Chrikun
Cllud Apokoln
NAiri merentur:
it verd inne ns
Uelet nonnbbr
Mnſtencdten
Il, E inemionen
tennioni inonn
ns ſig ann ,
Es (hnſimi
me ulalun,
ite grarin
(;

10

rnſun NIirhe

/lm, ur /tn

nun oMrui

i uin ,ur, 1
üir eler e
t um wül pem
in Murnmn nnani

mle omnb⸗

mdren
urn Mn N

FORMITATE CUM CHRISTO. 293

ſu conſtructo, tanquam in ſtatione fidiſſima,
à tentationibus devota anima ſe maximè ſem-
er tutam inveniet; aut ſi vehementior ſit
nonnunquam hoſtium inſultus, qui ſolo con-
temptu devinci nequeat, facile ipſi fuerit, à
pedibus in ſinum JEſu evolare, & in fora-
mine petræ, tanquam in altiſſimo refugio,
quò malum non accedit, (E) deliteſcere, do-
nec tranſeat tempeſtas, & hoſte eluſo ceſſet
tentatio.
Cæterùm ſicut nulla certior atque ſecuri-
or omnes inſidias hoſtium eludendi ratio eſt,
quàm in continua Chriſti Domini præſentia
ſe continere: ſic etiam nulla ad charitatis per-

fectionem expeditior via eſt, quàm Spiritui

ac intentioni Chriſti Domini ſuas omnes inter-
nas externasque actiones unire, & per hanc
unionem Chriſtum quodammodo induere;
ut illud Apoſtoli in ſe aliquatenus ſaltem ex-
periri mereatur: Livo ego, jam non ego, vi-
vit verò in me Chriſtus. (1) Dum namque aſ-
ſueſcit in omnibus quæ agit, Chriſti Domini
manſuetudinem & humilitatem pro poſſe imi-
tari, ac intentionem ſuam perfectiſſimæ ipſi-
us intentioni in omnibus conformare, ſicque
actiones ſuas cum actionibus Sanctiſſimæ hu-
manitatis Chriſti unire: tunc nimirum Apo-
ſtolicum illud monitum implet modo perfe-
ctiſſimo: Omne quodeunque facitis, in verbo aut
in opere, omnia in nomine Domini noſtri YK-
Ju Cbriſti facite gratias agentes DEO & La-
tri
— ʒ — —

( Tf 90, 9. (1) Gal. z. 20.

22
„
29
22
22
22
39
29
22
95
99
99
9
99
95
9)

294 PARS III. CQAPUTII. G. 2. DECON-

tri per ipfſüm: (m)) ut adeoque opus tali no-
mine & intentione factum, non jam uùt opus
hominis, ſed ùt fructus Sanctiſſimæ humani-
tatis Chriſti acceptetur à DEO; adeoque &
ipſi homini operantem in ſe Chriſtum, & ſe-
ipſum in Chriſto viventem liceat intueri.

Unde etiam fit, ut opera illa, quæ de ſe

nullius eſſent valoris, mirè nobilitentur, ac
ipſa etiam corporis commoda conducant ad
animæ profectum, & augmentum charitatis.
Certè Gertrudis noſtra adeò aſſueverat inten-
tione præfata omnia ad DElI laudem & ho-
norem referre, ut etiam bonis & commodis
ſibi impenſis, haud aliter quàm Chriſto ipſi
collatis gauderet. „Quapropter quando e-

tiam ob indigentiam ſuam aliquid expen-
dit, gaudebat mirum in modum, perinde
ac ſi in DEl honorem ſüper altare obtu-
liſſet, aut erogaſſet in pauperes. Domi-
num enim in ſeipſa contemplabatur, cui
ſe providiſſe gaudebat. Ideò ſive dormi-
ret, ſive manducaret, ſive aliud quid com-
modi aut requiei ſuo impenderat corpori,
non aliter, quàm ſi DEO id feciſſet, exul-
tabat. Ideò in ſe quoque illi, & ſibi per
illum ſervire ac benefacere geſtiebat, quo
impleret Dominicum illud: quod uni ex
minimis meis feciſtis, mihi feciſtis. Se e-
tenim exiſtimabat & minimam & viliſſimam
omnium creaturarum. Ideò quidquid ſi-
bi impendit, minimo, qui ad DEum per-
tine-

(m) Coloſſ. 3. 17.

Nt.
iennümut
n Khnu Dr.
ro mor
1 Gun gruren
ce, EPrope
S1an, u

.

. 4 6

egninelend
uns en en d
Nhre hoe lhet
fortun. Aehen
Nun enintin
9 Cal glaruren
9I4 Olndes
Olid noi i
Utoe guser
unmm dumtardh

re, Chrihune
Aa ſmien en
ſeplaret? Nehen
ione conednt:
1ego me fueharen
oeid io n
Poclie enoti
milme
WEin Oton
uhlli, 1
riChriſt

Glcd n.
11 gorcti

am
M
9

len FORMITATECUMCHRISTO. 295

r de lne „ tineret, arbitrabatur ſe impendiſſe. Porrò
quàm accepta DEO heæc fuerit devotio,
hoc modo illi monſtratum eſt: Cùm labo-
re quodam gravatum caput cuperet refo-
cillare, & proptereà ſpecies, quas aroma-
ticas vocant, in ore teneret; Dominus ſua
benignitate ſe ad illam inclinavit, quaſi hau-

, ſturus ex ea odoris fragrantiam, ſimulans
„ Odore hoc ſpecierum ſe indigere & con-
Immme, „ fortari. Ac paulò poſt ſe erigens ſuaviſſi-
Smnaheun „ WMum emittebat anhelitu ſuo odorem, &

EDNEmD „ quaſi gloriaretur de hoc, lætabundo vul-
ramndamm „tu ad omnes Sanctos dicebat: Ecce! nund
Nir Ne „ quid novi à Sponſa mea accepi. „ (n)
Conerudee Et ne quis putet, iſthoc Sanctarum ani-
nIun MMideg marum duntaxat eſſe privilegium, nec alte-
nk rius cujusvis minùs perfecti intentioni con-
venire, Chriſtus ipſemet Gertrudi ſciſcitanti:
„ An ſimilem devotionem à quibuslibet ac-
„ ceptaret? Reſpondit: Quoties tali devo-
„ tione comeditur à quoquam una buccella,
„ ego me fatebor cum illo comediſſe, ac per
„ hoc ab ipſo impotionatum eſſe, ac ſi tot
„ pocula amoris incentiva cum eo bibiſ-

=

Ei „ ſem, quæ in alterutrum noſtros affectus

noc
W

„ ardentifſimè inflammaſſent. Ideôque ſe-
„ cundùm omnipotentiam meam affeétum a-
„ moris illius, tempore congruo, iatis dig-
„ nanter illi manifeſtabo. „ (o) Et cùm vice
altera audiſſet à Chriſto, quàm ſibi hoc gra-
tum foret, ſi quotidie opus ſaltem aliquod
— —,.—
— (2) §8. Gert. l. 1. c. 12. () 5, (Sert. l. 4. c. 2¾. .

22
22
27
22
22
22
22
22
79
22
22
77
22
72
22
97
39
5
22

92
22
2²
22
22
72
22
52
22
2
22

—

296 PARS III. CAPUTII. §. 2. DE CON-

dicta intentione perageret, ipfſaque diceret:

2) J

Et quid faciam ſi hoc aliquomodo negle-
xero? Dominus reſpondit: Quare velles
hoc negligere, quod tam leviter potes per-
ficere? Nam benignitas mea acceptabit, ſi
unum veſtigium tali intentione calcaveris,
ſeu calamum de terra levaveris, vel ver-
bum unum locuta fueris, vel alicui geſtum
amicabilem exhibueris, vel etiam ſi requi-
em æternam pro defunctis, ſeu quodcun-
que verbum pro peccatoribus vel etiam
juſtis dixeris. Et ſub finem ad petitionem
Gertrudis: ut & alijs hujus gratiæ copia
fieret, Dominus ſubjunxit: O! quàm ube-
rimæ benedictionis affectu ſuſcipere vellem
illum, qui poſt circulum anni reverteretur
ad me reportans mihi talem fructum, quòd
per totum annum ſic ſtuduiſſet operibus
charitatis, quòd omnia illa excederent nu-
merum omnium peccatorum ſuorum, in
uibus eo anno deliquit. Ad quod dum
illa quaſi diffidens diceret: Quomodo hoc
fieri poſſet, cùm ſenſus hominis ſint proni
ad malum, in tantùm, quod homo ſingu-
lis horis multipliciter delinquat? Dominus
reſpondit: Et quare videtur hoc tibi tam
difficile, cùm ego DEus tantùm delecter in
ea re, ut ſi homo vellet aliquantulum ſtu-
dij adhibere, ego DEus omnipotens pa-
ratus ſim illi cooperari adeò, ut mea Di⸗-
vina ſapientia deberet prævalere. Et cum
illa diceret: Quid tunc Domine, proponis
„ illi

bmpetcii,
elkena ſicl,
a nis Aen
Ceber den
rearteca amm te
mga Cu
9Cdüm Con ne
Nen d Chritun
Une in koimo ure
Nr Uns inment
te? du men
luumcne pene
Ve omn certiit
0 kotillo kbore
nprori benepten
ſe mmoriscnne
Guleins Mmore.
s Qen
18, ln in,
egl niler
e cnlion, en
D
Crckre)
Neh Re

FORMITATE CUM CHRISTO. 297
„ illi dare, qui hoc ipſum tuo auxilio perfe-
cerit? Dominus reipondit: Hoc tibi apti-
ùs non poteſt dici, quàm his verbis: quod
„ oculus non vidit, nec auris audivit, nec in
cor hominis aſcendit. „ (p)
Quis hæc audiens non excitetur, ut novo
fervore artem tam facilem quàm DEO gratam,
ipſique homini ſalutarem addiſcere & exerce-
re ſatagat? Quid facilius, imò quid jucundi-
us, quam omni negotio & actioni, momen-
tanea ad Chriſtum Dominum converſione,
hanc in animo intentionem adjungere, & a-
mori illius immenſo tenuem hanc vicem red-
dere? Si alia merces opera noſtra, quæ alias
plerumque peragenda ſunt, non maneret;
hoc unum certè ſatls ſupérque eſſet prœmij,
quot tantillo labore tam ingens dulciffimo Re-
demptori beneplacitum, & grati animi, ſince-
rique amoris conteſtationem exhibere liceat.
Quid dulcius amore, & quidem boni tam a-
mabilis? Quæ major & tenerior animi volu-
Pptas, quàm ſcire, & quaſi guſtare, univerſa
quæ agit miſer terræ vermiculus, cœli terræ-
que conditori, Domino immenſæ majeſtatis
placere, ſibique licitum eſſe tam tenui im-
benſa amorem tot titulis debirum ſummo Bo-
no dependere?
lichper hoc exercitio acquiritur facilitas,

79

ſuam erga DEum fidelitatem & amorem in
gravioribus quoque conteſtandi, & ad chari-
tatis perfectionem denique feliciter enitendi.
eient. Sanct. Comp. X Hince

() 5. Gert. I. 4 C. 7.

298 PARS III. CAPUTII. §. 2. DE CON-

Hinc S. Saleſius à familiari ſuo rogatus: Quæ
ſint media pertingendi ad amorem DEI per-
ſectum? Reſpondit: Amare. Amando ſiqui-
dem diſcimus amare DEum, utl ſcribendo
diſcimus ſcribere, & fabricando fabricare.
Et quidem à facilioribus ſemper in omni arte
uſcenditur ad difficiliora. Qui ergo in obviis
& quotidianis actionibus & occupationibus
conſueſcit amare DEum, in rebus majoris
momenti, & afdtionibus cum difficultate con-
junctis jam expeditam habebit voluntatem,
ut ſolius Divinæ bonitatis recordatione abripi
ſe ſinat ab amore dilecti.
O! quantam operum & laborum faciunt
jacturam ſæculares plurimi, utinam non eti-
am Religioſi, qui etſi mali non ſint, aut gra-
viori piaculo facile ſe obſtringant: attamen o-
pera ſua & actiones vi ſtatús vel officij debitas,
ex lurida tantùm conſuetudine, ac ſuperfici-
ali àüt plurimùm ad honeſtatem actùs attentio-
ne peragunt; quin actuali aut virtuali ſaltem
intentione, ſui Redemptoris, à quo omnem
valorem ſortiuntur noſtra opera, recordentur,
ipſiüsque nomine & amore operentur. Hi
non ſibi tantùm, ſed toti communitati, in
qua degunt, injurij ſunt, dum eam tot bonis
privant, quot à bono DEO cumulanda fuiſſet,
ſi ipſi pro ſua virili Divino amori meliorem
navaſſent operam. Ut enim S. Gertrude au-
diente aliquando faſſi ſunt Angelici Spiritus:
Pluùs apud DEum pravalet vivis & defunctis
im

onue

6ne Munt an
Mun 7

acreiti imn
Ind
8

—,—

—
=

Gttügvendo 6
Cen ſoonun de
Ctnri in chan:
Perfelnanin
1gtoc deiiic⸗
lun ſeiſctunm
lum: „la

IMemnorim
Iu. Tune :

ine Diglher

Uetfcere)Neind

Ge hieiigin eir⸗

ngllrdu trt⸗

ain l⸗
kihlinasini⸗

Ueilis Amors

Meoniniin 4
tnin vanlle

.
Aer

ineg,g
Vel u

1 Nehr r

IG

Mömmrennet

vnm 4 Lonn ken
Uini uten von e
Umnfnn Ar ge
Hunm mmen
sndohikchie;
Aun Ate-
eluen Cnmenk⸗
Dul uKtmüin

l

5

FORMITATE CUM CHRISTO. 299

impetrare una amans anima, qudàm non aman-

tium millia duodena. (42

De exercitio amoris Cbriſto omnium
gratiſſimo.

VIdit aliquando Gertrudis, omnia tam ſua,

quam ſuorum bona opera coram DEO
annotari in charta: advertit autem ubique
ſemper relinqui vacuum, ac ſi deeſſet quidpi-
am, quod adſcribi adhuc oporteret. Et cùm
caufam ſciſcitaretur, tale à Sponſo ſuo tulit
reſponſum: „ Locus vacans, inquit, deſig-
„ nat, quòd opera bona, quæ facitis, facere
„ in memoriam paſſionis meæ, non habetis
„ in uſu. Tunc illa: Et quomodo Amanmtiſ-
„»„ ſime DEus! hoc poſſumus tibi laudabiliter
„perficere? Reſpondit Dominus: Si omnia,
„ quæ facitis in jejuniis, vigiliis, cæterisque
„ regularibus diſciplinis, faceretis in unione
„ meæ paſſionis. Et quandocunque ab aliqua
„ re abſtinetis in viſu, auditu, verbo, aut fi-
„ milibus, ſemper illud offerretis mihi in u-
„ nione illius amoris, quo ego omnes ſenſus
„ meos continui in paſſione mea. Licèt enim
„ unico intuitu potuiſſem terruiſſe omnes mi-
„ hi adverſantes; vel unice verbo conviciſſe
„falſi omnes mihi contradicentes: ego ta-
„ Men tanquam ovis, quæ portatur ad victi-
X 2 „ mam,

(7) S. Gert. 1. 4. c. 55.

—

—

—

—

300 PARSIII. CAPUTII. §. 3. DECON-

mam, inclinatéô humiliter capite, oculisque
in terram depreſſis, coram judice non ape-
rui os meum ad reſpondendum vel unicum
excuſationis verbum contra tot falſas queri-
monias mihi objectas.„ (7)
Licèt ergo opera quæcunque Chriſti Do-
mini actionibus unita magni ſint meriti, atque
adeò adtiones minimæ, & illæ etiam, quæ ad
commoditatem hominis faciunt, debita inten-
tione ad Chriſtum directæ, ſupra, quàâm æſti-
mari poſſit, nobilitentur, ac veluti actus cha-
ritatis acceptentur à DEO: nihilominus ope-
ra in memoriam tam amoroſæ quàm doloro-
iæ paſſionis dulciſſimi Redemptoris piè pera-
cta, incomparabiliter majoris ſunt meriti,
Deoque magis grata & accepta. Quemad-
modum namque DEus-Homo immenſum er-
ga nos amorem per hoc maximè teſtatum red-
didit, quòd noſtræ ſalutis cauſa, & ut copio-
ſior eſſet redemptio, mortem tam acerbam
ac ignominioſam perpeti voluit: cur non vi-
ciſſim mors iſta & paſſio amoroſa tanquam ef-
ficaciſſimum redamandi motivum præ aliis

nos excitet, ut noſtrum erga Chriſtum pati-
entem amorem ac gratitudinem jugi memo-

ria conteſtemur, & quam ſolam poſſumus;,
ipſi cordialiter compatiendo reddamus vicem.
Hinc etiam B. Mechtildi interroganti;,
quid maximè ſibi placeret in homine? Chri-
ſtus reſpondit : Grata & jugis memoria eo-
rum, quxæ ex amore bominis triginta tribus
annis

(r) S. Gcrf. l1. 4. c. Ié.

MN

ii Atli

Ielgle gl
Pnn Vttklüin,
lant; Jncd⸗
enn Minr
6Cheinetennn
tbor wansugu
ngverenim
1Dedeamorsh
it eelebie: le
ſinumze ih
Cod Del pmnn
fgclinummann
Tnunt noſtune
Kocis ac ncnue⸗
tel Kti in
Dper mninafk
1: Niontc,
Divintitn ,
IIr, Inos eget
Nik e erenin
ire, Old in
inficgogn .
n kmmn
aANor Contoin
Adr len⸗
nee vonn
ien loamocli

—

—

M mminle in in
nlennugs e
Mrs dun meni;
uk uunn Qeent
s Hwwimwenimen
unekhumte
Aal, At⸗
, Mtn Mun
udnmimltuid
NNe!

nmdruchoen ,,,
K5“ S
un Nd)

ſc

e 5

FORMITATE CUM CHRISTO.

aunis egi ac pertuli, ac tandem mortuus ſum in
cruce: ut adeoque grata & jugis tanti amoris
memoria probabiliſſimum electionis Divinæ
indicium ſit; quando id jam agit homo in
tempore, quod agere Electis omnibus ſummè
erit volupe in æternitate. Sicut enim in mon-
te Thabor transfiguraté Dominéô (ubi velut
in imagine præluſum eſt futuræ gloriæ) Moy-
ſi & Eliæ de amoris hujus exceſſu colloqui tam
fuit delectabile: ſic & in gloria ccœleſti poſt
primum ac principale noſtri amoris objectum,
quod DEl infinita bonitas & perfectio eſt,
efficaciſſimum motivum amoris erga benigniſ-
ſimum noſtrum Redemptorem, erit hæc ipſa
paſſionis ac mortis ejus memoria, quem pro-
ptereà Sacris ſtigmatibus inſignitum grato
ſemper animo collaudabimus illo amoris can-
tico: Dignus eſt Agnus, gui occiſus eſt, accipe-
re Divinitatem & honorem. ss)
Certè ipſi dœæmones diutina experientiâ
docti illos metuunt, ac non niſi ſubtimidè ten-
tant, quos frequentiori Chriſti dolorum me-
moriæ ac venerationi deditos nôrunt; utpo-
te circa quos vim quamdam Divinam ſingu-
larem ipſos protegentem perſentiſecunt, præ-
ſertim ſi id quoque ipfſis in more poſitum eſ-
le ſciant, ut tentatione incumbente ad Chriſti
vulnera mox confugiant. Toties nempe ſibi
ipſi vim facit deemonum malitia, quoties ad
tentandum ejusmodi hominem ſe accingunt;
cujus unica ad Eſum crucifixum aſpiratio a-
X 3 moro

301

—

(²) Apocal. 5. 12.

302 PARS III. CQAPUTII. §. 3. DE CON-

moroſa acriùs ipſos urit, quàâm ignis ipſe in-

fernalis. „Et licèt ejusmodi homines (utl à

„ Sponſo ſuo intellexit Gertrudis) in devotio-
„ ne nonnunquam tepeſcant; ſemper tamen
„ benigniùs reſpiciuntur à Domino, ſi pafſio-
„ nis memoriam non omittant celebrare,. (t)
„ Quia, ut alio loco advertit, ſicut impoſſi-
„ bile eſt aliquem tractare farinam, & pulve-
„ rem nullum contrahere: ſic eſſe non po-
,„ teſt, ut aliquis cum devotione etiam parva
, Dominicæ intendat paſſioni, & nullum fru-

„ Ctum inde percipiat. Et etiam cùm aliquis
„. legit aliqua de paſſione, ad minus habilitat

„ anlmam ad ſuſcipiendum fructum in tan-:
„ tum, quòd magis fructuoſa eſt intentio ta-
„ lis hominis, qui frequentat memoriam paſ-
„ ſionis Chriſti, quàm plures intentiones al-
„ terius, cui nulla cura eſt de Dominica paſ-
„ ſione. „ (ℳ)
Forſitan noſſe cupis, quonam modo ma-
Ximè fructuoſam Paſſionis Chriſti memoriam,
Frattudinem amoroſam in te excitare que-
as? En! inſtructionem Gertrudi idem peten-
ti divinitùͤs datam in hæc verba: „ Cùm ho-
; Mmo dirigit ſe ad Crucifixum, æſtimet in
,,; corde ſuo Dominum Eſum blanda ſibi vo-
„ ce dicentem : Ecce! quomodo causâ tui
„ amoris pependi in cruce nudus & deſpe-
„„ ctus, & toto corpore vulneratus, nec non
„ per ſingula membra diſtentus. Et jam tali
„ dulcore charitatis afficitur cor meum erga
= „ te;

(*) S. Sert. IJ. 3. C. 39.

(²) S. Gept. z, Cc. 1.

4

Gn cenle⸗

Egten md
run geun
Allimſoe d
een Cruchm
lne kucne
Hict Ctufun
Gumtunibel en
ſe ſalent Eenn⸗
ſen reiie, di
oocentänug
gecht, ſe eh⸗
ellgennie o
for femedum
emns habeti en
lonis cun in
„
Adeccumis,
enti deKeunt
connet k
tiheir inn⸗
E Ininno inen
enluben ien
3 donor & „
8 4nugn

4

Cetlämm
e Mine ktri
Wn Huckun in
Eudt el nento⸗
enn mnonim ,
O”””
ckierin

WNmn MiNNe

1e .
NmsCnmiionnnnn

2

ren enliik

1
NN
i „

—
—

FORMITATE CUMCHRISTO. 303

te, quòd ſi ſaluti tuæ expediret, & aliter

ſalvari non poſſes, jam pro te ſolo vellem

omnia tolerare; quæ unquam æſtimare
poſſes me toleraſſe pro toto mundo. Un-
de per talem meditationem excitet homo
cor ſuum ad gratitudinem; quia veraciter
nunquam ſine providentia DEl contingit,
aliquem Crucifixum videre: quia nunquam
eſt ſine fructu, quòd quis ex intentione in
ſpicit Crucifixum. (X) Unde quicunque
quantumlibet gravi pondere peccatorum

ſe ſenſerit depreſſum, reſpirare poterit in

ſpem veniæ, offerendo DEO bPatri meam
innocentiſſimam paſſionem & mortem. Et

credat, ſe per hoc ſaluberrimum fructum

indulgentiæ obtinere; quia nullum tam ef-
ficax remedium contra peccata poterit in
terris haberi, quàm devota memoria meæ
paſſionis cum vera pœnitentia & fide re-

cta. „ ( )

At necdum ſatis: ut hæc paſſionis Chriſti

memoria ac veneratio hominis ſaluti per om-
nia conducat, & Amori noſtro crucifixo ple-
nè ſatisfaciat; internæ devotioni externa quo-
que imitatio jungenda eſt. Cbriſtus namque
taſſus eſt pro nobis relinquens nobis exemplum,
ut ſequamur veſtigia ejus. (2) Et ipſius Chri-

ſti ad Gertrudem verba ſunt: 95

29
9

—

mnis affe-
kus, honor & reverentia imagini crucis
meæ exhibita nunquam mihi plenè ſapere
X 4 „ poſ

() §. Gert Il. 3. c. 41. ( ) S. Gert. l. 4. c. 25.
() 1. Pet. 1. 21, 2

EC—
304 PARSIII. CAPUTII. §. 3. DE CON- t

„ poſſunt, interim quòd homo non ſtudet ngnn
„ exempla paſſionis meæ imitari., Et quali- miminn
ter hoc fieri debeat ſtatim ſubdit: „Verbi lene 4
„ gratiâ, cùm homo gravatus adverſis pro- winrs Ront

„VoOcCatur ad impatientiam; recolat Filij DEI kengdold 1d
„ admirabilem patientiam, qui tanquam ag- Ynhnnile Un
„ nus manſuetiſſimus ad iminolarndum pro onenr ,3
„ noſtra ſalute ductus non aperuit os ſuum Mh ohhoe
; Vel ad unicum impatientiæ verbum. Cùmbm etieliclen
; vVerò accidit homini, quòd gravamina ſua Mn onſbnrefl
„ in aliquo poſſet vindicare verbo vel facto, AMrümäaunenm
; Fetrackare ſtudeat, ex quanta cordis dulce- Elt mhlnhlenin
„ dine Amator ſuus nequaquam malum pro Mre Ane
„ malo reſtituens, ſe in nullo vindicavit ver- Mn Purnin
„ bo: ſed omnia, quæ pertulit, cum opti- (onmmelnir
„ usque ad mortem perſecutionem paſſus eſt, nr, Aonin
„ ipſa ſua paſſione & morte redemit. Et ſic nntün, An
,; exemplo Domini ſtudeat ſemper bona re- qnäpm n
ſtituere pro malis. Item ſi aliquis accendi- n Cniſi ir
„ tur odiò adversùs eos, qui eum læſerunt, f. )
„ recordetur ſuavitatis illius exceſſivæ, qus Ulte kl
„ amantiſſimus Filius DEl iater ipfos etiam umperfiinne
„ indicibiles paſſionis dolores, & pœnas mor. Wehig eron
; tis, pro crucifixoribus ſuis rogavit dicens: Morimben
„ Pater ignoſce illis, &c. et in unione amo- lim igeee
„ ris illius orare ſtudeat pro adverfariis fu- mſo nne
„ is.„ Ac demum, quid ex hac imitatione nha
homo lucri reportet, Chriſtus his verbis con- imn nen
cludit: „ IIle eſt, qui inter ubera mea com- eeeüſien
„ morabitur, ita quòd ego ſpeciali affectu Meumm
„ omne;, quod per patientiam & cæteras vir- cho
) ti

uſo inui

Cit

onn Alet

1
. 1

ab,d eln Nann
ns drehee,

I

FORMITATE CUMCHRISTO. 305

„tutes meas promerui, illi in augmentum
„ meritorum ſuorum donabo. „()
Hac ratione ingens illud vacuum, quod
in bonis noſtris actionibus remanet, dum de-
fectus varios bonis noſtris affectibus actibus-
que plerumque admiſcet humana fragilitas,
abundé ſuppletur; & ex meritis paſſionis
Chriſti, cui hoc pacto uniuntur, eam ſortiun-
tur perfectionem, ut pluris apud DEum va-
leant, majusque ipſi homini afferant gratiæ &
charitatis augmentum, quàm alia virtutum o-
pera utcunque ardua ac laborioſa absque hac
intentione & unione peracta, unquam afferre
poſſent. Prætereà cor hominis per ejusmodi
pallionum edomationem intuitu paſſionis Chri-
ſti ſuſceptam maximè diſponitur, aptumque
redditur, Amori noſtro crucifixo non ſpecu-
lativè tantùm, ſed re ipſa ac practicè compa-
tiendi: quia nemo ita cordialiter ſentit paſſio-
nem Cbriſti, ſicut is, cui contigerit ſimilia
bati. () .
Et hæc eſt illa vera & ſincera compaſſio,
quam perfectus amor, & gratitudo tot nomini-
bus debita exigunt, & noſtri amantifſimus Re-
demptor à nobis unicè expectat. En! ipſa verba,
quibus ſuum hoc deſiderium pandit Gertrudi:
»In nullo, inquit, poteris mihi gratiùs ob-
„»ſequi, quàm in eo, quòd patienter in me-
„ moriam meæ paſſionis ſufferas, quæcunque
„ eveniunt gravamina, ſive interiora, ſive
„ Exteriora; & cogas te ad facienda, quæ
X 5 „. Uibi
—

(2) §. Gert. 1. z. c. 42. () TImit. Chr. l. 2. c. 12.

—

306 PARSIII. CAPUTII. §. 3. DECON-

tibi magis ſunt contraria. Et hoc ſaluber-
rimè in cuſtodia ſenſuum exteriorum, &
refrenatione ipſorum perficere poteris.
Nam quicunque ſe in memoria meæ paſſio:
„ nis ſtuduerit exercere, absque dubio lar-
„ gam remunerationem à pietate mea ſe ſpe-
3, ret accepturum. ()
Quot non continudò per diem ſe offerunt,
occaſiones, huic Redemptoris noſtri deſide-
rio gratificandi? eccur igitur non ambabus
manibus teneamus, & gravamina, labores,
aut etiam dolores quoscunque in gratam ac
amoroſam Chriſti patientis memoriam fera-
mus fortiter, imò gaudenter, certi, tam gra-
tum nos ipſi facturos, ac ſi paſſionis tempore
ipſius in nos transferendo dolores maximo,
ipſum cruciatu ſublevaſſemus. Quot non,
piæ animæ in dolorum Chriſti meditatione.
ejusmodi inardeſcunt deſideriis, ut tenero,
compaſſionis affectu ex animo cuperent, ſi
Chriſti patientis tragediæ fuiſſent præſentes,
ſolatij quidpiam afferre potuiſſent ipfius cru-
ciatibus; quin imò ſe felices reputarent, ſi
ea ipſis, quæ Simoni Cyrenæo ſors obtigiſſet,
ut Chriſtum Dominum ſub crucis onere ge-
mentem fublevare, aut alios ipſius dolores
ſuo dolore redimere, aut injurias & contu-
melias cum proprij honoris diſpendio averte-
re licuiſſet. En! moddò tibi offertur hæc ip-

9
25
25
29

ſa tot votis expetita occaſio. Potes, ſi- vis
hoc momento huic tuo deſiderio facere ſatis-

Qudò

—

() S. Gert. l. 4. c. 15

N.
komns, n
nnief cob
mantersd ohe⸗
1 Gmen idi
r ris:
Dmmmgte Nn
leres rca hen
6unids Krern
en Aguun De⸗
Prioum: „e
,Illus ine me
Mirimt,nd⸗
En digtan h
ol Domim:5
Sutur, Aul
Wen, qun in!
s,muligketf
e humpdnt e
Uer cllpeblen e
Nokprmints

E wortitäer

Aildes te⸗
mi, nih
lols weini
nr, nes

FORMTATE CUM CHRISTO. 307

Quod nunc facis, jam tunc te facturum præ-
ſewit patiens DEus-Homo; & in hac tua
compaſſione ſibi complacuit, ac ſi patienti &
morienti præſens opem tuliſſes. Audi, quid
per Gertrudem tibi dicat Amator tuus, Sal-
vator tuus:
Dum namque Sanctiſſima hæc Virgo in die
paraſceves circa memoriam Dominicæ paſſio-
nis ſuaviùs afficeretur, cuperétque ex animo
vicem aliquam Dilecto rependere, dixit ad
Dominum: „Eja! doce me, ! unica ſpes &
„ ſalus animæ meæ, quomodo tibi pro tua a-
„ mariſſima, mihique ſaluberrima paſſione ſal-
„ tem aliquam poſſim rependere vicem? Ad
„ quod Dominus: Si quis alienum ſenſum
„ ſequitur, & non ſuum; ille mihi captivi-
„ tatem, qua hora matutinali captus, liga-
„ tus, multisque injuris affectus ſum pro, ſa-
„ lute humana, rependit. Qui verò humili-
„ter culpabilem ſe reddit; judicium, quo
„ horâ primâ multis falſis teſtibus accuſatus,
„ & morti adjudicatus ſum, mihi recompen-
„ ſat. Qui autem ſenſus ſuos continet à de-
„ lectabilihus; flagella, quæ ſuſtinui hora
„ tertia, mihi rependit. Et qui ſe ſubdit
„ diſcolis prælatis ſpineam coronam mihi
„ alleviat. Qui verò læſus, priùs ad pacem
„ humiliatur; crucis mihi bajulationem reſti-
„ tuit. Si quis etiam ſupra poſſe ſe extendit
„ ad opera charitatis erga proximum; exten-
„ ſionem, qua hora ſexta in cruce acriter di-
„ ſtentus ſum, mihil rependit. Qui etiam
„non

308 PARS III. CAPUT III. DE

„non fugit gravamina contumeliæ vel tribu-
„ lationis, ut proximum retrahat à culpa;
„ mortem meam mihi rependit, quam per-
„ tuli hora nona pro ſalute humana. Qui
„ autem conviciatus humiliter reſpondet; me
„ quaſi de cruce deponit. Qui verdò proxi-
„ mum ſibi præfert, repurans ipſum ma-
„ jori honore vel commodo, aut aliòé bo-
„ né ſe digniorem; ille ſepulturam mihi
„ rependit. „ (d)

DE
AMORE CHRISTI EVoHIARISTICI.

AMor incarnatus cùm dilexiſſet ſuos, in fi-
nem dilexit eos, (a) ac tale ſtatuit ſui
monimentum, ut plus ultra non poſſet. Do-
minus Zlſus ipfa nolte, qua tradebatur, ac-
cepit panem, & Sneregs agens fregit & dixit:
accipite & mandukate, boc eſt corpus meum,
guod pro vobis tradetur; boc facite in meam
commemorationem. Similiter & calicem poſt-
guam cœnavit dicens: bhice calix novum teſta-
mentum elt in meo ſanguine; hoc facite in me-
am commemorationem. (b) Nempe infinito
amori ſatis non fuerat ad finem usque nos
diligere, niſi etiam ſine fine diligeret. Datu-
rus

64) S. Gert. I. 4. c. 26. (2) Joann. 13. 1.
(?) I. Cor. II. 23. &c.

rhe,
en guiden
eaer n Dir
) Müut doe
„ IOrs Junnn
Pet Pelons ſ
ncnenll ergin
glod Ionumu
Imemordenm
E, hac on n
Eno moc
1 Cnoticie vne
Uprig ſpecen
lguli nludn
Vinhoc mtein
lotlimr, Nri
rn he
el.
Cln men i
Eenir inilei
darffeum 4
hum ſce
Unlckrundn e

nr lnt MeriNn

OII AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 309

e rus pro nobis omnia, corpus, ſanguinem, a-
e nimam, ſuo amori necdum ſatisfeciſſe vide-
pelt batur, ſi ſemel tantùm dediſſet: quare ut ſi-
Nn ne fine dare poſſet, quousque veniret, (c) ac
ne momento quidem à nobis abeſtet, ſed ad-
eſſet ſemper uti Divinitate, ſic & corpore &
anima; inſtituit hoc adorandum ac ſtupen-
Romcht dum amoris Sacramentum, in quo vivam
minmi ſemper paſſionis ſuæ haberemus memoriam,

SS & immenſi erga nos amoris memoriale per-
petuum. Non quidem memoriale hujusmo-
r di, quod ſignum tantùm eſſet rei ac veritatis;
WIII ſed memorlale rem ipſam ac veritatem con-
DM tinens, hac ſola diverſitate; ut quod olim
cruento modo peractum eſt in cruce, incru-

IEnN ento quotidie ageretur in altari; & qui in
propria ſpecie tunc adfuit, adeſſet modò ſub
aliena. are nihil hic credendum oculis,
nil guſtui, nil tactui; nam viſus, tactus, gu⸗
ſtus in hoc myſterio fallitur: ſolis auribus tu-
tò creditur, per quas ſolas veritas innote-
ſcit: Hoc eſt corbpus meum, bic eſt Janguis
meus.
Cùm autem hoc amoris prodigium, uùt
exercetur in altari, ſit verum ac unicum novæ
legis Sacrificium; & ùt ſumitur à fidelibus
præcipuum fidei Sacramentum: utroque mo-
do conſideratum reverentiam ſummam &
amorem ſanè maximum à nobis exigit; ut
proinde abs re non fuerit, utrumque ſingilla-
um expendere, & quid utrobique facto ohpus
ſit,

(c) l. c. 24.

3 PARS III. CAPUT III. §. 1. DE.

ſit, ut finis & effectus à Chriſto Evchariſti
co intentus obtineatur, penitiùs confiderare.

De Sacroſankto Miß Sacrificio.

BEnigniſſimus Redemptor magno Redem-
Pptionis noſtræ negotio doloroſa ac igno-
minioſa morte finem impoſiturus, tale nobis
memoriale poſt ſe relinquere ſtatuit, quo fſi-
mul immenſi hujus erga nos amoris perenne
daret indicium, & und tribueret nobis facul-
tatem, inæſtimabili Redemptionis noſtræ be-
neficio condignam gratitudinem rependendi-
Quamvis enim in Eccleſia ab ipſo fundata plu-
rima eſſent, quæ Redemptoris æquè ac Re-
demptionis memoriam oblitterari nunquàm
ſinerent; ac in Scripturis ſacris, & traditioni-
bus non ſcriptis mors Salvatoris, ceu baſis
& fundamentum noſtræ ſalutis, ſemper incul-
cata fuiſſet fidelibus; ut adeoque nullus un-
quam ſe Chriſtianum eſſe cogitare vorviſſet,
niſi primitùs Chriſti Redemptoris meminiſſet:
mhilomninus adorandum hoc Miſſæ Sacrifi-
cium ceu memoriale nobis utiliſſimum, ac ſi-
bi ipſi maximè glorioſum ingenioſus amor
Redemptoris excogitavit, quo nempe & re-
demptionis univerſalis fructus copioſior re-
dundaret in ſingulos, & honor DEO ex
gratitudine condigna exhiberetur præſtantior.
Si namque nuda paſſionis Chriſti recorda-
io,

Nbn

, fümm⸗
s An
Tnnt ai ſun
worrti
cOineme in
zinſhented
licoine, Kde
Uüenim wor
ts hominumm
Keit, Alngus3
Gonis nolre henn
Cifcium, in gun
Au (Hcd modi
neihibenn ens
erit, cum da
in Aati
Pr am ctucd
Inn Cevon n
woria? en!
igrnanm!
eine Nene d
All iüien ht
inn Perentedeng
i von in nn,

Ulh

=

4

=

1

1
.

=z =

1 Ceifenn,
iefemnrin in.
Ar GNalimun
ii Ueenherum

1

Nher Nub in
atennuuns alre
Cen thenſent
iboündnpn⸗
4
Ne E N.
Ahun unte

li, Andoni

eluns Eita
r uNde MM

Ae wIne M,

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 311

tio, ut nuper vidimus, tantum nobis affert

utilitatis, quid non poterit ejusmodi paſſio-
nis memoria, cui jungitur Sacrificium ſuper
omnia Sacra honorificum ac gloriofum; quo
nempe Supremæ illius Majeſtati per peccatum
læſæ non ſolùm redditur, quantum reddi po-
teſt ab homine, ſed etiam quantum reddi debet
DEO. Uti enim mors Filij DEl in cruce pro
eccatis hominum juſtitiæ Divinæ per ompia
Eiistccit, & ſanguis Agni chirographum dam-
nationis noſtræ penitus abolevit: ſic & Miſſæ
Sacrificium, in quo tota Chriſti morientis tra-
gœdia (Hcèt modéô incruentò) denuo ad vi-
vum exhibetur, ejusdem prorſus valoris eſt
ac meriti, cum idem ſit Sacerdos, eademque
hoſtia in altari, quæ fuerat in monte calvariæ
ſuper aram crucis. Quid ergo non poſſit in
anima devota talis ac tanta paſſionis Chriſti
memoria? aut quæ non de ccœlo trahat dilu-
via gratiarum? Si multi ſpectatores miſeran-
dæ illius Scenæ, etſi neſcirent, quòd ipſorum
cauſa ibidem acta ſit, de monte calvariæ re-
duces percutiebant pectora ſua pœnitentes:
Quid non in animas Chriſtianorum poter it
hoc Sacrificium, quibus planè conſtat, eum
qui offertur in alrari eſſe DEum -Hominem,
ſuumque dulciſſimum Redemptorem etlfi ali-
ena ſpecie occultatum? Fierine poterit, ut
amore no ſuccendantur eorum corda, &
quidem Apenem tanti beneficij quaſi no-
Viter reper iva memoria expoſcitꝰ?
Qum utilis interim homini iſthæc paſſio-
nis

312 PARS III. CAPUT III. §. 1. DE.

nis ac mortis Chriſti in Sacrificio Miſſæ me-
moria; tam grata ſimul & accepta eſt DEO
pro immenſo Redemprtionis beneficio gra-
tiarum actio, quàâ major & præſtantior nec
ab ipſo DEO deſiderari poteſt. Equidem
beneficio infinito infinitam deberi gratitudi-
nem, nemo ibit inficias. Quinam autem nos
pauperculi & infirmi hôc nos unquam debité
exſolveremus? aut unde infiniti valoris Sa-
crificium gratitudo noſtra conquireret? Sit H-
cèt infiniti pretij Sacrificium oblatio Chriſti
morientis in cruce, ac omnia Sacrificiorum
genera unl dignitate, ſic & efficaciâ in im-
menſum excedat: at at hoc Sacrificium, &
hæc gratiarum actio non noſtrum, ſed Chri-
ſti Domini ſolius opus eſt, quo ipſo nempe
gratitudo noſtra novo maximoque oneratur
debito, quèd noſtra debita pro nobis imme-
ritis diſſoluat. Unde niſi increara Sapientia
inveniſſert, & Amor incarnatus inſtituiſſet hoc
Miſſæ Sacrificium, nobis ingratis moriendum
fuiſſet, dum nunquam gratiarum actionem
infinito debito correſpondentem noſtrúm quis-
quam præſtare ſufficeret. Stupendo autem
hoc amoris invento, quo Chriſti in cruce ob-
lationem repetere licet, nos ipſi cum Chriſto
infinitæ dignitatis hoſtiam offerendi, & gra-
tes debitas referendi accipimus poteſtatem:
quod cùm nobis ad ſalutem, tum Chriſto
ipſi ad majorem cedit gloriam; dimm eâdem
Sacrificij crucis efficaciäã, qua tra delevit
peccata, ſimul etiam nos aptos Paresque red-
dit,

muxmn, in
6ranlet deben
Kigſeünth
ynurum Gon
zeni. Copti
ila: (Mien/
1Donini indenn
lem, Obenn e
e Chriſtiotern
I ginis dd
ſterio leronui
Eluis impeniit
1e, modd gri
un recenpin
Im gruumdten
leſuete n ng
Aſecinen di
In Eeron
Nnci, u etchnn
nchimn Hietbine
Mdctnhenin
Auuetbi, ce
e llelinbin
id Aalere,
l g

1
19

. euan,e

1
a 109 e

Wal, o wenn
n nninotle onent
Mielnne.

n

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 313

dit, dignas pro tanto beneficio referendi gra-

tes.
Non ultrà jam quæras, pia anima! Setis
retribuas Domino, Pro beihe⸗ guæ retribuit
tibi; (1) En! ipſa DEl bonitas, quæ infini-
tis te cumulat beneficiis, ſimul modum vi-
resque ſuppeditat;, infiniti pretii Sacrificium,
pro gratiarum actione condigna tot beneficis
reponendi. Confidenter itaque dicito cum
Pſalmiſta: Calicem ſalutaris accipiam, & no-
men Domini invocabo; (e) illum, inquam,
calicem, quem Sacerdos cum corpore & ſan-
guine Chriſti offert in altari, & quéúcum Chri-
ſtianus quivis offerre poteſt, quoties huic
Myſterio devotus aſſiſtit. Hic tibi licet abs-
que tuis impenſis debitum tuum plenè exſol-
vere, modè grandis illius impenſæ, quam
Pro tua redemptione fecit DEus - Homo,
VIvam gratamque in te excites memoriam :
Hoc facite in meam commemorationem. (F)
Si ſpecimen deſideras Miſſæ Sacrificium
cum devota paſſionis Chriſti memoria cele-

Gdi brandi, aut celebranti auſcultandi; en! ſuc-

cinctam hic tibi merthodum ſubjicimus. Om-
nibus ad tremendum hoc Sacrificium paratis,
imaginare tibi, aperiri cœlum, & in prœſentia
Divinæ Majeſtatis innumeram beatorum Spi-
rituum multitudinem circum altare conſiſte-
re, cœlumque totum ad celebrationem tanti
myſterij eſſe attenrum. Dum igitur Sacer-
dos procedit ad altare; Chriſtum Dominum
Scient. Sanct. Comp. X hor-

(7) bi. 115. 12. (e) 1. c. 13. (F) I. Cor. Il. 24.

—

314 PARS III. CAPUT III. §. 1. DE

hortum Gethſemani ingredientem cogita.
Dum cruce ſe ſignat & inclinatus orat; Chri-
ſtum pondere peccatorum (quæ inter & tua
ſunt) preſſum, dolentem, agonizantem, ſan-
guinem ſudantem attende; & ad Conhteor ſin-
ccro de peccatis dolore te accuſa, ac ſponde
emendationem. Dum Sacerdos ſcandit gra-
dus, & oſculatur altare; Chriſtum hoſtibus
obviàm procedentem, & à Juda oſculo tra-
ditum conſidera, ſimulque injuriarum & atf-
flictionum captivitatem ſubſecutarum remini-
ſcere. Cùm dein ad latus epiſtolæ, & rur-
ſum ad altaris medium Sacerdotem acceden-
tem vides; recordare raptationis Chriſti à
monte oliveti ad Annam, ab iſto ad Caipham;
& hymnum Angelicum ex animo recita, ut
contumelias & blaſphemias utrobique, ac to-
ta penè reſidua nocte illaras Chriſto aliquate-
nus compenſes. Dum Sacerdos denuo ſecé-
dit ad latus, & ibi preces, epiſtolamque di-
cendo moratur; Chriſtum à tota cohorte ad
prætorium Pilati adductum, accuſatum, velut
mitiſſimum agnum inter lupos verſantem re-
cogita, & ab eo diſce muis eſſe & humilis
corde.
Dum redit celebrans ad medium altaris,

S& inde ad latus Evangelij; Chriſtum per me-

diam urbem à prætorio Pilati ad Herodis re-
giam tumultuosè deductum, ibidemque illu-

ſum, atque ad Pilatum in veſte alba remiſſum
contemplare; & hanc ei vicem repende, ut

nunquam erubeſcas Evangelium, imò pro
Chri-

nr

1
17
D
47

0 A. Lonomn
Hoſackrampunn
Cete hunun
e zr ii Noen
Ceocce tiii
r) e Ars
u lis dem
NIarbis (lhun⸗
tncs enen
lnr Ilius wocken
fe voenenti
Ehodare ſtnger

le Eict rinere

Dom Kenlle
I; (hikum i

Wrem ,h
e Pennten
henbog 0
K Plor

.11
W M. 00 he

AE edſe
“ .

UlH
p,

9

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 315

Chriſto contumelias pati gaudeas. Ad offer-
torium Chriſtum pro nobis ad mortem . &
ſupplicia ſe offerentem venerare, & ex gra-
titudine te tuaque omnia ipſi offer. Dum nu-
datur calix, Chriſtum ad Hagella parari; dum

e offertur hoſlia, & elevatur calix „ Chriſtum

An Aenthen nen
Ar MMonb rt
nmn blnrCptr
m a mnd terlr,
””

heue

flagellatum ac ſpinis coronatum populo o-
ſtendi exiſtima cum dicto: Ecce! bomo: &
altè perpende, quid pro te DEus Homo
paſſus ſit. Lotio manuum te Pitati fruſtra ſu-
am injuſtitiam purgantis commonefaciat; di-
ſcasque te nunquam putare innocentem, cùm
æquè ac ahj peccator, & mortis Chriſti reus
ſis: ideoque tibi aliisque dici æſtima: Orate
Jratres! ne paſſionis tam doloroſæ fructus in
te aut alis pereat. Ad præfationem Pilatum
cum turbis diſputantem, ac tandem ad mor-
tem crucis extradentem cogita, & in vicem
inſanæ illius vociferationis: Crucinge eru-
cifige vocatis in ſubſidium Cœlitibus univer-
ſis laudare ſatage: Sanczus, Sankzus, Sanckkus
ex animo ingeminando: memineris interim
ne Chriſtum verbis laudando, factis, mala-
que vitâ vituperes.
Dum Sacerdos deinceps canonem proſe-
quitur; Chriſtum fub crucis onere ad calva-
riæ montem abeuntem tacitè ſequere, & ad
Memento mulieribus dicentem auſculta: Woli-
te Here ſuper me &v. nec tam paſſionem Chri-
ſti, quàm ejus cauſam, Iua nempe aliorum-
que peccata deplora, & ex vera charitate ora
Pro te & aliis. Dum Sacerdos jam accipit
X 2 in

316 PARS III. CAPUT III. §. 1. DE

in manus hoſtiam; Chriſtum ad crucem ap-
tari, eidemque, quot formatis crucibus, tot
malleorum ictibus, clavis affigi æſtima: &
dum elevatur hoſtia, Chriſtum cum cruce e-

rectum aſpice, & tu pariter vocem non tam

oris quàm cordis attolle, ex animo ſuſpiran-
do: Ikſu! cruciſzxe, miſerere mei; ſimuül-
ue te ipſum tuaque omnia und offer ſuper
Placabili altari crucis. Ad elevationem calicis
imaginnare tibi, ex omnibus Crucifixi vulne-
ribus, concuſſione crucis in foveam demiſſæ
recens hiantibus, ubertim profluere ſangui-
nem, & in calicem recipi; ut inde nobis pa-
retur lavacrum, in quo ſuper nivem dealbe-
mur; ac firmiter ſtatue, ita vivere, ne un-
quam innocens hic ſanguis clamet contra te.
Deinde ad Eſum in cruce pendentem, & pro
hominum lalute tacitè orantem humiliter con-
verſus inſtanter ora, ut pro nobis quoque pec-
catoribus, adeoque tam pro te, quàm tibi
commiſſis, comendatis, ſpeciali memoria di-
gnis , paſſionem ſuam efficaciter DEO Patri
ignetur offerre. Ad Eater noſter in ſeptem
ipſius petitionibus ſeptem ultima in cruce ver-
ba conſidera, ac præcipuè illam Chriſti pro
crucifixoribus orationem illis orationis Do-
minicæ verbis: Dimitte, ſicut &ß nos dimitti-
mus, accomoda: itemque ſic vivere ſtatue,
ut poſtrema illa jam expirantis Salvatoris
verba cum ingenti aliquando fiducia uſurpa-
re valeas: In manus tuas, commendo ſpiritum
meunm.

rM noe
Ne tunt eſe
le lid er .
Eenen krlum
Gunpunnmn
Ar doe unmon
1 ſe eentere
Her Drun il
2 WMore !
1e mn ‚un gun.
1twumn ofer dro
Nntc Dorum Ne
eetam perone
e inte, mar
un on
Chokcommmur
in Chriſti Neune
Tho edudorun,l
ülenrium inürn
le hhen onie
Ningend Ne
90, lepeltn (i
fcche Aad hen
.

Dnmheir
1

1
ſſ

.
6

Dofols ti
Mlepere hegel
Rm dhüini,

1

Elli
eln

da en won

d m,
o .
.
. 4
e fl

D

Gin W

EI enCA,
er n orohneen in
RINN Noſkrere un

4

o Aper iſen
e, A WMer, leln
Enns neraonen
Pennen,n

rmen unerco

ſeneſ
CmuNRR
der

UADtrnſe

AMORECHRISTI EVCHARISTICI. 317

Dum frangitur hoſtia, & particula immit-
titur calici, ſeparationem animæ Chriſti à cor-
ore, ac animæ deſcenſum ad limbum con-
templare; & ad pax Domini, pacem illam,
quæ omnem ſenſum ſuperat, morte Chriſti
nobis comparatam tibi concedi poſtula: al-
tumque hoc animo imprime: DEus mortuus
ſt pro me peccatore, viciſſimque diſcas mori
propter DEum tibi ipſi, iisque omnibus,
quæ ab amore DEl te impediunt. Ad Do-
mine non ſum dignus, Chriſto pro te mortuo
cor tuum offer pro ſepulchro, ſed cor pu-
rum ac novum per recentem fervorem, ut
in te etiam per novitatem vitæ reſurgat, vi-
vãtque in te, ut ex vero poſſis dicere: Vivo
ego, jam non ego, vivit verò in me Chriſtus.
Ad poſtcommünionem ſive gratiarum actio-
nem Chriſti Reſurrectionem, Patrumdue e
limbo eduétorum, Chriſtoque reſurgenti ap-
plaudentium jubilum tibi repræſenta, novaâm-
que ſpem concipe, olim feliciter cum Chri-
ſto reſurgendi. Ad iteratum Dominus vobiſ-
cum, repetitas Chriſti apparitiones Apoſto-
lis factas; & ad Ite miſſaeſt! mandatum Chri-
ſti ad Apoſtolos ubique gentium prædicandi
Evangelium recognoſce; & ad benedictionem
animo repete benedictionem Chriſti ad cœ-
los jam jam abituri; quem uti modò affectu
& deſiderio, ſic olim reipſa ut ſequi poſſis,
exora. Ac demum ad ultimum Evangelium
prædicationem Apoſtolorum tum Jeroſoly-
mis, tum ubique denique terrarum factam
X 3 læto

318 PARS III. CAPUT III. F. 1. DE

læto animo revolve, firmumque propoſitum
concipe, Chriſti fidem ac doctrinam Evange-
licam non tam verbis quàâm factis, bonôque
exempléô aliis deinceps prædicandi. Plura ti⸗
bi ſuggeret propria devorio, ſi, ut Myſterij
dignitas expoſcit, internâ externâque reve-
rentiâ, & accurata ad fſingula attentione Sa⸗
crificium peragas, aut Sacrificanti aſſiſtas.
Et hœæc eſt illa comemoratio, ac viva paſ-
ſionis ac mortis Chriſti memoria, quam Chri-
ſtianus quisque, etiamſi Sacerdos non ſit, ina
Sacrifici] Miſſæ oblatione habere debeat, ut
Chriſti intentioni, ſuæque obligationi ſatisfa-
ciat, & unacum Sacerdote infiniti valoris Sa-
crificium obtuliſſe cenſeatur. Enimvero cor-
pore duntaxat Miſſæ aſſiſtere, & cogitationi-
bus vagari aliorſum; aut etiam devotionibus
ac precatiunculis ad paſſionis Chriſti memori-
am nil facientibus tunc tempus terere; inten-
tioni Chriſti parum congruit, cujus manda-
tum eſt: Hoc facite in meam commemoratio-
nem. Hinc Gertrudi noſtræ, ùt fatetur de
ſeipſa, ad Sacram communionem acceſſuræ,
Juinmma ſemper ſolebat eſſe praparatio, intentio
Milſeæ , (O) nec aliam meliorem exiſtimabat
diſpoſitionem, quàm iis devotè attendere,
quibus Chriſti in cruce oblatio iteratò exhibe-
tur in altari: poſteaquam divinitùs intelle-
xit: „Quèòd quotiescunque aliquis cum de-
„ votione intereſt Miſſeæ, intendens DEO,
„ qui ſeipſum offert in Sacramento pro com-
3; IHun

„ ——

NCNt

eeggiverk
Genmn
Glel Par

gönnMka
ſe clocke l
a fof
e Ell lel
s rs,
Vur beuntnan
Alcndo e
ore hite

Neutls. „ )

Nila wreeh⸗
ie ooiling
Mn ceyonn A
erhote, ,
Uis ſepillm an
e,y Cund gun
I Miln, ente
Nuri in enentr
9Decnorun,
dun nepinnim
„ 0lnenmn fWen ar
1ts Prelannm
Chrl Eis
1e gnie, znn
ln Pore ohen
merliuns

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 319

muni ſalute univerſitatis; ille veraciter re-
ſpiciatur à DEO bPatre pro beneplacito ho-
ſtiæ Sacroſanctæ ſibi oblatæ: ad ſimilitudi-
nem, ſicut qui de tenebris calcat in radium
luminis ſolaris, totus repente illuſtratur.
Et hanc beatitudinem toties ſibi homo
multiplicando accumulat, quoties cum de-
votione ſtudet Miſſæ intereſſe, & Sacra-

Nulla itaque efficacior pro peccatis omni-
bus, ac quotidianis defectibus fatisfactio eſt,
quâm devota Sacrificij Miſſæ oblatio, quando
Sacroſancta hoſtia totius bumanaæ culpa veriſ-
ma, & efcaciſſzma reconciliatio imolatur 4
Sacerdote; (1) quèòd ipfa Gertrudis in ſe
& aliis ſæpifſimè experta eſt, ac tum præci-
pue, „cum quadam hora elevationis hoſtiæ
„ ſub Miſſa, eandem hoſtiam offerret DEO
„ Patri in emendationem dignam omnium
„ peccatorum, & in ſuppletionem omni-
„ um negligentiarum ſuarum; cognovit a-
„ nimam ſuam conſpectui Divinæ Majeſta-
„ tis præſentatam in beneplacito illo, quo
„ Chriſtus JEſus ſplendor & imago Pater-
„næ gloriæ, agnus ſine macula, ſeipſum
„ eâdem horaâ obtulit DEO Patri pro ſalu-
„ te univerſitatis in altari. ,„ ( 4)

V. 4. d. 2.

tanssn

(7) §. Gert. l. 3. c. 14.

(5) 8. Gert. l. 3. c. 18. §. 3.
(4) S. Gert. 1.“ 3. c. 18. § 3.

320 PARS III. CAPUT III. §. 2. DE

§. 2.

De praparatione ad Sacramentum altaris di-

Sgnè celebrandum & ſumendum.

Uanto deſiderio noſtri amantiſſimus Re-
Q demptor in hoc Sacramento mirabili ſe
nobis communicandi ardeat, in prima ſtatim
inſtitutione ſatis teſtatum reddidit, cùm dixit:
Deſiderio deſideravi boc paſcha manducare vo-
biscum, anteguam patiar, () ac ſi horam hanc
deſideratiſſimam præ amoris magnitudine ex-
pectare vix potuiſſet, qua nempe mirabili
hoc amoris artificio intimè ſe nobis uniret.
Quòd eodem adhucdum teneatur deſiderio,
multoties Gertrudi ſuæ faſſus eſt tum maxi-
mè, cùm aliquando eidem Ss. Communionis
hora apparuit ,in ſpecie pellicani, ſicut de-
„ Pingi ſolet, roſtro transfodiens cor ſuum.
„ Quod cum illa admirans diceret: Quid mi-
„ hi, Domine mi! per hanc ſimilitudinem
„ niteris perſuadere ? Dominus reſpondit:
„ Ut conſideres, quàm inæſtimabilibus amo-
„ ris ſtimulis propulſus hoc tam prænobile
„ donum porrigo; quod ſi incongruum non
„ eſſet ad dicendum, poſt hoc donum magis
„ eligerem mortuus remanere, quàm hoc
„ donum ab amante anima continere. Inſu-
, Per etiam conſideres, quàm excellenti mo-
„ do anima tua ſumptò hoc donô vivificetur
„ in vitam æternaliter permanentem: ficut

9 pul-

(11 Luc. 22. 15.

anl VI
6eteeliczon N
Rücnuſtlcin,

edl, H„
l„ 1

1
CMeeeN
e, M, me
i 8
ſnkCens, K
ütonde omun
CMintden
De ſont ene i
* Lu Cun ke
erer vggleud de
1r colamunknn
llone, guod Ne
Ulnd meorems
Tnndat emn in⸗
wiple, einei
nur verdo in
(Certruds)

E
S-=
S=
=
=-

d
Delliavilini men

OMWen, Iun le

etennloinene
Clg, in ici
in Cecks ſdin⸗
WWcNnionen
Uinger moref

or
E

”õ
Hn CnmnnnS
, e ſmecc

dnok
WN

h

ee n R
WIM W .

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 321

„pulliculus pellicani vivificatur ex ſanguine
„ cordis paterni. „ (mm) Hinc etiam alio tem-
pore „ ſuùb Miſſa, antequam Conventus eſſet
„ Ccommunicaturus, apparuit ei Dominus JE-
„ ſus non ſedens, ſed jacens velut in extre-
„ mo ſpiramine omnibus viribus adedò deſti-
„ tutus, quòd intuentis ſe viſcera omnia com-
„ mota ſunt penè usque ad defectum ſpiri-
„ tüs. Er dum ſic velur in ulrima miſeria
„ jaceret usque ad horam, qua Congregatio
„ erat communicatura, vidit quàm mirabili
„ viſione, quòd Sacerdos ipſum levaret, qui
„ multò major erat sé menſurâ corporis, &
„ portabat eum, à quo non ſolùm portaba-
„ tur ipſe, verùm etiam à quo omnia por-
„ tantur verbo virtutis ſuæz. Unde & iſta
(Gertrudis) hæc videns, dulciſſimo quo-
„ dam ſuavis compaſlſionis affectu intellexit,
„ quòd illa invaletudo præoſtenſa in Filio
„ DElI omniporentis, exprimebat illam ſu-
„ perſuaviſſimi amoris prævalentiſſimam vir-
„ tutem, qua noſter Benjamin amabilis ado-
„ leſcentulus in exceſſu mentis factus, dulcis
„ JEſus, in deliciis expecktationum illarum,
„ tam dilectis ſibi animabus deſiderabat uniri
„ per communionem ſacram: unde quaſi e-
„ Xanimis ex amore factus manibus Sacerdo-
„ tis tractatur atque portatur. „ (u) Idem
nempe amor immenfus, qui DEl Filium, ut
homo fieret, & tam indigna Paterctur pro
omine, coegit; ipſum pariter compulit ut
2

—
—

.——

122) S. Gerr, l, z. c. I8. S. 6. („7) S. Gert. 1. 4. c. 25.

322 PARS III. CAPUT III. §. 2. DE

ſe totum cum omni fructu digniſſimæ paſſio-
nis ac mortis ſuæ largiatur homini; indéque
tam vehementi tenetur deſiderio, ut quodam-
modo vim patiatur amor incarnatus: donec
ſe nobis communicet, & unà ſimul bonorum,
quæ toôt laboribus & doloribus nobis prome-
ruit, nos reddat participes.
Et quid agis, &! anima, adhucdum fri-
ges, nec viciſſim ardes deſiderio Dilectum
inum, Redemptorem tuum, DEum tuum,
quotiescunque licuerit, avidè ſuſcipiendi? Qui-
nam dicere potes, quòd JEſum diligas, ſi
tanto ipſius deſiderio morem gerere recuſas?

Amor obligat amantem, ut bene velit amato,

& in eo cumprimis, quèd maximè cupit,
obſequatur. En.!! Sponſus tuus amore lan-
guet, & ardet tui deſiderio; nec ante quie-
ſcit, quàm in cor tuum admiſſus tecum ſe
uniat, & tu per corporis & ſanguinis ſui
communionem unus cum ipſo efficiaris ſpiri-
tus. Quare prima ſemper ad Communionem
ſacram diſpoſitio ſit, vehemens deſiderium
communicandi. Qni namque verè amat, diu-
tinam dilecti abſentiam ferre non poteſt; ſed
quoties per obedientiam, aut negotia licet,
cum fame ac ſiti ſpirituali ad hanc menſam
accedit. Ex hujus defectu S. Philippus Nerius
juniores quandoque à communione Sacra ar-
cebat, quos ex uſu magis, quàm vero deſi-
derio acceſſuros credebat, dicebâtque licenti-
am poſtulantibus.: Non ! non ) ſed ſitientes
venite ad aquans. Enimvero ex uſu tantùm
cele·

N

e,1 M Krl
zitt Chrinns
cere in Klerni
Gieten in ir
Pret: 0! gum
r Kecetcoles⸗
Omtnunicot? D
1 Cbicen mn
Gedant; ſed n
Fectio Celechun
Uoce et
Eelideriobn
ls, Cui cunimn
Unne ala etin
tionumm l
afornm pemnn
ebrar, ſ
ruihCiri
1 ſeer Draerznn
DMns e rrupu
Grninren Clheti
onen iiun

Ulnogem, &

Enonen x uſn

INN

e

11 Nid muvmn ant
Pnls Ns MMote A

AConerinen

AMORE CHRISTIEVCHRISTICI. 323

celebrare, aut communicare, quàm parùm
DEO gratum, tam parm etiam homini uti-
le eſt, & tanti Sacramenti ſublimitati planè
indignum. Unde cùm aliquando Gertrudi
ſuæ diceret Chriſtus: „Eos majori gloria
„ excellere in æterna vita, qui ſœæpius ipſum
„ ſuſciperent in terris; & iſta ingemiſtens
„ diceret: O! quantâ gloriâ tunc me præce-
„ dent Sacerdotes, qui ex officio quotidie
„ Communicant? Dominus reſpondit: Glo-
„ riàâ quidem magnâ fulgebunt, qui dignè
„ accedunt; ſed tamen longè aliter ſentitur
„ affectio delectantis, quàm gloria apparen-
„ tis. Unde eſt alia remuneratio his, qui
„ ex deſiderio & amore accedunt, alia verè
„ illis, qui cum timore & reverentia ſumunt;
„ atque alia etiam illis, qui cum ſtudio exer-
„ citationum ad ſumendum præparantur:
„ quarum neutram accipit ille, qui ex uſu
„ celebrat. ,, (.)
Ex quibus Chriſti Domini verbis adverte-
re licet, præter amorem & deſiderium, quæ
prima ac præcipua ad Communionem ac Ce-
lebrationem diſpoſitio eſt, dari prætereâ præ-
Parationem aliam per Reverentiam ſeilicet &
Devotionem; & ſolam Communionem aut
Celebrationem ex uſu, à ratione debitæ diſpo-
ſitionis excludi. Si ſcire cupis, quid hoc rei
ſit, ex uſu tantùm celebrare aut communicça-
re? ex ipſis Chriſti ad Gertrudem verbis noſ-
ſe poteris. Cùm etenim ex uſu celebrare
con.

—

————¶ↄ.

(9) 3. Gert 1. 3. c. 36.

—

—

324 PARS III. CAPUT III. §. 2. DE

contraponat celebrationi ex amore, & de-
ſiderio; itémque celebrationi cum timore &
reverentia; ac demum celebrationi cum ſtu-
dio exercitationis: omnino dicendum eſt, il-
lum ex uſu tantùm celebrare, qui nec ex a-
more & deſiderio, nec cum timore & reve-
rentia, & absque ſtudio exercitationis cele-
brat. Equidem ex uſu celebrare cum reve-
rentia debita, & prævia exercitatione ſive
præparatione ſaltem mediocri, non eſt ce-
lebrare ex uſu tantùm, etiamſi ex deſiderio
& amore ſpeciali hujus Sanctiſſimi Sacramen-
ti non celebretur; aut ſi uſus abeſſet, cele-
bratio forſan intermitteretur. In hoc caſu ſi-
quidem, ſi de cætero conſcientia munda ſit,
celebratio fructu ſuo non caret, cùm neceſſa-
ria ſaltem ad dignam celebrationem adſit præ-
paratio: quamvis id, quod DEO grarifli-
mum, & homini utiliſſimum, expreſſum nem-
pe motivum amoris, & deſiderij deficiat; aut
non niſi ex conſequenti, uſu tanquam ante-
riori motivo jam præſuppoſito, aliquatenus
ſuccedat.
Optandum interim, ut Sacerdotes omnes,
quos amor Chriſti Evchariſtici necdum mo-
vet ad celebrandum, ſaltem piâ conſuetudine
moveri ſe ſinant; ut quoties citra noxam,
aut notabilem difficultatem licet, tremendum
hoc Sacrificium, qua poſſunt devotione, of-
ferant: inde nempe vires paulatim majores
capiet eorum devotio ac reverentia erga tre-
mendum hoc myſterium; ut demum guſtare
in

91 eccto) ei⸗

Gi ullum Cienn
, o Ne den
I1 1d Domnimnum
6tonleuert. I
Audem lun
6 gi winis
mori (Commm
mminnsrelpoodl
dle cum klis N⸗
dumentum erne
enorationen
lipiendun
ne cumn fceibe
Ohlummchatioen.
Anque Ucen)

NX

II; legodnne
„1n hbere l

Munit A inin

s econ
npelleret e
. —
lbentone chrn
n e, onpen
Nhblin 1 e
8 , 5*° II
3Welcrrer, zun,
Danod reg,

y e 5 e/ſor
E1 Ul Delt

Aiten Crore⸗
1 n D muil

.11.2)
eeitcorit
P

rlopon,A1

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 325

incipiant, quâm ſuavis eſt Dominus, ac non
jam ex pia tantùm conſuetudine, ſed amore
ac deſiderio Chriſti Evchariſtici cum magna
animi voluptate, & majori adhuc gratiæ aug-
mento celebrare aſſueſcant. Imò brevi ed de-
venient, ut illum diem ſe quaſi perdidiſſe cre-
dant, quo per valetudinem, aliäque impedi-
menta ad Dominum hoc epulum accedere
ipſis non licuerit. In hunc modum Gertrudi
pro quadam perſona, quæ ex zelo nimio a-
lios, qui minùs videbantur diſpoſiti, à fre-
quentiori Communione retrahebat, oranti
Dominus reſpondit: „ Cùm deliciæ meæ ſint
„ eſſe cum filis hominum, & ego hoc Sa-
„ cramentum ex magno affectu in meam com-
„ Mmemorationem retractandum, & ſedulè
„ ſuſcipiendum reliquerim: inſuper per hoc
„ me cum fidelibus remanſurum usque ad
„ conſummationem ſœculi obligaverim: qui-
„ cunque aliquem NB. (qui non ſit in morta-
„ li peccato) verbis vel ſuaſionibus retraxe-
„ rit; ille quoddammodo meanas delicias, quas
„ in his habere poſſem, impedit, vel inter-
„ rumpit, ad ſimilitudinem cujusdam ſeveri-
„ Oris pædagogi, qui filium Regis duriùs
„ compeſceret, vel retraheret à conſortio &
collocutione coætaneorum ſuorum ignobi⸗
„ lium, vel pauperiorum, de quorum con-
ſortio filius Regis multùm delectaretur; eò
„ quòd judicaret, juvenculo ſuo magis con-
„ gruere, quòd regali frueretur honore,
„ quàm

—

—
—

—
—

326 PARS III. CAPUT. III. §. 2. DE

„ quàâm cum pila & fimilibus luderet in
„ Platea. , ()
Fruſtra igitur indignitatem ſuam tepidi
quidam prætendunt, cùm ipfa frequentiori
comunione redderentur digniores, quia fer-
ventiores; modò nullius gravioris culpæ con-
ſcientia eos redarguat, & pro modulo fuo ſe
Præparare, & ad devotionem excitare ſtude-
ant. Si expectandum homini, quousque di-
guus ſit; quandonam communicabit, aut
celebrabit? Annon etiam Sanctiſſimi ex præ-
ſcripto Eccleſiæ fateri tenentur: Domine non

Jum dignus! Si haberes S. Joannis Baptiſtæ

ſanctitatem, & inſuper centum annis te præ-
parares, nec tunc quidem dignus accederes,
ea nempe dignitate, quæ Sacramenti hujus
excellentiam adæquaret. Hinc etiam Sanctiſ-
ſima Chriſti Mater S. Gereoni præ reveren-
ia ad S. Comunionem accedere trepidanti
dixit: Zlu te indignum cogitas, &j quis putas
tanta re dignus eft2
Hæœc ipia nempe propriæ indignitatis hu-
milis agnitio benigniſſimo Redemptori noſtro
gratior ſæpe eſt, quàm longa præparatio,
magnaâque devotio. Ego (Chriſti ad Gertru-
dem verba ſunt) quandoque plus delector in vir-
tute humilitatis, quàm in gratia devotionis. (4)
Et ut eam, auditâ de juſtitia Divina concione
ad S. Comunionem accedere metuentem ani-
maret, inter alia dixit: „Si negligis interio-
„ ribus oculis benignitatem meam attendere,
„ Fe-

C0) 3. Gert. 1. z. c. 78⁸. (7) 1. c. c. 18. §. 8.

6
Gtnone haſts
mmun Cgent
etlonn gurin
COchthuntone
1s bin coricen
Ecur, mierte
ſen telliter tenn

Ccd canlereg⸗

MInnn indignnn

os ſuos en
leckäls mei nnn
Qunqam mn
rola ad Chrid
dto optina 1
Tepiratio; oihion
Uendo mykerio e
Kiifle oponet,
lenteeinenlec
ſdh, dren reli
nll clinm ſhprene
lim, e ile

AMORE CHRISTIEVCHARISTICI. 327

reſpice ſaltem corporalibus oculis, & intue-
re, quàm parva pixide concluſus tibi obvi-
im procedo; & ſcito pro certo, quòd ri-
„ gor juſtitiæ meæ ita plenè circumcluſus eſt
„ manſuetudine miſericordiæ meæ, quath in
„ exhibitione hujus Sacramenfi erga genus
„ humanum dignanter prætendo. „ (r) Er
cum perſona quædam, ex dejectione nimia,
à S. Communione abſtinuiſſet, ipsaque Ger-
trudis piâ confidentia diceret ad Dominum:
„ Et cur, miſericordiſfime DEus! permilſiſti
„ illam taliter tentari? Chriſtus reſpondit:
„ Quid cauſer ego pro eo, quòdipfa oper-
„ torium indigmitatis ſuæ tam longè ante o-
„ culos ſuos traxit; quòd pietatem paterni
„ affectůs mei minimè potuit intueri? „ (*)
Quanquam autem humilis confidentia, &
amoroſa ad Chriſti Evchariſtici benignitatem
affectio optima ad ſacram comunionem ſit
præparatio; nihilominus reverentiæ huic tre-
mendo myſterio debitæ eatenus ſemper me-
miniſſe oportet; ut dum amori, ac benevo-
lentiæ immentiæ dulciſſimi Redemptoris quod-
amodo vicem reddimus fiducialiter amando,
ſimul etiam ſupremæ illius Majeſtati ſolvamus
debitum, nos ipſos quantùm poſiumus, hu-
miliando. Quod ipſum Chriſtus alia occa-
ſione Gertrudem docuit, dum eam paterne
redarguit, quòd uni ex ſororibus ad S. com-
munionem pavidè trepidéque accendenti in-
dignata, quaſi cum tædio ab ea ſe averterit:
„„ NOTII

——— —

ert. l. 3. c. 19. J. 7. (5) 5. Gert. 1. 3. c. Io.

99
5
2,

3289 PARS III. CAPUT III. §. 2. DE

„ Non conſideras, inquit, quod non minus
„ dignè mihi debetur reverentia honoris,
„ quâm dulcedo amoris: ſed cum defeétus hu-
„ manæ fragilitatis uno affectu nequeat u-
„ trumque perficere; cùm vos alterutrum
„ ſitis membra, dignum eſt, ut quod per ſe
„ quilibet minus habet, recuperet per alium:
„ verbi gratia: qui dulci amore affectus re-
„ verentiæ minùs obſequitur, pro ſe ſupple-
„ tum gaudeat ab illo, qui magis intendit
„ reverentiæ; & viciſſim deſideret illum obti-
„ nere ſolatia Divinæ unctionis.,„ (4) Ex
quibus Chriſti verbis diſcimus, reverentiam
ipſi non minùs gratam eſſe, quam amorem;
& hunc uni, illam alteri magis congruere.
Qui namque non ita pridem perfectioris vi-
tæ iter ingreſſi ſunt, ac multò magis ij, qui
etiamnum ſubinde claudicant in duas partes,
& nunc virtutis ſtudio ſe addicunt, nunc ite-
rum vanitati aut ſenſualitati leviter ſuccum-
bunt: non facilè illam amoris ſuavitatem pu-
ris mentibus familiarem affectare debent, aut
ſtatim quaſi per ſaltum in ſinum Domini con-
volare; niſi prius cum Magdalena ad pedes
JEſu diutiùs morati fuerint pœnitentes. Ibi
ergo in ſuæ vilitatis & infidelitatis erga Do-
minum tam beneficum conſideratione ſe con-
tineant, & indignos ſublimiori conſolatione
ſe agnoſcant; nec ante ſe è& pulvere præſu-
mant erigere, quàm ab ipſo Domino, qui
mmicas nonnunquam de menſa filiorum etiam
catu-

—

14) 8. Gert. 1. 3. c. 18. §. 10.

ochöt

S ine
i wwen hden
war tnignns el
ieletalis, u e⸗
nun killnt.
õ
SEenn dn mindd,
1 Pöliris konggt
Umlne negb l
inons petluln
Usnenpelprint
Kütlor, mes
n, N inegn
nältone, ae Dt
Uitone, cun
üncionem pinn
Dundarent luntn
Uoline hiriigten
m. Unde woonn
ur, aricitttenge⸗
Dhonate don rier.
Mlhm ſeliblen
Chn petiten
r Aun Aninn

. Kl
WVgrin et ilonn
ue is n
Nlisinceoron⸗
Critnen
8) pen,;
3 Monunt Pro
ntnen,

1 *
646

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 325

catulis Pprojicit, ultro vocentur, & ipſius
gratiã præventi jubeantur aſcendere Juperius.
Tam enim benignus eſt ac liberalis Divinus
hic Paterfamilias, ut etiam filios prodigos,
àt primùm reſipiſcunt, nonnunquam epulari
ſecum permittat, ſi viderit eorum conducere
profectui: ſin minùs, in paupertate ac ari-
ditate ſpiritùs eousque hærere ſinit, donec
in humilitate magis firmati cibo fortium ci-
tra inflationis periculum digerendo pares ſint.
Hlis nempe ſpiritualis devotio ſenſibili mul-
td eſt utilior, magisque facit ad illorum pro-
fectum, ſi integra in voluntatem Divinam
refſignatione, ac propriæ indignitatis ſincera
ne cognitione, cum labore ac difficultate ad S.
e Comunionem patienter ſe diſponant, quàm
n i ſi abundarent fuavitatibus inrernis, & præ
AnIMG qulcedine ſpiritůs devotionis lachrymis difflu-
ine erent. Unde nonnunquam, etſi maximè co-
GHiH nentur, ariditatem ac duritiam cordis eatenus
amsIAN expugnare non valent, ut vel unicam affecti=
unculam ſenſibilem ab ipſo impetrent; ſed
cœlum ipfis videtur æneum, terra ferrea;, &
cor ſuum lapideum. Nec minus interim
DEO grata eſt illorum devotio, & plus for-
ſan gratiæ ipſis non advertentibus infunditur,
quàm aliis in devotione ſenſibili penitus abſor-
ptis. Quod Chriſtus apertè Gertrudi aſſeru-
it, dum ipſi oranti pro perſona, quæ eo die,
quo erat comtunicatura; parciùs ſibi infundi
grtatiam querebatur, quàâm quibusdam diebus
privatis, in hœc verba reſpondit: „ Non ca-
Scient, Sanét. Comp. 1. ; ſu

330 PARS III. CAPUT III. §. 2. DH

ſu fit hoc, ſed diſpenſativè: quia quando
privatis diebus, & etiam improviſis horis
infundo gratiam devotionis, per hoc cor
hominis ad me nitor elevare,; quod tunc
„ fortè remaneret in ſuo torpore. Cum ve-
„ rò in feſtis diebus, ſeu horâ comunionis
„ gratiam (ſenſibilem) ſubtraho; Electorum

2
59
2
22

corda magis exercitantur per voluntatem
deſideriorum, ſive per humilitatem. Unde
tale ſtudium, talisque contritio magis lucra-

2
,
72
„ gratia devotionis. „ () Hinc etiam ipſi
Gertrudi ejusmodi ſuavitatibus aliàâs aſſuetæ a-
liquando dixit: Plus amænitatis invenio in te,
ſi babueris deſiderium cum gravamine, gudm ſi
abueris eum delectatione devotionem. (X)
Advertant hæc devotæ illæ animæ, quæ in
exercitiis ſuis ſpiritualibus, atque in ipſa eti-
am præparatione ad Altaris Sacramentum ſe⸗
ipſas nonnunquam fruſtra diſcruciant; dum
adhibito omni conatu nec unicum quidem te-
nerioris affectùs igniculum è corde ſuo elici ;
unt, indéque ſibi timent, & diverſis angun-
rur ſcrupulis, ac ſi occulto aliquo peccato in-
fectæ à DEO eſſent alienæ. Qui nullius gra-
vioris noxæ reum ſe agnoſcit, & defectus
quotidianos per confeſſionem vel contritionem
abolere conatur, ac cumprimis ab iis, quæ
charitati proximi adverſantur, puta, averſio-
ne voluntaria, diſſenſione permanente, vel

aliquo quaſi odio aut vindicta purus eſt; nec
etiam

—

() §. Gert. I, 3. c. 18. §. 12. () l. c. c. 30. 5§. 24.

„ tur ad eorum ſalutem, quàm quandoque

iht DEum
gne loe
nieteſe nugs
ne Hpirtis ⸗
min Dbämn

4
.
.

enoin

9

luns, Keken
u polunt e
Vom!ne vin eins
0eſe ſenlitiüe
humilem & ni⸗
1ed §. Comunin
& homini uiüln
lin Chriſtwpe
6 Cunn diqun
leet, queller e
Ialid, inguit n
Un rening ai ſenf
Rerllimet, Gcgr
umn, Gunnont
Nelire gegnen
nmk Aern
Re Corcon
R lehce
lle .
h tan 4

N RPEparen
in Darent
Venlunt,

nl 1t 16,

WIHIH AMORECIHIRISTIEVCIHARISTICI. 331

I, etiam actualem voluntatem aut complacentiam
AQllicujus venialis peccati retinet: tutò credere
poteſt, hanc cordis duritiam, & ariditatem
ſibi fraudi apud DEum non eſſe; quin etiam
uberioris gratiæ fore occaſionem, ſi exinde
in humilitate ſe magis exerceat, patientérque
ferat hanc ſpiritûs paupertatem, atque cum
emintegra in Divinam voluntatem reſignatione
u preces ſuas, & exercitia conſueta, devotio-
ne, qua poſſunt, perſolvant. Non enim eſt
in homine via ejus, nec in ejus pendet arbi-
trio, eſſe ſenſibiliter devotum, ſicut pendet,
eſſe humilem & reſignatum. Et hæc præpa-
ratio ad S. Comunionem utl DEO gratiſſima,
ſic & homini utiliſſima deeſſe nunquam po-
teſt, àt Chriſtus ipſemer Gertrudem admo-
nuit, dum aliquando comunicatura ſcire per-

◻ Wu

An, un gle
minthusaizlitt
umniir ini
m mnmin, ,it

Une ein j
unhe; cuperet, qualiter ſe quàm optime pararet ?

ariſin Mil aliud, inquit, requiro à te, qudm ut eva-
ingrnn cuata venias ad recipiendum. (y Idem ſibi
nCt dici exiſtimet, quisquis bonæ voluntatis eſt,
ſi eam, quam optaret, devotionem in ſipſo
„excitare nequeat. Si cor vacuum, id eſt,
cor humile afferet ad altare, præparatus ab-
undè eſt. Cor contritum & humiliatum DE-
us nunquam deſpiciet.
Aululiiter illorum cauſa ſe habet, qui cum e-
xiguum aut nullum conatum adhibeant, ut
Ppro dignitate tanti myſterij vel tractandi, vel
ſumendi ſe præparent; inſuper inordinatis
affectionibus pleni ſunt, & ad exteriora effuſi
7 2 intus

—

—

C §. Gert. l. 4. c. 26.

332 PARS III. CAPUT III. §. 2. DE

intus rarò ſe colligunt: ut etiam multum fſe Enn
rofeciſſe arbitrentur, ſi à gravioribus qui- in
Pusdam culpis ſibi temperent; temetfi inte- ne, un
rim paſlionibus iræ, averſionis, murmura- lantie n
tionis, ac vindictæ alicujus nimiùm indulge- Müm einn
ant, & vanitatis ac ſenſualitatis ſtudiò adhuc- 6eilenendt
dum oppidò teneantur. His adedò mirum eſ- Peicelee non

ſe non debet, ſi graves ſubinde remorſus Vnne bone ſol
conſcientiæ perſentiſcant, ac de interna man- lkihi prolls
næ hujus ſuavitate rarò quidpiam deguſtent. Nekt, u Nnbes
Ibi namque liberalitas Divina ſe eſtundli, ubi
vaſa vacua invenerit: vaſa autem vacua cor- ſ
da illa non ſunt, quæ licèt lethali culpa va-
cent, aliis tamen paulò minoribus vitiis ac N nl
Paſſionibus ſic ſcatent, ut conſolationi Divi-
næ locus non ſuperſit. eò inquit Apoſto- Genrnuds Gint
lus, inter vos multi infrmi, & dormiunt mul- ſtn mied gmie
ti, (2) ij nempe, qui ex arida tantùm con- Pbchͤſiucsdi
ſuetudine tractant Divina Myſteria, & ſus in- erts dernizn
diſpoſitione indignos ſe reddunt & ineptos, mnlbiad ii
ut guſtare poſſint, quàm ſuavis eſt Dominus. rli, unb
Cùm etenim in hujus Sacramenti uſu, ex indenehnin
mente Tridentini, irreverentia ab impieute mie! ren
viæ gqueat diſcerni; (a]) videant illi, qui tam dce in w
exigua cum devotione Miſſam deproperant, i eeN
& uti recitatione tumultuaria acceſsus ſe ſuf- 0 eo0 Aun
ficienter præœparatos, ſic etiam peractôò Sacr6 alm hn inn
recitatione receſss ſe abundè gratos exiſti- Cu.
mant, ac mox iterum ad externa effuſi, ad üiclio,e
priſtinas negligentias & ineptias, ubi dimilſ- kanctini
ſum eſt, revertuntur, per diem parùm me- wenebo⸗
mores,

(*) 1 Cor. u, 30, () Seſl. 12. n. 5,

=

Sn.,G Amun -
lathtmnn con
Mtenndiul⸗
Un Gep⸗

4

11

AMORE CHRISTIEVCHARISTICI. 333

mores, quem manè hoſpitio exceperint, aut
etiam die poſtera denuo recepturi ſint: vi-
deant, inquam, qui tales ſunt, ne paulatim
ad eam denique delabantur ſocordiam ac in-
ſenſibilitatem, ut etiam cum remorſu gravio-
ris noxæ ad tremendum hoc Sacrificium de-
nique accedere non vereantur. Quod cùm
ab homine bonæ voluntatis, quécum agimus
in præſenti, prorſus ſit alienum; hujus loci
non eſt, ut pluribus perſequamur.

§. 3.
De effectibus Sacræ Communionis.

§ Gertrudis olim ad Sacram Synaxin acceſ-
ſura mirè angebatur propriæ infirmitatis
& inſtabilitatis intuitu, tametſià Chriſto Domi-
no diſertis verbis omnium negligentiarum ve-
niam ſibi adpromiſſam audiret. Et cum dicere-
tur à Chriſto: An hæc ipſi promiſſio non ſuffi-
ciat? Gemebunda repoſuit: „Optimè, mi Do-
„ mine! ſufficeret, ſi hoc unum non eſſet,
„ quèd cùm emendaveris præteritas negli-
„ gentias, ego ſtatim eo ſuperaddere futu-
„ ras, cùm non ignorem pronitatem meam
„ ad lapſum. Cui Dominus: Ego tali mo-
„ do me tibi dabo, quèòd non ſolum præte-
„ Titas, verùm etiam futuras negligentias pro
»te plenè emendabo; tu autem tantummo-
„ do ſtude, ut poſt ſuſceptum Sacramen-
„ tum à maculis peccatorum te conſerves

Z 3 illæ-

—

334 PARS III. CAPUT III. §. 3. DE

„ illæſam. „ (à) Mira cuipiam & creditu
difficilis videri poſſet iſthæc Salvatoris pro-
miſſio, niſi addita in fine conditio omnem
difficultatem tolleret, aut ſaltem mitigaret.
Enimverò Sacram comunionem dignè acce-
ptam juxta diſpoſitionem hominis plùs mi-
nüsve operari, & cum gratiæ fanctificantis
augmento, etiam præteritas peccatorum &
negligentiarum maculas in anima abolere, a-
pud omnes Theologos & Aſcetas in confeffo
eſt. At verò futuras negligentiarum ac defe-
ctuum maculas comunione Sacra emendari
nemo dixerit, niſi fortè erroneè ſentiat, per
Sacram commnionem reddi hominem penitus
impeccabilem, & taliter confirmatum in gra-
tia, ut nulla deinceps negligentia, minùs gra-
ve peccatum, in ipſo locum habeat, Quod
quàâm à veritate ſit alienum, quotidianâ ex-
Perientiâ nimiùm quantùm convincimur.
Eſt ergo primus iſte ac præcipuus S. Comu-
nionis effectus, per intimam Redemptoris
Evchariſtici cum anima unionem eandem ſan-
Ctificare, & pro modo hujus unionis, omne
illud, quod Sanctitati contrarium eſt, elimi-
nare; ut non modò peccatorum maculæ ple-
ræ que omnes eluantur, ſed etiam peccatorum
reliquiæ, puta, mali habitus, & propenſio.
nes, ſi perfecta ſit unio, mirè debilitentur,
ſi non penitus extinguantur: quo fit, ut ho-
mini de ſe infirmo ac fragili, tantum roboris
ac firmitatis in bono accedat, ut ſi juxta Eun
i

—— ——

(6) 5. Gert. 1. 3 c. 37.

17
ulhi
nin lannneh

e en
inn Mihun
cienolbetui
pritluts
urte dolr don
lce ek, grot
Pri. Chrtäirn⸗
edend „Tecog
Cepto Cniion
eo ſpentoren
Ee ChrifiDonm
Nmorloe incnien
r: Jue in ii
lin Eſimmn,
Cperetions
ondibüsbe
(elcins; od:
ſe, gvoc lkenn
deperclta in
„otporß(riit
Celenter nantt
cperni, liin
rlni, ckleis
un, ingiu her
eunmher ll
lt gel,
4 lr iti⸗
2

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 335

ſti monitum poſt ſuſceptum Sacramentum tan-
tummodo ſtudeat à maculis peccatorum ſe ſorva-
re illæſum; facili negotio in bono ſtabiliri, &
magis magisdue ſemper proficere poterit in
virtute. Uno igitur eodémque effectu Sacra
comunio nos liberatà malis præteritis, & præ-
ſervat à futuris; ſi conditio illa, ſine qua non
ex parte noſtra non negligatur.
Inde eſt, quod Gertrudis accepto tam li-
berali Chriſti promiſſo ad S. Comunionem
accedens „recognovit, animam ſuam, ſu-
„ ſcepto Chriſti corpore velut cryſtallum ni-
»mveo ſplendore pellucidam, & ſuſceptam in-
GernikniI ſe Chriſti Divinitatem tanquam aurum mi-
auimunyn * Taculosè& incluſam per cryſtallum ſi plende-
hui ginen. » re: quæ in ſeipſa tam mirabiles, & ſupra
blan he, E „ quàm æſtimari poſſit, delectabiles exerce-
en giintas bat operationes; ac venerandæ Trinitati,
Il! „ omnibúsque Sanctis tam amænas exhibebat
delicias; quod Gertrudis intellexit, hoc eſ-
m Ent 1 ſe⸗ quod-legitur: Quia omnis ſpiritualis
un „ deperditio poſſit per dignam ſuſceptionem
S en „ corporis Chriſti recuperari. Nam tam ex-
la „ cellenter jucunda videbatur illa Divinitatis
ümm, „operatio, quòd tota ccœleſtis curia viſa eſt
„ atteſtari, delicias ſuas eſſe: aſpicere ani-
„ mam, in qua hæc operabantur. „ (c)
Hlic parumper ſiſte, 6! anima, & cauſa-
lem à Gertrude indicatam prefſſiùs non nihil
conſidera. Dixerat, ſe intellexiſſe, quòd om-
nis ſpiritalis deperditio per dignam corporis
„ 4 Cbri-

E

—

336 PARS III. CAPUT III. §. 3. DE.

ſubdit: Nam, tam excellenter jucunda videba-
tur illa Divinitatis operatio, &c. Ergo hæc
Divinitatis in anima operatio cauſa eſt, quèòd
omnis ſpiritalis deperditio per dignam cor-
Poris Chriſti ſuſceptionem recuperetur. Et

ne putes mirabilem hanc Divinitatis in anima

operationem tunc ſolumodo habere locum,
cùm corpus Chriſti ſuſcipitur ab homine in
alto jam ſancçtitatis gradu conſtituto, & di-
ſpoſitione perfectiſſima ad hujus ſuſceptio-
nem ſeſe præparante: Chriſtus iisdem pene
verbis eumdem mirabilem Sacramenti effe-
ctum de qualicunque homine non indignè
comunicante affirmat; „Cùm ego, inquit,
„ Propria benignitate, & dulcedine cordis
; mei devictus, per vivificum Altaris Sacra-
„ mentum me alicui NB. (qui ſine peccato
„„ Mortali eſt) inclino; omnibus Cexligenis ſi⸗
„ mul atque terrigenis ac purgandis inæſti-
„ mMabilis beneficii Præſto augmentum.,„(ℳ)
Licèt ergo majori minorive diſpoſitioni ho-
minis, major minorque fructus Sacramenti
reſpondeat: attamen in omni diſpoſitione ſal-
tem neceſſaria (quàm credimus eſſe abſentiam
Peccati mortalis, & voluntatis fortè actualis
ad venialia plenè deliberata) ejusmodi mira-
biles effectus producit in anima, quibus om-
nis deperditio poſſit recuperari, & quorum
intuitu tota cœleſtis curia videatur delectari.
Quænam autem mirabilis hæc Divinitatis,
u⸗

(2) §. Gert. I. 3. c. 18. §. 15.

Cbriſti ſuſceptionem poſſit recuperari; & mox

en Mhus

,Cenn line
dn & Ais
emunodan au

Crrunenet 0
asoermiod
nen ongo
Fiden gend l
Stugnemnunin
llllceptione o⸗
keig operatiol
Ueno Prohril
) Gcam bui
Uchariſtici mne
nior & preln
Uice umonehn
In naurd hun
jus unions
Ele ſit dcer
un hon egr ui
IHe monent
lne Deen, C
IIn, Cerninci
balgo, P
unen en
1Cineen
1 n 15, Ilan
n reſ
lt 4
Ment

Ptnn Ans Gor⸗

ui DurNacd Ken⸗
õõ 4 0

entun

MY N C
1, (n eo ie,
1 & (Alegine ord

mento propria ſuperadditur.

Wiale oe
.

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 237

ſuſcepto Chriſti corpore, in anima fideli ope-
ratio? Si dixero, eſſe ipſam gratiam ſanctifi-
cantem, aut potiùs ejusdem gratiæ augmen-
tum, dicerem ſanè aliquid; ſed nil ſpeciale,
quod non & aliis Sacramentis ſit comune.
Quemadmodum autem Sacramentum Altaris
alia Sacramenta omnia dignitate excedit, ſic
& ejus operatio aliorum Sacramentorum ope-
rationem longo poſt ſe intervallo relinquit.
Equidem gratia ſanctificans, aut verius, hu-
jus augmentum in hujus diviniſſimi Sacramen-
ti ſuſceptione pro fundamento ponitur, cui
dein operatio illa mirabilis, & huic Ss. Sacra-
Sed quænam
illa? dicam breviſſimè : eſt intima Chriſti
Evchariſtici unio cum anima devota, qua in-
timior & præſtantior in hac vita non datur,
ſolique unione hypoſtatica ac perſonali Verbi
cum natura humana inferior: ut Proptereà
vi hujus unionis Sacramentalis homini jus
fasque ſit dicere cum Apoſtolo: Vivo ego,
Jaum non ego, vivit verò in me Cbriſtus. (e)
Hanc unionem Chriſtus Dominus ſimilitu-
dine Electri, quod ex auro argentéôque con-
flatur, Gertrudi ſuæ expoſuit, quæ dum in
feſto aliquo „ pluribus cauſis impedita comu-
„ nionem Sacram omittere decreviſſet, & ad
Miſſam DEO intenderet exhibebat quidem
„ ſe illi DEus, quanto blandiori affectu ami-
»cus amico poteſt impendere: quo tamen

—

—

„ illa minimè contenta, utpote potioribus fa-

4 5 77 VO-

(e) Gal. 2. 20.

338 PARS III. CAPUT III. §. 3. DE

voribus aſſueta, tota à ſe ipſa alienari, &
in Delictum (qui ignis conſumens eſt) trans-
ferri, ipſiusque charitatis ardore liquefacte
„ intima ſibi conglutinatione deſiderabat u-
„ miri, quod tamen illa vice nullatenus potu-
„ it obtinere. „ Tandem cùm ad oblationem
hoſtiæ magno æ&ſtuaret deſiderio „hoc à Do-
„ mino accepit reſponfum: Si te adaptares

„ hodie ad ſuſcipiendum vivifici corporis

„ & ſanguinis mei Sacramentum, certiſſimè

„ conſequi poſtes triplex illud beneficium,

„ quod in hac Miſſa exoptaſti, ſcilicet, ut a-
„ miciſſima dulcedine mea fruereris, & ex
„ fervore Divinitatis meæ liquefacta in me

„ flueres, ſicut aurum conflatur argento;

„ & inde haberes pretioſiſſimum electrum,
„ quod DEO Patri digniflimè offerre poſſes
„ in laudem æternam. „ (.) Quod alias eti-
am frequenter ipfi accidit, nec ad intimam il-
lam unionem admittebatur unquam, niſi cœ-
leſti hoc pabulo prius refecta. Licèt enim
Sponſo ſuo frequens afſſiſteret- quaſi in qua-
dam expectatione hujus ſingularis favoris,
Ejus tamen familiari unione frui non per-
mittebatur, donec percepiſſet vivificum
„ Sacramentum; tunc primùum anima ipfius
„ plena fruitione (quantùm poſſibile eſt in
„ hac vita) ſuo Amatori eſt unita. „ (£)
Quemadmodum igitur aurum argento u-
nitum mirum ipfi affert decorem, & ardenti
ſuo ſplendore argenti pallorem quocdamode
4 .

22
2²

—

c(p 5§. Gert. 1. 3. c. 10. (2£) S. Gert. 1. 4. c. 40.

cder to

17

munn 1ppe
mvn Corbo
n Ei mend
Tumores olnt
1l Deie:
n verda ſonnn
s Arnmen
0 mur e⸗
U: , 1)
Gm, dbin il
Inn minr, ininl
Kot Ue ummns

Echebiies operme

r ouper muchmn
Uniiue uft
I & gußn m
p reelpeymm D
m cormhunioren
lenn, nihi ek,
Cun Chriks nte

0 Klornn
o per onmmin
Nu, ecs i ſäte
iin omniz er

rono
APl

lelinros ſbi

ſeplin dir
n Wpe maonum
NNnn en
n Recen
Inento en.
Netlio eſt.
dekt,

d betin
r Meg, t
Br Hlehch
n Gfinr Avem
Eünun cednn,

iünt ne dle
1, )Glüsen

Gin krnmum

AMORE CHRISTI EVCHARISTICI. 339

abſorbet, ut non jam merum agentum, ſed

auro-argentum appareat: ſic Divinitas per
comunionem Corporis & Sanguinis Chriſti
animam ſibi uniendo facit, ut ejus affectus
& operationes omnes reddantur nobiliores
ac quaſi Divinæ: nam ùt Chriſti ad Gertru-
dem verba ſonant „ Ex perceptione hu-
„ jus Sacramenti per unionem, qua homo
„ DEO unitur, omnia bona ipfius nobilitan-
„ tur: „ (6)) Ut adeôque non tam ipſa a-

nima, quàâm ipfſa Chriſti Divinitas, ceu ani-

ma animæ, in ipſa videatur operari. Et hæ
ſunt ill? tam mirabiles, & ſupra modum de-
lectabiles operationes Chriſti in anima, quæ
ut nuper audivimus, venerandæ Trinitati,
omnibusque Sanctis tam amaænas exhibent delici-
as; & quibus omnis ſpiritualis deperditio po-
teſt recuperari. Dum enim anima per devo-
tam comunionem Chriſto unita DEO ſe præ-
ſentat, nihil eſt, quod impetrare non poſſit,
cum Chriſtus ipſemet in ea operetur, in ea
oret, in ea deſideret, & veniam imperret.
O! ſi illo temporis momento, quo Chri-
ſto per communionem unita eſt fidelis ani-
ma, rectè uti ſciret; quàâm citò peccatorum
debita omnia expungere, & gratiarum om-
nium theſauros ſibi comparare poſſet. Qui
namque ſeipſüm dat, quid negare poterit?
tunc nempe magnum illud ſalutis æternæ ne-
gotium cum Redemptore ſuo pertractandi
aptiſſima occaſio eſt; quando non ut juſtus
ju.

—

(5) S. Gert. l. 3. c. 35.

340 PARS III. CAPUT III. §. 3. DE

judex, ſed ut amantiſſimus Pater, imd ut a-
mabiliſſimus Sponſus ſuas in anima exercet
delicias, ipsique blanditur per amplexus & o-
ſcula, quæ vincunt mellis pocula. Quod li-
cèt non tam evidenter in ſe ſemper perſen-
tiſcat anima, & ob incuriam ſuam Divinis hi-
ſce blanditiis, minùs quam par eſt, morem
gerat: experitur tamen in effectu, & inſen-
iibili quodam divinorum guſtu afficitur ac ro-
boratur, ut minori jam difficultate ſuis domi-

netur paſſionibus, & ad ea, quæ virtutis ſunt,

ſe ſentiat expeditiorem.
Hinc etiam nonnulli occulto quodam in-
ſtinctu trahuntur ad frequentem comunionem,

aut etiam quotidianam celebrationem, licèt

ejusmodi perfectionis necdum ſint, ut illas
cœleſtes delicias in Divino hoc epulo ſenſibili-
ter experiri mereantur. Idem nempe ipfis
uſuvenit, quod infantibus, qui neſcientes eti-
am lacte materno nutriuntur, ſenſimque ve-
getantur; indeque naturali quodam inſtinctu
inhiant uberibus, & lac maternum, etſi ejus
virtutem ignorent, cuivis alteri cibo præha-
bent. „ Eja mi Domine! (dicebat aliquando
„ Sponſo ſuo Gertrudis) unde eſt hoc, quèd
„ quidam, quamvis ſibi videantur indigni, &

„ etiam minùs ſtudeant præparationi; tanto

„ tamen deſiderio attrahuntur ad percipien-
„ dum tuum ſalutiferum Sacramentum, quòd
„ nunquam ſine gravamine ſtatutis diebus ab-
„ ſtinent? Reſpondit Dominus: Hoc revera

„ pProvenit ex eo, quòd ſpeciali gratia mea

ditati

Menu

iheri ſn
er Aielts
Ern Geltuun
(olt gc

li mgwnn

SVr r Duſn

re reſcemn
Poins experinikn
zmen, Almtin
Geumin len
neg Mithinten
OIcen
ECegulue l
nn eyota deles⸗
Cbis vileſcenenn
Pret, nili .s
Iünti arime d
Gplexus Cennonm
es unins nenen
in vottri ſorran
8 Cochmninen,
50 nolrun nin
unirt in de
Kere nob hber
mis in nobiz e
4 ancogt
1 heiguan

== =ẽ

—
Se
=

”
ICNNR

ne is

5

nenunn tlis
Gs tridhl

AMORE CHRISTIEVCHARISTICI. 341

„ ditati ſuaviori ſpiritu meo aguntur: ſicut
Rex, qui aſſuetus eſt regalibus, naturali-
„ ter magis delectatur in aſſueta ſibi gloria,
„ quàm more garcionis vicos & plateas per-
„ vagari. „ (1 En! ipſi etiam ſuaviori ſpi-
ritu Chriſti aguntur, qui tam perfecti non
ſunt, ut pro hujus Sacramenti dignitate ſem-
per ſe præparent, atque illas cœleſtis Sponſi
delicias experiri ſatis mereantur. Trahuntur
tamen, & ſuaviori DEl ſpiritu aguntur: dum
effectum in ſe ſentiunt Sacramenti, cujus ta-
men ſuavitatem plenè necdum deguſtant.
ſi daretur vel ſemel experiri, & ſapi-
dè deguſtare illas Sponſi Evchariſtici in ani-
ma devota delicias; quàâm citò terrena omnia
nobis vileſcerent, nec aliud jam cuiquam ſa-
peret, niſi IEſus. Omnis mora longa eſſet
amanti animæ, donec in Sponſi tam dilecti
amplexus denuo ruere liceret. Diu noctuque
hujus unius memoria nos occuparet, ac tota
vita noſtra foret continua & ferventifſima ad
S. Comunionem præparatio. Hoc uno ſola-
tio noſtrum mitigaremus exilium, & ideò
duntaxat in hac valle lachrymarum diutiùs
hærere nobis luberet, ut Sponſo tam dilecto
diutiùs in nobis delectari fas eſſet, nobisque
interim majores ſemper vires accreſcerent,
ipſum olim in æternitate ardentiùs perfectis-
que amandi. Hoc motivo Sponſam ſuam
Gertrudem quandoque ſolatus eſt Divinus
Amator. Poſteaquam nempe eam ampliſſi-
mis
—

() S. Gert. I. 4. c. 13.

PARS III. CAPUT III. §. 3. DE.

mis de felici ad cœlos abitu promiſſis reddi-

342

derat ſecuram, ipsaque diceret: „ Eja! quan-

do dignaberis, fideliſſime DEus, de carce-

„ re exilij ad requiem beatam me deducere?

95
25
2
27
73
2
22
29
22
77
22
79

22

ſæ tantus parabatur applauſus populorum,

blandiretur per amplexus & oſcula? Et il-
la: Quid ergo in me omnium creaturarum
peripſemate poteris invenire, in quo tali-
ter delecteris, ut hoc amplexibus & oſculis
ſponſalis blanditatis æquiparare digneris ?2
Reſpondit Dominus: Hoc, inquam, quòd
toties me tibi comunico in Sacramento Al-=
taris, quod poſt vitam hanc fieri nequit;
in quo ego in infinitum plùs delector,
quàm omnes ſimul, qui unquam in huma-
„ nis amplexibus & ofſculis ſunt delectati,
„ potuerunt experiri. Nam deleétatio am-
plexuum & oſculorum humanorum vilis
eſt, & cum tempore tranſit: ſuavitas verò
unionis illius, quà ego me tibi comunico
per Sacramentum Alraris, nobiliſſima eſt,
„ nec unquam deficit, aut tepeſcit; ſed
„ quantò ſæpiùs renovatur, tantò efficaciùs
„ viget in æternum. „()
Barùm itaque dixero, ſi Comunionem Sa-
cram appellavero, præludium quoddam viſi-
onis beatificæ: cùm potius unio illa glorioſa
cum Divinitate clarè viſa in patria, ad nor-
mam unionis Sacramentalis in via metienda
veni-

—

29
2
25
75

(4) §. Gert. l. 5. c. 30.

Reſpondit Dominus: Cui unquam ſpon-

ut cauſaretur de mora, qua ſponſus ſibi

clen
61 Aogonns C
toddan nun
Mole her n
rin 2d Cenmd
ilias unioni e,
on Seſett, ant
wrotir, tnie
) felces, N en
nento ln,
Ererhitate i
Meellum elt.
Fors his uudis
Aper Etgten,
lnegotiahriul
cte don loet, ſe
Coünniocen wer
boglecin lim
nucdins ynenn
. boo zin
mior nbj, A
mhmla legeel
Eeupernd cyn
nhente l
. nCimd,
Münonis e⸗

lich.

.

Genuhane Uyrn
. , Min,

rrie Aixn
n de minin

er 3
fane clt , E
1 ENN,,
n chi

AMORECHRISTI EVCHARISTICI. 343

veniat; illéque plùs & perfectiùs DEum poſ-
ſeſſurus & amaturus ſit in æternitate, qui inti-
miùs cum DEO Evchariſtico unitus fuerit, e-
jusꝗᷓue amori ardentiùs reſponderit in tempore.
Ut adeoque ex vero dici poſſit: unionem Sa-
cramentalem animæ per ſuſceptionem corpo-
ris & ſanguinis Chriſti cum ejus Divinitate,
eſſe quoddam initium Regulativum unionis
glorioſæ per viſionem beatificam: quia, uùt
Chriſti ad Gertrudem verba ſonant: Suavi-
tas illius unionis per Sacramentum altaris nun-
quam dehcit, aut tepeſeit 3 ſed quantò ſapius
renovatur, tantò egficaciùs viget in æternum. 1)
O! felices, ac verè beatæ animæ, quibus hoc
frumento Electorum, ac cibo fortium, (m) pro
tota æternitate vires largiente quotidie refici
conceſſum eſt.
Fors his auditis ingemiſcit nonnemo, cui
vel per ætatem, vel perſonæ conditionem,
vel negotia hujus ſe felicitatis participem red-
dere non licet; ſed ſtatis ſolim diebus ad S.
Comunionem accedere permiſſum eſt, ut a-

deoque citra ſuam culpam tanté gratiæ ac be-

atitudinis augmento ſe privatum videre debe-
at. Sed bono animo eſto, pia anima! fre-
quentior tibi, & ſi volueris, quotidiana Com-
munio nulla lege eſt prohibita; nec ulla te vi-
tæ, aut perſonæ conditio, minus negotia tua
quotidina ab ea te valent impedire. Spiritua-
lis nempe Comunio, ſi impedita es, vices
ſupplet comunionis corporalis, & iisdem te
gra.

(⁷) L cit. (m) Zach. 9. 17.

344 PARsS III. CAPUT III. §. 3. DE.

gratiis cumulat, tuéque Redemptori tam ar-
ctè conjungit, ac ſi corporis & ſanguinis
Chriſti Sacramentum realiter ſuſciperes. En!
iterum Spiritualis hujus comunionis ſpeci-
men in Gertrude. Hæc aliquando ex morbo
adhuc valde debilis maximo æſtuabat deſide-
rio percipiendi Divinum hoc Sacramentum;
& licèt ſe quàm devotiſſimè præparaſſet, ex
conſilio tamen Matris ſuæ ſpiritualis ſtatuit
causâ infirmitatis ſacram comunionem inter-
mittere, & ſpirituali refectione eſſe contenta.
Hinc ſub Miſſa, dum conventus comunica-
ret, reclinavit eam Dominus mira blandi-
tate ad vulnus amatorium Sanctiſſimi lateris
ſui dicens: Ex quo hodie causaâ diſcretionis
me corporaliter in Sacramento Altaris ſu-
ſcipere omittis; bibe nunc de corde meo
ſpiritualiter ſuaviſſimæ Divinitatis meæ ef-
ficacem influxum. Cù⁴mque de torrente
voluptatis Divinæ ſuaviter potata devotas
gratias ageret; ſimul intellexit, quòd quan-
docunque ſe aliquis præparat ad comunio-
nem ſpecialibus orationibus, devotionibus,
& ſimilibus; & tamen omittit comunicare
causâ diſcretionis & humilitatis, aut obe-
dientiæ; tunc Dominus eundem ſatiat ex
„ torrente ſui Divini influxûs. „ Usque a-
deò nempe Sanctiſſima hæc Virgo ex hac ſpi⸗
rituali comunione benedictionibus dulcedinis
ſe perfuſam ſenſit, ut non dubitaverit hanc
Sponio ſuo proponere quæſtionem: „
„ Domine, ſi tantum conſequitur bonum;
„ qui

25
25
22
25
22
22
29
25
E
2
27
22
SS
2
25

oNö
onmn oni,
Tritdmnmnere
en' glo
In ſimne nn
Mnment,
Dernmum Deime
kre dalami d
Aintuet ineom
Unnamentss vruut,
vepigtle eni
cOfhuchonennon
fein voluneten
etftcit; & goen
Cebli Sacramen,
Lecleſum coünn
Unc zicenzen
fünmoco loon
ſhetioit, hunit
Eda nant, conn
emmitit; ugle
4) de cumprins
fön Hirintinr in
ont l kennoe
Nl, r Cenmd)
tni tenporie
rinrencetg

4 WoneH

1

e adgt arton
Cuneno Alars
1ele le nied

totab

AMORECHRISTIEVCHARISTICI. 3,5

qui omittit comunionem Sacram; ergône
meliùs eſt omittere, quàm ſumere comuni-
onem? Ad quod Dominus: Nequaquam:
nam qui amore laudis meæ Divina perci-
pit Sacramenta, habet profectèò cibum ſa-
luberrimum Deificati corporis mei, cum
nectare balſami delicioſiſſimæ Divinitatis;
& inſuper incomparabilem ſplendorem ex
ornamentis virtutum Divinarum. Et ſi quis
„ negligit ſe ad comunionem præparare, &
comunionem omittit; ut ſuam liberiùs per-
ficiat voluntatem ; ille 16 magis indignum
efficit; & quodammodo ſe privat fructu
tanti Sacramenti,; quod eoò die per totam
Eecleſiam comunicatur. 3 (2)
Hlinc videas,; communioni ſpirituali tunc
ſolummodo locum eſſe, cùm quis ex cauſa
diſeretionis, humilitatis; aut obediehtiæ ur
verba ſonant, communionem Sacramentalem
intermittit; atque interim eâdem ſe devotio-
ne; ac cumprimis ardenti deſiderio, ad Chri-
ſtum ſpiritualiter ſuſeipiendum Præparat ac
diſponit; ut denuo ex hoc facto diſces. Con-
tigit, ut Gertrudis Monaſterium ob aliquam
de bonis temporalibus controverſiam ſubjice-
retur interdicto. Dum itaque in Eccleſia pa-

4 rochiali civibus celebraretur Miſſa, Gertru-

dis gemebunda Chriſto: „ Non miſereris ;
„ inquit, clementiſſime Pater! quèòd nunc
„ propter bona illa, quibus in ſervitio tuo
„ ſuſtentari deberemus tam pretioſo bono
Sient. Sanéct. Comp. A a „ Cor-

———

(27) S. Gert. l. 4. c. 13,

346 PARS HI. CAPUT III. §. 3. DE

Corporis & Sanguinis tui fruſtramur? Et
quomodo, repoſuit Salvator, quomodo
tantopere miſereri poſſem, cùmũ ſponſam
meam ducerem ad amcœna loca convivij!
Hinc circa horam oblationis hoſtiæ ſaluta-
„ ris, cùm illa eandem hoſtiam offerret Do-
„ mino in laudem æternam, & ſalutem to-
„ tius conventùs; Dominus ipſam hoſtiam in
„ ſemetipſo ſuſcipiens, & ex intimis ſuis vi-
„»vificam ſuavitatem aſpirans dixit: Ex hac
„ aſpiratione, Divinâ refectione ſaginabo eas.
„ Tunc illa dixit ad Dominum: Num Do-
„ mine mi! nunc communicas omnem con-
„ gregationem? Qui Reſpondit: Non, ſed
„ tantummodo deſiderium habentes; & eas,
„ quæ vellent habere deſiderium. „ (o) Ubi
vides, præcipuam ad communionem ſpiritu-
alem diſpoſitionem eſſe, ſincerum ejusdem
deſiderium, aut ſaltem deſiderium hujus de-
ſiderij; dum quis nempe non tam ardens ac
vehemens, unl vellet, in ſe ſentit deſideri-
um, conatur tamen, & ex corde deſiderat
ejusmodi habere deſiderium, quo tanto hoſpi-
ti dignè poſſit occurrere: quia, ùt à Chri-
ſto didicit Gertrudis: „ DEO peroptimè
ſufficit in homine, cùm plùs habere non
„ poteſt, quòd voluntatem habeat magni de-
„ ſiderij, & quàm magnum vellet habere;,
„tam magnum habet coram DEO. „ ()
Advertant hæc piæ illæ animæ, quibus
nonnunquam magnæ afflictioni eſt, qu ad

92
72
29
99
2

(9) §. Gert I. 3. c. 16. (5) S. Gert. h. 3. c. 30. §. 3 ,B

3

clen ut e
1onn lderior

MN) Geſcn .

Grn, Ebe
Mn llnot,
Net et, gum
etn, vrpoeven
la. Quere Cun
1do kanro Nil
Drunt Ohontnen,

1
7

1, Hbentiine o
nis prepernil
hontatem mnet
it, Ee huisſeeke:
no Ceſcerin
zerhdere Do
Clequij,
Cnltorum gl
OMIntgtem moeel
)gunl petten
o her Vn.
„Iinig inpnum
1Oen Vyyiend
d gro led⸗
glliber n
unlber Nrtie
Chiſtn 1d

1DbiN: Nnd
rummnas hend
in kWenes Aet
kirin ,79)

.

ubbud

MHid N

AMORE CHRISTI EVCHARISTICI. 347

Ss. Communionem acceſſuræ ejusmodi vehe-
mentes affectus, & inflammata deſideria, uti
vellent, in ſe excitare nequeant. Ipſa ſince-
ra horum deſideriorum voluntas per ipſum
conatum, quem adhibent, ſatls probata,
DEO jam fufficit, & forſan ipſis majori emo-
lumento eſt, quàm ardentia, neſcio quæ de-
ſideria, utpote vanæ complacentiæ magis ob-
noxia. Quare dum ad S. Synaxin ſe accigunt,
placido animo piiſſimo Redemptori hanc of-
ferant voluntatem, quèòd ſi foret integrum ſi-
bi, libentiſſimè omnium devotorum deſide-
riis præparati ipſi occurrerent: & DEO, qui
voluntatem magis, quàm factum ipſum reſpi-
cit, ſe ſatisfeciſſe non dubitent. „ Cùm ho-
„ mo deſiderio accenſus vellet tantum poſſe
„ exhibere DEO laudis, gratiarum actionis,
„ obſequij, & fidelitatis, quantum aliquis
„ Sanctorum ipſi exhibuit: hanc talem vo-
„ lIuntatem acceptat immenſa DEl bonitas
„ quaſi perfectam. „ (97) Et cùm aliquan-
do hæc Virgo ,„Chriſti corpus ſumptura ſe
„ nimis imparatam doleret, rogarétque Bea-
„ tam Virginem & omnes Sanctos, ut Do-
„ mino proô ſe offercent omnem dignitatem,
„ qua quilibet ipſorum paratus fuiſſet ad
„ quamhibet gratiam ſuſcipiendam: audivit
„ mox Chriſtum ſibi dicentem: Hoc lucrata
„ es, quòd jam verè omnibus Cœlicolis ap-
»„ pares in eco ornatu, quem tibi petii-

iti. „ (»)
2) III. ,,
Aa uàm
— — 2 Q
(7) I. cn. ) S. Gert, 1. 3. c. 34.

343 PARS III. CAPUT III. §. 3. DE

Quàm quisque igitur ſinceriori voluntate eet ſale
ejusmodi ornatum ad dignè comunicandum ſi- euüemn,

ve ab ipſo DEO, ſive ejus dulciſſima Matre, uin, u
ſive aliis Sanctis, ad quos majori devotione miekenn etet

e ſechn
. . ſalln eſtet
ue d rat; e
afficitur, ſibi expoſcit atque deſiderat; eò (Enrto ctedin

magis ſe ad intimam cum Sponſo ſuo Evcha- zinnchorn
riſtico unionem aptari confidat: quamvis po- nelohreim
tiſſima ac expeditiſſima ſemper præparatio; tiaabe i
ſuppoſitâ conſcientiæ puritate, ſit humilis & H
Co duci de ſei Ilnn, kllil
amoroſa in DEl bonitate fiducia, ac de ſeipſo, ninin
ſuôque conatu perpetua diffidentia. Et hæc S de
præcipua ac ferè ordinaria fuit Gertrudis no- hndd in

. . n
ſtræ ad S. Comunionem præparatio. Adeò Apaninn
. . 1 IV
nempe opera ſua bona, eâque omnia, qui- 1ed mni
bus quisquam ſe præpare poſſet, exercitia kn Mt
Nod proprd

parvi faciebat, ut propter eorundem omiſſi-
onem nunquam S. Communionem intermit-
teret, probè ſciens, ,„ omnem conatum ho-
minis devoti erga excellentiam gratuiti hu-

Uonltere ſii n
hujns deern
Ulrr ilnd

22 „.
„ jus doni, hoc eſt, Evchariſtiæ, vix gut- Alus noflign,
„ tam dici poſſe comparatam pelago univerſi Mbinmnemeil
„ maris. Atque ideò quamvis modum nul- pniuanimnh
„ lum præparationis diſcreviſſet, elegiſſetque Nuſſiuim An

„ Præ cæteris ſingularem, freta tamen mihil- eikuniſini
„ ominus abundantid incommutabilis Divinæ Weglnmint
„ bonitatis, mundo ſtudebat corde, ferven- lrlanenir Ne
„tique amoris devotione ſuſcipere Sacra- nihſlere:
„ mentum. „ (5⁵) nuum anvorum
Quisquis igitur bona voluntate præditus Ml, mnbn
ſinceram ſuæ lalutis, ac multò magis perfe- Kmeh t

ctionis ſtatui ſuo convenientis curam agit; Miilcon
fre-

(5) S. Gert. l. 1. c. II. . —

e r
MINN,

UDAR

me, Ara

fünh tbti⸗
Den lient I
mutüemin
n einin 4
n ahlr oni li
Gnn olth knit
Gr atunen onil.

4

muthiknni-

mlen tenn to⸗
dlenmn wunn
Dutrny.
Gumn eigtt

4
ursndn
rei
. 4
m mruſdn⸗
e eNer

AMORE CHRISTIEVCHARISTICI. 349

frequentem ſimul ac devotam Sanctiſſimi hu-
jus Sacramenti ſuſceptionem omnibus aliis e-
xercitiis anteponat, ac ſummum in hoc uno
ponat ſtudium, ut aptum ſe reddat Diviniſſi-
mis ejusdem effectibus integrè percipiendis.
Si Bernardo credimus, omnes ſuorum Reli-
gioſorum contra vitia reportatæ victoriæ, &
progreſſus in virtutibus, non admirandæ, ac
vix imitandæ vitæ auſteritati, aut rigori di-
ſciplinæ, ſed ſoli frequentiori S. Evchariſtiæ
ſumptioni referri debent in acceptis: quidni
& moddò luxatô jam diſciplinæ nervôé, & re-
miſſo plurimùm monaſticæ vitæ rigore, hoc
quo ævo vivimus, iis qui ad perfectionem a-
ſpirant, ad hunc fontem recurrendum erit,
ut quod proprio labore, ac vitæ merito ad-
promittere ſibi non auſint, virtute & effica-
cia hujus Sacramenti aſſequantur: ut non
fruſtra illud S. Mariæ Magdalenæ de Pazzis
ad ſuas novitias monitum Religioſi omnes in-
timis animæ medullis inſcriberent: MWullum ef-
Kcaucius obtinendæ perfectionis medium eſt, qudm
Jacroſanctum Altaris Sacramentum; & ſ eò
rectè uti ſciretis, paucos intra dies Divino a-
more repleremini usque ad ſummum. (t) Juvat
huic ſententiæ Saleſij experientiam coronidis
oco adjicere: ,, Experientiâ, inquit, vigin-
„ ti trium annorum, quos in cura animarum
„ inſumpſi, manibus quaſi palpare potui
„ quàm portens ſit virtus hujus Diviniſſimi
„ Sacramenti ad confortandas in bono animas,
A a 3 G

(?¹) V. P. 1. c. 65.

3560 PARS III. CQAPUT IV. DE

22
„ recreandas, & ut verbo omnia dicam, in

hac etiamnum vita quodamodo Deifican-
9,
„ das: dummodo viva fide, & puritate de-
„ bita ſuſcipiatur. ,„

CAPUT IV.
DE
AAMORE 6CHRISTI MA TRIS VIRGCE
MIS MARIAD.

I per fanctiſſimi Corporis & Sanguinis
Chriſti Sacramentum, ùt hactenus vidi-

mus, Amori noſtro incarnato intimè unimur,

& quaſi concorporei & conſanguinei Redem-
ptoris noſtri efficmur; quid magis naturah
*quitati conſentaneum, quam ut undà ſimul
amorem ac venerationem erga dulciſſimam
Matrem Virginem toto hauriamus pecétore,
ipſamque pariter ùt Matrem noſtram filiali
proſequamur affectu. Ego propinquiſſimus ve-
ſter ſum (dicebat aliquando Chriſtus Gertru-
di, dum parentum ſuorum cum toto Conven-
tu memoriam ageret) ego propinquiſſimus ve-
Rer ſum, Pater, & Frater, & Sponſus; ergo
atiniſſemi vobis ſuntzt mei ſpeciales, guos nolo
expertes eſſe d coizuni memoria parentum veſtro-
rum. (a Si hæc de ſervis, quid ſentiendum
de Matre Chriſti? An non cuivis noſtrùm
uti

C() S. Gert. 1. 5. c. 20.

& à malo retrahendas, nec non ſpiritaliter

en Elo dun
ngelo: lee
es ngn d
TereigMin
Kum von genen
„Mlndh Ient
gumn imt
„Clur Pnincgrt
)Iem prin ch
,bol ipln
9mihi in fün,
Obis aCotndn
Ulur guirizwir
et i dizt
In; Cim enn
Nednpinen
ens, Anil
Tone ſtcunr.
uch Ckrikiss
humn, i, ,
ilan Min
nſen uirc
Aie⸗ lir /

.

.
4
U
N
I

Imm unNemmme;
Clheiecen⸗

r;N Ututdn

AMORE CHRISTI MATRIS. 351

uti Chriſtus Redemptor eſt propinquiſſimus,

ita & Mater ipſius affiniſſima ſit, & poſt Fi-
lium primum ſemper in amore noſtro locum
obtineat? Si Chriſtus Frater & Sponſus no-
ſter eſt, quidni Maria ſit noſtra Mater? Au-
di, quid ipiamet dicat Gertrudi. Dum nam-
que in feſto nativitatis Domini legeretur in
Evangelio: Leperit Filium ſuum primogeni-
tum, (b) & Gertrudis ſecum cogitaret, quòd
magis congruèê diceretur: Unigenitum, Pro-
ptereà quòd alium Virgo puerpera poſt Chri-
ſtum non genuerit filium; Beatiſſima Virgo
„ blanda fſerenitate ipſi reſpondit: Nequa-
„ quam Unigenitus, ſed congruentiſſimè di-
„ citur Primogenitus meus dulciſſimus Eſus,
„ quem primò clauſo utero procreavi; &
„ poſt ipſum vos omnes ipfi in fratres, &
,mihi in filios, maternæ charitatis viſceri-
„ bus adoptando generavi „(e) Quidni i-
gitur quivis noſtrûm à Chriſto ſibi dici exiſti-
met: Qui diligit me, diligit & Matrem me-
am;, cùm revera fieri vix poſſit, ut Chriſtum
Redemptorem verè quis diligat, niſi & Ma-
tri ejus, & tali Matri, filiali amore ac venera-
tione afficiatur. Tibi præcipio (dicebat ali-
quando Chriſtus S. Margaritæ de Cortona)
tibi præcipio, ut Matrem meam laudes & bono-
res, ac ipſam laudari & honorari facias, quan-

—

tùm potes, quia eſt omni laude digniſſima. Si
boſſet in cœlo plus laudis & bonoris dari ere-

Aa 4 atis

—

(⁵) Luc. z. 7, (c) S. Gert. 1. 4. c. 3.

*

352 PARS III. CQAPUT IV. §. 1. DE.

aturæ, id illius ſet, guia digna eſt illa dul-

cidima Mater. )

Luanti valeat ad ſalutem Virginis Matrig
FPatrocinium.

AMorem & honorem DEI Matri Virgigci ab
Tipfis Daſcentis EKccleſiæ primordiis impen-

di ſolitum DEO tam grarum, quàm fidelibus

ſalutarem eſſle, tot argumentis & exemplis
ad hæc usque temporâ comprobata veritas
eit; ut planè actum agere videatur, qui plu-
ribus ad hanc ſtabili'endam rationibus, niſi
fortè ad obſtruenda loquentium iniqua hete-
rodoxorum ora, ſeu inveniendis, ſeu ampli-
ficandis tempus terit. Nobis hoc labore tutò
ſuperſedere licet, quibus videlicet cum bonæ
voluntatis catholicis, ac perfectioni ſtudiofis
unicè negotium eſt. In uno itaque DEl Ma-
tris titulo totum amoris ac honoris fundamen-
tum ponimus, quo benedictam inter mulie-
res veri Chriſtiani proſequimur. Prolixa lau-
datio eſt, quæ non quæritur, ſed tenetur. Si
Mariam DEl Matrem dicimus, ſatis laudavi-
mus. DEus omnipotens puram creaturam
nec amare;, nec honorare Plus potuit, quàm
eligendo in ſuam Marrem. Filiahs amor, &
filialis honor à DaO ipſo impenſus Virgini,
omnes amoris & honoris gradus tran cenclt.
t

(4, Ia Vit.

iltdleo,
hen Glün in
Ahunde Dl de
mfuptenohl
Alere confünit
ſati, d wns
Ohnitt. E vend
m ale is
pere, An
n, guantin
umdne n
Uuretionem ni
Ulhomines unn
Mionls 1c Hete
Ins zdorini Den
Ulnkluna ſuo ann
Ceimdum honit
er, AA aig ge
VPtonontiarer
9 ,0r Cin
e etinmn hui
H ri liæ
Uelire g

41

adn ndl i
remnin hun e

end Aeng.

AMORE CHRISTI MATRIS. 353

Et quispiam dubitet, num illa amari ac hono-
rari ab hominibus digna ſit, quam DEus ip-
ſe amat & honorat, ut plùs non pofſit.
Cum autem amor & honor Divinus affe-
ctivus tantùm non ſit, ùt fit in humanis; ſed
efficax, ſive effectivus, atque bonum illud,
quod vult dilecto, reipſa conferat: intellectu
facilè eſt, quàm immenſa gratiarum profluvia

inexhauſta DEl bonitas in eam profuderit,
quam ſupremo DEl amore & honore dignam

reddere conſtifuit, nec ſibi tantùm plenam
gratia, ſed nobis etiam ſupereffluentem eſſe
voluit. Et verò talem decebat eſſe creatu-
ram, quæ totius generis humani defectum
ſupplere, & indignitatem cæterorum omni-
um, quantùm poſſlibile, ſarcire debuerat.
Sola namque Virgo Benedicta Verbi æterni

incarnationem magis promeruit, quâm reli-

nue qui homines univerſi. Quin & ipfum Incar-

nationis ac Redemptionis noſtræ negotium
prius adoriri DEus noluit, quàm ipſa Virgo
humillima ſuo conſenſu inchoaret, & ad re-
creandum hominem, at! ipſa modò dice-
ret, ad cujus creationem ipſe olim omnipo-
tens pronuntiaverat.
En! àùt Chriſtus ipſemet, audiente Ger-
trude, veritati huic adſtipulari dignarus eſt.
um namque in pervigilio Aſſumptionis Ma-
tris Virginis Chriſto Fappler fieret, ut amo-

ris & obſequij debiti neglectum pro ſe dul-

ciſſimæ Genitrici ſuæ ſupplere, ejusque ſibi⸗
favorem conciliare dignaretur: „ Dominus

X

354 PARS HI. CAPUT IV. §. 1. DE

„ ſe cum ſuma blanditate in amplexus Matris
„ amiciſſimos inclinans exhibuit ipſi omnem
„ filialem dilectionem, qua unquam erga eam
„affectus fuerat, dicens: Recole Domina
Mater amantiſſima, quòd peccatoribus ego
propter te ſim propitiatus; & reſpice hanc
electam meam eo affectu, ac ſi omnibus
„ diebus vitæ ſuæ tibi placita ſummaque de-
„ votione ſerviviſſet. Ad quod Virginea
„ Mater quaſi tota liquefacta, & in meſieain
„ dulcedinem reſoluta, ſe totam huic cum
„ beatitudine ſua, ob amorem Filij videba-
„ tur impendere. „ (e)

Si toti mundo peccatoribus referto ſuæ

dulciſſimæ Matris intuitu propitiatus eſt DE-
us. „ Quando placidiſſima ſua humilitate ma-
„ gis magisque habilitata, ferventiſſimo de-
„ ſiderio DEl Filium de ſinu Patris æterni
„ traxit in uterum ſuum virginalem, atque
„ ardentiſſimo ſuo amore amoeri Divino coo-
„ perando Divinitatem excellentiſſimam te-
„ nerrimè conjunxit, ac inſeparabiliter cou-
„ nivit humanitati: „ (J) quis dubitet,
piſſimum Redemptorem etiamnum intuitu
Matris tam dilectæ propitiari huic aut illi ho-
mini particulari, quem filialis erga tantam
Matrem devotio ſpeciali ipſius favore reddit
digniorem? Si totius humani generis Re-
demptor non niſi per Mariam a4 nos venire
voluit; non nimiùm dicimus, ſi fruéctum re-
demptionis itidem non niſi per manus Ma-
riæ

—

(e) §. Gert. 1I. 4. c. 49. (F) §. Gert. l. 3. c. 46.

DC

,tnire 4 ingr
40. Manm
gaburna Ne⸗
lun, mire ho
uns nettto h
nr edie
Nint, un ns
iis 1c Kenrik
he nolt ten
um, mninnin t.
Dctiden mon
1Nn Prkchien
fe Ne lentite Iii
men alſerere nn
im eſſe, guiſi
nss era D,
n tletius clin-
hunc dekedn
Oremn 4c Pltro
Aenr. Tos zue
Dlere niennn
On non nloee
nn & eſan
Ohuben nn
I, Mi men
erlgalim, 1
wümn „L⸗
Nhlgubns ſin
Mment,
Maninim

bnd!
3l imor

—

vrmn ebt 1
in umpinge,
ullulhuntaene
mennno e
ISzem

.
d

1, E Mrtinn

I
Gwo 1. „ℳ
— .

unmmun e

mr unDNe

AMORE CHRISTI MATRIS. 355

rfiæ tranſire ad ſingulos fateamur cum Ber-

nardo. Etſi enim unicum ac ſolum creda-
mus & adoremus Redemptorem Eſum Chri-
ſtum, totamque noſtram in ipfſius paſſionis
ac mortis merito ponamus fiduciam: ipſius
tamen Benedictæ Matris patrocinio ad hoc
nitimur, ut ipſius Redemptionis fructus co-
pPioſius ac ſecuriùs in nos derivetur, quô
nempe noſtra negligentia atque ſocordia, ne
dicam, malitia toties nos reddit indignos.
Equidem non dicimus ſub lethalis culpæ
noxa præcipi cultum Marianum, quod dice-
re ac ſentire Tridentinum prohibet: viciſſim

tamen aſſerere non dubitamus, raros admo-

duùm eſſe, qui ſalventur, ſi, cùm ſint devo-
tionis erga DEl Matrem expertes, nec fal-
tem alterius cujuspiam virtutis merito ſingu-
lari hunc defectum compenſent, ipſiusꝗue
favorem ac patrocinium hoc pacto fibi con-
cilient. Illos autem, qui quamvis virtutibus
pollere videantur, cultum tamen Matris Vir-
ginis non modò negligunt, ſed etiam vilipen-
dunt, & devotos ejusdem cultores deridicu-
lo habent & contemprui; parùm abeſſe ab
interitu, niſi maturè reſipiſcant, nobis tam
eſt perſuaſum, quàm certò credimus Anſel-
mo dicenti: „ Sicut impoſſibile eſt, quòd

„ illi, à quibus Virgo Maria oculos avertit,

„ ſalventur: ita neceſſarium eſt, ut hi, ad
„» quos convertit, juſtificentur & ſalventur.
Quod fi cuipiam duriuſculè dictum vide-
atur, is planè ignorat, idem eſſe, Mariam

2

356 PARS III. CAPUT IV. §. 1. DE

à quoquam oculos avertere, & Mariæ Fili-

um ſuos avertere; ut adeoque impoſſibile ſit

propitium habere Filium, qui Matrem ſibi
habet oftenſam. Videſis, ut ipſamet Virgo

glorioſa veritatem hanc Gertrudi oſtendit ad

oculum. Dum namque in feſto Nativitatis
ſuæ ipſam ſolitò devotiùs ſalutaret, vidit ad
pronuntiationem verborum iſtorum: Mos tu-
os miſericordes oculos ad nos converte! vidit,

inquam, Beatiſſimam Virginem mentum Fi-

lij ſui blandè tangentem, atque ipſius vultum

terram versùs inclinantem, cum dicto :
Mi ſunt miſericordiſſimi oculi mei, quos ad

omnes ine invocantes ſalubriter poſſum inclina-

re, unde & uberrimum fructum conſequuntur

Jalutis æternæ. (g) Imèò Chriſtus ipſemet ver-
ba Matris confirmat, dum vice altera Ger-

trudi iisdem verbis à Beatiſſima Virgine pro

corporis ſanitate ſupplicanti, pro Matre re-
ſpondit: An neſcis, quia miſe ricordiſſimo in-
tuitu te reſpicio, quando corpore caſtigaris,
vel mente turbaris? (B) Si igitur ad quos Mi-

ſericordiæ Mater oculos convertit, eosdem

& Filius miſericorditer reſpicit: quid expec-
tandum illi, à quo Maria oculos avertit?
Quisquis ergo ſalutem ſuam tot inter vi-
tæ hujus pericula in tuto collocare deſiderat,
miſericordiæ Matrem vera devotione ſibi ſtu-
deat demereri. Scitote filioli mei! ad ſuos
dicebat Philippus Nerius, & eredite mibi,
quia bæc ſcio: nullum aliud praſtare medium ad
ohbti
(2) S. Gert. l. 4. c. 53. (h) 8S. Gert. I. 3. c. 30. §. 9.

imncde dee Pors

s 108 vinch
Pgenit Ewel
n Benerlenn e
ncelutn et
r 1d enm cund
t, nulo no,
Eemmal. Hxecn
1 poht umn
iencos homne,
ckorumm. „ (
Niente Certruk,
II: »HKomh
Ftrenda! tbi on
ndi Pecegts on

ll t Rents

nddo Plett ii
Ver Cecit onnen
ſis lle, volienl
Iporeltgem n

un Cunii n

õ
õ
aCiupenre
in ier in 07
ibahuſime
r nn 4
ann Mlin
Lemrun

V
(Ao
4

winmen,

/
e
4

9

AMORE CHRISTI MATRIS. 357

obtinendas à DEO gratias, gudim ipſam Sanckiſ-
ſimam DEI Matrem. Huic nempe à½ Sanctiſ-
ſima Trinitate donatum eſt, ut ſit potentiſſi-

una poſt Patrem, Sapientiſſima poſt Filium,

& benigniſſima poſt Spiritum unttum; (1)

cui proinde nec poteſtas, nec ſapientia, nec

voluntas nos juvandi deeſſe poteſt. „ Matri

unigeniti Filj mei (DEI Patris ad Cathari-

„ nam Senenſem verba ſunt) à bonitate mea

„ conceſſum eſt, ut quicunque etiam pecca-
„tor ad eam cum devota veneratione recur-
„ rit, nullo modo diripiatur à dœmone in-
„ fernali. Hæc enim eſt à me eleéta, para-
„ ta & poſita tanquam eſca dulciſſima ad ca-
„»„piendos homines, & præcipuè animas pec-
„ catorum. „ () Quod ipſum DEl Filius,
audiente Gertrude; Matri ſuæ prædilectæ aſ-
ſeruit: „Ex omnipotentia mea, Mater re-
„vVerenda! tibi conceſſi poteſtatem propiti-
„»„andi peccatis omnium, qui devotè invo-
„ cant tuæ pietatis auxilium, qualicunque
„ modo placet tibi. „ (1) Sicut ergo DEus
Pater dedit omnem poteſtatem ſuo Filio, ut
cujus vulr, poſſit miſereri; ſic & Filius om-
nem poreſtatem dat ſuæ Matri, ut adeoque

b e voluntas Domini quodammodo in manu ejus
4

—— =
—

Ne 6dictus eſt? Sit ergo

dirigatur. (m) Cujus autem magis miſereri
velle credenda eſt pientiſſima Mater, quàâm
illius, qui vera ac ſincera devotione ipfi ad-

§. 2.

¹) 8 Gert. I1. 4. c. 12. (£) Bloſ. Mon. Spir. E. J.
() §. Gert. l. 4, c. 33. () Iſai, 53. 10.

35 8 PARS III. CAPUT' IV. §. 2. DE

§. 2.

De vera devotione erga Chriſzi Matrem.

6! cultus ac veneratio perfectioni & excel-
lentiæ perſonæ, quæ colitur, reſpondere
debet, & Glorioſiſſima cœlorum Regina, ùt
communiter ſentiunt Theologi, in primo jam
conceptionis inſtanti majorem à DEO accepit
gratiam, quàm ullus hominum, & Angelo-

rum; & ſi hanc gratiam continué virtutum
pPerfectiſſimarum exercitiò auxit, dum vixit:

planè conſequitur, Mariæ ſolius gratiam, ac
proin & gloriam citra comparationem tran-
ſcendere, adeoque etiam majori cultu ac ve-
neratione dignam eſſe DEI Matrem, quâm
reliqui Sancti omnes. Inde eſt, quòd uni Vir-
gini Glorioſæ cultum ſingularem hyperduliæ
ſolò cultu latriæ minorem, majorem verd cul-
tu duliæ, quo alios Sanfctos proſequimur, ab
ipſis Eccleſiæ primordiis fidelium devotio
decreverit; & ringente licèt orco, ac fruſtra
obganniente hæreſi, ad hæc usque tempora
ubique locorum in animis fidelium eatenus
invaluerit, ut vix ſe catholicum nominare au-
ſit, qui non in ſingularis erga DElI Matrem

devotionis teſtimonium confraternitati aut ſo-

dalitati cuipiam Eidem ſacræ nomen dederit.
Ut nihil dicam de quotidianis pietatis exer-
citis, quæ ut plurimùm precibus ad Deipa-

ram Virginem directis condiuntur: ac cum-

primis publica Roſarij recitatio, & terna per
dGiem

0NC

Annan n
rmn umm Nli
Ale Mns,
, Cmnds Ner
ſe ceroios
lades,
uminchamnd ie
num adrertere,
nimn Ceyid
4 dum non rin
iVrgmiadik
lencle eſcken⸗
Cicu riderele
Pe Aa Ceclin
Mimanus, Atii⸗
Cre videztur n
1 Gcim, Nihe
ul pulos Kyr
Muris en
Clos vid ſor din
Illi fot infm
res: umen en
Peecitonnm efef,
Ubenr gloc inen
ecunmmtons
uftin Niin
A/
6
e Aaimn

=

crrtdaunt dne
õ
mamnumren
in Mon clilke E
EAl uunn, gun
Puil ailum
Grne

.

acicnn
on

AMORE CHRISTI MATRIS. 359

diem Salutationis Angelicæ memoria palàm
teſtantur: cultum Marianum tam altas ubique
egiſſe radices, ut ex vero dici poſſe videa-
tur, Chriſtianos plerosque omnes Beatiſſimæ
Virgini eſſe devotos.
Japm ſi ad eos, qui Religionem in quocunque
demum inſtituto ac ordine profitentur, libeat
animum advertere; non ſine animi voluptate
Mariana devotio ubique propalam ſe oſten-
det, dum non minus Religioſos ſingulos Ma-
tri Virgini addictiſfſimos, quàm ipſa cœnobia
pleraque ejusdem cultui, aut etiam Nomini
dicata videre licet. Ut adeoque à ſolis ortu us-
que ad occaſum propagatus ubique cultus
Marianus, & filialis devotio ſpem certam fa-
cere videatur; inter illos, qui Chriſtiani,
ne dicam, Religioſi audiunt pauciſſimos &
quaſi nullos reperiri, qui non potentiſſimo
DEI Matris patrocinio freti rectà olim ad
Ccœlos viãâ ſint abituri. Eſto enim, hos inter
multi ſint infirmi, fragiles, & miſeri pecca-
tores: quamdiu tamen ſub alas Mariæ veri
eccatorum refugij, devotè confugiunt, non
habent quod timeant ab auditione mala æter-
næ damnationis. MWunquam malè peribit, qui
Genitrici Vingini devotus ſedulusque extite-
rit. (n)
Hanc fiduciam magis adhuc firmat cele-
bris illa viſio Gertrudi noſtræ olim exhibita.
Dum namque in feſto Aſſumptæ Virginis illis
verbis: Ut ſua nos defenſione munitos, zucun-
05

—

(n) §. Ignar. M.

9

360 PARS III. CQAPUT IV. §. 2. DE

dos faciat ſuæ intereſſe feſtivitati, devotiàs
intenderet, vidit Miſericordiæ Marrem beni-
gnè expandere pallium ſuum, quaſt ad ſuſcipien-
dum omnes ad ſe confugientes in ſpeciale patro-
einium. Et ne juſtis tantùm aſylum hoc aper-
tum quis putet; vidit inſuper diverſi generis beſtio-
lIas ſub pallium ejus accurrere, per gquas nota-
bantur omnes peccatores ad ipfſam ſpecialem de-
votionem babentes. Quas omnes Mater Miſeri-
cordiæ benignè ſuſeiptens, & quaſi pallio ſuo
Polezeye Tnrt manu ſua ſingulas contre-
ctando, guemadmodum quis blandiri ſolet catu-
lo ſuo. Per hoc manifeſtè inſinuans; qudm mi-
ſericorditer ſuſeipiat omnes ſo invocantes, &
qudm materna pietate defendit & protegit eti-
am adhuc peccatis deditos in ſe ſperantes, donec
eos PFilio ſuo reconeciliet veraciter pæniten-
tes. o) Quis hæc audiens cum Blofſio no-
ſtro non altùm exclamet: Fieri non potett, ut
pereat, qui Mariæ ſodulus & bumilis cultor
fuerit. () ðð “
Atque utinam cultus ille Marianus; quoô
plerique ſibi blandiuntur, tallis eſſet, qualem
& dignitas Matris Virginis, & ejusdem Filij
Equiffima voluntas poſtulat: tunc enimverò
non juſtorum modò, ſed peccatorum quoque
in miſericordiæ Matrem fiducia genuina foret
& ſecura; nec prô dolor, tot auimæ Chriſti
ſanguine redemptæ draconi infernali, cujus
in ipſo jam ortu caput contrivit Benedicta in-
ter mulieres, continuò in prœædam cederent.
Non
— —

() 8. Gert. l. 4. c. 49. (z) Bloſ. Can. Vit. Spir. c. 18.

eln wn cons
ant Ailericor
Mnre de N
n non depori,
üngüine gi
Mieminfi
arid wunns und
le incllgen!
DLI Muerment
& inpeenian
iurhie, G irt
nniſerie (
nen cogitit, oin
Driſi Merreme
Urlinum opi.
Plltpecenorgte
Kendi volumg
i Gid iglme
Min ,llenn
Menenline ſ
eſ ulanig
Mater Non eſt
ur , Hiiun
n lur, G
krolte,,

☛n

=
☛
=
= —

AMORE CHRISTI MATRIS. 36t

Non eſt ille cultus Virgini Matri gratus, qui
Wirginis Filio ingratus eſt. Non eſt illa vera
devotio, quæ bonam voluntatem comitem
non habet. Venerari Matrem, & injurium
eſſe Filio, non concordant. Qua fronte quis
uiee inclamet miſericordiæ Matrem, & dicat:
Monſtra te eſſe Matrem! dum peccandi ani-
mum non deponit, ſed veluti ſtillante adhuc
Filij ſanguine gladio, novâque intentans vul-
nera Matrem in ſuppetias vocat, ut ipſius pa-
AAEO„ krocini tutus audaciùs diutiusque crudelitati
aatn ſuæ indulgeat? An non hujusmodi ſupplici
aum DEI Mater meritèò reponat, quod illi ſcelera-
nin,, t0 & impcœnitenti . Vocatis me Matrem miſe-
Gulugt ricordiæ „ Jacitis me Peccatis veſtris Ma-
um Au Prei miſeriæ. Qui Mariam miſericordiæ Ma-
Ur trem cogitat, obliviſci non debet, ſimul eſſe
Iow Chriſti Matrem; cujus honori primò ſemper
ee conſultum cupit. Ut igitur Mariæ placere
f

.
4
1 Uu A

Poſſit peccatoris devotio, imd ut ſit devotio;
peccandi voluntas priùs abjicienda eſt. Au-
di, quid ipſamet S. Birgittæ dicat: Mater ſum
omnium juſtorum, & etiam omnium peccato-
rum emendare ſe volentium: (34) NB. emen-
dare ſe volentium ergo emendate ſe nolenti-
um Mater non eſt, nec ſalvâà charitate erga
ſuum ac DEl Filium eſſe poteſt.
Eccur igitur, dicet non nemo, ſupraà di-
Gum eſt: Defendit & protegit adhuc peccatis
cditos in ſe ſperantes, ſi retentâ voluntate pec-
candi fruſtranea, imò nulla eſt devotio? At
Seient. Sanct. Comp. B b re-

(2) Bloſ. Monil. Spir, c. 13.

362 PARS III. CAPUT IV. §. 2. DHE

reſponſi loco ſubſequa illic verba ſufficiunt:
Donec eos Filio ſuo reconciliet verè pœnitentes.
Hoc illis ſolatio eſſe poteſt, qui adhucdum
imperfecto tantàùm dolore ac diſplicentia de
miſero ſuo ſtatu afficiuntur, & necdum tan-
tum habent animi, ut peccati compedes plenè
abrumpant: inciamant tamen miſericordiæ
Matrem, & conſuetis ſuis exercitiis ad hoc
demereri ſtudent ejus patrocinium, ut gene-
roſam illam voluntatem ſeriò ſe emendandi
& verè pœnitendi ſibi à Filio impetret. Hos
nimirum inter illas beſtiolas ſub pallium beni-
gnæ Matris accurrentes numerari ultro fate-
mur; non item illos, qui Beatæ Virginis o-
pem eo animo implorant, ut impunè peccan-
do vitam tranſigant, & fub finem demum
vitæ Mariæ patrociniò pœnitentes decedant.
Hi nempe bona voluntate omnino deſtituti,
nihil ſibi certi de ſua devotione poſſunt ad-
promittere, eſtque miraculo ſimile horum

quempiam bene mori, qui de patrocinio mi-

ſericordieæ Matris temerè præſumens nun-
quam voluit bene vivere.
Miſſo igitur imperfecto illo, ſi non penitus
falſo Mariano cultu à bonæ voluntatis homine
penitus alieno, de illa jam veneratione ac de-
votione filiali, quæ Beatiſſimæ Virgini maxi-
mè grata, & nobis proficua eſt, non nihil a-
gemus. Non vacat hic referre ſingula devo-
tionis exercitia, quibus pro diverſo erga
DEI Genitricem, vitæque ipſius myſteria af-
fectu à variis variè colitur, & nunc hac, nunc
ills

orem

Uerimn rm
enms pen
Cbrr eies lu
Celenuirt, wug
ini Celedr
r fe ie
ukts ENln,
16, Wet onnes
Ne in el u
6n ohntun gti
Enecht orndne

a DEO hen

Nonilbus Ctincn
n Regine amn
pra hane lti
68 Mechricnmm
ne ſtluttinen:
il, hec Acttdn
im , gülin⸗
us Direr e .
Unkit, corfmnng
elemiomm
Us Crote 0
Nre perllltiit u
kim Eeni
unen Mnlt
e Hirt
Alun uecloe

eferi⸗

Nin Ueri
Ullie

5 i
doe Verd

AMORE CHRISTI MATRIS. 363

i illa precationum formula honoratur: cujus-
modi exercitiis pleni ſunt libri, & paſſim
ud proſtant venales., Interim quod orationem
et vocalem attinet, vulgaris illa, & tot B. Vir-

AY

ginis favoribus celebris precationum metho-
Se dus, juxta vitæ ac paſſionis Chriſti ordinem
Kr MI in decades diviſa, quam Roſarium vulgò di-
Inentie cimus, inter omnes primas ſemper obtinet,
IsINI utpote in qua illa ſalutatio Angelica Virgini
TrIn Hiend Matri omnium gratiſſima toties repetitur, &
küPE nulla DEO acceptior, ceu ſertum roſarum
wunIIN mMonilibus diſtinétum contexitur, & cœlo⸗
Arliim rum Reginæ coronæ inftar præſentatur:
n rin, „ Supra hanc ſalutationem (P. Virginis ad
IBfen enm » S- Mechtildem propria verba ſunt) ſupra
nsun » hanc ſalutationem nunquam homo perve-
ArinnEii, 9 Nit nec aliquis dulcis me ſalutare Ppoterit,
eeſelt „ quàm is, qui ſalutat in illa reverentia, qua
bn „ DEus Pater me per hoc verbum AVE ſa-
iid „ Iutavit, confirmans me omnipotentia ſua,
uinn » Ut eſſem immunis ab omni Evæ culpa. Fi-
lius quoque DEl ſua Divina ſapientia ſic
Niwet „ Ihe perluſtravit, ut ſim clarum ſydus, quo
, „Cœlum & terra illuſtratur, quod per hoc
»nomen MARIA, quod ſonat, maris ſtel-
la, notatur. Spiritus Sanctus etiam tota
„ ſua Divina dulcedine me penetrando, tam
„ gratioſam effecit, ut omnis, qui per me
„ gratiam quærit, ipſam inveniat; quod
„ innuitur per hoc verbum GRATIA PLE-
„ NA. In hoc quoque verbo DOMl-

1e,/ B8 b z „NS

— —

—

S

—

364 PARS III. CAPUT IV. §. 2. DE

„ NUS TECUM admoneor ineffabilis unio-
nis & operationis, quam tota Trinitas per-
fecit in me, cùm carnis meæ ſubſtantiam
Divinæ naturæ in una perſona copulavit;
ita ut DEus fieret homo, & homo DEus.
Quid illà horâ gaudij & dulcedinis ſenſe-
rim, nullus hominum potuit experiri. Per
„ BENEDICTA TU IN MULIERIBUS
omnis creatura mirando agnoſcit, & teſta-
tur me benedictam, & exaltatam ſuper u-
niverſa. Per BENEDICTUS FRUCTUS
VENTRIS TUl benedicitur & v extollitur
„ excellentiſſimus, & perutilis Fructus ven-
„ tris mei, qui omnem creaturam Vivificavit,
„ ſanctificavit, & in æternum benedixit. „(xr)
Hactenus DElI Mater. Prætereà myſteriorum
vitæ ac paſſionis Chriſti memoria, cùm glo-
rioſæ Virgini gratiſſima ſit, meritò ceu ex-
quiſitiſſima benevolentiæ captatio illi preci
ſupplici præmittitur, qua miſeri peccatores
humiliter flagitamus, ut noſtri in vita ac
morte memor Virgo Mater potenti ſuo pa-
trocinio nobis ſemper aſſiſtat. Ergo ver ex
anno tollit, qui neglectò Roſariéô aliis oratio-

227

2²

nibus vocalibus ut ut piis ac devotis DEl Ma-

trem demereri cogitat. Si devotioni tuæ a-
lia magis ſapiunt, memineris iſtud magis ſa-
pere Virgini glorioſæ. Oportet (ſi tamen
oportet) illa facere, ſed alterum non omit-
tere. “

Cæterùm quod devotionem internam,
ceu

— —
—

(rF) Hort. Mar, ar. 4. c. I.

C

Minn koii,
. eiutenui
t Muhre
engun e
Tyronn Iun
Gin hri, in
Ir exodons
aucn ſos kren
ftisrekckumn
loris Chrii
ide lig en
lerentis lun
06 Marir nemar
nini. Cbemtl
olro pro lide⸗
Mi ignomt
Inè teſtatum
GO gratos oleni
ſeorunden con
immeniund
flter comprin
lc gorillr le
fre Aniſben
Mmem nor ⸗
8 Natincinen
s Golorum
Nhm minis;
lnſbow

N oſdinr

nlr,
han pl

1

=S

n 4uumnr

DMCNSNN
A enuisudn
ECrinYUKn
Zenn aelini,
rrrs wEenonn

mmin cln

ui end a er

R
4
1

inl ſee

AMORE CHRISTI MATRIS. 365

ceu animam devotionis externæ attinet, &
tam orationi mentali quàm vocali pretium tri-
buit: nulla alia præſtantior, & Matri Virgi-
ni exoptatior eſſe poteſt, quàm quæ ipſius
Filio præ omni alia devotione cordi eſt. Au-
divimus ſuprà, in omnibus bonorum ope-
rum ac devotionis exercitiis, quibus Gertru-
dis cum ſuis ſtrenuè inſudabat, in charta an-
votatis relictum fuiſſe ubique vacuum, eò quòd
paſſionis Chriſti memoria iis deeſſet. Idem
ſibi de ſuis erga DEI Matrem devotionis e-
xercitiis dictum æſtimet, quisquis compaſſio-
nis Mariæ memoriam iisdem inſerere præter-
mittit. Quemadmodum enim Redemptori
noſtro pro ſuo erga nos amore, quem dolo-
roſa ac ĩignominioſa paſſione ſua ac morte ma-
ximè teſtatum reddidit, nulla re alia magis
nos gratos oſtendere poſſumus, quaàm ſi ju-
gi eorundem dolorum memoriâ recognoſca-
mus immenſum hoc beneficium, ipſique cor-
dialiter compatiendo aliqualiter rependamus:
ſic & glorioſæ Redemptoris, & doloroſæ no-
ſtræ Matri ſub cruce Filij per compaſſionem
intimam nos quodammodo parturienti majo-
rem gratitudinem præſtare nequimus, quàm
ſi ejus dolorum vivam memoriam noſtris in-
ſculpamus animis; & partem compaſſionis,
quam Chriſto pro nobis paſſo debemus, lar-
giamur dulciſſimæ ipſius Matri tam tenerè,
quàm dolorosè ipſi compatienti, & quodam-
modo commorienti.
Tunc nempe, cùm illas morientis JEſu
B b 32 Voces

366 PARS III. CAPUT IV. §. 2. DE

Vvoces inaudiit: Ecce! Eilius tuus; in perſo-
na Joannis, cui ſimul dictum eſt: Ecce! Ma-
ter tua; nos omnes adoptavit in filios, &
ſpirirualiter peperit quaſi tot Benoni, ceu
verè filios dolorum. Tunc, inquam, per bo-
nam voluntatem, & ſanctam intentionem imi-
tata eſt Chriſtum in alta crucis arbore ſiſpen-
ſum, & inter ipfas amariſſimas mortis acerbi-
tates, totis viribus anbelantem ad hbumani ge-
neris redemptionem; (5§) dum quod Filius pa-
tiebatur in corpore, Virgo Mater compati-
endo ſentiebat in anima, quam doloris gladi-
us totam pertranſivit. In his doloribus miſe-
ricordiæ Mater nos omnes enixa eſt, quæ o-
lim Filium ſuum primogenitum inter Ange-
licos concentus ineffabili cum lætitia in lu
cem edidit.
Si tot ac tantis cruciatibus conſtitimus
Mariæ, quinam appellare poſſumus Matrem
noſtram, niſi und ſubeat animum dolorum
ipſius memoria? Et ex illa bora, inquit ſacer
textus de Joanne, accebit eam diſcipulus in
ſua: (t) quidni & nos hanc Matrem doloro-
ſam accipiamus in noſtra corda, & frequen-
ti dolorum ipſius recordatione ac veneratione
gratos nos exhibeamus filios; & primam ac
principalem horum, uti & Filij ſui dolorum
cauſam, peccatum, modis omnibus elimine-
mus. Hæc nempe compaſſio Matri doloro-
ſæ gratiſſima eſt, ſi ipſius ac Filij ſui amore
reluctemur baſſionibus, & quæ nobis hinc in-

*

—

(.) S. Gcrt. l. 3, c. 64. (c) Joanhn. 19. 27:

NECN

cun hrt
olinh,
Semo ks Ni
arat, M
lelnines lhil
lchemnsekt
un geecnot, 3
ick in Omni!
muum eioncte
12 Kaerumemoe
n 1d entenn
fumtot gken
Firsconfelltum
Ca l. Wri⸗
iun aſiültum v
iſuo klann ien
gitfuggelln
Akeitonemn wein
ceret E 4
Cuin non ſne n
knnd, ſnm
elt De Clope
ntnenn, l,
n eakih un
Auni nale
Ri Crpe an

i 6lannisr
Cllnicnlrotr,
Uünbiinnn ger
Hunmn, Ugrat⸗

=
= =

ſr

lnlermm
l
14 üödlrduc
menl eh e⸗
Pimn ine 4A
l an uiu il

uis mim

Ar MWnaluen
an mnmn nn.
ebinn tit

Lt 1
„ Rr Mnencir
Rbc. .J

4 De.
I,
e. N“

AMORE CHRISTI MATRIS. 367

de accidunt adverſa, patienter toleremus.
Quanquam & ſimplex, dummodo devota,
dolorum Matris Virginis recordatio fructu
ſuo non careat, imò majoris ſit meriti, quàm
aliæ devotiones magis laborioſæ.
Id expertus eſt inveteratus ille dierum ma-
lorum peccator, qui ſexagenariò́ jam major,

W tranſactà in omni ſcelerum turpitudine vita,

nunquam exomolegeſi ſacra, minùs Evchari-
ſtiæ Sacramento expiaverat animum. Huic
jam ad extrema deducto, & nil minùs,
quàm tot flagitiorum veniam ſperanti, S. Bir-
gitta confeſſarium ſuum ſubmittere à Chriſto
Juſſa eſt. Vix tandem, ac non niſi poſt ter-
tium aſſullum, poſteaquam nempe de miſera-
bili ſuo ſtatu aliqua Birgittæ ex revelatione
cognita ſuggeſſiſſet, obtinuit Sacerdos, ut ad
confeſſionem totius anteactæ vitæ animum
adjicerer. Qua tandem per triduum inte-
grum non ſine magni doloris conteſtatione
peracta, ac ſumpto etiam ſacro Viatico de-
ceſſit. De quo poſteà Chriſtus Birgittæ: Bo-
nitate men, inquit, qua usque ad ultimum pun-
Cnm expecto hominis converfionein; meri-
tis Matris meæ (cujus dolori vivens ille ad-
buc in carne compati ſolebat) ſalutem inve-
nit. (a) .
Si talis tantusque peccator tantillo obſe-
quio Matri doloroſæ exhibito tantùm ſibi bo-
nitatem Divinam demeruit; quid illis non
ſperandum, qui gratam ejusdem Matris do-
B b 4 lo-

(„) Bloſ. Monil. Spir. c. 1I.

—

368 PARS III. CQAPUT IV. §. 3. DE

lorum memoriam non otioſa tantùm compaſ-
ſione frequentant, ſed vità ipsà ſtatui ſuo con-
formi continuò celebrant, dum amore Chri-
ſti paſſi, & Matris compaſſæ ſibi ipſis dolo-
ris cujuspiam, ſive mortificationis ſpontaneæ
patientiam indicunt, aut ſaltem adverſa unde
unde, à DEO certè provenientia patienti miti-
que animo ferunt. Quæ devotio quibusdam,
Sabathinis præcipuè diebus, familiaris eſt,
aut profeſtis B. Virgini ſacris, ut aliquam
corporis afflictationem, aut cibi potúsque a-
liqualem abſtinentiam conſuetis ſuis exercitiis
ſuperaddant; aut ſaltem quod omni corpora-
li mortificatione potius eſt, his diebus ab ali-
quibus licitis ſolatiis ac recreationibus ſe con-
tineant, cumprimis autem à minima etiam
DEI oftenſa ſolitò diligentiùs ſibi caveant: e-
contra in virtutum actibus Beatiſſimæ Virgi-
ni maximè gratis ferventiùs ſeſe exerceant.
Sed de hoc ſtatim plura.

De imitatione B. Virginis, praſertim in vir-
tutibus ipfſi maximè gratis.

QDaa Chriſto Redemptori noſtro gratum,
nobisque ad ſalutem ſit proficuum, dul-
ciſſimam ipſius Matrem Virginem vera devo-
tione venerari, hucusque vidimus; nunc a
ſcopum ipſum omnis cultûs & devotionis Ma-

rianæ propiùs accedamus. Enimvero DElI
Ma-

Mc

iun Lecorun
Dnn d anien
Ven Nedenpnn
fndod. Unt⸗
leno ean irtnt
l n arteire
Colusinr:
ISCcla ue
um virtutesle
lonis Marn e
Mpoqe ſinen
e clpiat, ai
Edueunt. Hr:
Nine dlis ein

AEen,i teglttt.

Cltur; Cumane
laem mos
Nnte ,r –
Hem, ſnul a
Uuin is4 D
ipini l
Mendum

nnes An

danlit

U
.

n aleitſser
n mmann
Sch di
Emrenuntneto
en? muint eunn
l⸗

ſnti peinni⸗

len Aumn

AMORE CHRISTI MATRIS. 369

Matrem uti Filio ſuo proximam, ſic & in
perfectione charitatis ſimillimam, adeoque &
noſtræ ſalutis cupidiſſimam eſſe, apud omnes
Catholicos in confeſſo eſt. Ideò namque DE-
um ipſum, qui charitas eſt, novem menſi-
bus geſtavit in utero, ut tota tranſiret in vi-
ſcera miſericordiæ, quæ futura erat Mater
omnium Electorum, fierique debebat eſca dul-
ciſſima ad capiendos homines, & ad Crea-
torem Redemptorémque ſuum ſuaviter attra-
hendos. TZalis eſt, talis à DEO facta eſz, ut
nemo eam borreat, nemo eam refugiat, nemo
ad eam accedere trepidet. (x)
Cultus itaque ac veneratio Virgineæ Ma-
tris occulta quadam vi ineſcat animum, ut e-
tiam virtutes illæ, quæ in hac pulchræ dile-
ctionis Matre præ cæteris relucent, magis
magisque ſapere incipiant, ſeriéque illi pla-
cere cupiat, cui qui placent, DEO diſplicere
nequeunt. Hôc amoris Divini artificio tot
animæ aliâs perituræ indies à vitiis ad virtu-

tem, à tepore ad fervorem ſuaviter indu-

cuntur; dum conceptéô ſemel filialis erga DElI
Matrem amoris igniculéô clarior ſemper in
mente lux oritur, ad videndam virtutis ho-
neſtatem, ſimul atque neceſſitatem. Sicque
paulatim finis à DEO intentus, ipſa videlicet
imitatio Virginis Matris tam amabilis obtine-
tur, ac unà DElI honor, & ſalus hominis.
ec enim putandum eſt, glorioſam DEI Ma-
trem ſuper omnes Angelorum choros exalta-
B b S§ tam,

() Bloſ. Can vit. Spir. c. 19.

370 PARS III. CAPUT. IV. §. 3. DE

tam, Sanctésque cæteros utl gratid, ſic &
gloriâ in imenſum excellentem, alia de cauſa
à miſeris terræ vermiculis cultum ac venera-
tionem ambire; quàm ut mediante hac devo-
tione creaturæ pretioſo PFilij fui ſanguine re-
demptæ illuc demum pertingant, ubi Re-
demptori ſuo æternùm gratæ, ipſius bonita-
tem perpetim amare & laudare valeant. Hic-
finis, hæc meta cultûús Mariani.
Quænam autem illæ ſint virtutes Virginis
Beatæ, quarum imitatione finis iſte infallibiliter
obtineatur ab omnibus, jam pauliſper diſpicia-
mus. Quanquam enim creaturam illam,

quam DkEus elegerat in Matrem, in omni

virtutum genere decebat eſſe perfectiſſimam;
tres tamen erant præcipuæ, quibus ad digni-
tatem illam proximè apta, & quantùm puræ
creaturæ ferebat conditio, reddebatur digna,
cujus ſubſtantia uniretur perſonæ Verbi æter-
ni in Chriſti humanitate: videlicet, innocen-
tiſſima Puritas, profundiſſima Humilitas, &
perfectiſſima Charitas. Hac virtutum triade
illam oportuit eſſe excultam, quæ eleécta ex
millibus, tota pulchra placere debuit Altiſſi-
mo, ut ex ea carnem ſumeret, ſibique uni-
ret eà unione, qua intimior præſtantiôrque

non datur. Ut diſcamus exinde, nos quoque,

ſi ſtabiliter uniri DEO in præſenti per grati-
am, & per gloriam in futuro cupimus, has
ipſas virtutes in aliquo ſaltem gradu nobis eſſe
neceſſarias, quas nec meliùs nec certiùs aliun-
de, quàm ex Matris Virginis imitatione, ac.

Pa⸗

6 omin e
mnickmillime

ſogerrer Donn
ſeren VWihcun
6 Coltum Nr
Prono fuo euun
ugide enpen
paofenteſun
Hummanam, 41
ie compken.
Dende innuituin
9 ſti in bo
PVittutum, gin
Venerande Tn,
Ochnuwi; un
Wle, Conpl
„ ., ALan
Nima i ceeton

)1Ngir, 61 Ne⸗

orero E
ite c hor
per ilam in
ulilo i
„Knmntonem ,
1Athnsbomn
Pireincii,

lkr omnes

A driNNN I
ri Mem N an
Aderfdiſinm
ne Clledn
n Emin ue

WNC.

er Nleſiz-
Vhla m

ut der

— et .
Zne

AMORE CHRISTI MATRIS. 371

patrocinio nos conſecuturos ſperare poſſu-

Mus.

Audiamus ipſam Virginem glorioſam hanc
veritatem nobis graphicè demonſtrantem.
Gertrudis noſtra in feſto Aſſumptæ Virginis
ad S. Synaxin acceſſura, eandem DEI Ma-
trem inſtantiſſimè rogabat, ut ſua pro ſe me-
rita offerret Domino, quò dignè præparata ſu-
ſciperet vivificum Sacramentum. Ad has pre-
ces Cœlitum Regina ipfi viſa eſt protinus è&
throno ſuo exurgere, ſtansque in conſpectu
fulgidæ ſempérque tranquillæ Trinitatis pro
ipſa offerre ſua merita, quibus ſupra omnem
humanam, & Angelicam dignitatem eidem
ſumè complacuit. Exinde quaſi loco cedens
blandè innuit animæ inquiens: „Veni eleéta,
„ & ſta in loco meo cum omni perfectione
virtutum, quibus ego aſpectum ſemper
„ Venerandæ Trinitatis in mei placentiam in-
„ clinavi; ut tu ſimiliter, quantùm tibi poſ-
„ ſibile, complaceas ipſi Beatiſſimæ Trini-
„ tati. „ Ad quod ipfa ſtupefacta cum ma-
xima ſui dejectione reſpondit: „Et quibus,
„ inquit, G! Regina gloriæ, hoc meritis
„ potero? Quæ reſpondit: Cum tribus u-
„ tique ad hoc habilitaberis. Primò, ut o-
„ res per illam innocentiſſimam puritatem,

„ qua Filio DEl in utero meo virginali placi-

„ dam manſionem præparavi, emundari me-
„ is precibus ab omni macula. Secundè, o-
„ rabis per profundiſſimam illam humilitatem,
„ qua ſuper omnes choros Angelorum &
„ San-

372 PARS III. CAPUT IV. §. 3. DE

„ Sanctorum merui exaltari, ut ſuppleantur
„ omnes negligentiæ tuæ. Tertiò deprecare
„ per amorem illum ineffabilem, qui me in-

„ ſeparabiliter DEO conglutinavit, ut præſte-
„ tur tibi copia diverſorum meritorum.,, ()
Quod cum Gertrudis, quàm poterat, devo-

tiſſimè faceret, translata eſt ſubitò in ſpiritu

usque ad celſitudinem gloriæ ſibi tam dignanter

meritis cœlorum Imperatricis conceſſæ; ubi
Domino Majeſtatis, ultra quàm dici poſſit,

Placita apparuit, omnibusque Angelis atque

Sanctis admirationi fuit, ac venerationi. (2)

Quod tunc Gertrudi, idem nobis omni-
bus à glorioſa DEI Matre etiamnum dici ar-
bitremur; ut nimirum quantùm nobis poſſi:
bile, illius interceſſione ac imitatione cone-
mur his exornari virtutibus, ſi placere Altiſſi-
mo, & ad intimam cum ipſo unionem cupi-
mus pertingere. Uthenim ad gloriam cœle-
ſtem nil coinquinatum admittitur, & ſoli mun-

do corde DEum videbunt in patria: ſic & in
via perfectionis nemo ad internam cum DEO.

unionem, ſapidamque Divinorum notitiam
unquam perveniet, niſi eès, quæ ſtatum cu-
jusque condecet, corporis & animi puritate
niteat; & ab omni eo, quod maculare po-
teſt affectum, & intentionem ſoli DEO pla-
cendi inficere, ſe ſervet imunem.
Et unde hanc animi puritatem in ipſum
etiam corpus redundantem hauriemus ſecu-
riùs, quàm à puriſſima Matre Virgine, α
pura

( S. Gert. lJ. g. c. 49. (.) loc., cit.

h

bin ebkee
Atüunen l

1

lencne wir
gid irun,
re unchedanmr
0nem, gento
er Uin buſs in
Darris in uerum
Diuinite, u0
Cctuhutr in
ini G mnmtſt
itn ,eſehetn
Aengwamn d
llo, lub cllini⸗
5o convocn in
Uipemoci pochn
luſte 10 m a
1 gurkinin
in uur /rn
ym Gn
liaſi e
AUllas, idj

divchne, ineen

–

linio, ee

4

4
Gün
õ
ven hvon
Nerenumnun daie
, umin i
r innemcne one⸗
mis iger 4i.

mm Dhmhrnal

meilte

Iamutwincke
unii küim
Cemunmutn
vennNN
er Devonm un

.

4

„ HNN
NN
N

4
1

=☛ —
—

AMORE CHRISTI MATRIS. 373

pura Sancitas, ut loquitur Anſelmus, (2)
& Sanctilſima puritas omnem creaturæ purita-
tem, ſive ſanctitatem tranſcendit incomparabi-
li ſublimitate. Unde licèt eximiam & admi-
rabilem præſeferret pulchritudinem corporis;
ex ejus tamen aſpectu, ut ex D. Bonaventu-
ra notat Caniſius, () omnes ad puritatei,
majorémque vitæ honeſtatem excitabantur.
Et quid mirum, ſi homines hujusce virtutis
odore trahebantur ad ejus amorem ac imita-
tionem, quando DEl Filius, qui paſcitur in-
ter lilia, hujus ſuaveolentiâ attractus de ſinu
Patris in uterum Virginis ſe demiſit, ubi ejus
Divinitas, ut S. Gertrudi revelatum eſt, (c)
ſic delectabatur perfrui puritate ipfius innocen-
tiſſimi & amantiſſimi cordis, ſicut ejus huma-
nitas paſcebatur lacte virginali. Nunc verò
poſteaqquam ad cœlos aſſumpta regnat cum
Filio, ſub caſtitatis vexillum omnes ſuo exem-
Plo convocat, ſuo præſidio confirmat, &
ujusmodi vocibus identidem compellat
Tranfite ad me omnes, qui concupiſeitis me,
& à generationilus meis implemini; ſpiritus
enim meus ſuper mel dulcis, & hbaæreditas mea

Juper mel & favum. Ego guagfi vitis fructifi.

cavi ſuavitatem odoris, &j fiores mei fructus

bonoris & boneſzatis. Cd)
UÜbi caſtitas, ibi & humilitas, cui ſemper
individua comes incedit. In Virgine glorioſa
qudò illa ſublimior, eò iſta profundior. Cùm
ete-

—

() De excell. Virg. c. 9. (⁵) Caniſ. de laud. Virg.
2. c, 13. (c) S. Gert. I. 4. c. 3. (4) Ecclcſ. 24. 23.

5
374 PARS III. CAPUT W. §. 3. DE.

etenim humilitas ſit cuſtos & conſervatrix eegeen
gratiarum, quò iſtæ ſunt majores & amplio- m i ſ
res, eò quoque humilitatem oportet eſſe pro- minte
fundiorem ac ſolidiorem. „Prima virtus Wdhtii

„ (ait S. Mechtildis Gertrudis noſtræ ger- ingsin u
mana ſoror) in qua Virgo ab infantia ſe h

25 ⸗ . . .7. Men
„ ſingulariter exercuit, fuit humilitas, qua ns cenb
„ ita modeſtè de ſe ſentiebat, ut cùm tot gra- inmd Adi, gu⸗

„ tiis abundaret, nulli tamen ſe creaturæ un- tunell Hir
„ quam prætulerit. „ Unde etiam, cum Ult, Meiin
DEI Mater ſalutaretur ab Angelo, turbata eft Iumn Munb n
in ſermone ejus, (e]) ſeque ancillam Domini (Qmne
nuncupabat; & quò magis ſublimabatur à mae, gont
DEO, ed ſe profundiùs ſemper in ſui æſtima- (hmianis, aib
tione demittebat. Quod ex tota Evangelica xkn!? Dioan a
hiſtoria pateſcit, dum ſingulari ſemper mo- o, galil
deſtia locum infimum ſibi vendicabat, & vix menlis, gligt
unquam niſi pauciſſimis, & plenis humilitate um adhiben
verbis locuta legitur: quamvis ùͤt Domina u, quund n
& Meſſiæ Mater ſuſpiceretur à fidelibus. TCa- (re pij man
lem nempe decebat eſſe Matrem Virginem;, itiis Snli,
quæ pulchra ac pura eſſet, ut placeret Altiſ- „Kymunlnu
ſimo; humilis autem, ut eſſet fidelis, nec , moor ooninm.
quidquam ex imenſis gratiarum theſauris ,„ 1,,)C
quibus affluebat, ſibi ipſi, ſed DEO omnia peliu inkeron
tribueret. . .. NNgnum elni
Quemadmodum autem dum in vivis erat imninnum mnon
Virgo Benedicta, hanc virtutem ſocias ſuas meig n
(ut S. Bonaventura advertit) ( non tam Kiecne⸗
verbis quàm factis docuit, ſemperque fuit ſfo- m uer
licita, ne qua illarum ſermone contra delin- ietlie
gue. ukn

ce) Luc. 1. 29. (J) Medit. Vit. Chr. c. 2.

1 ühmie
mt Mu

1Aden N

81, a
mhren Nhe,

— ),e
,, NMe

AMORE CHRISTI MATRIS. 375

queret, ne aliqua in riſu exaltaret vocem ſu-
am, ne aliqua ſuperflua aut injurioſa contra
parem diceret: ita & modò glorioſa in cœlis
humilitatem ſibi devotis potiſſimùm inſtillat,
ut quò magis in ſuo cultu & amore creſcunt,
ed plùs etiam proficiant in humilitate; cujus
evidens exemplum eſt humilis S. Franciſcus,
qui non alibi, quam in æde B. Virginis de
Portiuncula ſpiritum admirandæ humilitatis
hauſit, ubi etiam ultimum ſuum ſpiritum in
ſinum Matris Virginis demum exhalavit.
Quid tandem dicemus de Virginis Matris
amore, quo tota ardebat, utpote veſtita ſole
Charitatis, cujus duntaxat radüs illuſtrantur
cæteri? Dicere cogimur cum Sophronio,
„ Puto, quod quidquid cordis eſt, quidquid

„ mentis, quidquid virtutis humanæ, ſi to-

„ tum adhibeas, non ſufficiat, ut cogitare va-
„ leas, quanto indeficienter cremabatur ar-
„ dore pij amoris, quam totam repleverat
„ Spiritûs Sancti gratia; ita ut in ea nihil eſ-
„ ſet, mundanus quod violaret affectus, ſed
„ ardor continuus, & ebrietas effuſi amo-
„ ris.»» (£) Cùm etenim nullam unquam in
appetitu inferiori ſenſerit contradictionem,
nec unquam vel minimo veniali peccato ſtite-
rit continuum amoris progrefſum, nec etiam
corpus ejus virginale ſtellis purius ullum a-
ctivitati animæ attulerit impedimentum: nun-

E quam ipfius affectus erat diviſus, nec in di-

verſa ejus diſtrahebatur animus; ſed toto ſem-
per

—

(2) Sophr, Serm. de Aſſumpt.

376 PARS III. CAPUT IV. §. 3. DE

per amoris impetu ferebatur in DEum, &
novis identidem incrementis augebatur incen-
dium: ut cum primo vitæ rationalis initio per-
fectione charitatis ſuperaret homines univer-
ſos, in vitæ fine ipſos etiam Seraphinos tran-
ſcenderet, ideôque non alio morbo, quèm
vehementiã amoris ſuperatâ naturaâ, tandem
morti cederet. Nunc poſteaquam in centro
amoris DEO plus fruitur, quàâm Beati omnes,
etiam ipſius amor pervenit ad ſumum; & ſi-
cut de ſuperabundantia ejus Sancti omnes copio-
sà bauriunt gaudium, gloriam, & beatitudi-
nem indehcientem: () ſic & devoti Mario-
phili ſpem & fiduciam concipiunt, imitatione
ac interventu Matris pulchbræ dilectionis i)
in qua eſt omnis ſpes vitæ & virtutis (£) ad
eam denique pertingendi perfectionem chari-
tatis, qua reddantur apti dignique ad inti-
mam cum Sumo Bono unionem, modò per
gratiam, & aliquando per gloriam.
Quisquis igitur ad perfectionem Charita-
tis aſpiras: Mariam cogita, Mariam invoca.
Non recedat ab ore, non recedat d corde: Et
ut impetres ejus orationis ſuffragium, non de-
Jſeras converſationis exemplum. [1) Sic nam-
que eandem ſperare poteris gratiam, quam
Gertrudis olim vidit à Virginea Matre ſibi de-
votis impendi, dum ſingulorum animabus

per arctum complexum JEſum infantulum,

hoc eſt, amorem incarnatum imprimi con-
ſpe-

(5) 8. Gert. I. 4. c. 49. (4) Eccli. 24. 24. (&) loc. 6. 25.
(7) S. Bern. ſuper Miſſus eſt.

G

C

t en
Pernfinen
Ninstliur cult⸗
n inin, 1
en elat in

Un

Eankuenhreln
rn ſiplo en
Il Ahmyen

04

—

=

=

ANMl

Ue Dmm!
nu, unicf
, 3 luckegn
Imore DRlamor
Ttiychuritci
Memamorenzin
fketions, Cel dei
is Dyne ete
nea Aern n
1 Aendlms, 3
umi: Nun in

6 ui. Vlihi-

4 üli⸗ Aus⸗

theͤ

r r⸗
lin 1 0 n0.

lang

4

) 6 e

e
eene m i
1 *1 4
e ereee 6

rtiu,

3

n Min e

dcn li,

NEpit ininnr
1airn ilin /
minicornc.
ziei
am uN
l tümnn
5 n li⸗
n iti
um

Rimile eſt huic: Dili

AMORE CHRISTI MATRIS. 377

ſpexit. (m) Ita nempe venerando & imitan-
do Matrem Virginem aptus proximéque di-
ſpoſitus redditur cultor Marianus, ut & Fili-
um ipfius imitari, ipſiüsque in ſe charitatis
imaginem velut impreſſam animæ retinere,
& moribus expreſſam foris oſtendere queat,
donec in ſeipſo experiri nonnihil mereatur 5
quid ſit Eſum verè diligere.

CATYUT V.
DE
AMORE SUI IPSTIVUS

Diiges Dominum DEum tuum ex toto corde
tuo, guod eſt primum & maximum manda-
tum, (a) hucsque nonnihil attigimus, cùm
de amoré DEl, amore Chriſti, & amore Amoris
noſtri Evchariſtici aliqua diximus. Subjunximus
autem amorem ac imitationem Matris pulchræ
dilectionis, ceu medium ſingulare ad chari-
tatis Divinæ perfectionem feliciter enitendi.
Nunc ad alteram magni hujus pPræcepti par-
tem deſcendimus, nempe Dilectionem ſui &
Pproximi: Secundum autein, inquit Veritas „
ges proximum tuum ſicut
te ipſum. In his duobus mandatis univerſa lea
bendet & Prophetaæ. (*ο) Cùm itaque amor ſui
ipſius ſtatuatur pro norma ac regula dilectio-
Veient. Sanct. Comp. Cc— nis
) S. Gert. 1. 4. c. n. 22. 29.
5 dc D 3. (-2) Math. 22. 39

373 PAhKRs III. CAPUT V. §. 1.

nis proximi; neceſsè omnino fuerit, ſui ipſi-
us amorem in ordinem prius redigere, quàm
de amore proximi agamus; ne videlicet cur-
va regula nobis ſit occaſio in amando proxi-
mo à recta linea exerrandi.

§. 1.

Qualiter homo bonæ voluntatis reii diligat
Je ipſum.

Eſ amor proprius ubique malè audiat, &&
ipſum Philautiæ nomen vulgò tam ſit exo-
ſum, quàm res ipſa plerisque hominum cor-
de eſt: nihilominus amor ſui ipſius, ſi verus a-
mor ſit, omni non modò culpa vacat, ve-
ràùm etiam virtutis laudem ac meritum obti-
net; imò ſub eodem, quo jubemur diligere
proximum, præcepto nos fitringit. Aliud
nempe, & toto cælo diverſum elf, amare ſe
in ſe ipſo, & amare ſe in DEO, & ſecundùm
DEum. Prior ille amor ſemper inordinatus
eſt, ideôque & amor proprius appellatur,
quaſi, nullo ad DEum reſpeéctu habito, ſe
ipſum ſolum habeat pro fine, ſicut habet pro
principio. At verò amor poſterior, quo ſe
homo diligit in DEO, & ſecundùm DEum,
non modò amori Divino non repugnat, ut
etiam eodem, quo ille, motivéô gaudeat,
amori proximi præfigatur pro cynoſura.
Quinam aliàs ex vero dici poſſet: Secundum

autem eſt ſimile huic, ſi aberraret à primo,
motl-

N

itn 10
Randyms
ie au
Net keüm!

n, C ſ⸗
Llodss ue pran
Appolti wun
Colephum iun
1 hobann Non
Umn igcim ofen
emn MWheietn
Pene rohmmn
Ptoc propoin,
abillter ann
1d bons inn d
Com, & Irin
n impenli
Imoris (upe
Een) qubhmn
En, ſeper
Ile, cnnn
Konebonn
Higen,ſent
We lenle
eelnurer
Eikſpenti

e

.
l⸗

N

r te li

e⸗

1. A.
””äs
m ninei el

U1
71

SEeNN

ipins Slens:

D

DE AMORE SUI IPSIUS. 379

motivò⁶, quod DEO minus eſt, niteretur?

Ud enim diligimus DEum propter DEum,
ſive propter ejus bonitatem infinitam, qua
DEus eſt; ſic etiam nos ipſos ac proximum
diligimus propter DEum, five bonitatem
Divinam, quam ſpectamus in omni bono,
quod nobis ac proximo cupimus.
Suppoſità namque bona voluntate, qua
homo ſeipſum, ſuâque omnia refert ad DEum,
cui conſtanti propoſito placendi, & nun-
quam ipſum offendendi ſemper habitualiter
ſaltem adhærer: quamdiu per deliberatum,
ac plenè voluntarium peccatum non deſcifcit
ab hoc propoſito; omnia quæ ſibi bona ra-
tionabiliter cupit atque procurat, eò ipſo
quòd bona ſunt, & honeſta, referuntur ad
DEum, &ũ b à Chriſto Domino, ac ſi ipfi fo-
rent impenſa, acceptantur. „Quia pietas
„ amoris (ut ipſemet loquitur apud Gertru-
„ dem) qua humanam diligo ſalutem, com-
„ pellit me, ut quæcunque bona deſideret e-
„ lectus, ſemper reputem illum me deſide-
„ raſſe, cùm in me lateat, & ex me proflu-
„ at omne bonum: v. g. Si homo deſideret
„ ſanitatem, ſecuritatem, comodum, ſapien-
„ tiam, & ſimilia, ut magis queam cumula-
„ re meritum retributionis, frequenter repu-
„ to eum deſideraſſe me. Exceptéô, ſi deli-
„ beratè declinaret à me, ut ſcilicet ita deſi-
deraret ſapientiam habere, ut inde poſſie
„ſuperbire; ſive ſanitatem, ut malum per-
ficere poſſet. Et adjecit Dominus: Unde
Cc2 „ ſpe-

—

„

99
2)
25
99
25

2
1P
1
2
2
2
2
2
2
29
2
25
22
2

380 PARS III. CAPUT V. §. 1.

ſpeciales meos valde ſæpe ſoleo aggravare
infirmitate corporis, & deſolatione men-
tis, & ſimilibus, ut dum deſiderant contra-
ria bona obtinere, zelans amor cordis mei
valeat eos ſecundùm placitum liberalitatis
meæ copioſiùs remunerare.,, Quod
ſum Chriſtus non ſemel Gertrudi ſuæ facto
ſo confirmavit: e. g. Cùm noéctu „ ex ſpi-
ritualium intellectuum exercitatione nimis
eſſet debilitata, accipiens uvas recreavit ſe
tali intentione, quòd ipſum Dominum in
ſe reficeret. Quod Dominus magnificè ac-
ceptans ait: Modò fateor mihi recompen-
ſatam amaritudinem illam, quam de ſpon-
gia in cruce pro amore tuo bibi, quoniam
Ppro ipſa jam de corde tuo indicibilem dul-
cedinem ſugo. Et quantò tu puriùs ad
laudem meam corpus tuum recreaveris,
ed ſuaviùs ego me profiteor in anima tua
eſſe refectum. „ (d) Item cùm aliquando

29
ex morbo adhuc valde debilis in Paraſceve
Domini rogaretur à quadam ſorore, ut cibo
ſe reficeret, ipſaque recuſaret, donec finita
Paſſione abſolveretur Officium, Chriſtus blan-
dè ipſam compellans ait: „Reficere, dilecta!

29

in unione amoris illius, quo ego amator tu-
us in cruce vinum myrrha ac felle mixtum,
cùm guſtaſſem, nolui bibere.— Mihi qui-

dem ad hoc oblatum erat vinum myrrha-

tum cum felle mixtum, quò citiùs morerer.

Sed deſiderium multa patiendi pro homine

—

(“) 3. Gert. I. 3. c. 3r. (4) loc. cit, c. 51.

N1 R

ru ſe bib
Copkn m
Uinkundct,
Gnirent coler⸗

.

riumumcick
ſtns i derd
Un mn Doccel
comectle,
honarun :
lcemtiya cunen
ronn nokrstkte
ſem. IHMeogte
porentimment
Dore conono ſt
Cod eche
Telaria, mon
ckum prngm
ane (uln
Me in Ielien
Endutur? nnn
Congre lur
Dbento, ane
niibulgearn
4 D neni⸗
wine 1
G

—
=

⸗

Aem nii kunt
nilm Anr
e dli (nt
ewiahen 4
ri l gn 1

—

S auiendrt
UEN

6
.
6

atätm oatuh
nle

0, C.
S

et
4
—)
4
7*

DE AMORE SUIIPSIUS. 381

retraxit me, ne biberem. Tu verèò è& di-
verſo in eodem amore ſume omnia neceſ-
„ ſaria, & comoda, ut per ea in ſervitio meo
„ diutiùs viva conſerveris. „ (e) Et ne iſta
Gertrudi tantùm dicta quis credat, ſubjunxit:
„ Quoties tali devotione comeditut à quo-
„ quam una buccella, ego me fatebor cum
„ illo comediſſe, ac per hoc ab ipſo quaſi im-
„ potionatum eſſe: ac ſi tot pocula amoris
„ incentiva cum eo bibiſſem, quæ in alteru-
„ trum noſtros affectus ardentiſſimè inflamaſ-
„ ſent. Ideéôque ſecundàùm Divinam omni-
„ potentiam meam affectum amoris illius tem-
„ pore congruo ſatis dignanter ipſi manife-
„. Uabo. „ (O).
Quod de cibo, idem de alia quacunque
neceſtaria, aut rationabili recreatione corpo-
ris dictum puta; prout denuo Gertrudi ulti-
mis ante Quadrageſimam diebus, quando
nempe in diverſis gulæ peccatis potiflimàm
delinquitur à mundanis, Chriſtus aſſeruit:
„ Quicunque ſtuduerit ſingula ſua comoda in
„ bibendo, comedendo, dormiendo, & ſi-
„ milibus (quæ ex natura cogitur ſuſcipere)
„ el ſumere intentione, ut dicat corde vel
„ ore: Domine, hunc cibum, vel aliud quod-
„ cunque ſuſcipio in illo amore, quo tu ipſe

„ eundem ſancétificaſti, cùm in tua Sanctiſſi-

„ ma humanitate conſimili utereris, ad lau-
»dem DEl Patris, & ſalutem totius generis
humani, &c. IIle ſingulis vicibus quibus
C c 3 „ talt
(e) S. Gert. I. 4. c. 23. (FJ) loc. cit.

— —

382 PAkRS III. CAPUT V. §. r.

„ tali intentione aliquod ſuſcipit comodum,
prætendit coram me quaſi ſcutum quod-
dam firmiſſimum, quo contra diverſas mo-
leſtationes, quibus à mundanis infeſtor,
„ quaſi protectus defendor. „(g) Et cum
iisdem diebus primo manéè ſervis cœnobij in
coquina pulſaretur ad jentaculum, ac bona
Gertrudis ingemiſcens diceret ad Dominum:
„ Heu! me, mi Domine, quàm manè in-
ſurgunt homines ad infeſftandum te cibo.
Ad quod Dominus blandè quaſi ſubridens
„ dixit: Noli ingemiſcere, chariſſima! quia hi,
„ quibus modò pulſatur, non ſunt de nume-
„ ro illorum, qui contra me crapulà ſævi-
unt; quia per hanc prælibationem ipfi vo-
cantur, & incitantur ad laborem. Unde
& ego delector in eorum cibo, quemad-
modum quis delectatur in refe7tione ſui ju-
menti, quod pabulo paſcit, ad miniſtran-
dum ſibi. „ (H)
Ex quibus omnibus id demum ſatls con-
ſtare credimus, bona omnia, quæ ſibi ipfi
bonæ voluntatis homo rationabiliter cupit at-
que procurat, referri ad DEum, & à Chri-
ſto Domino tanquam ſibi ipſi impenſa ſuſcipi;
præſertim ſi habitualis illa bonæ voluntatis ad
DEum relatio, actuali intentione ad ipſum
dirigatur: quamvis hac eriam omiſſa, & per
actum contrarium non rerractata relatione

29
25

22
39
2²
E
22
22

habituali, actio hominis bonitatem fuam non

perdat, ut liquidò patet in ſervis illis clauſtra-
1
li⸗

— +d———

(5) § Gert. l1. 4. C. I4.

E S. Cert. l. 4. c. I13.

Ullgere, ſden
Cun ruiomdbine
etDbumzn
donn keftumn
t, Cun ſnin h
Pne wlet
Auglin Gnem
6 Qbumcxxn
Uunet in honir,
IPlcendi N)
enci propolo
loge imege nn
ne agit pro lu
Coiplo rknumn
Ndeuoguni ni
Coneguigr,onti
liKtuts ar e
Im komnnz eint
ne von referun
nj eo ili un⸗
6 ani per ho

n her pecen
Hugt honn eſt
tihaheniorie

Niopen

te

ibninen i
te
1A Eoen. C

DE AMORE SUI IPSIUS. 383

libus, quos veroſimiliter ceu homines ſim-
plices & rectos, habituali duntaxat ad DEum

relatione, eo animo ad jentaculum acceſſiſſe

credendum eſt, ut ſumpto cibo ad operas ex
officio peragendas alacriùs incumbant. Ergo
ut redeamus ad principium, homo bonæ vo-
lunratis eodem præcepto, quo jubetur DE-
um diligere, jubetur pariter diligere ſeipſum,
& dum rationabiliter ſe ipſum diligit, eo ipſo
diligit DEum; dum omnia, quæ ſibi impen-
dit bona, referuntur ad DEum, & DEO ſer-
vit, dum ſervit ſibi ipfi.
Hinc videas, quàm vera ſit celebris illa
Auguſtini ſententia: Ama DEum, & fac quod
vis. Quamdiu nempe bona voluntas integra
manet in homine, nec deliberato animo à fir-
mo placendi DEO, ipfique in omnibus obie-
quendi propoſito peccando deflectit: amor
quoque integer manet in anima, omniaque,
quæ agit pro ſua conſervatione & comodo,
facto ipſo referuntur ad DEum. Ex quo pro-
inde tanquam à majori ad minus, id quoque
conſequitur: omnia etiam opera externa, quæ
vi ſtatůs aut officij per diem agenda occur-
runt homini, etiamſi expreſſa ſemper inten-
tione non referantur ad DEum àùt finem ulti-
mum; eo ipſo tamen, quod ipſe operans ſe
ſuâque omnia per bonam voluntatem ordinet
ad DEum, nec peccato deliberato à propoſi-
to diſcedat, bona eſſe, Deoque grata, ac vi-
tæ æternæ meritoria, Quamvis citra dubi-
um ejusmodi opera actuali intentione anima-
C c4 ta;

384
ta, & cum ſanctiſſimis Chriſti actionibus uni-

PARS III. CAPUT V. §. 1.

ta majoris utique ſint valoris, ac ſublimioris
ſemper meriti.

Hinc dum aliquando Gertrudis fideliorem

ſui Monaſterij Proviſorem, Converſum Lai-
cum, Domino precibus comendaret, ipfius-
que laboribus continuis compatiens à Chri-

o peteret, ut ſuàâ gratiaâ fidelitatem ipſius ac

induſtriam compenſaret, Dominus reſpon-
dit: „Corpus illud, quod toties talibus la-

29
29
29
25
27
27
27
27
29
22
29
22
29
27
22
2²
29
25
27

boribus pro me laſſeſcitur, eſt mihi quaſi
quoddam theſaurarium, in quo tot drach-
mas argenteas repono, quoties ipſe aliquod
membrum comovet ad neceſſaria ſibi com-
miſſis acquirenda; & cor ipfſius eſt mihi
quaſi arca, in qua tot aureas drachmas re-
conditas mihi habere gaudeo, quot ipſe
recogitationibus inſtigatur, ſubditis ſolicitè
providere ad laudem meam. Tunc illa
cum admiratione dixit ad Dominum: Do-
mine! non videtur mihi homo iſte tam per-
fectus eſſe, quòd omnia opera ſua ita purè
aggreditur ad laudem tuam: ſed credo,
quod ſæpe etiam aliæ cauſæ inſtigent eum,
ut eſt, lucrum temporale, & per conſe-
quens comodum corporale. Et quomodo
tunc, tu impermixta dulcedo DEus, tales,
ùt afferis, in corde & corpore ejus pote-
ris habere delicias? „ Attendant hic, qui

continuis occupationibus externis diſtenti, ſe
minùs vacare poſſe Divinis conqueruntur

nonnunquam; attendant, inquam, quid ad

hæc

NNMNN

rirbennud

n ſolunn
e volunn
nliranlonn
rühnguls c⸗
Etsſus inelt

7

—
E

1

S

=—–

5

=

„

— =

S

6 Mamen N
6wiori Kaletet
is, dn mimnd
1n & oer w
rrpondem n
nes &ͤſglcincn
9(pelntennoned
(e etlim untne
örum himmm
revaler uprend
Felices imn A
1noluorie mie
unn ſenirr inn
opter noo et)
Dtolis vimnmmmtc
glihes lbiithene
Ure tMiondäirran
Mnum (i neniz
gnilig, lr n
Afolonbis 4
nlks, faching

=

Ilöfonnnnnen
nee7 ,
l,ien

hllls

a
.
0

ll l

n 1Ntri
liziein

DNeveNMAN Ricu

=

arii ni
mrs chenng
mt) or ie

4,

üDun
hmoleinkr
eniunne

1
AE ARe

Memm

„ℳ
Re
A

II Mlellde

n. I N

DE AMORE SUI IPSIUS. 385
hæc Chriſtus Gertrudi reſpondeat: „ Quoni-

„ am, inquit, voluntas ejus ſic adaptata eſt
„ meæ Divinæ voluntati, quòd ego ſemper
„ ſum ſuma cauſa omnium operum ejus. Er-
„ go in ſingulis cogitationibus, verbis, &
„ Operibus ſuis inæſtimabilem fructum lucra-
„ tur. Attamen NB. attamen, ſi puriori &
„ devotiori ſtuderet intentioni in ſingulis ne-
„ gotiis, tunc tantò ampliùs omnia negotia
„ ſua & opera nobilitaret, quantò aurum
„ Præponderat argento. ltem ſi cogitatio-
„ nes & ſolicitudines etiam puriori devotiori-
„ que intentione ad me dirigere ſtuderet, in-
„ de etiam tantùm nobilitarentur, quantùm
„ aurum optimum ad purum examinatum
„ Prævalet auro vetuſto & obſcurato. „(2)
Felices igitur, & millies beatæ animæ bo-
na voluntate præditæ, quibus eo ipſo DEus
ſumma ſemper ſuorumm operum cauſa eſtz ac ea-
propter non modò per pia exercitia, ac la-
borioſas virtutum actiones, ſed per ea etiam,
quibus ſibi ipſis vel aliis bona & comoda na-
turæ rationabiliter cupiunt ac provident, con-
tinuum ſuis meritis adjiciunt incrementum.
Auge gralias „ quæ merita ſperare poterunt
in difficilioribus, & cum naturæ reſiſtentia
conjunctis, ſi actiones tam faciles, & naturæ
hominis nonnunquam delectabiles tantum ha-
bent meriti? Si, inquam, bona naturæ, quæ
recto ſuiipſius amore homo bonæ voluntatis
appetit, ordinantur ad DEum, & acceptan-
Cc 5 tur

—B= —
(⸗) 5§. Gert. 1. 3. c. 65.

386 PAhRS III. CAPUT V. §. 1.

tur à Chriſto quaſi ſibi impenſa: quantò, ma⸗
gis bona gratiæ, quæ ordinatus amor ſui ip⸗
dus intendit, & per actiones virtuoſas iden-
tidem ſtudet augere, hac gaudebunt præro-
ativa, præſertim ſi initio ſaltem operis a-
kualiter referantur ad DEum, aut etiam
cum Sanctiſſimis Chriſti actionibus actuali:-
ter uniantur, & quà tales DEO offerantur?
Illa enim opera, quæ tali intentione fiunt,
„ intrahit ſibi cor Divinum, miro quodam.
„ & ineffabili modo in ſe nobilitando, & per-
39. ficiendo. Et quamvis quælibet opera bona
„ inæſtimabilem operentur ſalutem; illa ta-
„ men opera, quæ cor Deificum (Chriſti)
„ ſuo attractu dignatur nobilitare, & ad ſum-
„ mam perfectionem in unione ſui perduce-
„ re, tantò ſunt digniora, & per conſequens
„ etiam falubriora, quantò homo, ſive ani-
„ mal vivens mortuo cadavere dignior & ac:
„ ceptior æſtimatur. „ ()
Nec exinde bono operi tali intentione
cœpto multùm decedit, ſi ex innata homini in-
ſtabilitate per decurſum operis diſtrahatur
nonnunquam animus, & aliis cogitationibus
contra voluntatem occupetur; quod Gertru-
di in ſimili caſu ſibi metuenti Chriſtus his ver-
bis aſſeruit: „ Ego bonam voluntatem tuam
pro opere ſuſcepi; quia gratuita bonitas
mea hoc exigit, quòd quicunque integra
voluntate proponit aliquod bonum opus
perficere; ſi ex humana fragilitate, vel ne-
„ Cel-

—

29

—

(L.) §. Gert. I. 4. c. 9.

1

churke p

nlus e
O Z

1o,09,
u Nend
un ele non n
utbetun
zen Gertkuch
no dhele
tnden .
9Dommo knni
„Vongam mon
„funlunnh
1r fubin an
Uemn, ſbiee
9Necum 8,l
,bidus enen
9no Cwundnge
„pin tamen ni
5 Gnbis opehn
„Eputtehmn
„ WMelterur D
„Pennitent e
norcet, n
Uenam Col⸗
Khenrur gro
Ulens nenin
nuinorum,

n lernpor int

ſ

D. Men
UAll K
1

„.

1 4
1
, ,*

kiümm Cni
vwliier, ⸗
ie li enlic⸗
Kromeen
Umn ben

D Nei W N
jaimutmut
tn

in s nn

61

W.

DE AMORE SUI IPSIUS. 387

„ ceſſitate hoc negligit, ego pro facto vo-
„ luntatem illius reſpiciam ſimul & remune-
„ rabo. „(1) Imd etiamſi negligentia ho-
minis interveniat, quamprimùm tamen ſe
recolligit, pius Dominus laborem hominis ir-
ritum eſſe non finit, dumodo voluntate ple-
nè deliberata à DEO ſe non avertat. Quod
itidem Gertrudi accidit, dum aliquando in

bono opere „ ſegniùs DEO intendifet, ac

„ tandem ad ſe rediens hunc ſuum defectum
„ Domino confiteretur, timerétque ſe per
„ longam moram laboraturam, antequam
„ fuavitatem Divinæ gratiæ recuperaret, ſen-
„ ſit ſubitò benignitatem DEl ad ſe acclina-
„; tam, ſibique dicentem: Filia! tu ſemper
„ mecum es, & omnia mea tua ſunt. In
„ quibus verbis intellexit, quòd quamvis ho-
„ mo quandéôque ex huma-na fragilitate inten-
„ tionem ſuam negligit ad DEum dirigere;
„ pia tamen miſericordia DEl non negligit
„ Omnia opera noſtra æterna remuneratione
„ Teputare digna, ſi ſolumodo voluntas non
„ avertatur à DEO, &k homo frequentiùs
„ Pœniteat de omnibus, quæ conſcientia re-
„ mordet. „(mm) Per ejusmodi nempe pœ-
nitentiam & dolorem de negligentia admifla
Frecuperatur quodameodo deperditum, & to-
tius operis meritum homini bonæ voluntatis
manet integrum, quod vi ſolius intentionis
generalis DEO in omnibus obſequendi püſſi-
mus Redemptor interim ipfius quaſi nomine
col-

— r.— —

(6) loc. cit. c. 25. („) 8. Cert 1. 3 c. 30. S. 14.

383 PARS III. CAPUT V. §. 1.

collegit: prout denuo Gertrudi præter mo-
rem ſolitum, quo feriis ſextis Chriſti patien-

tis myſteria per horas ſingulas meditabatur,

aliis occupatæ, ac ſub veſperam eapropter

ſe accuſanti Chriſtus indicavit: „ Quod tu
„neglexiſti, inquit, hoc ego pro te ſupple-
29
„ meum, quod tu debuiſti recoluiſſe in cor-
„ de tuo; & exinde tam nimia plenitudine
„ intumuit cor meum, quèd cum magno de-
„ ſiderio expectavi horam iſtam, ut mihi fie-
„ ret hæc intentio de te. Et cum illa jam of-

„ ferre volo DEO Patri meo totum, quod
„ ego per diem pro te ſupplevi, quia ſine

„ tua intentione non poſſet tibi eſſe tam ſa:
» lutiferum.,, (2)

„

Ergo bona tam naturæ quàâm gratiæ ſibi

ipſi velle ac quærere homini bonæ volunta-
tis non modò licitum, verùm etiam præce-
ptum eſt, dum eâdem obligatione, qua te-
netur diligere proximum, tenetur pariter di-
ligere ſeipſum. Suppoſita itaque bona volun-
tate, qua DEum diligit, & ſe ſuâque omnia
ordinat ad ejus obſequium; diligendo ſe ip-
ſum, DEum diligit; quia ſe diligit propter
DEum, cujus ſervitio tam bona naturæ quàm
gratiæ ipſum aptum reddunt, & per conſe-
quens dignum ad amandum & laudandum
DEum tota æternitate.
Hoc interim ſolius bonæ voluntatis privi-
legium eſt, qua deſtitutus nil ſibi certi Parel
ad-.

(2) S. Gert. 1. 3. c, 30. J. 24.

vi: nam ſingulis horis ego collegi in cor

Neron inn⸗
iAlir ri
aiſti ſdort
Mdor enim
6s lermo c
Pum, & keomd
Uarnis homoe
t, gübig d
DEO cokene
lenng ehumen
more e 4
Cipllent:m:
1e, dtin m
Dhomo bant

Ne nocivd ant

Go nil frr,
Iine ſt dnn

Culn, onnnen

RR

ſch 1

ſlin in
Wierprr nr
Alſor Aen
nmem ett
h bone
Uheſentl 16

=

— =

DE AMORE SUI IPSIUS. 389

adpromittere. Voluntate ſiquidem per pec-
catum à fine ultimo deordinata, reliquæ ap-
petitiones & actiones omnes, etſi de ſe ma-
læ ſemper non ſint, ſemper tamen carent me-
rito, nihilꝗque juvant hominem pro æternita-
te, cui ſoli laborare vera ſui ipſius dilectio
eſt. Neque enim de alio ſuiipſius amore hic
nobis ſermo eſt, quàm de amore propter
DEum, & ſecundùm DEum, quo bonæ vo-
luntatis homo ea corporis animique bona cu-
pit, quibus ad ſerviendum & placendum
DEO conſervari promoverique poſſit, qua-
tenus eòô tandem æternùm frui, & in ipfius
Aen, d amore ac laude finem ſuum ultimum conſe-
Eiden qui valeat: dum econtra amor ſiui inordina-
tus, ùt in prima parte ſatis oſtendimus, quo
ſibi homo bona deleétabilia quidem, ſed ani-
mæ nociva cupit atque indulget, à fatali o-
dio nil differat, ac proin veri amoris no-
mine ſit indignus.

§. 2.

Qualiter hominem bonæ voluntatis ipfe etiam
defectus juvent ad profectum.

Q ſeipſum in DEO diligit, uti bonum
ſibi cupit & proſequitur, ſic & malum o-
dit & fugit. Malum autem omnium malo-
rum peſſimum eſt peccatum, præſertim ſi
grave ſit, & bonæ voluntati fatale. Leviora
enim ſive venialia, quæ bonam voluntatem
non

3290 PAäRS III. CAPUT V. §. 2.

non perimunt, lædunt tamen & debilitant;
& ipſa quidem mala ſunt, & ſui ipſius non
minùs, quàm DElI amori contraria, cujus
nempe fervorem reſtinguunt, & ſi diutiùs
hæreant in anima, ac identidem iterentur,
languorem plerumque periculoſum inducunt,
quo vigor bonæ voluntatis ſenſim elangueſcit,
ut infirmitas hæc non rarò in lethalem mor-
bum deſinat.
Inde eſt, quòd ſuæ ſalutis ſeriò cupidi,
dum non niſi bona innoxia ſibi exoptant, &
in ſuis adtionibus intendunt; quamprimùm
ex nativa ſua fragilitate & inconſtantia labem
aliquam notabilem contrahunt, aut levem e-
tiam defedtum minùús deliberaté admittunt;
nonnunquam graviter turbentur, & vix non
animum proficiendi deſpondeant: dum ma-
ligmi ſpiritús ſuggeſtione non modò bonæ
ſuæ voluntati, quam falſam ſuſpicantur, ſed
ipſi etiam gratiæ Divinæ, à qua ſe deſertos
metuunt, quodamodo diffidunt. Quo fit, ut
amiſsâ animi malaciâ, & amoroſa illa bonæ
voluntatis ad DEum affectione, aut inſtar
Caini à facie DEl profugi hinc inde vagentur,
& ad externa ſolatia, dum interno carent,
licentiùs ſe effundant; aut certè toti pavidi &
inquieti nonnunquam diutiùs ſuis incubent te-
nebris, nec priùs ad mentem redeant, ſua-
que cum guſtu repetant exercitia, quâm à
Patre ſuo ſpirituali ſolatium, aut à Confeſſa-
rio abſolutionem obtineant. .
Alii, qui ſibi videntur fortiores, & in
ſpi⸗

znertat,
lbnet khon
Terun le d
Nichmni. N
generollnte,
idere ninmiuen
ipetbie, Aun
ſe eos ooolimun
Ceechum : nn
lisviriusſit
Miſericontel
ehts⸗
uimverèmn
in winis b
Iis Eetectihnsch
Neminem etimit
M Cum mninnn
ſiken nilketdbe
, anr iud he
Enlug relcet 4
Mi Tkiohpti
nflpreri
blle ulii, de
Lincione ſii
“l ll 4

ſelne

„ unhe

A.
“
MIN AKe.

uſiennu!
Mam, gungnn
ra iNunndt A
Winun, arſen?
Cabens Anime;
GErton

NW de
In Cprr ſd

,Umdden
NW

Emmml e

Ae, un

„*1
P
l.
m.

6
far, )
6

1
Ni

G
.
.

nN
UII.

WeNR,

DE AMORE SUI IPSIUS. 3 9

ſpiritu magis exercitati, dum ejusmodi pa-
tiuntur infirmitates, ſibi ipſis graviter indi-
gnantur, & mirantur quodamodo, hunc er-
rorem aut defectum ſibi potuiſſe ſubrepere;
ac eapropter ſibi ipſis amarulenter lapſum
improperant, & indiſeretas nonnunquam pœ-
nas à ſemet expoſcunt, quaſi hoc pacto im-
poſterum ſe ab omni defectu lapſuque ſecu-
ros reddituri. Nec interim advertunt, hac
ſua generoſitate, ùt putant, in majorem re-
cidere infirmitatem; dum hoc fafcto occultæ
ſuperbiæ, & nimiæ de ſe ipſis æſtimationis
ſe reos conſtituunt, quaſi crederent, omnem
defectum à ſe oportere eſſe alienum, aut ſèe
ſuis viribus id præſtituros, quod ſoli gratiæ
ac miſericordiæ Divinæ referri debet in ac-
ceptis.
Enimverò non dicimus, quemquam ſibi-
ipſi in vitiis blandiri, aut nimiàm indulgere
ſuis defectibus debere. Id unum aſſerimus,
neminem etiam ſibi ipſi nimium eſſe oportere;
ne dum animum ob defectus leviores, aut
ſaltem minùs deliberatè admiſſos duriùs argu-
it, aut juſtò ſeveriùs condemnat, dejectum
Denirus reddat & puſillanimem in futurum.
toici Philoſophi dictum eſt: Ignoſce aliis
multa, nihil prorſus tibi: queod ſi alicui de-
bet eſſe uſui, de pacata duntaxat & modera-
ta correctione ſui ipſius intelligendum eſt.
Menſura namque amoris erga proximum,
eſt amor ſui ipſius: adeoque proximum te-
namur diligere ſicut nos ipſos, & nos iptos
utt

392 PARS III. CAPUT V. §. 2.

utl proximum. Sanè qui defectus proprios
absque animi turbatione ferre nequit, quomo-
do ſupportabit alienos? Qui ſibi nequam,
cui bonus? Quomodo alios emendabit in ſpi-
ritu lenitatis, ſi ſibi ipſi imprudenter iratci-
tur? Ad correctionem nempe ſalubrem tam
ſui ipſius, quàm alkerius pacato animo opus
eſt: & ſicut amor erga proximum patiens
& benignus nos obligat, ipſius defectus e-
mendare in ſpiritu lenitatis, ſic & defectus
proprios humili manſuetudine meliùs, quàm
turbulenta impetuoſitate vel ſeveritate nimia
emendamus. Faulatim (inquit noſter Ger-
ſen) &' per patientiam cum longanimitate
DEO juvante) meliàùs ſuperabis, qudm cum
duritia & importunitate propria.
Certè Chriſtus optimus perfectionis Ma-
giſter Gertrudem ſuam ,„ tam leni blanditate
„ ad ſalubrem ſuorum defectuum cognitio-
„ nem ſolebat perducere, ut ipſamet fatea-
„ tur, ſe inde ad tantam dulcedinem piæ
„ Ccomotionis multoties eſſe inductam, quèd
„ certò credat, ſe nullis minis terrendo ad
„ tantum affectum de cætero emendandi, &
„ Cavendi ſe unquam inflecti potuiſſe. ,„ (o)
mò alicubi Chriſtum alloquens his verbis u-
titur: „ Tam amicabiliter in his peperciſti
„ rubori meo, ac ſi tu (quod atiam nefas
„ eſt dicere dimidiam partem regni tui ex-

, inde amiſiſſes, ſi puerilem verecundiam

„ vVel in modico comoviſſes. Ita velut aſtu-
ta
„,

— —

(9 S. Gert. J. 2. c. 13.

iitentenime
dliobenie
mnmihu
Eeclg mes n
gm aWettlls
Renignüthmns
olen igvenn
Uim fugles iun
n uunnl ele den
vorrelkonest er
bemmur, K⸗
un de eiiufn
Uniitatem wis
Ineb ejuewa
eclionen ui
Mgrum cefcm
ſeipliphcenn
Aobis hennen
Mimum in Uton
Eiirokcten
aefllcinan
ninm Noltri e
e Pugnare
t, gubid e

D

iyummntt

pnniz alr g

1 en
nppticins M
1 n kUndie

Ann ni

L?,

elecl

0

quàm fragiles ſumus &

So 1 8

DE AMORE SUI IPSIUS. 393

„ ta quadam involutione revelaſti mihi ali-
„ quorum defectus tibi non placere: in qui-
„ bus defectibus ad me ipſam rediens culpa-
„ biliorem inveni me, quàm aliquem illorum,
„ quos mihi oſtendebas; cùm tamen nec mi-
„ nimo nutu mihi unquam notificaveris, quòd
„ defectus tales in me vel ſaltem modicè un-
„ quam advertiſſes. „ (9)
Benigniſſimus noſter Redemptor optimè
cognoſcit figmentum noſtrum, & ſcit nos 5
proni ad defectus,

tam ſimul eſſe delicatos & vitreos quaſi ad

correctiones: quæ niſi leniter ſuavitérque ad-

hibeantur, & rubigo cautè eradatur, timen-
dum ne penitus frangatur vas. Scit inſuper,
humiliratem nobis magis eſſe neceſſariam,
quàm ab ejusmodi defectibus imunitatem; nec
perfectionem noſtram in eo ſitam eſſe, ut
nunquam deficiamus, ſed ut firma conſtanti-
que ipſi placendi voluntate ejusmodi defectus
in nobis hærere nunquam ſinamus, ſed ùt
primùm in aliquo nos lapſos advertimus, hu-
militer mox doleamus, & amorosâ in ejus bo-
nitate fiducia mox reſurgamus alacriter. Hœc
nimirum noſtra perfectio eſt, contra imper-
fectiones Pugnare continuò, nec ad venialia

Peccata, à quibus ex toto liberi eſſe non poſ-
2 ¹ G

ſumus, unquam affici, aut ſpontanea eorum

is admiſſione, aut propenſione delectari.
WRS

Aliud nempe eſt, ex fragilitate, inconſi-
derantia, oblivione, aut motu ſubito leviter
ient. Sanæct. Comp. D d de-
—,.— =

„,9) §. Gert. l. 2. c. 23. —

394 PAhlRS III. CAPUT V. §. 2.

delinquere; & aliud datâ quaſi operâ, & a-
pertis oculis, vel affectata negligentia peccare.
Sunt quidam defectus (CDElI ad Gertrudem
verba ſunt) quos homo inſe recognoſcens
humiliatur & compungitur: & in his eſt
profectus humanæ ſalutis. Et tales defe-
Gtus permitto quandoque etiam amiciſſimis
meis, ut per ipfſos in virtutibus exercean-
tur. Sunt & alij defectus, quos homo re-
cognoſcens vilipendit, & quod peius eſt,
quandoque etiam pro juſtitia defendit, nec
ab his corrigi conſentit. Et ralibus defe-
Gtibus homo maximum incurrit periculum,
& perpetuum damnum. „ (49
Viges jam, quales defectus obſint homi-
nis profectui: quos nempe vilipendit, nec
cogitat emendare. Hujusmodi defectibus in-
ficfuntur illi, quibus modica perfectionis, ne
dicam, ſalutis cura eſt: ij inquam, qui à mor-
talibus ſe obſervaſſe contenti, venialia nihili
faciunt, & ut libertati ſuæ ac ſenſualitati in-
dulgeant, DEl offenſam non metuunt, modò
hæc ipſis pœnam æternam non inducat. Ex
borum numero ſunt nonnunquàm etiam BReli-
gioſi, qui etſi ad perfectionem ex profeſſo
teneantur, abundè tamen ſibi feciſſe videntur,
ſi graviori noxa ſe non obſtringant, de mino-
ribus interim parùm ſoliciti ſacræ Regulæ, &
ordinis ſtarutis (tanquam legibus, ùt ajunt,
merè pœnalibus) paſſim contraveniunt,

ſi impunè poſſint, identidem iterare nulli ſi-
bi

—

9
22
29
,
99
9)
99
95
99
9
92
95

(J7) §. Gert. 1. 4. c. 2.

N MN

ſeien lam.
rctue her
toiton Ols
ohttecmon
Turtim M agn
6ramemciur.
mne Keohit
Nigter Nos e
s Eptobrnet
ungmun pen
PNdaat cicento:
Uhileecekettdien
fectt, (udsrin
Liced, gui bin

te gon olhont

Uimi Curiiihene
Unils errond in
nes lemittnte
ni ſuayi annt
Ptbuodentiongi
eprn in Dkl bone
NOren enarteln,
iuroliig
lin ſbipeninh
ere
Mlu ene

e ucherteni,
F conturben

Ritluinin⸗
innen ,

a
=—
E=

Eem Luu
”

Seeds oklr kon

e iſrenli,
Glckicthiein
ktapettni
e onen Cunoe

Ti, fn

4

len lit
N NeNn
zNAH dve.

DE AMORE SUI IPSIUS. 395

bi religioni ducunt. Tales defectus utl cum
bona voluntate paràùm concordant, ſic etiam
acriori lixivio opus habent, quàm leni tan-
tùm ſuavique admonitione. Cùm erenim pri-
ma medicina ſit agnitio morbi, quamdiu de-
fectus contemnitur, culpa non agnoſcitur,
nec proinde recipit medelam. Quemadmo-
dum igitur alios etiam duriùs arguimus, &
acriùs exprobrando inſtamus, ſi nullâ erroris
ſui tangantur pœnitentiâ, & malefacta parvi-
pendant dicendo: Quid feci? ita & ſeipſum
in hiſoe defectibus vehementiùs objurgare con-
decet, quos necdum ſeriò averſatur animus,
& ideò, quia levia judicat, efficaciter emen-
dare non proponit. At ſi expugnatâ ſemel
animi duritiâ ſpontanea ſequatur deditio, &
humilis erroris agnitio: tunc nempe minæ

omnes remittendæ ſunt, & mutataâ quaſi per-
ſonà ſuavi admonitione erigendus eſt animus,
ne abundantiori triſtitia abſorbeatur, ſed con-

cepta in DEl bonitate fiducia ad novum fer-
vorem exardeſcat, firmitérque ſtatuat, ab e-
jusmodi defectibus Bono DEO tam exoſis,
quàm ſibi pernicioſis deinceps pro viribus ab-

ſtinere.

Nullus itaque de quotidianis ſuis defecti-

Wbus ex inadvertentia, aut infirmitate ſibi ſub-
repentibus conturbetur; ne videlicet hac tur-

bela ac puſillanimitate profundiùs cadst, quàm

ullo defectu. Quid enim adeò mirum, infir-

mitatem infirmam eſſe, & fragilitatem fragi-
lem? ab ejusmodi venialibus, dum vivimus,

D dz ex

396 PARS III. CAPUT V. §. 2.

ex toto eſſe imunes non poſiumus; bene au-
tem ab affectione, aut complacentia ad illa.
Dum autem, ùt primùm comittitur defectus,
nobis diſplicet, ac dolemus; nobis nunquam
placet, aut in affectione noſtra adoleſcit hæc
ſoboles, quin potiùs in ipſo quaſi partu op-
primitur; ſi mox ad DEum converſi humili-
ter agnoſcamus culpam, & pœnitendo ultro
luamus pœnam. Ita prorſus, quem ſtatim
pœnitet peccaſſe, penè innocens eſt. Hinc
Chriſtus Gertrudi ſciſcitanti: Qualiter macu-
las quotidianorum defectuum quâm optimè
ac citiſſimè abolere poſſit? Reſpondit: „Nun-
„ quam per tempus ſinas in te durare; ſed
„ quàm primùm agnoſcis te maculatam, ſta-
„ tim devoto corde dic verſum: miſerere
„ mei DEus! vel: unica ſalus Chriſte JE-
„ ſu, da ut per ſaluberrimam mortem tuam
„ deleantur omnia mea delicta. „(1) Ac ſi
piiſſimus Salvator quodamodo expectet, ut mi-
Jereatur noſtri, () ac ideò ejusmodi in no-
bis permittat defectus, ut his quaſi admoniti
recurramus ad ipſum, ac nos pro defectibus
humiliando gratiæ ſuæ reddamur aptiores.
Usque adeò ejusmodi defectus non ob-
ſunt hominis profectui, aut DEO nos red-
dunt ingratos; ut etiam amantiſſimus Redem-
ptor Gertrudi eorundem omnimodam in ſe
abolitionem flagitanti reſponderit: „ Et qua-
„ re velles, ut ego privarer honore illo, &£

„ tu infinito fraudareris prœmio, quod lu-
Cra-
97

tr ) S. Gert. Il. 3. c, 37. (⁵) Lſai. 30. 18.

N1NN

8 s un
t nolcens,

=
=

1¹
tn Cuurrun n

Aberet, d Nen
1ics OPonens,
ler Aghut
Miplumtüzen
ognoles
eocan ihi,e
gudc mimn ick⸗
ſpilen, Aun
Nro moggtün,
Eero pro akem
Eeodi. „ Hkdh
g luii inpen
goriabuncln e
ecere, Klini

n ſulim znde

Utlent neine

Cr Dyiunicr
NErore rollt
g ver Cfohn⸗
Im inuniium le
1n gli ſan conin
tkgninr
lit imniin
insn
Kimedll no⸗

n
6 1

M
1 DE AMORE SUI IPSIUS. 397
mn

ng. » craris, quoties illum defectum vel ſimilem
Au „ in te recognoſéens, de cætero cavendum
en „ bProponis? Nam quandocünque aliquis ſtu-
„ det pro amore meo defectus ſuos devince-
6 „ Te; tantùm mihi exhibet honoris, & fide-
„»„ litatis, quantùm miles aliquis Domino ſuo
n » exhiberet, ſi ſtrenuè ſe in bello contra ini-
,Apulun „ micos opponens, omnes manu forti viri-
Aurkmin „liter expugnaret, & proſterneret. „ (t)
Emmnül Quod ipſum alias confirmavit his verbis: „Ut
um Eunm „ cognoſcas & magis certificeris, modèò o-
e ſtendam tibi, quanta dignatione accepto,
i,A quòd anima fidelis poſt transgreſſionem re-
isiklnrjl „ ſipiſcens, & ad me rediens compungitur
Senuia „pro transgreſſione, cum propoſito de cæ-
win nen „tero- pro poſſe, me auxiliante, peccata ca-
aliltile. „ vendi. „ Hæc cùm diceret, vidit Filium
mmmII Regis ſumi imperiali honore inſignitum qua-
ſi gloriabundum ante thronum DEl Patris
procedere, & ſuaviter cantare: Vidi civita-
tem ſanctam Jeruſalem. „ In quibus verbis
„ intellexit inæſtimabilem dulcedinem, qua
„ cor Divinum afficitur, quoties aliquis cum
„ Mærore recolit, ſe per elongationem cor-
„ dis, vel diſſolutionem verborum, aut ope-
„ rum inutilium receſſiſſe à Domino DEO
„ ſuo, qui tam continuis beneficiis prævenit,
„ & ſubſequitur ipſum, & cum deſiderio
„ proponit ſimilia de cætero velle cavere.
„ Quod quotiescunque facit, toties Filius
„ DEl inæſtimabili novæ exultationis ſuavi-
D d 3 tate

—

(24) 9. Gert. 1. 3. c. 58.

3929 PAkRs III. CAPUT V. §. 2.

„: ötate afficitur. „ (u) Hunc in finem ali⸗
ꝗquando inquirenti Gertrudi, quid inter diver-
ſa, quæ ſibi Dominus ex largiflua ſua pietate
dignatus eſt impartiri, utiliſſimum eſſet ho-
minibus manifeſtari ad ſuum profectum? Do-
minus tale dedit reſponſum: „ Valde utile
„ eſt, hominibus notificari, quòd utiliſſimum
„ foret eis ſemper memorari, hoc ſcilicet,
„ quòd ego Virginis Filius pro ſalute gene-
„ ris humani adſto ante DEum Patrem; &
„ quandocunque ipſi ex humana fragilitate
„ delinquunt corde ſuo, ego immaculatum
„ cor meum pro ipſis DEO Pateci offero in e-
„ mendationem. Cùm verdò delinquunt ope-
„ re, ego perforatas manus meas exhibeo,
„ &G ſic in ſimilibus, in quibuscunque delique-
„ rint, ſtatim innocentia mea placat DEum
„ Patrem, ut pæœænitentes ſemper facilem ob-
„ tineant indulgentiam. „ (ℳ)
Quis hæc audiens pro quotidianis ſuis de-
fectibus admodùm turbetur, dum paratam
ſemper medicinam ad manum habet; imd ipſe
medicus avidè expeétet, ut medeatur proti-
nus patienti, ſed petenti, ſed pœnitenti? Quid
trepidas timore, ubi non eſt timor, devota,
ſed nimium delicata anima? & defecétibus tu-
is profectum virtutis impediri metuis? Infir-
mitas hæc non eſt ad mortem, ſed pro glo-
ria DEl, majorique tuo profectu. Qaare ſi
deinceps ejusmodi contingant, absque ommi
Perturbatione ac dejectione animi culpam oci
às

(2) 5, Gert. 1. 4. c. Go. (X) 5. Gert, 1. 3. c. 40,

Fmim vehhin
tnind, gln
in, idi hn ⸗
nid s
erolzonmn ⸗
1(repobet,ell
Een mori mnin
Pe. Lccarinn
1 Geteckus inn
ethaud dube u
en vehenenm
Türmitate A in
O amten ſun rln
Nd tecti dD
Cotce in undin
n, Noda de
Eickiormnn ten
llit, e ien
is inpropenn
ehr amicum
un nen, confie
Hdhtongto⸗s
lnäum Cautid
D encen

D.

1

=—

v, end Mnouene
DDLAuieterr

rCelunt
ls Netg elliben

Aor Dn

Ahnnidhn')
Algt

rr Dnm t

1
1

1A Mmn hul

.
4
1
1

DE AMORE SUI IPSIUS. 399

s agnoſce, & amanter ad DEum te conver-
tens humili confidentia ad vulnera Redempto-
ris confuge, dole, inclama, brevique aſpira-
tione veniam expoſce, ac deinceps in tuo o-
pere, ac ſi nil finiſtri accidiſſet, quietus pro-
redere.
Qudd ſi poſteà vacat, & ob admiſſam ne-
gligentiam te ipſum in jus vocare libet; pa-
cato animo, quaſi cum altero tibi eſſet nego-
tium, tibi ipſi dic cum Saleſio: Eja cor me-
um! quid agis? etiâmne ſervire DEO, ejus-

que voluntati obſequi tibi decretum eſt? Quid-

ni (reponet, etſi non nihil ſubtimidè) equi-
dem mori malim, quàm ab hoc propoſito re-
ſifre. Eccur igitur ſic ceſpitas, & in priſti-
nos defectus iterum iterumque relaberis? di-
cet haud dubiè: ex improviſo, ex ſubito mo-
tu, ex vehementia paſſionis, imò ex nativa
infirmitate & inconſiderantia accidiſſe; mo-
dò autem jam reſipuiſſe, & agnito errore de-
nuo rectà ad DEum velle incedere. Si hoc in
corde tuo audias reſponſum, bono eſto ani-
mo, & modicâ pœnitentiâ contentus tibi ipfſi
delicti gratiam facito, cui Divina bonitas jam
indulſit; nec ulteriàs turbes te ipſum, aut
duriàs improperando reddas pufillanimem,
ſed velut amicum compellans dicito: Eja!
anima mea, confide in Domino, & Salvatori
tuo tam prompto- ad veniam grata eſto! Vir-
tutis ſemitam cautiùs incedamus deinceps;,
& Altiſſimi adjutorio freti ad hunc lapidem
denuo non offendamus. Hoc paéto ſurges
D d 4 ſem.

400 PARS III. CAPUT V. §. 3.

ſemper à lapſu fortior, ipſique defectus &
imperfectiones inſtar graduum tibi ſubſervi-
ent ad ſcandendum culmen perfectionis.

§. 3.

Quæ nam ſit optima ratio diligendi ſeipfum.

Dlligentibus DEum omnia cooperari in bo-
num, & non modò actiones quasvis na-
turæ ac rationi conſentaneas, ſed ipſa etiam
comoda & ſolatia corporis, & quod magis
eſt, ipſos quoque defectus & peccata, quam-
diu bona voluntas integra manet in homine,
conducere ad profectum; vidimus hucusque.
At at, hoc ipſum forſitan nonnemini faceſſit
moleſtiam, quòd certò non ſemper ſciat,
num illa toties laudata bona voluntas ſemper
ſit integra, aut ſi adſit, an omnia ex ipfius
imperio, quæ agit, promanent; vel potiùs
ex amore ſui inordinato pleraque trahant ori-
ginem, ut illud aurei libelli fors locum ha-
beat: Saæpe videtur eſ charitas, & eſt magis
carnalitas. Usque adeò nempe occultè ſeip-
ſam quærit natura, ut non ita ſemper pronum
ſit, lucem à tenebris, falſum à vero ſtatim di-
ſcernere. Quod non tantùm in actionibus,
quæ comodi quidpiam afferunt ſenſibus, ſed
in exercitiis quoque ſpiritualibus intervenire
ſoler; dum illas delectationis ſenſualis quæ-
ſitio, iſta minus recta intentio non rarò clam
inficit, & dum homo putat agi lhirin
2

1

lim ih
N n
linam
NuNüns in
rn dk cor,
Serproprl⸗
Paigdnm be
liz i gohs
Oklim mguen
lcche kadi⸗
In Comiveri un
le & honoten
Aij veld ie
Dertinectinun
hleguinnber
canflut 1
Ullerius corhn
Strigalem iüe
IGnt muners,
ſkuum ſicollnd
N; non Ken
Pelionen Unmi
n Collum n
Pini inpli e
Lfen Khonn

V

D
liſ
Vnz 6 l

Ndhmgkunge,
mmnmin eli
ulener r,

nWos ohr

.

9

1 4
Entu, 0 ,

1
Geun, n
Murri une

DE AMORE SUI IPSIUS. 401

DEI, agitatur à ſpiritu nequam, amore nem-
pe proprio ad DEum neutiquam ordinato.
Quod tum maximè timendum, cùm ani-
mus avidè nimis inhiat comodis, aut plus,

qum par eſt, corporis neceſſitatibus indul-

get; vel ex proprio ſuo judicio cum ſingula-
ritatis cujusdam nota quibusdam ſe exercitiis
addicit; à quibus ſi quovis modo impedia-
tur, ſtatim inquietus redditur, atque turba-
tur; ſicꝗue facto ipſo oſtendit: amorem pro-
prium dominari animo, dum ſolius DEI a-
more & honore moveri ſe arbitratur.
Alij zelò imoderatô ducti negotiis ad ſe
nil pertinentibus paſſim ſe ingerunt, putant-
que obſequium ſe præſtare DEO, ſi hunc vel
illum cormilin ſuo operâque juvent, vel econ-
tra alterius conatibus ſua opinione minùs re-
ctis tragulam iniiciant: tametſi interim, quæ
ſui ſunt muneris, ipſi negligant, & domum
alienam ſuccollando propriam collabi ſi-
nant; non advertentes, occultam aliquam
paſſionem, propriumque amorem, ac ſuper-
tiam occultam in cauſa eſſe, dum honoris
Divini impulſu, aut ſuaſu amoris proximi id
à ſe fieri falsò opinantur.
Sunt prætereâ nonnulli, qui in multitudi-
ne operum, ac exercitiorum ſpiritualium rei

ſumam conſtituunt, putântque ſe maximam

meritorum meſſem collecturos aliquando, ſi
quidquid legunt in libris, vel audiunt factita-
ri ab aliis, actutum imitentur; ſicꝗqᷓue paula-
uim tot ſe onerant devotionibus, confrater-
D d ˖ ni-

40o2 PARS III. CAPUT V. §. 3.

nitatum obligationibus, ac diverſis exercitiis,
ut üs omnibus debitè perſolvendis pares non
ſint. Hinc privatis jam exhauſti & ad comu-
nia laſſi modicum in ſpiritu proficiunt, idem-
que ipſis accidit, quod quibusdam homin-
bus, qui licèt multùm comedant, ſemper ta-
men macilenti ſunt & languidi, quòd virtute
digerendi careant: dum econtra alij & parùm
comedunt, & bonæ tamen formæ, integræ-
que ſunt ſemper valetudinis, quia ſtomacho
non plùs ingerunt, quàm cui concoquendo
naturalis calor ſufficit. Ita prorſus cum ope-
rum & exercitiorum multitudine res ſe ha-
bet. Qui pauca opera & devotionis exerci-
tia, ſed integra intentione, magnâque volun-
tate peragunt, continuos magnôsque in cha-
ritate progreſſus faciunt; aliis cum multis ſuis
exercitiis frigide & ignavè perſolutis in pri-
ſtino ſemper tepore hærentibus.
Quid hic conſilij, ne amor proprius &
privatus ſub ſpecie ſancti amoris tam diverſi-
modè nobis illudat? En! expeditum & infal-
libile remedium. Tui ipſius amorem DEO
totaliter comitte, atque tui quaſi imemor ip-
ſi ſolumodo intende: nec attende, quid tibi
proſit, quid tibi placeat, tibi ſapiat; ſed ſo-
lam ipfius voluntatem ac beneplacitum ſpe-
Ga in omnibus, & ipfius curæ plenâ fiducia,
quæ tibi bona ſunt, relinque: Omnem ſolici-
zadinem tuam projiciens in eum, quoniam iphi

a

G) r. Pet. z. 7.

tnenet, u
1Ali Conn⸗
6vhumerat eſe
erſeed ul
prolhern i
lt vicoren.
1 Nbor à dn
oproridete in
1Dl ern
Uparets, un
n gorioll n⸗
Imn Cwornnenm:
t, rogmi h
Occe mn
cognolco, n
)Ilenn epoi
„Iyir e nr
„W mii Kel
„ Oo cor Diunn
9Dec Uno cogien
tlvd, ouenn
arllch Glamgro
Clnl mei circz
II ſilem 010
pen rCinen
eidl
Ahur urh

! 10,

kyuſsente
llindne
1s Ceotnselen

õ

L8anmntslis

AmarstmG
aphmi

u n,
4

„ afone
Ale⸗ 4
7

EEE

.
4

.
4

.

S=

=
SS=

Cnglen f⸗

PE AMORE SUI IPSIUS. 403

Ita eſt: plena ſuæ voluntatis in Divinam
reſignatio, & ſecura in DEl bonitate fiducia,
Perfectiſſimus ſui ipſius amor eſt, qui omni
oratione & obſecratione potentior omnia à
DEO impetrat, quæ temporali & æternæ ho-
minis ſaluti conducunt. DEus ſuis rationi-
bus annumerat eventus omnes & negotia ho-
minis perfectè reſignati, fibique plenè confi-
ſi, ut proſpera inter & adverſa ſemper de-
ducat victorem. Omnis pro ſe ipſo ſolicitu-
do, labor & induſtria, quo bona ſibi ipſi ho-
mo providere ſatagit, modica & pene nulla
eſt DEl erga ipſum amori ac providentiæ
comparata, ut meritò B. Mechtildis in cœle
jam glorioſa Sorori ſuæ Gertrudi, ut ſpecia-
lium quorundam amicorum jam meminiſſe
velit, roganti hoc reſponſum reddiderit:
„ Ecce! jam in luce veritatis tam perſpicuè
„ cognoſco, quòd omnis affectus meus,
„ quem ego ad aliquem habere potui in ter-
„ ris, vix eſt quaſi una gutta ad pelagus toti-
„ Uus maris reſpeétu Gaſilfimi affectus illius,
„„ quo cor Divinum afficitur erga illos: quòd
„ nec uno cogitatu velle poſſum quidquam
„ aliud, quàm quod omnipotens ſapientia Do-
„ mihi mei circa ſingulos juxta optimam eo-
,; Tum ſalutem ordinavit. Unde me totam
„ pro tam ordinatiſſima Divinæ pietatis di-
„ ſpoſitione in laudes & gratiarum actiones
„ extendendo oro, ut ita impleatur. „ (2))
Quid igitur turbaris erga plurima quæ-
rens

() 5§. Gert. I. 5. c. 7.

404 PARsS III. CAPUT V. §. 3.

rens bona corporis & animæ? quære unum
bonum, in quo eſt omne bonum, & ſufficit.
Hac una Divini beneplaciti voluntate, & Di-
vinæ pietatis fiducia obtinebis omnia, quæ
induſtrià tuâ, labore ac exercitatione ſpiritu-
ali nunquam obtineres, ac inſuper à fraude a-
moris proprij te reddes ſecurum. Tunc ni-
mirum voluntas tua erit bona, beneplacens,
& perfecta, & quadam ſecuritate ſic firma-
bitur in DEO, ut univerſa, quæ tibi agenda
tolerandaâve occurrunt, non aliter quàm de
manu DEI ſuſcipias, certus tibi omnia tam
proſpera, quàm adverſa cooperari in bonum.
„ Proſpera quidem ſuſcipies cum gratitudine
„ in unione illius amoris, quo DEus amator
„ tuus fragilitati tuæ condeſcendens ea pro-
„ curat, ut per ea diſcas æternam proſperi-
„ tatem cogitando ſperare. Adverſa verò
„ ſuſcipies in unione illius amoris, quo ex
„, affectu paternæ fidelitatis ea tibi imittit ad
„ Præparandum tibi pro his æternum bo-
„ num. „(4) Nec jam erit timor ille in fi-
nibus tuis, an ea, quæ pro corporis como-
do faciunt, tibi innocua ſint; aut quæ pro
animæ profectu ſuſcipis exercitia, tibi ſint
proficua: utrumque nempe de manu DElI
ſuſcipies, ac modum ſimul & menſuram ti-
bi præſignantem intelliges, quamdiu hæc Di-
vini beneplaciti ſincera voluntas, & ſecura de
bonitate Divinâ fiducia tibi prælucet. .
Ex quo ulteriùs id conſequéris, ut nulli
7 un-

2) 5. Gert. I. 4. c. 27.

Nho⸗

Kioni
G cun ecnis el
mnntinkens
Cciris nol
Creniiokun
rlil veſs,
6uun Dfuden
ts: (uumgt
1,000 tedl
Nle nla hubt
Algn
here, 8 reh
Ds,kelumoyun
Bilas &exerant
MWaintellexenz
tum DO
Meupes) üſe
1 charitasite
lis lter te inn
0Dlnratis intnt
0, ſed ſol D
Cuum, turrule
as, N Nre
lncez ſen en
bnetebus gi
Enprinimn an
loggoonge
elkraſſt

Altisirrem⸗

mn
m,N Dopr
Pri

Tnnte

e Uereizi

Panpenithun
ösann guiul
OEment
aleren a ⸗
Nenn lßtl.

1. Wela ſen

Malün 4

mn W tennN

Nidinlent

i

—

DE AMORE SUI IPSIUS. 405

unquam rei, actioni, ſtudio, affectui, aut pi-
is etiam exercitiis cum proprietate aliqua aut
pertinacia inhæreas; minùs te rebus ad te nil
pertinentibus motu proprio imiſceas; aut te-
mer exercitiorum multitudine obruas. Cùm
etenim nihil velis, niſi quod DEO placitum;
nec in tua prudentia, ſed DEl ſolius pietate
confidas: quamprimùm te à cauſa unde unde
orta, DEO ſic diſponente, impediri advertis,
absque ulla turbatione aut inquietudine animi,
quaſi ſignò tibi Divinitùs daté́, mox quieſces
ab opere, & rebus utl eveniunt, te accomo-
dabis, reſumpturus poſteà, ſi vacaverit, actio-
nes illas & exercitia, quæ ſecundùm DEum a-
genda intellexeris; aut ſi non vacet, pacata men-
te totum DEO comittes. Quinam autem alienis
te occupes, niſi vel obedientia, vel neceſſitas,
aut charitas à te expoſcat; cum néque pro-
priis aliter te impendas, quàm ſoliùs Divinæ
voluntatis intuitu, & nec tunc quidem tibi
ipſi, ſed ſoli DEO confiſus. Quinam, in-
quam, tuæ prudentiæ ac induſtriæ tantum tri-
buas, ut ad res impertinentes feliciter expe-
diendas ſpem concipere valeas, quando in
tuismet rebus nil tibi, omnia DEO adſcribis?
Quamprimùm autem vel Superiorum juſſu,
vel alio quocunque voluntatis Divinæ indicio
tibi aliena neceſſitas curanda injungitur, non
lam aſpicies ùt rem alienam, ſed magis etiam
quàm tuam propriam, quia ùͤt à DEO tibi
commiſſam.
Tandem exercitiorum multitudo nil tibi
crea-

406 PARS III. CAPUT V. §. 3.

creabit moleſtiæ, ſi plura ſimul non aſſumas tua
ſponte, quàm à DEO tibi comiſſa intelligis:
qui cùm omnia in numero pondere & menſu-
ra ſoleat diſpouere, plus à te non exigit, quàm
ut unum expedias poſt alterum. Nec proin-
de nimium feſtinabis unquam, aut unum de-
properabis, ut alteri te impendas; ſed anego-
tium quodcunque, quod quidem alicujus mo-
menti fit, ages quàm potes diligentiſſimè, om-
nesque vires animi impendes, ac ſi nihil tibi
agendum prætereà reſtaret, hocque abſoluto
tibi ſtatim hinc migrandum foret. Qui uni
negotio ex DEl voluntate ſuſcepto occupatur,
alis interim intendere non tenetur. Etiam
minimæ actiones magnæ ſunt, ſi magna vo-
luntate DEO placendi & obſequendi peragan-
tur. Supremus Angelicorum Spirituum, ſi
DEO id placere intelligeret, eadem prompti-
tudine & alacritate ex agro colligeret Zizania,
qua modèò grandia à DEO ſibi comiſſa mu-
nia exequitur. Nihil nempe parvum eſt, quo
voluntati Divinæ famulamur. Unde fidelis
DElI ſervus non magnum inter negotia ponit
diſcrimen, ſed omnis ei labor æqualis eſt, ſi
DEl ſervitium concernit; niſi opus ipſum ſin-
gulari ſua excellentia, aut difficultate ſpeciali
extraordinariam attentionem ac diligentiam
exigat. De cætero in minimis æquè ac ma-
ximis DEO placere æqualiter contendit, ni-
hilꝗue aliud ſpectat, quàm ipſius beneplaci-
tum & honorem. Et hoc pacto etiam pau-
ca & minima agendo ſemper in DEl amore
cre;

Uoprs dorumen
Omulis Mis i
ls, uut nenn
unbm prepon
(umvsimet
here propte
anxletas unel
Nünua qual
bertatioftet i
umdqueretdtd-
mem 1d Düng
no Ulo finore,
Gun 00 Mcnm
Axiinen Ceisk
Tins toguns ne
enpe hens dorn
in, at⸗p
unalis gogre
er dlcicon
llr egice
nt bero menn
Chnmncende B

leyvoghin
n Enran Lin
elin, f ni
aieetenk wgn

nmn Ninn,

DE AMORE SUI IPSIUS. 407

ereſcit, & licèt non creſcat in ramis & foliis,
creſcit tamen in radice; volo dicere: licèt
multitudine operum, quorum pleraque ſub-
inde defectuoſa ſunt, & ſuperflua, non abun-
det; quia tamen pauca quæ agit, perfectè,
pura intentione, & inſigni charitate peragit,
radix amoris Divini, quæ bona voluntas eſt,
ſemper creſcit & roboratur in anima: ut uni-
cum opus bonum exinde ortum valore ac me-
rito multis aliis virtutum actibus feſtinanter,
frigidè, aut intentione minùs recta peractis
plurimùm præponderet.
Quamvis interim cura & diligentia in om-
ni opere propter DEum ſuſcepto adhibend⸗=
ſit; anxietas tamen & ſolicitudo nimia, ac
continua quaſi ad ſeipſum refexio uti men-
tis libertati officit, ſic & opus ipſum mancum
plerumque reddit & imperfectum, dum atten-
tionem ad DEum quodamodo interturbat, &

vano illo timore, ne fortè plùs minúsque,

quàm DEO placitum, agatur, fervorem &
alacritatem operis retundit. Certè S. Anto-
nius rogatus, quæ ſit optima oratio? dixit:
Illam eſſe, ſi neſcimus, qualiter oramus, quan-
do nempe mens tota ſic abſorpta eſt in DEum
& Divina, ut ad ſeipſam reſpicere non vacet.
Idem in aliis quoque actionibus propter DE-
um ſuſceptis, & bona voluntate ſincerâque
in DEum fiducia continuatis tibi dici æſtima.
Opera noſtra equidem conſideratè agende
ſunt; ſed libero mentis oculo, nec nimium
rei affixo attendenda. Per intervalla actiones
no-

408 PARS III. CAPUT V. §. 3.

noſtræ nonnihil attentiùs peniandæ ſunt, po-
tiſſimàm autem veſpere aut meridie in exa-
mine particulari, ubi omnia dicta & facta
ſingillatim ad incudem revocari poſſunt. Sed
per diem quò devenies, ſi greſſus tuos ſin-
gulos numerare velis! Si bona fide, quod
voluntati Divinæ conforme judicas, ſuſcepe-
ris agendum, conſtanter perge in opere; &
ſi tibi ſuggerat cogitatio: hoc vel illud, aut
hoc vel illo modo factum DEO fortaſſis fore
acceptius, nil cura, quin potius dicito tibi ipſi:

& hoc quod ago, DEO gratum eſſe confido.

Rurſum, ſi opere ac labore aliquo ſuperſede-
re, aut neceſſarium corpori ſolatium indulge-
re ſuadeat diſcretio: ſenti de Domino in bo-
nitate, nec anxiè nimiùm examina, num hic
& nunc expediat, nec ne? ſed bonà DEO
placendi voluntate rationem adjuva, & tibi,
quod neceſſitas aut ratio poſtulat, concede.
En! ipſiſſimam doctrinam à Chriſto Domino
Gertrudi traditam, dum ipſam aliquando ex
morbo debilem ſub Miſſa ad Evangelium ſur-
gere pigeret, & ſemet ipſam proptereà ar-
gueret, quod ,„ non ſatis pervideret, qualis
„ in hac diſcretione foret profectus: more
„ ſolito à Domino quid ſibi foret laudabile re-
„ quiſivit: Cui Dominus reſpondit: Quando
„ cum difficultate ſupra poſſe tuum aliquid
„ facis ad laudem meam; ego accepto illud
„ à te, ac ſi neceſſario indiguiſſem eòô ad pro-
„ fectum honoris mei. Cùm verd alia omit-
„ tens, comoda corporis admittis cum inten-
„ tio-⸗

1N

im irit
icgffiüm
DlNenide.
IuNeDVine l
My
(lücer de
,dol ugencnn
Iitenidenn E
Soohtianis eke
Yendum inope
Mundus eſt un
Vendum in o
Enprimum in
Aicolnplcent,
nte kelagnie
io ciſhlicent
umconveriare
tihiinterfeil
lere, eoge n

Enr Perlohen
eti eeltönga
, &wunc
1 eect
n coßie
ſs Geechig i
lui „Qum
tn hocenn
Wlen, inſ
ntn aen
Min⸗ .
) Gul

tenct

4

A

Mochsc

, 4
Z

gäsCandit
Memunclt
Aariigoſ
mnhlrunnelg
niEMnivin
umnint, tun
KA bn 0
len ,
whit me

14
.
.
0

lodhane

6 ,
mumt
.

=
= =
=

DE AMORE SUI IPSIUS. 409
„ tione ad me directa; hoc ego accepto, ac
„ ſi ego ipſe infirmus comodé illo nullatenus
„ pPoſſem caruiſſe. Et ſic utrumque pro glo-
„ ria meæ Divinæ magnificentiæ in te remu-
nerabo. „()
uid ? dicet non nemo, ſi interim dum
ago, quod agendum, per ignaviam aut incu-
riam identidem delinquo, & opus de ſe bo-
num continuis defectibũús inficio; num & tunc
pergendum in opere, nec prius ad cenſuram
revocandus eſt animus? Paucis reſpondeo:
Pergendum in opere, non item in defectu.
Quamprimum igitur evagatione culpabili,
vanâ complacentia, impatientia, vel ſimili de-
fectu te deliquiſſe advertis, momentanea tui
ipſius diſplicentiũ, & humili ac amoroſa ad
DEum converſione habita, denuo opus tuum,
ac ſi nihil interveniſſet mali, confidenter proſe-
quere, eoque attentiùs ac ferventiùs, quod
reſtat, perſolve: ac demum expleto opere
de tuis defectibus coram DEO dolenter te ac-
cuſa, & totum Chriſto Domino, qui idipſum
avidè à te expectat, humili fiducia ſupplen-
dum comitte: quod ipſemet Gertrudi ob ſi-
miles defectus puſillanimi bella ſimilitudine
perſuaſit. „ Quemadmodum, ait, ſi tu ha-
„ beres vocem multùm ſonoram, & valde
„ flexibilem, & inſuper maximam haberes di-
lectionem ad cantandum ſi adſtares alicui
„ malè cantanti, qui valde gravem & diſſo-
»nam haberet vocem in tantum, quod vix

—

—

ient. Sanct. Comp. Ee „ Ma-
——N

(6) §. Gert. 1. 3, c. 59.

Aro PARS II. CAPUT V. §. 3.

magno labore aliquid poſſet proferre; cer-
tè indignareris, quòd tibi hoc optimè præ-
valenti, & ad cantandum promptiſſimæ non
comitteret, quod ipſe tam difficulter pro-
ferret: ſic procul dubio Divinum cor me-
um humanam recognoſcens fragilitatem,
ſimiliter & inſtabilitatem, cum inæſtima-
bili ſemper deſiderio expeéctando optat,
„ quousque tu, ſi non verbis, ſaltem aliquo
„ nutu committas ſibi ſupplendum pro te
„ ac perficiendum, quidquid per te minùs
„ perficere potes. Illud autem ſicut ex om-
„ nipotenti virtute facillimè prævalet, & in-
„ ſcrutabili ſapientia optimè ſcit; ſic ex natu-
„ raliter mihi inſita benignitatis dulcedine,
benevolentiſſima hilaritate ” ſum-

25
22
2²
22
29
22
27
22

29
„ mopere concupiſcit. „(

Videſis, quid humilis confidentia valeat a-
pud DEum, & quot prærogativis emineat
bona illa voluntas, qua homo ſui ipfſius amo-
rem totaliter DEO comittit, & quaſi nulla
ſui ipſius, imò nec propriorum defectuum
ratione habita pergit in DEl ſervitio; idqᷓue
unum agit & intendit, quod DEO placitum,
& ipſius honori ac obſequio arbitratur con-

ſentaneum; cur interim ſui ipſius benigniſſi-

mæ ipfſius providentiæ penitus relictâ. Nul-
la profectò hâc expeditior, breviéôrque à
perfectionem via eſt. Hac amoroſa fiducia
potiſſimùm Gertrudis noſtra, ùt ipſa fatetur,

ad intimam cum Chriſto familiaritatem perve-
nit,
— —

(c) S§. Gert. I. 3. C. 25.

1Ms
em ma⸗
Nellu
oem tcbithet
kiaiik imnii
l noraren
UCgnttionistn
ntepre ondi
Eengniſime.
n Egnantiüim⸗
Gun. ,(9)
Ptentie dond
innes (in ten
n, heqbe din
Vimd nee alc
leſls Eekechh ln
nconſtantenlen
n benignin
rel. Neqlkti
len ei Domin
Ulet: ſe Nennd
A ncn ſeber ii
nunkogr Gtnn
intanmt
i, an .
77, cpert

d Nen iſſimnd

attee, 15
Eal ble

Ripernn
1, Kll edin

aen faraion

Al eic 4t

ime ai, Kelin/
nimmus Aedit,
nin Mülte in

, ‚üſ,
p 4

enktuſletr⸗
urwalr
rimn l
mmimn Eim

l⸗

1

rum, quibus vita hæc

DE AMORE SUI IPSIUS. 41

nit, ac tot, tamque ſingulares gratias & fa-
vores obtinuit, ut Chriſto Domino aliquando
dicere non dubitaverit: „ Tatn inæſtimabi-
„ lem amicitiæ familiaritatem mihi exhibuiſti,
„ quòd ſi ignorarem abyſſalem ſupereffluen-
„ tiam dignationis tuæ, mirarer, ſi intellige-
„ Tem te præ omni creatura ſoli dignæ Matri
„ tuæ benigniſſimæ tecum regnanti in cœlo,
„ tam dignantiſſimæ blanditatis exhibuiſſe af-
„ fectum. „ (d) Hæc itaque Gertrudis in
confidentiæ dono adeò excelluit, ut nec tri-
bulationes (dt textus loquirur) (e*n neque
damna, neque etiam impedimenta quæcun-
que, imò nec delicta quidem, ſi quæ fuêre,
aut ejus defectus illam obumbrare potuerint;
quin conſtantem ſecurâmque ſem per confiden-
tiam ad benigniſſimam DEl miſericordiam re-
tineret. Neque etiam gravatè ferebat, ſi ſen-
ſibilem ei Dominus aliquando gratiam ſuh⸗
traxiſſet: ſed perinde illi erat, hanc habere,
vel non habere, niſi quod in adverſis ſpes
quandoque ipfam roberaret major, qua cer-
tiſſimè compertum habuit, tam adverſaà; quàm
Pproſpera, nec mins interiora quàm exterio-
ra omnia ſibi in bonum, Divinâ id agente Pro-
videntia, converti. Familiare tamen illi ex
Proprio erat inſtituto, dum maculis peccato⸗
præſens nunquam ca-
ret, ſe reſperſam ſentiret, ad pedes Domi-
ni Eſu confugere, ubi in ejusdem ſanguine
ab omni macula ablueretur. Verumtamen
Ee2 quan-

—

12) §. Gert. I. 2.

s. 13. (*£) l. I. c. 1I1.

412 PARS III. CAPUT V. §. 3.

quando Divinæ gratiæ influxum ſentiebat ſi-
bi occurrere uberiorem, tunc non ad pœni-
tentiæ exercitia ſe dabat, ſed Divino benepla-
cito, ejusque tractui ſe prævenienti liberè con-
ſentiens, in omnibus ſe reddebat velut inſtru-
mentum idoneum ad omne opus amoris in ſe
ipſa, & ſecum ipſa exercendum, ut tunc non
cunctaretur (quod in humanis rebus dici ſo-
let) cum Domino DEO univerſorum ludere
de pari. Ex hac confidentia uſuvenit illi tan-
ta gratia comunicandi, ut licèt nullum præ-
parationis modum diſcreviſſet, elegiſſetve
Præ cæteris ſingularem, freta nihilominus a-
bundantiãâ incomutabilis Divinæ bonitatis,
mundo ſtudebat corde, ferventique amoris
devotione ſuſcipere Sacramentum. Verbo;
quæcunque à DEO acceperat bona, ſoli con-
fidentiæ tribuit, æſtimans illa ed magis gra-
tuita, quantò verè gratis, atque citra ullum
meritum hoc nobile confidentiæ donum à²
DEO gratiarum omnium largitore recepiſſet.
Hac confidentia adeò confortabatur, ut mori
ſæpenumero deſideraret, Divineæ tamen ſem-
per unita voluntati, cui ſe adeò conformabat,
ut tam vivere, quàm mori perinde illi eſſet.
Quantùm hæc confidentia DEO placuerit,
ipſemet teſtatus eſt alteri cuidam perſonæ de-
votæ per orationem aliquid requirenti, cui
cum diutiùs reſponſum non daretur, ac illa
proptereàâ miraretur, Chriſtus tandem ipſi di-
xit: „Idcirco reſpondere tibi diſtuli, quan-
„ doquidem non confidis in iis, quæ clemen-
tia

laintn
,1rlinnion
n il, goie

5
cA

.

ſbr lüifin
kto, iunt
Lümi orciontn
In enicn Dbns
en & ſimilncine
Vokimi volitele
emn mri, In,l
Gglimmr Kmmn
er aferinflin
nieng n
niiruclnen D
limiituco

4

Ul
“ De, ur

Nkin

=

S

nne .
ad Amr
Mlglnco
Nex

4

Minke,
Smnilben

1

D Ir lek oolnme

dril, Eſn
, Ken nlhiumnt
Unr Mntni
, mennile mmen
wemm Talio;
utiu cN
hann g
I in
alein imi
nlmme
UatomumI
. Dürelhlr
ubclin

DE AMORE PROXIMI. 414

tia mea in te operari dignatur, quomodo
Electa illa mea (Gertrudem innuens) quæ
providentiæ meæ radicata fortiter eſt, & a-
deò innixa, ut nihil non de exuberantia
meæ bonitatis confidat. Quamobrem nun-
quam illi, quodcunque à me petierit, ne-

gabo. „ (J₰—

CTPUT VI.

DE
1MORE PROXIMI.

AMore ſui ipſius per amorem DEl regu-
lato, magna haud ſupereſt in amore
proximi ordinando difficultas. Quemadmo-
dum enim DEus creavit hominem ad imagi-
nem & ſimilitudinem ſuam; ſic & amorem
proximi voluit eſſe ad imaginem & ſimilitudi-
nem amoris, qué DEum, nôsque ipſos pro-
ſequimur. Si namque DEum diligimus pro-
pter ſuamet infinitam bonitatem, par eſt, ut
etiam diligamus nos ipſos tanquam imaginem
& ſimilitudinem DEl. Cùm autem imago
hæc & ſimilitudo in homine quovis reluce-

at; fieri nequit, ut rectè, id eſt, propter

DEum & in DEO diligamus nos ipfſos, niſi
unà diligamus & proximum. Tanta certè,
tamque arcta eſt amoris DEl cum amore pro-
Nimi neceſſitudo, ut ex negatione amoris pro-
E e 3 Xi-

—

——

(F) 8. Gert., l. I. c. II.

41¹4 PARS HI. CAPUT VI. FK. 1.

ximi ſequelâ legitimàâ inferatur negatio amoris
Divini: Qui enim non diligit fratrem ſuum,
quem videt, Dbum, guem non videt, quomo-
do poteſt diligere? (a) qui imaginem & ſimi-
lirudinem bonitatis Divinæ, quam videt, non
diligit, quomodo diliget bonitatem DEl, quam
nom videt? Hæc nimirum ſancti amoxis Ma-
giſtro quaſi veſtiaria teſſera eſt, qua genuinos
ſuos diſcipulos à ſpuriis vult eſſe diſcretos:
In boe, inquit, cognoſcent omnes, gquia diſcipu-
li mei eſtis, ſi dilectionem babueritis ad invi-
cem: () ac ſi tota lex Chriſtiana in hoc a⸗
no impleatun ſermone: diliges prowimum tuum,

Kicut te ipfum. (c.)

Qualiter proximus ſit diligendus.

F. Rgo hoc mandatum babemus DEO, ut qui

diligit DEum, diligat & fratrem ſuum;
ac ſi aliter à nobis diligi DEus nolit, niſi und
diligamus & proximum. Quâm magna in-
terim diligendi proximum, tam magna pari-
ter ipſum rectè diligendi neceſſitas eſt nobis
indicta. Eodem quippe mandato, qua jube-
mur diligere proximum, jubemur ſimul dili-
gere propter DEum: Secundum autem Aℳ ſer
mile buic. (d) Quo magis igirtur in amore
proximi intentio fertur in DEum, & quo mie
L nùs

——-

(a) I. Joann. 4 20. (6) Joann. 13. 35.
(e) Gal. 5. 14. (4) Math. 22. 392.

iomneit;

tenmn unb
1Cigiur,
6. Tontkn ane

p mort Dyne

e etan Etn
woln amors ſen
Dis dlignurir
uur in e.

(tharina denelt⸗

nit, pociim a
Gum, etinian
emanet: ſem
Dls eſt, unme
SDiviniuum
Qumdun mn
, gopnömn
le perſeciynen ,
I, Mon ftiſe n
ſelucen n
nen homin bon
n ipün elerer
Gionen non
A, gemn

irumhe

ng nplice

be

N l
Lrgte
niifum,

1
U
.

, er ,muinut

4
h

a ly

A WMt
r ſna

—

e Nnnn
n. E Mr
dN

,

DE AMORE PROXIMI. 415

nùs in qualitates privatas proximi; eò ſem-
per perfectior amor eſt. Unde amor ille na-
turalis aut ſenſualis, quo ſine reſpectu ad DE-
um homines ſeèe diligunt, in veri amoris cen-
ſum non venit; quin imò amori Divino ma-
ximo plerumque impedimento eſt. Quid-
quid enim extra DEum, & non propter DE-
um diligitur, eò minùs ſemper DEus diligi-
tur. Econtra amor proximi in DEO funda-
tus, amori Divino nil derogat, quantumcun-
que etiam ſe diffundat in homines: quia mo-
mvum amoris ſemper manet integrum, ſive
DEus diligatur in homine, ſive homo diliga-
tur in DEOD. Quod appoſita ſimilitudine S.
Catharina Senenſis declarat. Quemadmodum,
inquit, poculum canali ipſius fontis, ſubpo-
ſitum, etiamſi continuò inde bibas, plenum
vemanet: ſic amor proxlmi à fonte ſuo, qui
DEus eſt, nunquam recedens, nullum amo-
ris Divini patitur detrimentum.
Quamquam autem amor ille merè natura-
lis, quo proximum ob aliquam qualitatem ſi-
ve perfectionem nobis amabilem proſequi-
mur, non ſit iſte amor à DEO intentus, nec
de ſe laudem ac meritum virtutis obtineat:
attamen homini bonæ voluntatis fuerit facilli-
mum, ipſum elevare ad gradum virtutis, &
per additionem motivi ſupernaturalis ad di-
gnitatem ſancti amoris evehere, ut unà DEI
amore diligat, quem affectione naturali com-
plectitur. Si namque dotem illam, ſive per-
fectionem ad complacentiam & amorem pro-

416 PARS III. CAPUT VI. §. r.

Xximi nos allicientem conſideremus, uti reve-

ra eſt, tanquam bonitatem à ſumo bono ema-
nantem: haud difficulter animus ad DEl lau-
dem & amorem inde ſe ſüſtollet, nec jam
qualitatem illam amabilem ùt in homine tan-
tùm exiſtentem, ſed ùt à DEO, in quo meli-
às & infinitè perfectiùs præexiſtit, liberaliter
donatam intuebimur; ſicque diligenti proxi-
mum propter bonitatem à ſumo bono parti-
cipatam, pronum erit, diligere in DEOD &
propter DEum. Quemadmodum namque
bonitas tam naturalis, quàm ſupernaturalis
quædam bonitatis Divinæ participatio eſt; ſic
utraque ad DEl cognitionem, & amorem nos
poteſt inducere. Unde non rard uſuvenit,
ut bonitas naturalis, quæ prior cadit ſub ſen-
ſus, priùs etiam moveat voluntatem, ac vi-
am quodamodo ſternat cognitioni & amori
ſupernaturali, locumque habeat illud Apo-
ſtoli: Priùs quod animale, deinde quod ſpirita-
le: (e) Quod DEO aucstori tam naturæ
quàm gratiæ diſplicere non poteſt. Rem e-
xemplô damus. Contigit, ut audiente Ger-
trude obitus cujusdam propinqui nuntiare-
tur cuidam perſonæ; quæ hoc nuntiéô vehe-
menter turbata ad compaſſionem movit Ger-
trudem, ut inde etiam pro anima defuncti
inſtantiùs ſe rogaturam adpromitteret. Quam-
primum igitur ad orandum ſe accingit, edo-
cetur à Domino: Divina ſua diſpoſitione fa-
ctum eſſe, ut ſe præſente obitus propinqui
nun-

(e) I. Cor. I5, 46.

0100

Ginmit
Cenmis Dom
Uere ls I
,in 1 Nral
taiccklu
mithn
uen cun bol
(t bocumn 0
(oiezigun
Urllem Acun
Pürmen Mi
um donittene
rem ilam, ge⸗
Unte iplo nit⸗
PS., Modhen
eunrz, Mernn
leodumele
conplacente
ent periculum
1 Dum nan
1 bonits a )n
le it minun te
imnis ſeninni
Adnimumgeuie
5&e
uin Cecſoll
un aeznune
Auois te
Slinre ni

Wbee

D N el
*

Eeuwin n
e Mbth
unn MeNN
1 M Aen,

4n X
4 min mi

.
n Won M
l op.
. Er.

e.

DE AMORE PROXIMI. 417.

nuntiaretur alteri. „Ad hæeæc cum diceret

„ Gertrudis: Domine, ſine iſta compaſſione

„ bene poteras mihi dediſſe gratiam, pro a-
„ nima iſta orandi. Dominus reſpondit:
„Speciali delectamento mihi in hoc opere
„ complaceo, cùm homo naturalem como-
„ tionem cum bona voluntate ad me dirigit;

„ & ſic bonum opus perficit. „ (F)

Quoties igitur ad amorem creaturæ ob
naturalem aliquam ipfſius perfectionem ſeu
qualitatem allici te ſentis, mox ad increatam
illam bonitatem ceu fontem omnis perfectio-
nis & amabilitatis mentem evibra, & boni-
tatem illam, quæ tibi placet in homine, in
fonte ipſo deguſtare ſatage. Statimque intel-
liges, modicam ſtillam eſſe, quam vides in
creatura, nec proptereà à fonte ipſo tibi di-
ſcedendum eſſe, ut illà potiaris. Quòd ſi amor
& complacentia hujus creaturæ nullum tibi
cieat periculum; innocuè amabis in DEO,
aut DEum in creatura. Sin verò ejusmodi
ſit bonitas aut pulchritudo, quæ apta nata-
que ſit animum hominis avertere à creatore 3
ac nimia ſenſuum illecebra faſcinare mentem:
mox animum oculösqueaverte, ne videant vanita-
tem, (g) & creatura de ſe forſitan innocua
tibi fiat in decipulam. Omnis itaque affectio
& amicitia creaturarum, cujus cauſa ac finis
DEus non eſt, ſemper tibi ſit ſuſpecta. Nec
tu ſenſuali alicujus tenearis amore, nec alium
ſingulari amore tui occupari cupias. Nulli-
e 5 us

— — —
(V) S. Gert Il. 5. c. 19. (2X) Pl. uIS5. 37.

41 PARsS III. CAPUT VI. F. 1.

us corporalem præſentiam magnopere affe-
ctes, niſi ſpiritualis profectůs gratiã: quan-
quam nec tunc quidem cum inquietudine ani-
mi expetenda. Si quem ſpiritualiter diligis,
haud gravatè feres corporalem ipfius abſenti:
am, cum boni omnes tibi in Chriſto ſemper
Præſentes ſint.
Igitur nonniſi in DEO, & ſecundàùm DE-
um diligendus eſt proximus, amorque erga
ipſum non tam conteſtatione affectús, quàm
exhibitione effectůs, ipſoque opere compro-
bandus eſt Eſt autem opus charitatis, quidquid
propter DEum impenditur proximo, prout
Chriſtus Gertrudi hæſitanti, quinam charita-
tis opus ab ſe requiſitum quotidie perficeret,
explicuit: „ Quare, inquit, velles hoc ne-
„ gligere, quod tam leviter potes perficere?
„ Nam benignitas mea acceptabit, ſi unum
„ veſtigium tali intentione calcaveris, ſeu ca-
„ lamum de terra levaveris, vel verbum u-
„ num locuta fueris, vel alicui geſtum ami-
„ cabilem exhibueris, vel etiam ſi requiem æ-
„ ternam pro defunctis, ſive quodcunque ver-
„ bum pro peccatoribus vel etiam juſtis di-
„ Xeris. „(„) Quodvis ergo obſequium
Divini amoris intuitu exhibitum ptoximo ma-
joris eſt meriti, etſi labor adeò gravis non ſit,
quàm aliarum virtutum opera longè magis la-
borioſa. Hinc dum Gertrudi oſtenderetur
animæ intra corporis anguſtias undique con-
duſæ, ac paſſionum nebulis obfuſcatæ miſera
con-

() 8. Gert. l. 4, c. 7.

Netenpe oprs
,n merto tvo
Nls kacd pro
Aee Eedilsun
I0 ſun no d
litd ſiheneni
et; ecognoti
Gumn ſuamn ind
Ccoratam, A
Cot verbeancn
Crore inhrmn!
Cuum quonn
iumn confelirin
ln voce (Hitr
ore iult h
„pron H
9(Cne Oen n
e glori
1 Glmnoc e
o cheritg
ailian
N VoN
9in Neccar

in Gloris i

(ne

.
00/ H
Negllge

. 1

kliun

1

re no

Bpöchuiuiitn
Wir ni N
inn, lmmaint
ntle eenth
ſels Me .
Efer!

.

Wpunm

4

DE AMORE PROXIMILI.„,„ 419

conditio; ſimulque intelligeret, quolibet vir-

tutis actu, quaſi ſolari radio, animam non-
nihil illuſtrari: Maximè tamen ſerenari vidit,
ac fulgeſcere ex operibus charitatis. (1)
Quòd ſi obſequium proximo impenſum
cum labore ac difficultate conjunctum ſit;
tunc nempe opus charitatis omnem æſtimati-
onem merito ſuo excedit; prout denuo Ger-
trudis factò propriò fidem facit. Cùm enim
valde debilis ad matutinas ſurgeret, & perſo-
luto jam uno nocturno cum alia infirma for-
tuitò ſuperveniente iteratò ex charitate lege-
ret; recognovit inter Miſſarum ſolemnia ani-
mam ſuam vario ornatu mirum in modum
decoratam, & quaſi tot gemis excultam,
quot verba ex charitate denuo recitaverat cum

lorore infirma. Et cùm illa occaſione defe-

ctuum quorumdam memor, quos per abſen-
tiam confeſſarij necdum fuerat confeſſa, que-
fula voce Chriſto ſe ream ſiſteret, hoc ab e-
jus ore tulit reſponſum : „ Et quid cauſaris
„ pPro tuis negligentiis, quæ veſte charitatis
„ (quæ operit multitudinem peccatorum)
„ tam gloriosè circumdaris? Ad quod illa:
„ Et quomodo ex hoc conſolari poſſum,
„ quèòd charitas operit culpas meas, quibus
„ tamen recognoſco me maculatam ?2? Ad

„»„ quod Dominus: Charitas, inquit, non

„ ſolùm peccata operit, imò etiam inſtar
„ ſolaris caloris in ſe conſumit, & annihi-
„ lat omnes negligentias peccatorum venia-
li-

—eren

—

(1) 5. Gert. 1. 2, c. M:

420 PARS III. CAPUT VI. §. 1.

„ lium, & inſuper confert cumulum me-
„ rirorum „ () ..
Quanquam autem quodvis charitatis opus
inſigtis prorſfus ſit meriti & valoris, ut ne
quidem hauſtus aquæ frigidæ alteri amanter
porrectus ſua careat dignitate: inter omnia
tamen charitatis opera illa ſemper primas fe-
runt, quæ ad animæ ſalutem impenduntur
roximo; præſertim ſi ad plures redundet
kenefnum, & toti comunitati ad ſpiritalem
profectum adjumento ſit. Hinc Gertrudi no-
ſtre aliquando Chriſtus apparuit, ac ſi hu-
meris ſuis innitentem amplam domum ſüuſten-
taret, dicerétque: Vidésne quanto labore;,
quanta cura ac vigilantia domum hanc mihi
dilectam, hoc eſt, Religionem ſuſtentem?

hæc namque per univerſum pené mundum

vergit ad ruinam, proptereà quòd tam, pau-
ci reperiuntur in mundo, qui pro illa tuen-
da, promovendave fideliter aut operari, aut
pati velint. Quapropter tibi, dilecta mea!
congruit compati meæ defatigationi. Et ad-
jecit: „ Quicunque aut verbo, aut quovis
„ opere promovere conantur Religionem,
„ eamque curant ad meliora erigere; hi ve-
„ lut columnæ ſuffultæ domum hanc, quan-
tum poſſunt, mecum ſuſtentant, meque o-
„ nere ac defatigatione levant. „() Qui-
bus verbis intime comota Gertrudis ſolitéò ve-
hementiùs ad promovendam Religionem in-
citabatur, adeò, ut aliquamdiu ſupra vires e-
tiam,

—

—„

(6) §. Gert. I. 3. c. 61. (7) §. Gert. l. 1. c. 8.

Peiaghe tun
zntko groti,
eneiflimt
n otnbiumn Cn
tern awümarun
4 homne,
Pronoſen,
ſene (uns cn
edtn, mmnenne
uli mimns n
Nim optin in⸗
lver Honun ndh
ter trulatil
Ucetione Cnim
Ao rectem
N,/(uinen
Nuchat mmn ,lin
Here, l, an
Mmn er annn
¶of ihe
numn Ad pronnn
lemen leen,
onorun,
greellr, cn
lihinm
lũ

uund Mr,
tum hue ni
Uren (Kenen
n EN mun

DE AMORE PROXIMI. 4ær

tiam, ordinis ſui obſervantiis atque rigore,
quò aliis exemplo præiret, ſemet fatigaret,
donec à Sponſo ſuo monita ab hoc ſibi labo-
re nonnihil temperavit.
Hæc itaque ſunt ea Charitatis opera, quæ
utl Chriſto gratiſſima, ſic & Religioſo cuivis
convenientiſſima ſunt. Si namque Divino-
rum omnium diviniſſimum eſt cooperari ad
ſalutem animarum; nil planè diviniùs agi po-
teſt ab homine, quàm ſi verbo & exemplo
illos promoveat, qui tum ſuæ propriæ, tum
alienæ ſalutis curam agunt, & nunc pro ca-
thedra, nunc in catecheſi, nunc in confeſſio-
nali animas juvare deſtinati ſunt. In hoc
quàm optimè ſimplex quivis Religioſus, qui
omnes homines in charitate DEI pro poſſe ſuo li-
benter traberet ad Dkum, etiam absque præ-
dicatione Cbriſtum Dominum civitates & ca-
Kella præadicando circumcurſantem imitari po-
teſt, (ut ipſemet Gertrudi teſtatur) 7pſe
ſtudeat non ſolum verbò, ſed etiam in oimni o-
pere, geſtu, vel quocunque motu corporis pro-
vimum per bonum exemplum æadifkcare. (m)
Qudòd ſi inſuper, quod à DEO accepit ta-
lentum ad proximi uſuram expendere per o-
bedientiam liceat, & verbo, vel ſcripto aliis
valeat prodeſſe: ſingulari prorſus merito om-
nium ſe bonorum, quæ inde proveniunt, red-
dit participem, & novo ſemper in cœlis gau-
dio perfruetur, quoties exæ eorum auditu, vel
lectione quispiam compungitur, ſeu ad devo-
170

(n) 5. Gert. I. 3. C. 74. H. 2.

42 2 PARS III. CAPUT VI. §. 2.

tionem incitatur, aut inflammatur ad amot
rem. (n) Hinc Sancta quædam Virgo, quam
Gertrudis vidit in gloria, rogata, quam pro
ſingulis virtutibus remunerationem acceperit,
poſt alia reſpondit: „Quid vis amplius ſci-
„ re de mea remuneratione? Tota illa cœle-
„ ſtis aurca, in qua habitat omnis plenitudo
„Divinitatis corporaliter, ſcilicet dulcifſi-
„ mum cor Amatoris mei JESU Chriſti, eſt
mihi reſeratum, exceptàâ una clauſulâ, quæ
„ mihi non patet, quia hoc non promeruiin
„ vita mea. Nam quod ibi intus latet, hoe
„ tantumodo reſeratur illis, qui tali dilectio-
„ ne DEum amant in terris, quòd omnia bo-
„ na, quæ ſciunt, libenter toti mundo nofi-
„ ficarent, ut DEus ampliùs gbrificaretur:
„ quam charitatem ego non habui, ſed dele-
„ Ctabar ſola cum ſolo ſcire, quidquid dono
„ ejus accepi. Unde ad ſuperjucundum ga-
„ Zophilacium non admittor, quod talibus
„ Præparatur. „ (o)

§. 2
De pracipuis operibus miſericordiaæ.

[Niter Charitatis opera illa eminent, quibus
homo hominem aliquàâ levat miſeriã; &
cùm ipie miſer ſit & miſerabilis, ſui tamen
quodammodo oblitus, condolet proximo,
& quantùm prævalet, miſericorditer ſuccur-

rit.

(„) 1. 4. c. 10. (o) §. Gert, 1. 5. C. 13.

1

lumm u⸗
lrenied
le on
Munikfinon
wktututum
Eun e an
a cd Win pee

in ce lan etgt

pmodo ſoh l
tremende in
ii conbeeren,
Enum reprobs
be ſun honet
Crportimin
Ii non ele et
lenpro ſeul
lione nigan
nidem ven!
ſ, cibare ſimei
ivos, linft⸗
Ullu Iubent, jn
dls Cfelhe⸗
er Hininlien
in u ponne
Perant, füumeg
liim Cennd
Nain h

Amlſencore

4

ir Dom

SAA⸗
n ℳbnutr
Mi unch
ghmfanm:
uli Eck⸗

DE AMORE PROXIMI.‚. 4a3

mit. Enimvero quanti apud DEum ſint meri-
ti illa, quæ vulgò enumerantur;, miſericor-
diæ opera, vel ex eo liquet, quòd ipſius
Salvatoris teſtimonio in extremi judicij die
de nullis virtutum actibus ſic laudabuntur E-
lecti, ſicut de actibus miſericordiæ; nec re-

probi ob alia peccata acriùs coarguentur,

quàâm de ſua erga miſeros duritia: ac ſi quo-
dammodo ſola Miſericordia & Immiſericor-
dia tremenda illa die ſummam Judicij decre-
torij conficerent, & illa Electis gloriam, iſta
Ppœnam reprobis ſola decerneret. Ut adeo-
que ſua ſponte fluat hæc ſequela; ejusmodi
corporalia miſericordiæ opera rem meri con-
ſilij non eſſe, ſed eos, quibus adeſt facultas,
ad ea pro ſtatůs ſui ac circumſtantiarum con-
ditione rigoroſo præcepto obligari. Quan-
doquidem verò Religioſorum omnium non
eſt, cibare famelicos, veſtire nudos, viſitare
captivos, aliosque miſeros facultatibus, quas
nullas habent, juvare: relictâ hac Superiori-
bus & Officialibus provinciâ, ad ea duntaxat,

quæ Spiritualia miſericordiæ opera dicimus,

& alia uti nomine, ſic & dignitate multùm
ſuperant, ſtilum convertimus.
Etiam Gertrudis noſtra auditéô illo Evan-
gelico: Venite Benedicti Patris mei, eſurivi
enim &v c. †“d) ardebat deſiderio per ejusmo-
di opera miſericordiæ hanc ſibi benedictio-
nem aſſecurandi; attenta tamen ſtatũs ſui con-
ditione dixit ad Dominum: „Eia mi Domi-
ne!

) Math. 25. 31.

624

EA
27
22
22
27
22
92
22
27
27
27
22
27
2²
22

PARS III. CAPUT VI. §. 2.

ne! cùm nobis non congruat corporaliter
eſurientes cibare, & cætera opera miſeri-
cordiæ perficere, eò quòd te ordinante
ſub regulari profeſſione converſantes nihil
nobis proprij] liceat poſſidere: doce me,
quo ſtudio poſſimus & nos illam dulcifſi-
mam benedictionis tuæ vocem conſequi,
quam hoc loco Evangelij pro operibus mi-
ſericordiæ promiſiſti? Cui Dominus re-
ſpondlt: „Cùm ego vera ſalus, & vita a-
nimæ ſine intermiſſione in quolibet homi-
ne eſuriam, & ſitiam ipſius ſalutem; ſi

quis omni die ſtuderet aliqua ædificatoria

proferre, ille certè meam eſuriem ſuaviſ-
ſima refectione relevaret. ‚„ Ac deinde per

ordinem reliquis miſericordiæ operibus ad
ſenſum ſpiritalem exactis ſic tandem conclu-
dit: „ Qui autem pro peccatoribus, & ani-

22

mabus purgandis devotè oraverit, hoc tam
dignanter acceptabo, ac ſi ad me incarce-
ratum crebriùs veniendo, blandis conſola-
tionibus ſuis deſolationem meam ſublevaſ-
ſet. „ (½) Nos omiſsàâ primi operis per

verba ædificatoria conſideratione, quæ ad eos
ſpectat potiſſimàm, quibus aliorum cura de-
mandata eſt; & nos, quantùm ſingulos con-
cernit, in præcedentibus nonnihil attigimus:
ad ultimum, idque præcipuum, omnibusque
commune, orationem ſcilicet pro peccatori-
bus & animabus piacularibus, aliqualiter ex-

pendendum progredimur.

—

(7/ 8. Gert. 1. 4. c. 18.

ugrram, inl
mo, In ſeg
9t0 Gblerarin
mnne nine hu
tügeo manined
Cen novilmie
ſe & peenang
050 werle wn
lemonis thuumt
bil amenheit
Ue nolint, lei
le tamen niain
llerebiiors ge
Ce infent,
Imn ccontit irni
e Cend aniin
Lünn inpei
por lene n
ſe ſnöennin
nachoruno,
riemen
ien . ſerun
8 Uunn cor
W n
Al iine⸗ H

In.
nnni
Pad e ,
Kametng
W SNeH
ulmn Clet
Enangl
Khmmemtani
1/(ilen
Nentſiilinr .
Eingoligtn
nin ſunn,1
ien elftun
ehren NO
„Aeceicee
de Grllle 1
umken anl
and Aan⸗
CheinNn
Klüe
o, Docswr

nent

C
7

R

e.

DE AMORE PROXIMI. 425

Et verò oratio pro peccatoribus ceu pri-
mò à Chriſto nominata, primò etiam conſi-
deranda venit, quamvis interim litem illam
noſtram non facimus, an DEO gratior pro
peccatoribus, an pro defunctis fuſa oratio ?
Utramque certè eſſe gratiſſimam, ſi non ex
æquo gratam, ſatis indicat hæc Chriſti com-
Paratio, qua ſe quaſi incarceratum utroque
modo ſublevari teſtatur. Quemadmodum
namque animæ purgandæ in carcere illo ſub-
terraneo maximeque pœnali usque ad ſoluti-
onem noviſſimi quadrantis tenentur captivæ;
ſic & peccatores adamantinis perverſæ & à
DEO averſæ voluntatis vinculis adſtricti ſub
dœmonis tyrannide gemunt captivi; hac no-
tabili tamen diverſitate, quòd iſii ſe ipſos ju-

vare nolint, illæ juvare ſe non poſſint, utri-

que tamen miſerabiles, & illi in hoc etiam
miſerabiliores, quod illorum captivitas, ni a-
liena ope juventur, fors futura ſit perpetua,
dum econtra piaculares animæ ſtato tempo-
Te certo certiùs ſunt liberandæ-
Quâm impensè interim benigniſſimus Re-
demptor hanc Pro peccatoribus orationem
expetat, ſatis exprimit affectuoſa illa ad Mech-
tildem adhortatio: „ Eja! condole mihi E-

,lecta mea, & ora pro miſeris peccatori-

„ bus, quos tam caro emi pretio, & tam
„ longanimiter expecto, cupiens vehementer,
ut ad me convertantur. „(Qr) Quis hæc
audiens non intim compaſſione ductus ar-

Wient. Sankt. Comp. F f denti

(r) Eloſ. Mon. Spir. c. I.

426 PARS III. CAPUT VI. §. 2.

denti deſiderio Salvatoris morem gerere, &
ſuis precibus peccatorum converſionem proe-
movere geſtiat? Etſi enim ipſius miſericor-
dia erga miſeros peccatores in gratiam reci-
piendos promptiſſima ſit, ac inſuper paſſio-
nis ejus meritum ad auxilia gratiæ ipſis im-
pendenda ſit abundantifſimum: quia tamen
Divinæ Juſtitiæ, cui pariter ſemper conſul-
tum cupit, indecens omnino foret, eum qui
propria ſe voluntate à DEO avertit, absque
voluntatis propriæ conatu ad ſe convertere,
& culpam, quam non averſatur, condonare;
piorum ad hoc precibus juvandi ſunt, ut gra-
tiam quam ipſi non merentur, horum meri-
to impetrent, ſicque Divinæ Juſtitiæ alienâ o-
perâ quadantenus ſatisfiat, & miſericordia ad
ampliora auxilia gratiæ imeritis concedenda
quoquomodo obligetur. Inde eſt, quòd mul-
Iii Sanctorum, ùt in eorum actis paſſim legi-
tur, pro peccatorum converſione non modò
precibus, ſed etiam operibus pœnitentiæ,
proprij corporis afflictationibus eousque in-
ſtiterint, donec mitigatâ JIuſtitiæ ſeveritate;,
miſericordiæ ſuas partes agere, & obcæcata
illa corda ſereniori gratiæ radio illuceſcente
ad peccatorum cognitionem, veramqᷓue pœ-
nitentiam efficaciter permovere licuit.
Vult nempe DEus vim talem fſibi inferri
ab homine, ut quos ob malam ſuam volun-
tatem ſalvos facere non poteſt, ob bonam a-

liorum voluntatem ſalvos facere debeat, illo-

rum charitate quodamodo compulſus. Sic
nem-

vorm proehn

oron eroi
Pin cogntne
ammns inim
DDom am nre
„Veret, ſbent
DLOocret
ön fli honti
Dusamorstt
mrumn ipünm
Chlilarus in
Uiit forfinneen
Miumn eſſe,
nis lenb in
non grmmnn
I in vitnni
miciti elcil
kelge ſebene,
l ihie a
Ab erit
A nienicordi⸗
nkne Mece
bt⸗

n

——

mngn
Wntriorn,
4 Bünn

0 Kern
Nein, NHα⅓e
inmciinn un
r, korum ne

2 tietln

nietancin
i Maleni
ei glnl⸗
Nng .

nuntd

eNe
WWNT Me

Dereny

PDE AMORE PROXIMI.„. 427

nempe impletur illud Davidicum: Miſericor-
diaæ & veritas obviuverunt ſibi, zuſtitig & bax
oſoulatæ ſunt; (S) dum precibus ex vera cha-
ritate fuſis Divina Bonitas ad miſerandum
promptiſſima legitimatur quaſi, ut, ſalvꝗ́ ju-
ſtitiã, quod piis negare non boteſt, peccato-
ribus concedat. Id intellexit Gertrudis no-
ſtra, cùm profectum toti militanti Eccleſiæ
X piorum devotione provenientem admirans,
Divina cognitione illuſtrata dixit: „ Cùm u-
„ na amans anima toto corde convertitur ad
„ DEum cum integra voluntate; quòd ſi præ-
„ valeret, libentiſſimè perſolveret Domino
„ DEO omne damnum, in quo eſt detrimen-
, tum ſui honoris; & ſic inter orandum faci-
„ bus amoris inardeſcens blanditur DEO: in
tantum ipfum placat, quòd quandoque re-
„conciliatus parcit toti mundo. „ (1)
Erit ferſitan, qui dicat, hoc perfectorum
negotium eſſe, & illos duntaxat idoneos pro
Peccatis alienis fore interceſſores, qui pro-
priis non gravantur reatibus, quosque ſin-
gularis in virtutis ſtudio profectus interiori
cum DEO familiaritati reddit idoneos, ut ti-
mulò amicitiæ fiducialiter cum DEO agant, e-

—

„ —

lusque erga ſe benevolentiam in alios quoque

orando derivent. Ego autem propriæ infir-
mitatis & miſeriæ conſcius, quid agam pro
aliis? Satiùs fuerit, pro memetipſo Divinam

inclamare miſericordiam, & aliorum potiùs
Pro me flagitare Preces, quàm meas interpo-

f. 2 nere

(4) H. 84. 4. (2) S. Gert. I. 3 c. 30. H. 3.

428 PARS III. CAPUT VI. §. 2.

nere pro aliis. Non inficiamur equidem,
has voces, hæc lamenta illis congruere, quos
gravioris noxæ per Ppœnitentiam necdum de-
etæ conſcientia accuſat; qui proinde quam-
diu hærent in peccato, ſunt inepti prorſus
pro aliorum peccatis interceſſores. At, quem
Pœnitet peccaſſe, jamꝗue malæ voluntati de-
nuo peccandi nuntium remiſit; etſi adhuc
ipſemet ex vulnere non ita pridem perſanato
infirmus ſit, & ad recuperandam integram
valetudinem propria alienâque ope indigeat;
nihilo tamen minùs ſuas preces ex vera cha-
ritate non modò pro aliis impendit utiliter,
ſed etiam ſibi & aliis fortaſſis non minùs fru-
ctuosè, quàm ſi in alto jam perfectionis gra-
du conſtitutus, ſuæque ſalutis ſecurus, aliis
periclitantibus opem ferret.
Dicito mihi, amabo! quænam major eſt
charitas, majorisque meriti beneficium, illi-
us, qui ſanus & vegetus ægroto ſuam navat
operam? an verd illius, qui cùm ipſe ſit lan-
uidus, & obducto vix vulnere titubante ad-
Euc greſſu pedem figat, alteri tamen pejùs ha-
benti in ſuppetias eat, & quaſi manu ſuper
vulnus proprium poſita adrepat ad obliganda
vulnera aliena? Chriſto Domino gratiſſima
hæc charitas eſt, quam ſingulari miſericordiæ
ſuæ effectu compenſat. En! ipſa verba piiſſi-
mi Redemptoris apud Gertrudem: „Omni-
„ no impoſſibile eſt Paternæ pietati meæ, ef-
„ fectibus miſericordiæ non reſpicere eum,
„ qui quamvis propriis gravatus exceſſibus
„ reco

lare. N
Licpontenn
mim Mduee

1

Vodd Mis,

E-
—

IS. Nenhe
n Mhicebrore
: ud mier
iſe et
us, ouinun
uſto, or/u
Wrimikicun.

ltann gull

Iiſua volumn
le eltenib hhon
grata pro mni⸗
Urionem füibe
ſliin, npen
6 9 Cnummn
is ſuopri gun
lus Dominu.
kenerrime:
le, pris ,
r hon potel.
uher prellin
Ennn alennibn
e Dinine

Pinpenlt nlr,

AoN nins ir.

n gentkonegtr
us kouns, Ais

1

7

DE AMORE PROXIMI. 429

„ recognoſcit ſe Divinæ indulgentiæ medica-
„ mento indigere; affectu ramen charitatis
„ ductus pro ſalute proximorum non deſinit
„ ſupplicare. „ (“) Ergo etiam Peccatoris,
dumodo pœnitentis, pro peccatoribus ad Pc-
nitentiam adducendis oratio efficax eſt, &
non modò aliis, pro quibus ex charitate fun-
ditur, ſed ipſi etiam oranti quàm maximè ſa-
lutaris. Nempe héôc charitatis obſequio Chri-
ſtum ſibi debitorem facit, cujus veriſſima vox
eſt: Quod uni ex minimis meis JFeciſtis, mihi
JFeciſtis; (æ) & qui devotèò orat pro peccatori-
us, & animabus purgandis, tam dignanter
accepto, ac E ad me incarceratum veniendo Ccot-
Jolationibus ſuis me ſublevaſſet. y)p
Si tam grata DEO pro peccatoribus, Ppro-
pria ſua voluntate à ſumo bono averſis, adeo-
que eatenus ſponte inimicis, oratio: quàm e-
rit grata pro amicis toto voluntatis imperu ad
fruſtionem ſum̃i boni tendentibus, ſed exigen-
te juſtitia, in pœnis graviſſimis etiamnum de-
tentis? Cruciantur animæ in piacularibus
flamis ſupra quàm credi poſſit, acerrimè, &
Chriſtus Dominus, ut à pœnis eripiantur,
optat tenerrimè: nec minùs tamen ſalvâ æ-
quitate, nè prius ſolvatur debitum, reas ab-
ſolvere non poteſt. Quaàm grato igitur ani-
mo accipiet præſtitum hoc animabus ſe ipſas
Juvare non valentibus obſequium, quo ſimul
& Juſtitiæ Divinæ fit ſatis, & miſeræ debi-
F f 3 trices
(4) S. Gert. l. 3. c. 73. (X) Math. 25. 40.
) §. Gert. 1. 4. c. 18.

430 PARS III. CAPUT. VI. §. 2.

trices exeunt imunes? En! ut ipſemet Sal-
vator Gertrudi miranti, quòdch ad pauculas
preces tot animas à pœenis abſolveret: „Ni-

„ mius amor, inquit, quem habeo ad redem-

22
„ miliruchnem, ſi Rex aliquis, qui detineret
„ quosdam amiciſſimorum ſuorum in capti-
„ vitate, quos libenter dimitteret abfolutos,
„ niſi eum judicium juſtitiæ prohiberet, tan-
„ dem nimio zelo redemptionis eorum im-
„ pellente, dum non haberent, unde ſeè redi-
„ merent, Rex utique à quocunque militum
„ ſuorum acceptaret, ſi ſakem pro argento
„ & auro, aliud quid pro liberatione eorum
„ illi ponderaret ad menſuram debiti eorum,
„ ut vel ſic occaſionem dimittendi eos habe-
„ ret: ſic & ego accepto, quidquid mihi pro
animabus eorum, quos pretioſo ſanguine
„ & morte mea redemi, offertur, ut habe-
„ am occaſionem eos à pœnis abſolvendi, &
„ ad gaudia ipſis ab æterno præparata per-
„ ducendi. „ Et cùm ulteriùs ſciſcitaretur
Gertrudis, quàm ſit ipſi gratus eorum labor,
qui ſuis ad hoc nituntur precibus? Reſpon-
dit: „Tam acceptus certé, ac ſi memetipſum
„ toties ſuo pretio à captivitate liberaſſent,
„ quoties liberatur anima per eorum oratio-
„ nem. Et hoc ipfis indubitanter reſtituam
„ in tempore opportuno ſecundùm omnipo-
„ tentiam meæ liberaliſſimæ pletatis. „(2)
Interim non tam refert, quot, & quàâm

22

(2) §S. Gert. 1 5. c. 21.

tionem earum, inſtigat me. Unde ad ſi-

endiur gi
1 pelt is
1i cheni
t wors,
Tum, nngur
rror eim
Quen Tertuen
M nags kitn
ingult, Mimt
t pro temets
ue Ooimhin:
Chm ex Aecdh
6oratur pro
uut ſi guis hi
enter lypere
nwodareorur,
Cumn auacetn⸗
Weado, ein

4

smuocirenn
Ura multas ke
8 Morem
er ſe
ſuhen obeinet
a mulum
mnle, (

Porncove acn
Ehiieunn,
ene eos e⸗

l kin⸗

ſcſtarelun

eans klete

DE AMORE PROXIMI. 431

longæ; quâm quales & quàm fervidæ pro a-
nimarum remedio offerantur preces: cùm
perſæpe brevis & affectuoſa oratio ex vera
charitate fuſa, plus ipſis proſit, quàm integri
Pſalterij, aut vigiliarum minùs devota recita-
tio. Si uſpiam aliàs, hic certè affectus ma-
gis attenditur quàm cenſus. Uti enim chari-
tatis opera aliis omnibus anteſtant; ſic & in-
ter ipſa opera charitatis illa ſemper majoris
funt valoris, & potioris admiſſionis apud
DEum, in quibus non motivum tantùm, ſed
fervor etiam & intenſio charitatis dominatur.
Quam veritatem Chriſti ad Gertrudem ver-
ba magis reddent perſpectam: „ Quamvis,
„ inquit, animabus multùm proſit, quidquid
„ fit pro remedio earum in vigiliis cæteris-
„ que omnibus: tamen multò plùs valet eis,
„ cùm ex affectu, & paucis quandoque ver-
„ bis oratur pro eis. Ad ſimilitudinem, ſi
„ cut ſi quis habens lutoſas manus, ſi fre-
„ quenter ſuper eas aquam funderet, tandem
„ mucidarentur, cùm lutum liquefieret, &

„ cum aqua deflueret: Si verò violenter eas

„ lavando, etiam modicâà aquàâ contentus ci-
„ tiùs mundarentur. Sic ſciendum eſt, quèd
„ ſupra multas lectas vigilias, & alias oratio-
„ nes, majorem habet effectum unum ver-
„ bum ex affectu ardenti oratum, & multè

„„ majorem obtinet relaxationem animabus,

„ quàm ſi multum pro eis eſſet lectum te-
„ pido corde. „ (ℳ)
F f 4 Id

(a) 8. Gert.] 5 c, 18.

4³² PARS III. CAPUTVI. §. 2.

Id ipſum poſteà Gertrudis experimento

didicit, cùm ipſi diutiùs pro defuncto quo-
piam oranti, anima apparuit in ſpecie bufo-
nis, „Nigra ut carbo, & ex imenſitate pœ-

29
22
2
29
297
2
9⁷
27

2²

29
22
27
2²
29
93
29
2²

9 £

22
27
2²
27
29
2²
27
29
29

narum in ſeipſam retorta. Nec videbatur
aliquis tortorum adeſſe, ſed in ſeipſa in
ſingulis membris torquebatur à culpis il-
lis, quas comiſerat cum quolibet membro.
Igitur Gertrudis inſtans actibus amoris dul-
ciſſimo amatori ſuo inter cætera affectuosè
dixit: Eja Domine mi! vellésne causâ mei
animæ illi miſereri? Cui Dominus tanquam
blandiendo dixit: Non ſolùm animæ illi,
ſed etiam mille millibus animarum volo a-
more tui miſereri. Et adjecit Dominus:
Quomodo vis, ut impendam illi miſericor-
diam ? an vis, ut omnem culpam dimit-
tens ab omni tormento eam liberem? Ad
quod iſta: Fortè non expediret hoc juſtitiæ
tuæ? Et Dominus: Bene expediret, ſi tan-
tùm cum fiducia hoc à me peteres, quia e-
o DEus futurorum præſcius in agone ſuo
aliquibus ad hoc coaptavi. Tunc iſta: Eja
ſalus animæ meæ! perfice hoc, ſecundùm
quod tua miſericordia potuerit obtinere,
quia ex dono tuo verè confido de tua bo-
nitate. Quod cùm diceret, confeſtim ani-
ma defuncti exurgens ſtetit in forma hu-
mani corporis, & depoſita omni nigredi-
ne præferebat albedinem cutis etiamnum
ſqualidæz, cum ingenti lætitia & gratia-
rum

nGeeng

== =

ſeun,
Necone hi
en is ⸗
W Uünmidns
le, uegbe
00 milerante

elet. D h

umn Ehorbis
r Ponceriſi
imn keani pole
rido rehonlun
Nborester,
glbid klenin
en proſtnn
repentegin
Noris Afkehn,
Elt habere ui
e uliun an
l monen il
ppomerventinhe
Mum imolrtie
Urbo reiennn ani
Poniis meor
645 d in aiin
m uo en
tor inſter

) Hin

Animunn
Per Mmnns:
n Nienoe⸗
nalnemn n.
TN40
rdoſne

HZ

.

Neere e

zisnirin
i Uurheln

———

DE AMORE PROXIMI. 433

„ Trum actione tanquam ab omnibus peœnis
„ liberata.,, ()
Hac occaſione pariter intellexit: animam
quæ tam multis diverſisque peccatis infecta
decedit, comunibus Eccleſiæ ſuffragiis juvari
non poſſe, usque dum aliquantulùm purga-
ta, DEO miſerante, illud culparum pondus
deponeret. Et cùm ſfcire percuperet, qui-
busnam laboribus ac orationibus vivorum
hoc pondere à ſuffragiis Eccleſiæ impediente
anima levari poſſet, hoc notatu dignum à
Chriſto reſponſum tulit: „Nullos, inquit,
„ labores facere, ſeu orationes dicere potes,
„ quibus alicui animæ tale ac tantum adjuva-
„ men proveniat, quia hoc cum nullo cona-
„ tu repente acquiri poteſt, niſi per talem a-
„ mMoris affectum, qualem tu ſenſiſti in hac
„ hora. Et ſicut hoc nullus homo per ſe po-
„ teſt habere, niſi ego dederim: ſic etiam
„ tale auxilium nulli animæ præſtari poteſt
„ poſt mortem, niſi quæ ſpeciali gratia hoc
„ promeruerit in hac vita. Scias tamen hoc
ipſum intolerabile gravamen proceſſu tem-
„ pPoris relevari quibuslibet orationibus, ſi-
„ Ve laboribus amicorum fideli intentione pe-

—

—
—

„ ractis: & ita citiùs vel tardiùs liberantur,

„ ſecundùm quod conatus fidelium pro eis

„ affectuoſiori inſtat devotioni; & etiam

„ ſecundaàm quod in hac vita promerue-
„ Tunt. „(c)]) Hinc mirari deſines, ſi alicu-
„ bi legas, aut referri audias, Reges, aliés-
F f 53 que
(⁵) S. Gert. l. 5. c. 19. (c) loc. cit.

434 PARS III. CAPUT VI. §. 2.

que magnos Principes, quibus tot precibus
& Sacrificiis ubique parentatur, poſt fata, mul.
tis ab obitu annis piorum hominum fuffragia
imploraſſe, ac ſi nil hactenus remedij à quo-
piam vivorum percepiſſent.
Cæterùm non tantùm precibus, ſed aliis
quoque piis operibus ex charitate factis plu-
rimùm juvantur animæ, & iis præſertim,
quibus aliqua ſui ipfius mortificatio adjunécta
eſt. Generoſa aliqua de ſeipſo victoria hunc
in finem DEO oblata, multis ac longis oratio-
nibus potior eſt. Exempla teſtantur, animas
diuturno alioquin purgatorio expiandas, ſola
heroicâ condonatione vindictæ ab amicis vel
parentibus inimico facta, momento à pœnis
fuiſſe liberatas. Inter omnia tamen Religio-
nis ac charitatis opera, animabus maximè ſa-
lutaris eſt devota Sacrificij Miſſæ oblatio, non
ſolùm à Sacerdote celebrante (quæ utique de
ſe efficaciſſima eſt) ſed ab aliis etiam, qui de-
votè interſunt Sacrificio, pro iisdem facta,
quod multoties Gertrudi revelatum eſt. (7)
His igitur miſericordiæ operibus tam ani⸗-
marum purgandarum redemptioni, quàm
peccatorum converſioni impendendis quivis
ſtudeat, ſi ſingulari obſequio Divinam pieta-
tem demereri cupit, certéque ſibi perſuaſum
habeat illud piſſſimi Redemptoris promiſſum
in ſe aliquando impletum iri: Beati miſeri:
cordes, quoniam ipſi miſericordiam conſequen-

tur. (2) Et ſi dubitet, quodnam horum

Chriſto

— —,N.j..)P0
(4) Vide S. Gert. 1. 5. c. 15. (e) Matp. 5. 7

Ais ohes
rt ürdrier
oritonenn pt
0boocin inen
e hertunn cec
wodum vien
fcis pro un
oc imeenonen
holts lifngir
lorius erg
1pro dohe
Pllamns, Nen
lute len kuin
Nec ſihi iner
Lom meriocus
Drationes d
Num cihhene,
1s; imd is
Mpecctum ſihn
ne CHriſi Ehhlin
in Aimny en

Iuls noſtra i

o Gefaneh

Aca .

nt

7

Vutehrn
mnehnntg il
Ne AMesſe
unen? peii
1umn N
nb nuund

DE AMORE PROXIMI. 43 5

Chriſto ſit acceptius, mediâ incedat viâ, &
utrisque, animabus ſcilicet, & peccatoribus
artem tribuat; vel potiùs uno eodémque a-
tu utrisque ſubveniat. Cùm erenim quod-
vis charitatis opus pro animarum piacularium
remedio ſalubriter offerri poſſit, quid vetat e-
tiam orationem pro peccatoribus amanter fu-
ſam hunc in finem DEO offerre, ut ſperatum
inde merktum cedat animarum ſolatio: quem-
admodum vice verſa precibus noſtris & Sa-
crificiis pro animarum remedio perſolutis
hanc intentionem licet adjungere, ut animæ
noſtris ſuffragiis adjutæ ſuas viciſſim pro pec-

catoribus preces apud DEum interponanoe;

utl pro nobis ipſis etiam interceſſuras non
dubitamus, præſêrtim poſtquam à pœnis ab-
ſolutæ plena beatitudine potitæ fuerint.
Nec ſibi timeat, qui ſic orat, ſuo- apud
DEum merito quidquam deceſfurum, etiam-
A orationes & actiones ſuas omnes hunc in
modum diſpenſet, & quaſi diſpergat paupe-
ribus; imò potiùs maximum ſe meritorum
compendium facturum piè confidat, dum a-
more Chriſti ſeipſum quodamodo ſpoliat, ut
ipſum veſtiat, &, ut ſua phraſi utar, incar-
ceratum blandis conſöolationihus ſublevet. Id
Gertrudis noſtra ſatis experta eſt, cùm ali-
quando pro defuncti anima ſua bona opera
DEO offerret. „ Vidit namque Chriſtum
„ Dominum id benignè acceptantem, &
„ quaſi gaudentem, quod aliquid haberet,
„ unde indigentibus fatisfaceret, qui facétis
Pro-

436 PARS III. CAPUT VI. §. 3.

„ propriis ſua beneficia non meruerunt. Vi-
„ dit prætereâ benigniſſimum Redemptorem
„ cuilibet operi ſibi ab ipſa oblato ex libera-
„ liſſima pietate ſua aliquid addere, & ſic il-
„ li remittere, ut pro bona voluntate nunc
„ duplicatum reciperet, & conſervaret in
„ *ternam remunerationem. Per quod in-
„ tellexit, quod homo non perdit, ſed
„ multùm lucratur in charitate alios juvan-

„ do. „ (J)

De charitativa ſupportatione, & correctione
defectuum proximi.

Dliliges proximum tuum ſicut teipfüm. Ad
hanc amuſſim tam defectuum proximi
ſupportatio, quàm eorundem correétio exi-
gendæ ſunt. Qui in communitate degunt,
vix aliam frequentiorem exercendæ charitatis
occaſionem habent, quàm in benigna defec-
tuum proximi tolerantia. Hæc, ſi Auguſti-
no credimus, (O) eſt lapis lydius, quo ge-
nuina charitas probatur. Tot inter homines
diverſi genij & ingenij fieri vix poteſt, quin
multa continuò occurrant, quæ tibi diſplice-
ant, & pariant faſtidium. Aut enim natura-
lis hujus, aut moralis alterius defectus tuam
exer-

(-) 8S. Gerr. 1. 5. c. 23.
(2) S. Auguſt. Serm. 21. de verb. Apoſt.

N 00

Klarre!
tans b fler
unkenionen
latolerare,
MI Wen tu
ino tutdars,
IScoginiond
etbis comanoe
Dpetentem:
iteten ptonim
Ninis, inge

In.
ill iglcck⸗
proximo ken
is goe
ne uia eſccn
Uinolerebies
Win te kene
Wilithignn
1honme, ii
iirlgen hi
UImum ſan E
Uckiſut, Poo
hve proprin
mronimo, il
ne, Gem
dd 19.
J

1

7
ℳ

DE AMORE PROXIMI. 437

exercebunt patientiam; & neceſſe erit multa vi-
dere, multa audire, quæ tibi neutiquam pro-
bantur. Et nonnunquam videbuntur tibi tam
abſona, & nativæ tuæ indoli tam contraria,
ut faciliùs tibi fuerit gravem aliquam corpo-
ris mortificationem ſùbire, quàm pacato ani-
mo iſta tolerare. Hic jam experiri poteris,
quanti valeat tua charitas. Si indignaris, ſi
animo turbaris, ſi iraſceris proximo, & a-

maris cogitationibus vexari te ſinis, aut etiam

verbis commotæ bilis teſtibus tuam pandis

impatientiam: hem! ùt liquido patet, cha-

ritatem proximi domi tuæ non eſſe, & te nil
minùs, quàm proximum diligere ſicut te ip-
ſum.
Si illi ipſi defectus tui eſſent, quos vides
in proximo: ferres profectò benigniùs, &
ab aliis quoque ferri cuperes moderatiùs.
Nunc quia defectus ſunt proximi, videntur
tibi intolerabiles. Recogita pauliſper, quid
alios in te ferre oporteat, quibús æquè tu il-
lis, ac illi tibi graves ſunt. Alter alterius o-
nera portate, inquit Apoſtolus, & ſic adim-
plebitis legem Chriſti, (b) quæ jubet diligere
Proximum ſicut ſe ipſum. Qui eidem jugo
adſtricti ſunt, pondus alterius perinde por-
tant, atque proprium: & ſi charitas verè te
jJungit proximo, illius defectus non tibi plùs
erunt oneri, quàâm tui proprij. Si amicus
alter ego; magis erit proximus, ſi diligis ſi-
cut teipſum. An igitur tuos defectus non
tole-

—

(h) Gal. 6. 2.

438 PAhRS III. CAPUT VI. §. 3.

toleras, & tolerari vis ab aliis? ergo vade,
& tu fac ſimiliter proximo, quem diligis,
imò debes diligere, ſicut teipſum. Sic ædi-
ficabuntur muri Jeruſalem, ſi lapis ſuppor-
tet lapidem, & cæmento charitatis ſibi mutuò
adglutinentur. Id Gertrudis noſtra divinitùs
intellexit, dum murum ex gemmis, cæmen-
ti loco, auro compaginatis erectum vidit.
Per hoc namque ſignificabatur, quòd ele-
„ Sti ſe invicem teneantur ſupportare, ſicut
„ lapis lapidem ſuſtentat in muro. Per hoc
autem, quèd colligamentum gemmarum
„ ex auro fuit, intellexit, quòd prædicta ſup-
„ portatio fidelium ad invicem fieri debet ex
„ Charitarte, &ũ pura intentione propter
„ DEum. „ (7)
Faceſſat ab animo hominis Chriſtiani, ne
dicam Religioſi, falſa illa mundanæ politices
æquanimitas, qua diſfimulant nonnulli, & in
ſpeciem moderatè ferunt quosvis aliorum de-
fectus: at ſine charitate, nec propter DEum,
ſed propter ſeipſos. Internè ſeveriùs judi-
cant proximum, vilipendunt in animo, &

occultè etiam indignantur, atque bene notant

ad memoriam, quæ ſuo tempore uſüui eſſe
poſſunt ad denigrandam famam proximi, aut
ſi quo æſi ſunt verbo, ad rependendam quan-
doque vicem. Diſſimulant interim, & fron-

te Stoica, ac ſi nil ſemirent, omnia excipi-

unt; ne videlicet aliquam ſuæ æſtimationis fa-

ciant jacturam, ſi quod ſentiunt, palam te-

ſten-

(7) §. Gert. 1. 4. c, 60.

U

gm n nt
oemn io
Cenhunn 6
hreetin
Merlhrn
Nnuin i
yofnns,
ndrd elt, n
tetendl, ſel
fnencte.
ronind Cefl
Dl bue cogten
Euot uniretl,
eris, Ce
Plis. (tn
Eum ammnt 4
Illem ei nidn
nſuitater nuin
gna pro (l
Liſio: gucni⸗
Hunas huſee n
Ures, erecfi
Dus fortier?
Ulam eni
lt inpariem.
Uobiimerin
1 is lamn &
Konibus

blgarion
hu r.

ſp lln

veltti

n fen cet

r Nern

8CNllerizee
ſ

DE AMORE PROXIMI. 439

ſtentur; néve ambitioni ſuæ „ qua clanculùm
laborant, aliquod ponant obſtaculum, ſi fa-
vorem proximi confeſſa indignatione, aut a-
verſione deperdant.
Propter DEum, NB. pura intentione prop-
ter DEum udl diligendus, ſic & ſupportandus
eſt proximus; & ſuavitas illa, quæ charita-
tis fundus eſt, non ſolùm in vultu ac verbis
præferenda, ſed intus in pectore conſtanter
retinenda eſt. Hac dulcorantur omnia, quæ
à proximo defectuoſo propinantur amara; &
ſola hac cogitatione: propter DEum, mite-
ſcunt univerſa, quæ dura ſunt, & evadunt
levia, quæ gravant, & aliàs videntur impor-
tabilia. Quid namque dulcius animæ ſincerè
DEum amanti, quâm tam levi impendio ali-
qualem ei reddere vicem, qui noſtri amore
iniquitates omnium portavit? (&) Equidem
magna pro Chriſto patiendi rarior ſe offert
occaſio: quidni igitur parvas ſaltem, & quo-
ridianas haſce moleſtias, ingratos proximi
mores, parvosque defectus ipſius amore fe-
ramus fortiter? Verè patiens in majoribus
nunquam erit, qui erga defectus proximi
fuerit impatiens.
Et ubi interim correétio proximi, ſi de-
fſectus illius tam æquanimiter ferendi ſunt?
Cuivis certè mandavit DEus de proximo ſuo;
nec ſuperioribus tantàùm, ſed etiam æquali-
bus hané obligationem injungit charitas, ut
à malo retrahant proximum, & qualemcun-
que

—

—

(6) Iſai. 53. 11.

440 PARS III. CAPUT VI. §. 3.

que DEl offenſam, ſi poſſint, impediant.
Quinam igitur placere DEO poterit iſthæc
patiemtia, & tacita defectuum tolerantia,?
Annon ſatiùs fuerit, & proximo utiliùs, ar-
guere delinquentem, & ſi aliter non liceat,
indignatione ſaltem, & diſplicentiæ ſigni-
ficatione erroris ſui commonefacere? En!
quàm bellè amor proprius tuetur ſe ipſum,
& ſub ſpecie zeli ſe occulit ſuperbia. Non
dicimus, peccatis proximi, quæ certò pec-
cata ſunt, tacità conniventiâ velificandum,
multò minùs illis, quibus ex officio incum-
bit, correctione peccantium ſuperſedendum
eſſe: id modò aſferimus, defectus proximi
patienter & amanter ferendos, nec unquam
ob ejusmodi defectus, ſeu parvi illi ſeu mag-
ni fuerint, charitatem deſerendam eſſe. Ta-
metſi igitur correctio, ubi res'exigit, inter-
mittenda non ſit: in ipſa nihilominus corre-
ctione, à quocunque demum fiat, lex illa
charitatis, quæ jubet diligere proximum ſi-
cut ſe ipſum, ex oculis nunquam dimitti de-
bet: ut proinde charitativæ ſupportationi
proximi in ipſa etiam correctione ſemper
locus ſit.
Qui ex officio tenetur ad correctionem
proximi, prius ſemper affectum medici erga
ægrotum induat, neceſſe eſt. (Quemadmo-
dum is non indignatur ſuo patienti, aut du-
riùs, quàm neceſſitas poſtulet, tractat miſe-
rum: ſic & Superior charitativus placido a-
nimo medelam adhibet; & quod lenibus em-
pla-

cellhotis n

7

,Ckes hr
lelcer prind
Pibes anon
morun Ceke
Dauc atem pe
le poleele,
duris otihe
Era chariag en
tindo, mnen
n increnne,
Opaſim mmmn
utem. Dig
Eeviendum non
Non vindch
l, à mimn

corlectionenen

Ulimo lli ſe⸗
Urle pren
r, ut loenn
! Nlit

WN

ui 1 0portet,
Aierun
L A ceher

lng n

E

n

1
Won
Kün ger
Anmungani
e

R
R

nm ſe

1

in hrltinir
Cths noln
g, Arr nnin
hriilkung

weäitt er
Uümunene
Ann tdl
Nuunntr

I

4
dhncnnt
2 Wui

aen
l.
*

G S
Abi⸗

N 4
1

DE AMORE PROXIMI. 441

plaſtris curari poteſt, uſtione & ſectione non
tentat evincere. ‚„Utinam, (dicebat aliquan-
„ do Chriſtus Gertrudi) utinam quidam ſal-
„ tem per expreſſionem ulcerum amicorum
„ ſuorum dignarentur addiſeere, qualiter ul-
„ cera corporis mei, ſcilicet Eccleſiæ, hoc
„ eſt, defectus proximorum poſſent curare:
„ ut ſcilicet primò leniter tangendo, id eſt „
„ lenibus admonitionibus in charitate, pro-
„ Ximorum defectus ſtuderent emendare.
„ Dum autem perpenderent, ſe ſic non poſ-
„ ſe proficere, proceſſu temporis ſtuderent
„ duriùs corripiendo ſanare. „ (1) Itaque
vera charitas eum, qui corripiendus eſt,
hortando, monendoque potiùs convenit „
quàm increpando, & acriùs arguendo, mi-
nùs paſſim infamando, quamdiu res admittit
lenitatem. Et ſi quando ſeveriùs agendum,
& ſæviendum nonnihil: ſine felle ſævit. Non
ira, non vindicta, non propria, ſed DEI
cauſa, & animarum ſalus vehementiorem ab
eo correctionem extorquet: ac interim intus
in animo dulei affectu ejus miſeretur, ſibique
in corde præfert, cujus defectus foris per-
ſequitur, ut locum habeat illud Sanctiilimi
Patris: Oderit vitia, diligat fratres. (m)
Ergo correctio quæcunque, ut ſit proficua,
amoroſa ſit oportet, alioquin non eſt effectus
amoris. Qui alterum in ira corripit, ut qui-

dam Patrum dicebat, (a) ſuæmet paſſioni

Scient. Sanc. Comp. G g ſatis-

() S. Gert. I. 3. c. 75. (m) 5. Reg. c. 64
(2) V. LPP. 1, 5. c, 4

4422 PARS III. CAPUTVI. §. 3.

ſatisfacit, non legi charitatis; neque tali mo-
do alium ſanandum ſperet, quo lædit ſeip-
ſum. Niſi delinquens amari ſe ſentiat, etiam
dum corripitur, perit correctio. Hinc Au-
guſtinus corrigenti proximum: ſi, inquit,
amore illius facis, optimè facis; ſi amore tui
facis, nihil facis. Sanè indiſcreti correctores
illis tectoribus ſunt ſimiles, qui unam alter-
amve tegulam reſtituturi, decem integras
frangunt ſua impetuoſitate. Sic importuna,
& nil minùs quàm amoroſa correctio animum
delinquentis magis exulcerat, & omni fructu
procul perit cum ſonitu verborum; quin non
raro compunctionis locò, animum proximi
ſuâ inficit amarulentiâ, & diffidentiâ erga cor-
rigentem, unde graviores nonnunquam, quàm
fuerat præcedens, ſequuntur defectus, & fit
error poſterior pejor priore. In eos dunta-
Xat invehendum ſeveriùs, qui nullà facti tan-
tuntur pœnitentiâ, aut etiam malefacta defen-
Hunr : „ Illum econtra (utl egregius Aſceta
„ gyptius, Abbas Paſtor monuit) illum,
qui errorem agnoſcit, ſeque peccaſſe fate-
tur, duriùs ne arguas, alioquin bonum a-

ſi ſuaviter illi dicas: non contriſteris nimi-
àm, frater! ſed cave tibi in futurum; hoc
pacto magis ipſum ad pœnitentiam move-
„ bis. „ (o)

Si iis etiam, qui ex officio tenentur, tam .

cauto opus eſt, ne corrigendo alios aliquod
— faci-

—

(9) V. PP. Il. 5. c. 10. R. 48.

nimi propoſitum in illo turbabis. Econtra

M

Gurtrnttch
idind
⸗ 4 Eerll⸗
Pordirentt
Nelis d
renleortel
kemmerei,
Perin, prelun
cntinns Dron
te ſele olendin
1r efkecum; u
urds uanis,e
ne levions eke⸗
apiet Clecin!
Nricnlum eruut
Ctuum fufkren
iparümc ann
imns Pieri
un hebetehlin
Uuit: Cr ſou
mitite /in ⸗n
urſim lenn
ulnij vhr n
late /9)
lre hlfn⸗
nyprucemer,

G .
N Arooanti

d lumilte
N llorce,
enſim ge

DN

el en

—

— =

E
=,˙ñ,.

=
=☛
-
=

ien n
n Kimmn,
aumetounn
lem Comiten
lenonm auunn
Aüinun fhunn
ftmiagan
mnagtanela
Elig t
n. Vturt

nndhii
iakif
Ar om)n
ſe ſen 6
uigu:
ndt M

—

DE AMORE PROXIMI. 443

faciant charitatis diſpendium: quanta circum-
ſpectio adhibenda eſt illis, qui ſola charitatis
lege, & in certis duntaxat caſibus obligantur
ad correctionem fraternam? Præterquamenim,
quòd æqualis ab æquali non tam æquanimiter
ferre ſoleat correctionem; ac inſuper non rarèò
ſub ſchemate zeli, ſanctique fervoris deliteſcat
ſuperbia, præſumptio, & averſio animi: ni-
ſi charitas proximi in hac correctione plena
luce ſeſe oſtendat, vix unquam bonum ſortie-
tur effectum; ut/potiùs timendum, ne evul-
ſurus zizania, eradicet triticum, & correctio-

ne levioris defectús, vitium longè maximum

capiat dilectio. Minus certè privato iminer
Periculum ex tacita humilique alienorum de-
fectuum ſufferentia, quàm eorundem liberio-
Ti parumque conſiderata correctione. San-
ctiſſimus Pater agens de zelo bono, quem de-
beant habere Monachi, ſumam rei in hoc con-

ſtituit: Ut honore invicem præveniant; & in-

Birmitates ſuas ſive corporum, ſeve morum pa-
tientiſſimè tolerent; excluſo penitus illo ama-
ritudinis zelo, qui ſeéparat à DEO, quia à
charitate. („99) V
Qauare niſi fraterna correctio omninò ſua-
viter, prudenter, & ſine ulla authoritatis cu-
juspiam arrogantia, rogando potiùs, quàm
arguendo humiliter fiat, nil boni pariet, ma-
gisque diſcordias, animi exacerbationes, ali-
osque effectus charitati fatales poſt ſe trahet,
quàm Prætenſam defectuum emendationem.
Gg 2 Us-
(-) S. Bened. Reg. c. 72.

444 PAks III. CAPUT VI. §. 3.

Usque adeò nempe ſuſpecta plerumque res
eſt, zelus alienæ perfectionis, ut non fruſtra
Saleſius cum lapide Bezoar comparandum du-
Xerit, qui rarò ſincerus ac genuinus reperi-
tur, ut vix unus ex centum veneno efficaciter
reſiſtat, quin potiùs ægrum reddat adhuc æ-
griorem. Ita prorſus cum zZelo plurimorum
res ſe habet; qui dum præfidenter & indi-
ſcretè malum propulſare ſatagunt, & ad mi-
nimos quosque defectus excandeſcunt, ex
malo pejus efficiunt, & inſtar imperiti medici

afflicto addunt afflictionem, & morbum red-

dunt pertinaciorem. „ Hoc malum, inquit
Beatus Laurentius Juſtinianus, apud bonos
etiam reperire eſt, ut ſub ſpecie ſancti fer-
voris incautos crebriùs re argaane : quo-
rum plerique tamen plùs apu alios, quàm

27
27
27
22

„ videntur. Iſti habent zelum, ſed non ſe-
„ cundùm ſcientiam; cùm debitus ordo fervi-
„ dæ charitatis exigat, ut quisque primd ſe-
„ ipſum, deinde & alios reprehendat. „ (9)
Equidem graviores DEl offenſæ, & ubi pe.
riculum in mora eſt, à quovis ſtatim pro poſ-
ſe propulſandæ ſunt, & nihil non agendum,
ſi res medicinam recipiat, ut honor DElI ſar-
tus tectüsque ſervetur: at verò ad minimos
& quotidianos defectus plerumque convenit
connivere privatum, & Chriſtiana charitate
ſupportare delinquentes, ad mentem Apoſto-
li: Debemus nos firmiores imbecillitates infr-
mo-

„ apud ſemetipſos Divinum honorem zelare

W2 Dec vit. ſolit. c. 4.

NM

Vumn Nin,
Mein iin
en lnli,
Pochntene, 1
gein chbel
Lpckteroopil
Sndi grtoninn
Ere dis, gud
Oclduntur dek⸗
Treckione verdt
e nncelt, uls
emiciomaeonn
Aons noer
Im/Ant,
uuſenm leſli
iur. ur,1
h gite ui
1ſulin n,
Ube ſe churint
proömum,
Eurdions ack
unedo⸗ drert
Ene mllum e
lche kln,
Nnes iadvet de

ls,
tin

3

1
NNS
U

e⸗

Elnmm lini
Aonkin

Uirvetndets

,A mubn

Demuün, i

g tMltu
ſewelul
tmunr,e.
Atis un
turnte
n Anb

H

e n

Ggteli,

kenk
Gelinn

DE AMORE PROXIMI. 445

morum ſuſtinere, & non nobis placere. (r)
Superiori interim erit integrum, correéctio-
nem, ſi opus ſit, ad occaſionem magis com-
modam differre, ut minori periculo, majori-
que fructu adhiberi poſſit.
De cætero optima, & cuivis permiſſa cor-
rigendi proximum ratio eſt, boné exemplé
Præire aliis, qué multò feliciùs citiusque e-
mendabuntur defectus quicunque, quàm ulla
correctione verbali. Homo ſolidæ virtutis, etſi
ore taceat, factis ſemper loquitur, & qui-
dem idiomate omnium linguarum. Hinc An-
ſelmus noſter ad illa verba Apoſtoli ad Ti-
tum: In omnibus te ipfſum præbe exemplum bo-
norum operum, ſic Religioſorum quemlibet al-
loquitur: Ita vive, ut ſis omnibus forma rectè
vivendi, & qui te viderint, legent in tuis ope-
ribus, quaſe in libro, quid ſibi agendum. Hac
lectione ſine charitatis diſpendio licebit corri-
gere proximum, qui niſi tardi omnino inge-
nij, & tardioris adhuc cordis fuerit, mores
ſuos improbos brevi dediſcet; aut ſaltem te
præſente multum de ſua improbitate remit-
tet, ſicque ſenſim, & quaſi inadvertenter ali-
os mores induet bono tuo exemplo tandem.
convictus.
§. 4.

De dilectione inimicorum.

DHimus ſuprà, amorem proximi eò fem-
g 3 Per

— — —

(r) Rom. 15. 1.

446 PARS III. CAPUTVI. §. 4.

per perfectiorem eſſe, quò minùs in ipſum
proximum, ejusve qualitates noſtra fertur in-
tentio; quandoquidem motivum amoris,
quod DEus eſt, eò puriùs dominatur actui.,
quò minus in ſubjecto ſibi vendicat ſenſuali-
tas, aut delectationis naturalis quæſitio. E-
nimvero proximum nobis benevolum & gra-
tum diligere, naturæ per omnia eſt conſenta-
neum; nam & Ethnici hoc faciant. Sed ſin-
cero amore illum compleéti, qui nil in ſe ipfo
habet amabilitatis, habet autem plurima, quæ
nobis diſplicent, & quodamodo nauſeam &
averſionem ſuadere poſſunt: is demum natu-
ræ vires excedens, & genuinus amor eſt.
Dura quidem nux videtur multis inimicorum
dilectio, & lex illa Evangelica: Diligite i-
nimicos veſtros, benefacite bis, qui oderunt
vos, (5⁵) aliquibus tam difficilis, & vires ho-
minis adeò tranſcendens viſa eſt, ut eâ pri-
mum auditâ exclamârint: Lex Chriſtianorum,
lex impoſſibilkum nihilominus ſub duro hoc
cortice latet nucleus ſuaviſſimi amoris, quem
ipſa veritas ſubjectis ſtatim verbis manifeſtat:
Ut ſitis filij Patris veſtri, qui in cœlis eſt. (t)
Is nempe certò certiùs filiali amore DEum di-
ligit, & paterné rurſum diligitur à DEO.;
qui ipſius amore diligit inimicos.
Hanc veritatem Amoris Magiſter Gertru-
di ſuæ jucunda viſione perſuaſit. Exhibuit
ipſi charitatem in ſpecie arboris tam fructibus
bonorum operum, qudm Roribus oneroz vo-
un.

—

(*) Math, 5. 44. (²) loc. cit.

NM

Sun in.
tuim ch

1
. ir nggel
Anm
5 Mes
to cuten e
I:Cs Vr
ſid homo n
unn inico,
fonem, uol
Doe wotncn li⸗
Keltanmnn
ODunr uſin
blg, Nte
& ammiin
poms Cnn
Cörumineni
is Dol u
lem fübireſr
lPiain ſnoere⸗
iciis, glin i
DoresOnnts n
HEimmwtnfn
Un eclis
n ftpnnomn
ile unnits
. Effinene
En Hen,
ti elum
Alerins en

1 4 .

1

nuinns tmor l
Nils inoon
liu: Rt
1 n en
Kisbo⸗
üd u

lulhikamn

nimntd; ſen

, 1
nebsnu

1

ſ

1A G

DE AMORE PROXIMI. 447

untatum refertæ. Inter alios fructus viſeban-
tur etiam nuces, quas ut Gertrudis carperet,
ſibique porrigeret, Sponſus mandavit. Quod
cùm promptéè faceret, monuit ulteriùs, ,„ ut
„ etiam nuces illas decorticando, & extra-
„ hendo cutem ad manducandum ſibi apta-
„ Tet: dans per hoc intelligi, non ſufficere,
„ quòd homo mentem frangat ad benefacien-
„ dum inimico, niſi etiam ipſe quærat occa-
„ ſionem, quomodo hoc perficiat. Nam
„ hoc totum ſignificabatur per hoc, quòd
„ fructus nucum colligere, & parare mone-
„ batur, ut ſcilicet benefaceret ſe perſequen-
„ tibus. Et ideò Dominus nuces, quæ duri
„ & amari ſunt cordicis, in una arbore cum
„ pPomis demonſtravit: quia charitas inimi-
„ corum intermiſceri deber dulcedini ſuavita-
„ tis DElI, qua quis etiam paratus ſit mor-
„ tem ſubire pro Chriſto. „() Ita planè
nuſpiam ſinceræ charitatis nucleus deguſtatur
dulciùs, quàm in dilectione inimici. Alij a-
mores omnes, quibus in proximum propter
DEum noſtra fertur affectio, naturalis cujus-
piam affectús admixtione infici poſſunt, ut
non ſit pura omnino ſumi boni dilectio, nec
proinde ſuavitas defæœcati amoris in animam
plenè ſe diffundat. In ſola hac dilectione Di-
vina bonitas, propter quam creatura nobis
non bona diligitur, totum ſibi vendicat amo-
rem, ac ſola etiam afficit palatum animæ,
ut absque alterius creatæ ſuavitatis admixtio-
Gg 4 ne

„

—

(₰) S. Gert. I. 3. c. I5.

448 PARS III. CAPUT VI. §. 4.
ne guſtare poſſit, & videre, gudàm ſuavis eft

Dominus. (X)
Quid enimvero dulcius animæ DEO pla-

cere cupienti, quàm certò ſcire, & ſapidè

intelligere: Sumum illud Bonum ſibi in facto
ſuo non modò complacere, ſed & ſe ſihi ſi-
milem quodamodo æſtimare; dum quod DEO
pProprium eſt per naturam, ſibi imitari licet
per gratiam. Inimicos diligere, malis bene-
facere, Divina illa perfectio eſt, qua ſine ge-
neri humano per orginale peccatum à DEO
averſo, nulla unquam ſperanda fuerat re-
demptio; nec modò peccantibus, & eo ipſo
inimicis ulla ſupereſſet ſpes veniæ. Nunc
autem, ex quo Divina bonitas benefacit eti-
am inimicis, & ſolem ſuum oriri facit ſüper
bonos & malos: ( tot miſeri continuò re-
deant in gratiam, & antehac inimici inter fili-
os DEl computantur. Hoc certè, & non a-
lio motivo Chriſtus Dominus legem hanc E-
vangelicam nobis reddere voluit acceptam,
dum ſubdidit: Ut ſitis klij Patris veſiri qui
in cælis eſt; ac ſi hoc ſolum ſufficiat ad dile-
ctionem inimicorum omnibus efficaciter per-
ſuadendam. Qui alias leges & mandata ad
unguem etiam obſervant, ſervos ſe & qui-
dem inutiles æſtimare jubet: at qui diligunt
inimicos, & perſequentibus ſe benefaciunt,
certos eſſe voluit, quòd ſint filij Patris qui
in cœlis eſt. Quantò igitur filiorum conditio
melior eſt, quàm ſervorum, tantò quoquea-
mor

() Pfal, 33. 9—0) Mat. 5. 45.

ld propter
n Mterlse p
1r Chritumn
amieren
Erlt Cnid,
Qllte, ulo
is oopiin ken
Cün finiinunr
nungeuntin
GO, Mnd
(liden u
utam keeiti
n pomnt fülin
Um imtimunß an
0 ACe
Chrikn, Cun
henfii xin
Pphiſenn
nj Mullinſ⸗
e Chnnt

.
ſn.

lur.

ð
hend ienn
umni kon
s Eenz NM
Niz kentiii
nn fii/
imimo
Nimiurh

4
10 R. e
ſh

nNN

1 3

,DD

lmmt uiß

1eo ,

, 5
Etrinmd

DE AMORE PROXIMI. 449.

mor inimicorum quoscunque alios virtutum
actus antecellit. Hinc etiam Gertrudi ſuæ
hunc amorem perſuadere cupiens Chriſtus
ait: „ Perpende, quanta familiaritate note-
„ tur à Rege, qui ſibi in omnibus præ aliis
„ magis aſfimilatur; & inde æſtima, quan-
„ tùm affectus meus creſcat erga te ex eo,
„ quod propter me ſimilem mihi contume-
„ liam pateris. ,„(2) Similem nempe pro-
pter Chriſtum patitur contumeliam, qui ſi-
mili erga inferentes contumeliam aftectu, quo
pertulit Chriſtus, amanter tolerat.
Quare, ut homini obtinendæ hujus felici-
tatis copiam faciat DEus, atque ad intimam
ſecum familiaritatem ſuaviter inducat; ſinit
nonnunquam aliquos averſo erga ipſum eſſe
animo, ut dum nullam in creaturis, ac ne in
illis quidem, in quibus maximè confidebat,
ſecuram reperit fidelitatem, in ſolo DEO to-
tam ponat fiduciam, ſicque inimicitia homi-
num intimioris cum DEO amicitiæ fiat occa-
ſio. Id Gertrudi ſuæ diſertis verbis teſtatus
eſt Chriſtus, dum perſonâ quapiam acceptis
à ſe beneficiis peſſimè reſpondente, illud Pſal-
mographi ſecum volveret: Quoniam ſi inimi-
cus meus maledixiſſet mibi, ſuſzinuiſſem uti-
gOue, &c, & proptereà non nihil turbata ad
Dominum confugeret, blandè ipſam ſolando
dixit: „Noli contriſtari, filia! quia ego per-
„ miſi iſta ad tuam ſumam ſalutem. Nimi-
„ ùm enim conſortio tuo, ac comanſione tua
GgS 5, le-

(2) S. Gert. 1. 3 c. 30. §. 27.

22.

30 PARS III. CAPUT VI. §. 4.

ſedula delector, ut eâ crebriùs frui poſſim:
quemadmodum mater habens puerulum
tenerrimè ſibi dilectum, quem ſemper ſibi
deſiderat adeſſe; cùm puer ad contuberna-
les colluſionis gratiâ vule diſcurrere, circa
quælibet vicina larvas, vel aliqua apponit
horrenda, unde puer territus currat in ſi-
num ſuum: ſic ego deſiderans te lateri meo
nunquam deeſſe, permitto, ut amici rui
tibi in aliquo contrarientur: ut dum in nul-
Ja creatura plenam fidelitatem reperis, eò
ardentiùs ad me recurras; quantò apud me
„ omnium delectationum & fidelitatum abun-
„ dantiam ſtabiliorem recogpeſcis. »„(a] An-
non ſola hujus veritatis recordatio ſapidam
nobis gratamque reddat dilectionem inimico-
rum, quorum nempe operâ utitur Divina bo-
nitas, ut nos propiùs ſibi attrahat, intimæ-
ꝗue ſecum familiaritatis reddat capaces?
Nemo igitur miretur, ſi audiat, inimicos
præ amicis diligendos eſſe, cum majori nos
afficiant beneficio perſequendo, quàm ulli a-
mici nobis gratificando aut blandiendo. Eſto,
hoc ipſi non intendant, intendit tamen per
ipſos DEus. Etiam crux Chriſti, per quam
redempti ſumus, ſalutem hominum non in-
tendit; honoratur tamen præ multis alijs,
quæ Redemptori noſtro inter homines ver-
ſanti fuerunt uſui; ided duntaxat, quòd in-
ſtrumentum fuerit pœnale præœcipuum noſtræ
redemptionis. Quidni ergo inimici amors

mn

(4) §. Gert. 1. 3. c. 63.

,n Nrebein

mnicne. N

e niriin h
Acomode
lmmufumd
müſten hon
„E (Mlne,
„4 peenn k
,ſpeciles w!
Kailcet amb
ſilumstlemn
1ofkencerlus
OUibus: giuin
Eeckum er do
Drotectd nun
Natur minn, e
CruN, ib de
poocenn i aun
I. (lmeran
le aii erucet N
Kh dtdi
Minininm
Glfemt le
Qelenoo
Wenn re i

6 —

Ciwen ianto⸗
nbDhite
mt mne.

duän inak

DE AMORE PRONIMI.„‚. 451

& honore noſtro videantur digniores quàm
amici, dum nobis ſerviunt ad obtinendum
tam grande bonum intimæ cum DEO amici-
tiæ. Audiamus ipſa verba Crucifixi: „ Con-
„ ſidera, dicebat ad Gertrudem, quale exem-
„ plum præbeam Eleétis meis in crucis ho-
„ noratione. Nam præ cæteris creaturis,
„ quæ mihi in humanitate mea deſervierunt

„ ad comoda corporalia (ut vaſa, quibus in

„ infantia ſum balneatus, & ſimilia) multèò
„ majorem honorem contuli cruci meæ, ſpin-
„ eæ coronæ, lanceæ & clavis, quæ mihi
„ ad pœnam ſervierunt. Et deſidero, ur
„ ſpeciales mei in hoc me vellent imitari: ut
„ ſcilicet causâ honoris mei, & ſuæ propriæ
„ ſaluris vellent majorem affectum dileétionis
„ oſtendere ſuis adverſariis, quàm benefacto-
„ ribus: quia incomparabiliter majorem pro-
„ fectum ex hoc conſequi poſſunt. „ (5)
Profectò nullò virtutum meritéô ſic exor-
natur anima, ac heroica iſta dilectione inimi-
corum, cujus nempe unicum granum præ-

ponderat toti cumulo aliorum bonorum ope-

rum. Cuùm etenim, àùt nuper vidimus, nul-
la re alia evadat homo ſuo prototypo ſimili-
or, & Chriſto conformior; inſignem omni-
no hæc ſola dilectio, & exinde nata quævis
benigna injuriarum ſupportatio, animæ or-
natum conferat neceſſe eſt. Quèd denuo
Gertrudis exemplo probatum reddimus. Dum
namque pro more ſuo humilis Virgo in vili
fſfſiii

() 5. Gert. l. 4. c. 34.

452 PARS III. CAPUT VI. §. 4.

ſui æſtimatione omni ſe virtute vacuam repu-
taret, Chriſtoque diceret: „Heu! mihi be-
„ nigniſſime DEus, & qualiter ego tantilla
„ perveniam ad te, quæ nec veſtigium cujus-
„ libet virtutis recognoſco in me? Dominus
„ reſpondit: Scisne tamen hoc, quòd ali-
„ quando detrahentium diverſitate moleſta-
„ ris? Et illa: Scio, Domine! quia heu! e-
„ Xigentibs culpis proximis ſæpe fui cauſa
„ ſcandali- Cui Dominus: Ergo ſingula de-
„ trahentium verba ſume tibi loco virtutum,
„ quibus exornata pervenias ad me; & ego
„ compaſſiva pietate mea compulſus benig-
„ nè ſuſcipiam te: & quantò plùs converſa-
„ tio tua ſine culpa reprobatur, ed ampliùs
„ cor meum amatoria blanditate tibi conde-
„ ſcendit: quia per hoc efficeris mihi ſimilli-

„ ma, qui in operibus meis ſemper habui

„ perveriſores. „ (9
Quanto hæc illis ſolatio eſſe debent, qui
licèt ſint bonæ voluntatis, arduis tamen vir-
tutum, aut pœnitentiæ operibus, vel ob na-
turæ infirmitatem, vel ſtatůs ſui conditionem
inſiſtere nequeunt: cùm tam facile ipſis ſug-
geritur medium, alienis ſumptibus ſemet ex-
ornandi virtutibus? Nulli quippe conditioni
aut ſtatui hominum occaſiones deeſſe poſſunt,
quibus ingentia identidem ſibi merita compa-
rent, ſi modò iis probè uti velint. Uti enim
nunquam deſunt, qui adverſentur; ſic & eo-
rum ſingula dicta & facta amanter tolerata in-
e-

(4) S. Gert. l. 4. c. 60.

UAtorumn, dun

6 Cloles
verpeins,
Sts, Nerd⸗
ties gens
d enctlenin
Gotons orrwe
is bigelaion
Nerodhin
0i merno d
luper &en⸗
Molvit, Nern
ni chantsn
cione anen
Cltio, „
tscklorganl
Eccatorun,
orunn heui

Ucs iubemurc
I Ainittimm.
Utbis incndunn
Uenti hanzi
ihis ,
ide Nulin
Clle
m t
1 alceneri,

60

⸗ 6

Anilt
wübonnn,
riöelg
ampliu
o glsnen
w, G
ine thi ant⸗
tiünlkiini.
mitlhi

DE AMORE PROXIMI. 4 3

tegram ſemper offerunt ſegetem meritorum.
Qoties aliquem tibi minùs bene affectum be-
nigè toleras, quoties verbo læſus tacitâ con-
ſcientiâ ſuffers, quoties aliquam injuriam con-
donas, quoties vindictæ cupidinem DEl a-
more reprimis, quoties malefacta beneficiis
redhoſtis, verbo, quoties odientem te dili-
gis, toties ingens tibi accreſcit meritum, quo
multò excellentiùs perornatur anima, quàm
ſi diutinis orationibus, longis jejuniis, cru-
entis flagellationibus temet excruciares.
Nec modò inimicorum dilectio tam inſig-
ni merito ſupplet defectum virtutum, ſed
inſuper delet peccata, & pœnas peccatorum
exſolvit. Præterquam enim quòd cuivis a-
ctui charitatis pro majori minorive ſua per-
fectione competat culpæ ac pœnæ alicujus a-
bolitio, „ nec ſolùm operiat, ſed inſtar ſola-
„ ris caloris conſumat & annihilet negligentias
peccatorum: „ (1) inſuper dilectioni inimi-
corum ſpeciali promiſsò aſſeritur venia pec-
catorum, dum non ſolùm in oratione Domi-
nica jubemur dicere: Dimitte nobis, ſicut &
nos dimittimus, ſed etiam expreſſis Chriſti
verbis indubia redditur hæc conditio: Si di-
miſeritis hominibus peccata eorum, dimittet
&ο vobis Tater veſter cœleſtis delicta veſtra. (e)
Ut adeoque nullum certius impetrandæ vé-
niæ, & ſalutis ſuæ aſſecurandæ ſit medium,
quàâm amoroſa alieni in nos delicti condona-

tio: ſicut econverſo vix evidentius ſubtrahen-
dæ

(42) 8. Gert. I. 3. c. 61. (e) Mat. 6. I4.

454 PARS III. CAPUT VI. §. 4.

dæ finalis gratiæ, & ſecuturæ damnarionis in-
dicium ſit, quàm injuriæ tenax memoria, o-
diumque proximi. Si non dimiſeritis bomi-
nibus, nec Pater veſter dimittet vobis peccatk
veſera, (J) jam dudum à Ohriſto lata ſenten-
tia eſt.
Vigdeant illi, quid agant; qui quàm faci-
les ſunt ad ahiorum diſplicentiam & averſio-
nem, tam ſunt difficiles ad ignoſcendum:
dum levi damno, aut injuria affecti ab altero,
eousque nonnunquam iras coquunt, donee
aceſcant in odia, vindictæque cupidinem ;
quam data quavis occaſione in adverſarios ex-
onerent. Nec interim fibi Religioni ducunt,
aut contra legem charitatis agere ſe arbitran-
tur; quòd juſto zelo ſe duci, & conſervan-
dæ ſuæ authoritati, aut correctioni proximi
id neceſſarium eſſe, aut ſaltem licitum, falsò

ſibi perſuadeant. Sic eunt, ſic orant, ſic ce-

lebrant; nec unquam tamen ex animo recon-
ciliantur proximo. Et licèt in confuſo for-
taſſis & in genere, dum orant: Dimitte no-
is, ſicut & nos dimittimus, ſtatuant, cum
nullo hominum gerere inimicitias, aut vin-
dictam privatam à quoquam expoſcere: ni-
bilominus id, qué olim offenſi ſunt, ſemper
manet alta mente repoſtum; indeque tanquam
ab igne latente ſub cinere identidem exiliunt
ſcintillæ, ut nec vultum, nec vocem hujus
aut illius æquo animo ferre poſſint.
Qudd quàm ſit periculoſum, nemo non
vi-

() loc. cit. v. 15.

e ntus
1ons Ain
onnterifu⸗
teiigeto
Cceret: Din
lor Ninnittim
Oimamn unn
9Valde mune
boc fen!
Ocdm elem
9udch ils,
ſecilè enit
ſs exbihi!
„tione iccero
1ſ inmolentt
Oturbor. (
Wentum (o
nim, 46
1Vicitemn
1Cer dzen
1 ſpont⸗ Or
N Ar I

lalmii
9

5

rimnin

Eenn ent

Heirin chun
Nere alin⸗
Cantnnr
nn wuni

4 AUNe

an tnr.

rmn: Duntt
u, Tun

DE AMORE PROXIMI.‚. 455

videt, qui graviſſimam non fucatæ tantùm,
ſed ſinceræ charitatis proximi obligationem

vel obiter perſpectam habet. Et licèt fortè
deletà per pœnitentiam culpâ, qui tales ſunt,
aliquando deceſſuri ſint: graviſſimas tamen
proptereà pœnas luent, multéôque difficiliùs,
quàm alij quicunque, piorum ſuffragijs juva-
ri poterunt. En! teſtimonium omni excep-
tione majus. Vidit quondam Gertrudis

in pœnis animam cujusdam Religioſi, qui
Monaſterij ſui procuratorem egerat: pro cu-
jus refrigerio dum inter ranaurm
diceret: Dianitte nobis delita noſtra, ficut &
nos dimittimus & c. „advertit jam dictam a-
„ nimam anxium prætendere geſtum, quòd

illa verba

„ valde mirabatur; & cum perquireret, cur

„ hoc fieret? Tale accepit reſponſum: Ego

,, cùm eſſem in ſæculo multùm deliqui in eo,

„ quòd illis, qui contra me fecerunt, non
„ facilè remiſi, ſed longiori tempore me ip-
9, 8

„ ſis exhibui ſerioſum: & ideò pro emenda-

„ tione ſuffero, quòd auditò hoc verbo, qua-

„ ſi intolerabilis verecundiæ anxietate per-

„ turbor. Cùm verdò poſteà in Miſſa Sacra-
„ mentum Corporis Chriſti offeretur pro a-
„ nima, & Gertrudis à Chriſto perquireret:
„ Vicitne anima iſta, Domine! nunc omnia,
„ quæ tenebatur pati? Dominus poſt alia re-

„ ſpondit: Orationes veſtræ tam velociter
2, non poſſunt illi ſuccurrere, ſicut facerent,
„ ſi culpam illam non haberet, quòd in ſæ-
„ culo tam durum, & inexorabilem ſe exhi-
bu-

455 PARsS III. CAPUT VI. §. 4.

„ buit. „ (£) Si diuturnior illa ſerioſitas of-
fenſæ necdum decoctæ indicium tanto hujus
animæ redemptioni impedimento fuit, quid
inveterata ſimultas, & averſio animi, ne di-
cam, inimicitia, quamvis zelo juſtitiæ pallia-
ta, faciet?
Quisquis igitur ſuæ animæ conſultum cu-
pit, ſuasque & aliorum pro ſe preces vult
eſſe efficaces: injurias quasvis & offenſas om-
nibus ex animo dimittat, & inimicos ſi non
magis, æquè ſaltem ac amicos ſinceréè diligat.
Tunc nempe acceptabile erit DEO ipſius ſa-
crificium, ſi fratris reconciliatio præceſſerit.
Et ſi inſuper ſincero charitatis affectu pro ſu-
is adverſariis ipſemet intercedat apud DEum,
illorumque ſalutem ex animo promovere ſa-
tagat: tunc certè res ſuas apud DEum bene
ſitas eſſe confidat, & de ſuorum delictorum
venia ſecurus, impleta jam conditione à Chri-
ſto requiſita, fiducialiter expoſcat: Dimitte
nobis, ſicut & nos dimittimus. Nec dubitet,
quin preces ſuas ratas habiturus ſit DEus,
quando Chriſtus ipſe (quod Gertrudis vidit)
ſuis meritis pro tali apud Patrem perorat.

Cùm enim ad illa verba in paſſione lecta:

Pater ignoſcee illis, &-c. ſancta hæc Virgo in-
timo affectu oraret ad Dominum „Ut illo
„ amore, quo ipſe in paſſione pro ſuis cruci-
„ fixoribus oravit, dignaretur dimittere om-
„ nibus, qui unquam in aliquo contra ipſam
„ deliquiſſent; vidit Filium DEl Patri offer-

) 1I

(42) S. Gert. Il. 5. c. 14.

Urmyid
Gun,
Iimms ſnpt
eipientbbin
elfectig ln⸗
18 Phüpnn
ſen ele hon
he tmione,
68 kliſſer hen
Pfins prriamni
Pe cooſiltd
Ugngtends de
Nrecipi
no, mmon .
Alate gele ie
ODrineenice
ſci iin⸗ 1
Pohen uai⸗
Urfch iau⸗
len lu e

en
l 0

Wtini, N

ieni

nminne

1,Ainmiglen

nien nuutlir
atll ist

innnerli

Mfth Nü

Arpul lin,

numdlte l⸗

lDunee

Unn Wanen
anlireni⸗

Dt Dien

Nin

binms k Nr,

1Crmiie)

A Mrr En
n Penn

„ lrle, ⸗
hl,
Nrr,Ui

,aieket

onmm
uni

lce⸗

„

DE AMORE PROXIMI.„‚. 457

„ re pro ea fructum totius ſanctiſfimæ con-

„ Verſationis ſuæ in emendationem digniſſi-
„ mam omnium, quibus unquam cogitatio-
„ nibus, verbis, & factis contra ipſum de-

,, liquiſſet. „» ()

CAPUT VII.

DE
OR„ ATIONE.

(Qamvis ad omne opus bonum inchoan-
dum, proſequendum, & perficiendum
primas ſemper teneat oratio; adeoque tam
incipientibus, quàm proficientibus, ac etiam
Perfectis ſemper & ubique tam ſit neceſſaria,
ut S. Philippus Nerius dicere non dubitarit:
Idem eſſe hominem ſine oratione, ac animal
ſine ratione; ac Proptereà initiò ſtatim ope-
ris fuiſſet pertractanda: nihilominus attentâ
ipſius præſtantiâ ſimul ac difficultate hucus-
que conſultèò diſtulimus, quatenus præjactis
aliquatenus de amore Divino fundamentis .
de præcipua ejusdem operatione, quæ eſt o-
ratio, majori cum fructu, minorique diffi-
cultate agere liceret.
Orare equidem conceptis verbis, aut ſim-
plici petitione neceſſitates ſuas coram DEO
deponere, ejusque implorare auxilium cum
ſuperficiali aliqua ad DEum & Divina atten-
Scient. Sanct. Comp. H h tio-

() 5§. Gert. 1. 4. c. 2 .

4538 PAkRs III. CAPUT VII.

tione & affectione adeò operoſum nen eſt:
at verò orare in ſpiritu & veritate, (a)
quemadmodum veros adoratores oportet o-
rare, ardua omnino, & incipientibus parùm
nota, & proficientibus non ſemper uſitata
occupatio eſt: ut quispiam Patrum rogstus:

uænam virtus homini Religioſo plurimùm

faceſſat negotij? dicere auſus ſit: Non cre-
do majorem eſſe laborem, quàm orare. Quam-
primum namque orationi homo ſe accingit,
dœmones omnimadis conantur impedire, o-
ptimè gnari, nulla re alia æquè ſuas enervari
vires, quàm devota oratione. (⁵) MZ
Saleſio certè Oratio, & Theologia My-
ſtica una eademque res eſt, cùm utraque ex
mente ipſius aliud non ſit, quàm amoroſa cum
DEO converſatio. Duplex nempe ſtatuit a-
moris erga DEum exercitium, unum affecti-
vum, effectivum alterum. Per illud intimè
afficimur erga DEum, & omne id, quod a-
mat DEus: per iſtud ſervimus DEO, & e-
xequimur, quod amor affectivus agendum
nobis deſignat. Illud nos replet DElI com-
placentiâ, bonis deſiderijs, propoſitis, jacu-
tatoriis precibus, & omnis generis affecti⸗
bus ſpiritualibus, quibus ad intimam cum
DEO unionem diſponimur: iſto mandamus
effe ctui pia deſideria, & bonam voluntatem
ipſo opere reddimus efficacem, ac eo ipſo
magis firmamur in propoſito DEO obſequen-
di, omniâque mandata ipſius & conſilia nobis
con-

(a) Joann. 4. 23. (⁶) V. EE. l. 5. C. I2. . 2.

10

e Nl uornn
1 Dler

eienimngi
ren

n.
i lan!
ulfol
ebli
AuDl en
len, Min
eIrophios,
algls N
ſeten r l
Pelbni, a
Neremtnez I
Noi perr
Theongun,
Pepeno unn
e Mphcr, &
Wunn, m N
Ndis n
Uhordis eh
Emmen Ikoo
Hurae neli
Tioneneunin

1eg elinn
Kalmunone e
Ue: Prolgegn
iegttie thnn
huffnedn
er Keine .
ugtr ren.
glon ee
0l lo

Eininn.
init

n

um o
4 Uuni l
cin umigeel
mtmoroNn
Inn ilit
n uni
EllGN

convenientia exequendi, & tolerandi quæcun-
que ipſi placuerint. Vocat autem converſa-
tionem hanc amoroſam Myſticam Théeologi-
am, quòd ſicut Theologia Speculativa DE-
um habet pro objecto, ſic & iſta; cum hac
tamen notabili differentia, quòd Speculativa
tendat ad DEl cognitionem, Myſtica ad DEI
amorem, faciâtque ſuos diſcipulos amantes,
ſive Theophilos, ſicut illa facit ſapientes &
Theologos. Myſticam autem ideò apellat,
quòd ſecreta ſit iſta DEum inter, ac animam
converſatio, quemadmodum ſermocinatio
inter amantes ſingularis eſt, quam nemo in-
telligit præter ipſos amantes.
Si nulla alia inter Myſticam & Speculati-

vam Theologiam, niſi ſtatim dicta, diver 1-

tas eſt, nemo unus erit prudentum, qui Theo-
logiæ Myſticæ, ceu nomini ſine re, ngusm
imprimat, aut myſticorum dialectum ideò ,
quòd Scholis uſitata non ſit, ac ipſis etiam
authoribus explicatu difficilis, in jus vocet.-
Enimvero Theologi Scholaſtici ipſimet haud
gravaté conceſſerint, non omnem DElI co-
gnitionem cum ipfius amore eſſe conjunctam,
ac eos etiam, qui à DEO alieniſſimi ſunt, in
ſpeculatione de DEO & Divinis poſſe excel-
lere: proindéque Theologo æqué ac Idiotæz
Scientiâ Sandkorum opus eſſe, ut cognitio ſpe
culativa evadat practica, ipſaque voluntas for-
titer ſuavitérque inducatur ad DEl Divino-
tümque amorem. Qua fcientià ſi polleat
heologus, eoipſo erit & Theophilus; idem-
BBh quue-

„-

460 PARS III. CAPUT VII. §. 1.

que ſentiet, idémque faciet, quod Myſtici,
licèt verbis modéque loquendi diſcrepet. Nos
interim Myſticorum cauſam hic non agimus,
nec eorum idiomate captum ſimplicium,
adeoque & noſtrum excedente utemur dein-
ceps; ſed plano ac intelligibili ſermone, quæ
ad rectè orandum cuivis uſui eſſe poſſunt,
perſequemur.
6. 1.

De Oratione in communi, & in ſpecie de
Locali.

Cum oratio ſit elevatio mentis ad DEum,
ſive dein ſit ſimplex petitio, ſive medita-
tio aut contemplatio, ſeu denique amoroſa
cum DEO ſermocinatio, quæ perfectiſſima
eſt oratio; internam ſui recollectionem, vi-
vâmque præſentiæ Divinæ memoriam oraturo
Præprimis eſſe neceſſariam nemo non intelli-
get. Si namque (àùt Sanctiſſimus Pater lo-
quitur) cum bominibus potentibus volumus ali-
qua ſuggerere, non præſumimus niſßi cum humi-
litate & reverentia: quantò magis Domino
DEO univerſorum cum omni bumilitate, & pu-
ritatis devotione ſupplicandum eſt. Et ſi ubi-
que credimus Divinam eſe praſentiam, & o-
culos Domini in omni loco 5,
malos; maximè hoc ſine aligua duhitatione cre-
damus, cum ad opus Divinum Wimas . 9

— —

. (e) §., Bened. Keg c. I. & 20,

VN

6von ere
Cclun ins
telektine 1
nen1pe

Ahns weri
NMlam auten
Gglure poer
6srelentem
e W werlenn
e, glen Aon
Geqne dilts,
Rtia 2c Munin
irium wal⸗
m, cuirihn
Chjus mundn
funt. Ne
m orandi a
1 Magni hyn
emnentil, gle
tix tni .
nilius amone
gr de prote
Illt, ur
müifimlee

hll Nekſinte
peculari bonos &Gι
n Neltgth

bimg a

1
le co

1o ceni

uel 4

mAMn
in Heneli.
kine monlt
NE llin
EMerun .
rmwüntD
Ahnole .
enn ut

a M

DE ORATIONE. —

Divinum nempe opus eſt oratio, ad quam
nunquam illotis manibus, & absque prævia
ſui recollectione accedendum eſt. Ante ora-
tionem, ait Sapiens, præapara animam tuam,
& noli ſſe quoßi homo qui tentat DEum. (d)
Quò namque melior hæc præparatio, ed fer-
vor etiam & devotio in oratione erit major,
& fructus uberior.
Nullam autem meliorem præparationem
excogitare poteris, quàm ſi ſupremæ Maje-
ſtatis præſentiam vivaciter in te ſuſcites, ſeriô-
que ad mentem revoces, quis & quantus ſit
ille, quem alloqueris; & quis tu, qui loqueris.
Indéque diſces, qua corporis animique reve-
rentia ac humilitate, & qua ſimul ſenſuum
ac virium recollectione cum illo tibi ſit agen-
dum, cui te ipſum, tuaque omnia debes, £
in cujus manibus felices vel infelices ſortes
tuæ ſunt. Nec minus interim ſpem & fidu-
ciam orandi ac impetrandi omnia tibi ſugge-
ret Magni hujus Domini infinita bonitas &
clementia, qua te orantem expectat, ut miſe-
veatur tui. (e) Et ſi inſuper recogites imen-
ſum illius amorem, quo impellente homo fa-
ctus, ac pro te paſſus omnia tibi bona pro-
meruit, quæ ab ipſo jam cogitas impetrare;
humili ſimul ac amoroſa animatus fiducia, tu-
as ipſi neceſſitates filiali affectu expones, ni-
hil dubitans, aut hoc quod petis, aut quod
illo melius, tibique utilius atque ſalubrius,
certo certiùs te conſecuturum.
H H 3 Qudd
(4) Eccli 18. 23. (e) Iſa. 30. 18.

462 PARS HII. CAPUT VII. §. 1.
Quãòd ſi te non nihil reverberet conſcien-
tia, & vel præteritorum peccatorum memo-
ria, vel præſentis cujuspiam defectûs & ne-
ligentiæ recordatio confidentiam tuam non-
nilhil faciat titubare: mox ad pedes JEfſu te
abjice, & antequam incipias orare, brevi ſal=
tem de peccatis dolore, & emendationis, aut
ſi neceſſe ſit, confeſſionis propoſito, veniam
humiliter precare: ac deinceps reſumpto a-
nimo ad orandum te accinge, ac ſi tibi præ:
ter hanc orationem aliud agendum non re-
ſtaret. Hæc certè mali demonis quotidiana
ſtropha eſt, qua ipſo ſtatim orationis initio
peccata & defectus obtrudendo, ac etiam
exaggerando oranti perſuadere nititur, pre-
ces hominis tam imperfecti nullius apud DE-
um valoris eſſe, & ſi quos ſentiat pios animi
motus, teneriorisque devotionis affectus,
meras eſſe illuſiones, nec à DEO, utpote
offenſo, ſed vel à naturali conplexione, aur
malo genio omnia provenire. Id nempe agit
ſtygius alaſtor, ut quorum orationem malis
& perverſis cogitationibus interturbare non
valet, ejus ſaltem fervorem defectuum me-
moriâ, tanquam affusà aquâ reſtinguat, cer-
rus, firmam in DEl bonitate fiduciam præci:
puam bonæ orationis conditionem eſſe. Qua-
re ſi ad orandum DEO te ſiſtis, miſsé om-
ni vano timore certò tibi habeto perſuaſum⸗
cor contritum & humiliatum à DEO nun-
quam deſpici, ac etiam hominis fragiiis & in-
firmi, dumodo pœnitentis, preces ipſi eſſe
20C

olemt, Cun
Skßfnnrine
AAniobum
, dee ferme
Intotincidun
S tca Occu
68 dumn hom,
emmdet,
Otelsortton
,lure nOn i
Ignns hais
qi ora ie
zincurrit,i
ationis, in
Verſusone
lam, nee on
Ouumciumin
kemie (ihi
be brſa
Tomnentanen
Umiſige n
Uendanch eg
1d CMinin
it: 1 6cunen
n dand,
olti er

Chr Min N

enn.

eir Doei

1 3

N
n Nrut

.
MNNenN

1
D Nend.

6 9
6

29

DE ORATIONEKH. 4863

acceptiſſimas. Nec proinde præterita te pec-
cata puſillanimem, ſed humilem magis red-
dant, eôque devotiorem, quò magis te de-
bitorem agnoſcis.
Alia fraude in decurſu orationis utitur ca-
codœmon, dum diverſiſſimas rerum imagi-
nes & phantaſinata injicit oranti, & integrum
quaſi nimbum variarum cogitationum obtru-
dit: nec ferme aliàs unquam, ùt inter oran-
dum tot incidunt homini conſilia & diſpoſitio-
nes circa occupationes ſuas & negotia, qui-
bus dum hominem invitum etiam ac reniten-
tem moleſtat, „Callidè ſuggerit oranti, quòd
„ talis oratio nihil ipſi proſit, quum alia cogi-
„ tare non debeat, quaâm illa quæ orat. Ma-
„ lignus hoſtis hoc perſuadere nititur, ut is,
„ qui orat, tædium confuſionémque mentis
„ incurrat, atque ita omittat exercitium o-
„rationis, quæ eſt armatura fortiſſima ad-
„ vVerſus omnes inimicos. „ Sed nihil curan-
dum, nec proptereà ceſſandum ab oratione:
quamdiu animus repugnat, & ejusmodi inci-
dentiæ diſplicent, pretium non amittit ora-
tio. Et ſi aliqualis intervenerit negligentia;
momentanea propriæ infirmitatis cognitione,
humilique in DEl bonitate fiducia, mox e-
mendanda eſt. Sic namque verba ſüpra rela-
ta ad Catharinam Senenſem Chriſtus conclu-
dit: „ quantùm animæ utilis, & mihi gra-
,; ta eſt oratio, quæ in vilitatis propriæ, &
„ bonitatis meæ cognitione peragitur cum
H h 4 „ Cha-

464 PARS III. CAPUT VII. §. 1.

„ charitate. „ (Aꝓ) Quamdiu nempe intentio
orandi DEum non retractatur, minùs volun-
taria diſtractio mentis vim ſuam atque valo-
rem orationi non adimit: tamdiu autem im-

mutata manet iſta intentio, quamdiu volun-

tas mentem ad DEum elevatam non revocat

& avertit, aut datâ operàâ, vel affectatâ negli-

gentiâ aliquid agit, aut datâ operaâ, vel affe-

Ctatâ aliquid agit, aut cogitat, quôcum ora-

tio, ceu mentis ad DEum elevatio, ſtare non

pPoſſit.

tus ab oratione diſſona obtrudantur objecta,

ſi voluntas orandi conſtans manet & imobilis,
omnis illa intellectûs evagatio cenfenda eſt in-
voluntaria, & per conſeêquens innocua orati-
oni. Et ſi aliqua ex parte voluntatis interve-
nerit negligentia, damnum omne facilè recu-
perabitur, ſi quamprimùm defectus plenè ad-
vertitur, mens denuo humili fiducia elevetur
ad DEum, & ſumo defectuum noſtrorum me-
dico Chriſto Redemptori mox ad emendan-

dum comendetur oratio, prout ipſemet do-
cuit Gertrudem. Dum namque inter oran-

dum ſingula verba optimâ, qua poterat, in-

tentione & attentione conaretur proferre, &
humana fragilitate impedita mens evagaret

identidem, „ mœſta ex hoc dixit intra ſe:
„ Et quis ex tali ſtudio provenire poterit pro-

„ fectus, cui tanta ineſt inſtabilitas? Cujus

„ mæſtitiam Dominus non ferens, præſenta-

„ Vit

(C) Bloſ. Monil. Spir. c. 3.

Unde tametſi intellectui diverſa ac peni-

e, ue
6itlucane

(krerdon ſen
6mimi, Chm!
ee tand
Ciden in en
um; ſ etan
Krenca ete
Dhumilan
lcendi, e
late, mude
lor, guunſa
Veritudo, 0
Etnt oranten,
Ulvitar;eh
Ppus ell, dun
no lervi D
6 ſentbils.
2 6 njece⸗
10 joren
6 oruidren
le mgn ger
acr lttir
eplll
1
—
ſanſeen

icelr
Anm heci
Vnrkkfüolls
elinckeli
mpeuuonn.
us mene⸗
miglerr.
Knfmi
uaczen

Dookkokuace.
IeNeN

DE ORATIONLDY. 4865

„ vit illi quaſi propriis manibus ſuis cor ſu-
„ um Deificatum dicens: Ecce! cor meum,
„ dulciſſimum ſemper venerandæ Trinitatis
„ organum, oculis mentis tuæ prætendo,
„ Cui omnia, quæ per te minus ſupplere ſuf-
„ ficis, fiducialiter pro te ſupplenda comen-

„ dabis; & ſic omnia coram oculis meis

„apparebunt ſumè perfecta. „(2£)
Cæterùm ſenſibilis illa devotio, & ſuavi-
tas animi, cùm non ſit in poteſtate hominis,
utl nec anxiè quærenda, aut ſi adeſt, non
nimiùm in ea fidendum, minus ſibi placen-
dum; ſic etiam ipſius abſentia æquanimiter
ferenda eſt. Intellectualis devotio, conſiſtens
in humili erga DEum fiducia, & ſincera ipſi
placendi, & per orationem famulandi vo-
luntate, multò eſt ſecurior, ipſique oranti u-
tilior, quâm ſenſibilis illa ſuavitas, animique
teneritudo. Què minùs namque oratio de-
lectat orantem, & piè tamen fortitérque per-
ſolvitur; eò ſincerioris erga DEum amoris
opus eſt, dum quaſi propriis ſumptibus ho-
mo ſervit DEO, absque mercede conſolatio-
nis ſenſibilis. Hinc diſtractiones involunta-
riæ, & injectæ à maligno phantaſiæ extraneæ,
quo majorem oranti afferunt difficultatem,
eò & orationem reddunt nobiliorem, Deo-
que magis acceprtam. Unde S. Angela de
Fulginio dicebat, illam orationem DEO eſſe
acceptiſſimam, quæ vi effuſa, & quaſi coacta
ſit: Et Chriſtus ipſemet Gertrudi: „Vellem,
H h 5 „ in-

(£) S. Gert. 1. 3. c. 25.

—

—

466 PARS III. CAPUT VII. §. 1.

inquit, ut electi mei tam crudelem me
non æſtimarent, ſed crederent, quia pro

22
29)
2²
22.
2
„ DEO ſacrificium perſolvit, qui cùm non
„ habet ſaporem devotionis, nihil tamen mi:
„ nùs ſervit in orationibus &c. & ſuper his
„ confidit de benigna pietate DEl, quòd ra-
„ men placidè illud acceptet. „ (⁹) Quare
ſi adſit devotio, ſobriè illa utere, & in DEO
magis, quàâm in ejusmodi ſuavitatibus quieſce.
Si non adſir, beneplacitum Divinæ volunta-
tis ſit tibi pro folatio, & orationem quantò
mehùs potes, reſignato animo proſequere;
ac certus eſto, conatum tuum ac laborem,
quo incidentiis & phantaſiis extraneis conſtan-
ter repugnas, pluris à DEO fieri, uberio-
résque tibi impetrare gratias, quàm ulla un-
quam eratio animo penitus pacato inter de-
votionis lachrymas ſuaviter fuſa impetrare
Poſſit.
Qudèòd illis potiſſimum eſſe poteſt ſolatio,
qui ad preces horarias obligantur; in quibus.
cùm multa occurant intellectu difficilia, quæ
modicum quandoque devotioni præbent ali-
mentum, ac exinde amplior diſtractionibus,
ac ſpiritûs ariditati pateat aditus: qui ſi con-
ſtantem laudandi DEum, & per orationem
ipſi ſerviendi voluntatem retineant, & cogi-
tationibus impertinentibus reluctando, om-
nia;,

bono, imò optimo acceptarem, ſi ſuper
expenſis ſuis mihi aliquod ſervitium exhi-
berent. v. g. ſuper expenſis propriis

—

(⁵) S. Gert. I. 3. c. 18. §. 11.

ee nits
Pwnin
idn dor

Ntn hes
ſemneceted
rek, Cin
ſe vedorum
ſe Chttel
S Ve atone
1) eünmhiin
(werbmocd⸗
gensile erd
cicio el, ſo
Oinnesgle ne
uotarins n
Drecipilttd
iolentan K
le penit,
A orarions
nenn prepro⸗
nolte, „
1 ſepench
1 ſtem, gi
1 batur conle
PHimmnin
Rac Sno
„ lellin 1
1 is, Nhero⸗
4 ttiin en
)Ceconter N

l

nali
ennh g,
nn, U
Entunm

l
funbuggten
Drne lnr.

len nd

ween,
. Moren,
esclier⸗
ti lao⸗
mlun
ot

PDE ORATIONLN. 467

nia, etſi minùs probè intellecta, ſtudeant in-

tegrè pronuntiare: majorem fortè orationis

fructum ex labore ſuo referunt, quaàm ſi ab-

ditos Scripturæ ſenſus penetrando ſummo a-
nimi guſtu has preces perſolverent. Nec a-
lius ferme defectus in hiſce precibus frequen-
tior eſt, quàm incauta nimis in pronuntiati-
one verborum feſtinantia. Suppoſita nam-
que voluntate DEum orandi, & per cogitatio-
nes vel actiones incompoſſibiles non retracta-
ta; etiamſi mens non ſemper ſibi conſtet, &
diverſimodè evagetur: integra tamen dili-
gensque verborum pronuntiatio ſufficienti in-
dicio eſt, voluntatem orandi ſemper adeſſe,
omnesque mentis evagationes eſſe minùs vo-
Juntarias. Cùm econtra incurioſa verborum
Præcipitatio fidem faciat, aut ſuſpicionem
violentam, feriam orandi voluntatem vel ab-
eſſe penitus, vel ſaltem oppidò laſſam eſſe,
& orationis prope pertæſam, ideoque ad fi-
nem præproperè feſtinare. Hinc Gertrudi
noſtræ, „ dum-vice quadam horas canonicas
„ legendo minùs intentè perſolveret, adver-
„ tit ſibi adeſſe antiquum humani generis ho-
„ ſtem, qui ipfi quaſi inſultando proſeque-
„ batur conſequentia Pſalmi: Mirabilia te-
Nimonia tua &i c. ſingula veluti pro feſtina-
„ tione ſyncopando: & cùm compleſſet ver-
„ ſiculum, addidit: bene expendit Creator
„ tuuùs, Salvator tuus, & Amator, quòd de-
; dit tibi loquelam tam expeditam, quòd tam
„ decenter prævales facere ſermonem, cùm
„ K-

468 PARS III. CAPUT VII. §. 1.

„ ſibi loquendo tam abruptè proferas, quòd
„ jam in Pſalmo iſto tot litteras, tot ſyllabas,
„ & tot verba ſubtraxeris. Unde intellexit,
„ quòd ſi callidus hoſtis in Pſalmo illo tam
„ fubtiliter numeraverat ſingillatim litteras &
„ ſyllabas; poſt mortem magnam accuſatio-
„ nem afferre poteſt adversùs eos, qui feſti-
„ nanter, & ſine intentione horas dicere
„ conſueverunt. „(¹) Ubi notanda veniunt
pPoſtrema illa verba: Feſtinanter & ſine in-
tentione, ac ſi quodammodo nimia in orando
præcipitantia eo ipſo depoſitæ intentionis o-
randi foret indicium, ac idem quodamodo
ſit, orare nimis feſtinanter, & orare ſine in-
tentione orandi.
Quod cùm in privata horarum recitatio-
ne potiſſimùm locum habeat, minus in reci-
tatione publica & communi ſubeſt periculum,
ubi alter alterius ſupplet defectum, & cho-
rus orationem aut cantum integrè proſequi-
tur, etiamſi unus aut alter reſpirando litteras
aut ſyllabas abſorbeat, imò integra quando-
que verba ex inadvertentia, vel levi aliquo
impedimento ſubticeat. Qui verd ex officio
vel charitate aliorum defectus in oratione
publica vel pſalmodia præcavendo vel corri-
gendo ipſemet diſtrahitur, & in pronuntia-
mone vel etiam attentione quidquam negli-
git; non habet quòd multùm ſibi timeat, cùm
non modò chorus, ſed ipſa charitas omnia
pro ipſo ſuppleat. Nam cùm aliquandoy Ger-
tru-

(2) 8. Gert. 1. 3. c. 22.

Meni egt
imn Mid

eo, gud

terdione,
Csumt

Usris us eel

lget, gion
Converluiore
K propen
Aiam ammns,
nito ſemne
ſ ſint quen
Ocmdibus tun
e uniformi,
e el, goc
Perfeche orn
ibte ſmplei
cgrid eni
dors & i
Gwint polnon
enellui⸗
mpmi ⸗
hueineine

Nn! .

Enſn
inhi
i int
ln
Enkmgt
Wunllii
i liftt
Rmmrnnn
Dümnnern
izinmmut
en ti
Paneſrir

n ruintie
Hnts inſee⸗
Anwwün,
n 1
Olen
H

DE ORATIONE. 469

„ trudis videret perſonam ſub matutinis cir-
„ cuire chorum, & commonere alias ad ali-
„ qua obſervanda, in quibus aliquando ex
„ oblivione fiebat confuſio in officio Divino;
„ requiſivit à Domino, qualiter tale ſtudium
„ d quoquam acceptaret? Dominus reſpon-
„ dit: Quicunque ad laudem meam ſtudet in
„ Divinis negligentias præcavere, & alios e-
„ tiam ad id præmonere, pro illo ego ſup-
„ pleo, quidquid ipſe neglexerit in debita
„ devotione, & intentione. „ (£)
Quisnam autem præcipuus orationis cuj-

usvis finis ac ſcopus eſſe debeat, facilè intel-

liget, qui orationem amoroſam cum DEO
converſationem eſſe recogitat. Et ſi oratio
eſt proprium amoris exercitium, ad finem
etiam amoris, hoc eſt, ad unionem cum a-
mato ſemper collineabit. Unde licèt diver-
ſa ſint quæ orando à DEO expetimus; præ
omnibus tamen perfecta cum Divina volun-
tate uniformitas ſemper eſt expetenda. In-
de eſt, quod Macarius Ægyptius ſummam
perfectæ orationis in hoc ſitam dixerit; pau-
cis ac ſimplicibus verbis à DEO petere, ut
ſanctiſſima ipſius voluntas fiat in omnibus.
Quidquid enim homo ſibi ipſi pro bono cor-
poris & animæ deſiderare poteſt, id totum
Divina voluntas ſalutis noſtræ cupidiſſima
excellentius multò complectitur, nobisque
impartiri eſt parata, dummodo noſtra ex
parte impedimentum non opponatur. Qua-
re

(4) S. Gert. l. 3. c. 85.

4706 PARS III. CAPUT VII. §. 1.

re eò umcè connitendum homini, ut ſua vo-
luntas conformis fit Divinæ, tamque aptum
ſe præbeat ad accipiendum, quàm prompta
eſt illa ad largiendum. Aptus autem erit, ſi
bona ac beneplacens ſit ejus voluntas, nihil-
que velit aliuch, quàm quod vult DEus. Jam
ſuprà dictum memineris, bonam vountatem
eſſe auream illam fiſtulam, qua quisque ſibi
de intimis Deificati cordis Chriſti Domini poſ-
ſit attrahere, quæcunque deſiderat; & quèò
propiùs cordi Divino quis apponat hanc fi-
ſtulam, eò copioſiùs deſiderata haurire; at-

que hoc nomine illos venire, „ qui ſe totos

Divinæ voluntati conformant & ſubdunt,
fuper omnia deſiderantes, ut laudabiliſſi-
ma voluntas DEl circa ſe pleniſſimè perfi-

„ ciatur, tam in ſpiritualibus, quàm in tem-

poralibus. „ (⁷)
Tametſi igitur pro quavis neceffitate ſeu
pPropria, ſeu aliena preces offerre cuivis libe-
rum ſit, Deoque acceptum: tunc tamen ora-
tio DEO ſemper grariſſima, hominique uti-=

„

liſſima eſt, ſi conditionem illam, quæ cuivis

petitioni noſtræ tacitè ſaltem ineſſe debet, ex-
preſsè contineat, & voluntate noſtra in Di-
vinam penitus transfuſa ad imitationem Chri-
ſti in horto orantis ex animo dicamus: Ve-

rumtamen non mea, ſed tua voluntas fiat! (m)

Hinc devotæ cuipiam perſonæ de effectu
orationis anxiæ Chriſtus Gertrudem fſu-
am nuntiare juſſit: „Confidat de mea ſapi-
en-

(7) 5. Gett. l. 3. c. 30. (m) Luc. 22. 4 2

— —
= =
=-
S ==
=
—
=
=
—

=
=☛
—

Gn

escline

Se

— =—
= =
☛
E
–
S=ꝛ —
—

=—

3
.

enelnm fi
(enpld
& tunc om
Ollius pore
Winorarl„
WMein

Kur lemper

S

(A ſanitaen,

Citanti ,
Oratio net
Cum Nern
wini fllnn,
ſcapulama
Pohlit retro
9gnoc lie
9Aluiſtrm,
4 tolit proke
4 Domie ſl
Cuimutexn
Parte ſioiſn
Tet. Fimin
lernbl,
(Ei N ,
Dto 68 lhe

—
—
n 1z4

.

Wilenel,
Snng gi

e Mkui
Niſins er
len lell⸗

in
mnondb-
rumun
Mntgen⸗

759

1

◻.

22
22
77
22
22
22
,
22
22

DE ORATIONLMD. Hr

Entia, & pietate Divina, quòd multò ſolicitiùs
& fideliùs procuro, & diſpono omnem pro-
fectum animæ & corporis ipſius, quàm ipſa
alicujus conſanguinei ſui utilitatem; & quòd
certè fructum omnium orationum & deſi-
deriorum ad me pro ſalute ſua fuſorum di-
ligentiſſima fidelitate conſervem ipſi usque
ad tempus idoneum, & prædeſtinatum:
& tunc omnia fimul infundam ei, cùm
nullius poterunt importunitate infici, vel
minorari. „ („)
Quòd enimvero oratio hominis non audi-

atur ſemper ad voluntatem, ſemper tamen
ad ſanitatem, Chriſtus Gertrudi aliquando
ſciſcitanti: „ Cur quæſo! toties caret effectu

92
29

oratio mea? hac ſimilitudine declaravit:
Cum Regina dicit miniſtro ſuo, porrige
mihi filum, quod dependet ſuper ſiniſtram
ſcapulam meam, purans ita eſſe, cùm non
Poſſit retro ſe reſpicere; & ille quærens,
quod juſſus eſt, cùm videt filum non ſuper
ſiniſtram, ſed ſuper dexteram dependere,

tollit profectò quod comperit, & porrigit

Dominæ ſuæ, conſultiùs exiſtimans hoc,
quàm ut extrahat filum unum de tunica ſua ex
Parte ſiniſtra, ut ſic præceptum adimple-
ret. Similiter ego, qui ſum Sapientia in-
ſcrutabilis, ſi quand6⅞que non exaudio pre-
ces tuas ad votum; procul dubio ſemper
pro eis diſpono utiliora, cùm tu huma-

(„.) 3. Gert. l. 2. c. 80.

—

472 PARS III. CAPUT VII. §. 2.

„ na fragilitate impedita non poſſis diſcer-
„ nere meliora. ,„ (0)

§. 2.

De COratione mentali.

El oratio quævis eſt elevatio mentis ad DE-
um, & amoroſa cum DEO converſatio,
cujus præcipuus effectus eſſe debeat, perfe-
cta & integra cum ejus ſanctiſſima voluntate
unio: id potiſſimum tamen orationis menta-
lis munus eſt, quà intellectůs, quà voluntatis
conatu eò contendere, ac piis affectibus &
deſideriis eatenus frena laxare, ut quod huic
unioni conſentaneum, probè intelligat, &
quod enonerir toto animo complectatur, &
ad effectum deducere efficaciter proponat.
Appoſitè utriusque orationis, vocalis ſcilicet,
& mentalis indolem expreſſit, qui dixit: Sicut
Ppullus birundinis emal⸗ , meditabor ut colum-
va. (p) Utl enim oratio vocalis pipientium
adhuc avicularum vocibus ſimilis eſt; ſic ora-
tiomis mentalis imago eſt gemitus columbæ:
qui cùm illis longè perfectior, tum etiam
multò ſignificantior eſt, tametſi clauſo tan-
tùm roſtro muſſitet columba, ſuasque voces
volvat in gutture, & gemitus ſuos edat in
pectore, ut foris aliud non audiatur, niſi
rauci murmuris tenuis reſonantia. Quo mi-
nimo tamen ſtrepitu dolores ſuos & amores
quàm

() Loc. cit. c, 33. () Iſa. 38. 174.

1
nnt iague
ldnno,
fonyberi,
id evcitandh
taridus akke⸗
Pibus aimni
mpore erec
e, Nchein.
ſed mimndus
ſtls exercltnn
mentalson
ltio, (iddn
o mentku
intuitis,
Im ivert⸗
Uncendo, enn
let. Delider
Diyinum ne
Mobtentls
ropterei nd
kriat fuavinn
1e Gejechn
id e ne
enplmn Mor,

0la dente,

N

M

DE ORATIONNM. „

quàâm optimè manifeſtat; dum econtra pulli
hyrundinum aperto roſtro clamitantes majo-
rem quidem edunt ſtrepitum, minùs tamen
ſuorum affectuum exprimunt energiam.
Prima itaque ac ordinaria mentalis oratio,
eſt Meditatio, quæ eſt attenta ac ſtudioſa ali-
cujus myſterij, aut veritatis Divinæ recogita-
tio ad excitandam voluntatem „ ut ſanctis &
ſalutaribus affectibus inflamata, ſolidis ac eſſi-
cacibus animi decretis concipiendis, & ſuo
tempore executioni mandandis, DEO juvan-
te, ſufficiat. Altera & quidem ſublimior »
ſed animabus in meditatione ſpiritualium jam
ſatlis exercitatis, atque perfectis tantùm uſita-
ta mentalis oratio eſt, quæ dicitur contem-
Platio, quòd ſit amoroſa & permanens atten-
tio mentis ad res Divinas per modum ſimpli-
cis intuitus, citra laborem atque diſcurſum
cùm diverſo meditatio unum ex altero de-
ducendo, cauſas & effectus inquirendo labo-
ret. Deſiderium nempe obtinendi amorem
Divinum inducic animam ad meditandum;
ſed obtentus amor movet ad contemplandum,
Proptereâ quòd in re amata tam gratam re-
periat ſuavitatem, ut leviter pertranſire, &
in ea delectando non comorari haud Poſſit.
ergo meditatio mater amoris, & con-
templatio amoris filia, indéque dicitur amo-
roſa attentio.
Hinc videas, contemplationem illorum eſ-
ſe, qui ulteriori meditatione non indigent,
ſed ſimplici quaſi intuitu veritates Divinas ſi-
Scient. Sanct. Comp. Ii bi

474 PAKRS III. CAPUT. VII. §. 2.

bi jam familiares ſic comprehendunt, ut
quamprimum ſe ad orationem mentalem ap-
plicant (quod de plurimis Sanctorum legi-
tur) à bonitate Divina mox abrepti amoroſa
attentione ipſi inhæreant ; ex qua dum major
ferventiérque amor naſcitur, oritur mutua
illa complacentia, & intima converſatio inter
DEum & animam, dum anima ſibi compla-
cet in DEO, & DEus ſibi in anima, juxta
illud Sponſæ: Dilectus meus mibi, & ego il-
li: (c) in tantùm, ut nonnunquam ſopitis
ſenſibůs anima amore ſumi boni abſorpta pa-
tiatur extaſim, ac interna illa pace & quiete
perfruatur, quæ exuperat omnem ſenſum.
De quibus multa ſcribunt Myſtici, & experi-
untur nonnunquam Sancti & perfecti: nobis
autem in meditationis tyrocinio etiamnum
hærentibus ignota ſunt, nec aliter de iis lo-
quimur, quàm cæci de colore.
Relicta igitur viris heroicis & perfectis
contemplatione illa ſublimi; nonnulla, quæ
ad meditationem cum fructu peragendam fa-
ciunt, breviter ſubjungimus. Præmilſsâ igi-
tur, qua de ſuprà egimus, Divinæ præſentiæ
vivaâ memoriâ, orationi mentali cumprimis
neceſſariâ, brevi ſed ferventi oratione Divi-
num implorabis auxilium, quo juvetur tuas
infirmitas, ut illa meditationis capita, quæ
pridie jam ſub noctem ſelecta & prælecta o-
portebat, attentè & affectuosè conſiderare,

ac fructum exoptatum exinde colligere vale-
as.

(7) Cant. 2. 16.

N.

6 Ponit.
milennd
crnen
et eylter
on il
iil cogn
Prüfmmi
bes kerno⸗
1s Nerns 1
länon rehn
1, Eimed
QWMün
. 1. u d
Puta: Mn hen
eces Man
n ſun en
nlgeratfecte
biratis eſois
ſomis Chuih
Mroponis,
kennmm ipe
Dis el an
Nonte ahene
elim, ſen
s Authorbbes
Hecr ina
Vkosinn
Tolt Ppore
ignnione,
ln krinm

Apnsiße

—
=

—

—
=

nüm
Anun
vmib

õ
itlna-⸗
ed gi⸗
mnen Ain

, Ae

eck, Nos
o euovum
mbüb⸗

S

8 Mniißf

„

Deſenk

DE ORATIONE. 475

as. Juvabit ad hoc Beatiſſimæœæ Virginis, &
Angeli Tutelaris opem, aut illius etiam San-
cti, cujus memoria in meditatione occurrere
poteſt, breviter implorare. Cæteràm tibi
ompnium inſtar præparationum ſit profunda
tui nihili cognitio, & coram Divina Maje-
ſtate infima ſubmiſſio: quia non niſi cum hu-
milibus ſermocinatio ejus. Unde S. Philp-
Pus Nerius cuidam, quomodo meditandum,
ſciſcitanti reſpondit: Eſto humilis & obedi-

ens, & tunc Spiritus Sanctus te docebit.

c. 2. §. 2. diximus, hic tibi pariter dictum
puta: ut nempe ipſo meditationis initio ad
pPedes JEſu nidum tuum conſtruas, & inde
in ſinum ejus, & in cavernam lateris ipfius
Vulnerati frequentiùs, quàm contra faciem Di-
vinitatis evoles. Et ſi aliquod vitæ, vel paſ-
ſionis Chriſti myſterium tibi conſiderandum
proponis, præter vivam Chriſti Domini præ-
ſentiam inſuper ſic mentem tuam compara-
bis, ac ſi factum illud e. g. crucifixionem in
monte calvariæ præſens ſpectares, ac totam
tragcediam, ficut ab Evangeliſtis, aliisque
Piis authoribus deſcriptam legis, coram cer-
neres. Hæc imaginatio ad hoc valet, ut a-
nimus hos intra Iimites reſtrictus minùs eva-
gari poſſit. Poterit tamen absque hujusmo-
di imaginatione, ſola intellectuali repræſenta-
tione, myſterium quodvis meditationi pro-
Poni; quamvis iſte modus, utpote ſublimi-
li 2 or,

Quod ut ritè facias, id quod ſupra P. 3.

476 PARS III. CAPUT VII. §. 2.

or, magis jam exercitatis, quâàm incipienti-
bus conveniat.
Poſt hæc quaſi præambula ſequitur ipſa
Meditatio, ſive intellectús operatio, qua u-
num vel alterum punctum penſiculatiùs men-
ti ſubjicies, & iteratò ruminabis, eo fine, ut
pios animi motus in te excites, indéque vir-
tutis amorem, odiumque peccati concipias
utrumque perfectum. In quo à ſtudio differt
meditatio, quòd hæc non ad diſcendum tan-
tùm & ſciendum, ut illud, ſed ad agendum
& practicandum, quod intelligimus, ordine-
tur. Ubi tamen bene notes, etiamſi plura
tibi meditationis puncta præfixeris, ſi in uno
guſtum fructůmque ſentias, in illo tibi ſiſten-
dum, & quamdiu vena fluit, tibi ulteriùs
non progrediendum eſſe.
Dum itaque hac intellectùs operatione vo-
luntatem tuam affici advertis, jam huic laxa-
bis frena, & in excitandis affectibus totus e-
ris, puta, amoris DEl vel proximi, imita-
tionis Chriſti Domini, gratitudinis, gaudij,
admirationis, deſiderij æternæ vitæ, fiduciæ
in DEl bonitate & miſericordia, compuncti-
onis de anteacta vita, & ſimilium. Eò au-
tem affectus iſti magis ſemper erunt efficaces
& fructuoſi, quò plùs tendunt ad particularia,
ſcilicet ad virtutis alicujus acquiſitionem, aut
vitij extirpationem. Sic v. g. poſt meditatio-
nem primi verbi à Chriſto crucifixo prolati,
excitabis in te vehemens deſiderium Chriſtum
deineeps imitandi, nec tibi adverſantibus, ob-
lo-

ri noelun
Utis Kelli
Cplioridutn
giotbis
fehcnter eme
I hoe den
eoorunſoc
8 l, gun in
18 Conatis in
lcicre ſtefn
Titutumer ni
Mülgare nd
Kodium ere
Killud binetdi
lon proböre
Inns reſolanone
umfile ſr efea
meperunn
s: huti
r tre, (p i
i imerheere.
I: Plne n
Aüin f
hin, Aut af
nen ⸗
: a

—
—

les o

Naen a

Wilurc
Ccdhednr
GMuin

Gne, A

iini on
Ni, Hiüm
Ltilr
i is

nr.
Ahae

ön Ir

DE ORATIONE. 477

loquentibus, aut injuriantibus ultrà verbis
tam amarulentis reſpondendi, minùs odium,
aut vindictam quamcunque meditandi; quin
potiùs te benevolum & affabilem exhibendi,
Præſertim huic aut illi, quem ſæœpids tibi gra-
vem & moleſtum experiris. Et ſic in aliis
materiis affectus & propoſita negotiis & oc-
cupationibus tuis per diem occurrentibus ac-
comodabis, atque hac arte defectus & pecca-
ta feliciter emendabis.
In hoc nempe affectuum ad praxin redi-
gcndorum ſtudio vis tota meditationis ponen-
a eſt, qua ſine omnes intellectůús & volunta-
tis conatus fruſtranei ſunt, & inſtar ſcenæ
ludicræ ſine fruétu. Quid juvat meditari, &
virtutum ac vitiorum cauſas & effectus ſcitè
indagare; imò quid juvat delectatio virtutis,
& odium peccati, ſi utrumque ſit inefficax,
& illud biverbium locum habeat: Video me-
liora probéque, deteriora ſequor? Ni ani-
mus reſolutione practica ſic expugnetur,
tamque ſit efficax propoſitum, ut pro ipſo
jam opere computari poſſit, ut erat illud Da-
vidis: In matutino interficiebam omnes pecca-
tores terræ, (r) id eſt, tam firmiter propo-
nebam interficere, ac ſi jam interficerentur in
inſtanti: planè nihil agitur, & pejùs habet
anima, quàm ſi nulla hujusmodi veritatum
cognitione, aut affectuum concitatione ſtimu-
lata fuiſſet. Juſtè namque illam reprehenſio-
nem audiet: Vos ſemper Spiritui Sancto re-

li 3 Mi-

—

(r) Pſal. 100. 8.

478 PARS III. CAPUT VII. §. 2.

ſiſtitis? (⁸) cujus nempe inſpirationi ſatis a-
gnitæ & per pios animi motus obſignatæ
non obaudit.
uemadmodum namque meditando DEO
loquimur, ſic viciſſim ſua inſpiratione moven-
do voluntatem loquitur nobis DEus. Si huic
inſpirationi, etſi nos delectet, plenè ramen
non aſſentimur, nec omnino morem geri-
mus, nunquam nec hilum proficiemus in vir-
tutibus. Uti enim tentatio, & eam conco-
mitans delectatio, ſi negamus conſenſum,
etſi tota vita duraret, nil nobis noceret: ſie
& bona inſpiratio, quamvis nos delectet, me-
liores tamen non faciet, ſi conſenſum ad rem
inſpiratam opere complendam negemus. Ne-

gamus autem, dum non facimus, aut ſaltem

ea animi firmitate facere decernimus, ut qua-

ſi jam factum reputari poſſit. Nec alia ferè

cauſa eſt, quòd muhki ex meditationibus quo-
tidianis nullum aut modicum fruétum ferant,

niſi quòd veritatis ſpeculatione, & aliquorum
affectuum excitatione contenti, de efficaci

propoſito particulari paràùm ſunt ſoliciti: ideò-
que in priſtinis ſemper hærent defectibus,

aguntque per diem, ac ſismatutina meditatio

ſolùm animi causâ foret ſuſcepta.

Tu igitur meditationem tuam fixo ſemper

certôque aliquo propoſito particulari conclu-

de, quod altè memoriæ impreſſum tota die
ceu teſſeram circumferas, quavis data, vel
etiam quæſita occaſione ad praxin illud dedu-

tu-

t ümun
fters hropet
un Leprehen
ucn hoguen
nes Dins e
Nund iſc en
Sunmtmnenn,
Pſituerenge
orquere in
Conlideruione,
Drio üanii
Eittiotes ſis
10 Ai, uur von
Frere, uncoe
Unn One nn
Pautmlr, ane
Em, Menin
siliszceenl
Unns Piyerin
nulelſiit
Kinan
ADivin

)nn N
ſuich lle

de
Nlunen
NI

Aen en

DE ORATIONE. 479

Kurus. Actis dein DEO grariis, petitéôque

ad ſervanda propoſita auxilio eo animo ⅛¾ loco
meditationis diſcede, ac ſi nunquam ejus con-
trarium, quod tibi jam concluſum eſt, in
mentem tibi venire poſſe certò crederes. Ni-
mirum ſecundum noſtrum propoſitum eſt curſus
profectüs noſtri. (t) Interim ad meditationis
matutinæ effectum magno erit ſubſidio, ſi
per diem crebrò te recolligas, ac breviter re-

Hectas animum, an & qualiter hactenus tuo
ſteteris propoſito: & ſi defectum vel mini-

mum deprehendas, mox humili in DEum fi-
ducia languentem ſpiritum reſuſcites momen-
tanea illius veritatis recordatione, quæ tibi
manè iſtud perſuaſit propoſitum.
Sunt interim, qui meditationem ordinatam
inſtituere nequeunt, dicuntque, fruſtra ſemet

torquere in veritatis alicujus, aut myſterij

conſideratione, dum nil quod eos juvet, pro-
prio diſcurſu poſſint elicere: quin potiùs co-
gitationes ſuas in hoc negotio mox evagari
ad alia, aut nonniſi inſipido diſcurſu tempus
terere, quandoquidem multa quidem ipſis oc-
currant, quæ titillent intellectum, pauca ve-
rò aut nulla, quæ afficiant moveântque volun-
tatem. Interim qui talis eſt, ne omnino de-
ſidioſis illis accenſendus veniat, de quibus San-
ctifſimus Pater in Regula: Qui aut non velint,

aut non poſſint meditari; (u) id ſaltem curet,

ne meditationem proptereà omnino negligat,
ſed præmiſsà Divinæ præſentiæ memorià, &
I i. 4 ſancti

—

(?) Imit. Chr. I. 1. c. 19. (2) §. Reg. c. 48.

480 PARS III. CAPUT VII. §. 2.

ſancti Spiritús imploratâ gratiâ, aliquot me-
ditationis puncta ex libro ſaltem attentè legar
& relegat; & ſi unum non ſapiat, ſecundum
aut tertium meditatò evolvat, aut ſi malit,
ore etiam ſecum pronuntiet. Fieri vix pote-
rit, ut in nullo penitus ſaporis quidpiam re-
Periat, & ſaltem tenue pij affectús indicium
in ſe perſentiſcat: quod ut primùm advertit,
mox juvet voluntatem, & urgeat affectum,
tametſi initié6 admodùm laſſum ac debilem,
dicâtque humiliter Chriſto, quod miſer ille
de turba: Credo Domine! adjuva inoredulita-
tem meam; (X) vel potiùs volo, Domine!
adjuva tepidam voluntatem meam; fors te-
nuis gratiæ radius glaciem peétoris non ni-
hil eliquabit. Sin verò arida ùt prius frigi-
dâque mens maneat, ſaltem ſeſe ex corde hu-
miliandi, & ſuam ad omne bonum inertiam
patheticè agnoſcendi, ac confitendi coram
DEO optima erit occaſio: qua humilitate &
Patientia id ſaltem evincet, ne penitus omni
fruétu laboris careat, præſertim ſi aliquam
ſaltem ſententiolam, ceu memoriale ex lecti-
one meditationis pro uſu diurno ſecum aſpor-
tet; aut ſuæ ſaltem ignaviæ per diem ſæœæpe
memor humiliter ſemper de ſe ſentiat, di-
catque ſibi ipſi in corde, quòd pius ille Ab-
bas Neſteron palam dictitabat: Ego & aſi-
nus unum ſumus. ()
§. z.

(„) Marc. 9. 23. () V. Pp. 1. 7. c. 42. h. 3.

Ilnd eel
t ſander e
lete gridam
Uelri rd
bbore lne
1s ticen A
Doyickt, dum
wcent, bibn
lyanus huit
ventö megzn
Müm etan,
dis Mule
niſtt, enet
fanumlit
t, noy Mund
chnsel /)
,Aalenm
nmnoni d in
Wigle Khor n
Uuss cogtinme
ceber
l Droxin
N oniti⸗,
Kafichns

dtn.

Driienkte.
0 Dünne
; M
is NN⸗
nib .
e ⸗
teltun
Wom
ERn
nün
lee r

DE ORATIONLE. 48r

De Frecibus jaculatoriis.

EX malè intellecta Chriſti doctrina: Opor-
tet ſemper orare, & non defcere, errorem
ſuxêre quidam Monachi, proptereà Euchitæ
appellati, quòd crederent, omiſsé alié quo-
vis labore ſine intermiſſione orandum eſſe:
quos tamen Abbas Lucius unica quæſtione falſi
convicit, dum petiit, an ergo nunquam man-
ducent, bibant, dormiant? (2) Et Abbas
Sylvanus hujusce farinæ Monachum argu-
mentòô magis ad hominem ſaniorem ſcripturæ
ſenſum edocuit, dum cellæ incluſum reficien-
tibůs Monaſterij fratribũs eousque jejunum
dimiſit, donec à latrante ſtomacho compulſus
Sylvanum adiit, & hoc dicto: Qui non labo-

rat, non manducet, ad ſaniorem mentem re-

ductus eſt. (a) Oportet nempe unum face-
re, & alterum non omittere. Suum tempus
orationi, & ſuum labori concedendum eſt.
Imd ipſe labor utilis, & bona voluntate ſu-
ſceptus continua eſt oratio. „ Quidquid ho-
„ mo (dicebat Chriſtus Catharinæ Senenſi)
„ in DEl proximique charitate facit, poteſt
„ vocari oratio, quum charitatis affectus pro
„ oratione reputetur. Bona tamen voluntas,
„ pisque affectus certis temporibus & ho-
Ii;5 „ ris
() V. PbP. 1. 5. c. 12. n. 9. (a) V. PP. 1. 3. n. 55.

—

4382 PARS III. CAPUT VII. §. 3.

„ ris elevari debet in me per actualem de- i lm
votionem. „ (⁶) Phetue
22 R . 117: . 4 . tenn
Quàm feñces illi, qui non ſolùm certis ho- ker
nisere.

ris & temporibus orando mentem elevant ad Cminbe
DEum, ſed eò etiam tempore, quo laborant, Andent,
ſuisque incumbunt negotiis, piis aſpirationi- Nrei 5
bus, ſive jaculatoriis precibus mentem levant ns eldd o
in altum, & orare ſimul ac laborare conſue- in hers
ſcunt. Hoc exercitium etſi inexpertis videatur hffien
difficile, reipſa tamen volenti facillimum eſt, une fi
ut media inter negotia & occupationes exter- eo DLs
nas, absque harum diſpendio, practicari poi- „Nono n
it. Quinime, per hoc magis promovetur, o
quàm impeditur labor exterior, dum inſtar „penaniwe
Viatoris de via laſſi, per intervalla homo ſe ter prel
recreat, ut licèt momenté ſubſiſtat, celeriùs Eeret Gennnd
tamen deinde alacriusque progrediatur. Et ine heni
quid facilius, imò Jndt furunadius DEum a- muullariann,
manti, quàm de ipſo cogitare, de ipſo, &e Mmn daul
cum ipſo loqui? Si qui humano vel naturali Honm ni
affectu alium proſequuntur, libenter cum ipſo rnrireq
agunt, cum ipſo loquuntur: num labori eſſe uiirr gi
poterit, cogitare, & brevibus loqui- DEO , lücn
ſuper omnia dilecto, ſempérque præſenti 2 olk ln
Qui modico tempore per ejusmodi aſpiratio- * .
nes & orationes jaculatorias cum DEO agere mimn .
conſueſcit, tam ſibi experietur eſſe facilè,
quàm reſpirare; ac inſuper id habebit com-
modi, ut inſtar parvuli, qui patri ſemper
adſtat, ſemper loquitur, ac vieiſſim vocem
ipfius audit, & facta intuetur; etiam ipſe me
Pa- (

(⁵) Bloſ. Mon. Spir. c. 3.

klamt
mnnanzan
linie

Dnen

r Anit
Auu,
ien aki⸗
dum
Dt
ed

1.

NRI

Pontani

l

beN

—

DE ORATIONE. 483

patris linguam probè addiſcat, moresque
imitetur.
Hanc artem tam facilem quàm jucundam
Chriſtus Gertrudem ſuam docuit, dum mo-
dum oſtendit, minutiſſimas quasque actiones
momentaneâ ad ipſum aſpirarione cum ſan-
tiſſimis ejus operibus uniendi, & ad digni-
tatem operis charitatis evehendi; ſimulque

ipfius diffidentiam his verbis redarguit: „ Et

„ quare videtur tibi hoc tam difficile, cùm
„ ego DEus tantùm delecter in ea re, ut ſi
„ homo vellet aliquantulum ſtudij adhibere,
„ ego DEus omnipotens paratus fim illi coo-
„ perari adeò, ut mea Divina ſapientia debe-

„ ret prævalere. „ () Exinde quidquid a-

geret Gertrudis, ſemper agebat cum Chriſto,
atque hac potiſſimùm via ad tantam cum ipſo

familiaritatem pervenit, at numquam vel ad i-
dtum oculi ſibi ſubtractam ſenſerit ejus præ;
fentiam; niſi ſemel diebus undecim in pœnam

mundanæ cujuspiam confabulationis. Quam

qualiter quisque imitari poſſit, ſuprà c. 2.

§. 2. ſatis oſtendimus, ubi modus pariter e-
jusmodi aſpirationes formandi indicatur.
Hic tantùm libet advertere, in precum ja-
culatoriarum exercitio potiorem veræ devo-
tionis partem conſiſtere, aliarümque oratio-

num defectum hoc uno ſuppleri: ut adeoque

ij etiam, quibus diutinæ orationi vacare non
licet, aut meditationes ordinatas inſtituere ne-
queunt; hoc pacto ſe juvare poſſint citra tem-
pe.

—

—

(«,) S. Gert. 1. 4. C. 7.

484 PARS III. CAPUT VII. §. 3.

ris aut negotiorum diſpendium. Quid enim-
vero facilius, quàm id quod agitur, Chriſto
comendare, ad ipſum dirigere, cum ipſo di-
ſponere, cum ipſo deliberare, de re quavis
cum ipſo loqui? Si labor te fatigat, reſpira
i laboro. ZEſu! amore tui. Si dolore affli-
geris: ſu pro me paſſe! doloribus tuis jun-
go bunc dolorem meum, & tibi ofero. Tſul
amore tui, quantùm vis, & quamdiu vis. Si
res ex voto ſuccedit: Bone 7ſu, tibi laus,
tibi grates. Tuum boc donum eſt. Si occupa-
tio externa talis ſit, ut totum ſibi vendicet
hominem; nutu ſaltem aut mictu oculi Chri-
ſto comenda. Si arduo negotio remoræ &
difficultates penè ineluctabiles ſe opponant:
Iſu adjuva! gquid ego poſſum ſine te? Tua
cauſa agitur, impera ventis & tempeſtati. Si
magna molimina ſiniſtrum prorſus ſortiantur
eventum: Ita Pater, ſic fuit placitum ante te!
Non mea, ſed tua voluntas fiat, duleiſſime JeE-
ſu! Si actio ipſa delectet præſertim ſecundùm
ſenſus: Alſit & YEoſu, ut delecter in aliquo ex-
tra te, & non propter te. Si cibo poruque
te reficis: Virtus Divini amoris tui incorporet
me totum tibi! Dulcedo Divinæ charitatis tuæ
benetret totam ſubſtantiam, & omnia interiora
mea! Si quodvis comodum corpori indulges:
Ikhſu, in illo amore, quo Sanctiſſimæa humani-
tati tuæ indulſiſti ec Sria , ut in ea nos redi-
meres, hoc admitto commodum, ut vires babe-
am meliùs tibi ſerviendi. Si ad impatientiam
16

Porumnper, & ad Chriſtum aſpira: 7Eſu! ti-

N

cNen
o e, 4
is, l tortn
Pin lan
ſur n, uu
un ehigor
ifhn, Alre
nnt e le i
ne, i t/
.icumbat:
epolin. An
u glgreteunt
b. An)
n in n N
m ne frili
Dilem Cekchun
. 0D
11ℳ br
m tuan virr
Preterei i
ore grok bel
ig miͦ tl
innmns &
ſye N Cr
Ellmem Mun⸗
yelomtuum
u npere
nn irt
eckf
Red A
ckr ſic
Nn

0 enue4
oun:
t1ͦ
nalti
eirumt

oe

Ho

A

gnnt
e

DE ORATIONE. 485

te concitari advertis: 7Eſu bone ! tu tanta
pro me, & ego nec tantillum pro te! Si adver-
ſitas, vel infortunium undecünque ingruat:
Ikſu mi! adoro & exoſeulor paternam ma-
num tuam, qui per bac negligentias meas &
eccata caſtigare intendis. Tu mortifcas &
viviſicas, deducis ad inferos, & reducis. Do-
minus es, fac quod tilbi placet. Etiamſi occide-
ris me, iu te ſperabo. Si gravis aliqua tenta-
tio incumbat: g Eſu miſerere! ſeis, quid ex
me polſim. Fone me juxta te, & cujusvis ma-
nus pugnet contra me. In vulnera tua me comen-
do. Ahb! ne patiaris pretioſum tuum Jangui-
nem in me perditum ire. Tuus ſum ego, ſal-
vum me fac! ſi in aliquod peccatum, aut no-
tabilem defectum incideris: En geſi me, qua-
lis ſum. O DEus! propitius ezo mibi peccato-
ri? Ab! bone Tkſu, ne patiaris me extra gra-
tiam tuam vivere.
Prætereà in quovis rerum eventu, tem-
pore pacis & belli, conſolationis & deſolatio-
nis, tam in publico quàm privato, ejusmodi
aſpirationes, & piorum affectuum ejaculatio-
nes, ſive ad Chriſtum Dominum, ſive ejus
dulciſſimam Matrem Virginem, ſive etiam
ad Angelum tuum Cuſtodem, Sanctosꝗue Pa-
tronos uſurpare poteris, prout tibi affectus,
& devotio ſuggeſſerit. Et licèt apud Bloſi-
um, aliosque devotos Authores integræ ejus-
modi aſpirationum ſylvulæ reperiantur: illæ
tamen ſemper ſapidiores & efficaciores fue-
rint, quas pro re nata propria tibi devotio

&

486 PARsS III. CAPUT VII. §. 3.

& affectio dictaverit, prout ipſimet Authores
pPadhim advertunt. Inſuper id lucri ex harum
aſpirationum frequenrato uſu conſequeris,
ut omnia, quæ tibi occurrunt ſeu læta, ſeu
triſtia, ſtatim ad DEum referre diſcas, ſicque
creaturæ omnes fiant tibi ſcaleæ, per quas ad
Creatorem aſcendas, ſintque tibi libri, in qui-
bus bonitatem, ſapientiam & potentiam Con-
ditoris legas continuèò-
Horum nempe, nec aliorum librorum
ſubſidio Antonius £Ægyptius cæterà rudis, &
legendi etiam imperſtus, ad eam devenit ſa-
pientiam, ut Philoſophi, qui totam ætatem
inter pluteos triverant, ſe illius comparatione
idiotas eſſe ultro faterentur. In hac ſchola
Gertrudem Chriſtus ipſemet inſtituit, docuit-
que, qualiter objecta quælibet creata ad ipfi-
us cognitionem & amorem liceat inflectere.
e. g. „ Qum aliquando primo manè curiam
„ ingreſſa prope piſcinam ſederet, attendè-
„ rétque amnitatem loci illius, qui ipfi pla-
„ cebat ex aquæ præterfluentis limpiditate;
„ circumſtantium arborum viriditate, circum-
„ volantium avium, & ſpecialiter columba-
„ rum libertate; hanc ex Divina inſpiratio-
„ ne habuit meditationem: quòd ſi influxum
„ gratiarum jugi ac debita gratitudine ad
„ Chriſtum tanquam ſuam originem inſtar
„ aquæ refunderet; & in ſtudio virtutum
„ creſceret in modum arborum, bonorúm-
„ que operum viriditate floreret; & inſuper
„ terrena deſpiciendo libero volatu inſtar co-
„ lum-

P.

. ode el
brr nan
Uent G!
en in
⸗ Nede
Memwcu!
lioris
FiumtauD
ziumeutin
0pschmh
rco conxoe
ſrge iot hr
Regibuscenn
calelis
(xit: „»Hne
Porten ere
eſtrotmm
Lt ben
tur ametori.
lerventqne
9Verimns/,
Hir ende
N Ccrun
Reri Crenore
mworun Cei
N perevntium
Urn excitari.

nierores
amjr
nncorum.

ttinn

=

l:,

5

DE ORATIONNY. 48

y»„ lumbæ ccœleſtia appeteret, & per hæc ſen-
4„ ſibus corporalibus ab exteriorum tumultu
e „ alienata tota mente Dilecto ſuo vacçaret;
Birenil „ tunc omni amænitate jucundam ipſi in ſuo
S „ corde præberet habitationem. „ (J) In
eE hunc modum piæ animæ illa etiam, quæ ali-
u. is diſtractionis & vanitatis poſſit eſſe occaſio,
HE ſerviunt ad DEl ac Divinorum amorem & deſi-
derium: qualiter S. Fulgentius Ruſpenſis Epi-
ſcopus, cùm Romanæ nobilitatis à Rege Theo-
AI dorico convocatæ intereſſet conventui, vide-
mnen rétque tot proceres veſtium ſplendore cum
Uun Regibus certantes ingenti pompa comparere,
Snmnmig ad ccœleſtis gloriæ contemplationem abreptus
A dixit: „ Bone DEus! quàm pulchra ſit, o-
pAd „ portet, cœleſtis Jeruſalem, cum Roma ter-
nie „ reſtris tanta pompa & fulgore reſplendeat?
„ Et ſi hoc in mundo tantum ſplendoris da-
„ tur amatoribus vanitatis, ecqua gloria re-
„ ſervetur oportet in altero contemplatoribus
„ Veritatis? „
mälohne, Hæc certè expedita ad perfectam Scienti-
em am Sanctorum via eſt, in creatis omnibus
intueri Creatorem, temporalium aſpectu ad
æ&ternorum deſideria accendi, & uſu bono-
rum pereuntium ad ſumi æternique boni a-
morem excitari; ſicque inter continuas vitæ
hujus varietates ſtabili & imutata mente DEO
adhærere, cum ipſo converſari, & quod pro-
Prium amicorum eſt, ompnia quaſi cum DEO
abere comunia. En! quò piarum aſpiratio-
V num

—

ünn Mn

(4) S. Gert, I. 2. c. 3.

1
J8 8 PARS III. CAPUT VII. §. 3.
num uſus continuus denique deducat. Annon
operæ pretium fuerit, tantillo labore bonum
tam ingens redimere? Quare, ſi DEum di-
ligis, ibique ipſi bene vis, hanc orationis,
& mentis ad DEum elevationis praxim tibi
redde familiarem, brevique experientia diſces,
quanto tibi ad emendandos quosvis defectus,
virtutum profectum, imò iphus charitatis in-
crementum adjumento ſit. Hac ratione nem-
pe ipſum Sanctitatis exemplar, & omnis per-
fectionis Magiſtrum ſemper tibi reddis præ-
ſentem, qui tibi ad ſe aſpiranti ſuis inſpiratio-
nibus ſemper reſpondeat, teque in omni re-
rum eventu manuducat. Nec multùm jam
timebis animæ tuæ hoſtes, quibus nimirum
non jam tecum ſolo, ſed cum Chriſto Do-
mino, quéôcum ſemper agis, negotium eſt.
Altiſſimum hoc refugium eſt, quò malum non
appropinquat ; ni ultro ſtationem hanc deſe-
ras, téque ignaviter dedas hoſtibus.
Hoc pacto pariter meditationum tuarum
defectus ſarcire poteris, atque ex frequenti
piarum aſpirationum uſu diſces vagabundam
mentem tuam intra cancellos certæ materiæ
reſtringere, & ea, quæ ordinata meditandi
methodo perſequi poſſe diffidis, per conti-
nuas ad Chriſtum aſpirationes, quaſi cum
ipſo conſultando, orando, conquerendo, me-
delam & auxilium flagitando, menti tuæ tan-
dem imprimas, & voluntatem tuam, ut ut
lenram ac tepidam denique excites & accen-
das. Exempli gratiã: Meditaturus primum
Chri-

Gnronden
Vancen ſten
ſes duos
Utes, & li
Dtitid aden
Pbns, uuri
Us, Pkibz
quüm Marrs
Colatium E
illimi perla
vordliſun un
Clatæ lurs
Gltum ws!
Uus tened do⸗
euleare w
Gionen en
ſe, gin Po
Elehen ure
1n,uin
ledem.
Uuneoclt,

M
dlorle

6
Wontn,

WMnrin

D
thietise
iüihne
Aein onin
llhin in
Sue nninmn
Crito o⸗
iun
Cholunvon
vnnE.
Wd
tonumuun
ne behen

. n
wn

8ete nen

onpdm

Enr.
Ronm

e.

4
W Ne

DE ORATIONN.. Asa

Chriſti in cruce pendentis verbum: Peter
ignoſce illis, &. ſic ad Chriſtum aſpirandò
loqui poteris: JEſu Crucifixe! quid hoc rei
eſt? video te in cruce exfremos inter crucia-
tus pendentem, video afflictiſſimam Matrem
tuam Virginem doloris gladio transfixam po-
nè crucem ſtantem; & ſimul video audiôque
hoſtes tuos acerbiſſimos doloribus tuis inful-
tantes, & tibi Matrique tuæ afflictiſſimæ ſuâ
malitià addere afflictionem. Et tamen tui
ipſius, tuæque dulciſſimæ Matris quaſi obli-
tus, priùs tuis crucifixoribus veniam exoras,
quàm Matris doloribus vel unico verbo afferas
ſolatium. Ergéne tortores tui, & truculen-
tiſſimi perſecutores, JEſu bone! tantùm tibi
cordi ſunt, ut illorum priÄs ſaluti, quàm de-
ſolatæ Matris conſolationi qualicunque con-
ſultum velis? Intelligo planè, & quaſi mani-
bus teneo doctrinam, quam hoc facto nobis
inculcare voluiſti: nempe inimicorum dile-
ctionem majoris virtutis, tibique potiorem
eſſe, quàm propriæ parentis conſolationem.
Sed eheu! duro cordi meo hæc lectio nimis
alta eſt, quàm ut eam probè teneam, & ad
opus deducam. Multùm mihi feciſſe videor,
ſi, qui me odit, viciſſim odio non proſequar,
aut malum malo non rependam: ut diligam
inimicum, & nocenti bona pro malis reme-
tiar, vires meas nimiùm excedit. Quid faci-
am, JEſu bone! quomodo coram te compa-
rebo? imò quomodo à te comiſſorum tot fa-

cinorum exorabo veniam, qui meis debitori-

Sient. Sanct. Comp. K k bus

49 PARS III. CAPUT VII. §. 4.

bus tam difficulter ignoſco ? Ah! niſi tusâ
gratiâ cordis mei duritiem expugnes, nun-
quam emollietur ad ſinceram dilectionem ini-
mici. Oro te igitur & obteſtor per illum
ipſum amorem, quo tu pro crucifixoribus o-
raſti, ut vel unicam veræ charitatis ſcintillam
cordi meo injicias, quâtenus tandem ad tui
imitationem accendar, diſcamque illos dili-
gere, quorum dilectio tam eſt tibi accepta,
ut eam cuicúmque alteri amori anteponas.
Da igitur Eſu mi Salvator, ut vel ex hoc
capité, quia tantopere tibi placet, ad dile-
Gdionem inimicorum permovear. Propono
itaque tuæ confiſus gratiæ, illi & illi, qui po-
tiſſimàm mihi infeſti, & erga me malè affe-
Qi ſunt, benevolum deinceps me exhibere,
& pro injuriis aliquod ſemper beneficium re-
ponere. Quando igitur illa & illa occaſio de-
nuo ſe ofteret, da mihi ſapidam hujus verita-
tis cognitionem, videlicet, amorem & bene-
volentiam erga adverſantes tibi præ omnibus
placere: ut amore tui prompté & alacriter
faciam, quod amore hominum facere non
poſſem. Ita firmiter propono, IEſu mi cru-
cifixe! & hanc ſaltem vicem imenſo tuo er-
ga me amori rependam, ut amore amoris
tui diligam inimicos, qui amore amoris mei
dignatùs es in cruce mori. In hunc modum
aliæ quoque materiæ, per diverſas aſpiratio-
nes & affectus cum Chriſto agendo, medi-
tationis loco utiliter pertractari poterunt.

CA-

Wr
64

MNA
NN 4

uir
Geons
opom omn
irel A herte
fim mione
poprie lben
et cenleter
Cojungu,
c vin polt
50 frilho
Eupirur ut
Ciatur Pinn
Et, lil god
ſe opn e
Perfckons,
Eeber hono
Nodunconti
Pempiam 5

e
4

. tione

i⸗

n 1
Akooeni.

P her in
irbre
Alintilen
1n Cni

4
4

küng
i Nne
ae
ler A
1. Dpon
kil, C⸗
e mletk⸗
eklibae,
Ken⸗
wloce⸗
eKir
vende⸗
eninn
Karnt
1 bore

ie

=

ine.

1
.

16
. nodn
4 Men
do,
gem

6

DE PERFECTA RESIGNATIONE. 491
CAPUT VIII.
DE

„

PEEFECTVYA RESIGONATIONE, STVE U.
NMIONE VOLUNTDITIS NOSTNX
CM DIINA.

Andem eò devenimus, quò omnia ha-

ctenus dicta collineant, & tanquam ad
ſcopum omnis perfectionis conſpirant, vide-
licet ad perfectam voluntatis noſtræ cum Di⸗
vina unione per omnimodam refignationem
Propriæ libertatis. Cùm etenim res quæli-
bet cenſeatur perfecta, dum fini ſuo ultimo

conjungitur: tunc demum perfectionem in

hac vita poſſibilem homo conſequitur, ſi
DEO fini ſuo voluntate & affectu conjungitur
& unitur, ut unus quodamodo cum ipfo ef-
ficiatur ſpiritus, nihilque jam velit ac deſide-
ret, niſi quod DEus vult, & quia vult.
Hic ſcopus eſt totius Chriſtianæ ac Religio-=
ſæ perfectionis, ad quem dum ſpirat, aſpira-
re debet homo bonæ voluntatis; cùm rarèò
admodum contingat, reſfignatione tam perfe-
cta quempiam pollere, ut de voluntatis pro-
Priæ admixtione non aliquatenus debeat eſſe
fuſpecta. Quare operæ pretium nos factu-
ros credimus, ſi, quæ pro coronide bonæ
& perfectæ voluntatis faciunt, paulè dili-
gentiùs examinemus.

492 PARS III. CAPUT VIII. §. 1. DE Wr⸗

§. 1 ntnken
2. umcn,
Quòd perfectio hominis conſiſtat in plenaria vo- run
& 7 . Mipt,
lIuntatis propriæ reſignatione. ſlin
„ Vlo te noſſe (dicebat aliquando Chri- enraſfn
5, ſtus Dominus dilectæ ſuæ Catharina Witen
„ Senenſi) volo te noſſe, quòd omnes pœ- naus e
„ næ, quibus homines in mundo affliguntur, en; Mmelt
„ in voluntate conſiſtant: quia ſi voluntas eſ- Acerü
„ ſet ordinata & concors cum voluntate mea, erk teigon
„ careret quodamodo pœnèâ. Quamvis enim en lbenn
„ is, qui hac ſancta ordinatâque voluntate Hr Chi,
„ Præditus eſt, ſentiat laborem ac dolorem; un le
„ quidquid tamen amore mei ſponte patitur, Ftöniite
„ quaſi ſine pœna portat. Libentiſſimè enim Aumtich
„ illud ſuſtinet, conſiderans & ſciens, meam Qrunele
„ eſſe voluntatem ac permiſſionem, ut patia- uhn in pr
„ tur. Mens ejus in quovis dolore corpo- I, Cd
„ rali libera eſt, quum voluntas ipſius in om- 0gtio wepe
„ nibus ſit conformis & unita voluntati meæx,. Voluorsre
„ Omnino ex voluntate procedit, & depen- nphiin
„ det afflictio ſive pœna: quia homo affligi- Imkte ceden
„ tur vel habendo quod habere nollet, vel o, grodn⸗
„ non habendo, quod vellet habere. Igitur iny
„ ablata voluntate propria Spiritus hominis Iiennur
„ tranquillus eſt, & pace gaudet. „ (4) Si eptoone
ad hanc amuſſim cuiquam Voluntatis ſuæ re- Armpe im
Gitudinem exigere libeat, mox deprehendet, il rohhecl

=n-=

quàm longè abſit à vera perfectione. Multi en uer
ſe reſignant, & totos ſe DEO offerunt, quam- btüntenni
diu ltiie
(«) Bloſ. Monil. Spir. c, 8. ſuch

umne ne,
nisein
e olldae
Clbren;
euin
Nsenen

Denm
r.
unnr⸗
mitt
chr
woki⸗
A,
ir

=

Gim
e E
4 3
hen
. N
n
1

8

₰

PERFECTA RESIGNATIONE. 493

diu nempe omnia illis ex voto ſuccedunt: ſed
tentatione, vel adverſitate ingruente ad pro-
Priam voluntatem redeunt, 1deò tam pauci il-
Iuminati, & liberi intus inveniuntur. (b) Non
eſt perfecta reſignatio, niſi in adverſis æquè
ac in proſperis ſibi conſtet, & absque ulla re-
ſervatione ſit perpetua. Si voluntas Divina
tibi dulcis eſt, quando te ſanum vult & feli-
cem; amara autem & inſipida, dum morbo
vel adverſitate te inviſit: nondum ad initium
veræ reſignationis perveniſti, propria electio-
ne ac libertate tibi ipſi reſervatâ.
Hinc Chriſtus Dominus Gertrudi ſuæ to-
tam ſe ad ejus voluntatem offerenti dixit:
„ Si vis mihi hanc in te præſtare libertatem,
„ da mihi clavem! Et cùm illa quæreret:

„ Quænam eſſet hæc clavis? Reſpondit: Vo-

„ luntas tua propria. In quo verbo intelle-
„ Xit, quòd ſi quis deſiderat Dominum ho-
„ ſpitio recipere, deber ipſi clavem propriæ
„ Voluntatis reſignare, ſe plenè laudabiliſſimo
„ beneplacito ipſius comittendo, & indubi-
„ tanter de benigniſſima pietate ſua confiden-
„ do, quòd in omnibus ſuam operetur ſalu-
„ tem. „ (W Annon illi infidelitate quapi-
am videntur laborare, qui plenè, & absque
ulla exceptione DEO ſe reſignare trepidant,
ac ſi nempe timerent clavi ſemel extradita ſa-
tis ſibi proſpectum non fore; nec firmiter
crederent, paternam DEl providentiam mul-
tò utilius ſecuriusque ipſorum providere ne-
K 3 ceſ-

() Imit. Chr. I. 3. Cc., 37. (*) S. Gert. 1., 4. c. 23.

494 PARS III. CAPUT VIII. §. 1. DE.

ceſſitatibus, quàm quisquam hominum vale-
at pro ſeipſo. Inde eſt, quòd ſuæ nimiùm
confiſi induſtriæ Providentiæ Divinæ quando-
que parùm ſint memores, & dum è& malis,
ût putant, ſemet extricare ſatagunt, magis
etiam implicent, utpote ob ſuam diffidentiam
ope Divina deſtituti, ſeréque tandem damnê
ſuò experiantur, omnem induſtriam huma-
nam benigniſſima DEl providentiâ longè in-
feriorem eſſe. Dum econtra ſe totos in pa-
ternas DEl manus reſignando, difficultates
omnes eluctari, & magno fälutis ſuæ com-
pendio in voluntate Divina tutò quieſcere li-
cuiſfet. Suis nempe rationibus accenſet DE-
us omnia negotia & eventus hominis plenè
reſignati, ut ex omnibus denique educat vi-
Rtorem. Caſtigat adverſis, ſolatur beneficiis,
refocillat promiſſis, terret cominationibus, &
ad tempus ſe occultat, ut majus ſui excitet de-
ſiderium: mox iterum ſe manifeſtat, & ple-
no lumine luceſcit animæ, ut remuneretur
& confirmet amorem: & hac varietate to-
tam Electorum ſuorum vitam mirum in mo-
dum reddit decoram.
O! ut nobis, quemedmodum Gertrudi-,
liceret in corde Divino intueri ac legere, om-
nes paternæ ipfius circa nos providentiæ du-
ctus & diſpoſitiones: quàm citò omni de no-
bis- ipfis ſolicitudine dimiſſa, uni voluntati
Divinæ totos quantos nos comitteremus, id.
ꝗque unum cogitaremus, & ageremus conti.-
nuò, ut ipſius beneplacito, exclusàâ quavis a-
lia

MW

Cutt,
ſwee b⸗
. in
n n
,hence
taiduen
B Koränag
Ulhe⸗ lu
el Glem
Porez i
s Veren
Fenn ſolet
imenki mars
1a Proriken
cverli d

„ hec Mld

, Cuam ünm
Dienta .
„Optimumg
Prout rwri
Nonoli A
Heren
ſecke elet n
mlerioordh
Grigit han
alres, lid
Linfoum
liine pro⸗
mnn⸗ .
te jut,

—
(1

n

ninnd.
ſe nn
nehun,
néin,

aenel.
nns e
Aler fi
defeig
hi
anece
n
rnmmennt
ſanenteſd
inmme

7

PERFECTA RESIGNATIONE. 495

ha curâ, unicè in omnibus obſequeremur.
„ Perſpice nunc (dicebat Gertrudi ob ſini-
„ ſtrum aliquem eventum turbatæ Chriſtus
„ cor ſuum ipſi exhibendo) perſpice nunc
„ dileéta mea, omnia cordis mei interiora, &
„ perpende diligenter, quàm fideliter omnia,
„ in quibus mihi unquam intendiſti, diſpoſui
„ & ordinavi ad utiliſſimum & ſaluberrimum
„ animæ tuæ profectum: & conſidera, ſi
„ Vel ſaltem unius verbi contra me cauſare
„ potes infidelitatem. „ () Ita planè &
nos videremus, omnem erga nos ipſos amo-
rem ac ſolicitudinem vix eſſe guttulam reſpectu
imenſi maris increati illius amoris, quo Divi-
na Providentia omnia tam proſpera, quàm
adverſa ad noſtram diſponit ſalutem, „ut
„ nec unico cogitatu velle poſſemus quid-
„ quam aliud, quàm quod omnipotens Sa-
„ pientia Domini noſtri circa ſingulos juxta
„ Optimam noſtram ſalutem ordinavit,,„ (e)
prout Sorori ſuæ Gertrudi B. Mechtildis jam
glorioſa affirmavit.
Revera ſi hominibus paſſim nota & per-
ſpecta eſſet amabilis illa ſolicitudo, qua DE-
us miſericordiarum bPater elefctos ſuos regit
& dirigit: haud dubiè miſſas facerent anxias
tot curas, quibus ſe fruſtra diſcruciant, ſeque
totos in ſinum paternæ DEl benevolentiæ, &
ſuaviſſimæ providentiæ projicerent. Cogita-
tiones namque bominum timidæ, & incerta
providentiæ ejus, (O) nec eſt in hominis po-
Kk 4 te-

—

(4) §. Gert. 1, z. c. 63. (e) l. 5. c 7. (F) Sap. 9. 14.

496 PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

teſtate via ejus: dum econtra hominis plenè
reſignati tutorem ac defenſorem, providen-

tiſſimumque proviſorem agit DEus, cujus

voluntati omnia obediunt. Imò ſi æmulatio-
ni in DEO daretur locus, in hoc daretur po-
tiffimùm, quèòd creatura aliqua ad directio-
nem hominis ſe tentaret intrudere, cujus Om-
nipotens ipſe tantopere curam gerit. Unica
igitur hæc cura tua ſit, ut totum te DEO,

ejusque benigniſſimæ voluntati quoad corpus

& animam comittas, idque unum agas, ut
quod tibi præcipit DEus, ejusque voluntati
gratum agnoſcis, integrè perficias, aliis cir-
ca te curis DEO penitus relictis.

§. 2.
De Reſignatione perfectiſzma.

Nio & conformitas voluntatis noſtræ cum
Divina, ut dudum vidimus, potiſſimùm
locum habet in adverſis, & naturali inclinati-
ohi contrariis, ideò tantùm gratis, quia vo-
Iuntate Divina nobis imiſſis. Enimvero ama-
re DElI voluntatem in lætis & ſuavibus bonus
quidem amor eſt, ſi in rei veritate ametur
DEl voluntas, & quidem magis quàm res
ipſa, in qua voluntatem DEl agnoſcimus: at
voluntatem Divinam amare & compleéti in
triſtibus & adverſis, dubio procul perfectior
amor eſt, cùm nihil hic ſit amabile præter
ſolam Divinam voluntatem. Ex ano puret
anc

e Kimn
Dollioenn.

m ue,
Enekt lnn
hideat,
ſaints,
ien hono
Nlis,url
ittlennmen
1o, qumts
is cceplaren
Nodo parnn
n, ſmmletun
Er recupen
cere Hir-
lekre gucen
literin re
its dlger
Uuntnen.
Qumtis
ſOomnünin
Deofleenehi
M rim aon
Goontormn
fkreninon
apeckit &
glic ei
Dee s
Uimun D
n Neltone
Anmer ſen

cti

= = =

1

niit
Mote
Enlln
Cn
deſ
6Pr.
lin
ai
maon

heen
ilnin P
ore

PERFECTA RESIGNATIONE. 497

hanc reſignationem voluntatis exerceri per
ſubmiſſionem in obſequium voluntatis Divinæ
jam cognitæ, dum v. g. homini gratum qui-
dem eſſet, ſanum degere; ſed quia ægritudo
imiſſa indicat, aliud placere DEO, acquie-
ſcit animus, & voluntas ſe reſignat. Vellet
quidem homo, ſi DEO placeret, imdò vellet
fortaſſis, ut placeret, ſanitate frui integra: ſub-
mittit ſe tamen lubenti animo Divino benepla-
cito, quamvis ſi concederetur ſanitas, luben-
tiùs acceptaret. Adeoque dum voluntas hoc
modo parata eſt ad ferenda morbi incomo-
da, ſimul etiam eſt, ac fortè magis parata eſ-
ſet ad recuperandam ſanitatem, ſi ſic DEO
placeret. Hinc videas, hanc reſignationem
Præferre quidem omnibus DEl voluntatem;
ſed interim præter hanc voluntatem multas
res alias diligere, minàs tamen quàm DEI

voluntatem.

Quamvis itaque bona & ſancta ſit hæc

voluntatis reſignatio: longè tamen perfectior

Deoque acceptior eſt reſignatio, qua homo
non tantùm agnitæ DEl voluntati ſuam ſubji-
cit & conformat; ſed tali inſuper voluntatis
indifferentia omnia à DEO circa ſe diſponen-
da expectat & ſuſcipit, ut ne quidem ſcire
cupiat, quid circa ſe diſponat aut diſpoſitu-
rus fit DEus. Sic nempe cor hominis ceræ
inſtar in manu DEl ad omnes formas indiffe-
rens, impreſſiones æterni ipſius beneplaciti
æ&qquanimiter ſemper expeétat; dum ſine ele-
ctione propria, imò ſine eo, quòd ſciat, aut

5 ſcire

99
1„
„
99
29 ⁷V
92
2)
99
95.
39
99
99
99
99
25
99
99
35
99
9
32
99
35
95
29

498 PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

ſcire cupiat diſpoſitionem Divinam, uni vo-
luntati ac beneplacito DEl in omnibus æqua-
liter acquieſcit. Exemplo hic ſit Gertrudis
noſtra, „ cui aliquando febricitanti Chriſtus

2²

Eſus totus inſtar floris amœnus apparuit
in dextera ſua ferens ſanitatem, & in ſini.
ſtra infirmitatem, præbuitque ei utrasque
manus, ut eligeret quidquid magis opta-
ret. Illa verò utrasque manus reſpuens,
ac inter utrasque manus Domini procedens
in fervore ſpiritûs, accedebat ad cor illud
dulciſſimum, in quo ſciebat reconditam to-
tius boni copiam, ipſius laudabiliſſimam
inquirens voluntatem. - Ac faciem ſuam
protinus avertens dixit ad Dominum: Ec-
ce! nunc Domine, faciem meam averto à
te toto corde deſiderans, ut non meam re-
ſpicias voluntatem, ſed tuam in omnibus

circa me laudabiliſſimam placentiam perfi-

cias. -- Cui Dominus: Ex quo propriæ
renuntiando voluntati ſic avertiſti faciem
tuam à me, ego omnem dulcedinem, &
dilectionem Divini cordis mei emittendo
dirigo ad te. Per quòd notari poteſt.,
quòd fidelis anima tam ſecura confidentia
ſe totam, & omnia ſua Divinæ comittere
debet diſpoſitioni, quòd etiam delectatur
neſcire, quid circa ipſam Dominus agat, ut
eò puriùs Divinæ voluntatis complacitum
in ſe ſciat eſſe perfectum. „ (£0
Neque interim (dum ſancta hac animi
in:

(e) §. Gert, l. 3. c. 53.

—

Wcolnperel
6 exveatumm
Ueatiquam tun
Selliruamur.
le, kcimns,
lpoſtooe
Nobis von en
Cgnienirne
fegtunn on
Elare. Muren
Usile Aawarn
Enumonnot
n, u den
in, kh n
Iü wori
Is on g⸗
Dphnmts ir
EiAd iniman
en poltzgun
s aeam,

normenn
m bononn

Niang

In eheri

41

n in
d
Gm
Pppont
n N
nugte
Nn,
ien
Corla
Codtntd
Dlig
denlun
un,N.
Nenn4

MAII
4

D

PERFECTA RESIGNATIONE. 499

indifferentia omnia DEO comittimus) nihil

nobis agendum, ant eventis omnia relinquen-
da ſunt: quin potiùs ex noſtra parte gnavi-

ter allaborandum, ut quæ à DEO nobis com-

miſſa ſunt, noſtrôque ſtatui ac vocationi con-
veniunt, rectè ſuccedant. Animo tamen ſic
nos comparatos eſſe oportet, ut ſi DEus ve-
lit eventum noſtris conatibus contrarium,
neutiquam turbemur, aut animi tranquillitate
deſtituamur. Si, quod in noſtra eſt poteſta-
re, fecimus, reliquum DEO comittimus ſua
diſpoſitione plenè contenti. Plùs nempe à²
nobis non exigitur, quàm cdiligentia operis
dignitati admenſa. Jam quod effectum & e-
ventum laboris attinet, in noſtra non eſt po-
teſtate. Habe curam illius, (h) dicebat bo-
nus ille Samaritanus Stabulario, pro miſero
ſemimortuo à latronibus relicto ſolicitus. Non
dixit, ut bene advertit Bernardus: Sana
ipfum, ſed tantàm: Curam illius habe.
Ita prorſus in ipfo etiam ſtudio perfectio-
nis nil non agendum, ut extirpatis vitiis, &
implantatis virtutibus demum reddamur ido-
nei ad intimam cum DEO unionem. Atta-
men poſteaquam plantavimus & rigavimus
cordis aream, noſſe debemus, ſolius DEI
eſſe, incrementum dare noſtris conatibus, &
fructum bonorum operum & laborum à ſolo

DEO expecgtandum eſſe. Quare fi progref-

ſum illum in via perfectionis, qualem cupi-
mus, non experimur; non nimiùm angamur,
aut

(à*) Lac. 10. 35.

50OO PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

aut turbemur, minùs cadamus animis, aut la-
borare deinceps ceſſemus. Nunquam vitio
datur diligenti agricolæ, ſi meſſem abundan-
tem non habeat; tunc ſolùm reprehenſione
dignus eſt, ſi negligenter coluiſſe agrum de-
prehendatur. Etiam in Monaſteriis bene di-
ſciplinatis hanc ſibi quisque maximam incul-
care jubetur identidem; ſe etiamnum eſſe ty-
ronem, & ulterioris probationis indigum:
tametſi jam multis annis inter veteranos nu-
meretur. Si bonæ voluntatis eſt, ſuéôsque de-
fectus viriliter expugnare nititur; etiamſi non
ſentiat ſe proficere, proficit tamen; cùm non
minima hæc ſit perfectio, imperfectiones ſu-
as conſtanter oppugnare. Niſi jumento, ut
quidam Patrum dixit, in piſtrino laboranti
obtegerentur oculi, verteret ſe retrorſum,
ſuumꝗque mox devoraret laborem: & niſi
mentis oculis opera noſtra bona DEus ſubdu-
ceret, nobis ipſis placendo perderemus fru-
ctum meritumque virtutis. (1) Inde eſt,
quòd variis nos paſſionibus & defectibus i-
dentidem ſinat eſſe obnoxios, ut ſemper hu-
miles nunquam de nobis magnum quid præ-
ſumamus. Id quod Mechtildis ab obitu ſoro-
ri ſuæ in cœlis viſa iisdem prope verbis te-
ſtata fuit: „ Quàm perutili diſpenſatione DE-
„ us permittit aliquos defectus inhærere ho-
„ mini, ut humilietur, & frequenter exer-
„ ceatur; ſicque de die in diem proficiat ad
„ ſalutem. „ (

For-

ci) V. PL. l. 5. c. 1j. n. 8o. (4) S. Gert. l. 5. c. 7.

Wt

Foruan
nee Mal
acnel,
ll/
ſaun, cum
al Dus
Aprantuagh
menex Dl
ſoit, gn
Fur degie
Ennt een
Cioht
enenns ene
lum ett, An
m (d
menonn
Güniene, gn
E & Gaecl
Id, ddiden
edenptione
1n vol denne
umn propni
Erimier e
Uml, mor
Me hegſee
Nunqan
n bone
ticeiein

inih 1
unn
Ndhundr
Hehenlen
wnn
Cenr

8

S=

S=

☛ =

Unet⸗
tinntun
annn
ons⸗
eno

Vondde.

n,
Kul
E.

R N

chen

er en

re⸗ W

PERFECTA RESIGNATIONE. zor

Forſitan dicet nonnemo: quid me juvat
hæc conſolatio, qui certò novi, meâ culpâ
factum eſſe, quòd eatenus retarder in via per-
fectionis? Quinam igitur indifferenti animo
feram, cùm impediti hactenus profectús mei
cauſa DEus non ſit? Equidem veriſſimum eſt,
culpam tuam ex DEl voluntate non eſſe; eſſe
tamen ex DEl voluntate, id quod culpâ tua e-
vénit, & quidem in pœnam peccati. Quèd
igitur negligentiâ tuà non profeceris, pœni-
tentià delendum eſt; quòd modò pœnam lu-
as, & illo profectu, quem facere debueras,
eatenus careas, patienter humilitérque feren-
dum eſt, & novo majorique fervore emendan-
dum. Quòèd ſi modò deperdita recuperare ex
integro non potes, animas in purgatorio luen-
tes imitare, quæ dubio procul ob ſua peccata,

quæ & deteſtatæ ſunt, & deteſtantur conti-

nuò, ibidem detinentur: ac interim ſuam
redemptionem patienter expectant. Sic &

tu poſt peractam pœnitentiam profectum tu-

um propriâ culpâ hactenus retardatum lon-
ganimiter expeéta, & absque perturbatione
animi, majori deinceps diligentia ſtude redi-
mere neglecta.
Nunquam igitur, nullé⁵que rerum eventu
homo bonæ voluntatis à ſecura in DEum fi-
ducia dejicitur, ut non inter læta & triſtia,
profectus atque defectus in DEl voluntatem,
ceu actionum omnium cynoſuram oculos de-
fixos habeat, & ſecundùm eam curſum ſu-
um inſtituat. Novit quippe, diligentibus
DE-

Soa PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

DEum omnia cooperari in bonum, ipſosque
adeò defeétus majoris ſemper profectùs eſſe
occaſionem; ſi modò animum nunquam de-
ſpondeat, & contra hos Jebuſæos, paſſiones,
inquam, rebellis appetitůs conſtanter decer-
tet, & ut verus Israêlita cum his hoſtibus pa-
cem nullam ineat. Exturbari penitus è fini=
bus ſuis non poſſunt, utpote qui nunquam
moriuntur, niſi nobiſcum. Quamdiu ergo nos,
tamdiu &iiài vivunt. Satis itaque nos egiſſe, i-
mò & viciſſe arbitremur, ſi debellentur conti=
nuò, & ſubeſſe cogantur rationi; tametſi eâ
nonnunquam invitâ rurſum ſeſe erigere co-
nentur. Hæc pugna unioni voluntatis noſtræ
cum Divina adeò nil derogat, ut etiam magis
promoveat, dum præcipuam ac proximam
ad eam diſpoſitionem, quæ humilitas eſt, in-
tegram ſemper in nobis conſervat. Certè
magnum illud vas eleéctionis S. Paulus, au-
ditãa illa Chriſti ſententiâ: Virtus in infirmita-
te perncitur, () in ſuis tentationibus non
modò non dejecit animum, ut poriùs gloria-
etur in ſuis infirmitatibus, ut inbabitanti in
ſe virtuti Cbriſti amplior daretur locus.
Quòd ſi nec paſſiones & tentationes invo-⸗
luntariæ, neque proprij defectus aliquando

Pins minusve voluntarij à conſtanti cum vo=⸗
1

Intate Divina unione retrahere prævalent ho-
minem bonæ voluntatis: eccur igitur non in-
tegrâ in paternam DEl providentiam, bene-
volentiſſimämque voluntatem fiducis nos ple-
mneèe

4

(7) z. Cor. 12. 9.

nni d ofnn
Gpedmmn
ngit,r
nods gvonne
etilalo, .
inftiockuaurg
E ſais A
orun genn
niut. De
Tompttudine
Gorimode ⸗
idncinlter e⸗
in welin,
Delleipüin⸗
ſedbrehmo
eciſtim!
n, f b
rrleyen
ei )dit
zAgnibus n
nunmiens ſ⸗
Kreliz,
1ic
Miapn

Unele

gere
slolte

NH

nen

Gutt

PERFECTA RESIGNATIONE. 503

nè reſignamus, & quidem ea ſecuritate, ut
ne quidem ſcire cupiamus, quid in hac vel il-
la re particulari circa nos diſponat, dum de
ſincera ipſius erga nos voluntate jam ſumus ſe-
curi. FPaciat quod vult, Dominus eſt: velit
. . . .
quod ſibi placet, pientiſſimus Pater eſt. Non
pPoteſt eſſe miſi bonum, quidquid de nobis
ſtatuat? modò plenâ nos fiduciâ, & indiffe-
renti ad omne ejus beneplacitum ſubmiſſione
amplectamur, quæcunque nobis ferenda in-
jungic, & prompto animo aggrediamur, quæ
nobis quomodocunque innuit agenda. Nec
eſt illuſio, ſi quandoque vel ſigno externo, vel
inſtinéctu aut quaſi inſpiratione interna excitari
te ſentias ad aliqua vel agenda vel toleranda,
quorum eventum tamen ſive ſucceſſum DEus
non vult. Experitur nommunquam DEus animi
promptitudinem, & exercendæ reſignationis
omnimodæ occaſiones ſubminiſtrat; quas uti
fiducialiter ac fortiter ipſius amore aggredi,
ita viciſſim, ſi effectu careant, tranquilla
mente ipſius voluntati acquieſcere nos oportet.
Sic Abrahamo mandavit imolationem unici fi-
lij; nec iſtam tamen DEus habere voluit effe-
ctum, ſolâ Patris voluntate contentus. „De-
„ lectat ſæpe amicos (Chriſtus loquitur Ger-
„ trudi) ad invicem confabulari de multis,
„ ex quibus nullus ſequitur effectus. Et eti-
„ am amicus ſæpe diſponit cum amico quæ-
„ que difficilia, ut per hoc amici ſui erga ſe
„ quodamodo probet fidelitatem, & magno-
„ Pere acceptat honæ voluntatis ejus erga ſe
be-

504 PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

„ benignitatem. Similiter & ego delector
„ cum Electis meis diſponere de diverſis,
„ quæ nunquam evenient: ut ipſorum erga
„ me comprobem dileétionem, ac fidelita-
„ tem. Et ut pro infinitis meritis ipſos re-
„ munerem: quæ nunquam opere perficere

„ poſſent; quia omnem eorum voluntatem

„ reſpicio tanquam perfectam. „ (m)
Hæc itaque compendiaria ad perfectionem
via eſt, Divinam in omnibus ſpectare volun-
tatem, & laborem quemcunque DEl nutu ſi-
ve per obedientiam, ſive charitatem, ſeu alio
modo nobis manifeſtato ſuſcipere, alacriter
aggredi; & rurſum tranquillo animo à labo-
re ceſſare, quamprimum ex indiciis nobis
conſtat, eventum ſive effectum laboris & Di-
vina voluntate non eſſe. Ex hac indifferen-
tia id lucri conſequimur, ut ſive opus ſuſce-
ptum procedat, ſive non; fixa ſemper vo-
luntati Divinæ adhæreat noſtra intentio, ac
meritum operis ſemper remaneat integrum.
Quamdiu nempe labor tali animo ſuſceptus
feliciter procedit, puerulos imitamur, qui
una manu tenent parentis manum, alterâ ê
dumetis fraga aut baccas colligunt, ſui plenè
ſecuri, quamdiu manum tam amicam non di-
mittunt. Quamprimum autem parens manum
retrahit, aut ceſſandum eſſe innuit, mox pue-
rulus bene moratus obſequitur, abruptéôque
labore abiturienti matri adhæret, fragis bac-
cisque, quæ ſuperant, momento relictis.

Quam-

(m) 8. Gett. 1. 3. c. 64.

W

unci l
dgiuin
Elaſpetenmn
0Oen,
Eellliun qu
6 Se aau.
ti, dleri
ins, &
inirriwum
leeptoop⸗
Uitno iadic
unn celis
tliniſpeen
n conpene
penculs uu
el uckumn e
Nlgtets, I
1 Ceken de
Chricko Cen
Moper we
en lbor⸗
Te inpecine
Tircarine
Mie ipine
bolnoraem:
En eod an
ulleinio
enis korte
opos
nchn
Unnmn 4
lin ius

Enner
Irn

ſlehn

PERFECTA RESIGNATIONE. z05

Quamdiu voluntati Divinæ noſtra adhæret
tutò agimus univerſa, præſertim ſi per inter-
valla ſpectemus, an labor ſuſceptus adhucdum
DEO placeat, aut veriùs, an ideò nobis pla-
ceat labor, quia DEO placet. Cave, dimit-
tas hanc manum, quæ te ducit; aut dum ſe re-
trahit, ulteriùs progredi præſumas. Nutabis
Protinus, & omni fructu procul labor tuus ca-
det in irritum; ſi te diutiùs, quàm DEO gratum,
in ſuſcepto opere fatiges; aut inquieto & iniquo
animo indictas tibi ferias patiaris. Si verò ad
nutum cefſas ab opere, egregium indifferen-
tis animi ſpecimen præbes, ingénsque merito-
rum compendium facis, dum labore ſimul,
& periculis laboris ſublevaris; nec minus ta-
men fructum ac meritum laboris integrum
conſequeris, acſi opus ipſum ad finem usque
ſine defectu perduxiſſes. Audi in hanc rem
à Chriſto Gertrudi dicta: „Si quis, inquit,
„ Propter me aggredi voluerit gravem ali-
„ quem laborem, in quo tale rimet incurre-
„ re impedimentum, quo devotionis conqui-
„ ritur detrimenrtum, & tamen poſtponit pro-
„ Priæ animæ utilitatem, ut meam perficiat
„ vVoluntatem: hujus hominis piam intentio-
„ nem ego tanti reputo, quòd ipſam ſo-
„ lam ſuſcipio quaſi pro opere perfecto,
„ quamvis forté nunquam ad hoc veniat,
„ ut hoc opus ſaltem incipiat; quod ta-
„ men coram me talem fructum habet, ac
„ ſi omnem laborem perfecerit, & nullam
Nient. Sanct. Comp. L. 1 un-

506 PARS III. CAPUT VIII. §. 2. DE

„ unquam negligentiam intereàâ contraxe-
„ it. „» (2
Miſsâ igitur omni exquiſitione propriâ u-
nam DEl voluntatem in omnibus attende, illiũs-
que nutum & ductum prompto animo ſequere;
nec velis quidquam, niſi quod DEum velle
piè credis, & idedò duntaxat, quia DEus vult,
nec ultrà, quàm vult. Non quòd in quibus-
vis minutiis anxiè deliberandum, exquiren-
dumque ſit, quid magis DEO gratum, ejus-
ꝗque voluntati conformius ſit, v. g. an hoc
vel illo ſitu orandum, hæ vel illæ preces pri-
mùm perſolvendæ, huic vel illi pauperi ſtips
porrigenda, hac vel alia die aliqua corporis
afflictatio adhibenda, &c. Odioſa res foret,
ſingulos obulos & teruntios revocare ad tru-
tinam; hujusmodi obiter inſpiciuntur tantùm,
& ſi evidentem falſitatis notam non præſefe-

rant, numerando transmittuntur. Magni va-
loris numi penſiculatiùs ponderandi ſunt, ma-

joris, inquam, momenti, longiorisque du-
rationis ac moliminis actiones & negotia ac-
curatiùs examinanda ſunt, an revera volunta-
ti Divinæ ſint conformia. In minimis ac quo-
tidianis bona fide procedendum eſt, præſer-
tim quando unum inter alterümque haud ma-
gnum intereſt diſcrimen. Minutularum acti-
onum nimia ponderatio plerumque ſapit ſu-
perſtitionem, & ſerupuloſitati anſam præbet,
aut fomentum: ac interim dum his minutiis
occupatur animus, alia DEO longè magis
ac-

—

EEe e —

— —

(“„) 5. Gert. l. 3. c. 89.

ceyaun
ohaloigene
eollen
Nutntl
Enmnnior
nmult ui
& Nogrs
lelele, 4
liabis
lln & gue
Eruen & er
1 ilentcen
Duneni wol
mi proprn
Druwach
liin oonn
Uult inooni
Dwn guon
tt hiic
Getctüum,
Ones lson
Eit ele cont
Niniper ine
Enperimin;
Unporentilu
1. Uitit e,
adinum
Kimliount
Arpnoe

n 4

4
ennrt
nelckis
hlger
Un ſel
Wunh
Aunie

Gre
Pnn H
EH

Enö
heih⸗
upans
s ,
eA.

rtunmcy

PERFECTA RESIGNATIONE-. 507

accepta tranſeunt in oblivionem; & quæ ex

Officio agenda ſunt, cum anxietate continua,

adeoque minuùs bene peraguntur.
Rationabile ſit obſequium noſtrum, & re-
tenta in quovis exercitio mentis libertate, pa-
ratus ſit animus ad voluntatem Divinam ſta-
re & progredi, agere & pati, laborare &
quieſcere, aggredi & ceſſare; ideò duntaxat,
quia DEus vult, & quantum vult, & qualiter
vult, & quamdiu vult. Hoc pacto in omni
rerum & eventuum varietate, quæ in hac vi:

ta identidem occurrit, voluntas noſtra unita

manebit voluntati Divinæ, paulatimque ani-
ma à propria electione nudata uni beneplaci-
to Divino adhærebit, eritque ipſi DEus om-
nia in omnibus, utpote cujus voluntatem in-
tendit in omnibus, propria ſua voluntate à

Divina quodamodo jam abſorpta. Erfi inſu-

per huic reſignationi voluntatis illud addat
exercitium, de quo ſuo loco diximus, ut acti-
ones ſuas omnes, quas voluntati Divinæ cre-
dit eſſe conſentaneas, actionibus Chriſti Do-
mini per imtentionem actualem aut virtualem
ſemper uniat; tandem aliqualiter in ſe expe-
riri poterit illud Apoſtoli: Livo ego, zamnon
ego, vivit verò in me Cbriſtus: (o] tametſi
fortè ad intimam illam ac mirabilem cum DEO
unionem (de qua multa ſcribunt Myſtici, &
ſoli intelligunt Sancti, qui experiuntur) nun-
quam pertingat in hac vita.
(*“) Gal. 2. 20.

5o8 PARS III. CAPUT VIII. §. 3. DE

2.
De Reſignatione Enali.

GCimus equidem perſeverantiam finalem ſpe-

ciale DEl donum eſſe, nec aliunde quàùm

ab ipſo ſolo impetrari poſſe; nam qui ſtat,
ſolius DElI virtute ſtat : unde indeſinenti
humilique prece à DEO petenda eſt, ac
interim media, quæ ipſe nos docet, ſedu-
d adhibenda; qualia præter orationem
continuam ſunt, frequens Sacramentorum u-
ſus, ſedula auſcultatio ſive lectio verbi Divi-
ni, opera bona, præſertim miſericordiæ tam
corporalia quàm ſpiritualia, ſincera devotio
erga Chriſtum patientem, ejusque dulciſſi-
mam Matrem Virginem, ante omnia autem
& præ omnibus profunda humilitas, cum a-
moroſa in DEI bonitate fiducia, qua anima-
tus Apoſtolus auſus eſt dicere: Certus ſum,
quia neque mors, neque vita, negue creatura
lia poterit nos ſeparare d Cbaritate DEI, quæ
eſt in Cbriſto Tkſu Domino noſtro. (P) Ita
nempe nulla creatura à Sancto DEl amore a-
vellere poterit hominem, niſi ipſemet ſponte
vVelit avelli; nec quemquam deſerit DEus,
niſi ante deſertus. Nihil itaque homini bo-
hæ voluntatis timendum, niſi nativa ſua fra-
gilitas & inconſtantia: quam ut dono perſe-
verantiæ Divina bonitas in extremo illo ne-
ceſſitatis articulo aliàs fortè ruituram ſufflami-
net, meritò continuis ardentiſſimisque, pre-
cibus,

—

(e) Rom. 8. 3.

We

o uii
re, Abuniu
lngt
Nr ero
alyn ſerit,
Urin mmore
lis Mrecbin
niſm mon
Mjunger;ch
Edraquum it
nugonoilell
Corfumpese
isel Kn
Cnescefuncti
lim helgoi
Nilirenneh
utkbianed
Nridoſ
lerdndns
ldsdne, gi
Uosele inen
Eoin Cormien
Laduce
elcores
lin ip
Ui Manyre⸗
Eperon
uimorß
mmn m
ine
ſenmnlite
Euüszi

=̈
=
E
=
„ =
2 =
S2 =

1 Cennio
Del
6Allen

PERFECTA RESIGNATIONE. 509

cibus, & quibus poteſt pietatis exercitiis exo-
rare, & bonitatem Divinam ad hoc demere-
ri ſatagit.
De cætero juſtus, etiamſi morte præoc-
cupatus fuerit, in refrigerio erit, quia mori-
tur in amore DElI. Hinc eſt, quòd Eccleſia
in ſuis precibus publicis, ſubitaneam & im-
proviſam mortem, à qua liberari poſtulat,
conjungar; cùm mors juſtorum improviſa
nequaquam ſit, tametſi fors ſit ſubitanea. Sic
magnus ille ſtilita Simeon igne de cœlo lapſo
conſumptus, eodem momento in cœlum ferri
viſus eſt. Sic plures alij ſanctitate inſignes ſubi-
taneè defuncti ſunt. Imdò noſtra ætate pius quis-
piam Religioſus dœmonum in longiori agone
inſidias pertimeſcens gratiæ loco à DEO flagita-
vit, ut ſubitaneè moreretur; quod & obtinuit,
dum peracto ſemel Sacro è& ſacriſtia redux a-
poplexiâ tactus, momento extinctus eſt. Hunc
aliôsque, qui in amore vivebant, etiam mor-
tuos eſſe in amore, dubitare non licet. Uti
enim dormientes quoque ſunt Theologi, ſic
& actu de DEO non cogitantes ſunt Theophi-
li. Feliciores tamen illi, & plùs ter beati,
qui in ipſo actu amoris mortui ſunt, prout
ſancti Martyres plerique. Feliciſſimi autem
illi,; & ſuper omnia hominum vota beati, qui
ipſum amoris Magiſtrum imitantes, non in
actu tantùm amoris, verùm ex ipſa amoris
vehementia mortui ſunt; quod de Matre Vir-
gine glorioſa ùt certum tenetur comuniter, &
de paucis aliis piè creditur. Certè Gertrudis
I1.1 no-

510 PARS III. CQAPUT VIII. §. 3. DE.

noſtra inter alia hoc quoque à Chriſto acee-
perat in promiſſis: »„ Quòd nulla mors ipſi
„ Prævalere deberet, præterquam illa nobi-
„ Rcima virtus amoris, quæ in Filio DEI
„ prævaluit, & prætioſam ipſius animam à
„ delicato corpore ejus ſeparavit. „ (9)
Quod quàm rari exempli, tam inſolitæ
pariter gratiæ, & intimæ cum DEO amicitie
indicium eſt; cùm eo tempore, quo vires
corporis deficiunt, etiam operationes animæ
langueſcere neceſſe ſit; ut licèt prompta ſit
voluntas, & pia animi affectio tendat in DE-
um, eo tamen vigore ac efficacia jam non
polleat anima, uti pollebat corpore ſano &
vegeto, vi cujus talem amoris actum, utpo-
te à ſenſuum jam jam deficientium miniſterio

dependentem poſſit producere, qui appellari

dignus ſit: Fortis àùt mors delectio. (r) En-!
ut hanc veritatem Chriſtus Gertrudi liquidò
oſtendit. Obierat è ſuo Monaſterio innocen-
tis vitæ puella novitio adhuc fervore florens

religioſis virtutibus. Hujus animam brevi

ab obitu mora vidit inſtar virgunculæ decen-
ter ornatæ Chriſto Sponſo adſtare, ſed mœ-
ſtiore vultu præſeferre quidpiam gravaminis.
Tum Gertrudis ad Dominum: „ Cùm tu
„ DEus totius conſolationis tam blanda fereni-
„ tate huic adſis, quid ſibi vult, quòd tamen
„ Mmœſtiori vultu internum gravamen præten-
„ dit? Ad quod Dominus: Ex hac præſen-
„ tia cum ipſi tantumodo meæ humaniratis
. „ de⸗

(7) 8. Gert. I. 5. c. 31. (7) Cant. 8: 6.

Wectn
Pol pt
ſiertlt;
bnn in
Uf 0
ſunoco,
ete con
cerendat
knitſe h
Gor: on
zin the i
Donunus e
Dum„Ch
Lens A en
ſirem ame
Uneanglis
ſfoluotne.
ierne dd
deimkerum
9lemper un
„ Civenc.
„Bhenimn
Vrbis yr⸗
rtte eche
lum mmn

5

n

Ne n
omgatt

Endra

in m
end

PERFECTA RESIGNATIONE. SIr.

„ delectationem exhibeam, plenè conſolari
„ non poteſt. Sed poſt hæc cùm purgata
„„ fuerit à õ præteritæ vitæ, in præ-
„ ſentia jucundiſſimæ Divinitatis meæ eam
„ perfectè conſolabor. Tunc Gertrudis: Et
„ quomodo, inquit, omnes negligentiæ præ-
„ teritæ converſationis non ſunt ſufficienter
„ emendatæ per devotionem, quam manife-
„ ſtavit ſe habere in extremis, cùm ſcriptura
„ dicat: hominem judicari, ſecundùm quod
„ in fine vitæ ſuæ invenitur? „ Ad quod
Dominus dedit reſponſum notatu digniſſi-
mum: „Cùm homo, inquit, viribus defici-
„ ens ad extrema perducitur, tunc usque ad
„ finem converſatio ejus pervenit; quia nihil
„ tunc ampliùs prævaler viribus, ſed tantùm
„ voluntate. Et cui ego ex tunc gratuita
„ pietate do bonam voluntatem, & devotum
„ deſiderium, ille habet profectum. Sed hoc
„ ſemper tam plenum effectum non habet ad
„ diluendas omnes culpas præreritarum ne-
„ gligentiarum, ſicut ſi homo adhuc ſanus &
„ Viribus prævalens vitam ſuam integra vo-
„ luntate emendaret. „ (⁵)
Jam mirari deſines, ſi legas alicubi, vel

audias, paucos admodùm piorum hominum,

atque etiam Religioſorum, tametſi magnæ de-
votionis, compunctionis, amoris ac reſigna-

tionis ſignis ante mortem editis piiſſimè deceſ-

ſerint, rectà ſtatim ad cœlos evolare, ſicut e-
volare poterant, ſi ſano corpore, & integris
4 Vi-

(⁵) S. Gert. 1. 5. c. 3.

SI2 PARS III. CAPUT VIII. §. 3. DE

viribus hujusmodi actibus in DEum rapti, &
toto animo converſi fuiſſent. Nimirum lan-
guente corpore, languet plerumque etiam de-
votio; & amor adeò intenſus, qualis ad abo-
lendas omnes peccatorum maculas exigitur,
remiſſo jam vigore ſpirituum, ad miraculum
prope difficilis eſt. Dum econtra homini ad-
huc valenti, & ſeriò volenti hujuscemodi a-
ctus tam difficiles non ſunt, ut non cooperan-
te gratia, quæ inſtanter oranti, & humiliter
Proprio etiam conatu ſemet juvanti, nunquam
denegatur, obtinere & elicere valeat; ſicque
per totalem averſionem à creaturis, & con-
verſionem plenariam ad Creatorem ab omni
culparum labe purgatus, ſi mori ſtatim con-
tingeret, absque ullo impedimento evolaret
ad Superos.
Hinc Gertrudis noſtra illa ſcripturæ verba
ſecum expendens: Sanctificamini PFilij Ira-
(½ divinitùs intellexit, „Quòd ſi quis
„ Pœnitendo velociter de omnibus comiſſis ſu-
„ is & omilſis, cum integro corde ſe inclinat ad
„ Obedientiam præceptorum DEl, tam vera-
„ citer coram DEO ſanctificatur, & paratus in-
„ Venitur, ſicut leproſus ille mundatus eſt, cui
„ Dominus dixit: Volo, mundare. „(2“)
Huc facit, quod Bloſius noſter de magno
quodam DEl Servo dictum refert. Rogatus
nempe, quidnam morti proximus faceret, ſi
eousque vixiſſet in peccatis? „Si quadragin-
„ ta annis, dicebat, ſemper in peccatis vixiſ-
„ ſem,

C7) Num. 1I. 18. (2) 5. Gert. l. 3 c, 30. §. 5.

mirun ſ
nigruen
kumacnn
nete
„diten,
,kr 6
Cne
60, g n
ſgereli
6 hadenn
in Erein
en reddn
Eegti honin
um, Aen
AA ol ſ
Gkm hie
norts Enp
lhee por⸗
mteptusne
Pupriden
a94 ge
int Juæ
n Untenn ,.
Aetiktwe

—
I louil

Don

un
olet

dh .

on

e

PERFECTA RESIGNATIONE. 5r3

„ ſem, & tempore reſolutionis meæ inſtante,
„ pPeccata mea purè confeſſus eſſem, atque
, cum perfecto amore ex fundo cordis mei,
„ ſaltem ſpatiò unius ſalutationis Angelicæ,
„ me ipſum in DEum ita recipere poſſem, ut
„ revera totus ad ipſum converſus, & ab
„ omni peccato averſus invenirer: tunc ni-
„ mirum ſicut purus & innocens ex hac luce

„ migrarem. Si verò nonniſi unum pecca-

„ tum admiſiſſem, & contritus, dolens, mœ-
„ rensque poſt confeſſionem ritè factam hinc
„ exirem, tunc utique ſicut pœnitens more-
„ rer. „ (oA
Quidni ergo ſanus & vegetus id agas mo-
dò, quod viribus per ægritudinem jam acci-
ſis agere aliquando vix poteris? Si mihi di-
cas: hactenus dicta vagari extra lineas, &
cùm de reſignatione finali, quæ mortem fe-
licem reddat, quæſtio ſit, iſthanc ſani & in-
tegri hominis converſionem totalem in DE-

um, ad rem non eſſe; proptereâ quòd multa

ex poſt facto poſſint contingere, quæ perfe-
ctam hanc converſionem & reſignationem
mortis tempore reddant inutilem. Quid, ſi
poſthac novas contraham maculas, & ſubitô
correptus morbéô ſenſibus deſtituar, quid me
juvat pridem habita illa totalis ad DEum con-
verſio? Agedum, videamus, num ad rem
ſint iſta, quæ diximus, utrùm nempe ad bea-
tam mortem faciat illa integris viribus longè
ante facta totalis ad DEum converſio, quam
LI 5 id-

(„) Bloſ. Monil. Spir. c. 12.

514 PARS III. CAPUT VIII. §. 3. DE

idcirco reſignationem finalem appellamus ,»
quòd vitam noſtram felici fine obſignet.
Enitverò haud gravatè mihi conceſſeris,
mortem eſſe quodamodo hominis autumnum,
in quo laborum ſuorum fructus colligit, &
merit, quod vivens ſeminavit. Aut fi exem-
plo magis ad hominem uti libeat, mortem pij
hominis eſſe quodamodo nuptiarum tempus,
dum anima ceu ſponſa in illo ornatu, quem
ſibi ipſa comparavit in vivis, Regi gloriæ co-
pulatur; ubi ſimul omnia illa virtutum ope-
ra, quæ DEl gratia adjuta unquam peregit,
& tanquam fructus ſanctiſſimæ humanitatis
Chriſti præmiſit, à Sponſo ſuo fideliter aſſer-
vata reperiet. Hac ſimilitudine Chriſtus quon-
dam Gertrudem ſolatus eſt, poſtquam è gra-
vi morbo, in quo ſe deceſſuram ſperaverat,
convaleſcens diceret: „ Si tunc Domine !tran-
„ ſitum meum perfeciſſes, quando ex tuis
„ reſponſis exiſtimabam me morituram; tune
„ credo, quòd gratia tua paratiorem me in-
„ veniſſet: ſed ex dilatione timeo, quòd pro-
„ pter teporem deſidiæ meæ magis negligens
„ deprehendar. Ad quod Dominus: Omnia,
„ inquit, ſuum tempus habent in providentia
„ ſapienti? meæ. Unde ſi quid quolibet
„ tempore feceris, pietas mea tibi reſeêrvat.
„ Et inſuper quidquid addideris non peribit
„ tibi. In quibus verbis intellexit, quòd ſicurt fi-
„ eri conſuevit inter mundanos, quando ali-
„ quis nobilis diſponit nuptias celebrare, tunce
„ anteà tempore meſſis, dum ad futurum fe-
„ ſtum

M
kunft,
51 ohrt
Tiere
eütre
„M N
,Mune
uhtiru
iglur,
Drente
)metam
Ur hu
Germuds,
10 worten
ti lro
Ctiol,, gun
Enmmn
en, & hon
isprrenir
KWexrenen
„ eberr
lA
I igrore
krigre n
ipence
In ſancki
feate zun
teriſſer
ipchend
n ibi
4 Grn al
aregke
55

—
N8 1

n PERFECTA RESIGNATIONE. ·rz

„ ſtum frumenta congregat, per omnium o-
„ ra volitat rumor de nuptiis celebrandis; ſi-
„ militer etiam fit tempore vindemiæ. Dum
“ſ „ verò hæc repoſira ſunt in horrea, ſive cel-
„ laria, quamvis vulgi rumor conticeſcat,
„ non tamen ideò minorantur, ſed tempore
„ nuptiarum abundè miniſtrantur: fimiliter
„ agitur, dum inſpiratur Electis, ut ſe præ-
„ parent ad obitum, cùm tamen poſteà per
„ multum temporis differatur. „ (9
mmßp Ut huic Chriſti monito morem gererer

= S=
S = - =
=S S=
=
S —

Gertrudis, tum ipſa ſingulis ſextis feriis, hane
ad mortem præparationem frequentabat, tum
etiam pro aliis inſtructionem perutilem con-
ſcripſit, qualiter ſingulis ſaltem annis mortis
ſuæ memoriam devota præparatione celebra-
rent, & horam illam incertam certis exerci-
tiis prævenirent. Et cùm aliquando ſextâ fe-
rià extremam unétionem in ſpiritu recoleret,
„ videbatur ſibi Dominus dignantiſſimè adeſ-
„ ſe, & quaſi de intimis cordis ſui produce-
„ re liquorem, quo oculos, aures & os, cæů-
„ terâque membra ejus emendando deliniret,
„ ſüperaddens tanquam pro ornamento me-
„ rita ſanctiſſimorum membrorum ſuæ Dei-
„ ficatæ humanitatis. Quod cùm Dominus

Na. „; Perfeciſſet, ait ad illam: Ornatum hunc mi-
vibt „ hi comenda, ut more matris fideliſſimæ
ſoi „ ipſum tibi conſervem usque ad tempus i-
öI „ doneum, quo ipſum nullis amplius pecca-
ℳ „ tis aut negligentiis poteris obfuſcare. Cum-
t „ due

) 8. Gert. I. S. C. 28.

516 PARS III. CAPUT VIII. §. 3. DE.

„ que hoc devotè faceret, viſus eſt Dominus
„ ornatum illum ab anima recipere, & in
„corde ſuo, quaſi in ſcrinio tutiſſimo repo-

2
„ nere ſervandum. „ (2)

Imò cum reipſa aliquando in gravi morbo
Sacræ unctionis Sacramentum ſuſcepiſſet,
Chriſtus ipſi iterum meliùs habenti dixit:
„ Ego quodamodo provocavi mentem tuam
. c. deſiderium mortis, & hinc ad accelera-
tionem unctionis. Unde & omnia quæ de-
votio tua, tam voluntate quàm opere in

2
27
22
27
22
22
22
2²
72
22
27

in ſalutem æternam. Unde ſciendum, quod
dicitur: Juſtus ſi morte præoccupatus fue-
rit, in refrigerio erit; ſi contingeret te
qualicunque interveniente occaſione, re-
pentina præoccupari morte, aut Sacramen-
to privari, aut ſine intellectu & ſenſu un-

„ Ctionis Sacramentum ſuſcipere (quod ple-

„ rumque valde Electis accidere ſolet) ex
„ hoc nullum detrimentum habebis: cùm
„ omnia, quibus ante aliquot annos te ad
„ mortem præparaveras, in imarceſſibili æ-

„ ternitatis meæ vernantia ex virtute Divinæ
„ cooperationis meæ vireant, floreant, &

„ fructum tibi ſalutis æternæ producant.,, ())

Vides jam, opinor, reſignationem finalem

per omnimodam converſionem hominis ad

DEum abs re non eſſe, ſed pro beata morte

plurimùm facere, licèt diu poſteà ſuperſtes ſit
ho-

ED
N

(„) §. Gert. 1. 5. C. 29. (a) 1. 3. c. 64.

præparatione talium perfecit, ego adhuc
in intimis cordis mei Divini reſervavi tibi

W

ſrot
ſe Clen
cohntens
ien En
NChscnnax
ſnslue e⸗
egruie.
en Weben
Pilima inn
1t1d (due
Mechielemn
ttinſu
n feoof
u p, mn
Recennmyn
t/ pt.
Merin er⸗
fintilaf
word deer
usiligvoi
Derpeentent
Imn & eher
ini pen

UN Per
len luin
Clmetn
Nonpertion
ntlinters⸗
nonn ſar D
p
Umnber

ucd gn

PERFECTA RESIGNATIONE. 517

homo: reſtat ut paucis quoque oſtendamus,
ne quidem defeétus & negligentias dehinc
comittendas hanc reſignationem reddere inu-
tilem. Et verò de homine bonæ voluntatis
nobis duntaxat ſermo eſt. Nam qui ab ject4
ſalutis ſuæ curà ſciens volens terga vertit Di-
vinæ gratiæ, & in mala ſua voluntate ad mor-
tem usque impœnitens perſeverat; tali utique
Priſtina ſua converſio & reſignatio nil prode-
rit ad ſalutem, ſed locum habebit illa apud
Ezechielem cominatio: Si averterit ſe Juſtus
d zuſtitia ſua, omnes Juſtitiæ ejus, quas fecerat,
non recordabuntur. Ivn injuſtitia, quam opera-
zus &, morietur. (ö) Nec fruſtra piiſſimus
Redemptor toties omnibus ingeminat: Vigi-
late! vigilate! ne, quod Sanctifſimus Pater
monet in Regula: Mos declinantes in malum,
& inutiles factos aliqua bora aſpiciat DEus, 1b)
& mors occupet imparatos. At verò defe-
ctus illi quotidiani, aut etiam peccata quævis
Per pœnitentiam mox iterum deleta, vim ſu-
am & efficaciam converſioni & reſignationi
finali longè ante habitæ non adimunt; præ-
ſertim ſi per intervalla renovetur, & virtute
faltem ſua in voluntate perſeveret.
Cùm etenim per ejusmodi totalem ad DE-
um converſionem, & reſignationem plenari-
am voluntatis amans DEum anima unus quo-
damodo fiat cum ipſo ſpiritus, ut deinceps
non niſi ad ipſius beneplacitum vivere cupi-
at, & in omnibus nonniſi amore ipſius move-
1i

(²) Ezech. 19. 24. & 26, (c) S. Reg. c. 7.

518 PARS HI. CAPUT VIII. §. 3. DE

ri ſoleat: leviores ejusmodi defectus & ne-
gligentiæ fervore charitatis haud aliter, quàm
à calore ſolis maculæ tenuiores mox abolentur
&e conſumuntur, juxta illud: Charitas operit
multitudinem peceatorum. (d) Hinc Gertru-
di noſtræ, acceptàâ à Chriſto omnium ſuorum
peccatorum ac negligentiarum veniâ, poſt a-
quot jam dies animam ſuam eodem adhuc
candore nitidam videnti, & aliquorum defe-
ctuum interim comiſſorum intuitu de viſionis
veritate dubitanti, Chriſtus Dominus his ver-
bis anxietatem omnem abſterſit: „ Nunquid
„ non ego mihimet ipſi majorem ſervo virtu-
„ tem, quàâm creaturis meis contulerim?
„ Nam ſoli materiali talem virtutem dedi,
„ quod ſi pannus dealbatus aliquam maculam
„ contraxerit, repente ex virtute caloris ipſi-
„ us ac ſplendoris eädem maculaâ annihilatâ,
„ Priori, imò micantiori reſtituatur albedini:
„ quantò magis animam, ad quam ego (qui
„ ſum Creator ſolis) reſpectum miſericordiæ
„ meæ direxero, ab omni nota peccati ſeu
„ negligentiarum incontaminatam potero
„ Cconſervare, depurans in ea vi candentis
„ amoris mei omne, quod in ea eſt macula-
„ tum. „ (e) Quin imò, dum poſthac mor-
bo decumbens jam dictam mortis memoriam
more conſueto ageret, & hoc exercitio laſſa-
ta in lectulo ſe reclinaret, dicerétque: „Do-⸗
„ mine! quidquid deinceps admitto comodi-
„ tatum, hoc offero tibi in laudem ternat
; de-

(7) 1. Pet, 8., 4. (e) 58. Gert. l. 3. c. II=

ehde
.
Venbr
„ niin
„Uul
„Gal
,tu ne
Sgoctuͦ⸗
eſoneton
mmertore
Ukragiiue
u
ſectuode
lire
Lembee
uor .
Dentrinen,
eYfoe nund
lonemcis
dera n
9 Corloleie
„ſiments
„ Mee he
„Iioren
„corporis
Sifiun,
e;ſe
buncrer
Ulrs cond
Nonihug e
ghains 6
16 Unnd
—

6

7

W
.

R PERFECTA RESIGNATIONE. 519

„ deſiderans, ut ſuſcipias omnia tanquam
„ membris tuæ Sanctiffſimeæ humanitatis ad-
„ miniſtrata. Dominus hæc illi verba repo-
„ ſuit: Et in quibuscunque deinceps delin-

S=
=

Gen „ ques ex humana fragilitate, ſint per virtu-
Gnn „ tem meæ Divinitatis emendata. „ (J) Ac
l⸗ ſi quodamodo poſt plenariam illam voluntatis
i reſignationem, & omnimodam ad DEum
A cCconverſionem, defectus ejusmodi ex huma-
n na fragilitate admiſſi virtute Divina jam forent
fuf enentlatlz modè humilis aliqua, ac doloro-
zuil ſa eorundem recognitio animum fſubiret.
pi Et ne cui videantur Gertrudi tantùm aſ-
m ſerrta hæc privilegia, idem benigniſſimus Sal-
s, vator poſt longam favorum cœleſtium enu-
l merationem, quibus felix hæc anima in ſuo
ex hoc mundo tranſitu cumulanda foret, epi-
l, phonematis loco hæc adjecit: „ Si quis deſi-
H „ derat in extremis ſuis ſimili adventús mei
„ conſolatione lætificari, ſtudeat quotidie ve-
Node „ ſtimentis exquiſitiſſimis, id eſt, operibus
i „ meæ perfectiſſimæ converſationis per imi-
utt „ tationem amiciri; aſcendatque vehiculum
ns „ corporis ſui, id eſt, ſequatur in omnibus
ul „ ſpiritum, ſtudeâtque corpus ſuum ſubjuga-
n „ re; & frenum jumenti, id eſt, propriam
Mliag „ voluntatem ſuum manui meæ conſignet,
ollr „ pPlenè confidendo de mea pietate, quèd in
,D „ omnibus ei fideliter aſſiſtam, in quibusli-
cne „ bet bonis ſpiritum ejus paternè promoven-
Nenn „ do. Omniâque incomoda & adverſa ſua

Offe-

. . (F) S. Gert, 1. 5. C. 29. —

520 PARS III. CAPUT VIII. §. 3. DE

„ offerat mihi in laudem æternam. Tunc e-
go de ſingulis quæ ſuffert, ipſum tanquam
„ gemis pretioſis, & ornamentis variis deco-
„ rabo. Si quando verò ex humana fragilita-
„ te contigerit ipſum retrahere mihi frenum
„ Priùs conſignatum, propriam in aliquo per-
„ ficiendo voluntatem; hoc ſtatim per pœni-
„ tentiam diluat, ac iteratò mihi reſignet ſu-
„ am voluntatem: & ſuſcipiet eum dextera mi-
„ ſericordiæ meæ, deducétque eum cum in-
„ Eſtimabili gloria & honore ad Regnum cla-
„ ritatis æternæ. „ (&) Videſis, quid vale-
at integra ad DEum converſio, ac voluntatis
ſuæ in Divinam finalis reſignatio; cujus vim
& efficaciam nec temporis diuturnitas, nec
defectuum admiſſio enervare ſufficit, ut non
extremam illam horam etſi incertam, animæ
DEum amanti omni ex parte reddar felicem.
Hoc pacto nempe gratia illa ſingularis,
quæ eſt, mori in actu amoris, quodamodo
obtinetur in æquivalenti, dum amoroſa illa ad
DEum converſio, & finalis reſignatio, ſano
adhuc vegeféque corpore pridem facta ſuam
virtutem comunicat moribundo, & in acce-
ptatione Divina tantùm valet, ac ſi in ipſo
mortis confinio eſſet elicita. Quemadmodum
enim intentio quævis ſæpe repetita, & nun-
quam penitus retractata, viva ſemper manet
& efficax, etiamſi fortè ſomno, aut ſenſuum
defectu actualis ipſius non adſit memoria: ſic
multò magis finalis iſta reſignatio totâ vitâ ſæ-
pius

(2£) §. Gert. 1. 5. C. 29.

W

iugte
Nne
Hlibun
Ius tun
Mimkont
Karin
Kneſec
mſti
1 Ure
iS, C
Kectoni
eunn ſen
Mtoventin
ult & leie
m inchen
unni
nlate, ſec
TEaem ie⸗
1fnen n
n, len t
AKuenn
Epkir; i
re, ſore
ns cohſen
d ul
Klebores
1 ionib
30ti en⸗
glneene
Uulenn
Mhuni
eu r

D
Min
been
fit
enn

–

NeH

ſſent

An

nng
nnd

.

PERFECTA RESIGNATIONE. Far

Pius renovata, & nullo graviori peccato, aut
per pœnitentiam ſtatim deleto, retractata, in
ipſa morte vim ſuam non amittit; quin poti-
tùs tum maximè exerit, utpote ad quam, ceu
ultima hominis voluntas, propriè directa fu-
it & ordinata.
Hinc jam ſatls tibi perſpectum erit, quid-
nam rei ſit inculcata toties finalis illa reſigna-
tio. Eſt nempe illa ipſa ſincera & integra vo-
luntas, qua homo omni propriæ eleétioni,
delectationi, aut comoditati abrenuntians,
cum plena in paternam DEl benignitatem ac
providentiam fiducia, ſine ulla exceptione
vult & deſiderat, ut omnis vitæ ſuæ modus
tam in adverſis quàm proſperis, tam in mor-
te quâm in vita, tam in tempore quàm in æ-
ternitate, ſecundùm laudabiliſſimam DEl vo-
luntatem integrè ſemper dirigatur. Et hunc
in finem quæcunque ſibi imittit DEus, ſeu
læta, ſeu triſtia, tanquam optima, ſibique
ad ſalutem maximè proficua de manu ejus ac-
ceptat; ac interim univerſa, quæ DEO pla-

cere, ſuoque ſtatui, vocationi, viribus, ta-
lentis convenire intelligit, prompto animo

ideò potiflimùm exequitur, quia ipfi ſic pla-
cet; & ut placeant magis, omnes ſuas actio-
nes & labores, commoditates & afflictiones,

cum actionibus & doloribus vitæ ac paſſio-

nis Chriſti Redemptoris unit identidem. Et
ſi quandoque ex humana fragilitate huic re-
ſignationi in minimo ſe contraveniſſe adver-
tit, mox humili defectús agnitione & dolore
Sient. Sanct. Comp. Mm ſtu⸗.

522 PARSIII. CAPUTVIII. §. 3. DE PERF.

ſtudet emendare admiſſa, & nova iterum in
DEI bonitate, ac Redemptoris meritéô fidu-
cia, majorique cum fervore priſtinæ ſuæ re-
ſignationi inſiſtit : ſicque de die in diem in
DElI ſervitio & amore magis ſe exercens pa-
cato animo horam illam expectat, qua felici
tandem ex hoc mundo tranſitu illuc perrtin-
gat, ubi DEum, qui eſt ipſi omnia in om-
nibus, facie ad faciem videre, & æternùm
amare & laudare valeat.
Ad hunc itaque finem omnia collimant,
quæ hucusque in via triplici incipientium,
proficientium, & perfectorum diximus; &
in hac reſignatione finali conſummatur volun-
tas Bona, Benepblacens, & Ferfecta, quæ ex
Fide naſcitur, Se nutritur, & Charitate de-
mum per hanc reſignationem conſummata
ſuam obtinet perfectionem: qua qui gaudet,
vitam patienter tolerat, & mortem lætus ex-
pectat, atque ex animo dicit cum Apoſto-
lo: Mibi vivere Chriſtus ekt, & mori
lucrum. (5)

Ut in Omnibus glorificetur DE-
us. J. Bened. Reg. c. .

(5) Philip. 1. 2n.

O e e e Gch 9 D
4 6 eekeck. .. 4. . der Kee * 08
De E= DS

TLENCHUS

on 9 e W, Nacf .
n G eN *.* SR . G
4 e e D

4
TOTIUS OPERIS.
H
EEEEEEEEE

4 PARS PRIMA.

VIæ Purgativæ principium: Quia DEus
eſt. fol. I.
CAPUT I. De fine ultimo hominis. - z.
§. I. In quo conſiſtat finis ultimus ho-

minis. - 6.
§. 2. Quibus mediis finis ultimus obti-
. neatur. ⸗ 8.
5 §. 3. Quòd quisque in ſtatu vocationis
ſuæ ſalvari poſſit. - 11.
— M m 2 CA-

ELENCHUS TOTIUS OPERIS.

CAPUT II. De fide viva. fol. 16.
G. I. De virtute & efficacia fidei. 17.
4 2. Quare hunc effectum fides ubique
non habeat. — 19.
§. 3. Quomodo fides viva acquiri & con-

ſervari poſſit. - 22.
CATOT III. De Timore DElI. - 27.

ualis eſſe debeat Timor DEI. 29.
8. 2. Timor DEl ex conſideratione gra-
vitatis peccati.

§. 3. Timor DEI ex noviſſmorum me-

moria. . 37.
§. 4. Timor DEl ex continua DElI præ-
ſentia. 42.
CAPUT IV. De Mortificatione.- 47.
§. 1. De mortificatione amoris pro-
prij. 49.
§. 2. De mortificatione intellectus, &
fenſfuum internorum. 54.
§. 3. De mortificatione ſenſuum exter-
norum. - 63
CAPUT. V. De Tentationibus. 76.

§. 1I. De tentatione ſenſualitatis. 79.

§. 2. De tentatione diabolica. 867

§. 3. De tentatione carnali. -
CAPUE VI. De diffidentia ſui, & confidete
tia in DEO. 104.
§. 1. De vera fui ipſius cognitione. 106.
§. 2. De diffidentia ſui ipfius. 113.
§. 3. De confidentia in DEO. 117.

PARS

ELENCHUS TOTIUS OPERIS.
*PARS SECUNDA.

VI Illuminativæ principum: Quia DEus re-
munerator eſt. - fol. 128.
CAPUT. I. De æterna beatitudine. 131.
§. 1. De Regno DElI, ſive beatitudine

in re. 132.
§. 2. De Regno DEI, ſive beatitudine
in ſpe. - 138.
§. 3. De mediis cenſervandi Regnum
144.
CAPUT II. De contemptu temporalis ho-
noris. 148.
§. 1. De contemptu temporalis digni-

tatis. - 150.
§. 2. De contemptu laudis humanæ. 155.
§. 3. De contemptu humani contem-

Pptuús. 159.
CAPUT III. De contemptu temporalis affli-
ctionis. - 163.
§. 1. De contemptu temporalis labo-
ris. . 163.
§. 2. De contemptu temporalis doloris.
= 1607.
§. 3. De contemptu temporalis adverſi-
tatis. — . 176.
CAPUT IV. De contemptu temporalium
divitiarum. - 182.
§. 1. De paupertate Spiritũs. 183.

§. 2. De paupertate Religioſa. 188.

.

§. 3. De indiſereto zelo paupertatis. 196.
M m 3 CA-

ELENCHUS TOTIUS OPERIS.
CAPUT. V. De contemptu temporalis vo-

lupratis. fol. 204.
§. 1. De deleciatione ſenſuali in gene-
re. 204.
§. 2. De delectatione carnali. 211,
§. 3. De mediis conſervandæ caſtitatis.
- . 215.
CAPUT VI. De contemptu temporalis liber-
tatis. 230.
§. 1. De obedientia in genere. 232.
§. 2. De obligatione obedientiæ in Sub-
dito. - 239.
§. 3. De obligatione obedientiæ in Su-
periore. ⸗ 244.

ViIx Unitivæ principium: Quia DEus-Ho-

mo Redemptor eſt. 253.
CAPUT I. De amore DEI. - 256.
§. 1. De Amore DEl ſuper omnia. 256.
d. 2. De amicitia inter DEum & ho-
minem. - - 262.
§. 3. De obligatione Charitatis. 267.
CAPUT II. De conformitate cum Chri-

ſto. 272
§. I. De Spiritu Chriſti. - 2773.
§. 2. De modo ſe conformandi cum
Chriſto. - 285.

§. 3. De exercitio amoris Chriſto omni-
um gratiſſimo. - 299.

NNY
1

—
=

ELENCHUS TOTIUS OPERIS.

CAPUT III. De Amore Chriſti Evchariſti-
Ci. . fol. 308.
§. 1. De Sacrolanto Miſſæ Sacrificio.
310.
§. 2. De Præparatione ad Sacramentum
Altaris dignè celebrandum & ſu-

mendum. 320.
§. 3. De effectibus Sacræ Communio-
nis. 333.
CAPUT IV. De Amore Vir ginis Matris Ma-⸗-
riæ. - 350.
S§. I. Quanti valeat ad ſalutem Virginis
Matris patrociniium. 35352.
§. 2. De vera devotione erga Chriſti
Matrem. - 358.

§. 3. De imitatione B. Virginis, prælkr.
tim in virtutibus ipſi maximè

gratis. ⸗ 368.
CAPUT V. De amore ſui ipſius. 377.
§. 1. Qualiter homo bonæ voluntatis re-
tè diligat ſeipſum. 378.

§. 2. Qualiter hominem bonæ volunta-
tis ipſi etiam defectus juvent ad

profectum. - 389.
§. 3. Qbrnan ſit optima ratio diligen-
di ſeipſum. 400.
CAPUT VI. De more proximi. 413.
§. I. Qaliter proximus ſit diligendus.
414.
§. 2. De operibus præcipuis miſericor-
diæ. ⸗ - 422.

§. 3.

S
7
”ü

ELENCHUS TOTIUS OPERIS.

§. 3. De Charitativa ſupportatione, &
correctione defectuum proximi.

—fol. 436.
t. De dilectione inimicorum. 445.
CAPUT. VII. De Oratione . 457.
G&. 1. De oratione in communi, & in ſpe-
cie de Vocali. 460.
§. 2. De oratione mertali. 472.

d. 3. De precibus jaculatoriis. 481.
CAPUT VIII. De perfecta Reſignatione, ſi-
ve unione voluntatis noſtræ cum
Divina. - 491.
§. 1. Quòd perfectio hominis conſiſtat

in plenaria voluntatis propriæ re-

ſignatione. 492.
De Reſignatione perfectiſſima. 496.
§. . De Reſignatione finali. 508.

E NIS.

3Ee —

MSLr cNeO
°.½ H
. O
2

*

1
tone
Noi
A

7
tinſee
ine 5
UAlrran
ollken
rets
1,
ſt

—

SCIENTIE 1
SANCTORUM/E
COMPENDICIM. *
Bi B0N à Meing 2 =

VOLUNTPAS,

TRIBLS PRIMIS, ISQIIE

SIMPLICISSIMIS FIDEI PRIN- –8
CIPIIS, EIL VIRILUTIBUS THEO-
LOGICIS, IN VIA TRIPLICIL: . =
INCIPIENTIUM, E .
PROFICIENTIUM, N
ET
PERFECTORUM INNIXA. –
SSESEEEEE.
AUCTORE
ABBATE BENEDICTINO,

CONGREGATIONIS B. V. MARI SlI⸗

NE LABE CONCEPT.
Cum Fermiſſu, & Approbatione

12

11

nne

amimnm mſcſ
5

Superiorum.
2=
NNENNNTNTENHNINI

8