Gi2476
author: Neumayr, Franz

d

C -— —

m —

r -

——

——

1

m

"

p aE ia

3

RBIBIBENINNCOAGERINUT RRR

al

"s

d.

| j

H

J

à

EX TERMINIUM

ACEDIJE

FRUCTUS EXHORTATIONIS

DOMINI NOSTRI

JESU CHRISTI

——

LUC. XIII,

Contendite iutrare per anguftam

portam !

TRIDUO EXPENSA:.

EXPLICAT]E

P. FRANCISCO NEUMATR S. ]

- Editio /äcu'infz

Ànno MDCCLVIII.

s

E Nmr[ïa OFN"F

471

E Y

z

E

Em

al

TE x /')))

*

ERN

ä

J

E

)WMP

-Ó

E

L 6

$ 7

E

Em

M

,

aC

!

i

Q*/

"d

x N

EEE

H )

AE

7

Sumptibus Franc. Xav. Crátz & Thomz Summet

D

Anguüæ Menachii, & Iugolüadu

M &«J-&'»f; Wf J/"*'*!f»*:ym*w e /tæ&e*t e ,"S'r

(

"U

$

€

M

M.

tsj

l

typis |

P

E

l

"d

iuyr !

tum ,

etat

*s

ts Dr

i.

A I

$ts

haj

hn

co D

polis

Tütm

Sper

Infers

t li

FT UNDENS

to (

fierm

FACULTAS

R. P. Prepofiti Provincialis Socicta-

tis JEfu per ProvinciamGermanie fu-

perioris cum Privilegio Czfareo.

Um D. Francifcus Xaverius Cráz, Biblio-

pola Ingolftadienfis , & D. Thomas Sum-

mer, Bibliopola Augufítanus ,. iteratis

typis vulgare defiderent Librum, cui Titulus:

Exterminium cedie à P. Francifco Neu-

inayr Societatis noftrz Sacerdote confcrip-

tum , ego Georgius Hermann , ejusdem So-

cietatis per füperiorem Germaniam Prepofi.

tus. Provincialis , poteftate ad id mihi ,facta

XR.

oanne Antonio«Timoni , univerfía

Societatis JEfu Vicario Generali , eisdem ad

hanc fecundam duntaxat Libri hujus Editio-

nem facultatem impertio; fimulque communi»

co Privilegium Cafíareum , quo aliis Biblio-

polis, atque Typographis prohibetur , ne li*

brum ullum à Noftris editum citra confenfum

Superiorum recudere,aut intra S, R. I, fines

inferre przíumant.

In cujus rei fidem has

€is litteras manu mea fübícriptas, & confue-

to Officii mei Sigillo munitas dedi,

fperge 9. Decembris 1757.

'Ebe'i:-

(L.S.)

chrgius Hermann,

Xa3

PRUE.

»

s

"

J

d

*

NPTEPPTPTUTPULPET

tX lek st otdoeR o o ts a

6paaananopepenmeenanapienonon n

fiti

.

qepm

tüti.

fifi :

&

Yam

PRAEFATIO-

ale

I |

W TT Sacra Exercitia femper gra-

E

frmd

tiam novitaus habeant, fi-

hud:

ne qua alacritas animi ,

QOtU

applicatio languere folent , eo

m

quod ab aífueus non faat paffio :

I01

omnino prudenter íuaderi exi-

Ttfi

ftimo, ut illi quidem , qui przza

Inte

vice per aliquot dies ex S. Igna-

VCI'.C

üi legibus fe'exercent, pro fine

t'nt

fuz devotionis umiverfülem totius

Qie

liominis

Reformationem | confü-

üony

tuant

qui vero in eandem foli-

Mf

tudinem fzpius redeunt Aezova-

Es

Tn

1iomi Spiritus vacaturi : fcopum

j

iduftrna particularem eg. unus

g

vitii

db

N

UET

—

"

$9)oC(m

ao

vitil exarpationem , aut certze vir-

*sj

Á

tutis acquifitionem fibi prafigant,

nifi a tempore ulumz Recolle-

€ionis prorfus -in antiquam fil.

vam reduífent. Confili ratio. fa-

cile occurret coeitanti , quare ne-

mo velit, ut Confeffio geueralis

| g[ä-

femel rite factafepius. repetatur :

1ü'

laudent autem omnes , f1 fubfti-

T

tuatur femef?rig, aut auuua.

Ni-

Q

mirum hortus femel purgatus ra-

É

rO po/f aumum in antqua Zizania

N

fofusivefcit. Sufficiet igitur per

yin

intervalla fedulam manum admo-

Igna-

vere arcole , in. qua oculqs Vigil

fnt

tevirefcere lolium obfervavit : erit-

ot)Us

que femper incolumis. Ex hac ra-

nfti-

uone poftquam 7ridwm) Sacrum

(oli-

Reformationi uziver[ali totius ho-

:ova*

minis ANobilis ac Literati fevviens

um

jam olim edidi: hodie animabus

nius

fuz falutis ftudiofis aliud offe

o

li

X3

Y

$)oCa

URT

in quo a uuius Zdcedice exterrni-

hO

"

nium tote incumbant.

Utere ,

ii

Lector , memor illius , quod pius

Vr

DOX

41

!

Aíceta veriffime dixic : Ci£o San-

&i efficeremur , [i ommi auno UNUM.

VITIUM eradicaremus.

Thomas

de Kempis in lib. de imic. Chrift

] xculc EXTERMINIUM ACEDLE

$

igitur ScopusLibelli eft. In Medita-

tionibus exhibeo fugz Jncizamenta,

in Confideratiombus | adjumenta ,

r

in Differtationibus. fmpedimenta ,

in Reflexionibus Praxes,in Miffis

Preces pro gratia , fine qua

C«

, nulla fufficit induftria;

Schema habc.

fil

d ./"

)

Wi

E

29 P

UE

qqer

PT

Y«

Á

Ü

u

N

NU

DA

tionl

fj

SCHE-

e

PC

:

terti-

PX

93eolosfe

2:82,09,82,82,8:2,82, 0.

)

25 82:$298

»e

a

J5 CC

5;

AR

A

ZM—

AA

"

[(eIe ,

* k o* x

*

d pius

x

AC

AE

2€ 006

x

AC AR

aCac

k

AOX

A 0d, 63 63,63. 6

3

$ 623,

OA

:

363 63,62

:

) M

INUM

offlas

hrit

EDLE

ET

dita-

.SYNOPSIS LIBELLI..

Pl

T H E M A.

TU ,

Contendite iutrare per auguftam

J ,

Mif

portam* ! Luc. lel.

Ui

bntentionis- nomine Chriftus iht&lligït

diligentiam im' falutis, negotio.

Huic

diligenitg propria fünt trza adverbia, &

fcilicet obligatio ferviendi Deo czzo , (erviene

di ferio, (erviendi coz/fanter. His adverbiis ini-

mica eft /dcedia, Gve Lanmguor audmi , .per

quem fit; ut ferviamus Deo vel Zerde, vel fri-

gide, vel zpconflanter. lgivur fruCtus Exhorta-

tionis D. N, I. C. & Scopus hujus tridui. eft

Exterminium Acedise. Medía fant tres affe-

&us,Dolor,Amor,Timor. Nam falus animz pene

X 4

det

l

$(o)m

d.ct a bona morte : bona mors a bona vita:

bona vita a bona conftitutione trium tempo-

rum , ex quibus vita componitur : & bona

30 CO

conítitutio horum temporum ab his affc&ti-

bus,

Dolor enim emendat vitam preteri-

Zam , urgetque , ut velimus Deo fervire czto :

Amor ordinat tempus pra/ezs , animatque y

üt velimus Deo fervire /erio : 22720Y tempo-

ri futuro providet , efficitque , ut. velimus

Deo fervire coz/gaz£ev.

Hzc eft Oeconomia

totius Opufculi. Sequitur Confpe&us par-

nj

tium , quarum prima eft pridie Exercitzorutm

legenda

M

Difï'ertatio pravia.

NIt

de

. De Contentione pro

Mi

Caclo.

C

Szg

i

Oflenditur r. Contentienis eguitas , quam

derffonftrar füriurzg Beatitudinis ExzZez-

*

*

ii2 omni certitudine certa

& Effentia

omnium bonorum aggregatione perfe-

'&a.

Fol. 4.

2, Contentionis weceffftas , quippe fine qua

neque Zgzocentía diu fervatur : neque

h

Peni-

):

| $8(o)8

| Vitz:

Penitentia ve&e agitur, autcum fructu,

témpo«

qui duret.

13*

X boni

3. Contentionis Modus , quem tres affeduss

affeddi«

p

Dolor, Amor , Timor conficiunt.

Vetttis

'e (if0:

atque

Dies I,

emp.

cJimus

Dies Doloris.

nomia

; pit

rl

S;oþz:s Dici : Emendatio vitz prz-

terita..

RE]bl'utz'o : Volo Deo fervire czto , quocun-

que labore conftet.

Refolutionis hujus Mater eft Do/or de

vita male acta,

Doloris /ozs Meditatio 1ma.

0

de gravitate peccati in genere : & 2da. de

Malo Acediz in fpecie.

Doloris Exereitium

Confeffio generalis coram Deo,

Doloris

Siguum Rigor Poenitentiz.

Tmpedimentum

Amor vitz mollis,

quam

77

til

MEDITATIO L

|

ctfee

)ll 4'

De gravitaté Peccati.

quà

Pun&dum :. hus Pectati eft Deo famme

que

contutneliofus five in (ua fuffantia , ive

[e

y

in'

$(o)

in fuis czrcumftantzis con(ideretur.

In«

cipit lamentatio animz flentis de vita ma

le acta,

28.

Pun&dum 3. Status Peccati tvifliffmus eft

1. Vi

fi in hoc ftatu te effe fcias : zzfe/zciffanus »

fi neícias

borreundus , (i contemnas.

Convertere anima mea ad. Dominum

Deum tuüm!

49.

&N

li

Fru&us : Intenfus Dolor , &

fi

SUB MISSA

-Confaffio. geueralis coram. Deo..

Multa mala feci. : parum Pogi : & hoc ipfum

Puy

Zmrqm bene, Talis vitanunquid vita? 51«

Confideratio.

Pun

De rigore. Pauitentie,.

3. Infpicitur Rigoris AZodus , tum qui requi-

N

"um Posuitentis.

ritur ad a£/u; , tum qui pertinet ad /Za-

$$^

4, Examinatur Praceptum Rigoris ex fide pri-

mum , deinde ex Ratione. '

r

szfcr -

8o)m-

"m

Differtatio.

]ta ID

A

. De vita molli.

j d

tjtty

1. Vite mollis Se&tator neque e/ fervus' Dei,

EeImm

quia nec in Statu ozze contempjative ,

minu

nec in Statu vite aff;ve , nec in Statu

vite qmixte veríatut,

70«

4OI

2. Neque erz? fervus Dei, five vitam mollem

in fua orgzge , (ive in füa profecutioze ,

flVþ in füiseffe&/is contempleris,

3 78.

MEDITAIIO.RH.

9.

De Malo Acedic.

; 'epfurh

Pun&um 1:, Acediam odit Deus Pater, qufä

3? fu

opponitur intentionibus Creatorzs.

Ho-

mo infelix, de quo dicet Creator ; Poe-

nitet.7ze fecz//? hominem ! Gen. 6,

8;.

Pundum 2. Acediam odit Deus fifjus, quia

fruftrat labores edemptoris.

Homo

infelix , dequodicet Redemptor ; Poeni-

tet me redemiffe .

94.

1tgie

Pun&um 3. Acediam odit Spivitus San&us ,

ji f

quia refi(tic

e

ovatic,

Homo infelix , de

ff

quo dicet Spiritus S. Pcenitet me Saz-

é&zficaffé

l pïf- v

fru&tus

Executio Refolutionis : Volo Deo

Ío vire czito ,. & emendare vitam

prae

tevitam,

Dies

rn

$(o)9g

Dies II,

Dies Amoris.-

Scopus Diei : Ordinatio vitz pra-

fentis.

Dïlig:

kg/ialutio : Volo Deo fervire /erio , quocun-

que labore oonftet !

Refolutionis hujus Mater eft Zor Dei.

Amoris fozs Meditatio 1ma, de Motivis amo-

ris, & Modo amandi,

Amoris Exercitiuni

Immolatio fui.' Amoris /7gza tresalii amores.

Ameris /mpedimeutum Amor vit& diffolutz.

lQ

Amoris

Jepinulus Mcd?tatio 2da. de damnis

Acedi?.

$, |

MEDITATIO I.

»À

De Amnore Dei.

Pun&um r, Motiva amorizs: Deus amabilis :

amgs? E Deus az42s : redamas? . 109,

Pun&um 2. Moius amandi : amate onti 0«

do: fic amas? , , amare /ue szodo

^

fie

redamas ?

120.

l,

ä

Fru&Qus

Intenfus Amor , &

(j

SUB

$(

SUB MISSA

Tnunolatio fu.

£ D Diligam Dominum Deum meum ex toto cor«

de meo : ex tota anima mea : ex tota

L]

mente mea ; & ex omnibus viribus meis !

129.

J U0 CU

v Dii.

Confïdcrätio.—

; at«

citiurt

De fignis. amoris.

motes.

(oluce.

1, Qui amat Deum, amat Ovatzozem amore

damuis

appretiativo, quantum meretur ; amore

affcctivo , quantum poteft,

133«

2. Amat Laborem przceptum magis , quam

arbitrarium , quin admittat excufationem

Acediz : zoz futn difpofitus.

139.

3. Àmat Crucem , negando carni bonum fen-

fibile, quod male appetit : & inferendo

malum fenfibile, quod male fugit.

144.

vbl :

Differtatio

( 10

- Coutra bomiues vitee diffolutee,

;flll' fit

016

no

u

orum /Z£;ezes fünt fine Ordine , unde

N

t , ut male ordinatus fit homo exterior;

quippe aut nihil , aut malum , aut aliud

agens, quam deberet.

I48.

J

2. Paffio |

Q (o) $

& fort

2. Paffoues (ine frzno , undefit , ut male

o g

ordinatus fit homo Zzzferior , quippe

Pugna

aut Phantafie mancipium , aut a íana

qund

Rationer defgrtus.

153.

MEDITATIJVO II.

L

De damnis Acedice,

Dud

Pun&um 1:. Acedia eft vitium . permiciofura

[

bono communi vitz pre/eztis , quia: fa-

Pord

[

cit hominem moleftum, & noxium Rei-

ublicz.,

159.

frid

Punä

um 2. Periculofum bono particulari vi-

tz future ,quia longum purgatorium

femper fequitur : Infernus (xpe.

170.

Fru&tus: Executio Refolutionis : Volo Deo

0

fervire ferio , & ordinare vitam pre-

Jeutem.

V

RCCit;

- Dies IIL.

[

Dies timoris.

Scopus Diei : Cura vitz futurs.

diefolutio : Volo Deo fer?irc con/?ahter , quae

cunque labore confítet !

lejl

Refolutionis hujus Mater eft zzgor Dei.

"Yunoris foss Meditatio 1ma, datur. /nferaus.

Q

$ Co)m

üt mie

& forte pro zme. — 'Timoris Exercitium Oratio

pro gratia perfeverantiz,

Timoris /zzzuz

quipt

Pugnua contraAcediam. Inftructio de modo pu-

ta m

gnandi. Meditatio 3da. de conftantiain bono,

Ifh

MEDITATIO. I.

ld

De inferno.

Punc&tum r. Confideratur Poenz Oualitas , &

icifut

demonftratur ignis verzfas,

180.

Punétum 2. Confideratur Poenz duratzo , &

T fs

oftenditur ignis e£erzztas.

n M

»188.

Ifj

Frudus : Intenfus timor , &

yari vi

v,mt'mm

SUB MISSA.

1701

Oratio pro gratia Per[everantiee -

folo D

um j

fimalis.

Recitata eft Corona Mariana. cum Encomiis

Lauretanis Deipare morienium Pae

trona,

197.-

Confideratio.

tür

De pugua coutra Acediam. -

"h qu[!'

Énculcatur Obligätïo cooperandi gratiz etiatm

j Jl

per vires Norurz, 1, quia Pozines,

260,

a. Quia viri fümus,

206,

,lf,!,zuf»

iffexe

G (0)8

uU

Differtatio

20

De Modo Pugue,

)

Explicatur Modus þPugnanäï contra Ácediam

1. Tempore Ovatzouis,

patm

2. Tempore Zaorzs.

219,

3. Tempore TrZ/ulationis.

226,

MEDITATIO II,

De Couflntia im bono.

Di

Pundum I.' Deus ubique eft SpeQtator. . 232.

Pun&um 2. Deus ubique eft Adjutor.

236.

C

Pun&dum 3. Deus ubique eít Remunerator.

240.

N

Fru&us: Executio Refolutionis : Volo Deo

[/7]

t .

. fervire Coz[lanter : — & providere vite

, futura,

f

Xe

Conclufio Excrcitiofum |

jrüi

f

jm

Commendat Devotionem Marianam tan-

quam efficax Medium ad impetrandas gra-

n

tias efficaces , fine quibus noftra pro Coelo

Clnj

Contentio lenta, fallax, inconftans erit: & Do-

lts j

lor , Amor ; Timor 2//e&tus fine effectu.

24f-

fþom

üj

Wllpr

EX-

$i& Co» sile

1

CR GRIGAEES ER CRSIGRUGRSIGR GR

2 Q ? QP OPOP:P S p Q Q Q

EXTERMINIUM

Aedin

[l

ACEDIJA,

2'

Fru&us Exhortationis

D

DANAELG

TRIDUO EXPENS E.

)

DISSERTATIO PRAEFIA,

d

L ,'3 Z'

THEM A.

Contendite intrare per anguflam portam.

.M

Luc. 13.

W

NB. NB, Prudeus fengulis Exercitiis adfcrilo

rojo Dv

ceremoutas a me ufuvpatas , quales alio zemi-

lere Y

ze S. Jg

gatius Additiones appellat, quippe in

quibus zpfe vuaguuim ad pios motus etiam pro

Exercitiis privatis suomenturm pofuit. Jiaque

fridie [acri tridui bora y. vejpertina Dire-

&or Oratorium Marianum ad D. D. Sodales

jam collettos , & (acvee le&ioni iutentos. in-

pam U

&reffus , afcendit pegma , atque ad Imaginem

hs p

Chriffi crucifixi coufiffeus [alutavit prafen-

, vell

£es , dicens : Laudetur JEfus Chriftus ! Ae-

24

ponderunt : in seternum ! Quo i/Je vefponfo

, M

ad falubrem borrorem ufurus , ofculo Cruci

ampreffo-y capit ffc di//ärefe -

Ita;

»

^

&

E Contentiomþro celo.

W a, laudetur JEfus Chriftus ! in zeterpum

j an

laudetur ! Et quam felix füm , Domine

a

JEfu! i inter illos fam , qui in fiecula. fz-

tuen

culorum laudabunt te ! Jam a gaudio bone

Mi

fpei cor exultat, & fpiritus jubilat.

Congra-

peribi

tulamini mihi SS. Angeli ! & tu cum omni tur-

ba Sanctorum Regina omnium , Virgo Mater-

h

congratulare ! vobiscum ero! vobifcum meum

ponit

& veftrum JEfüm eternum laudabo! Hzc

t fil

fpes me recreat : jam nunc triumpho! . . .

títum

Verum ( Ó triítis cogitatio! ) (i fallat fpes( &

&ütun

cheu ! poteft fallere!) (i fallat fpes , quidfiet

que lo

mihi? ,. . Parcite boni Super*i!Malum hor-

UT

xendum, immane, ingens obruet infelicem. . .

gnit ,

Si fallat fpes : tunc ego cum diabolo , & ange-

m

lisejus ezo! . . . Inloco tormentorum, cum

M

£xce hominum , cum mzchis , cum furibus ,

guità

cum latronibus , cum fzdifragis Hzreticis ;

Clend

cum perfidis Judzis, cum blasphemis Turcis,

There.

cum impiis Idololatris, cum animabus . male-

tll

di&is a Deo, in ft

no ignis ardentis natabo

m'llu(

*

[»

ns & dentibus ftridens,

ejulans , frendens ,

Vetule

heu! nimium infelix creatura, quz JESUM

Qu

,£ternum amare non poterit : & quam JE(us

Ui

]

p

2ternum amare non volet ! o calamitas ! o la*

l

1

dfæ |

mentum!o vz! o atrox cogitatio! .. ..

m d

Attamen DD, Sodales ! tanto malo ne op-

muni ii

primamur, non ego folus , fed vos mecum ;

fentio(

vos omnes , & (inguli veftrum in periculo fu-

mïltfl]g

inus. Interrogatus enim JEfus : $7 paucz funt »

Dttra

qui falvantur ? vefpondit : Coztendite zntrare

Wtür.

per

De Contentione pro calo

3

Setettt

per anguffam portam Hec eft Adhortatio D.

Donie

N. J, C. Ah!videoego paucos pro coelo coz-

la f

terdeve : concludo , paucos fafvari.

Domini !

Q booz

Nifi contendimus effe inter paucos : omnes

Conge

omni d

peribimus, vContendice.' ee

go Mi

m mout

Et quid" eft contendere ? Contentio op-

ponitur Acediv. ACEDIA, ah infelix acedia

)! Iu

in falutis negotio plerosque hominum in inte-

9!.«:

ritum trahit. Cum enim cztera vitia neque

fes( &

vidfit

&tatum omnium fint , neque temporum , ne-

quelocorum : ACEDÍIA , five Jenguor amimi

um ho

$o cura celiin omnigenere hominum ita re-

[iceId ««

guat , ut ex decem millibus vix reperias u*

a

num, quem nonhbzclabes &

fpe,& multum;

, C

& periculofe infeftet.

Adeo Adami filiis /z-

y fürii

gnities in fugiendo malo , & /a/7zditm in fae

dretic

ciendo bono cx paccato parentis adhafit, Ge-

j; Turcà

mere cum Pfalmifta debemus Pf. 34. quilibet

ys i

noftrum : 7Zgma suea : o Deus , /

cut terra ff«

qis natad

ue aqua tibi eft

; exucca fine devotione , pul-

frriders

verulenta ex vanitatibus , flerilis a virtute ?

g

|

Itaque in his rerum noftrarum circumflantiis ,

yarm

JEfu:

& in periculo tam communi ( nam & /0/a ace-

lol&

[LA5

dia (pe damnat, & //ze acedia aliud vitium nul-

(5

lum diu (übfiftit)in periculo,inquam, tam com«

lod

muni non eft mirum , quod Salvator adeo COlie

gnecum !

tentiofe hortetur ad contentionem » clamans z

ricib

conteudite éntrave ! , , . Contraria curantur

T

contrariist & o

nitur,

?tmtio acedis directe oppo-

vt( "Itm |

P!f

A 23

Eja, !

4

De Coutentionepyo culo.

Éja! audiamus hortantem , & quintum

liqueg

alii pro honoribus , alii pro divitiis , alii pro

let tes,

d&

voluptatibus & commodis hujus vits conten-

dunt: tantum nos contendamus pro coelo! ZE-

trtitil

quitas poftulat: JVeceffrtas uvget.

Habetis ge-

Utodin

dempi

miuum avgumemtum meg differtationis ; per

quam animos veflros prgeparare defidero , ut

liusp

perhoc triduum alacrius , atque cum omni

Ajo

contentione vires animizz exteriminzum acedie

T

impendatis,

Sedeamus Y . . , Clama, ne cef-

etcpati

fes , Domine , da verbis (amuli tui pondus

Eri

e

"

ac vim , ut verja tua cum fructu explanem

ht D

verba vita eterua funt1.. Applicate utramque

ha, A&w

aurem , Domini Sodales ! . . . . Coniendite

Suïpm

intrave | ait Chriftus : eguus: eft , quia con-

GQ EXU

tentionem coelum meretur : hoc cít primum;

Yiftm

Contendite intvave ! Neceffarium eft, quia an-

D7

ufla eft porta, & contentiónem perzculum exi-

de vj

git: hoceft alterum mei fermonis caput, &dig-

DEoT

naomniattentione materia. Attendite. LInicum

lum

vitium toto tríduo oppugnabimus : unicum fi

fed&l

de hur

cxpugnaverimus : fatis eft : faduz erimuse

R

ïäiibus

Pars I.

du

dolol

Couzentiouis ZEquitas.

ts lll]

Nimvero fi effet incertum, utrum poüvhanc

"r

vitam fütura (it alia vita:aut fi beatitudo al-

barbar:

terius vitz effet vile bonum , atque exigui pre-

üttp.

tii; non mirarer, acedíamrin negotio falutis adeo

"vt

marum u*

D !uj

late graffari : & cum tant.a ftrageani

*

bique

ADye Conteytione pro cejo,

H

quantum

biquegentium imperare. Verum aliter fe ha-

ao

bet res, Quod detur 7« pof? mortem , certum

? CORIC

eft : & illius vitz beatitudo /uza efj. Ex hac

al

certitudiue , & ex hac magnitudiue fucurg bea-

lt p

ticudinis ego zzuztazem Contentiouis pvo calo

Dis ) W

demonflrare conftitui. Itaque de exz/7eztía il-

dero,

lius primum, deinde Ze e/fézzia dicendum erit,

m ond

Ajo : Exiffentiam effe omni certitudine cer-

) acii

tam : Efféntiam autem omnium bonorum ag-

jne t

gregatione perfectam,

|!

pondus

Exiffentia" certa eftex authboritate/ Divi-

lanet !

1. Libri Moyfis , Pfalmi, Prophetz , Evange-

tamqu

lia, A&us Apoftolorum, Epiftolz, Apocalypüs,

nendatt

Scri

tura omnis dere(ürreCtione mortuorum ,

ya cu

de

j

oria Sanctorum , de mercede aterna cla-

l-

um

riffimis teftimoniis fcatet, Eandem au&loritag

bumaua confirmat.

T

Nam nullo non tempore

d

de vita beata pofít mortem ita inter cultiores

u[, &dlg'

przcipue populos opinio viguit , ut non Poécz

. [Inioin

folum de campisElyfiis cum plaufü cantaverint:

T

fed & toto pcene orbe mos invaluerit, viros

ffv

de humano genere bene meritos Diis immor-

talibus per folemnem Apotheofin po/7 z;ovtem

adnumerandi , ut adeo, quam latum olim fuit.

Idololatriz imperium, tam late in tantis tene-

bris lumen hujus. veritatis perpetuo fulferit :

Datur vita poff mortem,

Neque potuit ulla

,o[thanc

i[ud() ïl'

barbaries hujus radii fplendorem extinguerc.

Porro auctoritati Dimaze vis, Divine autera

i uf pr'

o

fuavitas in animis fibi devinciendis a evideu-

Fita

m

tia mtiaizis accedit.

ic argumenrtor.

Á 3

$f

Td

^

6

De Cotitentione pro ceilb,

pof? sovtem dari potefl : ergo datur, Sinegas ,

dari poffé, dicis Deum zmpotentem cífTe, fi ne-

perfeä

gas , dari acfu , Deum criminaris avarum effe,

[17777]

qui tot fideles fervos, quot Martyres numera-

alioty

mus ( nam hos folos nominaffe hic fufficit) pro

det o

honore fui Domini mortuos , guamquam pote-

pofi

va£, proemiarenoluerit. Eja!non rede dixi,

quar

omni certztudíue certam effe exiftentiam vitz

fit 4

poft mortem ? ubi fünt enim, qui mutire con.

an, ]

tra vel verbum audeant?

L:

!i

Ad vefltrum tamen folatium , DD. Soda-

Cipita

les !* addo argumentum ad hominem , qui vo-

Qredat

biscum credit , euod Chrzffus /it Deus ,& qux-

qiij

ro: Quare Dei filius homo fieri pro homine

inten

voluit? Angeli recens nato accinentes refpon-

al

dent : /Vazus ef? vobis bodie Salvator! Luc.2.

dem

Qualis falvator ? Non utique , qui falvet nos

Thus.

a malis vite prafeztis : nam & qui ante, &

llere

qui poft Chriftum vixerunt, iisdem malis Zem-

Mand

poralibus torquebantur, lgitur a malis vite

ht

Jutura Salvator eft Chriftus: atque adeo exi-

[puta

ftit vita poft mortem. . O qui fic vivitis, quafi

Wür, )

cum hac vita omne bonum, & ómne malum

fi Qig

de(ineret , quam eftis homines adipati ingenii,

dit

fi argumentationis tam folidz violentiam non

iv

|fentitis !

g

Sed omittamus infectari

Qhæc monftra, ne

Cm

cum umbris digladiemur. — Juvat poft perfpe-

deo,

Oam exffeztiam ad infp

iciendam . effentiam

Qüta

beatitudinis feftinare.

D

Effen-

*

3

De Contentior;e pro calo.

?

Situ,

Effentiam def/gitio explicat. Beatitudo

Afe, i

perfecla , five cui mibil deef? , definitur, quod fit

atüm df

omnium bonovurm fecura poffefjro.

Certe not

AT

aliunde ipfe Deus beatus eft, quam quia poffi-

ifiit)

det ozze bonum (ine defe&tu : & quia fécure

m

poffidet fine periculo excidendi. ]Jam de hoc

'eQe d

quzrimus , utrum vita proborum poft mortem

tiam vit

fit Zalis effeutie, (ive an fit. vita perfe&e beatas

ütire CO*

aut ; uti Philofophi volunt; ozzzium bonovunz

aggvegatione pevfetia

Priusquam refpondeam, finite; ut ad duo

jo. u

capita a vobis refponfüm petam. Quzro : an

;(

credatis , quod detur Deus? & an intelligatis,

l y& qu

quid fit Deus? Forte ira fe movet contra talia

y hont

interrogantem, Dicitisenim : /Voz fumus cecz.

w

Habemus oculos, quibus coelum & terram vi-

! L

demus.

Habemus intelle&um , quo perfpici-

fahfe[ t

mus clare, quod tam admirabilis fabrica exi-

quie ^

ftere //ze fa?ronon poffit. Intelligimus , quod

nalis 1

Mundus neque 2 /2(it : neque acafa. Non a

nj

fe: Hocenim quotidianz precipuarum partium

adoo d

(puta vzventium ) generationes fatis loquun-

TT

tur. Nonz caf: nam fi Dorio pi&us fieri a ca-

d

fu non poteft : verura fieri poffe quis fapiens

dicat ? Concludimus : ergo datur ens intelle-

t ingelllïy

x

Givum, cui fe debet Mundus: datur Artifex ;

datur Creator coceli & terrz , quem Deuz vo-

m&raæm

camus. Injuriam nobis facit , qui de veritate

adeo manifefta interrogans nos; dubitare vide-

[|pati

, lnlilm

tur, an nonloquatur Atheis, quo genere homie-

num nihil eft five mpzumsfive ffupidum magis.

jf

4

lo!

1

De Contentione procalo.

To ! beneeft, Jam igitur certus füm, quod

ginan

nullus Atheus adfit : certus de fructu fermonis

1atell

mei , fí modo ; poftquam refpondiftis ad pri-

lemq

mam quzftionem : az //t Deus? " xefpondere

dicul

ctiam ad fecundam velitis : Quzd /st Deus?

ii

h

dud

Quzro: qualis fit veftra Idea, quis con-

ceptus de Deo ? Profe&o fi datur Deus , qui

Opti

creavit hoc univerfum

*

*

utique ipfe eft Ens

lur p

incvestum , Ensa fé, quod nullum habet Ens

ii

aute f? , a quo potuiffet limitari: atque adeo

ht

Eus zllmitatum in onfhi perfe&tione optabili :

Qu

Ens fibi foli füfficiens : fui juris : ab omni alio

elt be

Ente zudependens ficut zz effé fimpliciter : ita

i q

in e/f bzc : ineffé aunc : in effé tale: verbo: Ens

bt

immenfum , zternum, iüfinitum in omni ge-

pus,

nere perfectionis ( quam vocamus ) (impliciter

Qp

fimplicis.

Den

Quodfi aliquibus minus c

lara hxc expli-

[24)/

catio de natura Dei videatur : ecce! clarior &

tàm

brevior conceptus fe offert, qui a prima infan-

Done

tia familiaris eft[nobis : JDeus ef? fummnm Lo-

trer

num : vel: Deus eff ])omg'nus, Optimnus, Maxt-*

'v'olmj

Ts |

us ! Dominus, quo zzaor cogitari ; & melor

fapienter optari non potefl, Si enim daretur

H

in nobis facultas meliorem Dominum cogitan-

di ,quam Deus eft : daretur etiam facultas me-

dilïon

liorem optazd; , quz eft propofitio piis auribus

Tire

gravis. Sibi ipfi fane, fuoque honori prajudi-

3il [Ul

caffet Creator , i dediffet creaturz potentiam

r

ifna-

V yg

Dominum sze/Ziorem , quam jpfe eft , fibi

g

,

De Contentioue pro celo.

inandi, O nobile ratiocinium! O Idea digna

m qui

1 femot

intelle&u fano, & a barbarie non infeQo, qua-

(isad p

lem qui habuerunt, fcitis, quam , non dico, ri-

edet

diculos, fed ftultos ac abominandos conceptus

fibi de fais Diis formaverint.

Dur

Sed ego jam ftringo nodum , & fic con«

qui üe

cludo : Datur Deus : & Deus eft Dominus

Optimus Maximus: ergo beatitudo , quz da-

)eus , Qu

: elt L

tur poft mortem , eftbeatitudo optima, maxi-

bet Ets

ma : eftper fuam effentiam omnium bonorum

que ade)

fecura poffeffio , (ive /Zaus ommium. bonovum

optabili

aggregatioue perfe&us : Status beatior , quam

ynni al

eít beatiffimi hominis in hac vita : Status,

iter ; d

in quo carebimus omnibus malis, & abunda-

bimus omnibus bonis, quorum (ive quoad cor-

e(boïïm

j omnie

pus , five quoad animam , feu per naturam ,

feu pergratiam capaces fümus, & hoc /ze f/ue.

(mpliit

Demonfiratio conclufionis eft obvia , fiuitque

Si enim Deus talem vi-

gc n

ex Dei conceptu.

carar

tam diligentibus fe preparare non poruzffet,

jma t

non effet Dominus Maximus : poffemus cogi-

tare 77070YeH.

Si vero talem praeparare non

qur ?

llfy MM'

voluzffet: non effet Dominus Optimus : poffe-

mus ge/;ovem optare.

; &m Ill

»

) darö[üï

-Hic ego vitepof? riovtem ?e!iöfïïmam cone

ditionem fi vellem defcribere: pcfi:m enume-

usl

rare innumera 774/a , quibus in hac vita obno-

T s

xii fumus , liberi futuri in illa : poffem ampli-

u

Qtet

ríam

ficare Zozia , quibus affluemus in coclo, torren-

potan-

(jin*

t?,:VGIDptatiS, Pfalmifta tefte, eternum

di:

Ay

P

1o

De Contentzoue þro celo.

di : poffem exaggerare gauAdium » quod azina.

dmr!

toleray

per novam cum carne unionem accedet in re-

furre&tione corporum, fine qua non homo, fed

tOtÍer

una tantum pars hominis beata foret : delicias

gogt

loci magnitudine, & magnificentia infiniti :

valie.

voluptates /enf/uur quamab omni fzce puras,

l

tam ab imperceptibili fuavitate mirabiles : -

titiam cozver/ation:s in focietate San&orum :

pofa

TO d

dulcedinem adzziratzonis in vifione, & amoris

in tenerrimo amplexu Dei : Denique Canticum

A0

Canticorum de fecuvitate poffeffrouis (ine metu

lu f

qidj

perdendi, fine timore finis. Verum quia non

e(t animus hodie cali gaudia laudare: & ego

Sipet

Ü

X

Sapientibus loquor , facile illa eftimantibus

ex pretio, quod ipía Sapientia pro illis perfol-

u

Tedt

vit: judico , quod Exiffeutie evidentia , &

Efféutie fimplex intuitus füfficiant ad extor*

€oim

CItü

quendam vel ab obftinatiffimo hanc confeflio-

Tüpt

nem: zguu eff?, ut homo pro vita beata polt

mortem oz/Jmi contentione contendat.

Tnis

Qu

. Quid enim? quantulumcunque malumfit,

quod nos premic : fit dolor dentium , & non

tef

tiüm

alius: quantulumcunque bonum fit, quod ap*

petimus : fit vulgi applaufüus : fit finis litis: fit

Otny

promotio filii : quot curis angimur? quot vi*

fton

giliis maceramur ? quot moleftias ferimus?

Àt]

quot modis'« ut fpes noftre ne fallaot , diu,

Ts

noctuque coztendimus? Et vita, mifera ifta vi-

Thor

ta tot foeta erumnis , tot calamitatibus infa-

illá

.

B

ütr

mis , ut ad aliquot annos fuftentetur

quid

agimus? imo quid non agimus ? quid non pae

T

timur ?

z

.DeC'ontcfntz'&e fvo celo.

od atit

timur ? Tamen poftquam atrociffima queque

et inre

toleravimusa Medicis & medicinis , denique

homo,e

moriendum eft ; Pro vita po/? sortem autem ,

: delici

pro eternum beata vita agcere nihil, pati nihil

a irfnii

velle equum videri, homini fano poffit ?

OU

gbiles:l

Indfgna res ! exclamat Chryfoftomus : fi

dorum:

poffem promittere tibi Ó Senicule , fadturum

Vr at

me , ut rurfüm juveneícas , & deinceps mille

"untictum

annos vivas letus ac vegetus : nunquid pro

üne mett

hac fponfione & faceres , & patereris, quid-

quia ht

quid juberem ? nunquid obedires ad nutum ?

: epo

Si peterem , ut inimico ignofceres : hodie am-

nandbu

plexareris. Si vellem, ut reftitueres male par-

ta: hodie illis, quos defraudafti , quadruplum

" perf -

entity

redderes, Si juberem , ut abrümperes turpe

sj at

commercium, cui cum publico fcandalo impli-

contlo

citus es: hodie ejiceres füfpectam feminam ,

ruptis ftrenue pudendis vinculis , quibus infa-

baup

mis Dalila ftolidum Samfonem ligavit. Deni-

que fpes vztz /aze in mille annos protrahen-

;nalum fi

a,,&non

dz //ue oleffza , moleftiffimum quodvis impe-

rium dulce redderet : obedires cum gaudio :

u

j lt g

omnis cozfentio jucunda foret. Ah'! Egotibi

promittere beatam horam nec unam poffum.

t V

ferimis 2

At Deus eft Dominus tuus , Optimus , Maxi-

mus Dominus , qui tibi promittit vitam poft

nty dilþ

"I

mortem , non mille annorum , fed zternam ,

illamque vacuam ab omni malo; refertiffimam

bus it

r

omni bono, in illa infula fortunata, ubi ( nam

juvat cum Auguflino cantare) -

n p

M

Ubi

j*

12

De Conteutioue þrq calo.

Ó

. Ubi Juventus nunquam fenefcit.:

fiafig (

Ubi fanitas nunquam: languefcit :

fauv ii

Aüres ,

Ubi decor nunquam marcefcit :

Ubi amor nunquam frigefcit :

Domit

Ubi gaudium nunquam decrefcit :

laqu

Ubi vita terminum nefcit,

Conte

Et tibi non videtur z4uz?as poftulare , ut au-

et

dias Salvatoris.clamorem: : Coztezdzte zntva-

gul

ve! & omnibus viribus pro tali vita obtinenda

Tnus,

«ontendas ?

]

ttadal

Imo in tanta luce demonftrationum 24uz-

Zatem contentionis nemo non videt.

Sed ego

itini r

IT

€rravi , cum credidi , acedze noftre matrem

effe aut infidelitatem , aut ignorantiam de vi-

vertn

ta futura.

Paucorum hoc vitium eft. Pleri-

ficon

tril;

que exz/Zentzam credimus : & effentzam Beati-

tudinis ex merito aftimamus.

Non tamen

tent

movemur,uc vincere velimue zazure 1:gev-

Cont

m'um,

Ziam , quam vincit Cur/or , ut corruptibilem

coronam accipiat : vincit /Mz/es per incerte

li

Gthe

przda fiduciam : vincit Mercator per exigui

lucelii fpem : Vincit Opzfex & "4gvicola pro-

p'er pugillum hordei, & fragmen panis. Vin-

cunt autem 7//7 , quia laborem füum fibi effe

neceffavium. ad faum finem incelligunt :

non

vincimus zos , quia , quantumvis cerfamt ,

quantumvis zzggzam credimus effe cocli bea-

ly

titatem : palfim tamen invaluitopinio , viam

[

ad coelum effe facillimam : & ad vitam ster-

feof

nam poffe fideles animas //ge ssaguis iucom-

tüm

smodis wansgredi, Hcfalía atque noxia per-

üm

fuafio

JJe Contentioue pro cefo.

Ó

faaftó damnabilem ignaviam alit: & fecuritas

t

' fecuritas caufa eft , quod , quam multis ad

aures , tam paucis in animum , penetret vox

Domini: Coz£enudite intrare! CONTENDITE?

i

Itaque nihil egimus , nifi , poftquam «zuizas

contentionis demonfílrata eít fatis : etiam ze-

'e, Ut p

ceffítas demonftretur , quam Dominus zz az-

jie t

guHa porte Gignificat. Atque hoc modoagi-

tinendi

imnus.

Terribile argumentum eft , quod cum

f æqai-

traCtabo , tinniet ambz 'aures veftrz , Do-

Sed

Sed g

inini mei ! & oíTium medulla frigefcet.

matrem

fevritus tevveo.

In pari periculo ego & vos

m de J

verfamur. (taque ( ut cum Apoftolo loquar)

. ple

fi contriftdbo vos, gaudebo , non , quia con-

(iil j

triftabo vos , fed quia contriftabo ad poenis

tentiam , ad falubrem timorem , ad feriam

on tame

yna h

contentionem , ad mortifere acedig exftevspi-

num.

At quoniam ego nihil fum , ni(i vox

atbl

clamantis, qug aures ferit: tu, Domine , qui

r int

er i

cathedram in Caelo habes, tu corda doce,

js. Vr

Dars II.

jftid

t

: o

Couteutiouis uecefitas.

(tt Il

fil

agh (

Uvat familiariter agere , ut. cozfez?zonzs ze«

J

ceffttas paulatim oculis etiam cacutientibus

0

Y

rl

fe oftendat.

Dicite : Quid putatis ? Quan-

am æm*

TA

tum requiritur , utaliquis noftrum zternum

us aliog

D

x

damnctur ? Fortaffe non habetc infern

ince-

fiao

14.

De Coutentione pvo calo.

feeri f

incolss » hi(i fratricidas Cainos ? nifi tyfannos

Pharaones ? nifi Judas proditores ? nifi Sodo-

fatebei

7177

mitas JJomiges pe/ffos , €? peccatoves coram

Domino nimis ? Gen. 13.— Sit ita. Quero

*

*

aflerti

Án nemo preíentium eft , qui verbo aut

exemplo proximum fuum in grave fcandalum

q

impulit ?. Ille /ratrzczda eft, Nemo fuos fa-

"p

mulos, imo fuam animam ita profanis labori-

nam.

volis

bus obruit , ut nunquam tempus inveniant

Deo, & uz falutis curz vacandi? Ille zyraz-

Angi

z$seft. Nemo temporale lucrum gratiz 'di-

Wlir:

vinz prehabuit? llle ?'udas eft. Nemo car-

! gj

nislibidini , & lafcivze Veneri mancipatus ,

Math,

obícoenis cupiditatibus fraenum laxavit? Ille

Vatem

homo pefumus eft, & peccator coram Domino

Qu

i.

trare

Verum cur ego talia fcelerum monfítra

LUH

potius , quam fcelera commeimoro? Ut dam-

Vel n

neris , o homo infelix ! non opus eft imitari

Obir

diffi

exempla famoforum gigantum , qui per fum-

mam impietatem Deum de Coelo exturbare

ia j

lul

moliuntur : Sufficit, ut uius peccati gravis

te reum facias: & reus, antequam expiaveris

Qüm o

per poenitentiam , moriaris.

Ita nos docet

Doten,

gatura peccati , quod conftituit hominem Dei

[

[2

L

tatibu

inimicum. [ta monet Scriptura

Odio fumt

JDeo ütpius , r impietasejns ! Sap. 14, ldem.

Cely

evincit trifte exilium primorum Parentum : &

P"gn:

horrendus]a

pfus Luciferi cum tertia parte Ane

|

Tlin

gclorum. , Itaque (i oftendero , per' acediam

fieri facile ; utin gravepeccatum incidas ; &

o

fieri

—

t

De Contentioue pro calo.

1j

li cyrm

fieri facile, ut an.tequam expies , moriaris s

! nf ol

fateberis, opinor, quam affero , füummam

(TEUTTA

contentiomis neceffitatem, Utrumque igitur

. Qum;

aflertionis mes caput examinemus,

vetbo d

: fcanddos

Quando Chriftus dixit: Coztezdite intra-

no für d

veper auguftam portam! continuo adjecit ple-

anis la

nam horrore fententiam : Quia wulti ( dico

- javentat

vobis ) querent intrave , €? non poterunt !

Anguíla porta, ex mente SS. PP. eft o/fzr-

!]letgr

gni (

vautia praceptorum , conformiter ad illud :

Nemo Qd

Si vis ad vitam inugredi , ferva mandata |

icpatüss

Matth, 19,

Itane? Ergo multi guzrez fec-

vare mandata, & zoz poterunt ?

mnino ita.

a?

y Dunia

Quzrent fervare, & tamen non poterunt in-

trare in Coelum , quia querent , quin cozzez-

m moilt

dant: atque adeo|quzrent vel non fatis c20,

? r

vel non fatis ferio , vel non fatis coz/Zaxter.

Obiter, lente ; cum faftidio quzrent : obvia

elinit

jpelir

difficultas füfficiet , ut querere defimant. Er

quia in hac Providentia impoffibile eft , ut

) eyuit

Catl ficl

nulle difficultates in obfervantia pracepto-

rum occurrant: Sic querendo intrare , ;og

eyparti

poterunt intrare : quia (ic quzrentium nulla eft

go5 0

voluntas intrandi , fed mera ve//eztas

*

a

vellei-

yinen

l

tatibus autem infernus quidem impletur ;

(

[j

Coelum autem , quod vzzz patitur , non ex-

j !

pugnatur,

rentum

- Debebat fufficere hoc ipfius

Verïätis

] a

teítimonium , ut contentionis zece/ftatem ne«

J Hlfdmm

1130 Ievocaret iq dubium, Netamen

pervicae

ycidis

cibus

fit

16

De Conteutioue pvo celo.

cibus ingeniis de fenfu textus cavillandi facul.

| quam |

fatum

tas fit : etiam ra£702€ pugnerptls.

modeft

.Attendite , quod hac fit preceptorum

10 n«

fynop(s: Dechine a malo : €? facbouumY ive

prodig

Perin

quod preceptorum duo fint genera , affivina-

fiva , qux pracipiunt bonum : gegazva, qu&

imbu:

Teftatur autem Jacobus

prohibent snalum.

ne pa

Apoftolus in. Epiftola fua Canonica , quod

impuna

quicuzgüe totam legem férvaverit : Si offendat

CC0C

iu uno , fatommium reus. jJamnon exibimus

incumb

ex hoc Oratorio , priusquam fateri vos cogam

l ty

t off

fieri non poffe, ut omnia pracepta fervetis ,

atqueita 2z zu/lum peccatum grave. incidatis ,

Yigy

& i

nifi per magtuam contemtionetn,

'Tres funt claffes hominum , quibus hic lo*

t

quor P]

viri Ecclefiaftici , viriconjugati , & ju-

five i

venes fludiofi,

Suvenes fudiof. Parentum

buat ;

Ípei , exfpe

.

&ationi Reipublice , intentio-

ter fe

nibus Dei

de fe , & obligationibus fue

torum

vocationis , adeoque przceptis afrmatzvis

it.igäln[

huic ztati propriis /Zze coztenzioue nunquam

Tij

fatisfacient, Z/ris Ecclefíafficis incumbunt

Dtiog

obligationes facrorum Ordinum, &onera Be-

Qe

üperan

neficiorum ; /fge comtéztione non refpond

Ti (

bunt. Zri Comjugati tenentur familiam , &

b

fxzpe Rempublicam regere.

In utroque Regi-

fs.

mjpe Deus fcit, quam gravia peccata vel fer

Volum,

Joltis owmifffones , live per acediam fiant. — Con-

13

tentio neceffaria eft Marzte , ne per amorem

iton

uz nun*

lt

4 fuperbæ uxoris debita contrahat , 9

&

q'gam

17

De Contentionie pro celo.

&

andi d

quam folvet , omiffa obligatione coär&endi

faftum feminz intra limites competentis

modeftiz , calcato metu rixarum.

Couten-

U

2i9 neceffaria eft. Potri , ne liberi aut pér

j

*

L

aut

prodigalitatem- redigantur ad 'incitas

m

Per incuriam & conniventiam. malis moribus

at

imbuantur,

Contentioneceffaria eft Hero,

J

ne per ipfius fomnolentiam famulitio liceat

, quci

impune peccare: aut per avaritiam non li-

SLoffent

ceat ad Religionis exercitamenta füis horis

exibitmi

incumbere. . Cozteztio neceffaria eft O/fcza-

(5 COgUn

(arvetisy

E;, (i Medicus, &i Advocatus , fi Judex eft,

ut officio cum cura fungatur , non temere,

naidatis

non imperite , non negligenter , non ad ter-

tii injuriam.

Contentio neceífaria eft vzro

yis i l)

zobili , ut, fi habet , quos five confilio ,

ad; &ih

five imperio regit , jus fuum cuilibet tri-

*

*

parnto

buat //gze difcvimiue

abufibus noxiis forti-

, i

ter fe opponat /£ze fimore : falubriter ftatu-

ybis

torum executionem urgeat /Zze vefpellus

f

litigantiium diffidia componat /ze procra-

T

ffigationibus : miferorum querelas audiatcum

patzentia

*

*

ïncumbünï

ac tandem bono communi füam

a?

operam confecret fine cupidine lucri aut glo-

gj

rix five pro íua perfona, five pro fua fa-

nl

milia. Numeret , qui poteft , peccata omif-

qu m.

fionis, quz a talibus fiunt , ( per /4cediam

volunt declinare moleftias ac labores cum

"T

n 9

recdta oflicii adminiflratione fine fpe difpen-

r

fationis connexas,

- Pigce in re clara diutius

d;fputare.

B

Ab

j quam

1

18

De Co:va.tent.ion:pro cælö.

Ab affirmativis ad precepta segativa

phrenel

vertamur : & cum /Zze coutentione nihil fiat

.

quiis g

bonz

.

an faltem declinare a ;/o poffimus ,

hil deí

quin

contentione

fit opus ,. videamus,

nitil d

Quanquam o- Coclum

L

!

an non jam malus

& imp

eft , qui omittit bonum , ad quod tenetur 2

borvoi

Sed omittamus hzc. Infpicite vos,obfecro,

virtut

& circumfpicite. Simpliciffimus intuicus fuf-

(

ficiet . ut contentionis nece[fitas etiam ad evi-

tilong

prarot

tanda peccata cogmmi//jonis in oculos incidaþ.

peraici

lutra vos nidulantur cupido & timor ,

Sitiutr

affeQtus feroces ,

& magnorum non raro

Sunt ,

San&orum proftratjone infames , fi ab ace-

D

Cu-

dia füftentantur , vel acediasz generant.

fsque

pido woluptatis carnalis virum — fecundum

Ws

cor Dei ;in execrabile adulterium rapuit,

füper

Cupido modici lucelli ex Apoftolo Apofta-

lunt,

tam fecit. Cupido altioris. gradus ac tituli

€Xcm]

Angelum in diabolum vertit,

Inis ,

/

tum 4

Similiter zigor contumelie ad negatio«

Wt o

nem Magiflrri optimum — difcipulum impue

COntra

lit.

Timor egeftatis Ananiam & Saphiram

It t

a primz Ecclefie communione . exclufit.

Il Qu

Timor mortis Apoftolos omnes a Chrifto

'Tantum duo

m ,

in turpem fugam abripuit

fs (

affzus etiam in corde San&orum poffunt,

fünce

quando acedzz vel angulum cedunt.

m

Et tamen nihil de turba reliquarem

x

Onpi

paffionum. memoravi,

Nihil de armors

9 u L maisaitoMe TU al

phre*

Wllis

n

De Contektiom* þþro cæäa'.'

19

Y negntim

.

.

nihid de in-

phrene(i : nihil de od rabie

.

je iil i

eptiis gaudzi : nihil de vanitatibus /pei

.

ni«

hil defurore audacze : nihil de zrz/Zztze vi

e

L]

| polïmu&,

- videimu

nihil de confiliis de/peratzozis : nihil de zre

j d

& zmpatientie motibus : nihil de anxietate

ydtenent

borroris, Atquetotiztra gos hoftes noftram.

os, ol

virtutem oppugnant,

.

yaitus [uï'

Civca zos infü

per omni

tempore ,4 om-s

m ad d

niloco infeflant verda & exempla hominum

sincidit

pravorum , quos malus damon ad nofltram

perniciem incitat.

Sunt , qui /uadezt fla-

(ctumin,

gitium , & fpeciem neceflitatis exaggerant.

pon at

Sunt , qui defezdumt , & per fucatas ratio-

iab ae

nes excufant.

Sunt , qui /eudazz adeo , au-

ant. (

fisque heroicis adnumerant facinora ab E-

fecudit

vangelio damnata.

Sunt, qui zmperazt in-

um n*

fuper , füzque audtoritatis poteftate impel-

]unt.

Sunt denique , qui fua , ac aliorum

jo Ap

"T

exempla oftentantes exultant in'rebus peffi-

mis , atque cur fu vebs efé fimgulavis ?

cum facrasmo interrogant.

Quid ? inter

tot occafiones peccati , in tot periculis ,

" negario-

m inf

contra tot illecebras vis , ut credam , victo-

rem te diu fore , nifi didiceris ,

& affueve-

7 gxclulïa

ris cum ejusmodi inimicis cozzezdere ? Cre-

dam, (itamen prius probaveris , quod non

| 3Chl'io

'anwm il

fis ficut alii hominum , in Adami peccato

n ngfüü[)

conceptus : fed, per fingulare privilegium &

exemptionem a inaffa communi , liber ab

omni Zezorantia , immunis a fragilitate ,

:rlch'q"m,

je r

mullique Jevizati obnoxius. Fruítra es: /Zge

Ba

cout(n-

phrc'

20

De Corzten'tioke fro cælo;

comteniione fieri non poteft,, ut non facile

fendus

in peccatum incidas,

Inanime lignum non

(iam,

nititur contra torrentem.

fit dubi

Fortaffe : Sit! incidam ! inquies: num

Mi

ideo ia inferno jam fum ? Non poffum a

qui po

peccato redire ad gratiam ? Non, (i claufa eft

peccat

2nmocentie porta, potero in Coelum per ja-

bet n

nuam peziteztie ingredi ? Omnino; poteris:

nihi ,

fateor enim.

Sed //ge contentione , nego;

tür tent

quodpoffis, ^ Coztentio ficut. ad fervandam

fefío,

zunocentiam , ita ad agendam peniteztiam elt

ttiam p

tl mol

ncceffagia,

diem, d(

Veram pænïtentiani Patres . nomine

fim mj

P] ut in-

Baptismi JaZerzo// compellaverunt

facsfat

tell

as inimicam effe acedie.

Labor eft

tis &

27

;

love , ut peccati gravitatem graviter

Tis )p

apprehendas , & graviter detefteris, cum fe-

& prop

xio propofito non repetendi.

Acedia neque

tibus [

rationi , neque

intelledum applicat confide

tüm Ve

voluntatem deteftationi.

Ita dubius fit

Intili

dolov.

Labor eft i2 cozfeffoue. ^ Diligen-

m I

tiam Examen poftulat : & victoriam pudoris

m :

fincera explicatio criminum.. Sic fcrutari vi-

imDïU(

fcera nimis moleftum negotium eft pro ace-

fünt t

dia; & exponere omnem numerum cum ome

tabilis

nibus circumftantiis

neceffariis difficultas

CODf ;

infüperabilis.

Obiter facit omnia.

Ita

fs ]

dubia fit cozfzfffo. Labor eftzz fatis/aclione.

RUE

Promittenda eft reftitutio bonorum ,. & fa»

romite

ls; :

mg : promittenda fuga occaüïonum d

Km

ter»

'

JDe Coätmtione pro calo.

Af

non fl

tendus ufüs remediorum contra ipfam ace-

ipoum a

diam, Promittuntur omnia, & nihil fit.

D

Itïl

fit dubia /atzsfa&io.

í

Mjes: t

Plus dicam,

"Icedia

ex horrore labbrïs $

| poftun

qui poenitentiam comitatur , facile excu/at

(i clauhd

peccatum.

Quodlibet tetimonium ; quzli«

m pt ig-

bet ratio fuüfficit , ut judicet homo , fe aüt

nihil , aut non nifi leviter—pcccaviffc. Amane

W J anO,

tur tenebrz.

Ita nullus fit dolor , nulla con-

fervandin

feffio ,. nulla fatisfactio,

Deinde 74cedza , (i

jeitim &

etiam peccatum grave agnoverit : pcenitens

tiz moleftiarum impatiens Z/ffevt de die in

diem, donec tempus non erit amplius. Ita rur-

gorin

fum nullus fit dolor, nulla confeffio , nulla

Qu

fatisfactio. Denique ;4cedia , (i etiam vice-

Laborlci?

ris t€, & de peccato rite poenitentiam ege-

l graVlïfï

ris , perfeverantiz tzedio correpta , cito ye/7£

s cum v

a propofito, & vias antiquas repetit tentatio-

lia n

nibus impar , a quibus omnis poenitens mul-

j ,Uf

tum vexatur. lta fit dolor inutilis, confeffio

dub 4

inutilis , (atisfactio inutilis ed ulzimurm fizem,

pigte

cum nemo , nifi qui perfeveraverit usque in

finem , coronetur.

m udoïis

Ecce ! futilis excu/atzo ,

i

imprudens Zi/ato , & perpetua zzconffantia

1pt0 qo

funt triplex effe&us Acedix , effectus dam-

; cum o

nabilis , & damnans omnes , quotquot //ze

qifois

eottentiozeingredi coclum fperant. Vanaeft

i

Yi

fpes Et ze izcidas in peccatum : & u refar-

&4$ a peccato , fumma eít contentionis zeces-

Jitas: Acedia & innocentiam, & poiu:tentiam

:, gonl

perimi&

g

B 3

Con-

22

De Contentiote pro celo,

attue

Qant:

Conclufio.

limt

I

Taque decifa eft Quxftio , Aw ? eqguum

omnino , & rece/Jarzuim eft , pro coelo con-

qualc

&qu

tendere, 'Sequitur Quzftio ; Quowopo? lt

HOX

practice finiamus, breviter doceo. Patientia!

eme

Sálusanims pendet abona morte: bona

feryi

mors a bona vita : bona vitaa bona conftitu-

Ordi

tione trium temporum , ex quibus vita com-

refen

ponitur,

- Quid facit /Zcedza ? Per tresactus

tanquam pet tres rivulos venenum fuum in

LUR

ftvis

totam hominis vitam effundit,

Primus eft,

lomia

Jera , & frigida peuitentia , qualis qua eft,

frpe nulla , femper inconfans eft.

Ita vzta

quei

trida

preterita non. emendatur, — Alter , zeg/zgens

afplicatio ad negotia quotidiana agenda ex

tio 'v

Vi

regulis Chriflianifmi. Ita vzza pva/ens ad Nu-

minis beneplacitum non ordinatur. Tertius,

lera

[ufc

Jucuvia etevuovutu.

Ita non providétur vzt2

Jüture. Werbo: z4cedia facit, ut fero fervire

Tam

Deco velimus, & neque tunc ferzo , certe zot

g

diu.

lac

Videtis, ad quam horridi przcipitii mare

ginem omo piger con(ftat.

b

hii

Verum his artibus in pemiciem animae

rum graffanti vitio ut opponamus nos , jubet

fen

Dominus acclamans inertibus

P

"

conutendite !

lii

Contendere eft coz?ra zre, atque arma armis

d

T

repellere.

ZIcedie contraria eft. dH/zgentia *

per diligentiam igitur coz£ra acediazm imus.

n

Arma fuat adus auime.

'Tribus a&ibus vi-

t

fü

tiï ) contrarii 2res ac/us virtutis exerceantur »

atque

E

*

DeConteutzone jbrb celo,

23

L

atque per frequentationem in habitum trans-

eant: & debellavimus. Quzritis, quos aZus ve»

lim ? dixi coztrarzos.Ita ex una voce intelligitiss

H

quales fint, Dolor, amor, timor funt illi actus;

Go u

yopo? ll

aquorum ufü-EXTERMINIUM AcEDUE venit. Do-

Lon contràrius eft fere frigideque penttentie *

tientia:

orte: bot

emendat zegpus preteritum , & facit nos Deo

a contite

fervire czto. Awon contrarius eft zeg/zgeztie.

Ordinat tempus prefeus: & facitnos Deo fervi-

ita u

ttesadu

re/erio. 'TiMoR contrarius eft Zgcurze etergo-

vum: providet vzfe future: & facit nos Deo

[üum 1

fervirecoz/lagtev. Dolor,amor , timor , Zofazz

imus &l

u C

bominis vitam ad Dei nutum componunt, : Ita-

que in dolore; in amore , in timore omnis hujus

]u dl

tridui cura verfabitur.

Cura utilis ! occupa-

y gl

tio jucunda

.

'

triduum felix ! Ergo ad rem.

agend d

ViwvaT Jrsus! Morizatur z4cedia1 Wiec fit tef-

ii

m

fera belli (acri , quod pro expugnando Coclo-

fufcipimus.

Coelum vim patitur : vim infe-

id C[uï WU

Ecce! Fexilla Re-

ramus! fine vi nihil fit.

!

i f

*

Ex

gis prodeuut : fulget Crucis myflerzuim

a

hac Cruce clamat JEfus : Coztendite zutrave.

cipitii n

per anguftam portam ! Exemplum dedi vobis,

In bac cruce legicis futurz Beatitudinis Exz-

em uf

flentiam , omni certitudine certam : & Effz-

005 Jl" i:

£iam omnium bonorum aggregatione perfe-

gt

€&am.

Probono , aut Zzcerzo , aut Jevi ego

. P

mortem crucis non fubiiffem.

Ex mei fan-

jligot

guinis pretio di/cite , quam fit egmum pto

jjo ?

Coclo €ontendere.

Rurfüm fer bazc Crus

du "

cem manifcítat (e contentionis gecefgias. Cer-

Wmn J

4

*te

muc

24

De Cofgtentione fro calo,

te fi oportuit pati me, & fic intrare in glo«

Qujus

riam meam : fervus non eft major Domino :

Cnx

nec ego laboraviideo , ut vobis otiari liceret.

daicu

lum :

Vigilate ! orate! contendite ! //ze contentio-

2e neque cavebitis , ne 7z peccatum : incidatis:

tamt

neque obtinebitis , ut a peccato refürgatis , (i

incideritis.

Poftremo ex bac Cruce doceo

thinc

vos contentionis zodum. . Tempore paffionis

4 £

mez triítis fdit anima mea usque ad mortem:

dedli

pro vobis o/uz.

Sic Deum, fic vos azzavz , ut

d in

meipfüm in Crucem darem. .Coepi tedere ,

Tliaror

& pavere , quia vobis £Zzuz. " 'Tante conten-

feroos

tionis & «caufa, & smodus mihi dolor , amer ,

filtidi

timor fuerunt,

Exemplum dedi vobis, Eco

Tean

SUM VIA ! difficilis via, fed unica,

Nam nift

Yenitq

per me , nemo intrabit in regaum Coclotum.

j|Jtcie

j

Nolite errare cug suultis , qui per viam pla-

Covi

2iovem ( dico vobis! ) querent intrare, &n

tüttg

pn

poterunt. Hac eft eundum.

Wtpe

Hac ibimus Domine, Tu trahe nos, &

tonft

curremus in cruenta Veïtigia." Salve o fancta

dum |

Crux, femper defideranda , follicite amanda ,

f

fine intermiffione quzrenda! Venite! adore-*

lttie

mus ! Quem? Chriftum adoremus , Meífiam

isq

noftrum, non qualem Judxi expectant feden-

ptot

tem infolio, fulgentem gloria hujus mundi ,.

0f

qui füo cultori omnia regna ex alto monte

oftendens dixit: Hc omuia tibi dabo , fi ca-.

N

dens adoraveris me | Matth. 4. Non,nonta-

lis eft nofter Meflias : fed. cujus veguut nou

anguis ;

eft de Zw? Huudo; cujus purpura eft f;

r

i

cujus.

De Coutentionepro celo.

2y

T d

eujus corona funt fpinz , cujus thronus eft

omino :

Crux : Ille e(t nofter Chriftus.

Metlias Ju-

i licer,

daicus ad infernum : Chriítus nofler ad Cce-

ITR

lum eft Dux,

noidats

Venite ! àdoremus ! Promic-

tamus fequelam.

tpatis,l

O qui teipfüm dedifti vZam nobis , 'Do-

vt docon

mine JEfu Chrifte ! da azzmum generofum, ut

paftoi

a te neque ad dextram , neque ad (iniftram

T0rtem

declinemus. 7474 dextram amor vite commo-

ii

dz invitat : 74 //uffram impatientia mole-

qdete ,

Ítiarum trahit.

Jam huc , jam illuc 7cedza

Contele

fevocat , ipfüm laboris nomen fupra modum

fattidiens.

j amor

Sed mos non audimus Sirenem.

, Ie

Te audimus. Neque enim alio fine hüccon-

(am nl

Y

venimus , quam ut quzreremus ex te: Quid

xloram

Jacieudo vitam etevnam . poffidebimms ?. dixitti

yim]

/

3

CoNTENDITE! Audivimus Contentionis €qui-

j &not

tatem , neceffitatem , & modum.

Supereft ,

utper hoc ttiduum , quod uni Tibi

audiendo

| nOSy&

confecramus , animes nos, ut, quod facien-

Q f&ü&a

dum efte intelleximus, Faciamu,s. Acedia ob-

mandi»

fiffit; In exterminium acediz dic vero : &

| d

irruent füper nos dolor , amor, timor; jün-

Melfut

&isque viribus foedam belluam profternent ,

i t

proterent , enecabunt.

Dic verbo : & fiet,

| mundl !

O fiat/ VivaT ]gsus! Moriatur acedia !

Er),-W

NB. NB. Fimita diffivtatioue Zinzijurüs h-

; pontie

ditoves Direclov guouuit de bova 1 Medita-

u t

donit m crafüiyum , YOgAVIQUe y ui COM-

ngh

| grue ad exbortatienom Chriffi ayimum affere

B

Tet£

guilis

4

[

*

26

De Coutentione pro celo.

an buic rä/blutiom' affixum. : Nolo falvae

o

re animam meam, quocunque labore con-

ftec ! " dlddidit: Laboris , guam bec Refolu-

tio exzgit ,. tres pavtes. fuut : volo fervive

JDeo cito : volo ferio : vo/o conftanter. : Fel

uua ff defit , vefolutio ad falutem. infufficiens

eft. Porvro fingulis fe oppouit acedia , qua

caufa eff , propter quam toto triduo hoc u-

num vitium funus oppuguaturi,

Certum

N

eff eniu, quod. dixi: hoc unum /£ expugna-

fi

werimus , fatis eff ; falvi erzmus.

Juitiumn

l!

]i

ugne , obfecro. : bodie adbuc facite aute

oumnum per breve Examen. Examinis mate-

&d

ria // bic Syllogismus : Servus piger non

[

falvatut

*

*

Íed ego füm fervus piger : ergo

"

non falvabor.

Concluffo ef? in forma , &'

Ad Examen pert£inmet, ut

[

Major de fide.

fevere. intervoget quisque fe

*

ipfun , an pollit

[

negare minorem

*

ANotate boc beue , Con-

/

[/

tendite intrare per anguftam Portam ! Ex

Li

his Chvifii vevbis fluit bic f'yllogismus : Set-

[i

vus piget non falvatur : fed ego fum fer«

vus piger : ergo non falvabor. Conc/ufio

l

eff in forma , €? Major de fide. 7 iufe-

lici, qui bac uo&e suoviturus non poffct ue-

[

are Minoremv

e

UE z'lli' ! lia difceffum «f

g'n Jelentio,

39

l

OE RC

29"

'Dics '

De gravitate pecc;ztz"*:- ;

72

olo fl

TOU

QOOOOOmOOcoo0000

t Rfl

h fervi!'z'

DelLl -

tet, Ab

ifuficin

«dia u

Dies. Doloris.

j ht

(áti

NB. NB. l)zgrqþs Oratorium Direcloy itevum.

"ggpi! !

Jalutavit Congregatos , € dixit :. Laudetur

fuititt

Efus Chriftus! Ke/ponderunt : in eternum.

ttie at

Tum ille: Meminiftis , a7eat , Syllogismi

jirmate

adhuc, quem pro materia Examinis dabam ?

iger Ui

fic babebat : Servus piger-non falvatur ; fed

r (

ego fum fervus piger : ergo non falvabor.

"

oma, !

Heu ! £ aliquis bac tio&le mortuus effet , &

vt*

a0n potutffét divino S'udici negare Minorem :

ubiefét? ..

Sed bodie fic cofparabimus

j anAPDI i

j U*

animum , ut faltem deinceps fervi pigri zom

Jtus. .. .. Dies bodierga. dies doloris erzz,

un !d

Tb

Dolov. emendabit vitam prateritam , & ace-

diam poenitentiz expugzaéit. Jtaque irvue

yfin

d

Jatéle dolor Y ipfas auedullas otcupa! beati,

V , Wg.

qui lugent, ergzt.

Lacy yme penitentium

T

fuut vimum. Jdnugelorum.

Hoc vimum bac

/

i

die Celitibus propinemus,

/

j

Spiritus.

Vcni Cregtg::

- Fiuito Hymnuo , qui. ab omilus alta voce ve«

citabatur , dixit Direlor. : Jam humiliate

capita veftra Deo! Deo a vobis offenfo , Deo

pe

forte adbuc volis irato , & inimico, Deo

$2073

28

De gravitate peccati.

|

| fumus

11072 (02/7 pev fevium dolorem placando. Ct;n-

deind

tendite placare ! zardatum /fatis eff 1 fervt-

endum eff Deo cito.

Cor ad dolovem , ocue

hotrid

1

Jos ad lacrymas comparate, . . .

nf «

Doloris , €? prime Meditationis materia ef

AGum pPeccati zn

Nim

peccatum. Pun&a duo

Conc

primo : Statum peccati. confidevabimus -u

fécundo, Yru&tus evzt dolor intenfus , €? fei-

gatd

4

minat

gide penitentie emendatio celeris. . ...

Preludium L . Coztemplatio Chrifti im borto

plena

peccata uofira deplovautis intev gvaviffimmos

jie

tonfen

gemitus , usque ad fudorem Janguiueum; us-

que ad agomiam.

Qte Ü

Prxludium 1l Swpplicatio pro gratia inteuft

fcies

J()Ol() 1"2-5'.

,

]Esu! qui amariflimos peccati

Ti e

fru&tus propter nos guítafti avide : fac nos

"

& k

vyere tecum flere ! Scdeamus.

tl

Tetür

MEDITATIO I.

E

gtavil

De Gravitate Peccati,

ilen

Ueïtig

PINCTUMT

Hij,

ttadid

Confideratur a&us -peccati.

thtj

Tülor

y.FiEccatum &xox*tale a morte animz fic di-

&um, eft //Zeva transgveffro Legis Dez

Cite

ff/iP

graviter obligantis. "Talis a&us, fi vel

sunicus fuerit, ajo, quod fit digna eterni, &

h 0624

im pof-

ii

intenfiffimi do/oris materia. Intucri en

igmus

À

^

Be gmfu;'tate þ?cmü.

25

d. C

fumus in ejusmodi actu primum /uJffagziam

e: /Z)hl'

deinde czrcumffantias. Utraque confideratio

111 t

horridi(fimi horroris origo eft,

2. In fübftantia «£us graviter peccami-

nofi exhibet fe execrandus contemptus. Dei,

iteria j

hetento i

Nam .tria ad fubítantiam | peccati morcalis

fim-d

concurrunt : 7 Deo .voluntas graviter obli-

Cl

gandi , five exigentia obedientiz fub inter-

minatione indignationis zternz : zz Pomzze

(

i/l7)0?'t0

plena advertentia ad gravitatem pracepti ex

nf

garte intelleus : & plenus in transgreffionem

confenfus ex parte voluntatts. Atque ita pec-

"7 Ilf

care graviter dicitur ille omnis ac folus , qui

Jciens & volens imperanti Deo obedire detre-

D

ecat

Qat, parvi pendens , quod gratia Domini

fui excidat , cum periculo aternum carendi ,

- fac o

& hoc ideo , ut vel bonum aliquod ezpo-

vale obtineat : aut a. malo zzomeztazeo libe-

retur.

Age! In hac veriffima explicatione

U

de matura peccati quis ita cmcutit , quin

graviflimum Dei contemptum perfpciat ?

il

Libere fit peccatum : igitur pér ele&zoneg.

Eledipnem autem przcedit cogzitio izdiffe-

T$ , per quam ad utramque partem con-

tradictionis voluntas Zzc/izatur: ad neutram

4

Tapitur , quia neutra aut bonum fzrtuzz , aut

malum pzrug proponit.

, fit [ia

Una ergo pars di-

Cit eg. Ev : earpe pomum , zam dalce eff ,

gl

»,

etff probibitum fit | Altera :

( id

]Von carpe, nam

lf

probibitum efl , etf£ dulce /ft Y Per. hanc co-

n

gitgtionum pugnam Eva aliquamdiu füfpenfa.

inp

42*

um

36

De g'mvitaie peccatis

vishr

imtavit , lancium inftar in libella certantium,

'Tandem vero per. cozfenfum. addidit-pondus

Drofe

novum : comeítionem zz/iper babita probibi-

bic D

bit, |

$201 elegit ; hoc eft : a Creatore f2 ad crea-

turam convertit : maluitque . appetitui fuo

Dews

eftin

fatisfacere ;; quam Dei Opt. Max. graviffi-

mo imperio obedire.

Ecce ! hec-eft zatura

claul

fe D

jeecati : & fimilis e/e&io toties repetitur ,

t5 L

quoties afus. geaviter probibitus adhibetur

ut medium ad confecutioneni boni , vel fu-

telat

wl 1

gam mali Zezpovalis : ele&io utique non mo-

do imprudens : fed temeraria , petulans, im*

NOH |

ünter

pudens : Summo DBono, ad cujus fruitionem

creati fümus , fumme contraria : $um Do-

Mif

zitin0 , cui fümmam obedientiam ex mille titu-

Vivf

lis debemus, famme injuria.

Jm

3. Eja ! ubi fünt modo ,

- qui dic&nt

cal

Canti

Sz fuvov : fü machor': fi. ulfcifcor iujuriam «

zon volo Deum offeudeve : fed facio talia ,

40j

quia , cogit neceffitas : quia libido trabit : quia

il

bouor familie poftulat.

Sit Deus , qui eff !

f []

zom me oppono. .Imo gratulov Y effimo! amo!

Vita

Wenfi

adoro , modo . f2 smeis t0m. oppouat coufiliis.

Superi ! Inferi ! Poteftis ita impie loquentes

at

Xad

patenter audire ? Homo inanis ! Vis igitur ;

utíinat Deus exlegem te vivere ? Vis , ut

neghg

dominio inte (üo íe exuat ? Vis , ut non fit

mOQ

contrarius tibi, fi tuas delicias , honorem;

adeul

neceífitates plus cures , quam voluntatem

Te r

ipüius ? Et dicis tamen : Si? Deus , qui eff :

m

&on ie oppouo. Quid ? cum vis talia , ncn

Vs

vis

: De,gravitate þ'ecczzti;

E

tontitt,

vis hoc ipf'o', ut ceffet Deus effe , qui eft?

Profe&o cum primutn tu eris ex/ex

.

E

ceffa-

t pondi

ii

bit Deus effe Dormzzus tuus.

Cum tibi lice-

: A CR

bit, te , & tua plus amare , quam Deum 1

etiat [

Deus ceffabit effe /ummum bonum tuum.

Si

, gravi k

&ftimari, amari, adorari fe patiatur cum hac

efEquitn

claufula : ze fe tuzs opponat cou/iliis : jam ef-

spetitit

fe Deus ceffavit , quia defiit. effe «/rzmus ff

Jdhibett

zi$ tibi.. Quam eft igitur hec ftolida pro«

, vdie

teflatio : eum ago, quod Deus probilet , uon

Ti0n I

volo Deum offendere ! fpfi termini pugnant,

An$, jml

Non obedire Deo eft contemnere Deüm :

.

jtionem

contemnere autem & offendere fyaonima,

1 Lv

Ipfi fu//fantie atus peccaminofi 2ua talis in«

ylle tit

trinfeca eft vz//pezro Dei , quia , qui peccat :

Jcieus , volegs , tergum Deo vertit , & per

j dicut

calcatas legum tabulas in malum ruens, revo-

cantem cum minis Dominum audire non curat,

jj

.'1'0 f U J

Exove fuo hominem peccatorem judicemus.

jii: p

Age!jube, ut Auriga tuus rhedam, & equospa-

ret, Ille audit imperium. Jamque executuro ob-

r / !

n

viat amicus: invitatad hofpitium :vini generofi

menfuram fitienti promittit; perfuadet, Faci-

gf

Joquett

nus audax continuo defertur adte. Et quid tu ?

Exardes iracundia: furis: vocato ad te homini

15 jgicuh

Vi a

negligentiam exprobras : veftibusexuis: do-

mo ejicis, Parcius bone vir ! . Quid enim

g m

adeo'graviter peccavit auriga ? Hei ! graviffi-

ponott

me me offendit , refpondes: luat ! Exilio

')luu( ii

j

de meis zdibus zterno luat ! Offendit » 3189

j; ,

teftis ego füum : offegdere noluit,

Voluit tan«

$

*

tum

32

De gmäz'tzzte peccati.

tthudo

tum 4ïn;f'ociï diu non vifi gratiam adire hof'pi-

tium : voluit füg gule litare.

pecca

Atqui ego;

inquis , aliud jufferam : £go fum. Dormiazus.

20872

gratia

Imperium meum voluntati . plebeii hominis ,

& fuz gulz poftpofuit.-

Coutemptus , offzn«

tomp

leve

fus füm : injuriam: vindico . . . Vindica !

Vindica ! nihil obfifto.

Unum interrogo

pecc

cum Apoftolo Rom. 2. JVouze , iz quo . judi-

cuig.

eas altevum , . teipfum | condemmas

3

.

-Heu !

[1]/7

Quoties peccafti graviter , toties Dominum

pulon

7

Dominorum per atrociffíimum contemptum

offendifti. In ipfa a&us peccam

aiam

hic bE1 CONTEMPTUS latet.

inofi fubüanäa

li, C

L]

- 4. Adde füb(lantig czreumflautias

»

ftás

TNeEO

litia in molem immenfam creícet,

Omitto

ifïa,a

communes , quas notiífimus ver(iculus: Quis

Veüdüw

Cüran

Quid, Uli, Quihus auxiliis , Cur , Quomo-

do, Quaido , exhibet.

huit ,

Unam ( quia Audito-

ribus literatis , ac nobilibus loquor ) unam

lh

Ql

circumftantiam erfome peccautis attendo ;

quam etjam in peccato Davidis Deus exag-

T. er

ïms ef

geravit.

Audiamus Prophetam fcelus adul-

ierii exprobrantem gementi, /izc , inquit,

Bya

Aütem

dicit Donnnus Deus lfraél.

Ego unxi te in

vegem [upev lfradl : E?

W

ego eruz te de manu

Sau] : €? dedi tibi domum Domini tui: €? ff

Tent, w

hhm

parva fuat ifla , adjiciam tibi uulto wmajora.

4GV€ EeYg0 'CONTEMPSISTI verbum. Domimi

fjj

ut faceves smalum i

um

2 con[petdu Domuümi? Blas-

phemare fecifli i

"iWicos Dotmini pvopter ver-

ha,

l

busboc, 2. Re

& 12. Quafi diceret ; /zgra-

W g

14

$

De gravitate þeqcatz'.

33

rehrf

titudo & fcandalum , tanquam caput & cauda

peccati Davidici horrendis modis malitiam

qui a

Domim

aggravant,

Non ut Ze/Zor peccavit, fed per

gratiam Deijam Aex : neceffe fuit, ut £a/s con-

hominiy

j, of

temptus a 72/ moleftiffimusDeo accideret, Ta*

Vindi !

le vero eft omne peccatum , quod five Nobilis

peccat,tive Literatus. Ego, dicit Dominus uni-

inteay

g p

cuique noftrum , Egouzxi tein Regem : Dedi

BU

eminentiamfapra vulgus,& adRegimen fivepo-

Jominu

pulorum five animarum vocavi, Egore eruide

3374 Saul:; & a neceffitate tractandi ftivam ,

emptut

afciam , acum liberato , dedz Dormum , divis

z'v[faqris

tias , commoda , auctoritatem , potentiàm ,

p m

reverentiam fübditorum : E£ /7 parva funt

1/la , adjiciamn. tibi multo majora : nàm qui fi«

(Orit?

ve'doctrina, (ive exemplo, five per officii fui

: [

QL'[II)D'

curam ad juftitiam erudierint multos , f/ge«

juut ficut flelle in perpetuas eternitates,Joans

j Aut

12. & tantum füpra plebem eminebunt in

l ) n

coelis , quantum eminuerunt in terris. Tan.

g

Dei affe«

a d

tus.erga Nobiles ac Literatos

Cus eít , (i nobilitatis ac fcientiz przroe

du Zdlh

gativa ad Dei honorem fludiofe utantut. Si

j inqül:fi

autem non utantur : fi , qui peccatuin períe«

p

qui, & exterminare vz //uz vocatiouis debe-

j us

rent, ipfi peccant : ingrati animi foediffimam

u t

labem execrans Deus, atque contemptus tam

TA

qualzficati Àmpatiens exclamat : 7Zudite Caiz

[yrri

C? auribus percipe terra , quouiam Dominusg

"

PFilhos enutvivi, €9 exaltavi s

Jocutus efd!|

j

y u

fi. illi;

"

2'12/? -rmtem Jpreverunt mme I(ä.- 1. lp

quos$

l)]äj'ï'

34

De gravitate peccati.

uos ego honoravi : quos ut filios delicatius

aliquà

alui: quibus , etfi per naturam (int ficut cae

tis exj

teri hominum , dixi tamen : Dii effis !

eoluti

fen(y,

Pí.71. mezque Eminentig , & Sapientiz , &

gilita

Potentiz magnam partem communicavi : ipfi

bitar

preverumt 7u6Y . . — Acerba quetela eft ,

n6 ,

qua perculfus David , eum fingultiens pe&tus,

tatus

& prorumpenteslacrymz plura non finerent ;

fere

duobus . verbis

*

. Peccavi. Doszimo : vehe-

gelus.

mentiffimum dolorem locutus fuit.

tinuft

f- Duobus verbis : quz fi nos ferio pene«

177

faremus , utique fimiliter, ut David, fleremus

Rutia:

amare de quolibet a& peccati ,

quo Deum

Ti vi

offendimus. . . Peccavi Domino ! Peccatum

0 i

3n fua fubflantia, contempt

um Dei includit :

! Obfiupefcite Calz

quar

igitur ego Deum contempfi

üto L

Juper boc, &?

porte ejus defolamimi ve

bernetts

picai

zer ! Jer. 2.

.

Ego Deum contemplt : & fcienss

!

ac volezs exci

dere gratia Supremi Domini

J

elegi potius , quam pravz inclinationi refifte«

bt

re, que me

ad fceleratam. inobedientiam in-

Ti0n m

citabat : o ;z/ana ele&io ! . . Domine !

quafi

4uia

inea nihil intereffet , five zrazum te mihi, five

pecca

amicum haberem : fic eftimavi te ! Peccavi !

lugt

*« — ncipit lamentatto anime peccatum fuum

agto[centis , E7 deflentis amare Y . . « .

br)

Ti :

Peccavi ! . . . . O grande peccatum

Q

nimis , etiam zz circum/fZantiis , quia hominis

jv

litevati, quia hominis zo£i/is peccatum fuit ! . .

$i peccat &erze rudis , excufationemg utcunque

Alle

De gvavitate peccati,

35,

s delitat

aliquam admittit ingenii cruditas nullis lite-

nt fiouto

ris expolita: neque apta , ut exhibeat in fe

Dii di

voluntati congruam imaginem Majefítatis of-

fenfe, Etíi homo de plebe peccat , per fra-

piittiz;

nici c]

gilitatem fzepius, quam per petulantiam la-

bitur, atque per externas potius tentatio-

geieh d

jens r

nes , quam per internas cupiditates przcipi-

tatus,

Verum vir literatus aut nobilis ita

)n (inere

fere differt ab homine de vulgo , ficut An-

?110 T

gelus ab Adamo, VeniamCriminis Zaus ob«

o

tinuit; /4ggelus non obtinuit, quippe quem

Jcientim ac . nobilitatis faper hominem excel-

j, fereni

u Deut

lentia miferatione zzd;gnuum fecit propter ani«

mi vitium pro tantis przrogativis Zggratz.

Peccatit

Al

0 infélix excelleutia ! quz aliud nihil prodeft,

quam ut, qui peccator , z/270v peccator

p

"Tl

fit, . . Peccaut ! Incipit Lamentatio auimue

peccatum . fuutm agnofcentis , €? deflentis ama-

l/l, : & fw

461 2v

m Di*

Et accedit huic circumftantiz a per/ona

s d

peccantis hzec obfervatio, quod multi peccent,

j

non modo 4z literati , vel nobiles fünt, fed

j

"

quia fünt, non peccaturi ( loquendo de certis

cnili/

peccatorum generibus ) fi aut. z0/z/es , aut Zi-

[ P[ M

i

feratinoneflent, Nunquid enim , qui nunc

i P

per prapotentiam fabditos emungit, ac oppri-

a

mit : // zoz effét zobilis , ipíe graviflimum ju-

Peccztü

gum ferens ad ftivam fudaret ? . , . Et qui

er fummatn licentiam in omnem libidinem fe

ja

mm (]lt"

impudenter effundens , alienz pudicitiz paf-

n uwl"qm

im inüdiatur; nunquidpeze gmwtsu compe(ce«

2

retuk

36

De gvavitate peccati.

r'etur,-ni[ï nobilitas impunitatem fponderet? , .

quiet

Pratérea , qui nunc zz vaziffune offentationis

( tole

guerilem pompam ac alimentum , corrumpit

*

*

ambit officia, ad

la D

juftitiam : exercet ufüras

qu f

quze non eft natus : contrahit debita , qui-

ditosí

bus nunquam folvendis par erit: //. de plele

tiam d

effét , nunquid parcius viveret ? .. . Literatz

rdi

autem , Eheu! quot fcelerum fe reos faciunt,

nititu

quorum ne quidem fcirent nomina , fi /czen-

plüs.q

tia$ ignorarent! . . Simoniz , lfurz pallia-

teribun

tz, protradz lites , prepofterz libidines, oc-

Coníci

cultz hzrefes , le&tiones & fcriptiones libro-

pielis,

rum vel impudicorum , vel calumniantium;

Qensdi

noxia confilia , ingeniofie ffaudes , & machi-

ul

nz , non funt peccata vudium . . . Sunt

J

zobilium , fant. literatorum ,. beneficio fan-

Don l

guinis atque ingenii adveríus Benefactorem

ius ;

Deum impiiffime abutentium . , . Non po*

fjerm

teft zzgrati bomiuis audacia horrenda in a«

Nobil

trociorem Numinis contemptum f(ürgere . ..

IT

Erravi! Surrexit , furgit., furget, quoties

Ctafi

preter malitiam fibi propriam , caudam /caz»

tionen

-dali poft fe trahit, per quod Deus Pozorem,

Yd p

Literatus aut Nobilis eu&oritatem , Proxi*

intj

mus aZmam perdit

Peccavi! . .. . Inci-

Cnt

pit Lamestatio auime peecatum fuum agnofcene

lo

2$ ,€9 deflentis amave 3 .. ,

QQoru

Blaspheimare . fecifii . inimicos Domimi ,

*

&üun

ajebat Davidi Nathan

L]

nec enim erit pec-

'ljo

catum tuum occultum diu. Ec quid dicen

Neniu

homines ; cum audicrint ? Mirabuntur, quo

.qui

unn«

-

De gvavitate peccati,

37

ideret? i

at

qui ejusmodi eft, eum Deus in folio ïfraeliti-*

co toleret 5 atque de Provideztia dübitabunt.

ormümt

Tta Deus amittet Pogorem .

*

e

Tu veto

Yficia, d

j ) q'di'

qua fronte , qua efficacia deiaceps inter fübs

ditos (ive zz Eccleffa , ive z curia obíervane

( p

, Litni

tiam divinge. legis urgebis,poftquam per transe

g"effionem ex Judicefactus Reus amififti au£fo-

s facit

vitatem? .. . Nihilefficies, Exemplui nocebit

117

plus; quam tmperium proderit, Plures azzrz in-

g pall

']'[ws j [

teribunt ..,. [fta Nathan Davidi: fimilia nobis

$] libro

Confcientia oggerit , . Nimirum inter peccata

plebis, & peccata Nobilium ac Literatorum in-

antium

, madi

gens difcrimen eft. Plebeii bomines vel peccane

occulte , quia nemo illis attendit: vel peccant

(* Sum

ficio f

Jfue damno, quia illorum exempla vzm £rabendi

non habent ; vel peccant, (ed non znpune. Bre-

efadirt

yius : Peccata plebis autzoz ofervantur , aut

Nay

fpevuuntur , autpuniuntur. Verumquoties vir

d i*

Nobilis aut Literatus peccat , aliquis Zuczfer

| eren'

peccat, fecum cafum ftellarum trahens, . Pec-

j m

cata ta/ztmi vix fallunt oculos vulgi ad obferva-

m

tionem Majorum proni: & quamprimum illa

bgnoi' ?iK' !

vel per fufpicionem verifimilem fiunt publica :

L.

fiunte/Zifera , omnemque Communitatem in-

m

ficiunt . . . Sunt peccata , ut ita loquar , ca-

mg'W/""'

nonizata, tanquam .Sovis aut Mercurii, a

quorum divinitate propriam fibi turpitudinem

pm])þli !

exuunt 5 jeccata , quz in omni tribunali

etit p

Patronos (emper , fiepe etiam. advocatos in-

j 4

veniunt : pecca?4 , quz denique a/ufus in u-

iif qu.g

um vertunt , quietumque fenfim in Repu-

qul

3

blica

|

l

38

BPe gmpitdte peceati.

| filtm

'blica imperium obtinent,eo quod rarus Bäptïfü

eaiin

fit,quiHerodi zque ac Herodis fatellitiimper-

! : d

territe dicat; Voz /icet. Horrenda peccata,quip-

fius

pequz preter' malitiam communem comple-

| &buifl

étuntur (ingularem ac propriam, eamque gemz-

| hl ,

2411, unam ab ingrato animo per/one peccautis z

alteramab effe&tis zp/us peccati , quod in homi-

Qu

( mal

ne nobili aut literato femper cazdatum em; s

fütnoi

Ego tamen peccare potui ! & fic potui!

h

. . . Heu! demonftrata eft horrifica veritas :

Jo*

tphifa

Unus aflus. peccati talis digna eff eterni do

[ 9

vis materia , .. Rumpe coftas pe&us , &

fpatium dolori laxa. —Peccavi ! [ucipit La-

Dam

[riis

guentatio anime peccatum [uum ngfgq/&entis,

Peccavi Domimo . . ,

Ut

€? deflentis amare .!

Doni

Audite hoc coeli ! audi terra

! obftupefcite

Inferi

'

e

Peccavi Domino ! & ego ! ego

tempt

tibi .

Jfum ille vir , qui per infaniffi

mam audaciam

Coram

edie

ntiama exigenti

contempfi Deurn ; & ob

P

$ v

cum execrabili protervia di

xi: Non ferviam!

Qhtra

.. . Heu ! Potuit hec. vox ex ore homi«

fl

nis zobilis , ac. literati prodire ?. Nec cce-

Ws !

lum me fulminavit , terra

forbuit , Inferi

*

E-

ttnj

rapuerunt ? . . . Ego Jum :

lle Vir , qui

8 t

per Dei gratiam a maífa vulgi fecretus ; iplo

g

privilegio , quod füpra vulgus me extulit »

gv

ebufus fum contra Dominum , cujus benen-

Áini

cium hzc fecretio fuit!. . Ego fum ille Vir ;

lll e

qui poftquam ele&us füm , & ftudiis lite-

n

rarum admotus , ut effem /ux mwuudi 5

[

De gravitate peceati.

39

sPapi

fl tevra * nunc ficut f/al infatuatut per pece

eati infamiam pedibus conculcantium prote-

itiimt

at u

ror: & per exempli pravitatem /cut 2gs

faütuus a Deo abduco , quos trahere ad Deum

od

debuiffem ! , , . Tantum malorum ab uno

uqucgmi:

vt

malo ; 47 wzo a&fu, peccati venit . . . Vah $

Quz czcitas infelicem animam tqnuit m

dinhoni

T

O malum omni malo deterius, quam fero t&

cognovi ! quam fero te deteftlor ! . . -

C potui!

Incipit lamentatio anime peccatum fuumm

verius

ni d

agno[centis €? deflentis amare! . , . Conveis

tere anima mea ! Convertere ad Dominurmt

lus ,&

n b

Deum tuum ! .. zZ£us peccati aCtus aver^

ftonis fuüit a Creatore ad creaturam : Con-

ofeatfi

vcertere ad Dominum Deum tuum :

ev9 &

il .

Domine | Quis fimilis tibi ? Et ego £e coze

)&upeki"

tempto obedire meo appetitui malui , quam

'

" fs"

tibi

L

' Mea cula ! . .. Domiue Deus Y

st

coram te curvantur , qui portant orbem !

1 &

F

Ego vero pingui cervice , '& ere&to collo

Vr

contra Omnipotentem cucurri , fimiliter uti

oe *

petulans jumentum contra ftimulum calci-

M (u

t

trans ! Meaculpa! , . - Domine Deus 1neus !

*

fj

Omnia offa mea dicunt mihi

*

Deus eus

Vli'a j

es tu

L

'

catum decalo-

Ego autem per cal

&tl r

gum digito tuo

fcriptum ,

erfequebar fu-

1cX h

& exultabam in rebus pef-

gitivas ftultitias ,

jl

fimis ! Mea snaxima culpa ! . .. Domi-

; zlle V"

zu$ eft , cui non obedivi ! Deus eft , quem

ydis J

contempf(i ! Deminus seus!. Deus aneus , quem

4

deres

/,

;Jt ]

jl

40

D gmvit&e peccati,

dereliqui, a fonte aqua vivs ad cifternas dif*

WIO j

fipatas averfus! . . . Anima fatua ! ingrata!

At ,

füet

impia! .. .

Usquequo infenfibilis eris ad

tantum malum, & tam amarum ? Conver-

temi

tere

*

!

Convertere ad Dominum Deum

€0ttt

tuum

[

* € 9

*

Y

Equidem DD. Sodales , placet hic

'lu&us

off

Sed

D

Deo, & hzc lamenta iratum placant.

parcite vobis ! Summum dolorem non a&us

C0

peecati poftulat. ; . Szatus poftulat , de quofit

n

fii /g

J PUNCTUM Il

ved

[

Confideratur Pcatusv pec;ati.

u

F!.P

Oftquam perfpeximus , quanto dolore

[

digna fit culpa zz a& peccati, ive (übftan-

Qu

tiam actus, five czrcumfdantzas intueamur : non

C2

erit difficile intelligere , in quam lacrymabili

Qu

ftatu verfetur, qui zz /Zatu peccati eft. ,. Dicun-

pu

tur autem illi in ftatu peccati effe, qui 1. poít-

hii

quam peccarunt, 'zoz flatizm per dolorem

W

perfedum , aut legitimam confeffionem re-

fit

£ra&ant peccatum.

2. Qui cito quidem

I

fl

retraCtant peccatum , fed cito etiam re/abun-

Zur , atque propter affiduos relapfus , zreva-

li

(

liter cenfentur nunquam a peccato ceffaffe,

lg

3. Qui ceffant a? a&u , fed' non ab affe&u

dj

ad peccatum ,. quales ordizarie fünt , qui

I

jucrum ex peccato habent, aut quos ad pec-

al

candum égeftatis , vel contemptus zzpatzen-

Y

£j2 trahit,

4. Quizz proximo peccandi peri-

ll(

culos

41

; De gvavitate peccati.

itmos d

eulo, quod fugere poffent , £emere per/fffuut :

Iuen

aut , fi fugere non poffunt , neceffarium con-

; eris l

fuetudini deponendz cozatum adhibere con-

Conyes

temnunt. j. Tandem., qui peccati quidem

) Deut

comfffouis nullius funtrei : per babztum tamen

vivunt in perpetuis ozzz/fozzPus obligationum

üc lr

officii (üi, aut ftatüs,quas/ciuzt, & facile edver-

u

tunt, etíi //;sule veniales fint , (epein mortale

a af

coalefcere , (iveper Zztentionem iu fflatu megli-

3quoät

&t'tie perfeverandi: //veper collecionem €r cu-

suilum omiffionam, cum offcái vegle&lio in gra-

ve damnum reipublicz, aut in grave detrimen-

"

tum honoris Divini redundat,

Primo sodo

i2 flatu peccati per integrum annum vixit

doltt

avid, non citius de poonitentia cogitans,

ubl

quam Prepheta admonuit. — /tero modo pec-

us t

cavit Sau/ per odium erga Davidem , de quo

rymäbfh'

quanquam interdum doluit , tamen continuo

ii

profecutus eít perfecutionem , velut füg poe-

pl

nitentiz poenitens.

Tertio modo peccant

Joloret

fures., qui deprehenfi in. periculo abjiciunt

nem It

farcinam poft. dumetum , non item animum

pitet

refümendi ,. fi perfequentium induftriam fe-

j

fellerint ; peccant 7Aaides, qux ex proftitu-

f

tione corporis vitam füftentant: peccant grz/7-

J

CCMCI

£e$, qui punctum honoris füi in vindidta , &

D

duellis conftituunt , quidquid Evangelium

Iqu

réclamat.

Quavto tiodo vei fant , quotquot

d

ab oculo , a manu , a pede fuo Jcaudalum

patiuntur. —— Volo dicere , quibus aut faz-

yiti

/ W

lia/ritas, aut offcium , aut Fomulitium oc«

y

eafío

511/0;

42

De gravitate peccati.

cafio ruinz eft,

Quinto modo denique i

piaci

ffatu perpetui peccati mortalis ver(antur. Pa*

Non

ventes ,qui per diuturnam cozgivegtiam ( ete

Tuen

fiinlevibus exceffibus ) aut per bonz edu-

[

cationis zzcuriam. liberis füis januam ape-

Hj

riunt ad omnem licentiam. — Verfantur FEii,

Exc

qui verbo , opere , ignavia , inobedientia ,

di

cruditate graviter parentes contriftant , id-

-

Enit

que non per unum vel alterum , /ed per a&us

ego

feequentatos itreverentiz , quorum licet /fz-

quar

gulz levem culpam non füperen

t t Coztzuua-

tü5,.

Ver-

?io tamen fpem bonz frugis evertit.

Bo

fantur /4dvocati , Confiliavii , udices, vel

Nun

officii füi obligationibus zzpares , vel in exe-

hw

cutione /ezzz cum litigantium damno : Sa-

cerdotes ac — Parocbi de fuis reditibus plus

queï

Lj

tuu

quam de Ecclefia , & animabus folliciti

,

ho

Magiffratus , & quisquis preeft ,in abolen-

Cl

dis abufibus , & bonarum legum urgenda

i ii

"r

obíervantia vel improvidus , vel timidus , vel

«t

inefficax.

Atque ex horum numero , quos

Va

jam defcripfi , f quis eft noftrum , dico illi:

X

"dmicel in flatu inimicitie cum Deo es pof-

U

£us, qui flatus. friffiffimus eft, (i fcias : im-

fap

Jéliciffimus , ; i nefcias : borrendus , fi con-

m

temnas.

Iterum ergo Zgcipit Lamentatio

T

anime : aperti funt fontes lacrymarum ;

l

lacryme ejus inmaxillis egus ! . . .

u

2. Si fczs , quod peccati mortalis fis reus ;

obfecro , fierine poteft , ut zz boc ffatu ve

femel /fzcere rideas ; aut velper umam no&eu

Y

placi-

De gravitate peccati.

43

nique i

lacide dormias ? autofficio pacate fungaris?

«ür £

Non tibi quotidie , non in fingula momenta

j (

ruens de Coelo vox in aures clamat : JAeus

ng Cdlï'

es miortis ! & : Deus c/? boffis tuus? . . Heu?

im j

Hoftis Deus 1. Quid . triítius dici poteft 2 . ,

Ó Fl/ll j

Excidifti gratia Dei; infinita ;a&tra eft ! inci-

dientiy

'

diftizz zram Dei : lamentabilis ca/us ett! , , .

i, 1

l

Enim vero , vir bone , experiris, quod dico: &

v tht

ego nunc fcio , quare triftisfit anima tua, &

iet ff

quare conturbette .. Hactenus mzrorem vul-

77772

tus , rugas frontis,ominofum filentium, füugam

Vet*

hominum affe&ui bypocondriaco vribuebarnus,

n VCI

Nunc vero, cum in vifceribus peccatum alas;

i exee

in promptu caufa eft , cur zielazcbolia te tor-

):S(l'

queat .. . Confcientia facit , ut peccacum

$ lllS;

tuum coztrate (it femper . . . Itaque diu;

Jl

no&uque Àic afpe&us cruciat tanquam fero-

abulte

cis füriz , armate crudeli flagro in &teznam

earnificinam,

if cndl

Quocünque pergis , tecum

j ^

eft ; & infelicern. Cainum perfequitur . , .

.

*

j T

Vagus ille per orbem ambulat

nusquam

jj Jl

peccatum abeft ,. . Uxorem ducit: trifti-

*

*

f þü, h

tia ancillatur . . .

Delicias variat

nulla

EL

*

*

nullus eft Ifaac,

fapiunt . . . Gignit filios

[ ov

nullus Azfus. . Ampliffimam urbem condit z

Afil

mens tamen anguíliis premitur . . . Fit

1j

Princeps populi , verentur fübditi , ad nu-

tum obediunt : fola Confcientia relu&tatur ,

f

& quo magis jubetur tacere, magis clamat:

7 [

Caine Y Deus te odit Y Deus odit ! . . To-

: tremit animus : Cazze ! fulmemn

j

nat de die.

ipudi-

ht

44

De ngvitat&pelcmtzi

fa.

émmineb! .. . Aurez ftelle de no&te fulgent:

Tiit (

monet animus : gonz fulgent tibi ! gon tibi !

fit,

. « . Occurrit innocens filiolus: gemit ani-

pei

mus : tüzmam e[fes /fcut. parvulus 1fle Y .. .

.

tem

Latitudo: dominii fe oculis objicit

.

oggerit

mens

*

*

qui

Quam diu bec.? €? quid poffea? . ..

€on

Triftiffimos dies mifer in iftis curbis agit , &

pec

noces infomnes poene . . . Imo poenis nee

(uti

fomnus vacat,

Imago Abelis fomniantem

mul

terrefacit , vindictam a Coelo poftulans . . .

O vita mifera ! & quo diuturnior , eo mife-

[

fare

rior: Veriffime £rZf/is vita , in qua delectat

mibil : affüigunt ormzia hominis animum ;

[17

Dr

Jcientis , fe effe in ftatu peccati gravis . ..

Si autem in hoc ítatu es, 2uzz fcias ve effe:

W

Int

equidem erit vita £rz//if minus: íed multo

infelix magis . / .

Ini

n

3. Infelicem voco , quia tua zgzoram-

diía neque zzzocentem te faciet , neque pe-

lil

Yat

aniteutem.

Qui enim przorzbus quotuov m0-

dis in ftatu peccati funt , o//;vi/ci fortaffe

tür

ad tempus fuz conditionis infortunium pof-

"i

funt : ze/cire non poffünt , . . 74&us . pecca-

pto

del

ii enim , ficut explicavimus, pofitus eft

& [ciente ac volente : igitur,. ni(i vetraZatzo

lv

T

fimiliter a /czente, ac voleute ,'& quidem ef-

ficacitev volente po(ita fuerit : zgmorare ho-

m

mo,non poteft , quod a£us peccati perfeve-

lgh

ret sora/zter , atque adeo tranfierit zz /fa-

p

Ti

tulll rP

Quodí per alia diftra&tus , non

recordatur , in quo ftatu fit animus, peffi-

(l

ma

De gravitate peccati.

4j

filrin

fna ob/ivio eft , . . Nemo enim ideo defis

nit effe reus , quia non recordatur , quod reus

a tii !

ruit a*

fit, . . Predonem dormientem , cum minime

e!ql'

periculi memor eft , Miniftri Juftitiz in carce«

rem rapiunt. . , Major difficultas cum illis eftj

oggcric

lu

)

hn

qui 4uzzto 120do , hoc eft , per coz£zzuatas five

commiffiones, . five omiffiones zere venzales

agl

i m

peccant, quomodo verfari poffint zz /Zatu pec-

eati gyavis , cum nefciant, gurmdo continuata

niantett

D$ o*

multiplicatio levium compleat ma/zrzazm £rd-

vem. .. Certe ffante bac iguovantia videtur

o m

eleQat

ftare non poffe five advertentias Give coufenfus

TU y

plenus, qualis ad peccatum grave requiritur

€x €o capite ; quia non poteft effevoZ/za mali-

YT

" c!fe.'

tia, quz noneft cogzita .. . Hzc interroganti

interrogando refpondeo . . . Alis Oecono-

| ml

mum domi tuz Zege ggavum , quid ex ofi-

cio tibi debeat: certe gnarus effe debet. ..

gt

Iile , ne moleftus confervis fit : neque obfer-

y P

vat, quomodo quilibet füo munere fünga«-

yr me

tur: neque pigros ad opus urget : neque in-

foraté

vigilat infidelibus : emergentia damna. non

inp

profpicit: occafiones jufte lucrandi negligitz

: pm-l'

debitoribus folutionem procraftinantibus con«

.

jus

nivet

.

denique ///7 vivit, zzcurius tuz . ..

Tu mones hominem (xpius : non raro fe-

a i

gnitiem increpas : minaris füpplicium , (à^

j

ignaviam rationibus tuis graviter obfuiffe de-

fjl «

prehenderis , . . Nihil obtines . . . Poftre-

i

mo intra triennium , decies mille lorenorum

)

n

detrimentum qecopomie tu per Bominig

a

BEglis

n

46

De gravztate peccatt.

ferit

negligentiam eveniffe intelligis , . . Qusg-

ro , quid facis? , , , Non tu inertem ceco-

gati

nomum mercedemul&as? non domo gjicis ?

p

t n

noa ad przftandum damnum obftringis, (i

ozes ? . ... Haud dubie : damnum enim ,

ipf

ais ,

& cognitum , & volitum fuit fervo

n

n

pigro» & villico 2zguo , eque ac (i diffipaffet

bona meapo/ztzve, ut prodzgus. . , Atqui nulla

dic

Tar

dcfignari hora, nulla dies poteft,qua tibi gravi-

zer nocuiffe mifer dicatur.: quo jure tam aufte-

€tia

rus esilli ? . . Quid ?Sit damnumZeve ab omifa

p

fionibus //zgulis, inquis: non eft leve a cozzi-

AVL

faty

muatis... lmo attende; quid dicas, Nam ego

neque Zafer continuatasullam video, qua cer-

u

to füerit graviter noxia . . Nulla fit; ais: Quid

qu

tum ? at ipfa coztzzuatzo graviter nocuit. .

dy

$u

-Hoc homo , cum fufcepit officium , zgzora-

ve non potuit : hoc cavere debuit : reus eft,

X

.. .^ Kette judicafti , . . Et-nempe ita eft.

ho

Jia peccatis otuifffouis , etfi advertentia ad. ma-

flat

litiam gravem zz /zzgulis (epe abfit; ideoque

lür

anobis defermézate non quzlibet , fícd illa

ftr

fola , qug per fe /ülam opponitur prxcepto

gravi afffrinativo , damnari ad inferos poffit :

«t

tamen , quod cosgriguatio omuffionum leotum

f

Quii & commz/frozum faücceffive coalefcentium

lür

ad effétium gxaviter prohibitum ) exerceri da

bi

poflit fine. /cientia & adverteztia ad gravem

U

malitiam , non. credo . . . Facz/lius excuti-

lo

tur cogitatio ,

& remoríüs contemnitur ,

fcrw

. quam fitin peccatis , quorum malitia /zzfu

erit,

De gravitate peccatz.

47

' Q!æ'

ferit, hoc eredo . . , Sed Jec facilita$ obli-

m (

gationem /e zz/piczeudi non aufert . . . /z-

0 gics!

Jbicete! continuo , quod fis in ítatu pecca-

tigs,

ti mortalis , citra dubium fcies . , . Hoc

1. 6nity

ipfüm / ormittis , ue /cias , ftulte agis.

J:m

üit (

enim tua ignorantia culpabilis eft , & ficut

Jervo pzgra, ,. & villico iniquo fatalis . . Plus

jifüpaffcz

qi nl

dicam, Affedata , & voluntaria hec igno-

rantia tantum abeft , ut zzzocezftem faciat : ut

ïbigmvi'

m al

etiam faciat zmpanitentem . .. Quis enim de

boni

poenitentia cogitabit, qui ftudiofe intelle&tum

77

avertit, ne cogitetde peccato?. Itaquegu e? in

ftatu peccati, & culpabiliter ze/czr fe effe( eo

m ego

us q

quod fe nunquam examinet) eft z /Za?u , in

s Qii

quo neceffe eít, ut pereat , /Zze verzedio , quan-

Ocui[ "

doquidem zzzocezs effe non poteft : de peziten-

I

n

£ia autem nec cogitationem admittit, . Euge !

reus d

i

Non eft hic ftatus timilis illius, in quo ponitue

homo , qui .poft commiffum lethale crimen

cind

fud T

flatim z amentiam incidit: neque reftitui-

jden

tur fibi etiam füb finem vitz ? Ah ! zzfe/icior

f li

ftatus cogitari non poteft ,. .

v

.4. Poteít tamen cogitari /ce/efffor : &

eft illorum , qui in quam malo ftatu (int ,

Jfctunt : & contemnunt conformiter ad oracu-

1 jl

lum : Zmpius, cum in profundum venerit

rl

peccatovum , contemnit , Prov. 18. Senten-

r

tia horrenda ! Quis enim crederet , poffe

g

hominem & a Fide, & « Katioze adeo de-

feri , ut nec Dei , nec füi ratione habita,

rnnimr !

ü f

per plures. fape hebdemades , menfes , ae

aunos

f

48

JDe gravitate peccati.

i

'annos , fciens & volens , zg /fatu pevpetui

ptov

hom

peccati mortalis. vivat ffge borrore ?. . 'Ta«

men quotac quantos ejusmodi peccatores o«

* |

&vi

diis

nefxculum vidit? , . Heu! Quis, nifi pezitezs ,

oculos Regis fubit, quem fciteffe confcium cri«

Tni

-CI

minum adverfüs graviffimas regni, leges a f&

&i

commifforum ?. . Et ifli rez Deo , in oculisDei

VV

quotidieludunt, rident, jocantur , negotian-

int

tur, quin defcelerum deprecatione vel volune

cit;

tatem füfcipiant: tanta vevereztia Deiettl.. .

Quafi contra fe nihil poffet , aut vellet facere

Omuipotens, ita zftimant: tam nulla eft cura

fhtus

Jfii . . . Si fidem habent: qua fiducia tam diu ad

DT

marginem inferni ambulant , unde crepitum

qiis|

flammarum . audzuzt , & carnifices vedeut

fintn

promptos ad nutum Nemefis , ut temerarios

fum

ludiones in horrendam voraginem igneis ca-

Val

tenis trahant ? . ,

L

Si //dem abjecerunt :

ï

ptot

qua vi Aatzozz obffítunt , evidenter convtne

m

centi, quod non ideo ceífet infernus e/f ,

pj

quia ipfi ceffarunt credere 2 . . . Sed cui

Qu

ego bono ratiocinationes congero adverfum

ln

€0s, qui ogmia argumenta contemnunt : qui

d

sionita amcorum contemnunt : preces famt-

Vl

liarium contemnunt : Exempla , & autori-

dily

tatem Majorum contemnunt : promiffa -Det

ftiluq

invitantis , & szzas irafcentis contemnunt :

ïien(

pericula proxima sale s0riezdi contemnunt:

UT

imo ultro accerf/unrt in mutuam cgdem proe-

ruentes ad duella : committentes fe longis »

T

atque ad uiftilfimos cafus expofitis ZtZzeriPuss

, Qu

pro-

"

49

be gmvz'tatä pecmfigï

perpetui

provocantes adverfum fe fluvios , ac mariaz

!n ATZ'

homines & belluas : odia & venena : infidias

OTCS 0T

& vim : morbos & mortem , dum fe velgla-

ititt

diis hoflium zz Ze//o, vel ire ac invidiz ini-

cjn a

micorum Zz zegot£is pacis objiciunt, . . San-

qel f

&i Colites , quam horrenda audacia eft fic

culiid

viventium ! quam horrendus coztemptus JDez

aegotiar.-

in tali contemptu füi ! horrorlin

guam üqpefa-

j vl

cit: gpimus a pavorc'tabefcit! "

'lem "

t factl

f. O vere trifffs

.

'

infelix ! horrendus

4 quri

flatus , Status. Peccati! . . in hocflatu i

ydirad

ego aut füm , aut fui: eheu! quis füm ? &

quis fui ? , . . Zuczpit iterum , nec jamante

| c?w:m

) v

(il

finem vitz finietur Lamegtatio azitie peccatum

meam

fuum agnofcentis , €m deflentis amare! . .. In-

Q

vade me Jolor! quantus in corde Redem-

j

ptoris mei vixifti : tantus in meo vive! Statu-

Xcert

qu?

tum eít, ex flatu. peccati tranfire in ftatum

"T

poenitentig. ,. . Falete peccatores , quibus-

Sed N

cum infelix per viam perditionis ftolide am-

dialit

bulavi 1 .. . Heu! Erravi, ficut ovis, quia

jnt

H

"

ibam , qua itur , nonqua eundem eft ! $4/.

vete SS$. Panitentes

e

!

/

ja

In veftro Choro fit mi-

jl

hilocus ! veftra veftigia ofculor ! exempla

gt

7 Ji

fequor! & hoc in horahac ! in loco hoc ! fer-

viendum eft Deo cizo ! . . . Nam volo fal-

t

Cmnunn

Cüyre amilnam THeAI . , quoctique labo-

j

ve conflet. .. . . Initium fiat a cozfeffione

lg^

facio.

jj

4

geuerali , quam Df:o

D

Con-

r

$o

De gravitate peccati.

ili

Colloquium.

gue

Uva me Deus , uttotus lamentum fs s

1!*'7

ua üsque ad mor-

l(l&

JEfu ! vriftis fuit anima t

tem propter peccata mea.

.

Heu ! quanti o*

i

Joris materi

a fuerunttibi ! Ego autem frigeo?.

Ah ! traníeat a me frigus hoc ! . . Angelus»

J

am, accendat

J

qui confolatus eít triftitiam tu

It

meam! . , O malum peccati! o fi te homi-

nes noffent ! ^4us peccati eft actus DEO

one

eni

fumme contumelio(us , five in fua fubftantia,

five in fuis circumftantiis confideretur : &

lil]ïg

fa

ego peccavi

L.5 Status peccati eít ftatus

zvifliffimus ,

fi in hoc ftatu te effe fcias: zz-

U

*X

(i nefcias .: Dorrezdus, fi contem-

U

feliciffimus ,

nas : & ego €

heu! quam diu in hoc ft

atu vi-

'

(i vel

xi! O cite pretevitze ingens labes,

C

femel peccavi lethalite

r !o vita omni morte

JESU !

7j

horrenda magis, fi in peccato hafi!

doloremendet vitam : gratiam intenfi

doloris

[

l

dona, . * Pqter uofler. Sedeamus.

Reflexio,

Spero , tto$. e[fe auditos. Mibi jam corþe;

oculos liguefcens fluit. — Cooperemur gratia.

Magnus dolor sgza gratza effl. Coopeves

agur grvatig , €» dolovem , pro quooravi*

snus , jam pra&lice exerceamus. — Dolor cito

ll

[

emendat. vitam prateritam , & // cum amo-

1

ve conjun&lus eff , inþ'ar ignis agrum auime

De gvavitate peccati.

$t

ab uvticis E? sisaniis momento purgat : facit-

que, t cigeves pro fimo fint ,a quo terva buc

]üm.n

usque (evilis infpem frugum paratur fpluvia

d m

Jacrymarum fuis temporibus areutem vigent,

[uanti l

. . Interea prodibat Sacerdos ad aram, &

Vg

Director loqui pergens dicebat: 7zgpus Mif-

Angdlli;

J tempus idozeum Byercitzo doloriserit. , .

acoi

- Mf facrifícium propitiatorium ef ex ope-

te ho

veoperato. . Dolentibus, ezzaz erit ex opere

us DO

operantis.

Huic Sacriffcio , cum cruentum

bfdant

evat, adevant duo geuera bomtuum , fideles, &

ür «

zufideles, Hi. cruciabant €7 irridibaut, Chri-

E ftatus

Jfum : quos 2mitantuv , quiper garrulitatem

ia i

& uugas Miffam profanant. Ill condolebant;

contél

G percutientes. peHlora fua , revertebantuv,

at j

Hos imitabimur : atque animo drocul ab

ava in augtlum vecedeutes , cum Publicano ,

iS;W

nni m

confe(fionem. generalem peragemus Deo , ad

l.

2ucrementum . dolovis.

Confiteri Sacerdoti

j d

Jemel, fufficit , /£ vite ffat. Deo utilitey C0f«

Jfitemur quotidie. Confrteamur ! . ,

-

EXERCITIUM

Confeffionis Generalis

TU

o

j yiie

Corau DEO

Cal]p [

füb Miffa,

mooï"?'i'

Mif in tres partes dividimus, tnitium , que«

g 1

diutm , ffnem.

Singulis /impule partes an-

Synopfin

j i

nalium vzte zo/fre njþwdmtf

z

[

0,'

$2

De vigore penitentia.

ebfe

do ,,£ dico Deo: Multa mala feci ! Parsf.

Parum boni! Zars 7J. Parum boni feci; &

LC

hoc ipfüm parum bene ! Zurs 7IT. .. .

Initium Sacrificii Propitiatorii 7TEfus fecit

Me

in monte Oliveti : Sacerdos faczt generali-

ter confitendo peccata. totius Ecclefia mili-

antis contva cavmellt , muudum, €r demo-

zein. Pars hujus Ecclefiz fumus. |(Sungamus

ä

5

voces corde coutvito, €? buiniliato: dicamus :

'Onfiteor DEO Omnipotenti ! Multa

mala feci! Multa. Puer ! multa. J'uvenis!

hi

inulta Z;r! .. . Puer inobediens, mendax, &

contumax quibus petulantiis Parentes meos,ac

Vi

fcrï

Magiftros inftar feri Ismaélis afflixi! . . Juvenis

eheu ! annumtatis decimum fextum cagi ZAite

m

]w

&

uffinodeploro. Sczentiam tunc magis , quam

confc

cientiam curavi: Ariftoteli & Ciceroni re»

It

Evangelio affurrexi : totum

LP

verentius , quam

le

me in hoc ftudium,ut amarer, & amarem, e€

ih:

di. Itacomputrui coram oculis Dei: & exceffe-

i

runt caput meum vepres libidinum; & nulla

Wem

erateradicans manus ! .. Vir,qualis homo? ..

p

qualis civis ?. . qualis fum Chriftianus? . . In

"tti,

quo diffimilis fum illi Judici, qui nec Deumnec

Csl

EG

hominesreverebatur, Luc, 18. . TabulzMoyfis

funt fpeculum, quod infpicere fine horrorenon

vir|

au

poffum . I nunc, homo vane ! & /ava manus,

tanquam fi non invenires caufam mortis JE(u

Qpa

e!orate

n

in te . , Ah ! Orate fratres pro m

De vigore penitentia.

$3

I Ioni

.Obfecro , ut Deus

propitius fit mihi pecþatori !

i fed

« « Multamala feci!, ..

HI'H

Dfu f

Medium Sacvifuz Propitiatorii /;; Crucifi«

ener

xio Chritli, cujus memoriam ÉElevatzo facrae

Mf

Hoftix rezovat.

Surfüm corda! Pz/ius Dez

? jn

fathus eff obediens usque, ad mortem : Sic

ïwzgamuf

Deus dilexit ! . .. Szc bomo diligat ! ..

fioami

*

5

Szc e'go dilexi

« .. Unde amorem probo? , .

99 *

Mul

ïuvmir!

| Coufiteor Deo Ormnipotenti : Parum

a

Eoni feci Y Parum Puer! patum Sfuvezis! param

mayy

F'ir YPuerprzcepta Grammatice follicitius ob-

fervavi, quam przcepta Decalogz : & folcecis-

,]ie

v

mum plus horrdi, quam peccatum mortale. . .

155

quam

Juvenis inotio, & nugis llorem zratis decoxi. , ,

Virfimilis füm arbori przter folia nihil haben-

qeront

u

ti. .. Suh fpeciebus panis adoro Corpus JEfu f

qm

: - Anima Chrifti (anCtifica me: Corpus Chri-

Qd

fti (àlva me! .. Su /peciebus vini adoro fangui-

& nu"i

nem JEfu !Sanguis Chrifti inebriame ! . . . In«

wmü!,l

greffus eít /u2 /pec;es Chriftus , fed non d /pe-

n

I

Ci. . . . Pere propter me deícendit de

Codo : vere pro me immolatur. , . Ego

eumnfc

p

J )us

autem honeftate exterza morum contentus;

vzr bonus videri magis , quam effe ftudui. . ,

IME Y

" ,)[(IMI'

- Oravi ad fpeciem : jejunavi ad fpeciem :

n

opera mifericordiz exercui ad fpeciem : vere

Parum loni feci ! . .

, lg

g

D 3

Fi-

$4

De vigore peniteutie.

Yinis Saerifici? Propitiatorii eum fime vite

Chrifli coincidit.. Morteim Cbrif/i Commu-

nio Sacerdotis reprafeutat.

Mors Cbvifli

vatias mibi mteruit , quarum ope nonm folum

0

;

uum faceve , [ed bomum bene , atque cum

x

N

merito facewþo[uw. Fei?.. AbY,

nu

Confiteor Deo omuipotenti ! Parum

fiv

boni feci , €? boc ipfum parum . Leue ! Parum

I

bene Puer! Parum bene. Z'uvenis! Parnm bene

[//7)

l)o/t;

qir!... JEfüsomnia Zezefecit... Vitam JEfu

?via verba comprehendunt; Oravit,;Laboravit,

lia.,

Paffus eft. Omnia bene, . , , . Nam oravit fer-

" [n

venter : laboravit zPenter : Paffus eít fortzter.

Tien

Aj

. « Ego,incujus animam toties JEfus ingredi-

tur, quandotandem ceffabo effe Ezo ? Quando

fu.

]E(us vivetinme?. Oravi,fed irreverenter, &

f

frigide: Domine, non füm dignus! .. LePoravi,

[j

fed invitus, & obiter: Domine, non füm dignus!

izi(ü

( Paffüs fum , fed muliebriterlamentans, &

Ahtf

impatienter : Domine , non füm dignus, qui to-

"ll

ties ex divina menfa zam zzutiliter pafcar, . . .

gibo

JDic verbo , & fanabitur anima mea , anima

lil

languida languore miferabili ! Dze verlo! . .

Ttin

verbo univerfüm creaíti : verbo me recrea :

[5

& deinceps totus a me alius , zu//a | tmala fa-

m.n

eiam: zultumboni : & illud omne va/de Ze-

Wi

Ve. . « Sic fiat! o fiat, & ad huncfinem Je-

ft

sedicat nos omnipotens Deus Pater

Qs

j & Filius

& Spiritqs SanQusl..

Yi

Ccnf

lx

35

De vigore þæm'tentjæ.

i vt

Confideratio

Conmm

j hi

. De Tigore -þcmz'z'mtz'æ*.T :

ur n

F

lfx]!!! (

M

Ulta mala feci1 parum loni ! & loc ife

l

^

fum pavum bene ! Boni füperi ! talis vita ,

nunrquid vita eft Coclo digna ? . . talem tamen;

Bitit

fi verum fateri volumus, plerique viximus. . ;

! Panum

Ergo, zotum nibil valet: 2ncipiamus ab initio ,

nim at

czto incipiamus|. . Vitampreteritam emendat

qm [El

Dolor. . . Doloris fructus eft Spiritus Feniten-

oravit

?2z. . , Poenitentia eft zzizzum vitz melioris. &

mijt

.« Incipiamus a Pzgiteztia... Poenitentia no-

hfonit

men moleftum eft auribus delicatis. Quod enim

Ambrofius de regibus dixit: Peecavzt David ,

n

u

quod [olent veges , fed penitentiam egit David ,

quod non foleut veges : dici de omnibus poteft, . .

erentA

lrlþüïm

Peccant Sautli , quod Jolent bomines : fed pa-

nitentiam agunt Sanchi , quod mon folent bo-

[mdjgnus!

JA06,

"hné$. . . . Attamen, quod non folent , de-

ent. . . . Locutum eft oraculum fine amba-

Js,qUiW'

AFCM- "

gibus : JVz/ penztentiam egevitis, oumes. fini-

Jiter pevibitis! Luc. 13. Sed Poenitentiz ni-

j ii

yh

mirum ( quod ab unguiculis docti fümus ) res

[2

j [Cfm:

a&us (ant,

Dolovem clicuimus

*

Confoffto «

*

zem Ííacerdoti . vel fecimus , vel faciemus :

quit

7

minima apud plerosque cura eft /a&zsfa&io-

Wis. . . Quas Confeffarius przfcripfit , pre-

f

ces perfolviffe contenti, de a/ia pemitenutie

Á fj

Vix cogitamus, . . , Hxc mala zzcuvza eft z

Q

hancimpugno, Ut expugnem ; confideratze

4

,JM-

$6

De vigore Penitentia,

juvabit de rigore poenitentiz proprio. . . iïi.

amhi

goris zodum primum , preceptum - expende-

Voce

mus deinde..., Nolite terreri.

Non petam

tuiti

plus , quam eft neceffe, — Vos fapitis , fi plus

teut

praítatis. Sedeamus,

tün

Dars: T.

lisq

quo

. Füigoris Modus.

Tato

Mnitempore in vere peenitentibus mag-

ties

1.0

nus a?40Y rZgoris apparuit, variustamen,

fiper

nec femper eodem modo exercitus.

4ü Ut-

penjt

1

teri Teflamento pocuitentes imperaverunt fibi

fletum , & plan&tum , & jejunium , & cine-

v

res, & cilicium , ficut de Davide , de Nini-

[/]7

vitis , de Tyriislegimus. z przgcipio Eccle-

CEaT

Jfa fcimus , quam feveri Canones pofiti fint

gidd [

de poenitentiis cum gravi moleftia , & pudo-

hce

re fubeundis. lli tamen hodie exoleverupt ;

(

quia ficut perfecutionum tempore hzc feve-

Tiume

ttt]e

ritas ChrZ/déianos continebatin officio , ne a fide

deficerent : ita poft pacem in Ecclefia factam

üit p

Nunc ;

deterrebat , ne fidem füfciperent.

t ,

poftquam difciplinz rigor ita mitigatus eft

fi

ut przter cenfüras , quas nemo ni(i per come

Cepu

ftumaciam incurrit: & prater opera poenalia ;

al

quorum extra Monafleria vix aliquis ufüus eft :

pa

tandem aliud nihil , nifi quzdam jejunii fpe-

o

cies , & nonnullus ufüs Eleemofynarum fu.

QUL

perfit: neceffe eft., nos effe contentos , fi

tu]

faltem falva fit. effgtia , & penitentia noa

M

omni-

De vigore Panitentis.

7

[0. [ Ri'

omhinb fite penafit , atque prater vacuam

exptute

voceni nihil ; tànquam Chriftus , cum penui-

n petam

tentie Sacramentum inftituit, vivtutem peni-

3

teutio veluti füperfluam eliminaffet.

Ett igi-

tur rigoris neceffarii Modus ex ip(à Sacramen-

£2 , & virtutis natura determinandus , ne mol-

lis quidam Sybarita fe ab obligatione excipiat,

quod in hoc tam delicato dicam , an effemi-.

nato fieculo , przcipue Nobiles , folent, quo-

ju p

ties rzgorez luademus , qui coz///ri eft , (ive

$ tatmeln

fupererogatorius, aut ( latinius ) Z/er , neque

fv

poenitentiz precepto zztrizfecus.

2, Determino geminum, & dico : Rigor

n f

&de

ad veram poenitentiam & /z/fciezs , & nuecef-

j de Nini-

farius alius eft in. Sacramento , alius extra

yn tb

Sacramentum.

In Sacramento vequiritur yz-

ofti t

ida accufatio fui covam legitimo facerdote ,

j

oc eft ,-accufatio poft fedulum Exainen fine

& pudö'

erefita

diffimulatione, fine excufatione , &que circa

numerum , ac circa fpecies peccatorum. $g.

læ C fo'e'

)neg (i]

crilege fibi , füoque pudori parcit , qui vel ta«

à &dur

€et peccatum grave , vel (peciem non expri-

u

mit , vel minuit numerum , vel ita narrat

J

factum , ut ex modo narrandi facer Judex de.

yr t

ceptus id , quod per fe crimen lethale eft, ve.

niale , aut nullum effe exiftimet , propter

plenz advertentie , aut confenfüs defectum,

Jlfus [ ]

yi

Sunt enim , qui Manichzos imitantur, l!

is

Id

quidquid fceleris patrabant , negabant , füa

m

it0S 1

í

culpa contigiffe. Erant E/e&i Seculi , ut Au«

guftinus loquisur, & vocabant fe IpecCHe

j m

f

þi/f.:,

yni

$8

Be rigove Ponitentis.

Qutr

Biles ,' quod dicerent , non fe peccare , fed

fe invitis, füam infe peccare natuvam, incitatam

fiam

tanc

ab aflvis : atqueadeo in fe jam adulterium com-

mitti a /'ezeve ,jam homicidium e Marte, jam

eef

furtum a Mercurio. Similiter agunt , qui ut fe

Ml

— Ó

fs

excufent, femper aceu(ant autfuam zaturan s

auz diábolum , quafi non ex hoc ipfo capite rei

in

In

effent, quod fivezature , five dialolo non refti-

terint. Modus ergo rigoris , quem Deus zztrz

lur

il

Sacvamentum requirit, eft rigida accufatio fui .

. . Verumhzc accufatio a&hus eft : extra Sacra-

Menti

suentum autem etiam requiritur Daditus , per

Thof

tmr

quem Peccator dicitur vivere zz ffatu pami-

;

As

tentie. Sicut enim a&us & flatus peccati : i;a

dime

actus €? flatus penitentia differunt,

3. Porro /fatus penitentie dicitur ffabi-

le geuus vite penitenti conveutens, adeoque

Th«

'Talis illorum

Tüei

fflatus lu&us , ftatus rzgoris.

fuit , qui primis fieculis per feptem, decem,

[

fidi

quindecim annos , antequam ad facram fyna-

xin admittebantur , debebant pu///cam poe-

M.

nitentiam z quatuor ffatiomibus (acceflive

7) |

peragere.,

Prima ftatio erat. ffeztzum , qui

obhï

facis induti , ad fores templi preces ingre-

li

dientium cum lacrymisimplorabant. Altera

L

L

fuit audieutium , quibus licebat cum cate-

$

chumenis ad veftibulum templi confiftere ,

k

fic tamen , ut poft Evangelium difcederent.

li

L

In tertia ftatione concedebatur,pæniremi-

bus , ut usque ad offertorium mauerent.

li

'Tum vero pro/?razi debebant a Sacerdotibus

f

cum

De rigore Peuitentia,

79

att ,l

cum manuum impofitione poft di&atam pas-

incitata

nam benedi&dtionem expetere.

Ad quartam

um o

tandem pertinebant coz//Zeztes: quibus con-

ceffum erat toti MiíTz aífiflere , non tamen

TM

ad meníam Eucharifticam accedere , donec

jquiut

fiadttn

ftatutum tempus in profundo lu&u ; puta ,

capiterei

in multis precibus , in perpetuis jejuniis ,

nonreli

in longis vigiliis ; in chameuniis , hoc eft,

eus t

humi dormientes , & a nuptiis , a conviviis,

atio li.

a baineis , ab omni genere deliciarum abfti-

t J

nentes exegiffent. Tantum rigorem, quod füpra

monui, pia Mater Ecclefia filiorum imbecillita-

, p

tem miferata fuftulit: atque ut obligationem

, jen

egti

ejusmodi poenas fübeundi per indulgentias re-

dimere poffemus, conceffit,

tür. /dh-

4. Verum quid ? Si vera eft quorundam

Theologorum fententia , fic docentium , (i

al

mentem virorum bene infpexi ?

Per hoc ,

; ilonit

, dtttn

ajunt : quod Ecclefia onus publice /2zs-

Jaionis fbb pveflande' vemilevit

Deus

ff

m p

z0n abdicavit fe jure fuo exigendi fatisfatlio-

.

"

€? decipruntar ,

ui credunt,

gt

nem pro [e

obligationem poenitentiz per 27

L

tgentias tol-

T

st

i, eque ac ff credereut , onus confitendi per

éasdem aufevri. «— Indulgeutiarum intentio ac

| Ae

vis imeo confiflit , mom ut per abfolutionem

vf

a peuis moffra alatuv mollities : aut ex faci-

litate veziedii crefcat peccandi audacia : füd

«

ut defcttus virium f/uppleatur : atque per fa-

gnilcn"'

tisfatizon

"

t

es San&orum a. Chriffi mevitis, ut J«

yuz'rf'zus" ; diguificatas eddatur. folutionis pava

s

illa

qi

6o

De vigove Penitentia,

illa, quem moraliter impo[ibile eff ,^ ut mo*

tilus

praftemus,

Unde in omni indulgentia imli-

jne

bita efl bec condiio , profuturam , fi fatisfe-

ditio

at d

ceris , quantum eft in te,

Tu igitur pro

abolendis penis Deo debitis facere / debes , .quod

.

.

pni

moraliter pores

G- Ecdefia per indulgentias

Tl

faciet , quod tu — mon. potes.

Hec eft. dodtina

ERE

la

hd

«perioris "Theologie de indulgentiis , conformiter. ad

mentem "Tiidentini , quod. etfi bec. duo definvoerit ;

p

1. effe in Eccdleffa poteflatezmm indalgentias imper-

24

tiendi. — .2. Illarum ufum effe falutarem : non tamen

Á

«

emifrt monere nos. de neceffitate. fatisfactionis perfo-

j

nalis Seff. 14. c. 2. ubi fic. babet : Ad remiffio-

jidinn

nem plenam & integram peccatorum finema-

lo

T y

gnis fletibus noftris , & labore pervenire ne-

quaquam poffumus.

Quis non videt bic pro»

D7

ï,

IE(ul

pofitionem contradidtoriam , dientem : ad remiffio-

nem plenam & integram peccatorum facile

Indulg:;

7

poffumus pervenire , puta , per plenariam in*

dulgentiam : falya aucloritate Concilis [uffineri non

fatito,

Mratyg

p ?

Sdlicet Indulgentia eff gratia , quam

dari indigmis 4c male difpofitis meque. Chriflus

wWli ,

M

vult. , veque. Eccdefta.

Non eff autem dignus

beneficio. debitor ,

ut pro illo Respublia — €x

Wam.

poblico srario folvat totum , quando ipfe

V t

partem folvere per vires poreff , per inertiam

autem

som culr.

Propterea neque — Paulus

2.

Cor.

2»

Indulgentiam

inceffuofo — conce[fit.

Ti

e

e

sifi pofl longum luchum

Neque prima Eccle-

H i

fia 4d. preces. /Martyrum. penas veis. condonaviit

[77

gf diurna — peniteptia jam mageratis t neque

u. us

6l

De vigore Pauitentie.,

j r

ullus Pontifex gratiam indulgentie conce[ft. Per-

i il

fone aut Provincie particulari — tiff , füb con-

atf

ditione operum poenalium faltem aliquorum

ut deceremur , ex — Ecclefie fenfü obligarionem

pur p

g, qi

penitentie per indulgentiam. non. tolli , fed alleoia-

7l,

dul

Quin 9 bedie, cum indulgentie. univerfau

- d

les promulgantur , femper bulla banc clau(ulam

.

.

nitt d

babet

vere poenitentibus , que intelligi non

potef de fola confe[fone , cwm per fe conffet , pue

fniwir.

.

( if

mam condonari mon, poffe , mifi a culpa. abfolutis

P

y f

fe C fíeut. Cardinalis Cajetanus interpretatur ) exe

plicari debet. de illis , — qui pev congruam — fatise

pero-

lls

fatlionem. perfonalem fe difpofuerunt , ut per in-

dulgentiam fapplementum folutionis - accipe*

jnemie

d

rent , cui fe Íolis pares. mon effent.

Iilan qui

: iv

renuumt , uec faltem in voto babent , cum in

re ( uti apud moribundos ) — babere non poffunt 5

yemiii

"Tn

Indulgentiam mon lucrantur ex difpofitionis de-

fediu.

4que ita utilitas indulgentiarum — cum

"TL

penitentie necefTitate comra erimitzationes Lutberi

iyri

Videatur Tour«

l,qm

uiramque megantis conciliatur.

nelli , Amort , Antoine , & alii de hac mate-

(

bu!?il

UI

ria. Si,inquam , hzc doctrina vera eft, quid

E

tuam mollitiem indulgentie juvabunt, ad quas

j

u du

te nunquam difponis ?

"I

p

y. Sequitur , poft fublatum rigorem Ca-

puli

nonicum ,

alium £igo is modum : Ítatuendum

:anf!j]ï' ]

; j

effe , quem qui teneant , dici poflint effé in

flatu penitent;

,

five vivere- [labile genus *ui-

")

€0U veniense

14 . panitét

Quem auteim

: u

L

fta-

yii

62

De vigore .Pæniten;z'æ.

ftatuemus ? Ajo: Modum rigoris non exig

pr

ab omnibus , nec fufficere omnibus euzdez:

tifin

ïa.

Requiri ztati , fexui , viribus , conditioni

vant

1

officio moraliter compoffibilem : & peccato-

rum quantitati , qualitati , ac durationi cum

tigo

"d

congrua proportione correfpondentem. $a.

titt

&i omne Exercitium , & fru&us dignos peni-

ientie a S. Joanne Baptifta Luc. 3. poíftu.

den

f *

L

latos duobus verizs complexi fün

Suffine!

& abfliue| ltaque incommoda tempe(ta:

tis, dolores corporis , labores officii , mo-

leftias ab hominibus, infortunia immittente ,

aut permittente Deo te prementia , in fpiri-.

x.S[

tu poenitentiz Suw/Zze : & dic: 4cerbiora

suevui! ... Jejunia item, & (i quas alias

qua

cenas five Confeffarius , five Ecclefia pre-

ln

Ícribit , /ufZize , neque facile exemptionen

Íeff

admitte . .. Adde his (fi vere teiplum tan-

ced

quam peccati auctorem odifti ) afflictiones vo-

tür,

luntarias, & a teipfo , quod cruciet ; /4/7z6;

prac

veluti Juftitie divinz contra te Executor . .

Thngni

"difiiue praterea. ( nam íolemus per tres

irtt

((

gradus ad peccatum ire, a bonis hujus vite

zeceffariis waníeuntes ad appetenda conmmo-

feci

da, a commodis ad /uperflua , a fuperhtuis

ad probibita) per pcenitentiam ad Dcum re-

Cil,g

diens, abftine « deliczis : & probibitas dam-

Qtr

na , f/aper/uas fuge , co

H

73.

unodis parce uteres

A

neceffiviis contentus vive . . . Adjunge his

(s

(qu£ eft anima poenitentiz ) frequentem repe-

fpün»

idís

W

ticionem do/oris igtergi ad c»xcml,um Dav

per

Derigore Fouttentie.

63

per fingulas no&es uberrimis , atque ama-

p eti

&t

riffimis lacrymis zz fpivitu compunttiomis la-

Qnditi

vantis le&um fuum ; Pf. 6.

lta tenebis ge-

pCCC&EO*

4us vite poenitenti conveniens , &? szodum

10ni t

vigoris habebis, qualem ut habeas vel zz re,

vel certe z fério voto , non datur optio tibi :

m Sv.j-

"4

f

ueceffitas urget, . . Neceffitatem ex pracepto

TU

demonftro, qua eft confiderationis

^r

f Sx'

Pars II.

[empeil'u-

jl , fV

Yttente,

í

Preeceptum. Kiporis,

ia ii

1.QUperfedeo dicere de precepto Rigoris,

Lcerbiti

qualem Zzzzra Sacramentum deícripfi ,

Ws ali

quia illius zece//tas viro Catholico ignota ef-

lia p

fe non poteít , poftquam facrilegam fore con-

ippittt

feffionem , quam vzgzdum Examen non prz-

pluntd

cederet , & rigida accufatio non comitaree

ln

tur, Concilium 'Tridentinum definivit. Soluux

J

/

j

fl

preceptum rigoris extra Sacramentum de-

4l

QUE

monítrandum eít propter illos ,- qui inter

g

virtutezm poenitentig & Sacramentum uon

TO

diftinguentes, totum falutis negotium fe cone

feciffe exiftimant, fi rite confefft fünt,

Error

1 (afllii:'ül'

u )u

eft , quem ex /fde & vatione confuto.

Jan

2. Éx fide conftat , quod per omne pec-

*

catum Deo fiat zzjuvia

*

'atque adeo accipit

jj d

] umï:

Deus 7us fatisfaCtionem exigendi a peccatorez

& quoniam juri activo paffivum femper rc-

unge "

m I

fpondet , neceffe eft , ut ex jure Dei nafca-

tur oJZgatie fatisfaciendi in x€0, & quidem

22

pef

L

64

Devigore Peuitentie.

ineo vigove , quem udex taxaverit , idqüc

bilis :

tam diu, donec fatisfattum t faxe , nifi

tentia

aliunde Deum ceffiffe fuo jure probari poffit.

D ,

Satisfacere fi nolis , debebis f/a£/spa?? , & ira-

lefus

tus. Dominus te tradet tortoribus , 4404du$«

Matth. 10.

planc

que veddes umtv

evfum. debitum ,

ad gt

Ecce hoc //Jes docet.

Ne vero dicas una

ti de

cum reatu culpz etiam zozum reatum poenz

—

tia 2

femper dimitti propter fatisfa&tiones Chridti

ad oj

in Sacramento applicatas ; & propter pceai-

faudi

tentiam .a Sacerdote impofitam , quantum-

1777

vis levem : //des eadem docet , exiítere pur*

thui

Md

atorium , & indulgentiarum ufüm /alubrem

effe. Hinc, quam fit falfa opinio tua, evi-

H.P

denter concludis.

Si enim vera effet , nihil

Q

(

foret, quod ignis ureret :

nibil , quod pet

l

nge

Eft igitur debi-

tiam;

indulgentias remitteretur.

tum tuum ex /íde liquidum , praceptum cla-

—

É

Natio

rum. Placuit Deo , utSacramentum Poeni-

Y€ 7

tentim. non, figut baptismus ; reatam culpz

flgqum

ac poenz fimul deleret, qua cauía eft , cur

Tl «

jllud Patres , quod füpra monui Aaptismum

1..[

laboriofum vocarint.

Toti e|

3. Fidei motiva cre

dibilitatis « Aazioge

At

accedunt ex Períona offenfa, ex Perfona of-

H

fendente , ex ipfius offenfz natura . . ; £a*

O-Wufäh

cilitas venie quis nefcit , quam vilem .petu-

V Q

lantibus fubditis reddat Majeftatem. O/ff«z/ ?

blaSPhg

. . « Profedo nunc ettam plerique homines

AT

anali fant , quia patiezs Deus , & Ponus eh s

fs j

quid fieret ,- fi effet fine ani posna plaéa«

$)

-

jlis;

De vigore Penitentiz,

4 l

bilis ? Itaque quoties ad prdicandam poenis

N

ti d

tentiam Prophetz fünt miffi : ut , qui eft

.Dei , Deo redderetur honor per peccatum

T

lxfus , non ad frigidam pcenitentiam, fed ad

qud-

plan&tum , ad jejunia , ad cilicia , ad cineres,

atb

jcas t

ad gravem luctum hortabantur : quippe cer-

ti de seute Dei , & de re(lituenda reveren-

im pen

s Chil

tia apxii . . . Deinde (ut a Perfona offenfa

ad offeudeutem veniamus ) nunquid , qui of-

" pæni'

gantüt

Jendit y. fi penitens vecipi in gratiam cupit ;

Zenetur promittere poenitentiam J/Zaji/eg ?

jre pI

iubrem

Et qui tenetur Zzé& velle , nunquid ut velit

media quoque ad finem zeceffaráa , obligatur ?

y Wïj

: « Atqui inter hec media z

Z

£

0vre?27 numee

d

!

ro, qui fi fo/?. /apfum non adhibetur , noax

i

onge .aberis a ve/apfa.-

Stabilem poeniten-

r d

tiam zz peuitente mol/i nunquam vidimus . . ,

tund

Ratio eft, quia radix poenitentize Cfiveamor,

p It

five Zizrv | Dez fuerit ) nifi fru&um ferat :

fignum eft, quod profuzde in cor nondefcen-

1 f"lFf

J "

derit : unde facillime contingit , utexarefcat

j

ï[] "m !]

* * * Ipfa preterea. offez/z natura fpe ejus-

modi eft, üt nonunmam tantum,

fed £rzplicem

futi

Á

fatisfa

&ionem rigidiffime poftulet.. .

r

4. Offenfus ef? Deus. . Non füfficit tolli

D

u

offeufam , uii tollatur etiam offenfie caufa ,

n ,pcul

vel occafio proxima.

Pruritus ludendi in

j

j

blasphemias , & perjuria te folet impellere :

hommä)

damnare /ufuz debes.

Converfatio in amo-

u

res illicitos traxit : fugere famzlaritatem de-

!

Jit

bes, Luxus gravibus debitis.familiam one-

b

ravit :

b

4

66

De vigore Panitentia.

*

tonfi

ravit: moderari pompam , &* vite mietloduts.

debes. ltalex poenitentiz exigit . . . Offen-

tifer:

Jus ef pv

OXTIIS.

Non fufficit confiteri in*

pledti

nifi reparatio damni fiat five in cor-

füpra

juriam ,

tiis C

ore , fivein b

onis famz , five in bonis for-

tunz illati.

Non poffum! ais. Vide , ne

ftult

decipias te.

"Nam aliud eft : zoz poffum !

fiti

Aliud : zon facile poffum

L]

!35« Sit. diffical-

-

-

fc h:

teme

tas ; velis,nolis ; fuperanda eft : ita lex pee-

enim

nitentiz exigit . . . Offeufa efl communitas,

alterg

Non fufficit publica füfcep

tio Sacramentorum;

Neceffaria eft pu-

bítate.

ut fcaudalum aboleatur.

blica immutatio zz. zodo vivendi , per quem

ferati

data eft caufa offenfe . .. Scandalum enim

Vcetn

[2

.

peccat

um eít. contrarium charitati

igitut

Toxtu

etiam

libera contizuatio fcandali peccatum | &j

erit , non ceffaturum , donec.

cauía ceífave-

Quam

Qmiffouem es | Dj

rit... Quodfi de peccatis

l

reus:cecus es, nifi videas ,

(atisfaCtionem

pona

er nullas ine

peccat

fieri per nullam confeffionem , p

dulgentias poffe : toram z emeud:

itioue cone

fttjoi

aut otium

dhri

fiffere: ut, quod per incuriam ,

peccaíti , per mu

Itiplicatos labores refarcias.

Eïtiam

jl

L

Ita lex poenitentiz exigit . . .

$. Adde teipfum , bone 'vi

r ! nam tibi

D

Ratio , ita

[

quoque fi peccafti , (icut amorem

yo cii-

Jatisfa&tionem poenitentia i

mperat.

(bnte

de venia per do«

p^ imperat, ur fis f/ecurus

qu j

loris //zcevitatem , cujus nullum eft fignum,

Témif

Pro pena imperat, ut

tinean

fi nulla eft pocna.

Suftitia feverioris judicio te fubtrahas ;

quod

V

: nop

De rigore Penitentia.

67

melt

non fiet, nifi ultro te punias, poftquam fümrga

m

miferatio Judicis optionem fecit, wfrum afe

t

ple&ti, az a £ezpfó puniri velis.

Hic egó' ficut

(iveinat

füpra errorem zzmis confidentium in indulgen-

bonis 1

tiis confutavi

.

r

ita non poffum non damnare

Vidc j

ftultitiam aliorum, qui /atzspatz malunt, quam

y pl

Jatisfacere : palamque fatentur;zz purgatorzum

j d

Íc hanc poenitentie partem differre, Hormines

italenpt

temerarii! Nefcitis , quid eligatis. Geminum

p

enim Purgatorzutm datur , unum poft mortem ,

entorut

alterum in hac vita. ///;40mni poenarum acere

ia ell p

bitate horrendum fierine poteft, utin deli-

eq

berationem eledtionis ab *homine fapiente

jom &

vocetur? /7oc, etíi minoribus tormentis ob-

"EE

noxium fit: animas tamen tot periculis falu-

j ts

tis objicit ,

ut inferni. veftibulum rectius ;

"-

quam Jurgatorium SJufflorum appelles . ,.

Ed

JPoff ttortem Deus animas punit.u£ Sudex

-

sf

xïiSFaam?

poenamque infert cuz refpe&u ad odium, quo

*

peccatum . perfequitur

*

& cum atteutione

r HUIW

jnin ?

proportiomis ad quantitatem , qualitatem ,

durationemque flagitii. "V tibi ! (i per in-

D

ei Tfr

f

ertiam tunc f/e&? potius tua crimina , quam

pleHere nunc . elegeris . . . /z bac vita &

.1gin'

peenam a. Deo expectas , illa vel /zz/us , vel

damni erit.

Paenam [enfus pauciffimi ita pa«

jv

tienter ferunt , ut cum latrgne dicentes: di-

]

hi

gua fathis recipimus ! per. animi equitatem

]i q

d

remifífionem omnium poenarum fine mora ob«

tineant.

Periculum : eft apud . Poenitentig

mpcrah

j

rams ] qu

efores ( fi egre fibi facere non audent ) peri-

l

2

Cgl-

63

JDe 7igore Pæm'tentz'e.

culum , inquam , eft, ne per erumnarum

f

impatientiam ex reis purgatorii rei izferzi

Signt

fiant. . . . Quod(i Deus non /ezf/um affligat ,

ant

fed penam. damni ( quod fere folet erga tepi-

fion

dos poenitentes ) inferat per fuPtratlHonem gva«

LL

zarum abundantium , quas nemini debet:

tenti

atque illis minime , a quibus offenfus nullam

fatisfactionem /Dontaueas accipit : propeab-

| Hon

tijïcn

füm, ut defperem de falute ejusmodi Pufio-

Vtci

num,;qui per fugam w/zrogez Aigoris j ex

37

cauía czvzE facientes evzmzzalem luere zz cute

ferir

mal-;unt,. quod folverg in erepoterant . ,

Ql

- 6. Nos , fi a nobis impetrare non poffu-

uT

litiq

mus , ut mereamur laudem Manaffis , de quo

U

2. Par, 33. Scriptura.dicit : E7 peniteutzam

lis

valde : Saltem. eo nobiscum ri

o

gore agarmus ,

cujus szodum explicavi: & quem efle zece/-

| fifijoy

farium ex fide , ac ratione monítravi, u£ aga*

quus peuitentiam ve&e . . . Non poteft poe*

hn fþ]]

nitentia /Zerzlis auc. Deura placare , aut com

] 01()['11

fcientiam . ,. . Ex fvutiibus cognofcetur,

g d

an viva fit . . . Fructus cozverfoo eft, five

Wterta

suutatio vite , hoc eft , mutatio opzzionums

*

mumæ

mutatio affeffzozum , mutatio morum

*

ita P

E

ut garrulitati füccedat folitudo , pigritiz di-

liti |

igentia , otio labor , luxui modeftia , gulz

Titam

inedia, lufibus le&io , libidini fuga, rapinis

i

eleemofyna , odiis charitas.

Hoec eff mutae

0C

&i dextve Excelfi P. 76. .. . . Mutatio;

Ül

fine qua nunquam fit vera coneer/io , & füe

hii

Y

fpg&t

De i'igore Penitentis,

69

DIatum

fpecta eft omnis contritio , . * Ingcmifciciä 2

iufim

;ingat)

Signum eft cordis nondum vere mutati, , .

anta mutatio fieri /7/e zzulta movtificatione

p u

V T

non poteft : fateor: propterea rzgorez exe

gi

*5 . Etrepeto :

de

Poenitentia //ze peza pocni-

; ul

tentiz fimulacrum eft , non pésnitentid « 3.4

Homo peccator reus eft zorzis : & tu a mor-

p

i Duít

iificatzoge abíolves ? . . , Abfit !

Poteftlate

vicaria fupremi Judicis eja! utere adverfüm

$u

4 al

te : rZgide age . . - Scis , quod Zudex iz-

Jerior , & delegatus jus. dammandi quidem

€x legum regula habeat : us aggratiaudi au-

tem non habeat,

Itaque &i vis Deo cum ff«

x Poml'

ducia dicere ;

*

DomineY pvopitus effo mibz !

dequ

jl

Oro te: zol P

ropitzus effe tibi . . .. Vita mol-

lis non cft vita poenitentis . . , Poenitentia

garmib

(ior rigoyzs probat! . ..

je t

L

j

.T. gam ite domum , Domini mei ! Sed

4

in fpiritu compun&ionis ze.

a

Zies iffa dies

doloris e?. . Dolorem alet vutninatio £0Y UIl '

Ycetin

Í

que dea&u , C? ftatu peccati audiffis. — Re-

[t, N

cogztate amnos veflros in amava amuavitudine

WM)

!)

nnUne vefive , donec bova moneat , 4 vedea-

Us .. Redibitis autem hora ada , €? vedi-

jg d

bitis cum propoftto emeudandi vitam prate-

gulæ

ritam , & Joc cito . . . Convillis de bac [2

rapi!

ritate : Multa mala feci : parum: boni

&

n

hoc ipfüm parum bene ! zoz erz? difficilis bec -

þt/l!llf? !

vefolutio: 'Totum nihil valet ; incipiamus ab

i i

initio ! Hodie iucipzermus.

h

B3

Diffe»

De vita tholli.

um

Du

Differtatio :

f

De vita molli.

n

Hodie incipiemus ! Quid indipiemus ? vitam

novam.

[

Sic enim fimioimus . Exercitia 7Mae

tuütina , mau[íea de vita praterita plemi , di-

8

centes : totum nihil valet: incipiamus ab

L

t

initio ! . . . . Sepe hboc ipfum — decresvimus

.

Y

fa&um eft nihil . . . Quis impedrvit ? Ace-

dia impedivit , inimica. contentionis neceffarie

[/

*s

«d celum : inimica. penitentie & laboris : mater

Vitz mollis: amica nugarum , 68 otii ; um4

li

emnis flultitie , omnisque inertie radix , ex quá

p

u

pullulevit faftidium in vepellendis tentatiombus y

L

& pufillanimitas in fuperaudis difficultatibus $

L

unde fadium eff , ut multa mala fecerimus;

parum boni , & hoc ipfum parum bene.

)

[

Jumo bodie mane , etfi non dubito , quim. ea

g

que de peccato medirati fumus , innocen-

tes borrore , reos dolore -«vehementer concuf-

—

ferint: ( AGus . enim «que. 4c ftatus peccati

digna

omm abominatione materia funt ) t4-

il

men que de rigore poenitentiz confideravis

mus : num frmiliter omnes probauerint^y ba*

beo argumenta , cur ambigam « « «« Rigor

auflevum — «vocabulum eff , — quod delicatas 4ue

[

fes offeudit. ;

& dolhima de . poenitentia

€xterna

conjungenda

interne modum — vit4

bum

f

condemmat , quem Nobiles ac . Literati pl-

füt tenent , mollem , im otio 4 deliis s

LT

um

-

De vita mo]lz'.

Z

1

eum fugà laborum , & faffidio dexvotionis ..« .

Domini Y Quid fimile fi reperitis in cordibus oee

ffris cum affelione ad pugas ,. & averfione

a feriis : certi effote 1 Acedia midulatur n

anima . .. ltaque mibil vefert , feu placuerims

! vitm

feu non : do&trina. mea^non eft mea , fed

iM Mij

ejus , qui mifit me joam.7. Ej dotrima

ini jb

mus «

n

D. N. . C. qui vite molli exemplo fuo per

fotam vitam contradixit , faCtis magis , quam

UE

verbis clamans : Contendite intrare ! 4ngu-

722

*

*

neceffarius. labor Y

if

fía eff. porta : ia difficilis

. .. Concludite ex bis printipiis , an

vitamol-

nj

TEU

lis.(it vita innocens , & cwm fpe Celi com-

poni queat .. . Ego im bac innocentia mul-

TI

i

tam materiam poenitentig «ideo . . Exami

nemus; 6 intelligetis , que de mece[ftate rigo-

IT

ris dixi ; effe in omni Rigore vera . . Certes

ogrntà

qui vivit vitam mollem , qualem acedia fua-

det , neque eft fervus Dei , neque exit. . Utrum-

u u

Sedeamus.

j

que demonftro,

"EL

Pars L.

u

in )

EX

olliter vivit , uon. ef Servus

v;j/t!d"v"*'

| Quz 7

; ij li

DLf

x

| Rjgol

Erowus piger non - [)l-vatur

: ego fum . fer-

ts P

1'.18

*

!

dice-

vus piger

ergo mon.— (aloabor

onjttt

bam heri, & rogabam vos , ut quisque in-

"E

fpiciens fe interroget ferio : ^4» peffit negare

"

THinorem,

7

Hodie docceo , quis fit feruus piger »

ncme.

dzlidþ ]

H

4

]

73

De vz'taï tttoll.

nempe qui ex 7cediz con/ilio vitam mollem

vivit.

Nego, talem Servis Dei poffe ad-

Du

numerari , quippe ex cujus judicio fervus

ne |

O puger & nullus, idem funt , . .. Intelligoau-

VÁtri

tem nomine dvitz mo/fi non vitam , qualem

vitc

vivunt , qui de/iciis probibitis inhiant,

Ne-

lat

que enim de his 4u//o effe poteft , an

cep

fint Sery: Dei . .. . Paulus eos zmimicos

Vi

Crucis. Chrifii appellat quorum Déus ven-

n6

ter eft, Phil,. 3. . . . Sed neque de illis lo«

dhí

quor , qui congrue ad /sftum , ac Jabores

f(')ll' [

—

xunt.

fuos quamdogue recreationes bozeffas admit-

eu

Relaxári ab intenfione azzzus , & re«

Jii

Ípirare a fatigatione corpus fuis temporibus

d

poftulat: imo virtus Eutrapelie ipüs adeo

LT

Religiofis prefcribit: modo utantur hoe mun-

d

do , &,bonis hujus mundi , qua(.non ute-

pà

rentur , hoc eft , ita , utaffe&io ad illa non

eun

fit nimis fervezs ; & ufus non. nimis- freguens

C

» * » De illis eft fermo mihi , qui zoto a/fe&u

hgn

indelicias , etfi per /e non illicitas , rapiuntur

talis

. cum averfione a feriis : quorum omnis poeue

Moy

occubatio cít edere , bibere , ludere , con-

telic

verfari , faltare, garrire , canere , venari,

itnd

otiari, dormire : qui fere perpetuá vivunt

quir

Bacchanalia : qui negotia ferzg fufcipiunt ra-

Cotty,

70; & perag

untoJifer , aut non nifi per alios;

femper ab ali

Ql

a ad aliam recreationem ( diver-

MT

7072074 ip

( vocant , licet femper zz diverticu-

JZis, & nu

füm

nquam Zz vza fint )feftinantes. De his

[

ncgo, guqd fervi Dei figt. Audiar.,.

itque

. 3. Ho«

JDe vita umolN.

vllen

4. Homo ; ficut a beo ; ita proptey

[ at

iDeuri creatus eft : & quia illum Deus excar-

fetvis

ne fpiritugue compofuit : neceffe eft , ut

pour

utramque . fubffantiain huic fini impendat ;

lm

viresque & animi , & corporis divino famu-

N

latui confecret , ex primo , maximoque prz-

m

cepto: DiAoes ex tota auzza , C ex omnibus

Vif

viribus . . . Quid facit £omo amol/lis ? Deo-

]s V

ne , an fibi vivit ? . . . 'Tres numeramus

Ils

claffes fervorüm Dei. Alii animam' & vires

Jijortt

foli comtemiplationi , alii foli a&fzori , alii vitse

idmit«

ex utraque zzxtz impendunt .. , Cozrfegz-

&te

plativos dicimus , qui eum M(tgda/em ad pe«

,ot'xäus

des Domini quiete confidentes, unice iz ad.

$ al

mivatioge , atque amore rerum divinarum fe

ycmut

occupant , . . Orant, meditantur , legunt ,

on u

píallunt, fcribunt Magnalia Dei .., , Etiam

jl at

cum zagibus laborant , zezs in Coclo eft : &

o

cum edunt , bibunt , dormiunt : cor Deo d«

hzret, . . . Talis eft vita Carthufianorutm ,

jf

| iun[ur

talis Camaldulenfium , talis plerarumque

Monialium : vita ex /Dzritu fuudatiogis An-

l pæHC

j o

gelicz aemula, agenda in fancto otio acbeata fa.«

m

litudine, ad qualem Deus vocat animas fíbi fin«

) vlvum

gulariter charas : neque tamen ad laborem Zoza

qut f

commut;i voxilem ( 6 ftadium precum, & virtutis

cultum excipias ) zeceffarías. Hzc primaeft fpe«

i (IHDSQ

u

cies fervorum Dei. . Ad alteram pertinent,quos

M

rum pars vit« potior (aqua denominatio fit) ;;

D h

adione verfatur. , Horum eftlaborare pro Deo,

atque ejusmodi negotiis fere unice operam

f

ima

n

x

- De vita ttollz.

74

impendere , quz zmmediate , & ex fua nattts

ch

sa ad Dei cultum , aut anirnarum falutem

| h

ordinantur . . . Talis fuit vocatzo Apoftolo-

l t

rum.: & eft hodie illorum , qui congrue ad

p

ratiam vecationis fuüz'ac inftituti , quod

W

rofitentur , predicationi Verbi Divini, &

ql

Sacramentorum adminiftrationi fic vacant ,

f

ut etiam contemplationis exercitamenta , ac

dl

rivatas devotiónes non ad fuum modo , fed

fl

etiam ad aliorum profectum dirigant , mini-

9

me contenti , fi /z/vi fiant ipfi , nifi etiam

[

Salvatores fint. aliorum , non fine comitatu

du

ingreffuri in gaudium Domini fui ,. .. Se-

Wal

qu

itur tertia. Claffis illorum , qui vivunt vi-

tam ex contemplatione ,

& a&tione mixtam,

k

qualis eft. ftatus in fzculo degentium , &

f

I

jam Deo pet

Religionis exercitia , jam bont-

zi propter Deum fervi

entium pro modo con-

i

, ac officii cui-

ditionis , ztatis , fexus , ftatus

libet proprii

. , , Habetis omne genus fer-

lt

vorum Dei.

Quzro , in qua claffe homines

fp

vite mollis amantes collocatis ?. . .

f

dum eft

3. Non offeudere Deum , non

(

fervire Deo.

Aut, fi, quot fünt homines ;

lt

qui me non o

ffendunt, tot funt fervi mei :

f

multas fervorum

Myriades etiam ex princi-

f

ibus numerabo. Servire mihi dicitur , qui

[

& cavet offenfam : & faas vires ad mibi olfe

uendum impendit, . , . Jam vitz mollis

[

amatov quid facit ? .,. Non offenditDeum;

I

dum convivatur, dum ludic , dum dormit.

l

Ce

De vifa molh |

75

E

ilptem

Demus hoc :.& quod vita tnollis non fit vt

Jiagitiofa: imo quod (it vita Zmzocens, permit-

offolo-

tamus interea.

*

*

nego , quod Pomo deliciofus

e ad

aut corpus , aut animam , Deo , pro Deo ,

,qui

vel propter Deum adhibeat, .. . Aut age !

i, &

quando tandem Dez caufa ( nam quid /uz cau-

3cant y

fa faciat , aut patiatur, non quarimus ) quan-

t d

do ille ZDez caufa fatigat pedeszz ? quando ma-

,'0)&

num operi applicat ? ocu/os & auves ,. memo-

miti

viam & iutelle&um quando acuit , ut Dei de

etiati

fe voluntatem' cognoícat ? . . Pzgzlat inter-

jitati

dum : fed pro lite feliciter tranfigenda. ad fa-

o

miliz honorem,

Sudat : fed in venatione da-

n v

marum.

Efurit:íed ex arbitrio Medici. Za-

ia

Lborat, & quidquid pro/e eft, agit per /e

p3

L

u

fed quz ad Deum pertinent , per alios facit. «

n

Euge'! ex quo titulo tu talem fervis Dei ad-

od

numeras?,.,

:]] ul

4« Orat aliguando : fed orat , nec devo-

P

y t

£e , nec dzu.

Labiis honorat Deum

*

cor ad

,mines

epulas , ad muficam, ad lufüm, ad fylvam, ad

.

fomnum feftinat.

Dices

*

eum ad claffem

meü

Contemplautium pertinere ? .. Fortaffe z vz«

jne y

te ad?ve negotiis propter Dewmíe occupat ,

m :

fi non immediate ?ro Deo ? Dicat ipíe , qua.

j

fronte pro Deo , vel propter Deum OCCuparj

qm

fe jactet , qui feria obiter agit & ad /Deciem s

T

catera fofos dies confumit 2v zugis ?. .. Vi.

molliS

ta noflra Z;Zer eft , ex quo olim judicabimur.

)gufül

tanquam ex /erze auuatzuim noftri famulatus, ,

Librum componunt vocales ; confonantes , &

pe

inters

76

De vita mollf.

interpun&tiones, . . ocales funt aCtiones ex

fed

fua natura fan&s. . .. Confonantes (ant a&tio-

Tüd

nes ferize per Ponam znteutiouem , utíic lo-

cip

quar ,canonizatz. .. Recreationes nomine zz-

n

zevpuuclionum appello , congrue ad tritum di-

verbium : Zz£

D

one tuis nonnuuquam gaudia

curis! . . Jam

t

otus vite mez liber poené

Xl

ex inevis interpuntliomibus compofitus. effet,

[7,

qua fronte auderem in judicio pro mea jufti-

7)

ficatione tale inftrumentum proferre? , . Ec

talis vita , fi hodie de(ineret : obfecro ! non

[////

Setu

in pun&um exclamationis delinerev? .. . Sit:

non fint inhonefte recreationes mez: fi zzmie

dicg

füty

fint, jam zateria penmitentie funt. . . . lta

Deus exerplo docuit , quiescens Dze Septima

W

Àl

tandem , poftquam /ex zzfegros operi erea-

tionis impenderat.

Qui facit contrarium , &

nill

h

unatm folam vite partem in negotiis feriis, /ex

J

veligua$ autem in nugis agit: eum nego (al-

1Cati

vari poffe, . . Ita /77es affirmat. Qnuis enim ta-

lem audeat fervum Zozum ac fidelem vocare ,

ti (i

älvæ

qualis intrare in gaudium Domini mereatur ?

]ta ipfa &atzo evincit.

Certum eftenim, Ke-

— —€

MT

"

[n

lg

creationes non effe licitas titulo //zis : quia

«

nemo propterzllas creatur. — Licite igitur funt

tryy

titulo AMediz ad finem , hoc eft , ad' Jabovem.

u N

Cellant ergo effe Zicizz , quando ceffant effe

suedia. .. «Judica, ex hisprincipiis , de more

V,

Vi |

AMuudi,in quo nulli p/us temporis recreatio-

|

nibusimpendunt ; quaimn qui ayzzgrujm impene

dunt labori. .. ,

$. Nes

- De vita molli, '

77

6s u

5. Neque difcrimen hic zgfer þefföms ,

xdio-

fed inter laloves faciendum eft.— Literaci &

c lr

rudes, Heri & fervi , Nobiles & plebeii , Prin-

he il

cipes & fübditi nati fünt: a4 Jaorem,

Servi

unius Dormzni famus. orames, , . Ad amandum

mde

Dominum , eique ferviendum ex tota QUITID ,

"u

p

& ex totis virziur ex precepto primo & ma-

CHICE)

Ximo tenemur ozzzes ;

Sed a/zus quidem /fic ,

alius vero fíc. 1. Cor.

jifi

7. Prouta Domino, aut

, B

ad contemplattonem

; aut a a& ozem , aut ad

110l

vite mixte sliquod genus vocati fumus, , ,

Secus , utique nec. azzmam , nec vires Deo

Sit:

dicamus :

It

nec vivimus ex Jfze , propter quem

fümus,, ,

: kz

Nemo vitz füz eft Dominus ; ut

ii

prodigere poffit.

"ddminiffvatoves famus. , ,

au

Adminiftrazor autem, qui, ex bonis fuz admi-

niflrationi commiffis ,

quatuov talenta per-

"ny&

ludum perdit ,

5:/1 l

& quintum denique m Jozum

Dotnuiui adhi

bet: quo jure //Ze/;s appellari me-

T

nf

reatur?.. Concludite , Domini ; quam .mul-

ti (int/ervz pzgrz. Servus piger autem non

dU

ij

falvatur, etiam(i otium ejus de cxtero izzo-«

cens effet. . . Attamen nolite errare,

Otium

k

vite ollis non eft innocens otium. . , Reum

W

at

eft de multis peccatis ozzi/frons , quz faciunt

Jervum pigrum : & accedent paulo poft mul.

tl

d

ta peccata conmmifffouis , ex quibus fit ferpus

7ualus, , . Sequitur , quod.dicebam : Amator

u

jtlo

vits mollis geque eff fervus ,Dei,.qegge érit.

p

Pare

(

De vita mollz.

73

buí

Pa I

n[

t*

Qgtz' mollter vivit, muuquam erit

nu

Servous Dei.

38

d

f?rtionis ratio in ipfa vitz de'licïiof'æ'me

e

1.AS

[

tura continecur, five illam in (ua origi-

ne, & profecutione : five in effe&tis intuea-

üi

J

mur. , .. Origigem vitx mollis in neglecta

edücatione invenio.

Profecutionem video a

[

lu)

lucris injuftis cum damno tertii füftentari. . .

Effi&lus experientia duos loquitur , docens,

Pom

p

quod homo mollis circa amime pericula ne-

que cautus (fit, neque magnanimus. . . Exhis

Tum

atebit ad naufeam , utrum deliciz mollium

t

fint delicie iumocentes. O fpes inanes! o va-

Bu

-

p

na jactantia! o mifera czcitas! A;tendite s

tione

2. Et primum quidem rariffime illi., qüi.—

,

bus rigida educaiio obtigit , cum incipiunt effe

(ice

fi juris, rariffime , inquam , ad amorem otii

m

üby

ac voluptatum rapiuntur, faltem (i vzgor? i//i

lls

quem fortafle triítis egeftas imperavit , pru»

inf]

deuns Pater , aut bona Mater ia moniía addi-

d

derunt, tenerum alumnum per Chriftianz

Tits

Philofophiz principia docentes ex meceffitate

us

virtutem facere , hominemque non a forfüu-

D

sis, fed a moribus xítimare. . . Primz opz-

Wi

^Hienes, & primz affeclioues fcimus , quam ro-

| tit

buftas

[tem

De ,fvz'.ta mol)i.

79

buftas viresvin ultimam usque etatem exerant.

». Itaque qui /aZorem faftidiunt , ormnemque vi-

[ dni

t felicitatem zz diver/fouilus, quas vocant;po-

nunt, ne(cientes , quaratione aliter horas fuas

agere jucunde poflint: nz illi manifefte pro-

dunt, quod a^zzcuzabuks erronea axiomata

Yofeti

cum lacte biberint, a quo fimiliter erronei affe«

m

&usnutriti fint... Animas hominum zz perfe-

intace

élione mature xquales effe Philofophi docent,

lchech

Juequalitas operationum tribuitur offcine , id

jdeo 1

eft, corpori,cujus diverfitas in organistanquam

al'f. D

in inftrumentis efficit diverfitatem actionum. .

Porro, ut perfectior efformetur con(titutio cor«

QCL5,

ii &

poris, multum poffunt Parentes conf';rre, nimi«

, Eati

rum, (i matrimonium inzetate competente con-

mollium

traxerint: fi moderate utantur: (iincibo & potu

s o

menfüram teneant : fi liberi nati a Matre pro-

pria ladtentur: ( /apzezter, putay cum obícrva-

lt

tione temporis, quantitatis , & qualitatis alan-

tur, fi corpus exercere per idoneos motus

l, Q*

jier

doceantur, Et vero indoles , fanitas , forma;

n (

robur viriurh , geítus , inceffus , agilitas, ome

gt

nis morum gratia ab his Parentum induftriis

"m

in filios manat. . . Quodíi hec ita (int, num

eosdem z fezeros ani1105 nihil poffe putabi-

j d

rl

mus? .. [mo omnes hiftoriz docent pripa

puerorum educationi omnia poene & bona, &

uf

l Oml"

mala deberi, . . Ineptz gerulz , qu& quid-

nt (

quid cupediarum aut crepundiorum infans pe-

tit , femper concedunt, ne puellum contri-

;uamm'

i

ftent : prima femina cozfumacie inentibus in»

ferunt,

De vita moll.

F^

ferunt,olim in incorrigibilem licentiarh erue

tipo

turm. .. Mater , quz pueri acediarzin oran-

quid

do non damnat : zmpudentiam in verbis ac

byff

fa&tis non reprehendit : non arguit ofzum:

Nud

cruditatem non ple&tit: z;mpatzeuzam patitur z

&f

Ifmaelem educat, cujus manus contra omnes;

huc

& manus omnium contra ipfüm erunt. . . .

Ini

Pater , qui mores , ftudia, recreationes ado-

diti

lefcentis per fe , aut per moderatorem non

Teda

ordinat: quigeztiezt? atridet : furaztem lau-

| then

dat: Zrafeenti , & vindicanti f[e plaudic: suur-

D

guuranti aut füfarvautiaures benevolas prx-

bet : a Jabore avocat : ad Judicra invitat , vi-

dfie

! Vs

txm beatx imaginem ex Epicuri Prototypo in

putar

tabula rafa depingens : & non Evangelice

Done

Ó

feveritati , (ed ritibus Sybariticis juvenculum

| n

affuefaciens: credite mihi DD, Sodales ! fi-

| Düm

'jium inferno preparat ; & nunquam pupus

fs

ejusmodi ex. Chriftianismi infantia ad virile

robur pertinget ; nunquam zzftra Jémites iz-

Do

ff

zocentie fuüis deliciis fruetur diu, . . S. Au-

Áiere

guftinus ejusmodi pueritiz fuz fata deplo-

t

Tat. . .

3. Nimirum addicatiogem veluptatum;

TmmmA

[ Iaur«

quibus Puer inefcatur , nimis difficilem talis

educatio facit

*

[2

& profecutionem per media

tlongs

honefta - continuandam. impoffibilem reddit

Jumptuum. magnitudo , quos vitee mollis con-

k

"sl

; Übir

ditto exigit, . . . Podere non valent homült

delicati, & sendicare erübefcunt : igitur poft-

ab.

lm.

quam C qqod neceffe eft ) celeriter cufn. P;G*

lut

N

Ae vita smolli.

.SI

4f Qu

i orate

digo 'patrin&mium füum abliguriverunt ,

erbis 40

quid facient ?.. . . Adhuc incedent veltiti

byffo & purpura? ita , fed aliena , non fua,

- gtf

Nuda rifui proftabit cornicula, i mercator ,

pat'uur:

& fàrtor , quod fuum eft, detrahent, . , Ad.

Oro

b

huc epulabuntur quotidie fplendide?-it3, fed

in menfa , quam decepei creditores , aut füb-

nes d

m n

diti oppreffi, atque ad fortem Lazarorum

redadti fternent, . . . Adhuc inter illos nu-

7

770

merabuntur, quiSap. 15, Lu/um effé vitam

j

fuam eflimaverunt : neque crediderunt , íe

effe natos ad feria ? Ita : fed lufüm adornant

p V

;yþo j

vis ac fraus , quia ( quod ibidem fequitur )

putant converfationem vitz füz unice com.

i

ncilut

ponendam effe a2 /ucrum , & oportere unde.

cunque , etiam ex /a/o acquirere, . . Judicate,

lsl

j pupui

num ex orzgize , & profecutiome vitx mollis

fpes prudens ded/uturna imuocentia formari

d vir

poffit,

j l

4. Et perit omnino fpes, (i effe&us con-

$A

fideremus. Dixi: vita mollis facit, ut circa

d

peccandi pericula neque cazzi ,neque sz;ag-

Attifls

namuni fimus, . . Nzbzl mal facio , inquis :

fi laute comedo , fi ludo , (i falto, fi accedo

) (ZHS

Comoedias, fi converfationes amo , fi vena-

medii

tiones, i muficam: quid enim hborüm Decs.

reddü

Jegus prohibet ? Nihilprohibet , fateor . , ,

"u

Obiter tamen dotrinam theologicam certam,

yomil

& ab omnibus fcholis receptam ut notes » V€-

I Poü'

lim : Mu/ta per fe , €? /heculutive boueffa

n pW'

Wut , que per accidens , ? praclice prrobilita

ij

Üutt,

$2

De vita molli.

fiunt. , . Ratio eft, quia que n /Peculatione

[

innot

abfunt czreumflastis , ordinarie accedunt z

raxi: unde a&ionis zzdifferentia tollivur: at-

y'

Qu

quequod per fe bonum erat ex zztegra caufas

toni

malum fit ex aliquo defetfu. . . Gratulortibi, fi.

intertuas delicias tibi hoc non contingat. ..

ape

fiat

Cautiflimusu£ //s,neceffe effe intelligo: 204 //$

vixcredo. .. . Cautela enim cura eft: & cura

bolt

moles, quz torrenti volupratum opponitur. . .

fmq

Difficulter perfüades, fore, ut nunquam diruas

füat

moleftum obicem: neque ad latera füper ripam

pudo

alteratram divageris. .. Deinde, non quzro ,

fis ïm[

quid mali facias , fed num aliquid boni , & illud,

Pene? Nam fiita vivere, uti tu vivis, eft proCoc-

Pitto

l

lo coztendere : nefcio , quid acedia fit. , . Cer-

Q

tiat

tenegare non potes , quod vita ifta (it fleri-

lis : neque a voffe zuptiali decora , fine qua

obed

À

nemo ad Caenam magnam admittitur, . . In-

tta j

trare volentem fi interroget Deus:

uid fe-

flule;

cifli Calo diguum ? age ! Quid refpondebis ?

tis a(

tellit

Hem! quam male &inilla Zceztza, & in ifta

imevtia caveas tibiz... Vab! Quz omnium

l Tetm

innocentiffime videntur JVavzum delicie , ra-

m

z

ro innocentes fünt, -Peccatur azf£e ufum ta-

tïllbm

þäcci » quiaprima caufa movens ordinarie eft

BU

Juvenisimis , & vamttas.

Peccatur z u/u pet

o

inanem ja&autzam pyxidis , & per zurempe-

Iabls

Peccatur o/f?

Gl)[m

vanutiam ex copia pulveris.

ufüm cum fcandalo, quando per fuam ime

OE

portuuztatem ne in templo quidem vicinis li-

T effe devotis,, . Ecce ! odoratus dcelicim

u

cautes-

De'-vim snollt

83

etatitt

cautelam vequirunt: quid de aliorum ienfuur'n

eduntil

innocentiajudicemus? . , ;

(tür t d

j. Accedit , quod delicatus mi

les cjuam -

Tij

cautus e(t ad pericula, ne temere fe objiciat:tam

loribi

timidus effe loleat, (i repente inciderit. . Quid

ingälf- i

ages mifer: fi ex vicino igne fomes inflafhetur ?

.al

fi ambulantemin glacie, & jam lapfantem, dia-

: n

bolus impellat in cafum? fiexempla intueberig

9nitit «

fine pudore peccantium ? fi verba audies flagitia

im dinuà

fua tanquam facinora gloriofa jactantium ? (i

erripin

pudor invadet , quod inter impudentes minus

quart y

fis impudens ? fi amicorum rifus ac fannz tuam

, &illd

fimplicitatem exibilent.? Si Prepofitorum aut

Patronorum imperium communionem fceleris

aC

A

Ccþ

cum minis expofcat ? fi merus inceffat, ne gra-

Ts

tia tui Principis excidas , nifi impia mandanti

( Qu

obediss? (i premensegeftas urgeat , ut jus con-

!

il« l["

tra jus dicas plus offerenti? fi amor honoris po«

ii

(2

ftulet , ut injuriam vindices ? (i miferatio uxo»

]()ndfbis !

ris ac liberorum prohibeat, ne male parta

reftituas ? (iimminens vitz 'aut fànitatis jactu-

,&inifü

j omnilm

raremedium függerat a' confcientia damna-

jiit,

tum ? Quid, inquam, quid ages Troffule, in

Á

talibus rerum circum(tantiis pofitus ? . ..

[

!j

jj

Nimirum cum "dguilomibus certabis tu , qui

avonio$ metuis ? . . . Leozes & uvfos lace-

Tl

r

rabis , qui ad zui/cu/i occurfum pallefeis :, ,

oliatbos in aperto campo profternes , qui

itür Pü,*l

quni

poft valla caftrorum ad Pombum fiffule .con-

tremifcis? . .. Ah! nunquam zzagzus anismus

ll,

haþitac in corpore a d

eliciis effeminato , &a

T

Ea

Chri-

u

84

De vita qollr.

Chriftiang forticudinis ac moftiEcation-ïs, eX-

u

ercitiis nondurato. . , Viri molles cum ad pu-

ditlo

gnam vocantur: moleftias & labores peruefi ,

tütyt

continuo zgpofftbilitatem cum difficultate con-

&tu

fundentes, clamant: /Voz poffum venire! & fimul

re!]

omnes excufànt fe , alius , quia vi//am emit , &

—

feel

experiundz vitz füburbanz defiderio rapitur :

f

alius ; quia Zovesemit & in fpe lucri fuum gau-

VCp

dium habet: alius, quia txorerm duxzt , & tene-

utfi

turamplexibus. O homines imbelles, quibusne

Gu

tantilla quidem impedimenta affe&zozum fupe-

füxde

2

rare eft animus! J/z&oria fui eftopus.Quid tum?

Asl

Qantulacunque requiratur: gu/I swortificatzomi

Quste

fufficiunt vires femzvzri fibi indulgentis, & vitee

Cont

molli affueti. . . Virtus 2 viro dicitur, & vzr a vz.

frian

Siue vineque vir datur , neque virtus: atque

&

adeo neque meritum, neque conftantia. . , Cer-

mile

ta eftveritas: Qui molliter vivunt ; neque funt

gemi

fervi D?i, nec erunt.

purug

B

Epilogus.

tim,

"

quitur , suoderatzonem adhibendam effe in

dt,,.

ufü deliciarum etiam icitarum : & vale-

Qtedja

dicendum non prohibitis modo , fed etiam

füperfluis, atque cogztzruis. . . Recreatio fit

Recreatio , non occupatio ; zediczna , non ci-

bus. Admittatur ráro , acparce , non 4Ho-

tidie , nec ultra dofin , quam prudens 'anim

archiater prefcipüit.. . . Praxis im deter-

minatione ordzz;: diurgi con(ftit , per quem

Mnne,

ztat&

fuum recreationi&us , carumque gugnt

qua-ï'

mti

x*

De vita 1M0olli.-

p

onts tf

m adpe

| qualitati tempus decernatür , congrüe ad con-

, ditionem ac ftatum. . , , Sug corpori horg den-

peed,

finie

tur, nibil obfifto : fed fuz quoque dentur azzme

& fuz negotiis.. . . Nonpoffum ex ordize-vive-

at Gd

re! Ignava vox ! Quid enim fperem a2 zgro, qui

Wmif ;&

fe efle imcurabilem : quid a milite,qui hoftem ef-

ropit

fe invincililem opinatur ?. . vince teipfum; fer-

m

ve piger, & tuam ecediam vince!, . . Vincis te,

&t

ut fias /agusg, ut do&lus, ut déves : cur non ut'Sag-

Jibusit

&'us cvadas? Poffumy & debeo : hec duo tibi per-

qy lp

fuade: & eris ervusZonus. .. . Sinegas te poffé :

jdtum'.

facis injuriam viribus naturz & gratiz, Si nez

fontiti

gas te delere : contradicis Chrifto clamanti :

t

Conteudite! . . . Vi opus eft! vim vita Chrz-

vt

JHani xequirit , & vita Prenitentis. . . . Cur

irattl

ergo non facio mihi vim ? . . 74cedia olffat ,

"

maledi&ta acedia , quz una caufa eft triftiffimi

d

gemitus de vita preterita : Mu/ta smala. feci !

parum boni! & bocipfum parum bene| . . .

Eja ! irafcamur furiz! Íra excitat ad ufüm vi--

rium , & fortes etiam feminas ac pueros fa-

eei

cit.;. . lraftamur! Vivat JEfüs ! suorzatur

T

acedia! . . Surgámus , & ire cau/as. medite-

jetim

mur, z duret, imo ut vertatur zz odiuint. ,

TU l

)

no[] Ü

MEDITATIO II.

g

' De Malo acedice. -

dett

equi

Mane do?afi: materia fuzz acdus , €? flatuspec-

jll i

?. odium

€H.u. Dalo;'isþfilia eà iva,

3

t

W

2

3

fttt.

$6

De 'mnlq acdiæ.

dentii

. fuüi. . Odii obje&um acedia, . , Motivum

odii Odium Dei advev[us acediam, . , Pun-

vt

EoD

G&a tria: Odium Dez Patrs, vmum.

dzum

ct «

Dei Filii , 2dum. Odium Spivitus Santli , eff

Dic

guudum 3tium. VruCtus Aefolutio : volo vi-

lii«

tam przeteritam emendare cito, quocun-

""

que labore conftet ! . . Componite animos

ad atteutionem:. Deus nos videt , Deus Ofov

fiii

Unus

"cedim.. . Imploremus pro gratia , €? di-

el g

camus: veni creator Spiritus! '

Nof

titen

Praludium r. Exbüemus nobis Chvzffum $. di«

mel

Jeipulos , f patiente, C* ovante , dormientes

excitantem cum gemitu:-Simon dormis ?

fceþt

p

non potuifli una hora vigilayc ? Marc. 14.

Dd

Przludium ». Dicamus cum Davide : Domi-

Ier

ae! Secundum mifericordiam tuam vivifi-

Lle

tate

ca me : & cuftodiam teftimonia oris tui !

DX

flan

-P/: 118- . 9

«t

PUNCTUML

'elegi

ttic

Odium Dei Patris adverfus

E

tif

: Acediam.

d(' [/

X.

Atth, 21. Chriftus Pharifzis hanc para-

hij

Q

— bolam loquitur: Zomo quidam babebat

h

duos filios.: €? accedeus ad primum dixit : Fi-

t

Ji! vade bodie : operare in vinea mea V. Ille au-

I

Bem vefpoudens att: uolo ! Poffea. autempani-

tentin —

*

^

De malt; acedim.

87

dentia motus abiit. — Accedeus autm? ad. alte-

Motin

! PUII'

vyum dixit finnlitev.

"At ale vefpoudeus ait :

Eo Dosuzme ! C? non tvit,

Quis ex. duobus fe-

m. Dd

e

*

bt d

cit voluntatem. Patvis? Dicusut Ez

Prümus,

Dicit illis SEfus : amen dico vobis, quia Pue

ivolor

Blicani €? Mevetvices pracedeut vos in vegnum

| qllOCUJ-

Der.

Digna con(ideratione fententia. . Duo

7771

filii Dei Patris füant duo populi , Genrilium

7)

unus , alter Judeorum.

, Uterque vocatus

j ö.jü'p

5

eft ad /aovem.

Vocatz gentes , dixerunt

P

INolo! fed poftea predicantibus Apoftolis pos»

nitentia motz venerunt in Eccle(iam , & ftre-

nl d

nue laborarunt. . . Vocati autem Judzi , fu-

r

fcepto Decalogo, dixerunt: Eo, Dozze! fed

lormis:

zonivevunt | twduit fervare prxceptum , &

j 14r

Dei voluntatem a Chriíto predicatam alacri«

ter exequi: procraftiaabant de die in diem

*

*

T DW"

LegiMoyfis adhzrebant a /peciem : difficul-

n vivl ]

tates autem füfceptioniLegis Chriftianz ob-

"T

Ítantes vincere non audebant,

Quid factum

€ít ? Deus iratus aeediz, Judzis reprobatis ,

legit gentes , ex quibus Publicani ac mere-

trices poenitentes , Judaos cetera innocen-

tiffimos precedent in regnum Dei, . .

j

2. Fallor ? aut hzec Parabola eandem

deodio Déi Patris evga acediam doGrinam

habet , quam minz apocalypticz promulgant

y patt

cum Deus patientius fe ferre frzgzdum. te-

Dd

flatur , quam fepidum malle : Quza. tepidus.

Md

es , incipiam te evotueve ex ove tie0 pre nau-

p

fga ; Apoc: r Ratio

cfþ quia nullum vitium

j

3*

4

intene

t

83

- De malo acedie.

intentionibus Dei pcrtinaciuä repugnat , quath

fitgen:

YOCan

acedia, Singula enim aZoriof? funt,atque adeo

facilius fatZgant peccantem. . Sine multo labo-

Cras!

re, accuris nunquam fuper?us evehiturad Emi«

e [v

nentiaim, cui inhiat; runquam znvzdus emulun

fcatm

fternit, ex cujus felicitate affligitur : nunquam

fhiem

——

navit

avarus pecunias coacervat votis fuis equales :

nunquam /uxurzofus, nunquam gu/ofus fug libi-

lead

dini fatisfacient : nunquam zracunzdus exeque«

gulis

tur vindictam : paflim fe ratio loci aut tempo-

1is [ij

ris: paffim fe homines probi & improbi confiliis

Tfr

male feriatis opponunt: opus eftvi , ut metam

fipien

obtineas : Homopiger & languidus nunquam

foofai

ertinget, . . zced;a fola fine Tabore füftentat

Qu

e: & 6 laborare etiam cogitur , didicit fibi

flt, de'

tioni

parcere, contenta imperiis obtemperaffe ut-

cunque. . . Itaque fape fit , ut cztera vitia

fiem

laffentur in via iniquitatis , & /o/o mutato ob-

fllät'gj

je&o in virtutes vertantur ( datur enim fü-

poui

perbia fancta , invidia fan&ta , avaritia fancta,

Dnp

fanc&ta ira ,. fan&ta gula , fan&ti amores ) ace-

ol

dia fola, quamdiu eft, vitium eft: nemoque

pïæcep

difficilius convertitur ad Deum , quam qui fe

i f

acediz mancipavit, . . In promptu:cauía eft.

(it

Converfio requirit azzmum ffveuuum , qui au-

*

N

deat feipfum , & obftantes moleftias vincere

*

üys 4

ejusmodi victoriis autem a/ii vitioff quidem ;

Wte r

non autem acediofus affüefcit , faltem nifi

Tinty

Cquod fit) comes acedix ad latus eat a/ud

Tf

vitiutm, quod inertiam ftimulet.

A Deofi

ve' *

orerm

Rimulatur : vc? omnino reca;.citrat , lab

x

H

nse;

l

*

BDemahb deedis.

89

it, qua

fingensin precepto : vel procráftinat eerte,

vocanti lentum illud , ac fomnolentum Cras !

itquezd

multoldto

Cras! contumeliofe reponens. Quid? Non

vurdd r

€ft caufa Deo Patri , ex qua ignavo filio ira-

£

i

jtmilum

Ícatur , & oderit? ,,. Suo quemlibet homi-

: Dünguit

nem flatui, fuis officiis euZor JVaturz defti-

s aqult

navit , haud fecus ac c»tere creaturze fingu-

af

1z ad fuos fines produ&te fünt, determinato (in-

gulis certo fempore,quo fervire zzteztzoniFacto-

j exqi

üttemp

ris fui debent //ze dilatione.. . . Pondus, nume-

Y conflis

rum, menfüram, ordinem, modum agendorum

itimetanm

fapientiffimus Conditor univerfi ab zterno di-

mnquam

fpofuit. .. "oJuntate /i211i, quid, quo, t&mporee

qua ratione cuilibet agendum vel omittendum

fofentt

hdïcit [i

fit, declaravit, .. . Solus Peccator huic declara-

tioni fe opponens turbavit rerum ordinem de-

auft t

u

fignatam: Deumque coégit, ut , quem glorise

ii

fuz gradum per voluntatem figni obtinere non

enm.

potuit: per voluntater beneplaciti , cui refifti

i n

non poteft, fibi affereret. . . Qus eft autem

5) u

voluntas /ígni in Deo ? E(t. illa, quam ger

^

d

b'ecepta & confilia nobis manifeftat. . . Et

quis fe preceptis, confiliisve opponit? 24ce«

Ti qül j

a e

77 utique , acedia fola poene , quippe quz

non.audet refiftere violentis affeGtibus rapien-

, uj

tibus ag a&vs probibitos : vel non. vult vin-

cere moleftiam , quz vincenda eft , ne omit«

uidtm

g m

tantur a&us precepti ; vel certeimpedit, ne,

quz facienda funt, fiant Zeze:& fiant zg Zezipos

at n

jl

Yé . . . DixitPiger : Eo Domime. Et nom

p

ivit

r

horat

Fs

LI

D

E

JDe mrzlö acedia,

ivit. " 9 €

Cur non ivit ? Quia hodie non

.

eott

fuit difpofitus

.

quia hodie non /ubuit :

At cras ibit ?

Imo

placi

quia txduit. .. ..

nifef

cras irenon poterit. Turbatuseft ordo, quam

edet

conftituit vo/uztas /(gzi : fuccedit. ordo alius,

quem ftatuit vo/uztas Beueplaciti , & nempe

fii

w

Publicani ac meretrices poenitentes s fem-

Con

ore, quodillis vo/uztas /zg.

:

i

ui de(ïgnavif:, prz-

tati

cedent in RegnumDei . . .

3. Novum hoc lumen eft , & lumen

gen

dere

horrendum . .. . Certam glorize seufuvam

fibi conftituit Deus Pater ,

cum Mundum

ültior

& p

creavit; Eftevidens veritas , quia gloriam

Quan

undequaque infinitam 47 extra intendere

Iuc:

non potuit.

Porto conítitutam menfüram

confequendi medium erat geminum : alterum

fevies eventuum , quam cupiebat volugtas //g*

qu

2iin Deo , fi illi homines & Anugeli obedi-

[i7/7;

vent per bonum ufüm liberi arbitrii: alterum

volnr

Jfevies. eventumm ,

quam abfolute decre-

lis &

verat voluntas bemeplaciti in Deo ex. /uppo-

ter D

fftioue ,. fi .hi aut illi homines aut Angeli

9.

non obedirent,

Dedecuiffet enim Crea-

toris five

ln D

potentiam ,

five fapientiam ,

fi decretam femel menfüram glorim af-

tis f

l

ferere fibi per. aliam, viam nou potuiffet , aut

non voluiffet , poftquam przmam viam ire

fum&

üne

homines & Angeli recufaffent.

Quid fequi-

tur? Mez/üre partem illam , quam Deus a

hr

DN

me exigit , certiffime Deo reddam vel /pon-

Ze Íccundum ordinem voluntatis figni : ve

mjï:

LU

€0»

De malo rtceäz'æ.

9t

odie t

y Julut:

eoafle , ecundum ordinem voluntatis bene-

ic? m

placiti. Luxterribilis / nam hzec veritasma-

nifcftat, quam merito Deus Pater acediam

do,qui

ordo 2

ederit , . , Bonitas Patris , infinita bonitas

facit, ut Deus mallet confequi finem füum

& n

3727

per voluntatem //gzi , feu per precepta , per

confilia , per promiffa, per minas , perinfpi-.

vvit p

rationes

.

.

dcedia autem , hec omnia negli-

gens , facit , ut plane invitus debeat proce-

& lum

yuifirm

dere fecundum — volunt&tem — Zezeplaciti pet

ultionem inobedientiz , & füpplicia congrua

Mandam

ex Paue mutatus in Judicem . . . Superi *

gïoriam

Quam cccus fui, qui tantum acedix malum

mendt?

huc usque nen vidi!

nenfur!m

m

.

'

4. Age , anima i&felix

pone cafum ,

ht J

quod reliquis etiam Creaturis Zifefum arbi-

qi o

tv2u/2 Creator concéfferit , . , Hactenus ex

T

voluntate divini Zezep/aczti , quidquid ab il«

j deff"f

lis fit, aut non fit , agunt , quin poffint ali-

"T

ter agere : . . . Colt enarrant gloriam Dei,

j n

€? opera mamuum . ejus annuntiat fivmmamen-

g Q

tum per ordinatiffimos motus , & converfio-

,icnfiim !

nes fuorura. orbium : 2zes diei eru&lat vers

p ^

bum

€&? mox mo&i indicat fcientiam de

Me[ j at

fummo artifice tam admirabilis machinze , .

j iïf

Pone autem, quod dixi : poffe has creaturas

j g

per abufum. lilertatis Creatori vefiftlere : po-

r v

T

ne Solem per acediem nolle effe Juminare

.

.

vc]fpan

j

l

gnajus

Lunarh per fuperbiam nolle effe /umi»

p

uave mimus: lgnem per imvidiam nolle luces

u

re

92'

Dg nalo acgäiæ.

re aeri

e

.

aquam per avaritiam nolle rigan":

| lm :

ptocr

tetram ; non vides , que per banc reniten

ur E

£iam fecutura, effet pulcherrimi ordinis per

emen

turbatio ? Non intelligis , quantüm glorie

die

fuüx detrimentum ex operis fui deturpatione

volui

Deus pateretur? . . . Atqui o bone, (icut

b*4

ex voluntate Zezeplacitz conftituit Deus cer-

tum ordinem aCtionum zaturalium. congrue

tilij |

*44

2d menfuram glorix femel ele&am : ita ad

|

|

quod

eundem finem defigiavit certam feriem actio-

num bonarum zzoralium ex voluntate /fezz :

. | hfis;

lt n

Et hanc feriem tu . interrumpis vel 7-

Je àgendo , vel zibi] agendo , vel , quod

| £atet|

| Qljus

hodie volebat Deus , differendo z cra-

L

Jeinum

.

adverte , quid füturum fit tibi.

N&tUr

Sith

s« Sol. , fi. . vellet folis

Europzis , non

autem Americanis lucere : Luna (i vellet di-

| dedi

ei, non autem no&i przeffe : Elementa fi vel-

in E

lent locum muüutare : iratus Creator rebelles

me !

in antiquum nibilum redigeret : atque obfe-

l

quentiores famulos ex luto ac pulvere ad

glorie fuz reparationem produceret . . . .

Thine j

»

B

Publicaui

Ecce! hoc eft , quod dicebatur

j7'2'0,(

| tj

€» mevetvices . pracedent vos! Vos , qui ex

voluntate //rgz per acediam fponte non vul-

| T h

Á

tis fervire Deo ad gloriam Mzfericordie : ex

voluntate Jeneplaciti fervietis coacte ad glo-

riam Jutie...

j. Heu me! Pater peccavi! nam quo-

ties (eriem aCtionum , quam mihi per vo-

72 manifeftaveras ,. turbavi , "ia«

: ïuïxtamm fg

duin

De malo acedia.

93

lum agendo.;, uibil agendo , imo & Zþnum

le ripot

atl

procraftinando ! , . . Quousque diffcram igi-

&ur Érendatiomem vite preterite ? . . lllam

n pe

emendat 4o/or : Hodie dzes dolovz$ eft : ho-

m gt

die fiat emendationis

UM ... Hodie

arpzticne

1c,üm1

voluntas //gmi ad dolorem invitat: Obedio

» * * Doleo, Pater mi ! quod zzfeziiogzbus

Peus t

tii$ minus , quam oportebat , refponderim

coyn

: jud

« « « . Maledicta acedia ! tuum eft crimen,

m d

quod ita vixerim , ut de me dicere Pater coe-

ejgäüiï

leftis poffit ," quod de tot aliis dixit : -

tet v fecif] bominem Y . . . Abfit hoe a te

el t

. quod

Pater mi ! Me , Me poenitet f/ui/fe borizem,

cujus merito pudere te poífit ! Poenitet! , ,

n

(i t

verum hodie finis fit focordie mee ...,

*

N

Sit hzc voluntas Zezep/aciti tui , ut , quod

] j nQH

dedifti velle , des perficere ; JEfus Filius tuus

v ?

;ntaüïf?:'

in quo tibi bene complacuit , orat pro

mc.*.*

gl

it d

Itane vero! JEfüs orat pro te? pro ho«

Jret

TO

mineinutili, prootiofo , 5ro fupermumeras

!

!

[

,

[

f

vío, quo orbis fine omni damno carere DO«

yd

teíl- pro/ervo pigro JEfüs orat ? . . . Falle.

]

f0

j

ris homule ! pro ignavo non orat JEfus ;

'. ZAcediam

ficut Deus Pater , fic & Deus

/ ij

Filius odit ; quodeft -

ad glO'

M

*s o Vs

e y»

ii l

PUN-

li

De malo acedie.

94.

PUNCTUM lL

*

frtvun

051j

Odum Dei Filü.

r

qua u

1,( Ollgite, obfecro, novas vires àd me-

2

ditandum ; graviffimam enim quere-

| ecedii

lam ex hac cruce audio.

Que utzlitas ia fan-

; folun

l

t

quine 10£0? Pf. 29. Frigidus horror per offium

medullasfluit. . , Ecce ad tribunal Crucis con-

|

l

Expe

füitutus, juberis reddere rationem Serve pzger !

füs ,.

quomodo talentum pretiofi divini fanguinisad

vidit

lucrum impenderis.. . Redderationem! Que

compel

utilitas ia fangsitie meo , fivetibi ,five aliis per

l, jt

te?.. Heu me! Poenitetme /ecz//é hominem !

alï ipf

dicitPater: Poenitet me redemi//é hominem !

Not a

dicit Filius: quo me verto? . .

ue utiltas z

Vren

.Jauguine sueo ? Miferabilibus modis me tor*

quia

quet bzc quzfítio , quia nefcio , quid refpone

quo |

dere honeíle poffim . . . Finis , quem JE-

Venit

füs patieudo intendit , fuit ,. wt muzdaret fibi

frudu

populum. acceptabilem , [e&atorem . bonorum

L

operutz , Yit. 2. Et ego me invenio in Con-

| tis! p

gregatione hominum pigrorum ; qui , ni(i

| lm

quod aliquoties rofarium dixerint, aut Pfal-

| m

mos per poftam przcipitaverint, non habent,

E

unde fibi blandiantur , quafi opere pretium

Ti

fuiffet ; ut JEfus pro illis fanguinem funde-

[|

B

LOb . Apage

.

turba hominum ignavo-

&t

rum, dedecus , non ornamentum Ecclefie

t

fuünt. .. . Odit Redemptor has fordes , &:

L

Ejícite , clamat,, quem ? fervum gequam ?

Vmin

ita : fed non tantum ; Etiam . fervum pigrum ,

fer-

| De malo accdia,

9f

fervum. zgutzlem ejicite in tenebras exterio-

res ! Me penitet, pro ejusmodi effe mortuum !

que utilitas? ...

"T

2. Quod narro de odio Dei Filii coztra

acediam , non eft conjeCtura , eft veritas noa

im qie

TT

folum ex ferva pigri dammatione comprobas

perdios

ta: fed ex hiftoria Zejfeu folis radiis clarior.

Jtüciste

Expendite narrationis adjuncta.

Efuriit JE-

nepit

fus , ajunt Matthzus c. »1. & Marcus c. 11

neninist

vidit ficum , & accedens , ut famem inde

n! Qu

compefceret , cum nihil inveniffet przter fo»

lis df

lia, iratus maledixit arbori , que continuo

yminem/

ab ipfis radicibus exaruit . , . . Advertite

e

bd

ia

ANon evat tempus ficuum , ait Evangelifta , &

ytlit i

tamen Chriftus quzrebat ficus in atbore ,

js m

quia arbor illa erat fymbolum hominis , a

jd lr

quo (tauquam ab arbore, cujus a arbitrio

n

venit fru&tus, aut non venit ) Deus fémper

u

fru&tum exípectat.

"Tu dicis : Ero pruden-

j Mgram

tior , cum ero feuior: munuc juvenis fum! Ex-

ras! Pro arbore ratzonal; femper eft tempus

j COP'

j

ficaum .. . Tu dicis : Serviam Deo in au-

tumno : in vere mihi vivam ! O arbor mala!

g

j i vml

JEfüs, qui te plantavit in Ecclefia fua , &

rigavit fanguirie füo : Si zz vere xtatis veniat,

undC'

& quzrat fru&tum in te: nec inveniat: quid

jl

j

p

fiet tibi ? , .. Non erat tempus ficuum :

lt

& tamen JEfuüs saledixit ficui , illaque exae

,

Yuit . . . [ntelligis infortunium 5 quod tibi

rdCS D

u

m '

imminet? . ..

ij

gr iif

[

3. Er

— De malo acedia.

4

96

hi 4d

3, Et merito irafceris JESU! homini ïgnavö,

füo d

qui exiftimat dari zezzpus pofle , in quo ferre

tioner

fructum non teneatur. .. .. Cum ero vir , aut

licet

fenex, tunc cogitabo de dignis fruGibus poeni-

Vene:

tentiz! cum ftatum mutabo, etiam mores mu«

dità

tabo!cümero maritus,tuncvivám cafte! cum

vellr

ero Sacerdos ,tunc vivam caute ! cum ero Re-

9243

ligiofüs, tunc ero parcus temporis, & vivam ex

füm .

ordine! ,.. Homo temerarie! Quid putas ?

me; f

Deus, quieft Dominus tuus Zz eutummzo , nun-

J et

uidnone(t Dominus tuus zz vere?. .. Aut, qui

lh]

habet; quod imperet /ezz , non habet , quod

imperet vzro , aut /uvezz ? . . . Aut fortaffe

Wiqte

fmc te

obedire Deo tenetur Maritus , tenetur Sa-

*

L

Homo aütem

4'

Cerdos , tenetur. Religiofus

O

cxlebs aut laicus non tenetur ? ,. . O in-

totam

fenfati juvenes , quis vos fafcinavit , ut ve-

ü$ e

lut pullos Onagri liberos vos effe natos exi-

um

ftimetis!. . . Aliud nostuum , JEíu! exem-

mor [a

plum docet .. , Ecce

L]

1

Hic JEfüs Filius

omin

Dei vivi de coelo defcendens formarm [evvz

dibus |

accepit , ut doceret nos modum ferviendi

li.

Deo , a quo , ut ei ferviremus , creati fümus

| ! lo

|

. .. Hic igitur JEfüs vobis fervis otiofis

lüerit

pigris , lentis, amatoribus nugarum , ofori-

|

l

Ofcin

bus laboris acclamat Herili voce : Quid /a-

|

£is tota die otioff ? . . . Ego Filius Dei vivi!

i

Otayit

Ego Dominus & Magifter vefter : Ego zz /a-

boribus a juventute mea P(. 87. in laboribus

LT

variis atque affeduis füi : & vos, quos (utni-

Vllri

hil de coclo lucrando dicam ) peccatum Ada-

mi

E Qalo ácedia,

97

mi d veftendum in füdore vultüs füi pane

iiigtum

füo damnavit , vos vultis a /alore exemp-

quo at

tionem pretendere ? . . . privilegium , fci-

to Yit al

ib

licet , quia divites , quia nobiles , quia ju-

?

venes eftis , jaCctare

[4

. « » Licentiam otian-

TOE

calteltt

di tanquam de jure per confuetudinem inter

veítrum fimiles introducto audetis afferere ?

m enle

C vivamd

-.« » Corruptela eft , non confüetudo. - Ego

füm Jeritas! Ego füm via! Per me, per

jd p

mea Exempla ( & non eft alius trames ) per

fj)

uea exeuipla itur ad. vitam.

Ego autem zz

At qi

laboribus füi,in variis , & affiduis laboribus,

t quid

ubique & íem

: fottali

per ; poene fine gremifiïonc ,

fine requie . . .

vt

Yo at

4- Et vere ingenuus Pudor genaspingit,

€um vitam JEfu mei infpicio . . Z7rZz verja

,. D

totam componuni : Oravit , laboravit , paf-

]u flf'

fus efll. . Tves amores divinum pectus nimi-

patid

rum penitus occupaverunt, amor orationis, a«

Jp od

mor laboris, & amor crucis . . Difcite fervi a

fs Fl

Domino , quibus affe&zonibuslocum in cor-

g

dibus veflrris dare debeatis , , . Amor org«

feriend

zionis tantus in JEfu fuit , ut , cum diem il-

72[3 [umus

li labor rapuiffet , Nox fervire orationi de-

jj 0005

buerit.. . . Triginta totos annos oravit in

n

officina Jofephi : oravit in templo : oravit in

ul

!

deferto: oravit in foro : oravit in cenaculo :

Dj

eravit in horto: oravit in cruce . . . Cum

g

amore orationis amor /aPorzs certavit .. ,

j

Pueritiam ile fuam , & juveztutem non , ut

y (itt*

nofiri juvenes folent , ftando in foro , va-

;umrï?*'

G

gan-

[

98

De mhla acedia

gando per plateas , garriendo , ludendo ,

[ N]

ettam

dormiendo agebat : totam in officina Patris

0741

fui per labores comgruos /fatui occupabat ,

donec venit hora, qua a vita privata ad

[R

IG

püblicam vocabatur, . . FaQus vir, totum

fequantus erat, laboribus fuz v

ocationis dedit,

t

imit

nunquam ad vacationem aípirans . . Laborabant

pedes, & per itinera fatigabantur : Laborabant

[En

nem

manus, & opera mifericordiz exercebant bene-

faciendo, & fanando omnes: laborabatlingua;

Tem ,

rzdicando poenitentiam , & quod appropin-

v

Theg!

quaffet Regnum Coelorum: Laborabantomnes

vires corporis, & potentiz animz , ut doceren-

Thiétg

demif

tur ignorantes , Converterentur peccatores ,

animarentur jufti, terrerentur. contumaces ,

VoCat

dlum»

füperbi confünderentur . . , Fecitque amor

Crucis , utin his laboribus:non deficeret JE-

| et,

füs , et(i. videret ; laborum mercedem non

| litag l

us

fperandam effe aliam fibi, quam oblocutio-

nes , invidiam , odia , vincula , fputa , fla-

Ubus 1

ttntüs

gia;

fpinas , patibulum , , . Eja! Quis ani-

mus eft vobis , Domini !

ad hanc narratio-

LT

nem ? ,. , JEfus refponfüm a vobis expe-

| adfCl'fcg

&at ad hanc quaítionem : Qu utilitas in his

| itas fn

?

[2

exemplis ? Qwe utilitas 2u [amguime Tneo

| CUm

.. . Per vefiram vos falutem obteftor! Co-

T

gitate-ferio ; quid refpondere velitis , auz

fet fe

| MM [

poffitis, Homo, qui obmutuit , ejectus eft in

tenebreas exteriores, Matth. 22. . « .

lmemu

j. O Maledicta Acedia! tua e

ft cülpa ,

| "üend

on poffim

li

quod refpondere ad guæ&iencm n

r

-Quid

De þmrzlo acedim.

99

2

adento,

«» . Quid dicam enim

*

Equidem oravz

n Pt

etiam ego interdum , fed miíere! , . La-

»cupabzr j

Loravi, fed invitus, & coacte!. . . Ps/ffus

rv d

fum , fed impatienter ! , . . Quz utilitas in

jr, totud

exemplis Chrifti? Nimirum bonos 'illos a7z0-

onisdtd

*e$ acedia non admifit in cor , amores ; qui

aborat

imitationem Chrifli mihi facz/ez; reddidiffent

abordut

.5 Orarem fervezter , fi amavem oratio-

bantkte

nem

*

*

laborarem a/acrzter , i amarem labos

xtlingo

rem : paterer fortiter , fi crucem. amarem

UM

* . * Nuic ( 0. turpe dedecus confeffionis

ntomna

mez! ) Nünc Miffe paulo longius protracta:

docetelt

me tedet ! . Si Breviarium deea occurrit , in-

!

ao

gemiíco

** o

Quoties ad orandum me hora

um

vocat : vel officium adigit : totum pectus fafti-

dium occupat : & veluti de bravio certamen

tqie i

ficert p

eífec , properamus ad finem! ,. , Quz uti«

vm if

litas ih exemplo Chrifli orazzzs totàs noctes ,

oblocuflü'

& usque ad agoniam ? .. . Nunc a labo-

hu , ?

ribus zeceJariis me celetiter expedio, con-

Quist?

tentus officio aut flatui fatisfeciífe

c2em

r

.

ad fpe-

: närfäfiü'

- lábores autem ar&itrarios vel

nullos

ys a

adícifco : velin nugas expendo ! Quz uti-

ifüs in If

litas in exemplo Chrifti /aZorams aifidue ,

ïne "W 4

& cum maxima intenfione virium tam corpo-

ti$ ; quam animi ?. . . Nunc fia longe in.

iv

CO:

L

ftIS y

ter occupationes officii vel ftatus mei fe. 4Mo.

lflia exhibet: Signo crucis contra crucem

; d'

mée munio , & inania folatiola ab hominibus

emendico! Quz utilitas in exemplo Chrifti

j al

n

of

patientis , nec defcendentis de crüce , do.

G 3

Q!ll

RCQ

m

100

De malo acedie.

-

nec dicere poffet : Confummatuti eff ! , .5

Ve

Inops confilii de refponfo , quo me vertam ?

tisin

Obfecro , dicite o boni! Quzrit ex me JE-

guini

fus: Que utihtas im fanguiue meo apud te?

À—Ó—

tum*

Dicite; quid dicere poffim ? . . . Anguftiz

dont

fünt mihi undique ! Maledi&ta Acedia fecit ;

(

Crel

ut neque zgfer iznocentes , neque znter p

Tus

zitenies (erio numerare me audeam! . . .O

tum

calamitas ingens! , . . O Anima nobilis!

R

tüm,

Ergo periit Sanguis JEfu in te ! . . . JESU''

Dygr

Quereus me fedifi laffus :

Redemiflii crucem

: tantus labor jam //fcaffus? . .. Au-

paljus

*

*

diam ego ex oré tuo

Panitet me vedemiffé

bominem hunc? ah ! Ergo ego omnium in-

felicium infeliciffimus füm , quippe qui JE-

l

fum xternum amare non potero : & quem

JEfus eternum amare non volet! ,. .. Par-

fader

ce, o JE(u ! parce fatenti Reo ! abfit , ut

Ons

poeniteat te redemiffe hunc hominem ! . » .

Y

Ecce ! occurrit , quid refpondeam tibiad dif-

Quam .

ficilem Quaftionem : Hec eff utilitas in fan-

tandem ferio poéniteat

0C el

guine tuo , quod me

j

Til

acedie mez!... Hec eff utili

ta$ , quod

fentiam cor accendi in iram heroicam contra

WMiftg

t(l)m

meipfum, ad (atisfaciendum Juftit

iz tug fecun-

lr Y

dum Rigorem Evangelii tui ! . « . Hac eff uti

der

£s5 , quod tandem audiens vocem tuam non o5*

durem cor meum.

Hodie, dixi: hodie in-

At

lüs

cipio vitam novam. [ncipio

.

[

ab emendatione

ma&h

vit preeteritz per dolovem . « .

Eja! Veni S. Spi«

| llh Q

ritus:gratzam doloris intenff dona! , ..

,

[* ]

hæ)

De malo acedia.

TOI

fs

verüm'

Verum feftina lente, /erve prger ! gratia dolo-

tis inten(i eft ingeos gratia,& donum pretio fan-

x m

guinis divini emptum, Acediatua etiam Spiri-

apud t

tumS. offendit, Vide,utrum a offenfo Íperare

hg

donum tam grande poffis. , . Agite, Domini !

ii t

Crefcat lu&us dereatu acedie : ita cor difpone-

TA

intu

mus feliciusad recipiendum Zzzfez/z doloris do-

num. Crefcatlu&tus ! Acedia noftra etiam Spiri-

| no ];

tum $. offendit, nam & ipfe odio acediam , quo

,J

Pater acFilius , eodem odit , quod eft

-

eruin

,l'Au.

PUNCTUM III.

T

um 1l

Odium Spiritus Sancu.

equï.!'

Olite contriflare Spiritum $.* clamat

&qu

I.N

Apoftolus Eph. 4. Quid ita ?, Num

UM

h

cadere triftitia in Spiritum poteft , qui eft

atl

D

fons omnis gaudii? Certe (i poífet, non aliun-

m

!

f

de vehementius contriftaretur Spiritus S.

dul

i

El

quama vitio /je zature directe contrario ,

H i)/ [

hoc eft, a? J4cedia.

Ipfe eft ipfa /u//Zan-

ol

tialis letitia, per quam Pater & Filius ex

; (

suutua cotplacentia beati funt : efít mera vz-

lmwnm

fa, merus aus , merus igzis, quem Chri-

n kcun:

fius venit mittere in terram , ut accendatur.

if

Quid magis repugnat /e£/tie , quam triftitia-

ï

, o^

faftidium , fegnities ? & que res fibi dire..

god.le []

ius opponuntur , quam v//z mors, a&uz

yliti

ina&io, zggi glacies? . . . Intellige , quz

a

illi conventio cum Acedia fit . . , /zs Zzer«

L

tiz , fi Philofophis credimus , nulli Spzrzeui,

l

folis

wb

Xo»

De malo acedia,

folis covporibus ineft. Per hánc vim corpus

VOCAV

refiftit zzo?u; , quantum poteft : nec illi foli,

difplif

quem a//ud corpus , fed etiam , quem Spr-

yitus imprimit , ficut fcriptum eft AG. 7.

1

pigräl

vos femper Spiritui $.. veffflitis

e

Et contin-

ftwh

git Jzc re/iflentia duobus modis , pofitive ,

quar

cum caro contumaciter concupifcit adverfus

Ett

fivi.

Jpiritum , fovendo inclinationes coztrarias :

t

aut zegative per omi(lionem ferii conatus ,

Audi

quo Spiritus ageret cogtra cargem . . . Et

vero tanta hec vis izertie jn carne noftra ,

Tatqat

ut Spiritus /o/ius arbitrii virtute diu obniti

quop

j Ee

non poffit: accedere debet vis gratie , ro-

borantis voluntatem , ne corpus , quod cor-

hjtiy

n

rumpitur , nimis aggravet animam . ..

Quod(ü voluntas recufet cooperari eum gra-

onft

m

tiat visinertie vim gratiz füperat. . . Quid

fequitur ? Viétoria eft in manibus acediz . .

mei f

Àmi

Certe armiftitium fit : d;ffertur Converfio :

T

bodie nihil fiet . . , Hem !. Sic contriftatur

tenti

Spiritus S. & ex hac contriftatione necelie

frud

eft nafci odium Acedie in Spiritu S. cujus gra-

E

fitüy

R

tia nefcit £arda mmolimima . . . Repente fit

fouus de calo , tanqguam advenientis. Spiritus

u-

A

*

2.

vebementis , veplens totam domum ,

f

Si claufam invenerit : prætcrvolat.

Expertä

Qnet

N

eft fpon(a in canticis. Januam pulfavit fpon-

füs: ipfa moram traxit in aperiendo, le&uli

&

amore detenta.

|fn

*

uid fit ? Mox fa&ti poeni-

tens fürgit

*

aperit : fed dilectus jam decli-

&,l

navcrat , Cant, . Quzfivit: & non invenit ;

W

xvoca*

-

JDe qmalo acedie.

103

rim oupt

vocavit illum : at ille non refpondit.

Adeo

c il ol

difplicuit taniilla acedia , . .

z. Conclude , quid füturum fit animz

quem )

elt d7

pigrz , gratiz irrigationes per vim inertiz diu

Et c*

fruftranti. Luc. 13.

leges de alia arbore ;

e

e

, pftth

quam infpiciens Hetus dixit Hortulano

Ecce ! anui tves funt : & (ingulis annis qua-

cic at

pnitririt

fivi fru&tum ex ea : & non inveni.

Succide

COnatis

ergo illam | ut quid tevram occupat! . . .

i u-Ev

Audis fententiam , /erve pzger ? nam de te

Ecce 60. anni funt , ex

« nofttiy

narratur parabola.

fig obni

quo per Spiritus S. gratiam baptismi virtute

án Ecclefia collocatus es,

qtie , T

Quzro fru&um

Laptismi , ait Deus., Fru&tus zuzocentia cft:

quod qu

mam « «

& non invenio . . . Anni jo. fünt , ex quo

i

n

confirmatus es facro chrismate,

Quszro fru-

j Qu

J

j

€um Cozfirmationis.

Fru&us eft pullica

tb"l 1

mei famulatus coz/z/ro : & non invenio. ..

T0

Anni 40. funt , ex quo Sacramenta Pocni-

C

Quzro

ul

rentig & Euchariflie frequentas.

fru&um utriusque Myfterii,

Fructus eft pu-

y t

vita$ confcientie , & e/evatio mentis ad zter-

aj*

na : & non invenio . . . Anni 3o. fünt, ex

at

quo zuatrimonium injift.

Quzro Fructum

j .WWS

gratig Sacramentalis.

Fruc&us eft patzentia

At t

onerum , & pia educatio prolis ; & non in-

Egpem

venio .. Anni 2o.funt, ex quo ordinatus

sic t

es Sacerdos.

Quzro frudum $5. Ordinum.

0 k&ül !

Fru&us eft fervire Deo fervitutem perfectam,

a pe

& Ecclefie fervitutem proficuam : & non in-

a

qde-

NGnio . . , Anni 10. funt , cum extremum

! mgcnit ]

1

[171117 2

«

04.

104

JDe smalo. acedic.

snunclus es.

Lata erat fententia s fucezde zl-

ï

lam! Interceffit aliquis San&torum , & indue

quan

cias impetravit.

Fructus induciarum debuifs

10 oni

fet efTe.cozvev/io. morum s & n

—

non.

Querela amara ! . .

o.n/ inyenio. fe

EV

3. Attamen , quam pátiens eft Spiritus

terti

SanQus ! . . Ipfe zoz u/us tot gratiarum me-

fim

rebatur , ut te tibi relinqueret , imo ut Ju-

iny

ftitiz vindicativa te traderet, etiamfi nullus

Y

acceíTiffec a üfus , qualis 22 facvilego uf Sa-

0moy

cramentorum committitur. . . Quousqueau-

alii;

tem patieris defiderari a te fru&tus tot titulis

quo q

expecatos? . , Per quidquid amas , obfecro !

foríta

dici dj

noli contri(tare Spiritum S. & vi májore vzw

iuertie cxcute !. , Somnus tuus frater Mor-

lts

tis zternz eft ^. . Baptismus ; Ordo , Matri-

Tnorg

monium te pofuerunt in ítatu ,/& jus ad gra-

Qui

$ia vocatiouis dederunt , per quam vires

li

acciperes ad ferenda onera flatus. ,. Hxc

Cia[m

--

gratia vocrtonis non. eít una fimplex gratia *

Tüfi

dïä hÜ

eft feries & cateza gratiarum continuo ex fe

pendentium. . . Bene uteris prima, fecunda;

&Cter

tertia: gratulor ! Sequetur quatta , quinta »

j

fexta. . . Septima uti fi per inertiam negli«

la ml«

gis: Heu ! "rupta eft feries ! diffiliit annulus

Siny

catenz , fortaffis nunquam deinceps reficien»

j

dz! .. Quam profundus eft fomnus homi-

i,

nis , quem , non dico , nulla vox Domini, & ,,

frig

-k:

«

nulla Zrx de Coeclo , fed neque tantus ?refe

inter

Zu$ ,

atque cogcu/fo excitat ! . . Putas,

bis 1

letha

rgo differre2. ..

O

h m,

»

. De mlz?o rwedz*æ;.

lo$.

fictii-

3. Intelligo jam , quid velis Domine ,

A i

quando beatos vocas íervos , quos inveneris

máehul

22 omui vigilia vigilantes Luc. 12. Nempe

QO

non fufficit vigilare in prima vigilia : eque

gravis obligatio eft. vigilandi in fecunda, &

T2

tertia, ut, quacunque hora veneris , cozfe«

jarümt

Jhim tibi aperire poífimus. . . . . Ecce anní

u

£res funt ! Quid fibi hic determinatus nume«

jf nili

rus poftulat ? Non admones mec , quod, ficut

) Mt M

omnia in pondere ,, numero , & meníüura fe-

jsquea

cifti : ita determinatus fit numerus gratiarum;.

oc titul

quo completo, finis fit vife /alutaris , aut

gbfecro .

forfitan etiam vzte zaturalis ? ,. Habent Me-

dici Zzes eriticos , ex quorum obfervatione de

li,ore v

gt M

ftatu morbi judicant propter alterationem hu-

m

morum , quam pro illis diebus expeCtant.

Quid fi Spiritus San&tus fimiliter grazzes cvz«

m

fica$ numerat , aquibus fi egro. nulla effi-

m

H

ciatur mutatio, aCtum fit de falute? , . Heu !

o

G'ratia critica! formidandum Myfterium ! Me-

j g

ini0d "

dianocte illa Virgines fatuas excitavit quidem;

acterruit, fed cui bono ?

f !

u

$. Ah! cui bono? zternoa nuptiis exi-

)

]«

lie miferze füum fomnum luerunt.

Et adhug

s

Simon dormis? Neque ambz aures tinniunt.

i gpnili

pigro ad vocem horrendam : Ae/cio vos? . ,

Domine ' Qaid eft a te nefciri , qui omnia

jj hoD

)lemh' j

fÍcis? . . Sponíe animg mee: ergo zcernum

n

inter nos divortium erit? nam quomodo ama-

bis animam , quam nefcis?. . O infelicium

pu:zs )

omnium infeliciffir

a creatura , quam neícig

G.j

m

)

e

to6

De sialo. aeedia.

Creator , Redemptor , SanGtificator , quia ne-

fcire vult , & poeaitet ceum fecz// hominem ,

cenitet redemi/fé , poenitet Sep&zficafe ! .O

triftis peenitentia , cujus vel fola cogitatio me-

dullam offium ficcet! . . Et tanti mali cau*

8

3

fa acedia fit , 74cedza , vitium , quod vix a

pro!

paucis inter vitia numeratur ? vitium,dequo

De

vix quisquam fe in facro tribunali accufat ?

di

vitium , de quo nemio erubefcit: nemo me-

Deu

tuit malum : nemo remorfüm fentit ? . Enim-

D7

vero J4cedia tanti mali eft caufa , quia /zr-

[D ((v

vus piger mon falvatur : & dcedia fecit , ut

tit, (

Jfim fervus pigev : nam qua fronte poffum ne-

tufiod

are bauc Minorem ? . . Sequitur funefta con-

tt'ols

clufio : ergo zoz fulvabor ! nempe quam diu

Tetq

acediam amo . .. Quousque amabo. autem?

Mul

Exurge iniram anime ! Nemo irafcitur ju-

ipfi

flius , quam qui fibi irafcitur. Nunquam zz

talis

caufa , ratiffime zz 110do hewc ira peccat. . . .

incip

Exurge anime ! neque ut Heli cum filiis egit ;

. * Janguide tecum age. . . //or proprius hane

1777

furiam fovit , qua te Spiritui S, exofum fe-

iti

cit.. Damnetur ad poenitentiam ! Et ne ipfa

D

A

li

poenitentia langueat , ac //ze peza fit. : dam-

netur ad zzzez/um dolorem , ad confeffionem

fil

rigidam , ad' fatisfadionem diuturnam M

u

Nemo me magis lzfit , quam ego: totius Tri-

V

nitatis odio me dignum reddidi ! Luam! fic

b

l

bene me amo. , ..

l

f

Collo-

De talo acedie.

107

Y, quin.

*

homingt,

jf

Colloquium.

ogitatiomer

. Trinitas unus Deus , miferere mei! ..

timal o

g

Si tu pro me tam parum egiffes ,. ac ego

quod s

prote, quis ellem ? , . Ah ! Pater de Coclis

Eium,dw

Deus!üihil effem ! . . Fili Redemptor Mun-

Ji acali

di Deus : Filius irz effem ! . . . Spiritus S,

netmo r

Deus: titio inferni effem ! , , Deus! Secuze

dum mifevicordiam tuam vivifica tue in acediz

i. br

, quia j

exterminium, per quam unam huc usque fte-

1 fecit,l

tit, quod tibi non dixerim : vzvzfica me, €?

offum r

cuflodiam teflimomia tua , & mandata folis

jf

ervis pigris molefta. . . Poenitet in hoc nu-

s quam ^

mero fuiffe .. Poenitet ozte prateritz !..

Multa mala feci!. ,

arum boni!, .& hoc

bo leffmz

nf

ipfüm parüm bene!. .. abfurda hiftoria! ,.

Nunquämf"

talis vita, nunquid vita ? totum nihil valet !

| C(CZL*I"

incipiamus ab initio ! . . Surgamus !

TT

,

Juitium a poenitentia //az,

Homo penitens

gxofum v

autem efé bomo (ibi irafcens.

Tempus ira

.

1

Nemo bodie

g

ef tempus Examinis.

Eja

eubitumeat, nifi prius dixervit fibi : Fatue !

j

af

atque procraftinationem pezrtentie per ine

tenfum dolorem demzaverzt. . Pauite fer-

pl ^*

odus 1

vuim pigvum , pumite fme mifericordia, . .

!l

Hodievaua dies dies doloris fuit.: Dolor eff

jun^

Ire pater.

Ira facit peccatis finem.

Ira«

T(ï Ye

Ícimini ! €? deinceps mioletts peccare.

(j

datuin

us

1068

De fuga acedia.

L

datum fatis ef. Oportet Deo fervire cifo!!

dede

od

Hec vefoluiio fít fruQus diei Vme aóle in

k

DIOS

Dolore ad extevminium acedie , pro emen-

T

datione vit& praeritm, . . . Dies cva/fina

eVit dies amoris , qui zos urgebit , ut [ev-

vinnuus Deo Sevio.

Jta ad extevmiuium

|

acedie ordinabimus vitam preífentem. Utri-

ue cozatui benedicat Deus Pater , & Fi-

ius , & Spiritus Sanctus !

4

Conte

n

AN

Tionn

fl

äO

Q:

)

N

VN

K;:-J-.

r

p

4

rA

E

RUT

.

Tij

ä

Md

s

Hl' TEOW N

)

j tmlw

t'!l]z

pre

toty;

D

Ise

pl

At

1j

^

E

li

b

Dics

De amore Dei.

108

!

vite a

tXotcoi RoX oecteceree o oe t o obete r

t d

, proam

A n t o n n n

Seiosfostosdoeoesfno e o sf sfoeiot

Jj crf

ht ub

yxtermin;ïf!

Dies Il.

ntem U

g, Vi

Laudetur JEfus. Chriftus !

R. in zternum,

Contendite intrare per anguftam portam ! ..

Eff adhovtatio D. N. I.C. .. Contentionis

zomiue intelligit Dominus diligentiam im

Jalutis negotio cito agendo , quod bevi ex-

i

|

pendimus : C? fevio ageudo, quod bodie fla-

4

tuemus. JDies beffevma dies doloris fuit ex

cujus zmpulfa . decrevimus emendave vitam

prateritam , corruptam ab Acedia, gue nos

totzus Tuinitatis odio dignos fecit. Male-

di&a acedíia! . . Dies bodierza dies amo-

ris erzt , ex cujus regulis ordinabimus vitam

prafertem a exfevmizium acedie , qua bo-

auinem inutilem Deo ac Mundo facit. Male-

difla Acedia!. . Ef igitur bujus diei Sco-

$ hec Refolutio: volo fervire Deo, non fo-

f

m cito , fed etiam ferio , quocunque la.

bore conflet. Surgite accendet järvorem-

pe

MEDL

110

De asore Deiz,

| togniti

MEDITATIO I

| üini en

| fed tàp

De amore Dei.

lere nx

T intu

PunGa/uzt duo : Motiva amoris exbzZez Pun-

Beati :

&um Vinum. Modum amandi expezdit adum.

| inam:

Frutlus fjt Fervor amoris.

Cuin S. Fran-

cifco im contemplatioue Dei moffri abforpti

| tesha

tem à

clamemus : Deus meus, & omnia! Deus, &

omnia! Zrerumque cum $. Iguatio : Amo-

DCi, q(

rem tui folum mihi dona: & dives füm fa-

d/l'lifm

quid (

tis ! . Sedeamus.

(ronte

Ti De

PUNCTUM I.

d q

Motiva amoris.:

| fa't'me

| 9 g

1. Bje&um amoris noftri eftunicum, Deur:

; pender

fed ub geminotitulo. Deus amaPilis :

Intra:.

quis non amet? Deus agazs : quis non

tenden

redamet ?... Beati in coelo Deurd zeceffario

PT

amant L. quia illum vident c/ere, & de fa-

7

cie ad faciem , non in enigmate.

2. Quia

40 : v

intelligunt Deum effe bonum purum , bonum

üm d

onize , bonum fummum. ,. . Nempe Donam

teuig()

eít obje&tum voluntatis.

Voluntas ad . illud

Ensa&

propendet, & inclinatur fortzzer , (i cogno-

M

fcit effe bonum fimpliciter : fortius , i cogno-

fcit effe bonum bonis aliis majus : ortz///mes

Qs a

fi cognofcit effe bonum purum , bonum om-

'alig.

ne, bonum fummum.

Tunc enim ( modo

a

cogni-

De amóre Dei.

IIF

cognitio c/ara fit , & nulli dubio , aut formi-

j

dini erroris conjun&ta ) jam non inclinatur ,

fed rapitur per füavem violentiam , cui refi-

,

ftere non eft in poteftate , faltem nifi averte-

re intuitum in aliud objectum poffit , quod

v r

tl

Beati non poffunt.

Itaque difficultas , quam

in amando Deo nos experimur, geminos fon-

n .

tes habet, obícuritatem cognitionis, & erro-

J

ri ulfoj

rem apprehenfioni

Deus,

$. « . Ol/cura eft. cognitio ,

Dei, quia de natura ipfius , & perfectionibus

j Am

"

ad intra poxius fcimus, quid non fint , quam

quid fiat : de perfe&tionibus aZ extra autem

errozee judicamus , & ex operationibus ea-

rum Deum apprehendimus formidabilem ma-

gis, quam amabilem. . .. Verum iftz excu-

fationes funt pulvilli acedz , quos cenfuit fi-

bi , ut quietius dormiat, Auferemus, fi ex-

pendemus , quam agiablem Perfeliones ad

icuva(Jï

T

intra: quam azaater Perfetiones ad extra at- -

tendenti exhibeant,

,s;quisnc

. 2, Dei natura in hac víta non nifi per.

T

NU

ztegatiores a. nobis cognofcitur.

Quid tum ?

ajo : vel folas negationes fufficere ad forman-

)Q

"h

Til

dam de Deo Ideam /umme amalilis. . . In-

telligo ex Ratione & Fide , quod Deus fit

p

HMIM

54

T

li

Ens a fe , non a? a/zo : unus /£ze «uali : xter«

gt

nus //geipitio €7 fipe:immen(üs //ue Jigita.

o

( 00

Ti

zioue ad locum : independens //ne indigentia

ii

opis alieue : immutabilis , invifibilis , immor-

talis , infinitus in omni' genere. perfe&tionis,

g i

(m

Non fufficit , ut exclamem : Quis ?

Quid :

Deus?

cagm'

1124

De atmove Dei.

Deus?.. Nonjamk vel hzc.fola cognitio debet

Ecdefi

amorem appretzative fummum producere , hoc

! Dei u

eft, inclinationem voluntatis Deumpradzce fü-

L

*

peromnia appretiantis, & ideo eligentis mori

bonum

potius, quamDeum offendere? Bozum majus eft

que am

Deus , quam vita mea : igiturrecta Ratio poftu-

rl

Iat, ut zagis,quam vita, ametur,,. Hem ! Ipfie

|

pertee

NVegatione: hoc affirmant . .. Et quid docent

; fileor

afivmatzoues ?

Affirmative Deum effe /ummue

| fidera

amabilesn Coslum, terra , Infernus teftantur, . .

äfüu.r,yä

Quid vero? /z/erzus Deum effe amabilem pr&-

j &IDore |

dicat ? [ta: hoc affirmo. Attendite. . . Pradica-

| fümmo;

taDei affrmativa (ünt, quod fit Potens,Sapiens

lat

Bonus , Dives, Juftus, San&us , & ejusmodi

|

mit! $a

üne flneu

Euge / Quod ex omnibus non elt

| , anj

amabile? . . Potentiam , & Bonitatem Cze

ls eft

lum enatrat. . . Si admivabilis. videtur , qui

uj

tantum opus fabricavit: non ille omni amore

us ])

amabilis cenfeatur , qui tantam potentiam

Quidqu

non , nifi ad bonum noftrum , impendit ?. .

(;

Sapientiam zerra laudat , exultans in divitiis

nibus [

fuüis, & per curam fui Gubernatoris beata.

SCrvo (

'Tanta Liberalitas , & femper vigil Providen-

terqu(

tianon aemorezmeretur? . . Juftitiam Zz/er-

t 0a

zus celebrat.

Juftitia fortaffe, fola non eft

)

digna azore? Quidni? Infernus locus eft tor-

iCnlar

mentorum : quis amet eum , qui locum tam

"m

crudelem zdificavit ? Ita loquitur amor fUf

B

Sed aliter fides , aliter fana Ratio fentit. .. «

| lf [

qufus es Domiue , €? ve&um judicium tuun

m

Memeretrice magua Apoc, 19. hoc eft , de

Vk

Ecclcj

"De amore Dei.

1j

'

o d ïccïefïa impiorum

*

clamat Fides. ,

uftitia

jocere i

Dei /»z&a eft : quod fan&um eft , laudabile

aþmfïz'æüi-

€ft : quod laudabile eft , bonum eft : quod

ipents D

bonum eft , amabile eft: igitur 4/2//a quo-

immojid

que amabilis eft ! ita difcurrit Azzzo. . .

Et

recte diícurrit.

Rutiopll

Sanáditas enim Dei omnes

Henl

perfe&iones , qug [e nobis zerrz/z/es exhibent,

uid doca:

fi leorfim con(iderentur : ezadi/esfacit , i con-

» effelim

fiderentar v? Seuála. . . Jüvat cantaret Sag«

&us, Sauclus , Sanlus Doninus Deus, nec jam

m pe

amore folum oppretiatzve , fed.etiam affetlive

, Predio

fümmo amabilis ! Sancta Potentia eft,quidquid

n oaplet

moliatur ! Sancta Sapientia , quidquid. decer-

; ejusmot

nat! San&a Juftitia quancumvis aufleral. .

Qs non t

Ita , anima mea! etiam. Deus aufferus amabi-

jtem A

lis eft. . San&us, Sanctus , San&us Domzgus

vdeur, P

Deus! Nihil in ipfo non fan&nm eft. . .. Sz:z-

omni 14710,"'5

&us Deus in pérfe&ionibus uegati

vÍ$ , que

gt

quidquid imperfectum eft

; ab ipfo auferunt

] Cndiï?'l'

d intra ! « . Santlus Dominus in perfectio-

5 in diïimi .

nibus afZrmativis , quge ipfi , quidquid eft

at

qpr

.Servo optabile , adjiciunt « exzra. .

* »

[

Uterque titulus demonftrat ipfum ozzi 2mo-

iim Jf

ve amabilem effe. . .

3. Itaque omni amore amemus.

Nulla

j n 2

"T

excuíatio ab amando excufat.

Non cognofz

Ocum It l*

cimus Deum , ni(i per fpeculum, in enigma-

PU

te, in negationibus; Satis eít... ]am ex hoc

fentn

ipfo titulo fcimus, quod füperet omnem fcien-

" L.

7]

tiam , & zzcomprebenfibilrs iv ; & ex hoc ipfo

( u

predicato nafcitu; d

efiderium tantum bonum

Mu

H

fema

x*ku.

14

De amore Dei.

femper amplius cognofcendi , amplius amandi.

emnt

Amemus arzore Complacentie , & congratule-

folum

mut ei , quod fit ozzze £ozum in fe, .O amabilis

quia el

JDeus , quam gaudeo , quod fis , qui es !... Ap-

tüt cor

Nemo

prehendimus in Deó przdicatum aufferi , tati-

quam przdicatum , quod Dominum fervo mi-

nusamabilem réddat.

Nihilrefert.

Corrigi-

| db æt€

tur appreben/ro , fiintelligitur , quod aufteri-

«&temi

tas Dei femper fit Sauc/a. Quidquid enim fan-

pellar

G&um eft , amabile eft. Amemusarzoreenevo-

uilil

lentie , & congratulemur , quod fit puruz Jo-

! pofler c

O amabilis JDozzzus! Utinam totus

zum infe.

. | Quid d.

Mundus te diligat ! .. O omni amore amabilis

r

Deus! Omni amore amabilis Dominus ! . ..

| iis g

Ajo : omui amoreY & nolite , obfecro , ullum

tíia e(

atmoris genus omittere, Dignus eft Deus amoe-

0,ut

häbere[

re complacentie: amemus, & gaudeamus,

quod fit, qui eft, ozzze lozum in fe ! . . Dignus

0C eí

eft Domiuus amore Penevolentie : amemus ,

DT

& optemus, ut omnes fervi cognofcant effe

W. e[r(

talem , qualis.eft, purum Lozum infe!...

$ en

! fn [

Amemus etíam amore Cozcupi/centie. Dig-

nus eft concupifci a me Deus meus, Domi-

lC0 1

nus meus, /aium bogum prome ! . . Ame-

TA t

mus etiam amore concupifcentiz! Ex his enim

L

tribus amoribus denique amor füummuüs , 4770*

222

W N

(

?citie componitur , qui non eft perfe&tus,ni-

þ D[)m

fiprzter complacentiam , & benevolentiam de

| lg [

bonis amici ,

concupifcat infuper amico

r

frui, & cum illo cor unum , atque una ani-

4 "WH (

ma fieri./ Amor azzcitiz non eft, qui non

t

€

; De atnore Dgz'.,

IIf

fosata

eftzuzuus amor. Amemus igïtur 'Deum, non

congratuïc-

folum , quia eft amabz/is Deus , fed etiam

Q amáili

quia eft Deus amaus. . . Eja! vel fi rumpa-

INS '..n AP'

tur cor prz amoris vehementia ; nihil refert,

ifoni,

Nemo no(trum poteft felicius mori.

mfent

4. Deus ab zterno eít Deuj

.

L]

fed. non

ab eterno eft Deus meus:

. Quj

multo minus ab

jod atl

&terno Domzuus meus , nifi quis abfürde ap-

j enim

pellare illum . velit Deum zzózz, Dominum

yyelan

mibili. . , ltaque in tempore fecit' me , ut

um o

poffet effe Deus zzeus, & Dominus zeus. . .

Qam totil

Quid deinde? Nunquid rem magnam lucra-

eamitli

tus eft Deus , cum factus eft Deus 748u$ ,Do«

ml «v

minus zzeus ? . . Nihil lucratus eft , qui .ozz-

10; uUIIm

Zia eít. Hocuno fine produxit me ex nihi-

Jurtr

lo , ut exercere poffet füam Bonitatem , &

af

haberet , quem seternum beatum redderet,

,Jf

Hoc eít: Fecit me Deüs, ut effet Dozizus

7/£eu$ in tempore , &, fi obedirem vt Domi.

Ofanf di

no, effe poffet Deus zeus in sternitate...

pb

Deus enim, Deus erit merces fervitutis mea,

fi non fim fervus piger , aut zeguam. .. O

j D

, D

Merces magna nimis! ..

uid ? Non in hac

A?

fola narratione palpatis , Domini! quam fit

i^v

hs nf

amans noftri amabzlis Deus ? .. . Me hzc

; m

una confideratio mirifice afficit : Deus fa&ug

? Domimus meus im tempore , ut pofft effe

k&uslï]j'

:ntiämW

eus 2ueu$ in etevmitate| . . . Sed expecta-

tess

Duz circumftantiz fünt , quz Zezefi-

L

| una [id

Ciutn creationis mec mirum quantum extol-

lunt ; etfi fortaffe a nullo veftrum unquarmt

j

ui p

H2a3

d

€X«

116

JDe amove D.

expenfz. Nempe creavit rme Deus non.cg-

Vertan

ce , auc invitus, fed /czezs ac volezs. Jam at-

fem :

tendite , quid iftz Voculæ..velip; [ciens , ac

«verta

volens. .

y

etiam

y. Creavit me Deus , noh nefciens; fe

d

invit

fcieus ,.quid faceret, & quidem per omnem

ie?,

Ícieutiam. fciens.

Diftinguimus in Deo tri-

m

plicem fícientiam.

Primam appellamus /czez4

aliqu

mi,:.un

iam . fAmplicis z'ntelligentiæ", per quam Deus

intelligit ; qus& pofílibilia finu, & quz non.

Creavit me Deus , /ciezs , multos milliones

C?m j

f üt

hominum poffibiles effe meliores me. lllis

iyen

tamen inabyífo fuüi nihili relictis , protraxit

Yl ïüp

ine.

O Deus amans! . . Alteram fcientiam

d

vocaraus mediam , per quam Deus intuétur

vll

non , quid reip/a füturum fit, fed quid fab

qu

n

cevta conditione füturum effet.

Creavit me

&ntl

Deus /czezs, quod multi milliones hominums

hil &

fi in iisdem circumftantiis crearentur, & vive-

itimi

rent, in quibus ego creatus füm , & vivo:

mv

multo fidelius , multo ferventius ipíi famu-

m y

.

*

nihilomiaus me

laturi fuiffent , quam ego

W6 vo

rxillis creavit. O Deus amans ! . . Tertia

Qitd «

eít Scientia vz//ozis , per quam Deus ab zter-

fltdy

no przvidit omnia ,. que , & quo loco , quo

tque

tempore , per quos , quo modo , &/) oiute fu-

autl [

tura fint. Previdit ergo me fore hominem

N

ingratum , de quo fibi olim effet plangcndum

flitigy

cum gemitu : Pezitet me feciffe bomimem ! Et

fecit me tamen , forte quia fimnl przvidit »

In con*

Wa

Nine

' : fere, lïlt me inature ac fexio ad ipíu

X vele

4

JDe anove Det.

117

ts m

vertam.

O Deus amans! . . Vz mihi, . (i

in. hnz

fpem amantis per zzfamem acediam malitiofe

7

evertam ! .. Verum non /czezs: modo , .fed

etiam vo/ezs$ ereavit me Deus . vo/ers , non

teície

invitus.. . . An poteft aliquis zzvztus atnas

W n

re? . . Cogi ad amandum nemp poteít : cer-

n at

tum eít terminos inrelligenti.

Poteft tamen

lls i

aliquis vere invitu$ rapi in amorem. .. Ini4

qui o

micum habes, quem pelífime odifti , unaque

& a

cum iplo totám ip(ius familiam. . . Contin-

yy milit

git, ut ad te veniat filiolus inimici, innocéns,

; me )

ingenuus, formofus , facundus.

Quantum-

, proua

vis repugnes , fenties ab amore te uri. .. ,

m jen

Adami , inimici Dei', filius ego fum. For-

eis intid

taíle ejusmodi dotes in me confpexit Deus,

fed qlll ,:3

quz amorem erga me extorquerent vel no-

Cuf?

lenti amare ? Minime gentium! . . Cum níi-

l l

hil effem : imo , quod plus eft , cum adhuc

'nnlf»& m

inimicus effem , amavit me! .. Dignum odio

& )

amavit! adeo nihil in me erat,quod ad aman-

"T d

dum vel inclinaret. .. Itaque vo/ezs , liberri-

H[ommllä d

i

me volens amavit , quia non amavit me ideo ,

p T

L

quod. eífem , fed ut effem dignus amore. 4-

i]

yin

züwando . dignum amore fecit: & nii me u/tro ,

atque zzdzgzum amaffet : adhuc zibileffem,

o ,

i ill

li

[

aut igZmicus ipfius effem , indignus amore. .

"]

" homlü»

df

Enimvero elegans & plena amoenitatiseft hzc

amoris bifforia. .. Sed nondum eft finis.

a

)^

6. Sciens ac volens amavit me Deus , &

jf

amavit me affe&íive quidem , (icut omnes ho-

! P'æ'

n

jn

mines ; effe&íve autem plus ; quam pleros-

L

j

:

L

que

H

tss

5

:1'8

|

De amore Dez,

que homines. .. . Omnes , omnino omnes äzme,

| dem fa

affedu pari creavit ,, redemit , Coaelo deftina-

vit: omnes /erzo vult falvos fieri. .. Sed zz

2 gure

effétiu , ui media /ufficientia ad (alutem dat

| Certe

omnibus : ita aPuzdantia dat , quibus vult , ita

amem

ut dici poffit, quod alios amet in gradu po/zti-

pomet

vo, alios in comparativo , alios in fuperlativo ,

qutemr

prout cuiqüe plura , aut pauciora talenta , ac

no fu

1

funt !

gratías five internas , five externas largitur. ,.

later quos ego me numero ? . .. Scio , Deus

1

amori

mi ! quod multa millia hominum plus , quam

quod fi

me ,atnaveris , ames , & amaturus fis ; Re&e!

il f

merito! fan&te!. . Sed & hoc fcio , quod me

ia q

plus ames , quam multos millioneshominum;

:!

f t

puto, plus quam omnes, qui nunquam ex abyf-

a( o

T?

fo fui nihili emergent ; plus quam omnes , qui

in umbra mortis , & tenebris infidelitatis fe-

| Qum

j em

pultifünt: plus quam omnes , qui nullo con-

cefTo poenitentiz Ípatio de peccato in infernum

Quoda

praecipites aCi fant : plus, quam tertiam par-

Omnes,

tem angelorum amaftime ! Superi ! Congratu-

tem [

lamini mihi ! .. . Inferi ! non invidetis?. ;f*

V, at

Jétlivea Deo amor , utomnes : effe&live plus,

"hideg

quam plerique ! . . Et poffem (uper quam piu-

Tite a

rimos proximius cordi divino me applicare ,

| C d

fi vellem cum iilis in amando cozzezdere !

ET

l

verum ficut Cainum zzvidia , ita me ace-

m

dia impedit ; quo minus contendam ! . .

l'is m

Maledi&ta: acedia.

DUS!

7. ltaque ( o

udenda confeffio ! ) fic

Ws

amatusa Deo ( ipfe irafcormihi] ) difficulter

LT

a me

119

De amove Der.

nino omyi

a me , ut redamen Deum , impetro. .. Equi«

xlo dele

dem fzpe dico : O Deus , ego amo te Y Sedlin-

!

NG

gux reclamat cor , & dicit : Menztzris

*

"92

fidntem d

Certe ipfe mihi fufpectus fum , an vere te

basvulty

amem, Deus mi! . . Quod tu me ames,ar-

df

gumenta habeo , non tot , quin plura: quod

W:rmm,

autem ego te amem , nullum , nullum omni-

toleni,s

no fuppetit, quod convincat,

Omnia dubza

sharltto

funt ! . . Dulcefcit. nonnunquam pectus ab

amoris aífe&tu : fed quis me fecurum facit ,

SCI'Oy ü

!!US J quäï

quod fit fincerus? . . Amor eft aurum , quod,

(s: Red

nifi in igne , non probatur. . . Eheu ! Am-

bigua quzítio eft , utra miferia grandior fit,

y quod tii

honiyy

fi Creator expers amoris effet erga creaturam z

m a

an i creatura expers amoris fic erga Creato-

ommes t

rem? .. ODeusamabilisi.. O Beus amanzs!..

dejti

Quantum me iíta cogitatio cruciat ! .. Quod

amem meipfum,ício: utinam fancte amarem! . ,

j il

init

Quod amem aliquos homines,etiam fcioutinam

n

omnes caíte amem ! Infüper quod amem opes ,

amem honores , amem delicias , amem fanita-

n

etisdl

tem , amem vitam meam.fcio! fcio! utinam zzo-

li

derate amarem! . ; Hoc unum nefcio: utrum/e-

i

f

ym p

viote amem, o amabilis Deus!o amans Deus!de

hoc dubito ! . . O amor , infelix amor , in

m

Jf

d

quot rivulos divideris , qui deberes in unum

j

T

l

Deum effundi ! .. Cor, quod eft fedes amo-

ris, unum. eft. Unum zzi Deo debetur, . .

am «"

Unusper omnia predicata fua agmPis eft. ,

unus aietur!' .. Unus me fciens ac volens

« LY I

l

d

rame!.. O ex omnuz

qifia

amat; unus vedametu

titulo

u

-

H 4

u52o

De atmore Dez

titulo amabilis Deus ! O o mo;(lb me amans

ütriü:

Ine , !

Deus ! cxteris donis dogum amoris adde! ..

àccer

Imo aufer omnia dona reliqua: unum dona

dam

amorem tui ? jam dives fum fatis! . .

.Bene habet, Domini * defiderium aman-

Codl

di exarfit ex confideratione de motivzs amoris.

ga'vz

etí

Erümpat in flammas, & corda omnium bea-

to involvat incendio ex doc&trina de Modo

ett,

fos

auaudi , quodv eft

D

PUNCTUM ]H.-

Tij

ocof

;Moc-l'us.

aman.cïi.

1]

l.

m

Áucis rem explico.

Modus amandi Deum

Ea

— non poteft cogitari perfeQtior , quam cuo

amatur Deus o2 5odo , & amatur /ze mo-

d

do .. Cum dico , Deum amandum effe ozinz

CGIII;

ziodo , intelligo ,. amandum effé per omnes

gcn[«

aQus , quos charitas poteft e/tere, & pet

Quis

emnes actus , quos charitas poteft zmperare.

Afle

Cum dico, Deum amandum effe /fze modo :

tem

volo, ut neque exfen/foni, neque éntenfüomi

lul

amoris limes ponatur... . Porro a&tus cha-

Cte

|

ritatis e/citi Íünt trium fpecierum aQus;

Qu

ex quibus dicebam amorem nmicitie coalefce-

[n ]

re.

Amici enim habent guufuam) complaten-

Ms

£m de bonis , qus uterque poflidet : u-

terj

tuam benevolegtiam.de bonis , quibus uterque

Wt

€aret ; & mutuam . concupi/centiam reciproce

Qb

pr&fentie , mutuique gaudii de poffeffione

[

utrius

"

121

/De amore Dei.

) me at

utrïusq&e bonorum. .. Certe Deus fic amat

: addel.

me , &! complacet fibi in bonis ; quz ab ipfo.-

übum dc;z

accepi: Jeze vult mihi, & optat, ut me red-

D

dam pluribus dignum : cozcupz/cit meam in

riom at

Coclo. przíentiam , de mea ià (e beatitudine

jont at

gavifürus, eternum. . Sic Deusamat. Ziquum

mhim

eft fane, ut fic homo redamet, fic, ajo, hoc

T

eft, per eosdem a&tus e/zcztos, per quos Deus

nos amat. . ACtus amoris zzferati funt actus

obedieutie in materia precepti: adtus Devo-

2ionis in materia con(ülii : actus e/; in- ufu

eccafionum laborandi , aut patiendi pro glo-

ria-Dei. .. Exiftimo , ad. hos zuodos teduci

omnes modos amandi poflfibiles pofle. .

vdit

2. In his modis exercuerunt fe SanGti ..

,' quam qi

Et elicitis quidem pleni funt Pfalmi, . Quam

admirabile eft nomen tuum ! Pf. 8. En amor

x

n CHB [

complaceutiz ! . . Laudate. Dominum omnes

gentes ! Pf 116 En amor Benevolentiel . .

Ts

gT

Quis dabit mihi pennas ? Pf. j4. — En amor

T.

Concupi[centie Y .. Circa aCtas. 2mperatos au-

tem Paulus in materiía precepti monhet, quod

[j [

g

Jufto Lex non fit pofita 1. Tím. 1, quafi di-

L

ceret: Pro Jufto Lex eft fuperfiua

*

quia , ad

rl

T dU5

quz alii adigi debent per legem ac precepta :

ea juftus ultro , & ex zmpu/fu. amoris agit. .

j (0'((8 W

Idem , quid amanti obíervandum fit.in ma-

(ufl!

þ/Jr!

i

j2

erili

teria coz/ilii, docet 1. Cor. 12. hortans fuos ,

(N.

ut emulentur chbavismata smeliora , & fcilicet

j

t

T

Obvia fan&titate non contenti , ad confümma«

.

fed

"

rent.

AQus zeli , &

(

tam perfe&ion-cm afpi

y

g

xä&ï'

1225

Dé amorve Dez. '

L

ufas 5000/1'07211772 pro gloria Dei pugnandi ita

|

plontn

lelingi

in omnibqs Sanélis enituit ,. ut 272 ozzem fer-

vd7 exierit fonus eorum , qui populis Mag-

amant.

| flamus

nalia Dei inter fummos labores & infinitas

zrumnas predicarunt. . Quidni ? Deus tam.

! &pof

amabilis , Deus tam amans hec , & plura me-

i, X

retor. . . . O infelices homines , quibus hi

Crni,

tüdes

a2nodi amandi ne de nomihe quidem noti erant!

Cocpel

Qnanquam qui:i audio ?. Devotum Tbomam

de Kempis audio proteftantem : 4Ma/o , ait;

| penti

| mus?,

featire compuntlionem , quam fcive ejus defini-

tionem | Audiftis , viri Litterati ! Sitita, vult

confeff

ts fe

dicere pius Aíceta: fit ! nota fint vobis amo-

|

ris zomziua: ( ves non eft in ufu: quid pro-

N

fit vobis ifta fcientia? . . Hem! Surguntin-

non Y

vix

do&Gi, qui in amoris fchola /acere melius ;

quam /ogui didicerunt : furgunt cives, rufti-

'næg

tja,

ci, feming , quz inarte amandi pra&ice plus

profecerunt , quam nos inter fübtiliffimas Ípe-

Iem .

culationes , de fpeciebus , de gradibus ; de

]

natura amoris. . . Experiri poteftis , fi vul-

atmanc

tis. . . Immixti plebecule eia ! Concionem

Mile

cludit

de glovia Dei ad intra. audiamus. . . Si Ora-

tor perfeCtiones Divinas devote exaggeret :

It in

videbitis rudes , quorum cor amor Dei poffe-

TT

dit, prz gaudio flere : adeo fibi complacent

Q*

d

in bonis Dei , dum nos infenfibiles fumus..

Yeln

Si animentür , ut ament Deum fuum arden*

Ü

teit

tius , moneanturque , quam multa gloria fibi

velle

debita adhuc careat Deus in terris, rudes in

E

Alt y

getuifcunt ; movet fe amor Zezevolentie : cu-

Qf

p

"4

123

De amore Dez.

a

piunt mille corda , ut mille cordibus amarezm;il-

Jnen) f

lelinguas, ut mille linguis przdicare ; quem

pulis M

amant , poffint, dum nos frigidi, acimmoti ad-

t infnia

ftamus. . Defcribatur gaudium vifionis beatz ,

Deus u

& poffetfio Dei in gloria; rudes cupzu diffol-

us

vi, & effe cam Chrifto , dum nos adhzremus

( quibus'ri

carni, & fanguini. . Infuper quam multos inrer

oti n

rudes reperietis , qui , fi aliquando amare Deum

[

| Thoma

coeperunt , actibus e/zcztzs non contenti , 77 zzz-

Mf/ü J aj[!

peratis íe ftrenue exercent , dum nos langue-

mus? .. Morimalunt,quam violareþræceptum:

j df

ha, val

confeffarii coz/f/ia oblervant. ad apicem : quo-

ls amoe

ties fe offert occa/7o , hortantur fuos ad fu-

L

gam peccati: incitant ad amorem virtutis

[

äuïd pïO'

qrgumi&

non pecuniz , non labori, non fanitati , non

viti parcurit , cum fpes promovendz divi-

! ml

v n

li

ne glorim probabilis micat , dum nos fcien-

tia, quz inflat , paíti umbram captamus

e

P

T

rem negligimus! . . .

fj*

N

L

*

'

ad rem

.

1

omni modo

TU UF

3. Eja ad rem

amandus eft Deus : omzz sodo ametur ! ..

; j ü Wj'

;oncionem

Male fit.acedie , qus vel umum modum ex-

cludit.! .. . Scilicet actus e/zeztos non hors

g ür

d

ret inertia. Denique gaudere de bono Dei,

Qu

aol

optare bonum majus , cupere effe cum . Chri-

fto : non eft res tanti, ut non ctiam pzgrz

/I//W

m

velint. . . . Sed fallimini miferi !. Nifi actus

eliciti alios aCtus imperent : metuo, ne amor

, a

vefter amor non fit, aut fi amor eft , azor

lorit!

"L

fi , non Dei fit. . .. ov Dei ferius ma-

num adhibet operi , & laboratkpro Deo, obe«

WE

ditque

Pl

ll

124

De amore Det.

ditque prveceptis , audit coz////a , trahit fe-

t ds

tionet

cum ad amorem £ozum orbem tevravum. . P

Repuerafcere non erubefcit , dum fe exer-

bus di

aude.

cet , & alios docet amare Deum. . . Verbum

vittu

ao , dulce verbum conjugat per ommes mo-

dos , ubique jungens effectum affe&tui. . ..

pece

um

Cor eft in perpetuo motu: & quidquideve-

niat, (ive pro quovzs ca/u dicit: amo ! . ..

tur;

*

tur,

Liugua obvio cuique imperat

*

ama i^.^. .

Memoria.de prateritis cogitans gemit * uti-

'

Ti

zam uamaeviem!

. Patelletius.convictus

hgta

*

*

[/71117

de amabili verítate exultat triumphans-

|

€Cum ammaoevo ,

beatus ero ! . ..

Folun-

t D,

fentim

£as orat, ne fpes fallatur , ingeminans : Da

.mihi fihe fine amare *-. ..

Hec eft amo-

lien

ris Grammatica.

Sed me Modus znfinitivus

«qu

pre ceteris rapit.

Modus infinitivus eft 4o-

Cs

dus amandi /£ze «odo. . Ite igicur Modi reli-

m*a

Quos

qui : Modus optimus eft //ze z;0do amare. . . .

Fuge acedia! tu femper modum , & limites

tio a

amas!. . Amor eftignis ; & ignis nunquam.

aliqu;

dicit: Sufficit! , . Quam diu materia com-

«t !

; burenda non déeít , modum neque zz zaten-

lion |

fione, 'heque, z exten/fome admittit. — Simili-

du

ter fortis ut tu0r$ dileCtio : perrumpit omne

üfds

obftaculum.

*

*

Dura ficut Infernus emu-

Vil

latio : nulla prxda fatiatur. . . femper am-

W.

inim

plius famor "EXIBTU 24

Cütr

4. Extenffo omne zempus, & omnem lo-

Quo

citi complectitur - atque infüper omnes crea.

cine

t?llï(IS

J

d3$

pe amove Dei.

] ttahï[ &'

turas amoris capaces: izfez/fo dicit applica«

OM

tionem virium corporis & animi nullis limiti«

m [e ejt

bus definitam.

Eja ! quantum potes , tantum

.a Vertun

aude! noneft periculum , ut, ficut in eliis

^ QRIAS

virtutibus , íic in amore Dei per exceffum

fd«

pecces.

In amore nunquam , nifi per. defe-

uidyide

é&um , peccatur. . . 74 f2 folo -)eus Jatis ama-

tur; ab aliis omhibus ;z4s , quam mere-

am l«

m

!

n

tur. . . Infinitum meritum eft... Igitur ficuc

&t ! lh

nunquam poffümus nimis credere veracztatz Dez

r COOVI

loguentis: aut nimis fidere FZdelitati Dei jvo-*

mphats

quittentis: (icnunquam nimis amare Bonzta-

tem Dei aimalilis , & amantis. .. cümBernardo

, Pt

imns , Di

fentimus : caufa amaudi Deum Deusefl: Modus

( eü mv

/ue Todo dilzgeve.. umen trifte! nam in haclu-

^l

[

"

cequantos defe&us in me amoris video; defe-

ii

!

qus d

&us exten/ionis wque ac zntez/ionis

** £

$; de

3 Ü

extezfione cogito : quam arcti funt liraites ,

quos circa locum, tempus , perfonas exerci-

amifo«"

, (lb

tio amoris pofui! . . . Memini , dixiffe me

*

aliquando

*

amore Dei Modeltus zz temp/o

j ul

ero! tanquam ex£ra femplum oculus Dei me

u at

TL

non videret! . . , Dixi heri ; fer "boc'tw';-

duum amabo Deum , & hujus triduüi omnes

L Sipi

jl gt

horas impendam faluti animz ! quafi poft hoc

triduum ceffarec Deus effe amabilis! . , Se-

TEUM

mel amore Dei uni pauperi benefeci: uni

a u

inimico ignovi: uni animz periclitanti füc-

curri? deinde ceffavi , quafi non zz ornilus',

| Uem/'

quod uni facio , Chriflo facerem ! . . Sic-

adeo con-

mnöifm'

cine ? ecquis tgrmiqos eharitatis

ftrinxit ;

4

/

—

[

146

De &mow' Dei.

ftlity ni/dtedis fecit 173 Men w

vellipia

| V.T

quam exzendere limites refugit : tam atroci-

!

ter zzten/ionem virium odit. . . O Coclum

L

; lishuju

téDeu

quam facile pro Deo fatigor ! . . Caro ag-

gravat fpiritum , velut fi fab onere laboris

l

val tuz

wn, r

deficeret ! . . Spiritus quam fervide incipit,

|

tam tepide profequitur , & frigide definit

dereri

immemor illius : Dzco ego opera smea Ategi !

.

! fpinas

Pf 44. Faftidium invadit animam

.

vexatur

moyet

corpus a fomno: Nugz nugarum a feriis cu-

l

& oni;

guod [

ris abftrahunt. .. Et. fic ferv;t Deo ;qui dicit;

9. IDeus , ego amo te! . ..

AEI1)7

. Anima decepta ! . . deceptrix ani-

CM C AUE

Matyny

ma!. .. qua prudentia tibi de amore Dei

tum (t]

blandiris? . . . Qua fpe oculis fimplicium il-

dlicius

u-

ludis, ut videaris effe , quod non es * . ..

Anim r

Quid excufas.? . . . Jmfivma fit caro : quid

Théntab

tum? , . . amorem /ez/ibilem (i ate peteret

phia i

Deus, obítaret zzfivmitas, & fen(bilis illa

gülis f

alteratio huinorum forte vires attereret.Sed

Témors

i

amor rationalis, amor /piritualis poftulatur,

qui non a fenfibus , fed ab internis anima

Fium el

I Qtcj

potentiis , quz alterationi non fübjacent ,

eficitur. . . . ita eft , ais, quando de aZus

Vs n

elicitis íetmo eft, Verum a&us imperati vi-

Tils m

res omnes profternunt, illi precipue ; qui exi-

IU &

Tüny!

gunt locum incommodum , tempus diutur-

vl

num, famem, (itim , vigilias , fudorem , fan«

bUS p

guinem , vitam ! . . Ah ! tandem zo/ce £e-

Chfli

2pfum *homo: piger ! Loquela tua manifeftum

o.'t

te 'facit.

Galileus es 1 , homo vagus po

Ws

veftigia

123

Dg, amiore Dei.

lem vitin

veftigia cupidi,cätum tuarum, quas acedza po-

m at

fcit. . Fatere tandem: nunquid &tu ex difcipu-

Codun !

lis hujus faringes ? . . /"erbotezus didicifti ama-

C0

re Deum , prztereaque nihil.

Grande Miner-

ere lu

val tuz Magiftra debes! .. Si vereamares De-

de ij

um , nunquam in ejusmodi querimonias effun-

dereris.

jde ddit

Nam ars eft mirabilis fanCti amoris :

j M.

fpinasin Rofas commutat: quidquid zz /zz/u fe

VeXAt

movet horroris : amor deliciasputat. Jugum,

feriis C

& onus ,& labor quid fit:amor non fcit. . Quid:

quod mori pro Deo zz /ucro ponat! .. Mori

gidi

27 atüoré , San&torum eít : mori p*o amove

ttik at«

Martyrum : mori pre amore non ni(i anima-

*

ore Dd

"

rum fele&tarum prze mille

E

age ! poflesne

licitum

felicius alia morte mori! . . Vade mecum ,

CS?-','

anima mea! in coemeterium imus. . . , La-

UM qmd

mentabilis fcena! . . accingere! lege Epita-

!

id vt

phía hic fepultorum

*

caufas mortis in fin-

(bis

gulis fingillatim examina , & Protocollo ad

WCLSE

memoriam pofterorum infícribe. . . .

Ecce

güulüfllh

tibi! Maxima pars cadaverum hic putrefcen-

tium eít illorum , quos vinüm , venus, aut

; u1l

yatet. )

ira occidit ! . .. Ingens turba res & ípes

Ífuas in viridi etate una cumvita fua obíe-

j f

quiis. mortalis Heri per immanes labores,cu-

iil V

yiexe

ras , & pericula, belli, domique confecrave-

jiquite

runt! .. , Pauculos reperies , quiex labori-

J fit

bus pro Deo fufceptis, paulo maturius , quam

conflitutio corporis patiebatur, mortui funt !

i

* « . tu quod genus mortis ex tribus ( cum

neceffario ex his unum te maneat ) eligisti-

u p

i ?

ij

1

128

- De atiore Def

bi? .. Mori per acediam whavis, quam per

Gutdeo

! Qu no

fervorem ? .. fapiens ele&tio ! habes , unde

übi de prudentia gratuleris. . . Vah! tan.

dero p

?

* 9. e

!

TEx am

ti eít tibi vita tuat .. cui igitur vivis

ah! (ivevivimus , five morimur , Domini fü-

]

peepti

tum eí

mus. . . Domine JEfu ! tua ubi vita tanti

non fuit , ut non in optima &tate immola-

patien

res amori meo: & ego tanti xítimem vitam

| fl a

imeam ? . . tandem /Joc /fze vivo , ut pretio»

^| i eita

l

|

fa (ir mors mea in confpedtu Domini: nam

|

n

fi pretium. mors non habet , optima pars vi-

| pronpi

ue , & ultimus a&us (ine pretio eft. . . Ab-

Tis ) r

*

!

Lux inundi fünt homines literati.

fit hoc

| 'Lanafi

Coníumitur candela. ,

fi lucet.

Confuma-

Íc aj

tur, modo z ara potius , quam z àbaco

N

luceat. .. ..«

- Colloquium,

Deus amans

LI

!

o Deus armabilis! amabi-

LE

lis iz ommibus: predicatis ! amans me

8 n

&

omui afüore| quam me piget acedie amoris

meit .. Tandem comprehendo 7Morzva amo-

(fllfe

e

.

(ilex

'Yis

nec jam obeít, mi Deus , quod non

videant te oculi mei. Nunquid enim zeram

fit4y

auimal(um? . . vel an non eft in me alius

LUR

amor, aut alia facultas amandi ; quam y

! ("l

füalis? . . amor, eft inclinatio voluntatis a

[ lt

obje&um amabile. , . Non inclinat me fez-

W

fuüs: attamen Zztelle&lus per. Rationem ac Fi-

5em

dem inclinat in. omnem . ezodum atandi 3 in

mug1

a&tus e/icitos , & zmperatos ir;cliqgt-

.

fdlín

3

: De anovre Dez,

229

quam p

Gaudeo dé bonis, qu& habes! ceuwpio Bona ,

s , ünlt

quz:non habes! teipfüm poffidere mibi defi-

Vah! t

dero propter te , Q Deus meus , & omnia

[

** 9

ivis d.

Ex amore obedire decretum eft alacriter tuis

Domiil

praceptis : (tat flrenue amplecti confilia : cer-

vità t

tum eft. uti. occafosibus heroice agendi, ac

e ii

patiendi pro gloria tua.! ... Ita te omni

em viti

modo amabo , & infüper /ine modo, cumom-

a pre

ni extenfione ,. ine exceptione loci , tempo-

mini: D

ris , & períonarum : cum omni intenfione per

j pirs )

promptiffimam applicationem virium corpo-

"n Ab'

ris , animique! . . . Paucis : JEfü ! ficut

; [iterti

.

!

tu. ama[li me', Yic amo , ( amabo te

sU esa.

Confünt

fic amabo!.. . , vivat in me JEfüs! (ic ama-

bo5 ..5

TT

Sub M;Hï ;

j

Exerdtium amoris ex forma , Precepti. grimi

m P

G maximi inffituitur. , . .. Exemplum - ver&

j; i

& omuibus mtmeris abfoluti. amoris. TESUS in

jrror m

erice. veliquit.

Ece ! Sic Deus Mundum

ugd n

dilexit , /c , ut cor totum , totam . animam E

fotam ientem , omnes vires amori immolaverit,

T

ne Qhus

« * Sic Homo diligat ! . . .. ZEfas boc amo-

yn J

fis fui. facrificium voluir modo incruento quo«

at ?

tidie vepeti in fuam , €2. amoris fui commemoratios

m

Bem , ut exempli quotidie in[petti vis. fortius tras

eret in fequelam,

:m ic F.

Eja Y videamus iffonem banc

mdl

Am

magnain voideamus , & emulemur Y , . ,

I

Ü

Ininos :

(

130

.De amoi*e Dei.

lmmolatio cordis exbibetur ab initio Miffe ; us

theilil

anuma ab

que ad Evangelium,

Immolatio

ttm

Imnmeola-

ier

Offertorio. usque. ad. — Prafatiovem.,

tio entis

ab Elevatine ' usque

ad . Agnus

iU d

Dei.

Immolatio -irium , €9 ipfius vüue 4

duf

Communione dusque ad finem. , . Singulas conteime

| MP

plän:ur.

4l|d

d Introitum.

'quid efl ex toto corde. ama-

7

il

v? Efb mn dividere cor , fed unum uni

gui

AmAvYC

contra

Áider

Deo affigere

frve : mibil

r Deum , Deum plus

Tnote

Deum , mibil prete

quam omnia .. . . Sic SEfus dilexit. « « «

'(Mf a

intriitu im - bunc wnundum munquam

m

44b ipfo

ulla

creatura , particulam — covdis — ejus

pufe-

OO

Tra

dit

totum Deus poffedit , 69 bomo propter

Deum. . . . Zuditis? . . Gloria in Excel-

fiin

üis Deo ! Ecce ! banc cordis intentionetu fl*

f

tm , cum natus. eff. JEfus ,. Angeli. e'oangelio

di,

ZAUOYU. o . v o

Eandem jam antea *oiri a, Dea

'Mm

illis Ecclefiaflicus

ilufirati p

r&dicaverant , 9. ex

AMilfe bodierua ex. c. 39- Cor fuum

Md g

in Epä/?bla

tradet. ad. vigilandum dilu

culo ad Domi-

Allifo

. Hoc idem . poflea

num , qui fecit illum. .

dilium

odie ex /Mattb.

litg

ipfe in Exvangelio docuit , in. quo b

€. $. legimus. bac C

briffi verba ; Jota unum ,

j

bit a lege , do-

fimz

autunus apex non przteri

lus

nec omnia fiant. . . . Sis Homo diligat

4

Dicamus cum — Sacerdote | Hoffiam & calicem

tliy

efferente : Sufcipe fancte Pater! Jufiipe cot

ma

metim

"u

De amóre De;,

Y

131

Mif

,um. d

mennm ! — Quamum efl , tuum — fir,

Diffpa-

zum eff ebeu Y im plura objetla

Tuni

: aavit pra-

ter te multa , mon propter te

2H0 contra

4 d

te amavit !

Panitet

.

!

Cor contritum tu mom

pþus ul

defpicies Y . .

u a

Ad Przefationem.

Quid efl ex tota amima

4ImnaAYG ?

Ef , amare per omnmes affe&tus

tirdt d

A. . . . Sic JEfus dilexirst .. . Halgie

ünom u

gaudium , fed. non » "ifí de bono Dei : de-

j Cont

fiderium , fed uon , nifi de &loria Dei

*

.

tí-

7 phli

morem , fed son , wifi de periculo. anima-.

hn

rum ; triftitiam , fed aom ,

Dei

Tifi de offenfa

NU

iram , fed. mon ,

"ifi de inimicis . Dei.

*

qi l

:** $i Homo diligat !

* * Oraté , orate

il pTOFfo

Fratres ,

at "wofiri affeclus nos

*

.

Jfimiliter. af-

j t

ficiant

mec fe alüs objedis

figant. . .. . Surfüm corda

» quam Deo ,. af-

!

ii /h'

L

LC

Sandii , fan-

j n

b , fandi

fint. omues. affeius noftri

,qii

aofhro Y , ,

Damfno Deo

[

/

[

hi

jl

(yrlid

Ad Elevationem.

Quid eff ex tota mente

j D

Amave ?

Eff , fuwm Intelleum atque

dicium ,

J

j pf

quidquid Ratio naturalis

CODtY A

7 ,41.1!7 Ü

dicdt ,

voluntati/ Dei ad — Abrabami. exem«

unut

plms in [pem comtra [pem. fperando-

fatri-

d

ln . .

1g€ )

Sic JEfus dilexit 1 .. . Hey !

n

4ffgitur paribulo Dei Filius , &

in aera

elevatur !

*

N

. 0s Q fpedlaculum. y d quod. me-

ff

vito fol && luma. exhorruerunt.

*

e

ii

*

Fluit

j

€x latere divinus. Sanguis ,— & pro Homine

2

ptcta-

De Jmore Dei..

132

peccatore. effunditur Y « . « O. confilium - quod

"Angeli obflupefcant V .. . Humana Ratio oppos

nebat fe buic decreto , tanquam minus bonorifi-

Coégit adeo ingemifcere

co , 69 mimis diffcik.

*

Chriflum

L

Tranfeat à me Calix

ited s

p

Verun amor continuo ju[t bominem inferiorem

N

taceve

*

*

& fuperiorem dovuit aliter loqui s Non

T

mea , fed tua voluntas fiat ! . . /fc Homo

fic 1

LT

diligatY .. dicamus : Pater nofter! fiat voluntas

tua ficut in coelo de me , ita in terraa me « . »

prim

Quidquid obmurmuret. 'oetus AAdam ; fiat 'voluntas

11 Lyis

3

***

lus Le

tuaYfiat de me ! fiar a me

quia Dr

Wereri «

Ad Communionem.

Quid eff ex- totis. viribus

Nelint

amare ?. Ef , caput , oculos ; linguam y tanus »

Dont

pedes , corpus , fanitatem »

ipfam vitam. glorie

divine immolare, . . . Sic J Efus dilexit

!

*

* €9

pit

Ece Agnus Dei in ipfo vite fve m

actattr

gitluto

imo exceriante

f

líam |

Deo , & coram tondente 5

Do-

Aftre

obmutefcit. . . . Sic Homo. diligat Y « « «

mine , non füm dignus , ar «d exemplum

que, aC

N

tuum cruenta cvidima tibi per ZMartyrium. 64»

dam.

Sed t9. Anima Chrifti fanctifica

me!

Wde 0

dta mullum. deinceps

laboreim profanum agatn

At ptq

liceat. faltem

Ti o

.. $) omori pro te. non lieet :

*

e

G virer

reliquos vvire dies tibi umi "vivere

mcms

iu AlteTeo

son. im alià- quam im two famula

"mm Y

T€

Ita me ,adjuvet om

nipotens

& mife-

E

Diriy

ricors Dominus Pater ,

& Filius , & Spi-

ritus $. . , Sedeamus

Qïita ]

Con-

M

De ffotis auovis.

133

fi , u

Tutin p

Coniïde;atio

n lr

4 pj

De 'fignis Amoris. :

*

Melio

E

Xemplar ferü amoris vidimus

*

fiena in

nobis videamus,

p ifrim

Serio. agenda res eft:

neque enim. Deo fervire a4 /peciein. füfficit ;

pic V

, hm

fic , ut multi hominibus ad fpeciem ferviunt,

at volit

) Lex nova Lex amoris vocatur , quià

um

primum , & maximum mandatum eft z54-

TEU

re Legislatorem ,. id quod . preter Deum nul-

lus Legislator aufüs eft imperare , nempe

quia Principes noftri amorem quidem a fuis

yis n

mereri poffunt : precipere non poffunt , ni(i

j i

velint fe rifüi , fannisque exponere. . . .

us f

Porro fi i(ta. Lex amoris , quem Deus prz«

cepit ; obíervetnr , hoc eft , fj ametur. Le-

ii,"fxirfq- "

.

.

j

t

guslator

ftatim «mor legis fequetur , quo-

TU

niam qui amat Zegisleorem , ab hoc ipfo

'[,l

)

amore urgetur , ut amet /Jegem : hilariter-

j an

que, ac minime triflis , aut invitus obediat, , ,

e

*

M

Nimirum fpirius intermus amantem —agit

difa f

unde opus non eft , ut. exrerius per minas

yun ^

-

aut promiffa ad obediendum compellatur. . ,

Etiam cum folitarius agit , ferio agit , nihil

il fght.ü

g

attentus ad. oculos hominum , fed unice iz-

tentus , ut placeat ei , quem amat. . , .O

T

r

ut ab infantia affuefierent Chriftiani ex oc

g

fpritu vivere ! Jami nullus daretur Hypo-

crita : nullus farvus nequam :. nullus fervus

t

3

piger,

X34

De fignis amoris.

piger, eo quod nemo ad agendum 4b ex-

Anima

zrinfeo , uti machina , moveretur.

animz amor urgeret jstus. . . . Nempe hic

amor Legislatoris , fi eft ferius , non eft orio-

Jus , nec in affeiu fübfiftit. . . . Si ferius eft

amor, operatur , d& fÍi non operatur , amor

1!.1

non eít. . ,. Quid autem operattr ? ajo:

tres alios amores producit.

Operatur enim

4iftoy

Converfio autem

eft cordis

Converftonem.

liber

verfto : & verfio cordis eft «erffo amorum, . .

lo

Quos igitur amores producit ? eos fcilicet ,

df

quos in corde Chrifti produxit , quippe qui

-

hil &i

eít noflri amoris Exemplar. . . . Dicebam

ATato

autem /jam heri , Chrifti vitam tri4 verba

Tuttari

componere , orare, laborare, pati. ex. amo-

lum

ris imperio , cui ille obediebat «cum gaudto ,

LP

qui amabat , & obediendo amorem proba-

atnar

bat. .

» Sequitur , fi aos.de fimili amore ve-

bant

limus effe fecuri

.

.

ex bis fignis. formandum

Vitam

effe judicium , num amor nolter fit ferius. . -

todil

Jcedia nos decipit , nifi amorem Dei amor

n

orationis , amor laboris , & amot eracis pro-

Tatent

bent. . . . Colligite animos ad attentionem:

C qn

& de [ingulis quisque feipfum probet.

: Ha-

DAten

&enus alia omnia amaftis : jam vertite amo-

Dvl

res, &hzctria amate,

t

ttlin

raF

m

f

Pars

L

D.

135

JDe Fg);z"s amiovis

Q d w

. Ànim

Pa—rrlls d

vempe lt

tn eftuti

|.ZInor oratiomis.

TT

tüt aLj

xH

Fc tría, inquam , amate, qui ferio Deum

u)

amatis.

Et primus quidem amor fit

'atur at

amor, orationis, , . Sine dubio qui amat Deum,

el ul

libenter converfatur cum Deo , atque col-

AUE

loquitur.

Anima enim noftra magis eft , u/i

; fellt

amat , quam abi animat : & experimur , ni-

uppe d

hil effe amanti jwundius , quam effe cum

Dicebit

amato : nihil accidere oleflius , quam a fa-

t guii

miliari.cum illo confüetudine avelli , nifi id

d

ipfum , bonum , aut imperium amati exigat.

i (ni

» « « Itaque omnes Sancti mirifice Orationem

om Pf('b!'

amarunt. .. . In angello cum libello mane-

av

bant folitarii ad Chrifti triginta ipfos annos

.

*

a

vitam occultam viventis exemplum

n;quc

tf

prodibant in publicum , nifi Zario vocationis y

Def at

hoc eít , niíi obedientia , aut. cbaritas impe-

ii f

j

rarent,. , Dulcedo converfíationis cum Deo

atíg

fic animum afficiebat , ut horam orandi im-

iU

[

patienter exp:arent : ab Oorando non (ine

.

jc av

gravi moerore avellerentur

.

ad orandum ,

quanta poffent , maxima cum feftinatione

redirent, . . , Tgitur fi tu ingemifcis, cum ho-

r& pfallendi adeít : (i verba precipitas fine

modo , ut citius exfolvas penfum: fi ftudio.

fe quzris impedimenta , per quz ab oratio.

fus

ne honefte abeffe poífis, & pro excufato ha-

beri:

D 36

De. fighis amovis.

beri: ipfiffima acediz habet te : noli dicere ,

lum t

quod ames Deum , quam diu jucundum non

fpiritus

accidit /ogui Deo.

Sponf

2. Neque tamen exiftimes velim , de amo-

quam

afedii

re fenfibili fermonem fieri , feu de affe&tione

animi ad oerandum , GC fub oratione tam te»

I6 14

nera , ut ejus dulcedo redundet in corpus,

eet f

jova

Scio , hujusmodi fenfum íxpe effe partum

Mature phlegmaticz : raro effe in poteftate

infid

orantis : plerumque effe gratiam Spiritus S.

Deo ;

qui animam ita fuaviter athcit, quam , quane

mibus

do, & quamdiu vult,

Quod hic urgeo con-

E

Catür ]

qe, d

tra 4cedie molimina ; geminum eft, documen-

tum.

Primum ,

me devotionh fenfibili. ponas

ütateqx

olicein , quod ab hominibus aninialibus ht ,

fcrïpfe

f di

qui in delicias fenfuales , in paftum, in fom-

num, in venationes , in muficam , in ludos;

Bs D

iem (

in choreas , in nugas effufi , (icut delicias

Spiritus non intelligunt , ita nec appetu

nt ?

Vehire

ideoque Exerütamenta devoriomis NÀX 5 nifi

Ton t

aut ex aride coníuetudinis lege , aut hone-

Q f

flatis cauía ad fpeciem fu(tipiunt, mente va-

ltote

giperílvas, per hortos , per theatra » pet

Vteda

domos , per forum, dum corpus in temp'o

j jttitiu;

eftt. ..

*

Alcerura

ut órationis ufum [altem

d

f

eppretiatioe ames , contra ac illi faciunt , qui

tempus male fibi perire exiítimant , quod

i hac [

l

orationi impendunt. . . -

Fuga vvit& móllis,

i

de.qua heri eft di&tum , prieris documenti

"ii

executionem perficiet : & efít oper* pre-

Lab»

Al

tium , ut per coniemptum «wfl-upmrum

E

-

-

Imm

L

De figttis amoris.

157

j diett

li minus indignum te facias femfu letitie

ndum n

fpiritualis ,— qua fuperfluit anima , quam

Sponíus introducit- ;z cellam vinariam.

Quan-

de at

quám enim fubflantia. devotzomis P

five fervor

affedion

affetlionis ad . cultum. Divinum poffit. effe me-

w tam b

re varionalis , quin ullo modo fe communíi-

*

it C0rp

cet fenfui

.

tamen certum eít., miris modis

fc pitt

juvari animam , confortarique contra acedie

otdlt

infidias , i caro ffrimul cum fpiritu. exultare. in

pI Itl

Deo poffit ; guftareque , quam fuavis fitDo-

minus. ,

*

*

, qüäü-

Ut |pofferius documentum. | dedu-

catur in praxin , juvabit expendere , legere-

260 Q0V

ocümele

que, & relegere , quz de neccfïnate , uti-

Wil PU?W

litateque orationis Sancti fenferunt , atque

ibus Tj

fcripferunt,

Non poteft non orationem /a-

U

per alias occupariones quantumvis fpeciófas om-

i li

nes apprettave , qui

putat animo , benedictio-

nem de coclo aliis omnibus , non nifi aboratione

, i

venire. , . Sint faunáa etiam aliee occupationes:

'P cmn

IH

non tamen fient. fande: fed fieot luride : fient

cum faftidio : fient impatienter : fient ex va-

yit ht

m»m*eï»

nitate : fient fine fücceffu , nifi illas oratio an-

(2 ) !

teccdat, comitetur , & profequatur... Septem

petitiones quotid.e iterandz ex voluntate Chri-

«

j f

fli abunde ofténdunt , nihil bene , nihil felici-

n 9001

ter fieri , nifi. ab amante orationis. . - Laboras

QUi

hac.intentione , ut per te f[awdifietur no-

)

" ,.;a»h

men Domini , ut merit4 cumulentur , ut fiat

jil

voluntas DEI:

non fiet bene , mifi oraveris.

j um

Laboras pro panc : affigis te pro obtinenda

1] Pff

j

"QÉTAS -

i

138

De'fz'gnis amovis.

Verut

venia , pto fentatienum vi&oriä , pro exetf-

cenda patientia : nom fiet bene , niíi tuo la-

CCPIO

füo t

bori orationem adjunxeris. Vides, quanti hzc

txten

occupatio fit ? ..

4or

docc

3 Enimvero tzxdium tam univerfale ,

um ( nam feminz paífim

quo plerosque viror

ab orationis amore abripiuntur ;» e

xceffum )

affici in orando videmus , im affedtionem fe

verteret , puto , fi

primum intenderent ani-

mum ad defiderium

devotionis fenfililis : deinde

«flimationem orationis quantumvis aridz ( cete-

I.H;

ris paribus, & quando fana ratio , aut obe-

Cent.

dientia non obftant ) fuper ómnes alias occu«

xercerent , toties orando, qua«

m

pationes pradice €

foy,

ties Ratio ftatus , & Conditi

onis tempus con«

Profedto

b

cefferint ex arbitrio impendendum.

defiderium Devotionis fenfibilis pateret C

onteme-

alac

.

fenfum

in h

ptum nugarum

.

contemptus nugarum

fficit fpiritum : fesfus dul-

In v

dulcedinis , qux a

cedinis appetitum frequentiz, & frequentia ex*

Cit lj

T

perientiam fru&tus , experientia « ftimationem ,

ticer

«flinatio autem affe&tum tandem , & amorem, «

.. Homines negotifi ,'atque vire adive curis;

Bglt

A

& laboribus addi&ti frequentarent orationes

breves ad cujuslibet occupationis ini

tium : lon-

,

Ho-

Ws

giores autem.. ftatis diebus ac horis. «'.

mines orifi vero fomno & nugis modum

[

*

ftatuerent

P

horis diei certum ordinem pones-

qu

rent: Íenfim «contemplatiomi , qua occupatio-

lli

ne nihil eft jucundius , affuefierent. . - -

n

Verum

De ffgnis amoiz':.- :

139

pro «t

Verum quoniam omnis homo , nemine ex;a

nif 0

cepto , ficut ad orandum ,

fic ad laborandum

quanti hi

füo tempore , loco, & modo , natus eft; 42

exterminium 4cedie non. minus neceffarius eft

amor - laboris. ,

quam amor oratienis ,

iiveil

"

quod

docebit confideïacignis

ing ptit

T

Pars II

j *

erent at

Amnor . laboris.

r; dein

; ( ctte

Aud dabie , qui amat Deum, cupit pla«

"H

qyt o

cere Deo, ideoque facere , quz pla-

cent Deo , five, que Dei volunt

*

z

«xi confor.

as OCO

aoj

mia, aut ad glorix incrementum proficua

us qu

funt. Propterea Chriftus: Ego , inquit, Joan.

8. que plaita funt ei , facio fewiper , facio

puid

t u

alacriter, facio cum cura , & fedulo: atque

in his laboribus fui a jucentute mea: , Pfalm. à7.

)

in variis , in affiduis laboribus. , , Quod fe-

W l

li

4

cit ipfe ; voluit , ut nos faceremus : XNego-

1

tiamini y dum -venio

.

Luc, 19. dixit , quafi

ao

diceret :

fi me amatis , amate laborem ! amor

m

Legislatoris excitet amorem hujus legis: La-

7] Cur h!

borandum efl !

nam feruus piger mon [alva-

yuton

tur. .^, , ELEjicitur in tenebras , ubi erit fle-

lil

li

H

tus non tam de malis commiffis ( nam talen-

a

Dd

to non eft 4jsf4s) quam de bonis omiffis, ad

quz przítanda illo. s« debebat , & per ace-

l p(]flt

diam neglexit . . , Nempe nos fervum , qui

pl

.

.

& vOe

um

"n

laborem won . amat , domo pellimus -

lumus;

enim

JDe fignis amoris.

i

lumus , ut Deus laudet oriofum , etfi fortaffe

füntu

ducer

malitiofus non fit ? .. Volumus, ut dicat:

Enge ferve boue ! ei , qui ne quidem . fervi ti-

ficiis

40nptti

tulo dignus eft, homo ix ;Ecdefra fapernue

merarius , im AMundo füperfluus ? .. ,. Servi

(neta

.

Tunt

eft fervire

9

fevvitus. autem /laborem dicit ,

Nent

quem adeo quinon amat ,*non amat ferui-

tutei. , atque ita nec. Dominum amat , quipe

quo

& (

pe cui eum . genitu feþvit » cupiens efle li.

bero.-d ss

D7

Trem

4. Eft autem varius labor , pro vario

flatu, & tempore.

Eft alius labor capitis ,

& te

alius aurium , alius oculorum , alius lingug,

intemr

flxtic

alius manuum , alius pedum :-atque ex his

alius hic & nunc precptus , alius arbüma-

que

labm

yius.

Qualiscunque (it , amabitur ab aman-

te: à non amante p

lerumque faftidietur, nifi

lii

hus.

metus posnz , aut triftis neceffitas , aut fpes

lucti vellaudis fuftentet diligenciam ; five ,

fünt;

quod idem e(t , ex fervo pigro faciat fervum

(icit

tits

wequam , qui , dum fetvire Deo videri vult ;

lervit fibi, . . . Quid ? fi.labori ordinario ac-

.

tiüm

rcumftantiz

cedat extraerdinarius , quem . cl

poli

poftulent ? , . . Quz erit cordis inquies ?. .

ltvit

9 e e€

*

Quis tumultus affcctuum

Que pugna

r

rationum pro & contra certantium ? . . Qui

ln |

conatus transferre onus án alienos humeros

lx

| jui

molientis? . . Que triftitia & impatientia fru-

flra repugnantis ? . . Hic fru&tus eft aredie

l

lo

affe&ionem ad labores ftatui , ac officio pro-

l

qu

prios impediencis. .. , Malum ! Officia que-

"Wi

TUtI*

g

p

De figuis omoris.

141

( fort

runtur pro bominibus , ut habeant , quod man-

t dict

ducent: melius Pomines qusrerentur pro Of-

| femit

ficiis ; ut effent, qui laborent. . . Boni viri

Jpeme

somimoda in officiis ; quge ambiunt, quzrantz

m

onera fügiunt , aut , fi multum preitant , fe«

/] diCih

runt per alb , quibus decimam partem pro-

*

imit fr

ventuum pro labore pacifcuntur

*

ipfi reli-

-

p

quos fru&tus facientes füos fime ritulo juris g

15

i

j

& diffipantes cum prodigo aut sibil , aut

male , aut 4liud , quam oportet , agendo..,

(j yan

"Tremit animus ad cogitationem de feverira-

capifis !

te reddendz Rarionis , cum ifti frugiperdae

slug

interrogabuntur a Judice divino de admini-

yed ]ij

flratione officii , imo decem offlciorum , in

g i

qua tanto impetu involarunt , non ex amore

laboris , fed u haberent, unde otium ac luxum

g

jetud

lautius alerent, . , . Aliter audientur, qui duo-

,auif?

hus aut quinque talentis ditati, fuperlucrati

n If

fünt alia duo , alia quinque, . . . Aliter quicum

u

dicit herus : vade! vadit: cum dicit : veni ! ve-

nit : cum dicit : fac hoc ! facit. ad omne impe-

rium promptus , ac alacer. . , , Aliter , qui

t

poftquam hofpites; primum irrita excurfione

TE

invitavit ad nuptias : iterumque in vias & fe-

ugnl

pes feftinans cecos ac claudos collegit: zec-

T

(

Qi

dum [atur laboris ftitit (e Domino, & ad novum

umeïOS

laborem fe. offerens dixit: factum eft » quod

u

juffitti : & adbuc locus efl1 , . /Enimvero de ejuss

modi fervo gloriabundus Dominus , infultans.

T

L

que Satanz cum plau(ü dicit

»

Confiderafli. fev«

p

T

"um um Tob , quod non fit ei fimilis in terra 9

Jobæ

n

142

pe /z'gms "roris,

culati

Job. 1. Beatus Servus , quem invenerit Do-

minus fic vigilantem , fic laborantem! Quis

quanti

eft , qui fic confiderari fe a Satana velit? ..

habet,

Laudabimus eum!...

*-

Tant ;

:3. Audio querulantem

Non recufo la-

Cedat

hüm

orem.

Sed quid faciam ? fepe , cum vel-

lem , non poffüm : »om fum difpofitus. . « .

habe

Debeo huic obje&tioni refpondere cum cura,

defet

lis,

juia vix eft alius angulus , in quem fe re-

cipit fugitiva «cedi4 cum majore contra per-

n j

fecutores fuos fecuritate. . . . . Indaganda

gtten

eít cauía smale difpofitionis , & excutiendx

Toeftit

debere

latebre , que belluam condunt. . . Quxro

E

-

Gf x

igitur : quis eft fenfus hujus pretexcus

Non [um . difpofitus ? vin',dicere: non poffum ! anz

byris|

molsl

non lubet . laborare ?. . . Si primum dicis: ne-

cefle eft , ut , cum non poflis , quod alias

ceffc

*

*

glori

poteras

mutatio faCta (it in aliqua parte cor-

poris , five folida , five liquida.

Per partes

a falfa

(CUS

folidas cujuslibet membri offa intelligo ; car-

nes , & nervos , quorum lzfio vel a violen-

O-Si

tia , vel a caíu efficitur exterius : vel ab in-

Nenit:

Ihore

temperie füccorum per coagulnm aut putre-

faGionem -cauíatur interius.

Ejusmodi ali-

Yerfar

quid. fí contingat , obftandum effe principiis

qilim

mali , a labore abítinendum , morboque va-

Wudr

candum , fana Ratio imperat , precipue fi

f??lïlus

Jenfus. doloris. fen(im. fe acuat. . . . Partes li

lfs

[17/

quide fücci fünt , five humores , fanguis,

phlegma , bilis,

in his mutatio temperiei

Audj

Ízpe a lunatione , a vento , a defectu cir-

gula.-

De /ïgms amoris,.

143

enerit D

culatiönis, 2 cibi & potus feu qualitate , feu

m! Qu

quantitate , a calore vel frigore originém

| velit?

babet, Remedium nifi dizta , & fomnus fe-

rant: iterum amori laboris amoer cruis füce

n resufoxfka'

cedat : patientia malum vincetur, , .' Verum

"amv

humorum perturbatio plerumque : matrem

.

»qmü.-'- n

habet Phantafftgmm , : aut vitium

* atque tunc

Cüm a,

defethus — difpoftioris voluntarius , imputabi-

em f

I$ ,. ac non raro caudatus eft , dicenti

22012

e

,

que:

ontta p

um difpofitus

refpondere debet an

imus

generofüs : fac, ut

fndggznda

fis! , . Amor proprius

cutiendz

mentitur , cum ait : uoz poffum laborare! dicere

Qugro

deberet: som lubet! . . Quid fit confilii in tali

TextUS *

cafu : paucis habe. — Phantafía apprehendit la-

fun a

boris hoc genus v

cl pro inutili ; vel pro nimis

dicisate

molefto : corrigatur ! convincat te Ratio de ne-

p

ceffitate , utilitate ,

facilitate , jucunditate "

at

gloria : & conti

nuo eris difpofitus , quia fpiritus

a falfa imaginat

pry

ione fopitos Zario excitat, haud

j 0l

fecus ac fomno oppreffum firepitus grandior,

| qit

* « Si non a Phantafia, fed « virio faftidium

,e] ab [

venit: vimce teipfun! & amores contrarios b

jpit

amorem fomni , amorem ludi , amorem con.

Odi al

verfationis , amorem muficze ; curiofitatem ,

gulam, garrulitatem &c. amori laboris vel ad

qeu

quadrantem fübjice: fpondeo ! irerum eris dj«

fpy/itm. . . Uti cum fervo , ita tu tecum age,

jpi!

i !

1 fervo imperafti laborem , &

ille dicat :

wp0do non [um difpofitus

LI

'

age

r

'

ing

num patiens

audis ?

num ab homine a4mari , imo num tie

g

:&u (f*

merà

cle

144

pe ffgnis rmzo»rz'sv.

Duilus

meri te éredis 15 28 Pigrum canem aut e«

f f

quum. calca*ía &. flagra difpenunr ad cur-

fum : hominem Jlunuli emoris , &i adhibeat,

fnuatu

| Chrifti

urgent , eique non Jaberem modo., ied crie

tingit :

«em ciiam amabilem faciunt ,»uti demonítra«

eufrot

bit confiderationis

tiftcat

| dpple:

Pars* IIE

i, d

alteru

Amor . Crucis.

fipit,

Uiamat Amicum, odit inimicm Amid y.

j plitin

n

I.Q

.omnibusque modis perfequitur , vel

Vetitas.

P

*

quia. mocuit

,,Vfil ye | noceat.

Ita qui amat

Crifi

Deum : odit inimicum Dei , hoc eft, vererem

| þïic,l

bominem [uum , de preteriris offenfis multis

qu

.

*

& in prefenti tempore

ac gravibus reum

Dom

amare Deum cupienti multis modis mole-

flum.. .. . Quid intelligitur bominis veteris

Gptay

nomine ?

Inielligeris t& , feu

otius tuus

p il

bomo inferiür ,^ hoc eft , appetirus , five incli-

jf

natio ad malum moral; cum faftidio boni , na-

V0

tus ex amore bonorum , ac malorum fenfus

TWttis

afficientium , circa quz. adus buman verfau-

TUtjg

tur tanquam circa fuam

ddiiané 25; ia

fu. ipfius appclla-'

irin

appetitus alio nomine amor

Una

fur inordinatus propterea ,

- quod contra ordi-

n

nem Naturz naturantis , quz appecitum f

N

hd

tini , Rationem i fübjecit , non raro im

Ratione etiam reclamante , 1€-

fp()n(

bona fenfililia ,

|

h

yatur. . « De hoc fui amore intelligendu

s eft

Pauius

Dédigtis amovis

14j

Paulus Rom. 6. cum dicit: vezus bomo so-

A que

ralor

fller ffinul crucifixus eff ( cum Chrifto ) u£. de-

adhibet

Jfivuatur covpus peccatz per virtutem crucis

Chrifti primum 7z /? , quod inbaptifmo con-

, delne

demorti

tingit : deinde zz /uis effe&ibus , quod fit f/uc«

ceffve ,, cooperando gratiz Chriíti per mor-

tificationem , feu a/zegatiozem fui , cujus

duplex eft exercitium , primum : negare car»

ni , quod zzordinate appetit , Ponumfenfibilez

alterum: ferre, vel inferre , quod zzordizate

fugit, sualum fenfibile ... . Atque ex hac ex-

[J]/ Aiö»;ufn

plicatione intelligitis, Domini , in quo con-

fiftat beatum illud odzur /fui ,. (ine quo ( ita

itur Y

veritas loquitur Luc. 14. ) nemo poteft efle

qui q

Chrifl difcipulus , nimirum ex hoc ipfo ca-

,& w(v.ï

l

pite ; quia Íchola Chrifti eft /cho/a. Cruczs ,

vfis

quam utique nemo amat , nifi qui odit fe , ut

M

Deum amet. ,.

Jd*n

g

Scio , doc&rinam hanc non effe

ad

n

!t

captum vetferis bominis : fufficit autem, fi ca-

tius d

Jj

lf

i]

piat illam omo rezatus ex aqua €? Spiritu

je I

Saní£fo : nam ad ipfum executzo pertinet. . .

((l

h

Homo vetus, multorum fcelerum , & adeo

m p

mortis reus eft: Cruczfigatur! .- Crux Zzm«

j a

fit

li

Jivumentum eít, per quod vindicamus zz zo-

T

jis injurias « zo2?s illatas Deo tam amabili ;

Ji

g

l

tam amanti, tam amando : ZZmerzus crucem ! «

[a 0

Crux vexzllum eít, ad quod vocat nos Dux

D]

am !

belli Sacri fub vidorie , & zterni triumphi

at ^

fponfione , fi contemptis commodis , . incom-

jnté

modisque hujus vïcæ, fideliter premamus

I

'- Cruena

n

146

De figuis aumoris.

cruenta veftigia: 2dmemus crucem ! . . Orux

Accipe

Ti€ TC

lignuin eft, ex quo alitur amoris focus ferrum

.

purgans , & probans aurum

L

"Admemus - cru-

Pugne

& Jac

cem! Salve, o Poza crux ! ,.. Vocabulum

horrorem habet: res bona eft: Amemus rem!?

Tatio

Naturà crucem horret ! .. Natura ozzmalis :

oppot

debe.

fateor equidem. ^Quid tum autem ? Si. Na-

tura va?zozalis in cruce rem Pozam invenit:

mod;

Divi

credendum eft Aa?iozi , non fez/ui , ficut cum

de fümenda medicina fit fermo, ; non atten-

£um .

&ax;

dimus naufeam Sromacbi, fed confilium Me-

dici... Et cum de via ad victoriam delibe-

Dei f

ratur; non audimus , quid de afperitate iti-

palo

neris querulentür 4xor, ac Zjeri : fed fequi-

A

Dend

mur, quo Dux cum vexilo przcedit. . ..

Ec cum de elaborandà corona agitur : auri

; &

inaffa non traditur IVagzmulario : ed artificis

arbitrio commendatur. . . Medicus nofter

D

dicit: Qui amat auimam fuem , perdet. eam ,

jo. 12. cur difplicet aphorifmus ? ,. Dux no-

do.

Tho)

iler inclamat nobis:/74ui$ vu/t poff me veni-

fes abzeget femetipfim . ? tollat crucem Juam

W

I

guotidie, Luc. 9. .. Quem prx ipfo audia-

imus? folus ipfe vera vite ererme babet ,

iot

[U]

To. 6... Artifex nofter vult emi a fe aurum.

igzitum Apoc.3. ex quo nobis coronam cu-

U

dat: num zquum vidétur recufare cuforem?

INungiid dicet lutum | ]?gfulöf 40 :

Quid facis?

À

a. 45'- ^ 9

.. 3. O bona crux! mierito diu defideranda,

enda *

Follicite amanda, Jfne éutergnifone qur

cci«

De fignis. atitovis.

147

ht

Accipe me ; redde me Masiílro meo ; per te

as fer.

me recipiat, qui per te me redemit ! .. ,

n d

Pugnent intra me Sez/us & ARatio , uti Eíau

Vocabur

& Jacob , de pretio crucis: deinceps femper

al

Rationis fententia ftabo, . .. 74mov /uz directe

7777

opponitur amori Dei; & (i voloamare Deumz

debeo odiffe me. Si enim amo me , income

180

T

"

M

moda & moleftias fugio , individuas amoris

, fata

Divini focias, $i autem hzc ita fünt: jam

pon at

cum amore craczs, etiam amorem orationiss

& amorem /aZovzs , hoc eft , omnem amorem

filium)

Dei faltem effe&ivum abjeci : & neceffe erit

If dfhh*

rtite i

paulo poft affeGzvum , ac denique appretiatz-

vum extingui. .. Et quid deinde? Eheut

t i

edit. «

Deinde Creatura expers amoris exo ! creatu-

r

ra infelix » creatura amoris expers ! . .

m

Non evit vobis boc, Domind amatis D.eumï:

y n

lrj([ iil

€? decreviffis bodie omni modo , & fine mo-

do azare, quiaoni todo amabilis , €? fine

.Du?

g i

modo aans effl. Jte wero , C? amorem

veffrum, douec a prandio redeatis , probate.

(/fl, j[""'

T

Probatiozem Examen dabit , utvrum Ora-

lii

tionem, s£rum labovem , utrum Crucem

aumetis. Siifli tres amores u volis funt ,

gratulor: nam amor Dei vo&iscum eff. «

àm

ifort

tevuum fit ! .. .

T

G

Q

k

yelli

K2

Diffet«

T

148

ADe vita diffoluta,

Differtatio

trifi

liber

De vita diffoluta.

nem

Em

Laudetur. 9 Efus, Chriffus ! R. 32

eLevinded .

[iliu

Juf

: 'vLaudetur , €P ametur ! Ametur iufinite

$07

Vtr

amalilis , 2ufinite zos amans Deus ! ametuv

onmui wodo! fne zmodo ametur ! . , Zdmatur

!

[

autem? , . Qui uonefl amans, amenus eft ,

cuz "Apoffolussmerito an

athema dicit 1. Cor.

A

16.... Anathema !

uid eff boc ? Ef? Ma-

&Ml 4

ledictus a Chrifto! ,. 24///t / ab/rt boc ma«

hn

dum a muobis! .. Tempus nofivum tempus

amantium deinceps evit, te*npus omnia, que

agims , agentium ex amore. .. "evum an

zon fallit vos amor proprius, Domimi ! &

amorem Dei gueztitur ? . . F'avias ille per.

.« $i falli uon val-

fouas agát : examinaffis ?

111

fis, nurquam cvedite, q

uod amov veffer fit

amov Dei, fi efl amor folitarius , zec Da-

bet alios amoves cosuites , azmmovetm. Orationis

d

amovem laboris , amoreu cvucis.

"udaffis

g

it

mane : €P ex bis indiciis amovem. Dei verum

| itip

a falfo difceruere didiciftis. . . Pevum Ace-

| üm,

'dia bos comites o

dit , quia amica eff diffolu-

Quise

tionis, oditque viucula inimíca licentim,

Vg

qualia funt ovatio , labor, €&? crux. . Set0 :

Quar

& intelligo , bis amoribus grave impedimeu-

| füuS

2um poni abinovdimato amove libevtatis , &

ls

quo plerigue ita fe abripi (imunt , utþz;tefit ,

| j

De vita diffoluta,

Y45

triflem vitam eff , mifi diffoluta /££, hoc ej2,

liberrimi arbitii , zze , w£ zec a&zozes ordi-

i

nem, zec paffoues fr&num Bafeamt. ...

d

vrror peffunus!. €? fufficiens, ut omne con-

Jilium ad . exterminium. "fcedim couceptum

fuffemiuet. , ., Vitg diffolutio cerze zom

vur i

gotef? componi curm lege amoris , quia amor

u ! r

utrumque hominem ad zutum dih&i for-

m

sat: utrumque au£em deformat. diffólutio ,

at

exteriorem acozes /fge ovdiue, interiorem

jb , t

pefffoues Jfue framno. . . Zdmbo saala. defcri-

1/37

dam exatlius , €7

deasuus.

yrremgdz'a Juggeram, —— Se«

2727

j p

us p

Pars L.

, VM'] ]

J

Adiones frae ordine.

il

i

o Omo exferior eft velut domus ani-

T

mg. Solet autem, qui amicum exci-

L

P

il i

pithofpitio ; nonfolum /e veftire, fed

g

& domurm ornare ad hofpitisguftum. Id fi ne-

gligit, fignificat, parum (ibi curz effe, quid ho«

p !'i 'jffmi

Ípiti placeat: parum acceptam ipfius przfen-

j M

tiam. . Porro preter munuditiem,quam füppono;

"n

quis eft przcipuus Orzatus domus ? certe ovdo

[ert

reruti , ex quibus fuppellex componitur, quz

"n

n

quantumvis pretiofafit, offendit oculos, nifi

p*

füus cuivis menfz, fellz, picturz , fpeculo,

2

(

aulzo deftinatus fitlocus, " unde concinnitas

tþ/(llt )

ordinis efficiatur. .. Similiter fentire debe.

f

K 3

mus

sfo

Dpe vita diffoluta.

mus de ordiue at ionum.

Confufio difplicet :

d; vl

ft:a

rdo te, & tua Deo commendat : ?e , quia

aliud :

fi ex ordine agis, arPitrarie non agis : fua;

quia melius fiunt, certiusque, quz fieri de-

| fdqi

bent.. . . In compendio dixi, quidquid ad

vitam

t x

commendationem

Ó

r

rdinis dici poteft, Expen«

damus cum mora.

Ys:

. 3. Otdo te Deo commendat. Experien-

| pra

utiqi

tia docet, eos, qui fine ordine vivunt, ple-

vumque 070 marcere , interdum zegot?;s 0-

Con:

Ti g

rui, femper ex izpetu agere , faaque lubedi-

ne. . . Plerumque, quibus /z/e&us ordo agen-

Nug,

da non determinat: indifferentes, & delibe-

libedi

rabundi horas cum faítidio perdunt, nibil

gend

lts

agendo , quia nefciunt , quid agere debeant, ,

|

|

Interea coacervantur negotia : Epi&olz , qui-

vali

um

bus refponfum debes: cauíz , qua Examen

expe&ant: Rationes, quarum infpedtio de-

| fl

| ter]

fideratur : in molem cre(cunt vel alpe&tu hor-

rendam , quz, quoties in oculos incidit, ani-

! lm

mum faítidio afficit , nullis (timulis jam u-

| Qu

perabili. , . Certe, fi quando etiam* vincit

Ti

| Q

fe homo, velab ip(ius otii tedio ad laborem

determinatus: non con(ulit Rationem , quid

| fiu

prius , quid poft

erius fit agendum : non fü-

ftinet diutius attentionis moleítiam : obvia

m

h'llw

excufatio fufficit , ut fe a continuatione ab-

folvat , infüper habitis non raro ; leviterque

ali

d

contemptis fübditorum querelis, amicorum

tonitis, creditorum gemitibus , pauperum

lii

Ia

lacrymis, conícientig clamoribus, .. Pau-

cis :

ij

T

JDe wita dzfzj—öluta.

o dipie:

cis : ubinullus eft Ordo a&tionum : aut 2572

t

fit : aut quod fit ,. zza/e, velobiter fit : aut

agi : i

aliud fit ,. & nempe non, quod oportet fieri;

yz (rió

fed quod lubet.

Putas, eum, qui ita vivit s

vitam vivere Deo gratam ? ., Atque hic vi-

vidqd i

c pe

tz modus proríüs exa&tus eft ad 7cedie regus

las : nihil agere, male agere , aliud agere pro-

, p

pria fünt /ervo pzgro predicata ; ex quibus ille

utique Jaudezia Domino fperare non poteft. . .

vür, p

agutii V

Contra, qui ex ordzge vivit.: riunquam delibe-

uelile

rat, quid fit agendum : determinatur 42 Zora. . .

ag

Nunquam agitex impetu inclinationis , atque

& deli

lubedinis: ./tatio. ordimis fapienter ftatuti ad

, (l

agendum hoc prz illo impellit... .. Quisnon vi-

det, eum, qui ita vivit,ex ver2zs fimul, & exad-

debett

tolt, p

verbiis vivere a Deo pra'fcriptis? volodicere:

eum non folum agere, 4104 vult Deus, fed 2uo

W Ti

xl d

140do valt, puta : Sapienter! devote ! diligens

ter ! Hzc autem £rza adverbía profe&tonon fo«

" Ehï h»',;:

jdi, l

lum operaztems(ed etiam opusDeo cotnendant. ,

Quid enim ultra Deus poffit exigere ab ho«

T

pni

mine, quam ut, quod a nobis fieri vult ,

certo fiat, & Zeze fiat? . . Utrumque benes

If

lj qm

ficium a cara ordinis venit.

3. Sed reclamat ZJcedia, negatque. vie

non (H

] obui

tam ex ordize homini in Seculo viventi polfi-

L

10

bilem effe. , . Inanis vociferatio eft

.

& iam

(

alibi in libello de Grat. Vocat.

Sacerdot.

vitt

t

demonftravi , nemini difficilem | effe. poffe

j

T "fam

divifionem temporis, per quam quilibet pro

Pv

hn

ratione fui ftatus ac conditionis certum ho«

T

Ya«

(

K 4

3j5.

JDe vita diffóluta.

rarum numerum (nifiexzraordzuarzus cafus

bibun

accidat) non facile mutandum fibi defignet,

lud 1

ter d

alium , quem confecret Deo pro anima füa ;

alium, quem zegozzis : aliumque, quem zeceff-

Wnde

blica

Zatibus covboris determinet, propter Deum. , .

Hic illis irafcor,quiLegi Ordinis fubmittereca-

h

Sacr

putnolunt, quia affueverunt a/u/ui, per quem

ordo naturz offenditur , ftertiturquede die, &

Ci0

Toeri

laboratur denoGe.. Gravis perverfio! .. Nam

qui fero dormitum concedunt ( Exempla do-

num

cent) ex centum vix unus laborat utZ/iter. . .

De,

Qui enim fünt ejusmodi vigiles ?, , Sacerdotes

fäClöl

if fs

funt, qui poftquam diem venando,ludendo;po-

|

tando perdiderunt : hora undecima no&urna

ü 3

d h

arrepto breviario : Domge, ad feffnandum

sue adjuva! ingeminant : & inter multas cum

den

Morpheo rixas quotidianum penfum debla-

terant. .. . Nobiles viri funt , qui , poftquam

diei dimidium confumpferunt in plumis , quin

Solem vidiffent :

Planetam nimis celeriter

properare in oecafüm criminantur, ideoque

accen(is facibus majorem no&is partem com-

burunt, .. . Officiales Reipublicz fünt, qui

1

fuadere nobis volunt, fe in no&is filentio gra-

viffimas caufas , & negotia tractare. felicius ,

Quen

quam fi primo mane fe ad pulpitum figerent. .

d.

Crederemus fortaffe , nifi (ciremus Auroram

(ti]

ufis amiciorem effe , quam no&tem : & fi au-

l

diremus bona nova aliquando de celeri expe-

zl

) qu

ditione caüfarum ad lampadem elaboratarum.

RU

Nunc vercor, ut iftz no&ux , dum oleum

i

bi«

De. vita dz;æ.zuia;

173

ttut s

bibunt, operam perdant.. , Accedit & il.

df

lud malum , quod , qui diu vigilant , fimili-

mim: l

ter diu dormiant, atque in multam lucem,

emm

unde fit, ut vix aliquando per annum ad pu-

Don..

blica Exercitia Religionis compareant : in nul-

Tittetto

la concione videantur: de ufu frequehtiore

Sacramentorum non cogitent: Miffz facrifi-

g

:dedi

cio in Sacello domeflico a(liftere pcene poft

j M

meridiem, prope inter opera fupererogatoria

ml d

numerent, quanto cum detrimento fuz fa-

Hl

mz , fug conícientiz , ipfius Religionis, non

verdota

facile dixerim. . . Sed fruftra hzc querimur,

fidopt

ni(i fecurim ad radicem ponanus.

Caufía ,

odona

cur apud plerosque aCzozes fint fine ordine,

at

eft hzc,

J

deamus.

quod pa//ioues (int xfme freno. "Vi.

1 däb«'lr

Pars. If.

n

yis, i

cgk! j

Paffioues. fie freeuo.

ia

lr cam:

Ndex horologii per ordinem horas fignat,

I.l

quam diu rotulz interiores re&e fe mo-

"

jogrte

vent, Similiter de honiine exzerzore ló.

jciUs)

quendum eít, quam diu zzzerior pacem ha.

rgnt» D

bet.

Pax enim eft. Auguftine Doétore zraz.

roram

quilitas ordinis, qualem in civitate lauda.

a*

mus, in qua /üPordinatzo

Statuum rag-

a

Uuile, & fine tumultu , fine vi coaGtiva, fine

contradidionibus , ac querelis obfervatur ,

g!?ll?n ,

fuoque quilibet officio fecure füngi , & bonis

K s

bene

"

li

154

De-vita. diffiluta.

fra &

bene pattís frui poteft, . . Ejusmedi Pax ho«

minem beabat in ftatu primz Innocentiz , in

agità

paraï

quo Deus extra 2os per fingularem Providen-

tiam caviffet, ne five ab elementis, five a

qu0:

belluis, five ab hominibus aut daemonibus

mult

aliquid pateremur inviti: zzra zos autem effe-

Pha

Pa

ciffet, ut inclinationes fenfuales nunquam fe

contra imperium Rationis moviffent, . , Nunc

bon

aüt

utroque privilegio nos peccatum Adami fpo«

Lj

liavit.

Paci fücceffit bellum

.

nec nifi pet

€on

bellum recuperari poteft illa zrazguzllztas or«

infj

dinis, qua tunc fuiffemus gavifi. Nifi per

Jhan

bellum , aio: nam et(i, dum vivimus, ex£ra

j

70$ nunquam non contra Mundum ae Dzmo-

tio

nem bellandum fit, zz£ra zos. tamen concu-

yos

pifcentias noflras per frequentata praelia , ju»

qx

al

vante Domino, fic debellare poffumus , ut

vix, idque raro in motus etiam primo pri-

pu

u

mos erumpant, nifi fana Ratio imperet. Per

bellum igitur fit Pax, & trazguillitas ordinis

dio;

fons

in homine zzferzore componitur , ita ut affe-

&tus Rationi, & Ratio Deo fine contradictio-

ünd

ne obediant. . .

W

2. Sed bellum Z4redia refugit, labores

fren

-

pertzía. Propterea zon eff pax zmpiis , dicit

ii

xl

Dominus. . .. /mpii quaff smare ferveus, quod

a furentibus ventis nullo frzno coercitis per-

li

flatum, jam in altiffimos montes effertur, ftel-

)

las feriens: jam in profundiffimas valles fub:

a

fidit , inferos pulfans, a quibus denique na-

El

po

ïis pOüþuptas anchoras, poftíciffa vela,

rd-

'De . vita diffiuta;

15j

mouo

fractum malum , poft clavum afniffum, tot

yentiay t

agitationibus impar cum omni mercium ap-

Drovidet

paratu forbetur. .. Hxc eftimago cordis, in

NU

quo affectiones utriusque appetitus impune tu«

jemonius

multuantur. , . Movet ad tumultuanduni

um d

Phantafia plerumque : non raro etiam Ratio,.

mnquam'c

Pbantafía de przíente , aut imminente five

7m

bono, (iveralo per fenfus edocta , contempto

autnon expectaro Radonis imperio,appetitum

dni

- il

concupifcibilem in amplexum boni, irafcibilem

TTR

in fugam mali fen&bilis abripit. . . &2770 jam per

N p

Phaatafiz mendacium, jam per prejudicium ,

y AU

jam per ufüm hominum, mores mundi , & opi-

Domo-

niones vulgi decepta, Zozum pro malo, fa//ur

y Conc?

pro vero, parvum pro grandi confiderat : ideo-

aliuj

que utillnd obtineat, authoc effugiat , omnes

ni, !

affectuum vires colligit, quin & nonnunquam.

putat fe obfequiam Deo prz.flare, cum graviffi-

imo f

«t

mum fcelus imperat, ficut fa&tum effein Deici-

dioa Judzis commiffo videre eft. . .. Uterque

T

Ti äïff'

fons tot perturbationum in quanta mala ex-

undet, neminem latere poteft. .. Vos Domi-

jldie

ni expendite proinde ,

quanta fit. neceffitas

freni Paffionibus injiciendi. . . Frenum eft

A]

,dicit

ünpevium wiore. .. Per moram judicabit In-

telle&us, an Pbazta/a non fallat : & an £;-

! quod

tio non fallatur. . . Quando igitur movet fe

s PCT'

)

)

Paffio : anteqam z a&um exterzum erumpat :

affuefce interrogare teipfum illis Dei verbis

s iU

ad Jonam : Puta/ze bene ivafceris tu ? ita, uc

l DA

nec 22 caufa pecces , nec n suodo ? . . Putas-

) Po

[f

ne

Ll

$$6

De vita diffoluta

ne, bene amas? .. Bene odifti? .. bene cus

aude

fcil

pis? .. bene fupis?. . bene gaudes? , . -

nim;

bene zrzflaris? . . bene /peras? . . bene de-

2

enin

fperas ? . . bene- audes

*

bene £zmes? ..

Tat.

Écce ! per hanc praxin fenfim difces effe Do-

qunus tüi, quihuc ufque tuorum affectuum

pan

dar

fuifti mancipium. .. Et o quam turpe, quam

fer

miferum mancipium ! . . Non ita calamito-

jat

fa fuit fervitus populi Dei füb Pharaonis ;

quam tua, füb Paífionum tyrannide. .. Non

fici

€on|

orave , non Jaborare , non pati pro Deo lubuit s

&Mg

quoties Paffio animum perturbabat : toto im-

d

peiu tunc 7Jcedia cor invafit, rurfum oc-

ii

cupatura domum , unde tempore tranquilli-

tatis exulare debuerat: ipíe amor JDei amas

que:

us

rus effe videbatur. , . Quis ordizem atio-

zi (peret ab homine , in quo corpus animz

tiq

y^

atf

non anima corpori dominatur? . .

3. Dices : bonum confilium eft zperzum

lo

5m

"ure:fed ezvita matura quis exequatur?

(

Naturam expellas furca, tamen ufque redi-

bit, precipue poftquam a/tera zatura , fcili-

itan

i.

cet con/uetudo accellit. . . Per temperamen-

tum ad zram (am pronus : zz amores abripior:

«

Ti

jocis inhio: Jaudes affe&o : fufpzctomibus cru-

cior: quid faciam? Vix olje&fum Paffionis ap-

b

patuit, pax animi perit: difplicet ftatutus

r

[n

ordo atliogum : quidquid antea. fapiebat , fa-

Th

ftidio. . . Scio, Domini, hxc ita continge-

Q

re : fcio infüper , difficilem effe correctionem

icerc

|

à

naturz : fed impoffibilem effc nemo d

aus

- De vita di[ölutm

157

bene

audet: & ego affirmo ; amanti Deum' etiam

facilem fore. . . Dixi , ezsenzz Deums íerio

UM

bene d

nimirum , & non ad fpeciem mere.

Amor

m .

enim naturz motibus & inyigilat, & impe-

T

rat. .. Juvigilut , ne/fge juffa caufa. erume

fdum

pant: Zmperat , ne vel deficiant , . vel exce-

dant 27 ?zodo: imo imperat , üt , qui hactenus

? u

umite

ferviebantad ma/um, aut impediebant Jozum ,

jam debeant fervire adbonum. . . Notetur artj-

ao

P

ficium : cotum zz swutat:oze obje; affe&luum

lubulo

confiftit..,, Exempla doctrinam explanent. . ,

Sauguiueus es : Natura ad amorem vanitatum,

oto lt«

t 0

ad delicias fenfüum, adrecreationes & nugas

inclinst. Inclinet: tu muta oZje& um amoris , at-

nqmui.

u

j m

€ pro nugis affuefce amare/evza : ecce! San«

à

us jam eritamor.qui fuerat vanus.. . Pblegzua-

T:

ticuses:Naturalaboremhorret , & ad fomnum

aqimï;

afficitur. Afficiatur:tu mutao/jetfum affeCtionis;

Íomnoque naturali fubftitue zy/Zicum : ecce Y

W'm

San&a jam erit affe&tio , quz fuerat vitiofa, .

;uaïll[?

Cholevicus es : Natura ad impatientiam &

T2]

[

iram eft prona. Prona fit: tu muta oZ7e&un

ire , & quod aliis irafci foleas , irafcere t2 ;

jifild

J«

ecce! Sancta jam erit ira, que fuerat pecca-

minofa. . . Me/aucbolicus es , tibique & aliis

qu

gravis propter inanes apprehenfiones , per

p

quas in moerorem conjiceris, in quem Phan-

u

tafia te conjicit. Conjiciat : tu muta o/e&ums

vf'

maroris, &falfo malo fubítitue verum, tua-

lf

o

que , aut aliena peccata deplora :. ecce ! San-

yrt

jt

y?

.&ug jam erit "nXEGES; qui fuerat - ftult

US, .

il

]e

ia

158

De vita diffiuta.

talt

Viden' , quid m poffit ? Non bomiuem tan«

tum , & Zovemi , hoc eft , traCtabiles zeturas

port

ita

currui divinz glorizm alligat : Sed aguilam

etiam, & /eonem cicurat ad eundem laborem. .

cred

Procul hinc abíint leviffimz excufationes

pigrorum: non fum difpofitus ! ad. plura non

teneor! vivo, ut mei fimiles ! non fumRdli-

giofus! San&torum exempla potius miranda

Y

funt, quam imitanda

$

cum Íexcentis fimili-

bus

[

.

Qui diligit Deum, uibil ueghgi

|/

Eccl. 7.

! &

Epilogus.

lig

Ta : Qui diligit, nihil negligit, five in Zo»

hoc |

m

zibus ordinandis , five in. Paffemibus fre-

&

nandis : aleerutrum enim qui negligit, autnon

dit

diligit Deum , aut non diliget diu; nam atdio-

(j

z£$, quas ordo non commendat , non laudat

bis

Deus: & paffones , quas amor non frenat ,

interimunt hominem. . . JzUoria fui dpfrs

| Du

flit

opus eft ad hunc finem , ut vitz díffolutz li-

qu

mites ponantur: non nego. Sed armor ommia

vincit , (i modo ferius amor 6it , five amor ;

[

qui /ério Acediam diffolutionis parentem odit,

perfequitur , mortificar, occidit. ... Juvat

hoc San&um odium denuo inflammare adver-

füs vitium , quod quamdiu patimur , omnes

amoris conatus zzutz/es reddit.

Parum /huc

usque dixi.

Plura dicere.neceffe eft , quia

auci funt, qui füneftos hujus vitii effectus

fatis—apprehendunt : atque quanta damna hoc

D

ina*

De daumis ,äcedfæ;

159

Hleh t

malum & toti humano generi inferat in tem-

3 fO02090

pore : & fingulis hominibus przparet prozter-

ET

nitate , nemo credit ! nemo credit! nemo

iporam s

credit! . . Videamus. Surgite! fit.

cOattnes

plurawa

MEDITATIO

um

. De damiis Acedic.

; Ti

us Ü

Un&a fünt duo : zdcedia eff vitzum 2otz' bus

j

p

aamo geuevz perniciofum in tempore , - hec

eít materia Puncti 1mi, — /4cedia ef? viriug

Jingulis bouminibus peviculfoum pro eteruitate L

n Af

hoc eft argaumentum Pun&i adi.

Fruc&us fic

borror acedie. Amori propria Jetzza eft:

jus f

n an

& nihil magis contrarium , quam languor, tz-

dium, frigus. Oremus ergo Dominum ey

uml

J kum !

amoreim , quo amabilis eft, ut. expellat a^ no.

frni |

bis Spiritum aced&e , dicentes cum Pfalmifta :

Dormitavit amima mea pre tedio

L

*

14

qon]?rma

zl

que in vevbzs tuis , Domine! . , .

20772 ii«

quitatis amove a 1e : & de lege tua "ifereve

l W"

iea ! o s

4mity

mütfi[)

PUNCTUM I.

Qu i

du

Acedia eft vitium perniciofum in

ynuó

tempore.

;

u

"Ommunitas, cujus quilibet noftrum | ali-

fs

qua pars eft :imo fofuzs Pburan

72 Qetuss

ex Apoftoli fenfü , 1. Cor. 12.

j ho

€ft aliquod cor-

!

pus

,

' De dammis cedia.

160

pus movale, cujus multa fant membra, que

fiagui

tamen non omnia eundem actum habent .,

bum :

Magiftratus in tali corpore eft caput: Mini-

Spirit

ftri funt oculi : Confiliarii/zzgua ?. Officiales

bris fi

ilum |

ananus, €" pcdes : Cives cor ; reliqui flatus fto-

machi ,. pulmonum , hepatis &c. munus ob«

Gapit

eunt... Si ponas jam, in corpore reperirimem-

Ms

turpe

brum zzutile , adeoque fuperfluum , quale eft

dari ;

ftruma in collo, fextus digitus in manu; gibbus

rum,

in tetgo : quid cenfes ? non illud quam zurpe,

1772

tam azoleffum, ivo troxitrm effe, coti corpori ju-

li

dicas ? .. Aio vero, tales per acedzam fieri homi-

1b otjo

ne5 : judica, num perziciofum cozzumttati viium

Rs

effe male judicaverim. . . Caput eftMagiftratus,

féntur

Aureum caput fit : fi eft/fze cerebro, caput Sta-

Q

tug effe poteft, non Cornunitatis. Talem autem

Muyd

acedia facit Superiorem , qui ab obligatione

elle

laboris fe eximit. .. Oculi funt Miniftri,

Sint

lis al

multi, & fele&i : quid tum? fi non laborant;

Nonf

oculi fünt, quales Pavo oftentat , dum ex-

tünt f

plicat pompam caudz : omnes caci. . . Lin-

li i

gua fünt Confiliarii , Do&ores , Przedicatores :

antib

fi pigr

i (ünt, muti funt:.cui bono occupant

ia

locum linguz ? ..

Manus & pedes fünt Ofh-

Tv

ciales : amor otii , tenet homines: chiragra,

tf

podagraque laborant : ipfi cfficium habent :

Qüm

fed officium non habet ipíos, . . Cor funt

Udïmy

Cives, fed cor oppreffum a Polypo , qui cir-

W

culationem intercipit , fi laborem non amant,.

! de [

Denique in quocunque ftatu fitis: fi pigri

eftis P

j FRQ

.idem eft ; ac fi hepar non amplius pu

rificet

ais

. g

E

De damuis Acedia.

L

ny u

fanguinem

.

Stomachus non concoquat ci-

hdbont,

bum : Pulmones nec reddant , nec accipiant

it: Mi

Spiritum. .,. Enimvero nullum ex his mem-

Offcil

bris fuperfluum eft corpori : fed fi per otii vi-

(atasdo

nüms i

tium fit isurile : quis non. videt, ex hoc ipfo

capite turpe fieri ? . , Mihi certe inutile , &

cririmt.fg

turpe fynonyma íunt. . . Neque credo, laü-

quis

dati ab aliquo poffe homines de numero illo-

1 gl

rum, de quibus Poéta 'cecinit: Nos gumerus

3m Aff

fumus : & fruges confumere uati. . . .

ypor [

2. Quid ? quod turpitudini , per quam

erilon

ab otiofis infamatur Communitas , accedat in-

jvItIm

gens moleffia , przcipue fí, ut fit , multipli-

flratus,

u o

centur ? . . Ponite , plerosque homines per-

.

etuo ^ infantes manere

*

quam intolerabilis

raue

undo hzc plaga foret ? . , Infantes molefli

fpatte

effe poffunt, utiles non. . . Laborare pro il-

; 5

lis alii debent : ipfi laborant pro nemine.. ,

hn

Non férunt, non arant , non occant , non me-

li &

tunt fibi: & vorant tamen : non viva bomi-

.l'["R

sis otiofi imago funt? . . Quanquam cur in-

a

antibus comparo ? Moleftiam , quam faciunt

infantes , fpes compenfat,fore, ut crefcant

TU

in viros Reipublice utiles. , . Non ita nos

r

etiofi folantur.

Animalia fünt , non ex illis

jent !

C demus hoc interim ) quz propter fievitiem

y hr

odimus ,. qualia funt tigrides, Leones, Pardi,

quï Cip

urfi , lupi , aquibus rarius damnum venit:

lmänF'

fed ex illis , quz quam minuta fünt, tam mo-

j d

lefta fünt, & füa multitudine, & vexationum

yit

ft , quid

fit

importunitate. . , JEgyptus experta e

rans

162

De damuis "Icedie.

ranä , quid cicadz , quid mufcz , quid cini«

dorm

hes poflint in affligendis hominibus : & quis

mitu

L(77) 0

eft ( nam quid opus eft argumentaa longear-

céffere ? ) quis eft noftrum , qui non pulicem

Z

usque ad mortem perfequitur, quin attendat ;

jin

num ille ex nobili , an ex ruftico fanguine na-

fitia

tusfit? cur vero? nimirum quia aüimal eft ;

—

«f

Duir

quod non fuo fe labore füftentat, fed ex no-

ítro füdore , & cruore nutritur. . . Quid ?

eft j

an ovum ovo fimilius eft , quam pulici homo

dorn

pige

r? aut an turba pigrorum Rempublicam

bemi

ius pulicum . in«

minus , quam corpora exerc

Cüg

feftat ? imo fi cum pigris hominibus conferas;

Celun

ionocentes fünt pulices ; quia , ut fint moleffi ,

Qme

non tamen Íunt séxi , nec occidunt alen-

2

Su(gï(

tem.

füy

limi

3. Pigri autem , quanta inferant damna

Communitati , ex cujus beneficio vivunt, di-

tiftm

ci non poteft, , , Quidquid in hanc diem is

& die

satüra incultum eft : quidquid i» artibus im-

t

perfe&um : quidquid i» moribus crudum, bar-

WM, ,

barum , improbum

e

L

pigris debemus, . . Ter-

ïüï (

ra fterilis eft , quia nemo arat : aqua putree

h eyj

fcit, quianemo movet : a&r corrumpitur, quia

m

nemo agitat: folus ignis femper confervat

fhgi

fe , quia femper in motu eft. Concludimus,

hu Q

quam maligna, fit natura pigriti . . Totus

f

ACM:Mundus

in

ita Joannes

Vhe' pefitus e

fs

D

)

Apoftolus : qife

ritur

( audeo dicere ) per pi-

?Ong]

gritiam. . . . Ecce enim ! dormitur in aulis,

Wt

dormitur in curiis ; dormitur in tribunalibus;

QI^

QD.Q]

"

-

/

, VDe damnis Acez)iæ,*

165

,quia

*

dormitur in caftris ; dbrmitur in fchdlis ; dor-

TR

mitur in Ecclefiis: & quid fit ? Cum dormi-

T

vent Dommes , venit inimicus

» & fuperfeminavit

n pultt

Zizania , Matth. 13

inattet

- ita copit languere Zeli-

£i» , claudicare Oe

conomia , inale habere Zy.

agguinm-

xtimal

ffitia , Politis deficere. . . Verum ig lucro

ceffante non fiflitar malum : gravius eft dam-

fedarte

num emergens. , .

L

Totus mundus i; ialo igne

QU

eft pofitus

»

& quia qui extinguere deberent,

ylici ht

dormiunt , q

uidquid malorum querimur , de-

ypublit

bemus pigritiz. . . Celum cali Domifus fuac

Jicm

curz refervavit : factum bene ! fe

cus pigritia

confera

ccelum etiam corrupiffet,

.avf

Nunc quale füit ,

cum creabatur , quin alteraretur » permanfit.

hu d*

Sufpicite ! adhuc aurez ftellz pavimento in-

fix& micant: adhuc luminare majus diei , &

g

luminare minus no&i przeft : ádhuc ordin

a

vinit

tiffimi motus Orbium fünt in fi

gna, & tempora,

j dxcmd

& dies, & annos,

Terram auitem dediz filis bo«

ul

minum Deus : hinc tanta mutatio

» & ille larj-

um

s«4. . . Qui pofitus erat in paradifo , ur opz-

g.

faretur illum , cum otiaretur,peccavit. Ejecto

y p

in exillium ftatim terra tribulos & fpinasger-

;;

ininavit, Inde varia illius fortüna fuit, . Erant

T ALO

fingulis feculis, qui renevare faciem terre mag-

u'dimusv

n0o cum labore aggrediebantur ,

neque fine

, Til

ructu,

Szepe culti fünt agri , edificate ur.

oannöf

bes , plantate vinex , conftitutae civit

ates ,

r

congregatz Ecclefix, . .

Frant vero fingulis

item feculis , qui per exec

rabilem tyrannidem

th

u5

bonorüm labores perdid

erunt,

Vaftarunt

(*

2

AQrOS;

164

De damnis Acedia.

agros, incenderunt urbes, deftru&eruntvi—

[ofz]t

titati

neas , everterunt leges , Evangelium córrupe-

runt. Íngens damnum!. Sed hominum culpa!

necel

L

dodri

Dominus rerram dedit filiis bominum, ut colerent:

eum

reddent rationem , qui non coluerunt. . . Ego

hoc dico vobis: mültum mali hbomines impro-

qui

-

n9bi

bi intulerunt: fed damna, qua a pigris mere

nibil agendo illata füunt orbi, majora funt om-

pe

L

nibus beneficiis diligentium , & omnibus ma-

leficiis fevientium. . . Itaque nemo pro fabu-

T

bula rideat Cantipratani narrationem de lega-

pitt

tione Luciferi olim ad Concilium Parifinum

oltim

miffa.

Etiam hodie Principes tenebrarum

li,

fetlic

habent alicubi , unde propter imperii fui incre-

menta quotidiana gratias agant Principibus

LY

hu t

Ecclefiarum, Principibus Cathedrarum, Princi-

pibus fcholarum , Principibus Monafteriorum,

Tnent

Principibus curiarum, Principibus familiarum..

r

Ht y

Si enim in Parochiis regnat infcitia, fiin Re-

publica invaluerunt abuíus, fi Pueritia negligi-

Au(ür

vjf

tur , fi Juventus corrumpitur, fi difciplinacol-

lapfa eft inter Religiofos , fi modeftia & devo-

Yj

tio ceffavit vigere inter Clericos, fi religio in-

ter cives eviluit, fi inter feminaslicencia & lu-

|

xus,inter viros potandi, ludendi,fcortandi libi-

Hære[

MULT

do in laude ponitur : quam dicemus effe tan-

ti mali radicem , nifi quod dormiant , qui vi-

Y

C

gilare deberent , cowmodisgue officiorum fuo-

rum frui contenti, abjiciantoser4 , aut in hue

Pa

€on|

mneros transferantlferendis non pares , ne qui-

|

dem , utrum ferantur , indagare folliciti, . «

Nm

ncx

*

- De daninis Vlboditi

16y

Wxerüte

Infzlix Seculum decimum fextum teftis eft ve«

m eormye

1

ritatis, quam dixi ; & nemo vir bonus negat ,

nun cip

neceffariam tunc Aeformattonem — fuiffe . non

i colertr

dodrine quidem ,.que variari non poteft ,

cum fit divina ; fed difüpline , ac morum ,

n H

ineri?

qui non aliunde magis , quam per hominum

nobilium , ac literatorum füpinam inertiam

pigris n

1 finttb

per omne genus. fcelerum contaminati erant,

« . , Laudem mereretur Lutherus, (i tantum

nnibust

negotium fufcepiffet paratior , & fancdtius

jproi

ndelgi

petegiffet. . , Nunc irruit in ovile non per

oftium legitim' vocationis , fed aliunde , ut

Parilinun

vebratun

latro , per füriofam rabiem petulantis in-

genii cum effronte audacia , per quam exter-

fuitoct

ruicii

minavit maceriam fansz fidei, intra quam ad-

huc tenebaatur ovicule , conformiter ad la-

Pt

r

mentum Davidis Píal. 79. Exterminavit eam

gl

aper. de fjloa , C fingularis. fevus . depaflus. eff

e4Ó , nunquam utique tantum facinus vel

? liiülfnïfl'

"T

aufurus , vel effe&urus , niüi homincs dor-

miviffent. . , ,

]

í

ii

u

4. Nunc intelligo , Domine , quare di-

xerit Apoftolus tuus

Oportet effe. barefes $

jjoi

.:

igl& li

& quare dixeris tu : — Oportet. effe foandala!

gilibi

Hzrefes & fcandala ( poffes enim impedire)

permittente 1e fiunt , ut per intervalla tem-

ff u

qui 9

porum homine; nobiles ac literati expergi-

Ícantur , tanquam quorum pigritia tanto cft

]m (W

[ [ hl!'

pelor, quia illi pereffatis auCtoritate , iíli

confilio. & eloquentia . deberent curam boni

!ne qlll'

[I'U,o ts

s «&que , acfpirit

qalis fus

eommunis ;emporali

23

(tins«

lg

166

Dpe äamnz'; z?cedfæo

ftinere,

vitan

Quantum eft malum , cui medicinz

adeo amara prefcribitnr ! . , , Ne , quefo s

mlis

n

indigneris Domfine , fi loquar V tabe[cere me — facit ze-

Fide:

lus meus ! Si vitium tam turpe, tam mole-

effe.

ftum , tam noxium eft aredia : ut quid tot pi-

vim

gri , tot inutiles , tot noxii homines tam diu

quat

terram occupant? , . Qui non laborat, is vo-

jl

lente Paulo, neque dignus eft , ut manducet: ttà-

qui

datur ergo in manus Medici!

affigatur

min

le&to , quem adeo amat! medice, id eft, mifere

exi

vivat : fameat, fitiat, fudet, fleat, ejulet prze do-

t

loribus! Qui agendo füper acepta talenta nihil

Ti d

lucrari voluit , difcat pariendo lucrari! eequum;

"m

Yity |

& juftum efl, , . . Quodfi nec hoc velit ;

lete

moriatur ! faciat alteri locum, qui ad obtinen-

T

Ym

dam veniam, gratiam , & gloriam Reipublicz ,

tibi, & (ibi ftudiofius vivat! . , Divitem quem-

ama

Iu

dam lego , ut primum de otio cogitavit , di-

cens : Znima mea ,. babes multa bona 1 vequiefce

du j

continuo audiviffe vocem de coclo dicentem

[773

.

Y

fibi

*

ffiulte 4 bac mo&e tollunt Vnimam. tuam

.

fafciy

- » « Sic bene :. Moriantur ciro , qui magis

pent

optant dis , quam Zene vivere! . . , Sed quis

tif j

Enthufiafmus me agit: , . Stolide ! non tu.

fhel |

contra teipfum dixiíti: fententiam ? . . Non

Qrgs

tu es ille vir, qui ex hoc ipfo capite labo-

im

rem horres , ut diutius vivas ?. . San&i op-

Jj

r ts

tent diu vivere, beneoptant, Optant enim,

ff

ut poffint laborare diutius.

Ego vero cur

miq

Opto? : .- Fatendum eft, quod ipía ratio

Tiéc

vitx lequitur. . . , Domine ! apperiru. fpurio

vitam

inï

— CUR

De damnis Adcedia.

165

tüedit

-vitam lengam opto mihi, Appetitüs eft ani-

T

malis, quod cupit effe , ur fir. , . Ratio &

t futt

Fides quid dicunt? vitam longam optabilem

am ml

effe. dicunt-, prout xtilis eít; nam (ive vi-

üd t

vimus. , five morimur , Zomini füumus , nun-

s tm d

quam noffri.

Ergo qui non JDemims , f[ed

matyith

fi) vult vivere ; zque infipientet agit , ac

TEU

qui //j; vult mori , non Jemino , íeu Do-

mini caufa , áut ex Domini voluntate , fed

afigtt

[l t

ex impatientia vitz. . .. Intelligo , quod vi-

tpred

ta long« non fit medium certius prz vita bre«

nta nitl

vi ad vitam beatam. . . .

Imo

efiderium

æquum,

vite longe plürimis impedimentum eft vitz

| veüt,

beatz, quia vitam beatam non nifi laborando me-

obtinat

remur: qui autem diu vivere cupiunt, labo-

vliczy

rem horrent, ne vitz noceant ! .. . Itadecipi

20X

amamus!... Ipfe ego fimilia axiomata alui -

T

Parce tibiY cura valetudimem Y Non eff fortitudo lapi«

n

duim fortitudo meas nec caro mea enea eft.. Meliov eff

j

canis ovuus, quam leo mortuus. Vah ! quis me (ic

faícinavit, ut hzc dictamina non pro fibilis fer-

l ;udf/lvv

j nj

pentis agnoícerem ? cujus enim hxc lingua,

nifi ipfiffimze 4redie eft? .. . Novi multos

j qi

n

mei (imiles , quibus Bacchus , Venus , Mars,

N

Curas curtioris: vite; nom excitant. .

* 9 .EIC

jo-

fi mundus vigilias, fudorem , fatigationem ,

jejunium , curas, in Mufzis , in choreis , in

iv

enin)

fylvis , in itineribus inter mille variationes

1] [

iniquz tempeftatis imperct: nihil queruntur,

1 ratiü

nec valetudini timent,. . . Tunc folum vità

do laborandum eft ex

j f/um

in periculo cft , quan

Dd

benes-

iru

N

168

Pe dautnis A&edz'æ.

tetit:

beneplacitoDei, , . . Stulta cogitatio ! Nune

quid enim cure mez pro vita mea adjicient

Cogna

,

horam unam ? . . Deprecor ! O qui plasma-

jm a

fli me , miferere mei! pofthac curam longe

tüt ,

Id

*

vite tibi relinquam

€go curam -vire bone

citut

habebo. , , . Vivere Chriftus erit, Chriftus

curis

inlaboribus multis , in laboribus aífiduis a

1

t5 :

juventute füa! . . , Si moriendum eft JE(u

| tng

mi, in dimidio dierum meorum , ficut tu. more

pipe

fleri

tuus es : quid tum ? Pauci fint dies mei , mo-

do pleni fint. ,. . Quanquam nonne tu vi-

Tiator

t& Dominus es? igitur ut vitam protrahas,

domi

Oro , non tamen alio fineoro , quam ut ré-

] hípe

dimere tempus poffim per acediam. perdie

pauiur

EUH . La

OWT

l

j- O mala acedia, nam & aliud malum

W.

tibi debeo.

bene

Qui contemnunt te $ quales

fünt , qui faciunt voluntatem meam neglie

doc

genter , erunt iguobiles , 1. Reg. 2. & mneyli-

*l

gentur.| fimiliter.

Exempla vidi.

In ftatu

quia

Religiofo , Clericali, & Seculari pigri ulti-

Deni

mo loco ponantur.

Patroni , fi fapiunt , ad

lm

beneficium , aut officium confpicuum certe

ET

pigrum non przfentant : prohibet conícien-

þigerj

tia: metus infamiz vetat. , . . . Promoto-

D

res ipfi , quando quis prefentatur , interro-

Qu

gant : Quid didicit : Quid fecit ? velut ex

UW

preteritis ominantes de futuro. , ..In bene

H

Ordinata Republica officia non venduntur plus

l'nt(

offecenti : non dantur magis indigenti : non

Tnir

attenduntur ( nif(i cum cztera funt paria )aut

d

merita

:

De damuis Aced;'æ.

169

atío! r

smerita Majorem , aut nobilitas (anguinis , aut

2 atj

cognationis propinquitas

I

.

.

fruftra clamas :

'

Yi pl

jam me tangit ovdo : ego fum . (enior

.

Antefer-

uram lp

tur , qui dignior eft. .. . . Ita Piger conji-

*

1 vt

citur in impatientiam

*

roditur ab invidia:

i, Chrlz

curis pro pane exeditur : redigitur ad inci«

; af

tas: defperat, . . . Si tamen aliquando con-

2 di

tingat promotio , quacunque demum. via : fi

t tu m

piger locum inter primos obtineat in Mona-

mei, m

flerio , inter Parochos in Clero , inter Se-

ywe tv

natores in urbe : fcilicet indignabitur vülgus

Yotralasy

hominum : prudéntiores autem ridebunt , nifi

m u

infuper aperte vel -occulte id agant, ut. poft

] perdi.

aulum fe prodat homo, quam indignus fit gra-

du , in quem elatus eft patrocinantium . mani-

y d

bus. Deeft facultas mifero , ut officio fangatur

j quaki

bene , quia annos, ex quorum bono ufü aptitu-

do comparanda fuiffet , male perdidit ; & deeft

m x

&t

voluntas onera oflicii cum honore portandi ,

quia otio jam nimis diu affuevit.

dl |

Quid fit?

j j

Denique fit , qud fadum eft fervo pigro: abun-

junt, *

danii , & jam quinque officiis confpicuo dalirar,

"T

& adjicictur etiam fextum , ex quo hucusque

*

*

i .

piger alebatur

& jam alias nihil habenti ,

gmott

etiam quod. babet ,. auferetur. ab eo ,

Matth. ;.

yetto«

Quot vidi tales ? quot novi ?: quot hodie

ht &

audio ingemiftentes : mumc prudemrior. effem ,

] bett

J effer: jumier ! . . , Nimirum vexatio dat

intelledum , utinam non fero nimis !. . Do.

m

Z r qiipc-qipcwesutr d

mine! gratias debeo , quod per hec exem.

ib

pla docueris me , quam fit acedia vitium .per

;

flicigs

"t

De damnis Jdcedia. 4

pngatar

nicofum im tempore Y , . , . Amas me , amae

bilis Deus

Y

.

.. Totargumenta , quibus ex«

fipe at

titatis 1

ofam effe tibi pigritiam demonitras , often-

dunt fatis , quam a me ferio amari velis. . .

| attenti

Amabo ferio :

& per-odium acedie amorem

|

2

probabo! .. .

acedia

ditus

Optima probatio , Domini 'mei ! jo ! exare

deícat amplius odiwm virü, non modo perwi-

ponnit

alicni

ciofiin tempore , fed etiam periculofi pro «termi

tum fj

iate, lllud expendimus ad naufcam : jam hoc

Tulr; d

expendamus, & cít Meditationis

tipat»

PUNCTUM II.

m ,

tl te

Ácedia vitium periculofum pro

vilde]

Anou

æIECI nitate,

Cata m

.Cedi"a vitium eft , quod facit homineni

Porit;

I.A

tisfa&i

inutilem Mundo, moleftum Reipublicz,

noxium communitati , five commilliones s

datori

.

.

Ts en

five: omiffiones infpicias

infuper indignum

facit vita longiore, & dignum communi con-

"fücis

'Tam gra-

temptu , atque odio univerfali.

«(

via damna füfficre poterant ad fufcitan

dum

C

RT

odium vitii in animo Deum amantis.

Ve-

D

XN

rum cum hzxc fíint tantum vie prafentis

At

D)

mala, qux a multis leviter contemnuntur :

juvabit etiam: confiderare mala «vite futsre

dite

latyr

ex eodem fonte manantia ,' & Deum amane

Wi

ti fupra modum formidanda ; nempe lengum

purga-

De damnis Alcedis.

17t

t y

purgatoritum , quod femper , & infernum , qui

quibus a

&pe acediam excipit. . . . . litriusque ve-

tas lt

ritatis magnum momentum . eft , dignumque

ari veli,

attentione fingulari, ,. . Attendite,

ilie od

2. Aio

*

*

femper longum purgatorium

acediam excipit , /emper , quia acediz de-

Mjole

ditus neque pro fatisfactionibus propriis per

nodo f

poenitentiz exercitium przeftandis, nequepro

; p n

alienis per indulgentias participandis mul-

n ; jani

tum follicitus eft: lengum purgaterium. , quia

multa debita fünt , pro. quibus: oportebit fa»

tispati; & vix aliquis, qui pro tali fe offerat va-

dem. . . . Age enim : quas ariimas. Purgato-

rium tenet? Nunquid necvalde fan&tas , nec.

m fr

valde impias? Itaquelanguidos innocentes , &

languidos poenitentes : Jumocentes , qui fola pec«

cata mortalia horruerunt , incurii venialium :

t

gmuW

Penitentes de fola confeffione folicitos cum fa-

u

u

tisfadtionis negligentia, . . . Semper talesPur-

gatorium manet. Ibi &Bonitas, & JuftitiaDei

m!l jf !

n

]Jnllm

nos cruciabit, miris fed veris modis.. . Bonitas

cruciabit , quia faciem fuam abfcondet mihi,

min D)

n gfl'

* » Quia labem ingrati animi amantem tam ve-

hementer, adeo. frigide redamantis exprobra.^

iqndt

p

bit, , . Impetus erit velum abripere, & in

amplexum ire

.

.

14

fati

fed illa fe/ fübtrahet , & ego

TUUE

pro Deo meo inanem nubem captabo. , .. Si

i ful

i

dixero : Quare faciem tuam abícondis ? 7-

"l

tatus es mibi iu crudelem ?. Job. 30, | Refpon-

J .W

el

jl

debit: Quoties íteti ad oflium cordis cla-

mans ;

n

173

Dg Jarhnis "Acedie,

mnans : 44peri mibi[oror me4 | tu autem ames |jradi

dilnm

re le&uli tui retenta fürgere noluifli , ut

aperires ? Poena talionis aflligeris ; meruifti.

quod

ss fuflitis cruciabit , rigide ingeminans :

prodit

Soloe quod. debes

.

!

fatisfacere noluifli : fatis-

| qui t

as

patere igitur. . . & Heu! AManus. Domini tan-

fallim

getme, manus gravis, & terribiliter feriensy

quia ego digira tangere nolui onera aliis com-

|

acedi

uid confilii? .. Miferemini mel,

inferr

munia!..

faltem vos arPici ! vos liberi ! vos fratres! vos

ples

"

£ll [)e

heredes! vos Con- Sodalesmei! miferemini !

l.

nam crucior in hac flamma! . , . Fruftra clamae

Videns

bis. Poenarum n« erit etiam oblivie amicovum,

|

l

3'

]1

piedia

Omnes dormient, .. Pulfabuntut ,cum ad tu-

mulum efferetur cadaver tuum, campanz: can-

Ya

C

tabitur Requiem : & forte , fi miles es, etiam

inter ftrepitus bombar

darum fepelieris , pom-

Epo

hom

pa magnifice trifti,

Quid poítea ? Memoria

tuicum Íonitu periit : & finito oflicio vix

Urün

erit , qui deinceps erga te fit officiofus, . . -

C6pt

in f

Domini ! Non ille prz aliis fapit 9 qui dam-

nata acedia, fibi per. fe

providet : neque in

gitiu

fed in fua dili-

alieno auxilio fpem ponit ,

]uda

.gentia ? Plumz leQuli , chartarum folia, li-

D

bri füfpedti , & reliqua fomenta acedie in ig-

d

nem ! in ignem ! Cremabo vos ;, ne cremee

t

iofi

a vobis particeps furtorum pret

z

tempo-

i

ia

ris , quod toties rapitis ad abufüm! . . Netci-

tis , quid petatis , homines infenfati ! qui to-

C

modo in

du

ties dicitis t Purgarorium mon. curo. ,

"

£

wium "veniam , -vel ff usque ad diem judicti

Qr

JDe dammnuis JAcedie.

173

Memamk jz'tiarde'ndüm 1..., O homines nuilius judi-

yolaiti ,

cii! nam quid vult fibi hoc votum ? Non,

y: menili

quod acedia totos , quanti eftis , poffideat,

1geminans :

prodit?.. , Nihil curare Purgatorium , &

&

ul : f

quod usque ad diem judicii a Dei confpe&tu .

1

Dunin t

abfis : Superi

»

amans. Deum (ic loqui poteft ;

jter r

fallimur ! Acedia , non amor (ic'loquitur ,

g ii

acedia, quam ficut purgatorium femper ,ita

Tetm fnit

infernus fzpe expectat,

V tibi ! Res eft

atres! v

plena periculi , ne, qui usque ad diem judi-

iferemiti

eii Deum videre non defideras

(l clam

videas ! . . .

, &ternum noq

At

. 3. Errant , qui acediam inter vitia ca.

"Ut ad [

pitalia ultimo loco pofitam effe ideo.arbi-

puz; t

rrantur , quod leviffimum ex illis (it , imo

; i

fi Coclitibus placet poene innocens vitiums.

Ego dico vobis ; Angelos omnino omnes ,

ii p

at

homines autem fere omnes , qui in inferno

of

uruntur , propter acediam uri, folis illis eX«

iafb

ceptis , quos Divina Juftitia, ut loquimur,

j d

in flagranti compreheníos , propter aliud fla-

« qui

gitium repente occidit , uti Scriptura de filiis

J

] [ga D/

Jude Her & Onan, aliisque commemorat.

um, l

« . Equidem de Angelis ex communi fenfü

A

j

docemur , caufam ruinz füuiffe füperbiam.

Si tamen. rem infpiciamus penitius , intelli«

1 qene

emp

gemus , a füperbia veniffe initium, ab ace

(

dia complementum funeftiffimi lapíüs, , . ,

m

N

! qii

(À

Creati erant beatitudine naturali füpra mo-

dum beati.

Volebat Deus nihilominus , ut

g

contenderent ^ ulterius ; & ad beatudinem

li

/Mu

fupers

De damnis Jcedis,.

174

Veram

füpernaturalem , quz in vifione , & amore

Vacuun

Dei beatifico confiftit , adfplrarent , atque id

vitii (

(.uti plerique volunt ) per liberam fuübje&io-

Àcedia

nem preítandam legi latz , ut Deum - Ho-

Qum in

minem fuo tempore adorarent , felicitatis

fümmam |hac fübmiffione promerituri, . . .

in pen

yotelt

'Tum vero movit litem fuperbia , num deceret

puriffimos fpiritus Deum in car

ne , hoc eft,

-

dium.

t0 0i

Deum humiliatum revereri? ... Non viciffet

plurs

tamen , opinor, nifi acceffiffet acedia, . . Ardua

Catült

res erat , ultro Naturam Angelicam humanzx

E

fittre,

fubjicere : nam etiam 4t Pomo futurus erat

Chriftus, Dominus Angelorum. . , . Felicitas ,

| petmii

| (

qua per naturz beneficium a&u fruebantur ,

lat

tanta erat, quanta poterant effecontenti. .. .

V&ïül

'Teduitigitur majorem appetere per laborio-

fam victoriam fui. Hem! acedia , fimilis illi ,

dis ;

lior.

per quam plurimi hominum ita animo

lipf

comparati fünt, ut jure Coeli contituo abdica-

fuum

re fe vellent,fipoffent in terris vitam (ine erum-

vidu

na eternam vivere. . . . Igitur Angelos ace-

dia perdidit: & eadem quotidie homines in

inde [

Acedi

interitum trahit.

Agite enim. : defcenda-

mus ad inferos , miferasque animas in quz-

tonfi

ftionem vocemus , cur unaquzque venerit

ol

in hunc.lócum tormentorum., .. . Fateor:

Vil

confufi clamores erunt : aliique ambitum ;

Qs

alii emulationes , alii fuas fraudes & furta,

p

din

alii gulam , alii iracundiam , plerique luxu-

nïar

riam damnabunt , tanquam venenatos fon-

anent. « e

d

te$ , €x quibus fui cruciatus prom

Verum

z*

: JDe damnis Acedis,

, A7$

I

Verum dicitis , miferi ! fed ego dico vobis ,

al

vacuum poene infernum fore , nifi cgeteris

fübjetie

vitiis fpes veniv* per acediam fuiffet ablata.

am « D

Acedia in cauía eft , quod plerique homi-

, eici

num in peccata incidant , in peccatis vivant,

in peccatis moriantur.

fd«

Palpari hxc veritas

m d

poteft , fi attendimus ,.quod initium , me-

e ld

dium, & finis vitz peccaminofi? in pecca.

to omifonis confftat. . . . Poft annos com-

Voni

"o Ardu'

plures innocenter a&bos incidis in primum pec-

catum mortale : lamentabilis cafüs ! .. Sed

Y homati

füruüs eti

fatere , quod res eft.

Nonne diu antea té

velictàs ,

permi(ifti acedie ?, .

Omififti confuetas pre-

ces : faftidiíti laborem ; fe&atus es otium,

at j

äïdu eut

Ita factus eít Deus in impertiendis gratiis

parcior

.

*

diatolus in tentationibus admoven»

r ho

dis audacior : r4& ad repugnandum imbecil-

ii

lior.

u Mö

Hinc ! . . Quid hine ? hinc primus

.

lapíus gravior

P

p

& mox frequentatio lap-

füum. . . . Acedia fecit , vel ut a«pudore

inea

victus , primum fcelus in confeflione (ileres z

2

gt

inde quot fàcrilegia

*

: « . Vel fi confeffus es,

mint !

k

acedia fecit , ut frigide doleres, ut obiter

confitereris , ut media converf(ioni neceffaria

i

negligeres , & impedimenta noh. tolleres.

vectit

atent

Vides , quid noceant owiffones ? . , Quid ?

quod omiffo penitentie: finalis tandem' illud

j s

peccatum fit , quod nifi cateris adiiceretur,

forty

J

damnaretur nemo : fceleftiffimus quisque ve-

niam mereretur per Chriftum Dominum no.

, r

&mm! íh n

L]

g *

4: f:Hor,

l

g[llm

D

176

De dainnis Acedie.

di:&

4. Horrore plena cogitatio .. . . Nun«.

uam fic intellexi Acedize malum, . , Uritur

n fj

.

Tremet

Cain : uritur Pharao

.

uritur Judas : eterno

negare

fgne uruntur Sodomitz ; merito ! . . Sed eí-

fent tamen falvi omnes , fi non acceffiffet ace-

quz ef

Domin

dia. . . . Tinniunt ambz aures mihi ad hanc

veritatem ! . . Faftidium poenitentim finalis

etunt

ultimum impulfüm in igneam abyífum de-

dit. . . Intelligo, Domine/ gravius in bac vi-

:2 neminem ple&i poffe , quam fi peccato-

Ti

rem permittas Acediz, . , Pluat crucibus coe-

AC

lum ! per(equantur me homines ! omnia tor-

f ani

menta diaboli irruant! Amplius ; Domine!

NI

Amplius! nam digna fadis recipimus. . . .

| detipar

Unum deprecor: a Spiritu acedia libera me Domi-

| Qu od

sc! .. Ex omnibus tentationibus non aliam ti-

| m"þm'!

meo magis, quam qus ab acedia venit. , . Re-

| demþ

linqui acediz poft peccatum : faítidio paeni-

| probari

tentiz obrui : ad fui vi&toriam per vivacem gra-

mC...(

tiam non excitari, punitio horrenda eft; quia eít

frim f

certiffima connexio cum inferno. , .

&tium,

j. San&i & Sand Dei intercedite pro

(s ro

nobis , ne quis noftrum tradatur Acediz. . .

[ )U[qä

Leo , qui circuit , querens , quem devoret,

&t (ine

neminem vincit facilius , quam .quem inve-

ho

nit tzdio affectum, languidum, impatientem. .

Wtel

Vos omnes , quantum laboraftis ! quanta pat-

T

fi eítis , ut fecuri perveniretis ad regnum Coe-

. * 9

'

e

Atay)

lorum , quod nifi violenti non rapiunt

Quam ego diffimilis fum! . , In quo ex Cho-

d [/7]

ffimum

ris locum mihiinvenie 2 . . Ah; eerti

*

H

$

ï

be damnis Acea-';'æ,.

177

61 Nün-

eft : Serous pzger ntom falvatur ! Se;vus pigev

v Ut

705 falvatur ! ferous piger mon falvatur Y . .

hs : at

Tremenda veritas! nam qua fronte poffum

B

negare zmzovem ? ,. Et fi hoc. non poffum,

effec u

quz eft cozc/ufro ? . . Si beati fünt fervi, quos

Dominus invenerit vzgz/azfes : miferi certe

hi ad

ntig

erunt, quos invenerit Zorzzzegtes Y . .

zbymmia-

üs i

Colloquium.

[| pecci

Eus amoris, cui nihil magisrepugnat, quam

geibustt

acedia, JDeus amorizsmiferere mei! 7Z fcis,

ia t

quia autio te ; & tu fcis , utrum éro amem. , .

Domitt

Ego quidem nunc fic exiftimo : Tu fcis, annon

(us. «

decipiar: füfpe&tum amorem acedia facit... At«

u Due

qui odi Acediam, vitium tam perniciofum z

n al

tempore, tam periculofum ro etergitate tan-

nit, i

dem /erzo odi. , .. Ofelix odium, quod mihi

tidi p

probatio amoris fit, quo egoamo Deum, &Deus

me! . . Quid vero? fi , uti amor ; ita odium non

vtj*

CH,quClï

ferium forec?. . Serium eft, JEfü mi ! & quod fit

ferium , per amoremorationis ; laboris, & cru-

gditin

cis probabo. . . Ha&tenus per acediam factum

lccdiï» p

eft, ut a£zones mex fine ordine , & pa//ozes el-

firar 1

fent finefreno : nunc per odium acediz fiet

ff fIWC'

ut homo exzerzor «que , atque zzterzor ordines

Cncem. '

tur ex lege amorís, quo Legislatorem amo , qui

n pv

meusque ad mortem , mortem autem crucis

m UP

amavit. O bona Crux ! . . Surgamus.

)

-"AI

n

Ju amove vivere , efd. in cruce vivere , quia

ex Chö'

crucen

jj

atnor no(ier Crucijïxus g. «.« Qu

Odit,

d

x

-^

78

JDe damnis .AcediAæ.

odit , uon ferio amat , ad fpeciem azat : in

d

labiis ainov eff, iu covde frigusy nifi amov pro«

j

betur per Acedig odium. .. Clamas ; O Deus;

ego amo te! HypocritaYprobayguod dicis : per

&39

odium acedig proa!, . Odium acediz /it

vobis materia bodierui Examinis.

ANVemo cut-

bitumeat , priusquam examinaverit fe, anace-

diam odevit... . Repeto : odium acediz ?

amovis pvobatio. . .. Dies bodierna dies amo*

ris fuzt i amoris eff bec Refolutio : oportet

Deo fervire /erzo.

Hic fft fru&us diei 2da.

a&e in amore ad extevminium acedie pev / ov-

ï Laud

dinatiouem viv praeíentis. . . DZes 1£ia, dies

i Contend

-

timoris erz?, quz 10$ urgebz't ,ut velisuus Deo

févoive conflantev.

Jta providebimus vita

Bu

wture, Benedicat conatui Deus fumme ama-

tiomy;

fl

Jilis ,€7 fumme amans,ummeque dignus ama-

vi oiniuodo , €7 ffue modo!. .

v

& ,

fs

EM

/

,.

äh

mlþlq

N

titam

w!-:'

Y

A

W

j

(

77,

A

Atj

J

Y3

SO

(/4 tt

c

((?

Wm n

itii

Üf

At |

'ü

. Di;*s

À

JDe Iizj.'?mo.

mand:j elecAocAocdochoc]AocAocdoO cAocdocdocloclo c&&e&-)äg

ifamp.. eXockoUkoDoceceener o tUR oRoUo U o R At A

uü); 9e^Cacaesnannnanientecannnonaennnenogs

"

ete

qnddicing

m actdt

i, N

Dies III.

m

m d

vt dies t

Dies Timoris.

utio: (

du du

Laudetur JEfus Chriftus !

gaprr t

aternum !

R.'in

ju tl d

gelimus Di

Contendite intrare peran

guflam portam! . ,

dunas v

EfR adbortatio D. N. I.

.. .. Coztentzonis

um

nomize intelligit Dominus diligentiam i

fnlu!tz's uegotio cito agendo , quod die Yma:

,æ djgun

C Jerio agendo , quod beri expendimus :

C conflamter agendo , quod bodie ffatue-

sus, Dies Yma dies doloris fuz , ex cujus

zmpulfu decreviuius emendave. vitam prate-

ritam , corruptam ab redia, que mos to-

tus Tuinitatis odio diguos fecit : Maledidla

Zhcedia!.. . Dies befferna dies amoris fiif,

ex cujus vegulis ordinavimus vitam prefen-

tem ad exterminium "Acedie, que bominem

inutilem , suoleftum , €? noxium Deo , ac fi-

$2 facit : Maledi&ia acedia!. . Diei hodier-

ne [copus eff providere vitz futurg , propte-

vea ef?-dies timoris,

Refolutio : Volo fer-

D

M2

vire

1

180

De lufevuo.

vire Deo . non,folum cito , ac fetio , fed |phori

etiam conftanter , quocun

ue labore con-

ftr ex ]

5

tibulo n

diet. . . Surgite amumis '

tionem

* þuv/aäi't Aefolu-.

modia

| pereepi

l0L

tateria

MEDITAT

dere ,

De Inferno.

mat Fj

; ipnem

2

unBa fust. duo Yinum , Pena qualitas. adum,

Titos.

Peueduratio, Utrzusque. timor. eficacifr- -

quo d

eue oppugnat acediam inimicam couftanis ,

tem ipn

w fola coronatur. — Emeudaffe vitam prg»

Wi di

7

.

teri

tam , €? ordizaffe pre(entem quid ju-

| timm.

vat , fí faturz zom providemus ? Provided« |

,mus. Confige timore tuo carnes noftras | qum

Domine | ut, fí quando amor zom füffcfat | jj

ad fillendvm impetum. Paffouum : Jaltem t*-| fo,

mor coérceat. Sedcam»us.

btte ,

tel: f

PUNCTUM 1.

Quis d

D j fi

Ponz Qualitas.

110 o

| 'üphr

l/cedite maleditdi in ignem ! [ta Judex lo-

t dy

in

quitur. lgitur Poenz inftrumentum eft

ignis, & ignis quidem verus , non zzetapbo«

xïsm(ï

Ticu$ : nam contrarium affirmare , i non eff ïgni;

Hzre(is crimen , faltem £ezerztas eft, clarit-

Àml

fimo textui fine necefBtate vim inferens. . «

fe(

Judex, cum fert fententiam ; non folet me« | 4

tapho.

De Tofevue.

18:

: fetio ,&

raphorice loqui : aut quis ; cum audit* Tirius

'

abore o

fur ex patibulo. fufpenditor

L

decretum de pa-

tibulo metaphorico explicat , nifi forte in Co-

Mr Mij

moedia audiat? . . Neque obftat , quod im»

perceptibilis fit modus , quo Spiritus ab igne

snateviali üratur.

Multa enim tenemur cree

01

dere , quz non .pofï'umus capere. . . Confir-

mat Fidem Ratio.

Judex dicit : difcedite in

,

ignem , qui paratus eff diabolo! Sequitur , dam«

litis

natos poft diem judicii uftum iri eodem igne ,

yr ff

quo diabolus uritur ab initio mundi , non au-

confiani

tem igne, qui de sovocreabitur. Igitur ignis;

um

qui diabolum urit , eft verus ignis, elevatus

m qui f

tamen , ut Spiritum torqueat ; aut dicendum

Mu

erit, corpus ifhune forea poenaignis , quia neuti«

w u

quam concipi poteft , quid fignificare ignis me-

n jb

taphoricus poffit , unde corpus crucietur, . ,

H j

Furor & rabies fimilitudinem cum igne ha-

bere , qui animam affligit , dici fortaffe po-

teít: fed qualis metaphora corpori molefta fit,

quis doceat ? . . Nullo modo ergo probabi-

lis, fed torta, audax , temeraria eft explica-

]

tio facri textus , per quam ignis inferni me-

taphoricus effe afferitur.

Vera eft Augufti-

gdes l

ni do&rina : damnati uruntur verir, fed

ris modis, . ..

mi«

um

| metaþh"'

2. Vis aurendi , & vis lucendi dus funt

ü n t

ignis illius proprietates, verz & mirz ambz, ,

í, i

Ambsz alias ferviunt homini ad bonum ufüm :

fgreIIS- i

fed quia ignis inferni creatus eft hoc fine, ut

Mg[ [

iabit , «uis arendi vehez

cruciet ; utraquek cruc

[3ph0'

3

ftnen.

x

182

De Infevue.

cium i

mentiífima, & quodlibetica : vis Iutend: .&org;o.'

de vi :

fi; animazque horrenda,

cndi.

3. Vis urendi ex copia ignis , materia , &

'audire

applicatione defümitur. . . . Erit terra eorum

|

4

in picem ardentem, , ait Iíaias , & confirmat Jo*

annes dicens in Apocalyp(i : Pars illorum. erit

, pieo

n

in [lagno ardenti igne , && fulphure,

Erit igi-

identi

tur homo damnatus in igne , & ignis in iplo.

. . Erit in igne tanquam faíciis ab accenfo oleo

folai

malin

aut Spiritu, vini ardentibus involutus : aut fi-

Verum

militer ardens, uti Chriftiani fub Nerone , qui

pores

»ellibus animalium pice illitis infuti pro faci-

bus no&urnis fervire tyranno cogebantur. .

tfipit

Tuten

Erit ignis in ipfo , quia cum flammis velut

Ym

ipneo matiinnatat infelix , neceffe eft, utqui

|. dl

olim bibebat velut aquam , iniquitatem ; jam

| C

ignem bibat, qui impetu flu&tuum per os fe

infundens defcendet in ftomachum ,. atque

; lieris.

Cpil

inde intra cutem in omnes partes diffufus ,

omnes uret, nullam exuret. . . Ardebit fan-

| Gilvur

.

Thàny;

uis : diffluet pinguedo

.

ficcabitur medulla

dunt

offium : ebulliet cerebrum : ignem fpirabunt

A

pulmones : Cor , hepar , renes; vifcera , at-

| W

terias , venas occupabit ignis : ignis per oms

Bu

nesnervos circulabitur. . .. Adde potentiam

yoni

quodlibeticam ,' per quam ignis inftrumen-

tum fit omnibus inftrumentis cruciantibus -

ia

0(

quivalens. Mordebit ut ferpens : lacerabit

ut Leo: contundet ut malleus: transfiget ut

te?

r

gladius: diftendet ut equuleus : conteret ut

rota; pofternet ut fulmen. . . Omne, füppli-

I

cium

De Injärr(oT

1]82"

cium in uno eft. . , Terribilia funt , quz dixi

lii m

de vi arendi : terribiliora audietis de ve /a-

cendi. Qui habet aures; audiat ! Optabilius eft

ml

iE Mrtt 07

audire , quam experiri.

quippe 'Fumo

contm J

4. Obfcuraeft illa lamma,

piceo undique repercuffo involuta : unde fit,

g illom d

ut inftar fulguris intermicantis oculos tantum

, Db

identidem ad horrorem perftringat , non ad

ignis i

folatium, fed ad tormentum

, ut tenebre ex

ccenfo a

maligna luce horridius vifüm afficiant, . . .

jtus : at

Verum hec vis lucenei tantum oculos cor-

Nerone j

porcos criciat : quz animum torquet; multo

tí pro f

Ignis ille quanquam mere

affligit acerbius,

Webantur. "

materialis (icut non folum corpus, fed & Spi-

ans 4

ritum dir: (ic neque folis oculis corporis ,

du

fed. infüper intelle&tui Iucet. . . Ad hane lu-

iaen:

cem videbis tempus preteritum , in forma mtü-

» x

lieris , ficut. Occafío. pingitur , fe tibi fiftens,

( y ^

1

'gUu

Capilli füpra frontem propendent : occiput

j dmumh

calvum eft : quoties apprehendere conaberis,

idelitr

manus fruftrabit, , « . . Quis mibi. dality ut vt«

j n

diant dies prifimi! setevnum. lamentum erit.

T

Ah! ut redeant horz male perdice : quam

(qi, *

avide utar ad poenitentiam! . . Eheu! $i vel

gt orte

wnica die citius, priusquam moriendum fuit,

d

poenitentiz confi

lium toties , ac tot modis

fimoma

: in Cce!o effem!. ,

inculeatum.| arripuiffem.

pübut?

O Coelum ! o Patria ! ergo &ternum . carebo

h

te? Nunquam aut oculus meus videbit , aut

ia l

l

aurisaudier, nec in cor meum defcendet fe-

at !

licitas, quam preparavit Deas dili

gentibus

íelN.

j m

du

"$4

De Ínfevuo.

fe! .. OCoelites, quantus eft numerus Payi-

p n

ces p

tentium inter vos ! & quam facile in hoc nume-

j utla

ro ego quoque effe potuiffem! .. O infenfare!

Quis tc fafcinavit, ut temporis beneficio non

fuit t

futdo

utereris in tempore ? Ita cruciabit rempis prereri-

t cujus terrifica imago in intermicante flafha

Ü

fe intellectui exhibebit. . . Accedet inftar fpe-

p

cum

Deum adducet.

Qri flagello armati tempus,prefen« , & fecum

Mal

In igne Deum videbis , (icut

Moyfíes in Rubo. Deum videbis, fed non illum

Dtgn

infinite amabilem , & infiniteamantem Deum,

tihij

quem beati omni modo & fine modo eternum

dices ]

amant , per hunc ipfüm amorem beati , (imi-

am|

e Ql

liter uti tu per hoc ipfum mifer es , quia crea-

tura expers amoris es : creatura , que Deum

N

&téernum amare non poterit ; quam Deus zter-

Wt

num amare non volet ! , . Deum videbis ;

hii

fed Deum iracundum , inflammata facie; hor-

Iraci

ribilibus oculis, tonante voce ! Deum inimi-

ditn

ceum, ultorem , flatu fui oris ignes animan-

(tüc

lice

tem, daemones in tuum füpplicium urgentem ;

tuos ejulatus acerbo rifü explodentem, & füb-

fannantem, fine fpe reconciliationis. . . Satis

E

eft! Deus ridet : quis non fleat! . . Imo non

J egofy

eft fatis.

Etiam :empus futurum in hoc igne

hm

fiftetfe, & cum ille , quanta eft , tota &terni»

W

tas. . . Tu» vero inrabiem fe vertet dolor :

(

& defperatio in yefanas maledictiones erum«

eg(

pet. .. Maledices diei nativitatis tug , quia

I

&

natus eft homo in mundum , non ad aliud

commodum univerfi , quam ut ignis inferni

| Wj

per

De Inj&ï/f:;ä. |

285

meros r

per movum titionem augeretur, , . Maledi-

in hoc u

ces Parentibus , quorum conniventia aut in-

Q infenl

curia prima forfitan tanti mali caufa, & fons

peneficog:

fuit tibi. ,'. Maledices coclo ad tua lamenta

fempii pmn/'-

furdo , imo divinz Juftitiz de te applauden-

nicantetá

ti , & alleluja cantanti füper calamitate tua ,

et infiri

per quam crimina lf Majeftatis toties a te

y , üh

cum rifü commiffa per fletum vindicantur. ,

idelis,

Maledices inferno , qui te undique torquebit,

ed nonilt

neque tamen occidet , quod tu optabis calen-

vem Deut

tibus votis , fed perpetuo irritis, . , . Male-

Jo gtertut

dices ip(i Deo , poenarum audtori , atque in«

flarrabidi canis allatrabis lunam in plena lu-

yquia t

ce fibi placentem , táasque blasphemias , &

ue Dei

vanam íine viribus iram cum farcafmo fper-

nentem. . . Breviter : videbis in igne infer-

us

ii il

ni peccata nondum deleta: Deum atrociter

iracundum : & nullum ejus placandi reme-

| faCl'f;*Eaf'

eun i*

dium. lta, quz vides, & quz non vides,

es animifr

cruciabunt animum, Quid putas , non vis

lucendi videtur vi urendi etiam crudelior?,

"

. Enimvero hoc eft, quod Deus per

pl

fitd

Ezechielem c. 7. predixit : runc füietis 9. quia

H

L

non enim

[mo n

ego fum. Dominus percutiens , ego

y g

homo , non bellua , non diabolus me invite

L

*

| qren

quemquam torquebit

Ego torquebo :

&

hoc fcietis vos fcientia experimentali , quod

; dolr

;j Frllm'

ego fim vobis malorum Aucor. , . Intelli-

getis Dominii mei jurisdidonem illimitatam ,

" qllï

ad g[lu

& juítitiam (ine refpedtu. . , Quales invenio,

1 j

tales judico ; neque poteftatem in reges mi«

c

M

)

.nus,

pcï

De Inj&mb.

185-

nus , qüam in cives exerceo. . . Tung' fdie-

cogit:

fis, quia ego. Dominus percutiens * x ipfo mo-

occur

--

..

do percütiendi intelligetis. . . Nempe , mag-

ne Deus , & terribilis nimis! quidquid agis,

«

lamp:

digne Dco agis , five ita agis , ut , qui Deus

Ya

none(ít, fic agere non poffit , atque Divini-

Aiitina

tas ex ipfa actionis excellentia elucefcat. ; .

fit.

Creafti mundum : & Opera fex dierum demon-

mult

*

L

ftrant , quod creatio Git a&tio Zigza Deo

ex

ferno

ia

fecur,

ipíafcimus , quia tu es Dominus porens.. . .

QGubernas mundum : & mirabilis ordo rerum,

Judag

nflrat, quod gu«

eventuumque fücceífio demo

tuse:

bernatioit aCtio digma DDeo

'ex ipfa fcimus ,

d

San&ificas

quia tu es Domi

nus fapiens. « « *

damm

mundum : & me

dia , qux adhibes : prodigia

NY

quz patras :

inftrumenta , quibus uteris , de-

fibit

t aCtio dign4

monftrant ,. quod fan&tificatio fi

L]

tütig

JDeo

*

ex ipfa fcimus ,

quia tu es Dominus

nifi ut fimiliter

cha'x

bonus. . . Quid expectamus ,

omi

te vindices de rebellibus fubditis digne Deo, ita

in PCI

utexipfo vindi&z genere intelligamus , quiatu

aude:

es Dominus juftus per. juftitiz genus , foli Deo

lüper

proprium , foli Deo poffi

bile , foli Deo conve-

malun

niens.. . O fatui homines

! fatui fane, qui tanti

t lm

malipericu!onos proterve expon

imus,ludentes

Vj

fallente pe-

ad marginem abyffiignez, in quam

U j

de vel femel tantum præcipites ruimu

s, , Heu!

b

fatuus vocarur in Evangelio, qui edificat in are-

Ial

na.. Fatuus , qui ccepit edificare , antequam

tem

computaverat fumptus , qui neceffarii erant.. .

fim

usqunm

Fatuus , qui bellum movet alteri ; pri

h

cogi-

De Infär;zo.

187

Ti [i

cogitaverit ufrum cum decem millibus poffit

r ipho u

occurrere ei, qui cum viginti millibus venit ad

qpe ,

fe. . .. Fatuus, quidormit , priusquam przter

dqgid ip

lampadem infüper vas habeat oleo plenum, . .

. qii Des

Fatuus;qui in füis opibus fibi plaudens,dicit fibi;

que Divis

anima mea | babes multa boua : comede , bibe, requies

ucelua. «

fie! ^. Non fümus infani nos , qui in. perculo

um demt

multo atrociore jocamur ? . . Credimusne in-

TRU

fernum dari, an non? credimusne, nos nondum

; t

fecuros effe , an non? .. Si non credimus, jam

jdo retul

Judicati fumus : uterque enim articulusrevela-

quodge

tuseft : & de alterutro dubitare eft. negare fi-

a (cimus,

dem, reumque Apofta(iz fe facere atque ultro

San&ïxü;ii

damnari velleutique quia propterea, quod nos

: ïüdigïïl

ceffaverimus credere , non ideo infernus cef-

v

fabit ardere. . . Si credimus autem ( & fane

oj

tutius eft credere , quam ad experientiam ap-

; Dunist

pellare) fi credimus : quis credet , quemquam

hominum adeo infanire poffe , üt per acediam

in periculo tam horrendi interitus perfiftere

y Dv

i ql,]!m]

audeat , incertiffims fpei innitens , tempus

,

l

fuperfore, & medium , per quod olim tantum

UI

malum evadat, . . In(ana fpes!. . Sapien-

gant

lil

tis hzcfententia eft Prov. 14. Sapiens timet ,

udcn[CS

( declinat. 4 ialo : timet in profperis , ne

exem

Deo frigide ferviat: timet in adverfis , ne ab

igne picto in verum ruat : Ideo declinat a

N'H

m

acnz

malo , imo fpeciem mali fugit. . . Srulrus au-

nthülm

tem baculo arundineo temere incumbens, fof-

Cran[n

fam trauflit , &9 confidit. . . . Cut ? nempe

li

Ti

frzps jam peccavi , inquit : & quid. accidit mi-

[

(

ES

1$8

JDe In;?ma.

bi triffe ? Ergo eja / adbuc femel Y . .. At ecce!

& bo

modo

fubito frangitur baculus : & ruit in ignem mi-

fer, inignem erernum ruit, quod eft

pleda

fieri p

PUNCTUM H.

inobe

PA

attoc

Poengc, duratio, -

mife

t

cenarum änfcrni &ternitas artf&uius e(ï Ci

—

tüs Q

Y .P

al t

difficillimis unus , cujus veritas, ut effet

dubia faltem, multi, quorum Deus venter eff y

YeL a

cupiunt multis perfuadere , fcilicet ne foli ve-

Mif

niantin hunc locum tormentorum , tanquam

Addom

fl R

a multitudine infelicium fpes folatii foret. ..

gote

Vah! przfümptio nequiffima ! fed caufas du-

al

bitandi audiamus.

Nihil diffimulabo , ut op-

Don

piletur os impiorum , & nemo non palpet ;

di(li

quam inania fint argumenta , quibus veritas

&t

impetitur ab iis , quibus volupe eft feipfos

decipere. . . Omnia réducam ad dwo , quo-

Tirag

rum unum €x natura Creatoris , alterum ex

natura QCreáatüre deducitur. , . . In ereatura

Vi

fern

videmus , ajunt , quod igmis agems, ut gter.

num agat , infinito alimento indigeat. Infi*

77

nitum alimentum euge ! unde fuppeditabi-

lg

tur?.. Multo minus intelligi poteft ,

quo-

Yi

N

vcternum duret.

w

modo corpus patiens

Pati

enim eft detrimentum. accipere.

Quomodo

lg

[

igitur poít quotidiana detrimenta non deni-

que corpus confumetur ? . . De Crearerehac

te

innata animo idea cft , quod infinite & ïubeSL

LU

De Ingemä,

189

, Atere!

& bonus fit, . . . Porro 6 juffus eft ; quo-

nignam n

modo culpam momentaneam poena eterna

pledtat ? . , . Et fi bonus eft , quis credat ;

fieri poffe , ut pro injuria fuz Majeftati per

inobedientiam ab homuncione illata poenam

&ternam decernat , quin unquam animz in

atrociffimis cruciatibus ingemifcentis aliqua

miferatione tangatur , precipue cum crucia-

-

ï&uius di

tus zternus fit para pena , quz heque fervit

ad terrorem aliorum , quia nemo tunc vi-

aj Ltl

Utl 0Y

vet amplius : neque ad corre&tionem dam-

nati, quippe qui nunquam eméndabitur, . .,

nefoll ve

Addunt aliqui tertium argumentum 4 gra-

, [anqmlm

i foret v

tia Redemptoris , cujus gloria poftulet ,. ut

propter ipfum Deus denique omnibus recon-

d wufm' Ó

o*

cilietur , quibus iratus eft: & nemofit , qui

non infmite farsfaclionis particeps fiat.

n p

AUT—

ibus t

diftis ferpentis fibilum : Aequaquam mori

emini

2tterna morte ?. ,

diiih

'

2. Sed erratis , o ícioli

.

nefcientes fetip-

d U

fUYAS$ ,

neque virtutem — Dei

L

1

Matth, 22.. ..

derund

Virtus Dei Omniporentia eft , quz? iguem in-

J u

t æ[ö('

ferni alere fine alimento poteft,

Flatus. DDo-

j

mini — ficut

tovreng: — (ulphuris — fuccendit — illum,

u n

[

I(- 3o. quod aliud nutrimentum exigitis ? ..,

) eQlti

Virtus Dei fapientia eft , quz , ficut in for-

6n J quo'

]

nace Babylonica fecit , ut ignis luceret, quin

tb

i

(0

Jl

ureret : ità in inferno facit , ut urat , quin

confumat : aut an difficile effe putabitis Deo

" f

st !

reftituere damnartis corpora paffibilia. quidem ,

jumerialia vornen. 2-. . . non legiflis , quod

y j

fuy

de

De lufevno.

190

de homine damnato fcripfit Job.c. 20. — Zuet ,

olun

qua fecit omnia : nec tamen confumetur? ,. . Virtus

dum

d

Dei 7uffitia eft , qux in culpa non temporis du-

x

rationem, fed malitiz gravitatem attendit , id

tümac

flatus

quod etiam Tura humana folent, dum latroci-

nium, quod memento committitur , perpetua

Ticif

privatione vitz , aut perpetui carceris fuppli-

( ,

cio puniunt. , . . Malitig vero graviratem &fti-

inter

mare ,dicite: cujus eft ? Rei, an Judicis ? . . Et

hh f

-

Ton-

poenam culpz congruam raxare ad quem perti-

net?auditurne aliquando Reus,cum per horam

—

tertol

-

punitus füit , dicere Judici : munc fatis eff ! .. .

-

Do,

Aliter nos , aliter Deus peccati enormem

(ui:

ijalitiam ad flateram appendit. . , . Sarir-

"

&t :

fadio pro injuria (ibi per peccatum illata

ceftbt

nulla Deo füfficiebat , nifi quz | ivfiniti pretii

)

pieus

effet. Sic judicavit Deus : ideoque ut fatis-

fieret fibi per Deum - Hominem voluit. |Quid?

[

Divin

Non certa conclufio eft , quod nulla quoque

fatispafio , — que fimem habet , , culpz gravi-

lonI'

tatem adzequet? . , . Juftus es Domine , &

W ,

reCtum judicium tuum ! ita ex Pf 118. ac-

lii

clamare nos Deo decet , cujus judicium pri-

ni, ,

üt: &

ma eft regula omnis fan&itatis. : . . Deni-

que virtus Dei Boziraseft. /Equum eft au-

ot, 1

tem , ut , qui Bo»us eít', malum oderit , ac

aüïmat

perfequatur , quamdiu omalus' eft.

Damnati

g

igitur, cum perpetuo mali fint , odio perpe-

j

tuo digni fünt. - Quos mors in peccato de-

ii

prehendit , perpetuo peccatores erunt, quia

lm

m

volun-

Tatut

P.

1*9 [

; D? ]/2]?7*720;

. at

voluntas . hominis pofé mortem , non ficut

z Vi

dum vivimus , «mbularoria ,. aut mutabilis

r d

eft. Finalem impoenitentiam diabolica con-

ytendit d

tumacia excipit , & ( quod confequens eft)

mmlatroci«

flatus omnium malorum aggregatione infe-

, w

liciffimus. , . . Minatur Deus eterna füppli-

ver p

Cia , ut corigentur alii , alii terreautur per

interitum illorum ;

u-

qui correcti non fünt.

?.

!

In fine feculorum .vero miuarum executio jamm

gem f

non valebit, f(ive ad correctionem: , five ad

perhmæ

terrorem : quid tum? . At, nifi exequeretur

Deus, quod minatus erat , verax non effet,

"T

enortme

Quid ? quia /o»us eft Deus , anideo mexndax

, Ó

erit ? aut , ne fonus efle ceffet , "verax effe

um i

ceffabit: ....

iE d

ii ,W(:»";i

.3. Quousque blandiris tibi .

ietas! fruftra verbo. Dei obg:nuis.

Difie-

ye nc lt

dite maledicli

eternum

!

ln Qïld,

in ignem

*

Vox eft

d

Divini Judicis ; adhuc habes , quod garrias ?

: * * Habeo , ait : & non eft novum, quod

x p

7mi.']€ )

VOX «termitas in fcriptura fignificet tempus

longium quidem , non tamen, cujus nullus fit

u *

im p

finis. . . Quod ex inferno tandem Redemptio

It

fit , certe ipfa Scriptura docet primum r,

gft a

Cor. 15j. ubi Paulus mertem effe morituram

affirmat,

tity 20.

Deinde If. 14. ubi Deus po/f wiul-

10$

dies. vifitaturus

eff

damnatos

afferitur.

j

lterum Apoc. j. ubi dicitur Zfgnsus infra ter-

Ya laudavi , utique non ante poenarum fi-

30 *

nem. Demum clariífime Apoc. 22. ubi affi-

Dj quïï

olun

matur;, tempus fore , cum omullum maledi-

um ,

—

192

De luferuo,

um erit. ampliusY. . Verum o inania folatia ' &

nis tb

fruftra ad votum fceleftorum detorta oracula !

Jipa v

. . Joannes de civitate. Dei hic loquitur, non

j Qn$,

de fine Inferni : & cum de laude 4gni infra

* |de ]ul

terram. e(t fermo , de-tempore Sermo eft , non

ign i

de zternitate, — lfaias autem nomine vifita-

predic

tionis non intelligit folatium , (ed innovatio-

evigl

nem poenarum ;m gladio duro , &9 grandi , G

! alz'i.iz

Er Paulus denique de mort

decip

forti V.. 27.

mórtis prime narrat,cumRefürredtionem tuetur :

boni

ji

tur, d

nam mors fecunda , five sterna mamet , Üicut

legimus Apoc. 2 1.

Quod vocabulum arer-

tigur !

um

mus , eternum y eternita; attinet : nemo negat;

nonnunquam illud adhiberi a fcriptura pro

00 m

L]

longo tempore *

verum num ideo nunquam

Wt

95 Q

fignificat te.44s fine fime ? . . . Imo neam-

bigi prudenter poffit de vocis wmis figni-

n

Bu

ficatione :- voluit Deus «wria phrafi eandem

E

ternitatem docere.

a OADEREOR

(Mtt j

pcenarum p2

ttit,.

fi aliquando ;

etfi poft multa fecula , finis tor-

mentorum futurus eft :

- & Deus damna-

ptetio.

tos homines , dzemonesque , ex damnata Ori-

Tlattis f]

pplicia placa-

fOntra

genis fententia , per longa fu

*

tus, denique admittet in coelum

*

nonne

4

: Nolite er7

, &

mentitur Apoftolus, cum monet

vare $ Neque formiari , neque idolis fervvientes s

D

I ntc

neque . adulteri vegnam. Dei po[fidebunt. 1. Cor. 6.

$

Mentitur iterum , cum afferit : Ommes qui:

dem rcfargemus : fed mon 0mmes Wmmutabimur!

&t

1. Cor. 15. Mentitür Iàias r. c. 66. de damna-

! Ühri

gis affirmans : Vermis eorum nón moritur , & i

L

Wne

nis

193

De z'zylamo.

æfoïatia!&

nis uon extinguitur. Mentitur Chriftrus h'æc

ta oraci

ipfa verba Marc. 9. ter continenter incul-

yitgty t

cans.

Mentitur Joannes Baptifla . Matt. 3.

*

.

d i

de Judice divino docens

Paleas. coubures

od m

igni iuextinguilils.

Mentitur Daniel c. 12.

mine dj

predicens fore, ut multi ia terro* pulvere

-jonon

evigilent s/7/ quidem z virtam eteruam , £?

gb i

alii im opprobrzum , ut. videaut fempev ! Ni

de 1

decipere voluiffeot , dicere . debebanc viri

em u

boni: non videbunt. femper! vermis morie-

st y

tur, & ignis extinguetur ! omnes immuta-

ülüm 4i

ri tandem etiam fornicarii , & adulteri

110 an?l.'

um Dei poílidebunt. ' Adde: (i aliquan-

ptura

do damnatiíalvi erunt, falíum dixit Veritas

u

(percipite me diligenter) falfum dixit Veri«

ta$, cum dixit de Jud

a

roditore : Zozums

m d

ii 1

erat. ei , fi natus non fuzffet ! falfum eft ! Bo-

[f

num eft Judze fuiffe natum , nam et(i ad /oz-

j a

uT

guim tempus mifer (t, tamen felix eteruum

erít.

Meretur zterna felicitas etiam tanto

f

l duno

pretio emi : bonum eft Judz , bonum, quod

"m

natusfuerit! .. Eja!non horrent aures hane.

contradictionis audaciam ?

*

e 6 o

ida p

j n

4. At nempe g/orzzs tua , Red'emþtör

mi, & fze fatisfa&ionis meritum hos defen-

,1,'///7/ m

ruitth*

dit interpretes : tui fanguinis virtutem tueri

COL *

íe , videri volunt. ,. . .O fpeciofía argu-

ii f

mentatio, folida , convincens , (i (üperis pla-

cet:.& (i forte. ifti plus quam Chriftus de

T

damm'

Chriüli gloria follicii fünt. , . . Equidem

"L

emnes , qui in Adam mortui funt , per Chri-

[

um

De infevno.

194

ftum vivunt, fi voluzt fe. meritorum Chrifti

tándem

penam

particip

esreddere per wfum mediorum , qu&

ipfe pr

(cripfit. Verum merita Chrifti gratie

! na hab

funt:

illader.

& grati& non obtrudantur invitis.Qui zo»

funt igicur, non participabunt :

2ternum non

vapite

Eu

participabunt. . . . Audivimus clamantem Do-

minum : zi/f quis renatus fuerity tton ititvoibit 1

dixit,

evibitis: nifi abun-

zif peuitentum egevitis, p

| pp

davevit juffitia veffra plis, quam Pbarifaorum,

€to |

|

n0n &

dton iutvabitisin vegnum Celorum ! Quid ?num

|

eft, qui reclamare audeat : n

olite metuere! zz-

; ponitur

l

trabitis tamen Vnon peribitis ! .. .:Nonhac

|

Qaf(un

hema temeritas eft ? Non ipía zeg/e&zo griffla.

TA

| MUI' Y

Chrifli crimen homicisinfinities aggravat?...

EY

Non (apientior eft hzc illatio : In omni pe£ca-

m

| W

!

to imbibitur contemptus zzfisite Majeffatiá ;

cui vilis homulus obedire. detrectat : con-

|

ntm q

|

tneo!

temptus Zuffnite mercedis, quam Deus obe-

D

P

contemptus znfinatà pretiis

lefci:

dienti promittit

,qui, tefte Apoftolo

, eft conculcatio Divini

*

groti:

fixio , novum Deici-

tyres;.

Sanguinis, nova cruci

dium : ergo peccatu

m meretur poenam , qua&

m

finem non habet. . .

Fruftra, o miferi ! mi-

ibripuij

ferationem fperatis, p

oftquam zzunutabilis

foti

- his verbis exe

Judex judicii füi fententiam

*

i p

preffit

.

Diftedite a sme ma

dedicdli in. ignem

B

Z

2

junt bi iu fup-

W j

atermum ! ftatimque addidit :

plicium etevuum: jufli autem in vitam «eter-

tniti

5am, Matt. a. Stultitia eft , qua men

'.QS

tur iniquitas fibi , vocem ]udiciseandem in-

| '"niore

pplicio

æell,igchre de vita //ge jne , & de Íu

tane

ls

De znfevuo.

19j

tum Chik

tandem //gieudo. . . . Judex & vitam , &

iriti, qi

penam zfergam wocat: ergo dicere :

Qe

hrifi gra

na habet finem , vita non habet finem , eft

vitis Qu

illudere verbo Dei, & facere cevvicalia fub

etetm

capite uuiver/o mtatis ad capieudas amimas,

maen D

Z. 13, ltaque quid opus eft pluribus ? D«us

on i

dixit , poenam ignis nunquam finitum iri : er-

TL

go poffibilis eft: ergo datur : ergo juíta eft;

Jarilnnt

crgo non repugnat divinz Bonitati: ergo

! Quid t

non excedit peccati malitiam : ergo non op-

*

L

setüett l

ponitur meritis ; «& gloríe Chriiti

ergo

on hoW

quantumvis éapi non poffit, credi debet

*

&

177

Ddtur vitx fature cternitas, una felix , al-

tera infelix , utraque //ze fzze. . . .

g

m

j. Horrendus articulus! . . Sed credo !

Mi

credo ! credo! & duce hac fanéta fide , ig-

nem xternum timeo! ignem aternum ti-

o 4

meo ! , , Tormenta, quibus cruciantur ma«-

lefici: dolores, quibuscum cobflidantur z.

€ng'ti [Wf",'

at ^

groti: fupplicia, quibus afficiebantur Mar-

vim p

tyres:ah ! Quid hzc fünt ad ignem zter-

gnan

)

M

num? .. Ite vani timores , qui me toties

T

abripuiftis infcelas : pofthac ego nihil, nifi

n Itf

[ ,,,W

ii

peccatum , timebo ! ; . . Neminem , nifi,

qui potef] C9' covpus C? amimam miteve im

Wfþjs e

j m

gebenzam , timebo: nam ignem eternum ti-

meo, Gpraeterea malorum nihil. . .

uis

li

iil

pl

TR

lih

mihi det, ut tota vita'nihil aliud timuiffem!

amc']d'

« « , San&te timor , nx tu meis propofitis fit-

miorem conflantiam tribuiffes ! . ., DD. So«

fj

dales ; Quid facitis? ubi eft zelus vefter ? 7«

[

N2

Jer-

196

4De ilnfema.

nemo ,

Jermus apevuzt os | füuuun fine ullo tevmiuo , ho«

minesque acervatim in ignem &ternum ruunt !

nm,

| jm fo

alter alterum precipirat : nec vos timetis ?. ..

Ah ! miferemini, miferemini faltem amicorum

| &i fint

| fernof

veflrorum ! faltem fübditorum, cognatorum ,

fratrum, liberorum ! Ducite illos ad conciones!

toxeif

1

fuadete | confeffionem

P

date . pios. libel-

f eonf

Etun

los ! Eripite de turba malorum ! docete igno-

rantes ! faccurrite lapfis ! fravres veftri funt ,

vime|

quos JEfus fanguine fuo redemit, & a vobis ju-

ipuisa

f mj!

vari vult,ne pretium redeiptionis in. illis pe-

reat! ... Quanquam cur ad curamalienz ani-

Oa

d&v

ing vos adhortor , quando veftra in. periculo

eft?, . [ta; repeto: veftra anima in periculo eft

| titslo:

&rerni interitus ! Periculum a2 acedia venit ,

aE

Vr

uia nemo , nifi qui perfeveraverit u/gue 27

l

jinem , falvas erit! . . . Itaque quam certum

| Ytnit,

| ftéj 110

eft, & de fide, quod paena inferni. eterna

(it: tam certum €/7, & de fide: Servus pi-

Qüyfer;

cer ton falvatur ! & ratio eft, quia acedia

facit, ut, fi etiam aliquoties cceperit bene-

facere , currere , pugnare , non perfeveret

in bono, non perveniat ad bravium , non at«

lo D

4

ripiat corronam. . ,.

|qui

qratj

Colloquium. |

Qu

T

JESU ! Qui non defcendiftide crucetua,

H

.

.

Cosfianamatum eff

i

donec dicere potuiiti

Opus , ad quod agendum miffus fum : quo

M(it

terrore concuffum eft cor ad hoc oraculum ;

iil

fC«

p

.JDe zuferno.

197

Ht

nemo , nifi qui perfeveraverit usque in fi-

tROU u

nem, falvus erit! . . Triftis fententia , qux

g timétls

jam Ífola füfficit, ut credam, quod paucz E/e-

émamicotit

&i fint!.. Heu me! ergo nondum ab in-

ferno fecurus füm, etfi incipiam tibi fervite ci-

:cgnatorum.

3d concins.

£0; et(i ferviam diu /erzo : non füm fecurus , ni-

ios I

fi conflanter ,& usque in finem ferviam ? . . .

docete i

Et unde mihi de conftantia blandiar? , , No-

véliri t

vime! novi vzm zgertze mez ! Igtæis ztcernus ,

&avobis

igniszternus vorabitme;nifiate impetrem, JE-

isin il p

fu mi ! ut usque ad mortem tibi fidelis (im . . .

nalnz a

O iguis !füpplicium borrore plenum in vi uren-

íp. pericui

di, & vilucendi. Profpicio mihi ! .. . O zter-

seralodd

nitas!o nunquam ; o femper! quantum e(t pon-

dus vocum ! . . O JEfu, efto nobis JEfus ! Sal-

ul vl

etit

vator efto ! . . . Gratia perfeverantix non

gam ettd

venit, nifi atua gratia! . .. Igitur u£ or-

zwEés nos in tuo faucio feroitio coufortare , €7

ii at

- j

coufervave diguevis: te vogamus: audi mos ! ..

gj i

p *

Sub Miffa.

Perkïf/ (

Jta ; Dom?'m' / gratia finalis e »era gratza,

I y

que nuullo 180do cadit fub mevitum , .quia eff

gratia efficax , qualem Deus. nemini debet,

quia muuli promafft. .. . dttamem , quam

mereri zoz poffumus , poffumus impetrare:

Oraiio Sfuflz claviseff cali. .. Ergo ore-

um$ : Q9 wtovatio fit fortior ,, Fivginem

u

"

ul

Matvem imvocemus: Patvoncim .. ut exora-

i

tus ab ila Filius acvificium Crucis , quod

N

3

g

fe

198

De. énferno,

imo ne-

in Miffa anodo ducruento. vecolimus » "obis

efficax. effé velit pro obtinenda gi&kia bonz

habet ; '

mortis. .

L

. 4Hoc fime ala voce, com.

^ , AU

covdibus animis, covollaawm |Mavrianam cum

| que vef

dum ei

Litaniis Lauvetanis dicemus , id. pvacipue

urgentes : Ora pro nobis peccatoribus

; veltrum

decum

nunc, a£ ferviamus.Deo cito, ac ferio :

90

& in hora mortis, ze deffczamus at fine ,

?

in hora mortis. . . . Oremus! .. . Dice-

* pot

eholia.

i

| j h

batur. deinde Rof.xium 5 quo fizzto j?uf?a ef

quiu.

4771

Confldcratio |

ht ]

h tüe po

De þugna contra acediam.

ss

TNS od

Ó

Ravimus, Verum ficut ad gratiam f-

ualeu obtinendam orato neceffaria eft :

|

attmate

| Qofjgt

ita ordinarie /o/a non fufficit. Neceffe eft,

ut tanta gratia faltem te non indignum rec*

üator,

*44 sm

dideris: debetque bona vita bonam mor-

tem precedere ex nota paremia : Qualis vi-

ult ,.

LT

tü, fini$ ita.... Cum vero bona vita non

: timor inferni urgere animam

Qtits,

fit /fue pugna

hr ,

pro fe anxiam debet non ad o

vandum . tan-

! ts afi

tum , füd etiam ad pugmandum firenue, "1

Vi

mundus, caro, aut dzmon , invitante 4ce«

T

r, oppugnent noftri five delovis de vita

preterita : five amoris pro

vita præfcnte Cofi«

qui p;

d hoftis confpe-

feantiam. , , . "Trepidare a

di 5

G&um, fügam circumfpicere , arma abjicete »

ft. 'Ul.ïi,

atqgc illius arbitrio fe tradere non €

imo

De pupna contva acediam,

195

hts , v

imo ne- Domiezs quidem , . qui decem digitos

| grtboa

habet, & plus, quam feptem annos ztatis.

LVO n

.. . Audaces Celum juvat! .. 74cedia eft ,

faritat

quz veftem veftram carneam apprehendens ,

il pa

dum ei tergum vertitis, occlamat cuilibet

veftrum : $2c 2 Dimittisne me ? Et monm ero

peccawrib:i

0y i r

tecum amplius zm eterpum 9 . .. "dbf ! INon

TTTE

jpotes ffne me viveve , miff im [ummua melatie

L. D

cbolia. .. Nuge funt, quibus te teueo, , . «

aia fl

Szt muge: uut temen fuaves muge , ffne

quibus amava eff. vita. .... Expetla! F

ugue

ze manent fovis : intus timores tumultuabun-

)

fur. . . [Non potes mecum.| viveve : [ed uec ffe

ze me potevis. . .. Ah! Domini ! usquequo

dul

audietis Syrenem ? aures occludite, & ma.

j r/ltl'/w/j'

nus adverfum hoftem, quisquis occurrat ;

armate, .. . J'izceudum e( : aut s&ternum

,diri

anoriendum! .. . Deus nobiscum eft ! Spe-

yef^

&ator, adjutor, Remunerator victoriz erit,

d

tv

«.» Sed moneo : Non pugnat Deus folus,

yonat'

Vult , ut viribus gratie cooperemur per . vi«

le""h

fes natura , quas ut quisque intendat ala-

"NU

j n

crius, finite, ut exponam , quazte hz vires

fint. . .. Duo fünt principia , ex quibus il-

d

[

(

las eftimare licebit.

Homines futus , hoc

a

primum : ZZri fumus , hoc poftea expende-

mus. Attendite nunquam forte fciviflis ,

TL

Í

ientt

(17

quid poffitis vel per /o/as nature vires: ho-

onfl'

die !Pe?cipietis ad folatium. . . . Sedeamw-

b l[:;'- J

d j

Pars

[

NA4

200

De pugsa contva -acediamm.

Modis

j Pars l.

*

num,

fi figul

Homites Jfümus,

quam i

Senfüt

1. A Udiamus hiftoriam noftrz creationis.Tria

filide.

vudine

obfervationem merentur, crea:io cor-

poris, creatio auimc , & Modus creandi.

quam

Ecce * ante

patc

A poftremo faciamus initium.

D

creationem hominis Dzxit Deus (a facer

05 lo

Hiftoricus habet ) dzxit: fiat lux? fiat fir-

Tamentum! fianc luminaria ; congregentut

Miturf

x

pietio ]

aque! germinet terra! producant aquz rep-

]

ilpta

tile & volatile ! producat terra animam vt-

Bo

ventem , jumenta, & beftias! Dixit: & f

Non deliberatione , non mora;

DT

um eff ita.

non attentione opus fuit : omnia gua/z" ludeus

Quim

in ovbe tevvavum fecit. . . . Nullum eft du-

—

tias :

bium, quin pari facilitate creari Homo po-

lir,

ff

tuiffet : fed nimirum , ut difceret homo ,

qualib

quante fit fuper omnia alia dignitatis , re-

& er

pente flylus narrationis mutatur: & tanquam

tatüm

finito jam ludo tres Perfong Diving in con-

1

fultationem conveniunt: neque: at Homo :

fed : Facia-

^il D

jrodacat terra. bominem ! ajunt ,

ss Hominem?! agamus attente ;

Nam fi i

Is lþq

veliguis cvegturis vofligium nofire Natura

LU

vmpreffnius: Komo erit Imago illius ; £? Do-

« h

THIDUS Omniutm,

Facioamus Éominem ad ima-

tüty

giuem im intellefu , C? ad fimilitudimem mo-

or];

Hem!

EL

./if"("?ï 22 voluutate: üfræft ! Gen. 2.

Qs

m

Il

De pugua contra. ,dcediati.

201

Modus coz//lii. . . . Mox applicant operi ma»

num. Pormatur corpus ex /Zzo ferre, qua-

fi figuli iabor.

Vilis zzateria eft: fed fovma

quam eft diverfa a corporibus befliarum 1. .

Senfüurn orgaeza exterius , partes etiam tam

Jolide ,. quam Zuide interius multam (imili-

reatitni t

crezie o

tudinem cum corpore humano habent.

Sed

quam multo eft nobilior /ruf'ura & ordo

jus d

Pee h

partium ! . . Formavit (non dixit: /faz !) for-

r (inrdie

siavit , ex limo corpus Creator ZZ/gent.r , &

os homini /u//zime dedit, ut forma Domzauia

h! ib

uuiverfi loqueretur, & nobilitas Incolze. ex

'oggl'egmï

pretio Palatii.nofceretur.. . In. hunc limum

t aquim

infpiravit deinde Deus Spzraculum vite, afpi-

animat T

rando fic didum: & fa&us ef? bomo in ani-

; 8^

mam, viventem. .. Et qualis eft ifta anima ?

; 00 fit)

ul

uiaque verbis complectar omnesprzcellen-

tias : Eft fimilis Deo, Spzritus , intelleivus,

Jun ^

liber ,. dimmortalis, & in microcosmo £mmeu-

Hon f^.

fus, five totus ia toto corpore, & totus in

yet M

iatis ,

qualibet parte. . . Ita fadtus Homo juffus

eft crefcere, multiplicari, imperare orbi ter«

& n !

rarum. « . .

2

gt

1

]

. 4. Concludite ex hachiftoria ; quid Ho.

7 l

710 poffit vel /o/zus uature viribus, five fi ef-

p

07Higes

fet pofitus zz /Zatu zature. pura.

WTHUsS neque per peccatum ddami deleta

Mi

J FDG' |

eft Imago Dei uatuvalis , &ve fimilitudo na.

TL

ture in anima : neque ablatum eft dominium

j*

orbis quoad jus , fed xantum veffritum auoagd

j

, I

um uti ex hiftoria pof? diluvium patec;

$

Equcv

h

2023

! De püpna comtra aceditm.

Epam

Jque ut angeli pof? Japfum, quoad dona & bà-

na merenatuva/ia nihil perdidimus, , Itaque ad.

que, (

huc ezdem fünt vires naturg , eadem poteftas

ter Ci

dominii.... Hinc ergo, aio: quid homo poliit

Bruty

Egidt

etiam fibi 'olireli&us, & //ze gratia, colligite. ..

Equidem /alubriter , omuino nihil /rze gratia

m

Syno

poteit, & ne quidem : Dominus S Efus! pronune

ciare cum merito, Hxc eft do&rina fidei , cui

Qua

cerft

qui coritradicit, cum Pelagio, fit anathema!. .

N ihilominus quod homo f(ine gratia nihil pof-

füist

moji

fit, 4

uam peccare : Similiter doctrina haretica

eft, & in Janfenio damnata. . . Quid igitur

lii

findl

oteft homo denique /o/ius mature viribus ?

Aio : 3i vires corpor;s jungat viribus Aatzogis,

(iety

Indufirie, €P arbitvii füt , non folum beftiis

fatin

terrz , & pifcibus maris , fed etiam Paffomi»

Vete,

bus fuis , & pravis motibus dominabitur : five

f

erit Dominus fui contra tentationes exter.

Ht

za$ €que , atque ZZztermas, faltem ad al-

fceln

um

quod tempus , & in circumftantiis , non extra-

ordinavie arduis. Affertionem exempla pro-

Mari

bant, non tot , quin plura... . Precipui mo-

lefhy

tus, qui

animum turbant, & ftimulante /Ace-

&f

dia.contva Ratiomem infuvgunt ,

fünt cupidita»

&l

fes, & timoves. — Vide mode , quid gentiles

m

praftitecint contra hos inirmnicos virtutis fola

.

o

Tij

bac cogitatione adiuti

Homines. fumus Y . .

lh

li

Quanti in hoc genere

fuerunt ( nam fufficit

At

d memoriam )

nuda nomina commemorare a

&

Socrates , Plato , Zeno, Diogenes ; Cleanthes,

fü

Epa-

[

i

De pugma contva acediam.

203

dni t

Epaminondas, Themiftocles, Areopagitæ pleri-

, lgt

que, & Philofophi majorem partem omnes in-

jam pord

ter Grecos ! Quanti poffeà Camillus, Manlius,

horo gl

Brutus, Scevola;Scipio, Fabius, Regulus, Cato,

yoliptt«

Epictetus, Seneca inter Romanos, cum aliis fine

l fm gt

numero, quorum hzc fuit Philofophiz Moralis

fu! p

Synopfis: Vzbz] valde cupereynibilvalde tzmeve ! .

a hi,

Quanquam quid opus eft aliunde exempla ac-

nithammh.

cerfere, cum ínter nos fe quotidie offerant , qui

ja nl pgï

fuis cupiditatibus, fuisque rimoribus imperant,

; hareti

modo Zegipore tentationis, vejectis fuggeftioni-

uid ig[fu3

bus acediz, recerdentur, quod bomines fent. . , Eft

VET

famelicus , cui cibus apponitur appetitui blan-

y Ratioih

diens : fuürit ardor edendi: jamque irruit in

jim x

patinam , cum audit ab amico , venenum la-

w Af

tere. Ecce tibi ! fubier. 2pfum eft appetitus,

abia: L]

ff bomo eff :.famere , quam mori toavult. ..

yes 0

Eft adultera, quam vetitus amor in novum

E

p

fcelus vehementer accendit : luctatur : cir-

gon ul

cumfpicit : at ecce ! dum expectat amafium,

Maritus ingreditur. Momento vanefcit fce-

pl

dpi ?

leftus calor : componit. vultum , // Pomo eff ,

j

& fidei conjugalis teftem frontem in letitiam

A

T

explicat, . . Eft Miles, quem mortis metus in fu-

1

1]

gam agit. Dum vertit tergum : Dux ftricto gla-

| jf

(h

u

dio jubettrepidantem redire in ordines, Redit,

T

ffi bomo ef, verfoque timore in audaciam , ace-

l ( g

diam fagat,& boffem vincic. . . . Dices : in his ex-

noïiäw.

eriplis non Ra7» triumphat,fed Poffo fortior

fubigit minus fortem. Affentior: fed.aio :

i*

Paffto fortior excitatur « Aatieze : in brutis

i

enim ,

204

De pugua coutva acediam.-/

enim , quia compavatiotiem inter mala ac bo-

cufatio

! ecilli

nà majora & minora , certa & incerta infti-

ditis vi

tuere non poffunt, hoc non contingit. Ita-

que rationabilis eft cupiditas boni majoris

& pedi

E

.

vatzotit-

"—

datis:t

rge winore, vite prg faturitate

.

;

Z

lis timor mali non dubii prz dubiiboni cu«

Vetmin

enimve

pidine, timor irg maritalis pre cupidine am-

longe:

plexus adulterini : vationabilis timor mali cer-

TO QuIT

ti prz incerto, necis a Duce prz illa ab ho-

fte. . . Atque ex hac narratione manifeftum

li

'e(t, Rationem adhuc effe domzgam affechuum;

tf

Tibtsfin

neque tantum illis poffe re//ere , ne rapiant

s

jn malum, fed etiam zzgperave , ut ferviant

flütuts

Mi

ad bonum... Servi noftri funt affectus no-

firi, J bomines fumus , fervi, quorum uni fi

Alitr

Ylato

fevio dicat Ratio: veni! veniet : &. alteri :

«ede ! vadet: & tertio: fac Doc ! faciet. Tan-

quod

las

ti eft; noffe vires fuas hominem, quas a Crea-

ftulat, adhibere. .

dono

tore accepit: & cum res po

Pov naturam. Imago Dei fumus , per naturam

licias

0 a

Muudi domini. Hoc fovma Corporis teftatur,

illud zoPilitas Spiritus. . . . Atque hzc eft

boim!

Effe divitem, effe nobi-

àmor

fubflantia hominis.

lem , effe do&ctum accidentia funt.

Cura

i ve

coufervande fu

bflantig invincibilem facit. Si.

*

lpl

füccumbimus vitiis , per curam. acc

deutium

UM

fimus imbelles: & quia plus folliciti fümus;

titri

ut divites, ut nobiles, ut doQti, quam ut Ho-

Tl

gnines fanus. ..

Mu

f

3. Inanibus ergo

vquerclïs fapientum au-

ndas exe

Qeff

reï:, obtunditis, quicunque ad excufa

*

cufa-

n

20f

JDe pugna .contra acediatn.

ml ttlte

culationes, in peccatis de Jieri arbitrii: im-

noerta il

becillitate quérimini. .. Si, quantum impen-

ii li

ditis vires capitis, vires Linguee,vires manuum

On maj

& pedum, ut divites, ut docti, ur gloriofi eva»

datis : tantum vz«es vo/unta:zs adhiberetisinex-

: nf

ubiiboti t

terminium vitiorum, ut fierecis £ozz Dotmáines :

üpidint d

enimvero intra octo dies experiremini , quam

yor milite

longealiud fit 2oz velle, & zonpoffe. . . Hxcves-

ilb

ro cum ita fint, quid mirum eft, (i media die/u-

manifelt

ceran (it opus, ut Domzzet inveniamus. . . Ple-

rique fux Dignitatis obliti, vitam agunt peco-

yfrinn

ne p

ribus fimilem. , Videas in illis /;guzd a/onge fe

yt fertiatt

7/07€91$ : Vident, audiunt,comedunt, dormiunt,

lafciviunt: figna azimalis habeo. Signa Ratio-

i us tv

r Uïfl l

zalitatis oftendite! . , Vah abjedio ! ,. .

& diet

Plato gratias quotidie /u&orz mature egit ,

ii TH

quod Íe Bomizem feciffet: ifti ultro fe ipü

n520t

transformant in beftiam , & quod Nabucho-

ydhibere

donofori fupplicium horrendum füit, inter de-

7 ,M[Wï

licias numerant, herbis , ut boves, paíci...

O animal ! animal! animal!cogira, euod /ós

[ertam';

ho ?

bomo! , , Ecquis hominum ita infanit, ut

d

amore phalerarum eguus effe defideret? . . .

Tu vero füperbis ut 5avo, invides ut cazis ,

j (

"Ti

rapis ut Jupus , hinnis ut eggas , vorss at vul»

£ur, furis ut ?zgrzs, ftlertis ut glis: unde ex

jriom

(irts

zuiovibus es diverfus a pecore? . .. Ah ani-

lütHo'

mal! memento, quod non (is'animal quale-

cunque, fed vafiozale: memento , quod 2o-

y ?

$u (sl.. pimal omme fübie&um eft ne-

us

ceffitatibus cerporis, inclinationibus fenfüum;

7)

Cupis

À

406

De pugna contra acediam.

cupiditati fpeciem fuam zque ac individuum

ptopte

conífervandi.

Sed anzual

utvirl

vationale ferviat

necefiitatibus ratzozabiliter : ferviat. inclina-

inter c

tionibus razzozabiliter : confervet íe, faam-

pterea

que fpeciem razzozabiliter : & qui eít reli-

| üfüna

quorum animalium dominus, fit etiam do-

| vitinat

miuus /ie agimalitatiss nec aut vivat , ut

Qd q

brutum, aut moriatur ut brutum: hoc aio;

virfuil

polfé bominem ,. & Katio docet, deZere velle. .

| ii

Eateor tamen: Qui fic vult vivere , neceffe

| &frni

Sine vi enim non

eit,-u£ faciat fibi vim.

| pomr,t

vincetur acedia cum. agmine vitiorum , quod

EZ

coutra bomigem producit in aciem. . * Sed

huncfo;

|

|

hocdit

quid tum poítea? . . Zzris loquor. : & vir

dicitur « vi: poteft ergo vzr facere fibi vim.

W$.0n

Oftendo.

| w

Vos, poflquam audiftis , quante

|

fint vires bominis: percipite modo, quante

inteli

N

fint vires,viri, Si teminis loquerer, filere

Ciht ,

Idae

nunc mallem. .Scd madi animis: czri fg—

LMS o . n

ipfius.

fàtio

Pars IL -

(itas a

R,

Firi fumus.

T fe

m e

ifcrimen eft inter virum & femi-

tïnina

GRandc d

nam, terque eft /ozo :« utetque ani-

Tij

mal rationale. Sed vir eft Principium , & ft-

Qener

nis feming. . , Prigcipium, quia femina de

& f

viro fumptaeft , & ex una decoflis ejus formas

Ndi

tain mulierem, ... Pjmis, quia vir non eft

pro-

I

JDe pugma contra acediam,

207

ndiidigm

propter mulierem , fed mulier propter virum;

ttle feni

ut vir haberet a;ufovium fimile fibi ,' quale

ic indi

inter cztera animalia non inveniebatur. Pro-

t fey fuz

pterea Ariftoteles vocavit feminam azzmaloc-

ui et d

caftonatumy five non fui gratia, fed occatone

: etm d

virinatumad conjugium, & negotia domefti-

vivat,

ca,ad quos fines neque aliud animal,neque alius

: hod

vir fuiffet idoneus. . . Infuper ( quod ex jam

r

di&tis fequitur) vir eft przzcipzum totzus /peciei,

'e, t

i

& finis totius univerft , quo quid illuftrius dici

enim M

poffit, ego non video. . . . Inifit Deus foporem

un ,qui

in Adam; cum Evam creare vellet. Interpretes

08l

hunc foporem fuiffe exta(in credunt, quz pe£

n & til

boc differt a fomno, quod fozuzus liget functioe

e (ib um

nes anime intelligentis , non item fentienti$,

& vegctantis: z7. exta//j autem — operentur

j quznu

p qui!

intelle&tus, ac voluntas : fenfus vero fic quies-

cant , ut homo vix a mortuo poffit difcerni,

t ü!gw

T

In hac exta(i creditur Adamo revelata fuiffe

ipfius Excellentia ; Matrimonii myfterium : &

ratio pacti , per quod totius pofteritaris feli-

citas aut infelicitas ex illius voluntate pende-

ret,. , Expergefactus Adam vidit Evam co-

ram fe modo proríüs fingulari generatam.

Cum enim homines alii nafcantur ex viro. &

j (

femina: inter modos generationum extraor-

diuavios Eva ma&a eft tertium.

Nam Adam

]ue am'

ly&h'

generatus eft (ine viro & femina : Chriflus

ex femina fine viro: Eva ex viro fine femina.

m i

;f

o

Noluit autem Deus illam vza cum viro creae«

n folum

p

te ; vquia, utdixi, voluit, ut vir no

prin-

pm-

208

De pugsa coutra acediam.

|

principium & finis feminz , fed. per hoc ipfum

i ciliora:

etiam principium ac finis totius univerfi effet,

| que orb

quia. daretur ulla fpecies naturz -corporez ,

EU femi

quz fa&a non eílet propter ipfum, — Quid di--

ET

Cítis, viri, de hac creationis virilis hiitoria 2 — | qubus

2. Patet, Au&orem Naturaz viro tantum

impera

virtutis dediffe, ut confervandz dignitati par

nam à

lieriri

fit: nec fübjici ullius imperio . poflit , nii

volens

fültat

Sicut enim Leo non effet princeps

ferarum , ni(i vires haberet , quibus principa-

abjici

fperer

tum tueretur: ita viro effet male provifum ,

fi , cum fit ipfe /£uis uuivirff , & omnia pro-

OCcurte

E

pter ipfüm, ipfe vero propter folum Deum:

M

um

fifician

poffet zzvitus vel a femina, vel ab alia crea-

-

Vits v

türa adigi, ut a Deo ad ipfam verteretur. . .

guaj

Neceffe fuit, ut, qui Caput omnium confti-

tuebatur, ei &qualis Offfco intelledtus ; &

& n

itmitari

officii diffcultatibus fütficiens animus tribue-

retut. . . Et vero fuit hic fenfus omnium fe-

30b r

Tm m

culorum & gentium , ut crederent, viris non

a gratia, fed a natura; uti majus robur cor«

TWofis t

poris, ita majorem & ingenii , & animi vim

mela æqj

datam effe , quam feminis, unde etiam factum

dantes |

eft, ut exclufis mulieribus ordzzarie foli viri

as

At2 (

Rebuspaublicis prafint, bella gerant , Sacerdo-

tio fungantur, Con£lia moderentur ; ftudia

itt ii

]

promoveant, mercimonia exerceant, & quid-

T iü[l

quid majoris momenti negotiorum eft , admi-

lt

niftrent. . , Quodü 24 bwc talia vires natu-

IU

a viris dedit ad vincenda impedimenta illis;

A Vent

huge iz via virtutis occurrunt , multo diff-

Ws q

[* 0.

E

!l

209

JDe þugm; cogtra acediam.

r ocir

ciliora : quis non videt , merito rideri , totius«

nivert lt

que orbis ludibrio exponi omnes , qui füb ju-

: o

gofemineo gemunt?.. Igmavia , non natu-

, Qiià

ra , eft caufa dedecoris. . . Notate hoc bene ,

Ms lat

quibus , fi uxor non dominatur, tamen vitia

e

viro vt

imperanr.

Eadem vos turpitudo infamat

e

dignitazipg

nam & dzmon, tefte S. Ignatio noftro , mu-

lieririxofie eft (imilis , quz tanto. audacius in-

pofflt; j]

er priro

fultat Marito , quanto experitur timidiorem :

j pritc

abjicit vero animum ; ac terga vertit , fi con-

T

fpexerit fevera fronte , voceque conftanti

Occurrere,

H

jmnia p

m Deum.

3. Unde fit igitur , quod non omnes vi-

alia r

rifaciant fibi vim , & virtuti dent operam ?

ao

Vires non defünt : -«oluntas deeft , voluntas

jun. Wn[n'

generofa , & ferio imperans fibi, ,. . Turpe

j *

€ft feminz fubjici: turpius mores. muliebres

d

h

imitari : utrumque tamen videmus quotidie. .

yntiuf

Sub prztextu pacis domeffie Mariti fünt uxo-

yn

rum mancipia ; & per excufationes a vebe-

"entia. tentationum ,

4 moribus mundi , ab ex-

| mburmh

amm]ü

emplo equalium , ita delicati , leves , incon-

fi

"

u

m

flantes. fünt viri , ut nifi ex veftibus non dig-

1

r

nofcas a femina. . . . Mulierem fortem quis in-

od

veniet? Olim quzfivit Sapiens. Hodie ( pu-

[idt

det dicere.: dicendum eft tamen ! ) hodie ju-

& qm

flius interrogamus: Virum forte. quis inve-

admh

niet? . . Major certe Doctorum pars favet

u

fententie , quod plures feminz , quam viri

g i

falventur , non tam ideo , quod.plereque

lia

]i?

plus quam v'iri » folitudinem ament , Orationi

u

Vacents

JDe pugua coutva acediam.

'2?0

vacent , a periculofis officiis remotz fint :

duf

quam quod faciant fibi vim , magis quam vici ,

l

tituli

id quod fatis docet.virilis tot virginum con-

doriu

tinentía,'tot uxorum patientia , tot vidua-

"V4t q

rum conftantia, contra illecebras carnis , con-

|

len

tratechnas diaboli , contra Mundi tyranni-

tito

dem , contra omnes zcedie machinas, , , Ita,

ted

viri! ita fürgunt feminz, & faciunt fili vim :

Ten

faciunt exlo vim ,^ vobisque prazripiunt per

næl

ufum virium., quas a vobis acceperunt : fic

"

enim deEva füa Adamus loquitur : Jec «vora-

«

lbitur *irago , quoniam de -iro fumpta efl. . ..

Et vos fine. pudore fpectatis? ,. Vah!(icen-

tefimam partem virium , quas impenditis (ive

ad civiles, five ad militares labores , impen-

ï

deretis ccelo lücrando : ( certumeft ) neminem

virorum infernus haberet.

Nunc pauci eledi

La

funt , quia plerosque ignavia retinet , quo mi-

nus fe addicant virtuti ; eique conffanter ad-

hgreant.. .. Püdenda ignavia ! Surgamus !

At tij

Nam piget diutius cum hominibus tam ab-

DT

je&is tricari.

dul

nl

4dt - vos faltem ,. .DDID. Sodales ! inter paucos

Ml

effote.

Nolite timere pufillus grex » 4i4

ij ];;ä

complacuit Patri effrro , complacuit /Matri veltre

"i

dare vobis regnum , fí pugnare poteffis.. . Non

li N

deerir gratia, que ad pugnam excitet, ? in pug-

Jl

Daadjuver: Sed veffrum eft cooperari , &6 fimul

m

pugnare y quantumvis veclamet acedia. — Refolutio

lg

poffulatur, ut vincere vos ipfos velitis, Viresnon

de»

z

d

De pugtia cotitya acedzam.,

21I

emotz (

deferunt, Eflis homines : effis. viri * ex utroque

u

titulo Natura robur dare debuit. fufficiens ad. vi-

tplnum o

Goriam : gratia facientibus , quod eff in fe , no-

, uv

vas vires adjiciet ad (alutarem vidtoriam, qua-

TC

/

l

]

lem premium eternum expetat. . .. Si pufillani-

indi at

mitatis aliquis fenfus fe. movet : in. promptu vee

ipis, l

medium efl. Timor mali majoris «incat. timo-

1nt fl i

vei mali minoris , zimor inferni.zimorem pugs

g

ng.

Vana eff somnis veluctatio. — Aut »oincendum

par V s

ef , aut eternum moriendum. INondatur medium. ,

t u

« « Quid eligitis ? . . Deliberate.

p if

Vahlltct

Differtatio

entitis/

. lxmpvfi

De modo Puena.

ï)nemim

6 P,m[f (f(:?y

Laudetur JEfüs Chriftus! R. in

t 07

1

aternum.

uf 55;

Agn

"dut vincendum efl , aut eternum moriendum Y nondas

g u )

tur imedium.

Quid elegiflis , Domini ? aut. um

delibevaflis faltem ? . . 4bY Quis deliberet ? Non

poteff utique locus tormentorum in deliberatia-

y p

nem venire, , .. Rede judicaflis.

Verum extra

(f "

teli jaitum non fumus. — Nifi quiin bono perfeve-

J

«

Yaverit usque. in finem ,. falous non erit.

Igt-

t

x

tur pugnandum erit usque in finem : Hoc. eff,

e

n pl

quod miane monebam

.

Serviendum eft - Dea - nom

UP

folum. cito , 4c ferio , fed etiam conftanter ,

R:;WAFï

id quod fine pugna fieri non poteff , quia acee

2

V ] rfj/iüf

i&

[2

a12

De Modo Pigne.

dia eff inimica. conftantiz.

Giatia offert. au-

Cormt

e

e

xilium

non Íoli pugnabimus.

Sed nec gratia

tionibu:

fola pugnabit.: meceffe eff cum. ipfa pugnare: &

Gadiff

poffumus ; seque defunt vires , five mos cone

| femot

fideremus , ut homines , ffve ut viros. u«

| fe,volü

dicoumnus.

Supereff , ut modum pugne difra-

| efíccre

COrt€ (

mus. . .v Difcemus autem ,. ff diflinguamus

tempora, in quibus animam aggredi acedia folet,

qua(it

triflitiaque €9. faffidus infeffare.

Tris numero ,

farton

tempus orationis ,

tempus laboris , tempus

!QAdriï

tribulationis.

In fingulis fingularis obfervan-

l

DLT

dacf! pugng ratio , ut vires naturg viri-

lioienp

bus gratie. feliciter cooperéntur.

Habetis Differ-

-

quatuor.

favatio

tationis mee materiam , utilem prorfus , & ala-

eri attentiome — digvi[fimam,

Nemo eff .enim ,

tolic f

qui non in bac vita , in qua corpus aggraruat

.

ao

animam ,. fepe debeat cum faffidis luctari

[

&

Cung )

ego vepeto z'ex tentatzomibus , quibus Diabolus

que in

do o

animas impetit , effe periculofiftmam 5 qua a tadio

Qthit. . . Sedeamus,

It ape

qulos v

PAts-T,

(Ccüpa

Aitat

Y vig ;

. De tcmp*orc: Orationis.

W ti

Uod tempus . orationis attinet : (pe fäftia

orabi[m

I.Q

dium fe movet ad initium , fizpe fab me-

U j þ

dium, fi nempe diutius protrahatur oratio, fi-

us

ve mentalis illa fit , (ive vocalis : (ive privata,

Otnen

epta. ;

Thody

'üye'publiCa : five arbigrgria ; five prec

ome

ET

113

De Modo Pugua.

utitfete

Communis querela eft de importunis evaga-

NI

tionibus phantafiz , quz animum in mille obje-

fr p

la diffipant, & füavitatem unguenti velut mu-

n ma

Íc& morientes corrumpunt, .. Omnes excu(ant

t vitus, À

fe, voluntque, ut diftra&iones fuas i»voluntarias

effe credamus. . . Demus hocaliquibus : multis

| g li

[ áfüa

certe direce voluntariz fünt, nec raro ftudiofe

liacedi

quzfitz : plerisque faltem indirecte, eo quod cau-

Ti vt

f«snon tollant;quas poffent tollere, & deberent.

oris i

. . Ad(it eftimatio orationis, & pi4 ( dequa hetri)

affectio : mentiar, nifi mentem Orantis facile col-

jois f

at d

ligi experiamur. . . Caufz diftractionum funt

vlutir Dj

quatuor. . . Culpa mordens ( S. Bernardi hec ob-

Íervatio eft) etiam , cum eft mere «venialis ,

fu s

"TE

tollit fiduciam in orante , ut nihil fperare boni

a Deo audeat :- Quomodo orabit. alacriter ?, ,

ii 4

i lum

Cura pungens totum animum in fe abripit ; at-

WJ Dilj'i)

que in futura contingentia abftrahit : Quomo-

do orabit devote ? . . Senfus agens , puta , au-

T

res apertz fabulantibus , oculi per omnes an-

gulos vagi, lingua garrula ,, manus & pedes

occupati in vaniffimis czremoniis legum ur-

banitatis ; in mille particulas cor dividunt, ita

ut vix aliqua (it Dei prefentis memoria , ni(i

J

per tintinnabulum moneamur : quomodo

d Mi'

orabimus reverenter ?. . . . Jpplitatio megli-

li*

gens , puta , impetus , quo ad orandum rui-

ratiüi )|

mus, quin interroget fe aliquis : quo vadis?

rivzpl

omnem animi preparationem impedit : quo-

modo orabimus attezte ? . .. Volumus , ut

d

&ratia , que ad orandum nos excitat, prodis

^

Ó

3

gM

ä

514

be Medo Pugno,

|

I

gia faciat , qualia in materia etiam won difpofita pet

l

vtt; &

abíolutam Deipotentiam fieri poffant ? Enimves V5 &

Yo fi fieri olerent, fperare poffemus, etiam i& [j« — qulium

gno viridi fübito exarfüram effe lammam devo- , quiit E'f

tionis, a qua oculi jucunda luce recreentur, & — «

frigus cordis amabilicalorefoveatur. At nunc li.

diving Providentiz aliter vifum. . . Prodicia

frtresf

Vif

funt de rarocontingentibus : ordinarie Deus

non agit , nifiin fübje&o adrecipiendam a&tio- — ..

nem difpofíto, & ita , ut fimul creaturarum füa»

getes ol

rum cooperationem requirat. . ,

| jurin a

2. ltaque Z4odus pugne contra faftidia in

pf

Prior

|

Tilunam

orando duplicem induftriam exigit.

eft , at ante orationem. animum C copus ad — | w

orandum difponas.

.Si culpa mordet : — Juftus . M*

in principio accufator eft fui, &deprecatur ^ *j

ex Sacerdotis exemplo , qui ad introitum Mif- Dimi

fx Coufteor vecitat. . . . Si cura pungir : ho-

4ttls d

We ag

mo prudens ad januam templi Abrahamum

imitatur . colle&oque animo fervos jubet ex-

Theos

tobig.

pe&are cum a(ino , donec a. peradto Sacrifi-

cio ad negotia domeflica redeat. . . Ne fen-

quod

4 Ihot

fus agant.,, corpus componit ad reverentiam ,

memor , vocari fe a4. audientiam Regis Regum

Donit

fuüpplicationem , quam porriget, lecturi at-

qid

tente. . . Ne applicatio negligatur , convo*

ts

C€at potentias etiam internas , dicens illis

hn

Regem Regum — Dominum , — vvenite , adoremus

; *

fünm

TQte

JDirigatur — Domine ^ Oratio mea , — ficut. incen*

fam

in confpetiu tuo Y . . Exiftimo, hanc in-

guft

Won .

duftriam füfficere » Ut imitium. Orationis de-

voté

m

Be Modo Pugue.,

PT.

vote , & alacriter fiat, « « ZAltera progrefïui fet«

t df

t ? Enlms

viet , & confiftit ia fufpiriis, (eu brevibus . paufis ;

üs etfamii

qualium ufum S. Ignatius intertio modoorandi re«

mmmam det

quirit. Exemplum in Oratione Dominica de-

Fecreentu

mus, . , Pater, & verePater omni amore ama-

bilis ! . . Pater noffe communis omnium : nam

tur, At

. . hil

fratres fumus, quotquot homines fümus. Pater!

dinari D

Sandlificetur. nomen tuum! omnes populi adorent

endan d

te! . . Pater ! adveniat regnum. tuum , omnes

türarüta

g

entes obediant tibi ! Parter! fiat voluntas tua

L

firut in. Celo de me , fic & in terra a me

9

2 hii

perfe&e fiat ! . . . Pater ! panem . moffrum quo-

)

tidianum da' mobis bodie | habentes alinnenta

p !

contenti fümus : cupedias non appetimus. . .

d a

'

L

.

Y

"

Pater

dumitte mobis debita noflra eheu

per

legis tuz transgreffionem temere contracta?

(

Dimitte poenitentibus , /icwt 68 moes dimitti-

:roitum,':-:'

mus debitoribus moffris. amore tui

.

!

. . Pater

»

[

u LU

ne nos indutas in tentationem : conferva me , &

p

meos in fancto fervitio tuo, ut non pereat ex

;j

,

54

nobis quisquam ! . . . Pater V libera nos a imalos

do $

quod eft antonomaftice malum: libera a ma-

N

la morte ! 4men ! Ita fiat! fiat per Chriftum

qenta

Dominum nof(trum, quia promififti fore , quid-

$n

fyri 4

quid'pertinet ad rationem faluris ;

modo pe-

tamus in nomine Salvatoris ! . . Quid ob-

qonvo'

flat, quo minus fimiliter falutatio Angelica,

Ils :

formula votiva , (alve Regina , Pfalmus Mife-

r

rere -&c. recitetur ?. Profedto corruptiffimi

T.

g

guftus fit, neceffe eft , cui hic orandi modus

non fapit, .. Dices: hunc modum folum 2re-

"L

u

4

Ti

216

De Modo Pugne. .

ii orationi , & merevec4li, non autem I'ang) aut

r ) 1

snentali accommodum effe,

Refpondco : falle-

u

1

depufla

xis. Nam & corona Mariana, & horze canonice

* vitoalis

utiliter per ejusmodi füfpiria eg. ad fingulas

Tenaciu

decades, aut pfalmos interpolantur, maxime fi

! Quodfi

veríus occarrat peculiari devotionis fenfu con-

Tunea

fpicuus, eg. Sucrifidum. Deo Spiritus comtribulatus

cundo

tribulatione amara : Cor contritum dolore ferio ,

( qua

& bemiliatum pudore maximo ZJeus Miferator

aliqui

miferorum , Deus Redemptor peccatorum ,

fe inf

JDeus amator poenitentium son defpicies ! .. Ob-

[L///7//

fecra! cui poteft hec' induftria difplicere , ni(i

fuini

illi , qui preces fuas feftinat abfolvere , con-

0CCQ

tentus oraffe , & nihil follicicas , atrum /ene

hoym

Oeravérit? . . Pie ad orátionem affedtus non

WE

curat, fi plus temporis precibus impendere de-

k lo

beat, modo devetieni addatur , quod feffina-

Tf

zion? detrahitur. . . Quod attinet orationem

mentalem. , Exercitio Intellectus & Memoriz

pigetJ

uberem materiat! obvii libelli fuppeditant,

quod

Exercitium autem voluntatis , & affeiduum

; füeve

C quod précipuum eft) non aliunde felius ;

J $t

nifi ex hac praxi ; deducetur in ufum. Paffim

ET

in libelio , quo uteris , textus Seripture . OC*

ä

p

current, vel etiam circa prefentem materiam

QUnt

tibi ineident : fponfor fum , (i circa illos ad

Vr

fingulas voces, vel fententias adhibeas ejus-

f

modi fofpiria

;ä

: intra paucos dies is fcbola

'l.'i?os

4ffcusm. plus proficies, quam ex aliis regulis

W.

atque induftriis per annum, maxime (i fufpi-

zgä

1

T

i debe«

!ia, illa ( ficut in Oratione Z4eztis fier

| Q

r?c)

'Iï

De Modo Pugtia.

217

Utem inpat.

ret ) diutius protrahas , & tamdiu uni voci

Qndoo:

i

!

li

Iäf 1

deguftandz " immoreris , quamdiu fenfus fpi-

OT Canonia

ritualis íe. movet , quod genus Exercitii S.

- al g

Ignatius Modum orandi fezundum — appellat.

11ty mayr

Quodíi primwm orandi Modum , qui per

nis fefute

Examen exercetur , adjungas , aut cum fíc.

u Cbl

cundo & tertio mifceas tempore AZeffexionis ,

dolorelrn,

( que eft Meditationis anima , & per quam

i Mil

aliquis poft rextum , & dodtrinam. expenfam

L]

$

CAf

fe infpiciens interrogat

Quid cirta b«ec do-

ial 0

cumenta tu feiifli ? quid facere potuiffes ?. quid

,

j

jlicere ,

fades ? ) vix eft poffibile , ut Meditatio fit

:

ere, Qu

exucca, arida, ílerilis. Deliciis ctiam inter

um f

lacrymas aífflues : longe aberit omne faftidi-

f us a

um: dolebis horam finiri, . , . Tanti eft vel.

nl

le bominem , & gratiz fupernatürali per vires

ugd flf!.ï.l

nature Coopertàri,..

oratid

.3. Quodfi ne hoc quidem volumus , &

d

piget induftriis tam facilibus uti , propterea

elitt

quod aliqua /w videria opus fit , donec af-

( ;;ff&üäi ;

fueverimus ufüi : cur igitur viri füumus ? , .

; fii

-

Si rem magnam poftulaífem : audire me ma-

f

j

L'

, hi

|

D

gno animo vir debuiffet , & fequi confilium

171 [

ls

pro tanto bono , quantum eft bona oratio :

l

u

li

[

|

]

l

k

quanto màgis , cum aliud non dixi , quam :

|

lii d

l

Utere. fufpiriis ! . . , Forte autem , quos Aa-

l

l

j (

tio non movet bemines ,, exemplum movebit

Ji4

viro , exemplum viri tentati per Omia ,

read )

ut effet Exemplar in omnibus . . . Afcenda.

i

ul

mus in ihortum Gethfemani,

Ecce ]Efus

u

^

. Et

1d€þ (

Qrat, . , Tertiam jam horam orat !

2)

j

inter

218

De Modo Pugua.

inter amariffima fahidia! . .. Coepit enim

i dck;eïla

txdere , & pavere , & mazft

us effe , adeo ;

| tentat,

Triflis

ut cum gemitu fateretur . difcipulis :

efl anima mea

usque ad mortem Y , . , Vincit

fe tamen , &

quo naufea ab oratione eft ma-

jor,

tanto diligentius fe ad orandum componit.

. « Separaturafüis. . . .

Solitarius oculos & ma-

^us in ccelum effert. . .

Fle&it genua : profter»

jT

nitur toto corpore : cum clamoribus & lacrye

mis inflat, urget , obfecrat Patrem : usque ad

fivtg

agoniam vires intendit , im

o usque ad copio-

lia »

'

& $4*

T40n]s

fum fudórém fanguinis

Et quid orat ? fü«

uo repetit, fed ( quod

àrbitti

fpirium unicum perpet

opinor) fecundum alt

er

um auttertium módum

Wt v

! chariffime Pater ! .. $i

lw

orandi repetit : Pater

poffibile eff « Quid autem tibi n

on fit poffibile ?

l3

que

*

1

m tuum

fidia

ts PALEE

refpice fereno vultu in Filiu

'

unigenitum ! . . . . Tranfeat 4 me calix. i[fe

*

prim

fatis

calix füpr

a modum anmiarus , calix tot poc-

nís refertus, totíingratitu

dinibus plenus ; &

füm.

fra&u tanti laboris poene vacuus , rramfeat

D

4 me! ,. Merum tamen aom ficut ego "oolo

Cüta

conformiter ad inclinationem infirme carnis:

tem ]

fed ficut tu , Pater! ficut tu vis , itafiat:! ..

fii buj

Er quid fa&um eft ?

Evanuit faflidium , pa-

I q

vor , meror : apparuit

Angelus coníolans

Q

cum

*

*

fürrexit ille- confortatus in omnem

Vi

eventum , & ultro hoftibus fe obvium dedit,

Wt

.. . Quid? nondum apprcehendis , quid Po-

ptoy

mo , quid wir poffit contra «cediam ,^ quanco

quis

Similiter

temfpore orationis ífe movet 2 « . ««

debel-

iW

|

De Moþ'o Pugnk.

219

ttpitein

debellatue , quando rempore labo

ïi: affültum

fe, adtoy

tentat. » » «

is : T

D

; Vi

Pars Il.

d

Cont

De tempore laboris.

jlos d m

; p

i.—lT

Riahichominum genera dfüinguo.i Pri-

& hty

mum illorum, quilaboribus preceptis,

us

five-quos ftatus , aut officium imperat , pce-

4l copb

ne opprimuntur ,

Ifraélitis fimiles füb DPha-

n

raonis tyrannide.

Alterum illorum , qui ex

d(qui

àrbitrio vivunt , neque ullo labore occupan-

'Tertium

T

tur , nifi quem xwlrre füfcipiunt.

[er',.ui

ilorum , quorum labores fünt mixti , alii-

ng]ïbüe?

que neceffaríi , alii liberi. ... ,. Singulis in-

um u

fidiatur aredia , immiffoque tedio facit , ut

:;tfilt W'

primi ftatus & officii obligationibus minime

gt p

fatisfaciant: fecundi in nugis & otio pretio-

nu$ I.'

füm tempus peffime perdant : tertii , inver-

nj

fo ordine , Ooccupationes arbitrarias cum

*

cura , meceffarias obiter agant

*

omnes au-*

[gp -L'x'/ö

' C;Imfä:

tem Dei oblivifcantur , & fui , toti quanti

TE

filii bujus. feculi, . . . , Omitto de illis dice-

u

re , qui in officiorum ambitu bonorem qugrunt,

& commoda , onus '& laborem relinquentes

7[018[15

mnem

vicario , fxpe ne quidem de hoc folliciti ,

utrum a fübítituto res recte fiant.

Sed nequc

dediü

jtlr

propofitum eít mihi hic disquirere, quando

ugndü

quislicite per 4liwm agere poífit , quod agere

jd

pev fe deberet , & poilet ; ita, ut tamen maxie

mam

"

20

De Modo Pugne.

mam falarii aut redituum partem trahat ,

bono

qui nihil agit , modico lucello illi affignato,

Cum a

qui omnia agit. " "Theologi examinent , quid

ip hat

in hoc negotio refponderi poffit confcientiz ;

oneri

i» Offiüs — Ecefi4fliis intentionem — Funda-

ferati

L

torum & Ecclefiz

e

:n Politicis . voluntatem

fylice

titia

Reipublice , & poteftatem Principum trepi-

de contra hos abuíus objicienti, Mihi fuffi-

fyon

cit arma porrigere , quibus debellari acedia

fthi f

AMili

poflit ab illis , qui fua per fe, non per alios

agunt.

Homines fumus : Ratw poftulat , ut

aitili

cum gratia , quz negotium fuz vocationis

Mu

agenti nunqaum | deeit , collaboremus per vi-

'tn ij

YO5 n4tuvg , ut ,

quod fieri 'dcbet » "fiat 4:&

[] u

yeCte fiat.

m. S

2. Igitur , quos ;m prima claffe pöfui ,

exi

moneo: ut, fi moles laborum fuüperat vires

quan

alicujus five corporis , five animi, ita ut aut

777

fanitas periclitetur , aut anima , quippe vix

Dotm

unquam füi juris , & femper incurva füb one-

iterum

re curaruim

à

.

primum Ordinem inter occupa-

fiut ;

tiones conflituant , juftumque cuilibet tem-

nl

pus defignent , quo peragi poflfit commode,

ftim |

Confufio , dum haeremus , quid: primum ;

Wita c

quid deinde , quid tertio oporteat facere ,

dei t

fzpe mater impatientiz , pufillanimitatis , &

Yue p

faftiditeft. Porro fi huic confilio obftat bre-

ünf

vitas temporis

.

.

audiatur Jethro focer Moy-

e

Ti

fis , dicens Genero füo

.

Srulto labore. conft-

Og

meris ! Dum vis omnia folus facere, nihil

dlgm(

ti, cujus

facis : & nec Deo , nec communita

| um

bpno

.. .De Modo Pugua.

22f

m tht J

bono officium geris, fatisfacis. Ergo divide

Lf

cum'aliis curas : & partem . ouerunm. transfer

ip humeros alienos

5

fed una cum commodis

ner,qii

onfcletia

oneri a Deo vel homine annexis ,ut hilarius

m fud

feratur. Non video , cur hoc confilium. di-

volmrt

fplicere poffit nimis occupato, nifi forte av«-

pum t

ritia habeat ,

quod obrmnurmuret.

Sed re-

Mi

fpondet Sapiens Prov. 15.

ZMtelius | eff parum

ari ii

eum tinore Domini , quam tbefauri magni, Ecmox:

iper d

ZMelius eff soocari ad olera cum charitate .. quam ad

vitulum [aginatum. eum . odio.

Iterumque c. 16,

tht t

vocati

Melius eff parum cum juflitia , quam multi fruétus

eum iniquitate.

ts j

Et c. 17.. 7Melior eff buccella ftcca

,H&hk

cum gaudio , quam domus plena oidiimis. cum . jur*

gie. Sapienti pauca. . . Quin altera claffe (ünt,

exiftimo illos vexari faftidiis 45 etio magis ,

ij pöirï;'

p i

quam propter megotia.

Fieri non poteft , ut

bominem

vita

qere

animalis

diu . delectet.

ia

Dormire , edere , bibere , ludere, garrire ,

21d

iterumqueé dormire , vite genus eft , quo,

ficut nullum habetur abjedius : ita animze

r o

[

intelligenti nullum poteft effe moleffius.

Sic

[ WWM'!:

enim mifera. damnatur ad filiquas , & coclo

pimuy

nata ex pabulo porcorum pinguefcit.

Vi-

//

[ HCffcf

deas tales , cum a fomno fünt feffi , delibe-

rare per horas , qua ratione jucunde teren-

jity

b

dum (it tempus , five quomodo fallendum fit y

« Mf

inquiunt , ne /engum videatur, O infelices!

"

Horam ex multis , quasvos pro re nihili pro-

j e

P

Lj

e, 7

ii

digitis , fi vel unicam haberet damnatus

-----

quam effet repente felix ! — Nou babeo , quad

th LU;

bOA!

/

agam

"

222

JDe Modo ?ugnæ. )

agams ais: propterea diverfiones requiro ,ane H)*pux-- l tf

tueren

chondriacum malum me occupet ,. cui per temperamene

ta (it i

tum obnoxius fum..

Quid ? Queod ex AMedici teflimo-

nio non fit aliud buic morbo remedium , nifi motus ,

Tüm

potus , & comver[atio.

N« tu homo lepidus es,

Tl .

Qui e

quem nonhzc ipía vitz ratio, quam vivis, me-

lancholicum facit ! Re&te occupationes tuas

apit ,

fünt enim vere diverti-

&

diverfiones vocafti :

Aut ;

hora

cula pofita extra viam ad ccelum.

Certé

edic, amabo! Quis denique eft fervus piger »

apen

contra quem lata eít damnationis fententia ;

fi tu non es ? fi fapis, hzc cogitatio te falu-

virat

Melior morbo

ft, Qj

briter zzelancbolicum faciet.

tuo medicina orde diurmus erit , quem heri

t ]

*

explicavi

*

& correllio phantafie , quafi vie

( l

A

tam i» sagis agere , jucundum : ferüs au-

tem occupari , melancholicum genus vitz fo-

frqü

ret, Abfit! Non erit tedio locus , fierit lo-

üig

cus o'dini , ac varietari laborum ,. füuumque

, Qoglt

detur tempus um , luum corpoi., fuum

etYie

megotiis ex viri prudentis confilio , aut Status

remper

& Officii qualitate. , . .. Qui in tertia. claffe

Ye Tyy

recenfentur , non tentabubtura faftidio opis

W 9

tit j

nor, im occupatiombus liberis : quz enim ex

eleitiene agimus ,

libenter agimus , quia cel-

Á

Rtit,

fare cum .liber , licet,

In preceptis , &

?hüram

LU

neceffarüs periculum eft , maxime iv laboribus

capitis ,. quorum non eft fücceffus quotidie

fl (

vqualiter felix.

Verum propterea eft locus

-u W

pugna.

Sed facilis & leta victoria erit , f

li,

erit ordo ; & potiffimum tempus negotiis se*

,

ceffa-

iDe Mgaïo Fugua.

223

i, B

ceffariis.detur , fuperfluum arlitrarüs , quod fta-

BL

tuere nemini difhcile effe poteft, i modo cer-

ta fit hora decumbendi , & certa furgendi.

Ite«

Meli f

tf t

rum commendo ordinem , quia ordo eft «i

) leidis

Tégia , per quam itur in coelum /fue ambagzbus.

fm vv

Qui enim .ex ordine íemel prudenter cleéto

ationes

agit , non agit , quod placet ; fed quod decer ,

& juvar agi.

vere lr

Qui vero ex lubedine vivic : fi

n M

horas non perdit, male , aut. nibil agendo

e

e

rf

certé (zpiffime perdit , 4liud, quam oporteret,

: fenteni

agendo.

Adde , quod, qui.vivit ex ordine ,

tio te

vivat non tam ex fua , quam ex .Dei volunta-

te, cui placendi caufà hunc ordinem confli-

or Iom)

yem lt

tuit. ltaque, cum fonat bora , tanquam fi vox

yil j

de coclo allaberetur , ceffabit ab opere prio-

j fns

re , & aggredietur, quod erdo imperat. Quid

TO

fequitur autem ? Quod /omini facimus ; COa-

Si

autem

! (ieri)

&i & trifles fzpiffime facimus.

cogitat homo , qui ex ordine vivit, fe DEO

j, U

fervire, aut. homini propter. DEUAM , labor

g us

femper jucundus erit , quia devorus erit , fi-

ve manuum fit, five pedum , five capitis.

i

[idod'

Dico ego opeza mea Regi , Rex Píaltes ca-

hit:- ita , Regi , non Ruftico,, non Civi, non

g

Equiti, non Principi mortali : Regi Regum

qqiä ff*:

laboramus.

Laboremus alacriter

.

.

memo-

jl

abo"w

ria , cui laboremus , bilares faciet,

Quis

mou K

enim ferventius applicet manus operi .

quam

qui ecles in Coslo figit ? " Cerve pro

pterea

f n

!l

t "

beunnes fümus , ut Deo non ematerialiter fo«

yi

um , fed formalirer obediamus , facientes

non

u

424

De Modo Pugna.

non modo , quwdd «vult DEUS ( hoc enim &

| laboris

bruta faciunt , & elementa adeo ) verum &

| penfet

exempl

quia «oult , & quomodo vulc , puta, alacräcer ,&

accurate, . ..

Tmínus ,

3. Noh poteft hzc . doGtrina difplicere

quod m

viris nondum- per nugarum amorem effemi-

animi,,

natis, & adhuc maícula virtute pollentibus

quod a

Thicus

contra laborum oíores.

. Unicus cafus eít,

c0rrep

quando difficile eft redio labois non vinci ,

nimirum quando eft L4jor isfelix , & piíca-

induíl

mivir

tui fimilis , in quo Apoftoli tota nocte fa

E

tigati funt , quin pifciculum caperent, Per-

el'iqy,

Hbus [l

mittit hzc fieri Deus , ut intelligamus , co-

aatum e(ffe noftrum , eventum non item : &

Apoftl

agricolam , po(tquam aravit, & fevit, & oc-

Ws t

cavit: meffemnon a labore ifuo , fed ab in-

dit foi

fluxu Caeli expectare debere. Permittit , ut

tidiuy

labori jungamus preces , a quibus benedictio

Riti

venit. Permittit , ut probet , utrum prop-

Tatione

ter fe laboremus , an' fruCtuum , lacri , (ola-

It

It

tii caufa, Mercenario more.

Quanquam igi-

quefh Í

tur videaris tibj oleum omne , & operam per-*

T

)

dere:-(i hec calamitas-contigit in- labore ,

fif

T

duem fÍtatus aut officium ,'aut prudens ele-

18 Deur

é&tio imperavit : nihil te turba: falva eft mer-

.

"s J

ces tua

*

faluum apud Deum laboris pre-

J

R T

N

tium : falva approbatio tuz induftriz. .Ac-

cinge te ad novum laborem is womine Do-

un] A

anini

.

"

patientizg proemium erit captura tot

dlag M

ifcium , ut neceffe füturum fit annuere fo-

amby

ciis ad rete in littüs trahendum

*

: facceffus

N

laboris

Em

De Modo Pugue.

aaf

hoc enind

laboris novi fterilitatem antiqui abunde com«-

)veun i

penfet. Notetur hoc Principis Apoftolorum

alacr?zer, l

exemplum ab illis precipue , qui ; cumlabor

minus , quam vellent , feliciter füccedit, five

na diplte

quod non fit eadem difpo(itió aut corporis, auc

yem efe

animi, quz fuerat heri, ac nudius tertius : five

: polletit

quod a? extrinfeco detrimentum venerit, & ini-

5 cafus:fï;

micus homo füperíeminaverit Zizania: tzedio

Q0n Ti

correpti , laboris co

nfilii abjiciunt impatientesg

induflziz male,

,& pïf(.l-

quod exiftimant;collocatz. Se-

2 fiodtà

miviri ! Nam

viri pugnant

; neque illis idem

ren, D

eíft invadi ab hofte;,

& vinci,

Similibus ca-

fibus omnes Sanct

;amus J ii

i füerunt expofiti , ita, ut

m ««

Apoftolo te(te 2.- Cor. 1. non raro rederet -

€os etiam

[Cm, &qþ

vivere. . Sed nempe hic /esfus tze-

d 1]

dii fuit ,

non fuüit confenfu;.

Non excepit

tmitit l

trdium impatientia , impatient

iam pufillani-

fenedi

mitas , pufillanimitatem d

efperatio , defpe-

trrum P.'(ï:*

rationem damnatio laboris

; & electio otii:

m

Minime

gentium ! Sed. poftquam reverenter

a d

quefti

fünt Deo fortem füam : nova fi

pe ani-

yram (

:

mati , per calcatá faftidia

;ad novos labores

feftinarunt , memores Ei

"d

i& 3. Reg. t9. oran-

lus &

tis Deum pro anima. füa

, Ut moreretur. Aliud

d*

Deus poftulabat , qui ex

citávir dormientem,

1] P[C;

allatoque pane , quo vires

*

reficeret , dixit:

Q

Surge ,. &2 comede

.

grandis — enim tibi're/lar

Qu

Et ecce !

i p

in fortitudine cii. illius qua-

n v

draginta diebus ,

& quadraginta no&ibus

gerc

ambulavit , quin fati

garetur.

Tanti eft, ten-

T ib

tauonem txdiia labore abfítr

ahentis oirili-

*

j

fev

226

De Mo:rlo Pugua.

ter agg,

redi.

Qui decernit pugnare , jam

talfet; ,

vicit.

Sed difficillima eft lucta .cum ace-

l. j

dia rempore tribulationis ; de quo füpereft ; ur

quam t

pto con

agamus.,. « *

tüm pn

füsit vi

Pars III.

ipfüm

m

De tempore tribulationis.

tepta f

terna F

Ribulationum,;a quibus confternantur ho-

.J.T

mines, ordinarie quinque genera. numee

detreye

maris |;

vantur , defolationes animi , dolores corpo-

ris, jactura honoris , ja&ura bonorum, prz-

dhrum |

Watrag

matura & difficilis mors.

Nunquam alias

acediz infidiis periculofius proftat anima ;

Doni

moit ,

uam fi inffar cervi canibus cindi ab ejus-

inodi malis circumfidetur.

Sentimus., re-

here?

fio qqe

pente omnem fenfum

devvotionis extingul :

nem anün

ad famulandum DEO

D fcmjnz

prompiitudi

in . circum

flantiis tam arduis fepe etiam in

tatione

Qüorfüm

illis evanefcere ; quos inter robuftz virtu-

tis viros huc usque numerabamus, Parum

chm N

dixi.

Vidimus lamguorem non raro adeo iu-

À

valefcere , ut- adverfus prementia mala

lm ttj

non aliunde confilium ,

nifi a Melancholia,

V of

imo a defperatione petatur.

Ita defolationes

W c

M

animi miferrimum Saulem , quando vel ma-

xime converti ad Deum debuiffet , ad con-

3mic'x :

ho j

fülendam Pythoniffam rapuerunt. lta delo-

vt5 corporis , & morbi Ochoziam , cum de

Tber

| Votion

auxilio apud Deum verum obzinendo defpe-

raffety

t

De Modo Pugim,

227

gnut i

à u

raffet , ut idola invocaret ; permoverunt.

lta jaiara bonwis , & exitimationis

» per

fupcrcll T

quam tunc temporis confiliu

m Achitophelis

pro confilio Dei habebatur , cum femel tan-

tum przferretur confilium Chufai » adeo af-

flixit virum , ut folis lucem pertzfus ,. fe-

ipfum domi fuz ex trabe fufpenderet. Ita

[/7)

jattura. bonorum. temporalium . , quam ex prge

repta fibi primogenitura ,

& benedictione pa-

emynti

terna Eíau incurrerat , animum efferavit , Ut

u

decreverit fratrem frater occidere.

Etquam

yes con)

amaris lacrymis fortem füam A

citarum Rex deflevit

gag Amale-

orump?

; eum a Samuele 44 pra-

um

Taturam — C9 — «violentas

Domino immolandus ?

necem — deftinaretur ,

"us

*

Quem non lapidein

movit Antiochus ,

i 00

ut licerc: vitam protra.

here? Quid? q

uod Abim

elech ab armigero

ts "

fuo occidi voluerit

x*

; n€ diceretur effe occifus

a femina

? Nec tamen quisquam horum cogi-

dum ^

g dit!

tationem de eura vitz future füfcepit! Hem!

quorfum acedia ra

i c

piat , precipue quando (ibi

g n

fociam Melanchol

iam accerfit !..,

2.

j gdCO l]

diam re

Qua propter ratio pugne contra ace-

ii "",h

mpore

tribulatiosis in. unico precep-

/

,Wü/lh

to confiftit : — fuge melancbolism. . .. /&neum

ccelum eft : non audit te D

eus : Obfcuratus

/,/y/mom!

eft Sol :

qd n

Luna lumen non dat : deferuerunt

4d u

amici : aruit cor : non legere ,.

non orare ,

non alios confulere ,

]u !

t

non cogitare de Deo

/

libet,

Non libéac :

quid tum ?. Senfus de-

f

votionis ceffavit : nu

lo dCrFe'

m ideo ceffavit 4evo.

P3

1io ?

r

228

De Modo Pugtua.

tio ? Imo tu fuge melancholiam ! & conftante vul-

fperien

tu Deo te quantumvis auftero fiftens , cumin-

Dus dip

genua fiducia interroga: Deus meus! Deus meus;

pajudi

quare dereliquifli mc? FiliusDei hoc tibi exemplum

tüis fty

dedit: imitare.. Morbi five morofi, (iveacuti te

lum V1

vexant: confumit tabes : urit febris : cruciat

(UMXS x

calcalus : fuffocat hydrops : gangrena devo-

pam, q

rat: dolores ad infaniam furunt : füurant! . Iü

itvidi;

corpus furunt : anima extra teli jactum verfa-

COntra

tur.

Sed tu fuge melancboliam * Fige oculos

laijil;

calo : a coelohic calix venit : fixus calo afpettus

t:

Contem

monet , veniffe defuper vocem , qu dici

pavi t

&

X

tolle , quem diligis , JZíaac , corpus tuum ,

Glint :

offer in holocauftum

r

!

voluntarie facrifica

laV

Deo : refractaria non placet victima, Quid

Qd q

vero ? num idco mitius habebit me dolor ?

j

Haud mitius fane , fed uiiliws dolebis , &

tim p()*

animo zquiore. . . . . Devotio , Obedien-

fitlan)

tia, & Patientia virtntes funt «eris propri£ »

CU$ 2

qui non st pecudes patiuntur. Devotionem eX-

qücit,

tes. cor*

erce non per longas preces fatigan

[]Uld D

fufpiria ex prcci-

pufculum , fed per brevia

i [Cmp

bus

uotidianis fele&ta.

Obedientia præüita

v QCer

Medico & Miniftris fimilem te Chrifto facit

eni-

ln !

manibus crucifigentium tradenti fe fine r

Pa-

Nurere

]

tentia , fine murmure , fine querelis.

(s hj

tientiam amare debes

ne uti animz dam-

B

nat* inter execratione$ uraris : fcd ut cum

lClor

animabus purgantibus etíam inter acuciffimos

P

adteaï

cruciatus Deum laudes.

Eient omnia , nift

defig

tü melancholicus fias. . . . Contemneris: &

l aS.

upes

^

JDe Modo Pupna.

L]

239

onüamevg'..

füperioves te./ fpernunt pvræferentes—tibi mi«

R , CUT

i Durm

nus dignos , te negleG&o , ex patfione aut

przjudiciis poftpofito , cum omnibus talentis

bierenpr

tuis fepulto.

Quid poftea ? fuge melancho-

.fiveacuti

liaom ! Deus ab zterno conftituit, ut talibus

bris: us

.

fubfis : -Deus te fepelivit. |Contemneris

H

&

1grænadcv»:«

parcs, quidquid agas , male interpretantur: per

füram «

invidiam minuunt: etiam de amicitia tecum

nv

contra&aerubefcunt. Quid poftea ? fuge me-

!Fgeosi

"

lancholiam , & ama. contemptores : contemptum

T

contemne! . . . Contemneris : & ixferiores te

que dic

parvi te zftimant: rident : perfequuntur: ac-

fQUm y '

cufant : premunt. Quid poftea? fuge melancho-

du

liam! i Deustesftimat: fi laudaturus eft olim:

m U

quid cupias ultra ?. .. , Pateris fortunarum

jacturam : ad mendicitatem redactuses : oftia-

däh;

tim poftulandus eft panis. Quid poftea? fuge

'

j

Qd

ielancboliam

.

Per| viam milfericordig alios

ir n

Deus ad coelum vocat , te per viam patientiae

ii

ducit. Hzc eft femita tux predeftinationis s

gzntcs Ü

quid petas amplius ? . . . Moriendum eft an-

,a

te tempus , & morte infami forte , auc val-

7) pf*';"'";

de acerba.

Quid poftea ? fuge melancho-

iib

liam !

Mori non eft malum , fed male mori.

f

Morere previde, ita ut in tempore profpi-

li

Cias anime ; & morieris jucunde , nam quod

j U

poft mortem vita detur prafente infinities fe-

| uc

licior, docet Fides : quod vita illa pertineat

utlm"

jl

adte , promittit Spes: quod eadem omnibus

)d )

k

defideriis deideranda fit tibi , monet Chari-

j

tas,

Ergo di(tingue animam ab auimali , &

u

H

3

hee

23e

JDe Modo Pagte.

hoc bilaiter Deo immola , ut illam falves.

gitatio

Utrrique fic confülis: quia quo przit anima ,

toties

opinor

corpus fequetur fuo tempore. . . . Denique

*

quodcunque te malum premat

e

ne oppri-

pto i

Solus ]

maris , fuge melancboliam ! Non datur in hac

vita malum purum., quod nullo mixtum fit

qisbolt

efecin

bono.

Hoc bonum tu in omni malo conf(ide-

ra , & dices: o bona crux !

à

Acedia

torfu

3. Et en! Hec ipía eft praxis , qua fu.

tifcip

gimus melancholiam. Serhper ip(i nobis ex-

aggeramus wala noftra , atque per omnes cir-

Chijf

Erratum eft, Ar-

cumftantias amplificamus,

dümy.

gumenta misuentia invenire ,. & confidera-

linaré

Qd a

re debemus : propterea homimes fümus , qui

ex bono ufu Rationis juvare fe debent. Ji»

pl

Sdlya

vorum eft autem non minus fortiter pati ;

benio

uam agere , cum eadem Ratio poftulet , ut

aciamus ex necefftate virtutem.

Melancho«

libdi

plm;

lia venenum eft , non medicina : fuge me-

laucholiam

.

!

corpus & animam necat.

Ex-

perti func Ifraelita.

Teduit populum iti-

neris , & laboris. Quid fit ? tedium triftes

5

fecit

*

triftitia incitavit ad murmur contra

NOs

4

Deum, & Moyfen : Deus ignitos ferpentes

in murmuris vindictam

immifit.

In figura

Ti

Wnine:

hinc difce , quid maneat hominem, qui tem-

pore tribulationis; melancholiam in confilium

Ws

adhibert.

.

.

Judas fic periit

& quantum ab-

d

uit , ut etiam periret Thomas ? Maftus

æmw

erat ex morte Chrifti, Re&te quidem : fed

| timus

debebat oderari marorem accerféndo co-

gita

be Modo Pigna.

231

(lor f

gitationes lztiores a fpe refürre&tionis , quam

fret at

toties prezdixerat Dominus. Ita focii fecerunt,

opinor : & ne in fimilem languorem inciderent,

T

: t

pro mutuo folatio fe ad orandum collegerunt,

dhtor il

Solus Thomas folitarie vixit , deditque locum

Totitum

diabolo, atque occafionem, qua ufus eft ftrenue,

ndlo u

effecitque , ut ex m&rore impos fui fe totum

acediz daret: & qui paulo ante czteris horta-

yis, a

tor Fuex;æ: : Eamus & inoriamur cum illo! nunc cons

difcipalos tanquam nimis credulos fperneret :

f nob í

omne

Chrifti verbis diffideret : caput ad non creden-

dum , quidquid de Refurre&ionediceretur, ob-

- oonfi

ftinarét: Deo ipfi viam , & modum , quo re-

duci ad fidem poffet , proterva temeritate

(umus J

praícriberet.

V Thomz , niíi humanitas

du

vt P

Salvatoris ceffiffet audaciz , & per ftupendam

benignitatem conditiones pacis a contumace

ol

Mau?

fubdito acceptaffet ! Sed unum eft hoc exem-

plum : alterum vix audieris.

Ui

eu

u

Epilogus.

(j ]

i füüh

N Os fapientius ad pugnam adverfus IHce-

ijam prodimus.

Gratia excitat : gra-

T d

[ ;igurx

tiz cooperari per vires naturz debemus, quia

- qui t*

bomines : poffumus , quia viri fumus.

Pug.

( Iu

jl

nemus ! Pugne modus non eft difficilis , five

defelationis , five laboris ,. (ive- tribulationis (it

um

M

Q

tempus , quo furia procedit in aciem. Sen-,

timus /anguorem,

Non nocet fenfus , fed do-

de 1(0

'

Q

cet , horam pugnz adeffe. Pugnemus

*

&

j

glLa

4

quia

232

JDe Modo Pugta.

quia inter cogitationes ftat pugnä : Cogitationi«

rilis

Tum a

büs defendentibus , aut füftentantibus noftram

inertiam , opponamus cogitationes candem ac-

teng . |

cufantes, & profternentes, Vincemus! Et, que

ï

ait * /

teffera victoriz omen fuitin przlio Mentium ,

N

quod fattum eft in coelo : eadem in hoc przlio

evatu

medit

cogitationum faciet , ut bona caufa trium-

phet.

Quis ut DEUS ?. Quis , cui ferventius

Düu

fervire nos decet ? Dolor, amor, tigsor vos

Ubiql

fuggeretis cogitationes, qus debellantignaviam!

T

fir, 3

. . Inftate! urgete ! Oportet Deo fervire cito ,

Citil Q

ferio , conftanter. . . Huc 4olor ades ! deplora

ht y d

vitam pra«teritam cito , ferio , conftanter! . . .

—

iit y

Ut

Huc anor! ordina vitam prefentem cito , ferio,

conftanter ! . . . Huc rimor! proviüe vite

fs

future cito , ferio , eonftanter ! . . . Hic

fractus fit Exhortationis D, N. L. C. voce ma-

gna clamantis : Geuteudite intrare per anguflam por-

tam ! Cito , ferio ,. conftanter contendite! , .

In ultimo punc&to prezcipuum periculum eft,

DD. Sodales! Quare ut ad conflantiam in bo-

no animemur , fürgamus;, & (it

i

Mün;

MEDITATIO Il2

Ttarin

De Conítantia in bono.

lp

&

E g:Xercitium Memoriz przfentis ubique Dei

Oüflq

fine controveríia optimum ad conftan-

Qu

tiam Medium eft, & omnes acedie tentatio-

ia

fit fle-

ncs potentiffime frangit , fi modo non

rilis,

233

De Conjlq;zt-z'zz' i Lono.

copittiy

rilis , & (icca memoria , fed fücco pio-

bus aof

rum affeduum plena , de quali Rex peeni-

'eandem d

tens . loquitur , effectum declarans , dum

usl

ait : 7Memor f& DEI » & deledatus. fum Y

o Mentim

Pfal. 10,

Omne tzdium ,

omnis inertia

evanuit.

hocprad

Veritas tam utilis digna eft, ut

aufa i

meditemur ferventer,

Pun&a (ünt tría :

ji fntit

DEUS ubique eft Spedator , Pun&um 1mum,

- tigti

Ubique adjutor , 2dum.

*

Ubique Aemusera-

uignavän'u

]

tor, 3tium. Fru&tus

*

frequens hujus Exer-

citii ufus.

riire i

Dixi : münc capi.

*

Vroit . .Domis

;! dl

sus , in cujus confpetiu. [do

*

quod cmpi , profe-

TE

quar , quamdiu fum,

Hoffis acedie etevnus erg,

lQ f«

Domine ! confirma banc. ooluntatem , & quod dzdi-

qjny Vïï

f velle , du;per]?cere. Sedeamus,

[

)'[[

NO0U

ni

PUNCTUM I.

UR

[;

dize:;-

uum ^

i Deus. ubique ?Pc Spectator.

iam t

1. TY Eaus ubique. eff , quia loco non ciaudïtur:

neque tam ipfe in Mundo eft ,

quam

Mundus in ipfo , inftar globi vitrei

aqua

J

marina intus pleni, & eadem exterius ex

ome

ni parte circumdati. Porro

»qui ubique eft,

]U

eft Deus vivus , qui (quia

nec dormit, nec

j D ;

oculos ab aliquo noftrumavertit

) eum totus,

lP

quantus eft , oculus fit: neceffe

eft , ut om.

nia videat , que facimus , & n

a

on facimus ;

'.'1[:

j

&

jl

234

JDe Conflantia in bouo.

& quis fit faciendi modus,

Ubique Speä;;

tis, Qx

homin

tor eft. . ,

2. Momentofa veritas.

NihiLeitenims

COntta

deboifl

uod peccandi licentiam vehementius irritat,

& frax

quam hzc cogitatio : Nemo me videt | & ex-

perientia docet, ferociffimas pafliones libidi-

ablen

T78)

nis , avaritiz , vindicte frenum patienter fer-

re , (i pre'fens teftis, quem revereri debent ,

t00 V

injiciat.

Omnis enim , qui male agit , odit lu*

Iüaq

ceim $ latere

defiderans , & oculos fuos humi

Wi

figens , ne ccelum afpiciant , id quod Davidi

10 jy

tori ]

exprobravit Deus cum interminatione : ru fe-

*

df abfioudite

.

ego autem faciam — "verbum

C |

) im confpettu. omnis. Ifraély

iffud ( & puniam te

fl

& in coufpetiu . Solis, . . . Quodíi verecundia

*v

Cült

maturalis , & reverentia Peminis [epe de infi-

ma forte hanc vim habet , ut a peccato de-

terreat : quid non poterit verecundia fuper-

tf

naturalis , quam fides excitat, nifi forte ocu*

tefl

los carnis perfpicaciores oculis mentis cffe pu-

p177

tamus: aut hominis prafíentia potior eíle

pon

fhn

quam Dei videatur. . . .

Md

3. Res eft multis lacrymis digna! Nota

bit:

eft omnibus hzc veritas : Deus ubique eff. Spe-

te ])

é&ator

e

! Pauciffimi autem recordantur, v€

o

eftimant: plerique certe occurrentem me*

hu

morie leviter excutiunt , ne fenfus reveren*

T

e* $

tix pruritum concupifícenti compefcat.

V

a

Q tenebra ! o anguli ! o fylvz'! fi loqui pt

qffc-

IS

ii

De Conflantia in Pono.

23?

qut 3

tis , .qu'id diceretis de me ? . . O fimplicem

hominem !. (epe Dumanus refpecius in fcelus

il enm,

contra Deum te rapuit : non refpedus ad Deum

xios r

debuiffet a peccato contra hominem , a dolis

TAT

& fraudibus , ab iüfidiis & injuftis lafionibus

n li

abíterrere ? , . Oimpium hominem , qui vzl-

tientet f

tunm . Dei non erübuit , modo -valtum Dominis

Yi debd

non videret! . . . Ah ! fi peccare volebam ,

fil li

nunquid angulum faltem debebam requirere ,

fuos h

ubi me oculus tuus non videret ! , . lUbi ve-

'Od DJI'I'EE

ro inveniffem ? . . Inanes conatus quid mo-

i t

ror? Impudentiz me poenitet tandem : & fa«

] WW

ciam per gratiam tuam , ut , qui Spe&ator

peccati fuifti , etiam Speclutor. penitentie (is !

v f

ia

. ( . Ab ut dignum tanto Spedtatore Spedta.

culum dem.! . ..

0 ( [id

ecato

4. Et dabo,

Amor «ite mollis fecit , u

multa mala

fecerim !

Doleo !

yia j

Doloris Íerii

ortett

teftimonium rigor erit , qualem exigit ffarus

j

penitentie. . . Regule , ad quas vitam .com-

guor &

ponam , erunt hzc duo verba : fuffine, & ab-

ine!... Sugillabit vite modum tedia ?

Mclancholiam fecum adducet : faftidiis vexa.

bit : profpicio.

Sed ego recordabor tui, mag-

A

u

ne Deus! & per hoc medium mihi i» dolore

j, *

conftabo. In oculis tuis , imo; ut ita loquor,

I

intuo finu peccavi: hic aCtus «rermi doloris

veret

materiafit. . . Stupet animus de execrabili

bt

temeritate ! Spedtante Deo peccavi! Quis hoc

audit , & non indignatur ? . . Averte oculos

p

(í

tuos a peccatis meis ; Domine ! se videant

fcti

236

De Cbn/?aüþtir(tþ n bono,

femper ! , . Fruftra. fum

'

*

videbunt. femper ! «

gentäa

faciam faltem ) quoniam aliud non poffum

pæniz

Ti p

facere ) faciam , ut "videant nunquam , nifi j

)un-

Ga delorz! . .

te

aliq

$. O bonus! o utilis dolor! Si conftan-

loct

proi

ter occupabis hoc cor , tu facies , ut, fi fue-

rint in oculis Dei peccata mea at cocdintum ,

p

p

quafi nix dealbentur

.

&2 ff fuerint rubra , qua-

gam

77

fi vermiculus , «oelut. lana: alba. fint Y C 1. Ah!

illa levitas peccata eadem perpetuo confiten-

1

tis, rurfumque confeffa iterantis non aliam

matrem , preter acediam , habet , quz /flatum

Deus

n

penitentis mihi per hoc moleftum & diffici-

lem reddit , quia a confpe&u tuo in regionem

(

üt j

longinquam me toties abílrahit , quoties in

tüla

oblivionem tux przfentie trahit, . . Reme-

dium mali efto in omni tentatione , periculo,

did.

torii

occafione relapfüs , /Memoria Dei. [pectantis. . .

Sic bene, Domini! & habebit effectum Me-

lire

DI'JM

moria fpe&antis , fi accedat

./VIemmu adjt-

it aj

v*vantis, quod e

DUT

t

PUNCTUM II.

h adï

Y

i

A.

Deus ubique eft adjutor.

Vif

"meü

1

US j[fpedator facit attentum , ne per

"ipetum ab Acedia rapiamur ad megli-

bl

geuter .

De Con/szmfia 2n boko.

237

genter agendum , unde fequitur inconftantia

f

*

.

n pofim

poritentie

DEUS adjutor facit generofum. y

| tj

ne per occurfüm moleftiz deficiamus ab amo-

res, qui dat laboranti

alacritatem. . , Deus

.

!

ubique efl .Adjutor

Senfus eft :

Nullus eft

d conte

ocus, in quo videt me Deus , quin amet , &

n J ff

proinde luctantem juvet , przíertim (i fterili

(ACIR

preíentie memorie non contentus , adjun-

gam preces , & dicam illi ; Deus in adjutorium

, (*

[ 1, À

geum intende! . ..

confte

y dl

2. Veritas plena folatio! . , ..Si enim

g fum

Deus eft pro me , quis contra me erit? . ,

Caro , infirma , pigra , petulans, & refracta-

: df

ria Caro ? . . Deus in adjutorium intendit,

1 ng'wm

Qtie d »

ut infirmz fuccurrat : pigram ftimulet : pe-

tulantem compelcat. . . Z4usdus , cum fuis

ao

U

di&eriis , exemplis , injuriis ? Deus in adju-

torium intendit, ut audeas di&teria contem-

ho

nere , exempla negligere , injurias ferre. ,.,

uY

ji d

Diabelus cum exercitu füriarum 2 . . Deus

in adjutorium intendit , ut audeas aggredi ,

larvasque tumultuantibus fpedtris detrahe-

re. , . Tdeat orare , laborare, pati : Deus

in adjutorium intendit, & alacritatem infpi.

rat. . . Non eft otiofa preíentia Dei, modo

viciffim nos fimus Deo prafentes , & cum de-

"vora fiducia memores. . .

3. Memoria memor ero Domine mira.

n p.'!

|njf

bilium tuorum , qua fecifü filiis Ifrael in de-

T

ferto,

[]

238

4De Conflantia i bouo.

ferto , quando comirabaris illos in cölumna

Nob

ta [j

nubis per diem : in columna ignis per noctem. .

Per decem vices murmuraverunt crudiffimi

Deo

homines adverfüm te , quoties nempe impa-

-rami

tiens aredia moleftias itineris phanta(ig ob-

Heu

jecit.

Audivifli murmur eorum , & fecifti

lucr

fecundum. defideria,cordis eorum $ Orationem

mæ(

fortaffe non audiviífes? . , O vere mifericors,

Tota

& miferator filiorum hominum , quis fimilis

cuju

tibi? .. Affligi nos pateris , ut orare com«

eme

atter

pellas : &nos murmuramus ! . . Murmuran-

tibus benefacis , ut intelligamus , nos fervire

amanti. .. . O amabilis Domine! Quem fer-

|

vire tibi vel inter fummos labores & erum-

qu:

nas tzedeat ? . . Dulfcefcunt'amara ex memo«

allqq

CUf

yia præfentis Domini, laborantes juvantis. , .

Qu

.

.

4. Vere ajunt

Oculus . Domini pri;num

aj c

bonz ceconomiz principium eft! . . Quan-

prom;

tum lucrum feciffem , fi ex hoc principio huc

n !

xsque labores meos ordinaffem ! . . 4diones

fCCi j

fine ordine : pa[fones fine frgno fuerunt: hinc

a

tanta ja&tura eft temporis , occafionum , me-

h,

ritorum, . . Si comparo cum accepto expen-

LT

füm : (i computo lucrum ceffans , & damnum

tf k

-

emergens ex negligentia , ex incuria , & im

*

patientia mea : nunquid laus erit a Deo mihi

L2

U

Acceptum fant unum , duo, quinque talenta. . .

DBW

Expen(íum debebat ad foenus fieri , ut Domi-

M

nus cum üfura reciperet, Quid, & quo ta-

lento aliquid IL;Perlucrattls fum ? ,

Nobi-

|

De Couffautia in bono.

239

n oolm

INobilitas , divitiz , do&trina » auctorítas talen-

rnoden,

ta fünt naturalia, per quor

um ufüm juvante

- erudifri

Deo , & ad latus prefente

füperlucrari pote.

*

fnpe i

ram totidem füpernaturalia

.

quid feci

?

* ^ 16

inulig d

Heu!

me miferum ! nihil lucratus fü

m!&

T2

lucro ceffante,

quantum demnum tibi primum,

- Qu

tuzque glorie , Deus mi ! deinde mihi

ro

miferity

tota zternitate , tandem toti communita

cujus bono acce

tis

J (s

peram, per hanc vecordiam

yrare (

emerfit! . .

Oculus Domini ! ah !

attentius teobfervavi ?

quare non

fürmuns

*2

osferrit

luem ft

- . Tu vero obfervafti riue diu , no&ta.

A.

que : & obfervafti , ut füccurreres Cito

;cum

ex m

aliqua re indigerem , & orarem

? unde exe

eufatio erit , quas commifi

antiS- l)

» Culparum ? &

l

quz omifi , bonorum

?

* 9» e

I

l

unquam pro-

j p

cul es ab unoquoque noftru

m ;

& feciíti

» Q]AG'

promiffam :

Imvocabit me , &

€go exaudiam

dipio !

eum ! P(, 88. . Cujus igitur cul

pa eft, fi de.

, At

feci in via?:

* » « Quid. dicam

?

.

* * o

f — babuero

Etiam

j

quippiam juflum , mon

refponde-

60,

Iff ?

?* 9

fed meum | gudicem deprecabor !

'

. Job. 9.

$j en

Sic bene , Domini

.

nam quantillum

du

eft boni , quod fecimus PSIS

omparative cum

N

'€o , quod omifimus :

& cum malo ;

uod

] mlhl'

ommi(imus. Singula ubi

que przeíens

Deus

"

notavit , Deus uti fp

"

€munerator

ectator , & adjuto

t , fic

Dor

uuf'i

fatty

PUN-

lr

Vi

249

De Couftautia in bono.

illam ;

PUNCTUM III.

elat, ,

ponde

ficüt .

| Deus pbique eft 'Rcmlu'ncrator.

"]

tum v

ia dai

I.S

Pe&ator attentum , adjutor generofum ,

Ws m

Remunerator alacrem , & cautum faciat,

tieri

alacrem ,. quia Deus omne. bonum proemiat:

cautum , quia nullum malum non punit.

al

Deus ulique efl Remumeratr bonorum , &

.

*

g£ntia

malorum

ulique fedet in tribunali. . . . Tri-

de]

plex enim Judicium datur , gewerale in fine

*

*

.

T

gmundi

*

particulare in. morte. fingulorum

Singulis

ltquee

fingulare / poft . fingulas a&iones.

&tler

enim ftatim, dum &unt, fuum five preemium,

fon ij

Bon«e , fi etiam dz

five pocna decernitur.

confci

minimis fit , fi hauftus aquz frigidz firienti

[

amore Dei propinatus , füa in coelo merces

LTCnU

taxatur, & male fupplicium. (s

fidur

Omi

2. Primum eft doctrina E»vange!ii , al-

gtatia

terum experientia docet. Vix enim pecea-

tum commiffum fuit.: ecce tibi! auc «vermis

tUSqu(

erViit

rodit confcientiam : aut infortwio reus. fe-

e

ritur : aut excecatur infelix , & induratur

.

Qtes ?

UE

aut morte fubitanea vapitur. ,. . Habes pose

n f

nam damni , & fenfus; & non ui:raque , ial

tem alterutra omne peccatum excipit , at-

I

que quod caput elt, ita excipit ; ut; f)m per

liiam

magn',

TOm;

De Conj)an'tia i& Louo.

24

illam corrigaris ; initium reprobationis effi-

ciat. . . . Nimirum fíicut Deus omnia in

ondere , numero , & menfura difpofuüit : &

TOU

ficut cuilibet conftitutus eft numerus die«

rum vitz fuz , qui preteriri non poterit z

[

ita datur certus numerus grafZarum : & cere

i lt

tus numerus peccatorum , quo completo ;

suiferatiouum Dei eft finis... .

| præmizft

yon p

yum j«

3. Horrendum Myfterium ,

VUlBevasg

h.: ( T!!.*

gratiarum! .. Quid trepidas anima ?

aue

"

de! Nam hzc tua zrepidatio gratia eft,

Quid ?. fi u/tima effet , quam deinde nulla

vheut

Singii

lequeretur dormientem fortiter excitans , &

feralem fomnum excutiens ? .. Infelix Same

'.j(ïmib'»'«s

fon tibi fimilis fuit.

ein

Suz fibi fortitudinis

conícius bis in finu Dalile fecure dormierat ?

ii

lp at

& expergefaCtus irruentes in fe Philiftzos

flrenue . repulerat.

Tertia vice erat idem

fa&urus , neíciens ; quod receífiffet a fg

Dominus.

Completo autem jam nutero

Y

i

gratiarum , fenfit fe imparem pugnz : cap«

i FSCE'

tusque erutis oculis inimicis ad ludibrium

Ti

rl

As

g

ferviit. Quid? fi tu hujus figurz figuratum

fores ? .. Metue tibí , tunc maxime , cam

j *

fentis motu turbulentiore ,

ac prope vios

6 FC? *

lento feriri cor.

.Ejusmodi (enfüs , five ad

p

bonum impellat , five a malo abftrahat : ple«

It 3

rumque gra7/2 critica eft ; & (i negligitur ,

ii

T

magni infortunii , aut omnino eXtremi pro«

droma. Has gratias time ! . ,

Q.

4. Hor«

r]

De Couflautia in. bono.

243

4. Horrendum Myfterium , mupnerus

dudit

time

eccatorum. . . Datur peccatum ultimum ,

poft quod nulla fequitur venia ,

etiamfíi diu

üt.

nam (

fupervivas.

Quid igitur fiet ? Nifi zz zp/o

acu peccati ultimi a Morte deprehendaris ;

Q a

uti Her & Onan filii Jude percuffi a Deo :

qylar

nuti Zamri & Chozbi confoffj a Phinea : uti

W'Qll

*

*

mos

feptem viri Sarz jugulati a damone

p

rieris tamen zz //atu ejusdem peccáti, quia

than:

tünc

aut Deus te privabit u/z ratiomis, ut redire

in gratiam per verum dolorem non poffis :

pI

3üt privabit te /ez/u periculz, in quo vivis,

fcis |

ut inefcatus dulei veneno de poenitentia co-

Drg

gitare non velis : aut finet , ut indureris fi-

pitau

cut Pharao , atque de falutis negotio nul-

adis

lam cogitationem admittas.

Vide , quan-

[t uo

tum abíis ab hoc periculo. . . . . Rides ?

de 8

Etiam Jerichuntini riferunt , cum viderunt

Ihero

Exercitum lfra&liticum in longa proceífione

dent

circuire civitatem , quin machinas muris ad-

üru

Catün

moverent, Septima circuitio feras lacrymas

expreffit, cum ad tubarum clangorem mo-

um

Mifera civitas

nia fponte fua corruerunt.

Quod

quot animarum imago es de numero pecca:

Tandj

J ne

Forum füorum nihil follicitarum ! . . -

ällas i

f. Heu! fi aliquis noftrum iäm nuper

Ditsn

ultimuim peccatum perpetraffec , quid illi fa-

SW

turum eít?

uid ? fj quis dubitat faltem :

Qs

non illi defperandum eít de falute ? Haud-

tï:m i

gua»qujam utique :

non ita fana Ratio con-

Gabj

cludit.

De - Coónfdttutza in bowo.

243

, M

cludit. o/7 peccatum fpera : aute peccatum

lm

time ! hzc fünt. principia Chriftianz pruden-

etimf di

tiz. . . . Poft peccatum , fpero , Domine 5

nam fíi fuiffet ultimum , cur me fervaffes ?

NÓ

veheyiti,

«ur adhuc, quod fentio, & hoc triduo fin-

100

gulariter feníi, ad pcenitentiam ítimulares ?

Jbinez 0i

-. * . Adoro patientiam : & fatisfaciam ex-

one ;

pe&ationi. . , . Si vero rurfüm redeat Sa-

e

citi, v

thanas , & ad novum peccatum alliciat

9

.

!

tunc treme !

&

,üt rdt

tunc trepida anima mea

per Deum te obfecro , ne confentias ,. nifi

7 poüsi:

an non füturum fíit ultimum.

up tf

Ícias prius ,

tentía

De propitiato peccato zoli effé. fime anetu : pro-

yirers J

pitiatum eft, fed zwmerum facit.

Si novum

ao m

addis , forta//? numerum complet.

Fovtaf-

Ita eft : fed fecurior es

d ; gb'!üf

Je non complebo.

"

de numero dierum vitz tuz , quam de nu-

Hodie fanus es :

n Vl'dffü;

mero péccatorum.

pru-

denter fperare potes , te cras adhuc effe vi-

procemïf

mii/

&urum. At vero qua fpeadhucunum pec-

catum peccabis? fi z/£zzus erit, actum te-

shur?

yen

cum aternum erit, five füpervivas , five non.

Quod autem non fit füturum ultimum : fpe-

4 civl'lï)!

qo p

Yandi tibi nulla prudens ratio fuppetit , &

par nefcientia eft cum illa , per quam fit , uc

]

u

ftellas nec dicere poífimus effe pares , nec im-

paresnumero. Ettuin tantanefcientianoncli-

1 nupf.'

-

T

gas viam tutiorem? tanti tibi anima eft? tanti

coclum? ctanti

Deus ,

cujus oculos

per

faltt

tam infanam temeritatem novo vulnere fau-

p |

ciabis ?

"4

w]udl('

Q

Collos

344

De Conþantæn Jono,

«men

Colloquium.

pe

fhtnte

£? bec addat , ut

Sic w

H

L faciat mibi Deus ,

occidat me citius , quam novo fcelere

hec.

wultum fuüuz fanctitatis - contàáminem

'

.

Ruat

&cedi

fülmen de nubibus (ultro provoco ) ruat , &

in cineres redigat iftud cor , antequam rur*

fum cogitationem rebellionis adverfus Deum

adm'ittat. , . Averte a me tantum malum ;

Fln

mi Deus! .. . Ubique es prefens mihi! hzc

If

Opto, ut cogitatio mihi remedium conftan-

N]l

tim (it. O' ut nunquam oblitus fuiffem hu-

m Q

jus veritatis! O ut tunc faltem. meminiffem ,

Ts

cum me acedia per txdium vite: melioris

tan ,

in antiquam fylvam retraxit! . .. Depre-

fünt

cor imprudentiam! Er (teítes fint mihi Coe»

Tory)

lites , quod feria voluntas fit) deinceps om-

blte |

nem reverentiam Deo Spe&atori , Adjuto*

Te vj

ri , Remuneratori (pondeo.

Spe&atorem

füga 1

revereor ! Adjutori confido ! Remunerato-

Animp

tem timeo !. . , Coclum adde conítantiam

Oi

voto! Regina Ceelitum , & omnes Sanài

à Yi

Orate pro me , ut per calcatam ad veftrum

àuditi

exemplum acediam hodie initium vite fane

[UT

&z faciam , initium , cujus nullus fit finis

Wt

usque ad vitx finem ! Dolor, amor , timor

cnbe,

fimul omnes occupate hoc cor , ne ullibi ace-

Üte

Certum , de-

püfml

die novus aditus aperiatur.

cretum, conftitutum eft hoc , in hora hac ;

Tüm.

in loco hoc :

Volo fervire Deo cito pet

emene

tif l

be ] Conflantia 2n bomo,

245

emendationem vitz przteritz

*

*

volo ferio

per ordinationem vitz prefentis: volo com-

ffantev cam providentia de vita futura! .. ,

al

Sic me Deus adjuvet : & , quam ample&or,

yro [

hzc fancta Crax! Vivat

m! ht

acedia! .. . Surgamus,

]ESus! MorjatPr

.)ruzt,&

éQuamtt

rfus Dt

Conclufio Exercitiorum,

nalot.

FI

nis eft facri tridui in exzermizium acedia

ii

impenfi Confiderationi Exhortationis D.

cont

N. J. C. qua graviffimis verbis odium vitii

ifem D

tam communis , tam perniciofi inculcat cla-

vinifem,

mans: Contendite intrare per anguflam por-

ii

tam, G vivite ut pauci, quia pauci electi

i [)eprc»

'funt.

Nunc Exvecutzomis & Profecutionis bo-

Ite! fcri-

m

norum propofitorum initium efto,

p *

bite domi, quz prima die pro emendatio-

Adi]][u'

ne vitz preteritz de ftatu. poenitentie , &

hat

fuüga vitz mollis notaftis,

Scribite ; quz

nuanlW'

animo concepiflis die fecunda de ordine

viuri

aCionum , & freno paffionum pro ordinan-

il

oj M

da vita preíente. Scribite , quz ex hodie

auditis prodeffe poffunt, üt provideatis vi-

g

14

Afv

tx futurz per ufüm virium nature , & ex.

x

[

(

ercitium memoriz. ubique prefentis DE T

r

fin

Scribere hzc juvat, ut per intervalla refpi-

J

cere vosipfos , & veftram in fervandis pro-

liil

1

j

pofitis fidelitatem «ftimare poffitis. . . Ve-

rum credite mihi : non diu conftabitis vobis ,

4 h

1il ld

mifi gratiss effcaces, quas mereri nemo po«

3

teft ,

j

E

246

De . Conflautia n Boitg.

te& ; impetrave a. coclo omnibus .modis con-

tione

tendatis.

di Q

Optimum ad hunc finem confi-

lium do, (i faadeo vobis devotzonem Maria-

hoc

nium

zom. Quam vero illam? Non aliam , quam

ipü ultro fufcepiftis ,^ & proxime ex for-

monft

Thorat

mula votiva de novo promittetis his ver-

pofici

bis: Propono , me munquam te develithurum.

Hujus propofiti finite, ut /ezfum jam ; de-

m'busJ

inde fru&um pauciffimis explicem.

tis, ]

f f

Quis igitur fenfus propofïti- eit ? Ob.

vium verba exhibent: Propozo me munquam

3dm0d&

££ , hoc eft , cultum illum dereli&lurum , . quem

tias )

Sodalitas tua , cui me addixi , przfcripfit.

tüm,

uis eft vero ifte cultus ? Eft guotidirznus n

( exoe

& confiftit in Litaniis Lauretanis , ' quz pro

X $;

Bona eft frequens

ttantu

felice morte recitantur,

memoria mortis :

& neceffaria oratio pro

alil ph

vatia finali. . . Eft Pebdomadarius , & con-

ho a

E!

fiftit in

frequentatione Conventuum ; qui

aliis i

Quenti

eo fine habentur , ut calor devotionis pet

intervalla refüfcitatus perpetuo conferve-

T0 Qra

ümij

tur , id quod certe in fe fieri non experi-

untur Sodales, dui ex frivolis cau(is vix fe-

Confid

U'O[]us

mel in anno vifibiles funt. . . Eft aeufevus

«s in ufü Sacramentorum , quorum repeti-

Nücaci

&

rzíervatur a

tione anima pinguefcit ,

tjüs

morbis. . . Eft ezzuus ,. &

fit per folennem

lr ii

Formule renovationem , cui renovatio fer-

Qd

voris adjungitur cum renovatione fiduciz.

I0:

n imita-

Ef denique perpetuus , & confiftit i

Q6 (jb

tione

JDe Conflantia in bono.

24

modity

tione virtutum Mariz, & in zelo propagan-

yem o

di cultum per Exempla , & verba. . . Atque

w Mi

hoc eít illud cultus genus , quod effe om-

iam,qua

nium opzzzutn alibiin Idea Cultus Mariani de-

ng h

monítravit& hic in verbis propofiti fupra me-

s fig t

morati contineri affirmo. Ita : hic eft pro-

raim

pofiti /enfus.

.

L

| jam j :

Fruclus autem — affiftentia B. V. zz ogz-

l

"iibus aclionibus vive : & demum zz bora zmor-

ti.. Deus ut auctor gratiz fimiliter per cau-

40

fs fecuudas falutem. noftram operatur, quem-

admodum ut auctor naturz. Agit per gra-

tias, que fünt lumina & inftinétus ad bo-

ll qucm

vt

num,

Hzc lumina, hi inftin&dus, ad bonum

gl

Cexcepta prima gratia) non dantur gratis.

j

Ex Sacramentis fluunt ; & per preces impe-

i

trantur. Inde fit, quod aliqui paucioribus,

o

alii pluribus gratiis coptra innatam ex Ada-

!

NT

l

mo acediam adjuventur , nempe quia alii

aliis in ufü Sacramentorum & precum fre-

yum ! "

quentiores fünt , & devotius fervent.

Por-

Oganli ia

u

ro oratio eo efficacior eft apudDeum , quo

humilior, & confidentior: humilior vero &

on a

confidentior eíIe folct , in qua adhibetur Pa-

fj i^

tronus ,

r

cujus deinde patrocinium eo erit

efficacius , quo Patronus eft Deo acceptior,

y ,gpetl'

& ejüs advocatia pro cliente inftaàntior, Ex

Wa[llf J

ld

hoc difcurfu , quid profit Devotio Mariana ,

conciudes,

gt f

Maria Mater orat Filium pro

.

o

filio : quid. vis amplius ? Nihil dubita

.

be-

il [mluï'

nc tibi erit in actionibus omnibus ; bene in

hora

Üt

Z

248

De Con/iafgtia im bono.

hora. mortis.

Nufpiam deerünt gratiz efj-

cace$, qux Íi de(int , noftra pro Coelo coz-

inconftans erit : &

zentio lenta ,

fallax ;

.

Dolor, amor , timor affe&us (ine effe&tu

.

acedia triumphabit. . . . Ab(it autem , ah !

abfit a nobis tam grave malum ! ftatutum

eít nobis acedie exterminium :

& volumus

Deo fervire czzo', /erio ; couflanter , quo-

cunque labore conítet! ,. , Igitur Zzvat 7E-

SUS! valuit Exlortatio de contentione pro

Coclo! . . . Morzatur acedia! Exi male fpi-

ritus ! ego exorcizo te in nomine Patris , &

Filii, & Spiritus SanQi! Exi! .. . Exivit*:

'Te Deum laudamus! , . Sed

nihil ambigo.

rogo , Domini ! cavete, ne iterum locum

detis diabolo huic. Dico vobis: Servus pi-

ger uem falvatur : & erunt pofteriora

pejora prioribus.

O. A. M. D. G

ASEN

N

(.'/'KI

n

("e

4

P^

y

,

A

W.

)

j

x

A

M:

o gta

*

M

-

7

»l

M

N

,

L

Ed

R

,

».

Lt

EY

i

z

(

N

fí

r N

7

d

g*ï

fl

»

N

L

^j

i

p

d

b*

—

NY

A9 -

xmj

PLX

34

I

j

:

ts

ov

t d

lp tf

uit: d

eftin :

lm)ah.'

fhntom

volum

N

Viviït 32'

tiont

|

nl l

hi,

vv

Tririt

npt

$d

m t

uf

n

]

i

j2

o

:

—

u

r — n

$—

—Ó—R

ia

m

19

L

*

r

p

.

T

ia

ii

U.

ETE

MP

m

IT

VA

Es

lo ais

s

Ms

E

G5

QTE

T

aeekigm

m l

--

R

Es

TU CVATTM:

M.

d

HO

w

$

p

P

:

2

3

Es

t

v

*

3

i

x

&

-

1 W

: x

E

g

a

a

z

$

M

E

.

28

*»

x

3

t

-

E

a x

?.

Pt

us

$d

us

Yf

Rs

L.

d

n..ï

x

t

x

d-

,

:

D.

Pa

E

av

4

x

d.

A

z

"E

M

uT

7

b

EE

V

h d

Y

-

" UM

—

N

m

—

^N.

E

Ere

:

;

9

e

—'v-,

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

EXTFRMINIUM

E

ä

ACEDIUIJE

e

FRUCTUS EXHORTATIONIS

ä

E

,

Iä

DOMINI NOSTRI

[

JESU CHRISTI

LUC. XIII,

xd

Contendite intrare per auguftam

N

portagn !

E

TRIDUO EXPENSE

FXPLICAT]E

g

P. FRANCISCO NEUMAVR $.

Editio fecultda.

Ànno MDCCLVIII.

E

[j

[l

TOl

—

L

Mi

IHLS

45

*

N

E

E

(5217

U

m

15

d

EM

35

y

J

A

:

N

A 55

g?,?fïr

Mil

Él

M

d

Rs

C

£.

x

S

RAT

pE

E

N

Sumptibus Franc, Xav. Critz & Thomz Summet

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

Augufte , Menachii, & Ingolftadii.

L2