Gi2051-3

[oeem-

iE XPTL L

*-

a

D

—

*

o

E

-—

TE

MbesP RE

l.

od

a

o

is u

i

um

VANEDAT PC us

ais

d

yam *

d

Suces

?6&

*

m

*

I

"

u

m

3

hss

m

i

5

r

FA

53

^

-

t

ï'r

AR

^

r

i

t o

M

g

d

n

:,

;

5

ol

».

M

5

272

s

€

d

..:

i

ieä

p

xv

.

A

[

*

4

vudr

E

f

5

2

5

M

$.

A

Yi

a

.

"

7

g5

át

d

X

d.

*

x -aä&;, 5

u

^E

*

s

Mu

us

L

t

7

Un

v

u

X

fs

s.

s

d

f0

m

m

M

£

:

F

v

$M.

MM

» ?

f

»

*

WE aE

rE

z

n&?*

z2

Id

I

Y

i

;

* d

MOR

E

o

Es

R E.

Md

v

:

w

-

d d

—

P

—

ieeo

G nb

p

z

G

t

k

:

a

-

N

—

CA

zL

»

»

i

ANO

E

.

"

x

$£

t

n

us

-

;

l

l

]

]

;

|

]

l

x

$3

M

y

|

l

u

A

-

L]

&

$

—

-

TE

9

[5

P

M

q

Qu

[::

m

--

MR

[(

hs.

oO

m

A

NY

E.

if

E

[

—

.

-7

ä :

!

H

w r

—

k

at

N

N

: a

HU AL

E

76

E(;??

"9

T.

Y

Z

T

p

d

:j?-.

".

h.

E

E

4&

äs

A

i

l

NTeS9119r1156 021

[ t

*

E

w&"

-l

b

l»

—

HC

i

y

H

(

D

[

NCN

sl

v

A

,

&

u

m

M.

N

t

3

UB Tübingen

.

E2

DRANSS

"]

j

-

a

Em

*

P

t'::

:

F

"

I)

ä

A

C

L

x

d

w—|

s.

VA

L

Y

X

i

g

E

EE

N

ä&

d

M. r

4

$

N

-

u

ETg

d

-

g

"

p . a

r

;.«*

W

:

€

i

.

£

st

9-

E.

(

:

1

2y

p

*

J

n

£

[5

*

(t

N

€

X

x5

:

e

&

'

ï

L

h

u

N

u u

r

A

E i

s

-

m

gt

ais

—

o FE

— :

Áf

P. ALOYSII BELLECII

SOCIETATIS JESU DOCTORIS THEOLOGI

) dlgnad

,

til

TR d

|

i apile &t

l

,

IMPEDIMENïIZ*IIaS ; SUBSIDIIS,

TO g

|

ET

T u percin

ODIe C ii

INCITAMENTIS

VCl (

TU orram

SOLIDAE VIRTUTIS

XAT eretcitim

A. U i

RPARTES 'TRES.

inift um

—

Qul

PARS II

Bu p

t ld

ALMAE CONGREGATIONI

&mum &i |

X ln |

ACADEMICAE MA,JORI

Xungte eroo

yluner

j

i

B. MARIAE VIRGINIS

lumipttiye

AB ANGELO SALUTATAE

[ teddet, d

IN STRENAM

OBLATA

D pet [j

NVIRCEBURGI ANNO MDCCLXXIL

Ntive. C

jus petore

EE

Qrmentum

i i RC

$

i a

äï

T

B r

E

j

P EC d

A AA

dznmc»

p

Ex 'Typogr. Acad, Franeifel Erxefii Nisribitt.

ETE

Ebl

pR

K

aT

| T

W

H

Lb

;RCCLESHB

FUEUR

IT RU

AONIQ

NTOR

hl

I

AW

D

n

1f

(

MUAT

T

:

I

UT

REVERENDISSIMO

EXCELLENTISSIMO

PERILLUSTRI

AC PERQUAM

GRATIOSO DOMINO

D. FERDINANDO

9

CHRISTOPHORO,

PETRO

L.B. ^ SICKINGEN

ECCLESIARUM CATHEDRALIUM

WIREÉÉBURGENSIS ET

WORMATIENSIS

ET EQUESTRIS COMBURGENSIS

CANONICO CAPITULARI

ET RESPECTIVE

CANTORI AC CUSTODI

REVERENDISSIMI ET CELSISSIMI PRINCIPIS NOSTRI

CONSILIARIO INTIMO ACTUALI,

CONSILII AULICI WIRCEBURGENSIS

PRAESIDI

ALMAE CONGREGATIONIS

ACADEMICAE MAJORIS

PRAEPTRECO

D 0 M]IwN O-S l.0

PERQUAM GRATIOSO

CAETERISQUE

8

REVERENDISSIMIS, ILLUSTRISSIMIS,

PA

RELIGIOSISSIMIS, PERILLUSTRIBUS,

atUTIs

PRAENOBILIBUS, PLURIMUM REVE-

Y

RENDIS, MAGNIFICIS, EXIMIIS, CLA-

INCUT

RÍSSIMIS, CONSULTISSIMIS , EXPER-

TISSIMIS, PRUDENTISSIMIS, SPEC.

ia r

yyia n nf

TATISSIMIS, ORNATISSIMIS

|

vi Rol

irs hts la

MAGISTRA TIBUS

solims;

ságtr es j

tiedium 4f

ALMAE CONGREGATIONIS

tipiam ii

teetelnti u

MAJORIS ACADEMICAE;

Tiutctrendtnm

Xedtrim: Á

DD. ASSISTENTTIBUS,

at f

3901 fj

DD. CONSULTORIBUS

A& ARU D

wr, ff

.UTRIUSQUE STATUS

l

AXYOO

M

WE

«

n

A

ECCLESIASTICI zrr SECULARIS

Ui

OFFERT zxr CONSECRAT

ii

SODALITAS MARIANA.

M

Ü

Jj

Qp ( o )

493

At

ET

A

TT

VIRTUTIS PERFICIENDAE

RESRCA p COIOBCUSA

ATR

SIMIS, D

:

INCITAMENTÁ

SPDM, gPfj

y

oftquam primária vitutis folida& IwPrpi-

LU

MENTA in prima hujus Operis parte e

L

viá füftulimus , & in álterá parte ap-

tiora illius folidand& ApjowENTA in apricurmi

LTIN

protulimus; réftat, ut tertia hac párté ef-

ficaciora ejus perficiéndes IxcrrAMENTA in

GATIQND

iedium afferdmus. Inter quaé fequéntia prin-

cipatum fibi véndicáre videritur, fcilicet fides

dé éxcellentia perfe&ionis: rimor imalorüm

MICAE,

áliasincurrendorum; fpes bonorum per illarri

obtinendorurn : Ámor Dzi hané folidiratem a

TIUS,

J

hobis exigentis , & inerentis: dénique foli-

Yond.

de piorum feliciras , ac perfeverantium co-

AUs

.Quam potentid autem Lhwc incira-

inentáíint, génuinam probiratém toro nifü

fe&andi, füpervácaricurii foret, pluribus hié

ATUS

explicáres cum vel fóle' cápitum inferip:

tionés id'ábunde loquantur.

Qnua veró ras

gECULA

j

tione hzc ultimia pars vi£, üt ajunt, utiis

tiva refpondear, ad ejus-calcem docebimurs

at

TM

C 63

C A:«

'DI

494

Pars 1. Caput T.

D hoiiï

CapPuT L

f pl &

FIDES VIVA DE EXCELLENTIA VIR-

lii

TUTIS SOLIDZE.

s qum "

i virtutum folidarum excelfitatem fide

:Dniats J

d

Qu

viva apprehenderit, hancque dein facta

giulor,

comparatione cum fuis moribus contulerit,

ss xl

is aut emote mentis aut projecte fit opor-

sl

tet, fi ad hos corrigendos ; adillas vero

3 Qd

procurandas fe impelli non fenferit.

Ex

r cuxds

quo patet, efficaciffimum illam virtutis per-

gl at prom

ficiende incitamentum effe.

Cumque pra-

terea hac fides ex mente S. S, Patrum (fides

inifimm dl

? €

Am-

nen Corlna

virtutum omnium [labile fundamentus

!

brof inPfal. 4o. Pides efl ovigo juflitieey [antlitatis

f

]

iUDmer

emdelanot

capur; uude omnis pevfc&lio [umit initium. — Au-

uft. Serm, 137. de tempore. ) fundamentum

sentlo t

tl wrtre t

perfectionis ac precipuum ejus acquirende

in(irumentum fit, merito illa in fronte illius

if

Xma,

agminis collocatur,quod ad expugnandam hac

in re, profligandamque voluntatis inertiam

* tpms

!

[

in aciem educimus.

Itaque ob oculos po-

t 00 M

f

pam I. virtutis folidae eminentem excellen-

titi g f

tiam; IL. hujus fidei cum vita noftra enor-

Yhrtn

"tf d

mem difcrepantiam.

:

4em

diligere!

if Y

S. L

uY

Firtutis folide eminens "excellentia eff.

Md m

I) l

i

um res mihi cum Chriftianis fit, qui cer-

I.C

"du

nuo affenfü ultro fatentur , Supre-

TE

mum Nurmen ob infinitam omnium perfe-

141

|

Jl

'De fide viva.

405

L

&iffimamque notitiam errare, aut decipi neu-

UT

tiquam poffe; certior a me regula, qua vir-

i

]

tutis folide eminentiam dimetiamur , affignari

nequit, quam hoe ipfum falli nefcium adoran-

Letdlttn f

de Divinitatis judicium.

Cum enim tefíte

Pfalmographo judicia Domini vera, ipfaque

A u efl

Vrins m

equita$ fint , Pfal. 18. v. 10. & Pfal. 118. v. 75*

tanti res neceffario valet, quanti ZEterna Sa-

popde (v

4; 10 w

pientiffimaque illa Mens eandem valere judi-

cat.

uod illa aliis omnibus prefert, id evi-

o f B

lm vrtiy

denter cunctis dotibus eft anreferendum:

quod ea primo loco reponit, id certo excel-

& C

5$ um (s

lentiffimum eft.

Ex his fequitur, perfectio-

nem Chriftianam in &ftimatione humana fafti-

m

JJ

J

TU

ium mereri , non quod iníaniens mundus ei-

[

em delirando tribuitfedad quodDivini Sena-

7799

) fndumentum

tus confulto jure füblimatur. 'Ad hoc incon-

cuíIze veritatis fcutum quis nifi pertinax A-

i acquien

|

|

inftonte

theus diffentiens caput allidat ? Jacto proin

hoc fundamento, attenti jam ex Sacro Co-

mndamd

ponats t |

dice percipiamus, quamam igitur falli ne-

fcius ac omnia pervidens Drus de probitatis

: Qb oatts r

rem t

excellentia foveat fenfa? ut inde hujus pre-

tium agnofcere, dignitatem zftimare, pul-

jn d d

chritudinem diligere, aliisque omnibus pree-

habere difeamus. Itaque o zerra! zerva! zervo?

|

|

que juxta intuitum bomimum judicas, . Reg.

16. V. 7. audi fermonem Domimi ! en! bec dicit

ii

Jl

|

"

Dominus Jerem. 22. v. 29. per Salomonem:

melior eft acquifitio ejus (fcilicet fapientiee ; hoc

gt

n i.

enim nomine ab eo vera pietas infignitur )

dU

3

nego-

l gmnlum

pl

o6

l]

Pars I/7. Caput T.

m

wegotiatione avceuti, eg auvi; pretiofror. eff eua-

& opibus: C ommia, que defidevantur, buic

yhrim C

10n valcgt comparavi .

Lignum vita eft bis , qui

alinim t

apprebendunt cam ; eg

qui teguerit. eam, beatuss

ag c*rü)'

P

fov. 3. V. 14. & 18. Ifigitus euim e[t tbefauvus

£

gginum pr

otminibus Sap. 7. v. 14. bzec ille.

Jam vero

"T

1 ita eft, ergo ((equela firmitatem

"t

expendi.

yu[um C

te) ergooume auru:uin compavatione illius avena«

TA & at

eff exigua;eg tauquam

!

utum eimandum eft avgen-

p vtnd

fum z coglpeti illius.

Ergo regais eg fedibus eff

;

n iil

qujgoueizda; £7 divitie

nil ducende funt ia com-

4

.

g pb

T

Vatioge illius; mec lapis preriofus dl

[/

eff compa-

z m tl

Tandus.

Sap. 7. v. 8. & 9. Divinis hifce ora-

« minimo f

culis quis contradicat ? tam legitima con-

clufionis quis evidentiam inficietur ? pra-

tmenpeuten

di; qudemmi

terea Agc diit Dominus pev Jeremiam Pro-

phetam: meg glorierur. [apicus im fupieutia fuay

v a

»

rils quii

t9 mon glorietur fovtis in Jovtiwdiue [ta , t mon

m

M

At hiatdt

glorietttr dives in divitiis fuis: fed in boc glorie-

Ti mo d

Qur, qui elariotur , [cive, 49 no[e me.

Jerem.

d annd h

9. V. 23. Eroo practica fui Deique notitia , in

:eujmra DT

qua virtus pofita eft, omnibus mundi rhefau-

^

a

n

E

:

; cunétis beroum viribus, omni regum po-

*e:uin.fempec?jne

sls dy

tenti? , carnis prudentiae profanzque doctri-

ne ingenti intervallo eft anteferenda , utpote

TE MUU

1

1 n w

que fola füppeditat genuinze materiam plorig.

uis fana mentis id neget? quis afürmantd

MTM

h

&c Spiritüi Sancto pervicaci

3

*

diffenfu refra-

ub

etur

j

quin imo (moderanre

linguam Nu-

Pittmpnr

]

mine? vet

j t C

n amplius exagoerat Genrium Do-

ens : f

LU

Gor Paulus, hac ad Corinthios fcrib

: HH-.

"st

MLIT

|

|

|

De fida ]vz'w.!

407

LUTME

Tütity, li

liuguis bominum loquav eg angelovum « €9 fi ba-

UOT

buero propbetiam, €9' noverim myfleria omnia g

omnem fcientiam: eg [ babuero fidem, 1taut mon-

ub hi

tes transfevams chavitatem autemm (quee. perfe-

L

&ionis initium primusque gradus eft) zoz a«

U. Jfmwm

buero , mibil fuin , mibil mil'à prode: fa&us fum

mrqrcm expm'i,

1. Cor.

[ T

velut es [onans , €3 cymbalum tinniens

13. v, r. & feq. hec Apoftolus.

jam vero fi

lr

donuni vaticinationum , linpuarum, imiracu-

t hd

,

lorum , infufaque omnium intelligenria; quae

MTH

tamen opiniene noftra bonorum preftantif-

DT

fima fünt, ccli judicio nihil funt , collata

Trns f r

1 hr t

vel minimo gratie immanentis gradui, qui

?

tamen genuinz probitátis non nifi principium

fcitr? m

eít; quid erunt relique naturales praropgati«

bremam Pre

ve, compofite innumeris grátie ejusdem

1 gt u

gradibus, quos inanima virtus perfecta fupe

ff L

onit? Et his auditis reperire firaliquem,; qui

jt d qhrie|

|

;

efitanti animo dubirare, vel omnino inficias

, um

ire aufit, omnia nature, fortung, ingenii«

g nodtas d

[

[

que decora ac ornamenta pietati folidae im«

g d

menfà intercapedine pofthabenda, ducendas

I

|

virepmt

que pofterius effe? Abfit ranta intellectus

geque *

pérvicacia , tamque amens voluntatis protere

rendo, U

|

via.

Celum intonuit: ergo paveat terra.

yeriamoont

Veritas locuta eft; ergo fileat error. Los

Qis dl IWF"

Ó

quentis infinita majeftas cecam exigit fidem.

df

"'Taceat proin mundus ,cedat ratio, pere

at 4«

&

p

pientia [eeculi , 1. Cor. 1. v. 6. & cceletti effato

| Gu

fübdola obgannire defiftat. Excellens eft fati«

&itatis preftantia: id dicit Deus. Huic com-

"

nihilo minus funt:

paratae flores relique

9-

2

e 4

n

408

Pavs II Caput I.

TL

a(ferit Dzus; & quidem Sapientiffimus &que

ac verax Dzus,

"

Ergo talem eam effe, qua-

Jem judicat Dreus, cernuo affenfu omzis /iz-

?M) güigdvif

gl

gua coufiteatur celeflium , terreflvium g iufer-

ZoVulH.

Eph. 2. v. 10. & 1 i. Certe fi nullum

2,

f ümma 2

a, pbug

alium füppeteret argumentum, hoc dogma

nobis virtutisque eminentiam perfuadendi,

quumium od

ingoy Ittt d

fufficeret fola hzc certiffimi Numinis id- at-

teítantis authoritas, & divinum de ea judici-

i ld

um, omni humano infinite prebabendum.

srolisqu

At vero íuam hanc de fanctitudinis füblimi-

o umis, 1

tateexiftimationem Supremus Moderator or-

s ol &

bis non tantum verbis prodidit, fed eriam

ais du

factis iisque plurimis demon(travit, Solum

Aofennt mento

aliqua ex his delibaffe fufficiar.

a. (n

Agite! men-

tis oculos in hoc Univerfi thearrum defiga-

, n .

mus, in eoque intueamur hic Salomonem

i if d

& Jobum: ibi Epulonem & Lazarum : illinc

n

"A I

Herodem & [oannem,

O quanra in his pa-

p

AQrUQ)

xibus difparitas! o quam difcrepans in coelo

& MO

de iis opinio! Salomon inagrificatus eff fupev

l

Jf

omies veges terre. divitis & [apientia; 3. Reg.

M

At pI

3o. v. 23. Contra vero Jo2, percullus ulceve

il ara n

pelfiino a planta pedis u[que ad verticem ejus, tefla

'*WO fhli[üi, lt

Janiem vadebat , . [edens in flevquilinio. job. 1. v.

ottd

7. & 8.

Dives Epulo zzduehatur purpurva &

55 du

/y[Jo, & epulabatur. quotidie [plendide; contra

lu

vero mendicus Laxarus 3acebat ad jamuam ejus,

TM

ulceribus plenus; cupiens. faturavi de nicis, Luc.

$6. v. 19. & feq.

LO

Hevodes veflitus vefle vegia,

TR r

€g fedenspro tribunali , audivit populum fibi ac-

"Ab ^T2«

tl

A l

!

dam—alzfäm: D vocer &? z:giz bomizis;

-

V. 234

diren

(

Il

409

| De fida viva.

m i

v. 21. & feq. contra vero Zoagnem , qui veuit

M

]

neque manducans, ueque bibeus, Matth. 11. v.

RUT

19. fenuit, alligavit , €8 decolavit im cavceve.

PT g

Matth. 14. v. 3. & 1 1. o quanta hec differen-

At Lf

tia! Illi fümma habilitate ornati, potentia

DIRU dügmi

fuffulti, opibusque ditati, velut totidem fo-

h Peftn

n

les in omnium oculis füblimes fplendebant.

Nunris i .

Hi vero, licet fanctitate preftantes, tamen

It d

cunctis defpecti, pauperes, miferi, fortis

Wrevdodum,

erant orbisque ludibrium. Hominum fenía

hn o

^s

fi attendamus , nihil illis grandius: his ab-

Modbraer g (

je&tius nihil. Salomonis Sapientia, Epu-

(it, d

lonis abundantia, Herodis gloria; eorum

li $um

I

|

fententia meriro adulanti errore füper aftra

ferebantur.

d!

Contra . vero patientia; [o-

(rum n

bi;

tolerantia [Lazari ;

conftantia Joan-

Sdomonem

nis jure infra lutum fuperbo calce de-

ATR

primebantur.

Hsec mundi de pofteriorum

icin hs pe

virtute, & priorum naturalibus donis opi-

Xnyinoeb

nio fuerat.

At vero o, quam aliter de his

TTTE

fenferat Dgus. Audite o mortales ! divinum-

f M

que de his judicium proni adorate.,

En!in

veuu t

ila coelefti curia Salomon malus, 3. Reg. 1 t.

v.4. Epulo ftultus, Luc. 12. v. 2e. Herodes

m

ji. ho^

vero vulpes audiit: Luc. 15. v. 32. illea Dzo

abjectus , s. Reg. 11. v. 11. ifte iz zuferno fe-

u p

ylio, n

fultus, Luc. 16. v. 22. hic cozfumptus a ver-

|

TU

m

mibus ex[piravit: A&. 12. v. 23. Oomnes tres

]

?

d

ii

L-u':

cum fua omni facundia, majefiate, opulen-

|

p

tia, rerumque noritia minimi in regno cc-

orum , imo nulli habebantur.

Contra vero

sim

W [4

I

Job £omo fimplex & vecfus: Job. 1. v. $. Laza-

(

rus

-

M .5

7:

410

Pars IIl Caput. [.

PUL

rusangelorum ocellus: Luc. 16.v22. Joannes

Solt

5 qis

njajor intev tatos mulievumy & plus quam Propbeta

qpye t

Matth. 11. v. 9. & 1. &quiífimo rerum Judici

[

aUU

erat. Illi ezedixit Dominus ; Job.42. v. 12:ilte n

Jinum Abrabe eft deportatus : Lue. 1 6.v. 22. hic

PTNUL

4 Ms n

martyrii corona redimitus. Marc. 6. v. 29. Om-

äEzechiele m

nes tres cum fuis ulceribus, egeftate, vincu-

agj m

lis & erumnis in oculis S. S. Triadis fulgebant

jjic p

quafi [pleudov. firmamenti &g. quaft flelle 12 per-

petuas etevnitates. Dan, 13.v. 3. N empe qa1-

rsutu e'jus: i

n

tum . diffat Ortus ab Occidente: Pfal. 102, v. 1.

ni

i

yatuj )

quastum difert lux a tenebviss Eccle. a. v. 13.

dipdmnigrm

s p

tantum judicio Numinis folida virtus füper

omnia nature decora, fortunse bona, men-

m ii

nm jj ia

tisque ornamenia exílat, eminet, excellitque.

Conjice in unum eundemque hominem om-

s nnisei

nem Solonis prudentiam, Ariftorelis philofo-

stctdgdo pf

phiam, mathefin Euclidis, Ciceronis rhetori-

Emif

vb t

cam. Finge eundem aulicarum artium mune

dique dogmatum apprime peritum, omni ad

3lv db

omnia habilirate fupremo gradu.excellere;

& mqo j

f ol bt

atque ex inverfo Amaltheze cornuopes & ho-

nores, peda & mitras, fceptra & coronas lar-

VIPITUM

giter in eundem divite pluvia effundi; nihi-

;;i'jïlïo Ws

laminus probitate (i careat, in confpeétu Do-

"1[

TRÁR

|

i

W

j

mini eft mifer ey. miferalilis, eg pouper €9. cecus

n V

€9 mudus. Apoc. 3.v. 17.. Contra vero, licercum

&

11"

( d

Moyfe balbus, cum T'obia ccecus, cum Igna-

LU

-.9

Mi

tio claudus, cum Hertnanno paralyticus fo-

: D

dl

res: licet cum Francifco pauper, cum Ifido-

V Wi

ro ignobilis,cum Wendelino literarum rudis

Wtülg

jl

aururm;

! g j

Ts

efles; pietate ii,pollgas, in illa curia

gem-

l

Désdtieloo.

AII

!t gemma; fidus es: amicus Chfini, filius De1,

"t j

sres coeli es.: Sola hec gratum te Numini

Ug l

acceptumque reddit: fola hac illa clavis au-

TE

rea eít , qua animg ad intimum Sponfi con-

At l

clave janua panditur,

Hujus veritatis lucu-

lentum nobis documentum Lucifer eft.

Is

liil ts |

rl i

tefte Ezechiele c, 284 v. 12. & feq. frgnaculum

At fl

fmilitudinis , plemus fapientia 9. pevfe&dus decove

Mf o

im delitiis. pavadifi fuevaz s ommis lapis pvetiofus

0

*

erimentum ejus: aurum evat opus decovis ejus:

1 Mu

10

[

'-

evub exteutus,eg. pofitus i mote [antloy iiine-

T

dio lapidum iguitorum is fuerat:

Et tamen vix

i v t

fanctitatem fuperbo aufuü a fe abjecerat , cum

n ho m

mox vudentibus iuferai e coelo detratlus,in tar-

tavum tvaditus efl eternum eruciandus. a. Petr.

t rl |

Tiominem one

2, V. 4. Omnis ejus intelligentia, decor, habi-

I

hls

litas ac naturalis perfectio vindex juftitic ful -

ronis thetot

|

|

.Ulefl nec mormento morari porterant.

Quin

imo cum omnibus fuis naturx dotibus mifer

artigm fmtre

um omrid

modo & vilis diabolus eft ; quas Dzus etiam

d excelt;

rebelli & damnato reliquit, ut orbi palam fa-

qpopsdie

ceret, quam nihili hec omnia ( fanétirndine

viduata fi fint) a divino Senatu fiant. Et hinc

x od

«fondi; n

illa non raro prodige conferuntur etiam re-

ver/is ad vomitum canilus , etiam fuibus u volu-.

eonfpedu

zabvo luti; lbid. v.22. id eft hiominibus, qui vi-

uj Ut

Vet0; J

vunt ficuz equus &g mulus: quibus uom efh autelle-

iu5. Pfalm. 3 1. v. 9. Ut inde difcamus, quam

s n

nullius momenti in lance fan&tuarii hec om-

ii

nia fint, nifi focia virrus eis pondus addide-

p df M

J

rit. Ut intellipamus, quam magna intercape-

dine genuina probitas ha additamenra ex-

]u o

d

m,1

cedat,

[«

I

]i

412

Part ZJI. Caput n

, lj

1x,lem

cedat; & quam vera (it illa Thomee a Kemps

, a

fenterttia L. r. c. 2. n. 1. faelior eff bumilis vufli-

"

sgrimylet

cu$, qui Dzo fervit, quam fuperbus. Pbilofo-

phus, qui f& megle&fo cuvfun. celi. confidevat.

ggruim *

/

f

P

1

j

O igitur quis mibi det , ut exaventur flilo fer-

veo, & plumnbi lamina. fculzantuv im fllice. Job.

:gili'ïïih'l quam

19. v. 23. & 24. cordis noflri gemmea illa

0 ;u'gen

40d bomiübus altum

at o d

Sacre Papine verba:

eff, aboininatio efl apud

b

EUM. Luc. 16. v. 15.

" Qlæliwrïbt

silto, &

irem : fapientia buyus mundi flultuia eftr apud

Dzun. 1. Cor. 4. v. 19.

gitiue t

^

O fenfà cedro dig-

na! quia ex illo volumine excerpta,

uod

jn, inpdis m

Jt etgo Ua

Apocalypticus Vates fepzem . figillis. fignatum

vidit.

Apoe g VOT

Aures proin arrigite,

ndim, d d

qdico m

quicunque fancétimonie excelfitatem terre(tri

decempeda metimini; & profunde animis

TL Pt en

cclefte hoc oraculum immittite.

En! quod

2d, t ü

vobis altum , grande & excellens eft, id

wl n a

apud Dgux non folum vile, modicum, ni-

tirimer nf

titt i

hil: fed- abominatio, fed flultitiacfl. lta eft,

-^o inanes vanitàtum aucupes! apud DzuM

f gl

ópum jactantia abominatio eft: vana nomi-

m , A

nis-ploria abominario eft: füperba rerum

At

notitia abominatio eft: . aulica calliditas, mun-

i d j

daoa dexteritas, aftuta infinuandi fe, magni-

ficandique peritia eidem ftultitia eft.

Sola

T Lcmncs zngt'a

UA )

"

probitas acceptum ei facrificium eft. Solum

t

ili funt Jeati, qui munudo corde, paupeves

:

ï:. D) m

a'icaüet,

[piritu, iites, qacifici , mifevicordes, efuviunt ,

tg füiunt qu[litiam.

Matth. $. v. 3. & feq.

t p

tl tdhn

Quod probrofum nobis, abjectum, & mi-

A t

ferum e;ft, id eterne Mentis decret

o glo-

rio-

P t lll&[);

u

De fide viva.

413

m

riofum, felix, eminens eft. Et hoc fidei

LT

dogma eít, cui eque parum refragari, ac

BLLT

"Trinitratis mylterium inficiarilicet. — Ad heec

LT

jam quis animo fenfüs? O Dounse/ magni-

Mi j

ficus i fanthitaie, Exod. 1$g.v. 11.

ah! quis

ntrirly

alius mihi quam pudoris erit, & timoris?

Wlb m

pudoris ob culpam: timoris ob peenam.. Si

l

àl Ut

enim hec non credidero, hereticus fum ,

|

BM bt dl

fidei. Queefitoribus extradendus; fi. vero

n fuiadg

credidero, nec ramen veriora de virtutis

fublimitate fenfero, amentis protervise reus

UT

IDt t gt

füm, injectis merito. vinculis caftigandus.

r fl f

Ut ergo utrumque propiiio fidere avertas

Mret DT d

malum, da, ut tuo huic de fanctitudine

Yeelittem tere

judicio famula fide fübmittam meutm.

I]l. Preterea eminentem pietatis excellen-

r a

itis. El qu.

tiam efle, ipfe Chriítus vice exemplo de-

monftrat,

]deo enim in ftabulo naíci, in

ereles el d

; mooom,

latebris vivere, in furcam agi, & mori atro-

ces inter cruciatus voluit, ut nos folidam

li. u

virtutem omnibus aliis naturalibus donis

xl at D

anteferre doceret.

T

Nam certum eft, zter-

num Patrem omnia naturz ornamenta in Ser.

: füyerbt 8

ca cilidits

vatorem noftrum plena manu congeffiffe;

mndi , 1

huncque omnes angelos & mortales colle-

&im fümptos perfpicacia, habilitate, inge-

fuliia & 9

jimd

nio & fapientia immenfüm fuperaffe. Quis

ergo non judicaffet, eundem initio ftatim

[-1)0 tO)'d! ) ff,;m:

"

,

i.

füiin mundum adventus virili ftatura prz-

jf

J

/) (m?

ditum, orbis athenza, marium emporia;

i. f

j i*"'rj*

judicum tribunalia, principumque palatia

i

m

conítanti gyro luftraturum, ut diffufis ibi-

fenus decraa;ï-&

dem

]

414

Pars IIi.. Cafut 1.

jgtit

dem ícientiarum & facundiz , quitatis &

, ii m

prudentiz radiis errores depelleret, mores

gl fi0 !."05'

corrigeret, jus induceret ; fcelusqne profli-

PU

garet, ut hac ratione novi Meflie nometi

s iinim,

(tubam inflante fama) per omnes late oras

laudum encomiis celebraretur.

Et en! non

s titin [It

igin ts n

folum infans in medio brutorum , in caule

ettür, inge

latibulo, a&ris inclementiz expofitus , om-

& lerteq

nitum egens, extra patriam nalcitur ; fed

& & ere

viti

etiam adultior in humili officina potiorem

x 0b ts d

partem ignotus ; vilis, abjectus delice-

g etoytt

[

fcit: fabri filius fabrilia tractat, & domus

paupercule aíüiduus cuftos eít & fervus;

2

ocediemte Dro voci bominis: Jofae ito. v. i&

yents inim

[5

w

erat fubditus dllis, Luc. à. v. $1.

Ó

pot-

Eup li d

vl

)

l

tentum , ipíis «etíam QCoclidibus obftupe-

v

[oud

Lf

fcendum! Verbum vapit, Sipientià balbu-

tit Fortitudo przmam vocem fnnilem oumbus

Tf f

t

emét, piorauy. Sap. 7.v. 3. — lllae orbis crea-

trices manus pavimentum vetrunt, fcutellag

E

lavant, fegmenta colligunt. Ille,

j ap-

ögl/

lilrat

pendit tvibus digitis molom tevvae,

fonte$ €g colles [lateva, lfa. 40, v. 1à. ligna

L

m

dolat, fecat , glutinat,

O Superi! illud

eloquentig miracülum elin

[0

ue filet : illa ars

tium cyclopadia tenebris fc

E

:

pulta jacet; illi

s

l

g j

i

Ícientiz. linguarumque the

fauri. alte defoffi

" B r'O'wlfl |

latent ; & quidem toc luftris, triginta om-

hl

:'*:-m Cüpjam P

!

nino annis: defoffi latent. Hecque omnia

n

ideo agit. miffus e ccalo Magifter, ut ma-

b

M |

jorem nobis. de. prefectionis excellentía zíti-

j

UY

tfnationeni inítillarets ut fal(an illan in na«

ts

19

: De fide viva.

T s

a

hii *b

bis Ideam eximeret, quam de collaris a- na-

r t

tura donis cum virtutis przjudicio fove-

h ïc'elux

Ia

mus: ut fuo nos exemplo doceret ; omnem

ov Y

NUR k

ä

nominis exiftimationem , omnem talento-

X Ol lu

rum jacdantiam , ac pedifequas commodi-

RO. Dra

tates minimo pietatis actui , qui clam om-

FU, d r

nibus in orbis angulo a pia quapiam anima

Ut efts

exercetur, ingenti intervallo pofthabendas

Tith p

ele. Et certe qui poft practícam ejusmodi

l t ie

i

le&ionem & exemplar tam vivum tamen ad-

lls d

Mi

huc ob nativas dotes füfpici , aliisque pra-

rt, i

ferri exoptat ; qui iftas inanítates magni fa-

VE

cit, & prz fanctitate miratur, expetit, &

12 t 16 x

prenfat; isenimvero vel non credit, Chri-

itqu Üp

ftum ifta exegi(fe: vel male eum hzec egiffe

fu.

judicat.

Nam fateri eundem hzc bene fàn-

m;'i:i».jus [

]sl

baiþu-

&eque feciffe, & quidem , ut nosillum imi-

ATUL

l

)4

taremur, feciffe ; hec, inquam, palam pro-

[l rbl

fiteri; & tamen adhuc virtuti folidz antere.

liquas naturales prerogativas principarum

^munt, at

SUT

negare; quin & defpectui eam, vel faltem

Ü

imés d

[

negle&ui habere; id profe&o infignis de-

mentig & dementis malitie indicium eft.

TR ll, F"'i

0 5up€ri! li

Verum ut de hac veritate amplius convin-

camur , oculos in Calvariz clivum conjieia-

u (l

mus; & poftquam ibidem illud mare dolo-

fendlta jafrf?jiï

Áuni atl

rum , illos. profufi fanguinis rivos, illam

plagarum copiam ac atrocitatem meditate

i, t j

Hæc yue O j

contemplati fumus, in finem inquiramus,

Mi

ob quem unigenitus Dzi Filíus tot inter vul-

Mil

n

nera & ignominias, tribus clavis fuffixus,

js xl

M

dnos inter latrones medius exfpitare voluc-

Em "

»

rit ?

ji

41';6

Pars Ill. Caput 1.

u9l s & m]UTW

rit? Ah ! refpondet Apofítolus, ad Titura

* Wm (d Pwl

fcribens: deZit femetipfum pyo mobis , ut mun-

NW»«

(l

darct. fibi populum acceptabilem ,. [c&atorem . bo-

jam- RA 'Iï,

norum operum. "Tit. 2. v. 12. & 14.

It eft

i, lt

reponunt auve fieme.r angeli pacis : lfa. 33.

ag

v. 7. tam immania infons paffus eff , non ut

homines divitiis, honoribus, commodis cu-

T

mularet: nón ut eos nature dotibus - dita-

:fii t u

4 omolmo

ret: non ut facundiz fama, acuminis acie,

doCring eminentia ac mira habilitate exor-

igs, Gu

ifimios bonum

naret; fed ut genuinam probitatem, mundi

slum a(ïmt,x

contemptum, & zrumnarum amorém eis

commendaret, inprimeret, & inculcaret:

nn d ld

lm fl m

ut mortales vel unicum etiam minimum ccoe-

lefte bonum cunéctis naturalibus ornamen-

tiagi DImmits Y

tis, unum in cumulum conjectis , nil hafi-

veraiodia, (

tando. difcerent ancerferre.

Hic ergo jam

vf iurzus',v

adelte, quicunque dicitis malum bomumn, &2

do: i

]

dulee im amavum ponitis: l. $. v? io. qui

)

MI

1

fpuria vanitatum luce exczcati, ejusmodi

fortis ac animi decora lunato poplite ado-

t

i UCO

Wi

ratis; hic, inquam , adefte, & hac crucis

W

U

1

!

l

menfüra verzg pietatis fuper terrena hecex-

MC

celfitetem metimini.

Audite divinum Ser-

) f;

m

vatorem infami e ftipite penfilem mofienti

nxvom

voce nobis inclamantem: di/tite a me, mon

i elmt,

b

mundum fabvicare , non. cun&ta vifililia €9 in-

Atbl if

vifibilia cveave , non i ipfo mundo miralilia fa-

T t r

cere, &9 mortuos fufcitave; fed quomiam mütis

Jum, &2 bumilis corde; Auguft. Serm. 10. de Ver-

f*fF?d Ui Y

bis Domini. fed diícitea me veram folidam-

II p

NCUM

.que virtutem, quam ut vos docerem, tot

eru-

L Á

!

:lïplll I.

De fide viva.

417

|

Midhs, uY

itw

éruciatus & injurias pertuli, fanguinem om-

V Wtl t

nem vitamque profudi.

En! exemplum dedi

H t

volis,ut quemadmodum ego feci , ita & vosjacias

LT

2ij. Joan. 13. v. 1 $.

Ex his modo quid con-

L J

cludam, percipite.

Ergo vel Chriftus inep-

1 pftsd m

tum egit mercatorem pro re, noflra opinio-

ts n

ne, tam vili rem infinite pretiofam, cruo-

n dj

Em

rem fcilicet & animam, expendendo: ve

/

[ ituni i

P

erfc&io omaino magnum, preílrans, ex-

nira bt

cellens, & reliquis rebus creatis eminenter

r

fublimius bonum eft. Erge cum mundus op«

Ynontm amyd :

pofitum afferat, alterutrum decipi necefla«

att, & idte

rium eft.

Ita eít: aut Chriftum, aut mun-

etlm miimum

dum falli manifeftum eft. Chriftum hallu-

turalihs omant

cinari Divinitas vetat.

Ergo mundum er-

onedis, i h

rare ratio dictat; Conclufio evidens eft. Er-

« lic ag j

go vel ftulti fumus, hoc Chrifti exemplum

um J d

adorando: velimpii, huic contraria feri-

tiend

, p W0 (

Age jam o anima! ad crucis pe-

dem hic ftans delibera, hasque confecutio-

vun, ejum

o poyl

hes, amoto glaucomate, prudens expende.

Nam argumenti vis clara , vehemens, &

l, K hod

efficax eft, Aut huic quid oppones? O mi

er teren n

ii m*

Eía! quid opponam? evidentia rei vel ab

invito affenfüm extorquet, Errat enimve-

enflem m*

I0, alt!.errat,

& toto colo aberrat ho-

, df !

minum mendax de fanctitate judicinm. Ahl

1

j

i V

nil a!'tum , nil pretio-dignum, nifi quodta-

T

le eft apud Drux

Numinis judicium, tu-

; d m

umque exempium gemina funt fundamenta ;

m

t

j j

quibus incomprehenfa perfe&ionis füblimi-

"

tas luculenter demonftratur:

Credo proin;

(5 (

m^

3

i

üms

j

418

Pars ]. Caput. 1.

aitin ii

fümmam effe virtutis folide excellentiam,

eamque omnía i

ngenii & fortunz dona emi-

i a

Credo minimam

bt & [Uum q

nenti intervallo

i

uperare.

j Ut

illuftrationem füpernam profanas omnes fci-

ss n r

entias, unicum pietatis actum naturales cun-

a s

€tas dotes, tenuem grarie radium omnes

v d

mundi honores ingenti intercapedine vince-

aydonmieit

re, tranfcendereque, Hzc, inquam, firmi-

ter ac indubitate credo , quia Tu o Summa

m n o

dmyin p s

veritas! id nobis divino admonitu manife-

unnyfitis t

ftafti. Sed möuvrl incrudelitatemtneam / Marc,

l

9. V. 24. quam enim debilis ea vacillet, dum

] W

Co.di

f

&c.f

l

/

It 1

ejus praxis urget, ipfus e coclo cernis, ac

triftis experienria nemini non palam facit.

il

i

)j II

Tüm Y

Ergo potenti dextera infirmo füccurre, &

)

IU

da, u adjungam fidei ve£lg vitam vetlam , Te-

tfe: nl

E

que confieav C9 verbis eg fattis: verbis quidem,

"I (

1]

l

vera dicendo; fa&hs vero , fancle vivendo. Au-

guít. Serm. 137. de tempore.

Arn

(

13

Dils f,

$. II

AT RUR

Hujus fidei cum vita nojim'enormz's difcvepantia

j

lic M

€J1.

l

0 m

uidem non adeo repugnanter credi-

T Eq

mus, quz de virtutis excellentia facrz

Paginz memorant.. ZEftimamus illius digni-

d deaþ'

tatem, pulchritudinem admiramur, neceflita-

À Cn.

'*tem extollimus, utilitatem commendamus;

.

dteii

felicitatem demum & gloriam ardentibus

!t

(

votis exoptamus.

Fatemur, perfedionem

efíe illud in Evangolio celebratum drachma

4

u Q

deper-

o

u

De fide viva,

419

iäæ Utein

deperditum, illud matgariton pretiofum, il«

DT

lum thefaurum abíconditum omni impenfo

AIEGO D

labore & fumptu querendutn, emendum, ef:

T

fodiendum.

Ultro concedimus, omnes res

AU as

liquas naturg prerogativas illi collatas, non

lt rl s

fecus ac ftellas Soli compofitas, nebulz in-

Vertpelinre

ftar evanefcere.

Quin imo eanderm cernua

1 Iuny i

cultu adoramus in Chrifto e cruce pendulam:

QitTtols

venerarnur in Sanctis, altaribus impofitam:

Atmont m

colimus in piis , eorundem cineribus com-

liim

mixtam, offibus & tumulis inclufam. Quans

er lt

do illa facri Codicis orácula auribus noítris

infonant: Peari pauperes fbivitu: Leati mites,

t coh enii

1 pühm i

pacifici, mi[ericordes €g6. nobis crimini ducere-

mus, de horum veritate vel leviter dubitare.;

n) fuccume, Y

[

Verbo: eminentem virtutis folide excellen-

7 /ï(lz/,g ,

fl

tiam effe: nihil pietate utilius, formof(ius nis

if h

hil reperirti , famulo aflenfu prompti credi-

mus, alacres profitemur.

Verum an huic fi-

dei etiarn vita? num his verbis etiam facta?

an his principiis noítri etiam mores refpons

dent?num facimus, quz agenda credimus? . ,

m df

Enimvero hic Rhodus, hic fàltus.

Tefte

Gregorio Magno Hom. 26. in Evang, véra fides

6ff, quee i boc, quod verbis dicit,moribus tton con-

muonantit Qf5

Tradicit: illé vevo cvedit , qui exevcet operandoy

;lcxcellentiz i

amusii?

quod credit. Num a nobis hoc fit? an nofltr&

fidei etiam acta concordant? Zzdes & bond

j

rimi nf*j*?

opera (ait S. Eucherius Epift. 1. parenet. ) /zdif*

corm

folubili viuculo coune&untur ita, ut, ubi alterurü

(nif

d

defity alterum pariter vuat, nece[fum fit. Au apud

j

perf

hos talis connexio datur? num intellectus

VA

ld

"

Dd a

eredene

]

Pavs I Caput. £.

credendo, & voluntas agendo pari ambulant

[

q um0

affu? Auguftino de Civit. Dz1 lib. ro. //Zes /iue

r n

I

D

dileione fides demonum efi: Bernardo Serm.

gufimm v

24. in Cant. fdes, qae 1102 operatuv , cadaver exa-

nime efr.

Nec mirum; nam fecundum Jacobi

, Ininy

st t

effatum fides fine operibus movtua efl. Jac. 2 .v.2 6.

Qualis noflra eft? Agite, ad hunc lapidem

«impeto fot

adjmedn:

Lydium eandem periclitemur.

O quam ti-

meo , ne etiam nos illorum e numero fimus,

apfivs, o

ylinentum

qui verbis coufitentur fe noffe Deuw; fa&lis au-

gem negant, Tit. 1. v.16. & quos plurimos re-

RCR

periri Guerricus Abbas Serm. 4.de Epiph. te-

p

ftatur, dicens : /ode quidem ff de wyflevio. fidei

Vrimicolldi,

iuntevvoges, omnes feve imoenies. chriflianiffrmos ; [

i, ii £

confcientiam difzutias, paucos admodum invenies

ii vt

vere chriflianos.

Fox quidem vox 5facob efl ; ni-

Lanto pl

x ao ernd

hil magis catholicum quam verba ; mazus 2u-

zem manus funt. E[fau; Gen. 27. v. a2. noftre

ghatmdooa

f

(

actiones , beu! quantopere ab his principiis

at [

abludunt.

Solum infiftendo illi Religionis

ln ,

noftrae dogmati, quod eminentem pietatis fo-

p n

lide füper extera fablimitatem nobis creden-

L

1

Apünr

dam proponit, quodque Capitis hujus argu-

iär;& m d

mentum efít,o quanta in moribus contradi-

0 t ]

€&io regnat! Aliqua folum fugienti calamo

T rttrg

perítrinxifle füfficiat. Inprimis credimus, cu-

"t hs

ram acquirende perfe&ionis effe negotium

"tl

vere noftrum, unice neceffarium , principale,

MULTT

maximum, cujus cauía a Dzo creati, a Chrifto

"UT n

redempti, a SpirituSanGto illuftrati, & reli-

'f:dm V t

^

giofx militiz-adfcripti fimus: cui comparata

b

N

a

M

VU us

reliqua omnia totius vitz negotia nugz dif:i

|

3

De fide viva.

| 4aI

Ij imbulz.g'

& crepundia poffint.

Bec, inquam, credi-

Du l.

mus; & tamen hoc ipfüm illud negorium eft,

: Bo

uod vix non unice a nobis negligitur; cu-

LT

jus potiffimam vite partem immemores vi-

t in n*m];

vimus.

Praícripte interdiu functiones fa.

trio d

li

Fci

T

crz, przfertim oratio, lectio, & confcientize

jd

h

A

K

erfícrucatio fünt efficaciffimum ilíud perfi-

m ( que

ciendi remedium ; & tamen non eft obtentus

Im e numeno iv

adeo frivolus, non occupatio adeo vilis, non

^ D

N

impedimentum adeo leve, ob quod ez non

quigh

ATU

differantur,truncentur, omittantur; vel fal-

m 4l

tem tepide tantum ac ofcitanter peragantur.

TET

Animicolle&io, aCtionum quotidianarum ac-

fujl!

il

li

curatio , ufüs examinis particnlaris prorfus

d i

infignia virtutis comparandz fübfidia funt;

ar dubf

& tamen ea plurimis vix de nomine funt no-

ta; adeo eorundem ufürpatio obfolevit.

reda; Iu

7 1, i lt

Quid autem hoc aliud, quam difcordans a fi-

j hisprincpi

de fanctitatis negleGio e(t? Praterea fcien-

tia SanCtorum ejus generis cimelion eft, quod

ili Keigi

empiets

unice aSupremo Numine in pretio habetur,

& fine quo profana omnis doétrina inanis

m noois

pitis ujst

umbra & fumus eft.

Vel unica füi Drique

yibus cuttt

cognitio, quz humili idiotz divinitus im-

fürieni d

mittitur, pluris eminenter valet, quam perfe-

nis relimit

&a omnium librorum notitia, quam omnis

omnium daemonum intelligentia. Hancenim

T

rium, p

! (u

hi ip(i cum omnibus mundi thefauris multa

lubentia fine mora prodigerent, fi eorum im-

rl

pendio vel unicam ejusmodi gratiam cum

ilhici "

e

; a (*

aunexo gloriz gradu nundinari poffent. Hec

credimus; & tamen beatz illius difciplinz

negotl

L

Dds

«que

!

423

Pars IH.. Caput I

n [

«que parum cupidi ac algebre vivimus. Di.

vinas ejusmodi motiones, quz tamen Divi-

, [ g

"T l

nitatis radii & beatitatis pignora fünt, ob

, i p

leve commodum, ob vilem guftum, ob nihi-

lum paílim tem«rarii abjicimus, eorumque

g

a odl

jacturam &que parum ac pili eftimamus.

Vah pudor! inutilibus non rzro ftudiis, qui-

j uinm qil

bus fors nunquam indigebimus, cum dam-

At tc

atl

uniam.

no valetudinis diu noéctuque incumbimus;

folum cocleftis Sapientiz faítidio laboramus.

vt

)

fur

gutiaa t

Aeternicatis obliti, de tempore difputamus.

Cali incuriofi terram metimur,

Luminis

;ifüniois

naturam invefligamus ; & animam tenebris

um

involvimus.

hus as

In loci definitionem inquiri-

pus; quis vero locus nobis a morte fit in-

tmdxirld p

w Feeerteamt

eolendus, non providemus.

Qvid quali-

tas (ir & quantitas, profunde exputamus;

su hll i

quanti & quasles nos coram Dro fimus, nihil

utye nf

admodum curamus.

Quis tantz czcitati

t findimon

non ingemifcat ? Nempe ( ut ait Thomas a

*imtmo cun

a

Kempis de imit. Chrift. 1. 1. c. 3. oculos baben-

1

A

4e5$, non videmus.

Duplici

corde monftra

Md n a

fumus; dum aliud credimus, aliud agimus.

At

Equidem (pergit idem Afceta ) zoz efl cul-

t d nl

agda [cientia, que bLona eft in [e confiderata g

"tv vf

Jtd prafevenda eff — [emper. boua. con[cientia &

:-a;vires&com

wivtuo[a vits. Nunquam ob literas fpiritus

"tde n

negligendus , nec quicquam ex fpiritalibus

Tb tem

confüetis a&ionibus intermittendum eít. Se-

"t

us in abditas fyrtes & latentes fcopulos cer-

Q

"ao ;

]j

te naufragi impingemus.

Id quod idem Au-

l

[]

55 lea-

Wi

i

&or affquraz his verbis: quia vero plure

L mm L m

gü

u

]

De fide viva.

413

MIUM

g fu

deit [cire, quam bene vivere y ide

o jepe.er-

QU ts [j

Yant.

Et quia. magis eligunt. magni e[fe, quam

jÀ

pl n d

bumiles; idco evame[cumt im. cogitationibus [uis,

i pulum, d

multique paeunt per vauam [cientiam in. [éculo:

NU t

qm'a n

rum curant den fervitio. ((Thom. Kemp.

: M i

de imit.

Chrift, L 1.c. 3.) Unde fic demum con-

at s

cludic: utigam vita eovum [cientie ip[orum con-

AITS, Qum (

cordavet, tuuc bene ftuduiffent.. O fi tantam adli-

Qu intmlits

bevent. diligentiam ad exflivpauda vitia, 2 virtu-

.

dio lo

165 inferendas, ficuti ad movendas qua[Hones , ton

mort du

fievent tanta mala & [caudala in populo, nec tan-

&mr, g

a diffolutio in ceiobis. Ybidem, Sed quia ple-

Lanfmam t

rumque contrarium evenit, maximz tempe-

tonem i,

li

ui;ï-

ftates, quibus Eccle(iz navis jactatur, a mul-

fs a moreltie

tum do&tis fed parum piis capitibus excita-

; Qui ul

tur, Et certe a nemine lus detrimenti eidem;

d ejpUtamus ,

quam ab illis infertur. . Et quzfo, quid nobis

Drolimi, qihiþ

in agone conftitutis proderunt omnes fcien-

fanty, at

tiz cum fané&timonix przjudicio per vit&

t ait Thomis!

curfum tanto cum labore, vigiliis tantis &

; tl lml:fz-

curis acquifitz? Quid proderunt tot libri

perle&i? tot adveríaria vanis eruditionibus

corde moz

, iib ag

& fententiis infarcita? quid, inquam, p.rode-

runt? ni(i quod tunc fanguineis lacrimis de-

u) m óP

M ;J

ploraturi fimus noftram hauc infániam, qua

"T

omnes vires & copatus, quietem & fanitatem

T

J

illi rei obtinende impendimus, quz nihil ju-

b liters!

vat ad beatam aternitatem.

Contra vero il-

m

lud temere negleximus, quod unum in hoc

quuendun

(opo"

rerum articulo nobis folatio effe poffet. Cer-

T

Wl.

"

")

te advertiente judicii die (memorati Scriptoris

ld qJOdld

H

M

Mi

de imit, Chrifti ]. 1, c. 3. verba fünt.)) 707 quere-

4!(111 WPS

j

,

;

fuv

)

Ddïq.-

J

424

Pavs HT. Caput £.

"T ( fim

tuv a nobis, quid legimus , fed. quid fecimuss ee

'::jfrïä

(diratet

quám beue dixunus, fed quam bene viximus. Quid

ergo prodef? magna cavillatio de occultis 69 ob Jcu-

ts g

vis Vebus, de quibus gon avguemur in judicio? An

, iigr d

,priotis B

non ergo grazdis infipteutia eft,megle&lis utilibus

& nece]laviis, ultro intendere cuviofis £$. damuo-

al at

g m

5;? An non vecordia eft, tam folerter prz-

i, at

meditari, quid in publica difputatione noftra

antagoniítz opponamus, & nunquam cogita-

jgahl a

re, quid illo die furoris Domini divino Judici

E

refpondeamus? An non ftultitía eít, tot ho-

syinbis Qul

ràs & dies, hebdomadas & meníes cum difz

1 a

pendio pietatis inaniter impendere variis li-

u du

d

bris evolvendis, & fele&ioribus inde rebus

j d

l

l

li ) ;

excerpendis, quz tamen poftea nullo amplius

n p

oculo abje&a dignamur; & quz, poflquam

fr: DT

aliquot. annis nobiscum fine ullo eorum ufü

]

i

?JIWPJWIH

& fru&u magnacum mo

eftiaper provinciam

J

Il

jl

circumtulimus, tandem alicubi inter reje&ti-

tias chartas abjicimus.

O vere enormem

F/,

I

)Q

If

i

difcrepantiam fidei noílrz cum vita noftra!

vutyl

Quis Indus hanc eamque tantam inter fide-

(unim.

les poffibilem effe judicaret? O mifer! qui-

3rittuo p d

cunque veritatibus, quas credis, tuis mori-

';hz»:msu[xrz ts a

Itj

bus illudis; en! vel unicus fapernee vircutis

Y

aCctus meretur novum gratie augmentum:

TET

M

huic pariter refpondet novus glorie gradus:

J

iU

minimus ejusmodi gradus omnia mundi re-

]

ii

gna,omnia naturz, ingenii & fortunz dona

]. (Ni

il

immeníum excedit.

Ibl

Proin fi jactura unius

talis gradus vafliffimam Salomonis fcientiam

una cum ejus divitiis rcgiaque potcncia cÓtn.

Uäïül ]

N

j

para-

*

i

|

De fide viva,

435

tl f

li

Af

i

parare tibi: fi fummos honores, omnemque

4 "[Um*l

i terris felicitatem obtinere poffes; pretio-

! Q

;

fiffiÉ.nam gemmam, puriffimum aurum pro

"II ]

i

vitro vilique gleba comrnutares; cum infi-

1 E:',l

i

V1 M

;

k

zl

mus perfectionis gradus tanti res pretii fit ,

HUf d o

cui nihil in orbe conferri poffit, & cui pro-

»

Aüm f

(11

eurande labor nullus, nuliique fumptus ni-

!lfputatione

mii fint.

Hzc credimus; & tamen his om-

A

j

'Thf

j

nibus nihil abjectius nobis, nibil negle&tius

U

Qub

eft; & quidem eo tempore eít, quo aliis

Vr lr

crepundiis ftulta ingluvie avidi inhiamus.

Y m n

O Superi! exclamat pius Aíceta ibid. l. 3.

l

penrt v

e. 3. fro modica prebenda loz2a. via cuyvitur z

Orfbus inde x

pro eterna vita, pro acquireadà perfe&tione

d nilbanyis

vix pes feimnel a tevra levatur..— F'ile pretium qua-

vitur: pro uno numifmate iuevdum turvpiter liti-

que, pfnus

ul eonum ul

gatur: pro vaga ve &9 pavva promiffione diu no-

AJC

q

D

p pmvinciam

éuque fatigavi non timetur.

1 pyob pudor / pvo

bouo incommutalili, pro prainio ueflimabili pro

jinter rj

V& enotmmis

fumino bonove €g. gloria. imevinigabilig verbo:

yn vita nolt

pro folida virtute ve] ad modicum fatigavi pi-

vitatur. Quin imo cum in(igni probitatis

yam nter f

( i

injuría etiam in aliis non uifi terrena hzcbo-

nà ac nature dotes attendimus, & zfílima-

elis, ruis'mat;

mus: extollimus, & amamus. . quis fuevit

faerme Ia

j angpts

fortis ((Thomzx a Kempis obfervatio eft 1. 3.

c. 3 1.) dives, pulcber , balilis , vel bonus fcriptor,

s plonz g^

bonus cantov, bouus lalorator iiroefligasur ; quam

ynoia mic *

[

LOTL

pauper fit [pivitu, quam patiens Q5 Htis ,

& fogunz'

devotus & interuus a multis iacetuv.

D

2XTC-

Y )ïï

viora bominis ve[piciumtur, interiora negliguntur.

omonis

i

folum

Quodque pejus eft, pefftïs hec non

À

per

J

426

Pars 1J. Caput 1.

j

I

, f/ft |

per inferiora (acrorum Ordinum viftera ,

j

Ój u[l P l

fedfrequenter per 'ipfa etiam eorundem capita

j f

graffatur.

Dum Superiores (ubditos his na-

ï:f;ffüma qu

turalibus donis przditos (licet defe&ibus íca-

al n

à

teant) tamen prz aliis religiofz pietati de-

ditis-foveont, laudant, promovent.

Quo

a n

o

fit, ut fuis anfam prabeant opina&di; quin

j f

imo & palam jactandi , virtutem in hacre-

TP

í

rum providentia haud amplius effe de pane

m

»ixlt

i,

Jucrando : eidem addictos uitima (olum fub-

Muty

fellia manere :

i fäilüi ihil, o

nativas ejusmodi dotesfin-

&itudini a Majoribus preterri , hisque re-

dimr. 3.

bus apud eos plus momenti ineffe, quam

gl w

accurate regularum obfervantig.

ao quid

m uf

i

aptius a doemone excogitari potuiffet ad ever-

d: nyt mj

rendas penitus etiam facerrimas Religiones?

12 (ejittats €

A lIt

n

þv";'

Plures practicas vitz & fidei noftre anthi-

,::fïllmiz

contradictiones hic

re-

[

Il p

thefes. vivasque

ferre füperfedeo;

cum ex haétenus allatis

3 KO

—

ri

abunde pateat, quantopere dogmata, quz

li

credimus, & mores, quos vivimus, a fe

D

invicem diffideant, difcrepentque; & qui-

,U

dem cum ingenti noílrro pudore differant,

T0 dD

difcordentque.

Tl

mo z

H. Nam quid prodevit fratres imei (3nclamat

l)

W J

Jacobus c. 2. v. 14.) ff fidem quis dicat fe. ba-

2 m

T w

beve ; opera autem non babeat ?. Quid malo catbo-

"U

* "n

N

p

UEco expedit (ait Hieranymus in cap. 16. Prov. )

*m;zu

:

m

M

t

hvitias babeve vere fide s fi [cpiestiam pieani-

TM Wt

me babeve neglexerit ? Quid coofert, perfua-

fum fibi habere , eminentem effe virtutis fo-

LUE

m

lidz fupra ceceras dotes excellentiam; fi vi-

Ut

U

i

De fide viva.

427

hm D

t»e norma non nifi continua ab hac fide

VORl üm)

ciffenfio fit, ac illius infidelis negledus :

S i

Quos alios fructus ex emortua . hac arbore

U

dccerpemus, quam plurimam erubefcendi;

LT

timendique materiam ? cum grandis infipi-

movet, Qg]

entiv rci ac improbitatis effe palam convin-

Ti i

camur. Et certe magra in[ania efl , (inquit

Tütén i fhy

ingeniorum füo tempore Pheenix Picus de

lts deitro

Mirandola) Evaugelio non credeve, cujus verita-

ln n

zon [12guis Mavtyrum clanat, prodigia probamt,

xmod s

vatio conflrimat , elementa. loquuntuv , danoues

lr lm

coufiteutur. — .Sed longe major in[ania efh, de

cn" ids, a

Evaugeliüà — vevitote gon dubitave ; &9 tamen ita

m Qd

vivere, quafi de eyus falfitate ion dubitaves. Va

.

onuifetzdes

eft: longe maj

or amentia, vera judicare,

n lp

quz de pietatis eminentia dicuntur ; & ta-

pl anti-

menillam ita negligere,ac fi divina hxcoracula

Longe

as Me. T

non nifi poerarum deliria forent,

(lents at

major perver(icas eft, Chriíli axiomata nolie,

bomitay qu

venerari, laudare; & tamen oppofita iplis

Edicite enim; an non ma-

ims, 2

dogmata fequi.

litiofa (tultitia eft, credere Dzuw infinite bo-

x; g

lore df

num; nectamen ardentius amare: infinite

infini-

juftum ; nec tamen amplius timere

te (an&um, ubique prxfentem omnia intu-

T (inclgm:i

entem ; & tamen in ejus confpectu etiam

gicd

ul lllälü.'nï."'.':

leviter peccare? credere, a Servatore veras

opes in paupertate, gaudium in pcenitentia,

',Tcap. s |

17

M

felicitatem in perfe&tione conftitui ; & tamen

þ!;'/.'fldill

r

illam averfari, i(tss perhorrefcere, hanc

:[)Wffn)

il l

dedignari? credere demiffionem fectandam;

g'ïf "i

I

earnem macerandam , voluntatem doman-

]atit

ü

dam

]

428

Pars. II Cap.. L.

ml

dam effe, frangendamque; & tamen hono-

res ; commoda , voluptates tam avide con.

quirere, propriumque fenfüm velut idolum

janiin 0

adorare? Veftram hic zquitatem appello :

j iæns.moie

|

M

IoOFIS d

Ü

vos ipfi Judicaté, . Cor. 11. v. 11. num ratio-

ni ac probitati confentaneum íit, cum tali

';';om';cïlitl |

il [ N

fide talem vitam componere? hecde Chriíti

difciplina credere; & tamen ita immemo-

jj um

"

res ejusatqueincurios vivere? uf prudentipus

ao: o Q

D

D

loquor, vos ip[i'jdicate , ibid. ro. v. 1$. an

i gt

cum regulis prudentiz congruat cum fàn-

ORU

Giffimis hiíce inftitutis tancum tamque con-

Jlen as moné

»fim. Mm

tinuum teporem , gratiarum abufum, re-

rumque fpiritualium incuriam componere ?

t Qu i

O quantopere hanc noítram infidelem im-

iv d

robamque dementiam confundit primorum

Imp

fidelium illuftre exemplum, quorum fides,

d MTOCQU

fieviente olim tvrannide, inter vincula trium-

100 (URC QO

phabat libera, que modo apud nos, in füum-

ATUL

ma Religionis liberrate confítirutos, gemit

"

d d

captiva. Circuzerunt. illà im meloris, im pelli-

m

bus caprimis, egemtes, anguftiati, affliliz infu-

l

L

per ludibria & vincula experti, lapidati [unt ,

hii

u C

QU'

Je&H. funt, temtati fümt, im occifioue gladii mor-

TU n

inie o

VV

nü funt.

Hebr. 11. v. 36. & feq.

& tamen

&

REU

à ccepto virtutis tramite nec latum unguem

z'Nm a

deflexerunt: per gladios & fartagines, per

equuleos & cataítas, per fluctus & flammas

fm Qu D

"n qdlCE

Ti

ccelefti juftitiee inhiarunt.

^

J fame & fiti , 1n

J

lh

l

j'igove Qg nuditste, in peæfecuüonibu; &7 oppro-

] £t

£vizs Doimino feroirunt.

oimnióus venuutiavunt.

MU

ul de mundobabeve CUPAV UAE.

Corporz fervire

etiam

A Qu

"

|

De fide viva,

419

TM r]l

etiam in neceffitate doluevumt./ De imit Chrift. 1.

OT

nc18. In (umma: opere compleverunr,

N vdy iu;?ää,

quod agendum crediderunt.

Et proh pu-

m p

dor! quavis moleftia, minima difhicultas vel

1 n v

umbra laboris a femira perfectionis nos refi-

TT

lire compellit. JLeo eff :2 via: Prov. 26.v. 13*

t ande (v

'

mors efh 1m oüa.

4. Reg. 4. v. 40.

afluetee

Dét t It

nobis paremie vel p.ormS naenie funt.

t ndng

Verbo: noftra omnis vita nil nifi. practica

L" l lt t

fidei negatio eít.

Vah! in

ruborem nos

fümmze

rei

Wt qn (

det tam

Vecors

neple&tio.

J tamque u

Pudeat nos nonaliam quam diabolicam habe-

rum abulim,

re fidem.

i

N

"

am tefle Marco etiam demnones

fU Commont

credunt ; quin infüper 9 coztremifcunt. Jacob.

1m infdebm n

a, v. I9. At quia opera de£ciunt, iis hzc

Id r

fides non íaluüs pignus, íed folum vere-

quum fds;

cundie rerrorisque materia cít.

O infelix!

TTR

quz tua tunc coníternatio erit, quando olim

y

i, in um

divinus Judex fulminanti voce & truci af-

peétu tibi dicet: de ore

zuo ie judico ferve ue-

itudi, gt

u i g

a.

Dueid 09v 22.

En! Aec credidifi , &

[

j, ii m

ec fecifli: bac tua fides, & bi tui mores. Quid

j lpidti i

refpondebis?. Quid animi tibi erit, quando

hec ipfa tua nunc quidem mortua, fed tunc

fn giad&! W

refufcitanda fides accufatoris vices eft obitu-

$51 $um

ra? Nam $. Auguílini opinio eft, eandem

- lum gt

aliquando apud Dzux jus füum períecutu-

firaits f

hs i

ram, non quidem contra tyrannos; Janguis

t UI

eniim Martyvum femen eyat chriflianorum : Ver-

lj h

t

ii

tull. adverfüs gentes circa finem.

non contra

(Jt TUMP n

ethnicos; hos.enim ignorantia multum ex-

i

Q

ceufabits non contra þeteroc*iæxozf, qui euim

41;5

0H

j

430

Pars ]le. Caput l,

non credit, jam judicamus efl: Josn. 3. v. 14

'MCP[EW (

,'xf.l ]

fed contra domelticos fidei, contra

feudo-

TL

fideles; contra ze, verbis fidei emutritum, 1.

J

IT

Tim. 4. v 6, litem movebit; contra te, in-

Adit

j Bede

quam , in quo illa mortua tot annis, & quafi

T

fepulta delituit: qui illam apud alios diffama-

àj quæ[O: Feä

fii; qui omnem erapud mundanos zftimatios

v 41

faria bt

]

nem abítulifti? ihil enim virtutem apud

glgui i

exreros maeis denierat, deprimitque:; nihil

snlium d

ear viliorem reddit ac defpectiorem, quam

fi eaudem vilipendi, negligique cernant ab

A |

u

TR

iis, qui vi ftatus a(fiduam ejus culturam pro-

Í

? wwl

firenrur, & quorum vita perenne ac praéti-

j

V

'«mul

cum perfectionis ftudiume(Teoporteret. Quid

w5 d

!

autem triftius, quam fi illi ipfi. degenerent

"]

férumunita

,

IH

in petras [candali, 1. Petr. . v. 6. qui debuif-

T

fent ef

j

e lapices aggulares in domo Dii? . Ibid,

i, d acore

v. 8. Quid periculofius, quam fi frutum | fidei

QU mir v

Ephef. 6. v. 16. tran(eat z lagucum diaboli? .

s dolunttem

Tim. 3. v. 7. Quid terribilius, quam fi falu-

v gemdde

tis preefidium vertatur in accufationis ar

Pe)

ota

x ümitam

mentum? Equidem vel ad folam hujus rei

2080 vt

VM

l

l

memoriami roti pudore fuffufi cohorrefcimus;

omrtnn

é&tameu (oimmanem focordiam !) &tamen

IU

de vita fidei conformanda non cogitamus,

"100: f0

O Domine D&us virtutum! Pfal. 3. v. 6. qui

"i d

n

roties difcipulis tuis exprobrafli incvedulitatem

-

od :

üvets

€oY unn Cs

duritia:n cordis ; Mare. 16. v. 14. ah!

a

I

T

da nobts augmentum fidei, ut , quam lingua u-

Jira. loquitur, tandem aliquando-eziam moribut

Ym ipoäï

Mi

vita fateatur.

Ne permittas, ut dogmata;

qus de fanctira

*áÀs

r

L

vtl

l

excellentia crediinus, actio«

UT

1

num

1

ZT

1

hi ]

De fide viva.

431

I

d

|

l

,

Ju, '

nutm difcreprantia denuo inficiemur. Porius

* Qf j

fac, uz fpiritus rui fervore concepto in fide inve-

! i L

piamuv flabiles €g m opere ejfcmcs , ut, que

Vl qur

ES

j

Je Juétore facienda cognovimns, Ze opevante

AL (0t Hmui]

üunjleamus.

Ecclefia in orationibus miffz,

Pro-

Mpoddingd

Dundiogal

hibe, quafo, ne fides no(tra nobis füfpenfaà

e collo afinaria fit 100la, cujus pondere eo pro.

Q vt

fundius usque ad infermum , vel (altern in car-

ii

li

m. f

cerem luítricum demergaumtr. — Luc. 1. v« 15*

"

»

y5

IT

J GTT

Veuscuhng

Caufce $7 vemedia /J 45, que intercedit intev vi

| E?I*?!TEP en

tam eg füem noflram, difcvepantia.

:

l

/

[j

uod Sol, ille affrorum princeps, in hoc

m

;

Bic

G

rerumuniverío, id fides e(t in homine

DT

chriftiano.

Sicut enim ille f(na luce omnia

domo Du? I

illuftrat, & ardore cuncta calefacit; ita baec

l um f

quoque mira vi intelle&um illuminat, ut

um dhdi? i

Íciat: & voluntatem inflammat, ut velit age-

s qum f l

re, qui agenda effe ejus magiflerio coce-

vufiions y

mur.

Ut proin merito a S. S. Partibus ani-

me ocellus vocitetur.

[olem hoj

Et hinc alaftor íty-

;coorrelin

gius Ammonirarum regem INaam r, Reg. 1 1.

qiam!) u

v. 2. imitaturus , omni aítu allaborat, ut dex-

trum hunc nobis oculum eruat, vel faltem

qon ag

offufis tenebris ita obícurer, uractionis ex-

Píd, j* H

uf ii

pers inftar cadaveris iners langueat; probe

!J.;C. l

DI

gnarus, nihil his umbris humano cordi per-

niciofius immitti pofTe. Hujusigitur morbi r.

NU [

j

jj

caufasinveftigabimus; 2.remedia afferemus.

aElSOf

1

t P

I. Duplex hujus egritudinis origo eft,

nempe oj/ecuritas intelletius ob iluftrationis

a

]i

R:Ubd—

,

432

þnrs IIl Caput Í.

". ",

jt

negationem: nec non perverfztas voluntatis 6B

;

appetituum rebellionem.

"T

(te 10

Ílla impedir, ne;

quod re&tum eít, agnofcamus: hac prohi-

a jimot, *

bet, ne etiam agnitum exequamur: utraque

j cmdd d

facir, ur nulla moribus cum fide conformi-

sigun 1

tas fit.

Ad obfcuri

tG.

rar

em intellettus quo

igmáinem d

átrinet, facile omnes adítipulantur, hanc meri:

sss df

sputi

i, 0

)

!

ii

K

s noétem infauftam illam fcaturiginem effe,

a as g

(

cui mortua fides viteque pravitas fuam ex

a

rfe

i

-

d

p

:

genefin debeant.

i

enim aperte fà-

vmittontur d

:

752

era P'agina afferit, dicens: 4

€ jä'-

cit. fanttus , quos

m umen ia

nunn dunizune juut vevitates a. fs. bominum

sums r

Pfal. 11. v

I.

ulaut ia vauttate [enfus f5

vt o t

L

i

l

i

ia £fenebvis o^fcuratum — babent. intelle&umn.

nonun, Tinc

1

;ph

&f 4. V. 19 RE g.

]

ly

Evanuerant 1u Cogitatio-

nemus 4f

:

bt fuiss quia o/fcuratum eff infipiens cor cos

an/det: r

Tut. Rom; 1. v, 31,

Ut proin dubium effe

AT &ICULUT

nemini pojTit, hane diviat laminis abfentiam

u

kastodi d

hujus, de quoa;

mus;navi concomitans prin-

rl

cipium elle. Vcrum hoc difilcile captu vide-

i, [i

"i

tur, quomodo huic caligini ia Chriftianis;

aT.

ur:?'

precipue Religiofis ; locus effe poffit? in

U;lfüï

N

Chriftianis, inquam, & Rel

igiofis, qui fe-

t

"

m*, IACXPUUS;

dent a4 fogtew folis: Jofae. 15« v. 7. qui pra-

"t i

éticas has de virtutis excellentia veritates in

ET

libris legunt, e cathedris audiunt, in folitu-

MT

dine medirantur: qui in ip(à lucis regia iden«

tidem medii ver(antur.

"I Qtgtm

?

Hujus igitur mali

d Vs

l

radiees derexi(e, opere pretumerit. Sunt

" t g

autem fequentes, videlicet.

1. Hae ipfee fan-

"Ut i

étiones facra , per quas illuftres hae pra:iaé

tanquam per canales ad nos defluere de5e-

an' [

i

Ien$

* Utl

*

J

De fide viva.

433

wrjï;

!

45;0]

rent , vel negliguntur, vel folum ofcitanter,

Hlï ln

ATU h

-----

adeoque fine fruétu peraguntur; & hinc

j

^ Uil

etiam lumina,; alias concedenda, negantur.

iequm- ,

i

2. Dein cum £ affuetis uon fiat paffo, ut ve-

mf

V U

T I

D

tus adagium habet; nos vero quandam jam

l

affuetudinem conrraxéerimus; pia ejusmodi

D h

"

placita diffimulanter audiendi, languide con-

ATU

templandi, obiter legendi; hiucíit, ut di-

"

E

vina hec fülgura, quando etiam divinitus

K

immittuntur, animum quidem feriant, pa-

rum tamen faucient.

3. Denique cum hor-

reamus fincere converti, etiam declinamus

Jl

remedia ferio refipifcendi.

Neinpe amamus

morbum, hinc refpuimus medicinam: ti

/ / Ál

tnemus agnofcere malum, quod corrigere

1 (l

If

nonlibet: averfamur illa tonitrua, quale-

1n

1e

thargum excutiunt: odimus illos fplendores,

js abfentam

qui dilectas nobis umbras depellunt: indig-

mitins p

namur fubtrahi pulvinar, cui ram moiliter

kleapu vt

incubamus,

ld eft, naufeamus illa preefidia

ii Conlta

externa, quibus uti folet Dzus ad nos inte-

T

rius illuminandos; dum vitamus illos con-

cionatores , íecefius, libros , medirationes;

:hgl()üS, qm

s p QU

conícientige arbitros, qui ulceri ungues im-

mnittunt, latentes fub cinere flamrmas pro-

lnria v

gdion, t

dunt, nidulantes intus viperas detegunt.

& ln gtl

Verbo: quia nolumus emendari; binc etiam

per hos nolumus illuftrari.

4. Et quando

Hoys *

etiam fubiu redivivos ejusmodi Saulos nil

n'exiumeï?f*ï, x

tale opinantes, itno & invitos füubz£o dé celo

Yaf

j

In]

emcumfulget. copiofa lux, A&.22. v. 6, irá ut

Q08 dïl

clare/ cognofcant. incomprehenfam- virtu-

[2]

[

tig

l

Pars IHHl. Caput T

414

"T

tis folide eminentiam pulchritudinemque ;

du

quando.etiam infixus menti aculeus eisdem

di(crepantes a fide mores querulo murmure

dit p d

at t

exprobrat; tamen agnite veritati praefracte

ie df

refi(tunt.

En ne fors eidem fuaviter viécti

js qe!

tandem cedant, varia mox conventicula qua-

w d

1'.'.'Uml l

runt, vel negotia affumunt, aut diffipatio-

nes procurant, queis accenfà in animo fax

ai p

g p

denuo diffletur, extinguatur, & fuffocetur.

Ài renmls QU

Quid ergo mirum, quod anima etiam Chri-

2 d

ais )

ftiana in 1pfo gratiarum ac illuftrationum me-

gf Denu u

ridie adeo c&ca & tenebricofa permaneat?

uid mirum, quod etiam Religiofi de pra-

E

um Verbtr

ifes Chnlom

&Hicis hifce Chrifti placitis inftar mundano-

rum fentiant; & loquantur? Quid denique

il

YOnptor o

mirum , quod Juftitie Sol apud plurimos

noítrum tam conítautem eclip(íin patiatur ?

Nempe omnes vie precluduntur, quibus

&i

coeleftes radiiad nos deriventur; & hinc ani-

ma perpetuo tenebris obvoluta jacert.

Ex

his patet, quatuor hec capita primos effe

lj

mog

fontes illius o/fcuritatis intelle&tus, quae pra-

cipua origo eít mortuz fidei noftrae, adeo-

que & terribilis illius difcrepantiee , quee in-

ter hanc noftramque vivendi methodum

jntercedit.

Alrera eft volugtatis perverfitas,

orta ex vehementia pravorum, qui animo do-

minaptur, affectuum.

Licet enim non mi-

j Mi

nus verum fit, colorum nobis aditum in-

4 ]

terclufüm iri, nifi nobismet ipfis vim fece-

1]f

rimus ;; nifi mundi inítituta oderimus; nifi

Mdl

N

sheec

inilfxicos .dilexeri-mu.s;. licet ; inquam

non

"EM Mp

-

i

De fide viva.

435

)ulchr'uudineuw::L

non minus verafint, quam verum eft, nos

Bul ol ts

paradifo exclufum iri ; nifi facro baptisma-

tb

tis fonte luftrati fuerimus, nihilominus haud

EWl s

pari facilitate; nec eequali promptitudine utri-

lm ;

que doctrinz affentimur. 1lllis facree Paginee

NU

oraculis, qua folum ab intellectu affen(üm

It qi dj

exigunr, haud zgre adeo fubfcribimus. Ar

Ketl i d

vero illa, que infüper a voluntate congruen-

T

xtr, f

rem eis praxin requirunt; que vit actiones

dLnim e(:

fidei regulis conformari volunt heec enim-

AT

vero difücilius perfuadentur.

Sit exempli

ol pv

caufa, DguM natura unicum effe ac Perfonis

mMlpridg

'n

trinüm: Verbum affüumpta carne femet exina-

$ infur m

niffe:; Chriftum in Euchariítia prefentem

"

1 Qui d

Ü

latere, & quee his fimilia funt; iftis equidem

) p plrim.

promptiori confenfione füíftragamur. Verum

beatos effe, qui lugent : qui efuriumt,eg fitiunt quftz-

edpfn p

fnr, qu

ztiam : qui pev[ecutionem patiumtuv &'c. Matth. $. v.

3. & feq. J fore divitibus : vee, qui vident : Luc. 6.

tr; &nincae

[

v. 42. & feq.ve, qui ducumnt in bosis dies [uos, Job.

j j P

ia yrumié

QuIS V. 1,3.

uinimo etiam oculuim e/f? evuendum,

maium pedemique ab[cindendum, &à animae offen-

edu, qum

a nolz,

diculo fint. Marc. 9. v. 42. & feq. hzcc; inquam,

epantit, £

credere: hac vera profiteri: n his judicium

Evangelio füb jugum mittere; enimvero

odl n

hoc opus, hic labor eft. . Porro tanti. criminis

jupait n

in promptu ratio eít; nam priorum fides

a^

folum theorica cum fit. diftortas. appéetitio-

M

es non adeo inquietat ; amorem proprium

; noos

non jtra infeftat;

nec adeo moleflta.fenfibus

um

x p

adveríatur.

Et hinc etiam male aftectiones

o

WU

li

At

"

noítre his non adeo obmurmurant.

g

"

Ee23

vero

]i

436

Pavs 1lI. Caput [.

um d

vero poflteriora Religionis noftra dogmata,

P

cum praética fint; cum confentaneam fidei

. rnum 1

operationem expofcant; cum, quod credi-

u1d mil'llml

tur, etiam imperent exerceri: hic enimvero

conjurati infurgunt omnes rebellis appeten-

g j

"i

tite motus; hicamor proprius, caro & fen-

fus arma corripiunt, claíficum infonant, ac

af mimorti

) Dom !

voluntatem focium in fcedus eo citius per-

trahunt, quo pronior illa eorundem leno-

3 Ro5 |

ciniis decipi amat corrumpique.

Quo fit,

gt

g,t g

ut princeps hec anime facultas mifere per-

vería, cum iisdem contra tam incommo-

am D f

nium quià

dam fibi fidem pariter confpiret. ut cupiat

e(Te falfüm, quod intelleétus credit verum;

xem r d

Qhrfm d la

quia horret damnare ut malum, quod car-

nalibus oculis arridet ut bonum: ut perfe-

weretena. D

xumcommatir

&ionem ideis Platonicis annumerando, vir-

tutem folidam ad luna incolas amander, Ert,

atf dcon

ne interpellans ratio ludum fors turbet, etiam

"r r p

hanc fuas in partes, offufis nebulis, facile

adducit.

figtium r

N

il

Nam quando cor füorum affe-

ts u

étuum aliquando mancipium eft, brevi etiam

"j g

mentem ita fafcinar, ut hac affenrando illud

25 g

judicer reé£tum, quod cuticule eft gratum:

Hfv

iludque dicat equum, quod carni eíft com-

ET

modum: ut omnes ingenii exerat vires, ne

33:1[11 Lülm [

confictum a fe phantasma veritatis radio dif-

UM 51( q

fipetur.

Quin imo his non contenta fero-

23 Rtt ( 1

ciens voluntas, intelle£tum infuper compel-

MLUUT

lit; ut is facrilego aufü, alieni f& fori quefi-

"h

j

torem con(tituens, ipfam quoque fidem ve-

ii í "

luti ream in jus atque ad examen vocare, fi-

bique

UP

s

Jl

De fide viva.

437

B tlree,

b

QOtinros

bique fümmum de eajudicium afrogare non

n l

vereatur. Cumque in hoc tribunali non alia

Qn, um

quam pravorum motuum fuffragia rogen-

Veri h &t

tur; quid mirum, quod coeleftis hec vir-

IS dl

tus, terra judice, cauía cadat? quod exula-

Iri cm d

reea, vel faltem in animi angulo obfcura;

Icum infngg

otiofa, femimortua latere, & elinguis tacere

KU5 0. s

jubeatur? Dum interim amor proprius, di-

I ii

étatorem agens, Chrifíti axiomata füam in

p (

rem interpretatur, Evangelii rigorem miti-

QUs nl

gat, pietatem genio feculi accommodat, fpi-

[rt m Iu

rirum Dzi fpiritu mundi vafre temperat; &

uf u a

amicum quoddam pactum conventumque

At d v

lucem inter & tenebras, Arcam & Dagon;

ilum, gud a

Chriftum & Belial, gratiam & naturam com-

Ym at p

ponere tentat.

Ex hacautem rerum tam diffi-

Vumertido, Vi

milium commixtione, quidaliud quam mon*

samander, B

ftra nafci, & continue mores inter & fidem

ystorbet t

repugnantie oriri poffunt? Quis igitur ne-

nebuls, fid

get, appetituum rebellionem, & ortam in-

uide,

: fionm d

de voluntatis perverfitatem alteram la

dl brer i

corrupte ac proflipare fidei noftra

l:

aturi-

ffemandol

ginem effe? Ipía infidelitatis, idololatriee

a d

ac herefis repetatur origo: nec alia eorum

X r duf

fuiffe principia innotefcet, quam hunc ipfum

vitiorum in dictam anima voluntatem do-

eyeti virf;»?

ennuis t*

minatum. Sic ex. gr. inter Jud&os (ut re»

fert S. Joannes c. 12. v. 42.) multi ex prin-

y o

cipibus crediderunt im Chriftlum ,. fed pyoptev

infoper

Phavifeos non profitebantur. — Quse caufa hujus

enle r

fimulationis? fuperbia fuit vanusque homi-

j

quo qe

l]

num refpeétus; dilexerunt egim. gloriem be-

un i

e3

minim

v

,

j

Pavs II. Caput L.

438

:XiXP

d

fjg p

minum magis, quam gloriam Der. Ybid. — Ili

"

ipfi Ethnici, quorum luxurie; ambitioni &

ü

m inte E

avaritize mylterium crucis tefte Apoftolo f7ul-

;g[miS ]

W

fitia fuerat, 1. Cor. 1. v. 25. haud repugnan-

a moicet

ter Jovi adultero, furaci Mercurio, libidi-

j ho

nofe Veneri thus adolebant; quia horum

) Qnimus d

flaeitia amabant. Imperans eis affectio, prin-

g M

ceps horum numinu m facrificuluserat. Etiam

rl

herefis, licet fedem fuam habeat in intel-

? st

le&u, fuüum tamen ortum & progreffum

Ex affectuum vitio-

z ivilute

cordis nequitiae deber.

fitate ranta dogmatum improbitas diverfitas-

p um

aqylus p

que profecta eft,

Libidini, invidie , furori

emeríte recens ex orco feéte fuum horoíco-

venda l0R

3iosdedicend

pum in acceptis referunt. Sy&ema nov re.«

antce t

lipionis femper erat partus cujusdam effre-

TT

hate cupiditatis.

Quin imo etiam inter Ca-

tholicos non paucos reperire eft, uj (ut

vntt du

i i re D d

Apoftolus Rom, 1. v. 18. ait) veritaterm Dgt

]*

dendo

in injuflitia juiinent : quovum fides mortuaett;

tl

quia in ipfis vetus homo nimium vivit. Non

lum 1

credunt eo, quo par eít, modo; quia no-

lunt: & ideo nolunt; quia facere renuunt,

":;0

Ts fUb

quod agendum fciunt.

Libere dubitant, ut

"t5 Quad t

E

fttm n

liberius agant: timent illuftrari , quia hor-

rent emendari.

Sanari quidem orant, ita

"tf t

tamen, ut exaudiri timeant: querere fe fin-

"o tdeida

Er en!

" fir

ouht, quod invenire non cupiunt.

orum emmnuium cauíà appetitionum rebel-

"H L i

lio ; enataque inde mentis corruptio eft. Si-

Ht

cut enim auctore Aupuílino Serm. 237. de

'ar;;f:!:u Qttày, (

tempore, difficileefrs ut male vivat, qui bene credit

Bo T

Mà

"

De fide viva.

449

in D. li "

ita vix poffibile eft, ut bene credat, qui male

vivit.

Ex his patet, voluntatis perver/izaterm

ls i

[2

una cum intellectus o/fcuvitate hujus tam

j at

enormis, quam deploramus, difcrepanrise

Aitfetrt d

venenatam radicem effe.

X qui s

II. Porro primum, quod graffanti huic ma-

lo opponamus, antidotum ef(t fidelis divinee

X eb df

rea f

lucis ufüs, ac tumultuantis appetentie vi-

M

l

l

&rix coercitio. Hoc enim preidio exitiofze

m

——

ille mentis renebrz ex intelle&tu. fugabun-

Pufeto

m

tur; a voluntate vero noxium illud perver-

DrO

i

Dits dl

fionis periculum arcebitur.

Utraque autem

y, Inidie,

|

facultas aptior reddetur ad melius cognof-

cenda fidei noftre fcita aque in ufüum prom-

d fumm Dor

um

prius deducenda.

uem in finem plurimum

aysdm df

conducent illa, qu& Parte Z. Cap. /11. & E

de abufu gratie, & dominaute nobis appetitu

) e(äam iner C

f

fuerunt difputata. Ut proin plura de his ea-

qu

dem de re hic addere fupervacaneum fit.

| wriem

Alterum pellendo huic morbo remedium eít

(smortuid.

umv M

frequens exercitium actuum fidei circa pra-

&icas Relipionis nofítra materias ftatutis

ydo; qui?

r n

temporibus fedulo frequentandum, preci-

pue tunc, quando tepor aliquis irrepere aut

ere dubiur. !

focors rerum fpiritalium negligentia invale-

i, Q^

ícre tentat; tunc enim omnino confultum

jdem 0^

erit, ut ardenti affectione dicamus: cvedo Do-

amine /

: quærae*:::

7

ropter tuam id atteflantis autbovitatem ,

qypiut

credo beatos e[fe, qui efuriuut, g fitiumt ju[flitiam:

petimontt

[

[

unicum vivtutis a&tum omtes amundi tbe|auvos im-

corrup!

vaen[uin excedeve. — Credo curam anima ; fiudium

ximtti

lino 9

jerfecliomis effe megotium. ommium. ma

Ee4

usice

;v-")

W

D

440

Pavs fUL Capuz I.

gl

jp r G

unice nece[farium , omnium utiliffimum.

Ckak

J m

vanitatem. vartatumn, C omma vanitatem effe,

g

W

It j OPm

veter amare DruM, &2 illi foli fervire.

Et

que alia his affinia fünt.

Ejusmodi enim af-

g p

fp r

fectus precipue frequentiores fi fint, fini-

p

?

jos £

ftras de fanctitate ideas facile depellent, ob-

jectas difficultates levi brachio vincent ; adeo-

o

igiis n

que impiam 1illam vitz a (ide diffenfionem

provide impedient. Zérzium contra hanc pe-

qeftit

t

ftem prefidium eít conceptum firini(ime

propofitum, temporario fubinde voto (ir-

smita as

Jas vis ho

ifnandum , coníuetas exercitationes facras

quavis die-ferventer , inteore , & conflauter ex-

d um dot

plendi: fine orgenfé eaque graviffima ratio-

EUY

ne illas runquam omittendi, nec differendi,

hus um findi

aut decurtandi; fed dettinatum bis fpiritus

r r

exercitlis

tempus facrofanétum habendi:

aol p

quidquid' eorum integritati defuerit, quam

EUFT

primum ac licuerit, füumma cum accuratione

t ts af

fupplendi. Etquamvis lechale non ett, gran-

Ti i r

1. r d

de ramen nobis ac majoris notz piaculum

fit, ob ftudia vel' alia quecunque negotia di-

"ais

&um hoc mentis decretum fcedifraga teme-

ia

T

ritate infringere.

Malediécta fit. illa-ícientia;

2 m

diris devotum fitillud negotium, que, vel

3. J

quod cum negle&u virtutis functionumque

Ea-

30 0

religiofarum acquiritur, aut perficitur.

AU h uaq

dem forte,qua montes Gelboe, involvantur;

u

nec vo: gratie coeletis, uec pulvia divin: be-

nedictionis verant fuper ea.

2.Regp 1. w 21

tl

U rv

e&terno anathemate feriatur illud ftudium:

cüm. di-

n omnem.c'm

]

At

)

«nigrum theta inurgtur illi actioni ,

APCD-

M

De fíde viva.

441

V, (

fp

endio rerum, que fpiritum concerrunt,;

.

M i

vacatur: 1

llud munus & officium, ille labor

' ] 'Ifl Jrf'r;,*jy& 'i,*

& curz , illa opera & folertie , quae cum de-

"J t

trimento pietatis obeuntur, vel adhibentur,

L0f [ üm,[tu

fücceflu careant, laude deftituantur , variis-

dedogn i

bus adverfis turbentur, impedian-

que cafi

Vs

tur, antiquentur.

Et profecto ( qua jufta

f ls

Numinis ultio eft) experientia tefte plerum-

V CORf hg

que fcientia illa, ob quam fané&titas negligi-

tpum ia

tur, defpe&ta virture , vel non acquiritur, ve

fibinde v

acquifita morbis denuo perditur, vel certe

trctaoms (

Dzus talis hominis doclrina ad promoven-

1 & atf

dam fuam gloriam nonutitut. Quid? quod

mirm. t

hic ipfe Dzus reliquis pariter occupationi-

J, rec if

bus cum fanétimonig prejudicio füfceptis;

num A ii

diverfis mirisque viisadveríari paudeat ? curn

lum hijedi:

ejus oculi pupillam laedar, qui iftis animae

dcrt, quim

profe&tum non prehabet. Hac ergo poena

m conaton

neetiam nos caltigemur, prafcripta occu-

qonel gre

pationes pie primas femper fibi curas vene

dicent.

uarío denique cum viva hec di-

notg picuit

ie t^

vinaque fides fingulare fiy munus cceli , illud

du t

ferventi prece & frequenti gemitu a Patre lu-

( d

minum eít exorandum , clamando nunc cum

illo ceco : Zorninge , ut videam / Luc. 18. v. 41.

ium, qu *

modo cum Apofítolis: adauge mobis fidem/

fundhonme

o

no aliqui

erficitr. ?

joan. 17. v. $*

ga quidem in re ma

errore ducuntur, dum judicant,

h

adüc mar-

g. InoV*

ylojm du

garitam non fecus, ac dona linguarum ; vati-

cinationum, lacrymarum, difcretionum no-

,MUT

!

flrum omnem conatum meritumque, exce-

: jlii h

;[EF |

dere.

que facile careaut,

aüiOIli ]

C.HH« :

Quo fit, ut illaz

[z

-

ac

»

[

p

l

442

Pars Ill Caput I.

m i

acgratia patrandi prodipia.

Mirantur qui-

dem heroicam hanc & practicam in Sanétis

:g;Hieron?"

[

fidem: optarent & illi eadem beari: cupe-

j

que

rent & ipli ejusmodi magnis illuftrationibus

g m

*

ditari ; & interim complicatis defides brachiis

g

inp i

otiofi perítant; miraculum e ccrlo fperantes,

j

.V]' 29;/

ac eemulantes illum pigrum, qui a/[condut ma-

at

l

Nv J

mquim [uam [ub afcella, quemque morbida feg-

* m f

nisanimi defideria occidunt. Prov. 1 9. v. 24. & cap.

ypett ht

ir. v. 24. Inftandum, conandum, laboran-

gin, i

dum eft, coclique fores ingenti cum fiducia

qj, o

ulfande; nam (quod Chriíti promiffum eft)

qunum m

dabit Pater de calo [prritum bonum petentibus [e.

um od

Luc. 11. v, 13- His tribus preefidis muniti,

1

|

At tOn

geminum illud, quod perfequimur, malum

vendi m d

facile depellemus, nempe oPfcuritatem intel-

m IOT

lectus, & perverfitatem voluntatis, que tum

ob fublarionem illuftrationum, tum ob re-

(1

bellionem appetitusm enormis illius, qua fi-

dem inter vitamque intercedir, diffenfionis

trifte principium funt. Ea igitur inpoíterum

TNEAMLON

memorie commenpdata, in coníuetudinem

Secus timeamus, ne

TO

diligenter deducamus.

VT U

nobis fides nof!ra , que debuerat effe fcala

ad celum, fiat precipitium ad orcum. — Ti-

um f&

me, quicunque hzc legis, ne idem ipfe Ser-

|

m

t um

vator , qui olim illi ceeco dixerat: vade, fides

i l i

zua te falvum fecit ; Marc. 10. v. $2. etiam tibi

aliquando denuntiet: ;fo, fides tua te. damua-

Wt v

vit.

8 m d

Nam (ut ait Aupuítinus Serm. 38. de

tempore) Chrif/iami gominis uon facit fola dignitas

pf

'

FUi

Chrifliamum uilque prodeft, quod Cbriffianus va-

'

ceris

* tl

it]

De fide viva.

443

1 'Mimtur:.i

ceris momize, fi boc non oflendas 1m opere.

Et

m

1

i&i

AR D] s

hinc Hieronymus (Dialog. adverfusLuciferianos;)

bac verirate. perculfüs, füpplici

emitu ex-

7

um illis duo-

At

4

clamat : o Chrifie Jesu ! smemuui te o

Jf

Lecelo

bus cecis dixiffe : fecundum fiden: veftram fíat vo-

lis. Matth. 9. v. 29. 74b Domie ! banc vocem iuam

l

(li

[

M

ego audi

ve nolo: fiat tibi facundum fidem tuam ; fi

A

YU moti

AR

1

em memn fat mibi, pevibo.

i 5.m4,&£

enim fecundum i.

O! Superi! fi hec H

jeronymus, ille fidei de-

tndm, ls

fenfor, columen & exemplar; quid nos elo-

n um

qui, ac perrtimefcere par eft: nos, inquam,

D roni

l

quor

um mores praética fidei negario funt?

M

Da ergo,

o fanctitatis amator Dzus! ut al-

preliis r

latis ration

ibus convicti, ipfa deinceps vi-

PTR mz!t'f

vendi norma oítendamus, nos vere crede

ia i

re, eminenrem virtutis excellentiam effe.

at que um

; n d re

Qp TM

silis, que

Yf

DE

j ifenfts

nor npolene

TIMORE MALORUM A NOBIS INCUR-

confoenudta

RENDORUM, NISI ACQUIRENDAE

g um

VIRTUTI SOLIDAE STUDEAMUS.

buera li

ete&am fidei noftre a moribus difcre-

glorun. ?

m

D

pantiam naturali nexu confequitur fa-

lorum noftro capiti

yerit: i

lubris quidam timor ma

TAU Cl';.'cvm:

:

impendentium , nifi no

xiam hanc diffenfio-

|

nem e medio

fuftulerimus ,

& Oomni,

PUL

|

quem perfe&ionis eminentia requirit, co-

TT UM

natu eidem obtinendae incubuerimus. Quam

jf

efficax incitamentum hic metus fit ad hoc

)m:üd—f*l'

Ti

ipfüm

p

444

Pars IIl Caput 1I.

iAf

y,Io

ipfüm veluntati perfuadendum, inde patet,

,puie

quod ipfe Dzus 1n facris paginis paflim ti-

more mali nos incitet ad amorem boni,

, Q

"m2

hec enim animi motio nobis addere folet

alas , queis pernicius ad fanctitudinis cul-

r m

men evolemus. Duo igitur illius fovendi

, n

füppedito argumenta.

Primum eít rigor

j n

reddendz rationis. //erum eft. periculum

at g.

perdendz íalutis, ni(i comparandz virtuti

j icformidin

folida nos ftrenue impendamus.

gt

g t

. I

ao uml il

ETU

Pigov veddende vationis.

vilore enia

s quadruplici ex capite terribilis erit,

vonemit, u

I.I

nempe r. ob previum in obitu ango-

ir, ( u u

rem; 2. ob rigidi(fimum Judicis examen, 3. ob

h Lt

graviffimam teflium authoritatem , 4. deai-

ss nemator

que ob irrrevocabilis fententiz feveritatem.

1;7&'srælï€a :Qä

Adangorem quodattinet,fümmum huncfore,

j

varia facri Codicis monimenta declarant,

A

y

Nam Villicus ille, qui diffipavit boza Domi-

A d

"i[ui: Luc. 16. v. 1. Servus ille, qui acctp-

N

od t

1un talentum abiens: abfcondit in tevva: Matth.

At r

il

N

25.v. 25. Virgines ille, que oleum in vafis

URU

Juis babere uoluevuut , ( Gregorius Magnus hom.

M;

Bäkhnïzr

11. in Evang. ) figura füunt animz ad acqui-

PT

j

"t d

rendam fan&itatem infignibus a Dzo prafi-

* n

diis in(tru&z; fed que vecordi incuria iis-

Mitat ha.

dem vel non eft ufa, vel omnino abufa. Som

';a'. Xihilumïnus'

non Lotevis villicave : Luc. 1 6. v. 1. tollite ab eo ta-

: OM

leumuim Matth. 2 s. v. 2 g. clauja efl januat me[cio

vo$

* ii

ÓV ]

JDe fimore malorum €2c,

445

mdu"f) ind

d

vo, Matth. 2 5. v. 10. & 12. prenuntia ronitrua

Bo

funt & triftes prodromi fulminantis illius

LE

fententiz , qua vindex Numen

rebelles

TOU ls i

ejusmodi mentes cum tempore feriet. Il-

1. il Ü

le pavor nequam Viliici, illa anxietas feg-

X i i

nis Servi, dolor ille fatuarum quinque Vir-

Ti d Iiz;»

ginum, quem memorata hzc fulgura eisdem

TR [ i

crearunt, image funt horrendz illius angu-

COU «

ftig ac formidinis, qua tales füb morcem

QOUTUS,

ob neglectui habitam perfe&tiorem vitam acri-

Turbulenta illa con(ter-

ter torquebuntur

natio impii Balthaffaris, dum vifis digitis

MlM

|

quafi iamus [cribemtis im [upevfire pavwetis ,

l

pallore exanimata facie, totis artubus ita

I ts en

contremuit, u compages vezum ejus folveren-

TOE

zuv, Q9 genua ejus ad — fe invicem collideventuv ;

djttumd 4 0

Dan. $.v. 4. & 6. hec, inquam, facrilegi

[en, .a

regis coníternatio non ni(i umbratile przlu-

ie feveritattm

dium & preí2ga folum fcena eft tremendz

mumbuncfo

illius perturbationis, qua etiam tales olim

en dechrzt

moribundiin pcenam tam projedi tot lu-

ii hn D

minum virtutisque defpicatus, adhuc ante

judicium previa carnificina clam

omnibus

ile, i i*

)

/

latenter excruciabuntur.

Dico : clam &5 la-

i :

SF

zenter; nam (ut nonnulli Do&orum opinan-

ue um d2

tur) folus Balthaffar vidit myfticam manum

yit ngïu'ï'

ii 2

i

[

illam , necis decretum occultis cara&teribus

parieti infcribentem ; omnium reliquorum,

hao ?

( i P

qui aderant vifum mirabile oftentum fugie-

of

m

bat.

nino 2

Nihilominus ex ejus trepidacione, vul-

tus pallore, elatisque, in quos erumpe:-

ur

" !gi*!!e '

bat, clamoribus facile coüegcmnï.

»

T

li jd

aii

C,ï'l

; ho

1*5

poinm

446

Pars IHHI. Caput 1.

n

et

aliquid prorfus horrificum .confpexiífe. Hoc

*Cll i

T

Qu UP

ipfum ferme ejusmodi

prodigis gratia-

rum nepotibus & fan&imonie oforibus ad

ii

,mat, 0

extrema deductis evenire confüevit.

HIFI

u m

equidem foli mentis obtutu intuentur Ne-

mefis dextetam coztra fe fcribentem amaritudi-

g nati

stini t

U: Job. 13. v. 26.. qug intus in talium ani-

guiytt p

mis procella fzviat, praefentes quidem latet;

fed tamen turbidi oculorum ni&us, frontis

grditntt r

J. Nilomin

füdor, membrorum tremor, aliaue oris indi-

cia internum timorem, triftitiam, horrorem,

as nfoprm

quo tunc miferi percelluntur, abunde ad(lan-

fLonbr lts

fituis 1n ednt

tibus produnt, & elingai facundia divulgant.

l

^

Longum texere catalogum liceret illorum,

Jl fv

!

U

etiam Religioforum, quos neglecta perfedtio,

enimvero ferejs

VT

DIj

^

i

")

fpreti inftin&tus, ac reddendze propterea ra-

tionis rigor in ultimo agone ita anxios ha-

um Miäfäb

ll

buit, ut non razo a defperatione proximi ab-

taje Miercor

fuerint.

Némpe caleítes hi motus, queisad

] 1o:cu;abir l

)

fan&itatem impellimur, illarum fibi delpe-

yains

l

&um vindici moríu hoc potiffimtim tempo-

re uleifci folent. DeS. Hilarione narrat Hie-

ronymuUs in ejus vita, eum letho proximum

LT

ac fututz fords folicitum tremula voce ex-

(l

clamaíle: e

gredeve, quid times ?. egredeve anina

VM p

mea, quid dubitas

feptuaginta prope annis feroi-

il 1l

ll

l

füi Chriflo, Q9 -mortem. times? Superi! fi hec

ii

)

Hilarion , illud fan&imoniz fpeculum, &

Y

d)

quidem poít transa&tos in pcenitentiw pa-

H

) m

lzíira feptuaginta annos

,

quid nos pecca-

tores fentire par eít: fiille, fato vicinus;

4 Ilgldf"ïlus )

LC

faluti füz tantopere timuit? fiis, inftantis

j th ] mquim

ju-

"

De timore analorum &9c.

447

[

'

'

judicii afperitate perterritus, adeo contre-

Md

J 4

muit: quid ergo non metuant illi gratia-

DT

rum deco&tores, qui.ad fanQius vitz ge-

t Cf

nus vocati, obdurantes corda fua, teporis

li in[um

IN

u

T1j

limo toti & femper infixi heferunt? O quam

timida mentis egritudine , quam perturba-

À

W5 1nt

ta animi ?ntemperie morituri coflictabuntur!

m

($ Qu

um n

]

o quantopere przvius hic argor exafpera-

bit reddendz rationis rigorem.

h g!izucorxs:ï

(

Ii. Nihilominus antecedens hic metus ani-

AAmm

]

Wif

ma, in füpremo conflictu conítitute , folum

112

l

eít umbra illius pavoris, quem colles eter-

J

nitatis, in eandem conjicient tunc, quando

] CC

lil

illi fevero tribunali judicanda fi(etur. Hic

Ü

[

enimvero ferale fe theatrum pandet; ubi fe-

? Dropt

f:' L"AJ

I

veritas, anguília, & terror principem per-

TT

Íonam fuftinebunt. Ubi fola Juftitia ; nulla

]^

proximi

comite Mifericordia, ultrici doiminatu foli-

i quest

um Ooccupabir, flammeamque macharam

m (b deit

omnium potens rorabit. Ubi Judex erit, qui

um t

40n eff pevonarum acceptor, Dzus: Ad. 1o. v.

)ne D

34. qui mec favore prevenitur, nec qmfevatione

ho ptofit

fiettitur , mec pecunia. corrumpituy , mec Jatisfa-

amuh v

&ione imitigatur : ( huguft. l. 3. de Symb. cap. $.)

cui omne claufum pauditmr , omue occultum ve-

t

il

velatur, ommuia ob[cura clavefcumt ; cui ipfum

PJ

upef

x

filentium confitetur , &g aneus fiue voce loquitur.

(Chryf. hom. 33. in Joannem.). Et hic (contre-

; u

'

mi(ce o terra! ) hic fapientiffimus, inexora-

yeitt

Qu

od X

bilis; rigidiffimus ; & per hanc ipfam virtu-

tis negle&ionem vehementer irritatus |u-

j

L

*

dex, hic, inquam, judicio coufencei

; W)

f

445

Pars H/I. Caput 1I.

,js,nel

Jerem. 2. v. 3$. o infidelis anima! hic arguet

j p

z6 , $g flatuet contra faciem tuam , Pfal, 49.. v,

j a O

ar. CunGla, que egifHi, adducens in judicium:

:

Eccle. 12. v. 14.

a u

Ic dati acceptique accura.

»raororm d

tum fubducet calculum, refiduique debiti

$

g,

meditaram. inibit computationem.

Is hune

n d

in finem, füblato ab oculis velo, univerfos vi-

sinr, Q

te ruz annales , omnemque pratiarum , queis

abufà es, feriem velut intabula depi&tam, im-

; giten d

As on

miffo divinitus radio, fub uno afpectu ponert,

uuico junctimintuitu ac minutatim perviden-

z;inqu lt

Ts immzin.

dum Nam cognitio Dzr (docenteApoftolo:.

Cor. 4. v.$.) iuisninabit ab[condita tenebravum; tg

Rto u u

apandenr;on

Tuunife

ht conflia covdium.

Quin imo pe-

ijundis, u

uetrabilior omm gladio ancipiti pertinget ufque ad

divifiogin anime g Jpivitus, compagum €9. sme-

Jquzmm a

dullavu u Heb. 4. v. 12. Divinus ille zuteztiopum

at non lum

ac cogitaricnum difcreior oculus ibid. perfe&tam

A4, Q Muj

a2 tnns,

confcientie anatomen (ad quam Paulus fua

locutione allufiffe videtur) repente in i&tu

nl

oculi inflituet.

anmy. & j

Quemadmodum enim me-

dica manus artifici cultro in qualibet corpo-

3 ( g

ris parte minimas etiam fibras ita novir fe-

TRX g,

jungere, ut fingule valeanr acute diftingui;

ROL

ia quoque /eratens rfenes Q9 corda. Domiuus,

E

Apoc. z. v. 23. in hac inquifitione, anatormica

TM

luce, fecretiffima quesque deteget. lafinitee

UT

Sapientice fuüze radiis omnes animee facultates;

Qu

facultatum operationes, operationum defe-

Ht

&tus, defectuum multitudinem rnalitiamque

il Mj

fingillatim diffecabit.

Omnes perfeétionis

LU

Obtinenhdæ,&. pietatis exercendae occáfiones;

"t r

1m-

ul

[

De timore. malorum £gc.

449

LN

impulfüs, remedia articulatim difcriminabit,

n]lldm ! Pfl], q?

nobísque particulatim internofcenda objiciet.

LUE M

Quod tempus oblivione tumulavit: quod

,accgpzique "

corrupta natura ut fcrupulos explofit: quod

LT

moderatorum indulgentia, ufus fzeculi, turba

Wt0tp,

negotiorum , & mens a corde feducta immi-

Mil

nuit, excufavit, abíolvit; id omne in apricum

U p

perducetur, &qua trutina examinandum.

Ui la,

Nunc quidem conícientia noftra fimilis eft

volumini in orbem circumacto ; complicato-

odl

MUU

que, in quo litere fyllabaeque non nifi con-

fuíe, fummatim & fine ordine videntur. At

m

1

iil

vero tunc; ubi hic liberexplicabitur, & palam

expandetur , omnis vita hiftoria, fuis veftita

, Qu in;o;:

J

j

adjunctis, uno cenípectu diftincte legetur.

jl A

Q

rm;ag/////gfm

O qua rerum monítra tunc in oculos incur-

AUMT

E

rent! non folum piacula tum propria tum

ii pf

aliena, quz nunquam confeffi fuimus: non

folum omiffiones, gravesque in explendis

ym Payls [

eute n

muneribus neglectiones, de quibus nunquam

cogitavimus: íed ip(e etiam virtutes, bo-

dlum enm d

naque (ut credebantur) opera pudori no-

quahba Y

bis terrorique erunt.

Heu! illo lucidiffimo

u t 0

meridie, quando Sol juflitiee in. Libre figno

geue d.

fuum illud rerribile folítitium | celebrabit,

i eri D

(prafagiente id nobis 1íaia) quaf? paunus imen-

none, tutt

[

firuate, univerfa juflitie uoffre apparebunt.

j

fa. 64. v. 6. Quosfructus dignos judicabamus;

at

qui etherez illi meníze inferrentur , agnofce-

suimn

mus fuifle f/cus malas, mala$ valde, Jerem. 24 v.

p d

3. botros amanyimq;, uvas fellis, Deut. .32. v. 32.

n P"ff'ïm

non premio coronanda, íed fuplicio cafti-

quit o»ï;

gan-

D

4jo

Pars I].. Caput I1.

yign i

anda. Nam, ut actio aliqua habeatur fimpli-

citer bona, & corong immortalis meritoria,

gt

quatuor conditiones requiruntur» fcilicet

,j

PUL

ut ipfa res, qua fic: modus, quo fit: vazio,

ex qua fit: & //zis, ob quem fit, bona f(int

gj

& honefíta: harum vel unica (i defecerit,

dim d

jam omnis ut manca rejicietur. Irrepens ali-

r 1mpt

quis tepor,finiftra quaedam actio, unica amo-

j d fb

ris proprii particula mox omnia corrumpit;

a k

& illud, quod alias mercedis materia foret,

z x d

noxia metamorphoíi in caftigationis caufam

af hd

convertitur.Vide dicta p. 1.c, 1. 9. 2. Num. 1. Jam

woe f o

vero ad hanc regulam fi operationes noítras

gotrodis Vi

examinaverimus; ah! fo:te vix ullam omni

nan, errore

expertem n&vo reperiemus.

Ita eft, ( ait

dcedrlicin

Gregorius Magnus Lib. ;. Moral. c, 6. ) zpfa

gue dipicm

juflitia noftva , ad examen divine uflitie dedu-

;g!Z(I(O tfore

&a, injuflitia evit; g Jordebit. im diflritlione

——

OOU

Nux

Sudicis , .quod im cfhmatione fulget opevantis.

O Superi quod putabamus effe divine glo-

8 ul

rie zelum , videbimus fuiffe proprie laudis

tad amtis

ftudium, cui tribuebamus prudentie, fortitu-

1 m D

dinis, & temperantie meritum , convince-

d

&t

mur fuiffe fimulationis, pertinatie , & for-

80 truig,

ditiei vitium: quod difcretionis, juítitiee, cha-

TU m x

ritatis pallio obteximus, detracta nunc larva;

A g

cuticule curam, ultionem, fenfus illecebram

OU r

fuiffe palam omnibus conftabit. Verbo: atto-

';W'iem eu

niti confpiciemus, illas ipías actiones noftras,

;m:luxumzemm

ob quas toties nobis vane complacuimus, in

quibus omnis fpei anchoram folidavimus,

æïan&ïmömrh-

-;,;?m &

non nifi paleas fuiffe, piaculari rogo luítran-

as5

Vi

1

iv ]

- De timove malorum $9.

451

t nyt

4

]

das; & quidem id eas fuiffe non fine mali-

tlien

tiofo defpectu tot celi favorum , quibus illae

QU

tam facile ad füperni actus celfitatem füubli-

4 Qu

mari ; nos vero ad perfectionem eniti potuif-

LLTT

femus ; & dequorumomnium contemptu fe-

Ut ( n

"

veriffima tunc ratio exipetur. Nunc quidem

detur, [

!

A

futurorum improvidi

tot

illuftrationum;

WEOTIR

quibus ad fuüblimiorem fànctimonise gra-

LUQDI u

dum evadere licuiffet, irreparabilem jactu-

Cb ml

ram flocci pendimus, & veluti rem nibili

liib at

cum rifü explodimus, At vero o quam alia

s fadug

menre fenía fovebimus! quando candela

«

Qpritrsa

mortualis vicinzque eeterniraris fplendore il-

TEU

ï

.A.i

luftrati, erroremque dedoécti , coram irritato

l

u Idj

Judice de hac ipía ceeleítium luminum virtu-

Mil £ &) l/

tisque defpicientia caufam dicere cogemur.

he Mia i

O quanto terrore percellemur! dum aures

hu djrid

noftras illatonitruaattonabunt : zwmera, pon-

!

deva, divide.

Numera gratias, tibi per vitae

fipt dj

fc diine 9

curfüm conceffas; .... heu! quam ingens

earum eít cumulus.

.Pondera Sanctuarii bi-

ropri li

yinte

lance earundem pretium;

125 aladieTn cetbls

un, Qu2

mabile eft ac infinirum. — Divide jam illarum

ufüm ab earundem abufu; ... proh! quan-

Ti

Yisjl iuæ:ïL

tum hic illam excedit.

Combina illum au-

veda nl

Xiliorum ram ingentem numerum cum eo-

fafisit

rundem tam vecordi neglectu: compone il-

ht Verbo:le::v!

lam eorundem excellentem adeo dignitatem

cumipíorum tam prortervo contemptu: com-

sa&ionesnmt:s»

onpa

muäi

para fanctitudinem, quam acquirere potuif-

um i

íes, cum ea, quam poflides; & edic jam, qui

dici fisrefponfurus? ..

iítatibi e'xprobraturQJu

2

1€

juitog m

T n

452

- Pavs II Caput L.

confut

g

Hic modo paulum fübfifte, & refponfüm

m

ijends

]

precogita.

Simul tamen memineris, quia

U

;;ällml Fl

illo rerum articulo nulle proderunt excufa-

4l f X

tiones.

Nam velut. umbra, admorta |luce;

af

momento diffupient omnes illi fallaces obten-

tus, fpecioía nomina inanesque fuci, quibus

ia t

1L154V.Ul |

tam ingratam tot inftinctuum perfectionisque

vtb t chnl

contemtionem hactenus colorabas.

Nulle

T

proficient lacrim& & preces; quia ibi zozeriz

zempus mi[evendi. Pfal. 101.v. 14. Nulla deni-

zta;quæcredn l

g ho

r

que füppetent effugia.

Nam te Jufhitia Drt

fücut morte$, ejusque judicia velut aPyffus mul-

i pj

2 circumvallabunt.

asinds, D

Pfal. 35. v. . Equidem

"

!0

tunc pro obtinenda vel unica, licet minima,

sl Mi

l

ii Duopra

coelefti motione mille regna, omnes mundi

thefauros large prodigeres; nec tamen obti-

sf, du

nebis.

f od fl

Praterea luítrici carceris cruciatus

plures annos libenrer tolerares, fi his veluni-

yts u n

cam mercari liceret; & non licebit.

Etiam

t (odioes n

tu cum illaanima cafIo gemitu exclamabis: o

itm uoni, qi

a inem t

f vel. borula davetur ^. & non dabitur;. quia

Ál

fugc Tempus wonm erit amplius.

Apoc, 10. V. 7.

B

Mi

ten n

j

m

Nempe dum habuifti, iis uti noluifti nunc

n

i

EEE

reciprocante paena, cum uti velles, iisdem

&i Lioftg

j

te privatum gemes. Et hoc eftillud punctum,

ii

M

quod inter alia judicii hujus & examinis fe-

"

Petun

veritatem tantopere aggravabit , negleéta íci-

tf (

licec tam mulüuplex gratia, & fpreta, quaz

tam facile acquiri poterat, celfior virtus.

T

05 lrmay,

IIl. At vero ingens hisomnibus pondusac

ii

momentum addent gemini teítes omni exce-

ptione majores, qui adverfum te, ab omni-

Lïzäxzmnum fhtü

us

Af hommm

|

!l

45

De timove maloru?n €zc.

s

bus dereli&tum, confürgent, fuoque fuftra-

g

io rigorem reddende rationis immenfum

Dd

exafperabunt, /;4es videlicet. & Cozfcientia.

il

Hi enim fünt zZ; /;/ri , qui tefte Apocalyptico

vll

Vate ;2 con[pe&u tbvont aperientur, €7 ex qui-

SQ f i

bus mortui [céundum opera. 1pforum. judicabun-

p

tur.

Apoc. 20. v. 12. lta eít, o mifer! fides

s. Nà

tua te accufabit ut chriftianum: confcientia,

5 Qul

rationi fociata, ut hominem.

Illa oftendet

iu. Nl

dogmata, quz credidifti: hec exhibebit pree-

m tht

fidia;, qua babuifti.

llla clamabit: 4ebuzfes;

rettifr

hzc dicer: potuiffos fieri fanctus, & quidem

Debuif[es ob veritates, quas

T

magnus fanétus.

4, lt m

cognovilli: porw[fes ob adjumenta, queis

y OTmnts n

abundafti.

Debuiffis ob conditionem ftatus

Ve men od

Religiofi , dignitatem Sacerdotii , excelfita-

Qers Cs

tem officii, quod geffifti: poruies ob innu-

li velun

meras pratias hunc in finem tibi conceffas ,

i. Brr

ob varias occafiones exercendi virtutes, ob

exdhmabis

tot aliorum exempla, qui ejusdem tecum

conditionis in eodem tuo munere & loco

qubiuts (

magnam fanctitatem funt adepti. Verbo: de-

Àp, 10 u

nouli;

buiffes , & porui,

/fe

s ad magnum folidee virtutis

gradum eniti.

Id non folum fdes tua & jun-

vells,

ilud p

é&a rationi cozfcient:a ceftabuntur: fed eter-

T

&

mj

nus quoque trium Perfonarum Senatus divi-

U

"u

na fententia confirmabit. O quanta igitur tua

n neU!Ex

&l

f

confufio tunc erit, quando ipfus de rei veri-

tate conviétus, lacrimanti gemitu fateri co-

fiorritià

jl

nibus p

geris, te his omnibus infüper habitis ramen

vix effe chriítianum mediocriter bonum: te

fo

"

j

effe illum agrum hominis pigri, quem reple-

li

3

verunt

)

m i

454

Pars II.. Caput 17

"

guee

verunt uvitice:

Brov. 24.v.

1. illam vzueam vi.

m

inm

f U

ri ftulti, que ex[petata , ut facewt uvqs, fecit

]E[ l

labrufcas z 1a. $. v. 24. llam Evangelii f/cu/zeam,

U!d

d

mapn.

Luc. 15. v. 7. qu& fua (terilitate omnem Patris-

g rtimonte

O

familias fpem curamque tot annis lufit

m (Concili n

mifella anima; quantus tremor te occupabit ;

n,prem&r

cum videbis; rem in eo jam effe, ut beftiis

sifi ] d

conculcanda relinquaris :

fepto &, maceria

muf h j

priveris, ac vindice ferro excifa, in ionem

om.f l

UL

cremanda conjiciaris? cum fenties adver-

j mm

li

I

fum te armari omnuein cveatuvam ad lel'/OJZC'IH'

alimfi, Dat.

Sapoc a V

18

nempe Angelum cuüodem,

n

11'51(,0

ii

TUFLUT

cujus monita fprevifti:

beatos Calites,

'fW? t !

quorum exempla derifili; Matrem Virs

W n f

ginem, cujus parrocinium neglexifti; reffr-

-

/

vrnim lt

quonium veddeute Z/J/Zï con[rientia tua. . Rom 2. v,

1;. Cum cernes, ipfam quoque Mifericor-

nqu,u T.

fnrit

diam , quc tamen haéctenus te intra chariretis

1

fuz viícera tam tenere

l[

n

fovit cum, inquam,

h

cernes Mifericordiam, te a tribunali Juftitize

AU2

lM

JfU

hh

Inii

ad ejus clemenrie thronum confugientem,

!

W l

averío vultu repellere, ultrices paenas expo-

fcere, hancque gratiarum virtutisque negle-

atrtrm n

&mnem tibl exprobrando, atrum contra te

d

tl

fufïlamum ferre.

J U

"m

A

l

k

j

IV. Denique o quam terribili conflerna-

[

1

-

tione percellerls, cum confpmes /zm:z,]zmn;

/HH, W h n

dierum , [édenteim in tbrono fl(zmmæ ignis , cg fhu-

ln

vium igneum cgvcdze/ztmz a facie ejus. Dan. 7. v

hu Ms T

$& 1o. Quando eum audies inter tonitrua

(Wn T !

& fulgura /oquentem tibi judicia fua, Jerem. x,

MUETA

v« 16, àc caclum & terram velut teftes fug

Witm

n n-

æqulta.,

-

1

JDe timove 1nalovum egec.

455

lm

:

wm| &quitatis contra te evocantem , dicendo : ju-

jimt

n

dicate intev ine eg vineam meam /. quid amplius

V

faceve debui , & non feci ? 16. s. v. 4. En! o in-

tomm

h

grate! vocavi t ad magnam perfectionem fub-

It l (

limemque (anc&timoniz gradum 5 & reruiffz.

Nrfea

Prov. 1. v.24. Contuli in te eratias meo fan-

nefe,

uine partas, pretio & numero infinitas; &

ho ( o

contempfifti. 72 charvitate perperua. dilexi 1e;

r n i

Jerem. 3 1. v. 3. quaft pupillam oculi cuffodroi te :

n (nte

Deut. 32. v. 6. portavi te i i 1neo , ficut porta-

TT

ve folet mutvix infantulum [uum ; Num. 11. v. 12.

vim od

& recalcitvafli, Deut. 32. v. 15. veddendo mala

j (s

pro bonis , €g odium pro dileClione, Pfal. ro$. v.

Mten Y

g. bec fecifli, €y tacui: Pfal. 49. v. 21. tot an-

wl 4f

nis fJui, patiens fu. NV erum nunc tandem

i, Md w

ficu£. pavturieus loquav , diffipabo, ey' abforbebo

ne Miericor-

fimul z. Y a. 4 1. v. v4. Poc die ultiouis mee , ibid.

Vr dhanmitt

34. v. 8.effundam [uper te. indignatiogem meaum ,

omnuem ivam fuvovis mei. Soph.3.v.8. Dicam

m Inqua

u z

miniftris juftitiz mez : zol/ite ab eo 1alentum;

e? inutilem feroum ejicite 12 teuebvas. exteviores j

onfügent

Matth. 25. v. 26, & 30. ut ibi ultricibus flam-

yponas d

wrsqut

mis expiet tam vecordem virtutis folidz neg-

le&um. : Quis ad hzcjam tibi fenfüs? oazi-

um NU

ma tepida^ (exclamat Bernardus ) ff non tofa

mente expevgi[cevis , h non tvemit ad boc tonitvu

iil od

zam tvemendum , vere mon dorinis , fed mortua

wi'.'iïs ii

e. In Cant. Serm. 21.. JVamn quid tam pavendum*

n. igllfï: Ü

( pergit mellifuus Abbas Serm. in Píal, qui ba-

j qu. :

bitat, ) quid tam plemum anxietatis & vebemen-

j

ziffmee folicitudimis excogitari poteft , quam qudi-

i n

]

1

candum adflave illi tervifico tribunali, & irre-

(Clut g^

Ffa4

vocds

gq&x*'fr

jir m

456

Pars IIl Caput. IT.

J

vocabilem ex[pe&ave a tam diffrifo STudice fin-

gentiam * An non ergo veriffimum eft, illum

j perd

reddendz rationis diem , quo a Dro in jus

rapiemur, omnino terribilem fore tum ob

ass r *

modi cæleüjün

previum angorem, judicisque examen: tum

D ib

obteftium authoritatem, fententizque feveri-

yrii; hm

tatem. O Dzus! cujus iree nemo vefiflere po-

a, renend

zefl , Job. 9. v. 13. Q9 zn cujus oculis omnia 2uda

Junt, gg'apertas Hebr. 4. v. 15. quid faciam cum

i ii

s hod p

furrexevis ad. qudicaudum ?. g , cum quefüeris ,

uid re[pondelo tibi * Job. 31. v. $4. Quis. fla-

:

sf vivunt 10

4

[

; ittur feuent

? comva judicrum. tuum? — Sap. 12. v. 12. Sa-

pieus covde es, €g' fovtis volove : quantus autem

ao a

ego [um ,. ut vefbondeam tibi, €9 loquar vevbis

t nempcdanrurah:l

3nei$ tecum ? Job.9. v. 4.& 14.. Ah ! celi zon

munt n Q

fuut mutnudi in con[peflu tuo , &5 in angelis vepe-

at r t

viflà pravitatem; Thom. Kemp.de imit. Chriftil. 3.

lunen crlioa

€. 14. quando magis mihi timendum eft illud

wunz rA

a tb ferr

fulmen : zoz imveniotua opera plena.. Apoc. 3. v.

z. inventns e miuus babent; Dan.g.v.27.pr&e

i d

H

fertim cum on juflificetur ip cen[pedu tuo

vlbpao, vt

Oui$ vivens. Pfal 141. v.2. Hinc merito pa-

v pelur,

vore €9. fremove conucutiuptur ommia offa mea ,

m Quim,

£2 expave[cit amima mea valde ; dum intonas fu-

i màn "

erv nme judicia tua Domine. De imit. Chrifti ibid.

Atim n

Nihilominus cum hic rigor reddendze olim

1003 hu dj

rationis de negle&ta perfe&tione potens inci-

tamentum fit ad eam toto nifü tendendi, am-

" pn o

1 i

plius confige timore tuo carnes meas , uta udi-

cii$ tui$ vehementius zimeam , Pfal. 118.v. 120.

Vil

f

€orumque a

hm

niam , mitigemque.

peritatem fangf?tigri vita przve-

t t

$. IL

Nl

H

'

J

J

JDe timove malovum .

457

IRUHU j th! !

S. II.

finigd

Á

'qUO d) l [

.Peviculum perdende [alutis.

It ts

I.

uamvis rigor reddendz rationis ejus-

Wt

modi cocleftium donorum & annexz

Qintaqel

fan&titatis decoctoribus ingens argumentum

L

trepidandi fit; nihilominus non minus effi-

H mi

i

j

!l

cax timendi , tremendiqueiisratio eft proba-

[i

bile illud perdendz falutis periculum, quod

"

$)u

incurrunt haud pauci, qui virtutis folidz

"'42;

l) k

incuriofi vivupnt. Probabilitas hujus difcri-

ipion)

minis nititur fequenti fundamento, quod

TEU

varia facrz Paginz locaomuino credibilered-

hr

dunt; nempe dantur aliqui, qui nifi fiant perfe-

k Alin

&i, erunt damnati: qui medium non habent:

Annglinpe

aut erunt fan&i, aut reprobi. Utrite percipiar,

iris Qul 3.

uberibus meam explico mentem. Supremus

vum elct

ille humanz fortis Arbiter Dzus aliquas füb-

in animas coelo afferere ftatuit, quafi (ut

fi, Apot.3J.

Tasm]

ita loquar ) disjunctive aliquem illis gloriz

qnpih

gradum affignando, nempe vel hunc fum-

yc meto)

mum, vel iftum medium, aut illum deni-

ia dj P

ue infimum; ita quidem, ut nifi pervene-

dun i?

ritad füblimem gradum gloriz A, decer-

ini, i

nat illis conferre medium gradum gloriz B;

& nifi etiam ad hunc eluctentur , eis defti-

reddendæ r |

ye poan

net infimum gradum gloriz C, non quidem

affe&u (ut ajunt) z/zmnitato: & ad infinitos

a tendei?

m , U?

ejusmodi gradus fefe extendente; intra cer-

Bu

tos , ampliores tamen, limites coar&tato.

Exempli'gratia Aeternum illud Ens ( noftro

ii vf

cogitandi modo ) itadifcurrit: fi Petrus con-

j

5

en-

458

Pars HI. Caput I7.

p n

fenferit omnibus gratiis a me ipfi tribuendis,

i jgfm e]EVZbO' C

dabo ipfi eminentem illam fedem gloriz A;

ex;(eïþn[em |

fi vero aliquibus folum, potioribus tamen ,

refponderit , beabo ipfüm altera illa inferio-

':;JU

:

nr, 100

em el'

ri fede gloriz B. Ejusmodi decreta in Dzo

exiftere, conítat ab inductione.

Wlv

n

Sic pluri-«

d7

mi Bestorum, (i omnibus femper auxiliis

jf

qen n

vquali fidelitate aufcultaffent, finullis un-

j li p Il

quam leves diffenfiffent; majoris nunc feli-

aol n t ;ve

citatis corona in calis redimiti fplenderent.

d ,-egno eel

quia humana fragilitate fuperati , fübinde

«; r al v

ejusmodi inftin&us fürda aure przterierunt,

4 Q]pD,f "

folio minus alto nuncinfident, fublimiore ga-

:

gm i Ut d

vifüri, niti fuis partibus falrem fübin incon-

st a«:"qu

ftantes defuiffent. Igitur hos Drus ita prede-

peninds poeno

ftinavitad excelfiorem vite immortalis thro«

vmdlum

F ODIefl

num, ut (imulad inferiorem eos admittere fta-

à

(UI'TI[HJUSH

tuerit, (iillum eminentiorem non fuerint affe-

f

lo

eli

cuti, Contra vero eademAeterna Mensaliquas

Ua eos

animas fpecialibus donis praveniendas,& quas

[il

peculiartamore z maibus fuis defcriptas,coram

Inai

Q

u

oculis [einper habet ; 1fa. 49. v. 1. has, inquam,;

li

D

ita definite vocat ad excelfüm hunc in indivi-

duo gradum plorie A, ut nifi ad hunc fingil-

latim gradum per excelfam pariter perfectio-

nem eluctati fuerint, ad nullum humiliorem

fint admittendi, Exempli gratia Trinitas illa

Sacrofanéta divino Senatusconíülto ita rem

d LX

(

M

definit: concedam Petro hanc determinatam

dl

Íeriem magnarum prorfus pratiarum, quibus

hl

L

fi bene ufus, huncN. f(ànctimonie apicem at-

Al W]J'Al

tigerig ad hoc.pariter N. beate vifionis culf

men

IT

lil "

l

|

De timore malorum €gc.

459

^

ts

men eundem elevabo. Quodfi vero, prodigae

B hii

DI

o

huic mez erga eum beneficentiz perfide re-

filtendo, excellentem hanc virtutem affequi

'terzi

T

/

temere neolexerit, non tantum illuftrem il-.

oj

lam beatitaris fedem ei negabo, fed fubtractis

Y f

I

infuper efficacioribus auxiliis eundem permit-

nyyt ay

tam labi in gravem noxam, huicque immori, .

a Ul s

ac pe'*n*e.

Et pro his ajo, medium non da-

s.

asmodi nifi fianr faucti ,

erunt reprobi:

D

UM

1

AW

p

tl

n5 6j

D

l

tales nifi in. vegno ccel

orum fuerint primi,

n , p

erunr nulli; hi nifi evadant perfecti, erunt

O.

damnari, Qvia Drvs eorum perfeverantiam

n

lm

finalem ira ao

folure annexuit huic altiori fan-

D (ibn j

M

lucta-

QHiaris orad«i ut fiad hunc non fuerint e

fs

ti,ob'negandas porentiores gratias nullum in-

4ll

(t«

feriorem alium fint obtenturi;ac ipfà demum

dl

(4lute ob committenda ab ipfis flagitia pri-

fuerintade-

vandi, Quod autem a&

quiffimum fapienfifiï-

fensdiqud

muimque illud Numen ejusmodi decretra de

us d

mortalium qm/fm(fam ab wterno formaverit

tj

divini Libri luculenta tappedirantargumenta.

has us

thaeus c. 13. v. 3. heec

3

Primum depromit Mat

anc inid

de Chriíto narrans; «t

»cans ]esus parvulum,

?02 dico

hx

flatuit eum ig me

dio corum, €9. dixit: an

e7 efficiamini ficut par -

jer o

volis: nifi comver[i fuevitis,

Id eft

; hunitt

vuli, nondutvabitis 12 vognum celovum.

i Ti

( ut inrerpretat

5

ur Lyranus in cap. 18. Matth. )

jj

ucvi

tis ab bac ambitione we[tva , €g

fl i

"

gifi converfi f

, imitantes ejus bumili-

qutem

efficiamini [icut pavvulus

H

sovadum

um t^

tatem : vifi vos [ublimem 1

Itum deinifffoni

7

epnt pey

riegit

acquifivevitis per labovem,

quem pueri ha

j. Enf

"TU

j

qaturam, non z'zz'r(zþz'fis ig vegnn celorui

non

jiam P

460

Pars III. Capus 1L.

n E

. non folum minatur Salvator , eos non fore

jWW

i S

m

TA

primos Re'igionis divine fi

niferos magnos-

ame

ve fanctos, fed ne quidem

j

lvos.

mes

]am fic:

g l (

Apoftoli fi his Chrifti monitis non aufcultaf-

qbi f

,jilit

fent, erernum periiffent; id enim clare figni-

p

[

ficant he voces: sifi efficiamini: non intrabi-

g hum

7i5.Non autem cclo exclufi fuiffent przcife

JIMWWTW

propter illam ambitionem, qua inter fe dif-

gl

ceptabant: quis iovum videretav effe. major;

gOt

hiec enim unanimi Interpretum fententia le-

thalis haud fuerat. Ergo coelefli patria exu-

J?iltTpïll.Hilm'f T

latíent ob neg!ectum celfiorem illum demif-

sidin at d

fionis gradum, ad quem (eéctandum peculiari

frmpé p

iníftinétu impellebantur. Non quidem ac fi

atj d.

folus hic defeétus fufficiens caufa fuiflet, da-

vfno, E Df

1

4

mnationis fulmen in eosdem intorquendi:

uj m d

fed quia Deus illorum beatitudinem huic de-

MWWQW:

terminato perfectionis pradui ita allipaverat,

Aifinmpi)]

ut fi illum confequi omiliflent, in gravia poft-

t [f d

modum lapíi, fempiternum interüffent.

Ex

Aut ia

quo abunde liquet, dari aliquos, qui nifi fiant

xJuni Ators Lib1

perfecti, erunt damnati; cum ex horum nu-

Bndcn

mero ipfi etiam principes chrifliange legis

VU wb

Magiítri ac precones fuerint.

Alterum 1d

) I hiny

aflerendi fundamentum eruitur ex illis Chri-

MO d g

fti; quibus Petrum ante ultimam ccenam allo-

cutus eft, verbis: // zoz lavero te , uon babebis

lo

: 'Ugmumm) tü

partem necum. joan.13.v.8. Nam ex una parte

hac oppofitio Petri dicentis : 767 lavaíis mibi

t lm

pedes i2 eterium:ibidem. omnium judicio mor-

i li

tiferi criminis limites non attipit. Ex altera

Va

vero parte Jesuu per has voces: nou batebis

'.«.:;

M

f2v-

Ri

i

JDe timore malorum tgc.

461

Pt? M

RUP

pavtem mecum , ipfam bearee eeternitatis jactu-

ram intentaffe , poít S. S. Auguítinum, & Ba-

AU

!

|

fiium autumant Salmeron, Lyranus, Simon

pilis HOMUM

de Catfia cum aliis. ( Salneron Tomo 9. Tra&t.7.

Ctin dj

in hunc verfum ; ubi fie: Dis veríis, INOA H.A-

muu * Big

BEBIS PARTEM MECUM , minatur Chri-

lfl

flus amuffionem vei tam defidevatze, quam efl eterna

h uitrid

felicitas , que metapborice dicitur pars [ree beve-

V if r

ditas, juxta illud P[almia: P-ARS MEA DE-

tun (

US IN AETERNUM. dliüi quiem eaem ver-

ts

Jg fic intevpvetautur : non evis particeps comoiclus

Ym lum

& confuetudimis mec: a 1neo te expellain. confor-

m p

110.

Fevum praflat priov iuteligentia, ut mine-

Von quin d

tur expulfionem de ceterme beatitudimis pavte, ut

lflb d

"dugufhnus, €g. Bafilius Sermone de D judicio

m iorged:

£X ponunt.,

Lyranus in idem cap. 13. Joannis fic

dem hi d-

commentatur : uia Chriffus volebat funpliciter boe

jainvert,

jfacere. (4d eff lavave pedes ) Petrus. de nece[fitate

Jalutis teuebatur fuflineve 5 alias feparandus a Je-

n yrvapol-

enfem. Bu

su, qui falus intevpvetatur. — Simon de Caffia de

s qui nl

Paffione Domini Salvatoris Lib.15.fol. 7 11. hac ha-

ex horum t

bec: Unde,cum dicitur, NON HABEBIS P.AR-

wrltine

l

|

3j

JEM MECUAM, idem efl ac: non evit. tua beati-

t Aenti

zudo mecum.) Ergo Petrus eterna felicitate

privatus, orco in preedam ceffiffet, nifi hoc

ireri?

m Clïmm [

fanctimonie obftaculum (illam ajo nimis hu-

milem repugnantiam) e medio fuftuliffet :

TL

merut Ü

nifi praeítantem illum caecae obedientize api-

cem confcendi(fet. Ergo funt, pro quibus me-

T

dium non datur: qui 1n calo, ni(i fint primi,

ij

erunt nulli.' Exemplo pariter nobis fit adole-

g, DP

fcensille; qui a Servatore noftro ad magna

);gs: N

l

ï.',',.»

d

an-

[

p n n

462

Pars 41 Caput. 1f

L

n d

fan&itatis culmen invitabatur his verbis: /ivis

ao oon G

pevfectus effe, vade, vende, quee babes,da pauperibus,

lhj

q dl

&$ veni fequere me. Nerum,cum JZis ille auditis,

, jiem f

contviflatus im verbo, abifet suevens, (evat enim

QUP ad que

Dabeus iultas poffeffrones ) circum[piciens |ssus,

spere foera

ait difcipulis fuis : zzuani difficile 1ales ia vegnum

D troibunt.

T LE

]

Pacilius eff camelum per fora-

T

mtei acus tranfire.. Matth, 19. v. 16. & feq. Marc,

J)f ,l'

l:

T. Q

10. v 21. & feq. Qua locutione, veítita carne

j

divini Patris Sapientia, fat aperte fignificabat,

TU Q

juvenem hunc, quamvis runc etiamnum in-

$

ij

W

nocentem , tamen ob contemptam, ad quam

h

a

vy

j

u

vocabatur, perfectionem in fümmo perden-

"

TUf

Jnï ;

14

de íàlutis periculo verfari.

]d enim fàt cla-

L

a, & Iu

n

[

re loquebantur illi Servatoris triílis obtutus

gemitusque; precipue vero illorum verbo-

) n

1777

rum: quamn difficile tales imtrabunt 5 facilius eff

1;

Aiter i

li

j

camelum rvaufire. Quid enim hec aliud quam

ancipitem & periculoíam illius animae for-

. Ngm:hb'. F

tem denorabant? Quin imo non de(unr Au-

1

piei

f

étores, qui illum omnino periiffe conrendant.

il a

Superi! Adolefcens hic coeli cupidiffimus

Ti

j

erat: quid faciam, ajebat, ut vitam cteruam

)

pereipiam ?. Quid adhuc fibi defit , folicite inter-

i

, |

ropabar.

Qiniia mandata a juventute fua cu-

id

z

l: x

Jiodierat: nula adhuc capitali noxa Supre-

tj d

mam Majeflatem offenderat: primam inno-

JUdy

Ü

U

centiz ftolam hucusque illibatam fervaverat;

Ti Mp

propterea zzzuitus eum |esus, etiam dilexerat,

iif

Nihilominus poítea, graviori fcelere conta-

amZP*xL

li

Trm ve

(l

minatus, credibiliter fempiternum interiit;

Qmin

vj

quiaad excelfiorem fanétimoniam appellatus;

tl

caele

1 udi reæ,i

l

De tünove malorum esc.

463

I

hl& ' bu

N

tbrd

cceleftibus monitis obíequi renuit.

Nempe

etiam pro hoc non dabatur medium; cuin

Qm

noluerit effe íanétus, probabiliter evafit re-

MW

probus.

Eadem fuerat fors illius Ephefio-

rum Épifcopi, ad quem Beatus Joannes fe-

i

quentia fcribere fuerat juffus: Pec dicit, qui

il

zeuet feptem [lellas i2 dexteva fua , qui ambu-

! Mreq Mil

lat in medio fejtcm camdelabvorum. | auveovum :

/cio opera tua 5 & uborem , €g patientiam tuaum,

u

€7 quia zon potes fufHineve-malos : quia odifli fa-

AU

&a-INicolaitarum , & fuflinuifli propter. momen

T0j m

meum , €g non defecifhi.

Sed baleo adver[uun te,

t

quod chavitatem tuam primam reliquifdi.

AMe-

&

mov effo iaque, uude excidevis: Q9 age peni-

tentiam , 69 prima opeva fac, fin autem, -

iltonme

l)

4io tibi, €9 movelo candelabvum tuwumn de loco

:

Juos mifi pemitentiam egevis. Apoc. 2. v. 1. & feq.

IU

i

Hsc Joannes illius Ecclefiee Pralato; & qui-

s

i anime f

dem juffu Numinis. Epiícopus hic (ut opi-

n defont d

natur Cornelius a Lapide in cap. 2. verfum 1.

n

Apoc. Joannis, ubi dicit, hanc opinionem effe com-

flcontendt

munem, cum pluribus aliis) S. Timotheus fue-

j aypiülid

vilom d

il

rat, dilectusille Paulidifcipulus. lllius odium,

quo vitia averfabatur: illius ardor, quo pro

, li

Dz gloria laborabat: illius patientia, qua ad-

T

verfitates amore fidei conítanter tolerabat,

Jioou X*

ejusmodi erant , ut ab ipfomet Chriíto mag-

prinine

f

nis encomiis depredicari meruerint.

Defe-

JCIl

]

Rnl

!

&us, qui ipfitam amare exprobrabatur, ex

mente Interpretum venialis culpae malitiam

j at

non excefferat: folum irrepens aliquis tepor

tertuf lB'.x..

füerat: levis non nili remiílio erat primi il-

juf

qum

Jv

lius

"

J m v

464

Pars IlI. Caput II

]igioü

gt

lius fervoris, quo initio fefe fervitio Dzr fa-

gt

lutiqueanimarum impenderat. Cornelius a La-

N od 3

pide loc. cit. in vers 4. ubi fic: videtur bic Epi-

fcopus mounibil intepuife :m pwedicando verbo

ag

a, tnen perd

Dzr , znlabore converteudi Epbefios , eo quod vi-

devet Sfudeoseg Gentiles Diane Ephefiee cultoves

jfa, nl mion

fibi pevtinaciter obfifleve.

Uude partim ex pu[il-

aren Ri

ia Du ij

lauunitate Qg tepore, pavtim ex prudentia bu-

mana , [uggerente, quod pacis cauja opovteat ve-

i non f

;; gU

miffius ageve €gc. de pvifftiuo evangelizandi ardore

nonuibil remifit : fuitque boc ejus peccatum ve-

i cum epsmod

niale, non letbale:

Et tamen ni(i quantocyus

u extlbent

languorem excutiat, nifi refümpto priori

tis a qam m

animo ad virrutis culmen coriítanter eniti

g i quadn,

pergat, candelabrum ejus loco movendum

(fim lr

l

effe, eidem divinitus denuntiatur.

Et licet

Mi Jl

T

!

1016 01

per hanc candelabri motionem Explanatores

Wrem eridre

commounius inteligant folam ejus amoztoxeimn

n 4dmnig i

ab epi/i'opam, (Cornelius in verf. s. candelabvun,

1. Pa

id efl, Eccleefiam a. te auferam , ue [is eyus caput

[ïM«' fgg(ï:

& epifcopus.) aliasque temporarias calamitates

vufi

eidem, niíi peenitentiam egerir, immiten-

&j E &

das; tamen non defunt, qui per eam fignifi-

V fe)0

cari velint etiam cceleftis patriee. amiffionem,

lN

(5 per

quam is incurriffer ; f majoris perfectionis

RA

ftudium intermififfet; nifi excuffo tepore ad

ilm

priftinum fervorem rediiffet. Jam vero quid

his reponunr illi animarum zelores? qui, non

EM

1

Ut d

obítante illo; cui immerfi haerent; languore,

tamen cccli fecuros fe ideo credunt, quia

Vi

TT Qen

ro Dzo multum laboranr, malis obfiftunt,

N&m t

IG

f

plurimaque advería tolerant; licer interea

M

V

fuas

i

ifi&ï.;l

i

[

De timore malorum ejc.

465

i

EM

R nj

fuas functiones relipiofas pro inveterata con-

fuetudine tepide folum & ofcitanter pera-

DT

!

/

Itl

i

/

Ilj vj

gant.

Nam omnia hec, imo his plura &

i

majora egit, tulirque memoratus preeful E-

W Dfs]

E

PO]""/»

j

l

VAE

phefinus, tamen periculum perdende fàlu.

ï]i p

tis adüflet, nifi majori conatu & ardore ad

71

:

Tinnyi

! Q

!

excelfiorem íanctitudinis apicem evolaffet.

H

f)ü!h

Nempe judicia Dg abyffus multa; Pfal. 55. v.

T

7. & hinc non folum adoranda funt, fed

'.u:(:g:(fæüdl [

etiam timenda; « quidem eo amplius me-

M

tuenda; cum ejusmodi exempla ultima etiam

MOl ts

hec fecula exhibeant.

Sanéta T herefia, illa

fünpo p

non minus pia quam magnanimis ac prudens

Qorlant

virago, nifi quandam, honetftam licer, pe-

0 ov

riculofam tamen familiaritatem abrupiffet : fi

V, Dl

mediocri Illa virtute contenta vixiflet, nec

pltora

ad altiorem evadere conrendiffet, (ut ipía-

AL didiotn

met divino admonitu inrellexit) ad rartara

.tatdtalnm,

praceps ruiffer.

Proin verum eft, dari ali-

yjrguag

quos, qui nifi fiant fanCti, erunt damnari:

ig clmidt

qui ne quidem partem habebunt cum Dro,

j, innie

l

I

niíi toti fint Dzr.

Et certe fi multi illorum,

uml

qui vocantur ad ftatum religiofum, incur-

g amiliotó

|

runt eterni interitus periculum , nifi invi-

|

i p

tanti obediant Numini; cur non etiam cre-

vflo p

[

dibile fit; haud paucos pariter, qui ad fectan-

am n

cam fanctitatem incitantur , idem difcrimen

ls !

fübire, ífi fürda aure divinam hanc vocem

l'€ïl[)le"g50:.iï

pretereant? Si enim neglectus vocationis ad

crediti

À

r

acrum Ordinem tale periculum inducit, cur

mis obgl:u:!;

non idem etiam accerfere poffit negle&tio

vocationis ad folidam pieratem? Ex his pa-

T U?(':m

"

Gg

[et,

TL

" Pars 1II. Caput 1.

466

tet, veritati omnino confentaneam effe con:

"

üI:J]

[ fli

/

clufionem illam, quam inirio probandam af-

!

I

l

l /

j

fümpíi, nempe probabile effe, exiítere ali-

j, u i

!

quos, pro quibus medium non datur: qui

mj *

nifi fiant perfecti, erunt damnati: qui, nifi

, ilce VEl

fuerint fanéti , erunt reprobi.

4 iil

II. Jam vero ex horum numero probabili-

ter etiam te effe, qui hzc legis, luculenter

virorem pat

convincunt tot tamque fingülares naturz do-

sicieeíduna

tes, queis excellis: tanta copia tot excellenti-

grijs l;

um pratiarum; queis affluis :tot tamque pre«

; framan If

ftantia acquirende virtutis prafidia, queis

iO t

abundas: illa denique peculiaris Providentia;

A muinpum C

quz re ab ineunte tate per tot diícrimina,

ftis d d mondts

& mirabiles eventus, per tam varios anfra-

togefi. d

€tus ac precipitia ad illud vite genus per-

M

if hi

duxit, in quo vi vocationis tue ad fummam

pifii

perfectionem eniti fub gravi noxa teneris.

Id preterea fat clare probant fupera illa lu-

mina, quibus perpetuo illuftraris: continui

illi inftinctus , queis ad fanctimoniam impel-

leris: illi morfus animi ac terrores, quibus

tepens identidem corriperis ;

angerisque.

Hec,inquam; magno certe indicio funt; Su-

premum Numen armiplius quid a te prze aliis

(Lll

petere; & ni morem geffzris, amplius quid

tibi eriam minari.

Sicut enim Dzus, utpote

qui di[ponit omuia fuaviter, 62 attingit a fine. uf-

"

ue ad figem fortiter, Sap. 8. v. 1. ficut, inquam;

Dzus teíte S. Bernardino Seneníi, quando

aliquem ad magnum quoddam facinus ex-

Al

li de neceffariis ad

p!endqm deflinat, etiam il

l

! QU

id

n

Q

W

G

ïl

De tüinove malomm eg'e.

467

TUm d

Ws

1d prefidiis providet; Quandocuzque diviná

ngtia eligit' alzjguem ad aliquaim gratiam ff*

7p s

&i

lavem, feu ad aliquém fublimem flatum, omnza cha-

j

D d

vifmata dojat , que ii pevíonz fic elette , €g. eyu$

TM

officio neceffavia [unt. Sermone i. de S. Jofeph. iti

J

procemio. [rà vice verfa, duim queimquami

I rj

ejusriodi fubfidiis inftruit, fignum eft; mun-

38 lr

di Moderatorem pariter a tali fingulare quic-

lstire

quàm àc genetofum exigere. Sic dum Moy:-

t exde

fen fu legis latorein; Jofue populi fui du-

lt

cem,; Jeremiam Ifraelis propherati, Joans

pral

l

j

iem Chriíti precurforem; Jofephum ejus-

mep'tor

dem nutritiüm conflituit, in eos quoque re-

tordiat

!

l

Qquifitas d id muneris prarogativas liberali

Vaf nf

inanu congeffit.

Sed tamen viciffim etiani

? us p

àb iis magnam fanétitudinem ; heroicam fi-

&t fommam

delitarem ; infignemque in bono conflantiam

Joxt feneris

tequifivir: Et quis fcit, a non forte eeterná

put i ]i

beatitüdine orbati fuiflent; fi divinamn inten-

:

m com'mp'

D

AA

tionem fuo effe&tu fruftraffent.

Certe eos

JRUm 1

flioc cafu aliquod falutis periculum incurfu-

yres; Qu

fos fuiffe, a probabilitate adeo alienum norn

Mp

€ft. Atqui etiam re maenis e cclo adjürnens

ciolur

tis ditatuim fuiffe, gratra mens inficiari haud

]

na;

I

poteft.

Naim exempla. que vides: inftiui-

|

tiones; quas aüdis: libri, quos legis: an-

umlb t

D

huaà exercitia; gemins collectiones; affidua&

inghii

ádmonitiones; quotidiane meditatones, &

W;lnq*

j

confcientie perfcrutationes, ramqüue frequerie

3

ICBH) Ü

;

fes facrorum mylfterioruim ufürpationes affá-

mljx [

tim demonítrant, abundarete remediis ío-

n

n

pl

ïeiändæ virtutis.

" Cum ergo providum il

lud

J

468

Pars IlI. Caput 11.

lud omnis boni Principium media fübfidia ad

n

rimete

li

aliquem conféquendum finem non conferat,

H

du

0 m

uin hunc ipfum etiam finem intendat, quis

L;gors dementa

dubitet? illud a te magnam quoque perfe-

a lm

étionem expof(cere ?

uis ergo neget? infu-

igagor V

er credibile effe; Dguw fors etiam tibi ex-

«finids imm

celfüm aliquem beatitudinis gradum ita defi-

aptemes at

nite deftinaffe, ut nifi ad illam in individuo

fvz[eeiusmodl K

fedem per fublimem pariter (anctitatem elu-

sidus: i

étatus fueris, ad nullam inferiorem fis admit-

sm g d

tendus; fed quod, fubiraclis efficacioribus

i d

auxiliis, in gravia poftmodum fcelera lapfus,

l, ov

Y

seternurm fis periturus.

Verbo: quis inficias

[

ibit, probabile te perdende fíaàlutis pericu-

lii f

meure! forte d

lum incurrere; nifi'acquirende pierati fo-

lide pro viribuste impendas? Adeoque eti-

DA T

1 s? q

am te illorum ex nutero effe, pro quibus

inedium non datur; qui, niíi fiant perfeécti,

11, atim um

erunt damnati: qui, nifi in coelo valde fubli-

:f:ra:ïumim;mdm,

mes fint, erunt nulli.

A

ITUU

]

]àm autem in tanti

momenti negotio nihil dubio eventui com-

r

hh.

ii

t )

mirtendum eíle, ratio fuadet; ubi agitur de

zeternitate, tutiora efle felipenda, fides jubet:

^" hunhf, lh

f

ubi damnum irreparabile eft; nihil pericli-

T n d

tandum efíle, fui amor dictat.

Licet ergo

N

certum non fit, mediocri cum probitate te

lr

falvandum haud effe ; cum támen credibile

D

1

000, Qu

fir, in eorum te claffe verfari, qui, niíi fue-

U upüfl g

Jj

rint fan&ti, erunt reprobi; impia temeritas

1

NG

m

VN

foret, ancipiti aleze rei füummam exponere.

Md Qu

Quid enim ? an non temerarium quid eít,

N

Vs

difcriminis hujus gravitatem agnofcere, illius

o

Q-

N

V

|

t

4

(

i

|

De ?imove qalovum esgc.

469

:diafubüdïa;f

I

l' Ton cGUfE[g: |

fequelas pertime(cere , eas etiam horrere; &

lnl&nda[] C'J.ä

tamen in illud ceco impetufe conjicere? An

Ui

non vecors demenria eít, has veritates fci-

O i

re, eas firmiter credere, etiam alios doce-

um d.

re; &tamen teporis veterno immerfüum , pro-

m ] (

fectus fpiritalis immemorem vivere? Quid

Litidiiy

tandem demens vecordia eft, fi hec non eft?

NT

At forte ejusmodi decretum,; ais, de me non

ten (s i.

concepit Dzus: forte Is meam beatitatem uni

olummdo gradui non ita alligavit, ut ad

fu.

^i

f

M

nullum inferiorem alium admittere ftatuerit,

eiepa j

^i

Forte! .... o vox lacrimis digna! forte non

"

ita allipavit: forte nonita ftatuit. At forte,

Ms p

o temerarie! forte ita anexuit : forte ita de-

? pitii

crevit. Ergone fortuito cafui integram eeter-

ldogr i

Jro qubus

nitatem expones ? ergone incerto eventui

animam , coelum committes? Vah! precipi-

J t

alce fnbl

tem mortalium imprudentiam! In pangendis

federibus, ineundis contractibus , elocandis

m in t

ent CU

pecuniis , domibus; pradiis, certiora ubique

& tutiora prenfamus. Solum hic incerta &

bigrd

periculofa fectamur, — Aliorfum profe&uri,

fs

fecuriorem viam ingredimur: per pontum

tl

navipaturi: firmiorem navim confcendimus:

]i

pobttet

r

medicinam fümpturi, faniorem praferimus:

Solum hoc in negotio, quod obícurum, an-

m at

l

yi, n )

ceps, & in cafü pofitum eft, amplectimur.

|

Vah! prodigas cceli mentes! quandonam tan-

yt a

dem eadem coeleftia, qua terrena, folicitudine

curabimus? Noli, quzfo quicunque hec legis;

m qui[ tl

l

tibizeeternum nocere.

j

Mefi audis, quod pru-

) CW)("

Á

J |

dentiuseft elige. Nam, licet fors eorum ex

L

l

& 3

nume-.

pym!

470

Pars. I]]. Caput 11

(

T Z)UI PO

numero haud fis, pro quibus medium nog

datur; licet fors Deus mitiora circa te decre-

",w"xmm qu i

p P "

ta formaverit; tamen conítanti conatu com-

i

paranda perfectionite impendiffe , nunquam

pc,t tti

penitebit; neolexiffe autem, fors fempiter-

,*

NT LE

num dolebit. Certe eam neolectui habuiffe,

& nocuit multis, & poenituit innumeros.

I-

i at

dem ne tibi quoque eveniar, meliora propo-

hi polï &

ne, & fequenrem veritatem aureis litteris

a quanïüïïllf

cordi infcribe: nempe danrur nounulli, qui,

DL

PTO

qift füvit fanéli, evunt vepro/i.. Ex horum claffe

etiam me efle, fpectaris tot ramque copiofis

um fmen:

f

L

nature & gratize donis probabile eft.

Erco

s r

probabile éft, me fore damnandum, perfe-

n Dd 16

étus ni fiam

His ferio perpenfis, quid fta.

tuas, vide.

Res, quae iü difcrimen vócatur;

!

eft 1p(ía anima.

Remedium eam in tuto po-

hw mj

/

nendi eft folida virtus, Huic procurande nifi

impeníe labores, periculum perdende falu-

""

tis non evades.

inde, quid agendum tibi

&

fit; conclude.

O Domine, zerribilis in com«

filüis fuper filios bominum / Pül. 65. v. s. timto mi«

:crmafa;um i

Mi

l

1

T Quf

hi a judiczis ?uis; Pfal. 118. v. 120, quia funt

n

ia

?(þ)'fw imulta. ^ Pfal, 35.v. 7. Sed amplius mihi

ml

timeo a perverfitare mea , cujus pariter eft

MW

abyffus multa. Nam ea ni foret, non effet,

cur Juíliiam tuam formidarem; hec e-

TT

" u

him *exafperat rigorem reddendae ratio-

nis Hac inducit'in periculum perdende

m

^

i, f

I

L

N

M

dni

falutis; dum facit, ut penuinam pietarem in

N

oftremis habeam. Sed en! a/y[[is malitice

CU r

meg 4zvocar abyf]un. Mifericordise tug. — Pal,

N

^

cüdidi&üm |

"Y

4l

n

De timore malorum &jc.

471

JN mal,u

"

1 It

41. v. $. Da, ut pofthac fecundum Apoftöli

Lt

tui monitum cum netu g. tvemove faluzem me-.

ul Qd

am operer , Phil.2. v. 12. 67 per bona opera cev-

»lle,n

h D

tam meam ad ceelum vocationem faciam. . 1. Petg.

1. v. 160. Fac , at caute ambulem , non quaft inft-

20'e»hll

pieus , fed ut [apiens, vedimendo tempus; quomi-

EU

;

am dies vitae preteritee 1l2 fumt. Ephes. . v.

15. Da, ut pofthac acquirende perfectiont

Tl dUrely

AT |

me totum quantum impendam. — Ne forte

D

mm

ego gemam in soviffimis ; Prov. $. v. 1. ac eti

am me attonet illud tuum per Ezechielem

Amaye

intentatum fulmen: Ecce/ ego extendam ma-

num meam fuper te , &g" auferam a te jufHificatio-

nem a. Ezech, 16. v. 27.

i

G. IIl

Jnduflvie mitigandi bunc vigorem veddenda va-

"Ten

Wl

t ia

tiouis, €g evitandi boc periculum per-

qu

dende [alutis.

Till

ttimor fnalorum ob neglectam virtuter

Xxm

U

incurrendorum , quem hucusque incul-

1o, QUI

cavimus, falutaris ac efficax fit; eundem non

Am

mii

f

fterilem effe, fed practicum oportet & talem;

qui intelle&um inducat; ut fcrutetur: & vo-

jus pari.

n nor

luntatem impellat, ut amplectatur illa reme-

em. »

c timentur, detrimenta eo

dia , quibus ea, qu

(

nE i

certius declinari, & fortius repelli queant.

M

m

Hunc infinem quasdam fuggeram induftrias,

It

1. mitigandi hunc rigorem reddendee ratio-

nj

li)

nis;.2. avertendi dictum periculum perden«

$ [M

de (alutis.

(i

g

I. Ad

Gga4

p

472

Pars II Caput I7.

;äw);:lmninar, |

—I. Ad leniendam illius curie coeleftis fe-

1 ,

j

)

veritatem , multum conferet diligens obfer-

g

qrio do

vatio fequentis documenti, nempe ut quod-

eat

;.;L;,omHESQU

libet opus ita peragzamus, ac fi eo finito mox

dg j

ab illo offeo Lictore, lethali fpiculo feriendi,

icin i

& ad illud Chrifti tribunal rapiendi effemus,

5ira(cendiuPe e

-ubi veferet. unusquisque propria corporis, prout

ol , fioe bomum five malum. 3. Cor. $. v. 10.

a Mu

Admonitionem hanc fuis olim fübditis de-

Qurftoris ii

derat magnum illud Africe lumen Cypria-

M r

m rb

nus: in fymboli expofitione: a&u5 moffros, in-

gtl s. DT

quiens, a peragamus , veluti imminenti jam

Sudici mox vationem. veddituri.

Quam utilis

s indumdlo n

$)

fimoo p

vero hec praxis fit, nobis déclarat S. Hila-

rius in Pfal. 118. his verbis: Jecatus evit, quis-

t (pinim u

quis uon [ine memoria inflantis judicii omuia ge[-

millidevmeo r

a

[ Es certe zihil eff , tete Ambrofio lib.

de ofüciis, guod magis pvojiciat ad vitam boue-

.j

am , Q quod ad leue operaudum mos amplius

ampellat, quam fi credamus , bujus. ipfius a&ionis

; mg;uier

eum judicem futurum , quem occulta mon fallunt,

1

TT

sudecora. offendumt , €g. bonefía dele&ta;t. — Quis

enim adeo mentis inops erit, ut fciens &

D

M

demy of

prudens ea ipía operatione lzedere audeart il-

at refeng

um a quo propterea fe brevi judicandum,

ii

ac fevere puniendum efíe, viva fibi fide per-

fuafüm habet? Quod autem id nihilomínus

MUET

1l m

:

paffim fiat, tefte regio Vate inde provenir,

?DM dlimitg

"

quia nemo eft , qui haec vecogitet corde; Pfal. g7.

I

l

J

ts

v. 1. qui ferio perpendat terribilem illam ve-

t M

ritatem a Chrifto per Matthzum orbi pro.

15l t

mulgatam , nempe ; omge vérbum otiofuin; quod

1J

H

i

N

locuti

"

LE

J

De timove malovum Q5c.

473

T i

locuti fuevint bomines , veddemt vationem. de eo.

ib

Matth, 12. v. 36.. Hoc ergo touitru perculfi,

WE

l

dato prius monito dociles modo aures pre-

19 fl W

beamus, omnesque a&tiones noftras ita obea-

Rictnfs

mus, quafi flatim de illis fupremum refpon-

od

furi.

Hac enim ratione divine Nemefi po-

T

tiorem irafcendi, ple&tendique materiam fub-

1 Cot,

trahemus.

Alteram induílriam , tremendi

In [i

li

i

ilius Queefitoris iram placandi , fuggerit,

m (

Hv

onenfium Praful Auguftinus, dicens:

cende tu tribunal mentis tug: eftotuipfe tibi ju-

141 3

j

rf*v

!

tx, in Pfal. 49. propriusque fimul actor &

(una

reus: in domeftico conícientiz foro tu ipfus

n

in te , femoro partium ftudio, fententiam

"n

ferto. Optimam hanc methodum efle, ri-

gidum illu

d examen præveniendi, docet ipfe

li

T

l!

li

0 1

Apoftolus;

hec ad Corinthios fcribens: /i

At lat

mosinet ipfos dijudicaremus, non utique

judicave-

qmuv:-i. Cor. 11. v. 31. nec non- Ecclefiafti-

t ampl

"

cus, ante j

udicium, inquiens, imferroga feip-

f adm

m fl

[un, & im cou[p

c&u De invenies propitiatio-

4H&l. Eccli, 18. v. 260.

Id autem ut rite exe-

fu. (

w (osd

cutioni mandemus, necefle eít, ut nunc pree-

1

ere dU

(il^

via accuratione praftemus ea omnia, qua

illo furoris die fapientifi

imum &que ac Ju-

qudnts

Nam

Lbf

ftifimum Numen in opus deducet.

tuncomnia Zi/cutiet, omnia puriet. Ibi enim in-

] nbl

cidemus in Drvw ilumizatum , qui fingula co-

T vat:.ä l

in DsuM érritatum; quiilluminati ma-

od

gnofcet :

lum quodvis plectet. Mutu

emus nunc ergo il-

n

sum on.

1

f

lius judicii radios, iis noftros omnes n&vos

ili

P

:

o nosmet

viti

inatura indagine deregamus, mod

m

& 5

ipfi

p

474

CPars IH]. Caput. W.

juni

m

ipfi pro' ultricibus telis irritati hujus Tudicis,

Qïumümus in

fpontanea ulüone de nofílris piaculis vin-

,ai

dictam jam nunc fümamus; & non erit, quod

tunc timcamus.

agoneq

Primum effe&tui. dabimus,

m UX

fi poít accuratam animi perfcrutationem, ap-

d df

to tempore locoque folitario inftituendam,

g

curaverimus, ut confcienticz arbiter per fin-

gl punto

ceram, claram, integram exomologefin in

noftree mentis cryftallo videat omnia, quo-

grous m

Mi

CH M

rümilla nos arguit: omnia, que Dzus ibi cer-

jiom j

l

nit: omnia denique, qux fub finem mundi

3

UI

14

71

l

in valle Jofaphar univerfíus ibi orbis videbir,

j

[

& quidem eodem prorfus modo, eadem.

m 1

que claritate ac diftin&tione quoad fpeciem

»Ol'.h

IT

& numerum, (quamtum fas erit) qua ibidem

omnium oculis expolita patebunr. Huncin fi-

«rndm d

nem iisdem omnino phrafibus noftra errata (à-

.51) hf']l

W

04&

]

A

61

'Gfl

Q5

cro Judici exponamus, quibus utetur doeemon,

quando nos de hocillove deliéto olim eftaccu-

WO CXDI

J

faturus. Ac (imul omnia oinnino , quzecun-

f&

(snt

que animum angunt, & pungunt, peccata

x

etiam aliena & occulta, etiam boni omiffio-

us

nes, ac muneris neplectiones ejusdem auri-

bus fingillatim committamus. Incredibile di-

,..l..:äoäpe:zfuzfza';

l

I

!

i

r [

&u eft, quanto morituris folatio, & judi-

:WQJ )

»

f

candis prafidio previa ejusmodi inquifitio

N

g

d

t

j

"

gï

noítrique accufatio fit fütura. Secugdum quod

d

—

l

f

n

attinet, praemifa fatisfactione Juftitiam pla-

ii

care conemur in hac vita, ut prenumerata

lomyo

folutione mulétam effügiamus pendendam

[]

^O my

il

in altera; ceffat enim viuditla divisa, (ut no-

&WC T

bis (ponfor eft Anfelmus) /f coaverfío c$ deliti

:x;i;,qua xatiohe

i

»0 li

l

De 4imove malovum €gc.

475

h

,I&.[

i

nUäUS U&l 1

f

Q

lu,tio'præcuymz Dumana. — Peccata quidem.(ut

h pi&CUlS €

docet Auguftinus in Pfal. 44.) impugita c[fe non

n

lo

jolfunt : punienda fuut aut a te, aut a Dgo; ni-

VOl

hilominus cum equiffimum INumen in eun-

ftis

dem ob idem nunquam bis animadvertat;

rj

1rxo ii

4

(i admiffa offendicula fuerint a te caftigara;

non amplius vapulabunt a Drzo. Ergoípon-

exemhiogg,;

tanea tuiipfius punitione quidquid poeenarum

It Omp)

reftat ;

ultroneus modo vindex exfolve.

Ql

Nunc /ponte peccata tua

pusias, (Chryfoftomi

moni[um eít Hom. 31. 1n Epift. ad Hebr. c. 10.)

D OLl

die pendas zom [ponte [upplica.

Nam nelius eft

BU

wodo vitia purgare, (ífecundum "Thome a Kem-

fl

J

BU

04

s confilium Lib. r. c. 24. de imita. Chrifti.)

J

Hic e-

m

[

quai

n in futuvo pw*ngda refervare.

Uf HU !l

2'11

pim eorunde

m caílipatio & levior eft &

Vilraerital

brevior; ibi vero diuturnior erit & gravior.

fetürdtemon

Porro patratas a. nobis noxas triplici poutfi-

olimeltcue

mum modo expiare poflumus, 1

eliciendo

10,quzau

frequentes ac intenfos perfeéti doloris actus.

4. Per Ecclefisz indulgentiam procurando no-

J pe«

bon omib

bis plenam cul

parum pænarumque Veniam.

;.

luítralia, v.g. largiendo

quima

i

2 Exercendo opera

(s

eleemofynas , patienter

tolerando advería,

In;re

libere fuüfceptas au-

l

n

m

0

recipue morbos: per

Il

leritates corpori eegre faciendo;

videlicet ufu

nod n

uD

cilicii & flagelli; abftinentia & jejunio & qua

alize his fimiles carnis afflictationes fünt.

n-

e uf

jl

quire proin, quomodo circa ifta te habeas?

p prei

us p

,,":'.

Examina, an nil anxio moríu animum cruci-

l:

et? num omnia &rite füeris confeffus? In-

j

fuüper vide, qua ratione deinceps ex

plicatam

PaulQ

!

J m n

476

Pars I]I Caput. 1]

, itis I

,

paulo ante fatisfaciendi methodum in con-

1i, Q

redii

füerudinem deducere velis, ut divinge Juttitiee

g

in hac adhuc vira rum anticipato examine,

ïïïti, Cïimæ.V*

tum maturata folutione, quod debes, perfol-

MU

vas; hacque folertia rigorem feveriflimi il-

TL

lius tribunalis provide mitiges. Er certc Jatis

d QU

delicate nobiscum agit Dsus ; ( Aupuftini obfer-

j Obfm ] COSQUC

vatio eft Serm. 47, deSanáis. &S. Eligii hom. g. )

; li anem

a

dm

cum im nofiva poteflate pofuevit, qualtter judice-

d

Ll.t-.

mur. Án non ergo nobismer ipfis ftolide in-

t adtremis: Y

fenfi fumus , fi tanta hac clementia uti, ve-

cordes negligamus?

Cum ipitur ( ut notat

n

FC

QORIU

E

Gr egoriusMagnus Lib, 1 4.Mor»al.cap, 34)) vitavi

I)

i

/

5

Teryor yud.cis nom mi,

? ante judicium poffits. poft-

]

u

al UEYO if 1'172 io fYemeudo exa

mitie «fedevit,

Il

1l

A I

i

placari non poffit s ergo (concludit Bernardus

H

f

;

in Pfal, Qui habitat. ) judjcemus o5 7,'/)."7! Jvatves,

1UU

€2 tervibilem sllam ea

vJpe&tationem fludeamus prae-

hel f

Jeuti declinare judicio. — i euim i2 Du judicio,

(ut obfervat Chryfoftomus Hom. 41.ad pop.)

quod it0$ n boras imanet , uec evit vefiflendi vir-

m m

4l MM

zu5, nec patieutie locus, uec defenfionis Tempus, nec

effugiendi facultasyuec latendi poffrbilitas, uec ap-

pareudi fécuritas, uec [atisfattionis utilitas ; & in-

DI

J

tev tantas angufHas gil] vemanet in

ifero peccatovi,

nifi lu&us fevalis eg tremor bo

rribilis illius feu-

Il m

tentie fevende,

qua etiam contremifcere fecit cav-

t z:'f::ix;.i

dizes terre, e9 colum;

li

!d

u5 celi, nempe [an&liffimos

J

quosque & fapientiffos vivorum.

w"f]u") le

ltaque hac

in re modo foliciti apamus, quod

tunc egiffe

* Qum fnj

Í

optabimus; &. reddende

Vatioiis afperitatem

llI', A

plurimum leniemus."

(

Ur| ded

II.

De timore malorum £9c.

477

ho.düm t

IL. Altera nobis timendi ratio eft pericu-

r.cia«-inæh

!

|

]jum perdende falutis, quod non paucos pro-

"1049 &

babiliter incurrere diximus , qui ad perfe&tio-

d

NY Dn

nem vocati, divinz voci rebelles obfiftunt.

l

Illud ergo ut eo certius evitemmus, indagan-

DLf

J

l

l

3 D

dum modo, & e medio tollendum princeps

XW,LHII]

obítaculum eít , quod fortiori nifü piis co-

natibus obftat, eosque fperato eventu fru-

V lbl

ftratur.

Id autem duplex eífe confüevit ,

»

X

li

j

nempe vel re

quzdam abdicanda, cui nimio

-

.

affe&tu adheremus: vel a€

t1

o quzdam po-

hi

In hoc

bi

Mi

nenda, a qua maxime abhorremus.

enim confiftit ille Zorror. dificultatis. feu . La-

bor cevtaminis: qui vefte Afceta Kempenfi de

imit. l. 1. c.25. $ultos a profe&tu vetrabiz.. Ifte

enim infamis ille fcopulus eft ; ad quem al-

i

:

Bam/aïcf

lifa tot pia defideria naufragantur: hic ille

i

l

leo i2 via virtutis cf] , Prov. 26. v. 13. quinon

T W-

paucos ab ea tum ineunda, tum profequen-

D

da ementito terriculo abíterret, repellitque.

MLA g

Geminum, quo huic malo medeamur, re-

ïfjïfe:z.fi m

médium eífe, idem auctor docet, nempe

pi

á

l mpm.gï;':

1. fabtvabeve fe violenter , ad quod natura vitio-

!

J

Mi

[ j

f£ iuclinatur. 2. vincere viriliter ea, que . fthi

tl

|

W

magis gravia €g contvaria [unt. De imit. Chrifti

m'h]

'!ffFO Wr,:ln

"

ibidj Abruptio vinculi, quo cuidam rei crea-

|

l

j

[

l

1

Wl

'.

tz prava aífe&tione ad(tringimur: executio

*Ufmï.f[m UT "

operis, ad quod exequendum fingulariter

l

!

|

—

3

a Dzo impelimur, fünt illa triumpha-

lg

lis porta, per quam fan&itudinis callem

[

d

)

generofi ingredimur, adeoque & periculum

N

vl

linamus. Infignis

il

;fp

perdendz falutis fecuri dec

*

enium

J m

478

Pars HI. Caput. 11

e;g'Jfï.rï )

q:zm'

enim ejusmodi reportata de fe ipfo vi&oria,

j, It

patratusque heroice actus felix aufpicium

j; Ut

eft obrinendz virtutis folide : uberrimus fons

[

;, (uue

eft fublimium Pratiarum :

eft futurg beatitatis;

. probabile pignus

(s t o j

Hujus reiíilluftria no-

bis documenta íuppeditant Sanctorum an-

nales, quorum p

; Anor t

liabueranr e

H

ietatis primordia plerumque

jusmodi iaitía.

Martnüs , Ca.

wes, lut tj

aies, Cntd

lybita , Gualterus , Borgias, Xaverius, alii:

y exeli tee

que innumeri mclioris vit exordium grati

adleribunt pallii fruftro pauperi donato, res

migl;

j diit;:

Duyc

lidwe domui paternz, venie inimico date,

Ipretis aularum delitiis, ulceri fenfim for-

Al Is

billato. Ut proin dubitari minime pottit ;

t f

Y

n

"Y

heroico tali facinote ; quo vel atimus ab

v

770

Viv

Ofef

li,

amore rei creat* avellitür; vel actio qud-

M lg U

piam valde ardua ponitur, fanCtimonisx ady-

tà aperiri , miros in probitate progreífus

:I?:;n; i ä;s:.*, (

fieri;adeoque probabile illud perdendze (ilutis

Md

periculum, de quo priori pàragrapho actum;

a talibus dextre evitaris hifi fors deriuo, la(-

A

TAT j

MO

fatis fibi remutn eripi ; feque teporis impetu

retro abripi finant.

Itàque generofà in auíá

affurge, & animum Abrahami, fuum Í(aac

(ivr Ml

immolaturi, fortiter inidutus É

á

gladiur*rrque'

li

fpiritus in icdtum

jamjam vibrans, percontas

TOR Y

ré ex temetipío, quznam fit illa res creata

WUY

v. g. quis fit locus, péríona, officium, ho«

hoór, commoditas , cui tniens vehementiori

M

n

P

M

affe&tü adglutinata adhereat, & quam fibi

D£üs a te facrificari in(tantius petat ? mox-

d

que lynceo obtutu' omnes cordis latebras

:

* Vi

acute

f

i

(

LL

Ná,

W

—

De timore maloruim egc

479

bl -0 ]Cir

acute perluflra , quamve expetitionem divi.

I*'N Al Ww

num Pnevma, intento qua(i digito, tibide-

qu

fignec , attende; detectam fancto protinus

'-Q[thk n]

zelo armatus, tuique odio fiimulatus ; ela-

WU[ N

tibulis füis in lucem protrah

protractam

JH».umm

ata crucis lITAPODG

lmpo mun, ut ocyus

l CH '*Hm

vVidimam Amor ficerdos immolet, jube.

Js[

ld fi feceris » fique ejusmodi facrificium (z-

AW us ll

pIUS ltCFaVCI"Q

conhde etiam te cum Ab-

r W

rahamo cæ!efi- D"n'*Glle ne donandum,ac

d

etiam tibi didtum iri: quia feeifli Dane vem ,

ï IHIMILO li

€9 won pepevcifli h

uic affeQioni tug propter

ctr nl at

m 5 benedicain ï;w, eg multiplicabo tibi gra-

VT

tias ficuf. fellas cali , & licut arenam ; quædï

Vt| m

in litore maris; poffidebis ami.nm tuam , 7

] sto qui

þäi!edl entur labores tui, (/HZ/I [/7 F//l fli voci 1ea.

Id ädv

Gen, 22. v. 16. & feq. Cuelema igitur hzc do-

t progte

na ut felicem té beent, commcndaus hacte-

Vtdo Gl

nus induflriis diligenter utere; & nullam

ao n

timendi caufam haocbls, nec vigovem redden-

Ü benao [

de vationis , nec periculum perdeudee falutis.

i

j

pOHS lm,

ncrofa pal

CAPUT.III

; fumdis |

DE

glullum

UM PER VIRTUTEM SOLI-

n5 X

SPE BONORU

jart

DAM ACQUIRENDORUM.

of

x C,],'HF[* [r

erculfa, dejectaque relatorum antea ma-

m

lorum formzame mens , denuo erigenda

e?c fpe lonorum per. virtutem folidam acqui-

) ,'ïh

(l

4f)

tendorum eu;scüc dulcedine ad fan&timo-

orü

niam

p

480

hj h

L

Pavs IIf. Caput. Hl

niam folertius

ag

lenda.

procurandam, fortiter impel-

j

Quam efficax autem comparandz

.qim,; T

fanctitatis incitamentum fit firma fpes emo-

lumentorum , affidua pietatis.cura in hoc

, jl mlf

PTTUD

etiamnum orbe obtinendorum, documento

nobis fünt veteris te(tamenti Patriarchz. &

;USQUE indulgcm

1

a, d

Vates pre(ertim regius, quibus cocleftium

i

ejusmodi proventuum fiducia non folum in

ilan, VOl

adveríis folatium , in laboribus fomentum,

sbnpline ?

in periculis refugtum, in vexationibus fcu-

ayum ho &

tum, in omnibus denique procellis anchora

« lnricum

fuerat, portus & pharos; fed infüper fectan-

i, Q

dz probitatis perenne calcar exítiterat, ac

ie ais

potens invitamentum.

Hxc enim remiflos

j agore d n

animabat, abje&os erigebat, deficientes fü-

luen, n t

ftentabat; & ad proficiendum identidem acri-

ter incendebar.

winz,quga

Hoc igitur ftimulo ut &

funr; , d

^

nos ad progrediendum in via fpiritus inci-

t (o

temur, geminum, qui inde fperandus eft,

I lül' 0

n

hf

l

iil

fru&tum paucis explanabo, nempe beatitatem

MM Ul

TTOS, |

vite, & quietem mortis, qua cales a benig-

vule d

illid

D

Ü

no Numine prenumerata merce etiamnum

vivi munerantur.

ao n d

!

Nam folum animz per-

fe&ionis ítudiofe I. beate vivunt: ll.

pla-

cide moriuntur.

Wt

A

.nlii H;i."i'

.

11 Qs ul

$&L

RUNTTAN

Soli. pevfettionis [ludiofi leate vivumt.

5 Rib qui

o finiftra nonnullorum animis de

*f ag

l. Ad;

iorum vita o

pinio infidec, ut nihil

Wt Quve r

triftius.illis,

icumque

LTA

horridius nihil, tetr

b

,

!

!

magis

l

De jl;oe bonorum Gt.

48t

At

lt g l

magis depingi poffe videztur. Dum enim

COmpar

Al

j

virtutem cogitant , formam fibi firgunt hir-

ifma )

pI

futam, pallidam , rugofam, ciliciis undiqué

bt

cin&tam, flagellis mifere cruentatam, jeju-

l,

niis feede emaciaram , perpetuo lachrymis

i' ii i

gemitibusque indulgentem, pectusque faxis

I takj

aípere tundentem ; a qua omne gaudium ,

HO fl

rifas, folamen , voluptas & ameaenitas om-

Ut

exulentque. At

li

l

|y

nis quam longiffime abtint

vero cezcorum hoc de co

]

oribus judicium

Ui

lnï

i

effe ac fanaticum phantafie ludibrium , ex

ipr i

dicendis conftsbit, queis oftendam, pieta-

eilieg :

ti folidee addictos, in hoc adhuc procellofo

'enin rj

mundi zquore dies mire tranquillos felices-

deftents

que ducere, idque triplicem ob caufam, r,

Jentilematr

ob charismata, queis gaudent: a. ob folaria,

dmulo ut d

queis affluunt : 3. ob providentiam , qua fin-

fs inc.

gulariter proteguntur , foventur, reguntur:

randus el

beante Dzo prxnuntiis ejusmodi futurorum

beatitaten

delitiis fideles fibi fervos, in hac adbuc mi-

]s benj

feriarum valle degentes; non fecus ac olim

e t

lífraelitas , etiamnum in deferto errantes ,

atim r

voluntaria manng pluvia Pfal. 67. v. 1e. inun-

ts L

davit; Chriftique difeipulos in monte Tha-

bor cceleftibus lautitiis faginavit.

Quod at-

tinet ad füperna, queis gaudent, charifmata,

ea refpondent quatuor dotibus corporum glo-

rioforum , qux modo quodam morali ani-

T

mabus perfeétis anticipato munere a cadlo

TL

communicantur; quzve quatuor quafi porta

funt, per quas illa conícientim fax, que

dc[ V

exuperat omuein feu[um , Phil, 4. v. 7- in €ase

g

demn

jj

]i

p! &01

482

Pars 1II. Cap. Ilf

jugodts Q

dem triumphans ingreditur. Sicutenim ob:

,;ïggcrädünïurj |

fcuritas intelle&tus, languor voluntatis, ap-

,agrm VOLU

petitionum rebellio, hebes craffitudo memo-

gumy g

riz- non nifi terreftria recolentis, illi per

Jeremiam defcripti quazuor vemti a quaruor

edntas, r

"" quæmundan

plagis funt , Jerem. 49. v. 3 6. quitantas in mor-

dl vident

talium anirnis procellas excitate , omnem-

u X

que cordis ferenitatern fugare confüeverunt:

dda; ff

ita e contrario claria$ intellectus in cognof-

cendis veritatibus eternis: agilitaf volunta-

;nm àc nme

tis inpatrandis operibus bonis : f/u/tilitas me-

riauid i?

morie in formandis ccleftibus ideis ,

&

Á ut fs

(

quedam mentis (utajunt) zmpaffibilitas ex

ss r Q

mex; Veto

affidua appetituum refrenatione orta; hexc

inquam, funt illi. quatuor fontes Paradifi,

li d

qui animi hortum irriguo tractu foecundant;

t um at

illudque beatz quietis, ac quietzbeatitudi-

s:'w'u lonun

nis regnum conítituunt , quod qui intra (e

C GU vc!

poffident; omnes terre Monarchas felicita-

d dantte m ,

te immenfum antecellunt.

His autem qua-

FOU

-

tuor dotibus animas illorum , qui virtutifos

A

1 DUQUQ) f

lidz ftudent, prerogativo ominein hac etiam-

t NOCR

!

(

hum vita excellere, haud difficulter often-

tül

ditur. Nam primo talium intelle&us per

tslb

t itti o

EU

cccleftia, quibusidentidem illuftrantur, lu-

p

]

mina tantam acquirit c/arztazem ; ut intertot

ID'J;] ;]—;.

érroneas, queis orbis obícuratur, de vera

Drüm )

pietate opiniones ; quafi flella matutima ig me-

05 f s

dio mebule refulgeat , Eccli. $0. v.6. verum a

:,'J' Ml.vlul 0

l

ITW:)

It el

n

[

N

falfo , bonum a malo critica luce miputim

diícernendo.

Veritatem axiomatum Evan-

;115 ln Wety.

gelii; inftar pellucidi folis intime penetrantz

s MT

octo

Ri i

l,

ï

l

De fpe bonorum es'c.

483

: hs

"

6&o beatitudines, quz ab aliis magne ca-

)no!um.n,

lamitates creduntur, genuinz ipfis beatitates

fs

fünt; omnium votls ambiepdz.

Latentem

Xltts, 1

in contemptu gloriam.,

reconditas in. pau-

Jj mfl

Hj

m

pertate leltlaS, refultans ex adverfis fola-

qutatrtm

XCI(ETC W

ladum ( quz mundanis repugnantes fibimu-

tuo chimzre videntur ) acutifífima mentis

ATC QORU

acie perfpiciunt; Nominis famam; corpo-

ATT Ti

ris commoda ; fenfaum illecebras vanitatem

! W

vánitatüm ac manc nihilum effe , ipfaque

Yis: [

—

ümbrá quld minus , adeo clare perfplcueque

du 1

agnofcunt; ut fzms mirari nequeant, Chri-

L

[tianos reperiri ; qui ifta aeftiment

(ectentur,

t1OD Of

& ament;

Verbo: ex numero illorum fünt,

fones D

quzbus daturi eff uo[[? myflevia regui Dzi.. Matth,

UT

ij. V. 11; Quantz autem tranqudlltatls fga-

f Detttut

turigo viVa horum cognitio fit; rerum in-

d qut Ita

expcrcb difficile captu ef'c

Porro. ex : hac-

vdus felict

intelle&tus claritate una profluit mira volun-

ls at g

tatis ad quodvis bonum agil;ta$ & felix pro-

| qm W U'Ih"

pen(io omném Dzi nutum placitumque fum-

veintucet

fa cum promptitudine exequendi.

.Ejus-

afeue t

inodi homines folifequia diceres, divini So-

intel

lis ductum famulo flexu continuo achm*antw:e

jl uüramu

Similes éos effe illis angelis affirmares,. qui

faccincdti zonis,; thronum Numinis circum-

iij u[l i

UIEKUT) L

ftant , ad omnes ejus voluntates in mnomen-

fa parati. Pfal, 102. v.21:

Onus, quod aliis

J mil t*'*æ

£ráve; ipíis leve eft.

]ugum, quod: aliis

so,M

g li

durum, ipfis fuave videtur. .

Injariarum fpi-

jiot

itin

has intrepida manu decerpunt: defpeétioni$

abfynthium avidoore exhauriunt: projecto$

num

iü

n

Hhz

pj l

484

Pavs IH Gapur Ilj

m i

in fe calumniarum lapides ut gemmas colli^

jj

gunt.

'Tres actus Theologicos virtutesque

u "t

morales tanta facilitate eliciunt , frequen-

g donm d

tant, intendunt, ut eorum vita non nifi con-

texta ex iis aurea feries fit, & connectens

ii 1002

terrz ccelum catena.

Spontaneas corporis

sj r

atdendique

affli&ationes , confüetas pietatis exercitatio-

nes, congruss ftatui fundiones non afpe-

gl rndtm

s od

rata in rugas fronte, non animo relu&ante,

& quafi triftis mancipatus pertaíi; fed ala-

ais

cres & vegeti obeunt, conítantes & fervi-

ag t

di perficiunt, memores illius Apoftoli fen-

n r

tentie : bilarem datorem diligit Dsus. 2. Cor.

wliturs odl

9. V. 7:

Quz exiftimationi, proprio amori

r Vrfb

& cuticula adverfantur , tantum abeft , ut

filril iw/æfu]/;üi

horreant, ut potius generofi prenfent, fe-

vhrim j n

rioque exoptent.

In fümma : tales (ut ce-

fütimmig, f

ftatur Bernardus Serm. 3. de Afcenfione Domi-

r g t

ni) ad ommia vie &? vite bujus: veligiofie ex-

tiths, m

ercitia uom folum . ambulant , [éd currunt : imo

slndemdut;

jotius volaut, ut eis 7 vigilie breves , €9 cili

n ef

)

dulces, laboves nom folum tolevabiles, fed &2 ac-

V Gd

ceptabiles videantur.

O igitur mortales vere

18 lt ,

beatos! qui adeo prompti ad bonum, agi-

lesque falebrofam virtutis femitam pervola-

!B ln

AE d.

tis! O quis emanantem inde beatitatem ,

ii .

quis portatilem hunc veftrum animi para-

"i

L m

difüm dignis coloribus adumbrabit? Prz-

terea hanc voluntatis agilitatem comitatur

:'. [æ 2quzbi]i h

E li lr

ATT

infignis quzdam & fpiritalis memoriz /z/-

£ilita$ , qua prefentem fibi DruM adeffe, in

'älfe l

AXf o

PU g &

cordis templo morari , omnia audire, & in-

tue-

Lj Wimd

i

d

l

De [pe lomorum esc.

485

F

tueri, ejusmodi anime continuo recolunt :

UM

qua iluftrationibus divinis & impulfibus

m

internis nunquam non vigiles attendunt, &

IUTN

confícientiz ftatum identidem acute riman-

V t

tur. Praecipue autem mire fübtiles funt in

FIYCS Qs

detegendis appetitibus pravis, in rememo-

lii

randis deflendisque lapfibus przteritisiin per-

DI

fÍcrutandis eorundem principiis, in amoven-

im t

dis denique obftaculis, quz morum emenda«

p

tionem & fpiritus profe&tum prz aliis impedi-

hr fs

unt,aggravant, ac remorantur;idque cum tan-

iAl

ta dulcedine, ut interiorem qua diffluunt , pa-

,Tf( Di at

cem proditores oculi vultusque amico fidere

Bo

loquantur. Iítam'fübtilitatem pone confequi»

um t

tur felix illa zempaffililitas mentis, qua tales

p l

animz /oricam fidei indutz, fcuto fidei ce&z,

tdes (ut t

galea [alutis munitz, €9 gladio [pivitus armatae

vf Duni

Ephef &. v. 14. & feg. omnes mundi fallacias,

nigit v

flygis affultus, carnis illecebras victrici ni-

Qu« i;;;

fü cataphra&te retundunt; ita ut nullus il-

m d

licitz cupiditatis fenfüs, nullus vetitz rei

amor, vitiofa cupiditas nulla gravius ani-

ilef j w E;"'

totils t

mo vulnus inferre queant.

Quin imo ita

| bonum, !

plagis imperviz redduntur, & ufque adeo

yum p

malis füperiores evadunt, ut inter profpe-

ra & adverfa fibi femper conítent, ut nec

k hus

p um

adverüis dejiciantur , nec profperis effe-

hii

rantur; fed zxquabili moderamine fuis uf-

que affe&ibus magnanime — dominentur.

j 52

i?

Rem ita fe habere teftatur Chryfoftomus

f5 n

Eom. r. in z. Corinth. & Hom. . in Genes. ità

T

Eü'v' 'x..

u

diffcrens: virtus zam eff iuvitla, tam mibil ce-

Ia

3

[17^1

"L

486

Pavs Ill Caput HI.

T

dens bujus amundi vavietatibus , ut fuper qmalitie

1]; a

g

velia volitans, quafi e quadam . fubliini [pecula

T

p du

omua bumana de[piciet, mibil, quod alus mo-

lofium efl, [entiens.

Et ficut 1$, qui fupra ex-

N

p din t

celaim. petvaim. flat , fluctus videt, quos cidet ad

i at

petram wagno ünpetu disyumpi, ac pvotinus im

fpumam [olvi ; ita 9 vivtuti vacaus , in fecuro

lr

gs; t

conftitutus loco , uibil infuave fert a vebus turbu-

leatis, [ed twamquillus animo €9. quietus fecet. O

älm;rg ,':tiäime' |

igitur vere fupparem Angelice impatibilita-

ss tum

qpurdidt V

tem, que eo oloriofior, quo ob nature

conditionem difficilior eft. At nondum hic

i dgot; dl

fiftit Solis aemula virtus; infüper teíle eo-

d quaþym ii

dem Sanéto plage imi&los fucit [uos, comtinuam«

du p

que prebet. voluptatem , ita ut ne quidam feztire

i, d.

| Hanmdo g

£os. [nnat vevuin ifflaviim inequalitatem.

Quen-

admodum enim fl exiguami. [cintillam in. inag-

i, qieloo

num pelagus imjicias, eum pwotinus extinxeris ;

shenp, g

eodem 1nodo. moleflia omuis, quamlibet 1ugein, fi

SRTUTIQUE COJ?US

f

2 animam beue [ibi cou[ciain incidevit ,. coujc-

l

AT OOX

E

flim perity €g evane[ciz.

Pun

[»

xemplo uobis [it B.

Bd d

Paulus ,'qui, cum videret ; quafü. mivis. cumulos

Itb yraten)

tentationes quotidie iugvuentes , nibilominus non

&T 1j

abter , quam fü im medio paradifo vixift , ita

n Froxi

gau-ebat , ge/liebatque.

Hec S. Archi- Prae-

DIUTTT

ful.Conitantinopolitanus. Ibid.

Ex quibus

»"

Ht

hs

luculenter patet, homines perfectionis con-

[

"

J

b

»

Sinim s

ftantertftudiofos quatuor dotibus corporum

^

L

À

iMl uf

glorioforum modo quodam morali in hoc

ID

j

!

Bu

I j

àdhuc orbe anticipato beari. Quanta autem

3l

1

felicitatis órigo, quamque folidce pacis prin«

1

5 jm in

amo ex-

Rol

cipium ha C.h.a.tismgra: fint, non cal

AC Omm

pr

1l

h

i

'Hl

—Ó:

487

De fpe bouorum &,

) llïl].l(*gr tl

n

rimi, fed fola experientia percipi poteft. .

! fl

O igitur animas terque quaterque beatas,

'llq

L

quibus in hac adhuc lacrymarum valle feli-

hi

Mi

ces illae conceduntur pr&rogative, queis

1 Qu

Sanctorum olim corpora per totam zterni-

[l r

tatem dorata fulgebunt; cum ez inrellectus

ïaülil!

j Ma

clavitate Archangelos , voluntatis agilizate Se-

ith atj

L

raphinos ; memoric fubtilitate Cherubinos,.

1

mentis impaffibilitate feu eequabili femper fta-

d

MU

bilitate ipfos etiam 72rozos xmulentur. Quis

QU Qd

ergo contradicat Chryfoftomo Hom. 2o. in

Atnondins

Matth. dicenti ; £ales iz ferrarum adbuc vegione

T

inl'qper [

W

degentess quafi j

am in calis vivere? Precipue

j

!

j

Jttt

fi infüper perpen

dantur ftupenda illa, queis

U

affiuunr, folatia.

II. Horum duo genera numerantur ; pri-

D

"

j]

I IMie

D

moillorum, que folo animo concipiuntur,.

i

[

..

TTE

fecundo eorum , qua inde etiam in noftros

lil

J

Igö:!.',]?

fenfus eorumque corpus propagantur. Heec.

ul t

ultima quam magna fübinde, quamqueinten-

il aol

fà exiftant, argumento nobis funt (ut plures

h s a

alios filentio prateream) Sancti Antonius,.

Tom. 3. Serm. de vita religiofa) Igna-

m.'tz.*q;n'z,:':-u;;;

Ephrem, (

J

10 us

tius, geminique Francifci Seraphicus & Xa-

l

verius, qui tanto non raro dulcedinis torren-

$. Af

m

QU

te inundabantur, ut his ad fatietatem guftan-.

dis noctes iis nimium breves;

recordia ni-

vríedinti

mis anguíta, Solis curfus nimium pracceps

ius d

fuerit vifus. Imo fübin, ram copiofis volu-

moni l

pratibus ferendis jam impares ,

eisdem mo-

1

Qu P

fancte-

Jl

jl

u

dum a ccelo poni ardenter petierunt;

que confefli (unt, omnes tolerantias, labores,

g d

—

4

j ];e D

488

Pars H Capue II

(oiron

, Uif

& erumnas in virtutis paleftra pluribus la.

liA

s

(uü

firis exantlatas, unica ejusmodi ourrula cen-

Qu P

p

ruplici fenore compenfari; nec immerito.

guancum

INam ha caeleftes delitize prznuntium quod-

; r

gaüum 3

daim divine illius menfie nectar funt, cuz com-

r

gen p

porata omiis aliuade jucunditas, tefte Bernar-

smuic

j

do Epift. r14. mevor cff: ommis fuavitas dolor

n v p

eji : ommme dulce amavum efl : omne poftremo, quod-

TE

cuique dele&are poteft, molefhwmn eft. Ex. profe-

5

€to fi Archimedem tanro ramque fingular

1

uppo D

gidor quoqu

gaudio affecit invenra fübiro mechanica qua-

dam demonítrario, ur illico e balneo avolans,

muveru

inítar deliranus ciraro greffü domum

pi-'ope-,

Qu 0 bean*.izyj

rarit; illad

identidem füummo clamore inge-

1iy Rummagie

ninando: reperi / veperi/ O qualis ergo quan-

1 p lecen

taque volupras ea erit, quz ex contemplatio-

ia

t

ne veritatis cujusdam eeterne in noítro cor-

il

( f

If],

fit

(l

de pleno flumine redundabit? Quis expli-

care poterit teneros fenfus gaudiaque limpi-

,mr&mare

di(lima illius animz, qu«e Dilecto (üo amoris

Qgi

W

vinculo intime unita, cum Sulamitide excla-

&

[

u

Inare poteft: ipvemi; imveui, quem diligit aui«

?HQ died: denui eum, uec dimittam. Cant. 3. v,

XDTIT

4

Ah! Philippos Nerios nos effe, "There-

n

fias, Stanislaos, Catharinas Senenfes opor-

A9 r

teret, ad has delectationes rite penetrandas;

"tf lg,

precipue cum ipfe Ecclefiafticus affeveret,

48 Is

204 elJe obleamentum füper. cordis gaudium.

ii l

Eccli, 3o. v. 16.

Verum cum pofterius hoc

i xäl; tuyrg

genus confolationum non omnibus etiam

Vere piis, nec femper communicetur; imo

,'nempe N

IT

quim periculi aliguid non raro admixtum ha.

vt YT

beaat

itttum W

!

l

De fpe bonorim . €9c.

489

1 h

beant, hinc folatiorum primee claffis, quae

l glmu':a u

(olam mentem afficiunt, queve ab omnibus

W i

& femper percipi poffunt , major habenda

T

eít ratio, curandumque , ut potius illorum

it[ü i

fpe ad fe&tandam fanélitatem impellamur.

i ln

Duo autem precipue funt fontes, ex qui-

il ftgy

bus germana hzc folamina in m

ortalium cor-

JHW;, i

da uberiori vena profluere folent, nempe

—

z

: p

gorie preflantia, & tbefauvorum abundantia,

amue ii

uo copiofiora hec fuerint & excelfora,

ndiia

eo folidiora quoque emanantia inde gaudia

bdnenati

effe confüeverunt; uti videre eft in ccalico-

dqmum n

lis, qui ideo beatiflimi vivunt; quia fumma

fummoque //efauro potiuntur, . fam

COR I

T

gloria ,

il o u

vero pemina hac emolumenta in hac adhuc

contnid

vita eminenti gradu poffidere animam virru-

Liee

tROl COR |

tis folidae ftudiofam , in aprico eft.

(usegli

enim (ut calefília perhibent oracula) Chri-

fti foror & mater eít, ejusdem amica & fpon-

lu p

y(üo amort

fa eít.

ui fecevit ooluntatem Patvig met , apfe

cg muier eff, Matth. 12.

ts t

meus fraier, e9 fovot ;

y. ult,

Fos amici mei eflis, fi feceritis, qua

n d

1), C«

pracipio t0)i5. Joan, 1$. v 14- Spon[abo te mibi.

Ofeg . v. 19. óoror imea [pon[a. Cant. 9. v. T««

efe, Ti

eqenia g

hac autem cognatione quid eminentius eít?

l

i—

a peneqavw

Preierea &eguum celorum , Matth, 3. v. 2«

Wi

vitie falutis, Dzus ipfe tbefaurus ejus. eff ; 1fa.

n ii

i

fl

33. v. 6. ita ut etiam illa cum Salomone af-

firmare poffit: venerunt mibi omnia bona pari-

olit

mb i

jer cum illa, (nempe cum perfectione) £2 in-

gumevabilis boueflas pev inanus illius. Sap. 7. v«

gt

11 hac autem rerum copia quid locu

[)ius,

qie*

j

)

c

H

g

2

*

Dgfp!b(

430

Pavs HI. Caput II

]

g

eft? Certe omnis opulentia Abigailis & Ber-

st

fabeze: omnis maguificentia Eftheris & Judi-

l*ïil'«. qoi m d

the non nifi umbra fünt, collata excellentice

gt

& opibus talis animee. — Non folum ea par-

P

tieipat inzeftimabile illad margaritum amici-

jlinermt

tie divine, fed infuper propter arécti(fimum,

qui illam inrer & Chriítum intercedit, ne-

s qui ii

g*umamcuucuf

xum contrahit quantam affinitatem , «& my-

fticam conjunéctionem cum ipía Sacrofancta

at

4qgl, conatus

'Trinitate, & communem quandam ineffabi-

liam bonorum (ocietatem.

x hocfclcet

Quis ergo ne-

et, folide probos glorie praeftantia, e the-

; Bacinf

[

8

urorum abundantia plurimum excellere?

us puen

, t zi.*g:

Quid igirur mirum, quod ii quoque exul.

tent letitia inenavrabili g. glovificata? 1. Petr,

D mbsrum, à

I

v

8

ittt Á

o

quod npaufraei innatent. delitiarum

oceano; & anticipato jJam zmula illi pace

lnuon. dps j

1fDa VIUT.

fruantur, qua Colites eternum gaudent?

Nam quo quis excellentior eft honore & di-

a«

Md

T

D

vitis auétior ; eo & felicior in. hoc orbe

500

propr n

3

cenfetur; gloriofior autem nulla, nulla di-

A u

tior condito in his terris reperitur, ac illa

i od (l

talis animae eít; ut ex dictis abunde pa-

ttmy line d

[et:

Ergo nemo pariter terricolarum am-

iL CUT

"r

plioribus affluit folatiis ,

quam ' genuina

tts fone.

pieraris candidatus; adeoque & nemo eo-

A IQlD QURty

dem in hoc adhuc orbe beatius vivit,

w egi'm t

Nec mirum; nam in ejus pectore geminee

1 t

ille omnium turbarionum fcaturipines exfic-

ETU

catz arent: duo illi omais tranquillitaris ho-

qutty

fles depreffi jacent, nempe voluntas propria,

I)

d

1

i

.trum

inild

amorque proprius. .-( juod bicepsmont

lr

Vü

[«

LI

1

De fpe bonorum &sc.

491

Ti

interni omnis belli infauftam origine.m effe

Vg J;'-J

uid enim

N

multiplici experientia conftat.

tl ts

il

aliud eft, quod tam turbidas in nobis tamque

tnfilne x

frequentes excitat tempeftates, nifi quod fu-

WE t

bin aliquid fiat, quod commiffam noilemus:

Ril

aut aliquid intermittatur, quod factum vel-

1 g

r

lemus? quod quippiam eveniat aut honori

Ti d

adverfum aut cuticula ingratum ? quod con-

n Sarrofaji:

filia noftra everti, defideria impediri;, com-

ER

jUdt

moda tolli, conatus infringi, eludique cer-

(

Q n

namus? hoc fcilicet eft, quod urit, mordet,

ra

A&

fanta

ungit.

Hc infelix illa querelarum Lerna,

Z

mhüm exclr

hic itygius ille puteus eft, unde emerguut zz

i qunq d

terram , & exeumt ilee locuflie curarum, ango-

1

rum, turbarum , & afllictionum, quarum

eruciatus [unt. ficub cvuciatus fcorpil, cum per-

[ dal./.fnarmin-k

m ii p

cutit Doinigem. Apoc. 9. v. 4. & 3.

Jam au-

nima virtuti dedita omnem fuam

jp gt

tem cum

lonore & d

voluntatem exuta, non refpiret niíi divi-

nam; cum proprie exiftimacdoni fenfuum-

i ht orbeE

ili; li

que oble&tationi fponte renuntiaverit; cum

nullius rei condite defiderium. fir unicum

entut, uH

g dutp

ejus vorum, fuique dominium fir ampli-

ronnm t

fimum ei imperium ; a duplici hoc om-

I

nis perturbationis fonte quam remorifíiima

um p

m

degit, & in ipfo quie

us palatio fecuriflima

[

|

vivit,

Cum enim nil in orbe fine Numinis

bernüs V

I

nutu eveniat; illa autem nihil, quam quod

du

,

Dsus, velit, hinc ei quoque nil unquam con-

rrioin

anth,ln

tra accidit, quam optar. Hoc ipfo quod con-

temni cupir, fuique afflictionem amet; nec

dunrs ^

5j

yiligsnüonc :uz:baim;'; nec adverlis a

fï*lig:;ur.

K

.

Et

D«/pel/

492

Pavs ]. Caput II

al

j Cint

Er quia aut nihil defiderat , aut modicum

& etiam hoc tantum modice

TU coleli f

1

precife :

qupd n

prenfat, contrariis caüibus mentis tran-

j

j Proy. !

quillitate nunquam dejicitur.

uo fit, ur

tam puro intus tamque conílanu folamine

" TU 100 jf

f.

w

;5:*'31

K

j um

Ü

gaudeart, ut nemo id capere nifiexpertus pot-

it.

uis ergo neget , folas animas virtutis

folide ttudioías in hac adhuc miferiarum val-

efru; P 1

d m

le ob folatia; queis afluunt, beatas omnino fe-

& appeiamus.

licesque vivere ? Etquidni? cum enim ez

(ut ait Auguítinus in Pfal. $4, ante medium.)

[ Acdit, qu

i iJogaudeaut ,. qui non poteft perive, ili inni-

j üngularis Dtor

zoyent, t

tantür, qui non poteít corruere? illi confi-

dant; qui non pote(t fallere; neceffario genui-

n d upe pra

afinfimoo la

na voluptate perfunduntur, mira felicitate

beantur? & inf

"

L

as

' Olympi omnes terrenas

riünyla

nubes toto vertice egreffie, conftanter fere-

)

D

!

nos numerant dies.

Ut proin jure exclamet

olb

tiats i t f

Bernardus Epift. 57 3. o felix funétee confcientia

juczmditz::! quid illa i vebug ditius vel dulcius ?

FT iil

Quid in tevra quierius atque fecurius ? Certe fl

qau, dpom

eft gaudmin in mundo, boc uti

que po[fidet puri

um d j

eordis bomo.1. 2. c. 4. deiinit, Cl

rift. Si reperire

"'ii;ri"e;fe&u ly

eft beatitudinem in terra; hac profecto gaudet

74 ( t C

fanctitudinis appetensanima, Et ramen (quis

ts inqm

poflibile id credat) & tamen invenire fit ali-

Nttetrcum

m

l

n

quos, qui fine ullo motu pioque fenfu hac

1(

f

Wil

N

legant? qui ifta confiderent, quin per ea ad

T

,

u

Ts u

ll

fectandum pietatis ftudium inflammentur?

m

ä

;men;

quibus difficile accidat, fummitatem frondium

1

lil (

i

avellere, ut aufevant snedullam cedri ?. Ezech. 17.

: Q

& )

t

v. 4. In palinau a[vendere, ut appvebeudant. fru-

u$

qu

o

VM M/

Il

De fpe bonovum . G.

493

EIY

Qus ejus ?. Cant. 7. v. $. /Egypni ollas fpernere,

hum mïüi

ut potiantur cclefti manna? O fuperi! cre-

8 R

dimus , quod fan£tiratis avida eeus fit quafi ju-

J QUO ] ï,f

& comvivium; Prov.1$. v. 15. tamen malumus

n [ls,

cum filio prodigo inter porcos farere, & fi-

Wi

liquis paíci, quam divinis hiíce cupediis nos

O Domine! i/umina ten-

2 anjmïfï'j'lug

dignos reddere.

'.C Ti

ebras nofiras5 Píal. 17. v. 29. immitte nobis

Vs tOnym

naufeam mundanorum, ut tandem aliquando

l! ag

T !

fuperna appetamus.

H

III. Accedit, quod addiétos probitati ani-

YU

mos fingularis Providentia Numinis fpecia-

(f

j

erre." jiï!

!)

tim foveat, tutetur, & regat; id quod ter-

Ils

li

J

I

d

tium eft atque precipuum rterreftris hujus,

"

j

T

VM

Il

qua fanctimonic fectatores in hoc jam mun-

ATR 0180

beatiratis fuüundamentum:.

do triumphant ,

onfanter r

Tales enim providis Dur brachüs inferti,

jrercme

inftar pupillorum füb tutela fidi tutoris: ve-

luti infantes in finu folicitee matris: quafi

j uf

qor dl

hofpites in navigio vigilis naute tuti vivunt,

Ti Cett r

fecuri quiefcunt, & portum fàlvi ingrediun-

tur.

Certum enim eít, illam Menrem «eeter-

egpit g

il t

nam peculiari affe&tu invigilare commodis

rontt

illorum, qui fedulo conatu acquirende per-

fe&ioni conftantes incumbuünr.

Huic veri-

Brun

tati probande unicum ex innumeris argu-

myetinds

mentum attuliffe fufficiat.

Nam edicite,

que f

amabo, quid vilius quam faf?res, quorum

pn p

duo a[fe veneunt ? & tamen affeverante id Chri-

ia

fto, nec uzus ex illis cadet. fuper terrain. ine

ii

j n

nurn Divini Patris-

Matth. 10. v. 29. Quid

jl

Ll!

Il

negle&ius capillo, quod' bumi abjectum

l

vf

)

pedibus conculcatur? & tamen facra teftan-

il

[te

pi

T

494

Pars ]. Caput. III.

te l'agina, ab eterno ompes 7zumezf/ztz'v/ïmt. ibid;

j Á hos P(

v. 3o. Quid abjectius /i/jo; aut agr? fao, quod

'JWU».IS) db d

bodie efl, & cras im clibanum antttitur ?. & taz

j

jp, téit0n

inen ea Drus fic vefhit , ut nec Saloinon in omz

ff

'V".'

jjsreun

mi gloría fua. coopevius fat , facut. wmum . e iflis.

« lipeunr o

Mattli. 6. V. 29. & 36.

Quid:-denique con:

TU

t i

^

témptius corvis, qui zog femizaut , neque

Á o p

rüétunt quibus noi efd cellavium ueque borreum ?

& tamen quotid:e Dgos. pa[cit illos, Luc; 22. v.

donym fiur

s frme

i4; Si erpo. (qua Chrifti arc'umenratio eft )

iil xixaw

ífi ergo Pater coléflis tantà folicitudine tam

m

Va

gle du t

vilibus animalculis & exfücco gramirii pro-

vidére dignatur , quazro magis vos, Matth: 6

]

a A

H

l

1,

v.3o: O fideles aniimaé! tuebitur, diriget ;

4

p

DI

il

"

Aqli

Mi sl

[

àac fovebit? vos; inquain; quas ij chavitate

perpetua. dilexiti Jerem, ji. v.

j. im. füniculi$

,Adm;»g'ergr

Wi d

b

j

ll

h

j gfl ü

j

Zde iibi ádítri£tas tenet; Ofee, ir/v. 4. &

2 0

"

àn imanibus füis defcviptas circumfert; Ifa; 49.

v. 16. fecundum illud Sapiends effatum:

?j

4

P

AWf

&

iflovum amime in mayü lg funt: Sap. 3. v.

) n

ï

. [u eit o Parer/ (Saloinonis verba funt)

tua Providentia gulermat omnia Sap. i4. v. ;

[

&

C

ii ,w

Z tcun megnua veverentia difboni$ mosj fubefd

T

[

Il

ennn dbi, cum volueris; póffe. — Sáp. ia« v. 18.

VWU ,

dili quidem cura efl de omnibis; Sap. 1i. v.

TT

: 3- fed precipue de illis; quibus perfectio-

hh

l

nis ftadium viciffim cure eft. Tefte Augu-

fiino 1. 3. confeff, e; 11. curar equidemi uzun-

li fl

!! Din

quemqie nofirum tanguam. [olumn ; g ffic omnes

fïJ!*JC [

zanquam finguloss fed tamen illis fpeciatim at-

"

;iïi:ïflitf m

!

rendis,*qui pariter virtuti finpulariter in-

.ucl u ï'j

lj

rendunt; hos enim z fru 1uo portas: :I&ïurm

i

Á

AU Mif [

H

495

|

De fpé: bonovum ,

Wtf

Piv. 1à. hos quafi pupillam ocali cuffodis :

dl ngn' [NK] i

Deut j2, v. 6. hos per varios anfractus fal-

Mf

vos deducis, ab eis offenfionum lapides

X lg "

amolierido, tetitationum laqueos avertendo,

a*vnt h g

ftygios affultus rerundendo, variosque even-

À sins

tus ita fapienter moderándo, ut diligeutilus;

Jf

:)ä.;

fe omiia cooperentuy. i bonum; Rom. 8. V. 28.

IU

Porro quantarum

& ipfi non raro lapíus.

h t

confolationum fcaturigo, quam beata quie-

if

]l

tis, quam firme fpei fandamentum ejusmo-

Atl

n

di Providentie viva fides & experimen um

fit, difficile di&u eft; Quid enim timeat;

R0 p s

h tit M

quarit Auguítinus, l 2. confeti, e, 115 quid

Ivl

"

Juj; (

nmeat bomo is finu Dgi poftus? quanam re

/ ii

[

J

[

indiseat Numine plenus? quid aliud pretes

ile

j

fea delideret, qui cum D

iv

éto fuo omnia

d i fi

IIL

& ln

poflidet? Ah! Dominus vegit e, ( cum Da-

ni&t l4

i

"

Vide leta ejusmodi anima exclamat) -

CIIQLQm,

inimus vegit me, ergo mbi mibi deevit, - Pf.

r

4

1U£

Z2

TRTE

A0 VA. Aizgul/ï.r iij an

' deime, ut cuflo-

i verba u

diaut me; ut ia anagibus [uis portent me. ergo

4

non offendam ad lapidzm pedem meun. P. 9o. v.

| p M ' :j

Yij us

ii. Quin & fuper afpidem 9 bofiliscum . in-

aoxius ambulabo: leonawm $$ dracosem ilefus

ii

calcabo. ibid. v. 12. 1mo efiamff mortiferum

li 3.

quid bibero, mon wibi uocebit. Maré. 16. v. 18.

ibus peft |

!

N I

"

Adhec Dominus illuminatio mea g falus mea ;

t, T;lieä

ä

AqQLit

igicur quem . tinebo? Dominus. protetfor, vitee

"

iee ; itaque a quo ftrepidalo? Pf.16. v. 1. Ah!

lls ^"

nibil mibi evenire permittet, ( Auguítini oracu-

[

li

n

lum eft Soliloq. c.15.) zift quod mihi pvofit. etiam-

qi

Jimefciun ; quia ueio-tam pater ac ide, at affe-

ve

iij

I

D! [;[ IIW

496

Pars II Caput. II

L

verat Tertullianus-lib. de penit. Scit; quid mi-

L

l

jg m

ht melius congruat; cum fit fapientiffimus:

m

illudque mihi etiam dare poteít; cum fit po-

tentiífimus.

d s g

Ergo illud. etiam certo dabit;

cum mei.amantiffimus fit; Igitur conjiciam me

g feguontr

jieon il

in eum , zon fübtvabet [e , ut cadam.. ( Aug.l. z.

i

[)nmun

Con£.ci11.) Qmaem [olicitutdinem meam preojici-

EH

am imetimygqueniar ipli cuva eff demue.1. Petr.g .v.7.

T

qu. ii«

Nam 2ilecfus sneus smnibi; & ego il/1 Cant.1.v. 16.

O fortem profperam! ille mihi .... cgoil-

wenim norutl

ET

lHi....ille mihi in delitiis? ego illi in . amo-

ribus.

lile mthi faluti: egó illi curg füm,

tui TT

Ergo vótorum compos quid aliud petam?

mapfi s.

ts rondete.

omnium fatur quid amplius optem? quid

aliud fuperett, quàam ut timoris expers, om-

DT CO

nium fecura, 2 pace àn id ipfum dormiamy&3 ve-

TM QJOW

quic[cain ? Pf. 4. v.. Ita fentit dedita fanctitari

malrpomp

L

(/ld

mens. O profe&o felieitatem ftupendam! o

atinedim

Wfe a

providi Numinis favoórem immenfíum, qui

perennis gaudii perpetuus fons eft. 5 Enim-

mmr

fff

! f

vero fi mihi lingut centufn forent; fi'manus

A Df

& calami centumi,; emananti inde bearitudi-

«".LC.or.vivc.

usl

ni pro merito extollendz fufficiens-haud fo-

ts t t

rem ; uti nec excellentiz aoimi, qua ejusmo-

sp idn hm

di heroes adveríos fibi cafus defpiciunt. L

EITTM

'

cet enim (id quod Jobo evenit) ventorum

Afl

I

turbine cozcuffa quatuor angulis domus-vepente

*j i

corruat: licet iguis D cadat e calo , &2 tatlas

C of j

oves puerosque confumat: licet hoftiles rurma

"m d

invadant omnia, auferant, difperdantque j Job«

77 lii

"

nitf, one

1.v 15. & feq, quamvis denique flu&tus maris

t

naufragas hauriant opes, & cazavatha celi

apev-

]

l

Il

l

De fre bouorum tec.

497

h g

gpertee, vuptique fontes alyffi Gen. 7. v. 1 1. cun&ta

$

inundent, evertantque ; nibilominus impavi-

Ib

dos tales ferient ruipze: etiam inter procel-

NI

las velut acus magnetica diving voluntatis

i Q

cynofuram fequuntur: inftar folifequii etiam

AL (l

nebulis tectum [uftiti folem proni adorant.

i M

ADominus dedit, Dominus abflulit x ficut Domino

.:'ewg.q.Peu.;

flacuit, ita faétum cfl s. fit nomen Domini benedi-

lC

&um , (Job. 1. v. 21.) confueta eis paroemia eft,

q

[

oöï

Probe enim norunt, hzc omnia ejusnutu fie-

il

ri;qui zuperat ventis & 1navi: Luc.8. v. 25. quz

WTL

ligat aquas i uubibus fuisy Job. 2 6. v. 3. babens

i d ts

clavem abyffr. Apoc. 12.v. 1. Sciunt,de ejus cle-

j epïemï r]

|

mentis Providentie zbvozo procedere fulguva

nisttpn,

€9 zuritrua , Apoc. 4. v. $.. ( flammuas ignis devo-

m

vaitis. Ia. 29.v. 6.. Quodfi epotandus eis mor-

al ii

borum calix porrigatur, hunc minime naufe-

fiptum

ant certi medicam Numinis manum f(ibi eun-

dem mifcuifle.

Si conjuratus contra eos

nenmm, Q

di gEnim»

confurgat tartarus, infracti perítant; fciunt

en; at

enim: quia //delis Drus faciet cum tentatioue pro-

veytum. 1.Cor.10. v. 13. Unde fit, ut nullas tri-

gip i

destut?

ftitiz hyemes, nullos inconftantie apriles vi-

vant; fed placidum femper decurrant evum;

fl u

cum íerenus eis etiam inter nubila rideat

klpot: ^

Phobus.

jt) v

Illa Jeffiadis verba : Domirzus folici-

Zus efl mei ; Pfal. 29. v.13. illa Ignatii füfpiriaz

j m

T d

gulevaa, [icut fcis 69 viss mam [eio , quod amator

g If

/5, famillares eisdem teffere funt, queis ve-

m

i^j lv'v"

"

il

lut clypeo muniti, omnes curarum aculeos

erm

"

"

procul arcent, fugantque. Et hec beata foli-

hii

de piorum in hoc adhuc orbe conditio eft.

Ii

Sed

^

I

Nj

498

Pavs L. Cap. IH

" I]ObiS .[bi

Sed nota: folide piorum ; foli

enim perfe.

&ionis ftudiofi tanta ;beatitate in hac etiam-

P non i

gt mque

num vita fruuntur.

O igitur felicem illius

anime fortem! que; miffo rebus.creatis nun-

q s t

ru, unan À

tio, fe Dzo ex affe confecrat, devovetque,

-a ln

que nilfibi, quod Conditori non offerat,

3 leonum;t

aut avara refervat, ^ aut diffidens excipit.

s f

qu& propriz voluntatis expers.non nifi ex

nutu divino vivit.

Hec enim Numini con-

gt p

a. 0

fifa nil querit, vel optat preter gratiam.

nil horret, autfugit preter peccatum, nil

vumpie lgt

Dile&o

fire, q i

timet, vel odit przter feipfam.

fuo innixa nihil non audet: omnia fperat:

sd, um

i n 1 j

imo cum Davide zz Dro j/Wo etiam 7rags-

veditur. murum.

Pfal.

17 w

30.

füperno

Temis df

ardore flagrans, in virtutis femita volat,

fitboigünein

& liberam tediis auram fpirans, paternzque

UT

Providentie finui indormiens, inter Patris

A m i

eterfii brachia auream vivit pacem, coeleftis

il r

illius, quam in eois exfpecat, prenun-

MUET

tiam.

Nempe quia illa fe totam Dzo, vi-

E C

ciíffim etiam Dzus fe totám illi communicat.

40 uj g

quo fit, ut ejusmodi homo ín hoc adhuc

Lt G

mundo per omnem partem beatus vivat,

um mgimus) iU (

tum ob charisata, queis gaudet: tum ob

i

folatia, quies aflluit; tum denique ob prov;-

IN

denmtiam, qua (ingulariter protegitur, fove-

Q?lüümusä li

A

tur, & regitur, Ad hec jam quis nobis fen-

ia

J npr

fus? his perceptis, quz modo animum fen-

tentia fübit? Enimvero aut nobis frons om-

jiaziem'a

Fub.tr.ahis;

98 Mi

nis periit, (í vera hec eífe inficiamur: aut

o nul-

,'ï., T f"mus,a

££5 c?rca pe&tus riget, fi tanta beatitud

lam

D CDUSR

[

l

|

De fpe bonorum.

499

l i

lam in nobis fui orexin movet.

Quid

N

enim?.an non in faxum obriguifle oportet,

I t

fi nos tot tamque excellentia, qua fancti-

Nb

moniz affeclis etiamnum . vivis promittun-

l, n

tur bona, tamen ad procurandam [(anctita-

DT

tem non animant? Ah! fro vevagza. (Kem-

il s

penfis lamentum eít) pro perca promifJione

X n

diu uocluque fatigavi nou tinciurs & ánterim

inNaiic

pro obtinenda proitate vix . pes femel a. 1erva

Wt v

levatur.

O. Superi! pro uzo numismate intev-

Ht i

dum tuvpitey liüzgatur; & pro acquirenda illa

iim;: D

felicirate, quz 1n hoc adhuc orbe pietati co-

- m r

mes eít, ve] ad modicuin fatigavi pigritatur. De

imit. Chrift. l

3. C. 3.

Vah nos infenfatos!

li m

)d [wa

cifternis diffipatis, nuci caíTg,..ZEgypti ce-

[ vt

pis ftultaingluvie inhiamus ; & torrentes vo-

luptatis, qui in hac quoque lacrimarum val-

j ptemtq

, t Dar

le pias mentes inundant, amentes refpui-

tem, cel

mus.. Illa charismata negligimus, qux bea-

dit, yelt

torum corporum beatitatem ?mulantur:

an D!

ila folatia contemnimus , quorum unicá

| commixt

guttula omne mundi nectar immenfüm ex«

in D iü:ï-ï'

cedit: paternum fingularis illius . Providen-

tie finum fugimus, in quo qui recumbit ;

Menus m

ul n ?

terreftri paradiío fruitur.

An non ergo no-

bismet ipfis infeníi fumus, qui lutum pro au-

ais

xo commutamus? Equidem o Domine! his

vt

g

gratiis caremus, quia non toti tui fümus. Tu

nobis cceleftia fubtrahis; quia nos tibi terre-

lpmni?

Átria negamus.

Minus liberalis es erga nos;

g

guia.nimis avari fumus erga te.

Sed pudet,

j

I'ng: [

&am,fordide hactenus tecum egifle: . piget,

ab

u

i2

per-

l

ïuïr

] WO

$09

Pavs IlI. Caput LH7.

gan r

perfe&ionem in poftremis habuiffe. Spes bo-

norum per virtutem folidam in hac adhuc

qiifgnttt

qigo o

vita acquirendorum potens deinceps illius

fe&andz incitamentum erit. Tuo Jzsu, qui

ag nf

4 y;quiil)l!l AX

nos cupis perfectos effe, ficur Parer celeffis per-

N

fé&us ef, Matth. g. v. 48.. da, ut forti aufu tan-

ï«

s eim t d

suri m d

dem aliquando rumpamus vincula, quz nos

terrz aliigatos, a previo hoc coelo arcent:

ighiju p

süpics p

& vitiis mancipatos a probitatis femita ab-

ftrahunt.

Da, ut afferti in libertatem filio-

tss eorpors

siuid enim en

rum Dzr, anticipato fanctitudinis przmio in

hoc jam mundo beate vivamus.:

-t eupiscr

at; itque non

g. II.

aof

Soli pevfe&Hiouis ftudiofi placide anoviuntur.

elfa hts

I.

uam placidus probi hominis fit obitus;

sfereqyat d

inde pater, quod is in facris Papinis

A at

fomnus appelletur. $; dormieris, (ait Salo-

"p

h j,

M U

Til

j

/

mon, talem alloquens) // dormieris , nou ti-

LU

anebis: quiefces, fi fuavis erit fomnus tuus. Prov.

i& r qui

Hov; 24.

Quibus verbis fapientiffimus re-

"titrnt, t

gum denotat, ejusmodi tranfitum r. fore

t Trrenn gl

tranquillum: 4uiefié$5 2. jucundum: fuavis

x

erit ; 3. fecurum: $oz ftimebis.

Hanc tripli-

cem ob caufam (ut commentatur Bernardus

L I Ín

MM

epift. 105.) erit tnor$ jufli bona , melior , optima ;

éona propter vequiems melior propter. fuavita-

TP b

"3 mlf

£en: optuma pvopter fecuvitatem; gropter re-

quiem a laboribus prarerizis: propter fuavi-

"Ut que o

RELTUM

tatem folatii prefeztis: propter fecuritatem

ab anxietatibus futuris.

Ob trinam hanc ra-

At tf

'-.'A:fn1 q

tignem etiam nos pie anima migrationem

lt

p

At

Percnni; l

!

!

De fpe bonorum &9

$Of

B

lacidiffimam fore afferimus, quam tamen

TU l,

fortem foli fperare queant ii qui pietatis fo-

j m

lide: ferio ftudioíi vivunt.

Inprimis ; sors

RU

Ditra

jufti, virtutique fingulariter addicti, erit Zozz

J

propter vequiem a laboribus prezerzzis: quiefces.

t orat

'Talibus enim in hoc:.rerum articulo con-

'

VUl r

flitutis aztodo- jam dicit [pivitus, ut. vequie[cant

J t a

Hi autem la-

a laboribus fuis. Apoc. 13. v. 14.

Qs f

bores duplicis precipue generis fünt, nem-

rtins

pe dolores corporis ,. & afflictiones animi.

uidquid enim erumnarum in hoc mundo

TU

udini; m

eít, vel corpus:cruciant, velanimam tor-

quent; itaque non raro accumulantur, ut

etiam generofos fubin viros, & in patientia

j m

paleflrra exercitatos athletas cum Paulo in-

min f

emifcere.cogant: izfelixego bomo^ qui$ me

liberabit de corpove mortis bujus? Rom 7. v. a4.

ts D

i (it d

;

Verum: hoc ipfo ex capite Bernardo tefte

As R )

pretiofa eft. anovs fan&torum ; quia efd fizzr Labo-

m fu. Br

Yili, epift, 1o5. quibus ii per vitee curfum

entfimis t

tum in corpore, tum in anima conflicta-

sfum 1.

bantur.

'Tunc enim talium auribus allabe-

undun: p

tur dulcis illa Dileéti vox: fimge, propera ami-

ca mea, columba smea, formo[a mea , €9' veri,

. Pt

us

Sam enim biems traufüt , imper abüt, 9 ve-

ceffit. Cant. 2. v. 10. & 1 1.

Jvanfüt biems il-

nim t

yt I

larum corporis moleftiarum , morborum,

& cruciatuum , quze tot arcerbitatum & af-

p w*

fli&ionum fertilis tibi caufa fuerat. 24bf im-

T

ber illarum adverfitatum;

vexationum ,

&

yer d

yd

anxietatum , qua tot tzediorum, curarum,

r d

& merorum perennis tibi fons exftiterat.

£2

p

Ii5

i

p

fo2

Pavs II Caput. II7.

Ril

ia Y

Receffit denique ille nimbus segrotationümi,

iM

u d

T JCat

ila nox fcrupulorum, quorum ille carnem

3 lii d.;

tot angoribus afflixit; hec vero mentem tot

gl tv

tenebris involvit,

tor morfibus dilaniavit,

jn

onentutii

tot terroribus complevir.

i

Proin furge emica

im

l

lrc m

]

mem ex hoc le&£fo doloris Pfal. $o. v. 4. & valle

s dinu U.

lacrimarum, Píal. 83. v. 7. ex bac tevva teue-

:nnes&fenfuum

brofa €8 operta anoYtis caligine. Job. 1o. v. z.

.ufünentg

d

Egredere o columba imea/ ex hac caveraa ma-

z il

(erig , Cant. 2. v. 14. tot türbinibus pervia.

i Eresm

propera exire o formofa mea/ de hoc laca ii-

dets conf n

[erie eg. luto feecis. Pfal. 39. v. 3. tuo candori

tam noxke,

a fi u a

Feni o fponfa mea/ veni de cu-

rxde vinr f

Bilihus leomumy $8 de montibus pardorums Cant.

]

: i feir

4. v. $. id eft, de tor infidiis, occafionibus,

v m n

& periculis peccandi, quibus hic mundus

veluti totidém pedicis obrectus horret ,. &

QUT 6202 10

)

1 UM

inter quas trepido pede coninuo incedere

debuiíti, veni ergo , veni , €j coromaberis, Cant.

1 jen, 11

4.v. $. Nam repofira eff tibi corona ju[Hitice,

uj

i

quaim Yeddet modo tibi Dominus in hac die ju-

Ó

U

u$ jüdex. i. Tim..4. v. s. Tempus enim pata-

fioni adoemit , Cant. 1. v. 12. quo tanquam

MW

flos campi , & lilium convalium , Cant. 2. v. 1,

a mortis falce a terra avulfüm , celefti para-

V DI

: n rra;.'(

difo infereris.

O enim vero fenía divinam

Atelm df

pacem ftillantia! Quid ergo mirum, quod ejus-

3ttt ofe:

modi moribundus fruatur quiere otrini ma-

* Duhm

lacia tranquilliore? Quod olorum more pa-

if

yentali voce litus concinat illud repii Vatis

* Ob

carmen: letarus fum i bis, que didla funt mi-

Nütitrs b

bi: in domum . Domizi ibimus; Pal 121. v. &

illa-

li

!

503

De fpe bonorum &c.

erba ufürpando, cir-

UUTM

illaque. Ecclefiaftici v

i

TM

cumítantbus dicat: v7

dete oculis vefivis: quia

737

Ufs

eg ipveui mibi multam ve-

TU

"

modicum . latora

ht d

quiem, Eccli. $1. v. $3. En! omnis retro vita

tinj

LU

j

1]

non nifi momentum modo fuiffe videtur.

'Tranfierunt illate mihi injurie; contermp-

ATT

LU

tiones, calumnie: uanfierunt ille carnis ca-

tiones: illa je-

Jb

ftigationes & fenfuum refrana

|

|T

'Tranfiiffent modo etiam

junia & abftinentige.

QT

:

v

honores, illecebrae &.commoda; fi illis in-

hiaffem. Ex eis modo nil reftaret nifi re-

lxl

|

» Q

mordens confcientiam ftimulus; cum e con-

'l

lll

trario fuavi nunc gaudio diffluam, quod ac-

(t,

quirendz virtuti folidae me

torum impende-

^ Xlnto -

rim: quod non fecerim malum; quod facere

t cmundi

potui; & egerim bonum , quod agere debui.

O! q

uam magnze nurc pECiS argumentum

horer, &

, que in mundo

o inosdere

eít, zon dilexi[e mundum , suec ea

font ;

1. Joan, 2. v. 15. 2072 qttefiviffe propriam

n C

(f

Afl

: loviatn,

Joan. z. v. 18.zzc primos accubitus pveu-

l

,

vi[fimo loco: Luc, 14. v

t

Jaffe ; féd accubuiffe in no

4

7- fed covpus caffig

ajft ,

2 in fervitutem redcgil[e:

Y enm o

[/

d imemetipfum. abuegaffe , 8

U. Cdr. 9. V. 2 Zu t

quo

erucem ineam quotidie portaj. Luc 9. v. 23.

,) Cam. POT

O quante nunc

mihi tranquillitatis materia

, dine

eft, illam contumel

iam diffimulaffe: ad illam

fonf

vilipenfionem filuiffe: illam calamitatem pa-

wng

tienter tuliffe: multum laboraffe pro proxi-

jer d

n

mo, plurima tolerafle pro f)ro. O beata

um o

afperitates ,

contemptus, & erumne! O ge-

lod (

nerofum in adverfis filentiur

n! felicesque fa-

t

zigationes! vos mih

i .clavis ad codlum, vos

Du

"m

li4

a

^"

ngþtli

$04

Pars TII. Capuz. IIf

*

m irin

ad celfiorem gloriam füblimis! fcala fuiftis,

ïnm [empons

JEterng fint Numini grates, quod ejus

; qf

ope cum illo Juvene etiam epo ormzia

g em

precepta cuflodierim a juventute'mea. Mátth. 19

*

."ïaz&a (jimdin

v. 1o. quod cum BDavide etiam epo inte-

ag r gere

re veddidevim vota mes, que difhinxerunt

sf m

labia mea: Pfal. 69. v. 14. pro admiflis ve-

i

ro culpis :z ciliio €9 cimere penitentiam

TAT

egerüm, Matth. 1i:. v. 214 quod denique per

Loua opera certam mcain vocationen, eg ele&ionem

; Arvero d

CCOYLHI, a. Petr. 1. v, 19.

O quam prudens

1 QU defmit

füi, quod per fan&tiorem vivendi normam

rf obi; 0

prevenerim illos timores, quós morituro

silisec bt g

creare folet vita tepidius acta: quod caverim

n

illos angores, quos nunc paterer , fi illi in-

iij G

ftinctui obftitiflem. Ah! illi rentationi potuif-

atre at

u iU.

fem & egoconfentire ! quin &a lapfü jam pro-

l,

xime abfui; fed adhuc reítiti, Heu! íi illi te.

(etQ

1 J

i

ALRfe LUC

poriindormiiffem, quo deveniffem? fed ex-

cuífi: (àlutem meam füm operatus: (udavi,

l

fgO

& alfi in vinea Domini.

H

,L

Proina ccelefti Pa.

x

]

i at t

trefamilias promiffum nunc denarium & ego

"n ts d

l

fidenter exfpecto.

Et hoc e(t, quod meam

m

Mi

271

l

Vr n

nunc mentem fümme tranquillam reddit. [ta

t d mdnrm

tals moriens: h&c fub mortem fünt fenfà

m

Md

Qd du

Jutti, qui virtutis folidz ftudiofus vixit. In-

ij

il

de patet, quam dulce fit meminiffe laborum,

Dd

"

i

4

& ]

»Jde L

difcriminum & erumnarum, quos conftan-

li

ul

ter obivimus, provide vitavimus, fortiter

1 dilty

$.

pertulimus ; quantopere horum memoria

? r t

tranquillent animum. Superi! o quam fà-

km"]

ii

CURU

niug de perfectione (üb vita finem, quam (uh

L

ejus

n fed j

li

l

De fpe bonorum esc.

$o5

AT.

eius exordium fentimus; . Si-enim jilla fegun-

S) QW h

dum eam.temporis feriem fpecterur, qua

LEU

incipit ; enimvero terribile -quid. horri-

n

J

n

dumque videtur effe, viginti vel triginta an-

ham m") 5

nos in arcta folitudine, & conftanti corporis

l

sfllictatione tranfigere, decem vel quindecim

01

luftris adverfus carnem €g. [anguinem luétari:

adver[us ve&loves tenebvavum barum 9 contra [pi-

h

12. continuo pugz-

vitualia nequitig Eph. 6. v.

nare.

At vero fi hec eadem vira confide-

Qitm y

retur eo , quo deíinit, momento; in ipfo fci-

n

licer Jufti obitu; o quam pulchra ea, quam

(

Dl

optabil

is ac beata apparet! Tunc enim ani-

QO

ma, que car

zem [uam crucifixit cum vitiis t9

ro

lt'h

concupi[centiis [uis , Gal. g. v. 14.C

um mofribun-

do Servatore pariter exclamat : coufummatur

A CO

cfl. oan, 19. v. 5e. Equidem (i preterita re-

AILÍ

d J

35

RUT

fpicio,

(exultans perget ill

magna mihi

certam

ina fuere füftinenda, plures obices fu-

m feder

ndi.

Sed im-

: du

perandi, magni conarus exere

i Cde"& f l

mortales-Dio fint grates : cozJirammatum cfr.

miferiarum tempus abiit nunquam rediru-

um d

u n

rum: tranfiere labores non amplius reperen-

Nulli am-

mreiit l

di: pertexta eft malorum tela.

r fün

pliuserunt morbi;

advería nulla, nulle cru-

Nulla mihi pofthac

rLl:

ces: panirentia nulla.

erunt coércenda de(ideria, nu!

lee affectiones

ll

[Te I

fubigendz, nulli

affültus repellendi. — Ver-

qu

. Graves quidem & plu-

mi,

bo : cozfum:natum ef

ed jam

n

res exantlandze faerant tempeltates;

um m

-

quidem & dif£-

!ot

tuta teneo portum: diuturnum

ficile erat e

i.

X

dium, fed jam fe

lix confpicio

"m

(

;

1$

, Pa!ï 12

il

D( fp? M

506

Pars HI. Capuz. LII.

!

patriam : poft longum arduumque cur(üm

;Ifi? Dnaro

gdit|

randem attigi ftadii metam : per zerram defer-

jb

g um "

jam inviam 69 zmaquolam Pal 62..v. 1, tandem

]

perveni ad. fontem omnium voluptatum.

gt

Paulo poft comprehenfura füm, quod ha.

aj s que

i, Wh «

&enus cum difficultate credidi: brevi pof-

feffura fum ,. quod cum, anxietate Íperavi :

sdfevidt

" /rjm, Dll

mox gternum amanda viciilim impeníe ama-

bo, quod hucusque tam repide dilexi, Sum-

ii rl

inum Bonum. FPinis miferiarum mundi erit

elfiiurena

fimul initium delitiarum cali.

Q felix ante-

*ïerer 'Jeat-

aéctorum recordatio! tu fuave illud balfamum

s ion

es, quod afpera queque mira ducedine lenit,

& fümma quiete morituri perfundit men-

hOUU

tem. . Quis ergo inficias ibit, ejusmodi ani-

mea tranfirum fore tranquillum ob beatam,

quam tot ceriationibus imponit, cosoni-

prtt J

dem?

M

vf

Il. Verum non folum erit Zoga mors jufli

::;n'mm D

B

"i

VUl i

ob vequiem a laboribus pretevitis: quiefcet ; íed

&t URU

etiam erit zzelioy propter f[uavitatem folacii jre-

9f i ürqor

Jentis: fuavis evit. Hoc autem folatium extri-

plici potiffimum fonte tunc in ejusmodi mo-

Y qihoe v

ribundum emanabit. r. ex teftimonio bonz

*ilts qifim

conícientiz, 2. ex vacuo creatis affeCtioni-

m od

bus animo, 3. exafpe&tu Chrifti e cruce pen-

atl

duli.

l

l

!

I. Ad primum quod attinet, etiam de

DN

tali dici poteft, quod S. P'aulus de Henoch

m tre

"i

ainrmat, nempe azfe trauslationem teflimonium

tinj

&i

,"'qUOdP

M

babuiffe, placui[fé Dgo. Hebr. 11. v. . Nam eti-

L :3*3

Ait [oc t

am 4$ babet teflimomium con[cientie [ue , quod in

j Qrntime

YRli

"t infile

þ'uzg(icz'mz*e cordis, €g' uou iu [apientia ca

[47

Roj üy

]l

De fpe bonovum t2c.

507

n

Umqlu

v

IULVJ.,

féd in gratia Dex converfatus fit in boc mundo. .

R lg i

Cor. 1. v.12»

Audit in intimo fui cordis re-

n lj

fonantem quandam vocem, qua preterite

1 J

j

(

1

vitz vnula jam echo eft; hzc ipfum de Nu-

(um, (

M

i

ii i

míinis amicitia ea, quam Synodus Tridentina

Q.L

admittit, morali fecuritate certumi reddir.

It

Mi

Hzc fidum ei fe vadem prebet, omhia illum

ln

rite confeffam , Drr filium jam effe coelique

du

heredem, qui perfeverantiam finalem zter-

m

^

pamque felicitatem a divina Milericordia fir-

miter fperare queat.

Hzxc eidem affeverat;

eum denumero illorum effe, quorum ex Chri-

fti fententia eff vegrmum calorum , Mattb, s. v. 3-

&q

iibus Tudex divinus aliquando dicet: ve-

l

74te

! Panvig mti. Matth.24. v. 34. Haud

amdiu vita füperftes in la-

d Eea:a',r,)

quidäm ignorat, qu

TU

brisheret, gratiw ja&turam facere fan

&itf-

Attamen etiam no-

mum quem que

potfe.

T

vit, eventum ejusmodi rariíimum effe: al-

[

bisque corvis annumerandum. Scit, quia f

T

at

delis Deus ef , 1. Cor. 10.v. 13. qui non finet

udun dit

male mori; qui bene vixit: nec ad Babylonem

jusmod

appellere illum, qui Solymam verfus iter in-

monio ia

ftituit, Notum ett ei illad Joannis oraculum:

m

d

ff cov uofirum nos non veprebenderit, fiduciam ha-

T

»r'lf

bemus adDEuM, 1.]Joan.3. v.21. nempe eum

Qu

fore, nec permiffurum nes

intt,t

nobis propitium

Td:

!

tentari füpra id, q

uod poffumus. Porro quam

)!

[/

i n

liquido folamine

hzc teílificatio ejus men-

n

w

quamque firmam

tem perfundat, quantam ea;

?D

falutis fpem eidem inftillet;

inde-patet, qued

f

.

..

i

talis doemoni, timi

dos angores ingerenti, il-

)

H

508

Pavs II Caput 1.

"T

Ü

Jud ipfum fidenter refpondeat, quod olim Pa.

p a

triarcha Jacob perfequenti.fe Labano repo-

fuit, feilicet: ferurare, fiquid tuorum apud sne

u

d 0

invenevis. Gen. 51. v. 32. Scrutare, luftra, per-

quire, quantum libet ; nilhabeo, quod tàum

g i n

agfiat o

eft: nil.tuz fuperbiz Gcambitionis: nil tuze

malitie & fraudum apud: me. deprehendes.

g amim p

Imo illis ipfis S. Martini verbis eundem au-

g inguam !

hi

il nf

dacter alloquetur; dicens : quid adflas cvu-

enta beflia ? nibil in ane funcfle vepevier. -Nem-

m de

:

(

d eideo

pe jufiws moriens ,- guafi comfideus , absque

zerrore, damnationi$- ériz; Prov. 28; v. 1

Et

d conditins

licet. tunc dialolus. defcezdat ad. eum , Daleng

^

vll ghri

wam mgouguam,

Jciens , .quia inodieum. tempus

ts derdign

labet $ Apoc. r2. v. 12; nihilominus ille cc/uf

gendt Dulis du

acies caftvovum ovdinata, Cant. 6. v. 9. quafi

dyo ]u vt

ctoitas mzmz'fa, Pfal. 3o. v. 22. aut urus eveus

1 quis ia

Ifa. 1$.. v. 2o. ftypis affultus victor.retundirt,

t d

j

coufortatus in Domiuo $9 in potemtia vivtutis

Wj

,,,,,

fieltte f

ejus , ac iudutus armaturam Dir, ftat adverfus

n dQ

infidias dialoli , omuia tela e

quiffmi hoftis: :g-

TRU

zealevi flatu extinguens.

Eph. 6; v. 11. & feq.

rv f M

Praterea tot anni fervitio Numinis coníe-

crati: tot dies, quorum fingula momenta

It t

BLUTT.

in quaftu faerunt pofita: tanta congeries

meritorum, locupletiffimi inftar thefauri in

:::q(:äolexcutere,

T if

alterum orbem pramifforum, hec, inquam,

G fem erp

exquiffimasin fpesejus erigunt mentem. Cum-

que Chriítus enuntiarit, pauperum fpiritu effe

, qu g

t Ab

Af

veguum calovum : mifevicordes mi [evicordiam con-

Jecutuvos : zuzdos corde DguM viluros:

;

^ W'lþ

nl

facificos

um paffis propter

:*3 fyfi]fnl fm:,

jilz*ofr Dxr vocagdos: perfecutiome

JH i-

R ls

ll

De fpo.bouorum tgc.

$09

|

jufiitim

x mercedem fore copio[am in calis.Matth.

!

A

$v2 *

&.feq. cum affeveraverit , eos, qui

Hriy lf

fe humiliaverint, fore exaltandos* Luc. 3. v.

F-Fï,lu!hl- ]

s. qui luxerirt, confolandos: quiefurierint,

Ff:(')qm ]

faturandos: qui denique omnibus relictis fe-

ln ln

cuti eum fuerint; hos centuplum accepturos,

Cütin

& vitam eternam poffeffuros ; Matth. 19. v.

| »is'gun

19. hec, inquam; cum Divinum Servato-

U

:

fl

rem interpofira infallibili fua authoritate pol-

t

n

licitum effe fciar; ex altera vero parte cum

n

N

confícientia eider .teftimonium. perhibeat ,

^ aj

fe illas conditiones impleviffe, quibus zm-

[/

All,

n

aavce[cibilem. glovie coroman? 1. Petr. $. v. 4-

Itj

fg

juftus [udex alligavit, etiam de hac fibi im-

DI J

onenda nullus dubitat, cum in fuo vite

DT

i

catalogo illas virtutes. Drzr digito expreflas

UP

videat, quibus cumulatiffima hac premia

infinitá

n

fuere promifla, eadem quoque;,

at t

Numinis fidelitate fretus, mira fecuritate

fut lo

exípectat; cumque de oleo charitatis fibi in

iil

tempore providerit, a celefti Sponfo cum

y, 1

ilis Z'vgimibus fatuis Matth. z5. v. 12. ex-

yrinis t

cludi nullatenus metuit; fed admittendum

Yl d

fe ad Agni nuptias ea fiducia fperat, quam

nulla tentatio excutere, nullus angor tur-

u at

a d

bare, nullus juftitiae timor imrminuere po-

"

í

teft.

Quis autem explicabit confolationum

has f

menten us

magnitudinem , quz inde in ralem animum

,

redundabunt? Ah! Zeatum illum divitem etfe,

[ f«;h.J j

"

[

qui potuit transgvedi, & mom e(i transgreffus :

n (.!7*

w

"

[]

i

L

«

jfaceve mala, & mon fecit. Eccl. 31. v. 8. & 10.

Ti

'fidelem illum prudentemque fervum effe ,

I

quem

i

T

li

. 510

Pars 111 Caput LT.

uiait,

quem cozfltuet Dominus . füper omnia bLona |

[ua; Matth. 24. v. 47. imo non folummodo

[

j, a

2

fervum, fed amicum Chriíli, quin & filium

j :anroFff

£0

^

J

aV

D heredemque eífe; idque -tacito quo-

dam vadimonio teflari confcientiam; eam-

:fdiic&lt n

que id te(lari in articulo mortis, in limine

g Ltl cum'

eternitatis, pauculis ante tremendum illnd

iliügto d

judicium horis; id e(t, eo tempore, quo

jur adüm

omnis reguin :cognatio,. cun&ta honorum

gv o (]IW

vocabula, omniumque regnorum h:redita-

v(Hiron

tes noftra etiam opinione fumus, umbra,

gum prehyerüm.

t Quidenim

nihil funt: & quo fola Numinis gratia; favor

ac amicitia aliquid fünt; hoc enimvero homi-

n ia t

|

nis pii ex hac vita migrationem jucundi[fi-

dm p t

!

[

mam reddit dulciffimamque o^ fuavitateu

dinidtsals w

nempe folatii prefeéntis, quod eidem bone

w Ugl n

confcientize teftimonium függerit, füppedi-

Sperteid f

tatque.

2. At non minus eílicax erir illud

r

ii

fl

alierum ejss folamen, quod ex íecundo

r am 90

fonte fcaturiet, ícilicet ex vacuo creatis af-

d

"

fD CUROA

fectionibus animo.

u

od enim mortalibus

Q ais f

in fubflautis fuis pacem balemtibus: Eccl. 41. v.

*

2 a Catui d

1. fupremum ex hoc orbe diíceffum, imo

vel folam ejus memoriam adeo triftem afficit

"iaf ho

Atl p b

ac amaram,; eít avulfio ab illis rebus, qui-

* d

bus anima nimio aífe&tu, apolutinata adhae-

ret.

Prepoíterus enim terreítrium amor,

Ua f

d Bing qy

ac dominantes nobis cupiditates funt illud

difcordie pomum

MITTM

» quod mentibus ipjectum

Balthaflari; Ezechie, Epuloni aliisque in-

«HUUC Arpus f

RI

numeris tranfitum ex hoc mundo adeo acer-

!O gc

:' l

Ukm 4

0 d fipim

bum reddidit ac lu&tuofum, tantasque in eis

tute

" m lin

]

[

* De fpe bonorum €gc.

EEI

i

um

NI

turbas excitavir, tot lacrimas ipfis & lamen-

Nam decedere illis honorum

l

ra expreflit.

j Q

fubfelliis rantopere amatis: excedere illo pa-

lqL

Ü

latio tam magnifice ornato : deferere illasopes

It

"

adeo folicire congeítas, relinquere illas vo-

noms,,'

mv

luprates tanto cum zeftu queefiras, hoc eft,

DDon

quod illi fuperbo, diviti, ac vol

uptuario ho-

Mp

mini cor rmiedium 'lethali plaga

difündit.

Xl l

Contra vero o quam magnma cum fiducia mo-

QORU ha

l

ritur , (Hieronyii fententia eft Epift. ad Cy-

ii

ur*

prianum presbyterüm.)' Quem muls vei ajfeciio

J

J

detinet.. Quid enim eum turber, affligatque ?

:eninïycrog::,

an gaze ionotis relinquendz? verum has il-

o u

le jam pridem vel reipfa vel affectu abjecit.

Á

4

K d

an dignitates aliis cedende ? fed has non fo-

( em h

lum nunquam ambiir;'íed femper fprevit.

v p

num: perdendae fenfuum deliriw? at his pri-

ert ii

dem fibi fevera lege interdixit. Sed nec con-

|et fun

triftabunt eum negotia abrumpenda; cum

Q Ut d

his fe folum mutuaverit: nec amici abdican-

jm mottibi

di; cum ejus amicitia fe u)tra aras non ex-

u Ed i

tenderit: nec caro incineres redigenda; banc

yfefum g

enim diu jam hoftis loco habuit: nec mun-

o rl

dus deferendus; nam femper confideraverat

fe tanquam advenam & peregrinum fuper

]i rb

terram , 207 babeautem bic ananentem civitatem.

glminara D]

yirim 2

Hebr. 13. v. r4. Hinc morti voraciffimo illi

mortalium hellaoni ultro intrepidus occur-

j

TL j

rit, fuumque corpus fponte illi devorandum

obtrudit, ut vivo hoc carcere deftruéto ,

onl

)

mens tandem ad fupera eo citius avolet li-

unda Ó

tato

g

bera.

Imminentem illum latronem- offeum

Iu

ige-

pj

512

Pars Hf Caput. 1.

g hradfn

letus excipit, irridetque; cum previa om«

nium abdicatione, nil illi, quod rapere queat,

jedn i

reliquum fecerit.

aj ilini &

Falcigerum illum Divi-

ne Nemefis liétorem, fe ad tribunal evocan-

jf lum

tem, paratus fequitur;, cum confcientie ra-

s itntymi

tiones optime compofitas habeat. Ipfi, quos

dhinfin boh

vfmpt, r

in extresnis patitur, dolores eidem gaudii

materia funt;eo quod anticipara folutio ac mite

agaigatit

lyirum fint, queis luenda alias in luítrali car-

iple ij

cere debita expunguntur, ac diuturni imma-

«m rb va

nesque cruciatus levi impendio redimuntur.

amum, qum

Exemplo nobis ficFrancilcus Suarez, illud So-

d e p

cietatis Jzsu fidus illuftriffimum, qui infigni

in ghrinoit

do&rinz excellentem fanctimoniam adeo fe-

adkaf

lici nexu copulare noverat, ut orbem dubium

;

? feln t

reliquerit , quznam alterutri palmam przri-

al q

puerit, Hic ergo agoni proximus in hzc ver-

BU'5 Qpf

ba erupiffe traditur: zugguam putabam , tom

t Int o

fave effe iori. . Similia de aliis quoque . nar-

atfetr n

rantur, qui ad extrema deducti, coeleftibus

tüteonfr (

delitiis innatantes , eucharifticas Numini lau-

NB

des piosque hymnos vel preierunt ipfi, vel

alios decantare jufferunt. Scilicet ftelle erant

t ffr n

ET fl

terreftri vaporeimmunes: gemmz erant na-

tivo cortice exemptz:. aquilz erant infectas

M p

"Ht

'vifco pennas exutz. Verbo: anime erant

omni mundano affectu liberz.

Et hinc tor-

"d

At r

rente voluptatis eo etiam tempore potaban-

?

tur, quo mundi fuique cultores qoriugtur i

ltrify

HHMO

b

;

1, L

amavitudinibus aiue fu. Job.21.v.25. Ter-

d»]

rz pertee(i, ccclorum avidi, appetituum domi-

i

lineto

MT

ni, non niíi illum refpirabant, quem unicé

ama-

k

lt Tif

N

"

De fpe bonovum cse.

515

um

amabant, TIntenfiffimi amoris a&tus, flamman-

A HPETE r

tía ad caclum füfpiria, ardentia Dzr videndi

Y lg

defideria ultimi eorum conatus erant, intet

DN

quos illi inftar lucernz in domo Domini lu-

n

cendo: inftar thymiamatis in ara templi ex«

NT

fpirando: inftar holocaufti charitatis igne le-

m

.....

niter confumpti, furimas inter dulcedines ad

TMM

Superos migrarunt, &ternum coronandi. Ex

Md

his abunde liquet, jufti hominis mortem füa-

ditrinn

"

viffimam fore ob vacuum creatis affectioni-

VOA

bus animum; quam adhuc dulciorem reddet

Qu

Chrifti e.trabe pendentis afpe&tus , cujus

it, giuts

efügies plerumque unica moribundi eaque

Qnm al

obvia füp

ellex eft.

2. O quam plenum fo-

dendic

à

latio fpe

aculum erit Servatoris ligno affi-

um p

Xi fimulacrum iis , qui fecundum hoc exem.

iiv

plar mores compofuerunt.

O quantam in

TT

divino hoc prototypo confolationem mori-

qnoque Ti

ens nancifcetur ille, qui ita vixit, ut vere de

, lia

fe ipfo dicere poffit: Chriffo confixus fum cru-

Numini

Cj. Gal.2.v.9. Nam defixus in ejusmodi ima-

mncii, t

ginem pio cum fenfu intuitus . lenit dolo-

ceelota

res corporis; 2. auget fiduciam animz. In-

ymg t

primis quod is mirs virtutis balfamum fit

ennt ii

allevandis morborum moleftiis aptiffitnum,

; at t

in comperto eft illi, cui latentia ibidem my-

m

fteria diftin&tius funt perfpecta. St enim aquz

g

Marz per immiffum 2 Moyfe lignum zz dul:

8 mm:;;:ulx

cedinem funt vev[e; Exod. 1$. v. 2g. (i Elifeus

d 5

per infperfam pulmento farinam alffuliz, quid«.

us

quid amaritudinis in olla fuit ; 4. Reg. 4. v. 41,

quid non efficiet animata fide memoria pa«

;E qum Ui'l»

[

If

X k

tien-

It W

$14

Pavs 1Ij. Capur. IIf

c:'in,qw,quadfq

tientis pro nobis Dzr? Si afpexiffe jferpentem

eneum pro figuo pofitum Num. 21.v. 9. &gro-

ai; ( qu0

«gpyit) h

tantibus líraélitis tantum levamen attulit;

quid non allevamenti afferet confípeQus il-

«efinctur

lius, cujus, tefte Auguítino Serin. 10 1. de tem-

gydh, &i

pore, eneus ille ferpens [olum figura fuit £ Nem-

d nf

pe oculorum in ejusmodi effigiem conjectus

qpranimiigo

botrus cypri erit, Cant. 1. v. 13. €7 dulcis guttuvi

jrmmaltva

Jvu&us, Cant.2. v. 3. qui coclefti fuavitatequid-

x eomm n

s. d

quid amaroris egrotatio creat, plurimum mi-

tigabit.

Nec mirum; dum enim pia mens

ul Qume

um dilettum ex snillibus ele&um , Cant. $. v. 10.

s Quien

flagellis difcerptum; (pinis redimitum, clavis

Dnsbott

perforatum: lancea transfixum mileranti ob-

damrpot

tutu confiderat, pudet eam fub capite fpinofo

eíle membrum tam delicatum.

Dum fuos,

vduimpo p

V'artin

uos tolerat, dolores cum illis erumnis: fua,

t jf

queis fordet, crimina cum illius innocentia

heopofüsim

componit; rubore füffunditur, quod tantil-

^tpln, tj

lum ei tot gemitus exprimat. : O mi ]rsu!

At fj

dolens ingemifcit: tu integrum calicem uno

J q? A L

tractu exhauris ; &refiduam ego eamqueuni-

cam, quam mihi propinas, guttulam forbilla-

al

rerecuíem? maguaef? velut mare contvitio tua ;

Bns i

"Thren. 2. v. 13. & me tenuis hzc (tilla demer-

A t f

gat? Abfit a me tanta tecum diffimilitudo.

RU Q

w confugias.

4Non enim eft major ferous Domino fuo, Joan. 13.

v. 16. nec melior.

Proin hic ure, hic feca;

ITM |

Y

modo in xternum parcas. Adhzc dum Chri-

Tj

ftum audit tormentorum adhuc plura fitien-

.-?..!

,ffvi hs

|

tem, quo fuum homini amorem teftetur: dum

UJ'QDHI][; (

na denuo

1

äqm videt paratum, pro uaquaque anii

Ea li

At t

10Y1,

d ]am)ïü

,

1

!

D fpe lonovum &gc.

.8183

E

l

fitov 1 z'dem?ue, quod femel pertulit, fupplicium ite-

»2.9

Eu

ha.

vato pati ; (id quod ita effe, S. Birgittz divi-

nitus innotuit) hzc, inquam, cum perpen-

! COH[PS&& l

dit, pie fibi irafcitur, illamque divinam fitim

&mmk

vmulando,, etiam ea affliétionum amplius,

Iuj

V

1l ()

amplius infirmitatum expetir , provocatque,

h

Quo ipfo animi vigore etiam corporis crucia-

UM

Ü

ä

tus plurimum.allevantur. Undepater, quam

iL ld

porens eorum lenimen pius morientis Jrsu

i mai

a(pectusfit. Sed nec minorem is animsee fidu«

n anpts

TMEET

ciam addit. Quem enim illa timeat hoc clypeo

munita? Quid nonfperethoc pignore ereéta?

ii u

EcceDausSalvator tuus (cum Ifaia tali moribun-

jn mieta)

!

doinclamari poteít; dum eidemChriftie cruce

bopit p

]

;

penduli imago porripitur) ecce Deus Salvator

. Dim i

zuus/ proin fiducialiter age; quia apfe eff forti-

anunni u

zudo tua5 ipfe fa&us efh t,/à d falutem. Y&. 12,

ii

v.2. Ineo poffides invictam contra tentatio-

, od tint

nes panopliam, univerfalem contra animi

( mi ]s

torbos panaceam.

Si cupiditatum eftus te

vll u

cruciet, fons efb aquee falientis in vitam eter-

p at

80)l, Joan. 4..v. 14, qua profanos ignes vi-

v ib

2

&or reftinguas.

Si ftypius te milvus perfe-

ye n

quatur, ejus vulnera fünt caverza macerie,

"T

€9 foramina petre , Cant, z. v. 14. quo inftar

M

columbe tuta confugias. Si urgeat fuper te

injo P^

puteus os fuum , Pfal. 68. v. 16.. illius cor ciei-

us o

fas vefugii eít; Jofüe a9. v. 32. ubi defenfa

xdhæc m, :

quiefces.

Clavi anchora funt, qua omnis

h

10

tua fpes folidabitur: erux tabula eft, in cu-

jus complexu in beate eeternitatis portum fe-

em [CR

J

uf

,

cura enatabis. Edic jam, an non folida hec fg-

f

2

]u-

Di ['pl |

$16

Pars H Caput. 1.

P

lutis pignorafint ? an.non potentia fiducice

incitamenta ? Ar nondum hic ftitit fui pro-

«gni in 0

agl m p

digus Servatoris amor; ut enim omnem ex

animo tuo diffidentiam pelleret, füeque te

u dous et

qy Quset

Chariratis certum redderet, morituriens caput

inclinat ad. ofculum pacis: extendit brachia

pdficoni

s fudite

in amplexus: latus aperit in afylum, fan-

guinem fundit in anima balneum. Infüper

ais lii

«j a ln

advocatum tuum apud Patrem agens, fup-

plici gemitu veniam tibi his ab eodem ver-

ufedirem o

bis exorat: Puarer dimitte illi::Luc. 13.v. 34.

d i

vrecordare paupevtatis meg , abfyutbii ac fellie,

f IQ CT

& ao d

Thren. 3. v. 19. €9' parce ei fecundum multitu-

digem 1miferationum tuavum. Efdr. 13. v. 22.

aimeex Cond

TL Adhec m

Certe marpefia caute durior es, fi hec tibi

fidentiam non inftillant.. Quid enim? plusne

u d femian

bilotíimoremo

ergo' efficaciee infit fanguini Abelis, quam

voci Chrifti? quis blasphemus annuat? Si

arirdbrem

ergo ille, clamans de terra ad caelum, inde

t Quden;

ultricem poenam detraxit; quanto magis vox

m priding

fanguinis Filii; afcendens e cruce ad Patrem;

ttün bdvref

nobis veniam impetrabit ? Si nec homines

atbl

dant [corpionem. flagitanti ovum ,. aut lapidem

Wi ii

pofcenti pazem; quanto minus Pafer caleffis

" Dttfom qeer

negabit fpivitum. bonum, id eít, gratiam pe-

wms,&udiofusine

tenti eam pro nobis Nato? & quidem füm-

1nos inter cruciatus exfpiranti Nato? Luc,

Ti

V vt

11. v. 1 1. & feq. Si Isa Dzo exauditus efl pro

UI

Jua. veverentia , Hebr. s. v. 7. dum fupplicat

roinimicis; quanto magis omnia obtinebir,

M min

um orat pro anima fideli & virtutis amante?

Stsdfrn

Tif

[

UM mo-

, m q

Ah! Numiniä pupillam lzdir, qui Jes

rien-

ail&h

Wrmi

n

VIL

It fpe lonovum tge.

517

iet

rientem confiderans, de (ua falute diffidit:

i lii | |

|

cum omnia in eo colefti vadimonio zter-

ROUf t

|

nam nobis vitam promittant.

Proin defpe-

ranter dejectus eft, quem ifla in fpem non

Df

erigunt.

Quis ergo neger, pium Salvato-

"d

ris ligno affixi confpectum lenire dolores cor-

M

otis, & addere fiduciam anime ? adeoque

DRUn. rv

À

ominis jufti tranfirum non folum effe lozum

ts b

ob vequiem a. labovibus preteritis; ífed prete-

m

rea effe meliorem ob fuavitatem folatii prefen-

DPYM

?ij, quod tunc in eum ex triplici fonte fca-

Jl

turiet, nempe ex teftimonio conícientiz bo-

itm n

nie: ex vacuo creatis affectionibus animo:

DT

denique ex . Chrifti e cruce penduli afpectu.

'& L

III. Adhec idem juíti obitus infüper erit

jenm p

optimus ob [ecuvitatem ab auxictatibus futuris ,

lbo, quum

feu ab illo timore noviffimorum, qui homi-

y a? $

nes tepidos in illo rerum articulo horrendum

Nam tria

«elum, n

cruciare confuevit; non fimebis.

jp mgs t

precipue perfectionis incuriofüm fub vitee

finem anxium habere folent, nempe mors,

cead u

v o

judicium, & carcer lu(tralis; illa terret ob om-

y, atl

nium privationem , iftud ob Judicis rigorem,

i

hoc ob paenarum acerbiratem. Nihil ho-

rum virturis ftudiofusin extremis coníftitutus

[ ornf

T

multopere formidat.

1. Cum enim, dum

inte

"iL

2

ora adhuc valetudine gauderet , fibimet

st

ipfi cum Apoftolo quoridie fit movtuus ; 1. Cor.

15. v. 3 1. ld eft, cum indies affectum a rebus

àn

1

terrenis amplius abítraxerit, fuisque fe com-

o

nrr*'i

modis exuerit; cum cor füum a fenfüum

m

blanditiis, & honorum illiciis quovis di

[* ma-

T

j

gis

i

$18

Pars I Caput HI.

p,fpfö

gis ac magis avulferit, & fic animam a cor«

&i D &

';:Uf» Q dium

pore lento difcidio gradatim fejunxerit; cum

per quotidianam ultima hore con(ideratio-

, furit

Y neg()iiäu q

nem fe familiarem mprti cicuremque reddi-

derit, tantum abeft, ut eam metuat, ut etiam

4 orit; m

ambiat; hoc ipfo enim, quod nullius rei af-

qp de; &

fectione captivus degneatur, omnibus mundi

dun, 09

vinculis liber multa lubentia eo proficifcitur,

n pv

quo tot annorum vota jam turmatim preecef-

dnere n f

ferant.

Dein novit perbene ex Tertulliano,

im N

&0n eff tinendumy quod sos liberat ab omnui ti-

"TT

WieHdo, lib. de anima fcilicet a cruciatibus car-

tl d

nis & arumnis animez, prafertim a malo«

anum f

rum omnium maximo nempe peccato. ld

5, Ambrolo li.

ergo cum praítet mors; cum felicem ea im-

t, ulinim «t

porentiam inducat & patiendi, &peccandi,

T JUm m

eandem non folum non horret, fed potius

m f

optat.

Scit ex Seneca, zuilil effe in fatoterri-

mpdrnd

bile nifi ipfum timorem.

Et hinc etiam ip-

199 t 1 1.

fe cum eodem exclamat: foze, quefo, .lare

NONITT,

vam iflun, ub gua lates, $9 flultos tervitas;

HioY$ e$ , quam muper [erous meus €9 ancilla cou-

14 u df

if i g

Lempfit ; Libr. 3. epift. 24. cui tot milites & nau-

1 ]e m j

te imperterrita fronte obviam quotüidie in

tl D

eccuríum ruunt.

Senfüi dolorem inferre

Ug g W. f

poteris, non animo; & quidem talem folum

dolorem, qui reliquis imponat finem, & quo

ïfw, t v ;

"0. t bv

graviorem innumeri jam funt perpeffi. Quis

ergo prudens te metuat? Preterea credit,

W AUs 1 Cor

preíentem hanc vitam effe exilium a ccclo,

PUR m

divortium a füpremo Bono, blandamque

Nütim (

capüvitatem, qua privat perfecta liberta-

"r d

te

il (W!W ) Pgrggyifga

i

x

519

De fpe bonorum &5c.

iX

re filiorum Di:, & que quo longius pro-

l;unxeril;

ducitur, eo diutius.nos 'a coelefli patria:

RUL

arcet.

Fatetur, eam ob curas, queis pun-

t

it: ob negotia, queis diftrahir: ob tadia,

TUb t

eis obruit, amori divino ingenti impe-

nuliius1'sx i

ä

imento eíle; eandemque ob violentiam

Vibismi

cupiditatum , ob renebras intellectus, ob

J

corruptelam perverfe voluntatis hominem

nanmp

conítituere in morali quadam neceffitate

d

i

uin imo

opimum Numen offendendi.

hi

certus eft, Íi eam fibi diutius protrahere

]

Qs

contigerit, fe denuo levi faltem piaculo con-

m n

fcientiam fcedaturum. — Ex altera vero parte

pean D

a S. Ambrofio lib. de fide refurrectionis. doce-

lm rj !

tur , ultimum ex hoc mundo difceffum zoz

dpscand

zum uature quam malitie tevminum, mon tam

[gd prüüs

vite quam culpe fiuem , non tam bominis quam

ff

evimninis fapulturam effe.

Ex S. Gregorio Na-

eum

Zianzeno Orat. 18. iü laudem Cypriani audit,

qudn, V

quod aors San&orum non mors, fed, mutato

It &

[

nemine, ad Dzuw difceffus, defiderii cumulus,

auila u

vinculorum [olutio, oneris excuffio [it appellanda.

il

Hinc etiam ille cum Jona hujus aure per-

quiá l

tefus ingemifcit: Domise folle, quefo, tolle

rem Qu

animam meam a wes quia aelior e[ff mnibi mors

vn t

quam vita. Jonz 4. v. 3.

Denique in cem-

n« j A! |

erto habet , nos hic 7 fladio currere , & 11

agone contenderes 1. Cor. 9. v. 24. nam ilitia

erpn,n, u

r o

efl vita bominis [uper terram. . Job. 7. v. 1. Scit,

(

vivendi curriculum difficilem & periculo-

qum

b

l

fam peregrinationem efle; quomiam ; dum fü-

i

"

j

d:

inus 12 corpore, peregrimamur a Dqinigo. 2.Cor,

$.

$20

D;jþli

Pert II]. Capus IIf

$.v 6.. Novit; annorum feriem diuturnum

Pa rigi

if

st

quoddam füpplicium, lentumque marryrium

efle; nam zoza vita Chriffiami crux eft ? mar-

j Numen türi

dyion i

zyrium. (Auguftin. form. 1, de tempore.) Hanc

ergo militiam, peregrinationem, & marty-

g

rium finiri eo impenfius defiderat, quo pro-

g pmpriafxon

ximius a victoria, termino, & corona diftat,

Cumque Dzeun facie ad faciem intueri, eum

jb

perfecto complexu poffidere, eique intimo

um petto

sefemitonen

nexu uniri ardentifIime cupiat; fimul tamen

cognofcat , ad hanc felicitatem alia quam per

& d

obitum via perveniri haud poffe,omni horail-

g emopti

lud momentum adeffe exoptat, quo, pofitis

Teelülbs

exuviis, beata neceffitate amabiliffimum Nu-

m quia

Inen perpetuo amare cogatur. Amandato pro-

riteaummi j

culomni mortis timore cum Da

vide füfpirat:

wrelerimn

concupi[cit, & deficit anima a. àn atria Do-

lt one

ThUDi. Pífalo 83.v. 3. Heu! mibi » quia incolatus

NI /11,9

Af 0U ()

j

zhueu$ prolongatus efl. Pfal, 119. v.. g.

Educ

a d z

tandem o Domine! eZuc de hac cor

poris ca-

ia du

Jfodia auimum méam. Pl 141, v. g

*

NNem-

tv

pe qué levave potevit faciem fuam absque macula

svätümnl t

ad coelum , is tefte HuíIeo Vat

e in agone

evat flabilis ,

Tnt t

C? non tünebit mortem. Job. 1.

tifamy (l

V. I$* . 4. Sed nec formido inftantis judicii

magnam jufto , ad extrema deducto, folici-

10 m ts

"rf

tudinem injiciet,

Meminit quidem ; quod

Jullitia Det ficut m

10 m fv

0Hfe$, ejusque judicia ve-

Íut abyfTus circumvallent judicandum. Pfal. ; z.

Af ii

Ym

Non ignorat, illud tribunal effe (u.

TU n

'

remum , latamque ibidem fenrentiam fore

u h;b

I j

immutabilem. Credit, Judicem effe omnium

m

W

cien-

m

t

]

De fpe bonorum . G.

$2i

m d

h

fcienterh , rigidiffimum , inexorabilem. Sed

[

,

Wt

tamen 1

nfüper etiam novit, illud ipfum in-

Pt

fallibile Numen tum per Ecclefiafticum, tuim

"Ib H&*;

per Apoftolum fancte promififle , ane judi-

ulv

cium intevrogantem [eipfum , 12 con[pectu illtus 12

Hb Q

W'ul.

V

ventuvum j)ropitiationem. Eccli. 18.v. 20. item:

ts

qui. fémetipfos judicavevimt , non e[f judicandos.

t

1. Cor. 11. v. 31. "Cum ergo confcientia ci

Ml

teftimonium perhibeat, fe per accuratam ani-

x u um

mi perfcrurationem in omnes navos inda-

naüaquemp:

gaíffe; & dein per finceram, claram & inte-

r

oram exomologefin omnia errata facro judi-

m

ci rite expofuifle; cumque eadem confcien-

Yil s

tia.interno quodam vadimonio de amicitia

It

divina eum mira fpe fecurum reddat, omni

lr

pavore liber intrepido pede coram eofe fiflit,

t D

dequo facra: Paginee affirmant, effe miferario-

.

Al

ues ejus fuper oxmia opeva cjus. Pfal. 144- v« 9.

j E

Verüm quidem eít, eterna Dzi in eligendis

Vr

ad gloriam, & reprobandis mortalibus de-

T

creta, effe incomprehenía & myfterio plenif-

lr

fima.

Atfimnl etiam verum eít, z//us mi-

n

t

a&w.

firicordiee non e[Je numerum , &2 Lonitatis infiui-

(

uY

!

zum e[fe tbefaurum ; ( Ecclef. in orationibus mif-

Wgz.w "

dunis j

fe,) ex quo cum talis recordetur, tot jam

UW) A

( l

in fe tamque fingulares pratias fuiffe profufas,

Ya

his modo etiam finalem acceffüram magna

fidentia fperat; adeoque non ut hoftem fe,

W

ndum.ü'ä

fed ut amicum, heredem & filium in illo

tribunali habitum iri magnopere confidit.

hii d

n

O Sudex vivorum $9 mortuorumn Aa. 10. v.

guz'tatem

4». fidenter exclamat: equidem. ii

WO

d

m

j

ji

pzb

522

Pars II Caput 1]l

:uod Iæfagi[ ]

seanm egorcognofcc ; tibi peccavi: malum coran

LL

: feci.

Pfal $0. v. $. & 6. Fateor, zgiquita-

g r

p

ht

zates imeee fujevgve[e funt caput meum, Pfal.37.

[

Ui

[

v. s. & multiplicate [unt fuper. capillos capitis

1161.

a

Pfal. 39. v. 13. Sed tamen 7memor.| effo

verbi tui, in quo mibi [pem dedifli. P. 118.

g, j D

iil at

v. 49. 'Tu enim enuntiafti. per Ezechielem:

igiput m

convertunin, eg agite peutestiam ab omnilus

auiquitatibus vofmris, qg. noa evit vobis ia vuiaam.

yielgm

jgs, üfenos

ijiguitay, Ezech. 18. v. 3o. 'Tu proómififti per

Zachariam: comveriümimi ad ime, 9 ego con-

vemBxrliein

veriar ad vos. Zach. 1. v. 3. Habeo chirogra-

« mamum p

phum tuum: teneo verbum tuum.

a

jam

i

j

s"ïllo Chr

/

iüi :

4ll

vero o Pater mifericordiarum; en! egi peni-

DL

!

MU

tentam ; adte fum comver[us; id teftatur.con-

ia m n

fcientia.

Ergo & tu jam cozverzere ad ue, ne

44 D0n at

fit imibi.in vuiam imiquitas; Ezech. 18.v. 3o.

tIetit/ cuma

ne potentia tibi aut fideliras defuiffe dicatur,

sls aimult

quo minus promiílis flereris.

Ah! ftabiss

Vl peue

quis dubitet? etiam me, tuo judicio abío-

t ( Q

lutum, beato pomnitentium choro benipne

Ita fe folatur, & animat

uftus

3 Ép

adjunges.

Atto nl

in limine zternitatis conftitutus.

Illa facri

18 Qdf

Codicis verba: /i peccator egerit peuitentiam,

Tif q

om5ia peccata ejus, que peccavit, mom imputa-

3l

buurur eis [éd vita vivet : Ezech. 33. v. 16. heec,

« Qüocond

J

i

inquam, verba fcuti loco eidem fünt, quo

(

As [l

vibrata Juftitiae tela tutus excipit, & aver-

V i t

tit; illumque, quem alias moribundis judi-

cii hujus rigor incutere folet, terrorem fi

E !xäe;lari tl

non omnino ex animo expellit, plurimum

Neliiqii

! lm

fane minuit allevatque.. Nempe veriffimum

m

i

eít,

«

á

l

De [pe bouorum esc.

j 2'3'

ii: fülig tfà

ve'&,' quod prefagit Bernardus Lib. de interio-

"ämv ifd;ï:;.

ri domo c. 23.. Ponam con[cientiam fore. [ecuram;

!t m

um covpus movietuy : Jecuram, cum. anima co:

LT

vam Dzo prefeutabitur : fecuram, cum utvumque

T t j

1

in die judicià aute tribuual tevvificum yufli r udicis

ij

.1L llj

flatuetur. . 3. Denique ad poenas quod attinet

t Dd

in luftrali carcere fors fubeundas, neque

lm d uj

has nimiopere timet; cum illas anticipato

u

provide lytro per fpontaneas corporis caíti-

uU

ationes, intenfos virrutum actus, & mul-

Dpoy

N

D)

l

tiplicem Ecclefize indulgentiam finon omnes,

li (

1;

l

(l

1

1

U

fallem. maximam partem, przevie exolverit.

Nixus illo Chrifti affato : wzfericordes. sumfevi-

D g |

j

,a

DN

cordiam con[équentur ; Mattb. $. v. 7. item : qua

K teunr

menfura. inenfi fuevitis , vemetietur volis: Marc.

ninz if

4. V. 24. non adeo fibi ab ignis illius acer-

d oj

birate metuit; cum enim derentis i. purgan-

tibus lammis animabus magno femper ardo-

if at

Ab b

re & conílanti pietate füccurrerit, indeque

ilas eximere omni conatu ftuduerit;. firmi-

wico d

Q bt

.ter fperat, fe propterea innoxium per illos

ximx J

ultrices rogos tranfiturum; idque beneficio

ilus, qui, quod fuis exhibetur, charitatis

n ln

l

opus fibi impenfüm exiftimat; cum dicat:

, m

quod feciflis uri ex bis, . .. mibi feciflis. Matwh.

25. v. 4o. Ex quo concludit, fieri haud pof-

T r

m f

[:]

fe, ut Chriftus iisdem vinculis indui finat

illum, qui.eum iis toríes exolvit, quoties

T

alios inde libertati reftituit.

Quodfi etiam

oribunfäïuä'

J

Divine Nemefi aliquid debiti perfolvendum

n

ij

ab eodem fit; fi etiam cum illo fonte Villico

J

I con-

i

in igneum illud ergaftulum miti eu

HPH

tin-

j

m

$24

Pavs IH C;zpuf l.

u

furri

ringat, ibidem tamdiu excruciandum , dorc

m fl

veddat noviffirmum quadrantem; Matth. g. v. a6,

jnit

»

g

tamen magnopere confidit, fe per aliorum

gyelitut: !

facra precesque piaculares, per Sanctorum

vordidtb

fuffragia & Beate Virginis füpplicationem

brevi inde liberatum iri.

ifos oD

Precipuam vero

« m Qu

fiducie fue anchoram firmat in meritis Chri-

legg]ents 1

fti; que non folum valore infinlita, fed Il-

lius dono etiam noftra fünt.

Hec ergo pe-

ia rf

sis d o

culari confidentia eterno Patri in lytrum of

fert certus ea rejicere nec Juttitiam poffe,

ument aL

nec Mifericordiam velle; cum illa exhibendo

an du i

eminenter plus folvat, quam debear.

Et

dtte & auris

demum, fi etiam ultor Drus absque omni

yptt, , b

venia eum jufli rigoris hoftiam efle jubear;

adüuevd p

fi vindici fuo furori eundem plene facrificare

1m cInens qi

implacabilis decernat: fi etiam contraétas la-

aicum nels

bes feverus judex quam diurtiffime illis cru-

gt M

T0 0mns

ciatibus expiari ab eo iratus cupiat; pronus

adorat imperium Numinis: ofculatur cafti-

990 u

gantem Patris manum, &equiffimz ejus fen-

tf dlnon

tentiz fe promptum fübmittit. Gaudet, quod

"ts

fibi Mifericordia abufo, faltem Juítitiam ex-

iünsimdm

tollere detur, & patiendo fupplere, quod

uml j

agere neglexit, Qua ipía voluntatis füzge cum

t dudg, (

Divina conformitate nimium ignis illius me-

"tf

tum baud parum mitipat, fedatque.

Quo*

fit, ut non folum mortis & judicii, fed nec

"tl

[

ïfæ

qb*tonuPüI.m

luftrici carceris fupplicia magnopere timeat ;

D

i

l

ä

;1

!

1d rj

adeoque ejus obitus omnino placidifIimus fit

j

3irnd

T

etiam propter fecuritatema timore noviífimo-

li

Utb jo

rum. Oigitur mortem Jufti verebonam prop-

ter

"t inps

J

De . fpe. bonovum ggc.

$?

Eiandllm! J'.';(

ter requiema futuris: quiefcet; meliorem pro-

j wb,]',g "

ter füavitatem folatii praefentis: fuavis erit

B l

denique optimdm propter fecuritatern ab an-

Wt od

xietatibus futuris: zon timelit.

Unde mani-

Iizie

,

fefte concluditur, homines pietatis genuince

ftudiofos non folum beate vivere, fed etiam

p v

Denjs Q

quiere mori. Quo quid urilius promitti,

dul i

quid excellentius in hac adhuc vita fperari,

W

quid ad perfuadendum perfectionis ftudium

tithmg

t

efficacius afferri poffit? An non ergo enor-

iltun.

mis amentiz rei fumus, fi tam infipnium boe-

Vi

norum jacturam inertes facimus? i hac vitze

du ]

beatitate & mortis quiete privari nos finimus

DT

propter . . . vah! pudet eloqui; propter cre-

m f ,

pundia, que vel propalare horremus; ob pu-

enelAriat

gillum cineris, qui cum vento in auras abit:

ob modicum mellis , quod guftatum affevt nor-

Qntads

m il c

?ün. Job. 6.v.6. Agite, in unam bilancem

j pront

conjiciamus omnes illas fenfuum voluprates,

xlv at

carnis commoda, mundique illecebras; qua-

rum amore fanétimonie callem deferirnus ;

mequle

alteri vero imponamus illa folatia, queis ani-

ts g

ia

ma perfectionisavida tum in hocadhuc mun-

do exiftens, tum inde in alium migratura gau-

yle,

yurs d

det, fruitur, abundat. O quanra intercapedi-

ne pofteriora hzc, illa priora dignitate & fua-

on Tl

vitate füperant exceduntque ; & nihilominus

g V

ldiClh fe" lj

flumina Babylomis Pal, 13 6. v. 1. huic delitiarum

mari ftolide anteponimus. Comparernus la-

ao

lr

borem in acquirenda fanctitate exantdlandum

cam illa fatigatione & conatu; quem obtinen-

M

dis rebus creatis impendimus; & patebit, jure

etiam

rebonzm,ïï?'

D;fp(l

526

Pars HI. Caput 11

üfo of

etiam nos cum illo Afíceta ( Thom. Kernp. 1.3,

;ävl]ül'us V). [i,

c.44-) ingemifcere poffe: o Domine/ quomum

"11] ma;"!g J:uji

venunus £. ecce / dammum deffetur temporale; pro

j

]

iM þmllm. j

modico queflu laboratur, $g curyitur j t fpivitu-

jf oeqqet

ale detrimentum in oblivionem tranfit, g vix fex

gt

vio reditur. — Quod parum vel mibili prodeft ,. at2

d

[

us Vi

suri ln

terndituy ; 9 quod. fumme- neceffarium eff , megli.

allis r dit

gcnx*er pretevauv.

Omnes quidem cupimus

UT

felices vivere: nemo eft, qui non fummis vo-

tis ambiat beate mori.

Porro ad terreftrem

3alum fu.

TILUUS

hanc beatitudinem unica deducit via, nempe

conftans virtutis cura. Hac fcimus; imo eti-

ipropon 1

am credimus; & tamen ipíiffima hiec virtus

n dl m

, qu lt

eít; que vilipenfa tantopere aegligitur, & quis

buslibet nupis poftpenitur. An non fangui-

TU

neis digna lacrimis haec focordia eft? Igitur

$

tandem aliqando domeítico huic ac coevo

nobis errori larvam detrahamus , & ad fe.

etandam probiratem folidam nos identidem

] v/fv/fv/(g(

[

incitemus fpe bonorum per eam tum in vi-

d lt j

vis, tum in agone acquirendorum. jam

"0 us D.

nunc preftemus , quod tunc in illo rerum

Vg hf

articulo feciffe optabimüs; cumque horrea-

Aontt btf

mus, fatis concedere cum tepidis, ztatem

Piairnj

apamus cum fervidis.

Nam mors eft echo

vite: qui vult mori in Domino, non vivat

at pl

MTM

nifi D)z0; illique fanus confecret omne id,

"r ii

quod ei obitum reddere inquietum poffit.

O fortis noftre Arbiter Dzus! jure affeve-

t

RTO g

ra&i, beatos elfe immaculatos in viz, Pfal. 118.

v. 1. Cj fimenti te lene fove in extremiss Eccli.

"ii

Mi

Itl

e) quia

q

l9 $: h;iII"!C credo; (Te id afferent

m hjflC t

pve-

ü

Il

De fpe bouorum €2c.

527

vhum. Kempw ( i

preriofa. eft. im con[peGu. tuo. vita. & mors San-

LU

&orum, Pfal. 115 v.15.

AMoriatur igitur eriam

Ts

anüuna mea .wevte juflorum , &9 flaut moviffima

T

N

[

:

Verum

!

!

sea bovum fimilia. Num. 23.v. 10.

Ui s

cum id fieri nequeat, nifi etiam mores mo-

u

ribus refpondeant; fixum eft, hodie adhuc

71 f

aufpicari fan&tius vivendi genus per facrifi-

m a

cium illius rei aur affectionis, qua« hucus-

Yu m

que majoris in virtute progreffus princeps

Fsl

obítaculum fuit.

Tu, fige cujus INumine ni-

KR |

bileft in bomine, (Ecclefiain oration.) exequendo

NT

huic propofito nece(farias fufhce vires; ut

Ti hao

& ego effe merear ex numero illorum ele-

&orum, qui beate vivunt, & placide mo-

vipimdg

,

i n g

riuntur.

juel?

g. IiI.

7

J 40

De oppofito [pei vitio, feu . de perfettionis

y, af

defper atione.

y dentiem

m nv

uidem fatemur, virtutem folidam- ad

E

fümmz nos beatitudinis apicem evehe-

m j

in lo r

re

Concedimus Jufli fortem tam in vita

ml

quam in morte feliciffimam effe; illumque curz

Mariaoptimam partem elegi[e, Luc. 10.v. 42, qui

yds, at

mosde

ejus acquirendz ftu

dio fetotum addicit. Ad-

miramur miram ejusmodi hominis etiam in

j i

adveríis quietem: füfpicimus in eo mentem

qe o

terrenis omnibus fuperiorem : invidemus ei

uitun n

mortem omni fomno tranquilliorem. . At ve-

TII

ro femita, que illuc tendit, hec nimis arcta

h i Hä

!

u

7

"l

j '1 .df.jwï

nobis & anguíta: hec confragofa nimis &

emus.

d

afpfära videtur: hinc eam, inire" horr

H

Si-

T

j

528

Pars 1. Caput 11j

lj d

Similes fümus illis exploratoribus; qui míffi

fuerant, ut repionem, quam Dzus Tfraelitis

« il um

s; 0f d

promiferat, infpicerent ; quique inde reverti

coram omni populo faffi funt ,

j

-i/(lC

zervam quidem

fe €g melle qmanare,fructus ejus effe uberri-

g m

sige duf

inos, glebam feliciffimam; attamen eam devo-.

vavre babitatoves Juos: urbes baleye

« p ag

Yandes atque

emtvatas ; ibique monfhra quedam efje

de genere gi-

,j A0

u p)'ona'jui;r |

£s27c0; unde defperati concludebant: nequa-

quaum valemus obtinere eam. Num. 1

310V02:77. &feqo

l npsappetn

E

T

1j ) H

iec, inquam, figura eft ill

orum, qui, licet

;Lg'no[bant,

vita? beatitatem & mortis tran

quil

nl d

liratem; qua fanctitas fuos affeclas in ho

c ad-

ETOEUIT

huc mundo coronat, effe füummam; tamen

iil qupr

eam , nefcio,

queis portentis circumfepram

fumpci

effe fíomniant,

qua inftar Colchici illius dra-

irfetomtia t

conis omnem illis aditum ad vellus hoc aure«

o g,

am precludant. Porro triplicis potiffimum

stl

generis folent eífe illi obtentus, quibus no.

]

firam in

Umfni

procuranda virtute folida inertiam

o

l

palliamus, & ob quos de perfectione defpera«

^ ( m

inus: nempe r. natura indoles, 2. vitz con-

l m;get 1 m

ditio; 3. laboris arduitas; quorum inanita-

imit if

tem prefens paragraphus

ob oculos ponet,

í

ang

LE

l

& oftendet, licet pietatis v

ia fpinis obfita fit,

ramen eas haud ufq

d.j

lt

ue adeo pungere: licet

W, qui Ob dC

arcta ea fit,

tamen adeo anpguítam haud efífe

NT

nec afperam, ut generofo pede perrumpi ne-

queat; illaque monttra non nifi inania phan-

Tif

tafize ludibria,

n

| proprüque amoris figmenta

TA

Ó

€lie.

M

Nl

IT

Vil

Q

|

if

hjj

!

W

Atl

.....

^l (

D

"

l

l

De [pe bonorum t5«

529

'

X

T

L. Ad primam igitut excufationem quod

LUg

:'i

attinet, nihil communius eít hac ,nenia, di-

QU nj re'.';g

centium : o felices illos, qui cum Salomone

TM

Jovtita funt animam Louam, Sap. 8. v.19. velcum

d

Saule egregiam . indolein/ 1. Paral. 12.'v. 28.. hig:

Tk

enim facile eft, a//umere peunas ficut aquilee, am«

^ fl

bulave, €9 202 deficere in via perfe&tionis. Ifa,

nj

40. v. 31. Át vero ego, cujus fen[us Q9 cogitatio

libboy

àn malum prona [unt ab adole[centia 3. Gen. $. v

u

21. & cujus apperitus a/zeruzt pof? pravitatem,

ii g

D

COYdi$ ; Jerem. 9. v. 14. ego; qui caprrvazus 2n le«.

LOOr g

ge peccati, que efl i membris meiy, quod uolo ma-

fs

lum boc ago; ego inquam, zfeix bomo Rom.

Id

7.V. 19. & feq. qui potero, terram exutus, non

niti coelum refpirare ?

Ita eft, ait alius , non

Trm

bticdus d

omnis ferr omnia tellus: non cuilibet glebse

lts c d

inferi flores queunt, nec quolibet ex trunco

Sputimur

fan&tus exfculpi poteft. Sunt enim, quibus

ipía humorum & inclinationum diverfiras in-

; (UUS o

Jiis inet

genti obftaculo funt.

Qui enim fieri poffit,

ut ille; qui ob fervidam bilem finu leonem

ttne d

TU

nütrit, migret in mitem apnum? qui ob

rm i£

ebullientem in venis fanguinem vivum hy-s

drargyron eft, fiat //cuz. sy&licovax im domici-

| ocplo

Spwüiä

d

pmls 0

l

i

Hio, aut ficut. paffev Jolitavius m te&lo ? Pal. 101.

o i

v, 7. & $. ut is, qui ob dominantem fibi me«

Ut

Ym d

j

láncholiam ingenita affeétus triftitia eft, in-

nubi fronte adverfa ferat? Aut qui ob abun-

T

jl g

dantem pituitam totus limaceus ac teítudi-

neus eít, coleítibus flammis ardeàt, & ad

m p

f3nétimoniz culmen fimilis c

apree , [aliens in

1

mbuynwl/zz;,-ag*'trazg/./z'e;zs colles , elu&etur? Cang

A.

l

530

Pars 1. Caput.III.

p

2. Y $:

uis aluteo homine id miraculi fpe-

TT d

ret? Nempe quam parum mu/gre poref] -

ao

zbiops pellem fuam , aut pardus varietates fuat,

| j enm (

fer.13. v. 23. 2eque parum talis congenitum fibi

squn Pa

vitium exuet, ac oppofiram virtutem induet.

sb qui

Nihilominus his infüper habitis , ajo, & con-

a m

tendo nature indolem, five ignea ea fit five

a um

terrea, pituitoíà aut fanguinea , fanttitati ac-

a fs h a

quiréndz non folum nulli impedimento, fed

e, mapni

ingenti etiam (modo quis artem calleat)adju-

I

m

d. ll

rnento fore. Id quod innuere videntur illa qua-

t nynam &t (

tuor animalia Ezechieli olim often(ía, quorum

TOR

rimum hominis fpeciem gerebat, alterum

a. D

eonis, tertium aquile, quartum denique fimi-

itin, Yar. 1.

litudinem bovis prefeferebat.

Hec enim

Yt Qu neb

quatuor animalia, per que (ut interpretes

volunt) illi quatuor humores nobis exhiben-

sfrjnma

t, 0i lg

tur, qui varia hominum temperamenta con-

Liee ao

ficiunt; hec , inquam, quatuor animalia co-

500 M L

vam facie [ua ambulalant , uli erat impetus fbi-

vitus, iluc gradiebantur ; Ezech. 1. v. 12. ideft,

587 Ht m

N UQ

h

vim fpiritus, a quo attrahebantur; ita feque-

P

bantur,utneque dextrorfum,neque levorfum

(l

"r g.

aberrarint; qua myítica imagine docemur,

nulam corporis conítiturionem, mentisve

3 Qu

BLLT

habitudinem obtinende perfe&tioni obeffe;

nam licet nobis eque iracunda foret nátura.

BEU

ac leoni, eque volatilis ac aquila , eque

3. D

lenta ac bovi, eque tandem inconfítans ac

t i

homini, dui zuzquam im eodem flatu perma-

"n m d

7£f; Job. f4. v. 2. nihilominus tamen fi du-

28 nj

'

etum f'g;gtig; fideli 8exu fecuti fu

erimus, per-

E iepe

Ts

"^ jufo-

W ,

DLT

L.

De [pe. bonorum 9.

531

iil

uftorum femitam reécto curíu ad virtutis

n

!

ravium perveniernus.

Exemplis-res clare-

At

Ícet.

Ws

Quis enim. erat ingenio magis trucu-

lenro quam Paulus? Quis in voluptates ma-

Ti

$.

gis propenfo quam Magdalena? Quis.divi-

tiarum magis avido quam cum Marthao Za-

T lr

d

chzeus ? Er tamen omnes quatuor , infuper

|

habita fua. hac adeo vifcofa ac rebelli pro-

x

!

1

enfione , magnum fanétitudinis gradum:

ls

ii

funt adepti. Sau/us (qui & Paulus) erar [pi-

ienmrüh;ja.

vaus müzavum ac egdis im difcipulos Domini.

f um

Aà. 9. v. 1. Magdalena erat nota 77 czvitate

ts d

eccatvix. Luc. 7. v..37-

Mattheus fedebat ad

ls

telonium, Marc. z. v. 14« eidem non tam cor-

. n

ore quam mente afíixus.

Zachseus erat

I r

OO exs

princeps publicauorum, Luc. 19, v. 2. id eft, eo-

qui iniquis fenerationibus. quz-

n C0

ftum facere confüeveranr.

Er tamen ille

DI (

fit (übito: vas ele£iogit: A&or. 9. v. 15. ifli

inyu f

dimittuntur peccata. multa : Luc, 2 v. 47. ex ul-

vt Qd

timis duobus unus 7poffolus , Luc. 6. v; rg. al-

n

ter filius dLbrabee audit..Luc. 19. v« 9.« :Quis:

qeleytnit

ergo naturam obtendat , quo minus fanétitati;

me dyucu

intendat? Er.quamvis ejusmodi mutationes:

, f

victricis grati& miracula. fint;; non. tamen:

Ttoni d

adeo infrequentia funtj, utfimilia.a nobis fpe-

Toool

rari haud poflint. Percurrantur Ecclefiae fa

qie, W

fi, evolvantur Sanétorum annales , & fuüms

ii

mam virtutem cum indole fanguinea; biliofa;:

jjep

melancholica, & pituirofa. eodem ipfo. nexu:

| [am:ü m,'

compofita reperiemus; quo olitn ab [(aia /w«-

fuia

pus. cum aggo , pavdus:cum: bado:,. léo-cum ovey;

o

P4

[*)

D!f;

532

Pais 11l Caput mf-

& vitulus cum uv[o babitaye fuit vifi. Y&a. 21. v.

geodlord

6. Documento nobis fint Auguítini, Gual-

u

ln |na

berti, Guilielmi aliique'innumeri, qui non

obftante inclinationum perverfitate magna

gomonm

p m p

modo altarium decorafünt. Iraque agzojca-

ln non f

7?4u5 cum Ambrofio in lib. deJofeph, Saz&os

zon fuiffe nature praftautiovis , fed obfervantie

«tum fcore

7najis. Cummque illi^ idem füerint ; quod

varpiu &

nos fümus, fieri etiam nos poffe, quod illi

dtftnlm t Y

nunc fünt; modo eandem, quam ipíi, etiam

snre i Pado

nos ineamus viam,

Certe in illa ingenti

IT

multitudine Ifraélitarum procul dubio plu-

A lt eum.

rimi numerabantur, qui eadem , qua nos

Dopm

veletiam vehementiori, mentis intemperie

It entr e con

agitabantur; qui eque leves ac nos fuerant,

W devies ]

&que iracundi, triíles ac torpidi; & tamen

tisatus, n

etiam hoc & quidem omnes, neminem ex-

cipiendo, renum fcrutator Dzus fanctos effe

Tzï i

nj

1

l

« At

jullit, atque perfeétos, diceus ad Moyfen : logue-

I('IMm

ve ad omnem cotum filiorum Jfrael : fantli eflote,

V MKU

l

quia ego Sancus [um |.Dominus Dzus . Fefler.

MWII !

n

Levit.19. v. 2. Jam autem zquiffimum Nu-

Lt m

men impoffibilia haud imperat. Ergo etiam

llis, qut ejusmodi effrenatis animi motio-

* Oi

20 t m

zibus infeftabantur, perfectio poffibilis erat:

TM

ergo etiam nobis poffibilis eít.

Adeoque

etiam tu o biliofe, non obítante hac tua ad

UR r

URT

iram proclivirate: etiam tu o fànguinee cum

zl

omn1 tua' ad voluptates propenfione: etiatn

(üst

tu o melancholice & phlegmatice cum atra

AT

V Droin

tua bile & dominante pituita fieri fanctus

Q fng :

potes; quid dubitas? potes. Nam etíam ru

W

Viine

ex

0i Gu

"

! De fpe - bonorium €9c.

533

V lus

J

u

N

ex numero illorum es;

os tefte Apoftolo

&

Dzus vocavit vocatione fua fau&ia, ut effeut fan&ii.

j

0 qi

VL

2. Tim. 1. v. g. Inanis proin ac futilis eft; petiz

v D

tus ab humorum immoderatione obtentus.

ls

^

u

Precipue cum pergratiam Servatoris na-

J j

rure feritas non minus cicuretur , quam per

fl

infertum feliciorem furculum fylveftris ar-

Wb i

bor corrigitur, & mutatur.

Nam etiam tu,

'Düe) QUOZL

qui infauítam te indolem fortitum quereris,;

Wi

aíferente id Paulo, excifus es ex naturali olea-

n lt s

fivo & iufevius es 3n bonam -olivam, Rom. 11.

J dubioup.':-

v. 24. licet enim ex oleaftrro appareat; quis

m u

fis per naturam, quam recepi(tiab Adamo ; ta-

Mi

men etiam e contratrio ex bona oliva elucet,

tnor ln

quid effe valeas per gratiam.

Es equidem

lj m

fterilis arbos, culture impatiens, ingenio a«

m £j

fpera, nihil preter acrimoniam habens & a-

Áindosel

maritudinem.

At vero quia, cum oleafler ef-

pja h

fes , infevtus es ia bonam olrvam; quia focius va-

ii o

dicis & pinguedinis oliva: fattus e$ 5 Rom. 11. v.

Jas A

17. inexcu[abilis es o bomo! Rom. 2. v. 1. fi tuo

ifimumN. |

tepori humorum temperamentum obtende-

Bo

repergas. Quid enim? an ergo Chrifti vir-

um n

tus in te efficere minus queat ,

quam in

vfbiet

infito fibi furculo fylveftris truncus poteft?

»:

Poteít infititius ramus apreítis trunci natu-

ram mutare; & tuam immutare Chriítus

ye ic

um

non valeat? Quistantam ejus gratie infirmi-

tatem affinpat ? Proin confide; modo illam

Yi &

in te tu agere finas, nec ejus operationem

prohibeas, fenfim ea in omnes animz facul-

i

tates illabetur, eique fuas dotes communi-

Namfïïf"

3

can-

p

$84

- Pars TIL Caput. 17L

cando., eandem penitüs in aliam transforma-

bit. . Sicut enim omnis acrimonia, naturalis

ii d

gj o

amaritudo , cerereque improbe' oleaftri

qualirates per infitionis artem evanefcunt;

ii o

ira eriam .omnis naturce tuae feritas & indolis

du Dux

intemperies ccleftis auxilii füucco mitefcer.

s Y

l, Nnt

Proinde ( concludit Bafilius Homil. 3. ) z7emo

2-vitio confhiturus , féipfum de[perave velit; baud

a lm i

um

ae[vius , agviculiuvam uninutare babitudimem [Hv-

puim ,& vigilem fui curam nevos mentium.

m d ana

Quid ?. quod hominis . temperamentum

ni mf m

quodcunque demum illud fit , acquirende

Ainc(ut o

virtuti non folum nulli fit impedimento ; fed

tiom d) t

infuüper ingenti , fi eo uti quis noverit, adju-

niair u

menro effe poffir.

Ipía imperans menti mo-

iptmpriri

to, queprevalenti humori fuam oricinem

pamsión:

deber;. fi ad. fanétiorem fcopum collinet ,

ndm, qu

fcala nobis erit, & füblimis ad perfectionem

ttütra n

gradus. Documento nobis fint laudati fupe-

L

ryius Sancti.

Sic Magdalena fiam illam ad

o

amandum -propenfionem: quidem retinuit;

i

A

[

folum eandem a profano amore ad cocleftem

1hóm dfrdy

|

deflexit;. Panlus quoque, poftquam ad bo-

"sv

!

nam frugem fe receperat, a'que minax , ar-

* vm qu

dens & zelans, ac ante faerat; permianfit; fo-

T n

lummodo: rei objectum mutavit;. ardorem

illum, quem prius: perfequendae. Ecclefice

D u «

ï;äuiari QUrtN

impenderat; eidem : poftmodum propagan-

da facrando;

Matthaus avare fami, quá

"ts

m t

anre aurum appetierat ,. animarum fitim fub-

füruit,: ^ Ignatius gloriz* militaris appetentize

M g

Itf

m

ütbni

Divinihonoris zelum fübrogavit. Gualbertus

;.2,1

|

tus

"as

l

De fpe Enavuin &

335

dct

édium quo prius hoftem perfäquebätür. in

onia.nazluli 1

feipfum detorfit. Sicque mira metamorphofz

"0 (pis !

M.

eadem ipfà affectio in adminiculum tranfiit,

E

quae fan&itati obtinende obftaculum foré

UT

hh

cenfebatur. Hanc eandem folertiam etiam

K0

orcus ufürpat, ut nos eo facilius in malum

fjl

propella. Nam tefte Cyrillo lib. 6. in Joan.

Mïh l

"3

cap. 16. demiom illuc maxime nos incitat, quó

ïaämd:mi

',;T..

205 pev nos ipfos inclinari per[picit , infirmitatem

O MR

aoflvam ad arma nequitie [ue convertendo ,.

QUs

ingenii moffri movlbo adverjus mos ipfos utendo,

m

Et hinc(ut notat S. Leo Serm. 7. de Nativitate.)

ATR

emnium difcutit. con[uetudimem , ventilat tutass

i

vrutatur. affe&us , $g. ibi cau[as quevit viocendts

105m^018

uli quemque viderit fiudiofius occupari.. Quidni

im anji

ergo & nos idem remedium adhibeamus a

alaftor tam feli-

ym coune

proficiendum , quo ftygius

vrfedionem

citer utitur ad nocendum. — Efficacitas hujus$

induftrie vel ipfum Ariftotelem advertit,

axc pe

m hm d

dum a.Ethic. cap. ultimo. fcribit,./þe&andüä

tm tl

e[fe, ad que 10s procliviores ünus , atqie inde 2

al

anclius obje&um abftrabendos. — Ymo aliqua ex

duf

parte optabilius videtur , potius fortitum ef-

a

fe indolemafperam quam pacatam , & ad bo-

ais

num ceream flexilemque. Dantur enim vn:-

il ?ïi*"ir*?

tutes quedam , quze adeo naturalem habent

cum peculiari quorundam hominum genio

fimilitudinem, ut omnes ferme fucata fanctita-

m

i i

tis fpecie decipiantur, atque naturám pro

ietate fufpiciant. Sic non raro dominans

n

j

bhlegma manfüetà lenitas, melancholica tardi-

n

j

tás, prudens gravitas; affabilis comitas proxi-

n

! U'r;

j

nj

ss

Pars ]. Caput UT

p

mi charitas tnendaci nomine appellatuf.;

uo

fit, ut pleraque ejusmodi hominis opera d-

T

m

du

perni ordinis dignitate, merendique vi dé.

ftituantur, & füb mortem appareat vitrum

ag

2,

st

, NB

fuiffe, quod is gemmam putavir, Ab hac au-

s d

tem deceptione eo remotiores erimus, quo

fs lvm t

Tmnagis indomitas motiones nacli fuerimus.

àdfeinonj

Unde patet, easdem acquirende perfectioni

non folum nulli impedimento, fed magnoin-

«pribasfolm.

st m a

füper adjumentofore, fi rite eas cicurare no-

verimus. Utproin ob naturg indolem de af

sinfetoout lx

fequenda fanctitudinenulli fas fit de(perare.

261 x

II. Uti nec ob vitz conditionem. Sunt

orvlvrem

equidem, qui cenfent. perfectionem non con-

a8, üputa;

ruere omni mortalium flatui, nec cuilibet

fi

$ m tDon

h

*

ominis zetati.

Eandem exiítimant effe fru-

r enttns

aolb li

&um quendam peregrinum , qui mon nifi

in anachoretarum defertis crefcar, aut in Re«

xum, Qu j

ligioforum cdnobiis pullulet. lllam ejus ge«

Mput lj

neris unionem aut thefaurum eífe arbitran-

10 00 fl

P

tur, quem in mari efítoantis fieculi , aur in

t s m

apro fylvefcentis mundi reperire haud fit.

ts l (

Ob rurbarum ftrepitum, negotiorum tumul-

tum, curam familie fànéctitatis femitam mun-

dl r

18 K n

danis imperviam effe opinantur. Juventu-

'

tl

Ü

lt

tem ob aetatis tenerítudinem, f(enectutem ob

virium de

a

bilitatem: confcendendo virtutis

;Vhom iCf

l

j

N

l

&0, W

monti impares effe aütumant.

Unde infe-

h

ff

runt, fanctimoniam nec cuilibet hominum

1]

Ítatui convenire, nec omni eetati. Et hinc

J

Ti

AU

I mv

-'imaginaria .hac impotentia freti: eandem

]

tht jn (

tranquilli negligum.. Juvenes illam reific-

l'm

|

'tunt

M P

VIetr

337

De fpe bonovum ejc,

t

A

tunt in fehe&äm; Senes dolent, eam nil cu-

Tl (fes

raffeinjuventa, Pauperes invident divitibus

N

Wt

li

tot adjumenta ad fanétirudinem perveniendli.

DC

Divites gemunt, tot impedimentis fe ab ea-

u d

dem arceri.

Nobilis aulam ; judex curiam,

3

lt

miles arma: ftudiofüuslitteras, civis opificium,

Ial

l!

ruíticus ftivam effe caufam , quo minus fancti

Y

"

pridem effe&ti non jam miracula patrent. Om-

nes inanibus folum votis confcientiam & tem-

A

pus fallunt; dum non raro ingemifcunt: o fi

du

alio in ftatuaut loco forem , fialio munere oc-

cuparer,aut meliori fortuna fruerer, quam

li, d

perfeGior viverem! ofi redirenrillianni, occa-

Qem

fiones, & gratie , quam fidelius illis ufurus;

l, & li

his vero refponfurus effem! Et fic quilibet

irmnre!ïei:.fl

omnem tepidioris vite culpam vel in munus,

Qu d

quod obit: velin etatem , quam agit: vel

in locum, quem incolit: vel in perfonas,

l zuz.m l

i4m €[US 2

[d

quibuscum degit, imprudens & falfus con-

llv

ulp.

" L

jicit; cum non fortis conditio, fed volun-

a

uïe

taüis inertia hujus mali fons fit & origo.

Ire a

Er certe omnes hos fplendide falli Sancto-

prm x

rum annales luculenter oftendunt. Nam (ut

emituca

^

ex infinitis paucos recenfeam) Henricus in

t

hrono, Radegundis in aula, Euftachiusin ca-

y, o

du

ftris, I|vo in curia, Crifpinus in officina, Ifido-

"

a

h:

rus agros colendo, Wendelinus greges pat-

U

cendo infignem fanctitudinis lauream funt

Y

g

confecüti. Preeterea Stanislaus in adolefcen-

j l-

tia, Aloyfius in juventute , Ignatius in virili

Bll

erafe, Auguflinus in fenecture (ancti evafe-

: u

inando, Aquinas ftüs

lnïm Wx

runk Pairicius peregr

en«

n

j

Mr

$18

Part HE Coput IH

3

4l

dendo, Hermannus egrotando, Blandina an.

cillando magnum fanétimoniz apicem con-

IT

4ar jb

fcenderunt. Queis docemur, perfe&tioni ob-

tinende nullam flatus aut etatis, nullam vi-

ss n

'i;;eD «t Ut

tee aut fortis conditionem magnopere obeffe.

Adhec quis pluribus negotiis obrutus fuerat

du : v

quam Moyfes,

j i pefan

Jofüe, Samuel? quis majori-

us familiee curis diftentus

quam Abraham,

sstfv

Ifaac &Jacob? quis or

avioribus injuriis ve-

sgemibitn

xatus quam David, Jeremias ac Job? Et ta-

m p Qu

men hi Beatis immixti modo /gc

ent ficut flelle

& Qus n

n perpetuas cetevuitates, Dan. 13. v

23

Potue-

sliüia d

runt ergo ifti & quidem in v

etere Lege, non

gtl

obttantibus his remoris, ad

virtutis bravium

vibdhamq

sTeroes nünete

pertingere; curtuid nequeas in Lege gra-

tie ubi copiofior longe fortiorque eit divini

A ACCUIDEDIUID,

auxilii affluens ubertas? Sed, milfis exemplis,

ii d p

fola ratio de rei veritate nos convincit. NNam

1 Yi legl

genuina pietas confiftit in eo, ut quis rite im-

as dile,

pleat omnes injuncti a Dszo muneris partes:

a9pntrm r

ut recurrentes quotidie actiones obeat bene;

2 cuendoe

nilque patret, vel omittat, quod fieri lex u-

*rad n

bet aut vetat. Jam autem id (ub quovis fide-

ssl lr

re, quocunque in ftatu, quavis premente for-

tuna, a quovis preflari poffe, abunde decla-

*

m ts h

ratum eít hu

dB u

jus operis parte ]

I. cap. L $. E

num. IIT. Ergo etiarn quivis,

ubivis, quod-

ub

"itim vj

cunque demum urgeat fatum,

vivere perfe-

€tuspoteft. Equidem fi

fanctitudo íii excel-

"h

lr

':ïmmm Tores:

fo contemplationis vertice conftitura hzre-

ret. Si in tetrico folitudinis deferto, àut cru-

:—*ïkrebouorum]'

ento &fperitatum vepreto, aut iu pfocellofa

fwm)amicqrum

maris,

A Dj (n

!

De fpe bonovum. €gc.

539

ts

j

N

t

'

snaris infula exul-lateret; tum enimvero ha-

1 apl(fm;:.

*

NUA

beret, quod diétis opponeret ille aule mini-

:

fter & curiz judex, ille tenellus juvenis & de-

Il

I

"

4

bilis egrotus. At vero cui arduum adeo ac

difficile accidat, ut opera alias peragenda eti-

;lbr

am obeat bene ? ut ipfe faciat amore corli,

Qu

quod alii preftant amore lucri? ut eadem

um A

i r

eccuratione ferviat Dro, qua alii mundo ? ut

J 'mjurL i

denique amabiliffimum Numen haud amplius

r

"

a ]()bï l

faltem pleno cum fenfü offendat , irritet, la-

)immrlämj.i: |

ceffar? Quis pervicax adeo fir, uthec fibi

tUj n

impoffibilia dicat? Ergo nec vitee conditio,

tbrt [

[j

quzcunque ea fit, acquirenda perfectioniob-

QTT

flaculo eft; cum quodvishominum genus fü-

snben

os heroes numeret, quorum probitas eft evi-

meel r

dens argumentum; queml

ibet in quolibet fta-

tu fieri fan&tum poffe. At dices: qui fieri

Jlsetenp

Vitct, N

queat, ut quis fzeculi tumultu diftrattus, fa-

milig curis diftentus, variisque negotiis ob-

quidteim.

ne p

rutus, puriorem virtutis refpiret auram? At

en i

ob D

V. [

'tiam hunc contendo ego, non adeo difficul-

d ferng

ter eluctari ad fan&titatem poffe. Nam vita

bqui h

penitens eft breviffima ad fanctimoniam via;

peméntt

quinam autem plura habent, qu& patiantur;

abl

quam mundani, urpote queis cruces vel do-

mi füee diu noctuque ubertim germinant. Pa-

D.l

hr

tienter enim ferre triftiorem uxoris genium,

refra&ariam liberorum indolem , indociles

,et

iilb

domeílicorum mores; magnanimo filentio

concoquere bonorum ja&uram, creditorum

oxfltit t

infolentiam , amicorum inconftantiam ; hec,

!6[6[(0» EWE

yi

inquam, & alia his fimilia patienti conftantia

* toie-

f

,

k

549

Par:v L. Capus 1H.

tolerare,

g

magni profe&o ad pietatem paffus

funr.

Dein cui plures occurrunt occafiones

apete m

frangendae voluntaris, fubj

iciendi intellectus,

&umqup

z Aitertum

exercende fubmiflionis, & repr

imendi appe-

titus, quam mundi fervitii:

rpancipato homi-

agampx lr

ni? Si hec omnia amore D

E ageret, ac pate«

a mimque

retur ; fummis Ecclefiz (ideribus annumera-

vt conj

rerur. Si ille opifex diurnos labores füos bo-

um ODtQUS

na intentione inauraret, tenebricofam fuam

4

l

Ü

!

udvie

officinam in ill

1]

uftrem virtutum paleítram le-

3j

que füs s

vi brachio transformarer. Verum, cum id fa-

ais fU

cere neglipgant, vivuntquidem miferiin exer-

f o lt

citio peenitentize, fed moriuntur fine merito

faor ia

pauentie. Fiunt mart

yres deemonis, qui po-

s phrcli d

tuiffent effe Numinis;

& cum füis omnibusg

745 Rn

miferiis,

laboribus & srumnis loco rofarum

Arendig efe ]

non niíi fpinas colligunt, ac praemii loto fo-

stl

lum augent peenas in luílrrali carcere. exfol-

"ii

vendas. Hicc

um ita fint, quis etgo jam fan-

Citudinem ífuis

atinmde? [np.

viribus fuperiorem,

füoque

BY

genio nimium adverfantem finget ?

Át ne-

"85 ccft f

queo;ais, mulra bona apere; er

go faltem pa-

tiare modicum illud, quo cruc

laris, malum.

"ttej rf

bj

l

M

1

Si non vales patra

re magna; ergo faltem ca-

Y

MTR fïeptru

:

"m

ve,ne negligas parva; nam cura minimorum

eft trita ad maximam perfectionem via. Si

BRT

Ti s

non potes proximum fol

ari eleemofynis , fal-

tem aedifica exemplis.

Si tibi non licet relin-

N

quere opes, faltem exue affectum erga illas;

:

MU

M

f

T

D

10 (

& in ipfo honorum apice conftitutus, dome-

Atf

fticee vilitatis tuique nihili memor , infra om-

lts

nes te abjice, Nam hac quoque via ad folidae

)

l

A

Wtf

pie-

De fpe bouorum tjr.

j41

a

&

pietatis pervenies culrnen. Unde patet, perfe-

ht Ü

étioni obtin

dae nullam vite condirionem ita

QT

obeffe, ut magno potius effe fubfidio nequeat.

TUf

N

Ill. Ad tertium denique obrentum quod

attinet, nempe laboris arduitatem, etiam hunc

3g*ï€h t

inanem nullumque eífe ad oculum demon-

Uij

ftrat velobiter conjectus in mundi hujus uni-

wth l

Jj

^

;

verfitatem obrurus.

Quis enim eft ftatus in

WW

J

Orbe, quod vite genus, aut que fortis con-

1 pl

ditio, qua fuis iisque gravibus & quidem

TT QU

plurimis difficultatibus circumfepta ; oppleta,

ln

& infarcira non fit? Quis aulicus, miles,aut

t n

mercator eft, qui non ftentorea voce conten-

U

J

(

dat, plura fibi faftidia devoranda, majores e-

! l"ms.orfm:;l

rumnas exantlandas, acriores curas & metus

Tocovm

perferendos efífe quam cuilibet. coenobitae?

i o f

Quis caufidicus, opifex, magiftratus fuo mu-

jctre exf

neri non ingemifcit; piamque Religiofis quie-

tem non invidet? [mo quis Regum ac Impe-

oj

im, füogt

ratorum eft, qui non queratur, regni COro-

u) M

nam fuis,quas occulit, fpinis horrendum pun-

gere ? Et tamen rariífimus eft, qui proprerea

n

,

!

a, ub

a cceptis defiftat: fceptrum, arma, aut mer-

ces abjiciat: vel animum pufillanimis defpon-

yp n

1 Dit

eat. Cum eroohos laborisarduitas non de-

onem v 4j

terreat aterreftrium cupiditate, cur te abíter-

reat a folida probitate? cum hi propterea ab

emolgbs

yn It

inito femelcalle non referant pedem, curtuab

arrepto femel aratro timidam retrahas ma-

hn t

Q

num ? Etcertefugitivus e mundo exeat neceí-

fe eft, vivusque fepulchrum ingrediatur , qui

mOhm*&,ä,o? |

omne arduum delicatusfugit; cum labor

& do-

T

gfgxcz |

[

lor

j

b

pj

$42

Pavs Il Caput LL

s

lor gemini illi cardines fint, circa quos nofltra

j dj

omnis vita conílanti gyro cigumrotatur,

atun) 00

Inde colligas velim, quam vana hec & levis

qtir? d

excu(atio fit. Dein fi res equiori oculo con-

fideretur; pietatis femita adeo laborioía haud

vfllut omn

any nimts t

eít, prout illam amor proprius erroneis co-

iobüredm

loribus & mutuatis ab orco umbris depingit.

,

j

u g

iNam ut fanctus fis, fufficit, uteodem horrore

P

M

!

Qu Q

fugias peccatum, quo colubrum; ut eadeim

mtüncands :

velocitate excutias tentationem , qua fcintil-

g r

lam; eadem attentione ores, qua ludis; eo-

dem fervore íacrifices , qua ítudes, Plus

tv p

ninr gt

non requiritur, quam ut eadem diligentia

fupputes confcientie labes , qua examinas

veltes Qu

um m C

cconomi rationes; ut eadem cura íerves

munditiam rmentis, qua veítis ; ut pari fo-

yfein a q

,

3 dareerind

[

licitudine invigiles fenfibus, qua opibus;

ut denique non minori apud te loco fit fan-

vtf mit

étiras quam íanitas, fpiritus quam corpus,

Vg dnp

anima quam efca.

Et hoc quis nimis ar-

"t r

duum efle difüicileque dicat? Ergone una ea-

d ün d

demque res íolum tunc tibi impoflibilis ac-

ATf qu

cidar, cum illam exigit Dzus; quze tamen ram

bt lg

facilis. videtur, dum eam expetit mundus?

g D

n

O Superi! ergone magni adeo moliminis

Vi q

res fit interdiu fzpius meminiffe illius, qui

QU tl

noftri nunquam oblivifcitur? Ergone ope-

Val t

rofum adeo negotium fit toto corde amare

J gl

y n

illum, qui eft infinite bonus in fe ob in fini-

t ringente |

tudinem füarum perfe&ionum, & infinite bo-

M

nus erga nos ob collatorum nobis bencficio-

N

lei 1

rum infinitatem? Ergone gigantei roboris

ope-

LW hUic (

z

De fpe louorum. &.

545

MTM

l

operatio fit, exuere feipfum, ut quis induat

t

Chriftum? abjicere glebam , ut quis accipi-

d

n

at gratiam? contempere coenum, ut obti-

Utl

neat ceelum? abdicare fe affe&ione creata,

odl

ut poffideat omnium Conditorem ? Quis

EU

N

"

wi

prudens animus ejusmodi fenfa non horreat?

W

.l.i,f

Si ad obtinendam perfectionem cumulandze

J

forent opes , augendi honorum tituli, mun-

i d

di voluptates occupande, omniaque adver-

"

2 qui

fa averruncanda ; tum equidem excufatio-

quids

ni locus foret,

At vero cum fanc&titas ex

ts

parte in eo pofita fit, ut divitiz deferantur,

(em d

fpernantur dignitates, delitiee fugiantur, &

D)

Qu &

adverfitates querantur; cumque fciamus,

etiam nos Chriftum indutos cum Paulo om-

n a d

niapoffein eo, qui nos confortat; hoc pro-

j pl

Qu pb

fe&o clare evincit nullum effe, quem a la-

]oco .

boris arduitate mutuamus, obtentum. Ac-

cedit, longe durius effe jupgum mundi quam

i i

Chriíti , multo gravius effe onus carnis quam

j QUs «

oOne Wt

crocis; cum tam afpera non de(iderentutab

affeclis virtutis, quam vanitatis. Nam po-

E)olïïbïhs "

ne tibi ob oculos hominem, qui melioris

ye um

eti t

fortunz faber fibimet effe cupiat, vah! quot

injurias diffimulare, quot aculeos conco-

po ndii

quere , quot repulfas ferre miferum opor-

fc lls

tet. Non eft adulatio tam abjecta, non fer-

PT

vitium tam. vile, non labor tam fpinofus ,

o euri 2

nf Vfj

]u

Qv "n fubire, ringente licet mente, non co-

gater.

O quot curz huic parenti non funt

| &m['

I

perferendz, ut liberi habeant , quod rodant:

o x

T

,100 [

quot angores huie cliegti fünt tolerandi, ne

perdat

[

hj

$44

Pars II Caput III..

g q.'l/l ti!l

perdat Mxcenatis favorem : quot tedia huic

[

m /4? )

J

U

T

debitori funt glutienda ; uc corrodat, quo

creditoribus fatisfaciat? Quodfi etiam Amal-

iif

thea inverío copiz cornu talem beet, quan-

«ire minttr

topere ei non algendum eft, & fudandum,

IT2d

l

ü

ne iterum fugacia bona dilabantur? ne de-

i

!

j

H

!

hh

J

nuo, variante fortuna, honori contemptus,

i

ii

)'püï f?

abundantie egeítas trifli. viciffitudine füb-

TP NCI

rogetur? lIt proin etiam de talibus dicereli-

TR

ceac, quod Joapnes de damnatis afferit : zoz/a-

a t

ent vequieun die ac nocfe. Apoc. 14.v.11. Et ta-

ZORU

men (quod mirandum) fusmo nihilominus

smgfnc

conatu coeptis infiftunt, nulla difficultate ,

tl d

quantumvis magnaea fit, a concepto propofi-

dl

toabíterrentur. Licet jaculis pluat; aut nin-

ftatmii, g

gat frendentibus haítis, tamen impavidi per-

Jr fj

J Mi

^

1/

unt, quo futilis rei appetitio cecos im-

[à

j

D

pellit.

Et nos, vah probrum! nos cujuslibet

:;«n:.jlïuää'!

moleftia umbra a. fectanda perfe&tione mox

QUE

AU

[

J

retrahat, deterreatque ? Ergone (Hierony-

mi Epift. $. ad Demetr. verba funt) fervezti[-

Mr du

fümi in tevremis, mom mifi im caleflibus fii-

& t r

idzf[imi fümus? Evgome tamta cura mundami

"&t d

;

omines zemporalibus inbient; licet maxima ei$

"fdin dl

füperanda fomt | vepagula? . Et mos dioinam 'Sa-

LUTTMA

pientiam , caleffes divitias , immovtales! bouo-

;?enelu&ati, !

ve$ ob levem vemoram pigra quadam diffimula-

;r:l.i].v.x,gjusd

tioze negligamus ? Utimam fvames/! (ngemi-

ícit Bernardus Serm. 1. de alt. & baff. cordis. ))

utinam 0s fic effemus cupidi gratie [pivitualis,

quemadmodum [ceculaves. bomines. pecuniee tem-

N-

goralis ^. Utipam eadem . conflattia. zeudevemus

4

ln

J

$45

De [pe bosovum &«.

MM

^

ad virtutem , qua illi ad bonovem; tunc equidem

Wtrod

4

beati effeus.. t prob dolov ? magna confufio eft,

^)(.)

lt

nl

& quidem magna valde , quod avdentius. il &

nb

conflauntius peruiciofa defiderant, quam nos utilia.

h

Atj

Hinc jure minatur B. Laurentius Juítinianus

ATU

Libro de obedientia cap. 9. nos olim a5 :fhs

Jieculavibus viris, qui modo, ut [ua vota perficiant,

leto aniino corpus periculis €g animum perditio-

h

Wgenut

IU

ni exporunt, acriter accufatum iri. Confa

1

eyim;inquit, cozfurgenttales uobiscum in judtic2o,

f

l4l C

€g9 merito coudemnabunt uos , qui tam levitev a

Á

0 i

l

jietatis tramite. defle£

Timus.. Obyicient nobis, quos

l df

T

M

A

ob vilem guftum & leve luevum pevpefft funt

, la-

EO Dnyn

Wt

boves quotidianos, auimi auguflias, inanem. [pem

€2 diuturma certamina. — Cuim econtva. uos fucovis

um

umbra extevviti, &j bouorum caleflium. incuvz

l

[

( 00

quanus pigvas finui. immnifevimus.

Ipitur ne id

T

fiat, concludit S. Patriarcha, evigilemus cotde, 9

ilUs

QCCIOR ml

mentis aciem evigamus ad Dominum Dzuw no-

ffrum , pofcentes bumiliter clementiam ejus, quate-

: (Hþro*«»

gus dignetur. dominantem nobis propullava inev-

u

ii

ziam, ibid. ut infuper habita naturze indole,

vite conditione, & laboris arduitate,adeoque

(ll'«';? n

fugata perfectionis defperatione, femper ez-

91

miu$ de vivtute in virtutéin, donec tandem ad

T

ejus culmen eluctati, videamus Deuw deorum

1

n

in Sion, Pfal. 83. v. $. ejusdem intuitu geternurmi

Wl'

beangdi.

u (

d

&b

M

J

f

"

C A-

Mm

p

f46

Pavs IHl. Caput. IF.

CAMEDT IV

bE

us al

DE AMORE DEI VIRTUTEM SOLI.

pl

DAM EXIGENTIS A NOBIS, ET

0

fri; Tf

MERENTIS.

um

g Qf n

ure in facris Papinis fortis ut-mors dile&lio

atonliion

J

Cant, $. v. 6. praedicatur; ficut enim offe-

« Bf

us ille Nemefis lictor omnia vincula, quibus

sls ul

terre afhixi heremus, ceca falce unico ictu

ag & dure

abrumpit, omniaque impedimenta, qua ma-

vredsquetr

no illi ad eternitatem itineri obítare poffent,

aife, m

1l

eroci nifü fine mora perrumpit; ita pariter

iElus u (

j

dile&ctio Numinis illas omnes catenas ac fu-

D7 rjm) li

nes, queis Dalilee imitatrix caro nos fibi de-

"

t

vincit, viétrix disrumpit ; omniaque obftacu-

i, Lqäzsiag

LTPE [j i

j|

la, que nos a comparanda fanétitate remo-

l)

li

Ü

;

rantur, Samíone major aut eliminat, aut vin-

1!£p

| J04

:

cit.

Ut proin efficacius potentiusque inci-

)

AU

Ilf ;(ï/'

tamentum fectande perfectionis afferri in

l

J

ihedium haud pofífit hoc ipfo amore Dzr,

4l duj

virtutem folidam a nobis l. exigentis, Il.

merentis. Nam gemine huic veritati: Deus

P"H.lg

[

vult. 505 fieri fauctos: Dzus meretur, zos frevi

t i

fan&los, magnetica quzedam ineft vis, ferrea

G

& a

etiam corda ad fanétimonie culmenattrahen-

qu (

uf

di, fiquidem focia charitas füam operam jun-

AX (

xerit.

Hac enim certo referet victoric pal-

ia

mam , quam forfiran fides, timor & fpes ha-

MO

étenus folum dubiam reddidere.

Md i

N

S. L

',«Zf?.qu& elx

Ü

ln

j

De attiore Dei.

$47

Esl

Däus vul? ,

soi fieyi fantlos.

UA

od Prec fit volumtas Drx fantlificatio no-

(

W

L Qu

]

ítra; Theff. 4. v. 3. quod Is velit, £

exbibeamus omnem bominem pevfetum in Cbvifto

Tl

]rsu; Coloff 1.v. 38. quod Is jubeat, wf 4

omi comvev[atione moflva [antfi fimus , i. Petr.

[ tind

i. v 15.. gemini Eeclefie Principes Petrus

Til

& Paulus, allegatis paulo anté verbis, adeo

f u

parenter & clare teftantur, ut in dubium id

Rn g

vocare absque temerirate nemini liceat. Quirt

d

imo ipfe, mortali carne veftirus, zeterni Pa-

pj

$ G

tris Filius, qui (utpote //eudor glorie ac figurá

"1

fubflantie ejus ) Hebr. 1. v. 3. fummus orbis

0005 10

Magiíter, Lecislator ac Judex eft; hic ; in-

i

quam, omzu la, que ei 2 celo $9 in éevvá

Vaf rem

data ef] , poteflate Maxth. 28. v. 18. fuis difci-

f LV

pulis, ace per hos etiam nobis denuntiàt;

fisqu i

mandarque: effote pevfe&i , ficut Pater vefzev

js af

celefiis pevfetdus eff ; Matth. $. v. 48. quoniami

y uml

Jeviptum eff: [an&ii evitis , quomiam ego [auctus

ii

fu. 1; Petr, i. v 15.

uid fignificantius

vinui. D

dici? quid apertius imperari? quid enixius

m

cominendari queat? cum fimul & ratio affe-

g

ratur, ob quam debeamus ad perfe&tioneri

Jmentti

eniti;, nempe quoziam ego [an&ius füm: & fi-

noy

iul fanctitudinis gradus indicetur, ad quemi

ia

eluétari nos oporteat, nimirum J//cu£ Parei

mor&'fï*ïï*"

vefler cele?is perfe&tus efl ; quantum fcilicet vi-

Iu

tium hamanarum infirmitas permiferit. INec

inirum; nam auctore Apoftolo ideo Dzus £9'

j

|

M m a

d-

)

548

Pavs IIf. Caput IF.

a ditih]

Pater. Domini noftvi Yesu. Chrifli . - . . vocavit

a

1

705 vocatione fua faucla: 2. 'Tim. 1. v. g-'1ideo ele-

[

? uo$ iu Chriflo ante mundi conflitutionem , ut

ficque v

jrbiem

f

cilicet. effemus fancti eg immaculati in cou[pettu

li de,

ejus ia charitate. Ephef. 1,v.4. Itaefto piae men-

tes! ideo illud nullius indigum ac fibi foli

. n

jjren p

fufficiens Numen pra tot barbaris, hetero-

doxis & mundanis vocavit 0s ad fidem Chri-

j aqe d

a o

ftianam & Romanam : ideo ad ftatum facer-

vpndiiool p

doralem aut religiofum, « effemus [agdi:

sl non m

ideo elegit nos pre tot aliis, in fuo nihilo

4, Omntqie

aut peccato reliétis: ideo a tot periculis mi-

feriisque nos iberavit, ut effemus zmmaculati

ttos mortils

LMaten veri

in con[pe&lu ejus, & quidem z charitate, cu-

jus praxis in virtutis folidee exercitio con-

Panlignon m

fiftit. Hoc compendium intentionis divinz,

viprins i

hic finis vocationis & eleétionis noftre, quo

à Qu fequ

omnes tendere toto conatu obftringimur.

auir: nf

In fümma: fanéctimonia hominis eft voluntas

T80: 1 ( 1

Numinis, Dzus vul? 7105 freri [ancfos ; 1d abun-

tl 11 ( /,'

í

z

h

de probant allata ex facris Papinis oracula.

lil f.l/';;

!

j

Et hoc non tantum confilium , fed omnino

TOX

preceptum effe, & quidem non tantum Re-

Qthn.lq

!

Tipiofis, fed etiam mundi incolis impofitum,

GPT

aperte docet S. Thomas z. 2. Q 186. a. 6. in

t r n

C. & ad 2. ubi fic loquitur: 7//e; qui ffatum veli-

EEl v

giofum a[fumit, non tenetur Dabere pevfeam cha-

"i at

vitateim ; fed tenetur ad. boc tendeve , €7 operam

Et ad

l fünpäam Dn

dare, ut bobeat perfetlam. chavitatem.

li, (

]4

2. Omnes tam Religiofi quam Swculares teuentuy

4

l

]

^

1f d

eequaliter faceve , quidquid boni poffuut.

Eji Za-

di, quo

ï,ïe i, ia

men aliquis modus Doc preceprum implen

Attdrg

pec-

N

De amore. Dei.

$49

ORUA

peccatum vitatur , fcilicet fi bomo faciat ,^ quod

.V,

(

potefl , [ecundum. quod vequirit conditio füi [la-

W

ii

Zuf.

Per qua afferit, etiam his eque ac il-

i lf

lis ad probitatem fuo ftatui congruam elu-

Wi

ctandum eífe, torumque inter ambos difcri-

M

J

men folum in eo verfari; quod votis lipati

hu

ad altiorem perfeétionis apicem quam mun-

em CL

dani, atque ex fortiori ritulo illuc eniti te-

Fgatum 19

neantur.

Et certe ianctitatem , qua cujus-

vis conditioni propria eft, cuilibet Chrifti

i

Qu

affecle non minus ac lucem Soli naturalem

p

effe, omnesque etiam mundi negotiis im-

n m

plicitos mortales ad illam fectandam relatis

d

ex Mathaeo verbis adítringi, pluribus locis

Vrl t

S. Paulus non tam affirmat , quam fupponit ;

Va d.

nam inprimis plereque ejus ad primos Fi-

deles , qui fzeculares erant, epiftole ira in-

nl u

frigmt

fcribuntur: fan&is, qui fuut Ecclefue Dsi, que

efl Covintbi: i.Cor. a. v. i. [andis, qui [unt

d(lvolunt

ii

Bome: Rom. 1. v. 6. fanélis, qui funt. Ephefis

Eph. i. v. 1. fan&lis: qui fumt. Philippis;: Phil.

)

vis Qr

d

1. v. I. per quod mapnus ille Veritatis Preeco

gl

innuit, fancti & chriftiani qualitatem a fe in-

vicem feparari haud poffe; adeoque omnes,

iil

i

)u

w6!

quicunque legi huic nomen dant, eriam fe-

étatores effe folidee virtutis oportere.

Dein

,]Uf

eodem teíte cunéti Chrifto initiati, nemine

ii

(

excepto, Zemplum Dgi fust, in quo Dabitat

i

(

am vero hoc

a

/þiïitzlf D 1 6€or 1 Ye»q6.

templum Dxx fanctum effe debere, ibid. v. 17.

jj

idem ipfe afferit , inculcatque.

Ergo fe-

WF"

"

cundum ejus doctrinam omnes etiam fiecu-

Tl

lares-

"d

m 3.

D

$56

Pavrs HI. Caput IF.

lares fanctitudinis fibi coneruentis decet effe

w('[) If i J

candidatos.

l

Suntque viva hac templa, quae

Hll-

per baptismum fundata, & inchoata (ünt,

indies

Inagis

no-

as f

mapgisque attollenda ,

uum ü[w lw

visque (anöhmomæ incrementis quotidie

n umO

perficienda per gratiam 1lhus, 2n quo (ut at

ubhmwr «

feverar. Gentium Doctor) ommnis edificatio

m mulo M

conflruGa cr c/lzt n templum [an&tum 12 Domino ;

Mh TAU

€9 coedificatur.in babitaculum D. in Jpivizu,

g 1

Eph. 2. v. 21. & 22. Preterea, eodem inítru-

a. D

ente Apo(tolo I, GOL 12- Vi—20. ( COLOIE CT.

g

At

v. 18. Omnes, etiam mundani, funt eembra

iprtar d ln

corporis Ecclefie, cujyus caput eff Chriffus, Ergo,

nlngi

fi auctore Bernardo probrum ett, fub fnmofo

M/Ml /. // F

capite effe membrum delicatum ; quamo màa-

epo rebem

jus monftrum erir, füb capire fàncto dege-

vupue m

neri pravitate improbum effe membrum, &

i Wm

purioris vitee incuriofüm ?

Ex quibus patet,

1N /a 1l

veriffimum effe, quod (üpra ex S. Thoma

1etu11mus, nempe non rantum Relipi:ofos

poffbw 1

La g

fed etiam Seculares obligari tendere ad per-

fectionem fuse conditioni refpondentem ;

W( J li[ yi)

cum etiam hi fint membra. Ecclefue , templim

PU

Dzi, flli Santlorum ; Eccli, 46. v. T adeoque

MT

illa Chrifti verba: f(mä?z eflote, eriam pro iis

*N, VWW U |

M&f

non folum confilii fed prece ti rationem

habere.

.Nam etiam terreftribus curis ad-

mui, anl !

diétos , innocuam decet ac frugi viram

j HOluem

ducerc: etiam hos Evanrrehum vult iracun-

M'IJn Itj j

diam frenare; fuperblam reprimere , car-

AMH

Wt

nem domare, inimicos dili ligere , pauperl-

Vkl'oh

L

bus fubvennc , ac officüs fuis rite obe-

DT ifm

W

XS

l

j

D

De amore. Dei,

$f

undis intentos effe.

Etiam hos Paulus

Q

pieo jufte ;

ac fobvie in

loc feeculo vivere jübet.

EF Iemp

ïe)äs

Ergo etiam iftos Deus &que

um

V |

Tit. 2. V. 12*

ac ceenobitas fieri

fanétos cupit. Quamvis

M

'

his ultimis tum ob ftatus ex-

btl

i

I

fatendum fit;

qua

!

cellentiam, tum ob fübfidiorum ab

undantiam

5 Il

M

n

fh;MAJ l

ad (ublimiorem fanctitudin

is gradum, & for-

tiori ex titulo enitendum e

ffe. Proin eudite

mj

LA m

D

h

celi! audiat terva verba oris divini, Deut. 32.

v

I

ejusq

ue imperium fübdita mente re-

q

lt

&

h

vereatur.

H«ec dicit ille Rex potens , 9 me-

zuendus vimis , Eccli. 1. v.

$. fub quo curvantur,

i (un[ "

(

!l

|

ui portaut ovbem: Job. 9

v. 13.. fanédi effotes.

itis mibi [an&i : Levit. 20. v.

d

ll

Levit, 19. v. 2. €Y1

7. perfeBli. fitis €9

One macula. Deut, 18. v. 13.

n gue:ifoma

iffenfu refragari quis aufit?

e li

His ergo rebelli

precipue cum id jubeat il

le, cui zullus [im-

mremirut,

36. v. 13. cujus

ubos p*

lis in. legislatovibus eff: Job.

omuia mandata equitas [unt: Pal v18. v« 172«

$

a Thon

ubet; imo qui eriam

qui impoffibilia non j

n Mi

dat, quod jubet.

Ita e

ft, o mortales! ut

endese.aä /]

ll cveator omnipotens

t

fimus fan&i , altiffimus 1

p

cujus mamus fecerunt

imperat, Eccli. z. v. 8.

d '

nos, €g plasmaverunt 105 ,

qui pelle & carmibus

lu If. äï.*

ompegit me: Job.

vefliit nos, offibus €g nevvis c

cum fimus opera

/ gt l) ]

Io. v. 8. & feq. qui proin ;

» p

18. V. I.

exigere a nobis,

manuum ejus, Pfal.

iiuz

quacunque voluerit;

poteft. Ut fimus fer-

x f

mceps preecipit, 2-

fetli, fapientiffamus ile pri

:liumvu'.u?i:'

Reg. 23. v. 8. a CHjUS OCUlis 110

2 eff quicquam az-

ui proin cogtto[-

i

ftonditum: Eccli. 39. v« 24. q

cut

«cit figmentum uoflrum, Pfal. 1o2. v.

14-

lipto ïj';;]g.

per-

j 109

m 4

Á

D

152

Pars. Ilf. Caput IF.

ï

1Ih

perfþ&&æ

fünt infirmitates humanz , quem

T

naturd indoles, vitáe conditio, difficultatum

arduitas minime latent; & qui tamen, his

fiily jig

3g f

infuperhabitis, nos eluctari ad. fan&titatem

mandat. Denique ut fimus /7ze macula, vult

g, V

PT

ile fedens fuper tbrouum ac dominans Dtus, Eccl.

m

1. v. 8. QUi fovtiy vobore eff , Job. 9. v. 4. Q9 in

gedol

cujus magu amiüna ommis viveutis efl; Job. 12.

m

!

hp *

v. 19. quatn proin punire , ni obediat, quo-

A

vis momento poteft. Ernihilominus reperire

I;?kïi'i[!äl

[

Htl

1

fit aliquém , qui vanis obtenribus fibimer il-

ü pa[munt l

eqiu, d

ludens, &quiffimis hifce juffis perere mo-

rem renuat? qui folidam pietatem viribus

1rm ontta o

fuis majorem & morrali frapilirate füperio.

i lr

fem ducat? qui precepti afperitare illius

v aufalaredi

transpreffionem excufer? & amplius pre-

lum &

SIDmoe,

cipi dicát; quam noftra imbecillitas ferat ?

O quantopére confionara facris Litteris exem-

.7«!1:]

im o

pla noftraió hanc repugnantiam confugdunt,

HJ& lplä

àc inanés hos preetextus refutant, quantope-

1l

DT

re noftram pulillanimem inertiam defcripta

L

Til

u

ibidem fácinora in tuborem dant! Agite,

V

non nifi tranfeuntem in illa obtutum defipa-

t |

t

mus. ; Drus ad "dbrabam : tolle fliumtuum

i

Ban $

umgeuitum, quem diligis Ifuac ,

. atque ojfer

LT

eum ii bolocauftum in wno momtiumguew ionfhra-

t ib

vevo tb

Et fine mora Sanétus Patriarcha

IN n

de moce confürgeus , C? extendens manum, avrvi-

puit. gladiuin, uz iminolavet filium fuun, Geu. 22.

"fn.m J

f Iempu

v. 2. & 10 .licet providerit, cum Ifàaci capite

" qum prc

ïli'ï.' m

RI

fimul oinnes familice fpes eodem iéctu fücci-

per! &t

'.fumvnfi'. CVix Abimelech füis dixerat: 44

! Q.uæ [&men ïlllO

1H€

|

JDe - amort. Dei.

553

T

N

me vidctis faceve, cito facite, mox omnes, cer-

(if

tatin vamos de avboribus pracidentes, [queban-

r

TA

puy ducem; jud. 9. v. 4$. & 49: licet hoftilem

i

turrim füccenfuri prafens vite difcrimen

M

i

j

adierint.

Vix defideraverat David potum

I/VD

U

aque de cifterna, que eít in Bethlehem; &

UL

mox irruperum tves fortes cafira Philiflinorum,

n iüb ll

)

hauftamque decifferna aquam attulerunt ad Da-

j

ns

'

Mu

vid; 2.Reg. 23. v. 15. & feq. licet fe in evide

MU

animarum peviculum pracipites dederint. — Et

m d

hac patrarunt ifti (ine ulla dilatione, re fum-

me ardua, ad unicum imperantis nutum ;

hg

AURT V

Dr .i

cüm contra nos Chrifítiani Supremo Numi-

[im; fu;;ïï:

ni, longe leviora & quidem fiepius exigen-

ti, aufculrareabnuamus. — Juber [s; ut eidem

BR L

Jl

If

Abrahami exemplo hanc vel illam affectio-

j

ml

nem immolemus, qua perfectioni & gratize

ln serem

precipuum obicem ponit,

& ferre repul-

onfügduct

famcopitur. Illa ipíà Abimelech verba etiam

Chriftus nobis inclamat: quod tme videtis face-

um

Nam exem-

g a

Te, cilo fücite. Exod. z$. v. 40.

plum dedi vobis , ut quemadmodum ego feci, ia

h d

iUl

umt

€7 vos faciatis; Joan. 13. v. 15. & furdis fabu-

]am canit.

Etiam Spiritus Sanétus puriori

)

!

nem noítram,

quam David voto fitit perfectio

!

continuis in-

M

L

puti

utque eandem avide (ectemur,

ftin&tibus nos impellit, urgetque, &nihi

lomi-

s r

nus tanto jam tempore omnem operam lu-

j o

dit, Vah! quam probroía hec virtutis in-

jjum

——

curia eft! quam pertinax divini juffus negle-

Jf

jer I

(l

&io. O Superi: ergone divina tantum man-

data, quev tamen no(trum folummodo bo-

j

i

m

c

nuim

[

32

lj

554

Pars II Caput IF.

pum intendunt, temere defpectui habeantur?

a? n

dynbe

cum ex adverfo humana, licet mapis ardua

fint; & non nifi jubentis commoda fpectent,

TT

TL

tam folicite attenduntur, Jubet Turcarum

Imperator; & mox cohortgs ex tribus orbis

"i äüimajoric

partibusconfluunt, inhofteminvolant, moe-

, Qu

nia fcandunt; fuggeítus fuperant ,. ac turres

T

evertunt.

Imperat maritimus Rex; & mox

rgam l

s adontuted

apparantur claffes, explicantur vela, fulcan-

tur maria, ridentur procellz, fpernuntur nau-

«t oX

uodü

fragia, & inhofpita litora fubeuntur.

lr findos

illis oggerasinvicta, qua ob(tant, repagula: f1

i g

1

depingas immanes , qua inpruent, erumnee ;

AOTUUS

1N

fi opponas innumera, qua& occurent, pe«

aim fommum

rieula: fi denique eis explices incertitudinem

rdentr d

mercedis, quam fperant: vanitatem honoris,

Macals d d

quemambiunt: tenuitatem lucri, quod pren-

shrenus (

fant: difcrimen anime , cui fe exponunt; ad-

Dateti d

verfüs hec omnia Principis imperium eis

tt; Qu n

impervium eft fcutum.

Jubet vex : impeva-

Zor vult: victrices illis tefferee funt, queis

*tnit, n5 tU

&tf h

omnia vincunt, calcant, perrumpunt. Con-

zi hi.

,

tra vero petit Deus.... Dzus .... o Coli-

"^

1

tes! quantum nomen! petit, inquam , Dzus,

NU

Ti p

l

*2 n jl

ut huic creatz rei nuntium mittamus; ut ifti

appetitui repugnemus;, ut per hanc noftri vi-

"ttm m

€toriam fanéctitati initium faciamus: & tamen

IT

" lmen

Cvah! probrum) lenti pigramur, furdos agi-

mus, moras moris innectimus, ac denique

"Mutin j

omnino;, re infecta, omne negotium abrum-

Vib r

pimus.

O angeli! quid hic amplius mira-

z Rtm e

"

E

!

mini? an proterviam hominis fuo Conditori

l.

4liiüi5 Compn

ia

RTM

De amore Dei.

313

tl

ita infultantis? num vero patientiam Numie

UUT

:

"

[f

nis ifta tam benigne ferentis? Ah! pudet nos,

quod mumdami pavatiores [imt ad perdiriomem,

tT

i

uam 0s ad vitam ; Thom, Kemp. l. 3. c. 4.

um

i

quod illi majori cura ferviant mundo pro pe:

Yl n

Et pro-

cunia, quam nos coelo pro gratia.

TT

fecto auétoritas Dzt impergantis non eft mi-

I

"i

«?

nor quam loquentis. Si ergo propter hanc

|

l

M

4

j

ejus auétoritatem credimus loquenti, cur

m*ulm.mf

M

non etiam obedimus imperanti.

Erpgo cum

i Qodi

508 fieri fanétos velit; uti probant allata ex

z2

il

facris Paginis reftimonia; cur rales effe non

Vrl

laboramus ? Nempe quia non amamus; fi

as p

enim. fümmum illud ac amabiliffimum Ens

mentdin

ardenter diligeremus, mox ruptis omnibus

TTR

obítaculis ad folidam probitatem conítanter

j ag

tenderemus. Utiex inftra diceudis parebit.

QUnUD aq-

Il . Preterea de hac Supreme Majeffatis

yenuüm el

oniam incum-

voluntate ; qua nos ad lanctim

. inpt

bere cupit, nos non minus convincunt ple-

na manu conceffa hanc inrem fubfidia. Cum

fir, i

mw.æ

enim divina Bonitas tam liberali abundantia

o t

tinendz re-

t

nobis fuppediret perfe&ionis ob

um

media, evidens indicium eft,

ejus Provi-

mmi; L^

dentiam eandem quoque tanquam terminum

ha od

intendere, utpote ad quem adipifcendum

n

ejusmodi adjumenta fuapte natura ordinan-

f

tur, Sicutenim ille, qui vult finem, etiam

yr, i?

$ 0

(

de auxiliis eum confequendi profpicere co-

f

ntia

t

gitur; ita etiam e contrario qui pote

mWM

(an&itudinis comparandz adminicula

füb-

i

fcopum refpi-

sl

LE

-miniftrq; J candcm tanquam

cere

$;6

Pars II Caput IF.

aifitUS

$n

ceré & a nobis exigere intelligitur.

Porro

lü

Jl

[

hec fübfidia & numero plurima efíe & efti.

!

cacitate przítantiflima, ex dictis tota parte

i

n

feceunda abunde confítar.

Praterea tot illu-

"A und

m

ftrationes , inftinctus, Sacramentorum per-

ceptiones, piarumrerum meditationes, con-

; ml

Ir1

fcientiz examina, electionum ad facerdotium,

,f';h(

qmap

aut ftatum religiofum aliaque his fimiliaabun-

Trot

dantiffima. effe & efficaciffima adipifcendae

s thtes

fanctitatis remedia, in aprico eft. Undepariter

jejuno.

colligitur, quantopere Drus perfe&ionem

:Iql. &t

noítram ambiat; cum eam nobis tanto. ad-

T

Q um nonn

jumentorum apparatu tam facilem reddat.

Ne vero in his fufius explicandis prolixior

g.

excurram, non nifíi unicum ex illis in me-

u s 0

vir merto D

dium aíferam, tale tamen, ex cujus folius

conceffionelocupletiffime patet , quanto de-

Ji

lis od

fiderio .noflram fanc&titudinem Sacrofanéta

; Mtid j

Trinitas concupifcat.

Eft auten; id unige-

na xterni Patris Filius, quem ille ideo . de

ccclis in terram miferat, uz zobis e[fet exem-

OIt Y

AUl

glum virtutis. Ruth, 4. 11.

Non enim [s car-

It A g

nem eo folum fineaffump(erat, ut effet Ser-

ff f

vator, fed etiam ut effet exemplar. Et hinc

Vr p

Omnes, quas patravit, aCtiones eo direxit,

titylin ft,

ut iis non tantummodo nobis promereretur

2 r w

falutem, fed etiam doceret pietatem. Juffe-

"m

rat quidem in veterilege Supremum Numen,

^

Cl

ut ejus fanctimoniam emularemur; fed quia

18 d f

excellens ille;, ac omnis materix expers

Spiritus, in glorie íüz ftatu permanens ,

lDeria

l

!

"tretu

nobis vitx idea effe haud poterat, ideo ait

Augu-

De amore Dei.

557

Dzus

"

Auguüinusk Serm. 13. de Tempore.

d

Jactus. . eft lomo , at - exliberetur | bomitti ,

älS Wt

u

quein fequevetur bouo. Proprerea etiam Chri-

ftus, ut datüm (e orbi exemplar effe pro-

j

ffïlüïüfr; )

baret, vix mundum hunc fuerat ingreffus,

li

cum mox ccpit facere , &9 docere A&. 1. v. 1.

UT

ut qui preceptis mon acc

endimur , interprete

(nllidu.

Gregorio in Job. cap. 1. altem exemplis pro-

vocaventtyv.

Probe enim noverat noftri pro-

sihitwfiæ

l

l

AL

fii

fe&tus zelotes [isus , ( ut advertit $. Leo,,

'»

"

,'-

AW

&

j

]

Serm, de jejunio.) validiora effe exempla. quaim

verba, eg plemius o[pere docevi quam. voce. . Cyuin

imo eum nonnifi ultimis: vitz annis Ccc.pii'-

:cila [

m ,

Q

fet docere, fuctre jam. incepit primo ftati

inomento

Ut

mr

quo bas auras ufürpaverat ,

cu;L;s Wi&s

proin merito Divinus Pater , ex alto into-

quitode:

nans , nobis inclamet: en! Jic eff filjus me-

dedi eum - volis 12

Ririnda

us dilefiugs Matth./ 3. v. 17.

TO

exeinplum , Num. $. v. 27. Uf qummdmodum ip-

ec

lo d

fo feit, ita

I)

vVO0$

uciatls. Joan. 13. v.

I1$4;

eft enim vzz:

TT

Ejus- proin veftigia premite;

enm t

ipfam audite; eít enim verz/as: ipfi adhz-

am ve-

rete; efít enim c//a. Joan. 14. v. 8.

ydel

ro quam efficax perfectionis fübfidium hoc

lr Ezhirlwc

TT

Chri(ti exemplum fit, € contrario elucefcit.

Si enim Servator nofter regio diademate

pomrtt

"

0 ,. auli-

Ó

redimitus, gemrmeo infidens thron

p

D

co ftipatus famulatu, opibus & delitiis. af-

n

li

M

Quens, nos ad fe&andam contemptionem,

mu; &

:

ij

|

voluntariam pauperiem., acappetituum mo-

at d

l

derationem hortaretur ; fi fatur ipfe, dives;

I

u

::;ï

honoratus & felíx beatos pronuntiarct ; qui

(2 *k

t

l |

r

pau-

"

I

5;8

Pavs HL Caput IF.

, gb

pauperes fpiritu efüriunt, lugent, & perf&«

PT

cutionern patiuntur; (i Ipfe ad illius, in quo

, ldtinum

virtus re(idet, montis pedem commode ref(i:

dens, ducentem ad ejus apicem ,viam tanitum-

«opmind

g rdtt

modo nobisdigito defignarer, vocedelineare

.

kume m

illiusque afpericatem folo verborum lenimi-

dim vt

ne complanaret; tunc fortaffis noítra illa

T

fan&itatis naufea leniori conniventia dig-

nior foret.

At vero cum ipfe ompiumegens

a t eopi

s C

& abjectus , mifer, affli&ctus tolerantize facem

aylis moriba

przferat; cum ipfus in fronte agminisomni-

A eete tum

um ducem agat; nilque nos facere aut pati

1 & difori

velit , nifi quod ab eo fieri , aut tolerari

ipfi viderimus, omnis omnino obtentus

ol uto

irus adimt,

evanefcit, exemplique vis cum fümmo pu-

dore noftro immeníum augetur.

Nam euri-

wram i

dem cruce onuítum preeuntem cerhere j

At r

i

& tamen fequi nolle: videre illum eo indi-

W prünp

gentiz deveniffe, ut ze quidem Jafeat , vli

du ag

caput veclinet; Luc. 9. v. $. & tamen divitiis

1 metjj

inhiare: intueri , quodis ex/nagiedo fomet-

t i mj

ipfum Phil. 2,v. 7. vermis fit (g. nom bowo , op-

b

Ntj, Q

probrium bominum eg al;je&lo plebis; Pfal, 11;

* um nj

v. 7. & tamen honores ambire: 'contemplas

* um d

ti eundem trabi affixum, fagellis lacerum;

"tht

fpinis faucium , virum dolorum effe, fcientem

3 n

infirmitatem , l. $3. v. 3. & tamen cuticu-

lam fovere.

Imo credere, hunc [esuw effe

"n Iqi

Dzux, Regem ac Dominum noftrum, aquo

LT

l

Tutyyy

omnis noítra falus, ac felicitas dependet

LUPT

eumque hzc omnia amore noftri ideo age-

n

M

re, & perpeti, ut nos ad füi fequelam ani«

Jl

h

met;

"tin "j

l

lii

/

De amore Dei.

$59

ATE

met, ut nobis contemptus, egentie , & a-

Hl ïMU)

fperioris vitz defiderium inftiller5 contra

n

vero delitiarum, honorum divitiarum vi-

Tüttgy.

lipenfionem indat, ac ingeneret; hzc omnia

Votlte

inquam, credere, memori cultu etiam adora-

X r

re5 & tamen mammonz,; mundo & carni ad-

T

dictum vivere: quz [esus odit, amare: quz

It d

ille amat, odiffe, ac de eo proximius imi-

tando nec cogitationem admittere; idque

miumggens

i

facere Chriftianum , qui tefte Tertulliano

l

MU

ii

!j

emulis moribus deberet effe alter Chriftus,

Wt w

Hzc certe tam probrofa, infidelis , ingra-

ta, & diícordans inter fe fidei & vite dif-

, tb

jno d

fenfio eft, ut omnem excufationi locum pe-

nitus adimat.

Sola hec antithefis noftram

n lm

. Nnaut

ignaviam ita confundit, ut fi vel guttula

&T GIOCRC ;

adhuc generofíi fanguinis in venis fluat , ad

qnap ide

hujus prototypi imitationem inflammari

lu

j!

[

li

nos oporteat.

Exinde hujus fübfidii ef-

ficacitatem metiri licet.

qen dv

Quid enim? er-

gone minus in nobis efficere poffit exem-

n i

l

"ID

um Salvatoris, quam in milite Ducis?

E

inge amatum milii Ducem in hoftiles

ij n

mox

omnis

i n

muros primum eluctari ,

exercitus preeuntem pleno impetu fequetur.

di I

Et folos Chriftianos infequi Chriftum pige-

T0

nmat Wll(i'

at? Chriftum, inquam, cu data eff ommis po-

teflas im celo $9 àn tevya € Matth.23.v.18. Chri-

yx [

flum, z cujus zamine omne getu flellitur cale-

T ij

[t3

f

j

flium, tevve[lrium, 9 iuferuorum ?. Phil. 1. v. 10.

Qui pro momentaneo & levi tvibulationis noftvae

nolti

Jupra imodum in fublimitate etermum glorie pou-

J Qu

r&,

fj

j

$66

Pars L. Caput. ZF.

gt et

du$ promittit? z. Cor 4. v. 17. Quique tibi,

o Chriftiane! modo velis, etiam vires da-

qàt OE

& i

4

(aat

bit, queis poffis omzia tela nequiffumi ignea

"

qui

T

ext:; uguere,

Eph. 6. v. r6. Quis nili ignavus

& vecors füb tanto Rege ftipendia mereri ,

NI

G

ejus vefligia premere, virturem fectari,

[

s Bruris

preliavi prelia Domini recufet? 1. Reg. 1$.

[$ (.;'»l?u' !

v. 17. pre&cipue cum Ille, pravenientis gra-

J uv

0«

Arie

da balfamo labores leniat, dolores mitiget,

& faciat, uf fimt prava in. direla $g. afpera i2

u

m

ia planas. Luc, 3. v. $.

Profecto nulla dig-

w

e

T

ni venia funt, qui ad tantum hoc tamque

alicrens exemplum immoti perftant; qui

hük

UA

hec audiunt, nec tamen efurzuut ; $g fitiune

jufitiam.

Matth. $

v. 6. Enimvero etiam

de talibus coeleftis Magifter dicere poterit,

quod olim de Jud:is afürmaverat: /7 202 ve-

nflem, €g locutus fuiffem eis; fi non Ipfus Ego

fanciitudinis callem eis preiviffem, peccatum

non baberent; nunc autem cum vitee meg ac

D

mortis hiftoriam (acris expreífam Literis to-

TUl [

ties lecerint; cum nudum me in crucis ef-

figie; doloribus & opprobriisopplerum quo-

T gf

tidie viderint, excu/ationem uon bal'ent de pec-

if

cato fuo, Joan. 1$. v. 22. Ita eít, cum miferia-

AU

rum & contemptuum aciem primus ipfe fre-

n

gerit; cum ex torrente afflictionum primus

E

ff

lpfe biberit; verbo: poftquam illecruentum

Torculav calcavit folusy Ya. 63. v. 3. excufa-

Q

*ionün on babeut, quicunque eum imitari

Ut

detrectanr.

Age erpo o ingrate! quisquis

xl ganc l

fanctimonis incuriofus vivis, & intuere pen-

TU

q us

olclmm,(i]u

Ml

De amore Dei. -

$6t

(

dulum t&um e trabe Drguw. Áudi eundem

AT IN

moribunda voce exclamantem : coz/ummatuim

il (

T'

ef; quali diceret: o Parer eterge / opus com-

J l]]ll lmaw

fummazi ; quod dedilli mibi , ut facevem. Joan.

T a

17. V. 4. perfeci tuum circa mortales confi-

lium.

Ln

En! ut iis folidze pietatis amorem, ut

UET

fanctitatis deliderium perfuaderem, nec ían-

&

AU 0

guini nec viribus peperci, neanima hac viam

li

]

teporis decurrerer, Ne dextram ad /Egvypti

cepas extenderet, permifi, ut manus hi

ib

pedesque clavis terebrarentur; ut ea horre-

Mu

ret füb capite fpinofo membrum efífe delica-

tum, huic dumeto divinum verticem indui;

ne fpreto ea fpiritu carnem foveret, totam

ITO U.

corpus flagris difcerpendum tradidi.

Htb

t p

men- Cobffupe[cite celi fuper boc/) Jerem. a. v.

12. & tamen, que utilitas in [anguiue meo ?. Pfal.

; [fo

2195 -V.« kO»

Ah! fruftra laboravi! fruítra pau-

NU

perrimus in ftabulo natus, perpetuos inter

fre m d

contemptus delitefcens vixi, fümmisque cru-

A

f

ciatibus immortuus exfpiravi! hec eadem

nLüerþ

j

j d

anima, his infüper habiris, opum hujus mun-

l]

) J

Jet

|

di, honorum & delitiarum eque avida fuit;

TUUUL

tritemque fuis cupiditatibus fervitutem fer-

cyn d

s

vire perrexit. Nil.cruoris in venis, nil anhe-

liras in pulmonibus, nil virium in artubus;

j

]j

oun g

nil vite in corde mihi remaníit,.quod non

prodige effuderim, expenderimque; folum

ii

i

ut ipía perfectioni obtinendz fe toram impen-

Y

e a

l

deret; & tamen hanc unice ea & femper in

poítremis habuit, tot inter adjumenta, tor-

n

j

ha«

jl

poris coeno immerfa

[

iNn

, usque immobilis.

[«

w

l

$62

Pars HHI.. Caput IF-

Ut

fit

Edic jam, o infelix! hzc Chrifto olim

UE

exprobraturo quid repones? quis mifero ti-

ssdmum

bi tunc fenfus erit? cum cernes efficaciffi-

a

mum acquirende fanctitudinis adminiculüm

fuo in te effectu caruiffe? 'Tanta Chriftum

| qucä "T

4 qii mll

egifTe, tam immania toleraffe, ut fanctum te

efficeret; & tamen operam lufiffe? non ob-

na u D7

s Uchrc n

ftante divino hoc Archetypo, tamque peten-

ti ejusdem exemplo, tamen te vanitatis ecty-

dnii, f

: t O

pon permanfiffe? cum experieris, afpectum

Salvatoris e cruce penduli, qui folatii füb

m m i

mortem fcaturigo efTe debuiffet, moribundo

& at

tibi non nifi terroris ac pudorisargumentum

m et? N

fore; teque loco gaudi;, quod Paurire alias

10 qo t

lum inptrare

ex plagis Salvatoris tanquam ex fontibus potui[-

[é5, 1a.:12. v. 3. non nifi timorem te & an-

Wipreetnen.

gorem percepturum; ad haec, inquam, quz

iftd a

7Tibi tunc mens erit?

Heu! que alia erit?

A rendm

quarf qua& olim Regii Vatis fuerat; cum do-

titdn; re

lens ingemuit: zoza die verecundia mea contra

"gt du

7ne ef], €9 confufio faciei 1nec cooperuit 1ne.. Pfal.

"m o

43. v. 16. Nam coelum vult nos fieri fanctos,

& flmiy

id Dkus declarat precepto: id Chriítus do-

ïff &i

cet exemplo: id teftantur allata ex facris Pa-

"ii

ginis teftimonia, nec non collata hunc in fi-

nemtam liberaliter fübfidia, preecipue Jesus

:*:;:.'r.wneomþnl,

"Uf

TtDor

j

nobis exemplar datus; & tamen tantum abeft,

t eo, quo par eíl, conatu comparanda per-

fï"ll

il

l;

fectioni ftudeamus, ut potius eam vix non

hd i j

omnis vite curriculo neglectui habeamus.

"TM

lg

l )(H«

Non poterat Omnipotens Pater nobis con-

lt

"o f

li dj

cedere effcacius virtutis prefidium quam

uum

ts i

A

De amoreé Dii,

563

rf

íuum Uni

id

W

enitum Filium : conceffi ,

$n

|

fuadente

l

ü

a charitate infinita; |if(übmiffum

T^

cadlis divinum hoc prototvpon nobis imitan-

t

dum propofuüit; ita ut jure dicere poffit, 4u;2

nl

efl , quod potui ultva faceve , €g zon feci $. 1ía. g.

ul

v. 4. quid melius dare, quod non dedi? Et

Em

tamen qua& utiitas m utvisque ? Eccli. 41. v.

p

17. Ut hunc imitaremur, ejusque exemplo

LE

animati, fanéctitatis femitam 1niremus hucus-

i

Is

n

T

'dgm

que a nobis obtinere nec interpofito füo

j

)

tam folemni imperio. potuit.

Qus;, obfe-

cro, cauíà hujus mali, qua tanti languoris

särg:m&:».:c

[

oripo eft? Nempe nec Druw nec Chriftum

| m

€0, quo decet , ardore amamus; & hinc nee

illum imperantem audimus, nec iítam infe-

fa.

emeda.

qui preeuntem curarmus.

Si utramque de-

bito affeétu complecteremur, amor adderet

um Qu

p dia et

alas ad fequendum: amor fufficeret vites ad

obediendum ; redderetque leve, quidquid

jj amo

TU

in mandato durum,

quidquid in imita-

tione afperum occurrit.

Verbo: amor Dzr

m

pietatem folidam a nobis exigentis ; hujus fe-

fl

étandz efficax inciramentum foret. Nam te-

Chrilsi.

fte'Thomaa Kempis de imit.Chrifti l, 3. c.5. a70Y

h

rind

]eve facit omne onevofum;t9 fevt equaliteromne ine

quale: omusfine onei

re portat,ac omue amavum . dulee

m

4

1 mn[um!ïf-x

ac [apidum efficit: a

magna operanda impellit egad

d fidevanda [emper pevfétliora. excitat, lalores nom

yut

gnu

veputat,plus affeétar quam valet : de impo[fftbilitate

705 caufatur, cun&a fepo[fe , € licere avbitvatur.

l ln

u

j

p

O quis ergo mihi dabirt pennas, queis evo-

r

em ad flammanres illos Ceelitum throno ?

üdlum k'm

n

lu3

quig

564

Pavs IlI. Caput IF.

j

quis incendet gelidum hoc pectus illis beata-

TL

rum mentium ardoribus? O) Seraphini! mo-

lj digne d

tu alarum veítrarum vel fcintillulam caeleítis

ii gl

ilius flamme in me fuícitate, que Sanétis

g at M

perfectionem adeo fuavem reddidit, facilem-

soost

que.

Verum huic affectioni inflammandae

d ul

fequens paragraphus ampliora fomenta fup-

on, celm.

peditabit.

r Al

. II.

st i

D

jurüm C0

Deus merguur , 10s fievi fantlos.

olide pium fanctumque effe, idem eft,

aripotentm

I.S

ac totum Dkzr effe.

Id autem ut fimus

5 fintqea

Supremum Numen a nobis mereri, tres

3 u

precipue rationes evincunt, qua totidem

yynrm

pariter incitamenta divini amoris erunt,nem-

kre, CUTTeDU]

pe 1. Quia etiam Dzus fe integre nobis do-

tizt of

nat.

2. Quia etiam Chriítus íe totum no-

t0t47 centum

bis dedit,

3. Quia etiam totum dando pa-

aoctnfgn, ]

rum damus.

Unde concludemus: etiam nos

tnud lr

viciffim, exigente id charirate, fanéctos effe

At fl

feu totos Dzi oportere; adeoque amorem

E

1l P 1o j

Numinis fanctitatem noftram promerentis

"t m

efficax effe ejusdem procurande incitamen-

LUb

tum. 1. Primoigitur debemus nos penitus per

. Niitn

virtutem folidam divina Majeftati fine ulla

exceptione jugi facrificio confecrare; quia

NU

g, a

etiam Illa non folum omnia fu2, íed etiam fe

Süe

nobis, & quidem zzzegre feu modo valde

At )

fublimi donat.

MU

r

Ah! advolet, quafo, etiam

nunc Cherubinorum aliquis, qui, íublato

! Fs

AO

RI

ex illo altari aureo carbone, meatm quoque

JYUT,

Wt l

Ij y

lifuguam, uti olim [faig ; calculo mund

et io-

IMe

L

j 4

De: amore: Der.

565

NI

1

M

nito, Ifa. 6. v. 6. ut magnalia Dzi Exod. r4.

| hll]*.l D i

Is

v. 13. digne eloqui valeam. — Vere enim fe-

cit nobis magna, qui potens efl ; Luc. 1. v. 49.

l

rll

|

H) A

dum eterna ac immutabili lege nobis dedit

res corporeas ad noftrum ufüm, angelos ad

Ti

noftram cuftodiam , gratiam ad noftrum me-

I9

ritom , colum in noftrum premium. Nam

terra, Angeli, gratia, ccelum res inter crea-

tas (ant quatuor precipua bonorum genera,

M

quorum creatione fummus Conditor fuam

Tori

omniporentem munificentiam orbi palam fe-

RUT

cit, füntque ea illis quatuor fluminibus fimi-

n

lia, que egredielantur. ex. fonte paradifi , irvi-

yz tll

gantes uuver[am fupevficiem terres Gen. z. v. 7»

V |

& 10. cum etiam ea ex creatrice finu infinitae

150

boniratis proflua, tandem omniain hominem.

f0 fo-

velut ad centrum divina beneficentie divite

ünh p

alveo confluant. Inprimis ergo potentiffimus

etm noi

ille mundi fabricator Dzus, quz fundavm tev--

d d

vam [uper flabilitatem fuam ,. extendens calum.:

p um

ficut pellem , Pfal. 103. v. 3. & s. omnem. hu-

od l

jus univerfi molem folis mortalium ufibus.

i

non minus provide aptavit, quam prodige

conceffit.

Nobis enim fol lucet, nitent ftel-

)spenimspï

Q i

lg, fuosque per orbes varie gyrant planete..

Nobis vinez , agri & prata, uvis frugibus:

j P

|

, f

& plantis florent,

Nobis maria unionibus;,

!

montes auro, antra metallis, pifcibus fluvii,

j m

Uæibl EF"

campi pecoribus, aura avibus affluunt, &

" 1]

abundant. llle, .iz cujus mamu funt virtutes

clymentovum ,. Sap..7. v. 16 & 17. per ignem

ml

W

s

,

j

nos calefacit ,. per aquam humectat, per a&

j

n3

rem

|

g66

Pavs IH Caput. IP.

usj

rem refrigerat, per cibos nutrit , & füflen.

a m

tat; ita üt jure recius Vates dicat: zerram

i i

dedit filiis bominum Pfal. 113. v. 16, habitan-

qgtii

dam, poffidendam, fruendam; eonffituendo

TO

eos fuper opera manuuin fuayum : e9 [ubjicieudo

si, ln

eis ovey. & Loves umev[as ,- infuper $7 pecora

campt,. volucres ceis & pifces snavis. Pfal. g. v.

setptt o

fímper

7.& 8. Quis, quzefo; tam magnificam li-

beralitatem pro merito depredicet? O Do-

gf

Ám hi f

mine! quid'eff bomo, quod memor es ejus ? aut

fiius bominis; Pfal. 8. v. $. quia tot bonis in-

silhntys Qu

ais erpo Qu

gratum cumulas? Praeterea magnus ille fz-

dens i folio Dominus , cui omnis exercitus cali

geam fl

& dextris 5 a finiffris. affiflit , 1. Paral. 18. v.

ni of (

)l pl

18. nobis dedit Angelos ad cuftodiam. Om-

zes enim, beato teítante Paulo, admiuifiva-

t Nanri r

a4nt a

zorii [pwritus im mumiflevium muffi funt. proptev

eos, qui baveditatem capient falutis, Hebr. 1. v.

Jf:'i(;'//j At ,

14.

Ita eft, o mortales! caleítes illi Princi-

ttftcm

pes nobis datifunt pedapogi, ut viam ve-

39 QT f

ritatis nos doceant: duces, ut per eam nos

Eu

deducaut: defenfores, ut in ea ab hoítibus nos

tyfmdt a a

tueantur. O anima! ille Aex regum, Apoc. 19.v.

tlnim D

36. qui fedet [uper Cberubim, Vfal. 98. v. 1. ange-

Vs x

lis fuis zmnaudaoit de te , ut cuflodiaut te in om-

Ti

mibus vit$ tuis. Pal. 9o. v. 1 1. O mira dignatio ^

tisum.

((tuporedefixus hicexclamat Dernardus Serm.

"t fimm

12.Ífüper Pfal qui habitat.) o vere magzua dile-

"u r 4

&io chavitatis Y [l'udiofe emim confideremus, Fvatves,

t

quis ? quibus ? dequo? &2 quid mandavit ? Summa

"t

i

exgo Majeflas maudavit angelis, & amgelis [uis

MLA

n bea-

i

wmandavit; ilis utique tam fublimibus , ta:

a N mïiä ld

Ziïg

b

De amore Dei.

567

) &M&m

1

tit, tam familiavitev fibà adbeventibus , & vere

Wt n

domeflicis mandavit de te; de te, inquam, o

É h

homo! mandavir, qui putredo es €9 vermis, pul-.

(

vis 9. cinis ; €g quidem mandavit de te , ut cu-

"

ftodiant te; ut dubium dirigant, tepidum ex-

m

]

citent, lapfum erigant, languentem fanent;

f an', ]i

idque agant non folum fübinde aut alicubi,

fed femper & ubique iz ommibus viis tuis , in

iian l

2 0Dt

quovis divev[orio, in quovis angulo. O filii Adce?

veftram hic fidem appello; quid poft DeuM

tila

n

excellentius dari, quid utilius potuiffer? Sub

!

Jl

rantis ergo cuftodibus quid timeamus? pree

"]

"

TT

cipue cum fideles fint , prudentes ac potentes fitrts

Bl i

qui poflunt, fciunt, & volunt nos rutari,

Xur: f

O! Superi! pro tam nobili cuftodia quis dig-

uf

[

nas Numini grates referat? Ergo faltem de

manu Zdngeli cuftodis, coram Dzo afcendat fus

j jji!

Hebf- n

mus incenfi, Apoc. $. v. 4. feu gratiarum actio-

nis in facrificium laudis pro tam infigni be-

[ rinc

Vi Ve

neficios cum pares reddere hominum infir-

mitas nequeat, Infüper o! quanta liberali-

T

rate profundit in nos füas uberes pratias

iib |

eternus luminum Pater; dum cecos illumi-

al w

nat, torpentes excitat; nunc minis terret,

U

nunc praemiis allicit; atque centies repulfus,

t

[]

j

J'

centies & millies urget, &inflat. Et quam-

If

vis illa auxilia füummi valoris fint, utpote

u

Divinitatis radii ac pretium fanguinis Chri-

p

fti; tamen coeleftes has gemmas divinus Tra-

mufii

pezita non raro etiamante porcos plenamanu

j 39

Fugientem a 1e

;

abjicere non dedignatur.

Í

?

Mg;',;lïïïf

oviculam per invia & devia perdiu & pernox

D

,

!

Al [

1niee

"

M

W.

1','1«

iNDA

568

Pars. IlI. Caput IF.

, lh(hl«

infequirur Paftor bonus ;

& licet rebellis

homo amicam vocem fürda aure pretereat ;

[

"

fi

ramen vocare, blandiri, & alle&tare non cef-

/:f

u:ll

j 1

fat

Licet fauciatus medicam refpuat ma.

num; tamen vülneribus vinum & oleum af-

,v 4 O

3

doton

f un

GC

re pergit melior Samaritanus.

Imo;

f

.f 00 ff

affeverante id Apoftolorum Principe Petro,

maxima & pretiofa nobis promiíTa donavit,

ramadn

nos per immanentem gratiam divige co[or-

m xflodum

z. m i

?'$ ncfure efficiendo ; 2.Petr. 1. v. 4. ita ut

erito, rei novirate attonitus, fcribar [oan-

1 i,

»

vicete, qualem chavitutem nobis dedit. Pa-

& s Pl t

$

x t

ut füii Dei gominemuv , Qj fünus. 1. Joan.

;. v r. Porro hujus excellentie dignitatem,

j bf

qued inde confequitur, collati nobis doni

igieo Domin

?. itatem comprehendere qui cupit, prius

xim gnogte

immenfam Largitoris infinitarem metiatur,

n lbert

neceffe elt.

Denique ccelüm nobis ... . ah!

j

drolbntas

l

)

&t

c'um.... felices illas fempiterrme beatitu-

inis fedes benevola forte deftinat, fideliffi-

tb

me ponum remunerans Numen ; ubi ipfum

LU dl

nob!s erit preemium , corona, gaudium, £

B

" ï&lU

li

&l j

ievces magna us Gen. 15. 'v. 1. ubi nobis

T

unmerita benignitate & propitio fidere com-

Bo s

'unicabir füam pulchrirudinem; nam/Jimi-

A

ADIQP) n

Uf er ernmis: 1. Joan 3. v.2. füam felicitatem ;

U. m

nam edemus, eg. bibemusg cim. co fuper. eandem

*

E[pï*]mc

7: Luc. 22. v. 30. füam quoque glo-

jilr

j

;'i

Ia

tsrm mam dabit nobis fedeve fecum im. eodern

b

lii

27020- Apgoc. 3. v. 2.1-

U of d

Hujus autem beatitu-

imis füblimitatem , fecuramque aeternitatem

M.

Wi

"d Intim

m

Y Wf

o-que vox fatis depreedicet? cum te

fte Apo-

ftolo

?'öDiM:gMoniam

X

De amore - Dei.-

569

LT

ftolo zec-oculus viderit , uec-auris audiverit , uec

d

Ya

N

in cor bominis a[cendevit , qua préparavit Dgus

us

a

iis, qui Jiligunt eum. 1. Cor.;2. . 9. O igitur

UT

quam bomus [/vac Deus his, qui ve&to funt covde ;

T n

Pfal. r2. v..T. :Cum. pracipua quatuor, quaz

ts n

creavit, bonorum genera, & cum his om-

I

nia füa nobis ram prodige concefferit, nem-

lus

pe terram ad noftrum ufum ,.angelos ad no-

MUA

ítram cuftodiam, gratiam ad- noftrum meri-

nox

rum , ccelum in noftrum pramium.

Proin

]lh

laudemus Dsuw , quoniam bonus ; p[alemus io-

D

l

|/

snini eju$, Pfal. 134- v. 3. quoniam ut fcuto bone

h

I 1.

voluntatis fuce covonavit nos, Pfal, s. v. 13. mul-

itünit

tiplici beneficiorum corona nos cingendo.

PT

Itaque o Domine! quía omnia tua mea funi,

j n

viciffim quoque omnia mea tua fint. — "Tua fit

TT Id

univer(ía libertas mea, tua fit memoria ; intel-

li.«

lectus, & voluntas mea; tui fint omnes fenfus

mei. Maledi&ta fitilla in venis gutta, quae ti-

ffe t

YT

bi non bullit, & flüit. Amathema fit; quidquid

meum tuum non eft-

2. Verum non folum

, dipir

we

omnia fua; fed etiam /e zozim nobis benignum

gaud'mm; j

n

Numen infigni munificentia largitur; dum

ofideite

fuas perfectiones, quze vi identitatis ( ut T he-

m nemfl"-**

ologi loquuntur) un

ám eandemque cum eo

rem conílitaunt, modo ram mirabili nobis

meh

j

impendir. Et primo quidem nobis impendit

Ti

fuum effe, feu effeztiam . (ut ajunt) qua in cor-

pore & anima noftra, velut in dicato fibi tem-

( [*

Dlo, femper

& intime prezfens adeít fecun-

aulembf*

dum illud Pauli: cos effs templum D vici ;

fi-

d

t

j

iaim inbalitaboin illis ; 2. Cor.

.um[ff'

Ui ziz'cit: Dzus:4uon

»

A'L

Nn5j

Di

j;79

Pars IHf. Caput. IV.

igyimn

&. v. 16, d ipfo enim vivimus, movemuv , €g fu-

mur; A& 17. v. 28. dein fuam Porezziam, qua

y

1

qye reatan

genm n

nos non folum creat, confervatque, fed in-

fuper continuo ad omnes noítlras actiones

PTTIL

pro noítro libitu a nobis determinatus con-

immalettt

currit; nam Dtus operatur oummia 1n ommibus,

ederar D

1. Cor. 12. v. 6. ita quidem u fize ipfo nihil pof-

m df

fiimus facere ; Joan. 1$. v.$. nec non Providenti-

j ]. v [

,

ai1, qua fingulari affe£tu arcet mala, & provi-

T

Ü

? fU

det bona,faciens vel cum ip[a etiam zemtatioue

: Ti v H

pyoveutum ; 1. Cor. 10.v. 13. 1tem

JufHitum , qua

ttum infupr

,

angelis peccantibus non pepercit , [ed vudentibus in-

a omiatah,

ferui detra&os in tavtavum tvradidit. cruciandos,

[bns füpremi

exemplum eorumy qui impie aGurz funt, poneus ;

tedt, u

2. Petr. 2. v. 4. & 6. denique Azfericordiam, qua

anímode ob

roties & tamdiu diffimulat peccata, bominum

wl Pogs

propfe"r pententiam , Sap. r1. v. .24. Ma ut

tf

merito a Prophera extollatur mzfevicovdia

sb [onddi

ejus fuper ommia opeva ejus. Pfalm. 144. v. 9.

TT

Quis ergo neget illam Mentem Divinam fe

totam nobis donare; dum íua attributa tam

t m

d li

benigne nobis cummunicat, eaque noftrum

in commodum tam affidue exercet? preci-

2u5 ]b t

"n hr

pue illam. Charitatem immenfam, qua bene-

'tbtdeenum

volo prorfus ac noftrum omne meritum prz-

ITTN

veniente affe&u, nos indigniffimos, non ob-

"int [

ftantibus pravifis tot peccatis, pre tot aliis

multo melioribus & tot gratiis fideliusrefpone

"otbty um

:E.ls ptm,

furis difcrevit, ad perfectionem ftatui con-

gruam vocavit, & ad refpondentem illi glo-

Wi

'

riam elegit: qua falutares amaritudines in-

Ts 3

fperfit illiciris cupiditatibus noftris, varias ad-

Wtl w

N€er-

j qutm ty Pot

JDe amove Pxi.

71

Ufmur ) l' '1'.1

)

LU

verfitates immifit, lapfuum illicia fubtraxit,

!fy Q

Qu

j

rerumque creatarum perfidiam permifit, ut

nobis earum naufeam inítillaret, nosque fu-

Ir ET

QU

ientes a fe iz funiculis /4dam Ofee 11. v. 4.

DI

ad (e retraheret.

Przfertim vero z Poc ap-

Ií

D)

i

bavuit cbavi

ta$ Dris 1. Joan. 4. v. 9. dum /ic

I

[]

dilexit mundum, ut filium [uum unigenitum da-

l

l

véb, Joan. 3. v. 16. qui mos redimeret ab omni

Wi

iniquitate, € murndavet fibi populum acceptabi-

]e; Tit.2. v. 14.. fuumque San&tum nobis

Spiritum infüper mitteret, qui 70 docerct

Á

;;

omuem veritater. Joan. 16. v. 13.. Quo fa&to il-

!

lud Ens fupremüm ob nature divinge, que&

)N

intercedit, unitatem una fe cotum pariter ac

m

q

omnimode nobis tradidit, impendit, ac con-

7707

fecravit. Poftquam enim froprio Filio fuo

E

,

"E

gon pepercit, fed pro mobis ommibus tradidit illum ;

wglfriærdia

quomodo ( concludit Paulus ) quomodo mon

M v5

etiam cum illo oumnuia molis douavit? Rom. 8. v

Disnam

31. Et cum Spiritum San&um feptemplicis

ybua t

gratiz auctorem nobis dedit, quomodo non

Qu lt

etiam cum illo feptem ejus dona conceffit?

i u

O immenfam igitur benignitatem, & miferi-

cordem beneficentiam ! quam ornnes angelo-

1; QU "

m

rum chori , f

i&lo im celis [ilentio, Apoc. 8. v. 1.

m n

attoniti ftupent, & admirantur! Hzc certe

abunde probant, Illum fua omnia, & fe to«

n

d

tum nobis largitum,

adeoque digniffimum

effe, cui nos totos pariter per virtutem

foli-

m

(

!d

ee Ü

dam dedicemus. 3.

Przcipue fi modus in-

d

nobis 2ztegre

"

fuper attendatur, quo füa &, fe

dedit, quem tres potiffimum

condiciqncs

J5

i

pooE-

372

Pars I]I. Caput J.V.

NT

nobiliorem reddunt. Prima eft, quod bene«

cm 0pt

|

ficus ille erga nos affectus fit eferyus fecun-

dum illud Jeremiz effatum: zz charitate per-

Jetua dilexi te$. Jerem. 3 1. v. 3. quafi diceret:

,

]Qäïons

fgï

non prius me dilexi, nec diutius amaturus

füm, quam te benevolailla affsctione corm-

j m 15

n

plexus fim, qua omnia mea meque totum in

gug Diis

te conferre, quin imo profundere tota retro

gternitate decrevi,

Altera efty qnod . hzc

xilum j

evatutías:

qidm

beneficentia fit prorfus

[o]

nam, utait

S. Joannes : z2 /oc apparuit chavitas Dri in mo-

alinde cond

bis, non quaft. nos dilexerimus Dgum, |fed quo-

aqud um

m nos Vl t

niam 1pfe prior dilexit mos; 1. Joan. 4. v. 9. &

quidem cum inimici offemus: Rom. g. v. 10. &

fe rf voly

dilexit 2os fboutanee, Ofee. 14. v. $. (ine ulla

at lndosimm

donem r

no(lri indigentia aut propria fua utilitate;

quoniam tefte regio Vate Lonorum noflrorum

sofanulume

50H eget , Pfal. 15. v. 2. nilque noftrum in no-

1 m p

-! omo m

bis reperit quam nihilum & peccatum, quod

,

potius irritamen odii quam illicium dilectio-

Mad] À

i

nisfuit. T'ertia qualitas munifici hujus amo-

dntm [f

ris in eo confiftit, quod fit zz//zitus; nam eft

*8 Qu nim

ille ipfe fecundum fuam (quod ajunt) enti-

Amorem

tatem fpectatus, quo immenfum illud. Nu-

: '1nggre W0 p

Ü

men feipfum, SS. Triadem, Chriftum, &

LT

Beatos diligit, diligendo te, o anima! toto

bin

ll

i. Ürimg

fe omnique naturz fuz infinitate; ita ut nul-

lt neni

la in Divinitate perfectio, nulla in Trinita-

"h

ercimm h

te Perfona inveniatur, quzx te eadem chari-

X

hei

j

,

Orisd

J

tatis infinitudine non complectatur. Pretez

J hï(-j li

rea beneficus h;lc affedus fe ad mortalium

ïüüdï:] 1q

1;1

m

om-

De.rmzore- Dei.

$73

Rl

omnes fine ulla erga te füi imminutione ex-

tendit; cum optimus ille Patrum fülem fuum

lil [wm-

lt

oriri faciat fuper bonos €y. malos , 9 pluat [uper

Og

f

juftos

Iw

injujios, Matth, $. v. 45. [TuDas iguis

h,

füi amoris- congregans etia.m *

l

^per caput ini-

S r

i g.

mici, Prov. 2$. v. 22. neminem, licet rebel-

Itthtm m

lem, a füa genexali mnnificentia excludendo.

Cum ergo Drus tam ftupenda benignitate

qu 2WI€UU

i

non folum fit2, fed etiam f? nobis & quidem

le

iutegre, id eft, modo tam perfe&to donaverit;

quid inde concludimus? agite, bis intelle-

E

&is, quid (tatuimus? Annonergozquum eft,

etiam nos illi totos vivere, qui totus nofler

01 & 4

e(fe ex affe voluit? Annon meretur is, nos

VTT

!

.f

iE

fieri fan&tos, immolando ei hanc vel illam at-

fe&tionem creatam , qu& precipuum perfecti-

[i

el

onis obítaculum eít ; poftquam fefuaque om-

1 f TOU

m n

nià nobis tam profuía liberalitate facrifica-

vit? Ah! homo non es, tantz largitari nega-

um qu'

m dledie

reíi quid audes? . At non negabis, fi amas;

amabis autem, fi hactenus dicta attente per-

lia

penderis. Quid enim ? Ergone amore profe-

ii um*

qui nequeas amorem ab 4/erzo te amantem?

i

u ld*

ergone diligere non poffis illum , qui przor te

& fpontauee dilexit,& quidem dile&ione tufiuita

Chïll[m ]

toto fe dilexit. O ingrate! Supremum illud oul-

TL

lius indigam Numen integrum contra te bene-

j bt

ficiorum exercitum in aciem educit ad expug-

ilurTe

j

n

nandam tui pectoris duritiem ; cingit, & cora-

p a

nat tein mi[evicordia eg mifevatioribus, Pfal. 102.v.

d

4. ut tandeim aliquando, reciprocante affe-

v

u,

Anl

574

Pars II. Caput IF.

G€u, etiam tu illi cor tuum dones,

Ámat

nf

te immenía Majeítas illa affe&tione fumme

[

simm G

benefica , & fui prodiga omnes füuas perfe-

;.

TE

&iones, fuum Filium, &Spiritum San&um

srtiis

tuum in commodum impendit, unice idco,

g Nunis]

ut amorem amori rependas; & tu lethali

p

'

frigore torpeas ? O mifer! amas hominem

J

pots ll

te diligentem; quin imo blandientem tibi

[ Paripit

canem amas, & benefacientem tibi Dzuw,

Aipdelic n

itaque diligentem non ames? lIt hominem

qui d

benevolentia profequaris, fufficit, ut blan-

0, & N

da tibi fronte arrideat; en! ftringit, fovet,

um el

ditat te paternus ille finus, & innumceris

s o al

gratiis cumulat; nec tamen redames ? Ex-

m hii

haurit amabiliffilma Mens illa quafi omnern

vlis ob

potentiam & íàpientiam fuam, ut fuam ti-

vumde G

bi charitatem per tot benefacta teftetur; ita

vt OtNC

quidem ut fi omnis illius felicitas a tuo er-

MIY I6 jf

g fe affedtu dependeret; (i tu. Drus Det

zi f witm

fores, vehementius erga te affici , amplius

" Hüpetot

tibi facere nequiret: & tu ingrato tepore

*tt otr

defes langueas? vel unico magis generofo

Lb

actu mutuam ci fidem probare iners grave-

ris, & fanctitudinis callem inire vecors

t t

g

horreas? Abfíit tanta a te tamque bruta in-

gratitudo.

Atb .

Potius conjice oculos in ingen-

tem illum bonorum cumulum, quo divina

"n

LT

te beneficentia obruit ; & audi vocem dile-

&i tui tibi per Ecclefiafticum inclamantis:

n LET

HU d

da, €9 accipe , ut juffifices amimam tuam. Eccli.

14. v. 16. Vel (utlegit Hugo Victorinus de

* tj f

erca Mosal. c. z. in Tom. a.) accipe C9 vedde.

M

:

T

li m

cci-

De amore Dei.

p5

W- Áti

"Atcipe lendicium, & redde ol[pgsium : accipe

At n

beviggitatem, & vedde gratitudinem , ut [ic u-

LIS

flifies amimam tuam, novisque fandimoniz

V ndm

augmentis eandem quotidie locupletes. A-

Mi

mor Numinis /ua & fe nobis izte;re donan-

At b

1

tis, & per hoc nof(tram (anctitatem meren-

:

?min;m

tis, potens id agendi tibi ftimulus fir.

K t

II. Przcipue qziaetiam Chriftus fe totum

V D

[

nobis dedit tum zz cruce, tum iz Euchariflia,

j u

id quod

alterum

dile&tionis

argumen-

!

i..

iU

Ü

l

WT

"

tum , & procurande

perfe&ionis inci-

l

l

;ngi[, EWJ

tamentum eít. Hujus autem vim ut melius

l innuq:t;n

penetres o 'anime! immenfamque plenitudi-

t

rem ftupendi illius facrificii, quo fetotum pro

iquin

.....

M

nobis obtulit, rite cognofcas : vade ad mon-

T

zem vmryrrba Cant. 4. v. 6. feu Calvariz, & ibi

tht t

amanti obtmtu refpice im faciem . Chrifft fui

5000 0*

Pífal $3. v. ro.. in ara crucis voluntario ho-

; Dus Dt

locaufto fe victimam immolantis.

Ibi enim

j, ml

Eum per paupertatem propriis veftibus, per

yup t

contemptum omni honore, per dolorem

)

ipfa etiam vita in noftri gratiam exutum ;

s

: pes g

|

l

privatumque cernes; quz tria chariffima

inc

homini & pretiofiffima bonorum genera funt.

que a?

I. Inprimis enim, ut perditam nobis inno-

T

centiz ftolam redderet, ex/poliavit fe cccle-

ftis hic S'ozatbas tuuica, qua erat indutus; di-

ld

ligebat enim mos velut anumam fuam: 1. Reg.

18.V.3. & 4. nec alia quam cruoris purpura

;

j

te&us apparuit hic /ponus [anguitrum. Exod.

l m L» j

Y

4. v 3. 1n die defponfationis feu. mortis . fue;

i

tate . ar-

D

|

Capr. j* YV. 11. turn ut corporis nudi

"

deq-

!

576

Pars L£ Caput IF.

T

dentes intus charitatis vítus leniret ; tum

ut etiam nos ei cor nudum & rebus terre-

ij hi

nis vacuum in dotem afferremus.

Quo cer-

a m l

te facto illius füi erga nos ítudii magnitu-

inyraponts

dinem luculenter oftendit. . Nam quodftabu-

ssvl d

m (

lum palatio , laciniam purpurz , mendicita-

p

tem opulentiz prgtulerit, doGtrinz e

jus con-

qurados a

d Domints

forme exemplum fuerat, qua pauperes fpi-

Quod oblata fibi a

vexibus efe

ritu beatos enulnriavic.

dzmone mundi regna contempferit , adeo,

ilce ifamis

mitum non eft ; cum fuerit prepotens coclo-

3 üL OT

p

rum Dominus.

Quod pro fatellitio non nifi

iiplum i

egenos habuerit, equidem capi poteít ;cum

Ts o

vegnum ejus 102 fuevit de boc muudo. . Joann, 18.

Ti confog

AZS C

At vero quod noítri amor, fruítra

i urin

reclamante virgineo pudore: alterum hunc

m Dhuron

füumme verecundum Adam omni omnino ve-

gleng, n

l

fte & quidem pleno die infpe&ante procaci

LUA TT

plebe, noftri caufa (poliarit; 1d profecto fum-

5 (itt r

mi ilius erga nos affectus prodigium eft,

A0bf CO

Hacvides; o anima! & inanirecula te abdi-

]

Ej

m d

care gravaris ? ut/Chriftum. induas; veteri

homine, vilibus crepundiis te exuere tardas?

FORT

i

* ia

& natum coelis cor circumfers, futili glebae

MUU

terreis.compedibus adítri&tum? At cave, ne

(quod minatur Prophera) pro fiola glorice

"tf

U d hx

Eccli. 1$. v. $- 2uduas analedi&hionem ficut. vefüi-

melitum , Pfal. 1o8. v. 18. nifi nuda nudum fe-

"Rnf

qui decernas.

2. Verum hoc minime con-

Hl

SM

AU

I

ientus hominum amator Jrsus, füam quo-

que famam , qui Do&tore S. Thoma 2, 2. Q-.

T

,

129.3. 1. in C. Zufer ves, exteriores fanpliciter &

RUN N

tl

De amore Dei.

$77

hii

abfolute maximum bouum efl , cum virtuti pro-

H tv

ximum fit: hanc, inquam, fümmo vulnere

)us." Wff

integram nobis hoítiam jupulavir; dum il.

QUl

lud mortis genus elegit, quo nullum id cem-

]j

oris vilius erat, nullum fervilius. NNam pa-

I',m»*

!' n

l)

tiebatur (fiftite curfüm o (idera! ac refugo

Bexu radios occulite!) patiebatur, inquam,

orbis Dominus in monre & ftipite eminenti,

ut omnibus effet ludibrio: in loco capitali, ut

1j

publice infamis haberetur: duos inter latro-

nes, ut omnium fceleratiffimus repuraretur:

W

füb ipfüm meridiem, ut omnes adeffent: in

M

ipfa Paíchatis folemnitate, quatota natio So-

lymam confluebat, codum inter & terram

mor. r

^

medius, ut in eum tanquam in fcopum &

"

i

metam Pharifzeorum calumnie, Scribarum

[

Qe

blasphemic, populi opprobria (ine obítacue

y

lo ob loci eminentiam eo rectius collineare

QU

poffent.

Certe omnia omnino adjuncta in-

um d

eniofus amor conjunxiffe videtur, qua hoc

Lu?a d

amg facrificium difficilius reddere, ejus-

qus, Y

que pretium extollere poterant; &aupere.

3

p

Et ramen his infuper habitis, eam nobts in-

)

dul

tegram humillimus Salvator liberali mente

W.

La

immolavit eo folum fine, ut etiam nos eidem

TO LA

delicatum illud honoris punétum & omnis

Bul

difcordie pomum fàcrificaremus. Et fit, qui

fl

his auditis fuperbire aufit, contemni doleat,

Jl

Mi

Qd

injurias vindicer; imo & honorari prenfet?

U

O quam dignus is foret, u£ ficuz. diploide ope-

Th

viatuv confuftone| Pfal. 108. v. 18« 3. At vero

fufiffima in nos charitas

]ij

hic necdum ftitit pro

"

Qo

Ser-

575

Part I1J. Caput. iF

Servatoris. Totum infupercorpur fuum victi-

jj

mam obtulit, dum illud fummis angoribus,

l (of h v" |

fuppliciis, cruciatibus affligendum, dilanian-

us pro

dum, torquendum tradidit , ut hac ratione lee-

? nngäomn i

vinam J

fam a nobis Dzi juftitiam placarer, & luendas

nobis penas ipfus exfolveret. ln hoc ergo a-

1 1

moris fimul & doloris theatrum, molles ocu-

j dnfi

los paulifper defigamus. En! o anima: Di-

; plit;à

lecti tui pedes & manus clavis acerbe tere-

tqiem o

j

brantur, vene & nervi violenter exten-

ii Qus d

duntur; caput fpinarum aculeis alte perfo-

ais tomq

ditur, labia propinato felle impie amarican-

mo, d vit

tur: latus lancea barbare transfoditur.

De-

i Bg

nique fumma inter artuum tormenta & in-

nern, ut il

fandas animi anguítias Filius a Patre dereli-

As Gd s

€tus, Magifter a difcipulis defertus, Domi-

tarila ha

nus a Petro negatus; verbo: |ssus innocens

IDl Q

carnificum rabiei a judice traditus ; parentan-

DEU

te natura, falvatorem orbis emifit fpiritum.

(üum ditty

In fumma: nullum eft in corpore membrum:

, d tj

nullum in membris officulum, arteria, ner-

, m

vulus aut fibrilla nulla, quam pro nobis di-

..vaominls, Á

vinge INeme(íl non obtulerit cruciandam ;

boud

ne nof!ram nos (aures arrigite o abjecti vo-

tU r

luptatum |aucupes? )

ne noftram nos

T

cuticulam foveremus.

"h

Í

Omnes corporis

fenfus

& anima facultates lubens ob-

"n r

3 frtor

tulit; in nofítri gratiam peculiaribus fup-

pliciis afficiendos ; ne carnis nos illecebras

lii

"1 QOT

fectaremur.

Ipíam denique vitam nobis in

m

?

E

Íummi amoris pignus irrevocabili munere

cenfíecravit folum ideo, ut -pofthac uon jam

Ms

/10-

Vi

Ü

JDe aimove Dei

$79

V

Robis viveremus, fed éi, qui pvo tobis mortuus

D

TU

bf1.—.13. Cor. $, v. 13«

O vere magnum diving

charitaris prodipiurn. Cerre fi tefte (àcro Co-

TT

dice wiajorem bac diletlionem memo Dabet, quam

al

ut animanm [uam ponat quis pro amicis fuis, Joan.

] no;e;ög/f

15. v. 13. quis maxima Chriftum flagraffe ne-

d.

um

I

gabir; dum füblimern illam divinamque ani-

|

mam pofuit; & morte tam' cruenta. pofuit;

( r

|

1

& quidem pro-inimicis ac rebellibus fervis

pofuir? Quis inficias ibit, illum fe nobis in

11

cruce torum quantüm donaífle5 dum veltes;

D

famam , & vitam adeo large noftri caufa pro«

m

degit ? Et proin Eundem omnibus titulis

m |

mereri, ut illius fanctitatem semulando, toti

Dire d |

ejusetiam nos fimus. 4. Praecipue cum in

tis, D«

Euchariftia haec donatio perenni miraculo

yinnce

continuetur; quin.imo immeníum augea-

t

tur; ac nobilitetur.

fbi enim amabilis Jgsus

Ls

non folum dat tunicam humana manu con-

membrur

textam , fed triticeum, quo prodigiofe ob-

(

tegitur, velum; non folum prodigit famam

! i*

Filii- Hominis, fed quaíi proftituir dignita:

cnudddd

tem Hominis-Dzr:; dum ejus Majeftatemi

tam vili fpecierum tegmine occulit, totqué

oügir

nl P

injuriis palam exponit ; non folum tradit cor-

gs 0

l

pus morti & doloribus obnoxium, fed pati

nefcium , immortale, gloriofuin.

Praterea

l

j .mbix

ibi non tantum nobis offert carnem in facri-

Tl

"l

æk

ficium, fanguinem in lavacrum, feipfüm ini

[

4

3

vitif

l!

exemplum; fed infuper in cibum, potum;

& medicamentum.

u

Íbi denique dum in

talem íe viétime ftatum redigit in quo nas

s U

Qo 2

£ura-

LP

]

Pars HI. Caput IF.

589

In j!

j s

turaliter nec videre, nec audire,

nec lo-

a at

]

il

qui, nec fentire, nec ullum penitus mo-

s

(«J

At

tum exercere valet; dum, inquam, hoc a-

a d

git, fuorum fenfuum omnem ufüm ac exer-

ag t

citiam nobis cumulate facrificat, continuan-

df

do ad finem mundi prodigio; ita quidem , ut

Md

non rantum nihil in eo fit, quod nobis non

ss

pleno jure cefferit; fed necalius perfectior

1nodus fe nobis dicandi ab angelico inrellectu

xmenpris

[ Qucet

excogirari poíhi.

Cum ergo Chriftus (o

ul quoq f

Angeli noftram nobis felicitarem ne invidea-

ao D t

tis!) cum ergo Chriftus tefte Bernardo totus

nobis datus, totus noftros in ufus fit expen-

m Bicau

nice Letor

fus; cui frons tanto ere aut ferro rigebit,

tuminpiin

ut negare aufit, par pari reddendum, amo-

ri reípondendum effe? Cum olim pellem pro

: Affto i

nnárs i

pelle, deautem pro dente,ovulum pro oculo Job. 2. v. .4

lex Talionis exegerit; quis inficiasibit,lege cha-

b

ial

riratis cor cordi: totum toti rependendum

e(fe? pracipue Dileéto toties roganti: prele

t

?

nm al

T

!

1 FOf

!

fili cov zuuim mübi. Prov. 25. v. 16. O morta-

les, vim, quzío, dictorum perpendite, En!

Z

nihil eft in Chrifto, quod noftrum non fit.

nmdi a

Noftrum eít illius corpus; quia pro nobis

TT

vulneratum. — Nofter illius fanguis; quia pro

n

nobis effufus.

Noítra illius vita; quia pro

s

U

W

ij

[

—

nobis in necem dara.

Noftra illius merita;

Mf

d D

quia nobis füb mortem teítamento legata.

l AU üunl

Infuümma, fíe totum nobis dedit in cruce;

RT

totum in Euchariftia; ubi (interprere Syno-

jk![ürum,: qu

do TridentinaSefs. 15.cap. 2 ) diuziias divimi fus

At r

erga Domines amoris velut effudit 5 ita quidemy

^^ Bftnm

ut

(

De amore Dei.

581

") N j

ut amplius quid vel melius dare nec poten-

M

tiffimus queat, nec fàpienüiffimus fciat; quid

i, hr

enim melius potevat dare [eipfo vel ipfe? Bernard.

"a

Serm. r1. inCant. Haecergocum ita fe habeant;

y Ctrpa.

cumque Salvatorinoftrum viciffim amorem,

quo ad fectandam perfectionem impellamur,

['icf

r

tanro affectuzelet, totque nominibus merea-

:

d

tur; quid nobis jam agendum fit, decernamus;

p

u

Illud ramen prius diligenrer perpendamus.

Qiitso

IIL. Quod etiam torum dando, parum de-

E

mus; id quod rertium eft per virtutem foli-

dam nos Dzi fervitio confecrandi incitamen-

II

tum.

Hic aurem fpeciatim te attentum volo

st

m T.

amice Lector, utque dicenda non tam legas ,

quam fingillatim expendas, vehementer exop-

im, i

n

to. Allero itaque, nos etiam totum dando

parum dare, idque ob fequentes, quas in pug-

jhind

d

num contraho, rationes. INam primo parum

eft, quod damus, i fpectetur vilitas illius, qui

qedun.

ii u

dat; quid enim elt homo, quam ?nomentutm

[latere, gutta voris antelucami, Sap. 11. v. a3.

()myrt |

[lilla fitule, g. pulvis exiguus? lfa. 40. v. 15.

aisl

]tem parum eft, fi confideretur nullius indiga

n

Majeítas ac omniporens fufficientia illius, cui

u

datur; nam quid prodeft Dso, fi juflus fueris ?

;uis;qllïäi |

aut quid ei confers, fuimmaculata fuevit vita tua ?

u g

0b. 225v 132.

hus

Praterea parum eít, quod

damus, fi illud ex una parte comparemus ma-

x

gnitudini & copie beneficiorum a cclo no-

j ")

bis collatorum ; ex altera vero parte fi equi-

erp[i[?

paremus cum numero & gravitate fcelerum

8 nobis patratorum.

Profecto firuf panuus

7/6ti»

!;viïaq-

u

93

$8*

Pais 11 Caput V,

9 M Cl'go

men[fivuate univer[e juflitue moffve erunt, Its.

ZJ(v

mulun q

!

64. V. 6. & tanquám hRihilum evanefcent in

gufti nl

confpeétu illius beneficentiffimz Infinitatis.

iil

Denique parum imo nihil eft, quod damus,

UT

fi aenferatur cum eo, quod Gculares agunt

pro mundo, quod Sancti patrarunt pro Dzo;

PrUUE

yeai d

quodque meretur celum; eum fecundum

st d

Pauli oraculum zon fint. condigne paffones bu-

gun st

qu: temporis ad futuram gloriam, que revelabitur

ju uobis:

Rom, $. v. 18. Itaut jüre, alto cum

dag, vt

ais nomnà

gemitu fateri copamur, nos etiam totum dan-

do, parum imo nihildare. [am vero fi ita res

amfacude d

fe habet; fietiam totum dando parum da-

ahin n

mus; etiam omnia agendo nihil agimus, ac

m 46 p

nii ne hum

Jeroi imutiles fumus ; Luc. 17. v. 10.. quid ergo

erit, etiam hoc parum negare, vel partiri in-

v pirition

ter DguM & rescreatas velle? ertiam hoc mo-

spimus i

dicum feu nihilum Supremo Numini litare

cipifimi;

nolle? O Superi! f1 Saulcu projecit, ue fit vex:

t dmis 1

s m d

Jucev Mfeacl ; quia pepevcit "dgagé. 1. Reg. 1$. v«

9. & 26. fi lapidatus eff. "dcban, eg cuntla, que

tl

slius erant, igue con[uinpra [umt ; quia. tulit ali-

y;lle tOtmyd

quid deanatbemate, quod integrum erat coram

NTP

Arca offerendum? Jofue 6. v. 19.& eap. 7. v. t.

t

&i;.(i Ophni & Phinees gladio percuffi

* fs

c

*

orruerunt, quia ex victima holocaufti cru-

ts

dam fibi partem retinuerunt, nec iptepram

"t

immolarunt? z. Reg. z. v. 14. & cap. 4. v 17*

"ts

Quid nobis fiet? qui pariter duplici corde EccHi

LOT

2. v. 14. 1 duas pavtes claudicamus? — 3. Reg. 18.

y- 21. & modo huic appetentiz, modo illi ve-

lt s

"ts

i

luti totidem. Ammonitis parcim

us?

Quid

tl

enim ?

J

t

De amove Dei.

588

A

enim? Án ergo fo'ummodo nobis impune

j

d |

cedat, mutilum quid & mancum Regi regum

confecraffe? An folum nobis liceat, ex devo-

ATU |

ta ccelis hoftia quicquam facrilega manu de-

I UO

hi

cerpere, & inita qua(i naturam inter & gra-

1

tiam compofitione, tantum aliquid boni ope-

|LAQUDCORY

ris pietati dicare, & interea animi domina-

(JQ

tum perver(e cupiditati relinquere? nobis,

inquam, quos ftatus fan&itas , vocationis ex-

m

celfitas, votorum conditio totos ejus effe

QOUR

fümmis nominibus obligat, & adftringit? O

v

quam facunde contrarium nobis Ananias &

r

Saphira emortua voce praagiunt, & omi-

nantur! A& ;. v. 3. & feq. Igitur facrz The-

ls

um

midi ne etiam nos poenas demus , omnem a-

nimz partitionem execremur; cum multa

*i pzr:iri ]lv

n m |

non poffimus, faltem agamus illud modicum,

nini lt

quod poffumus ; cum grandia non habeamus,

uf

fallem. demus illud parum , quod poffide-

mus ; fed tamen hoc parum demus totum;

Mp

t

"ET

idque triplici ex capite demus,; 1. quiaetiam

Dzus fe totum nobis donat.

2. quia etiam

n r

Chriftus fe totum nobis dedit. 3. quiaetiam

äu«ï

totum dando parum damus. "Tres hz ratio«

htio

nes fint funiculus ille triplex, quo fibi li-

)

W

|

gatos amor divinus ad virtutem folidam per-

trahat, quam a nobis non minus exigit, quam

w

a

meretur Dtus: Itaque o ardens humani emu-

lator cordis! qui nec ejus dimidium acce-

]

[Xhh

Ij

ptas , fi integrum negetur; illudque aut to-

tum cupis, aut omne refpuis; ah! quid ti-

AU

Yi

bi rctribuam pro te ipfo, nifijme ipfum?

M9 4

eum

A

584

Pars. Ill Caput. IF-.

ag m d

cum mihi dederis totum te, quid minus re-

p p

pendere poffum quam me? Statutum proin

ff qlllæ gül

eft, (teftes mihi Caclites (int) tuus impo-

ftce:um totus ero 5 deinceps folus tu cordis

yutum

mei dominator eris.

"L

Nihil jam juris in il-

lud mundo , nil amori proprio competat:

p pitit

ETU

dejiciatur mentis throno imperans eidem af-

dequtrmum

fectio: moriatur pravus ille appetitus, qui

215; qüï l

animum hucusque mifere captum tenuit,

KRebzlet licet caro, & ringens obluctetur

s t dl

orcus: licet complices obmurmurent fenfus;

n; D

fixum eít : moriatur; folus in anima regnet

wrter la

Dzus : folus in medio mei vivat Chriftus ,

uo gl

& divinus triumphet amor.

Amor Numi-

v r

nis, noftram (anQitatem merentis, omnia

voico hod

obftacula tollat, cunctas difficultates per-

gtor. ]i

rumpat, planumque reddat , quod acclive

lt gt

videtur ; perfe&ionis ftudium deinceps fum-

vlun, &

murm imo unicum mihi negotium fit. Quid

n p odtre

hxres o

anima ?

nutas,

quid

auceps

v t

aut anXia tardas? tam magnum ergo malum

ta, lt

fit, totum Dzr effe? Ergone tu fufficias Dro,

ia a

nec Dzus fufficiat tibi? Que conveutio. Chrifa

ad Belial? aut qué focietas luci ad tenebvas ?

2. Cor, 6. v. 14, & 15. Verbo : quz comparatio

lii 4

hujus humani refpe&us , aut creatz affectio-

nis cum Supremo Numine , ut & illis ali-

ls

DÀ

quem in animo angulumreferves ? Si cciam

j

du

totum dederis, an offers e«quivalens illi,

Qtm D

quod accepiíti? Vah! omnia tua nihil funt;

URU tm

hoc nihilum confecrare dubites? Si milletibi

"

;'EH

corda forent, ei digne amando non fufficeres ;

unti-

A n ijS

De amove. Dei. .

585

lt

h

unicum cum habess , idque tam anguftum,;

Hn

etiam hoc partiri audeas? Qua hec zquitas

It

foret, qux grarirudo? Vicifli, o amabilifli-

a

me cordium Dzus! vicifti, victas amori do

t

Tnanus.

'Tibi foli debetur cor meum , nullus

0t

in eo pofthac erit locus peccato , nulluste-

Id

i

.

Amor proprius

pori , aut vitio dominanti

f i

inde zternum exulabit.

Nullus in eo erit

o tog,

Ge-

motus, qui non unice tendat ad te.

minz hz teílerz:

Dzus vult me fievi [an-

&uwmn ; Drus meretur , aue fievi [anctum , duplex

in via virtutis dupli-

pariter calcar erunt,

n

i

D

cato greífu quotidie proficiendi.

Utque

i

:;Xi'

verbis fa&a refpondeant, abhoc N. a&u he-

T0 (00à

roico hodie adhuc correctiorem vitam au-

Id folutn a tua infinita Bonitate

Yi t

fpicabor.

t acive

füpplici gemitu peto, ut hoc cordis mei ho-

g ln

locauftum , & comparandz virtutis propo-

fitum in odorem fuavitatis admittere dig-

( Qui

neris ; & ficut ad illud offerendum volun-

.55 QU

o nd

tatem , fic etiam ad hoc explendum gratiam

uberem largiaris.

[uä;iiï D

il

$. III.

i

Indicia Almovis divini €9 proprii.

l"

)

AV

iis, quz hacdtenus przfenti hoc ca-

y t

Ex

m

pite difputavimus, luculenter conftat;

amorem Dzi, perfedionem a nobis tum

quX

exigentis, tum merentis, non folum po-

j

tens illius fe&andz incitamentum:; fed eti-

am efficax ejus acquirendz allevamentum

mot

o

[*

[

]

586

Pars ']Il Caput IF.

s

effe. Nam (ut ait Przfül Hypponenf(is Serm,

, ii

4 de verbis Domini.) ubi amor efl, ibi labor uom

gnitgd

cfi; fed fupor &g dulcor, qui emollit, quid-

;

Ti qcura

quid afperum, ac dulee & facile reddit, quid-

imi g

quid amarum & arduum in fanctitatis femi-

ta exantlandum occurrit.

Quam excellens

Vi 6

autem ejusmodi dile&io (it, inde patet;

àj

quia virtutum regina, vinculum perfettionis,

qieMotIS T

M

Coloff. 3. v. 14. plenitudo legis, Rom. 13. v. 10.

)

x

& perfectiffima qufHitia efl , Aug. in Soliloq. l. 2,

]

*'ävE

fidem , & fpem füa eminenti dignitate tran-

;

Ícendens fecundum illud Pauli

effatum:

(

JMJjOV autein bovum e[ff chavitas. . 1. Cor. 13. v.

1

Imo teíte Bernardo Serm. 9. in Canrica,

j

5

m

Tola amimne pray

Tamtur a chavitatig snenfuva. de-

n

fumnitur , qualis amor efl, talis bomo efl..— Ta-

Jis vero amor cff , ( profequitur Auguí(tinus,

"

in folileq. l. 2.) qualis res. amata ef?, fi bo-

I

gum amay, bonus es ; fi malum , malus es : fi

fiinmuim bonum, optimus es..— dmas vanitates ,

P

h

vOHHS €$53 amas fevvena , fevvenus es:

Qmas

f]lüx

j

Dzuw, divizus es.

Ex quibus virtutis hujus

j

füpra cateras excellentia, & przftans füblimi-

ll

N

tas abunde clucet.

Á

Porro hzc ip(à dilectio-

nis eminentia in caufa eít,

uod ftygius

V UM (

hoftis omni aftu. allaboret, ut coeleftem hanc

f

M

H

gemmam fpurio colore adulteret , nobisque

N

Il

amorem proprium pro divipno venditet. Ne

i

QT.

itaque etiam nobis fucum faciat, ob ocu-

t

los ponamus indicia amoris :r.divini, 2. pro-

Anf

prii, ut genuina eorum notitia imbuti, eo

MT

j

d-

Mi

De amore Dei:

587

m

faeilius pretiofum a vil; Jerem; 1$. v. 19. di-

fcernamus, ac etiam feparemus.

|. Primum iraque veri amoris fignum eft

conítans & accurata ojfercatio mandatorum

Dz, non folum graviter fed etiam leviter

N

obligantinm ; ita ut quis religioni fibi duc

at;

[

v j

fupfemo

Numini etiam in re minima ple-

Primariam hanc

no cum aflenfu difplicere,

divinz dile&tionis notam effe, geminis tum

is teftibus compro-

Ícripte, tum novz le

batur, nempe Ecclefia

(

i

i

co & Joanne , quo-

LU

rum ille hec habet: qui diliguut ilum, con-

hh

em Z//;u$; Eccii. 2. v. 18«

Jercabunt viam feu leg

n

bic vero fic fcribit: ig boc fcümus, quomam

us) eum , fà mandata

cogno[cimus ( feu amam

T

/

cyus obfervemu:. . Contra

vero qui dicit; fe uof?

piluss

(five diligere) eum,

e

manudota ejus 1207 cuflo-

í

dit , mendax e(l 5 &

in loc vevitas (feu chari-

h

j^

jü

T

tas) som efl ; qui autem ftvvat verbum ejus, veve

lat

jn boc chavitas Dri pevfetta efl. 1. Joan. 2. v. ?»

g. n

& feq. Ita to cogzofcimus, & noJe

exponit Cor-

UO-

vt i

nelius, a Lapide in hunc locum,; dicens :

NIAM COGNOFIMUS eum cognitione T0f

lr

)

:

zantum [pecul

ativa , [ed e9 pra&ica, que cum

dileft;.c-

eft , ac in opus deriva-

u -ftyg;:i

afft&lu &? amore coujuntta

l

quv. — Cognovimus evgo , id efl , niovimus ,

e9 di-

st

h BBW:

ligimus cum, fi m

andata ejts obfercemus. — Et in

!

1j

verfum 4. JVOSS E evgo e[t ,

itamof, ut amt

&

N

h f

Dzuw, eique per o

mma obediat.

His pondus

ME, Ü

addunt illa Chrifti verba:

qui babet mandata

l

vll

UL

qmea , $g. fevvat ea; ille eff , qui diligit me; Joan.

àin

'

!1. .V-

21. a contrario concludens: ergo; qui

ee

J

588

Pars IIf. Caput F.

i !

TL

j

eanonfervat,non me diligit EthincetiamIpfe,

h

ut cognofcevet mundus, quia diligeret Patvem,

i d

j

TUSUAM

Joan. 14. v. 31. que placua evamt ei, fecevat

Jemper.. Joan. 8. v. 29.. Ut proin ex ipfo Spi-

sin 1

ritus Sancti eloquio clare contter, fedulam

jgum d

preceptorum Dzi obfervantiam evidens ge-

f;.)'l]äïjffil | iil

nuini amoris indicium efle

Inquire icitur,

u od

an.etiam tu primz hoc charitaris in te vetti-

f lo

gium reperias? An etiam tua lit forfzs, ut

"YTR d

1001$ dile&lio? ita quidem, ut uec aque multe

n ov d

terreítrium illecebrarum eam extinguere , uec

il Ezech.ï 1

flumina avernalium tentationum i//am obruere

hus vl

poffint? Cant, g. v. 6. & 7. Talis equidem

[rolo vt

fueratDoctorisGentium charitas, qui (tygi in-

y antuv

fültando omnem ejus rabiem omniumque

DEU

adverfitatum panopliam provocabat, auda-

s Ara ]

éter exclamando:

is 1705 [pavabit a chavitate

um Ar

?u

Chrifli? tribulatio

an angu[la? am fames ?

ls &

an uuditas? an periculum? a2 pev[eécutio? Rom.

xturtge (

8. v. 3 . INec minus fortiter egit quam dixit;

*s r

nam eum zec repuggaus in meinivis [ex ,, Rom.

ümed

7. v. 23. fiec fumulus cavnis, nec augelus [athane,

Aqu

À

colaphizaus eum , a. Cor. 12a. v. 7

cum füis

vrliHil

1]

omnibus illiciis, affultibus & dolis ab amo-

ris tramite vel latum unguem in transver-

du

Ei:w,

OT

füm impellere poterat, 77 £s omnzibus fupera-

bat. Rom. 8. v. 37. Age jam, num ralis mens

Ltf

Antidiur

ii

,

etiam tibi fub pectore glifcit? An advería

"g.

eriam tibi oleum & ligna funt, queis in te

coleftis hec flamma nutriatur? An etiam

"Ht

tu Pauli exemplo cerus es,

"t

quia mneque

A

J

1013 ,

ueque — vita ,

neque inflamtia, nmeque

Sgïfmünf q

-

L Mf

Ed

De amore Dei.

589

Atf

j

futura, 2

eque fovtitudoy neque altitudo, meque

imyl)

cveatura alia potevit te fépavave a cbavitate Dst.

;

Jj

Rom.$.v. 58. Hic gradurm fifte; & ad hunc

!

NI

Mv

l

]

lapidem Lydium amorem tuum examina.

O quam triíte foret! fi proprer pugillum bordez

]s )

i

J

& fragmen panis, Ezech. 13. v. 19. Ji pro leutis

edulio Gen. 25. v. 33. &9 folio, quod vento vapi-

LR

l

fur, lfa. 40. v. 17. ff ob paululum mellis 1. Reg.

I»'

l

14. v. 43. derelinqueves DEUM fa&orem tuum ?

UL

!

Deut. 32. v. 15. ff illum projiceves pof? covpus

fuwiny Ezech. z3. v. 3$.. eique veddeves mala pro

"

ä

bonis, £2 odium pro dile&lione? Pfal. 108. v. $-

M:

M

fi reliéto colefti Sponfo anima tua zz[azivct

|

(

Wl

ol

amatores alienos! Ezech. 25. v. $. & Aim-

m

zivet ad res illicitas? Jerem. $. v. 8.

Si de-

ll At

fpecta Arca Dagoni litares, & pro re nihili

TU

fümmam Amabilitatem offenderes? Enim-

z imi!

vero talis fi es, tantum abeft, ut inftar Pauli

j* Nom.

in charitate folidatus fis, ut ne quidem pri-

m nl

mnum ejus gradum confcenderis, qui confi

NI

ftit in horrore & fuga peccati omnisque il-

y i

lius, quod puriffimis oculis infinitee illius fan-

. al

€&itudinis difplicet, & adverfatur. O Domi-

ne! pone [piritum tuum, fpiritum amoris, 25

J AEFW

í u

medio mei,eg fac , ut in praceptis tuis ambulem,

]

J

l

€9 judicia tua cuflodiam. Ezech. 36. v. 16. Strile

mtth

dlla in 1abulis cordis mei Prov. 7.v.3. 60dem dex-

F)ZL"J

tere tuz digito, quo olim illa zaPul;s Japideis

l

)

án monte Sinai infcvipfiflis Exod. 24. v. 14.. id-

n

1f

que tam fortiter, ut nulla pofthac obliviofa

í

L

transpreflione ex eo deleantur. Sola hujus

t

ith

23

teflerze rmemoria: /oc difplicet Numini, contra

Qoimnes

599

Pars Hf Caput IF.

wondtm f

omnes nzvos impervius mihi clypeus fït "Ài

Jl

f

W

Verum genuinus amor non folum nil agit;

x lm d

quod offendit Dilectum, eique injucundum

ss l

accidit ; fed etiam illa, quze eidem orara (ünt,

qine m

ideo folum peragit; quia ei placen. — Proin

ydariae (

puritas intentionis in operibus fingulis eít al-

(

zeyum fincerce dilectionis argumentum. Nara

2000

? AQdmor

(ut docet Clemens Alexandrinus Lib. 1. Stro-

sytctume

mat.) qui cbaritare pevetfus eff; opus bonum eo fine

7)

c.*-,"l ea

3 Ào

:5 quia DEuM amat;. 1$ operum ejus caufa

aul)uo lt

Lonoe graviffnna, nmo-wiica eff..— Aliud preeterea

gmodom .

qui fuis actionibus intendit, füpremam Do-

niiatem rite non diligit,

Nam fufbe&us Bet-

g a

nafdo ( Serm. $5.in Cant.) eff auor, cuti aliquid

d 16 v L

maofrui

aluud adipifcendi [pes fuffragari videtur. Et hine

eodem auétore amandus ef Deus absque in-

i,f

tuitu premii.

Nam charitas. vera mercena-

jimgfa)ï///D[(

ria non eft; quippe qua zoz querit, que [ua

tnmeríta

fünt.. Fevus Nuwmninis amor ft ipf» conteutus fibi

mulbef

ipf premiuin: efl; ueque. prater amatum . aliud

du

quavit. Haec Abbas melliftuus ibidem, Ex qui-

At Nn,u

bus patet, puriratem intentionis, infallibilem

ii temp

puri amoris indicem effe. Quapropter licet

RU. 1

f

apertis celt catava&tig Gen. 7. v. 11, deciduo in-

L

T

fïilü

L

de diluvio orci incendia extinguerentur ; li-

ZHH;

cet eluétante in altum omni elemento ignis;

A

Qu

empyrei atria comburerentur; tamen verus

1

*

d

1 npn

amator a priítina operandi methodo nil quic-

quam remittet. Licet negotia eriam fanéta,

At r

TU s

& optimo ex fine füfcepta, opratum minime

N ia

fortantur effectum ; ille nihilominus eque

Mp

pácatos vivit .dies,.- ac f conatui feliciffimus

re-

VO

De aiore Dei.

$9t

"ll j

i

re(ponderet füccefus. Contravero fecusqui

f

EU

agunt, fat aperte demonftrant, fuis operibus

non folum divinam fe, fed eciam humanam

At

inrendere laudem, fuasque actiones pravaia-

tentione corruptas fordefcere; fe autem ve-

Proin exa-

Il

ra charirate deftitutos languere.

i

n

mina, an non etiam tu ex hoc morbo decum-

um

bas? Anamor divinus fit unicum principi-

TU

um, incitamentum, & finis tuarum operatio-

]i

num? Annon fübinde incepi cum Dro &

Rhm

pro Dzo labores poitea ex amore proprio ob

)IR:T!

n

commodum privatum conünuentur? Dis-

quire, an & quam accurate illam a Paulo z.

Cor. 16. v. 14. preceptam ferves regulam:

LL

ompuia veftra i. cbavitate fiant ?. [ive mauduca-

E I

1

fijs five bibitis, five aliud quid facitis, omuia

fj

in majorem Dzai gloviam facite ? 1. Cor. 10. v. 3 1.

uam merito autem id a nobis exigatur, in

( f(kl;!'

'1

Il

J

propatulo eft; nam, teítante eodem Gen-

w'

TITRTIT

tium Doctore, zemo noffrum fibi vivit, fid

Domino; Rom. 14. v. 7. & 8. ergo juftum eft,

. D

nl

ut etiam nemo fibi operetur, fed ei, per

— —— ————— ÀÓ

Dein non noftri

j

quem vivit; & operatur.

(

u

fed Domini fumus; ur idem Apoftolus afleve-

M

au

rat Rom./ 14. v. $g.

Ergo cum, fuffraganti-

m g5

bus cunétislegibus, ager fructum ferat fuo

domino, cur non etiam tu Drgo? .O alme

[mmlïïä

"

Q fs

-

mortalium Creator! £otum bominemn jm'e eXÍ-

énme^

gis, qui totum bominem fecifli adeoque mizus

ze amat, qui tecum aliquid amat ; Aug.1.10.Confeff.

qng^

Jf

n

c. 29. minus teamart, qui minimum quid agit,

quod non omne ad te dirigit; qui vel femel re-

i

r

f

fpiraï.

592

Pars 1f Caput IF.

T

,

e qutetm

fpirat, quinteanhelet. O pulchritudo tam anti-

galivolün

qua $9 tam iova! o quam [ero, quam parum,

quam imperfecte ze amavi/ Ibid.

Sed dein-

at jnven

al t

ceps temporis moram atfectuum contentione

compenfabo. Imo jam nunc amo te, o Mens

3 & tam

pareo'ox

perfeétiffima! amo te toto corde, tota ani-

ma, totis viribus meis, idque pure prop-

Mi volunt

«t dir

ter te ac infinitam amabilitatem tuam. INulla

r etom l

fit operatio, que non femper & unice ren-

dat ad te.

Sanétus hic amor omnium dein-

ad. Pret

ibrim el

ceps actionum felix initium , fcopus & anima

fit.

3. dertium pure charitatis fipnum eft

t

AL

conforiitas voluntatis noftrae cum divina. Nam

(ut docet S. Dionyíius Areopagita de Ecclef,

al at

Hierarch.) amov virtus uiitiva efl non folum equa--

& hac n

liunm cum equalibus, féd etiam inferiorum cum

TiDütit; d

fuperiovibus.. Eiaec autem conjunctio obtineri

d'nim fipre

U

nequit nifi per conformationem voluntatum,

amtay nf

qua muruo amantres idem fentiant, & velint:

Mfis f

idem optent, & nolint. Id aflerit S. Bernar-

3 qunfi

dus Tra&. de vita folit. -ante finem , t//Z^] $ 720fi1'i

TU

Jpirmus, inquiens, cum Dto fum babetur,

i

Dzus

At

uando amima mom folum vult, quo

!)

f

vults fed

uando me quidem potefl aliud eelle,

1

3

Dzus oult.

FU, j

AW

gll(lï'll qtlü

Ex quo fequitur

"t

charitarem in hac mentium confenfione ve-

PU Mf

lut caufam in füo effectu confiftere; adeo-

i

MW

que hanc felici nexu prioris indicium effe.

Atf

Are

Dein (ut conmune adagium fert) amor aut

J

OHC, ilh

fimiles invenit, autfacit; ergo qui perfecte

divinam Majeítatem diligit, fe illi etiam per-

;c

Jj HJHC [

FUi

fecte affimilet, conformetque, neceffe eít ;

[

Nü

Qtom

per-

I

E .

De amnore Dei

595

/i

L)

!

perfe&e autem fe nunquam conformabit,

lI

quamdiu voluntatc ab eo difcordabir.

Ergo

LU ITe

repugnat inveniri genuinam charitatem fine

(

focia hzc unitate.

Nam animis amare, ac

N

n

l |

uniri, & tamen voluntatibus difcrepare, ac

]Uf

d,ve.h, paradoxum eft, Ergo ubi non-appa-

K D

ret hec voluntatum zquabilitas , ibi neque

n N

latet vera chantas Contra vero ubi illa pro-

II«

In

ik,

am hanc intus refidere, neminidu-

1

Ts

i

m e t Przterea verus amor (quz S. Igna-

USSX mml

tiji doctrina eft in lib. exerc:t. in contempla. de

Átmn d

&more) confiflüt. 2n qurua j

F'aculiatum, vevum C2

M

l) )d "l LOIII!IZ'!?ZZC(IUO/W !am autem Ane inté gï'O

noftri arbitrii facrificio non poteft fubfiftere

piena hec Deuw 'inter & hominem bonorum

[

M( l

CO'THI']LXD!O, ergo nec fOUhUS amor.

Quid-

t |

quid enim Supremo Numini dederis, fi illud

!

DQtaum,

—

totum negas,nihil dediíti; cum non tua,fed te

y velint

petat cocleftis Sponfus; te autem nunquam

, Demntt

donabis, quamdiu przcipuam tui partem, li-

!

Id IU

Il

berum nempe arbitrium, refervabis: Denique

l bMJ/.A ,

(ut ait Gregorxus Wagnus Lib. ro, Moral. cap.

ul D

4.) ille pevfe&e Creatorem dl/lUf J qui de fe fibi m-

HW

lil velinquit.

Jam vero principem animz fa-

cultatem tibi retinendo, te tibi totüm fervas.

y n

Ergo eum perfe&e non amas.

Ex quo fole'

i

jf

Clarxus patet fine voluntatis noftre cum di-

(iout P

vina confpiratione genuinam charitatem ha-

beri non poffe; illam vero hujus evidens

]

fignüm effe.

Hanc ergo precipuam rei par-

j qui "

jót

tem ad confcæncre tribunal nunc evoca, eam-

j

que examina, quanam potiffimum re a divina

'nc ,nï,

"

n

P

diffi-

*

L]

4

554

Pavs IlI. Caput IF.

diffideat? Quid Dzus te facere velit, quod

á PIDT

tuagere horreas? quam reculam aut affe&ti:

gl

onem creatam (ibi a te immolari cupiat, &

-;;;;;m!mncor(

uam tu dare avarus refpuas? Án eadem;

n

v

qua Job & Heli, mentis zquitate adverfa ex-

avl

cipas? num illa eorum verba: Zominus de-

sien Sipen

dit, Dominus abflulit: fit tomen Domini benedi-

rinb;etlt

Gum : Job. 1.v. 21. item : Dominus eff ? quod Lo-

mmdo. d

uum e[t in. oculis [uis, faciat ; 1. Reg.3. v. 18. pre«

tf O )

mente finiftra forte, etiámi tibi familiare ícu-

Tj titti

tum fint? Age,anmalles ex Dri voluntate

ln, a enp

potius effe vilis vermicülus, quam fine illa

setutotlüs (

fublimis Seraphinus? num potius eligeres

qutio lh

cum illa nihil agere, & continuo egrotare;

r 1 n

quam fine illa fidei lumine totum mundum

ftim dl j

illatrare? An magis velles ex Numinis nu-

t [f iij

tu quxvis atrocia pati, quam fine illa delitiis

aflluere? . . , Hicequidem inrgemifcis, &

iU f f

LO

ab iíto ce gradu longiffime remotum doles;

Et tamen is perfeétz charitatis inidividuus

Atl

Comes eft. Ergo faltem difpice; ar cadaver

w (

"n i

hominis, & baculus fenis taum pariter fym-

bolum fint, ità uc equali facilitate attolli te;

3 m

"i Is

& abjici: veítiri, & nudari finas? An xque

indifferens ad honores & contemptus, ad

UT tj

commoda vel incommoda, quam fcülpta ex

"t n

marmore ítatua fis? vel nüm faltem ad om-

"At d

I-s:u, iW

]

nem locum & quodvis munus tua fe indiffe-

'rïTlI

fentia extendat? Quantum hac in re deficis;

"t li

tantum ab amoris perfectione recedis. Hu-

()m

^

jus ergo defe&um ut emendes, fepius cumi

' M

ïm

l

5aulo; & eodem, quo ipfe; animo fufpira: Do-

T

fhis

D

Al i

De ainoré Dei;

595

Hf, Uüfl

liuijé, quid me is facere? A& 9. v. 3. moxque

l lm[

intelle&ta ejus voluntate, cum Davide excla-

yit,

T

ina : paratum cor aeum Dus : pavatum cor meum.

Pf.197. v.4. O Supreme Moderatot orbis! guz

W

j eyü j

lt

( d

üppendis tvibus digitis snolem terva, la. 40 v. 13;

eandetn Sapientia veluti totidem digitis gu-

i 'z:v

Wi

!

berrando;en!totumtne tuo nucüi regendum

Comrnitto;

Sicut lutusn in manm figult; fic &go

Vb

AV

Ul

12 muüuiua; Jerem. i8. v. 6.

ra €g rever[d

du i.

ii

jáue pev circultum 5 pavatus a

od fum.

'TThom. à Kemp. l. 3; b. i$. Et hinc in con-

t

Ípectu totiüs curie cocleftis etiami ego cüm

y dite

lgnatio /ertaze privo me , ut [ponte vin&hu$

J ægmuz:,

fequar . iei pvoréflov mibil velle me; mifi. quod

n nundi

Jjt

feiám . velle te. — Fac. inécum ficut [cis j €9. viss

maw [cio, quod amatov [is 4wmore [olo douá

lh

$é, uf égo quoqué améi te;. — Hec dando

jits, d

dalis oinmia; 4. Qüuartum denique generofi

ytdolas

amoris indicium eft; multa pro dile&o ac

ii

j t

inigna ageré,; & pati; quorum ütrumque

operationis notine intelligitur: - Ità fentit

ael

|

m

|

Gregorius magnus Lib. i. in i; Reg; 4. frggumi

X

moris ; inquiens , zoz eff im affetlione aminti

à

U

|

Jed 19 flüdio bone opevatiowis. Tiuic fententis

éfpot

füffragatur Bernardus , ita differens: zuzc

m dhlw

f

m

veré DsüM diligis ; ff pro amore illius bona;

oD

qu& pótes ; opeYavis, moxque füi effati hanc

ul

raüonem fübdit; dicens: zam árór , ff &eré

j

|

nmrf»

".

amor eff , dnagua operatuy 3 [ vero uon opevátur;

s

ümov m ef[f.

Unde im Cauticis Canticorum

)

D

eju$dem Abbatis verba fünt)) Spon[us Chriz

|

j

Q [Ulf ;

u$ ad Spon[atà amimain ait: pone me ut fignücils

Ppai

lul

596

Pavs HIT. Caput IF.

hun fuper cor tuum , ut frgnaculum fuper bra-

F Amot

cbiuwm tuum. iNow [olum cult pomi fuper cor,

iil qui p

fed. etiam fuper bvacbium , quia i covde funt tan-

: dii ] :Jif )

zum coygitationes: at im bvacbio funt operation:s.

4 Hs (

[

Evgo nonm folum fupev. cov, fed pvocipue fupra

gpti

bracbium Spon[ze Dilecus ut figpaculum vult pouis

:)g

lls f

w

2;

quia quamum is ab amima [ané

Ia diligaturs a£iio-

!

dirinis t

Hzc ille , Serm. 5 1.

ze potifimum defignatur.

qum trédab

demodo bene vivendi,

Ex quo fequitur mag-

1n

I

i

g dhtqit

narum rerum pro Dzo patrationem infallibi-

Aï*.'".h

: Troy.:

le charitatis divinz indicium effe. .

Nam

nyhns p

(que pii Aícetm obfervatio eítde imit. Chri-

fila TO5 m

ftil.3.c. $.) qui gom efl pavatus oimia pati ,

& proDiüd

€g ad voluntatem flare. dile&i , non. eft dignus

tim prost

anutor appellavi.. Oportet amantem omnia dura

TL Veram

&j amava pvopter dile&um — libenmzer. ampletti :

00 ampri (

uzec ob contravia accidentia ab eo. deflctti.

Se-

at prop

cus qui fecerit, adhucfortis & prudens ama-

tor non eft.

1 10pUnmem

1

Inquire itaque, qua fidelitate

ss a

auícultes divinis 1nftinctibus ad hoc velillud

LUf o

patrandum, aut omittendum te impellenti-

I

?

A8 IT

[*

S

bus?. Qua aviditate arripias occafiones mag-

f nfb !

num aliquid pro augenda Numinis gloria,

fflJ*.'f.m &mmi; [

aut promovenda aliorum falute explendi ?

n tibi conícius fis ,

te per vitze curfüum

?iïiQTin;;'&hi;

tale quid aut generofe egiffe, aut patienter

MUU

X tiind

tuliffe, quod obtinendz finalis gratiz pru-

dentem tibi fpem faciat ? Tandem difpice,

-..".v'mp[u eü) |

qualem actum heroicum exerceri a te repe-

W:ï[; dfbll

ls

vatmi

titis impulübus petatítans , &pulíans ad

cordis oftium Daus? Hac in re fürdum age-

ï autgm (

re, magnum animi frigus argueret, & in-

hi

r

gen-

9t n

|

- De amore Dei.

597

Vf

gentem amoris defectum.

O Domine

[rsu ! qui igmem vemiffü muttere im tevram,

ncc aliud wis,

mifi ut accendatur Luc. 1i2.

v. 49. muftr, quefo, a me hoc cor lapideum,

quo hactenus tot amoris tui fpicula dura cau-

rtes elu(i; £2 da mibi corv cavueum, Ezech. 11.v.

m

19.

divinis motibus aptum: & omnem ad

putum tractabile.

Succende

in eo illum

diving charitaris zggems qui mumquam dicit,

h.

fufficit ; Prov. 3o. v. 17. fedfemper in altum

evolans plus ultra tendit.

Da; ut eo ani-

du

mata mens mea generofos aífurpat inaufus,

& proLilecto magnaoperandofe vere aman-

tecm

robet.

:

,

[/|

J

II. Verum fruftra dignofcendo, & acqui-

rendo amori divino nos impendimus, nifi

*

amorem proprium continuo certamine ala-

Jinsame

cres impugnemus.

Hic enim prioris jura-

fddhtat

tus eft hoftis, emulus & rivalis; ita quidem

evel

j

u

ut oriente uno, alter occidat: ftante uno,

mgeïten:i.

alter corruat: prevalente uno, alter fuccum-

Qons m

bat, neceffe fit,

Nam teíte Augufítino Lib.

j

de fpiritu & anima, agima per odium fui proficit

D

12 ainort Dg1; & hinc quantum te oderis, tan-

I

j

0

tum Numen amabis; nec poterit ad te intrare

n;x "

Ratio

ul

amor Dzi, nifi inde exulet amor tui.

qu

in promptu e(t, quod enim charitatem divi-

Ti

nam impedit, debilitat, expellir, fünt gratiee

ï

url 1

fï

neglectus, animi tepor, & graves lapfus.

j

]am autem amor proprius eft gratie obfta-

(uti

culum , fervoris excidium, & fcaturigo pec-

catorum. Eít radix omnium morborum ani-

W

qu

IB

ma,

f98

Pavs. HHT. Caput IF;

TmueE nutrlx quorumhbet in orbe vmorum

ff mun flt

« Intetti

anteüonanus cuneétarum rebellium cupldxta-

Qntdfy

tum : principium, cuftos, & fulcrum omnium

pravarum molitionum. — E(tinimicus perni-

tin Qu

i o

ciofiffimus, ( quia domefticus) qui in cordis

medio fua caftra metatur, quem infitum na-

f quHHa

rure nobifcum 1nd1v1du1c:1rcum€er1mus Eft

qtions corT

inimicus callidiffimus, & ad fallendum apn('

yn & n

fimus zque ac pertinaciffimus.

Eft inimi-

Sum (ontta.

cus non ni(; maxima cum difficultate fupe-

u prop

randus qui infirmari, & fübiei potett, om-

rouOl' pïOX

niro deleri non poteft.

Denique eft inimi-

n w vittur

cu: infeafiffimus Dro, cui debitam affectio-

ys Leme p

nem preripit: m.e[hfïlmus homini, quem in

Adprimm

preens exirium impellir; cum enim arcis,

fert omni &

quam obfidet, quodammodo dominus fit:

Dodor Dapl

czxcara fucis ratione,. voluntetem dominam

TOR Val

futs

rlanditiis fafciner, & innita cum carne

fU f

& fenlibus confpiratione, cum doemone col.

VP

D

emanann

ludar ;. neceffario animam fibi mancipatam in

«Mffl 1, lïfx

f'J «nmum difcrimen. adducit.

Unde veriffie

LURT

ma Auguftini f'enrenra eft C

Cap. 26. Manual,

'Tlm;»1(

dicenris; ficut. totwum. bominis bouum eff. amare

TRU t

DsuM ; « torum bowinis malum fji amave [eips

15 WO It

fu.

Adeoque vitium boc ( at Idem tra&.i12 3.

1

H

yi

ii

in Joan.concludit ) maxime cavendurm eft , utpo-

N d

jea quo tanta mala proc edut.

Magnum pro-

um df

in operz pretium erit genuina, queis hzc

eflis difcernitur ,

1]

figna in medium attuliffe,

;dque eo magis, cumplemtxs]al vam induere,

ndocrm

Uüu [ h

ä& virtutis palho fe obtegere eidem familiar-

riíli-

"n f

pf

p j qw

l

De amove. Det.

599

T

riffimum fit.

Porro ficut fuga peccati,

d.

puritas intentionis, conformitas cum divina

WR

voluntate, & grandium pro dilecto rerum

p

operatio quatuor precipua amoris divini in-

Mu

dicia feu comites fünt; ita e contrario lapfü-

nf;mmr;a-,

um frequentia orta ex cecitate mentis: in-

IUS, [

J

tentionis corruptio profluens ex nimia ho-

110

noruimn & commoditatum appetentia : noftri

AT

abitrii contra divinum rebellio füfcitata a vo-

tl

luntate propria; denique enervis ad bonum

TR

laneuor proveniens ab horrore difficultatum

Il

d ini

in via virtutis füperandarum , domeftice hu-

T d

jus Lernze proditorii indices ac focii funt.

l qd

Ad primum quod attinet, de eo teftimonium

DIf

fert omni exceptione majus ipfe Gentium

l

[

Do&or Paulus; dum enim, ad Timotheum

50m:n;n;

ícribens, vaticinatur, fore bomines feip[os aman-

u

?55; mox texit inpentem nevorum ex hoc

Qnecoh

D ia UPs

fonte emanantium feriem , fübjungendo:

um i

evunt. cupidi, elati, Juperbi, blasphemi, 1ngrati ,

w

1

inquieti, criminatoves , incontinentes, immnites,

m:.

f, Mb

2. Tim. 3. v. 2. Quorum omnium amorem

proprium unicam originem effe, clare tefta-

(

tur his verbis initio pofitis, nempe: erun£f

ml

bomines Jeipfos amantes; quo innuit; hoc mor-

"a

bo laborare, & frequentibus noxis fcatere

Huic Apoftoli fententize

q

fynonymum efíe.

a

fuffragatur Theologorum Phabus Aquinas ,

um

dum docet r. z. Q. 77. a. 4. ad s. matifefhum

e[fe, quod inordinatus amor fui fit cau[a omuis pec-

um

n

cati.Quin imo ipfe jam eft omne nefas & pec-

j/g

catum ; quiaineo (tanquam in fonte mvu-

Y

p

600

Pavs II Caput IF.

li ) cetera omnia continentur, nullumque

j r

in terris flapinum eít, quod inde (üum non

j eiäflï

[

ducat initium.

[ u

l

Proin quicunque hoc mon-

i

.flrum in finu fovet, omnia fecum piacula cir-

qdi

figls

cumfert, qua, licer explicita non íint, fünt

g, n

fnkelï nond

tamen ( ut Philofophi loquuntur) in poten-

.tia, & quodammodo inchoata; quz, quam-

vv d-

; vis nos.non-femper noxios afficiant, reddunt

st (

s ori

.tamen. nunquam non calamitofos.

Accedit,

.quod.inteítina heec lues pravis cupidiratibug

qu

u B

omne robur.íuppeditert, deemonis fidelem

J

?

Qdum

miniftrum agat, mundo fümme amicus fir,

d dpinpt

fenfibus.omnia permitrat, carni in omnibus

Bndimr, f

,connivear. Quisergo neget, eundem omnium

pino. defphi

,Vitlorum marricem lacunam effe ? Nec mi-

;im'rus Gd

J

rum;/icut egninominisaybor mala malos feu&tus fa-

!

p

eit, nec (oteft. mifi malos proferre ; Matth. 7. v. 17.

RUE 0 Je.

& 18. fic quoque ex vitioía hac radice non

Cont

T

ic

ire confueverunt.

njfi pl'urimi:defeé&tus pullü

-

Ex quorum copia tanqu

1 füis ex fructibus

TA W [!j

IIU:*X l

nfelhx hac arbor facile

onofcirur. Fiujus

J

I

t

!

lle.Pontifex Gre-

rationem af(fignat magnus

ag

gorius, Lib. 3. Moral. c. 1.,& Homil, 4. in Ezech.

( QU

ita difflerens: vehemernter claudit oculum cordis

TW

lj

ainor privatus s boc autem claufo, facilein quodvis

i, Q

l

analum precipites ferimurs cum , quo vuamus ,

zon agno[cumus:,Unde fit, ut talis caeco impe-

1 AAVHW'

tu pergens, improvido pede in obvios often-

j

L

!

fionum lapides. identidem incurrat, & fic

À

innumerabilium culparum ífe reum conftiruat,

Itdelo

:l

M

;

Heaecautem cecitas mentis , quam prafens,

BU

de quo hic apitur , morbus in animam indu-

Cit;

A ipp i

JIn '

^

De amore Dei.

601

(Ia

cit , Auctore Tertulliano; geminos effectus

arit; I. efficit, uz zalis gom videat , quod eft :

a. ut videat , quod gon efl. Inpryimis ergo ejus-

Wab

modi fui ipfius idololatra zoz videt , quod eff ;

hoc eft; non videt, fuos errores, queis reip-

fa (catet: non agnofcit fuas cupiditates, queis

)

VUill

revera ardet: non diftinguir füorum lapfuum

gravitatem; copiam, & foeditat

em , queis

"

turpiter fordet; ipía fua vitia effe virtutes

Ex altera vero parte videt, quod

repurat.

uontfl; dum feipfum fibimet longe alium

efle depingit, quam qualis eft;..dum fibi

1(

Iml

hw

nere

nere ,

queis om-

Lblanditur, fe dotibus emi

nino deflituitur: meritds preítare, queis

penitus caret :

habilitate & induítriz ex-

Verbo:

nor

cellere,; qua plane deficit.

hMT

obfervat in fe maculas, queis tamen fade

i 0T.

Íquallet.

Contra vero cernitin fe praroga-

UI

:

tivas, quarum nec umbram habet, & ob

OU

quas tamen varios honores & commoda fibi

r T

N

.u

j

pr« aliis deberi exiftimat; & hoc ideo , quia

ov

uv

(

nempe 777 videt, quod e[f ; & illufüs videt, quod

noii fl.. Id quod exitialis füi ipfius amorls ef-

n *e

fectus & fignum ett.

Proin fi eadem animi

cccirate etiam tu labores; fi te quoque de-

l

ip i

prehendas efle fime ajfe&fione, fine pace ,. [ie

benigmitate, pvotervum, incomtuuentem, tumi-

C0

1090

tdzwz, eg volzl,üf(ztzmz amatorem, 2. Tim. 3. v. 3.

y

35

o

ftd

j

aut aliis fimilibus noxis plenum; ne dubit

te quoque effe hominem fui amantem a

Pau-

nl

lo .deftriptum, cui fànando. non alia melior

1l

medicinà applicari pote

ít, ac illafic; quam

p i

Chri-

Pp ;5

602

P/m II Caoput IF.

af

Chriftus in Evangelio prefcripfit , dicendo:

.

q

qui amat amimam fz'tqm , perdet ean

p

g Cämpis

(g qui

iym b m

odit animam [uam, im vita

m eternam cuftodit

€471; Joan. 12. v. ig. QUi vero mou odit ani-

g, a

mau [uam , non poteff sneus effe difcipulus, Luc,

vt

jpe QUf

14. v. 26. Et hxc mentis cecitas, quz tot

defectuum mater audit, amoris proprii fi-

ss omnis of

j

slht

o Sinone

lia, ejusque principalis index eft.

2, AL-

terum eft inrentionis depravatio: & diftorta

eys inrent

ejusdem ab ultimo fine aberratio ex nimia

ris fpnis v

diu, M

honoris & cuticule cura profluens. Cum

enimamor propriuscarnis commoda & nomi-

gt arte &

nis excellentiam venatica fagacirate in cun-

gus p

&tis folicite aucupetur; neceífario omnem in-

, t n

rentionis puritatem , virtutis perfectionem;

lliqus lum

tfcu, d

& charitatis lorem vafre deftruit, pe(Tumdat,

& corrumpit.Unde fit, ut, quemadmodum

1 emjtis p

axalto lol

ille Jraco maguus , a Joanne in Apocalypfi 14.

v. 4. defcriptus, fia cauda tertiam pavtem [lel-

üms, ial

lorum celi poft fe in ruinam traXit; ita quo-

As t onf

que venenata lizc lues potiffimam actionum

madis t

noftrarum & meritorum partem vitiet, per-

nf r

dat, & depravet. Et quia cum Lucifero /i-

IG0tt n

milis effe 4itiffimo ambit 1. 14. v. 14. inanis

t nj ln

heec bulla & turgidum nihil; etiam fe in om-

ï:M n lj perf'

nibus mira dexteritate ac ver(ütia quarit, &

ü ,f ! ix mïbif

proultimo operum fine conftituir, Sicut enim

1t)

MY

Va d

wuver[a proptev. femetipfum operatur. Dominus,

^ Quf

Prov. 16. v. 4. fümmamque gloriam ac felicita-

mme) W t

tem in omnibus fpectat; ita quoque hac pe-

" tmy] Bs

ftis omnia propter feagit, füam exiftimatio-

at fj a

nem & commoditatem ubique prenfan

h

"n Umnium ti

De amere D.

603

ts

[nflar flatuce illius aurez ; a Nabuchodono-

fore in campis Babylonicis pofitae, etiam hoc

idolam ab omnibus cernuo poplite adorari

cupit ; erecta fibi in medio cordis ara cum

D

hac epigraphe: modo mibi. Appetentia ex-

cellentiae , cura cuticule funt duo poli, circa

Ncn

quos omnis operationum moles ab hoc do-

|

l

i

imeltico Sinone circumvolvitur, & quo oin-

&&Vi

^:f

l

nis ejus inrentio dirieitur.

Unde etiam ille

Bu

ex his fignis veluti ignis ex famo facile dig-

M

nofcitrur,

Nihilominus tamen cum non fiae

M

multa arte & fübdola vafricie exequi foleat,

EUA

opus pariter eft acuto prorfus & lynceo ob-

KOR

tutu, ut flexuofe ejus fraudes detegantur.

Aliquas folummodo noras hic obiter indica£

nj

fe füfficiat, Sice. g. fi aliquid boni agas; vel

(imodum

mali emittas publice vel coram alis, quod

in occulto folus effes intermiffurus, aut com-

aïypfl l

miffurus, Siad opera arbitraria prompriori

at

o

alacritate te conferas quam ad ordinaria, &

a preepofitis prefcripta; vel í1in his peragen-

Vi

m

i P

dis omnino tardus, difficilis, & ignavus fis.

Si de optato negotiorum fücceffu fingulari-

D

M

ter leteris; de finitro autem nimium triíte-

ris, aut in iis perficiendis nimia folicitudine

mkr

['e«t«

angi te , & turbari finas. Denique fi folum

3 u

[

u

iv

a

tunc imperatam actionem magna fedulidate

Jl

obeas , quando per eam fperandum quid ab

I

rror

homine, vel timendum imminer. Secus vero

KL

ubi ejusmodi fípes aut timor abe

ft, fi eam

Q W

ln

ofcitanter folum deproperes; nullus dubita,

)u

horum omnium amorem tui ipfius primumn

Inoto-

lj

A

604.

Pavs- H Caput. IF.

cys

yüis a.

motorem elíl.

Nam fimilia p

lcc

dictam in

f ;Lf

animo hydram nidulari abunde probant. Ut

f, lid

Jl

rl

ergo intentio tua ab omni finiftro affectu de-

1

'qn

il

lls

,

fecata, ficur virgula fumi ex aromatibur myr-

ii Qptity

f

b

vbe & thuris. n

inquam non recta ad cclum

|

t

fdixreïn ] u

^

afcendat. per ;

riutm hujas mundi, Canr. 5.

v. 6. aQionum tuarum

jnom füdo

principia & fines San-

gutor a

€tuarii pondere fzpius examina.

Et ne vel

yinans La

fic vulpino aftu circumveniaris, blando ni-

mamoltt; d

mium ne crede colori: nihil non füfpectum

habeas: in omaes etiam occultiffimas cordis

jb Vi

moriones argus efto.

Precipue vero illud

? Gs copit

B. Magdalenz de Pazzis monitum tibi habeas

amdecerpl

cor

[

nr

a Nomen

nendatum 4. Parte vite c. 34. docentis:

VC

duos cffe oculos (adeoque figna) amoris-proprü

271

o]uilf. J

"n

alteva

UL

h dl

bonoris veputatioueu, alterum caynis u-

(

DAoL.

D

Ieer

fualitatem ; quift evuautur ,amorem proprium,nec

[:

non pronuenrer

n inde intentionis deprava-

i m

&

QUS, C

p

tionem, qua ejus indicium eft, Zau4 mul-

ztuin timendaim effe. Proin effo morzificatus (mo-

l

M

net pius àáfcera) ac butuilis, G n ommibus pu-

ïpïum

lol

vai intemtiogein babebis ; amovis infuper proprii

victor evis.

3. Tertium fymptoma, ex quo

ittm W

l

|

hic morbus detegitur, eít di(fenfio arbitrii

Va

noftri cum divino, creata a voluntate pro-

!H t g

Pria; qua amoris proprii fpuria foboles,

BEU

adeoque & ejus index eft.

Nam hec, an-

TR o

I De

cillante appetitu, folum illa vult, qua per-

ugq

MU

f

verfe fui ipfius affectioni blandiuntur. Con-

l

eldn &

tra vero illa horret, quz eidem adver(anturs

!

in

ac proin illud exitiale inftrumentum eft,.quo

tl

)

pravus erga fe ipfum affectus pracipue uti-

i

1

tur,

Jj:

De ameve Dei.

605

!

tur, utfuis cupiditatibus velificet. 'Quod

enim ifte füadet, illa appetit: quod dif-

uadet;

illa

ugit :

quod

íte

defide-

j

j

Cw:i

rat, per illaam fieri imperat; quod vero

s

omitti optat, per illam averruncari mandat ;

ita quidem , ut ficut ifte, eft omnium in orbe

malorum fuafor & auctor, itailla eorundem

h

iX

12X

EXEE

fit patrator &actor. * Sic exempli gratia, v

A

dominans Lucifero füi amor. /

C

l

üflimi thro-

num ambiit, mox voluntas propria clafficum

infonuir. Vix ille in Progenitoribus fimilis

efle diis:cupiit, mox hec vetitüm fibi po-

^

mum decerpfit. Vix ille Nabuchodonofori

d

eum Numen ef(fe perfuafit, mio

&

ifta adorart

voluit.

272

of

Jubeat.licet Deus:

fub.1e evit app

£us tuus, €g u dominaberis iij

f::Gen. 4. v. 7.

l

n

precipiat licet Chriftus: difpzte a me, quia

/

mis [um Qy bumilis corde; Matth. 11. v. 29.

deufa*:a-

nihilominus, cum ccleítis hac doc

tiL

rin

ia do-

haud n

meíticee huic Sireni minime arrideat, mox ei

notUs (v

confenriens voluntas propria; jugi impatiens,

i p

prorervarecalcitrat. Exinde patet, voluntatem

F fUd

propriam amori proprio fidelem in omni-

n dQ

bus mini(tram, adjutricem; & fociam , ver-

nf ar'n,f»i:

bo: mali corvi malum ovum , adeoque &

Jut

I

)

Nl

J

fignum effe, unde ille indubie cognofcitur.

Quantopere autem ea divine repugnet,

( LL

E

?.

quantaque petulantia eandem oppugnet, in-

D

xmwi

de manifeftum eft, quod 7ezquam pullum

u

onagvà libevum [e natum. putans, Job. 11. v. 12*

J

cum obfílinato Pharaone füperba etiam ipfa

i

1

[ 'L'Oc;'ffh'l

T

percontetur : quis eff Dominusyur aucdia:

u

ej"ï'ï

|

j

6cG

Pavs II Caput 1F

DEU

ejus ^ iefeio Dominum ;

Exod. $, v. 1. egoþlþ

: as (ond

nullius vedigav poteflate: 1. Cor. 6. v. 12; mon

«in t o

Jerviam. Jerem. à. v. 26,

Quid ergo mirum;

j:]'dmbumu ]F

quod irritata Numinis juflitia, & ommem for-

tlnur b

tium aymatuvain induía, Cant. 4: v. 4. acuat duz

vau iata ii lanceain j Sap. g. v. 21. & in folum

U t ï]

il

hunc hoftem omnem fuüuroris füi nimburi

üri

exoneret; quod folumi "hoc vitium caftipet;

& damnet? folum dico; nam, cutii vindex

stingi

AE Toentl

ícelerütn D&vs rebelles angelos e ceelo vudez-

tibus inferni dcivadloss in tavtarura tradidit cyus

anon etiam.

DITTQATIT

clados , a. Petri 1. v. 4« cum temporibus Noà;

^m rulpia

plueis quadraginta diebus eg quadYaginta notli-

bus füper zerram . delevit omnueim Julftantiam ab

m r

bonine üfque ad £

ectis ; Gfan, 7i:V. 4.& 23.; cuni

Alpitn 16

Aundes t

denique cuvrus Pbaraonis cum éxercitu ejus pro«

jecit m mare , Nxod; ig. v. 4.. ejusque juffü

mfecundu,

aperieus fevva os fuumn deglutiit Datbau $g. Abis

MAULT

EX

YoZ ; Num, 16. v. 36; cuiti; inqüami , ultricid

h&c furoris fui monumenta poneret irata

las

Themis, quid aliud puzzt, querit Bernar:

&vl

dus; preter voluutatem propriam ?. Ceffet vo-

d t

luntas proprià peccáre; & plecteré ceflabit

Bs

Dzus.

Iio (pereit Mellifuus Sesm. j. de

"t

L

Afens; Dom.) cefft voluntas pyroprid ; 69 in-

VOf i

fevaus mom erit.

4gp juem eunn ignis ile dez

W;m,-

Jeviet ; wifiig propriam volümtatem $— Étiam

^ l»u)/,(

3 U

nunc cum frigus aut. faiem ; aut aliquid aliud

atimur , quid leditar 5

ifüi volumtas pvopyia $

LU m

f

&c ergo cum princeps &ünicus fpiculorati

mll.fäm ! be

divinz Nemefis fcopus fit, eidem eam tumid

N

Ut i

pariter odio effe; confequens eft; Quam per«

wuii,t

m

Blcigs

UTI

qu

De amore Dei,

607

hiciofüm autem idem hoc monftrum homini

Afj

Vb qui

fit; inde concluditur, quod eum omni fpoliet

d

inerito, & noxia metamorphofi ipfum aurum

j

in plumbum, ipfüm bonum in malum vertat;

Vl

üti teftatur Abbas Claravallenfis (Serm. 72. iu

t

à

San&.) ita te alloquens: grande malum propria

voluntas ef? qua fit,ut bona tua tibi bona mon füut.

Jl

Íagno igitur hujus horrore concepto, dili-

j

genter inquire, an hzc bellua non etiam in-

cagwinïex

tratuz mentis penetralia ftabuletur? Vide,

tll

àn noni etiam 27 nEejejxmz'i tui inveutatur volumis

Nam effrons hoc mon-s

puriüus&

?as tua ? 1a. $. v. 3

ftrum vulpina fimulatione in ipfum etiamSan-

Guarium irrepere furtivo pede non veretur;

hn m

) Wi

Difpice,an non etiamtu in tuo fenfü nimium

ll

ábundes, tuoque judicio tenacius adliereas ?

ul

numfecundum pii Afceteemonitum potius alié-

sj

/

hiàm quam tuam fequi ftudeas opinionem?Per-

pende, quam integre, prompte & cece Prz-

T

jro

n

Qiere Vl

pofitis obedtas? an non etiam tu obmurmus

t Dirn

ranti propriz voluntati pronas nimium aures

prebeas? Certe fi illam intimius nofles; tan-

Of

to affectu ei minime adhzreres.

Nam volun«

Qu a

7a5 uoftvayin pritiri bominis prevaricatione vitia-

i Sgrm. ; j

,

7a, ait S. Profper Lib. 1. de vocat. gentium ) vaga

Il

eft incerta, imperitas infirma ad ageudum, in cu-

11

piditatibus ceeca, ità bonovibus tumida, in curis an-

[h(

xia, [ufpicionibus iuquieta , glorie quam virtutis

il d

eupidior, fame quam [cientiee fludiofior, Et hanc

adeo miferam, rebellem, & vitiofam volun-

QU W

sl

tatem amato Numini victimami confecrare

m uf

:j

tü renuas, tibique grave accidat, illam velut

d

QA

ánás

)

608

Pars LI. Caput IF.

mmgiza

anathema afligere pedi illius crucis, in qua

Dzus- Homo amore tui, abdicata' voluntite

p

fua, eff fa&us obedieus ufgue ad movtem ? Phil. 2.

o

st d

v.$. Tantum a te abíit probrum. Illa Chriíti

verba: Pater, uon mea, [ed tua volumtas fiat, Luc.

; b etü

22.Y. 42. jtem illa: quz fecerzt voluitatem Patvis

sl

oxilefrme

1nei, pfe meus. j'i'"(z;fn ;€g forov,es inater ef ; Matth.

i

9

ia10, Verba tibi ftimulo fint,

TE

12. V. £0. hec,inq

ut & tu illis laudatis ab Augul(tino beatis an-

i terore l

450

numerari fatagas , qui voluutatezn [uam ad

CU-—

viis motlon

hun

2

*

atem Dst diri,

d

?

€7 ad voluntatem divisam,

iproin Dd

n0n ad jimm incurvare comastur.In Enchirid. Mo-

1 Qu nob

rem gere monenti Bernardo, Serm. 7 1. in Cant,

taeille al

ac fuge Jangu

un bauc, & omnia veliquifli ;

omyjllay

baec éAitin omgia trabit ad e

vrebus ardü

: pore Dauc,eg juguim

quam multiplex abecifli. Sic enim atertiaamo-

tnt du a

ris proprii nota, feu a diffen(ione voluntatis

"tUf

propriz cum divina imimunis eris. '4. Quar-

lum vel

tum denique hujus mali indicium in enervi

r

]

!

tt pref

quodam àd bonumlanguore confiftit, prove-

niente ab horrore difficultatum in via virtu-

AA

Ts p

Í

tis füuperandarum. Nam aJffine, & fufline : ab-

jovlace

M

ftine ab iis, quz fenfibus fünt grata ; füftine

^nS Cl d

ea, quz eisdem fünt ingrata; geminx funt tef-

At;

ferz in pugna fpirirali ufitate. Irem agere, &

"utty i

fati: agere bona, & pati mala, geminum fünt

t C

Ícutum genuini militis Chrifti..— nce te. ip-

fum : veuuntia omgibus : tolle cvucem tuam, dici-

.'[d! W? Ml

5

"I D

pulorum zterne Veritatis vulgare idiomací

*o

V t

ii (Ii

Porro illud omne amori proprio u..-v:r-' te

qQuid, barbarum ac crudele, aróuum nimis

hl [Otu,n

1

IU ad:fr

T".J :

A i.

i'mpofl?bilc videtur. Per iíta fecurim

fer

"l

j

609

^

De amoré Dei;

férrum gulz admoveri, internecinam fibi cla-

dem pararifentit, & vider. Hinc pallet, tre-

l

pidat, horret; & hanc fui refrznationem na-

d

turaliter faftidiens, lethali languore decum-

bit. Etfi etiam fübin voluntas , gratize motu

impulía, fan&itudinis fe&miram inire paret,

mox ille fremens exclamat: /eo eff ip via, &2

leena im itinevibus 5 Prov. 26. v.13. quo pan-

nico terrore fenfus omnes replet, & reliquas

cordis motiones ad rebellandum commovet.

Ut proin Delphica tripode minime indigea-

mus;, quz nobis morbi hujus caufam prodat.

Nempe ille affli&ationüm fui & abje&tionum

horror,illa piarum exercitationum naufea, &

li

in rebus arduis torpor, genimina illius vipe-

Til

re funt, cui amor proprius a fanctis Patribus

I

affimilasur ; utpoteex quibus induübitato colli-

r

gitur, illum velut anguem hac fub herba latere;

ia

D

jam autem przfentiffimum huic malo reme«

i yot

dium efbut quicunqueillo laboras; generofum

'

v iC

concipias propofitum , perenni hunc hoftem

bello laceffendi, & ringente eo , ad perfe-

qu

t

&ionis culmen elu&andi , memor illius effa-

nnzlit

tiThoms a Kempis de im.Chrift, l. 1. c.2 g. Zantumt

h

proficies, quantum tibi vim intuleris.. Nam quid

ena

I!

j

emipu

]

quid obtentat fallax. & mendax tui amor, fo-

uj

lida virtus so; fupra zeeff, meque procul pofitas

u caufevis , €g' dicas: quis ex tobis potevit trans-

TU

fretave mave ?. [ed. juxtate eff fermo valde ; Deut;

jo. v. 12. totumin tua fitum, eft poteftarej

Jan |

D

'"Tempus adeft, occafio favet, gratia urget,

folum fupereft, ut mazum aratro animofeade

qi

q

759

" 410

Pars IIl Caput 1F..

p pfOP'i"

smoveae; nec pofthac refpiciensvetro a cepto de-

'

gt Vl

rtuu'g

fitas , Luc. 9. v. 62. amoris proprii lenociniis

m

pelle&tus; cujus hic ipfe enervis ad bonum

j p!!lïu

languor evidens indicium foret.

j. Cete-

& hl

rum quamvis quatuor illa ha&tenus affignata

;ï:rüo,ïqüa*

jus, n

familiaris hujus mali (igna ejus generis fint ,

ut ex illis hzc mephitis facili negotio olfie-

i opilts

^

jegeiüs l

ri, ac dignofci queat; nihilominus tamen

plures adhuc alios zque noxios producit eí-

tinerrtent

yodentia,

fe&tus, ex quibus ejusdem naturam nocendi-

ue vim acutius diícernas ; licet. Illius enim

ii ii

Amen. fücuy

indoles eft, non folum femet ipfüm amare,

fed fe folum amare ; & quidem f(ine ullo fine

mpriusef

omnia

& modo amareí:

fib honorum;

i erisra

bonorum & voluptatum genera cupere ; ea«

'ü6, Ut n

que fibi uni & propter fe ipfum cupere: fe-

tfelunt, vi

ipfüm rerum quarumcunque centrum ftatue-

t q

re: omnia ad fe unum veluti ad quoddam

ipoprediatu

*5 mdorum

cordis Numen referre: inftar ignis omnia in

fe ipfum convertere: inftar a&ris ubivis fe

n f

intrudere: omnibus & in omnibus dominari

Mon h m

velle.

Cum vero amor proprius quampri-

1 Ciïly[ Eus

mum ac fe prodit , mox in aliis noftri odium

ss i

creet, (tantum enim alii eundem in nobis

Hs g

perhorrefcunt, & averíantur; quantum nos

Ü

£

W

illum in nobis tutamur , & fovemus) adeo-

* MM

que cum verfipellis probe intelligat, nihil eo-

Tl

rum, quz affectat, fe confecuturum, fide-

T:?j' l

: d [

prehenfus, quis fit, agnofcatur; hinc feip-

hi

1s

[f'ü Q t

1

,

W

fum fibi negans, nunquam vult effe, qui eft;

MUU

femper alium a fe ipfo diverfum fe effe men-

*l

]

T

titur. Ipfum fi audias, nihil minus quam

amor

UM

* ii

|

De ainore Dei.

6II

"Ui

Dvi)

amorproprius eft. Er ideo, ut tutius la-

iil

teat, virtutis larvam induit, vitio probita-

j

m

tis pallium circumdat , rectique colorem il-

(s

linit.

Ilalevitas eidem urbanitas eft: illa

Yf

averfio, jufta correctio: ille excellendi appe-

(

UM

titus, divinz gloriz zelus eft: illa gnbernan-

d

di cupiditas, boni publici ftudium: triflior

J Jens]

W

ille genius, folitudinis amor, ille adulandi,

ni

A

iM

u

& in(erviendi caco&thes, prudens futurorum

VRU

!

providentia, & debitaaliic reverentia eft. Ver-

1

ii

UET

bo: ipfa iniquitas hoc judice zquitas eft. Et

Áarea,

tamen fucum, íi abílerferis, merus amor

ul

proprius eft.. Nempe' fcitus is veneficus eft,

| b

qui variasrebus formas indere novit, effice-

at t

reque, ut nobis pror(us aliz ab his, quam

t f

s

vere fünt, videantur.

Difficile quis mente

qmáttu

a2ffeqiatur, quoufque hujus viperz callidi-

l

/

quoddam

|

tas progrediatur; licet enim veríatilis hicPro-

oma t

theus malorum omnium auctor fit, tamen

nunquam reus eíft; mille, queis fe purget,

As

$ äomi.a;

modos habet: mille, quibus fe infinuet, ar-

tes callet.

Ejus fraudes non rninus tectm,

l quam;':-

quam juges fünt: ejus aftutix & metamor-

gf

m d

phofes nec defcribi, nec concipi poffunt:

abytiorum ejus tencbre ,

receptus & cry-

yunma

mj

pte penerrari

nequeunt:

invie

funt

vie illius : unum ejus cuniculum fi evertas ,

n nhf'

—

mox tres alios agit.

Confervatio virium,

turi

valetudo corporis, gloria Dzr , bonus fame

j i

h

[Crkv

(

odor ordinarius ei clypeus fünt, quo inftin-

d

&us divinos prompte retundir. INon tot ver»

D

T m

miculis putridum cadaver.fcatet, quot ma-

n

chinis, obtentibus , & technis vafer hic Si-

D

Qq2a

non

612

Pars LI. Copit. IP"

non affluit & abundat. Imoipfas etiam gratiz

ddnm

j, gl d

operationes adeo callide imitatur , ut ea

dgm non|

nos moveri fingat, quando vel maxime ab

Nec hoc

g folum

hoc fycophanta circumducimur.

contentus . plerasque infüper virtutes com-

m

g eque"

mentitias ille & evanitasreddit, vilem cum

lis mercaturam exercendo; dum nemjpe illis

itíe It

imadantq

plerumque vel gloriz fucum, vel fentüs gu-

ftum nundinatur; aut illis etiam rebus pic-

in fitis

tatis nomen attribuit, quz non nifi tempe-

s; hacaut

ramenti affe&tuumque effectus funt.

uin

at trbu

ione füb(

ipfà fübinde incitamenta fectandz perfectio-

nis a fociis non raro vitiis mutuatur.

Sic

iqu a bo

quando gulam , avaritiem, luxuriam debel-

pt, quuda

ammodar

lare conítituit, ex füperbize pharetratela de-

romit; dum hxc omnia non nifi ex appe-

Aon0 aUtem

titu excellentiz facit, ne fors ob ejusmodi

dl prae

defe&us ab aliis vilipendatur. ' Precipueve-

:Ac o

ro charitati diving perpetuuim infert bellum

w Nonf

& ejus omnes conatus aperta vi eludere

DT

tentat.

Hzc enim hominem a feipfo divel-

20 otut,

lere; & Drzoconjungere fatagit; quía noz ve-

tuli d

uit pacem dare in tervam , fed feparationem, Luc.

X g

12.v. j1. " Coóntra vero amor proprius , ra-

VR t

tionibus omnino oppofitis, hominem a Dro

DT

divellere; ac illum fibi rebusque creatis con-

H qUOdiHC'

jungere allaborat.' Quid? quod infüper hec

Ia Drmv D

peftis ferox ille antagoniíta fit, qui Chrifti

anismum majori cum fücceffu impugnat,

D

ld

E

J

ejusque fundamenta convellit, utpote quae

qu

Ht

l

principaliter in fan&to fui odio confiftunt ; ita

]

m a íe

HCIp

IT

]

ut ChriPculs ipfe profïtcamr, illu

dit

T

De aimore- Déi,

613

g

difcipulorum füorum albo minime infertum

Xu

iri, qui amorem proprium in fanctum fui

tj

odium non converterit.

Accedit , quod

M oc

non folum bonus Chriíti aíffecla nunquam

VT

futurus fit ille, qui immodice fe diligit ; fed

lm

quod neque vir bonus fecundum Politice &

jl

Éthicz leges, bonusque civis effe poffit.

li

!

L

n

Namadhanc qualitatem laudemquepromeren-

m

dam juftitia przditum effe neceffario opor-

m

.;,Qf-

tet;5. hzc autem virtus, hoc ipfo quod fuum

X

cuique tribuat, cum hac proprietaria affe-

p

&ione fübfifterenequaquam poteft. Nam jus

r d

fasque a bono viro poftulat , ut nunquam

ff

agat, quod alterum jure offendat; nec fibi

commodare cum alteríus moleítia ftudeat,

ïrrarc)ade

J

a bono autem cive exigit , ut publicam do-

At verointefti-

etgmod

'

meftice praferat utilitati,

nus hic cyclops omnes has leges fus deque

ClpUCVC

tbelum

vertit.

Num fua a&ione incommodet alte-

du

"

N

ri, obfitque bonis proximi? num profit, no-

;?ïo dv

ceatve? placeat, aut difpliceat ? id ei cura-

rum ultima eft. Nullam reipublicz , nullam

]uin d

f

fociorum rationem habet, fed folummodo

0 Ti ,

füi: fuz tantum gloriz & voluprati rufticus

neni:

hic monopola fervit; ita ut de illo dici

ul

queat, quod ille judex nequam de feipío faf-

fus eft: Drunw zoz timeo , €9 bominem nón ve«

J

l

pi

n

vereor: Luc. 18. v. 3. fit aliis male; modo mi-

"n

hi fit bene: viderint ipfi: folum me ego

j um

u

meaquecuro. Ex quibus patet, amoris pro»

g

prii mancipium nec Dzr cultorem, nec Chri-

j

Id 1

fti affeclam , nec bonum civem probumque

|

N 3

Q«

[

Pavs IHI. Caput IF.

614

hominem effe poffe, ac nullum pre eo ho.

qd m

yn pomS, (

ftem nof(trz faluii acrius adverfari; Imo nec

univerfalius.

Nam is in omnibus vitz (tati-

m Q

bus, conditionibus , & etatibus reperitur:

ov

qeocatel 1

ubique vivit, & ex omnibus, etiam ex nihi-

lo vivit: ac ubi vincitur, atque jam deletus

sf

exiftimatur, in ipfo cedis füz triumphoin-

v gt

tat i.

venitur. Nunquam fenefcit: cum annisregni

sdendo; tf

fui invalefcit auctoritas : adolefcentibus non

fise quodam impetu: fenibus etiam. cum

iO in[elï

fpecie quadam tyrannidis imperat. Ipfiquo-

lm quit

amylum,t

que Sancti fub legum ejus feviffimo gemunt

jo25, & contra Inimicum viribus adeo fe-

anicidam

rocem miortis invocant opem.

Cumque

it, t Gir

fpers? u

nonignorent, animam quamdiu in offeo cor-

poris ergaftulo inclufa degit, eodem libera-

Bu quotj

ri haud poffe , jnde quamprimum egredi pe-

altronen,

rennibus voris optant.

Cum ergo ( üt ex

wrfs? (

dictis liquet) hoc, de quo agimus, mon-

ii n

flra*a, matrix Lerna , ae lutulentus ille fons

'tgliuan

fit; ex quo torrentis inítar omnia vitia ple-

ytomditn

no gurgite profluunt; cum rebellium cupi-

t gl

ditatum dux & anima fit, quas contra Det,

Nf )

& Ethicz leges volantibus fignis in aciem

Wl

educ't; cum gratiz excidium, virtutum flra.

TA h

ges, & meritorum tumulus fit; ac fraudu-

FUU n

lento aftu in. omnia ubique fe intrudendo,

Mil x

fanctiffimis etiam a&tionibus peftilens virus

L

afflet, hzc, inquam , cum ita fint , an am-

plius . quid

requiri dices , ut adveríüs

4 ^ 2'» fy

Tb

internecinum hunc hoftem odium conci-

in omnem vitam duraturum ?

Em Ti

pias ,

m

Quid

De amore Dei.

616

)

1

»

Quid enim? ergone illum tu inimicum odiffe

Itong

non poffis, quo infeítiorem non habes, nec

il

feviorem? qui affentando te vulnerat, ofcu-

Vl

lando venenat, jugulatque ample&endo? O

Wtl

excecate! illum tu proditorem odife non

n

poffis, qui licet tecum individuus comes fem-

ii

per gradiatur, comedat, & lateri jun&us dor-

miat; tamen cum carne, mundo & ftyge col-

np:srcgni

QiRtton

]

ludendo, tam- perfide identidem té prodit?

f m

*

Age, o infelix! tu odiffe non poffis latronem

L

illum, qui toties te gratia fpoliavit? tyran-

num illum, qui totieste doemoni mancipavit?

il g&man.

j

»arricidam illum , qui fuis te blanditiis indu-

(unoy

xit, ut Chriftum fratrem tuum denuo cruci

Yoftotü

affigeres? ut Druu P«trem tuum tot vulne-

lr

ribus, quot peccatiscruentares? hunc, edic,

ss

nl p

tu latronem, tyrannum, & parricidam odiffe

non poffis? O zerraytevra,terva! audi fermonem

(itet

mon

Domiii; Jerem. 2 2.v. 29. O homo! qui de ter-

elons

ra fragilique argilla fi&us, ultimi tui finis ob-

x

litus, domeftico huic idolo abje&tam fervitu-

tem fervis, audi fermonem Domini , tibi incla-

um o*

n D

mantis : qui vule venire poft me, abneget femet ip-

fum : Luc. 9.v. 23. qui voluerit apimam Juam fal-

TL

t

vam facere, perdet eam : Matth. 1 6. v. 2.5. qui non

edit animam [uam, non potefl meus effé- difcipulus.

* frul

x

jj

li

"

ass u ia us

-

Luc.14.y.26, Sententia lata eft: wemo poref

m

duobus Dominis fevvire, Matth. 6. v. 4.. Chri(te

j

i.

& Belial, gratie & naturz , amori proprio &

Jl

3)

divino junétim fervire nemo poteft. Itaque

? M

T

alterutri renuntiandum eft. Aut tibi aut 1!lz

d

l

pereundum eft. Nifi tu eum exícindas ,

W'Q'Fx D

€X»

ng&

Q.q4

616

Pars Il Caput IF.

exícindet ille , & perdet te.

Proin alteru.

trum neceffarium eft: vel clades tua auc illi^

lius: vel internecio tua auc illius. H«c vera

SuCm4

effe cognofcis, & adhuc deliberas, quid confilii

capias ? O Superi! fcimus; per amorem pro«

o

prium nos füumma quzque mala incurrere;

eredimus, per eam maximam nos & optimam

j

domint

qylirem, (

gratiarum partem amittere; & quando etiam

alicui p motioni confentimus, experimur,

kilrum bt

y, Uhen

eum mox aliquid inanis glorive aut oblecta-

tionis operi infpergere; ficque eum meliores

vfenti cn

nofítrss actiones inficere, plerasque virtutes

ai od pi

fubdolum corrumpere; hxc,inquam, fcimus,

uf nriam;

vera effe fatemur, imo & dolemus, Ettamen

yde & dmo

tantum abefít, ut immanem hunc hoftem me-

dodum I

rito odio profequamur, ut etiam perfidum

feunde n

foveamus. Nempe fafcinavit nos czcus no-

ftri amor.

11 dnime

At tandem faniora ftatuamus ; &

tmidacqui

pias in iras excande(cendo, illis Bernardi ver-

tl Her

bis mortis in eum fententiam feramus: exur-

tjv f

gat Dzus, pereat caro, cadat, €$ coutevatur inimi-

IT

eus bomo, contemptor D , amator. fui amicus

tin l

ynundi, fevvus diaboli s veus eft mortis: crucifiga-

*git pl

£ur. Et ne denuo reviviícat, ejus tumulo ab-

finttrdod

negationem íüi continuum cuftodem adda-

Üntits

mus, quz nutriendis hujus odii flammis pe-

renne oleum affundat.

t

Secus aCctum eít de

perfe&ione obtinenda, quam tamen amor di-

D

l

vinus adeo potenter

períuadet, totque titulis

l

[

J

fxi.gifg & merezur. Daus-.

ii

. lii

Ca4-

1 mlhi fEEl:i, l

-—. D* calo,

617

n

(C-x- p Uvp M.

il

x

MV;

"DE

]

Arii

FELIC;TATE sO

LIDE PIORUM POST

MORTEM,

It

imurnsf;

us Partis Capite tertio ob oculos pofui

(

T

H

g.

ominum perfectioni deditorum tran-

Vi

quillitarem, qua illi gaudent z ^ac vita; uti

DoINO,

& illorum beatitatem, qua f/ub smortem fruun-

TO

tur.

Ulterius jam. gradum promovendo,

rl

refíenti commentatione adumbrare coníti-.

m

tui folide piorum felicitatem, qua ii beantur

n

pofl imortem ; ut poftquam hactenus Lectorem

, D

fide & timore, fpe &charitate ad fan&timonize

Qftmm:

ítudium incitavi, eundem quoque defiderio

guim

fp

erande in ccelo plorie ad eandem fectan-

105 D

dam animem, impelldnique. Quam efficax

mi, &

autem idacquirendee fanétitudinis incitamen-

ydixet.

tüm fit, Hieronymus explanat, dum ait,

i

onme opus leve fievi, quando ejus preemium cogi-

TU

zatuy s. €9 [pem anercedis folatium c[fe, imo $. [Hi-

anulum labovis. Epift. ad Demetriad; Porro ex

i int

x tf*

duplici potiffimum capite beatorum fors

um

eminens adeo & inexplicabilis erit, nempe I.

D

ob beatitatis, qua conftat, plenitudinem: II.

ob eeternitatis, qua durat, certitudinem.

um

TE

&f p

L]

u

!De beatitatis San&lorum pleuitudzme.

otqucuï*'

os igitur o angelicee Mentes! a beatitudi-

V

nis illius plenirudine initium facturo ve-

ftra mihi fenía, veftrosque ardores prompti

mu

-

C

&1

-05

——

—

618

Pars IIJ. Caput F. .

m

mutuate, ut, cum digae non poffim, faltem

minus imperite loquar de zthereis fedibus,

"

!

m fam

quarum adumbrationem vel ipfe raprus il-

ä;ihff)msw !

as

luc Paulus omnem intelle&tus vim fuperare

fa:etur, & de quibus rite depingendis ipfe in-

j i

g u

geniorum phanix Augul(tinus (Serm. 37. de

San&is) defperavit, dum fcripfit: omzem fer-

j Agit

gcedertemi

monem, atque ommem fenfum buimane mentis ex-

cedere decus illud , illam pulchritudinem ,. illam

gh$ t

loriam, ilamque magnificentiam ac 1najeflatenr.

ii

1

ta quidem ut ex ejus fententia facilius fzt di-

PT

cere, quid ibà mon fit, quam . quid fit. Aug. 1. 3.

(Lenüm il

de Symbolo.

Conati funt quidem S. S. Pa.

Vlgme p

tres füb vario fchemate mortalium oculis

i poneret

paradifum proponere, ut faltem aliquam de

norbeprat

€o, licet dittortam, nobis ideam ingenerarent.

ar; dquid

Sic magnificum illud celeberrimumque con-

vloogtatio.

vivium, quod füis optimatibusolim inftruxe-

V

rat Affuerus Rex, ur offenderet divitias glorie

wultibu

vegni [ui, ac magnitudinem atque ja&antiam po-

ia n

zentie fug, Efh. . v. 4. Chryíoftomo vide-

1r) (s e

batur effe caelorum figura non adeo inepta;

& at l

cum in fàcris quoque Paginis beatitudo coe-

.':';'HUPW Ti

t

leftis füb regalis convivii fymbolo fzepius ex-

hibeatur.

01 g

Nihilominus tamen omnisilla ter-

firim, f

reítris granditas& delitiarum abundantia,quae

rf

tunc temporis in Perfica Medorum aula reg-

Vtitgjy

nabat, nec umbra eft illius czze magnb, Luc.

ii

h

14. V. 16, quam fuis füper aítra Sanctis appa-

V

[

!]

4

Il

f

l

1

T

,

LT

d

rabit Univerfi Monarcha, utpote ubi ipfe pra-

"gt

ciuget [e, ( 0 mira dignatio! ). ipfe.... non

r gä'fmzmbat

Seraphinorum aliquis aut Principatuum, fed

ipfe

V g

E

DDe calo.

61*5

l

ipfe orbis Moderator inftar mediaftini precin-

;

1

hs

g f

e2 faciet illos difeumbere in aureis fedibus

QUN

ac thronis, u£ 2mo

do quiefcant a laborsLus fuis ;

!Ungme

Apoc. 14. v. 13. infüper fmz7jiens-mim'/z*m//it

illis.. Luc. 12. v. 37. fua omni providentia im-

1 ya

penfe curans, ne quid eis ad profperitatem de-

I

fi. . ZEquiorem adhuc & ad rem proximius

accedentem illius felicitatis effigiem Numinis

du&u S. Joannes in füa Apocalypfi delinea-

tam reliquit; cum eandem nobis füb imapi-

M

i

ne civitatis.fanétze contemplandam proponit.

hi

Ut enim ille locupletiffimam cceleftis illius

M:

Solym«e graphidem vivis coloribus ob ocu-

TOR

los poneret, in cumulum congeflit, quidquid

in orbe pretiofum,füblime ac praftans reperi-

ld

BOERA O

lass

tur ; &quidquid excellens naturze aernula ars,

QU t

vel cogitatio ex ingenii promptuario adjicere

nxee

oteft

Nam inprimis era? fjru&ura. muri

ag

ejus ex lapide jafpide, ipfa vcro cromtas evat aurum

ifm p

guuudum /z'mz'le vitYo muiido. Pundainenta autemn

m v

muri cioitatis ex Smaragdis & faphiris con-

« i

dita, ounique lapide pvetiofo ornata erant.. Duo-

inio d

decim porie evant duodecim mavgarite, eg platea

ii

civitatis aurum mundiffimumn. tanquam vitvum

pellucidum. — Fluvius aque vitee [plendidus tau-

ml

ia

quam cvyflallus, pvocedeus de fede Ds1 €9 agni ,

ul

fluebat 2z medioplatee ejuss $g ex utraque pavte

fluminis conlitee virebant duodecim avbores, pev

upr

H

7gulos veddentes fru&tum fuum. — Preete-

d

menfes [ii

rea ipja claritas De1 omni fole micantior con-

1

t ule

tinuo iluminabat civitatem, (nox enim non

if

etat ibi) totque diviriarum thefauros peren-

pi

cipamuï1

!]

P

6:0

Pars Il. Caput P.

ni meridie illuftrabat,

Ápoc..21. v. 18. G cap,

T ('

22. V, 1. & 2. Talis eratbeare illiusurbis for-

jfnrent

ma. Verum hac omnia utut graphice de-

u ORU F')

,./m(lïm,) /PL'

picta, tamen non nifi mortua veri fimulacra,

—

"

& ruftica folummodo rerum imitamina fünt,

[ ) i

Qdf

a veritate plurimum aberrantia, queis S. Va-

AJU )

tes ideo folum uífus eft, ut (efe ad intellectus

o

mär D

noílri hebetem captumaccommodarer, Nihil

sf cum

fotcadinhr

enim ejusmodi in illo ploric palatio reperi-

tur; fed omnia ibidem multo pulchriora,

*

g a

oraftantiora, mapisque magnifica funt; & ra-

guri m

|

ia, qua nec oculus vidit , nec auvis audivit , uec

gum tim

$1 cov bominis aftendevunt. 1. Cor. 3. v. 9. Ful-

téqu ag

ff OT

gidilfime illee idez , quas SS. Patres de para-

dili pülchritudine nobis.adítruunt, obícura

tcipoq

funt atque humiles, fi conferantur cum eo,

lil f -

quod ille reipfa eft, fcilicet cam perfe&iffi-

tlorom

mo opere Bonitatis diving, in quo illa om-

m

nes petentie fua ac fapientíe opes prodiga

t fntny

exhaufit,

Adeoque ficuti Deus eft Ens in-

ininm pol

comprehenfüm, excedens ommem intelli-

imptüti

gentiam creatam, quod nec ;animo intelli-

fs g

£1, nec verbis definiri poteít; fici etiam

Ípecies minus imperfétta, quam.nobis; de

f ütnd

ïaïem; f

Ceolitum | patria formare . poífumus, eft,

at

quod fit quid aeque incomprehen(üm, inex-

&tb lm

licabile ac ipfe Dzus.

Itaque ficut auctore

j

)

EM

ionyfio Supremum illud Numen zeque of

lil

boc , neque eff ilud , fed eff omiia; ia quoque

[

L

l

1

pl

UL 77

cclum nec eft hoc, quod dicitur effe, ne-

D]

l

*)Md

lm

que eít illud, quod nobis fingimus effe; fzd

omiias fcd eft quid longe dulcius, longe ex«

h igm"*) m;

Cei-

li,

;

l

BU

De calo,

621

|

ly

&eïlemïus, & melius. Vera proin eft Aure-

liifententia, dicentis Serm, 253. de Sanitis,

*:'Cï

i

quod Dzus parat diligentibus [e , fide n compre-

beudituy , fpe nou attingitur , cóaritate non capi-

tuvr, defigevia €g vota transoreduaurs optari po-

tef] , acquiri potefl ; eftnari, deferibi mon poicfr.

"AU

i

N

ec mirums eaudia enim 1lla ex una pairte

VX:

infinita cum fiac; ex altera vero parte cum

finiti ad infinitum nulla fir proportio, confe-

a

quens eft, humange menrus anoguftias illius

maris immenfitatem capere haud poffe. Hoc

V T

ipfum tamen luculenta probatio eft, hauc,

de qua agimus; Électorum bearirarem fum-

J

PM'

mam omnino, eminentem ac divinam.efíie,

g

hoc ipfo quod incomprehen(ía ea & inexpli-

TE

cabilis fit, -Infinitam autem ( ut antea dixi )

(

Juttorum feliciratem effe, conítar rum ex iz-

It om-

finitate malorum, quae excludit; tum ex znf-

rdgt

mitudime bonorum, qua includit. Mala, que

Énsit

hominem poflunt affligere, fant.& numero

a |

& perpetuitate infinita ; zuwzero quidem, quia

vt

plures femper & plures erumnz inexhautta

ferie faltem ab intelle£tu angelico excogitari

jd elim

nubïs;c;!

valent; perpetuitate autem, quia iis zeternum

cruciari faltern in tartaro poffumus. Jam au-

ji, &

in d

tem ab his omnibus imméníà intercapedine

j at

Colires liberatilla beate fortis conditio. INam

authore Auguftino Lib. 3. de Symbolo, 707 eri£

p .

ia

D)

ibi mors , non laffitudo, nom infirmitas, non fa-

Ü

d

mes, nulla ibi evit fitis nec eflus, xulla corruptie

l ü

néc indignatio, uulla triflitza nec imvidia. 'Ye-

u

em

fte Joanne ibi zeque /u&tus neque clamor erit, fed

L

"

5 eorutn.

W

abfievget D'eus ompem Zacrimrzm ab oculi

Apoc.

622

Pars LII. Caput F.

Apoc. 21. v. 4. Secundum Ifaiam fugiet. dolor

"

& genitus ab eis..— lfai, g 1. v. 1 1. Nulla ibi erit

perrurbatio in voluntate, nulla repugnantia

:Wïü&)

J

ii

in appetitu, inquieratio nulla in imaginatio-

]

ne, nullus in inte!

1

eétu tumultus, nullà deni-

p, It OIII

que in externis feníibus vexatio erit,

Ratio

la n d

p

TA

in promptu eít; nam nulla ibi exiílet carnem

inter & fpiritum pugna, nulla arbirrii noftri

il

Zl,

;

l

[

[Hl

a ratione diíIenfio, nulla cupiditarum rebel-

gt ?

lio.

Verbo: inde exulabit omne peccatum,

airmidi d

quod cunctarum in orbe calamitatum infelix

Eaf

eluvieseft; & hinc etiam ibi miferiarum nihil

]. Porr

reperietur.

Adeoque beactitas illa erit infini-

ao fütu

ta ob zgfimitateim malorum, qucee excludit; non

aj

minus ac ob zzfzurudinem bogorum , quae in-

cludit.

af

Nam (ex Doétio docet Aquinas 1.

hn 38 D

2. Q. 3. & 81. ) (empiteroa felicitas eff fiatus

wwitenolfr

oimium bonuoruia agzvegatioue perfetiui ;

ubi

tefiratom d

teíte Hypponeafi Praefule L. 3. de Trinit. c. 4.

2oit tf

beata mens po[[i Jet , quidquid cupit, mibilque iifi

^; qio m

bouu:n cupit. Hocipfo enim, quod Dguw ha-

1tàt s

beat, qui infinite bonus in fe & infinirorum

f

fiimulbonozum fons eft; hocipfo, inquam, in-

* Dictrtg

finitaz'em bonorum dominanti beatitudine po(-

Ae a

fidet. Quod profecto eminentiam illius gloriae

Mu

luculeater demonítrat; cum non folum incom-

prehenía ea, fed etiam infinita fit ob infinitu-

F Ut j

t

dinem fcilicet tum malorum, quz excludit ;

"

jlalli

U

l

!

rum bonorum, quz includit. Gaudete pro-

in, &exulute, quicunque virtutis folidze

*5 H

TU s

ftudiofi vivitis; nam reéto tramite ad coeli

Ti

atria tenditis optata hac gaudiorum immenfi-

tàte

TPH r

DC

625

De cælq.

y(f Z/w'

tate beandi.

O caleflis Sevufalem / (etiam vos

ln

cum ills terre(tribus Seraphinis fufpirare

Bu

poreftis) o civitas fan&la Dzi/ fe umat cor meum?

Ms

agdrmi

?.

pulcbritudinein tuam nimium defiderat mens mea?!

Aug. in Soliloquiis. O ugimam ais Zdugeloruim

choris jam inteveffom /. utigamn cum Leatiffimis

i

Spiritibus illis tbvono Conditoris um affftcven !

Greg. M.hom. 37.in Evang. Jeu mibi/ quia in-

lil

colatus sheus prolongatus eff. Pfal. 119. v. g. P

V

quis mibi dabit pe;ï;m; ficut columbee .? £2 volabo;

£g quie[cam. Pfal. $4. v. 7.

RUT QU

ÍII. Porro quam plena infüper hsc beati-

AUE

tudo fit futura, ipfe Chriftus declarat, dicens;

L

quenfuram bonam,eg confertam, $9 coagitatam €g.

|

Qu

I

fupereffluentem: dabunt v2 finuim vefirum ,/ Luc,

i

If

6. v. 38. Erit quidem calefte hoc preinium

mceritis noftris ( ut vulgariter loquar) com-

n

menfuratum & conforme; nihilominus ta-

titit. ( 4

men erit ezfura bona, imo conferta g coagi-

d

1sa, quin omnino fuperefflueus erit.. INam

z

Daut

Cutait Abbas Cláravallenfis) erit ezfura

Vinktr

fine menfura, & valis, quae non folum labori-

u

bus Electoram & defideriis refpondebit;

"-

TTTE

fed qu:e preeterea munificam illam immenfze

ia

benignitatis infinitatem adaequabit.

Quip-

Yununé

pe Dzus erit vationi plenitudo lucis:. ( prote-

1

o

—

quitur Bernardus |Serm. 11. inCant.) voluutatz

gt

ia

plenitudo pacis: memorige plenitudo confola-

r d

tionis. Primum faciet Feritas Deus: fecundum

Charitas Dgus: tertium Providentia Dzus.

j

gtl

Ex hocautem triplici Jucis, pacis, &cor/olatio-

ais plenitudine neceffario profluer illa, de qua

u

IC

624.

Pars 1. Caput P.

hic agimus, plezitudo beatitatis, in. qua felici-

igis r

s "

tas fanctorum poft mortem coníiftit in ccelis j

utpote ubi anima quoad omnes füas faculra-

a ij t

il i

tes perfecte eít faturanda fecundum illud

Davidis: fatiabor, cum appavuerit gloría tua. Pfal.

soeeltsn

16.v. I$.

1. Et imprimis ad plenitudinem

;lidre pra

confolationis quod attinet, qua Providentía

v f

Dsus memoriau Deati explebit, isleta forre

uifm &

ehrcfelicta

totus quantus 4z/rabiz zn ipfas poteutias Doini-

ni, &ita immergetur in abyffuüm Divinitatis

fninlo, 1

ejus, a? memorctur tlius yuflitize folius.. Pfal. 79

dvl dh! d

v. 16. lNamíacrofanctam Trinitatem fibi fem-

alraillen

per fumma cum luce prefentem habens;

nmutem o

grare recordatione reminifcetur illam feriem

m (v

gratiarum, quibus eterna Donitas eum pra«

efictlis

vertit; mente recolet illum ordinem faluiis,

m cea

variosque cafus, per quos eum Dzi Providea-

IT

ria tam .mirabiliter deduxit; ejus animo ob-

51145 r

verfabuntur tentationes, periculà & lapfus;

520 D

ex quibus fuprema Sapientia occafionem

ttrum; (

fumpíit eum in virtutis (emitam revocandi,

if tü

Quam puro autem exinde folatio ejusmodi

Coelicola fit afficiendus

"i qi

; quiserit fat explican-

gt

do? Si enim Patriarcha Jofeph adeo fuavi

IT

folamine perfufüs fuit, quando, aéta repe-

1 t

tens tempora, recordabatur, fe per fratruin

1 Wm

D)

lm

invidiam, per Putipharis calumniam, & car-

L

!

1

l

rætere;ub L

ceris fquallores ad regiam dignitatem eve-

;

&um fuiffe; quauto folidiori gaudio diffluet

5

Jj

T

anitna fancta, dum cernet, fe per iitos dolo-

j

ttly

It gj

res, perillas &erumnas, per hanc pauperiem

J

xrfä&riamquc ad fummas delitias, gloriam &

u ]

divi

P n

De calo.

625

divitias provido ductu, nil tale opinantem,

NI

petrveniffe; dum leto lumine de.coelis defpi-

ciet illos tot naufragiis infames fcopulos ,

M

fcyllas & charybdes, quas horrendas inter

proceilasin e&ituofo hoc mundi pelago feli-

ci fidere praternavigavit.

O! quali volup-

tate vel fola hec cogitatio eam replebit: ah!

potuiffem & ego damnari! potuiflem excide-

re hac felicitate mea! o quantum illo anno ;

illo inloco, in illa focierate falutis difcrimen

adivi! ah! fi, illi illecebrae cedendo, tepori

indormii(fem; fi, illi illuftrationi refiftendo,

virtutem folidam neglexiffem; íi, in illo

QU H

ftatu. (vah! horreo imeminiíle) mortis fal-

eriit-

J re

ce fuccifus, fubito exfpira(lem , heu!

TAT

íem ; ccel.o sternum extorris modo alita-

Tordte

veni cum igue devorante, cue avdoribus fempi-

jf Q

zeviis. lfa. 33. v. 14. At (qui Dzr favor eft )

rl

refliti, vici, beata evafi, nunc felix fum, ero-

Al

gt

]

que eternum: O beatitudo! . .. Quis pro-

u

AK

!

dU

fluentis inde gaudii plenitudinem declarabir?

O Domine! quid ergo mirum, quod Coli-

b

usv:f:ï

& bonus

q

tes recogitando,

quam fidelis

Vi

cum ipíis per vite curíuüm fueris, tefte

)3'

repio Vate smemoriam abuudamtie [uavita-

Hs fue gratü eruceut ?

Pfal.

144.

V.

7-

Pel

qidf

2. Preterea ob pleztudinem lucis, quam in-

i

fundet Z?ritas Drus, non minor erit felici-

M

tas zzzellettus.

Hic enim non jam eminus

wdllü.c?-

^

i

I

V

per [peculum i cenigmate, íed cominus facie

ad faciem 1. Cor, 13. v. 12. totam illam di«

k

ving Nature perfectiffimam formolitatem

M ;D-ï :

Rr

per-

626

Pavs: H. Caput F.

« p

perfpicaciffimo afpectu intuebitur. Myfte-

irmoltits

rium- S. S. 'Trinitatis omnemque perfectio-

dlinavilo

num ejus incomprehenfam immeníitatem

T qua &

acutiffima mentis acie diícernet ; & thefau-

uicols t

rorum in Chrifto latentium infinitudinem,

umis; (h

uti & omnia etiam intima Numinis arcana,

diducto quali velo, lucidifIima claritate in-

d) um

j,Jutt ].*

trofpiciet.

Nam (ut docet fanétus Veneto-

rum Patriarcha Tra&. de charit) azzma beata

gidorem n

goin o

Dzi Zerbo fecunda , eique clara vifioue imbavens,

J-

lrmgnis

cuntta Dsi. fecreta. uio cognofcet iutuitu.

debit Dsuw. zu [ezpfo €g DeuM zn fe, & fe iu

ts Pid

Dzo.' Fidelit oumes cveatuvas in Dgo £? Deux

iunrf

in creatuvis ; atque inde luce inegfalali ac letifica

& Miferio

ff ilim |

oculus sneztis totus. evit civcumfufus.

O' quis

guftus, qua voluptas hec erit? quanta ex

Bternítten

&mug Orm

hac plenitudine lucis dulcedo fcaturiet? pree-

cipue cum infinita divinitatis pulchrirtudo

gt r

ET

ranta fir, ut íi aperto vel-ad momentum

colo, ea damnatis folum inítar fulguris in-

&firum

tuenda preberetur, mox omnes orci fpiri-

lu d di

tus ab incredibili illo; quo Creatorem aver-

MT

fantur, odio punéto temporis in füummurm

Wntt dj j

iliius amorem dulci violentia raptum irent.

"t hr

"Et hinc miferi illi libenter plures fine fine ge-

Slnng

hennas paffuri effent, fi vel unico inftanti illam

M. NM [ 1

intueri daretur.

Imo ipíi etiam: Beati mal-

FW &

lent millies duplicaras tartari poenas fuftine-

KWWM (/[(g,' dw

re, qnam vel unico oculi nictu ab ejus afpe-

Mi j

€tuceffare. Nempe adeo pulchra, excelleas

a

ac formofà fupremse illius Majeftatis amabi-

am' im-

J'äe f

(Pifiafum

MM

liras et Bten;^o vagima! hujus t

inen

De celo.

622

M.

menfe pulchritudinis, hujus interminatae

j

formofitatis clariffima cognitio ac perfpica-

ycmm

ciffima vifio erit parvs bereditatistue, Pal. 15«

Y

y

1l

v. $. qua aeternum beaberis.

Eja igitur; o

T 3

nati celis animi! previa injubilaleti erum-

Bd

pamus; (nam letandi ratio abundantiílima

e(t) quomam ibi videbimus DsuM , ficuti eff.

ii

ïri:;ze j

1. Joan. 3. v.2.. Hujus afferti ipfum Joannem

iil

auctorem nobis vademque habemus. 74udite

Til

proin ommges, qui timetis DEUM, Pfal. 65. v. 16.

l

ii

il

& magnas in fpes affurgite! en! illam Po-

"u

tentiz, F'idelitatis, & Sapientieimmenfitatem

]

y

videbinus, ficuti ef2; illam Juftitiaee, " Bonitatis,

h.

TO

x

& Mifericordie infinitatem vde/zmus , ficuré

&; ilam Immutabilitatem, Providenuam ,

0i

Qu p

ZEternitatem vzdebimnus, [icuti ef & in eo vi-

debimus omnia.

o pre

Quid enim | mon. videbunt ,

ORU

quarit Gregorius, qui Fidemtem omuia vi-

s

dent? Hom. in Evang. eaque videbimus fper-:

fécliffime ; nam ibi, tefte Hypponenfi Antiftite

J 4

al

Lib. 21. de civita. DEL, g zobi$ evit vevum on-

nium [cieutia fime ervove vel laboves quia Drzx

rv

I

fur

Sapientia de ipfo [uo fonte potabimur.

O igi-

] |

tur locum fortunatiffimum! , o regiam lim-

p lt

J

pidiffimarum. voluptatum! vere dzle&a funt

zabernacula 144 Domine vivtutum/! ah! concu-

j

M

ub

pifcit ea, & pre magnitudine defiderii deffcit

anima mea; dum cogitat de atviis tuis. Pfal,

yttt

83. v. 1. O gaudium fuper omue gaudium? (non

TL

IU

Íolum Auguítini, in Soliloqui. fed mea quo-

que fufpiria funt ) guzmdo intvabo in te, ut vi«

du

"

deain DEuM emeum im glowia (ua, ficuti eff ?

u

Rra

quati-

L )Q'

628

I'z;rf H Caput. F.

ul profpe

quando weniet ila dies detitie eg. exultationit,

aipuni

qua ingrediar domum Dziy ut videam videntem

sfhr n

3ne facie ad faciem, €g. [atietur defiderium meum.

st ts

O fanétitas! quis te non ambiat, & amet?

x feltiutt

'cum illa Patriarche Jacob fcala fis, . cujus

j debent,

Oope

per

virtutes

tum — Theologicas

gfot; &

tum morales quafi per totidem gradus

(lrfas f

ad

ilam beatiffimam /ucis

plenitudinem

n? &&

AR

eluctamur, quam conítituit Zevitas Dzus

mitur: m

3. At vero non folum ibi videbimus Dzuw, fi-

yin & d

cuti cf] ; fed etiam amabimus ; & quidem pro

viribus eundem folideque amabimus. Unde

lmll

üine etiam

in voluntatem redundabit fumma plezitudo pa-

cí, quam creabit Charizas Dxus.

Nam per-

[l ia qu

ts & letti

fpicua illius Div:nitatis vifio non erit fimilis

fterilibus illis luminibus, quibus Numen in

tipus & |

iiis &

hac vita ízpius quidem cognofcimus, quin

tamen charum habeamus. Cognitio hzc erit

ibpleu] E

vb itets d

foecunda, & efficiet, ut, quod fentimus, etiam

guítemus: ut, quod videmus, etiam diliga-

dre dvl

mus: ut miris ardoribus inflammati, blanda

i qu

vi in Dile&um rapiamur. Itaque non folum

hais ]

DI

intelle&tus dilucide agnofcet illam Pulchri-

tudinem ac Amabilitatem infinitam, quz fons

tl i

eft omnium pulchritudinum, omniumque at-

TM

fectuum felix meta; fed eam voluntas quo-

Ts n

que ardentiffimo amore profequetur. Inde

Mi

autem inexplicabile gaudium orietur, Nam

TA df

o! quz jucunditas erit, amare bonum adeo

H d v

perfectum, illudque amare tam perfe&te? in-

t

telledu & voluntate geminis veluti brachiis

"Md

s glo-

ar;tifïïrfïc ampledti illul'd Fentrum omni

-

rux

äifbf IflIO,

l

4De calo.

629

il

,

r

l

riz & profperitatis? ei intime vinculo chari-

d)

tatis uniri? omnimode totum poffidere, &

W

inftar candentis ferri in ?llum ignem divinum

Ed

integre transformari? Enimvero fi folum il-

n

la felicitate bearemur , quz naturaliter ange-

lis debetur, ingens nihilominus beneficium

m

gm! 'l |

idforet; quid ergo erit, quod eadem, qua

hm

Chriftus fruirur, beatitate etiam nos donandi

1

fimus? Sed quid dico, eadem, qua Chriftus

fruitur? imo eadem illa (obftupefcite o Che-

j

rubini, & divinam bonitatem adorate!) imo

il

u

eadem illa, qua Trinitas ipía gaudet, beatitu-

ii

dine etiam nos viles vermiculi ditabimur.

Vg

llla ipfa quoad fübftantiam opulentia, digni-

ii

tas & letitia, qua orbis Creator tam dives,

Vinn in

magnus & felix.eft, erit pariter opulentia,

dignitas & latitia noftra.

O verba dulci fo-

i qi

incert

latio plena! Ergone tu o Dzus! tu eris beati-

tudo, (atietas & poffeffio noftra?

Ita eft, o

ii

m d

anima ele&z!in coclo erimus beati illa ipía

beatitate, qua Dzus beatus eft, quamvis in di-

j n

Qon [015.'

verío gradu. Illud ipfum bonum, quod eum

ab omni retro zternitate abundantiífime fa-

plb

turavit , - etiam nos contentiffimos reddet.

nant

d

Illa ipfa veritas & bonitas, que mentem di-

vinam, etiam fatiabit noftram.

Intelle&tus

Jun Q*ï

nofter non alia habebit lumina, voluntas no^

d v

ftra non alios nutriet ignes , cor noftrum non

n

aliis ardebit votis.

Illius finus nofter erit

b

"I

thronus, illius corona noftrum diadema, il-

i

ü »

!]

lius gloria noftra purpura, illius immenfitas

d

apientia erit noftrum

lj

noftrf ditio, lllius S.

y

icl«

l"

x

630

Pars II Caput V.

D

" Vi""[.i

fcire, illius voluntas noftrum velle, illius

Jys dcdüd

otentia noftrum poffe.

Sedebimus cum eo

geidtt

in eadem fede: Apoc. 3. v. 2 1. edemus cum eo

füper eandem meníam: Luc. 22.v. 3o. regna-

j inquar

durimum C

bimus cum eo in eodem regno, nobis pararo

g,v al

a couflitutione mundi. Matth. as. v. 34.

]am

fl

autem edicite o mortales! ( Bernardi verba

u) deti

fünt Serm. de afcenfione ) quid bac beatitudine

p

beatius ? — quid bac feltate felicius ? — quid

M l'Ojïï».!W

bac fovte pevfettius e[Je poffrt ? quid dulcius , quam

vivere cum Dso, vivere de Dgo, effe cum Dso,

guitü n

h DAl g.

efe in Dzo, qui evit omnia ip omnibus? Quz

Tnajor plemitudo con[olationis, lucis, & pacis op-

b Verbis Di

Jis verbis

tari poffit, ac illa eft, quam 77 memoria. Pro-

videntia Dsgus, in iuteletfu Fevitas Dgus, in

, g

voluntate Chavitas Deus producit, confervat,

nf

ac intendit.

O fatietatem vere beatam! E-

andallt

nl l

nimvero homo non eft, imo bruto hebetior,

dfetonum

petra durior eft,qui his auditis illius patrize de-

"fiderio non flagrat. O fous vite/ ovena aquarum

i at d

i u

viventium/ etiam ego cum Hypponen(i Prz-

fule Aug, in Soliloqui. exclamo, quando veniam

i Nne

ad aquas dulcedimis tuee de tevva bac deferta, in-

LITPT

via, & inaquofa, ut videam virtutem tuam, &

V etqmg,

loriam tuam, e9 fatiem ex aquis mifevicordie

Ti ln

tue fitim meam/ omomentum millies fortuna-

t

natum! quo ad tantam beatitatem admittar;

r d

qu2 hoc ipfo eminens & perfectiffima eft,quod

f

incomprehenía ea, infinita, ac adeo plena

Ming

& fatians fit. O horam exoptatiffimam! qua

MTA

J

mutui amoris dulciffimo complexu tu in me,

ïm fd

m

O fua-

& ego in te fuavif?irgc( f:onquiefcam/.

vem

j

De calo.

63&

4l

N

'vem. virtutis femitam , que re&o tramite

2j

j

illuc deducis! Quis tantz mercedis plenitu-

D

dinead te comparandam non incendatur ? il-

j

N

lius, inquam, mercedis, qua etiam exinde

M

plurimum crefcit, quod timendum minime

fit, ne ea minuatur copia illorum, qui illa

hh

fruuntur,

[

1 Ti

uucoun s atl

4. Nam

ut obfervat Augufti-

l

LA

nus) Awveditas Chrifli, qua. coleevedes. [umus

(

[

j

um

non udinuitur copia po[[offorum , nec frt angu[liov

-

awuerofitate cobavedum 5 féd tanta. efh. wuultus

1

n

quama paucis: tauta fingulis, quanta omuibus.

In Pfal. 49. Quod idem S. Przfül (Serm. 18.

ii

de Verbis Domini) Iterato repetit, & inculcat

lg

TU

his verbis: Acgzum D pariter ab ommibus to-

ros,

nwun, €9 a fiugulis. po[etur.

Aegnum D ,

tonlet

evefcente po[fejjorum mumevo, i0m mimuturs quia

qun! D

7on dividutur,

Unicuique iutegrum efl; quia

concorditev babetur. cum ' snultis.

Imo hec

hdett,

at

ipfa Beatorum focietas ac innumera multitu-

T

do tantum abeít, ut minuat, ut potius

fummopere augeat eorundem latitiae affl'uen-

m

tiam.

Nam ex mente Aurcelii erunt in coelo

at

!

!

quot focii, tot gaudia: quot Sancti, tot felici-

o

tates sterna.

Dum enim quilibet Sando-

ml

rum excellenti pulchritudine decorus fplen-

! mj[W |

,

debit, tot quivis parad

ifos habebit, quot

lisirm

fpe&abit gloriz focios.

Sed nec dictz huic

M

n

jucunditatum fatierati oberit diver(itas gra-

Eunac?

duum in coclo, qua beati inter fe diftinguen-

T)4

Md

tur; licet enim, docente Paulo, ibi 4/iz fit

i

(int

alia clavitas lung, 9. alia clavi-

clavitas. folis,

J

W

ffella dif-

u L

145 flellarum; imo licet etuam fiella a

era£

[./

r4

632

Pars IIL. Caput P.

u (irinu

fevat in clzzrifate; 1. Cor. 1$. v. 41.. tameri

Auguftino teíte ijz on erit. aliqua invidia dif-

«qpiti;

(j 000 f

pavus clavitatiss: quomiam vegnabit im ommibus

uumitas chavitatis.

Super Joannem.

Omnes

gjrihmr

,, Brli

enim inter fe conjun&ti erunt tanquam vivi

*

ejusdem zdificii lapides,

(.que Apofítoli

li in r !

Comparatio eft) quorum alii aliis innitun-

tirs 409

tur, omnes füper eodem fundamento pofiti,

y &i u

Mb 24

Ephes. z. v. 20. & fimul conftituentes mag-

nificum illud templum, in quo divinz Maje-

fergent

ftati perpetuo offeretur facrizficium laudis. Tob.

llrante D)

8. v. 19. Et hinc quisque illorum füa forte

fundum

contentiffimus. crit.

Nulla inter eos regna-

nf pau

bic de(idetiorum; fententiarum, confiliorum

Denttudine

ac intentionum diverf(itas,

Nulla erit fimul-

falem fore

tas, nulla füfpicio, omnes eodem fpiritu

tpptenran

animati felices vivent;

& fümma beati-

fatnobis d

non obfítantc

focio-

10 Detttte

tatis plenitudine ,

rum copia & gloriz diffarentia, perfruentur.

hd ipfün

"

O Superi! quis in terris comprehendere po-

[

burido (

i

terit eminentes illas dulcedines, quibus Ele-

€ti beantur in coelis ? Nam ibi nonfolum ade-

s&s

Inebetmere

rit, quidquid opratur; fed quidquid infüper

) ztmm

requiritur, ne quid amplius optetur.

Cor

t ij

erir plenum, mens contrenta, anima fatur;

TT

hec ipfa ramen /afurizas (ut ait Gregorius

titis f

Magnus Hom. 18.inEvang.) Pafebit appetituui,

f

€9 appetitus paviet [atuvitatem.

Ervunt femper

piem: tefte Auguítino, Lib, z 1. de civit. DEI

F. (s

UT

cap. 24. 67 [emper avidis quia ibi ec defiderium

Dzus

A

penam genevat , mee — [atietas faftidium.

SiU&Gmm fäl

m eca«

non tgntum eis ex ambulante in circu

lce

: De.calo.

633-

Ti

lice divinum ne&ar paulatim forbillandum

idmäf[.

propinabit; fed zorrente voluptatis potabit cos.

li

Unde non tantum fatiabuntur, fed omnino

s

inebriabuntur ab ubertate domus i. Pfal. 39.

i

v. 9.

Et hinc gaudium Domini non intra-

l

Ayi

ul

bic in cor ipforum ; (nam fpatium foret

fu.

nimis anguítum , letitia nimis circumícrip-

o

ta) fed spfi intrabunt im gaudiwm Domint.

Matth. 2$. v. 21.

Ipfi fefe totos quantos

t5t)

tl

immergent illi omnium delitiarum oceano ;

i

dilarante Drzo per miraculum cor fervi, ut

f n

fecundum toram plenitudinem fuam capere

Q fCQ0d

bj

poífit gaudium Domini. Quce omnia certe

niliin

beatitudinem illam omnino pleniffimam ac

r m

talem fore demonftrant, ut Numinis Om-

y j

nipotentia non poffit, & illius Sapientia non

lat

fciat nobis dare meliorem & majorem quoad

fd«

rem beatitatem, quam Electis revera det;

Ventt

daado feipfum: ego merces 285 Gen. 15. v. 1.

du

exhauriendo (ut ita dicam) ómnes theíau-

ros divinitaris fuze, folum ut eos abundantit-

jb B

dun d

fime bestos reddat; idque (o plaudite Cerli-

j

tes!) aternum.

O vere ftupendum bene-

ficientie prodigium! O mortales! en! im-

w U

nl

menía illa & nullius indiga Bonitas omnes

divinitatis fue thefauros exhauriet, ur nos

D

plene & etermum beatos reddat ; pleze & «ter-

lii

qnum.

Q voces fuaviffimo fenfu refertas! ge-

Íni

mini vos cardines eflis, circa quos omnis

[1

1

Carlicolarum gloria circumvolvetur. Et hinc

"( d

lr

Sanétorum laetitiaa Davide nunc forrentis

j

nomine , nunc /oz/is exprimitur; Pfal 3 $. v.

qu

j

94

"

634

Pars II Caput F.

9. & 1e. torrentis quidem pfopter volupta-

gt P

tum affluentiam, eorum corda inundanrem:

jdi a

gtv t

fontis vero propter ilarum perennitatem,

nunquam arefcentem. — Unde fequitur, feli-

" X en

citatem anime virtutis ftudiofze (ümmam om-

ijindo, t

nino ac inexplicabilem fore tum o£ /eautatis,

m d dl

perd a Ul

qua conftat, plezitudrzaem ; u hactenus otten-

fum:. tum oP «tergitatis, qua durat, cerzzu-

yo lo bt

dinein; quod alterum eft beate illius fortis

lii h

complementum.

ginam (d

ütir prop

gt predi

S. II.

oledamen

De beate eetevuitatis. cevtitudine,

fitem dur

Accedit, q

[. deftinatee c&lis anime! gratas in lau-

winie ftüe

des, pia in jubila crebri erumpire!

( promif

nam, quz vobis parantur,; gaudia eternum

ternlto j

durabunt.

Ita ett: delitie , qua juitos 1bi

t ]

manent, erunt aterna&,

perennes, perpe-

1 dcdo:

tuz. In illo enim jucunditatisregno nulla un-

yat atl

quam exiftet caufa, quee exigat animee fpirita-

19: [ ) v

lis deftru&ctionem: necullum unquam dabitur

u d

peccatum, quod poftuletejus ejectionem: nec

!^l ln

unquam deficiet finis, qui expetat ejus con-

fervationem

Cum enim is fitus fit in ob-

tjrleüis pam'æ

p

lectatione Numinis videndi, amandi, pofli-

nE li

dendi; hoc aurem felici neceffitate non pof-

fit non femper exiftere; etiam-ratio confer-

fl ']Umm

A

vandi animam nullo unquam eventu ceffare

Unde curm ea íit immortalis, fzm-

vy i

poterit.

fortem,

iU

'pitgrn-am pariter effe beatam ejus

,

opor-

De calo.

635

lp

oportet. Aldhæc parata Sanétis gloria fo-

ts

tl effe ceterna; cum Dzi potenna nullis li-

ii !

mitibus fit circumfcripta: dein decet eíTe aeter-

hu il

nam; id enim exigit tum divini amoris in-

ID

finitudo, tum largitatis ejus magnificentia:

ht

imo debet effe eeterna; alias non refponderet

DT

merci a Chrifto pro ea expofite.

Is enim,;

m

pro illa hereditate nobis comparanda, fuo

it n

Patri exfolvit lytrum valoris infiniti, fàn-

guinem fcilicet vitamque fuam. Ergo, ut

detur proportio inter laborem & mercedem,

inter pretium. & mercem, debent paradifi

oblectamenta, cum intenfione non pollint

7

faltem duratione infinita effe ac interminata.

Accedit, quod fapientiffimus ille Dzus , qui

TT

inhnire fidelis & porens eft in adimplendis

fynpi

aíe promiffis, tum in veteri tum nova lege,

AU

interpofito jurejurando, ac repertitis vicibus

ls ]i

enuntiarit , Electorum premia fore peren-

,W

nia, dicendo: juf/i iz perpetuum vivent , Sap.

jl

g. v. 16. evit letitia fempiterna [uper capita eo-

velpr

]

qum: lfa. 3 g. v. 10. fulgebunt quafi flelle 12 per-

a

petuas ctermitates: Dan. 1a. v. 3« vegnabunt. in

yonem

feecula. [agculormm.. Apoc. 22. v. g.

Ut proin

u

caleftis patrie perennites unum ex prima-

r

——

-,

ris fidei noflre dogmatis fit; de quo vel

l

!

1andi: l.

,

dubitare impium , temerarium, hareticum

j m

/

eft. . Jure igitur &uguftinus Lib. 1. c. 15. So-

liloqui. exclamat: o reguum beatitudinis cter-

T 04

ne! ubi juventus nunquam [ene[cit amov mun-

Venm 'E*W

u

quam tepe[cit, [amitas munquam marvce[cit , le-

ij

efcits

g"

te

m

n(z'a vïzunguam decve[cit , wita teriigum n

636

Pars Ill Caput F.

te indubitanter credo , firmitet fpero, ar-

j t

denter defidero.

O quando tandem inftabi-

v millà

lis animi miferas viciflitudines conítanti im-

qynarttt

mutabilitate folidabis? Equidem omnis ex-

yimum i

cellentia mundi paulatim iaterit, & cum mor-

y. N

ralibus ipfis tumulatur. Omnes illi terreítres

T

dii ac orbis monarche, quos olim ut terrze

qom &

numina adulantes colebant aulae, cum omni

JfanfUL,

purpurea majeítate füa fceptrique potentia

inperíli

vix totam fuo cinere nunc implent urnam;

fimma b

quique olim erant univerfi terror, nunc

tite ! fet

funt magnum inane, ac oblivionis caligi-

ETE

ne oblitteratum | nihil.

Aliquantisper qui-

uideb

dem eorundem fama percrebuit; íed quo-

eiontud

niam tempus eorum füis limitibus conrine-

TOribus in

batur, perüz memoria eorum cum [onitu. Pfal.

w erit p

9. v. 7.

Quot fummi viri & antiquitatis he-

a $ un

roes nunc in tenebris jacent; de quibus nemo

tl eni

amplius loquitur, nemo cogitat. Omnis eo-

"i qum

rum pompa ac omnis fplendor inflar ignis fa-

A00m if

,tui aut tenuis fumi evanuit.

At vero, o

myalm,

amantes virtutis animee! claritas juftorum

in illa fiderum regia nunquam interibit. Do-

tilo df

1 Md

nec Drus erit Dzus, teíte regio Pfalte me-

moria eorum in benediéctione erit: iz menuo-

atl

BUIETT

via ceterua evit quflus. Pfal. y11. v. 6 Adve-

P r

[

niet extremi judicii dies: interitione peri-

'bit univerfa hec orbis machina: poít mun-

pf

di

interirum affluent centum millia anno-

Tütfend

-rum, ac poft hos denuo elabentur plures

W æïeml

centeng myriades annorum; & ramen nec

lm

a aetex-

;'Wiïl, CuiuS :

:un?cum adhuc momentum a fortunat

-

nita—,

mmruw; li

n

De celo.

V

7

10 d

nitate decerptum erit.

Denuo preteribunt

lii

"T

tot millia fzculorum, quot arborum folia

numerantur; & Colitum beatitas tunc quafi

a.

primum incipiet, & quodámmodo renafce-

r

tur.

Necdum (atis : 1immenía hac annorum

Amds

ferie elapfa, iterum tot fzcula eflluent; quot

Is

atomi in aére , quot arenule in terra coim-

o

putantur; & en! Beati femper erunt beati,

p

femper felices; & quidem (quod reicaputett)

Is

fumma beatitudine felices.

Si enim o Do-

l,

mine! fecundum Davidis effatum: melzor ef?

Y mg

dies uga im atriis rwis fupev wnillia, Pal. 83. v.

lp

1 1. id eft, fuper mille luftra, que in omnibus

du

excogitandis & poffibilibus delitiis ac ho-

05 COf

noribus in his rerris viverentur; quid er-

/iïm H

go erit perpetuo hac ipíà felicitate per-

Qsl

frui? Si unica dies, imo unica hora in illa

|

J5 O

codlefti regione transacta melior eft ac. fua-

mise

vior, quam optimorum in hoc mundo an-

rimiste

norum infinitudo; quid erit, feculum,

AW0, l

myriadem , aut mille myriades annorum

pl

inillo delitiarum mari naufragum exegiffe ?

vl D

Et tamen immani hac luftrorum intercape-

j

dine ac f&eculorum ferie evoluta, necdum ad

exitum zternitatis, imo nec ad ejus princi-

d

J

m

pium pertigimus; illius enim menfüura noa

d f

j

tempus, fed unicus Dxus éft, qui nullam ha-

| []OH

d

bet 1in exiftendo menfuram, initium nullum.

mlui [

O beata eternitas! cujus peripheria eft abs-

vt

j

que rermino, cujus linee fünt femper & zua-

jue

quái, cujus centrum eft cumulus omnium

1

onorum; tu mihi pofthac vororum, A ad

W

ecan-

538

Pars M. Ciput F.

fectandam perfectionem perenne inciramen-

y; g

tum eris.

TTui obunendi fpes in virturis fe-

glice cout

mita omne afperum lene, omne amarum fua-

ig bb

fns inex

ve, omne ponderofum leve mihi reddet ju-

cundumque.

fpiqe it

li. At vero quod ingens his pondus addit;

t inpit

eft vite hujus gloriofc fecuritas ac cerzitudo

;erfectianu

de illa nunquam in omne zvum amittenda.

incum D

Id quod inhnitz illius ac &ternz felicitaris

s. |

qont f

fingulare quoddam condimentum eft ac emi-

nens complementum.

Nam fícire, felicem

psrennitate

hanc fortem fempiternam fore, & de hac

j r no

veritate eeque fecurum vivere ac de T'rinira-

fiafrt

tis immortalitate; id enimvero ccleítis co-

dutiudou

ronz pretiofiffimum margariton efl.

Lapis

M. Tim

]

'autem angularis, cui hec fecuritas tanquam

(

d 2v

fundamentum innititur, eít ipía fallere, ac

BU (C'IHPOI

falli neícia authoritas divina, qua interpofita,

tl

Supremum Numen id amanübus fe, facro-

R

UT

fanéte promifit.

Id quod fidenti voce teíta-

hia

buntur quatuor Evangelii fcriptores, nec

h, qim

non gemini hinc Apoítolorum, inde Pro-

TR ts

pherarum chori, qui unanimi affenfu aflie-

WDpd

mabunt, hanc eterni Senatus fponíionem

1GU nl

tum calamo, tum lingua per omnem rerram

Q Vr

|

aíe ceeli ju(fu evulgatam fuiffe. Imo Beati

e;enn:ngzz.inln

in ipfo Dzo velut 1n fpeculo, Eundem id

i gfet.

pollicitatum eífe, clarillimo ac omne du-

MLIT

bium excludente intuitu ipfimet confpicient.

Jam autem perfectiffimam Mentem illam his

1 Hf

fuis tam folennibus prormiflis ftare vel nolle,

QUi

repug-

) Obp

1

^i

vel nequir:cf, utrumque luculenter .

nat ;

W

De calo.

6359

Ü

nat; hancque repugnantiam Coelites eviden-

rm:LsAL'e.

ti luce cognofcent, nixi geminis illis fpei no-

l.

ftrae balibus ac columnis fcilicer. Majeftaris

N

At 1[1.

illius inexhaufte potentia , qua femper potef/;

Ejusque inrerminate fidelitati, qua certo &o-

T

let implere, quicunque fpopondit; quarum

k

perfeetionum immenfitatem ac infeparabi-

TU

lem cum Divinitate nexum Eleéti intime per-

At

A

no(cent.

Ergo certitudine omni evidentia

d)

certiori. fecuriffimi erunt de íua beatiratis

* a

perennitate.

Et profecto de hoc dogmate

n

fi certi non effent, nec beati forenr. . Nam

&T

(ut afferit Auguítinus Lib. 2. de civit Dz1. 7//a

li de

beatitudo vera non e[l,de cujus eetevuitate dubita-

d ln

Zuv.

'Timor hac profperirate denuo exci-

u

dendi, a vifione hujus tantz pulchritudinis

i, t

cum tempore ceffandi: ab amore hujus tan-

T

t amabilitatis aliquando remittendi, hic, in-

b, lo

quam , metus foret gutta fellis, quae omne

W b

illud voluptatum mare amaricaret: foret acu-

g, d

leus, qui mentem perenni vulnere fauciaret:

U

foret tinea, que glorie ftolam edaci dente

fani d

corrumperet.

Verbo: codum defineret effe

(

coelum, nifi ceelicolze de ejus perpetuitate fe-

m fne

curi viverent: nec forer Sanéctorum . zzerces

J

adeo magua mimis Gen. 1$. v. 1. fi ea hac qua-

i

litate careret.

pyrt

Abfit igitur, o Bonitas infi-

0

nita! abfit tam parca de tua largitate füfpi-

Cio.

Potlidebunt re Coaelites fine ulla formi-

t (

dine te unquam perdendi.

lllorum condi-

qm

Wf

e

tio ob perennitatis, qua ea continuabitur,

j

Íecuritatemm bgazi(flma exit.

Amaena hæc-co'*-

»

gru

—

640

Pavs HIL Caput F.

g fnitt

gitatio fempér eorundem memorie obvería:

j, ii

bitur: beatus fum, in ccelo fum, eroque eeter-

num: cor meum innatat equori puri(fima-

wii. V/

p at

rum delitiarum ; eique innatabit eeternum:

inexplicabilem. ac- perfectiffimam beaütudi-

qeitus pcO

ln nf

nem pollideo, eamque poffidebo sternuin!

O quis jüubilas, quod gaudium; qua pacis

nofo veli

ginibus CO

ubertas hec'erit? Ex his abunde pater, il-

lam, qua Juíti poft mortem in coelis per-

qmium D)

TTE

fruentur; gloriam"inpgentem omnino ac in-

comprenhen(íam-fore *non folum oP Peatita-

m fidel

7is, qua cohítars plegirudinem ; (ed etiam «rer-

Q nobis

Qitatis .qua durat; cextirudineu.

Id quod bi-

i profte

tio credim

partitum Lhüjus 'capitis' aryumentum erat.

Áine catíat

Hxc igitürcum itafint ;- ergo omni conatu ad

folide vitatis cdlmen eft elu&andum , utilla

Que tnim.

voluptatüm fede'eo certius & copiofius po-

tempnf

tiamur, ergo Omnes afperitates, qu& Ipi-

v tunin

nofam perfcctionis viam' decurrendo molles

trelpo v

offendunt plantas, ob tantz mercedis-fpem

P*Wf [MJW |

funt flocci pendende. -Ergo immaniter ítul-

V fl

ti, ac fibimet 1pfis infenti funt, qui tot-gra-

a 0 qu

dus zternz illius felicitatis negligunt, quot

t lii

pios actus omittunt, aut gratiis rebelles dif-

n

d

cemmas ex illa coele(ti co-

fentiunt ; qui tot

[»]

rona irreparabili jactura perdunt, quot eas

t

T^

augendi occafiones ftolidi fpernunt. Verbo:

m

cum tanta fit illius regiz pulchritudo, ergo

ATf |

** N

homines non funt, quinon majori ac bruta

Ml j

ftg

illius patrige defiderioflagrant; nec merentur

i

celum, qui indifferentiillud oculo afpiciunt:

à HuV n

qui non conftanter fugiunt :- generofe agunt,

íni Q

iDe colo. — ;

641

: 05&'9:

?'

& fortiter tolerant, quidquid ab eo abdu-

cit, ad illud perducit, aur illius lztitiam in-

nuwkw;

tendit.

O mortales ! oculos, quafo , in al-

m

turm attollite? en! datur paradifus , isque eft

!t

creatus pro nobis.

Hujus paradifi gaudia

lu

funt infinita, fünr eterna, nobisque certa;

(

modo velimus.

Pretium, quo ille ab ho-

pit

minibus comparatur , eft modicum; nam

it .

omnium Dominus pro sibilo [alvos jaciet eos.

TOE

Pfa.s$5.v. $. Hecin fíacris paginis affirmat

T177]

eque fidelis ac. verax Dzus.

Ad hec jam

404

quz nobis mens? Equidem hoc fidei dogma

ore profitemur ; fed num etiam corde id fe-

gtl

LURTA

rio credimus? De hoc dubitandi plurimam

itityal

fane caufam fuppeditat noftra vivendi ratio.,

n, iil

Que enim hec fides eft, iis, quz de illius

aule magnificentia narrantur, affenfum prebe-

jis p

u

re; & tamen ita illius immemores fempet

,uvmonü

acprodigos vivere? fcire, moz effe condignas

iiv

paffroues bujus zemporis ad. futuvam . gloriam ,

miter u*

que wevelabitur. i5 nobisy Rom. 8. v. 18. &

jage

tamen ob quamlibet difficultatem arctam ,

eui d

quzg illuc ducit, femicam relinquere? ÓO Su-

1

UF(

;Ebtlki D]

peri ! dementes terrícole continuo. queri-

mur de miferia mundis & tamen nil folici-

ld

s u d

ti fumus de beatitate poli. «Aefopici ioftar

canis umbre fupacis boni inhiamus; & fum-

"

f'l(lldoaf.']

mé Ronitatis fontem confequi negligimus.

Multo füdore opes coacervamus in terris, &

ia

yim

'

contemnimus?efaurum non deficientem in celis.

|

j

Luc.12. v. 33. Quis huic torpori non inge-

ii

M

mifcat? Quin reperire eft non paucos , qui

eo

642

! Pars Il Cajut. F*

eo vefaniz prolabuntur ; ut immetfum illud

d

beatitudinis regnum pro turpi illecebra, vili

spast n

"

recula, honoris fumo, cineris pugillo :doe-

!

jnm «t

moni venderenon vereantur.

Imo invenire

afirnum,

Ü

eít Chriftianos , qui juri ad illam caleftem

|

aol d

patriam renuntiant; licet gaudia illius infi-

J

(dero QU

nita effe ac &terna credant; licet fuum inde

g t o

exilium cum .fempiternis tartarorum rogis

Veritet

conjun&um effe cognofcant, & quidem....

w p

ah! contremiícant -columnz firmamenti, &

inpitem.

tremant fundamenta .terre ! & quidem pro

i du g

re.... o fulmina! qux manus vos moratur?

TUNA

vah! vocem reforbet

pro momentanea. .

pudor! Quid ergo mirum; quod dilater zzfer-

Jj

us amfnam fuam Ma. $; v.14. ad deglutienda

hzc orbis monftra? & . quod 7gzis &? fulphur

titüm;

C

t2 fpiritus procellarum. fit pavs: calicis. eorum ?

fncellet

Pfal. ro. v; 7.

Domine! ne igitur fimili

* fintb

fato etiam ego. involvar, cum illa muliere

tobum )

accendam fidei lucermam , evevram. confcientis

tritb

domiuimn , canteque felicitatis defiderio incen-

DT

fus, quevam , domec, imveniam :hanc. fümmi

n d j

pretii dracbmam. : Luc. 15. v. 8.

Credo, me,

vinpof

fi in hac tibi vita fideliter ferviero ac virtu-

tis folide amans vixero, poft mortem zeter-

1 0: 1

T.l

na jucunditate perfruiturum, atque ingreffu-

rum in zdem gloriwe tuz, ubiadimplebis me

V tkn d

ETU

letitia cum vultu tuo; Pfal?15.v. 11. ubi ade-

runt:cunCta, quecunque opto ; & aberunt

"ib

"It um

ómnià, quecunque metuo; ubi erit voluptas

fine dolore , pax(ine bello, quies fine tumul-

Ut n

- w:ita fine fine.

Verbo ; ubi erit. Jeatita-

u

$15

De c'a'lq.

643

hr

V

tis plenitudo, & eternitatis ! cevtitudo, Spero

w

ii

|

o Dzus! in te me vifurum, quidquid pul-

chrum eít: amaturum , quidquid bonum:;

Ut

hn

guítaturum, quidquid füave: auditurum

quidquid harmonicum fpoteít | excogitari.

D

luri

Defidero cum ccelicolis te videre, te dilige-

re, te poífidere, te frui; videre primam

t jj

iln....

Veritatem, diligere amabiliffimam Pulchri-

tudinem, poffidere fümmam bonitatem, frui

nai, t

Q'!

m m

fempiterna Felicitate.

dando 7vanfibo

i

T

in locum tabernaculi y tgm 4 mz'rj(:zl)ilz's? Pfa;.

i

m

41. V. j

$.. III.

litor

jhtioi

Conclufiones inde deducende..

rhr

é&clitum gaüdia, prout ex hactenus di&tis

AE

C

intelleximus, fünt incomprehenfa & in-

r Ül

finità; funt s&terna & certa, "Elecorum Zeazi-

mylett

143 ob füam plemitudinem'e(t perfe&ta. Paradifi

foletiz

deteriditas ob fuam certitudznem eft confüumma-

j o

ta

Verbo: revces Sanétorum ( Bernardi ora-

"Tj

culum eít Lib. de confiderat.) zam smagua cfb

UA

quod u9 pot.

meg[uvavi: tam copio[a, quod sotz

yiiti

gotef? fruiri: tam pretio[a,quod mon poteft eflimae

v

i. Jam autem ex his quid concludimus? Er-

d

go (infert: Hieronymus in Epift. ) zullus labor

d

duvus, mullum tempus longum videri debet , quo

fremium pevegne acquiitur.

Et merito; cum

h yi J'

& p

enim Beatorum gloria tum ob felicitatis fuz

n yii

fatietatem, tum ob exploratam ejus perpetui-

|

(

tatem inexplicabilis fit: ergo | 1. nihil non fu-

giendum:, 2. nihil non agendum: 5;. nihil

^

L

$s2

non

644

Pars III. Caput F.

at

non patiendum et, ut tam gloriofa forte po-

a W

tiamur.

TTres has conclufiones nonnihil at«

ii

tentius prefenti paragrapho expendemus.

ihrisimy

I. Juitorum in coelis delitiz fünt infinite,

qoois ii

fant &ternx. Ergo nihil non fugiezdum ett,

gis, Qll'æ |

ut iis beemur; id eft: ergo vitandum eft om-

PTUTTA

fie ilud , quod abducit a ccclo; quamvis id

hexutum

manu & pede utilius, oculo & vita charius

trait; o

foret. Íta expreffis verbis divinus Legislator

ais

jubet, dicens : f mamus tua vel pes tuus [candali-

zat 16 tibique lapfus illicium eft, e/fcinde eum,

atj

n, &t

£y projice abs te.. Et fi oculus tuus fcaudalizat te,

[nninens

erue eumy, & pvojice abs tes. Lomumn tihi eff , cum

ipine n

uno oculo debilem vel elaudum im vitam intvave,

animzro

uam duos ocilos, duas manus , vel duos pedes ba-

j

e

ttrujs d

utem, mitti in gebennam iguis. Hec novz le-

"sT

gis Auctor Chriftus Matth. 18. v. 8. Et nihilo-

u

TT

fninus (vah protervam hominum czcitatem!)

W

JH

;

& nihilomiuus invenire eft mortalium innü-

Mp

meros, qui licet hoc eredant, tamen impavidi

gl

peccant ; qui pro vili lucro infinita, pro mo-

mentanea voluptate tetnz,pro dubio hono-

t

Ms d

re certa Electorum gaudia infami nundinati-

one vendunt,ac alienant; qui beatas fedes

iil gl

ttmg b

illas tam parum àc baram curant$ itaque vi-

vunt, ac fi illa immortalitatis regio non nifi

petit

pro brutis creata forer. O Chriftiane! fen-

89, L ejus[

fus, quifo, collige;ac divino làümini meptem

Ti i

pande! en! peccatum lethaletejüre ad ccelum

Fit t

rivat; he'c credis, & tamen delinquis. Qus

& nf

&cfides? OReligiofe! illa venialis noxa te

TA n

fenfin àd rortiferam perducet, & fic a Ceeli-

ET

tum

645

lg.

tum focietate abducet ; hzc vides, nec tamen

tl

caves. Quz hecReligio? o mundane! hxc

hs

familiaritas, hic vitz ftatus, hoc officium tibi

mïnï».r,iræ,

falutis impedimentum, ruinz occaíio, perdi-

tioais initium fünt; hac fcis, nec tamen fu-

d

du

gis. Quz hec prudentia? Q zrvererate dierum

T

malorum ! hzec prava confüetudo te gloriz fta-

la exutum, ftygiis ignibus certo certius man-

1 du

CT

cipabit; hoc ipfetu clare provides, nectamen

emendas: Quz hac ftupiditas? Heu! miferl

Lj

[njos

dehifcit jam rellus, tonat coclum; hiat tarta»

rus; & tu ad orcí marginem fecurus ludis.

ii

if m

Imminens tibi viadéx Juftitia romphga jam

inopinz mortis fatalem intentat idtum, & tu

T

M

animz prodigus dormitans ftertis; hisque ta-

qiz l

nitruis adeo non excitaris, ut potius ferali

veterno profundius indormias ; & tamen zter-

níhlo-

nam tu

uietem fperas. Vah! impiam fpem,;

ttem)

cujus con[ummatio in coubu[lioueém ! Hebr. 6. v.8»

l

m'mnu:

m

At oppones tu mihi , grave nimis ac difficile

tibi accidere, illud vitium corrigere, iftam

gf() n

occafioném fugere, hancconfuetudinem de-

yor

onere. At peto a te ego, ut ftelliferum

n

ilud palatium intuearis , ut illam fempi-

,

que

ternz beatitatis infinitudinem conf(ideres, &

t

qllt n

o

parati tibi folii excelfitatem perpendas. A-

ge

, an ejusmodi afpectus. piaque meditatio

"us

minus €

fficere in Chriftiano poffit, ac olim

j

pt?

eain juvene Machabxo valuit? Dum enim

jl

Rex Antiochus natu minimum ex illa he-

| T

roum flirpe ingentibus tum. promiffis, tum

j p

$ paternas hortare-

[

minis ad Qafqmnäag jege

3

tur,

D

646

Pars III. Caput. P.

t l

'

tur,.mater ob teneram filii etatem de ejus

firmitate folicita eundem in vera fide non ni-

hd j

00 d.

fi fpe:cceleftis.patrie confirmavit, his illum

verbisalloquendo: peto, zate/ ut a[piciasad

d i

celuins.a.Mach. 7.v. 18.

En! hic in altis te

r f

laureatus exfpeGtat fratrum chorus ; his bre-

j

( OT

ä

b morta

vi fociatus, beata pariter vives forte; jibi

momentaneum $. levetvibulationis etermum glo-

expende.

ipent f

"i bondus cenfequetur. 2. Cor. 4. v. 17. Id

unum proin.a te peto , nate! ut ccelum afpi-

semum T

cias, ut ceelum cogites , ut illius feliciratem

ti fob

memori mente revolvas.

Di&um, fa&um:

4j G.

erit, i«

afpexit ;; cogitavit, revolvit, & en! gene-

YOÍA .voce-infultans tyranno , ejusque tor-

rdi

!

lD

jl

menta deridens, fratrum veítigia fecutus;

odco ]

animam 49 covpus tradidz pro patvibus le-

tt; ff

gilüt.f cruciandum.: 2. ;Machabzor.. 7. v

39.

te finez

Quod Machab:ea h: fuo filio ; idem cuili-

V mefo

bet noftrum-Deipara Virgo cceleftis e throno

i eiré

inclamat :--pero-gate;,, ut ^afpicias ad. celum.

fut; dtin

Quando alaftor ftyoius rentationum exerci-

OOT

tu inte irruit; quando fübdola caro füis blan-

n

ditiis tibi pedicas ftruit, aut magico mundus

vaü

fibilo te incantare contenditj-mox radianres

S) C

fiderum orbes conteinplare : promiffam vi-

Ti

&ori lauream intuere: unilanci impone de-

DT

litias plenitudine inexhauftas ,, duratione pe-

Ál

rennes ; alteri vero impone illam volupta-

tem, illud commodum, illumque honorem;

Jf

TDDrords

quem ex-lhloe peccato, ex illa appetentia

!

"H.OH

l

&ut prava motiorie percipere cupis, affectas-

ua

Itl

quleä:quidve 'aleri preponde(et, eq

à

ï)ili

mu?f" T

De celo.

642

t

|

ftatera fedulo expende. :Ad tueemet rationis

tribunal jam appello: ipfus tu judica, an;

ïolïni.

non dicam, Chriftiani, fed-vel' hominis fit;

gaudia infinita & eterniacum: modica dele-

Ti

&atione, eaque tranfitoria commutare? ....

ib

Hic greffum fige; quamque olim fententiam

Y i

fuüb mortem judex anima fit latura; providus

"i.

[j

expende. Et profe&o fi illa primi gradus

d

amentia fuit; qua RexSymmachus integrum

inij.

regnum pro hauftu frigidae; &.Efavus fra-

fRT

tri. lacobo pro leazis eduliozprimspenita vendi-

hm

dit ; Gen. 35. v. 33. quanta: ergo infania non

p

erit;, incomprelienfám ac interminatam pa-

;

J L

radifi gloriam pro' levi?oblectamento; 'pro

PT

s

imodico lucello; pro honoris nihilo dilapida-

7

re, fpernere; & abdicáre? & quidem abdi-

h4

care fine anitni eegritudine, aut pediffequo

cil

fa&ti mdrore. " Symmachus & Eíau rei fo-

hi

lum terrene ac temporarie ja&turam fübie-

Q

rünt; & támen mox poft patratum a fe faci-

vt

! :

nus prior amariffime flevit; alter vero coz-

us bt

fievnatus. irvugiit. clamore 2magno. Gen. 27. v.

| mmdü

34. " Et Chiri(tianus (ah lugete cuftodes An-

nit

geli) "Chriftianus poftquam propzer pugillum

yfun

bordei , €9 frapinen panis , 'Ezech 13. v. 19. ve-

p b

fana temeritare feíe exuit jure ad integram

fümmaee beatitatis infinitudinem, is prono in

qued

T.

jocos ore atque ad faltum pede futurorum

j

improvidus abiz, rem pavvi pendens. Gen. z.

g

v. 33. O ftolide nundinator! fi fervus tuus

"]

Y

P i

ingentis pretii gemmam pro vili vitro com-

Á

mutaret, íava irarum procella in eundem

Ü

l

*

P

&

3&

84

648

- Pavs Il Caput V.

deronares.

fjtify q"i

Interim tu cclum pro ccno

votetüf ;

vendis, & rides! at jam iterum confitebor,

|

&is, damnum irreparabile haud eft:

er poe-

qll

fT

Ve-

) [m

nitentiam recuperari amiffum pote(t.

rum mi bone,- quis de gratia te nec non de

us m

tempore ferio peenitendi fecurum reddidir?

qude

) mupr .

"ergravem noxam jus omne ad- paradifum

perdi, res certa:eft; num autem animum fin-

i radtio

cero dolore fis expiaturus , dubium omnino

Spettiet

ac valde lubricum ett.

m fehcu

]am.vero.-anne pru-

dentis efl; incerto cafüi beatam sternitatem

yulam q

exponere ?:Sed ponamus, benignum Nu-

fis ivOS

VitoQm

men rempus übi.ó eratiam ad retipifcen-

dum gratuito affectá largirurum ; quo cale-

Ri ament

i .oraculo: compertum habes, re utroqua

dangue

hoe dono rite nfuram ? Innumeris jam trem«-

vudqudi

us & gratia ad penitendum negata eít;

i vid

innumeri etiam(i tempus & gratiam ha-»

ipearal

ii (ltine

buerint, tamen utroqug abufi;- fceleribus :

immortyi füunt.

Quod: innumeris: contie

TT

git;, cur non etiam tibi evenire queat?-

j :

Ah! infelix! potes in peccato mori. Ita eít:

nj Qu

o prevaricator! audi, & rotis artubus con-

fümdg

tremifce! pores in peccaro mori. . Id autem

Ts

jufto Dz judicio fi fiat ;; a&um eft de anima;:

qi i

'

actum de ealefti patria, & quidem jactura

m

irreparabili. -Hac credis, nec tamen men«-

tein lethali piaculo feedare horres? O infane!

i

Tn ,d &

non auderes aureorum decadem adeo incer-

fllutinüui[a,

te forti commitiere; & audes coelum? &

hoc audet (ftupete coelites!) non folum Tur-

WHUI', am

Wisile

[ aliquis, Braülius, aut Scytha; fed C;ïïri-

&

n

649

De eclo,

t

ftianus, qui divina certitudine hec fetenere

Xi,

profitetur ; imo qui non raro idiipfum quoe-

s

que aliis pro concione proponit; & incul-

cat.

Enimvero aut fides abjuranda eít , aut

od

mores mutandi:

aut fpei ad paradifum,

aut acte haétenus vite renuntiandum: eft.

m

O magne fiderum Rex! tu fecifti potentiam "

I d

in brachio tuo, & quafi omnes theíauros

m

Sapientie tuz exhaufiítijut mibizeternam infi-

d

nite felicitatis fedem preparares; Chriftus,

[j

W

ut illam mihi compararet, copiofos fangui- -

1N

nis rivos effudit; & ego hunc ipfam glorize

gt

thronum ob crepundia negligo!. At pudet

10

me amentie meae...

Deinceps:cane-pejus

(

&anügue declinabo; fugiam, - & averfabor,

J

quidquid ab illa voluptatum infinitudine ab-

di

ducit; videlicer. omne peccatum , peccan-

du

dique occa(ionem.

Porius jam- nunc fta-

rb

tim fubitanea morte.e vivis-me tolle, o

qui )

vite arbiter Drus! quam me-finas lon-

t

giori evo. attingere infelix- illud momen-

Aud

tum;.quo.me provides; gravi fcelere im-

bis Qu

meníam:Amabilitater) tuam offenfürum.

1

-H-- At non füfficit, folerti cura vitaffe, quid-

IT

quid abducit a coclo ; ingentibus infüper ani-

mis etiam agezdum eít, &in praxin deducen-

m

dum, quidquid adducit ad coclum, urut afpe-

"a

Qu

rum id ac difficile fi... Electorum gaudia

funt infinita, fünt perennia;. ergo ut iis po«

n*

fünt omnia illa fübfidia,

at

tiamur, arripienda

emnes illae virtutes füunt exercende, & om-

u

ori tra-

LA

nes amplectende afperitates, qua tuti

mite

s5

Pav IHI. Cä/)ut t

mite nos illuc perducunt. Id non folum

gilite

g ag

ratio. dictart, fed etiam noítri amor fuadet.

Quid enim? An non fibimet ip(i füumme in-

o r

ivndtn

fen(us eff, qui paratum fibi folium confcen-

f 46, NZ

dere, oblatumque fibi reeonum accipere iona-

(QnatURms

vus tardat, autrenuit? Precipue cum ille,

qui pro tanta mercede exigirar, labor exi-

dinillelp

guus omnino ac facilis fir.

Verum quidem

fugtp

eft; quod ererno divíni Senatus decreto ge-

p5 n 1

cO cofometuv , mifi qui legitime cevtavevit; i.

N folr

g

Tim. 2:v. $. quod nemo avcipiat coronaim vite,

Wift cum probatus fuevit; Jac. 3. v. 12. quod-

[riamant

fie conft

que folum vicenri detur edere de ligno vite,

quod eff im pavudifó; Apoc 1. v. z. adeoque

Chriief

7777

quod pugnandum'nobis, patiendum, ac

triamphandum fit, ut oftegdannts in hanc glo-

um efe

& CUI].

rie palmamy € apprebeudamus fruchum ejus.

Cant. 7. v.'g.

Nihilominus verum etiam eft,

DEU

quod afferit Gentium Do£ctor Paulus, nempe

trumlot

lo

1d quod fupra modm «eterue glorie pordüs ope-

vatur in gobis, in prafenia anomentaneum $ le-

( 05

tdthum

ve tribulatiozis efo; a. Cor. 4. v. 17. "ita qui-

dem ut hec ipfa parvitas laboris; quo tanta

A: Mul

beatitas cotriparatur in rerris, plürimüm 'au-

lfs

gear felicitatem juftórum in coelis.: "Ingenti

) jm'(

enim folatio diffluunt animze beatee, düm vi-

&i

r curfum recolendo, perpendunt, fe infta-

m) 1

810 tam brevi tempore currendo támen bra-

Ti ia

viüm comprehendiffe; 1. Cor. 9. v. 24. fe

Ptné m

'ám'modico füdore Jereditatem incorruptibi-

m

ln g incontininatam & immarcefcililem ac-

cu

Atj

!

'ä.;, L. f

2

iffe j 1 Pen. 1

pens

L

MR fe tam leviim

iQ

/

— *De calo.

6j1

ii (U'um

dio illud ccelefte drachma, . illam inseftimabi-

i2

lem margarirám , illumque tam divitem che-

faurum reperifle, pro quo emendo omniaef-

lummïn.

fe vendenda ipfe Salvator docet Matth. 15.

.*»le'.äl!.

v. 46. Nam quantumcunque- impendamus

u

l

conatum, femper is levis: & parvus eft; fivé

i

D QT

dein ille fpeétetur in fe, five comparetur cum

f

füíceptis pro. mundo laboribus.

1. Inpri-

ATR -

mis enim labor is modicus eft iz- fe fpe&fatus.

2 m

Nam folummodo requiritur, ut apamus id,

0

quod Savpientiffimus eque ac miri(limus; no-

ftri amantiffimus ac human:e frapilitatis intiz

l cuor

14

me confcius Legislator jubet fecundum iilud

il

Chriíti effarum /i vis ad. vitam ingredi, [erva

X 4

qandata, Matth. 19. v. 17. hec.autem Juave

icE

[

jugum effe ac ouus leve, eo minus inficiari li-

Q

^

cet, cum.id ipfüs Servator deceat; Mattti

m d

41. V. 30. 'qui infüper ea omnia, ne .nos eo-

;

v

rum multitudo gravaret, ad duo folum capi-

ta redoxit,; nempe ut. Deuw amemus plus

i

gine

quàm nos, &proximum ficuti nos; nam 27

lii duobus mandatis univer[a-lex peudet €g' pro-

ET

phete.- Matth, 22.v.40. Jam autem vos ipfos

qu i

nmint

hic judices volo, quicunque:hac legitis; edi-

cite, an jure hoc arduum ^nimis ac difficile

.

y r

accidat, ne dicam, Chriftiano ver/is fidez emu-

ffito, 1. Tim. 4. v. 6. fed vel homini fociali

i (eluï"*

vitz affueto? ( nate amoribus mentes! er-

tmt/

one afperum adeo ac durum fit, incompre«

! n u

henfam Pulchritudinem, infinitam Amabili-

umb

tatem,omniumque perfectionum individuam

D f*rinæ

'focieta;em majori charitate amplecti

nlfïïä'

gere,

Ed

652

[Pavs ZT. Caput F.

gere, ac.profequi, quam fàccum flercorum,

s hr

nidum vermium, pugillum Ginerum; quam

od

pus, paleam,; nihilum? (tioc enim es, qui-

j 5

'

cunque homo es) Ergone adeo grave fit, nec

jj ia

proximo inferre, quod tibi. fieri vetas, ' ma-

ag pf

lum ? hoc, inquam, operofüm quid & mag-

gj d

num homini, eique Chriftiano fit? O Amor

v obtine

divine! tu hominem charitate perpetua, eter-

Yomen Tt

na, gratuita amplexaris, ac beneficiorum in-

doim j

finitudine cumulas; & homini ( vah fcelus!)

sum ter

horini ratione pradito, tor beneficiis pre-

h

y: & illa

vento T'e non odiffe, nulla graviori noxa la-

ceffere,.totis viribus te plusquam fe, etiam

ire depi

fidfos

in proximo amare, laborioífum nimis aut

fet diite

omnino impoflibile videatur?. Ah! fola rei

f ambitio

hujus memoria.ingenuam mentem jufta in-

dem 1

dignatione complet, ac luculenter demon-

vu(cender

ftrat, levem effeomnem neceffarium pro coe-

lo conatum,; fi is fecundum fe fpecte;ur. — a.

gt du

d.

[

Praterealabor, quoeternum glorize bravium

Matortr

i

acquiritur, facilis quoque & exiguus eft, f

hn

comparetur cum iis, qui pro mundo exantlan-

inobiya

tur, fudoribus vigiliisque.

Pone tibi ob

fhrdion

oculos patremfamilias, mercatorem, advoca-

tum, judicem, aulicum, regiumque mini-

hi d

t

ftrum. O quot no&tes ducunt. infomnes?

quam continuis vexantur curis? quam vanig

LUEUT

m

impalleícunt ftudiis? quot fufpicionibus api-

tantur? timoribus anguntur? anxietatibus

Aitz l

UT

cruciantur, ut opum aliquid aut honorum,

ut dubium aliquem ac nutantem Principis

MLUT

favorem aucupentur,

Confidera infime

quUEFO,w

orti—s

14De. cale.

6$5

Atfüm j

Q

fortis homines; proh! quahtopere' miferi

ro modico lucrodiu no&tuque nonlaborant,

esl qm-

Eüc

m

algenr, &füdant? Derique quid non mole-

ftize, periculi, & miferize hícelli fp& milites &

m

b

d&mio

naurz füperant, tolerantque? — Componan-

tur Jam hi conatus cutn illo conarnine, quod

(lni

lett.

pro obtinendo Coelitum regno fupremum

YU If

Numen requirit: comparetur jugum mun-

di cum jugo Chrifti: conferantur pre&cepra

I

regum terrz cum mándatis áftrorum Domi-

a

ni; & illa hec arduitare fua multum exce-

zl

t t

dere deprehendemus. Certe fi ille' avarus

Euclio a léthali noxa'abftinendo lucrari pof-

Is qi

DT

fet divitem àuri venam arpentique gazam;

fi ambitiofo illi aut voluptuofo homini hac

Jl

QUf

eadem impen(á porentis imperii thronum

confcendere, aut cupito delitiarum regno

II

potiri daretur, tali culpa fibi procul dubio

U. d

interdi&turi effent." "Et en! hac ipfa merce

mvium

thefaurorüm miaximum ,^ perennis regni

R ?-üx

folium, & quandam voluptatum immenfita-

u

tem nobis acquirere poffümus; &tamen de

; iid

conditionis difficültate molles conquerimur;

! adW(

illudque'abnuifus agere pro cclo, quod

TT

alii ram prompte faciunr pro lucello. O Su-

T

peri! quis non illacrimetur tam noxiee mor-

yum

talium improbitati? Pro modica prebenda (pii

ybo!

—

Afceta lamenta (ürtt de imit. Chrifti 1. 3. c. 3.)

i

longa via curvitur; contra vero pro vita dteva

y

ga a iultis oix pes femel a tevva levatuv. (ingu-

It

la; quefo, verbafüis momentis ponderentur.)

Ü

Pro. vaua vedyu votfuque fatigavi non timetur y

(

p

654

Pavs HI. Caput P.

j

[

D

*

j þw 2

Jed prob dolov ! pyo bonoincommmtabili; pro pramio

?

i

!

f

amrel

aueflimabili , pvo fummo bonore

& gloria iptev-

E

LT

:

ï

' (alx'ent

,

aminabili vel ad modicum fatigari pigritatur. Pro

;l

]

ni1j

exiguo proventu nulli làbori parcitur, pro

a

|

eli

;

tenui pecunia eriam Acheronta movenrur;

sngiis, 1

pro pugillo terre non rarolites forenfes ami-

Hvorp()l'e

corum optirmis intentantur ; folum pro calo

de atmes;

Co vocis pondus attendatur!/j. pro coelo il-

syiecori d

lisquefedibus cethereis nihilagitur &tentatur.

O Angeli pacis?. impiam rerricolarum caci-

&lüo eXei

ám 005 0

tatem deflere.

En! clamat Satanas: fervite

l"

hj

lJ

rque d

mihi; & dabo vobis rartarum; & daemoni

fervitur.

Clamar Drüs; amate me; & dabo

&tofruptà

FOU

vobis paradifum ; & Dgus non amatur. Ama-

tur mundus & caro: amantur nupa nupa-

lus aftye

flb ol

rum; folus amor divinus non amatur, licet

inteoram . gaudiorum infinitudinem seterni-

Cintezim.

tatemque diligentibus fe promirrat.

Omnis

z:500]n8]

sms, [

pro füprema felicirate conatus nimium diffi-

cilis,, omnis labor nimis arduus eft; & qui-

topectmm

aone (

dem illis eft; queis graviffimus, quem mun-

um

do exhibent , mancipatus jugum fuave, onus

leve eft. Certe fi vel tripefimam partem

at um

ilius eonaminis; quod pro acquirendis ho-

1 df

noribus & divitiis tam faciles exantlamus,

f;musi & [

obtinendis Beatorum delitiis impenderemus,

t IU

magnis Ecclefiee Sanétis brevi accenferemur;

Tl n

cum tnodo diu noctuque laborando, vigi-

Fl ul

lando, & fudando non nifi ligna accumule-

9 pf

mus, augendis purgantibus flammis fervi-

ïfgilrlw n (

tura. Et profecto inpéns probrumreft, Ju-

MT

tet)

daos plus actitare pro nummis quam Chri-

la-

De celo.

655

jj

ftianos pro Numine: mundanos -p"[l-JS 'agei.-e;

j

Ui

ut fe damnent, quam facratos D50 miniítros;

1.

utíe falvent: mulites duriora fübire pro lau-

Y n

de militari, quam: fübin Relioiofos pro elo-

ria caleíti. . .O mi Dzus! tu nihil intentatum

A LWJ;

fni.

relinquis, " ut nos eterna felicitate bees; foli

nocgh

nos torpore languemus, dormon omnes ad-

tl

hibet artes, ut illa nos patria privet;. foli

Tf

nos fecuri dormimus. Viam preeuntes San«

nay.

&i fuo exemplo fuisque laureis ad fequén-

n

dum nos animant, invitantque; & inertes

ln

pigrique ftertimus. : Pro comparanda nobis

iU

incorrupta ac iunmortali corona nec pedem

Chri-

Y Ang

attoliimus, .nec digitum movemus.

ftus afleverat,. reggum caiorum vim patt, &5

d

m

folum «volentos vapere zlíud ; - Matth, 11.v. 12;

& interim.nos cuticulam: muliebriter fove-

&i

Omni

mus, omnem appetitionibus libertatem con-

cedimus,. libera feníibus fraena laxamus,; om-

n df

niaque commoda in viéctu & veftitu, in ha:

&g

m m

bitarione & fomno femper & ubique foliciti

quarimus: quidquid corpori moleftum ett,

i

—

delicati averruncamus: ad folum nomen ci-

| pmw

gb

licii , abftinentie aurt flagelli molles cohorre -

Ícimus; . & tamen eodem cum Electis deli-

TT

du

tiarum torrente potari cupimus; licet fcia:

mus, alterutro carendum effe, nempe aut

f

gaudiis coeli aur voluptatibus terre ; cum

io,h

nemo. poflit dele&tari bic àm mundo, . & pofiea

veguare : cuu Chriflo. De imit, Chrifti l. 1. c. 24-

n-.6. Qiuis tam difforrnes fidei inores non

h

exetretur? Proin o anima!. hic ftans deli-

jl [,.

)

bcra,.

656

Pars HI.. Caput F. —

ginteim

bera, quidque elipas, ftatue.

Prius tamen

tecum perpende, cuilibet actui, quo intel-

d m

[^]

N

giguii

Jectum fubdis;. fenfüs cohibes, voluntatem

frangis, appetirum refraenas, iracundiam mo -

NT

deraris, autaliam virtutem füpernam exerces;

j pl

s regio

novum infinitee beatitudinis pradum refpon-

dere; Quotiescunque ergo carni blandiendo,

Müproj

ii &

amori proprio indulges; quoties occaíio-

nem tibi vim inferendi tepide negligis; to-

fs tt

lofhtuo.

ties infiniti gaudii novam «eternitatem irre-

parabili jaétura perdis.

Nam (ut acutre ob-

ibLgra

idus:col

Íervat Philo Hebreeus) oblecfamenta vitee pre«

Janzis f'urta [unt oble&lationum vite future. Con-

st q

tra vero ponamus, te exempli caufa oculos

dac&g

a curiofo afpectu continere; & en! per hanc

qieuped

vifus tui coércitionem meritus es in coelo al-

luces, qu

Vr

tiorem nunquam terminandee felicitatis gra-

dum.

Quodque de oculis hic dictum, idem

kortibi n

de aliis quoque corporis fenfibus animique

ljnil pri

motibus intellipas, velim.

His itaque rite

i Mi

expeníis, quid deinceps pro obtinenda bea-

TY

titate eeterna moliri velis, providus decerne.

àtycim.

Nam, cum 774g24 adeo /it domus Dg1, & tam

Tl, Tet

ingeus fit locus po[fiffjonis ejus; Baruch 3. v. 24.

* U pron

ergo nihil non agendum effe, ut ea potia-

Vürà tl

mur , evidens eft.

At forían etiam tu cum

du

Augufítino Confeff. Lib. $. cap. 1. ingemifcis:

Pt

evgone fine «fHs vivere potero? €g a momento iflo

Mngai

zon mibi liceat boc velillud in etevum ?. O bo-

n di&ï: u

MII

(in

1

ne!. non nego tibi; fed differo gaudia. Pe-

Lllf

t

tis delitias?^ bene éft: exfpecta modicum;

At g

& in illa colitum patria abundabis delitiis

Pal

u-

De calo.

657

g

fuavitate immenfis.

Ambis honores? bene

hg,

e(^ ; brevem patientiam babe , & in illo om-

g

nis magnificentiz regno ipfe Dzus tibi thro-

TW

nus, & eorona erit.

Appetis opes? bene

Lt

eft; paululum praítolare , & in illa beato-

intin.

rum regione nunquam defecturo ditaberis

lii

thefauros. Verbo: non nego tibi voluptates,

d

divitias & dignitates; fíed tantum differo.

-

Fluxis & tranüitoriis infinitas ac fempiternas

F

fuübítituo.

Et-hec tam proficua comrmuta:

DT

tio tibi gravis accidat ? An non melius eft,

MM

fructus.collisere maturos & uberes ; licef

t Q

tardius? quam citius quidem , fed acerbos

Ali x

adhuc.& paucos?. An non prudentius agit,

qui exfpectart autumpum ut uvas deguítet

Jpr

nab d

dulces, quam qui media eítate pracoci ma-

nu iminaturas decerpit? Cum ergo hec po«

ii gt

T

fterior tibà mora tam difficilis haud fit;. cur

folum illa prior adeo ribi intoleranda videa-

mimqt

iqi nt

tur? Mirum fane, nos folum hoc in nego-

tio talparum inítar cecutire, qui aliis in re-

ia

y d

bus lyncium more adeo acute videmus.

lil. Tertio denique nihil non fa/zezdum

yu b

CUA

eft, ut promiffa colicolis felicitate beemur.

Gloria cocleftis eft infinita, eft eterna.. Ergo

[ a

FGI'P

pro ea obtinenda, & augenda omnia adverfa

m

u u

patienti anímo ac libenti funt toleranda ;tum

Quia paradifus omnia meretur: tum quia ra»

n

Wgün

tio di&at, ut momentanea ac levi tmoleftia

liciremur gaudia plenitudine inexhaufta, du«

yt

ratione ipterminata. Ettamen fünt, qui nihil

j modw!

quibus quslibet srurte

i

j

pro coclo pgcivoluntr;

t

naà

*

6;8

Pars. III. Caput V.

)2 Calamitasque gravis nimium ac intolets«

videlüs

bilis videtur. Aegroti ut vitam mortalem

i5 180

innumerisque miferiis obnoxiam ad breve

POR

tempus producant, amariífima non raro me-

ss o

dicamenta ridenti ore admittunt, fecari fe,

Quntà Cur

ac uri virili conftantia patiuntur; atque chi-

yis, füt !

rurpgis medicisque caram fervitutem fervi-

jeire?

unt. Contra hi ipfi pro comparanda fibi vita

suue füpo

femper duratura omne afperum horrent, ac

jylol

averfíantur.

Quis delicatam hanc timidam-

'atanant

que focordiam non deteftetur? Audite ergo

itétg pet

o pufillanimes! quibus illaDztr regia adeo vi-

vnillies f

leícit, audite, quid íumme veridicum Numen

ha! vos t

er Gentium Do&orem Paulum enuntiet, ac

tobis debe

interpofita falli nefcia authoritate fua itera-

t Yobis a

to confirmet, 707 funt cordigue, inquiens, paf-

'sperQua

froues bujus temporis ad futuram gloriam , quee

At füms,

vevelabitur 3n nolis.Rom. $. v. 18.. Hujus veri-

xitolef

tatis teftes numeramus omnes duodecim A«

vtepdiltee

[

poítolos, plus quam octodecim myriades mar-

a w

tyrum, infinitam multitudinem Confefforum

tmesei

ac Virginum , denique Ele&torum innumera-

tlld tj

bilem exercitum, qui omnes nobis unanimi

jf&bni, fj

.

!

voce ex aftris inclamant: ita eft,o morcales!

202 funt condigue ; omnes erumnz & calami-

Af m

"t f

!

tates, omnes cruciatus & dolores zoz fun con-

MN

digue ad futuram gloriam, que revelabitur in

n Jan

Eu ]

t

zolis. Nihil funt, momentaueum quid es leve

unt ad eteruumn glorie pondus, quod operantur in

Eu 1

d

A r

7z|0lis. 2. Cor. 4. v. 17.

Et hoc fidei dogma eft,

de quo dubitare nefas e(t. O quantoperc

RUT

Qüntip

Tl tf Ce

tur Ca-

modo in illQ beatitudinis regno latan

lites

VO

659

"t

Wi

lites de füis per. vitze curfum exantlatis labo-

n

tibus, anguítiis, & angoribus. Quantopereé

ho

AV

W

I n

de füis afllictationibus, & voluntariis zfperi-

tatibus. modo gaudent San&i Poenitentes?

:

Quanta cum letitia nunc füa vincula & ca:

ld.

taftas, füa vulnera & equuleos diffuaviantur

ln n

Martyres? Quo affectu fui cruciatus extre-

UE

mique füpplicii inftrumenta complectuntur

Ua d

Apoftoli?

O beatz egritudines & miferiz!

du

(exclamant modo infert& fideribus animz

Mittey

o beatg perfecutiones fortunzque naufragia!

(

o millies fortunati moerores, penuriz & ludi-

n

bria! vos tantam nobis letitiàm peperiftis

fitj

vobis debemus noftre& fortis eminéntiam : fis

J

ne vobis actum erat de nobis: vos fcala fui-

u

ftis, per quam ad hujus throni cel(itatem elu-

4l W

Gati fümuüs.

Talia modo fenfa füpernz civi-

jus vt

tatis incolz fovent.

Tantum abeft, ut illos

jem A

nunc poeniteat vitam humilem; aufterám, mi-

as u-

feramque varias inter zrumnas & carnis ves

nf

xationes egiffe, utpotius immenfum exültent;

IOT

ac illud regii Vatis ingeminent: Jezat fumus

j u

pro diebus , quibus os bumiliafli: ummis & quibusg

o

vidimus mala.Pfal. $9.v. 15.. Imo fi in ipfis tri-

TC

ftitiz locus foret, id illos affligeret, quod non

u

plurà pro paradifo eaque graviora fint paffi.

Certe ftygios cruciatus lubenti animo füfti-

m

T

nerent, fi eis per hec tormenta vel unicum

j UW.')

majoris glorie gradum promereri daretur;

ado-f )j

Quid? quod ipfi etiam damones(ur aliquan-

u

do ii tefte Cantipratano palam ex energume-

It

no confe(Ii fant) multa lubentia tartari ro-

,U

Tt.

gos

666

Pars 1. Capus, F.

os ad extremum ufqu& judicii diem perp&fï

"T

furi effent, fi dein illis vel unico momento

jrejoni

amabiliffimam Numinis pulchritudinem con-

M C&a q

eprum J

fpicere daretur.

O Chriftiani! ad hzec jam

quz vobis mens? ah! tandem aliquando vel

sgtns TO

g, 4 1

ipfo ab orco ccelum zftimare difcamus. En!

dcemones ad finem ufque mundi infernos ig-

sre DObl

i! ifin

nes promptiffimi fuftinerent ; modo dein mo-

mento illa beatitudine perfrui poffent.

Et

w it g

nos ( vah probrum! ) nihil adverfi perferre

in inqu

volumus, utfupremum Numen zternum in-

w d

finc opor

tueri , ac poffidere poífimus. — Quis ad tan-

tum fempiterng beatitatis contemptum non

ttite m

exhorreícat? Quid obfecro, olim refponde-

Tisateath

bimus Satanz de hac vecordia nos accufatu-

Wi

ro? quid divino Judici ob eam a nobis

UNUCTET

rationem expetituro? Certe vel San&i fue-

um di

runt amentes, quod tanta pro paradifo to-

vilum qi

lerarint; vel nos vehementer fallimur, dum

tfe Cont

omne aíperum refugimus; & tamen eadem,

gf 9

qua illi , forte beari cupimus. Enimvero

at dl

o magnpe fiderum conditor Drzusí (i proilla

tàm d.

quam ípondes, beatitudine mandares omnia

wtgt,

nobis bona auferri, oculos erui, manus &

um

pedes abícindi, cutem abítrahi; fi nos im-

Ht D

manibus tormentis aut omni morborum ge-

* codofi

nere juberes cruciari, certe immodicum non

!t beri

exiperes, cum. ila immortalitatis regio

hd

omnia mereatur, & pro ea acquirenda

nec fieri.nimium, nec peti poffit. Éttamen

Ugo l, fllgif

tefte Apoftolo z. Cor. 4. v. 17. non poftulasa

ial

mobis nifi zmomenzaueum €9 leve £ribulationis ;

nanm

ü 'iUger g

De calo.

661

il

nam /eve eft , quidquid tolcrämus, fi eevuo

I

glorie ponderi comparetur 5 momentaneum quo-

Énn

que eft, quidquid perpetimur; cum omnis

At

annorum.feries zternitati collata , nonnifi

ifv

fugiens momentum fit.

Et tamen hoc tam

i i

lee, ac momentaueum tvibulationis nimium

infcmosfg.

rave nobis moleftumque accidat? O delica-

hinms

tuli! ipfum Chriffum opovtuit pati, 7 ita in-

, D

pare in gloriam . [uam: Vuc. 24. v. 26. Chri-

gt

ftum inquam, qui peccatum mon fecit , nec in-

^m

ventus efü dolus tm ove ejus, 1.Petr. 2. v. it.

CTPITT

hunc oportuit pati & quidem cruciatus di-

II

ritate immanes, copia innumerabiles, va-

T

rietateatroces; & vos prevaricatores,quorurm

$ acttt

éuiquitates multiplicatee fuut. fuper capillos capi-

j 2

Fis, Pfal. 39. v. 13. VOS pro illa beatitudine

ii fue

füuperna durum quid experiri abnuitis? vos

xf t«

er aliam quam regiam crucis viam illuc per-

i, du

venire contenditis? At fruftra mentitur ini-

x d

quitas fibi. Pfal, 26. v. 12. Lata jam pridem

Dnimve

fententia eft: aut patiendum , aut c&elo exu-

p l

landum eft. Quisquis pati renuit, illuc non

i

pertingit, nam divina lege cautum eít : quo-

at

tiam per smultas 1vibulationes oportet nos intrave

(at?

in vegnum Dzri, A& 14. v. 21, Ex his fequen-

d

tes conclufiones naturali nexu profluunt ,

Xios

|

nempe beatiffime illius vitz gaudia funt

u v

plenitudineinfinita: fünt duratione perennia.

qui

Ergo r. fugieudum eft, quidquid abducit a

codo. 2. ergo agendum eft , quidquid con-

du

k

jl

n PEI.

r 1

Qucit ad coclum. 3. ergo patiendum eft, quid-

quid auget gloriam cocli. Proin o animaál

ww,f !

Qs

u

l

"[ 23

662

Pavs III. Caput F T.

'Thomz a Kempis de imit. Chrifti, .3.c, 47. mo-

nitum fecuta, /cribe, lege, cagta, geme, tace ,

ova , fufine oiilitev contvarias. digua eft. bis

frim ?

emuilus eg 7.7z/zjow'þm prelüs vita eterna,

bono

CapPuT VI,

du ditin

valhuc

DE

inpofte

PCER SEVERANTIA.

v ab

ullus dubito , quin hacktenus explicata

sc eonde

N

cceieftium delitiarum infinitudo, zterni-

tebirmus

tasque.non tantum iageus in nobis illius

anftantes

fdioe f

glorie de(iderium excitzrit ; fed infuper ad

procurandam pietatem folidam, utpote quzil-

tlb p

luc manu ducit, nos vehementer incitarit,

mandato ]

Ux autem utroque hoc thefauro, nempe &

vut, Drol

probitatis foliditate & cccli beatitate, fecuri

immodo.

potiamur, perfeverantia opus efl; nam folus

ts Du; a

ile, qui per[everaverit ulque ad fiuem , hic per-

lbrtitte

fe&us, bic falvus evit. Matth. 1. v. 22.. Hzc

DT

enim felix illud beate electionis fignum &

ls tele

eleétorum nota eft: hec omnium virtutum

u j

anima, proprius caradber, lapis Lydius, &

DUUUTT

vi&trix corona eft, (ine qua iil nec pretium

tmen perío

habent nec meritum. Tanta ergo conftantiz

Hl d

in bono nece(fitas cum f(it ad perfectionem &

Itqo v

beatitudinem confequendam, pro coronide

Vlperli

hujus operis ob oculos ponam I. (tabilitatis

* ne m

decora, II inftabilitatis difpeadia, ut ambo-

Al du

rum confideratione fortiter impellamur ad

ff «

fanGtitatem non folum aliquamdiu fed perfe-

"t .

Xeranter fectandam,

" QU

i f'g! I(i

Bie Pev[evevantia,

€63

tl

nN

S-L

Ht

Perfeverantice decova.

if

1N

ima prerogativa, qua perfeverantes in

T Pr

bono juítiab aliis lunz zmulis erro-

nibus diftinguuntur,in eo confiftit, quod vi-

vi adhuc eleventur ad ftatum fimilem illi, quo

olim poft extremum judicii diem revivifcen-

A.

tes beabimur; utpote ubi immutabili felici-

^ li

tate eundem perpetuo vitze & fortis curfum

d) ztnk

tenebimus. Nam etiam illi, qui in probitate

VU

conftantes funt,omni lunatica morum vicif-

Ial

fitudine füperiores, in zequabili femper jufti-

ytqas

tix libra perenne folftitium celebrant, & a-

TU

mandato inconftantiz Aprili, ftabili gaudent

a d

vere. Preterea tales per hanc virtutem quo-

t, i

dammodo participes fiunt ipfius immutabili-

m s

tatis Dri; cum etiam apudipfos, licet diffimi-

li beatitate, non fit zvansmutatio, nec vici[fitudi-

,hicgt

u ln

vi$ obumbratio. Jac. 1.v. 17. Quatnvis enim a-

lias tefte Huffaeo Vate izzevr Sanéos nemo im-

üggum l

y vtl

mutalilis fit, Job. x$. v. 15. & homo natura fua

[yi d

nunquam 1m eodem [latu permaneat ; Job. 14. v. 2

vt

tamen perfeverantiz adminiculo ad aliquam

ftabilitatis divinz fimilitudinem füblimatur.

ulat

d

Ex quo virtutis hujus eminentem preftantiam

colligere licet, utpotequz nos Beatis, glorio-

o qni

n

R

||

t lh

fà carne amictis, nec non ipfi Supremo Nu-

mini aliqua ratione fimiles reddit; & quz

WE

If

j

propterea eo potentius ad füi amorem nos

incitat, quo alti

us ea fuos affeclas elevat.

T

d

]L. Altera lau

datze haCtenus firmitatis dos$

64

€

L|

664

Pavs HT. Caput P

eít, quod noftrz ad xternam beatitudinem e-

rimus, i

dnm Il

le&ionis figaum minus dubium fit.. Fatentur

quidem Theologi, hac in vita quaedam nu-

ii ; &

merari indicia, per que cognofci , vel filtem

mlb (

conjici poffic; quinam mortalium fint electo-

i qip

rum albo inferendi, & coclefti gloriz afferen-

yipit; i

findiri o

di; fed tamen iidem unanimi quoque con-

fenfu teftantur, pleraque bzc figna effe equi-

m 10

voca,errorique obnoxía; cum non raro fal.

seleveravt

lant. Nihilominus has inter notas fiqua eft,

jb morter

cui certiorem habere fidem liceat, ex eorum

nanforum

fententia hzc, de qua agimus, previa inbono

gpüma al

perfeverantia e(t. Haxc enim vatidico omine

heaitadir

& prodromo nifü jam nunc incipit in nobis

mum pig

exprimere illum felicem eternz immutabili-

XUS, Vasí

tatis ftatum, quz infiritz beatitati adeo patue

niam cert

lerel cve

ralis & propria eft. Imo hoc ipfo, quod con-

ftanti quis. greflu Solymam verfus incedere

wWitd 1

pergat, pra(aga fpe folari (e poteft, fe tandem

vj u

etiam beatz illiusciviraris incolam fore. Pa-

d. Lin

tres enim cum de przdefítinatione feu de divis

tmefe ,

no falutem. noftram deceraente decreto diffe.

B y, Tim,

runt, eam nobis exhibent tanquam catenam ex

iyrotini

pluribus infertis invicem annulis compofitam,

d wf

Ex parte cceli catena hac feries e(t gratiarum,

vat. g

quas ele&tis fuis preparavit Drus, & queis

hm

illos libere quidem , certi(fime tamen ad glo-

riam perdaucit,

Tunentn

Ex parte hominis catena

sRbf

hae eít continuatio plurimorum actuum

» per

il (

uos his auxiliis fideli

annutu coníentimus,

V. frh

mnes hi affenfus fünt previz hujus, de qua

fftiton

loquimut : petfever

)m ex«

à d

p

fill;iæ actus, quort

Dt

!

ue-

D äpali,

De pevevevattia.

665

lts

tremus, ad quem reliqui omnes referuntut,

felicem illam finalem perfeverantiam con-

'f]"* m

Iu

fituit; & qui, quia ultimus eft, reliquis

omnibus coronidem imponit.

Sicut ergo

Wb

ille, qui priores catenz annulos avida manu

(l

arripit, fibi jure de attrahendo etiam ultimo

TCTM

blandiri poteít; ia pariter ille, qui per vite

d

curfam in exercendis piis operibus. conftans

rv hl

perleveraverit, merito fperare valet, fe etiam

lyid,

íub mortem firmum in eorum exercitio per«

A Gu

manfurum , cum continua virtutum praxis

TT

optima animi comparatio ad confequendam

It um

beatitudinem xternam, ejusque probabili(li-

tinathi

Huic ipíi faundamento ni-

mum pignus fit.

t

xus , vas electionis Paulus paratam juftis glo-

(60 4l

riam certo fibi augurio ominabatur, dum

Id CORl

de rei eventu fecurus intrepide affirmavit:

A

Inedere

vepofita efh. smibi corona jufiitie ;

quam veddet

tander

mibi Dominus inilla die qufius judex. 2. Timoth.

w D

4.v.8. Licet enim alibi /e ommium aborti-

ydedn.

vum effe, 1. Cor. 15. v. 8. & feccatorum pri-

«t df

qum i.'lim, 1. v. 15. enuntiarit; tamen mor-

AGIUS

ti proximior nil hefitans affeverat: Dominis

mpoiinm,

faloum me faciet in vegnum fuum calefte. 2.. 'Tim.

4.v. 18. Scilicet ftabiliras in pietate per plu-

grazizmm,

,Ua

res Jam virz annos continuata , hujus fiduciz

firmamentum erat.,

Bonum cevtamen cevtavi,

ul

n o

*

ajebat, curfum con[ummavi, fidemn [ivvavi , 2 " Yim.

Qu

4. v. 7. id confcientia fideli vadimonio tefta-

tur.

Ex hac autem diuturniore virtutum

Y

j

exercitatione fpe plenus inferebat: ergo eti-

ia a divina largitate do-

iÉ

am üggli perfeverant

vj

naDOFzi

T

666

Pavs IH Caput FT.

nabor: repofrta efl mibi coroma juffitie. — Adeo

git12))

certum nempe conftantia hzc ac indubita-

g um

tum Apoftolo beatz ele&tionis prognofticon

gmodum.

erat.

fepranta

uo autem ftimulo-fàlutis cupida mens

efficacius impelli poffit ad fan&itudinis cal-

aglente

V, Dr

lem conftanter premendum, quam ipío hoc

przíago eternz felicitatis indicio?

tntum CO

qmnium

III. Terrium denique decus, quo excel-

lens hec firmitas eminet, in eo confi(tit,

m ul

quod ea omnibus aliis virtutibus pretium ad-

id infup

dat, earundem rneritum augeat, illasque ad

(in&a «i

perfectionem perducat. Defumpta ex Hyp-

um Jon

poneníi Prafule de&trina hzec eít Serm. fuper

m o

Píal. « 1.dicente: 702 eff maguum iuchoave , quod

ex mente

£omum efls fed coufummnare , boc folum perfe-

fifiiat

um efl. . Huic opinioni fuffragatur Hifpa-

hia

lentis Ecclefie lumen Ifidorus Lib. z. de Syno-

ml

nym. ita differens: zog eff beatus , qui bonumfa-

aradnur

cit ; [ed qui. ince[fabiliter facit.

INon quevuntur

tf

:2 Chrifiianis initia, (profequitur Hierony-

1 exerc

Imnus contra Jovinian.

Item in epift.,ad Furiam. )

& lbors

Jed finis & pevfeverantia, — Paulus smale capit ,

r

ftd bene finivit.

Sude laudantur initia, fed fi-

Qhen, [

"s proditione damnatur,

IVon enim cepiffe, [ed

Qttrobong

permanfilf vivtutis eft.

Ita fentit Hierony-

u idong

musS. Epift. ad Vitalem. Ex his patet, ex men-

Wt

te Patrum folam conftantiam probas actiones

,

perficere, eisque meriti coronidem impone-

re.

| fin&um

Verum quidem eft, quod cuilibet pio

actui fuus glorie ovadus refpondeat; fed hic

l, d

ll p

non nifi perfeveranti confertur.

Equidem

tl

omues virtuies curyunt, (ait Petrus Bleffenfis

Vg

Epift,

De per[evevautia,

667

MT

Epift. 22.) feduna pev[everantia covonatuv.. O-

m

ges quidem virtutes (Bonaventura Diztz e. 2.

Mi

oraculum eít) corozaem meventur , fed fola per-

m

feuerantia coronatuv. Inde illius Pretium ac

ltvl

excellentem preeftantiam colligas, velim.

LA

IV. Praterea hzc animi firmitudo non eft

tantum complemenrum , perfectio, & anima

Dl

omnium aliarum virtutum ac conditio, fine

ul

qua nulla earum aeterna mercede donabitur ;

d

fed infüper ipfa quoque /pecialis ab aliis di-

lrl

ftin&ta virtus eff , ( Aquinatis verba fünt) per

[

quam bomo im boneflis opeyibus pevfiftit, quau-

i i

Nam

tum uece[Ja efl, a. 3. q. 137« 8. 1. in C.

ml

ex mente S. Doétoris uli occurit [pecialis vatio

|

Ill

hi

!

difficultatis , ibà eff [becialis vivtus. . jam autem

[

!

diu infifleve alicui difficili, [pecialem babet. diffi-

if

cultatem, — ddeo diu pevfifleve in aliquo bono uf-

T

que ad ejus con[ummatiogem , pertinet ad fpecia-

£U

lem virtuzem. Ergo cumin fanctarum operatio-

t

num exercitatione ipía exercitii diuturnitas

fuiis)

& laboris continuatio fingularem quandam

valdeque magnam fibi annexam habeart diff-

L.

;'jl

cultatem, fineulari quoque opus eft virtute,

qua roborati füperanda huic moleftiae redda-

M

"

muridonei. Talisergo cum prodroma hec

a

períeverantia fit, etiam cuilibet, quam or-

Ti

dinat, actioni peculiare mmeritum tribuit,

[ua

diftinétum ab eo, quod aliis, quas comita.

tur, & animat, virtutibus debetur.

Ex quo

iv

ï)

illius fümme proficua excelfiras luculenter

&il

elucet.

V. Accedir, quod confümmatum redem.

ptio,e

668

Pars IlI. Caput FT.

ptionis noftre opus in accepris referendum

fitinvicteilli conítantiz, qua divinus Salvator

triginta trium annorum fpatio innumeros la-

bores, inauditos cruciarus ac crumnas per-

jattd

]

10f

peffus eft; quin tot miferiarum vel magnitu-

do vel diuturnitas illam ab inccepto deter-

w n

ruerint; ita quidem, ut vere eterno Patri

um Lerr

um el

pridie mortis fuee dicere potaerit : opus confum-

duavi, quod dedifli mibi, ut fuciam; Joan. 17.

(kidis J

icontant

v. 4. & in cruce pofitus exclamare: cozfun-

f.

TPH j

.

Joan..19. v. 3o. Licet enim Scri-

Baüiius [

be & Pharifxi, ur inde defcenderet, eun-

duf ij

dem incitarint; feque in eumtunc credituros

fü m a

promiferint; tamenimmotus perftitit, blanda

Confentit

hec invitamenta promiffague neglexit, &

p p

atrociffima inter tormenta tamdiu duravit,

[7/777

donec omnium viéctorem emifit fpiritum,

luria Ma

Exinde praítantiffima hujus virtutis decora

dpul

&ítimare licet, que profecto tanta fünt, ut füm-

i Chrid

me vecordem effe oporteatillum, qui negle-

tl i

€tis tot (timulis; refpiciensvetro, manum ab ava-

t r

tyo vefrabit, Luc, 9. v. 62. & electam perfe-

hum (ui

&ionis femitam perfido pede profugus de-

ferit.

Vil

Tu igitur o immutabile Numen! fi-

tis m

£6e, quéfo, inconftantis animi levitatem, &

ttmum Qs

pieratis defertionem improvide meditantem,

qua ;

viétricis gratiee adminiculo vie fanctitatis ita

DI

affige, ut inde eum zec tribulatio, uec angu-

Bul v

j'a , mec fames, mec nuditas, wec pev[ecutio , uec

Vf V

gz"znfz'm Rom. 8. v. 35, un

qUe feparet , avel-

latque.

"um X

ïüniUm) ]

S, II,

669

De pevfevevautia. -

| Andum

S. lL

m

FTTM

luconflantie difpendia.

lu Iu

narratis, queis conftantia eminet; prae-

"E

ricum pa-

| mïgü l

ropativis, proferenda in ap

YO .

x mentis qaobilitate tan-

riter funt ea, que e

110 n

quam Lerneo ex fo

nre fcaturiunt, damna.

fj

Primum eít, quod vacillans hec inftabiliras

(lethalis fi fit) omni acquifito

prius merito

ïüm.:n.

J

i

7

Id docet S.

/

inconftranrem exuat fpolietque.

631511'

M.

Bafilius ad Chilonem difcipulum.

Dicens: zul-

i, GUf

hum fuut i

ufumptae [emnel operse prerium relaturi,

cedlny

que fim duraverint-

qui nom ad legiimum uf

fl Ui

Confentit Abbas Claravall

enfis Epift. 129. abs-

qui puguat,

o

que pev[everantia, inquiens , 9Uec,

) d

viloriam: mec palmam victor confequitur... Si

fntitum,

Maria Magdalena a monumento Domini ,

i dU

difcipulis recedentibus, etiam ipíà receílit-

um

fet, Chriflum a mortuis redivivum runc

Sed, quia conítans, re-

ginge

nec ipía vidiffet.

manfíit, prima eunde

m confpicere meruit.

mnab.»vw-

n

Bonum quidem eff viro ,

cum portaveïit jugum.

ab adole[centia. [ua ;

'Thren. 3. v 27.

fed felici-

Ts

tatis cumulus eft, fi continenter illud ad ex-

ii

tremum usque fpirirum gefferit.

Nequic-

junm, d

vt

!

!

quam operarii illi, qu

i omnium primi a

.:;

diei & zitus fufti-

vius

ll

vineam acceffere, pondus

nuiffent, nifi usque ad folis o

ccafum perfe-

veraffent. Viatoris Tobiz labor

inurilis fuif-

j

"MA

fet;

nifi.continuaro itinere tandem ad viz

j

MW

Fruítra Matthaus

terminum. perveniffet.

Joannes Parrem

telonium, Andreas retia,

re-

h

670

Pars L. Caput 1.

L

po

reliquiffent, nifi poftea TEfum conflanter

im

fecuti, imo & aflecuti füiffent.

Nil enim

!

f habL

prodeft. Chriftum [equi, at S. Bernardus, Epift.

1$2. ad Guerricum Abbatem, /) 7707 continpat €g

n ceff

sero ife

con[equi.

Nempe citra perfeverantiarn quid-

quid boni parratur, quidquid aflli&tationum

oismag

Aite en

allumitur, quidquid injuriarum toleratur,

id omne fruítraneum omnino, inutile &

um du

caffum eft.

(it Domi

Sine ílabilitare enim nihil frn-

étuofüm, perfectum nihil, nihil completum

m lic f

eft.

iftt Euf

Haec fola bonis operibus coronam im-

ponit; per hanc folam ad ftadii meram per-

h) t

venimus, bravium curfüsque pramium rela-

fit nf

etmpni

turi. Licet quis omnes fuas opes cum An-

tonio pauperibus erogaret; licet cum Guiliel-

dum acir

pramidi

1n0 ciliciis fiaprisque corpus fuum dire dila-

niaret; licet omnes füos artus cum Hilario-

Timum .

i ilius

ne perenni jejunio emaciaret ; quamvis deni-

que folus ea omnia tormentorum penera

wl),ï jáf,

exantlaret, quibus omnes fimul Martyres

iaj ff

tyrannorum juffu affecti fuerunt, nihilomi-

; f

j

,nus;fi eum per fummam infelicitatem füb ex-

iti imempe

tremum vite fpiritum conf(tantia defereret;

Í

[7]

hec omnia mifero ad eternam falutem nec

! Qu

l

Ttno:

hilum prodeflent.

Et hoc fidei dogma eft,

tdafrrn

Et tandem quosnam ergo divinus Servator

d

falvandos pronuntiavit? num quicertarunt?

TE um

haud irafane; nam plurimi multo tempore

TU (ote

certarunt, qui nihilominus modo ftyeiis igni-

Wi

bus torquentur. num qui cucurrerunt? ne

WU! chiis j

hi quidem; multi enim in virtutis fladio cu-

lll lnuiffe; [

currerunt, íed quia currendo defecerunt;

lau-

Wl

De pev[everantia.

671

g

laurea fpoliati aeternuminterierunt. Num qui

fï tii

fidem habuerunt? nequaquam; innumeri

lii

!

fidem habuerunt, qui tamen tartaro in fpo*

LUE

lium cefferunt, Quis igitur ele&orum nu«

mero inferetur ?

lingi.

O Dzus veritatis! aperi

idimg

nobis magnum hoctue equitatis myfterium!

TU

Audite ergo o mortales* divinumque ora-

ii &

culum attenti percipite: 44 per[bveraverit ,

Vil

(ait Dominus) qui per[everaverit usque in fi-

p

nem, bic falous evit, Matth, 10. v. 22. lta eft,

WOf

infir Eufebius Emiffenus: (Homil. s. ad Mo-

TR

nach.) fpes ommes uofivee in con[ummatione aique

T d

fine coufiflumt. Ynconítantia omni acquifito

RUE

etiam prius meriro privat.

O ipitur horren-

umGula

dum ac irreparabile, quod inftabilitas affert,

V dredii

pramii difpendium! Quid enim confert plu-

(TIES

rimum in Indiis aurum collepitfe, fi inde re-

]s Qen

dux illius in portu jacturam fubeas?

uid

j genera

mibi prodef? , (.lamentari pergit Eufebius ibi-

Manyté

dem) // [ata viridautia bevbis [pem aneffis offende-

vint ; [i dein me fub ipfo faleis tempore fubita vel

hioni

emlibl

aéris antemperie vel pluviarum inundatione deci-

piamt? Quid prodeft modo Salomoni &

delret

lum t

'Tertulliano tamlzta fanctitatis aurora orbem

dognt Lf

irradiaffe ; cum vitze oceafüm ram faeda eclip-

fi obfcurarint^ Quid modo juvat illum mi-

at

j

litem ex numero illorum quadraginta athleta-

rum (quorum folemnis dies decima Martii

to

li

celebratur) quid, inquam, hunc juvat diu

1

cum fociis in obducto placie lacu marryrium

d

fuftinuiffe; cum pofítea moribundus facra

«t

ejurarit, ficque fempiternum perierit? Quid

T l

con-

u

67

Pavs IHI. Caput 1.

f fpu

confert illis duobus in Japonia Chriftianis

per plures horas lentoigne pro verafide a(Ia-

tjs i 1

ficem D

tosfuiffe ; cum ramen paulo poítab ea defece-

; j (

rint, denuoque in flammasatyranno conjecti,

ii os

ut religionis defertores cremati fuerint, qui

fatam,

ejusdem pennce impendio ut martyres mori

um el;

poterant? Nempe veriílima eít Gregorii

ugo .

Magni Lib. 1. moral. fententia: zzcaffum [o-

mun agitur, fi amte vite tevmigum defevatuv ;

(, P 1e

nr t

quia fruffra velociter curvit, qui, priusquam a

wiela$ veuerit, defitit; cum inconftantia ferox

tudtmy

»1h

ile predator fit, qui nos omni etiam priori

merito exuit.

ilorum,

]L:;At vero, quod calamitatis caput eft,

i pf

non folum hec peítis nos omni bonorum

n indn

lll $&

cumulo privat; fed infuper etiam malorum

omniumcentro fenfim proximos efficit. Nam

paminlt

ad hanc fub mortem tam noxiam in, bono

yt fübf

inftabilitatem potenter difponit vacillans con-

TT &

tinuo per vite curfüm mobilitas animi. Quid

i,

enim? an illa noíftra inter bonum & malum;

atl

inter teporem & fervorem perpetuo alter-

m N

nans varietas

erfeverantie finalis fecuram

wirari

nobis fpem facere poílit? An non

otius

frm, d

di

plurima timendi ratio fübefl, ne, qui

vina

Ti Qu

gratiz femper infideles viximus, eidem quo-

&tn ( vi

Et hoc

ue perfidi & rebelles moriamur?

Vilreit

eít terribile illud ac principale, quod illa no-

UDne d

ftrain percurrenda perfectionis femita incon-

$r g

Íftans levitas affert, malum; nempe quoc

Bf

hominem íenfim difponat ad triltem illam

ii

funeftramque infidelitarern, quae &eernam a

Dzo

RQO Wi

De peufevevaniia.

673

hnlïram,

Dro feparationem inducit.

Sicut enim fta-

lod

li

bilis illa in pietate firmitas nos perducit ad

Ti

Dhyra

MW

felicem illam in perfeverantia finali flabilita-

tem; ita quoque alternans illa in bono mo-

Xj

Ri

bilitas nos conducit ad illam finalem incon-

Jh i

T

ftantiam, qua fupremum. hominis infortu-

Glf'](l,

nium eft; cum maximi omnium mali infelix

l

Jf

origofit. O Domine! 4wi fimpex idem ipfe

(l

£í, Pfal. 101. v. 28. ne perrmoittas meadnume-

ll

rari zufer illa füdevg evwamtig, quibus procella

&Uïïä

felmx

zeuebvavum, fevvata. eff in etevuumn.

Epift. Judz.

m p

$133

Poriusda, ut & ego fim ex numero

ilorum, quos fecundum. Joannis vaticinium

t di

in perfeverantize praemium. oJim facies colum-

BnOR

zua$ in domno. D.

Apoc, 3. v.. L.

fl

AOCU

IIl Sed ponamus, finalem illam ac fupre-

N

1nam iníftabilitatem pediffequo.nexu non fem-

jn Dono

per fubfequi defültoriam banc?moflram. in

4tS QOf«

virtutum exercirio mutabilitarem 5 tamen.cer-

tum eít, quod hec plurimum augeat, &

j Qui

:,im"&)&llm;

aggravet füfceptum in. fanctiratis tramite la-

borem. Nam ejusmodi homines fimiles fünt

qo dit-

s f

navipantibus. adverfo amne contra:alvei tor-

rentem, füamque.navim magno nifü.contra

Q p

TU

roram aquárum molem. propellentibus; hi

enim.fi viribus fracti, feílas manus.a rvemo

n

vel brevi tempore amoveant, mnox.fecundo

QE.'

;

l."iD'

flumine.abrepti, hore fpatio longiusretroa-

T

gentur , quam diurni conarus impendio funt

mium

a

progrefl. Sifyphi faxum volvunt, quod,, fi

T

ff vilï

a conamine, vel minimum remittarur, pro-

lt

W ^

l

ma ruer, und

e tanto

u

[j

:

91:50 mox pongere ad i

u

'cum -

»

Pars li. Caput FT.

cum füdorein füblime provolutum fuit; non

ifidiqie

folum cum omnimoda impenfz priusoperz

; moroum

jactura, fed etiam cum ingenti ejusdem aug-

wline ad 1

1

jvl

mento; curm abrupta temere tela fit denuo

« ilej -

perrtexenda, & prior omnis contentio repe-

tenda.

Scilicet veriffima e(t illa Eccle(iaftict

ygido la

sum 1tim

fententia: uzus edificaus, & umus defivueus,

dicit recip

quid prodef illis mifWi labor? Eccli. 34. v. 28.

hus deffitut

Si hodierno tepore iterum deítruas, quod

Á, totoqt

hefterno fervore edificafti; fi craftina levi-

; verom (

tate iterum evellas, quod pridiana pietate

ieobed, ctp.

lantafti, quem alium inde referes fructum;

um fend

nifi laborem duplicatum? Accedit, quod heé

m mafi

inconftantia pios habitus hactenus acquifitos

fufe, vum.

iterum deleat , vel faltem vehementer infir-

gn?u:mz [7]

met; aut, fi tales habitus comparati necdum

lomtim r

fint, omnem virm eos adipifcendi infringat ;

ssvicilirud

quin imo gitiofos infüper inducat, fepultos-

itm in

que iterum fuüfciter, & quafíi glifcentes füb

cinere flammas denuo animet, inflammetque,

orum Qf

ücrer?

Unde fit, ut ad folidam virtutem a tali nun-

IV. Bred

quam perveniatur: ut cum longe majori dif-

i nf

ficultate nunc in opus deducatur, quod ta-

men antea cum aliqua facilitate executioni

"m ontemy

inandabatur: ut cura omnis medica fpiritalis

mms if

&ut difficillima reddatur, aut defperata om-

Sinod 4 v

nino & nulla evadat.

Verbo: vacillans hec

t (

& perpetuo alternans bonum inter & malum

:z:a Tf Y

claudicatio, parta jam & obtenta, iterum

OE

deftruit, füperatas jam in exercitio pietatis

*l lm

f

difficultates rurfus inftaurat, omnemque con-

dUUTT

dimit,

Ug

feguendæ perfectionis fpem penitus a

*f;m

ab-

A

i

Q

De pev[everantia.

675

1fuit; tiof

)riusoperæ

abícinditque.

Imo ficut ille; qui priorem

N

in morbum fi&pius recidit, conclamata vale-

m 9.

Lt n

tudine ad mortis confinia perducitur; ira

DI t

etiam ille; qui a ceepto fervore remittens,

Brceli

Hf

torpido languore retro fe abripi finit, ani-

! dfru

mam totam morbidam reddit, ineptamque

M aj

efhicit recipiendis illis fp

ecialibus gratiis, qui-

bus deflitutos vis Satanze horrendum infe-

1 Qu

zi

ftat, totoque nifü in ruinam impellit, Ita

i p

ut verum dicat Laurentius Juftinianus Lib.

tsf

de obed. cap. 21. dum aflerit: ve/

eciori greffit,

ld

quam a[cenderunt , tales defcendere

; €9 fievi eo-

—

vum noviffana pejora prioribus ; mneliusque . illig

s &qlts

Yenterini

fuile , viam veritátis uon agnovilfe , €g virtutunm

V n

evduui dter non initia[fà, quam pofl agnitum, &

Ti

éncboatum, vetvorfim iviff./ O magnum & om-

nis vicillirudinis expers Numen! quis tam

iputo-

entes füb

leviculam in bono mobilitatem , utpote tot

malorum originem, non fümmo horrore

mnetqu

execretur ?

At n

IV. Precipue cum hec defültoria infta-

maprd

bilitas nos Superum , hominum , & dasmo-

j qui

: eyentt

num contetnptui ac ludibrio e&ponart. Nam

inprimis ipfe fpiritus Sanétus inconftantem

fprid

[

ejusmodi ac vertiginofum hominem appellar

lunaticum & ftultum, dicens: ffulzus ficut

vucllus

]ua inutatur. Eccli. 17.v. 12. Ipfi etiam aequa-

p

les noítri ejusmodi Vertumnos defpectui ha-

TURp W

bent, pia eorum decreta rifü excipiunt, eos-

roto p

que /an£his menflruis , temporaviis Chviflianis,

v?

Juflis titubautibus cum divo Profpero annu-

^mcr'z;nt,

Quid ? quod ipfe deemen a taliurm

ani w

L

pro-

676

Pa 1L. Caput FT.

m hatt

propofitis fibi eque parum ae cautes a ma-

ris ípuma timeat. Dum enim ejusmodi Pro-

st Do

fs

thei optima quaque ftatuunt; dum vitiis in-

ternecionem minantur, virtutisque culmini

-wupom'an!

frotrat t

volática pietate jamjarn imminent; is in an-

gulo quierus ridet, bene gnarus; paulo poft

reteritor

imel n

horarium hunc fanctumantiquam defectuum

fylvam repetiturum.

Nempe (ut bene ob-

einmil

s i

fervat Bernardus) diabolus [oli per[evevautie

igvidet , utpote quam [olam movit a Dowino co-

( virtut

vonari. Epift. 129.

Q infenfatos igitur illos,

preberzdati;

qui, poftquam portarumz poudus diei €g eftus;

irelie

Matth, 26. v. 12. poftquam multo tempore

TifBits.

&emulo vigore /z. fadio cucurrerumt; 1. Cor. 9.

du legitiu

tirme aute

v. 24. poítquam diu & forriter cum aziquo

Jévpente Apoc. 12. v. 9. decertarunt, tandem

t0n perfe

precoci laffitudine correpti; vineam defe-

wu, k

ruht, circo excedunt , clypeum abjiciunt;

a, H

idque agunt fub ipfum diei crepufculum,

ho df

bravio proximi, victoric laurea jamjam co-

iif :

ronandi. Qui, poftquam euztes 2bant, C fie-

L v d

baut mittentes [emina [ua ,^ paulo ante meflem

DI

pigra manu falcem füfpendunt; cum tamen,

in; d

fi paululum duraffent, vezientes venifEnt, por-

bfr] Jcb j

O levi-

zautes imanipulog fuos. Pfal. 125. v. 6.

fip g f

/

cuh! fic ffulti effis , ut, cum [piritu cepevitis,

f?

if (j

gunc cavge coufummeyritii ?. Gal. 5 . v. 3. Ut, poft-

lt

quam tantos labores exantlaflis, tam varia

tl

ia

tamque dura paffi eítis, tot triumphos a mul-

Tif

l nllnqua

tiplici hofte retuliftis; nunc uno vel altero

"t D j

gradu a mera diftantes, imentis mobilitate

Á

J

victi; turpiter fuccumbaris? Qyis demen-

-

ten

677

De þ&/wmmfi;:.

M T

tem hanc priorisque lucri tam prodigam le-

n

vitatem non deploret? imo quis non zzcipiat

Ts

illudere eis, dicendo: bi ceperunt edificave, 7

i

015 poterant con[uminave? Luc. 14. v. 350. Itaque

lg.

Pratves imei dileli ( Apoftoli monitum eft)

i

preteritorum rubore füffüfi, in concepto

k

íemel fanctioris vitee propotito /labiles e[tote

b d.

& ümmobiles, [cientes, quod labor ve[ler mon eft

fnrati

inamis im Domimo. i. Cor. 15. v. $8.

In ele-

Duri d.

€&to virtutis ftadio /it curvite , ut bYavium com-

omrdg

prebeudatis ; 1. Cor. 9. v, 24. in genero(a, quam

( ;

ingreífi eftis ; pugna arena fic dimicate, ut

Jtimot

immicos debelletis; zoz ezim coropátur; rifi

T0n

qui legitime certaverit; à. Tim, i. v. g. legi-

gmunin

üme autem non certar, qüí paenando in acie

; lum

non períeverar. Proin effote firmi i2 vià Do-

m de-

mini, Eccli. g. v. 12. ac i ejui Jg/'cijiliiz?z perfc-

Dj cnt;

verae. Hebra. 12. v, 7. mé fütigemini auimis

joum,

'

veflvis defiiehtesg ibid. v. 3. me pevdatis, quee

Nj q.

operati effis; [ed ut mercedem plenam accipiatis.

-

i.joan. v. $. Sit itaque o Pater fancte!

172

Á

m

'ficationem meam , quam cepi tenere , fioti defe-.

ym t

vams donec fupeveft balitus i zhe ,. 100 vecedam*

inyr

üb ea. Job. 27. v. 3. & feq. In pärfc'e'&iohïä

U

^

M

]l

ftudio ero fidelis usqie ad 1nortem, ut & tmihi

TT

detuv coroia oitd&.Àpoc.z.v. 10. Perfeverán-

tie decora, inconftantiz difpendià peminun

mihi incitatnentum erunt, inita virtutis fe-

i,

h

mita nunquam excedendi.

Confiruia 12e Do-

u

mine Dus Jfrael ; ur, quod credeys per fé poffe

mga,gïz:e

feri cqgitavä, pevficiam. judith. 1. v. 7.

9

Eg;;:.l-

1

Uus

S. III.

678

Pav II Caput. FT.

i i

EUR

Jucouflautie vemedia.

qem f

E

ht inql

[t conceptum in bono perfeverandi pro-

um :

U

pofitam eo certius perfiftat inconcuf-

g MW

füm , fuggerenda fünt queedam remedia, qui-

yie.

bus innata mentibus noílris mobilitas veluti

yepenia

clavo figatur; afperitas vero illa & arduitas,

soonftan

qua perfectionis callem adeo difficilem red-

3ono ldb

dunt, vel tollatur omnino, vel faltem miti-

fetuemur

erur. Horum autem precipue tria nume-

m p

rantur, nempe.

1. Incitamenrorum | fupra

p intert

allatorum crebra confideratio.

2. Cum Dra

iner Àp

aífidua communicatio.

3. Difficultatum (à«

tres tánq

gax provifio & efficax contemptus.

aflra d

I. Primum ergo perfüadende nobis con-

futis fem

flantiz fubfidium eft crebra confideratio tum

iroprob

bonorum, queis perfeverantes coronantur;

qum (ab

tum malorum, queis inconftantes puniun-

yoplett

tur; uti & illorum incitamentorum, quibus

trlmfent

hucusque ad fec&tandam virtutem- folidam

n lilada

Lectorem animavi.

Nam (quod Philofo-

WL (i

phorum axioma eít) per qua quid crefícit,

Quconit

per eadem & con(ervatur; adeoque per il-

teplefet

las ipfa rationes, per quas (aunétitatis & per-

Í

feverantie defiderium in animis nofílris ha-

thne d

[

"! Dony

etenus fuit excitatum, per has, inquam, idem

Cum

Wi R

quoque foveri, ac nutriri oportet.

enim eorum movendi vis eundem femper

NIn t

Itb e

vigorem retineat; cum eadem hodie, quz

&'iqm ET

heri, virtutis amabilitas, excellentia ac utili-

Dmtrdi

(as fit5 cum idem femper fit Deus , cujus ma-

i

o

De perfevezantia.

679

N

jeftatis infinitudo ac eminentize excelfitas eo-

dem femper cultu & amore digniffima fit;

hec, inquam, cum itafint, non poteft non

TY

Itl

eorum frequens recordatio ac pia medi-

tatio. fuccenfi

fervoris flammas confer-

DT

vare.

Precipue

fi infüper

attentius

IN

perpendantur exempla eorum, qui vel ob

Atj

inconftantiam perierunt, vel propter fuam im

lrl

I ml

bono ftabilitatem fanétitudinis lauream pro-

meruerunt.

Certe fi Saulem;, Judam, Ori-

Ti us

enem perfeverantia non deftituiffer, ille mo-

m f

d

o inter Sanctos IfraélisRepes, ifte duodecim

C i

inter Apoftolos, hic divos inter Ecclefiz Pa-

D i

tres tanquam gloriofa primae magnitudinis

aítra radiarent; qui modo, quia ceeptam vit-

VU C0«

tutis femitam leves transfuge deferuerunt,

TT

O

in reproborum maffa abjecti deliteícunt.

n

quam fublimi in throno modo fulgeret ille

YU

propheta, quem Dzus ad Jeroboam in Be-

qubus

"

thel miferat cum preecepto, ze comedevez panem,

[j

l

l

lm

uec bibevet aquam 1 locoi[fo, nec veverteretur per

Thiblo

viam, pev quam venevat; 3.Reg. 13.v. 9. fieadem,

| crefcjr,

qua ccepit;animi firmitate impofita fibi manda-

J k

taexpleffer. Nam initio nulla regis habita ra-

p

tione audaéter exclamavit coutva altave in [ev»

dfrs

monze Domini: oblata fibi ab eodem munera

lalïbijem

rejecit: regium, ad quod vocabatur, convi-

".

vium recufavit: omni cibo & potu diutiffime

] li

àbítinuit: etiam per aliam, ut juffus fuerat;

( QE

viam ad (uos rediit.

O quam przclara hec

i^

TU

——

primordia fuerant, quam heroiciactus, quam

cmm p

obfervans Numinis religio! At en! mobi-

l

de

Uu 4

680

Pas HI. Caput VT.

g, o

li levitaté viétüs, omne hoc ram gloriofe in-

ceptum corrupit opuss a falfo prophera re-

j

djando

p

tjo h

dectus & feductüs, contrá quam veétuerat

HLIS Ul (

Dzvs , covuedit pameim i2 domo ejus , bibiz aquam;

quó factó priàs omné reritum ità oblitera-

rihus

g (iti

vity Wt zradideyot éum. Domiuts leoni , qui con-

firtgit éulm , cy GeCldg i via. 3. Reg. 13. V. 26.

u n

Cóhntra véro o qüántam fibilaundem, quam

c;iianto D

u

imnmortale nomehn fua in fervandis lepibus

firimitete promerüit Eleazarus ille us de pri-

sinein [

viovibus fevibafum qui etatis ac fone&tutis Juce

vero 4doi

qon mini

emientiam izïyifi? a puero optimig convev[ationis

niébus YECOgiTaD G9 gloviofam mortem magis quam

præfentia

odibilém efiam comple&ens, rna'ait voluntarié

danis 41

firmitite

ad fuppliciifa ife, cg duros corporis cvütiatus fu-

jfimtré, quam propter tit dmorem illicita ad-

ficum 6j

Wiferty & vel fimulare, fe cárnem porciuam

]s né

tnnaid

manduca[fe.- Univer[ce gesiti imemoviam mortis[uce

dd exeüplum virturis C? foviitudimis derelin-

i frm

quéüy. i. Mach&bi 6..V. 1. & feq. Hiec & alià

DUDTTT

lm $

ejusmedi prácipue S. S. Martyrum aliorum-

jue Cliriftiane lépis Heroum eketfpla ad

aoj

dinülandam eofüm conftantlám hos fortiter

,. Bre

allicient, rtióvebuht, & impellénr. Génerofa

ts r

ejustnodi Facta, fi fidéli merioria crebrius re-

M: pO

colantür, etidin tiobi8 eandem in bono ftabi-

m

st

litatem pérfüadéBunt. Id quod propriá ipfus

experietitia docebéris; fi primo Hóc £8rfiedio

ha

]

ufüs dilieetite£ fueris.

|

ap'e.rir'eïco

II Alteruii fati&te hujüs fieraitàtis acqur-

k

RA

ténde adjumentuüf eft affiduaà éorhitiünicatio

f

Wt

cum Dxo prefértim Euéhatiftico tum pet

vota

De perfevevantia.

681

h

Wg.

vota, pro pérfeverantiz dono ei fzpius füp-

L

plicandos tum per fynaxin, eundem cordis

RUE

Si enim

hofpitio frequentius excipiendo.

D

Elias in fovtitttdiue cili illius ( qui tamen divi-

Qp

ni hujus alimenti folum figura fuit) quadra-

a

guna diebus g. quadr.

apigta motlibus ambulavit

[5

TRU

!

ufque ad montei D

loreb; 3. Reg. 19. v. 8.

j QUut

quanto mágis hic panis fortium nobis robur

h

"

N

& vires addet, queis animati, impigró moli-

M

|

l

mine in perfectionis culmen elüctemur? Ft

Tij

Ji

vero addet, ne dubitemus, & quidem vires

ii

non minus uberes quarm efficaces áddet. Ad

mgijq;um

przfentiam divinz hujus Arcz in(tabiles Jor-

n

"

danis aquz mobilem curfum fiftent, & muri

Jf

l

!

l

Brmitatem fluidó nifüzmulabuntur. Euchari-

l/fü'!i/hf-

ftícum ejusmodi cultorem necindolis volubi-

ij

litas, nec rentationum torrens, nec c.pidita-

tum rapiditas a fàcro propofito dimovebunt,

riifi

dl

Stabit firimus füper cuffodium uamyts figet gradum

edt

"

fuper munitiosnem fuam. HWabacuc z. v. t. Etiam

il

ille cum S. Paulo generofà voce exclamabit:

iij

omuia poffuim n eo, quime confortat. . Phil. 4. v-

r

13.

Et reverá ccclefti hoc nütrimento muni-

yit

6

dUl

tus; porerit vincere illam virtutis folids ardui-

I

ij

tatem : poterit fuperare illá amoris proprii

Vi

blandiméstá: poterit effugereillas mundi pe-

ts

WW

dicas tartárique fraudes, ad qtiás velut ad fco-

pulos allifà mentis conftantia hattenüs naufra-

;

i

dàperireconfuevit, Pérfeveraritia & fortitu-

do géminz illi comites in via probitátis erunt"

"

qu& ipfum usque ad éterriitátis portum felici

u

u j

?

omi-

pu

f

1

4481

Parí Hll. Caput V1

omine comitabuntur.

r |

Ex his autem admini-

culi hujus effieacia luculenter elucet.

gincala

lII. Tertium remedium confiftit in provi-

yoris

dentia quadam fpiritali: qua partim fagaciter

P

provideamus,

quid nos ín exercitio piarum

(imentur

actionum inftabiles reddere poffit, aut foleat;

partim folicite curemus, utanimum contra e-

ígent

jusmodi obftacula & levitatis illicia fortiter

y repfü

;U!umm0w

obarmemus.

Duo autem przcipue fünt,

joram C

qui. noitram in Dtzi famulatu perfeveran-

tiam difficilem reddere amant, nempe 1. ar-

trmpore

ginl IT

duiias operis, quod explere oportet; & a.

diuturitas temporis, per quod illud conti-

qumpara

nuare neceífe eít. Prior hoítis debellatur

pors lo

acri quadam magnaminitate, qua reluctanti

te ex[pe

naturae vim inferendo omnes actionis mole-

longillin

ftias generofi fpernamus; eamque eoaudacio-

wanelce

i, evul

res agorediamur, quo pluribus illa aculeis

hirfuta riget.. NNam inimicum hunc audaéter

àdom It

impetiife, viciffe: opus ejusmodi animofe

s fiee

incepiffe, finiiffe: obftacula hec fortiter con-

d men

remliffe; complanaffe erit.

Proin precipi-

s f

D

]

15 VITCU

tarà omni timida deliberatione ejusmodi ne-

gotium ocyus magno cum aufü aufpicemur ;

tftme

Q mee

atque Samíonem amulando, hunc eatulum

leonis , qui fiéto rugitu timidos terret , mento

o ]

apprehenfuüm

profternere, dilacevave , eg quafi

t (ici

1

bedum in frufla difcevpere ftudeamus. . Id fi

firiment

egerimus, etiam nobis de comederte cxilit ci-

Airemo

us , ac de forti egredietur dulcedo; Judic. 14. v.

files

9 & 6 illudque promptum & facile repe«

lQs

rie-

(Uo miyr

De pervfeverauntia.

683

g

riemus, quod prius factu arduum nimis, ac

]

impoflibile videbatur.

Alterum conítantiz

iüþmvi.

obítaculum, nempe enatum ex apprehenía

| !gïc'uer

temporis diuturnitate vedium, ortumque in-

T t

de virtutis fzítidium, hoc, inquam, impe-

Ll

dimentum expeditius füperari nequit, quam

MT

fequentibus induftriis. Imprimis nece(le eft,

r

ut teipfum pie decipiendo, actionem illam

folummodo ad unum vel alternm dierm aut

t f

UT

horam continuare decernas, & a fecuturo

HPE IT

tempore menrem abílrabas.

Magno leva-

d

--

]

ia

mini rerum peritis hec folertia ett.

Deia

yd

compara hanc,-quæ adeo te exanimat, tem-

Bbl

poris longinquitatem cum illa premii, qua

du

te exfpectar, perennitate; & omnis etiam

f

)

)

m

longitlima annorum periodus. inftar bullee

ii

evanefcet.

Praterea quis certum te reddi-

KUl

dit, &evum tuum ad canam fenectutem pro-

dder

ductum iri? Forfitan mors vite tue filo mi-

imyfe

paci falce jamjam imminer.

Forte paucos

intra menfes flebile funus eris.

Ergo refi-

a

duos falrem eosque tam breves & paucos

m

Yi

dies virtuti confecra. , Quodfi etiam quam

diuriffime adhuc te vivere contingeret, an

(v

(

non meretur Dreus, ut omnem, quem re-

)m

JJ

ífpiras, halitum ejusdem fervitio dedices?

fn

dum íacro fonte, abluebamur, folemni au-

tl

:

]J

3

thoramento nos per patrinos obítrinximus,

fupremo omnium Domino, quoad vita fu-

It

perítes fugrit, fidelem nos famulatum exhi-

bituros. Quin illo ipfo temporis punéto,

"

1 m

quo mentis ufum adepti fumus; debirum

f

VUe

694.

Pars 1. Capus FT.

[ ade*

Numini hóma

oiüm per amoris a&tum prz-

gmadis

ftare debueramus. Et en! proh dolor! vix

rationis compotes peccáre noveramus, cum

lie v05.

1ox optimi heri rebelles fervi jugum excuf-

fimus, & s&que ,turpi quam nefaria defer-

T

tione eodem fere morento nocentes, quo

rationales effecti fümus; atque poítea nobi-

(it gj

liorem setatis fliorezn nonnifi eidem offenden-

fPunde

do impendimus.

Àn non ipirur equum eft,

ut ad reftiruendam , vel reparandam tor an-

|

IPOT'

norum male perditorum intercapedinem fal-

uripumo

m oom]

rem quod ex iis reliquum eft, ex integro

devoveamus illi, cui totum, quantum eít,

(þam à

Tmeatem

vitee noftre fpatium tor titulis ex affe debe-.

tüur. Cumque ille omni ea, qua przceffit,

f api

eternirate nos dilexerit, nec citius fe quam

Nam pe

qrima o

nos amate inceperit; àac infüuper omni ea,

quz fübíequetur, perpetuitate zterrioamore

ilime Fl

m Doni

complexurus fit; an non brutee ingratitudi-

nis portentum foret, perfectiori ejusdem cul-

(ifime T

tui modicum bhoc, quo a morte diítamus,

n p

tempotis intervallum negare? Exinde con-

übe «

Cludere fas eft, quam labili furiddméhto ni-

Quim qon

tatur ilud ; quod a temporis diutürnitate

t hu (

mutuátür, terriculamentum: & quo rihilo-

tpite^. d

ininus tot timidée mentes a f&&tánda virtüte

tadorüm

folida phantaftico terrore abfterreri fe finunrt,

mll

Proin huic capiti finem impono illis S. Cy-

Wiriing

priani verbis: Aorzamur vos per commühem fi-

OY

den, Wt gloriam véfvam forü eg pev[everanti

mn[) Wt n

virzuté Lentatis; & nec operis avdüitale, néc

AT g

Püuporis düürutate à perfetionis femitd

i qg

NOS

SSP ( o ) d&v

685

p

vos abduci finatis; utque allatis hisce tribus

lm

remediüs ftabiliter utendo , ab inconítante

lY Q

labe vos immunces fervetis.

t

IT

CONCLUSIO

N (U)

"CDERTIJS PARTIS.

l 10b

Uli oflenditur , eandein viee untivee congruere.

Of

Quma,

andem afpirante divino Flamine laboris

T (

d

porrum ac una vig ww terminum

i d.

attigimus, qui confitit in intima conjunctio-

ne cum Dso, qua (ümmaanimze beatitudo eít.

lm

um j

Quam apte enim tertia haec pars humanam

fl d.

inentem cum ultimo Fine füo connectat, ip-

yett

fa capitum argumenta abunde loquuntur.

frqu

Nam per fidem dulci vinculo conjungimur

If

prima omnium Veritati, per fpem porea-

dmore

tiffime Fidelitati, per charitatem amabilifii-

tütdi-

ma Donitati, per defiderium coeli perte-

enal

diffimz Felicitati, per jugem denique in

(limiy

bono perfeverantiam huic fuperne unio-

ni beata coronis imponitur.

Ex his patet,

y u

utata ter-

So t

quam congruo nexu hactenus

Vr

ti: huic femitze refpondeaut.

[

uod enium

(

capite 2. de timore malorum a tepidis incur-

ha

rendorum mentio ingeratur, id eidem adeo

fefm )

non obeft, ur porius fümme conducat.

Nam

r

d

mortis inquies, judicii rigor, poene acerbi-

tas non ita vie íolum purgative propria

J

j

(j

futri

funt, ut anima per füblimiorem ítatum gra-

diens, non etiam pollit horum metu incita-

ri ad quarendam perfeétionem excelfiori

2

$-

MT

n

686

"COBP ( 0 ) GE

101

ejusmodi calli congruentem. — Cum ipfe S.

P. N. Ignatius experientiffimus ille Magifter

in fecunda exercitiorum thebdomade nobis

ejusmodi themata tanquam inciramenta ad-

p

ducat, ad fanam electionem faciendam.

Ita

fanétitatis cupide Lector, per tres hujasope-

Qior. 1

ris partes tanquam per totidem vita fpiritalis

gradus conftanti pede ita progredere, ur a.

motis virtutis folidae IMPEDIMENTIS, ad-

hibitis ejus folidandee. SUBSIDIIS, ac per-

|

penfis fedulo illius fe£tandzee INCITAMEN-

Il

ä

|

TI5, tandermn vororum compos per morum

ä

probitatem, probitatisque foliditatem eter-

num untaris illi, qui triplicis hujus vige ter-

Civr T

minus; mei laboris fcopus, ac omnium

!j

'finis ultimus eft.

Ii.]

$ll

r

[

REEAGS

Quur T

n

TERTIJZ PARTIS.

m

g. IH- R'

nl

qus

[ EE

un IV

"s x*üw)þ

I

i

Tif

TE NÀ

[ Bj

|

W

s

/l

l. By

ANS

UA

p».

e

II D)

-

Til

N

ilut V,

M

ELENCHUS

hf

J.0TIUS OPEIIS

ïam[

j

i

P'A-RCS T

WW

*

;

DE PRAECIPUIS IMPEDIMENTIS

i, I

SOLIDAE VIRTUTIS.

'm W

ï D- M n

Carvr. I. D

e malitia peccan venia-

lis

lt

- Pag. 4

--

Vs

. L Confiderata in fe ?

4.

5)m0n

. II. In fuis fequelis,

-

-

16

TANEN

9 IHI. In fuis fuppliciis.

-

29

T TOR

$. IV. De practicoejus odio & fedulo

Ef

vitandi ítudio.

|

Ca»vr II. De tepore animi,

jo

Vg p

x

.l Ejus malignitas.

$0

TU

. II. Effeétus.

-

-

56

e

5 IlI. Signa & remedia.

64

Carur III. De abufu pratiarum.

[^]

Eï

76

$. L. Ejus indignitas.

76

$. II. Poena.

$83

$. III. Regule lell'lOS m&m&us dxg—

nofcendi, iisque aufcultandi mo-

dus.

e.

u-

90

Carur IV. De affectione menu domi-

nante.

I

p

L

99

$. T. Ejus nocendi vis.

E

»

29

Zï;

*

e9

Iio

$. II. Fjus detegendae ars.

/

$. III. De triplici in ejus curatione ad-

mitri folito errore.

L

-

119

L

128

Caprur V. De refpectu humano.

*

o

$. I. Ejus ftultítia.

129

X

$. II

* Co)

TI. 'T'yrannis.

-

e

-

Pag 132

f Ti

. III. Impietas.

. IV. Antidota,

L

134

(,nüT

143

Cárur VI. De focordia in furgendo

L

-

162

pra

$. I.. Ejus malitia,

-

L

e

163

. II, Viliras.

-

167

|

III Damna.

168

l

. S.IV. Induftrie hanc i 1gnav:am pellen-

di.

-

176

Concrusio primse partis, ubi oHendltur,

u

eam congruere via purgativae.

182

fY

P &mxs II

DE PRAECIPUIS ADJUMENTIS

(ipur

SOLIDANDAE VIRTUTIS.

V

e perfectione operum

Cunr

Carur I D

quotidianorum.

E

184

f

Ea perfecte obeundi incita-

M

menta funt,

y

6. I. Lucrum alias ceffans,

e

185

(

II. Damnum fecus emergens.

193

fr

5

i

III Ea perfecte obeund1 metho-

^

200

(oNcu

CaPuT II De oranoms fervore.

21lI

fl

. $& I. Negle&te detrimenta.

[-]

21II

T

II. Cultæ emolumenta.

222

j

IlI. Perficiende adjumenta & im-

-

e

LM

pedimenta.

235

Carur III. De collectione animni.

255

PER

. l. Mentis collectz bona.

-

256

( 1

» II., Mentis diffipate: mala.

z

269

$. II

H

* (o) *

lo

$. III. Ejus colligende fubfidia

480

Ca»ur IV. De incitamentis Numen Eu-

H

ïj

charifticum ferventer fu(i:xplendl. 305

ï;

Pracipua funt

.Ll Mytlerii excellentla.

E

ï;;

. II. Euchariftiz effectus.

-

306

i

09

r

5 III. Chrifti ibi latentis erganos cha-

ritas.

116

18

xdl'ur,

$. IV. Sacrificii hulus & Sacerdotum

-

W&

dignitas.

326

$. V. Catefti epulo pie vefcendi ra-

-

tio.

e

339

N

Carur V, De examine particulari.

360

Ij

TS T.

Ejus preftantia.

-

[

36r

$. II Praxis,

-

--

371

TUf

Carur VI. De facro aliquot dierum

1

feceflu.

-

-

385

"

$. I.

Ejus neceffitas

a

À

383

. II. Utilitas.

e»

o

388

1

$. III. Documentaexdemfperato cum

fruétu vacandi

-

-

U

4

j

CoNcLusio fecünde partis, ubi oftendi-

lil

tur, eam refpondere vie illumi-

LJ

lil

nativae.

40

n

P-nes III

Mf

DE PRAECIPUIS INCITAMENTIS

PERFICIENDAE VIRTUTIS

e fide viva excellentie

i

Capur I D

z

;r

virtutis folida.-

404

$. I. Excellentiavirtutis eft fumma

404

t

(2

A& (9) *

$. 1I. Difcrepantia hujus fidei a vita Pag.

(j

noftra eft enormis.

-

-

418

u

$. III. Hujus morbicaufze & remedia 451

i

[.Il

Carur II. Detimore malorum alias in-

CC

currendorum ; nifi acquirende

virtuti folidee ftudeamus.

-

443

H«ec precipue duo funt , nempe

. l. Rigor reddende rationis,

444

—

.2

. II. Periculum perdendee falutis

457

$. III. Induftria illum mitigandi; hoc

vero cavendi.

-

-

471

The

Carur III. De fpe bonorum per virtu-

tem folidam acquirendorum.

479

Nam folum homines ejus ftudiofi

-

-

. &. I. Vivunt beate.-

-

480

II. Moriuntur placide.

500

e

III. De oppofito fpei vitio, feu de

f

perfectionis defperatione

-

;27

À

Carur IV. Deamore DEI

-

4

546

Virtutem folidam a nobis

-

-

. ]. Exigentis.

-

-

$47

l Bs

. II. Et merentis,

$64

Ti

1

.IlII. Indicia amoris divini &

if

prii.

PrO-

585

du

Carur V. De felicitate

-folidc-e piorum

el

poft mortem.

-

e

617

CU

Hec fuümma efít

W

- I. Ob beatitudinis plenitudinem.

6f7

. II. Ob eternitatis certitudinem.

634

ILhn

ä

III.Conclufiones inde deducenda.

fi

643

H

l.

Ca-

»

(o0) 4

1

662

]

Carur VI. De perfeverantia.

w T. Conftantig decora.

RL

MA

E

663

fl

M

$. II. Inconftanrie difpendia.

669

$. III. Hujus remedia.

-

678

u

"

Coxncrus!o tertiz partis , ubi oftenditur,

hi

eam conpruere viz unitiva.

685

Dj

i

b M

, lx

INDEX

LU

jl

'Thematam pro Concionibus

1

[j

ii

ordine alphabeti.

v

A.

[

[

De affe&ione menti dominaute.

I ffedio menti dominans eft hoftis r.

n

generalis, 2. fübdolus & pertinax ;

V

3. & tamen amatus. Part. ]. Cap, IV.

hs

$. L pag. 99. & feq.

II. Ejus nocendi vis eft univerfalis ; 1. quia

noneít hominum conditio , quam non

y

infeftet. 3. quianon eft locus adeo fan-

D)

&us , quo non irrepat. 5, quia nullum

TU

efít noxa aut calamitatis genus, cujus

f

cauía non fit & fcaturigo. Parr. I. Cap.

IV. $. I. IVum. I. pag. 99. & feq.

fl fj

III. Proprius illi character eft, r. ubique

y

fe infinuare. a. femper primas tenere.

3. pre aliis foveri. Part. I. Cap. IV. $.

"O

II. /Num, V. pag. 114«

IV

(

X3

INDEtX.

IV. Duo preprimis circa eam fünt obfer-

n5

20f

vanda , 1. colores , quibus depingitur:

J

2. induílrie , quibus detegitur. Parz.

T. Cap. IV. $. Il. pag. 110o. & feq.

( Ama

«de

V. Tria potiffimum ejus curationi obfunt ,

1. ipnorantia mali , 2. defperatio cure,

dur

neglectus aptiorum

remediorum.

quh

Part. l. Cap. IV. $. IIL pag. 119. & feq.

qulc

VL Quatuor precipue fünt ejus domanda

dit

remedia , r. velox ejusdem mox fub

du

initium coercitio : 3. occafionum , qui-

f

bus effervefcere folet , cauta provilio:

V. Ne

3. pugna cum fortiori hofte inchoatio:

Tf

. fomentorum negatio. Parz. D. Cap.

de

IV. $. III. ANum. Ill. pag. 124. & feq.

De amore divino.

IV

V. Ut

I.A

morem DEI erga nos effe fümmum,

Y

Ji

patet r. ex donis , qua dat , 2. ex

modo, quo dat, Parz. lll Ca

qu

II. Num. 1. pag. $64. & feq.

p.1V. $.

k

U

II. Amans noftri DEUS dat nobis r, non fo-

li

!

lum fua , 3. fed etiam fe, 3. & quidem

T.

Ti f

intepre. Payt. III. Cap, IV. $. 1L. Vurn. I.

pag- $64- feq.

n

IIL. Amat nos fuprema illa mens amore r.

srerno , 2.infinito , 3. pratuito. Part.

II Cap. IV. S. H. ANum. T. pag. 264. feq.

IV. Amor DEI erga nos eít fumme beneti-

cus ; cumnobis det z. terram ad ufum,

2. angelos ad cuítodiam , 3. gratiam ad

:

?0

meritum, 4. calum in premium. qua

res

p

ll

INDEX

l Oh&r

ngïï'dï: |

res inter creatas quatuor precipua bo-

norum genera fuünt. Part. III. Cap. IV.

1]

. II. JVum. I. pag. 26;. feq.

leq.

V. Amandum a nobis viciífim effe DEUM,

,

adeoque cor noftrum integre ei donan-

i qu,

dum efífe, tres evincunt rationes ; Ee

Xünm,

quia etiam ille fe torum nobis donat. 2.

lnide

Idf

quia etiam Chriftus fe totum nobis de-

dit. 3. quia etiam totum dando ; parum

m (j

damus. Parz. IIL. Cap. IV. $. l]. pag.

II qi

j70. feq.

Jroo:

VI. Ne in amoris divini exercitio torpea-

nrdor.

mus , vel decipiamur, íedulo perpen-

g

denda funt 1, fümma ejus praftantia ,

[

2. genuina ejus indicia. Parz. III. Cap.

[e]

IV. $. III. Num. 1. pag. 585. feq.

fmtom,

VII. Ut amoris proprii technas evitare &

velis, & fcias, 1. fiepe confideranda eft

j

ejus malitia: 2. diligenterrecolenda funt

2

ejus figna. — Parz. III. Cap. IV. $. III.

a

INum. l. pag. 597. feq.

a

(

De a&ionum. quotidianavum . pevfe&ione.

LA

nl

Vide literam Q. de quotidianis a&ioniþuso

pag- 185.

at !

i.

De . keatitate animi folide pii.

164 i

1. Be

atitas folide piorum in hoc adhuc mun-

ia b

do eft fumma r. ob charismata , queis

lEdW

gaudent : 2. ob folatia , queis abundant:

dl

!

3. ob providentiam , qua fingulariter

"Td

roteguntur , foventur, reguntur. £ 2vf.

o

f

Wl Cap. VIL. $. 1. pag. 4?0. Íeq.

IND E X

II. Eorundem beatitudo erit pariter eminens

Jil

liq

2. Ob seternitatis certitudinem. Part.

in codis r. ob felicitatis plenitudinem,

III. Cap. V. S$. I c7 IHI. pag. 617. feq.

l

III. Solide pii in hac adhuc vira quatuor olo-

rioforum corporum dotibus morali quo-

s

dam modo beantur , nempe 1. intellec-

fiti

tus c/avitate , 2. voluntaris agilitare , 3.

memoriz fubtilitate , 4. ments zmpaffibi-

[i

eX

litate, Pavt. L. Cap. WL $.. I. AVam. I.

0b

pag- 48c. feq.

f

(

De Clw;fijlo.

I Inc

r C

hriftum in cruce amor noftri fpoliat x.

per paupertatem propriis veftibus ,

Iie

p

2. per contemprum omni honore , 3.

per dolorem ipfía etiam vita. que tria

qui

chariffima homini & pretiofiffima bono-

Q

rum genera fünt. . Par;. IlI. Cap. IV. $.

Türr

W. /Vum. l. pag. 575. feq.

T.

II. Chriítus fe totum nobis dedit z. in cru-

U pR

tuli

ce, 2.in Euchariftia. Par. III. Cap. IV.

- II IVun. lL. pag. $75. feq.

ftdh

III. Chriíti e ligno penduli afpectus in ulti-

(

mo agone r. lenit dolores corporis: a.

fifi

auget fiduciam anima. Parr. III. Cap.

tem,

W. $. 1I. Z/vum. M. pag. foo. & feq.

E

IV. Chrifti exemplum 1. eít potens virtu-

ng

tis folidae incitamentum , a. magnum

toru

noftrri pudoris argumentum. Par?. llI.

D

Cap.1. $. L. INum. Il. pag. 413.item Pefrt.

E

INDE YX.

ts

IIT. Cap. YV. $. L. Num. L. pag. $64. &

A

Tl

feq.

i hm

De calo.

h

inn o

l,

evces fanflorum tam pretiofa eff , quod

100 poteft e[limavi : tam magna eff, quo

DN

]

I

nom potefd menfuvavi : tam copiofa efl, quod

101 potef! finiri. ita Bernardus li. de con-

)

fiderat. 1. non poteft efiimari ob füam

A

LA

|

excellentiam, 2. non poteft mezfurav:

ob fuam plenitudinem.

3. non poreft

finivi ob füam sterniratem. Pav?. lil.

Cap. V. $ I. €g II. pag. 617. feq.

II In colis erit nobis D Eus omnzia i omuibus.

folir

i

1. Cor. 15. v. 28. 1. erit nobis omnia pet

vefus,

glorie fublimitatem : gaudii plenitudi-

m

nem : zternitatis certitudinem ; 2. &

J t

quidem iz ommzibus animae facultatibus :

; Done

corporis fenfibus : non obftante Beato-

J

rum copia & glorice differentia. — Parr.

III. Cap. V. $.1. g II. pag. 617. feq.

It

III. DEUS in colis erit va£ioi plenitudo lucts:

UT

voluntati plenitudo pacis : memorie pleni-

udo com[olatiomis. Bernarvdus Serm. 1.

n iquf:i-

in Canut. 1. erit rationi feuinrellectui ple-

QUP

qitudo lucis ob vifionis intuitivee clarita-

Jl

[l

"

tem. 2. voluntati erit 9/ezitudo pacis ob

amoris beatifici dulcedinem. 3. memo-

f

m v

rie erit plenitudo con[olatiomis ob accep-

oj

1

torum in vita favorum recordationem.

Part. III. Cap. V. $. I. IVum., II. pag. 623-

h J

!

eq.

j

ï'vï.

X 5

IV.

INDEX.

IV. Coli paudia fünt infinita r. ob infinitu-

dinem malorum, que excludunt , 3.

lr

ob infinitatem bonorum , quez inclu.

[

r

dunt, JParr. IIL. Cap. V. $. L. INum. I.

pao. 617. & feq.

V. Coli gaudia funt immenfa: fünt eterna,

dent

ergo r. fugiendum , quidquid abducit

depi

a cclo. a. ergo agendum, quidquid

füm

conducit ad caclum, 5. ergo patiendum,

für

quidquid auget gloriam celi. Parr. III.

til

Cap. V. $. MIL. pag. 643. feq.

?O[l/

JDe colle&lione . animi.

pt

jt Co

lle&tio mentis eft abfconditus ille the-

. Tr

It

faurus a Chrifto rantopere laudatus.

lent

nam 1. fervat a variis defedtibus & tee-

OCC

fre

diis. 2. eft perfe&tiffimum acquirendee

n

perfectionis adjumentum. 3. eft fcatu-

rigo excellentium gratiarum. 4. deni-

que eft terreftre quoddam caelum.Pzr/.

lI. Cap. III. $. L. pag. 256. feq.

J J

II. Colleétionem internam tria potiffimum

T

impediunt z. nimia negotiorum mul-

lite

titudo, 2. nimium preceps in iis ex-

plendis activitas, 3. nimis anxia de eo-

(

Ll

Ü

rum fucceffu folicitudo. Parvz, I. Cap.

tribu

III. $. HII. JVum. II. pag. 290. & feq.

I

III. Colle&tionis triduanz 1. ingens eft fru-

1l Stmy

&tus , 2. facilis methodus. Par:.1lI. Cap.

105

VI. $. Il. pag. 388.€5 $. IIL. /Vurm. 1I. pag.

s

Vicsizg'i*. Triduum fàcrum. 385.

().

Tig

1N D E xXkX.

ii

D

H,untl jl J

|

De z]i//z'prztz'o.ne mentis.

uatuor funt diffipationis mala eo ter-

E

i

ribiliora, quo minus formidata, nem-

pe r. ejectio ex finu fpecialis provi-

DL

dentie DEI : enittetur fovaj. a. Intima

MP

3

depafcens ariditas mentis : arefcet.

[

füumma inepritudo ad procurandam alio-

V

rum falutem : 77 zgnem mittent.

4. mul-

hn

tiplex hujus mali caftigatio : €9 ardet.

Soan. y5. v. 6. . Part. 1. Cap. IlI. $. I1.

pag- 269. & feq.

tll

II Tria fünt hujus mali antidota 1. cura fi-

Md

lentii per cuftodiam cubiculi , 2. fuga

udt.

occupationum nimis difífipantium , 3.

jUA":'f(ljif

frequens exerciium prafentie DETI.

H at

Part. V. Cap. U. $. III. pag. 280. & feq.

. deni-

W

De Euc../)ari/iia.

us excellentia eft fümma 1. ob perío-

lm

L Ej

nam , qua latet: 2. ob modum, quo

] n

—

latet: 3. ob finem , curlatet. Part.Il.

W

Cap. IV. $. I. pag. 306. & feq.

2

II. Euchariítia 1. eít thronus gratize piis , 2.

N

i

tribunal juftitie tepidis. P«vz. IL. Cap.

IV. $. II. pag. 309. feq.

T

lI Summus eít Chrifti Euchariflici erga

[ H(

nos amor ; 1. quiafe totum , 2. omni-

j

bus, 3. femper & ubique dat. Parz. II.

Cap. YV. $. IIL. pag. 518. feq.

Vide S. Sacrificium.

De

l

INDE 6Y9X,

De examine pavticulari.

r

vifi

I.E

xaminis particularis r. fümma.eft pre-

Tus

Ca

flantia , 2. ingens utilitas. - Pzr*. II.

XT

de.

.l. pag. 361. & feq.

II. Eft remedium efficaciffimum, r. eradi-

i

candi vitia, 2. implantandi virtutes. Part.

[ Bys

II. Cap. V. $. I. pag. 565. feq.

]i

Ill

Plurimum conducit ad acquirendum tri-

veti

plicem thefaurum , nempe r. cognitio-

]ior

nem fui ; 2. eftimationem DEI, 3. pu-

Dit

ritatem animli.

Part. 1. Cap. V. S.I.

1

JNum. l1. pag. 365. & feq.

IV. Hujus examinis r. materia, 2. ordo feu

er';t

modus füntgemina viteefpiritualis arca-

&t

na Part.ll. Cap. V. $. II. pag. 371. feq.

(

V. In hoc fingulari confli&u tria precipue

T. La

fünt perpendenda , 1. qualis hoftis, a.

] (

quanto tempore ; 5. quibus auxiliis fit

Ts

ftts

oppugnandus. Part. ll Cap. V. $. II.

lM

VI

IVuim. l. pag. 373. feq.

Ejus praxistres induftrias complectitur,

I. propofitum mane renovandum, a.

vigilantiam interdiu adhibendam , g.

examen bis inftituendum. Pav;. Il. Cap.

V. $. HI. IVum. llI. pag. 377. & feq.

jl

(ij.

F

L C

De fide

pray

I.

odie quidem f de myfevio fidei intervopes,

t,

omues ferme invenies Chriflianiffimos ;

f con[cientiam difcutias , paucos admodum

snvenies vere Chriflianos. lta fentit Guer-

I äla»gm

ricus

M

INDE X

ricus Abbas Serm. 4. de Epiplania; & ve-

il

riffime. nam 1. nihil quidem commu-

ln

ï

|

nius fide ; 2. nihil ramen rarius viva fi-

t

de. Part. MI. Cap. I. S. H, ANum. 1. eg II.

pag. 418. feq.

TU m

[

II. Ejus acquirende remedia funt fequentia,

1. fervens illius petitio , 2. practicarum

n

veritatum crebra exercitatio, 3. rebel-

n

lium appetituum conílans coercitio.

j

Part. M. Cap. I. $. IIL. IVum, II pag.

l

H

51. feq.

.

IIL. Mortua fides noftra olim in judicio r.

erit argumentum noftre accufationis. 2.

TM

erit caufa noftree damnationis. Pavt. lI.

)

Cap. T. S. IT. ZVum. 1. pag. 426. & feq.

p

IV. Languidee fidei noftre gemina eft caufa,

Vf 2

J. Obfcuritas intellectus ob . illuftratio.;

Vi t

nis negationem : 2. perverfitas volun,

tatis ob appetituum rebellionem. Parz,

4l

III. Cap. I. $. IHI. INum. 1. pag. 431. feq,

j

G.

im, )

De evatia.

lm

)tl U« C;'P'

a y

us fubtractio eft poena r. terribiliffima,

[

2. juftiffima , 3. ordinaria, Par;. I

Cap. MI. $. IL pag. 83. & feq.

II. Gratiarum abufum ttia

otiffimum apg-

' gravant 1. earum neceflitas,. 2. digni-

j

tà$, 3. copia.

Part. l. Cap. M. $. L.

ag. 76. & feq.

III. Divinis inttin&tibus aufcultandum eft r.

"

prompte; a. generofe , 3. conftanter.

atfe

f

INDE X

|

Part. Y Cap. IIL. $. II Atum, L. pag.

94.

x

Í ls eri

H

p

eu

De bominm.n judiciis.

thor

ominum judicia funt contemnenda ; r.

[s

-H

quia fünt mortales nobis equales , 2.

If

erroribus obnoxii ; 3. in horas mutabi-

I Metu

les, 4. vitiofi, Part. 1. Cap. V. $. IV.

p

INum. ]. pag. 143. & feq.

obf

II. Velle omnibus placere , 1. eft impoffibi-

0b

je, 2. ridiculum. Parr. I. Cap. V. $. IV.

n

JVumn. I. pag. 145.. & feq.

[L]s n

I.

qu

U

De inconflantia.

lt

I

uc inconftantia affert difpendia , funf

fati

terribilia ; nam 1. inconítantem om-

flud

4. ad

p

ni etiam priori merito privat.

damnationem difponit.. 3. ejus laborem

YR

in via virtutis auoet.

4. omnium ludi-

brio exponit. r IlI. Cap. VI. $. II.

pag..669. feq.

IL Hujus mali remedia præcipue funt tria,

I. incitamentorum virtutis crebra con-

Q1

fideratio , 2..cum DEO Eucháriftico

ILa

fon

aíffidua communicatio , 3. difficultatum

infe

fagax provifio & efficax conremptus.

Of

1C0r

- Part. 1. Cap. VI. $. IIL. pagI. 678. feq.

fnf

Vide P, Perfeverantia.

UT

De

INDE X

ml[p

j

De judicii particulavis vigore.

L |s erit fummus r. ob previum in obitu

angorem , 2. ob ripidiffimum Judicis

examen, 3. ob graviífimam teftium au-

hl

]

thoritatem , 4- denique ob irrevocabi-

QUs ^

lis fententie feveritatem. Pa

5 TU

j

IT. $. L. pag- 444- & feq.

rz. III. Cap.-

u

IL. Metuendus eft judicii illius ripor r. ob

porentiffimam Judicis majeflatem ,. a.

I

Wi

)

ob faciendam nobis exprobrationem , 3*

UPU

ob intentandam nobis damnationem.

Part. l. Cap. V. $. IV. Num. lL. pag. 153.

III. Is mitigari. poteft fequentibus ; 1. (i

quodliber opus perapas , quafi de eo

mox judicandus. 2. fi in facro tribuna-

li teipfum rite accufes.

3. fipremiffa

, li

fatisfa&tione , divinam Nemefin placare

10f

ftudeas. Parz. I1I.. Cap. YI. $. HII.. AIVugz. T.

j

pag. 471. & feq.

hum

e judiciis bominum.

Vide H. de hominum judiciis,

2 lul

|M

L.

De lalore im via vivtutis.

nt t

yudt

I.

abores pro virtute & coelo exantlandi

urlt

, fünt modici & faciles , 1. fi fpectentur

J

in fe; 2. fi conferantur cum iis, quae

a

pro mundo tolerantur , molefliis ; 3.

H

]^

fi comparentur cum sterna , qua coro-

nantur , gloria. Par*. IIL. Cap. V. $. IIL.

INum. 1L, pag. 651.feq. .

AT.

1N DE XX,

1l

II. Labor in reprimendis appetitibus fübeurt-

Put

dus minuitur

r. mali notitia , 3. in

DEUM fiducia, 3. pugnandi peritia.

j Teie

Pavt. 1. Cap. IV. $. lL. /Vzzn. L. IL. eg HII.

Joni

pag. 119. feq.

[ L

optw

De letlione. fpivituali.

qui

bri pii 1. quare , 2. quales, 3. quo-

pv

I. Li

modo legendi fint? P«rz, l. Cap. II.

curi

. IIl Aum. II. pag- 68. feq.

II. Lectioni fpirituali vacandum eft r. atten-

T1.

[], Mo

te, 2. religiofe , 3. conftanter. pag.71.

i

à tl

De lingua.

torli

quis pozat cuftodiam ori fuo , & oflium

g

! Ut

circumflantie labiis fuis , P.

l4.o- U. 3.

IV, Tim

I. fzpe confideranda funt loquacitatis

It

damna. 2. diligenter adhibenda funt

dif

ejusdem remedia, Parz. IL, Cap. l1. $.11I,

font

ANum. 1. pag. 280. & feq.

confc

II, Tria precipue funt circaloquelam obfer-

igni

vanda , 1. tempus, 2. materia, 3.Mo-

UT

dus, Part. lLE Cap. lIl $. IHL,. AVu. H

I

pag. 297-

M.

T Ape

t

De morte,

finc

E

i dormievis , (ait Salomon , alloquens

lN

juítum ) i dormievis , ton timebis : qui-

ejces , & fuavis evit fomnus tuus, Prov. 3.

v.24, Quibus verbis Sapienriffimus re-

um denotat, pie anime tranfirum I,

QU

ore tranquillum: wiefcej. 2,jucunuim:

IX:

Q

Juadvs

IN D E.X.

u

il

Wavis evit.

3. fecurum : zon Zimebis.

lbt

Part, IlI, Cap. VT. $. IT. pag. 5oo. feq.

"læ-lu

N

II. Tefte Bernardo Ep;ff. 105. movs juffi. erit

bona , muelior , optima : x. boma pvopter

vequiem , 2. ielior proptev. fuavitatem , 3.

optima propter fecuvita?temm 5 propter re-

ii

quiem a laboribus preteviti? ; propter

l[,j

fuavitatem folatii pre[eztis 5 propter fe-

"

Part.

curitatem a cruciatibus fuuris.

lum

li

III. Cap. IIT. $. II. pag. 5oo. feq.

t

bl

III. Mors jufti erit placidiflima , quia libera

a timore r. mortis, Judicii, 3. purga-

/

torii. Parz. III.. Cap. 1II. $. II, Ia. HI.

If

1]

UR

IV. Zunenti Dominum bene evit im exitvemis.

pag. 517. feq.

u

n fnt

Eccli x. v. 13. illud autem , quo tunc

diffluet , folatiumex triplici potiffimum

T

fonte fcaturiet , r. ex teftimonio bonge

conícientiee ; 2. ex vacuo creatis affec-

obf

3

tionibus animo , 3. ex afpectu Chriftie

l lal

cruce penduli.

Part. IH. Cap. V. $.

IL. JVum. 1l. pag. 5oo. feq.

V. A(pectus Chriítiecruce penduli füb mor-

tem r. lenir dolores corporis. a. auget

fiduciam anima.

Part. HI. Cap. IIL. $.

du

II. /Vum. H. pag. 506. feq.

W

il i

N.

jl

De natuve indole.

il

:

faturae indoles , qualiscunque ea fit , ac-

]hw d

N

quirendz fanctitati x. non eft impedi--

j

13 I'

X X

Ten-

INDE fX.

mentum ; 2. fed porius adjumentum.

(, Orttio

Part, V, Cap. LII. $. IIL.. AVum. 1. pag.

nim

f27. & feq.

incell

II. Naturz motus r. quid fint? 2. quomo-

p]eX )

do difcernantur ? Part.]. Ca,

omnes

. .AIIV. $. II,

TRUS ;

pag. 110. & feq.

(i).1

O.

1t Af

De ovratione.

j Ut

ratio tepida 1, moratur progreffum in

5. I[l 1

I.O

li. À

virtute: 2. impedit fruétum anima-

rum : 3. inducit periculum proximum

peccand

igraviter, & excidendi voca-

,

tione :

Á

4vt. YT. Cap. 1I. $. . pag. 21r.

Vi A,

feq.

IIl Oraiü

o fervens 1. fugat mala: 2. accu-

mulat bona : 3. perficit animas virtu-

tum copia , & charismatum excellentia.

jus n

letha

III

Part. V. Cap. Il. $. H. pag. 222. feq.

^ Qui

Oratienis impedimenta funt fequentia ,

verfan

r, neglectus debite preeparationis , 2.

condi

nimia in difcurfu mora ,

3. defeéctus

Itl 4

propo(iti ad prefentem animz ftatum

& mor

directi. — .Part. II Cap. M. $. 1II. 2Vum.

L. pag- 235. feq.

95 r

IV.

jus adjumenta fünt. r. fedulus prelu-

L us f

diorum ufüs, 2. prompra in difzurren-

m ,

charity

do habilitas , 3. parata methodus varios

modp a

virtutum actus exercendi. Parz. III. Cop.

fütpite

II. s. IH. /Vum. II. pag. 243. feq.

QU

Ü

INDEX

Ü

V. Orationis dotes fünt he; r. preludio-

li [

rum compofitio fit brevis & clara.

2e

intelle£tus operatio fit moderata , fim-

p Quor;

GP".N')(«H

plex , nec nimis prolixa.

3, affectus$

omnes ad firmandum , quod concepi-

mus, propofitum collineent. Parr. II,

Cap. 1I. $. III. /Vum. II. pag. 243. feq.

VlI. Affectuum íüb oratione eliciendorum

1. utilitas, 2. analyfis. Parz. II. Cap. 1I.

$. II. Vum. MI. pag. 74. & feq. item $.

Xum qin.

fdin

III. JVum. 1MI. pag. 250. feq.

D Drotim

P.

Vend v

l1pg u

. De pa[foue predominante.

Vide A. affectio dominans.

i2 .

De peccato. veniali.

Is Wf

xcelentia. |

us malitia eft. enormis ; 1. quia poft

I. Ej

lethale eft malum in orbe maximum.

"n

. 4. quia DEUS incredibili illud odio a-

fegent

verfatur. 3. quia nulla pura creatura

muon, 4 |

condigna illud fatisfaétione expiare po-

T

tefl. 4. quia etiam eft caufa cruciatuum

me (hua

& mortis Chriíti. Parr. L. Cap. I. $. L.

Bu

ag. f. & feq.

II. Ejus fequele & effectus funt terribiles.

Jus qret

nam 1. actus virtutum corrumpit.

2

x diconret

charitatis fervorem diminuit. 3. aliquo

odüs vur

rnodo animam feparata DEO , eamque

"NU

turpiter feedat, 4. ad lethalem noxam

a

difponit. Par. 1. Cap. I. $. I1. pag. 16.

V

e

.

III

X»(a

1N D ExX.

IIL Ejus pene fünt graviffimz z. tumin

hoc,

4. tum in altero orbe. Par;. I.

Cap. I. $. III. pag. 29. feq.

I,Ob

Jiviot

IV. Ejus gravitas elucet 1. ex qualitate pce-

[

fius. ]

ne , qua plectitur: 2. ex dignitate per-

i. x

fone, que plectitur. 3. ex eequitate

[ Brercti

udicis , qui ple&tit. Parz. I. Cap. I. $.

in cte

TL ZVamn. T. €7? IT. pag. 29. & feq.

V. Ejus vitandi remedia funt quatuor, r.

prefen

firmum propofitum , 2. affidua vicilan-

Nun.]

tia, 3. prompta repugnantia , 4. junc-

tus charitati orationis fervor.

Part. K.

Cap. 1. $. IV. JVum.. II.. pag. 40- feq.

! Purgato

De perfeverantia.

m,

turnit

[ Pe

rfeverantize decora funt prorfus excel-

Jii

lentia. nam 1. conílanres aliqua ratio-

L D p

ne a(fimilat Beatis ipfique DEO. a. fir-

gorem.

mam fpem tribuit perfeverantiz finalis.

3. virtutes reliquas perficit ; &-coro-

cilipam

0b u

nat. 4. ipfa eft (ingularis virtus , & re-

Pni.],

demptionis noftrz confummatio. Par?.

&fq.

III. Cap. V. $. L. pag. 663. & feq.

IL Duo precipua , que eidem officiunt ,

obf'acula füunt; nempe 1. operis ardui-

tas , 2. temporis diuturnitas. quorum

tamen neutrum inconítantie labem ab-

totidi

Iäe

ftergit. Parr. IIL. Cap. VI. $. HI.. ANum-.

:

À eQffe

idicium

III.(pag. 673. & feq.

;

'

E

l

—

uàd

[ Pag( ]

De

INDE YX

20

N

, De prafentia DEI

ITMM

I Oblivionis

DEI z. eft fumma indigni.

lignirarew. |

tas: 2. ejus pellende eít magna faci-

W at

litas.. Pavz. VT. Cap. IHHI. $. IIT. AVug, III.

pag. 297. & feq.

D

II, Exercitium prefentie DEI confiftit r.

1f

in crebra fide, a. in frequenti amore

,

Qumor , |

prefentis DEL — Parr. 1I. Cop. LT. G. IIT.

,1dumg'üm-

ANum. l. pag. 300. & feq.

Y

ol

o nl

De purgatorio.

rlo

d

D

I. Purgatorii ponnz fünt r. numero pluri-

m2,; 2, acerbitate maximz , 3. diu-

turnitate longiffimz.

Part. l. Cap. I.

Qrserc

lu

II. Due potiffimum circumftantie illius ri-

$- IIL. /Vum. lT. pag. 29. & feq.

EUI 1: üï'

i indds.

gorem exapggerant, I. animarum ;qua&

caftigantur , dignitas: 2. defectuum,

TOU

ob quos puniuntur, non raro levitas.

us, &U*

Part. L Cap. L. $. HHI. Aum. V

miio, Pir

& feq.

;/.— pag. 56.

r

Lt

, oficit

Q.

yperis r

De quotidiauis atTionibus.

ss quu.

uotidianasactiones minus perfecte ob-

T

I.Q

euntem manet rz. morstriílior, 2.

II

judiciumrigidius, 3. purgatoríum acer«

bius & diuturnius.

Part. Y.. Cap. L. $.

II. pag. 195. feq.

XX

It.

DIN

IN D E X

JI. Detrimenta , que opera male pera&ta fe-

fpe

genl

quuntur, precipue tria numerantur ;

((

nempe r. amiífio innumerabilium gra-

p

duum tum pratie tum glorie , 2. jactu-

]. Gem

ra plurimorum bonoruf alias procu-

niag

randorum , 3. defperatio perfe&tionis.

[ü

$j

Part. YI. Cap. 1. $. L. pag. 185. feq.

(

III. Ut operationes quotidiange peragantur

perfecte , requiritur , ut perficiantur 1.

Vide E

pure, z.ferventer, 3. integre, 4. pra-

Ícripto tempore. Parz. 1I. Cap. I. $. III.

INum. 1. pag. 200. feq.

IV. Subfidia eas bene obeundi funt fequen-

tia , 1. fele&ta methodus , 2. fübjun-

t

&um examen, 3. pia perfuafio , pra-

:

p

fentem eíle ultimam vitz , 4. nec nifi

fim

hanc fanéte peragendam effe. Par?. II.

(:bf

Cap. Y. $. II ZVum. Il. pag. 207. & feq.

DEC

R.

L.

]. mr

De vefpettu. bumano.

Qd

umma eft refpe&tus humani ftultitia; z.

20

I,S

lr

quia praehabet lutum auro. 2. quia e-

f

d

ligit malum majus ; utvitet minus. Parz.

L. Cap. V.

L. pag. 128. feq.

&li

II. Immanis e

ä.

ejus tyrannis; 1. quia pri-

Que

vat libertate , 2. habita exiftimatione ;

hn

3.innumerisque coli bonis. Par*. I. Cap.

]. (ün

V

- $. II. pag- 1352. feq.

n

IIL E

normis eít ejus impietas ; r. quia eít

l;

ingens vilipenfio Numinis ; a. quaedam

ton

pe-

INDE X

2

fpecies idololatrie ,

2. oripo ruinee

lst

gentis humana , 4, cauíà adeo cruen-

"T

te mortis Chri(ti. Parz. I. Cap. V. G. 1lHI.

p

MM

pag. 134. feq.

B D

t

IV. Gemina fünt efficaciora refpectus huma-

(

niantidota , r. judicii humani contemp-

á

tus;, 2. judicii divini metus. Parr. I.

TO

t

Cap. V. $. IV. pag. 140. feq.

Pl

y

Vide H. hominum judicia.

D)5

S

IISTU[

De S/lverdotz'!/.m' & Miffe

l

j

Sacrificio.

U

;

acerdotis dignitas eft eminens ; r. quia

p

I.S

poteftatis celfirate fuperat angelos ip-

VC D

famque D. Virginem.

1. quia eft alter

[//

Chriftus ,

o e

uafi quidam terrae

f

DEUS. Part. M. Cap. IV. $. IV. Nutm.

II. pag. 329. & feq.

II. Summa eft hujus facrificii preeftantia ,. r.

ob dignitatem perfonz , a quaoffertur:

f

"

2. ob fan&titatem hoftie , que immola-

tur: 4. ob majeflatem illius , cui facri-

[

TL

ficatur : 4, ob füblimitatem modi , quo

ealitatur: s. ob excellentiam finis, ob

qui

quem offertur. Parz. II. Cap. IV. $.IV.

Y

ANum. 1. pag. 326. & feq.

jl

III

Cum fíumma fit facrificii hujus pre-

|

ftantia, & eminens facerdotum digni-

l

tas ; ergo tepide facrificare ;' 1. res eft

q.l

horrore pleniffima , 2, gravi poena dig-

us

i,

XX 4

niffima.

3

IN D E X.

niffima. Parz. II Cap. IV. $. IV. Num.

N

III. pag- 331. feq.

J

IV. Pie facrificandi ratio quatuor complec-

Qde Y

titur, r. attentionem mentis, 2. fervo-

rem cordis , 3. congruam moram tem-

poris, 4. fingularem denique puritatem

dee L

animz , ejusque fejunctionem a cunctis

rebus creatis. Parf. II. Cap. IV. $. V.

pag- 339. feq.

V. Congrua remporis mora tres potiffimum

actiones afficit, r. preparationem , a.

ipfam facrificationem , 3. gratiarum ac-

[

t!onem.,

Part, lL. Cap. IV. $. V. INum.

qui

III. .pag. 346. feq.

Lü

De fau&itate.

[

nétitati acquirende omni conatu eft in-

T Dj

I. Sa

cumbendum ;

qu

nos fieri fanctos. 3.

1. quia DEUS vult,

uia DEUS mere-

hrà

Tin6

tur, nos fieri fanctos. Pav;. lII Cap.

P(m W

IV. $. 1. cg II.

pag. $47. feq.

iif

II. Ut fancti fimus

; pleno jure a nobis exi-

git 1. liberalitas DEI , 2. charitas Chri-

d

ili. Parz. II.. Cap. IV. $. 1LI. pag. 564.

Qp

feq.

qr.

W ]

III. Probabile eft, dari aliquos , qui , nifi

fiant fancti , erunt reprobi. 2. proba-

bile eft, ex horum numerote effe. Parr,

IH. Cap. 1l. $. IT. pag. 457. feq.

IV. Etam mundani effe fan&i r, poffunt:

2. debent.

Part. XIL. Cap. IH $. 1II.

t

JNun.

1

d

IN D E X.

Vi

Ivum. TI. pag. item Num.I. pag.item Pavt.

mp!xï-

III. Cop. 1V.. $. I. ZVum. I. pag. 547. feq.

l R

[

Vide V. virtus folida.

lh

Jsag

De füentio.

Ut

Ltj

Vide L. linpua. pag. 280.

V* 'j' Vl

De fommnolentia

fimn

feu focordia im fuvgendo.

W

4,

J

antopere fugienda hac fit, patet ex-

TU -

'I. (&u

inde, 1i. quia eft peccatum , 2. &

.a

uidem vile , 3. valdeque noxium. Parf,

l Cap. Vl. $. I. H. &2 III. pag. 162.

feq.

d

II. Ejus remedia funt hec, 1. previa horz,

fült,

qua furgendum , determinatio : z. ve-

I

lox & impigra mane furrectio : 3.fpon-

(4)

ranea tui, l1 fomno cefferis , caítigatio.

Part. 1. Cap. VI. $. IV. pag. 176. feq.

JIL Sufficiens ratio protrahendi fomni non

J

eft 1. quevis infirmitas corporis , 2.

st

1

aut pravedo capitis , 3. aut artuum fu-

dor.

Part. Y. Cap. VI.. $. III.— [Num.

IV. pag. 171. & feq.

j d

()

pï

T

[[A Pur

De tepovre.

0'

j

erribilis eft tepidi conditio ; nam r.

li.

L

eft fimilis apro hominis pigri : vineae

X X 5

viri

IN D ExkX.,

viri ftulti : ficulneze flerili: fepulchro

dealbato.

2. ejus vita eft feries conti-

Í Talis

nuorum defectuum. 3. in eo eít, uta

(emo

DEO cum naufea evomatur.

Part. I

at

tinen

Cap. II. $. l. pag. 5o.

folr

II. Tepor eít morbus difficillime fanationis

(p.

ob triplicem potiffimum caufam ; r.

quia tepidus malum non agnofcit ; pro-

[ Ad f

in nec curat.

2. quia ipía , queis ma2-

coYdt

remedia enervat,

[itue

lum pelli poffet ,

]u

3. quia pratiis , quibus fervor accen-

ditur , viam preecludit,

P(n't. T. Capo

[

IL. $. II. IVumn. I, pag. 56. & feq.

HI. Tepor duplex inducit füumme noxium

difcrimen , 1, perdende per lethalem

culpam gratie ,

2. obeunda mortis

arum pie.

Puart. 1. Cap. IL.$. H

ANum. l. €? III. pag. 67. íeq.

IV. Hujus mali 1. figna ,

-

J

remedia no-

iT m

bis notiffima fint, utillis morbus dig-

nofcatur ;

his vero curetur.

Part.L.

J bat

Cap. 1l $. III. pag. 64. feq.

pum

pag. i

[ Vitu

De triduo [acro.

ag

I. ^T^alis feceffus neceffitatem effe (ümmam,

fimo

probat r. prefens animee ftatus , 2.

Tem

obliparionum neglectio , 3. gratiarum

| lr

fruftratio.

Part, W. Cap. Vl $. L

pag. 383. & feq.

II

INDE X.

"Udn

J

II. Talis feceffus utilitatem effe maximam

Elw u

demonítrant

I

plurime per eam

ln

gratie tum nobis

2

tum aliis ob-

tinende ;

3

nec non ingens olim

Íolatium inde hauriendum.

Pavt. Il.

ul

Tam;ï

Cap. Vl. $. II- pag. 388. feq.

ln

III. Ad feliciorem ejus fucceffum multum

m

conducit ,

nofle ,

1. quando fit in-

RI

ftituenda.

E

uomodo tranfigenda.

L0

Part. L.

Cab. Vl. $. lII. pag. 394

1

feq.

TOU

al

]j

—

V.

T0

m

De virtute. [olida.

j

minentem ejus excellentiam effe pro-

du

I.E

fl

--

bat r. judicium DEI , 2. exem-

plum Chrifti.

Part. III.. Cap. I. $. I.

pag. 404- feq.

II

Virtutem folidam DEUM a nobis

exigere probant

I. facre Pagine te-

ftimonia

]

2. conceíffa in hunc fi-

m

nem fubfíidia.

TTE

Parvt. MI.. Cap. IV. $.

tit

I. pag. $47. feq.

ny

"

II

1ND E *X.

III

A fe&anda virtute folida nos neque

excufat

1

natura indoles ,

2. nec

vite conditio ,

nec laboris ardui-

tas.

Part. L. Cap. III.. $. III.. pag.

527. feq.

IV. Nihil excellentius virtute ;

2. & ta-

men nihil neglectius virtute,

Part,

III- Cap. Io Num. I. öD II. PaD.O 2040

feq.

Q. & M. D. G. & B. V.H.

-2

-

E

Z

Y

K

CR

i

AA

CA

M

f

EATL

(v

^WAS

i dds

P

'.

IT

sE

i

:

j

E

J

M

z

NO T S

Wi

E

C'A,D

z

[Upet

A.

NTf

E

N2

/);F

i

14

Qf

ET

ä

M

z&ra1

& hh

,

o(

n

d

»

z2

—

*«

d

M

.

o ao

b

r

&

"s

i

-

z

TR

II

[:754

-

d

m d

D

Lt

NT

u

M:

«

m r

x

-

L

T

3

—

5d'

ais

m

P RE

:MS

u

LA

MU s

23

( d

28

W*

( 6E

fi

La

—

i.

ECS

—

i

P

P

/2

1

E

D.

3R

&

.

P

E

*

—

3

IMx

s

"

ts

—

E

3v

:

d

1í8

-

N

UY

i ts

N

C

z

a

A

s

K

«

*s

.Wm

m./W

E

X

:

7

NY

2 d

i

C

€

E

:

Y

X OM

hs

-

s

2

—

&

aC Y

CUM

"

-

A.

A:

N .

UJ;

":

d

a

E

-

—

as

3

—

i

E

.

T

x*

2$-

E

X

"

z

s

3*

E.

B

-

C

TE

ER

$

:

3*

EU.

q

M&

N

f

Z

O

z

E

"2

^.

—

.

EOL

LE

AC

25l

"

E

RR

—

at a n et pi

&

uD

-

L od

3

C

r at

E

us

8

N

h:

us

z

p

E

A

o

EES

z

&

(

M

1S

-

,

"

-

N

$

$t

i

as

r

-^

Jxxm,

r

-5

1

m«x

|

Em

z

o

:

£

RUR ERES

—

z

RCR

*

i

t

b

$X

»

TX

$s

a d

R3

PA

E.

5

:

Wi

t

$E

TE

s

Bo5

v

9e

.»...v.u

As

A

ii

z

MHCN,

d

B

d

X

X

--

WUR

E

-a

m

]

.

a at

d

REX

N

xj

41

VEU

M

S

x

x

A

T

as

A

us

m

32

-s

"

»

3

z

T

M

GU

*

H

T

Ea

1

$d

T

ETE

Es

s

i

Pa

M

:

*

2

*

zi

1

^

$s

w

h

EY

E

:

uN

x

u

v

D

ZH

p

o2

"

s

;

M

$

73

]

h

$.

z

J

;

4

»

*

d

»

*

h

2

L-

UM

p

d

4

t

3

s

"*

*

A

4

*

À

E

ag

D

E

Es

*

5»

É Y

-

*

ha

[

j

:

.W

M

i

*

*f

s

^E

J

Ó

E

"

"

ol

?DE

r

u

*

p

j

k

.

5

$i

s

g

2É

NUb

-Ad

A

$

ice

)

T

W

MT

p

p s

-

A

cN

53

AE

p

N

j

[

9

5.

g

D

x

u

2

od

*

*

»

M

-

*

2

i

P

*

m

AR

3-

: wi(w

7

Xv

A d.

*

A

s

d.

A

k

s

E

[

j

4

D

s

&

n

E.

2

—

l20 am

9:2

E

17

9

VHJU

16

P. ALOYSII BELLECII

z2

SOCIETATIS JESU DOCTORIS THEOLOGI

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

15

g

E

IM PEDIMENTIS SUBSIDIIS

14

n

ET

-

ä

D

INCITAMENTIS

13

SOLIDAE VIRTUTI--

'-

12

PARTES TRES.

11

— 1

N

PARS II

—9

!w IIIIIHIIHIIIIIIH II!IWIIIHH'IIIIIIIHUIII!HII!IIHIIIII'IIIIII

10

u

ALMAE CONGRFGATIONI

:

ACADEMICAE MA |JORI

fl!lll

9

2

p

B. MARIAE VIRGINIS--

8

AB ANGELO SALUTATAE

IN STRENAM

OBLATA

7

Onem

HKIRCEBURGI ANNO MDCCLXXIL

nend

6

TÀ

rE

o RD

5

UI

EE

i a

EX

;gï

MWWW

p

4

E

jid i

A 7

QU U

dzfn—

3

L2

Pl

[c a

24 T---A.

d

Men

T)' )IHllll!lIIIlH!!f!IIIllMIIIIHHI!IIHHHI!IIIIHH

|

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

DEU

ï

I-

;!

J

HH

Excrzi

Ti

z

HHIIHI(II DULLDLLUT

HHIIIW

; le

15

2

3

ILIIIIIHIIJ! IT

6

9

p