Gi2051-1_2

—— —

EE

N-

"

2

E

ntr

&

LY

z*

v*

z

o

"E

"e

.

ais

ha

m

C

U

-

"

3

?h

D

**

V

W

a

EE

w

x

x

LR

N

M

z

E^

W.

rE

:

Av

:

a N

x*

à

N

D

m

£

EE

*

x i

*

$.

AR

$x

E

w

-

A

d

5

21

N

*

5

R

x

P d

l

21

d

"

BAR

*

i

E

U

u

v»e

.W

EE

AR

AE

i

f(

A

*

u

A

Cs

AaV

At

3

$s

-

A

r

Ev

v

S

**

$.

AE

xv

L^

U CM

x

ak

D

E

*

E-

p

r

g

&

m

2

ELRUR:

us

$*

£2

$.

M

iE XPTL L

Xe

E

rare

á

3

[oeem-

o

L

Q

*

Wa

i aid

»æa

ARA

EAU XyeR

J

rea

u

v

A

"

p

€

L^

N

i,

£,

Ü

EC

QUE

fi

78

h

!

B.

E

*

ä

dxx:

j

AA

r

N

j.

J

be:

AX

X

hdÀ

T

s

)

4j

b d

?j

r

.E

m

d

äi

i

r

s

N

*

K Wf

^

g

*

d

j m

——

7

— d

f

7

Á

N

T

RA

z

A

J WE

—

gf

j

d

ff

À

i

»

s

u

* N

P

x

^

5

b d

b

b d

iA

H

N

d

Ü*

A

P

[

F::ï

d

WE

1

E

] N

k*

i

i

&j

|

*

L

NTeS9119r1156 021

zl

ET

*xï

J QIELNTLIINUL

;i

Y

UB Tübingen

d.

LE

;

5

W

UP

N

^.

ä

(

k J

h. :»7

g-&'*ää

Nl

L d

J

E

k-

"x

IU

*

A

2

dl

)xx

)

z

*

T

)

"

äm

—

u

m

4

3

'

N d

.W?« sE ww.w ^

.

l—

(

»

at

——

f£ow

pE

z ...4.!1.1

»

À

.R.W..g

gv

35

-

T

»

" dX

A

2

T.

3

i

$. La

1

; SQCIETATIS

Y

N

jlJ)

!l

4; n

A

LU

MA

LU

E

) ng

P. ALOYSII BELLECII

, SOCIETATIS JESU DOCTORIS THEOLOGÍ

-^pE

IMPEDIMENTIS SUBSIDIIS

INCITAMENTIS -

SOLIDAE VIR'—*UTIS

PARTES TRES

PARS I. ET II.

ALMAE CONGREGATIONI

ACADEMICAE MAJORI

B. MARIAE VIRGINIS

AB ANGELO SALUTATAE

IN STRENAM OBLATA

HVIRCEBURGI ANNO MDCCLXXLI

»

.

p d

B

s5 d

g

NUPAU EU E EUA

:Q)S

wetesae 20

gjä;

Yv

-

E d

u

J

hx CTypogr. Acad, Francifei Ermefti Nitribitt

y

(El

)

D)

ui virtutis culmen. confcendere nititur , prius IM-

PEDIMENTA removeat, quibus ab efcen[u im«

pedizur. S. IGNATIUS DE LOYO&A in apophtheg-

GRAT

matis.

**

*

L

pf

Nif? amotis impedimentis apriora adbibeas virtttis ac«

OM

quirende SUBSIDIA, fimilis avicule es, qu& ab-

vupto libera vinculo zamen in altumy baud evolat.

S. IGNATIUS ibidem,

j

|

* —*

*S

h

Qod igni flabella, id cordi INCITAMENTA fun:*

EUR

quibus ad virtutem. animamur.

Sicut ila flam"

VREUR

mas lxcitaut ,

ita bec ardovem infpiraut illuc

t

eluctandi , quo incitamar.

$, FRANCISC. BoRGIAS

in monitis fpiritualibus.

B

|

*

aK

*

I

N

Qui folida Virtute carez , nibil folidi pro gloria Dzt

unuquam effidies, quid aurem juvat impelleutia ad

NUA

virtutem INCITAMENTA perpendiffe, mifí amoris

COU

IMPEDIMENTIS efficaciora illius acquirende SUBSI-

DIA adbibear? . S, FRANGISGUS XAVERIUS in Epi-

ftola,

| AUR

CA

M

,054

D)

n

mf

|

REVERENDISSIMO,

EXCELLENTISSIMO

TW , priyy

PERILLUS'TRI

14b of

AC'PERQUAM

It apoplid

GRATIOSO DOMINO

D. FERDINANDO

ht umj

CHRIS L'OPHORO

n lu & e

at ty qu

PEILRO

L.B. 4 SICKINGEN,

MENTI ul

ECCLESIARUM CATHEDRALIUM

ieut il fam

WIRCEBURGENSIS ET | WORMATIENSIS

infprant. il

ET EQUESTRIS COMBURGENSIS

o50, DORGUI

CANONICO CAPITULARI

ET RESPECTIVE|

CANTORIET CUSTODI

p glamD

REVERENDISSIMI ET CELSISSIMI PRINCIPIS NOSTRy

inpditni

CONSILIARIO INTIMO ACTUALI

[ yif a

CONSILII AULICI WIRCEBURGENSIS

ïumndæ $u

PRAESIDI

viuu d

ALMAE CONGREGATIONIS

ACADEMICAE MAJORIS

PRAEFECTO

DO MIN O

S U.O

PERQUAM GRATIOSO

CAETERISQUE

REVERENDISSIMJS, ILLUSTRISSIMIS,

RELIGIOSISSIMIS , PERILLUSTRIBUS,

PR-:ENOBILIBUS, PLURIMUM REFE-

RENDIS, MAGNIFICIS, EXIMIIS, CLA-

]

RISSIMIS, CONSULTISSIMIS, EXPER-

TISSIMIS, PRUDENTISSIMIS , SPEC-

at

TATISSIMIS , ORN.ATÍSSIMIS

t

MAGISTRATIBUS

NU

ALMAE CONGREGATIONIS

)l

MAJORIS ACADEMICAE

þmp[i

[ L

DD. ASSISTENTIBUS

il ïven

DD. CONSULTORIBUS

Nis(

UTRIUSQUE STATUS

ECCLESIASTICIzr SECULARIS

Tohn.

OEFERT ET CONSECRAT

h

!]

SODALITAS MARIANA.

A

LA

3

PRAEFATiQ

TTR

SINU,

(

edimus anno füperiore Chrg' janurm

(l CLl

D

» DO

pie "orientera, id eft þünem ; l-

9 OH

de zternitas pendet: nunc ut via difcatur

DUIM

tam nobilem exitum certo confequendi,

I

d

SoLIDAE VigTUTIS [MPEDIMENTA, Sunsi-

I0NS

DIÀ ; INCIEAMENTA damus.

Minime

E

prepofterus hic ordo eft: nam etfi finis

DU

in executione fic ultin?us, primüm tamen

ATRU

in intentione effe opoftec. En! operis

i

no(tri Confpecum ; Sed ne confüetam

molem l.ibcr excedat , Pärtem tertiam,

'ULARI

AT

quz de Incitamentis eft, in annum fe-

qücntem differimus.

AN À

CON-

^

CONSPECTUS OPERIS.

D AROSLLE

SOLIDAE VIRTUTIS IMPEDIMENTA.

CAPuT I. Malitia peccati venialis.

pag. 4

-

-

II. Tepor animi.

$9

N

III. Abufus gratiarum,

-

26

P £

IV. Affe&io menti dominans.

99

h

.

V. Refpe&us humanus.

H

128

162

VI. S?cordia in fürgendo.

u

P-A R.S

II.

SOLIDAE VIRTUTIS SUBSIDIA.:

WPRDII

CaPuT.I. Perfectio quotidianorum operuin.,

13$

II. Orationis fervor.

-

-

21I

IvC

III. Colle&io animi.

.

^

255

[

DA

IV. Cultus Ss. Euchariftiz,

$39y

RA

V. Examen particulare,

-

-

360

383

)

VI. S:lxc-er aliquot .dierum feceffus.

^

äFUc

j

P-An5s- H

SOLIDAE VIRTUTIS INCITAMENTA.

v

CArUT L. Viva fides de excellentia folide

-

P

-

virtutis.

404

D

1I. Timor malorum, nifi folidz vir-

- tuti ftadeamus.

-

-

443

i

III. Spes bonorum ex ftudio virtutis,

479

IV. Amor DEI.

-

-

-

$4$

V

617

)

m

V. Felicitas piorum poft mortem.,

-

IN

VI.

Perfeverantia.

^

-

662

'"VIR-

|

*

|

;

PERS

W

S ff

[

2

I

TA

NN

NG

l

((ltis

Md

RU

N

E

$uY

—

r

(^

x

g

2

[ä A—À.

—

|

Í

N

Y *o

VE

EDIMEN]

-

—AÁAR

J

,/"(/W

n

N

u-

A

SS

ES

,

29

SSS

N

$N

z

N

NY

L

NSS

5

Ü

//]

3 xï.),x /k

N

SSONSEES

/

G

VIRTUTIS SOLIDAE

PRAECIPUA

UDSIDIA-

IMPEDIMENTA, SUBSIDIA,

opertp, 1]j

AT

INCI.T;K/IENTA.

5

[]

Dl

$gt

[

V

E)

]

uic lueubrationi argumentum füppe-

dfüs,

jl

B

;

diravit graviffima illa Conftitutio S.

94 P.Ienatii; qua cupit, ut omzes i2

virtutum foliduvumtg perfe&arun fltudium incum-

bamus , inftituti parte 10. $. 2. morem gerendo

TAMENT:

reperitis illis divinee pagince monitis: effote per-

fei. Matth. s. v, 48. Santti effote. Levit. 11. v«

qs (olide

J

n

44. Heac efl voluntas Dei fantfificatio vefiva.. 1.

'Thetfal. 4.v. 3.

Eft autem virtus folida habie

olid yt

tus animi füpernus, multo ufu firmatus, vo-

luntatem inclinans ad actus ejusdem ordinis

0 Vi[!uïis.

conítanter, prompte, ferventer & puro ex

ï

fine eliciendos. Hunc ergo ut menti. infera-

,ortem.

Prima

mgs, preíenti opere laborabimus.

ejus

Vllg

P^

€8» (0) SEP-

ejus parte amovebimus IwPEDIMENTA folide

virtutis.

Altera afferemus ApjuMrNTA foli-

dande virtutis,

Ultima denique perpende-

Il

inus ejus perficiende INcirAMENTA. Prima

ars refpondebit vie , ut ajunt, purgativae:

fecunda illuminativee : tertia unitivae; uti ex

fubjecta cuilibet parti conclufione patebit.

Porro fex precipue funt folidee virtutis In-

f

PEDIMENTA , nempe peccatum veniale, tepor

]

C

l

anima , abuíus gratie , dominans menti af-

j/ii

fectio, refpectus humanus, & fomniculofa

in mane furgendo pigritia. His fena oppo-

W

M

;

nentur illius folidandae ApJUMENTA , (cilicet

s

actionum quotidianarum accuratio, fervens

g

;

oratio , mentis colleétio, Euchari(tiae ardens

P

fuíceptio , examinis particularis conítans ufus,

W

uti & (àcer fal tem ad triduum feceffus. Iuci-

TAMENTA ejus perficiende pariter bis terna

afferentur, videlicet fides eternarum hac de

re veritatum, timor malorum alias incurren-

dorum, ípes bonorum per illam obtinendo-

rums; amor Dei hanc foliditatem a nobis ex-

igentis, & merentis, folide piorum felicitas,

ac denique perfeverantium corona. Etlicet ad-

huc alia numerentur perfectionis obíftacula;

fübfidia &invitamenta; ramen hec felipere pla-

r

cuit, rum quia non nifi de preecipuis agere con-

ftitui ; ( hec aurem poriora e(le videbantur)

IN

tum quia ad iíta velutiadfontes primaria Afce-

feos capita revocari pofle exiftimavi; cum

füb tenui cortice ompem Tbeologiz, ut vo-

t.

cant ; Aíceticae meduUam continean

PARS

D5

$8 (0) $5

3

!

Y

J|

il

FARS:]

T4 [j

Tpend.

VIRTUTISSOLIDAE

Brim

toste

PRAECIPUA

; Ut

IMPEDIMEN T A

tohr

UI

l

N

^

tüts ]

um fructus ex his pagellis colligendus

6, tpit

l

litferium, & conítans ftudium com-

TIntl d

C

!

paranda virtutis folide, prima ftatim

wnicilt

parte przcipua ejus IMPEDIMENTA erunt amo-

o

venda; his enim non füblatis actum agitur;

i f

prefixus finis nunquam obrinebitur. Avi-

, fevti

cule fimiles erimus cavez funiculo alliga-

g ardens

t?&, qua vano nifu in altum avolare conas

i UÍLS,

tur. Porro has inter remoras principem fa-

s It

|g (erna

cile locum obtinent peccatum veniale; tepor

animi, gratiarum abufüs, dominans menti

|hic de

affectio, refpectus humanus, & fomniculofa

curret

illa in mane furgendo inertia, Iftaenim funt

jnendo

illud grati&e venenum, pernicies animae, ti«

jobis 6X«

nea meritorum , excidium perfectionis, queis

felicuas

f'antibus de folida virtute defperandum eft.

xlicecad

Hec ergo tam magna, tam potentia ac pri-

obllcol

maria profectus obítacula ut ex animis no-

ftris radicitus evellantur, prima partis labor

jper p

perta

erit, quz fimul vie, ut ajunt, purgativae.

jebantr)

congruet.

«

u A

l

y; T

;iæ ) um

anb.

CaA-

!s

A2

Part £O Caput £K

C AdPID.T.-L

l SV

DE

*wü

PECACAT

O VENIALI

[

VW

H

[

um noxa lethalis probitatem penitus ex-

n

C

fcindat , Spiritum fanctum omnino ex-

terminet, ab ultimo fine noflro, nempea

i

cxlo & Dzo, ad tartara nos recta abducat ;

Verbo: cum anime peítis, mors ac dam-

matio fir, nimis honorate a nobis ac leniter

yn

haberetur, fi folum fan&imonie remoris

N

accenferetur. Proin pretermiffa hac (tygia

A

malorum Lerna, utpote cujus monítrofa tur-

iM

N

pirudo impietasque fola fui umbra exanimat

u

ias mentes, a peccato veniali tractationem

j

E

anc aufpicari conítirui, tanquam a primario

f

J

(qu& Patrum mens eft) perfectionis obíta-

culo.

Ad hujus vero fupam nos potenter

incitabit ejus malitia attente confiderata i. in

)

y.

fe, 2. in füis effectibus, 3. in fuis fuppliciis.

GU

UW

De venialis peccati malitia confiderata in fe.

l

ccatum veniale eft magnum malum in

LT

?. Pe

. fe, quia.(ut divino admonitu cognovit

g)ï

B. Catharina Genuenfis) e(t pejus quid omni-

b n'l[ï

bus mundi malis colle&tim fumptis, ipía etiam

morte, ipfo etiam orco. In ejus vita c. 27. ubi

hzc: fuit illiin fpiritu demon[Ir. zum , anulto into-

lerabilovem e[fe Dei offeu[am quamlibet exigutff-

ntur €C.

771(1?2 zþf) Luciferi inferuo. His fimila legu

12.

'.(Hy

[

De peccato. veniali.

5

12; & 14. ubi dicir: Omnia aliah

uyus munditor-

menta iibil effe in compavatione talis offenfe. 1d

j

"

concordi fententia afferunt fanéti Chryfofto-

mus, Hom. $. ad Prop. Anfelmus, l. de Simil,

Ditüs t

c. 1909. Dorortheus, Serm. 20. Aquinas, z. 2.

Yino qr

q. 110. 8. 3. ad 4.

Quin imo ipfe etiam Ari-

Dempa

ftoteles folo lumine naturali illuftratus, me-

lius eff mori , ait,. quam facere aliquid. comtre

d

& d.

bonmumn vivtutis. l. 3. Ethic.

Huic au&oritati

ic lenti

convincens ratio fuffrapatur; nam (ut docet:

! Temony

S. Thomas 1. p. q. 48. a. 6.)

lus babet. de

hr lr

vatione iali culpa, quam pena.. Ergo cum ca-

lamitates hujus vitee , nex ac inferorum füp-

[rofi t«

Xanima

plicia non fint nifi mul&z reis infligendze,

hitionen

jure infertur, crimen etiam leve maligni-

Jrimrio

tads amplius obtinere. Precipue cum fupre-

p oblt-

mum Numen cruciatuum illorum creator fity

eorumque cauía (ut ajunt) pofitiva exiftat ;

JOtentet

i 11

delicti vero etiam minimi author effe, Di-

vinitate id. verante, nullatenus queat.

Plus

)pliciis-

igitur illud de vatzoze mali halere neceffe eft s

cum nec pra tartaro elipi poffit.

Itaque

o Mortales! auvibus percipite , €g audite vocem

iif

ineam, (verba funt Ifaige) atrendite, eg audite elo-

malumit

ulum sneum. Ya. 28. v. 23. En! venialis quili-

j

l cognoul

etnevus quid pejuse(tomnibus mundi malis

gidom

collectim fumptis,ipía etiam morte;ipfo etiam

f i

Orco. Inde.jam quid concludam; attendite.

du lïj 1i

Ergo fi maximas mundi miferias unico tali

muloi

errato impedire : aut fi füumma orbi com-

T

moda unica ejusmodi noxa procurare pof-

fem , illam patrare non.liceret, O quis uubé

| 1,gunfüï :

»

Á 3

£f3

r

ó

Pars L Caput. [.

Ti

det, ut h&c fenfa celte fculpantur in filice cor-

n

dis tui, quicunque Ai/is quafi aquam ejus-

modi zziquitasem / — Job. 19. v. 24. & cap. 1$.

li

v. 16,

Q Chriítiane! fi mendaciunculo om-

Yi

nia bella, fames, incendia, eluviones, mor-

Ml

bos & peíles avertere: íi omnes animi

QU

zerumnas, fame difpendia, urbium calami-

! lk

tates ; familiarum diffidia a genere humano

arcere: fi inferendas ab Antichrifto vexatio-

nes propulfare, & fuccenfos a Divina Ne-

u

meíi altero in orbe rogos extinguere poffes,

nefas foret vel femel mentiri.

Quin imo fi

IT

n

levi iracundia omnes hareticos, Turcas &

W

Ü

Gentiles ad fidem convertere: fi omnes dam-

natos ex inferis, omnes animas ex purgan-

K

tibus flammis eximere: fi omnes, qui mo-

do vitam colunt, & terram adhuc incolent,

K

I

hi [

mortales zterne falutis fecuros reddere pof-

Ita eft:

fes, tamen nec leviter irafci liceret.

non liceret.

Id teftantur, ac unanimi con-

[u]

J

(en(u affirmant omnes Eccle(ice Patres, Theo-

[

logi & Afcere. Unde fequitur, melius effe

totum hoc univerfuüm fub finem mundi de-

Ti (

A

ciduo coelis igne va(ítari; omnium regionum

ATU

I

urbesconjurata ruina fus deque verti; denique

reprobos ultricibus flammis per totam eter-

ZITTU

10

, J

nitatem cruciari, quam unicam a nobis etiam

leviorem culpam admitti.

Et hoc certum

e(t: dogma fidei eft, de quo vel dubitare

Nam omnia hec non niíi no-

impium eft.

1

bis mala funt; peccatum vero, etiam ve-

a

"

niale; maluim Dzi eft, quo is leditur, &

i

M

con-

De peccato veniali.

7

filice [

contriftatur. Cornel. a Lapide & Salmeron Difp.

AVolite con-

1] eju5.

11. in illam textum Eph. 4. v. 3o.

EC

triflave Spiritum Sanctum.

uantum ergo di-

quloon.

ftat Creator a re creata, tantum malitia hu-

$, my.

jus fuperat malignitatem alterius.

Longe

; anin]

enim minus quid eft res condita collata Con-

T um

ditori , quam mufca comparata homini. Er-

human

go ficut minus malum eít mufcam occidi,

Vexatt

quam ab ea hominem moleítia affici; ita

yim N

quoque longe íatius eft, omnes procreatas

rpofls

res uno junctim exitio interire, quam fu-

i m [

remam Dzi Majeítatem tenui offenía vio-

Tures &

)

a

ri.

Er tamen . . . o/flupefcite celi fuper boc !

ane5 d«

Jerem. 2. v. 12. & tamen reperire eft . . . heu!

horrore attonita , elinguisberet vox.. .re-

p

UI m«

perire, inquam, eít non paucos;, fors etiam

acolent,

Religiofos, qui ufurpare audent tritum il-

lud: eft folum leve quid: non ett niíi ve-

tre pof

niale

Vah! temerarias voces! Ah! nubes

T elt:

m con.

lucida íanéta metamorphofi ereas in. lami-

s Toe-

nas vos condeníate, ne impius earum ío-

nus ad vindices ítells penetret. QCuid e-

elius eue

undi

nim? o viles vermiculi* ergone exiguum

mepionum

id malum fit, quod univerfi ruina & tarta-

rorum ponis.quid pejus eft? quo infide-

*ï'haemque

lium converfionem, damnatorum liberatio-

nem, vivorumque fàlutem licitari haud li-

ulisetum

cet? Ergone id leve quid (it, quod univerfi

1 cormum

j r

excidio quid gravius eft? Ubi queefo mens

noítlra, ubi ratio eft? O.quam aliud de hu-

jus portenti gravitate olim. moribundi ju-

2

, eun

diciüm feremus!

j

IL

(

À 4

8

Pavs L. Caput I.

: TI. Tanta minori etiam delicto malitiaineft,

»n u [

irgs !

tanto illud odio Drr Sanétitas execratur, ut

aqodtt

fi in Auguftiffima Ejus Matre, aut dile&tit-

fimo hujus Filio vel unicum appareret, mox

m

qu

jb

illa imo & Natura humana Chrifti, foluta

Md

unione hypoltatica, ab irata Divinitate e

YO

veítigio celis exturbarentur, & excuffo

m 1

fulmine in piaculares rogos preecipitarentur,

tamdiu luftricis ignibus cruciandi, donec il-

ynid

]u

n

lam maculam expurgaffent.

Nam (quod

Spiritus Sancti oraculum . eft) zog. zrvabit

C;KW

at |

i1 eum (nempe celeftem gloriam) a//quo2

Wa

coinquinatum. Apoc. 11. v. 27. Ergo nec ma-

culatum quid ibi vel momento fubfiftere po-

äïä

terit.

Eadem enim Numinis Sanctitudo,

D

^

"

que huic pefti ad caelos aditum, eidern quoque

M

omnem inibi moram irrevocabili interdicto

vetat. Jam vero hicfübfifte olevium contem-

[

ycaui

]

ptor audax! ac attentius perpende; quis.. .

[

quem ... propter quid . .. tam terribili fup-

licio affe&turus effet? nempe Pater zter-

TM W

T

nus.... Filium unieenam.... & amboDeipa-

fam.... ob unicam non nifi tenuem noxam.

.folo y

"

Inde jam collige, quam hortendaergo hujus

lil t

portenri malignitas fit; oportet; cum tanto

t |

ilud odio Pater in Filio, Filius in Matre,

Ti

j

idque in tali Filio, talique Martre averfetur,

j

*

ïfmfi

damnet ,

& execretur; & quidem tam

zequus rerum arbiter, ip(a amoris fedes ; &

clementia thronus execretur.

O peccatum

veniale! heu? quam abominandum es mon-

[

]

Et hinc

[

ftrum in ocuiis diving Majeftatis!

jj

Bea-

De peccato. veniali,

9

ii

Beati in calo, data optione, libentius fuis e

AUTETI

thronis in inferorum carcerem defilirent,

: dl

nunquam illuc rediruri ,

quam ut unico

Imo feli-

;n'et, fhot

ejusmodi nevo fe contaminent.

l; folti

citati fibi ducerenr, fi fua in orcum aman-

initate «

datione unicum ejusmodi piaculum impe-

: exuff

dire poffent.

Er jure id quidem; majori

Itrentu

enim injuria (ut graves TTheolopi cenfent.

qdonec].

Petrus de Soto Libro de inftitutione Sacerdotum*

n (qu

Lectione 18. de poenitentia,

Cujus Sententiam fe-

? ia

quuntur multi Recentiores tefte Lugone de In-

) dl

carn. Difp. $. Sed. 7.n4122.) Deum afficit

0 DC ff

unica ejusmodi labes, quam omnium fimul

[ltere p

ele&ctorum eternz laudes eundem honorent.

nélitudo,

Hic ergo jam adeíte, quicunque veniale

1quoque

per rifüm admittitis, hancque veritatem non

yerdido.

populari trutina, fed pondere Santhuarii Levit.

Contett-

s. v. I $. librate.

En! tale Dzus, Chriftus,

QUi ««

Beati de hujus deli&ti gravitate judicium fe-

runt, quod vos ut leviufculum quid teme-

ii fap-

r atet-

rario defpicatu exploditis. O fidera! fola

hujus culpe memoria exanimantur Sandti:

xDap*

[0]

la

p noxam.

folo ejus a(pe&tu conterrentur Angeli: fi

ilius umbra terrefit celorum Regina; &

NU) hujus

qum 00

tamen hac audet vilis argilla Sacrofanctam

Trinitatem quavis hora petulanter laceffere,

j Mars

gt

& veluti rem nauci prorervo contemptu ex-

fibilare... O Superi! ergone poflibile eft, ut

i'ldgm t

folus homo minutum quid putet, quod om-

g(edes ) d

nis lingua celeftium poft lethale maximum

) Peccamm

p

in-orbe malum eífe uno ore profitetur ?

me

hi

ergone fieri poteft, ut Religiofus id nihili

j P

A 5

faciat;

d

10

Pavs. L. Caput A/',

faciat,

de quo tamen divinus Judex tam

L b |

O .ceci

gnit

feveram olim rationem exicet ?

Mortales! Ah! nihil leve eit, quo füumma

l ;mem[

leditur Majeftas: nihil exiguum ; quod

;urgaïïfïu

,e

vt

|

fümma reprobar Sanétitas.

Il]. Verum ut rantz improbitatis abyffus,

;Xl":;r..fu(ä

immiffis folaribus radiis, clarius pateat, fin-

;r,tiElïW |

ge, centum milliones animarum, in ftatu

[

[

^

u?pm:

l

pure naturc conítitutos, rer mille annorum

; gtl

fpatio immania rormenra infigni confítantia

ia

patientiffime tolerare, ac infüper innume-

T

ros naturales virtutum aétus, eosque inten-

jj

fiffimoscontinenterexercere hunc folummo-

Lluaag

do ob finem , ut irare Nemefi pro unico

ylu

tali errato condignum exíolvant litrum. . Et

l

füf

NT

en! fruftra fünt: nihil hec omnia poffunr :

omnes hi cruciatus & opera mere naturalia,

Fw:ïea::

utut optima, teíte S. 'Thoma & Suario mi-

nime fufficiunt expiandze ex vquo vel uni-

J

ce ejusmodi offenfa,

S. Thomas 3. p. q. 87-

| u |

L

a, 3. ad 3. Suarez Tom. 1. in 3. p. Difp. 4. Se&.

1 M

yt

9. $. prima ergo fententia. Quam communiffimam

! h* n

effe dieit Viva de peenitentia. Part. 8. Difp. 2. Queft.

ia

1

6.,a. 1. n. 1. Quin imo finge , cunétos

hæc) [

Calites divine Juttitiae throno fupplici geftu

?Wf l

advolvi, ur eidem pro unico,; a te patrato,

i

ürm

minori piaculo equali expiatione farisfaciant.

Finge, Seraphinos fuum amorem, Patri-

"

QY

arcbas fuam fidem, Prophetasfuam fortitu-

;

dinem, Apoftolos fuas prezdicationes, Mar-

tyres fanguinem, Virgines caftimoniam, Epi-

m

Ícopos zelum , Confeffores panitentiam,

eni-

D P

De peccato veniali.

TT

IJUdex i

denique Matrem Dei omnem fuam fancli-

n

00 fumm

tatem lefz Divinitati appendere ideo folum,

ut commiffum a te tenuem nevum zequata

", qui

purgatione deleant. Et en! incaffum funt

omnia :

irritus omnis labor eít & conatus.

i dbyfi

Nam (ut docet Lugo de incarn, Difp. $. Sect. 8.n.

ute f

154. Ejus vatio eff, quia de fatlo Deus uou vemit-

1n (

zit culpam etiam ventalem, uifi per aliquem gradum

v dDIorum

gratie [an&lificaittis , quem ei znfundit,. Cum au-

confantz

£em puvus bomo ton poffrt de faéto acquivere alteri

f Innumi.

de condigno gvatiam [auttificamtem, neque poteff a«

u inte

zisfacere de condigno pro culpa veniali alterius. ita

5

[olumm

Luga purpuratum Ecclefiz fidus) nemo etiam

pro uiia

juftus, & gratia fuperna inftructus, pecca-

trum. E

tum veniale a//e2um condigna placatione di-

polln:

luere valet. Lugo loc. cit. Imo nec proprium

natüraldy

poffe acriter tuetur Soto cum aliis. Soto loco

jario. m

fuperius cit. cujus fententiam fequuntur multi Re-

vel Uni»

centíores tefte Lugone de incarn. Difp. $. Sect. 7.

pp. ol

n. 122.

Hic.animi vires jam collige, qui-

NT $8,

cunque ejusmodi maculis fordes, ac verbo-

mnifimam

rum vim fenfumque perpende.

En! tuum

) l uzü.

hoc, quod ridens effutis, mendacium: tua

hzec, qua leviter excandefcis ,

iracundia:

, qund

ylic gl

tuus hic, quo orans languefcis, tepor tantce

( pl

impietatis ac nequitiae monftrum eft, ut nec

fu.

illo celefti Seraphinorum Trifagio eternum

continuando, Ifaie 6. v. 3. nec illorum vi-

4 Pt

g f

ginti quatuor Seniorum fempiternis laudi-

bus, Apoc. 4. v. 10. Dec

jory WF

er illa, que fan&to-

vury ovationes — funt, o

U

oramenta im pbialis

oniutm. r

Apoc.

4-

V.

$*

æn][emlaml

aurei$. pevpetuo offevenda ,

dtn

pari

rz

Parr--I.- Cap.: I.

jl

mll

pari fatisdatione aboleri poffit.

Adeo viru-

quie

lenta in fe, terribilis & execranda peftis eft

M

[

etiam tenuis offenfio INuminis.

Hanc ve-

! W

W

ritatem ipfe Deus Pater bearam Catharinam

3

Senenfem docuit (uti legere eft in ejus dia-

logis) addens, etiam huic peccato nequitiam

U:

W

jl

quodammodo infinitamineffe; quia infinirum

&

offendit bonum. Hos autem dialogorum li-

ü

bros celeffem docliinam divinitus infufam con-

Mu

tinere; declararunt gemini Ponrifices Chri-

hi

ftique Vicarii Pius II. In Bulla Ejusdem Cano-

M

N

il

nizationis, & Urbanus VÍIL in Ejus otlicio di-

lus

vino le&ione fexta.. Ipfa prime Trinitatis Per-

fong/ verba hic retuliffe, opere pretium

&

l

il Ui

h

erit; cum magnum diétis pondus addant;

funt autem hec: ag ignovas fülia mea, quod

omnmes pane ,

uasy anüna . fufhinet , vel fuflimeve

o

digue

potefh i. pveefenti feculoy, ullo .3mo2o con

/

À

K

Jiut ad culbam etiam aninimam vite punieudam,

vel expiandam ? quomiam offen[a, que mili fit,

[

lu

qui fum bomun infiitum , procul dubio. fatis-

faétionem exigit. iufinitam. Lancicius opufc, Spi-

rlt ] 6236:53

Omnia autem juftorum , uti

UM

& Bearorum obfequia finita (olummodo funt

ac circumfcripti valoris.

E

o non. funt. com-

u

Ifj

digua, ad labem etiam lev

nam ex aquo

M

l

delendam. O impiam igitur cacitatem no-

D

ftram!: quibus hzc noxa tamen parvi mo-

menti quid eft; licet fecundum probabilem

'Theologorum fententiam Lanc, l. c. nbi id. ci-

tatis pluribus Audcoribus tum Antiquioribus, tum

L

«

Recentioribus ex. in(lituto, fufe; probat, infinirace

u

qua-

De peceato veniali.

13

Adton.

quadam: malitie fcateat, quc nulla expiatio-

4 pe[ial

ne creara condigne abítergi poffit,

j

aX .

IV. Prarerea minuta hac piacula fünt etiam

At

J

cauía cruciatuum ac mortis Chriftli.

O Zz-

neys d

geli pacis denuo amave flete, 1ig 33. v. 7. &

D

ireratis gemitibus divino funeri parentare.

t infnim

O peccator! audi! & contremiíce. En! tua

oporum j

hec, que ur minuta fpernis, piacula funt

fifun cu.

etiam caufa cruciatuum & mortis . Chrifti.

fes Chr

iNam (ut facre paginz perhibent ) zpfe vulge-

dem C

vatus eff propter aniquitates uoflras etiam leves:

n oficio d

attvitus ef? propter [celera zo?va. etiam minora:

nitats D

lfa. 55. v.. g. & 6. mortuus ef? pro peccatis noffris

? pretm

etiam venialibus; 1. Cor. 15. v. 4. cutn pro

j adant;

his quoque sterno Patri per acerbamnecem

Itaeft

ini, fl

fuam abundanti folutione fàtisfecerit.

o peccarrix animá! vulgeratus eff. Agnus ille

d fifr

0j

dlane

immaculatus etiam propter illas tuas locu-

TU

i

il

tiones vanas, mendaces, otiofas. 74trizus ef?

lj

Y

etiam propter illam tuam irreverentem, te-

ijio ii

pidam, di(tractamqueorationem. Cum fcele-

opit p

vatis veputatus eff 1. $3. v. 12. etiam propter

ilas tuas vanitates , invidias, detractiones,

nm, Ui

modo/t

fuperbias & smulationes.

Verbo: pertulit

y f

24 covpove fuo 1i.Petr.2. v. 24. poenas crimi-

nibus tuis etiam leviufculis debitas.

Quoties

j ex d

iuem n

igirur ( heu! concuffa tremant fundamenta

terrze ! ) quoties, inquam; licet leviter fo2

ii m

yob'Mem

lum peccaíti , tories pofuifti id; quod aliqua

ex parte fuit cauía dolorum ac vulnerumChri-

mwmä

íti. Toties patrafti illud deli&tum; quod eun-

yorius "

M

vinxit,

; I

w

demunacum lethalibus grratis funibus

ca-

qüi-

14

Pars £. Caput L.

ii

catenis oneravir, flapellis difcerpfit , fpinis

cruentavit; ac denique facrilega tyrannide

qU

in furcam egit.

Age jam, ad hec :ue ti-

DA

bi mens? ... oinfelix! hec audis, nec ta-

men peccatum hoc execraris? audita etiam

credis , nec pectus tibi pree. marroris vehe-

p i

mentia in fruíta diffilit? O utinam modo

AU

cor faxeum tibi foret, ut pariter medium

cum illis Solyma petris difhnderetur! At

nondum hiciftit hujus vitiiimprobitas ; nec-

L LR

T

iE m

dum quiefcit ejus

ivino fanguine ingurgi-

ratus furor; cum illa feralis trageedia, cujus

It

caufa olim ol/cuvatus efl [ol , momunenta aperta

hgm D)

funt , &g . valum templi fciffum efl , . Luc. 23. v.

j

J Y

4$. & Matth. 27. v. $2. noítro eriam tempore;

Nam ficur Ser-

p

repetita rabie , inftauretur.

vator noíter, docente gentium Doéctore Pau-

lo; Hebr. 6. v. 6. per lethale crimen cruci

denuo afügitur, ita ex mente SS. Patrum

per veniale rurfum confpuitur, vellicatur,;

illuditur. O rem deteftandam, ac vel audi-

Pl

tu terrificam! Ah! divinus Servator per ve-

niale rurfüm confpuitur, vellicatur , illudi-

tur. Id aflerunr Eccleíi:e Patres

Et aufit

] Hi

l

humana temeritas ejusmodi culpam leve quid

nTlp l

r

dicere ? o calites! ergone leve quid fir,

venerandam Chriíti faciem fputis fceda-

fe , colaphis cedere, crinibus veliere? O mi

Jssu ! ergone tibi infultare, probra ingere-

re, oftentui te habere, parum quid , imo ni-

hil fir? & hoc Chriftianis?

.. O fulmina !

uz manus vos, qua nubes morantur? Q

"Mlià bomimuim mendaces in [latevis, P. 61.v. 10»

:

De peccato veniali.

nls

Itf

qui dieitis malum bonum , eg lomum snalum: fo-

Tyrtnmie

nentes tenebvas lucem , g luceui teuebvas 5 1. s.

ETO

v. 20. ut quid o miferi ! ur quid diligitis,ino

5 Nol.

& quaevitis mendacium ? Pf. 4. v. 3. Ah! tan-

Xdia t

demaliquando totoraculis fidem habete, uno

Orls ve

orcenunciantibus, magnumin fe, & ingeus

m moj

omnino malur effe piaculum etiam parvum,

t mnedin

quod ramen non raro (o porte celi dzfolami-

reur! 4

ni vel'ementer / Jerem. a. v. 12.) quod, inquam,

non raro etiam Relipiofi, quin & Sacerdotes

DI n

t inpum.

fine horrore, finemetu, jocí caufa ridenres

&t u

perpetranL At wel! qui trabiis imiquitotem

hanc zz funiculis vanitatis , & quafi viuculum

[f apem

lus 1.5

plaufiri peccatum leve. 1. $. v. 18.. Vee vobis!

émmpon

quia vindex ultio veziez: veniet, & montarda-

fcur $et-

but. Habac. 2.v. 3. O Domine! exztus aquarum

orePat.

deducant oculi mei, Jerem. 9. v. 1. ut jugi do-

en cud

lore defleam, que fuper capillos capitis Pf 118.

Patrom

v. 136, accumulavi delicta.

Peccavi! &9 ma-

Jicatur s

lum , imalum . grande Ezech. 16. v. 10.. nimis,

vel aidie

eüam venialiter peccando coram ze feci. Píal.

r r ve

$9. v. 6. Sed doleo, & intimo corde doleo

ob folum tui amorem. .. 'Territus enormi

[3 Mudl'

gravitate hujus culpe, ítat animum ea haud

E at

amplius faltem pleno cum affenfü contami-

nare.

Fiwit Dzus; in cujus cor

j[pe£fu ffo ; quia

3 quid lt

donec fupeveft balitus

7p me, Spiritus Dzi im

a

pavibus mets, mon loguentur lalia imea . iniqui-

4el'eï0ml

y n

tatem , nec lingua mea seditabitur mendacium.

Job. 27. v. 3. & feq. Potius omnia perdam bo-

ld) I"mo 1

na, & feram mala, quam ut denuo eriamle-

) f

viter deluquam in agimam meatmn, Eccli. 19. v. 4.

g

Ve-

"T

16

Pars ]. Caput. £.

st

Verum cum ex me nihil poffim, nifi pecca»

re, & perire, confirma boc Deus, quod opeva-

PO MC SUESPARNS

W

W

st

qus e$ ip me ; Pf, 67. v. 29. €g quod dcdifli velle,

j g

f0l

da €9 pevficeve. Auguxfï. Serm. 256. de tempore.

m

- ID

n

Q

Malitia peccati veuialis confidevata in fuis fequelis,

u

agnum praterea malum eft ejusmodi

lg

I.M

culpa in fuis effectibus. Nam inpri-

tguvn'tm

mnis peccata venialia actus virtutum cor-

m

rumpunt, dum eos venenata afperpine ita

DT

inficiunt ,. ut illis (que plurium Theologo-

(uni

rum concors opinio eft) fuperni ordinis cel-

DT

fitate dejectis celeftem vim omnem merendi

t',iimnl

adimant penitus, auferantque; cum fint illae

iil

mulce movientes , quae teíte E:cclefiafte perduzz

J nl

Juavitatem uugutmti. Ecclef. 10. v. 3. Primum

huic afferto fundamentum prebet illa Chri-

Íti admonitio Matthzi 6, v. t. diceritis:

af

ll

[

H IMW

zendite , ue juflitiam veflvam faciatis covaimn bo-

ts

M

)

f

suinibus , ut videamini ab eis; alioquim imercedem

il

Wi

1l

zon babebitis apud patrem, qui im celis eff.

[

Quibus verbis divinus Maogiíter aperte

intinuat, juftiam ex vana /gloria exer-

!

"m

citam carere sterna mercede.

Cum au-

g

tem inanis ejusmodi gloriola leve fo-

D if

*

l

DT

lummodo piaculum fit

2

Quod ibi Chriftus

eh

N

loquatur de vana gloria folum leviter culpabili; do-

i

il

cet S. Thomas 2. 2. qQ. 132. 4 3. ad 1. item Tour-

nely tract, de act. hum. cap. 6. fect. 2. Concl. 1.

ubi is infüper docet, circumfítantiam finis veniali-

ter mali totum virtutis actum penitus corrumpere,

j5

4

J ]m

L

De peecato veuiali,

17

D

*

J

ure infertur: ergo actus tali noxa infectus

Wi

ï

difi

omni merito pramio

ue fundirus exuitur,

privaturque, ira qui

:

em,; ut teítante Hie-

* fépon,

ronytno; marzyriuim ipfum, frideo fiat, ut admi-

"aionem 9 laudem a fratvibus baleamus , fra-

t

[iva fanguis effufus fit. In cap. 1. Epift. ad Galat,

lIdem expretfe docet Theologorum phobus

Lejumi

Aquinas, 2. 2. q. 132. a. 3. ad, 1. ita differens:

Vartinp:

opus vivtuofum ainiitit vim mtvendi vitam eter-

QO qut

éam, fipropter imamem cloviam ft, etiamfi

p i

E

Theolo

ia danmis gloria zon. fit peccatum movtale.

Qrdinisce

(Quam eandem doéclrinam i» a. difl. 58. UR

m merend

^. 4. tradit, czz aliguis, inquiens, vult dare

eleeimofynam propiev inanem gloriam, bic eft unus

m int il

í

L//f/

o fyf

7)

adus volumtatis, €g Bic atfus zotus efl malus,

licet non ab omgi eo, qi

tod ip eo efl, malitiam

Drimum

lmþcat *

jlla Chri

Adeoque licet ejusmodi actio 50

Gb ommi eo, quod im ea efl, malitiam babeat

mto: d«

quram l

id eft , licet adhuc bona fit fecundum quid

anrcodot

Qut fchole loquuntur) tamen quia non e

bona fimpliciter & fecundum ormnia rerum

udis d

er aper[ä

adjuncta, ex mente S. Doéctoris non eft me-

ritoria cceleftis gratie nec felicitatis zternge.

ya d

um 4*

Quod enim ejusmodi rrunca bonitas mini-

me fufficiat ad füperam merendi vim; fed

je f

Ji Chrits

quod actus ex omnibus & fingulis, quize

conüuunt, circumílantiüis bonus effe opor-

aiptil iv

teat

poft Angelicum docent graviffimi Theo-

, ien T

lo.

S. Thom. 2. 2. q. 1 10. &. 3. in C. übi fie:

m

g:-!;fa ad Doc, quod aliquid fit Lonum;requiritur, quod

f m

u

ompia vele concurrant, Bonum enim eft ex integva

T

"

eouja ; máluimn vero eff ex fiagulavitus defettibus, ut

dicit

18

Pars L. Caput L.

W n

dicit Dionyfius cap. 4. de divinis tominibus. Ym

jj

1. 2.q. 89. 8. 1, ait : peccatum veriale impedit a&us

3400

virtutum.

Gonet. Difp. 4. a. 1. Rhodes Difp. 4.

mm]' [

N

'fe:?c, 3. $. 2. Antoine tract. de act. hum. c. 3. a. 3.

d

3

Gervafius Brifacenfis part. 3. tract. 1. de act. hum.

i

[

Difp. 2.q. 1. a. 3. Lancicius opufcul. 16. N. 73.

T

Et ex his

T

Sylvefter & alii; contra Lugonem.

abunde conítat, venialem nevum omnem

Vl

o

Jl

virtutis actum, communicata lue, penitus

2

inficere, perdereque; íeque habere inítar

*ndxï

|

fermenti, quod totam, cui injicitur, farinee

u

maífam corrumpit. Proin o bone! licet my-

ln

íticaa. contemplationi aífidue intentus vive-

ïiï'lllll!

res, íümmas opes in egenos profunderes,

v

corpus variis cruciatibus emaciares, licet mo-

-

r

LE

rum modeília angelum, concionandi ardore

Seraphinum, in facro tribunali charitate 5a-

1HUN

maritanum vinceres, ac heroica identidem

& (

patientie , demiffionis & obedientie facino-

Ta patrares; nihilominus ifta, fi vel modica

il

veniali labe fuerint infecta; fi in ea amor

;I

proprius, commoditatis ftudium , aut vana

ERE

mentis gloriola fubdolo pede vel tantillum

d fq;

árrepferit, actum eft de éorum pretio ac

itinfn

dignitate. Mox omnes hi aétus degeneri

t

germine ex virtutibus, quz effe potuiffent,

Num f

in vitia rurpiter abeunt, non nifi caíligatio-

ly

ne digna.

Et quamvis puriffimam intentio-

1

Til

nem tuis operibus tempore matutino prz-

IT

mififfes, hacque induítria ipfüm etiam re-

ET

fiduz diei plumbum provide inauraffes; fi

W g

ramen poítea vel unicus talis intercefferit

nsevus,

"]

!

f

D

JDe peccato. veniali.

I9

TM

TT

hevus, tnoX reliqua omnia, abrupto pro«

tinus filo, praemio vacua erunt, & inania

des D

omnino, ac caf[a vilefcent.

Nam (ut bene

hi C ;'Mx

t & l

docet.S. Chryfoítomus Hom. 4o. ad pop.) zi

. poreft fünul ejfo wervitwm $. delitum ; utque

LAX

Ererts

ao fit mala (verba fünt Aquinatis1. 2. q. 18;

8. 3. ad, 3. Item 2. 2. q. 110. &, 3. C.) jigüïcit.

IIT] Ommitn

ut aliquid defitg cum bonum

fit ex éutegra caufa,

w petit

Quid aurem illi actioni n

on deerit, quee talií

bere inli

macula fordet? Unde fequitur, ejusmodi

tur, fntz

corruptos pietatis actus nec meritorios effe

gt n

nec füpernos; cum veniale, emulando illum

lentus Yi*

rofondrs

vermem , qui jercuffit bedevam Sone, Jon. 4.

v. 6. ipfam pariter boni radicem afperfo to-

s Jcetm

ndiardort

Xico enecet, corrodatque; ac zzlar locufie

ac byuchi comedat omuem frutlumf,. Pf 104. v

aritite $t

X

34.alias ex fanctioribus noftris operibus fuüb

jdencidem

vite autumno decerpendum.

Jam age, o

j facino

anima? zequiratis rribunal confcende, & pro-

e| modi

meritam inde in reum, quem tibi fifto, fen-

LE

tentiam pronuncia.

En! fervus hic tuus;

, vent

infufà fellis gutta ,. plurimos mellis cados vi-

] rantile

tiavit: fummi valoris monetam, immixtd

l [C[io i;

furtim fcoria , adulteravit ; fuisque artibus

.

5 degenm

ac dolis impedimenro fuit, ne infingulos dies

T

centum millia aureorum lucrareris.

EdiC5

j dl

quid fupplicii hunc meruiffe jam ceníes?

m ia

Vah! reus eft mortis, exclamas, omniqué

niin p*

Odio ac execratione dignus.

At ecce! of-

u

m Cïi

fenfa levis eft ille predo, quitot gemmas

inquté

js l

ex tua caleíti corona excuífit: tor beati-

(eti

fs

&iernitatibus te privavit, quot aétus vir^

uæVusr

2

tu-

206

Pars 1. Caput. H

tutum fua vafritie infecit, deftruxit, ac de«

eii

o

pravavit. Ethunclatronem odiffe non queas?

quin & amare, tueri, fovere poffis? Apa-

um

st

ge tantam impietatem! potius decreto illi

n

exilio, ornnis ad mentem aditus ei eter-

Dr.euxemr

fum a te fit interdictus.

j

M

MY

. 1l. Verum his non contenta, plus ultra

ferpit levioris noxee perveríitas; alia adhuc

MK

Nam non

-

Y

fünt, qua inducir, nocumenta.

folum corrumpit hec peítis fupernos om-

i,

tb

nes probitatis actus; ac invida calliditate im-

pedit augmentum omne meritorum; fed in-

(wnt

fuper (ut nobis auctor eft Angelicus Doctor

IT

4« p« q. 79- 8. 4. àd 1.) diminuit fervorem cha-

Ws

—

vitatis,criticum in Det fervitio langüorem ia

(

ducendo, creandoque rerum eternarum in-

(nii

folens faftidium, quod tandem ipfi divino

T

cordi naufeám movet.

Et hinc B. Laiureün-

LT

tius Juflinianus Vite cap. 9. monet, /evo

m

FV 4

Dei etiam pavva effe vitauda. deli&a ,. me cha-

vitas vefvige[cat , ac animum occupet lethalis

D) y

torpor; curn etiam Religiofi (ut ait D. Án-

Euf

felmus Lib. de fimil. c, 122.) per modicarum cor-

— MUÓG

nü

zemptum . culparuum paulatim a fervore fuo deji

g

Ciapt, & in teporem ptolabantur.

Te-

Wt

porem autem dum nomino, heu! monftruni

W

H

nuncupo , quod tam ob malignitatem, qua

L

fÍcater: tum ob damna, que gipnit, vene-

"T

nata malorum Lerna jure appellatur.

Ia

Mil

J

hanc vero nos fenfim per minores quoque

n

labes precipirari, triftis experientia aífidue

:T]

lh

docer.. Nam animo concipe hominem, ejus-

inodi nzvos temere committentem; & en

l

De peccato veniali,

21

il, t

omnia in ejus corde torpido languore mar-

Xonqueg

cefcent: fatifcent opera pietatis, langue-

li

bunt ítudia virtutis, torpebunt exercitia

Rctei ]

$ eay.

volunrariz afflictationis. —|Nihil arduum ag-

gredietur rnens, exipuus erit in ceptis co-

natus, &fimilis conatui fequetur effectus ;

plu; D

nempe vel nullus vel admodum imper-

d dhy

fectus. . Non fapiet nifi terrena, cwleftia

Nm i

cum faftidio audier, taedium fentiet in ora-

UM

jditse i.

tione, horrorem ab appetiruum coércitione,

naufeam in rerum fpiritualium exercitatione.

m edie

Contra vero ad oppofita his vitia, przci-

ct Dodo

pue ad carnis commoda, fenfuumque illece-

Fa (b

bras toto pondere ferri fe experietur.

uis

AIdrem

ergo inficias ibit, per ifta charitatis fervorem

fifüta [«

diminui, attenuari, reftingui? Quis vero

Yi divino

hujus nocumenti malignitatem fat vivis co«

, lautett

loribus adumbrabit? nam Ziffufa im cordibus

n ]eï"co

noffris chavitas, Rom, s. v. s. feu immanens

, fit ib

gratia tantae excellentie bonum eít, ut digni-

gt lethis

tate, pretio ac utilitate omnibus aliis in-

ilt D- An'

genti intercapedine antecellat.

Hujus au-

(arim

tem tefte. S; Thoma 2. 2.q. 24. & 1. C.

(o nate celis animae ad damni, quafo, gra-

yt [no

(üf,

l

vitatem attendite!) hujus, inquam, tanti

tamque eminentis boni dimizurio difpofitive,

! of iif

aiem, Qu

€7 zudiwc&le fit pev peccata venialia. Non quod

per illa caeleftis pratia (quam fanctificantem

;nih vt

du ^

vocant) ex anima flatim expellatur, aut quafi

ea gradatim imminuta decreícat ; fed quia

"ES

immiffo in animum tepore ejus augmentum

impediunt, utque etiam illa tandem perda-

mitnét t

.B3

:2

i ii

22

Pars L. Caput F.

j

f

j

^

tur, pedetentim difponunt; uti tradit Aqui-

l

nas ibid. his verbis: quamquam cbaritas fe-

n

d

cuudum fe ac dire&te mullatenus diminu;

2 poffit ; di-

?

wum

fbofitive tamen $9 indmetie pev venialia peccata

J

diminutionan admittit. Licet enim charitatis

gl

^Jampades cselefti Sponfo fmt lampades igmis

j

atque flaminarum; Cant. 8. v. 6. tamen fi his

d

g

venialium arenam copiofius injicias, fenfim

:

umf

reítingui eas, ac emori necefle eft. Ad hec

IE

4

&urem quis non cohorreícat ?

I[L Imo, ut docere pergit Theologorum

n h

enus cul-

T

Phosbus 3. p. . 87. aà. 1, C.. hoc

parum aliqualiter, etfi imperfe&e [oparat bomi-

Ya

(i

l

»em a Dzo; quia per illas deovdigatur voluu-

ET

£as bominis ob immederatam conver[tonem ad bo-

j

4

zium cveatitm.. O vere fententiam terrore ple-

nam! quid gravius, obíecro, quid aptius dici

D

poffit, ad incutiendum nobis hujus mali hor-

g

rorem? O amans Numinis mens! en! noxa

tür?

levis te non quidem penitus, aliquo tamen

Wt

modo feparat a Dzo: te faltem aliquarenus

—

j ':;mz

abítrahit ab ejus paterno finu , teque ex pro-

u

m

vidis ejus.brachis aliqua minimum ratione

avellit, dimovetque; dum te indignum red-

— M

"]

dit illa fingulari providentia ac amore bene-

IT

volo, quo is mala avertit, bona immittit,

UI

& peculiari affeétu curat, uz juffis oumia co-

rct—

äsMag

eperenzuv in bomum. Rom. $. v. 28.

FHoc au-

D

tem fcuro exuta, quid ages, o mifera? Ah'

tv

hoftium trelis nuda patebis, & irruentibus

1

undique tearationibus expofita, in omnuem

[

cafüm prona nutabis, Hujus quidem pe-

A

nj

Ficus

De peceato vetiiali.

23

di Àyi

rieuli magnitudinem & beneficii jacturam

tht

modo nihil admodum curas; quia triítes il-

!l'

Vbf

lius fequelas & hujus ineftimabile pretiunt

f

Mla a

arum oppido ponderas; fed ve tibi! fi id

| charit

in altero primum orbe docearis.

Enimve-

puis i

ro vel ftupidus fir, vel amens oportet; cui

imen f

ifta hujus vitii odium non creant.

Stupi-

, fenlim

dus quidem , fi tam immanium nocumen-

a

torum malitiam non agnoícit; amens autem;

fiea cognita tamen veniale non timet, fu-

,eologorum

git, horret,

Precipue cum infüper ani-

"n )

mam turpiter fedet, ac in oculis divinee

atl

Majettatis valde deformem ; fiedam ac dete-

ftabilem reddat.

g od

Nam exigui etiam nevia

al l.

S. Bafilio in cap. 4. Ifa. fordibus compavantuv

troreple

que animi fplendorem . exterminaut ,. $9 na-

ptius dici

Zivoejyus decovi officiunt.

S. Auguflinus eos

mili hote

appellat /cabiem , moflrum decus ita extev-

en! nv

minantem , ut ab illius f[ponfi , qui [peciofus for-

0 tamea

ma pve filüs bominum eft , caflifffmis amplexi-

bus fepavegt./ Cefario Arelateníi Hom. s. funt

liquateni

u ex p

puftulee, que quidem. animam non octidunt ; fed

ym rat

eam tamen quafi borveuda lepra vepletam . fim-

ignum g

mmopeve deformant. Bernardo Abbati $erm. de

triplici cuftodia, — zminima quelibet imobedientia

more be

à inni

zurpis macula eff.. His fimilia habent Grego-

rius Magnus, in cap. $. Cant, Leo Papa, Serm.

TTR

. Hx

HU;

4. quadrag. aliique Patrum, Ut proin triplici

ere circa pectus is ripeat necefle eft, quem

nf

ifta hujus monftri horrore non complent ;

quique non ultro faterur, magnum id ma-

)

g o

d "

lum effe ob tam noxios, quos gignit, ef-

1

j

4

ee

j

24

Pars ]. Caput [.

ia

fe,&us.' Heu! macule, fordes, puftule,

g

Scabies hac piacula funt, enimam tetrum

í ":SPIUCI

in modum deturpantia; & tamen iis men-

tern pro. re nauci omni ex parte com.-

g

*.m,id

1naculamus! O mortales! tam enorme etiam

vunicum eft tale delictum, ut maluerit Ca-

gl

tharina Genueníis, fe vivam in füccenfam

m

Vite cap. 12. fic lo.

i W

fcrnmacem conjicere:

quitur: certut babe, quod f quis ceruevet, quam e-

qnovme uumtantum peccatusm fit, potius eligeret, a-

"

Mi

eimu g covpove in [uccen[a fovuace vivus confrfiere,

u

quam in fe peccatum tolerave, E1 fiumiver[um mare

[

ignus eljet, ad effugiendum peccatum, [e in medium e«

ususquead fuudum demergeret,neque inde unquam

$

!

fodiret, fl jcivet, quod prodieus peccatum effet iu fe

con[be&luvus, Anfelmusfein orcum demergere,

li

V. de fimil, n. 490. ubi ait; $2 i2e peccati pudo-

l

vem, &j iliimc ceynerem infergi borvovemyt3 nece[-

Jario uzi illovum babevem ümmevgi, prius ue in in-

[

fivaum immergevem , quam peccotum in ine come-

mitterem. Chry(o&omus Hom. 28.inEp. ad Rom,

il

& Hom. z29. ad pop. a Cacodamone poffi-

j

deri, quam vel unico cx illis minoribus er-

f

rstis fe contaminare, que nos in cordis

*gm:i; |

penetualia, patenti porta, turmatim tarmm

AT.

faciles admitrimus.

O cael! ex featentia

L

Patrum minus damoum eft a demone nos

TT

infideri, corpus diriffime cruciari, animam

Eu

tartarorum incendis torqueri, quam eam

if

veniali labe fzedari,

Et nos tamen has of-

*«Wz'in!iþu

fenfiones. arenx inítar in acervos accumue

"]

w

tandem eacum

:?)füæ !

lgnus; nihil folliciti , 1

tüy

InQoe.

D þeafato venrtali,

25

y piit

£nole etiam miferi opprimamur; licet hic

A0V feun

confuetus fit isque terribiliffimus, quem hzc

i ls.

peítis procreat, effectus. Cum ex mente T'heo-

pittt n

logorum variis modis deducat ad lethalem

UT &f

noxam, adeoque ad inferos. JVempe 1. miuu-

itert (

eido timorem Dgt. 2. inducendo verum Religiofa-

B

vum negle&um. 3. impediendo peculiavia quedam

I f l

gratue celeflis auxilia , quibus alioquin bomo ef-

NT

ficaciter a. labe inortifera [ervatus fuiffit, 4. Ge-

ia

ücraudo babitum , quo animus per iteratos in ea-

x nffun

dem anateria aminutos lapfus fenfan inclinatur ad

p

tvïïjlllll Ti

patrauda etiam imajora ejusdem [peciei delicta, Vi-

ipmdum

de Tannerum 1. 2. Difp. 4. q. $. dub. 3. n. $,.

tinqus

& $6. Leflium L. 13. de perfe&ion, divin. c. 15«

n.

225

mein)

hi 01'ger [

IV. Oeffe&umterribilem! Audi o pecca-

t pl

tor! quisquis h:ec piacula fuperbo rifu ex-

n

plodis; audi, inquam, effatum S. Thomaz

T i f

Aquinatis, 1. 2. q. 88. a. 3. C, & contree

1 Cl

mi(ce: homo; ait, multoties peccando. venia-

litcr. difpouetur ad peccatum | mortale ,^ quod

LP Sd N

ne pot

ipfum S. Doétor eodem articulo quinquies

repetit, & denuo a. z. q. 43. a. 7. ad s. ait:

oribus t

in cori

Quaimvis per peccatum veniale gvatia mom tol-

m t

latur, per quam eft bominis [alus, difponit tamen

ad mortale ; 6 fic vevgit in. detvimentum [alutis.

. fencti

gone nà

Duces is fecutus illuflria orbis fidera Augu-

flinum, Serm. 88. de tempore; ubi: dum bomzuet

j, n

vegligeuter de[piciunt peccata fua, que pavvafuut,

um n

n has t

evefcentibus aninutis peccátis, adduutur etiown cvi-

m

min,quecu

WLUÓ

ni fatiuat, eg demergunt.Chvy.

lj

«

foftomum, in cap. 1. Galct, ubi: Quemadmodum

p

Bs

1f

Q*

26

Pàávs L. Caput F.

T

im corpovibus vulgera que bomimes neglexevunt,

fehves gignunt, €g putvefa&liones, ac mortem deni-

ym

»pmmUS f

que; itidem in aniinis, qui puffrlla diffimulant, majo-

vainvitant. IYidorum Hifpalenfem, L. 2. fent. c.19.

PT

Contempfu mingorurm P?CC(IIOVWII 717(2j07[l commit-

sU !

zuntur. Damafcenum, C.19. in vita Barlaam, & Jo-

»;jju( yi

gf

faphat, ubi: Qui mintima vitiaes peceata mibili pen-

dunt,graviora fibi inveburt. & Gregorium m

gt

nurn, L. 3 1. mor. c. 9.al. 12. /nunoquoquela

?

| M

a minimis femper incipituv, 9 fuccre[centtbus de-

g

m

fetlibus ad graviora devenitur. concordi oratione

VA

idem alfeverantes.

s

Itaque ( heu! trepidate

pie mentes! itaque ex mente fanctorutn Ec-

qur

üi

clefie Doctorum, quin imo ipfo etiam illo

divini Spiritus oraculo: qui fpermit modica,

qi

lii

aulatim decidet, Eccl, 19. v. r. veniale difpo-

nit ad lethale. Enimvero cui hoc fulmen

u

T

hujus mali horrorem non incutit, is ruine

proximus eft. Nemo repente fit peffimus;

h

quisquis damnatus eft, is primo per levio-

bnd

ra tanquam per gradusad graviora, & inde

| g

ad tartara defícendit. Verbo: damnatio &ter-

( Qj

na fiepe ex unico minori navo trifli ferie

| i

dependet. Non quafi ipfe ftygis incendia

i

Vs

mereretur; íed quia deducit ad mortifera

sternis ipnibus digna. Exemplo fit S. 'The-

ul

ä

refia , que perpetuis cruciatibus addicta fu-

J

ïfnuerc ;

iffet, nifi teouem defectum viraffer. Licet

L*LD) qUU

enim illa (uti ipfa de fe fcribit in vira fua ab

Eu

ipfamet confcripta c. 1. & 32. Item Lanciciüs opufc,

ithg

16.c. 4. n. $8. & feq.) nullum unquam ajfettum

» W

babuerit ad ullum grave peccatum , €g ab tubone-

; N

- flis

l

Y

De þcccaia vinidli,

27

Mb

is natuvaliter abhovruevits gg lice punquam a

Wt j

Jeo. fuevit- fepavata per culpam mortalem ; i-

L "Wj-i-

hilominus o oriofas €g letas comvev[atioues cum

Lt

alüs immature ctatis 6 virtutis hominibus

TAT

inftitutas ,. orans ipvenit fe pofitam im infevuo,

Brlun)

ilique vidit locum, quem ei demones. prepa-

n

voverztt , & quo perveniffet ; nifi huac

!

Vrmm

u

errorem correxiffer.

Q- Calites

*

tantilla

!

1N

]

hjl

l

:

labecula tam fanétam Virpinem paulatim

Ht

j

Tl

precipitaffer in orcum! quid ergo agenr tot

YdLonstin

alii noftri longe magis periculofi defectus?

t m

uis ergo fibi ab ejusmodi maculis non ri-

dorum B

meat? ÓO Religiofe! forte ex illa tua focor-

) etim ih

cia in furgendo, ex illo tepore in orando,

1l od

ex illa liberiori curiofitate, aut lubrica fami-

ige df

liaritate , ex iilo refpectu humano dependet

x fülmen

tua perditio.

Certe non minora hec funt

llocutiones dive "There-

fs roing

ac ille otiofe co

effmus;

fie. Nec dicas: fortaífis non dependet beaci-

erleu

tas mea abexilibus ejusmodi rebus; nam for-

taílis dependet.

Érgone incerto eventui

fl Ü int

matiogtt-

eeternitatem , animam ,

celum expones?

Profecto fiS. 'Theretia fic argutata fuiffet mi-

vt n

jg ii

fere decepra eternum periiffet. Quod ergo

S, 'T herefiz accidiffet, cur nobisevenire non

i mortit

i $ Tht'

poffit? Va ergo nobi

s! fi pufillas labes con-

lloipfo de

;addi&a )

temnere pergamus. lNam forte ex i

li&o, quod modo ut Jeviufculum fpernimus,

«an'e[' LiCil

"T

noftra pariter beatitudo dependet, Vah!im-

rovidam levitatem noftram! ut mortein ca-

wanciciuwPï*f"'

Yeamus, etiam ab iis abítinemus; qua rmor-

m

bos creare folent, KEtinterim exigua piacu-

!WM

a

L

;1;&

f?

[

28

Pars L. Caput 1

la pleno haufltu ablipurimus ; licet per ea

plano pede deducamur ad mortifera. Pudeat

|

,

li

ij

nos tandem aliquando, majorem gerere cor-

"

poris, quam animae curam; ne admiffum

errorem etiam nos olim apud inferos deplo-

gt

(

]

Ti

rare cogamur.

Proin timeamus , ac eiam

venialia folicitudine fumma fugiamus. Vipe-

y um

ial

rarum enim genimina fünt, que fi crefcere

finantur, animz lethales ictus certoinfligent.

i

Heu! vita mea iuferuo apprepinquavit; & ue-

fïxld*

[civi/ Pf. 87. v. 4. Item Pf. 72. v. 22. Ad orci

W

marginem per ha minuta deductum jamjam

ïxz*,*ieï

afflaverat inde a[cemZens fwmus tormentorums

jlv

Apoc. 14. v. 12. & neglexi! Ah! nifitu Do-

il

mine! adjuviffes me; per illa leviora in gra-

via fors pridem lapfus, jam ZLalitevem cum

r

izme devorante: cum avdoribus fempitermis. 1.

t

23 V Id*

Verum o cuflos Lominum Job, z.

v. 1o. qui odif]i imiquitatem etiam . tenuem,

Wi

Pf 44. v. 8. opevi mamngn tuavum porvige dex-

*SJ:

I m

$evaU!, Job. 14. v. 15. & de porzis mortis V.

ll

: T

9. v. 15. abflradtum, Zuc me fuper femitas

Suflitig, Pf. 22. v. 3. utambulem in eis, de-

;

n

li

clinando a malo etiam parvo. — Ante januam

jj

cordis mei co/oca Cherubim, habentem flam-

UE

ieum gladium , atque vev[atilem , ad cuflodien-

Ws Q

dam viams Gen. 3. v. 24. ne àdillud his vul-

lr

fibus parvulis, que demoliustur mentium vi-

um

4£85, Cant. 2. v, 1$. ullus po(thac acceífus

$T

pateat.

n

Wl

xmc

G. III.

De peccato veniali

29

if r

& nf

i b

1Otfetety

Malitia peccati veuialis confiderata in. [uis

F tlrifg

fupplicis.

ftryier

enique peccatum veniale eft malum

4 G

a

magnum in fuis, queis tum in hoc

us Vr

orbe, rum in alteró mul&tatur poenis. Quam

e[ cren

fevera caftipatione vindex Numen hoc culpae

toitfion

genus in hoc adhuc mundo punire confue-

ii B a

verit , documento nobis eft Zzleus DEo, £?

u Ador

bouimibus Moyfer; Eccl. 4s. v. 1. ille, inquam,

mj

Moyfes, quocum loquebatur Doiminus . facie ad

UT

faciem , ficut loqui folet bomo ad amicum fuum :

if n D

Exod. 33. v. 11. quem fmilem fecit in. gloría

r in p

Saniorum , glorificavit im con[pedu Regum,

1/127877

Ecclefi, 45. v. 1. & feq. conffituitque DguM Pha-

ftntit. l,

YG0Ui$, EXod. 7. v, 1.

&

cui fimilis propheta

1 J n

52on [urvexit ultra im Jfraél. Deut. 10. v. 10.

tenuen,

kic, inquam, Prizcipum Priuceps €g' Sacer-

do

»tie

?H

m Sacerdos Moyfes, Gregor. Nazianz. orat.

Trig db

morni Y

2:. qui, üt ait Ambrofius lib. r. de Cain &

Abel c, 2i. vi&or paffionum ommium; mec ul-

) femim

i el d

lis feculi captus illecebvis , ceeleflis. puvitate

coacev[ationis ad Dgt fimilitudinem fe pevfetie

qe j

ntefm '.ml-

viviutis ulevtate formaverat ; Hic (obftu-

pe(cite o celi!) ob levem diffidentiam,

j at

hd fs

quam tamen non nifi venialem noxam fuiffe

um v

Auctorum plurimi graviffimique teftantur.

yc

Aug. Tomi 4, q. $j. in lib. Num. Abulenfis q,

f. & I4. in c. 20. Num. Bellarm, Serm., $. de

juft. Dei. Lorinus, Cornelius, Bonfrerius, Ty-

rinus in c, 20, Num. & plures alii citati a Lan-

€icio

i

30

Pavs L. Caput £,

rl6 D]

cicio opufc, 16. c. 7. ni r21. 0b levem ,- inqüam;

m]'lühe

dubitationem & diffidentiam, qua fpercuriens

gäüo

VH

bií vivga filicem Num. 20. v. 11. tefte Aupu-

sl 3UMU

füino Q. 19. in Num. timidus hefirabar, an

D

j

non forfian ob fcelera populi, promiífa

h

divinitus aqua foret neganda? hic prop-

Tereas

M

l

ah ítupet lingua! ab irata Divini-

tatis Majeftate audire debuit tremendum il«

"

p

b L

lud feralis fententie fulmen: Alcende in sun-

tem) [Nebo, & inoreve i monte. Deut. 32. v. 49.

T

n

lVom imtvoduces bos populos im tevram , .quam

dabo éi$. Num, 1o. v. 10« Pidebis quidem zer«

Y

Yamj at üom ingvedievis in eams Deut, 32. v,

)Nl

325

M

$1. fed jusgevis populis tuij. Deur.

j

l

]

j

v. $o. vdtenditque. Moyfes , €9 inevtuus. of

;w

ML Deut 14. v. 4. & $.

Adeo nullam ro-

—

D"f ;

Md

nants juffa ferebant moram.

O fatum

T

T

trifte! hic jam u/u/a abies, quia cecidit cedrus.

D

[

Zach, 11. V. à.

Et quidem cecidit ipfa Nu-

l4

minis excifa manu, in confiniis promiffae

VM f

lw

regionis, oculis-jamjam ufürpans, totoque

Vr,

|

L

k

inentis áfféctu amplexans terram,.....a

41 qh

terram ! /aCle & mielle manautem: . Deut. & v.

h

3

terram tot votis Optáram, tot annis qua«

:

fitam , tot laboribus ac erumnis inventam ;

:'

[4

|

idque ob unicum, heu! unicum tamque

W u

exile placulum.

LpT,

Et cecidit (quod ftupen-

j

dum!) inter plurimá , que füpplicium hoc

U d

Nam, n$

i

aggravabant, rerum adjunéta.

Moyfes iram Nemefis füis precibus mitiga-

Ti t

rer, D£us, nerogaret, vetuit, dicens ei:

V

nequaquam ultra loquavis de bac Ye ad ine: Deut,

DRT,

3:

De . pexccato veriali,

31

Ti

3. v. 26. 'hie ille fpe venize dolorem folaretur,

Ut fetin

immurabile Numen latam mortis fententiam

OT

gu.

jurejurando firmavit: juravit, wf mom fran-

at «

firem Sfordanem; Deut, 4. v. 21. utque vulnus

l pruni

1

exulceraretur, etiam smulus nominabatur,

At

ui ejus loco £erram Sfraeli fovte divifurus e[-

ii i

[

1: non fu ingredievis aluc , fed Sofue, & qui-

Thendun j

dem Jofue Migiffer tuus , ipfe amtvabit pro. te,

min i.

Deut. 1. v, 37. & 38. denique ad augendam

t jlv

muléte acerbitatem ,. cacumeg. Phasge a[cen-

h, gut

dere, &$' oculos ad Occidentemm, $. ad Adquilo-

qudem

nem, /duftrumque & Orientem circumferre Deut.

Dut, j i

3. V. 27. jubetur cum di&to: /«ec eff terra,

acob :

Deut, j

pro qua quravi /Abvabam, dfaac Qg

hu j

vidifli eam oculis tuis, & non traufibis ad illam.

Deut. 34. v. $2.

nullm to«

O graves profecto, qu&

( fium

hoc funus circumfítant, animi plage! o ver-

il i

ba acerbo fenfu pleniffima! viZuH, &9 sgon

tranfibis: uou tu, fed Sofue Miniflev tuus ipfe

i Ne

promiü'æ

intvabit . pvo te.

Ab! zes quefo, indigneris

Domine , fi loquar ad te ,. cum fin pulvis &

; (Qtoqu

Ci$. Gen. 18. v. 27. & 30,

En! fervus hic

pratt

[

Deut & v

tuus, quem ob tenuem adeo culpam tanta

afflipis

ais i

cna, eft ille Moyíss, qu negavit

Je ejfe füium Pbharvaonis ,^ enagis eligens. affligz

jaentutt

um um

cum populo Dzi, quam temporalis peccati ba-

bere qucuzditatem: Hebr. 11. v. 24.

ul arvi-

)d f

olicium ^

pieus vitulum. auveum . combuffity é9 contrivit

u[que ad

ulvevem: |Exod, 32, v. 20. de cujus

Namym

Jpiritu. tu

j

hi

ut fopruagiuta ReGoribus com-

i nl

THUDICOYOS. - Gregor. M. z. part. Pafloral, c. «

, d

ltem Num. 11, v. 17.

Eít ille Moyfes, u.

wl

L

erat

l

323

far: L. Caput L.

i 1 |

erat vir mitiffimus fuper omues 6052:'723, qui

movabantur i2 ievvd, Num. 1a. v. 7. quadra-

M Wmïl

ginta annorum fpatio tres miliiones hormi-

g

J

ü mag

I

num, iafigni patientia fuftinens: qui calutrs

'

[

niis laceffirus, opprobriis irritatus, lapidi-

u

j

bus appetitus, tamen laefam digniratem noa

folum non vindicavit, fed infüper pro rebci-

T

I

j m

libus eo ardore interceffit, ut exclamarit : au?

dimitte eis banc noxam, aut. dele me de libvo, queim

uj

n m

fcvipfifli. Exod. 32. v. 32.

Eft denique ilie

Moyfes ;

uem ipfe tu fervum tuum in ouni

FTTT

J

domo tua

[

ü

]e

liffunum vocaíti, Num. 12. v. 7,

& hic, o Dsus clemens/ Jon. 4. v. 3. hic ta-

v

[

Cue

lis, tantusque Propheta....a Te;

WR ! |

tsj

jus mifericordie non eft numerus, & boni-

n

tatis infinitus eft thefaurus , ob unicam hanc

ä Mf

offenfiunculam nullam veniz gratiam, imo

nec caftigationis prolationem mereatur? ío-

a

LU

line ergo illi non parcas, quitoties a te; ut

aliis parceres, impetravit? memento, qua&-

It

fo, memento Domine maníuetudinis tuc?

4

Ml

At fruftra fum: juravi? Don

£$b

72

üj, t* facli

- prfl

»on penitebit eum. Pf, 109. v. 4.

Fixum eíl;

) d

his infuper habitis, moriendum Moyli, viro

Ej ngæ,

tot miraculis claro, tot virtutibus predito;

; Utngy

1noriendumque ob modicum adeo ngevum ;

tl

l

& quidem in monteNebo; unde triftis, qui

"MM

|

'dolorem exafperaret, profpe&tusinfubjectam

"n

promiffionis terram patebat. Utnempe poíte-

V

ii ex füpplicii magnitudine venialis otten(ze

Aitry

ravitatem metirentur. Heu! miferos ncs; f

ïiduam

baz in viridi ligno, iu avido quid fiet . Lue. 23.

T

Ya

l;

De peceato veniali.

83

lat

w $n Si hec Moyfi, & quidem ob uni«

V Qui

cum, eéumque tam parvum errorem, quid

Lines h

nobis eveniet? nobis? ,.. qui. tot, tam-

$ qiiate

ue maligna, indies accumulamus delicta?

405 aj

Lí

;D

Superi

(exclamat Sanctus. Pafilius Orat,

Bu r

3. de peccato.) cutn videam Moyfen fumutan lum

Rt pro

veri Dz cultorem veniam deprecavi, nec vamen cotis

ioamariti

Jequi $. cum videain buic poff tot, . tamque egre-

ii

:gia fa&la uullam vegiam dari, plane pev[picio,

deniue U

ilam [everitatem celi , quam de[cribit Apofto-

At 1 U

lus ià [ua ad Romanos epiflola, diceus: fi enim

Vum 1. 54

Dominus natuvalibus vatnis not pepercit , times

Y jict

me fevte nec tibi pavcat , idque eo amplius

Te j

ü

time , cum ultori Dso frequens fit; in hoc

g, d o

inündi theatro ejustnodi tragoedias orbi fpe-

nicm Ant

€&andas dare. Fugacem folummodo men-

jtam, img

tis obtutum in obvias Syriee pla

as defige,

eir? o

& muinplex mortis fcena mox

]

umina fe-

riet.

& te U

Hic enim videbis feptuaginta duo

nto, QUi

millia virorum pefte confumptorum ; 2. Reg.

ylinis u

i4. v. 15. ibi quinquaginta millia Bethfamis

5 fl

tarum repentina nece punitorum; 1. Reg. &

Fixundi

v. 19, illic omzes zhefauros domus. Dz1 €9- dos

mus vegie ,- omnem Jeru[alem, 69 omnes for-

Moy[i, n

x at

fey exevcitu$ ,. ipfum Aegern. cum matré ,. wxos

vibus 69 liberis in captivitatem de Sferu[alem inà

lo pv

etrili, V

Babylonem abduci cernes; abftrabique; 4. Regs

24.V.13. & 15, jam vero in hos cadave-

iij

p

rum cumulos, in illas Solymee ruinas, in heec

captivorum agmina fi oculi intendantur; fi

nidls dl

sféo o

tot. viduarum , ac pupillorum lacryme,. &

üfpicari

lam?n.ta attendantur; an non jure fi

*

quis

ul L?**:i

4

34

Pars £. Caput. T.

quis poffet, Hebreos denuo vel vitulos

gt

adoraffe; vel rebelles contza Dominum mur-

DA

inuraíle; aut iterata temeritate pravi(limas

; j

;-'.[) N Fem

leges conculcaffe; vel certe alia quaepiam

ravioris notz facinora perpetraífe , queis

gj

g d

caleites iras adeo exaiperarint. Et en! non

nifi levis fupe:bia Davidis, vana oítentatio

gimum

Ezechie, preceps irreverentia Bethíami-

g

tarum tot calamitatum , tanteque ítragis

q o

—

un cus fons & origo fuit.

Quee tainen pia-

j

cu/a folum- venialia fuiffe Auéctores commu-

s lm

nius autumant. Ita Ambrefius lib. de poenit, c. 9.

j cin

Gregor. M. in 1. Reg. c.4 fub. finem. Theodoretus

h

q.14. Salianus A. M 3324 Num.32. & 33. Sera-

hg

riusin 4. Reg. & 2. Paral. Lancicius Opufc. 16. c. 8.

EE

Wi i

n. 133. & € 12. n. 21o. /7/fi enim Dominus

p

I |

peliilentiam i Jjracl . 1. Paral. 21. v. 14. quia

David jufferat Joabum zumerare populum, ut

Tas i

B. ezb-

V

Civet nuimevum . ejuj. 1. Reg. 24. v. a.

VWM L

Jamitas percuffit ,. eo quod vidiffent. arcam Do-

de RUPT QUH

$

(

müli, i. Reg. 6. v 1$. eamque curiofius in-

Ípexiflent.

"dilata denique fugt ommia, que

UT

il

erant. im domo KRegw , Q9 mom vemanfit quid-

m

lu

quam; 4. Reg. 20.v. 17. €0 quod non nihil exal-

g

tatum . fuiffet cor Ezechig, 2. Paral. 32. v. 26,

Tj fbthm l

Hisque ponis tefle (acro Codice gemini hi

b E*Hua, [

Reges, eorumque fubditi fuerunt caftipati,

d

i

non obítante, quod David alias fuerit vir

If

WT

Jicuadum cor Dgi: 1. Reg. 13. v. 14. & A&or.

"41(1

33. v. 21. Quod zoz fuerit. fimilis. Ezechize de

* m

cuntlig vegibus Juda: 4. Reg. 18. v. 6. &feq.

; MOKI

quod Zefamite obtulevimt. bolocaufla , & im-

1 Q

10la-

De peccato sieniali.

3$

) V i

wmolavevint vi&imas illa ipfa die Domino. 1. Reg,

Üiüm

It rf

6. v. 19. Quis lhic, o DsuM immortalem !

quis juftinze Diving rigorem non admire-

V Qu

tur, X pertimefcat? quis parva etiam noxae

iil qi

malignitatem inde non colligat, & execre-

L Ealm

tur ? Ar dices: tantumne ergo criminis fit,

A olfent

infirmum hominem lubrico pede in leveui

Lt Dethin.

quandoque nevum incurrere, ut propte-

tiqie (rng

rea mox coelum in iras, aér in fulgura, nu.

& Qunen u

bes in tonitrua erumpere debeant ?

Apage

ORSS CO

tot fulmina! leniora Creator fovet fen àj

Aipeni tj

dpfe eniim. cogmo[cit figmentum noftfrum.. Pf. 102.

m Thedonta

v. 14.. JVec Datemus Pontificem , tefte Apoftos

1651 00

lo, qui non poffit compati auffrmitatibus ncffris,

if 16 el

Hebr. 4.v. 15.. Magna füpplicia magna füp-

109//777]

ponunt crimina; minora ejusmodi non me-

rentur.,

r Ui

Enimvero ira íi eft, ergo di-

um w

vinus Judex gravis injuftitie fe reum fecit,

AOT Bgt »

Moyíen, Ezechiam, Davidem, Berhfami-

aram D

ta$, & Ozam ob tenuem culpam tam fe-

xriofius t

vere puniendo,

Ergo iniquus morum is

ompd, (

cenfor fuit; uxorem Loth ob femineam

aj

curiofitatem , duos & quadraginta parvue

yn nb

los ob puerilem petulantiam, re omnium

" 3. ?'.lj

terribilium rerribiliffima, nempe fübira morte

( emut d

afficiendo; dum illa verfa eff iz flatuam falis,

n at

quia ve[pexit pofl [e s Gen.. 19. v, 26. hos vero;

as f

egrefn . duo uvfi ce faizu. laceraverunt ; 4. Rege

" &A.w

2. v. 24, quia klieo illu(erunt.

Ergo in

ji Eu

nova edam lege rieide nimis, injuíteque

orbis Moderator egit, dum Abbatem Moy-

TM

T

T

fen, quem Caffianus .collat. 7. c. a7.fingulas

[

P

TéfH,

:

36

APars J. . Caput £.

T

J

qem, e9 incompavabilem virum appellat ,. ob

r]h

i

gprolatum im. quadam . di[putatione, contra ^dbba-

(j ii

ï

?

tem: Macarium paulo duvius verbulum , tam diro

fjl

confeflim tradidit demoni poffidendum , ut. bu-

sl

|

manas egefliones ovi fuo , ab co impul[us, inge-

u

veret , licet hic lingue. lapfus leve

iaculum

&TR

à

ore fen-

[

non excefferit? tam blafphema pe

i

fa quis foveat? Abfit, ait Huffzeus Vates

l5

!

l

34« v. 1o. abfit ab Omnipotente iuiquitas. . 'eve

b

euim nom coudemnat frufiva. Job. 34. v. 11. &

ii

A

I12.

Potius venialis delicti immanem ma-

H

Qu

litiam ex vindictee hujus rigore metiri dif-

fj

camus,; indeque arguamus, :nagnum Orne

W

nino, & execrandum effe malum oportere

qui

etiam exile peccatum; cum id mifericors ille

tj

€9 clemeus , patiens eg. multee mifevationis Dsus

l

7

AUL

Éxod, 34.v. . in hoc adhuc mundo tam hor-

Qtt$

rendum plectat ; caftigetque,

L

l

II. Quod ipfum magis elucet ex pcnis,

tt

l

J

altero in orbe propterea infligi folitis; ut-

E

j

I

Ph

pote qua& numero plurima ; acerbitate ma-

|

T

n

Ximsa , diuturnitate longiffimee funt. Nam

I,L 'lm'

!

cruciamenra piacularis carceris funt innume-

'W.r

"

ra, & atrociffima; quia plura & feviora

|

v

ii

omnibus

omnibus tormentis Martyrum ,

j A0l f

fuppliciislatronum, omnibus morborum cru-

ciatnibus fimul & collectim . fümptis. Non

r

il )n

jf

mea hec, fed Sanctorum Auguítlini, in Pf.

h

37. Anfelmi, in 1. Cor. 3. & Venerabilis Bedae

mcu

Tom. $. 1.3. expofit, in Lucam, fenrtentia eft; di-

i W ]

centis : purgatorii correttio gravior ef] quam quid«

h

quid uuquam paffi furt latvones,vel Janclà Marty-

ft$,

waäï

&

W,'(L

g D pe:mi'o veriali.

TT

du j

vet, vel gui.

d

QUl Aj

j

uid bomo gravius poteft excogitave,

As f (

Cui adfüpulatur S. Julianus Archiepiícopus

"Toletanus L. . prognoft. c. 1 9. italoquens: gra-

tn üm, 4 üv

li, i

vior eff ivuis purgatorii, quam quidquid bomopote]

W

pati in bac vita. O voces terrore plenas! heu!

ii

1

j

Qre(t

ex mente Patrum ille ignis gravior eft, quam

tf Va

quidquid umquam paffi junt latrones a jüdici-

Lus, Martyres a Tyrannis, s«prorantes a

ipula. T

morbis.

uin imo gravior eft, quam quid-

Mv tl

QOT T

quid bomo potefl pati in bac vita. Et proh!

quantum non poteft pati homo, vitalem re-

t netr d

fpirans auram? Quis noftrum in dipitos mit-

A82Q0R]. (

tet omnia afflictionum & miferiarum genera,

1n] 0pOr(

quibus mortales in hac lacrvmarum valle

nj i

obrui poffünt, actorqueri? folum intremus

at Deus

infanabilium nofocomia, vifiremus Venetos

p ttm hot«

carceres , intueamur Anglorum equuleos,

o quam multiplices & horrendi cruciatus hu-

ex pari

mana hic corpora affligunt! Enumerat Ga-

[oliis; U

lenus plura millia difparium inter fe.dolorum,

ybitate T^

a quibus unicum caput vexari valeat. His fi

w M

addantur illi, quibus reliquum corpus, pra-

gnt innum

fertim fecretiores ac intimz hominis partes

& fiit

cruciari poffunt, quantus afllictationum e-

À omni

xercitus conflabitur? Er tramen (utafferunt

rborum cyIU-

gemina Ecclefie lumina Sancti Caefarius , &

p M

"Thomas) non equabunt vel minimam illius

rumni] hh

ergaftuli paenam. Zle iguis purgatorii (ait Are-

xiblis

latenfis'Hom. $. ad. populum.) durior erit , quarí

i

k

yentaed

quod potef? penarum in boc [zeculo aut videri , aut

ij um

cogitari, aut fentivi. Aquinas in 4. d. 2 1.q. 1. a. 1.q.

3. vero affirmat, penam minimam purgatorii ex-

jl W

cedere maxjmam bujus vite. Mentis, quafo, hie

3

.Vires

38

Part L. Caput . f.

ïnä!hïi[i[l'w

vires collige, quisquis hac legis,ac verborum

"m

fen(a attentius perpende. O Superi! ergone

[

f

i

poffibile (it, ut ia ibi peza cxcedat pre[entis

»

L

gt

vite mxünam? ut ille igais durior fit, quam quid-

g

quid penarum in boc feeculo excogitari potef? ? Ex

tamen ita eft.

Omnes excogitandi cruciatus

gin

vt

in ejusmodi animam velut ad centrum con-

qeiftm

fluent, eamque torquebuntíine levamine,con-

tinenrer fine ulla incermiífione.

Id eft, pur-

ia

vum,

g

ans anima eo doloris genere pro ratione cul-

arum cruciabitur , qui equabit omnes illos,

(tipot

P

Jinsel

queis

ferendis tum corpus morrale in fuis fen-

, t

fibus & organis ; tum animain fuis facultatibus

capax elt; iisque cruciabitur diuturna plurium

|temeodi

b

annorum intercapedine. Adiíta edicire! cui,

quise(o, prae horrore nou rigeanr artus ? At per-

n

gamus. Et haec numero plurima, acerbitate

l'.:'. h'L:Ifäm

maxima, diuturnitate longslima luftrici illtus

105

M

rogi fuppliciainfliguntur ob veniales culpas. ..

t

heu! ob venialesculpas! . .. ob mendaciolum,

ä A, Y

levem iracundiam ,. modicam diftractionem;

[ vv

verbum otiofum , ob perdira temporis mo-

[ ttin

inenta.

Ah! obillas ipfas veniales culpas,

I

ad-

quaram nos innumeras de die petulanter

OT.

mirtimus , per jocum effutimus, cum halitu

at

profïam üs.

Et infliguntur (contremifce o

| *Qlæhæs

eccator!, mentibus polo deftinatis, fpon-

hn

fis Chritti, filis & beredibus ecli; & quidem

a

r

"

infigantur

[^]

WE u

Dzo juítiffimo qui peccatum

1

ii

ulrra meritum punire noa poteft; quique

T

Q

aninias illas tenerrimo &in6inito amore pro*

|

m

fequitur 5

idque (quod horrendum) conü-

I

Q Coeli-

nuajo per plures annos füpplicio.

Ieb].

i

De peccato vettiali.

r

39

vit vtl

tes! his tam infandis doloribus ob unicum

Ut

non raro & levem nevum animcz electe fuüm-

TU n

meque dilectz a mirií mo Numine torquen^

TIyqumg]

tur non una vel altera horula, fed continuato

Mi

per

lures annos cruciatu.

Agite! ex his

ttdi i

d

qui

jam concludimus ? Ergo (fequela vis

I cenmmqn

perpendatur) ergo vel Dzus injuftiffimus &

levaminog

crudeliffimus (quod blafphemum foret vel

lib p

fufpicari) vel parva etiam noxa prorfus tre-

YOrationedd

mendum, & execrandum eft malum.

Ita eft

itomnes i

o Religiofe! o Sacerdos! aut Dzus crude-

"aisf

liffimus eft tyrannus, aut illa tua vara glo-

Yil

ria, mentis evagatio , impatientia profus

turaphru

tremendum & execrandum eít malum.

O

edicite! c

Superi! hec credimus, hec etiom alios

rtus?Atper

docemus ;

& tamen péccamus;

Scimus

j aperbutte

vel unicam tenuem offenfam :mereri lu-

hofrici t

ftrales flammas; & tamen peccamus.

Non

lesculpts.

auderemus vel leviter delinquere, fi certo

endaciolun

Íciremus , nos poít unum vel alterum tale

a hionit

erratüm vivas in foro comburendos effe.

Ah! credimus nos ob illas ipfas, quas com-

emporistt

iues cip

mittimu: :eviores maculas, in illis ignibus ar-

gtolanet t

furos, & tamen eas$ tam audacter augermus,

€9 ipiquitatem velut aquam bibimnus. . Job. 15. v.

g i cum häf

16. Que hacinfania? Ah! tandem meliora

voniremi

fapiamus, & his veritatibus convicti, mapgnurm

fingty PU

j; k a

femper horrorem ac implacabile odium om-

nis piaculi etiam exigui animo foveamus. O

T peccimï

illus cineris teDominum do-

Dzus! ego pu

udt; t

minantium pof

h

(

oliatas mihitot gratias offen-

d

dque per rifum... pro

;endum

j

(gi

di; & quidem totiels i

4

re

ia

!]

;

40

Pars 1 Caput E^

|

j t

re tantillä.. ex mera petulantia; ubi nulla

i

penitus boni fpes, aut mali metus itnpellebar.

4 a

Ah! nec pro obtinendo totius mundi impe-

g i

yio, nec pro evitando eriar gravi morbo

j

autipfa morte; decuiffet Te Summum Bonum

ruTitut

vel leviffime offendere; liecícivi, & tamen

innumera per diem a mane ad ve(peraim us-

gaith p

|

j p

que continua ferie venialia accumulavi ; id«

Q' Cari! jocando Dguw .. ;

aYm c

que jocando.

Àh! Drzuw meum ac Parem optimum...

-

fen.

ob vile commodum, ob inanem gloriam, ani-

[ g

uml

mi exhilarandi cauía offendi.

Ad continia

lethalis noxe,; & orci marginem per leviufz

tf

ol

cula dedué&tus, falutis prodigus etíam rifi;

& debitas iis in luftrico carcere peenas nihili

eytarda

fmmit

feci. O c&citatem fanguineis lacrymis dig-

nam! Sed poenitet.... doleo... deteftor

Ivl

toadnil

,

omne etiam minimum peccatum. [nículpta

cordi adamantino ftilo auréa ill adhereat

ILELUUE

teffera , nullà unquam oblivione delenda;

DI

snalo iori, quam fadavi etiam levi labe,

[ilu-

us d

mina Domine , ah! illwnima teuebvas mneas,

imiy

Pfal. 17. v. 19. ut clarius indies agnofcam ves

ag

nialis culpee graviratem! fpiritum ve&um . in-

T.

10va 12 vi[ceribus metis ,' Pfal. $o. v. r2. ut in-

tily t

genti horrore fugiam , & averfer, quidquid

»ïilhnrin. ]

etiam leviter divine tue difplicet Majeítati,

x

f?t, ä(

| TV

4

n u

?i veni

Dpe pra&ica" peccea

alis ódio, ejusque fodulo

tit

vitaudi [Iudio.

ET

^Wum fructus ex hactenus di&tis colligen-

M

um Jcogf

um

4 dus, non confiftat in fterili fol

nitio-

De peccáto veniáli.

T.

fs

nitione enormis malitize verialis noxe , fed

VM

porius r. in practico ejus odio, 2. illiusque

od im.

ferio cavendi ftudio, prafenti paragrapho

M m

utrumque animis aliius inferere conabor;

um D

& quidem variante ftilo; more inveftigario-

QUi d

nis rem tractabo, ut facre colle&ioni triduo

Yipetin

vacatüris, pro examine ftatus fervire queat.

uml d

Id quod plerumque etigm deinceps in quo-

tdo D.

vis ultimo cujusvis capitis paragrapho ob-

ODfimym .

fervabitur.:

ftudiofe Le&or ,- þoft-

olürim, d

I lraque fàlutis -

A nf

quam levioris etiam piaculi maligaitatem in

mp Ieviu[-

fe ipfà confiderafti; eamque adhuc magis ex

by etim 1

funeitis ejus fequelis, horrendisque füppliciis

exhorrefcere didiciíti; examina modo, quam

penis al

trymi dj

firmus icitur menti dominetur orror offen-

.. deteltot

fie venialis faltem deliberatee, & pleno cum

. Jnículpt

affenfu adimiffze? Perpende, an ferio credas

ab uno aninori deli&to malum majus adveuire, quam

; adherel

e. delenti

& 1010 ./z'mul favrtavo? . S,'Therefia in vita a fe

i, D

feripta c. 25. &5 longe melius effe , covpus ac om.

TTE

aia covporea pevire Junul, quam ladi animain in

ve etiam minima ?. S. Dorotheus Serm, 20. adeo-

soofcim V

n vt i

que mulro intolevabiliorei

n efe Dsi offenfam

Y HI u[ l."*

quailibet: exiguiffimam ipfo. Luciferi inferno ?

B. Catharin. Gen, cap. 27, Perpende,inquam,

2 QUïquäz

a Md

an hec, & qua fide credas? num certa, &

conítanti? an vero dubia folum, aut debili ?

Infuüper inquire , num tanto & pari merore

?)'W ffrff

affligaris, Ífi fors labi te in ejusmodi pia-

culum contingat, quo, & quanto conficis

igis al

tur bonus alioquin

ac tenere mentis Chri.e

TT

C s

185

pit?

42

Pars I.- Caput [.

4:

J

ho

ftianus, qui caít fortuito in crimen morti-

j

il

VWTL

ferum prolabitur? An cum S. Anfelmo Lib.

'Jlf

if

i.cur DEUS homo c. 21r. toalis 7e zz ovcum de-

ii

d

T

mevgeve, quam talem culpam | committeve; ac

um

g

porius. puvum , €9 üpnoceutem gebenuam iutvare ;

ri

j

quam peccat. bwjus forde pollutuim celorum veg-

al

at

zatenevre.? Percontare ex temetipfo : quid(i

levi mendacio lethalen morbum, gravem

Lkgd-l

gtl

l

infamiam, ferale fupplicium a me amoliri ;

aut honorificum quoddam munus, vel cen-

ia n

tum aureos acquirere, aut erumpens fübito

n

lr

proprie domus incendium extinguere pof-

fem, an non mentirer?

.. fi aut leviter

i ne

peccandum, aut re valde amata carendum

quamor (

foret, quid agerem?.... Ad hunclapidem

um

lydium illud ; quo ejusmodi nevos averfa-

um

ris, odium periclitare; & cum Eleazaro

F

fortiter decerne, premztti te malle in. iufev-

ml

/Wm; 2. Machab. 6. v. 23. quam levi etiam

L: TU

noxa feedari

Secus manum Qnuipotentis nec

ET

vivus, uec defuntius efugies. Ybid. v. 26.. Nam

,

lv

peceata etiam. pavva vmpumita effe mon poffuut.

S. Profper in fent. $. Aug. Proin cura, ut (em-

L

per animo alte immiffus infideat horror om-

kd

nis peccati venialis faltem deliberati, preecipue

m

UI

illius, r.1in quod frequentius laberis; namcre-

ROA

At

brius nosinfe(ítans morbus primam Mediciex-

Tl

jd

"

pofcit manum. 2. Quod aliorum defectuum

15

fons eft & origo; fuccKa enim radice, fua

w qum

inl

4

fponte arefcent ftolones rami. 3. Quod ad

v&wamcn dD

lerhalia proximius deducit; qui enim pre-

li

cipirium ferio timet, etiam femitam, quze

Wi

$Q

'

M

De peccato veuiali.

43

t i

eo ducit, horret. — /Voz cito ad majsva pro-

ï- Ano t

veditiv , ait Hieronymus epift.. 14. ad Pauli-

LT TM

num, QUi pavva forinidat.

Cura ergo levia,

COR Ü

uoad levia (uut, ie graviora fiaut ; (San& Do-

TU r

pothei Serm. $. monitio eft) fucle emim ab bis

7 vtælorum [

[arvis ad magna committenda delabimur. . Nam

MbO: qu

(ut obfervat S. Gregorius Papa L. 31. Mo-

JUTDy Brstr

ral. c. 9. al. 12.) i unoquoque lapfu a miiinis

t fne molin

femper incipitur ,. €g fuccve[centibus defe&lilus,

Inus, veln

tandem ad iovtifera devenitur.

ünpons (

.. Verum non füfficit ingens hujus mon-

ftri concepi(fe odium, nifi huic folers pari-

Minpure p

[ at leute

ter, in eo virando , focietur ftudium; quod

at curentn

quatuor capita comple&titur, nempe firmurn

hunc lpiden

propofitum, affiduam vigilantiam, prom-

»V09 dVtrli-

ptam repugnantiam , & charirati jun&tum

m Eleuato.

orationis fervorem.

Cum vero propaþtzmz

li uf

cavendi futura, nequeat eífe far f/rmumi, nifi

Jevi. etum

ardens de admiffis pracefferit dolor. 1. Exa-

mina, quam incenfus is efíe (oleat? Nam te-

m'potemis [

vi N

fte V. F. Alphonfo Rodriquez in ejus vita l.

t 0. , CHl unicum tale delium mereturs ut

f0 pqämr.

ura, QU

tota vita defleatur.

Proin vide, an & quam

fervens fir illa deteftatio, quam de commif-

: hortor o

fis levioribus erratis examini noécturno fub-

rati,præcipuf

xris; Damet

jungere, & facra exomologeíi pramittere

affueviíti? Sique inrerdiu leviter te labi con-

m Melca

m du

tingat, num mox doleas, vel dicendo cum

i radice

Il

Repio Pfalte: peccavi; a. Reg. 12. v. 13. vel

exclamando cum illo ceco: ;[esu Fli David/

[

r.

nfereve tei ; Marc. 10. v. 47. vel ingemifcen-

1ui enim

u

do cum illo publicano: Dzus Propitiu; efzo

btl

qmiot

44

Pars "L Caput L.

j

!

müibi petcafori. Luc. i$. v. i;. Priteres in-

fw

TOU

quire, quam firmum tunc & efficax fit, illa

d (

fU

deinceps cavendi decretum ? an femper

i

(

fj

unum aliquod finpillatim defipnes, inpofte-

gilit)i

rum usque ad proximam tui in fàácro tribu-

du Qd

nali accufationem peculiari cura corricen-

';mrinfp&ciaw

dum? Numque hoc confeffionis propofiïum

Mi

renoves horis fuccifivis, quibus alias latens

vf

triticea füb nube Dgus adorari a te confue-

jando d

vit? quot jam hujus generis noxas per to-

st D

ties repetitas confcientiz expiationes emen-

daris? vzilli; cujus vitio coelefte hoc phar-

Al

macum vertitur in toxicum. . Ut auterà me-

dm fufe

ieo f

moratus dolor debito cum fervore deinceps

TITT

"

eliciatur, dictumque propofitum optata ef-

Wij

)

Ás Bj

ficacitate non careat, ea, que de levis pia-

Wi

TTT7Y

culi malitia hucusque prioribus $$is fuerunt

inculcata, vivaci memoria erunt retinenda,

vf ia

n A

& vel füb mediratione , vel alias fzpius re-

colenda.

Sicut enim (ut docet S. 'T'homas

Kntil |

5

I. 2. q. 77. & 2.) OfHe peccatum contingit ex

J

Wij

defe&lu cognitiomis, qua ejus turpitudo, gra-

vitasque rite cognofcitur; fic e contrario

LT

ejus perfpicua notio porens, & efficax eít,

" uj

quo a péccando retrahimur , freenum,

Et

m Tlin

ficut cognitio veneni, quo turget ferpens,

u j jr,

effiit; ut eo vel longius vifo, ftatim quis

"u

pedem referat, declinetque ; ita viciffim 7az-

UT

quam a facte colubri fugiet peccatum Eccleti. 2 1.

" ii

v.2. etiam pufillum, quicunque ejus fcedi-

U

s

ratis perfpicaci jugique notitia preeditus fue-

.

RY

ri

t. Et hine S. Edmundus Archiepifcopus

V, ütfn

r

De peccato vmiah:.

4j

' Præt&m«';

Cantuarienüs (in ejus vita)) hac quia claruit,

MIat f g

im vogum avdemtem infllire. maluit , quam

deli&uimn ullu:

n Íciens admztteve.

Contra vero

P U i

Bs ib

nos (Chryfoftomi Hom. de $.S. Martyribus.

r

verba funt) quia non celeriter. anime lucernam

T o

Curt uj

acceadimus , qua illuftrati hujus vitii malieni-

D Proofre

tatem-infpiciamus, /mgulis diebus offendimus.

U5 dis j

2. Nihilominus nec iíta quidquam proficient,

14 t conft

nifi accefferit perpetua quaedam vigilantia &

Ws r

folicitudo affidua, ne a nobis ullo pacto of-

fendatur Dzvus.

Hoc remedio S. Patriar-

4'OtNs eme:

Mf hoc nl

chamjIgnatium fuo fingulari emolumento

Utate m

ufum fuiffe, teftatur Maffejus L. s. c. 1. fic

de eo ícribens: eraz im perpetua quadam vigi-

Are deinon

lia coutra omzues verum mortalium. illecebvas &g

Im opii d

otiofam mentis evagatiouem ; mec mhimus accu-

de li piz-

Wi freron

vate animum ab omni labe tuebatur , quam qui

! retinendi

pretiofis ovnati. veflibus via lutulenta. coguntur

epius

incedere, . Aurea certe, & peraccomoda hec

$. "Thonz

a veftimentis petita fimilitudo efít; ficu£ ezim

Vetingi t

(ait Macarius fenior) fi focors aliquis 9. iggma-

vus per loca fpinis & luto plena no&tu gradiatur,

indo, g*

e contttm

vefiisque ejus. binc iude negletim. defluat , . ea vel

[pinis. lacerabitur , vel luto. polluetur ; ad eun-

& efird

"mm 2

dem fere modum anima noffra cum corpore fue

zranfieus per [pinas, & lutum bujus vite , mifi

nd feris

ex ommi parte cum feudio &^ diligentia. coerceat

, lum d

Jé ipfam; mox fpimis gg luto vaviorum. deje-

ivicifim

&uum fedabitur, & ledetur.. Rofweid. i. vit.

m El

Patrum.

Preterea cum (ut enunciat Chryfo-

ftomus Hom. 6o. in Gen.) boflem habeamus pev-

d

petunn ,. ac faderis se[cium ;; mamifeflum eft,

magiz ü

,rchiBPïfC:F""'

l

46

-'Paw I Caput [

;»Whis,

magia uobis vigilantia opus eff , ut ejts frau-

m

des vincere poffmuis.

ltaque examina, qua

ln

providentia quinque fenüibus, ac tribus

p

anime' faculratibus invigiles ?

Àn caute

s f

(ut monet idem Macarius Loc. fupra cit.)

oculum . aquevtas, me prava videat? auvem fub-

«

gnu;

ducds ,

ne moxia audiat4 linguam vefra-

vj f

ne$, Ut vaua loquatur? cor deumue confevves,

D72 cogitatio;zef aut (/e/z'dn"ïia per muudum un-

dom X

'

pune volutentuv.

uid enim mirum ; quod

) B.um

hinc atque illinc in offendicula impingss , fi

Y

jl

n

cunétis appetitionibus & phantafiis liber ac-

"

J

N

|

ceffüs ad te ac tranfitus pareat? fj illos acii-

mi proditores (fenfus inielligo) licenter va-

gl

gari finas? prafertim oculos & linguam;

jti r)awf.

nam ovigiis zoflvis per oculos via «fl , ait Quin-

gt f

rilianus Declamat 1. pro caco, eosque coY He-

u ] "

javie [equi folet. S. Greg. Nazianz.

Per illos

0A g.

h

veluti per feneítras mors furtim in animam

intrare, eique gratie theíaurum diripere

d

copfuevit.

M

"

1

Lingua vero, teíte Apoftolo Ta-

|

d

:l

N

N

ij

cobo, zgmis efl : umiverfitas iniquitatis eff , que

maculat totum | covpus :« inquictum. malum. eft

VAU

""

plema veneno mortifevo. Jae. 3. v« 6.

Ut evgo

W 1]

](

mens munda im cogitatione [wrvetur , monitore

'-ivznnon'iuï

Hieronymo in cap. 3. Thren. depvimendt [unt

NT

ceult, quafi quidam vaptoves ad culpam , ori

* s

vero fuo poze cu[todiam, g offlnum circum-

ld

fiantie labus tuis ,

Ze cor tuum 4ecliet ia

u t r

verba mualitie, YPfal. 140. v. 3. & 4. prgci-

MTM

pue in murmurationes, ftultiloquia, detrz-

"Q t

éHones ,

litigia ,

fufurrationes ,

menda-

cia-

f

|

JDe peceato veniali..

47

n !j!lt h

eaa & ïalia his fimilia viperarum .genimina.

"imi,

1

juverir etiam fuüb meditatione, vel poft exo-

5, & g

mologelin, aut facram Sypaxin animo revol-

Ti A[[ u

vere occafiones & illicia peccandi leviter; v.

lat ii à

g.illaloca, perfonas, negotia, quaz uberio-

1 m

rem ejusmodi lapfibus anfam prabere con-

Iigum tj

fueverunt; feque previo horrore, ac pra-

'.f/m/w (f

miffo diflenfu, aut fugee propofito contra

TAf

lapfionem obarmare.

Nam tefte Chryfo-

nium; qu

Ítomno Hom. 1:$5. ad pop. comfideratione laqueo-

Ls

vuz», dp quibus imcedimus, peccata vitantur.

al lr

Jufidiantis eniin culpe evadere gladiummequeugt,

fs

(Greporii Magni in Jobi c. 9. effatum eft)

) licentr v

qui nom [olicito quotidie timore contra ifla men-

£eun munmunt.

Paciis efl enim annmus viuci

ETU

, at Quin

unparatus , fi baud accin&lus devepente ineat. cer-

Vpte CUf f

puuep. — Expedit evgo pravideve pevicula , que

, Der il

fovmides, uz egregie preemumitus. prodeasy in

jn animat

eciei, *]ta Sanctus Theodor. Studita Serm.

116.

Confidera igitur , quomodo circa ifta

m dinpe

Apoltoo )

te habeas? 3. Precipue vero, an mox pri-

TEUM

mordiis prompta vepugnantia obnitaris, & ip-

faetiam piaculorum initia provide vites? Age,

7) mahqn j

,& UR

Jcrutare Sevu[alem im lucevnis, Soph. 1. v. 12. &

vide,an non fübin tentationi femiplena volun-

yr, mf

jrimid f

tate füccumbas? inter affenfurmn & diffenfum

dubius titubes? & aliquid faltem hoftis intra

j aljim

cogdis caítellum admittas? ( temerarie! fi

dftm od

í

um d!

J

animz te cura, fi ceeli te amor tenet, per

tuam te falutem obteftor , vel umbram fuge:

a

(

ipía etiam tuta time: ad primum ini-

qii

]

mici confpectum mo x ad armaconclama.

nó L

o

J

|

48

Pars [ Caput £.

|

x fiah D

ubet enim- Dominus, (ait Palladius in Hifte

g

zia Laufiaca c. $2.) uf obfeïvemus caput [E*r/)en—

fygutte

fis contrito emim eyu$ capite zotum 'corpus . eff

i

snorzuum. . Quique principiis audax obftite»

IT

P

rir, is indubie viétor .erit.

Rationem dat

n.

rttt

;'Hlf(

B. Laurentius Juítinianus Lib. de inftit. & re-

u

p Tj

gim. Preletorum cap. 4. íic fcribens: quia

4

lum

quo quisque magis firenue-ab. iuitio pugnaverir

ins Qul

eo .vobujiior evadet , — inajoribusque. auxilis a

du .

Dzo adjuvari folet. Secus (crede mihi) ne-

lecta fcintlla, magnum excitabit' incen-

um o Qu

at tl

:

ium, Levem negligentiam turpis fequetur

TO

lapfus. Sicut emim parva (Oris Aurei compa-

ratio eft hom. 19. ad pop.) iz veflumentis facía

1 M H

NT

Jeiffura , nec veavcita , - magnam facit. difrup-

4l

/

4onemj Q3 -.[z'cut TovVentes , jz' v uniumuun ce-

pevint ingvel[um , anox totum introducunt fluen-

iuin 5 ità quoque ceraftes flygius, modo per

I

m UI

rimulam caput immittere fuerit permiffus;

mox reliquo cotpore finuofà fraude fecutus;

TAUR

T8 t

li |

ommium potietur.

Nempe nimium vafer

ett: an

uilla glabrior eft; fiíti, teneri impae

M ,UCA

1j

tiens e

]

; fi vel digitum ei porrexeris, moX

z

U

totam admordébit manum; viétusque certo

Jl, [4)

cades , nifi affultus primordiis generofe re-

1 p

l)

ftiteris, — 4. Id autem .ut. fiat, vnulta €7 fer-

27

venti orationé ,

Dzique amore euniendus eff

,

A'

G,

avimus , (ait S. Ifidorus Pelufiota Lib. 2. Epift.

?i t

164.) ne a demone per

eccata fugoeíta

NU wj

vincatut.

Oratio enim eft illud arimamen-

TT

tarium , unde opportuna vincendis hoftibus

Amor Dz vero eít

uT

As fplq

a:rrgg depromumur.*

ille

Í

De peccato vetiali.

49

lr

ille focus, ubi illa ancipiti acie inftruuntur,

TE j

& maecis exácuuntur.

Nam, mnifi charitas

Mi p j

B at qiis

bellicos ardores indiderit, noftra omnis pug-

na.languebit. Er gifi meguis precibus gratia

atOnm

in nos unplovata. defcendat , "equicquam vinceré

Àb dbl g

conamur ervoves Qg ïentrztiones; cum paves 1o$

feibtn:

d eis vefiflendum, mon liberum. avbitrium fed

i jigun

Dz folum faceve poffit auxilium; $. Ynnoc. Papa

Ht u

ad Conc, Carthaginenfe. quod ramen non datur,

Tte m n

nifi oranti,

Inquire itaque, quam ardenter

oltbit indt

etiam tu cum Machabaeo ores, ut Domina-

Qu

Zov celovrum inittat "dugeluin fuum bozum . ante

vAtercumg

fe in timore g. tremore magnirudinis lvachü fui?

f

2. Mach. 1$. v. 253. An imiteris Judam, &

n ft d

Socios ejus, qui imvocato D&o per oruti-mes,

ETA

cum [uis boflibus congvefft funt, manu quidem

idunt fua-

pugnantes , fed Doimmum cordibus ovantes. Ibid,

, mxdope.

v.26. & 27. Indaga, an per felectos; & cer-

; permili

tis tremporibus eliciendos charitatis actus,

vde (ecuti

contra frequentiores,. mapis periculofos &

imiüm Vi

familiares tibi lapfus praemunire te labores ?

veneri Ij

ex. gr. audito horologii pulfü, dicendoz

amo te mi Dgus! fuper ommia; e$ hiuc malo.

rexeris, t

&ugque cu

ipfamavi, «egrotave, mori; quam fed..vi ve-

mali mevo, prefertim iflo N.;5 aut conteftan-

genatoie f

do: o Domine! etiamfi poffim levi ivai undiay .

ml

u '

mendacio , — diflra&lione — cvuvifragium , infa-

h

muam, movhum, aut morvtem

A

eclimave, vel

ulb

j

fimmain. mili fcientiam ,| ee&imationem . boini-

yati RU

f

]yd r

mum $9 amor.m procuvave , mollem. delinquere,

j

l

Ejusmodi affe&us' & vibrata celum verfas

cendis W j

!

fas etiam

).

D[l yn

n

T

charitatis fpicgia ; contra Dz1 offen

j

inino«

5o

Pars L. Coput. ].

minores potens antidotum effe, teftatur S.,

quit 'in

Profper Lib. 5. de vite conít. c. 15. dicens: f

TT

DzuM ex 7oto corde diligamus , mibil evit in

ig m

ziobis , unde peccati defidevüis [erviamus. 1taque

n ääff&uu"

defcripto fuperius odio, fi levium etiam no-

URRU

xarum 774l;fàan execrati fuerimus; fi rela-

;l aimi

tis quatuor. remediis ufi, illas evitare con-

ftanter ftuduerimus, beati erimus; quia

j d t

mundi corde.

J Donin

Nec erit, quod nobis ab

s gl

earum effeclibus aut fupplicis timeamus/.

A a

AC PAU cdL

r m

m dvl

D^E-T-E-P-O' R E.

Tudne: ]

um animi languor levis offenfe fpuria

T m

C

proles fit, & mali corvi malum ovum

irotz (l

audiat; jure füo primum a veniali locum

14 i

in trifti hac obítaculorum ferie fibi vendi-

xiz df

€at. Sicut enim gravior corporis agritudo

T qe.

greffum omnem pedum moratur, ita & ani-

250 nj

m tepor omnem virtutis progreffum fiftit.

Uj

Ex quo abunde patet; eum poít minuta pec-

jf hn

]

cata impedimentorum .effe maximum , ac

Aj

Á

W

j

veluti primipilum.

Verum I. illius malig-

"jntlg

nitas , [I. ejus effe&tus potens incitamentum

erunt, hanc

Aut ]

peitem noftra ex mente ocyus

'cmmmwj

cxcu;iendi.

a ln

]

&. I

W t

D

Tiporis Malignitas.

;nnïmpn |

tepide! tu es ille agef bominis pigri,

-0

Proverb. 24, v« 3e. quem /orum vepie-

- verunt

[In

1 na[

D

J

p tepore..

5X

hst

48 digyi

z;emnt urtice indomitarum a&'e&iönum

B

; tu

1 nl j

ila vzzea viri flulti, Ibid. v. 3o. 6

[/j

(us fuper-

TU

W

J

NU n

:

Jiciem operueruzt. fbiue. innumerabi

lium

er

l)

diem defectuum, conrinua ferie adtnifIoru

ID5

Vi [

tu illud vinetum, cujus maceria lajidum,nex

npe

l ET

colle&tio animi, & peculiaris tutela IN

umie

RUDIS; qi

nis, ablata penitus, atque deffru&a eft.

Ibid.

QU noli d

Nend T.

Dominans menti te

por eít ille aper.de

l

[y/va , & fingularis fevus ,

rimeamug.

Pfal. 79. v. 14. qui

depafíuy eff animam tuam

ita, ut cordis 1n-

[

tüma ingreffus, remeri

píum ítupere cogaris

p

torum diverfum ab ill

[o)

qui olim tyro fuifti.

Ficulnea illa ffzzs fecus

via3:370 non habens

ofenle f

gifi folia tantum fimulat

& virtuti

3, que& diris.

malüm oyum

7

renial Jocum

devora a Chrifto, arefa&fa eff co;

£iuo , Matth.

21. V. 19. animz tue penitus arida, fterilis,

k Ij vendi

lánguidz infelix typus ett.

Hsec enim eft

ri agriud

ila zerra ,

qua fzpe vementem fuper fe Bülens

f i &i

ratiarum Zmbrem, zon frofert nifi vitiorum

vefim 1

[pinas ac tribulos, Hebr. 6 v. g. & qu2 propte-

mninuta p

rea maleditio pvoxima eít. Hsec timilis e(t il-

imum, &

lis fépulchbris dealbatis, , Matth. 23. v.27. que

,illiss mde

4 foris parent bominibns fbeciofa , vefte fcilicet

incitermettuf

nomine Religiofi; zzfus autem pleza fuut

meye &y

offtlts snortuorum Q9 omni [puvcitia.

Ofi con-

cientiam hominis te

pidi diducto fipario in-

Ípectare daretur,

eveniret nobis, quod Eze-

chieli; per foramen in templum infpicere

!

Juio; nempe attoniti videremus abominatio-

nes pefjrias veptilium 9. animalium in circuitu

li

Ptv Zofum. Ezech. 8. v. 9. & 10.

gt

Quid enim

stl

aliud fünt falfa illa principia,

queis ille ni-

D a

Xus

L2

$2

Pa;f;, L Caput IT.

xus mentis aculeos fopire conatur? quid

Vf

[

n

j l

'

aliud illa mordax lingua , & litigiofa: ille

averfiones, invidie, amulationes, & fu-

d t

[« du

perbiae: ille fpiritus murmurationis , & acri-

igge I

monie: occultus ille amor proprius, qui

tacite ferpendo, omnes actiones fuo veneno

, at (

us q

inficit, & corrumpit? quid aliud illa pec-

l

dim r

càta occulta, quibus tepentis animus inftar

li

utrida carnis acervatim verminat ?

|

J

xem, (

I[. Et profeéto videre ejusmodi hominem

Sacris operantrem, vel menfe Euchariftice

inutis

ERN

accumbentem , idem eft, ac videre a/omma-

3008 Y

zionem defalatiozis , flantem im loco [ancto, Marc.

15. v« 14

Nam incubans anime languor

.

ine d

ex oculis, vulra, moribus, ex i

pfo gr'exiï'u,

ftiy, a

& voce rtriíti fripore promicat.

'Trementi-

f?('lþ Of

bus pre reverentia Cherubinis; & ardenti-

LU p?(ägü

L g

bus prae amore Seraphinis, ille inter hos

medius indecoro geítu ftupidum mentis gelu

E

undique proflat; ac illo ipfo tempore ; quo

mel q

myltica verba profert, aut cceleíti pane re-

'l 'lj. U

ficitur, cum vanis cogitationibus velut cum

J ttn

totidem catellis pueriliter ludit, omni pie-

-Conícientiam facra

r fEip

tatis fenfu deítitutus.

Ut

3b N

exomologeíi mundaturus, ejus generis pra-

parationem , tram ofcitanter deproperatam,

VN

premittit, ur hec ipíà expiatio irerata con-

|!

emap

feflione fit expiandà; & inftar camis, qui ve-

MT

vertitur ad voinitum , Proverb. 26. v. 11. po

D

DJ

r

r

horam denuo perpetrat, quod paulo ante

I

ünöo, |

fe viraturum promifit.

Ea corporis immo-

Mirin t

dettia ; linguge volubilitate ,. fpiritus inertia;

l »mllum)

l

De tepore.

33

QOf i

& diffipatione vocales preces perfolvit , ut

( ligg

accerfita Íibi Regiis Pfaltis maledictione,

i, d

ipía ovatio ejus illi fiat in féccatum ; Pfal. 108.

Yif s

v. 7. dum attentius ludit,' quam orat; De-

o d

Ones f v

umque irritat illa ipfà actione, qua ejus

iram placare deberet. Prefcripta Relipgionis

FTET k

ls animtsle

exercitia, que fine nora omitti nequeunt;

folum ex confuetudine, refpectu humano,

mminyr?

a ominer

aut dura neceffirare compulfüs, non nifi in

fpeciem, oculis illufürus, obit cum fuümma

fe Edl

languentis anime naufea.

Conhfieri fine

videe n

emendatione , accedere ad fynaxin fine de-

i fa.

votione , vacare facris collectionibus animi

nine hp

fine fractu, opera quotidiana fine debita in-

X 1;90) grel]ül

rentione, methodo, ordine, folum ex im-

, [remente

petu, commodo, aliove vitiofo fine, ac

, ardent

modo perapere, ufitatum ei eft. Unde fit

le iner hd

ut cum illo egroto friginta €$ otfo auuis hee-

ymenrs p

reat penes frobaticam pifcinam , affidens fonti

mpore; q'

gratiarum ; quin ramen aj imfirmitate fua

lii p t

Joan. g. v. 14. unquam fanetur.

Dzos illi

defpit, exerrat a íemitis divine Provi-

ys velut t

I ) ) Pji

denti& , a feipfo exulans, horret in feip-

füm reverti.

jentim 4

Verbo: femper effufus in

externa ,

raro fibi & Dzo prafens,

la-

gpenri

(e roperalä?

boris fugiens, nec nifi commoda , otium,

oble&tamenta prenfans, eadem facilitate venia-

r r

p i

qlll f

lirer DEuM , qua mufcam ledit ; idque (ine

ullo ángore, ob fragmez panis, Ezech. 13. v.

TE

1o. jocando, ridendo.

) d Paulo [

IiI. "Tanta ergo cum teporis malignitas fit,

onpo

r

quid mirum, quod teépidus maledicto pro-

'(piriws jf-

3

ximus,

54

Part J.. Cap. J;I.

a

ximus, ac in eo jam fit, ut ex divino cor-

äg Elfaæ ) q

de rejectus, a Dso cum naufea evomatur.

Et certe nil manifeftius execrabilem hujus

ggim d

y l t

peftis malitiam ob oculos ponit,. ac illud fa-

Ti

cre pagine fulmen: quia tepidus es, incipiam

1 g&lu hq

1e evotneve ex ore 1mto. Apoc. 3. v. 16.. O poe

du

nam terribilem! Audire vilia teporis man-

[

g as

cipia, & totis artubus contremifcite! En!

g at

Dzus vos ex ore füo evomere incipit; ille,

st at

inquam , Dzus, qui ipfos etiam peccatores

guluns

folicite querit, amanter recipit, cum eis

g t

amice manducat ; is tepidos tanquam cibum

$VX n

fibi omnino contrarium, quem fibi aptare

irbent

non poffit, naufeat; & quidem tanto cum

w, ij

horrore naufeat, ut eos illata cordi (amoris

L

Íedi) violentia, ex ore fuo evomere paret.

Cfinrdy

Quid horribilius de fervoris remi(lione dici

BI

poífit? nam res, que evomitur, precordia

*f

gravat, creat dolorem , extinguit fui amo-

1de, |

rem , inducit fui odium, tandemque ex ore

1l

rojecta, tanto omnibus eft horrori, ut non

| .

folum labiis nunquam amplius admoveatur;

j

Et hzc eft o te-

|

tutr

fed nec oculis ufurpetur.

u

pide! viva tui ítatus imago.

Sordes evo-

180 m

mite, quarum vel memoria ftomacho fafti-

D]

dium movet, teftante facro Codice, tui

O infelix! cordi divino mo-

Hitiby

e&typa funt.

("lree

leftam creas; nec doles? paterna illa. chari-

| "nf

tatis vifcera ad tui naufeam commoves; nec

times ? in eo jam es, ut a Dro cum qua-

Ms p

/ I'Oineg

dam peéctoris fui violentia evomaris; nec

am

DT

;repidas? O mifer! nil propius eft , qä

t

j lempm

[

De tepore.

$5

t d

ut toti Curiz celefli inftar rei, per vomi-

UR n

kl s

tum ejecte, execrabilis evadas; nec horres?

Quin imo hec lepis fine ullo (enfu aut mo-

l, lhj

tu; lecta etiam credis, quin tamen animi

LT

Yvf Opg

tui gelu li.quefiat, ac in peenitentize lacrimas

'difluat; ipfam hanc confiderationem lan-

lEu

puide peragis.

O piger! quid tandem tor-

Temifote! B

porem excutiet, fi hec tonitrua torpentem

Tticpi;

non excitant? Et hoc denique eft, quod

m p

hujus ftatus execrationem auget; quia ejus

ts n

curationem tanquam mali difficulrer fanabis

tuqum aDur

'ü

lis vix non deíperare jubemur a S. Paulo,

I E

v

fcribente, impo/fi/ile effe (id eft, valde difficile)

jem tanio

eo$ , qui femel funt illumimati .... eg $rolapfi

cordi (amus

fuat ,

vur[us regovari. Hebr. 6. v, 4. Certe

VORmere par CI1

S. Bernardus in epift. -96, ad Abbat. Fontanum

emfione dig

rem prodigio accenfet.

Er hinc licer ftatus

; pracori

frigiditatis, nempe peccati lerhalis, fit om-

nj fü m

nis miferie, & infelicitatis deteftabile cen-

mqie ex o

trum, tamen languori füo modo prahabem-

tori, UL D

dus videtur.

uia quamvis prior fuapre

admoveati

natura majus fit malum, eít tamen minus ob

hac dot

triftiores quosdam, quos alter parit, effectus.

Sordt t

Hanc ob rem ipfe Dzus ingemifcendo.ex-

üomacho fa['

optat, wuemam frigidus efes^ Apoc. 3. v. 16.

Codic, !

quo abunde prodit, quanta fpirirus inertiam

di du

averfione execretur ; cum illamcum vomitu,

m il]a dí

re omnium fadiffima; comparet, & nos potius

frigidos peccatores effe, quam repidos cu-

m

Dro a f

piat. Proin o anima! perfpecta horribili hu-

jus ftatus malignitate, mentis defidiam ex-

onats; P

cute, tempus redime, inftaura fervorem;

gs 43

;ü

ac

D 4

$6

- Pars 1. Caput. 11

u

n

"

Ac memor , unde excidevis , age pamitentiam , es'

TL

j'ima opera facs fin; time, ne ultor Dsus

".

veniat tibi , & moveat caudelabrum tuum de loco

h !d

Jfuo, Apoc. 2. v. s. teque a f& projiciat non

Laro m

amplius affumendum., O Dzus miferationum !

s d

$. E(dr, 9. v. 31. ah! ge projicias me a facte tua ;

Pfal $0. v. 13. a. fucie emum . fvigorts tui quis

VP]» 1 quamf'iä

ij t

Juflinebit ? Pfal. 147. v. z. Fateor; ego fum

illa fterilis //culzez , Luc. 13. v. z. ille aridus

FTT

falmes , Joan. 1$. v. 6. füccidi, & foras mitti

nj WX

r

jam pridem meritus.

Ego illa ficus mala,

at

Atl

3ola valde, Jerm. 24. v. 3. quaz. Te ad ama-

vitudinem adduxit, Job. 27. v. 2. evomi pri-

guimud

dem digna.

Verum falutari timore & ranti

La æW (

1mali horrore perculfus, priftinum teporem

elim m

p

conítanti fervore compeníabo. "Tu,; qui zg-

zis con[umens e$, BHebr. 12. v. i9. diffolve

v fmms

mentis glaciem, & in me amoris tui flam-

x lre f

b

mas accende, ut deinceps Tibi ferviam eo

ardentius, quo ferius.

atd m

rl

p

Gol

whind

Tepovis effeGtus.

At qd

imus, quem animi remiffio producit,

*5 W

Lpr

effectus eft fanationis difficultas. Nam

Ug

ut quis malo medicamen afferat, opus eft,

D

ut ejus maligniratem agnofcat.

Jam autem

i&l

anima repida non credit fe effe tepidam;

s.

vel faltem egritudinis malitiam nón fat ap-

At

prehendit; cum c«ecitas mentis fit indivi-

lll

o jam

duus «mies teporis , & hujus agniti

L

up-

J

De tepore,

)7

Mu

füpponat fervorem. Verfíatur in fümmis pe-

TT

riculis , & feeuram fe ceníet: mala eft, &

LU

bonam fe putar: zgra eít, nec fentit vim

$ DIf

mali, fanam fe judicat; & hinc de applican-

V5f

dis morbo medelis nunquam cogitat. Cum-

OLT

que quotidiana pieraris exercitia ramen ad-

Jpnt i i

huc, quamvis fegniter peragat, & fubinde

GUCUIT|

aliquid boni, licet male agat, falía virturis

^1.Ile arid

fpecie. illufà - confcientiae miferiam non in-

y Aforgs m

trofpicit: unde fit; ut fibi nec de medicina

il fur u

profpiciat; quod ipfum ejus curationem

ie T at

difficillimam reddit.

2. Praeterea etiamfi ali-

quod malo antidotum adhibeat , tamen ejus

PL

dmore & t

generis eprotus eít, cui ftomachi virio ipíà

eriam medicamenta funt venenum.

Nam

um epoca

Tu, qiite

medirariones, examina, confetliones, facri-

1. dilole

ficia & (ynaxes, facrique feceffus ab ejusmo-

ris 10 fam

modi íine fructu, quia negligenter obeun-

fetvam &

tur ; &fic efficaci(fima pellendi rorporis, & ac-

quirendi fervoris adjumenra a tepido in ani-

m«a difpendium convertuntur. Ipfemet non

raro, licet totus frigeat, in hanc peftem e

függeftu invehirur; alios animat ad praxin

virtutum, quibus ipfe caret, diffuadet vitia,

(fio prodie

d

quibus ipfe fordet;

preícribit remedia,

Similis eftligneo via-

us M

que ipfe nepligit.

, 05*

5

rum indici; qui dum aliis viam monítrat,

m qui

ipfe eidem loco femper affixus heret; eo

If

magis reus , quod viam fervoris calleat, nec

d

rl

tamenineat. Hinc affirmatS. Bernardus epift.

m non til

r

96.ad Abbatem Fontanum, ubi ait: ?2:Uto faciliug

yis ü( yo

id

veperies yultos [ceculaves comverti ad bonum, quam

U agmllü !

5

unmum

:

58

Pars L. Caput. IH

u

pOF, |

um quempiam de. tepidis Religiofis tvanfire in

aeu

(

me/ius. . Longe facilius effe ad frugem conver-

PU

rere hominem mundanum quantumvis fcele-

Va

10 |

ratum , quam defidem Religiofum; eo quod

graviffimi non raro peccatores, folo afpectu

1',3 (( (l

r'uj

;

lj

imaginis Chrifli e cruce penduli, fola mor-

tis memoria, rigore judicii , inferorum s&eter-

MV

n u

!:li?lï*fi31 U

nitate fübito permoti, ferio réfipifcant. Cum

i

1

e contrario ejusmodi ignavus, utpote seter-

nis his veritatibus obiter meditandis jam af-

n i

g,

fuetus, his eeque parum tangatur, ac illi mo-

ribundorum aípectu moventur , qui eisdem

jar at

"

fis RRU

quotidiani affiftunt.

uis ergo neget, hujus

us

morbi fanationem difficillimam effe ? 3. De-

nique ultima huic malo panacea foret fingu-

n (

laris quaedam gratia, cujus victrici impulfü

l .W d

invereratus hic torpor excutiatur.

Verum

Jl

&

torpida mentis fegnities etiam huic re-

moram ponit ;

J Vi

j

cum enim anima langui-

|

da, utpote in externa plerumque eftuía,

&tn

"

|

j

mlgïzn

pre cupiditatum tumultu .ad excitantes Qra-

rl

)

tas animum non advertat, vel eas fur-

TU

jl

)

da aüre pretereat; quid mirum, fi tandem

m

Dzus eam ílimulare definat, & ultricibus

EVTON

tenebris infelicem indormire íinat? Ac-

t

cedit, quod talis etiam bona agendo, male

Vr

agat, ficque continuo peccer; quo fit, ut

| 5 admuk ;

omnem fingulari ejusmodi gratiae viam pre-

1 fs

cludar,

Et licet fubinde mentis cccitatem

f

l vaïgqm

|

cceleftis quidam radius illuftret

; aC animi ge-

lu liquefaciat; tamen momentanei hi fervo-

Mp

H o

res mox iterum evanefcunt ; nec citius pe-

rumes

Wt

f

De tepore,

$$

?flfgloff] m&il

rumque tepor, quam vita deponitur.

O e£

T n

fecium vere funeftum eoque terribiliorem,

QUs "

uo crebriorem! Superi! cui tanta fanatio-

gno(umi t

nis diíficultas peftiferi hujus morbi horro-

t p

rem non incutiat? At non defpero; nant

?U,duji) foläïme;

omnia poffibiia [unt credenti. Marc. 9. v. 23. Q

Dunm

Tisu! cum Lazarum e tumulo jam feetentem

pl (

fufciraveris, tue omnipotenu gratie con(i-

hy UOf at

fus, me quoque redivivo ardore animandum

Xl um

fpero.

Ágnein venitti mzttere i2 terram; nec

XU at m

,aliud vis, zi ut accendatur, Luc. 12. v. 49,

Igitur accende cor meum , ut, quod hacte-

l, us

Do tlj

nus fuerat ílerile fenticetum , deinceps ut

nde? )

myftticusille ru/us avdeat perenni fervoris flam-

t fore m

ma , quin unquam deficiat. Exod, 3. v. 2.

ii impull

II. Alter effeétus eít periculum valde pro-

i Verum

pinquum, labendi in gravem culpam. . Cum

m hyc re

enim ejusmodi anima defectibus affueta vi-

Ya linpu

vat , venialia fine angore committat , de le-

thiferorum gravitate, & moüvis inde ab-

a eful

Yotantes (rt

fterrentibus raro,. & etiam tunc folum oíci-

tanter cogiret; in illa paulatim piaculi mor-

vl eis li

m, i n

talis horror ita imminuitur, ut cum eo con-

fcientia fenfim cicuretur.

Hinc fit, ut dein

( olrict

cum rentationibus etiam impuris fecura lu-

fi) d

dat, inter affenfum & diflenfum temere titu-

agendo; ni

bet,; de admiffa delectatione folum obiter du-

n ql](] 6[) j

bitet, fenfibus nimium periculofa permit-

qig Va p

qtis n

tat, variaque fibi principia formet , vel po-

tius effugia fiugat, ad"excufundas excujarioges

1

Donec tandem

in peccatis. Pfal. 140. v. 4.

"LU

füperveniente vehementiori impulfu in le.

p ais

tha-

n

[

60

Pars L. Caput 11

[

thalem noxam toto nifü preceps agatur. O fi

R

luítrici, aut ftygii carceris fauces apertas cer-

Til

neremus, quot inde voces audituri eflemus;

:'W J

a

hanc verirarem confirmantes, & (uc igna-

via maledicentes. Qui fpernit modica, (seter-

hn

ne Veritatis oraculum eft) paulatim decidet.

sl m[h !

us

Eccli; 19. v. 1. Quis autem protervius hac

nepligit quam tepidus? — Nullus. diu tuzus eff,

j r

(ait Hieronymus ep. ad Fammachum) peviculo

siromen

jn«'oxz'mus.

Quis autem proximior tepido?

NG

Ergo nemo partiter illo vicinior lapfui, eter-

Jeedhm

noque exitio eft.

Documento fit Apoftolo-

Aqie)

rum Princeps Petrus; is poft neglectam in

ao t

horto ordtioaem, fequebarur Chriflum a longe,

w J/

Matth. 26. v. 58. &ancillis immixtus foco af-

T I9

fidebat; quia frigus era£ , Joan. 18. v. 18. ma-

dl

11 d

gis anima ejus quam corpori infeflum.

Verbo: in teporem inciderar.

Et en! an-

T UA

jl

tequam gallus bis cantavit, [rsuM ter nepa-

Y

1

vit.

Infame hoc monftrum vel ipíam Ec-

Jn bon

IQ

J

clefie columnam in ruinam impulit.

ul-

K4

cunque ergo mortiferam divinc Majeftatis

offenfam, & pediffequam orci poenam hor-

. (

re$, excute , ah! excute torporem; fecus

TU

in utramque prono pondere rues.

Audis o

TUl

AR

tepide! (nam veternofo fortius, & repetito

AR

Wl

inclamandum eft) nifi hunc languorem ani-

W

mo expuleris, praeceps in grave péccatum,

X h

& inde in tartarum ibis.

Enimvero cui hoc

R f

fulmen mentis defidiam non excutit, is in

"g

eo jam eít, ut lethalibus noxis quietus in-

A m

O coeli !

dormiat, ac tandem immpriatur.

IT

di

1l

-« De tepore.

! 6 l

"st (

fi tepor vel ipfas cedros flernit; . mihi abieti

A Q

lr

quid fiet? Heu! diffrpata funt offa mea [ecus ia-

n

fernum , Pfal. 140. v. 7. ad cujus fauces exe-

[Uæ n

cranda hac pettis me perduxir.

Sed re/pice

Wa MW, (tt

12 me Domine DEUs meus, & pratia rua torpen-

hn Vij ii

tem excita, e unquam oldoriniam im morte.

pfolemu h

Pfal.

12. V. 4«

lt di tj

III. Tertius denique effectus, qui ex hac

utbnm) pa,(g

malorum fentina profluit , eít dl(cumen obe-

ünir renidi

unda mortis parum piie. Mors e(t echo vitae..

T lzpfuw, ts

Miraculum proin foret, fi fervide moreretur

rohtApr

ille, qui tepide vixit. Cum ralisnullo coeli de-

f I neonin

fiderio teneatür, nec nifi terrena fapiat, ab his

M d

avelli per lethum horret, cujus vel mentio-

itus od

nem ingetlifle, eum contriflaffe eft. Et licet,

1.v 16 06

de müann apone admohitus, viresdeficere ad-

1 infellom

vertat ; ramen fe j jam nunc fatls conceffüurum

Bren! an

minime putat.

1mo pauculis non raro ante

V CC neoe

obirum horis temeraria fpe de multa fibi ca-

ipm hc

nitie adhuc blanditur.

Et hinc refidua fu-

lt

gientis vitze romenta non procurande bonze

morti, fed recuperande fanitati prepoftere

? Ma]eüau

penam ht*

impendir.

Cum amor füi, cuticula' com-

moda, íenfuum oblectamenta unicum ejus

rm; f

s MUU

ftudium fuerint; morbi moleftias ea impa-

,v repenm

tientia perfert; qua majori nec Brafilus pof-

auorem

fet, qui de Chritti doloribus nil unquam

audivit.

,e eccalumä

Rebe!les animi motiones, utpote

veo at

nunquam füb jugum miffe, liberiori tunc

yali 5 L

ac unquam alias tyrannide dominantur. Mens

ejus, commoris humoribus, ramultuans Eu-

qul g

1 chl.

ripus eít; adeo omnia dlfphcenr &i incom-

mo-

|

62

Pars £L Capuf Zf.

ä

L'x

fit ui[igs

"

modant, ofïenduni, & turbant. Sacerdo.

V;

j

j

jqi)

tem, pios affectus preeuntem, ob defectum

E

*

T

previi hac in re exercitii; vel non affequi-

gi m

tur, vel ob mentis intemperiem, ac dolo-

ramum d

rum vehementiam ad eorum fenfum non ar-

tendit; vel pro inveterata confüetudine ira

x

n u

0nA

fegniter eosdem elicit, ur merito dubites;

d

i

an eorum vel unicus falur

2

aris fit, & füper-

Áum hocïn

ni ordinis celíitatem attingat.

Horror eft

t 1

videre, quam. fripide, quam (ine ullo de-

s nlfcts Q

votionis fenfu fàcris myíteriis, ac ultimis

at tequn

religionibus (nifi ramen illis in paenam te-

«

af m

poris fraftrerur) animam procuret

Con-

RTD

fcientiam expiar, ut nunquam languidius.

à; ia fi

Agnum Dzi, qui ramen leonem mox induet

n T.

& judicem, ita cordis hofpitio excipit, ur

j r

inertius nec harericus pofiet.

Sacro Oleo

"t (ttny f

ita inungitur, ut vel delirus nefciat, quid

aoatur: vel dormitans non attendat: vel de-

(2 Ti

PA

fes non curert.

J

& Dd

Et tamen pr&cipua hac (à-

ifz;is DI

lutis remedia fünt,' & quidem ultimo appli-

TE

carà, qua proin nunquam majori cum fer-

t

1

D

vore ac in hoc rerum articulo üfurpari dece-

Wij

ret. Demum agoni & aternirati propinquat

10 ImeO]

5 t x

totus ad celeftia ftupidus, confcientice (timulis

turbatus, prareritorum dolore, futurorum

t

metu fumme anxius; donec randem poít

t d

m

mortem parum religiofam , quc adítanres

jure folicitos habet, terribili judicio fiftatur,

j 1

wpm [

inde fi non in orcum, fal

tem in purgán-

tes fammas precipitandus; ubi innumeri

mf D lr

€eum; atroces ac diuturnicruciatus manent.

Vay

Et

M

|

j

De tepove.

65

-

" r

Et hi funt triítes effectus dereftandi langu&-

ULICAM

ris, ad quos fi omnis tibi fenfus occaluit,

v nona[[m

time , ne id ferpentis jam gangranse indi-

TR g (j

cium fit, proximi interitus prenuncium. O

ferventium animarum amator DEus! agno-

Htf m

UUR

fco feedam malipnitatem & horrendos effe-

étus teporis.

J dl

Cohorreo totus profpeéctans

horribilia periculorum precipitia, in qua

I ) & fupe[.

]

funeftum hoc mon(trum me adduxit,

Ah!

Torrr d

l

ea fegnitie tibi, o Rex Regum!fervivi, quam

liïne ulo d

5; & lm

nec ruíticus in fervo ruliffet.

Ea inertia

orando tecum epi, qua focio colloqui pu-

I poog t

duiffet.

Immenío amori, quo me in Eu-

Xüret (m.

chariftia complecteris, non nifi gelu repen-

1 ldu

di; licec Tu redamanti ingentes gratias

OX od

fponderes. TT'eipíe, quamvis dominanrium

ercpit üt

Dominator, & neminis indigus fis, mihi ta-

Sicro Oleo

men continuo fervis, me confervando, in

, qui

aciones meas influendo , neceffaria mini-

: velde-

ftrando, & martris inflar finu fovendo; id-

QUi hec (

que facis amore infinito, fempiterno", gra-

timo pl

tuito; & ego .. . (vah! frigus ultoribus ro-

r um R

gis dignum ) in tuo fervitio tepens langueo ;

orpari d-

& eo ipfo tempore langueo, quo laboribus

ropinqu

vanis, amore rerum creatarum,; ob nihil

nriellimii

vires confümo. At penitet! ... Stat, re-

, furroni

fiduos vitz dies fancto ardori impendere.

m p

Vos celorum Principes, qui veftrum illud

ye adfune

trifägion irrequieta voce &trernum concini-

jcio at

tis, feraphico alarum motu mutui amoris

E

ammas in me fuccendite, ut pofthac cor

bi ln

meum lam

is ipgne

pas fit, perperuo fervor

. IH

g

anjmata.

]

64

Pars A. Caput II.

T l rEfHCdla ]

&. III.

De fignis , $9 vemediis teporis.

d

yoris 9

"t vero ne fors vane tibi blandiaris, ha-

étenus dicta nihil ad te pertinere; cum

yabkt d

[ ,Niü i)) ]

t'epidum te efe minime credas, breviter

modo & obiter hoc tibi monítrum delinea-

;;ïj.'almi |

s d

bo.

Eft ergo tepor animi fpecies quaedam,

&infelix partus capitalis illius vitii, acedia

» 6(('/!'1[")1 ii

di&ti.

Nam , ;ut docet S. 'Thomas 2z. 2.

D

p

RU

ul

[

35. a. 1. C. acedia imfovtat quoddam tediuin be-

i '[ine lii

ue operandi , s eff tovpor seutis bona. neghizen-

!is, inducens quaudam triflitiam , que ita gra-

ii d

Tent df

vat, &9 deprimit bominis animum , ut mubil

boni ei ageve libeat. Ut ipfi omnia exerci-

ss

a(

j

j

(

tia fpiritus & virtutis quafi cruda & infipida

H

[

videantur, atque in grave faftidium conver-

tantur.

Quis áutem . teporem ,

juratum

i

illum omnis fanétimonize hoftem , 1n hac ta-

OF(I,

bella depiétum non videat; horreatque ?

im, N

quis fuüis eum coloribus expreflum non di(-

^

cernat? Eít enim is ex fententia $. S. Pa-

rj

1

trum vehemens quidam lethargus, quo op-

Ti ;

reffa anima, & in perfectionis femita pipre

ETU

confidens, tota languet, rtabeícit, torpet.

| ltl qg

Eft febris hectica fpiritum lenra tabe fenfim

( pmiï

depafcens , eumque ad omnes pietatis exer-

| ini

citationes enervem reddens.

Eft aér mor-

aT

IN

bidus, creans fatalem . caleftium . naufeam,

j mqm[e)

& fpuriam terreftrium famem. Ab hoc ergo

uf

tam peítilenti morbo ur te velliberes, vel

1lqu

itmmunem ferves , 1. figna, quibus dignofca-

Qd

tur?

J

De tepore.

6$

tur: 2.

remedia , quibus fugetur, füppedi.-

i Ilþoyifl

tabo.

I. Signa, quibus dignofcatur, enumerar

j ld

S. Bernardus Serm. ad Fratres,

t i :

dum tepidos

ira defcribit: 9f

iuvenive im cla

uflris bomines

T lr

pufilamines 6 vemiffos ,

OTRUR d

defivientes fub. onere,

.

virga €9 calcavibus iudqentes ob pigritiam

?

U0

DiCis uade

vuin brevis €g vava collc&lio qg

compuntlio fpiri«

I5 ii 4l

fus; quorum animalis qg

Jen[ualis cogitatio, im-

lia 1 il

anodefta & fcandalofa comver[atio ;

quorum obe-

ml

dientia fine devotione ,

Jirmo fine circuin[betfione,

T i

oratio fine debita atteutioue, le&io fine fui con-

a n

Jideratione; quos vix gelenue metus iabilet, vix

UE

frenat vatio, vix difciplina co&rcet. . Hiec Ab-

OR0n)d eterc

bas mellifluus.

Clariores adhuc notas affio-

( dl

nat Caffianus Collatione 22. cum ait, zepidos re«

Jl conver

!

ligiofos facile laborare & alio loci, im quo ba-

) Juritüt

bitant y faflidire cubiculum , coufvatres a[pernari,

, inhacté

Anevtes effe ad operandum ,. fréquester vagos effé

:

yorretque

extra domum , negle&um verum

Ü

ivirualium zon

um non d

apprebendere , neque curaves. fenfualitates fe&ari,

//

x $59

ad externa facile effundi, impevtinentibus 776g0»

EUS) quovop

Ts occupavi, confabulationibus otiofis effe. ad-

femit pit

diclos , monitiomes egve Jufcipere ,^ & contra

(dt, ton:

eas in malo magis olfirmavi: impatientes effe

difcipline , patriam $$ cognatos inordinate ama.-

tbeftt

jenuns

ve, familiavitatibus. periculofis mifceri.

His

confideratis , eequus in teipfüm ac ferius

Eft 8 m

"

arbiter inquire, an in aliquo preedictorum

r ho

reum te confcientia arguat? Precipue vero

inveftiga, 1. qua atrentione meditationi vae

|jber "

T d

e€es, caleíti viétima lites, aut ejus litationi

p

21e

66

Pavs L. Caput I[.

PT

affiftas? 'Quo rigore tua dicta & facta quoti«

die gemino examine tum generali tum parti-

qude «

gl I

culari difcutias? Quo ardore vocales confue-

t l Cüul

tas preces, preceipue Sacerdotales, perfol-

vas , fàcra exomologefi mentem expies, fy-

x l& qu]

m g

naxique reficias? Has enim pietatis actiones

fi obiter tantum & negligenter obeas, argu-

TRUE

mentum minime dubium erit; ad illorum te

g. (utt

claffem pertinere, quos Dzus jamjam zzczpit

yadit, p

bt cul

evomere ex ore [uo. Apoc. 3. v. 16..2. Perquire,

an non etiam tibi familiaria fint laxa queedam

i

tepidorum axiomara , quibus ii fynrerefis fti-

Miovtuo

mulos fopire conantur? qualia fünt: 707

RTT

licet aliis, cur nom & mibi.

um aumplius 2yvo;

s ts

Concedendum aliquid uvente.

Ultronea fui ve-

tdmigin

xatio mocet valetudini.

Praflat cum multis er-

i

rare , quam folum fapere. . aflituti [authumonia

W'Es, detti

eff pia [peculatio.

Proprie fortune fuus quisque

At

o vitu coleudi funt illi, qui no-

! ARU

at faber ; binc aulic

" bis prode[je po[Junt ,

vel obeffe ; borum affeclionem

[ s (

eblauditus ft fuevis, ve.

liquis elato fupercilto in[ultes,

od

licet. Quis

que feipfum curet, quia non eff, qui curat ;

Aptni

2deo vitan

da jedulo, €9 dextre in alios conjicienda

l

tl

illa fuut munia, que commodiori vite , altiorive

[ "ütiti

gradui olflaculo furt. x quae alia his fimilia mu-

n

tuata ab Epicuro apophtegmata fünt. Enim-

i

|

N

vero ex tepentium te numero effe, quicunque

I

italoqueris, /oquela tua manifeftum te fucit ;

^ i

Matth, 26. v. 73. cum hec ethica prudentiam

UT !

carnis fapiat, non fpiritum. 3. Denique indaga;

Tl t

an non otium, prolixior fomnus , cuticule

Vb

amor, aut nimia commodorum cura; an non^

lnhp

ino-

"n ün

*.

l

De tepove,

67

d f qi

TR um p

inordinata efculentorum. & poculentorum,,

Gdb

variarumque recreationum appetentia , alia«

Utl x

que paria his monftra in tuo corde ftabulen-

tur? lra fi eft, ne dubita; quia tepidus es,.

1180 l

pitti d

Apoc. 3. v. 16. quia magnus ille jacens in terra

it Ob a

&grotus es, qui magno páriter medico in«

t dl

diget, a quo íalutaria ei remedia prefcri-

bantur. Quorum primaria funr fervens ma--

Fj iaj

Á a D

ne meditatio, pia quotidie ledio,

brevis quo-

vis mienfe collectio.

Dixi:

vimavia; füa

t gnecia

enim efficacia minime carent

á

il

uentia,nem-

pe fagerelaxos, converfari cum fervidis, ama«.

5

idia i n

r gl

re cubiculum, loqui religiofa, caftigare cor-

pus; crebrius vifitare Numen Eucharifticum,

[

7)

"m

Af DA £

i

ad horologii pulfüm, uti & alias certos elice-

re virtutum actus, His nihilominus prater-

iif

mifhis, de tribus folum prioribus tanquam-

4jus uf

de pracipuis hic agere eftanimus. Nam

j il g

Il. Sicut inter pr&cipuas perniciofiffimni -

if

teporis caufas cenfetur effe neplectus ora-

vtl

tionis feu medirationis quotidianz; ita inter

jf g

prima preftantiffimaque, pellendi hoc.ma-

jor i

lum, antidota'eft conftans & indefeffum hu-

j m

jus exercirationis ftudium. Cum fine illa:

hia

&que parum fervor fpiritus, quam fine ali«:

n E*

mentis vita corporis confervari queat, Aue:

f gt

guílini Serm. 112. de témpore. hzc compara-

ifun tj

tio efl dicentis: /icut ex cavgalibus efcis ali-

4 ondetté

TMY cdYO, ia ex [piritu ovatiomis & alloguio.

fl u [

Dzi zuzerior bomo nutritur , €y pa[citur.

ua-

$) qu

fimilitudine aperte indicat S. Doctor, queme-

yart

j

admodum corpori (uftentando, pane quo-.

li

2

tidia-

68

Pavs L. Caput If

gt

tidiano nihii fit conducentius; ita mentis

|

epnh

ardori fovendo, nil magis proficuum effe

T du

aíffiduo meditationis exercitio.

uin imo

gj

ut fümmam ejus vim clarius nobis ob ocu-

; li

los poneret Hypponenfis Prafül, Loc. cit.

i præpzm

mox fübdit: gec quicquam aliud efl, quod vi-

g

vere faciat amimam vationalem , quam cum

m

anmitt

Dzo per oratiomis fludium jugiter comverfari.

n

:

ii

uibus verbis inevitabilem ejus neceffitatem

fediqo i

lüculenter demonftrat. Namni hoc ipfo, quod

t o d

ipfo tefte nil aliud fit, quod animam vivere fa-

k

ciat, fequitur, folam orationem effe id, per

rv

uod ea vivit. Id quod, propria experien-

tia doctum fe effe, regius Vates teítatur; di-

hurs de

er? Ài t

cens: aruit cor mewmn, quia oblitus fieni. come-

guna

deve panem meum. Pfal. 101. v. g. En! quam-

vte nb

primum ac ifto

nutrimento caruit , continuo

animus aruüit,. Nempe quod nervi funt cor-

äm&.Ri:

s

P

ori, fanguis animali, aurum potabile cor-

LT

di, id o anima! mediratio eft tibi; ita qui-

J

dem, ut f7;e illa (aferente id Auguftino Tra&.

tl

t p

in Joan. c. z1.) ompis via ad vitam [piritualem

occlufa. fit.

Huic effato ipfa quoque ratio

ET

Nam ut animi fervor indemnis

EDor

füffragatur.

fervetur, neceífe eft , ut inrellectus verita-

T

voluntas

tes eternas identidem rimetur;

ä»!hlbem;

vero ad eas in praxin deducendas per

etuo

bt t

;

-

animetur; id autem fieri nequit, ni

per

REU

eam, qua mebte peragitur, orationem;

ET

que propterea a S. Ambrofio Serm. 7. in

ET

P&l. t18. anime moffre vitalis. fa'flautia. ap-

:s,'vin'nib,

pellatur.

Inde pátet, quam preeftans ea,

quam-

Wt (

1

D tepore.

69

UE

quamque neceffarium pellendo tepori adju-

dosmqn

mentum fit.

Vide igitur, an quotidie medi-

M Q

teris 27/egre quoad tempus: veverenter quoad

lU tol bt

fitum: fervezter quoad applicationem, ut vo-

Preíl, x à

cant. Infüper indaga, an debiram huic ex-

ïllW/ (p ] W [/

ercitio prparationem pramittas, eoque fi-

M Mn []

nito illius fucceffum breviter examines ? Num

r tj

conce

rum in eo propofitum interdiu reno-

st

ves,

[

atisque horis illius tefferam repetas?

!nc i qui

Si te aliquo in punéto deprehendas defecifle,

dmmvverelt

Carterum uberiorem

errata mox corrige.

vndei pt

hac de re inílitutionem invenies parte 2.

qprà d

Cap. 2. $. 3-

2. Preterea inquire, an füuum

ies la

quovis die quadrantem piz lectioni confe-

cres? An non etiam tu ex illorum numero

liurfm n

, n qun-

fis, qui oculos babent, G9 nonm videzt ; Pfal. 113.v.

TO

f.id eft (uti hec Pfalmi verba exponit Victo-

vj fünt COf

rinus a S. Ricbardo de fomno Nabuchodo-

nofor) qui iis non utuntur ad evolvendos

ottbile cyr

ibi; u qU

tractatus pios. Quorum neglectio ficut te-

yyltinoTré

poris peítilens fcaturigo eft; ita e contrario

eorum diligens tractatio, torpori fugando,

i fpifituah;

potens remedium eft. Nam volumina Afce-

aoqe t

vor indent

tarum ex mente Patrum funt conífcientiae

morumque fpecula, que corrigendas animae

Jedusit

labes exhibent: fünt fubmiffze e caelis literae,

"r VO)W

digito Drzr confcripte , que íalutis monita

Vs p

3

i

j

continent: fünt in hoc mundi equore phari

ES

ui[ ) m

amice, que latentes fcopulos & fcyllas fi-

i omione[ü,r

do lumine deregunt.

Denique funt moni-

$um 1

tores, vitia libere carpentes: Medici, phar-

ffhu

TA

maca dextre aptantes: Archiftrategi nos ar-

Præ[hns

3

mis

quim

'

yio)

Part:I. Caput II

[

/

H

inj

misþ folicite munientes. Verbo: piohoéexer-

Üj

1

dt

vj

eitio tentatis fortitudo, tepidis fervor, ju-

ftis profectus, fervidis conftantia communi-

n W [ïg

ii ub

catur; precipue vero meditandi praxis mire

juvatur, ac promovetur. .Quis ergo neget,

A du

g uml

fanando teporis malo, excellens id antidorum

effe? Et tale cum fit, quis eo uti pigretur?

(.

i 1,ä€ im'

Precipue cum Paulus Timorheum expreffe

u u

moneat: a£eude le&liogis "Tkm. 1. v. 4. & Hie-

TM

ronymus ad Celantiam fcribat : wumuwmn, il/ud

p t

qedis M:

zbi pre omuibus pradicoy €g veperos illud ire-

vumque moneo, ut animum tuumn facve lecfionis

ndvis d

s hbt

Jüudio affidue occupes ; maximum egim ad omucin

juftitie perfettionem medium efl... Optatum au-

Qigr

P

tem ut inde referas fructum , perpende fe-

fpmiba

j

dulo, quales & quomodo perlegas libros.

t

^

Ml

( Mi

qhy,

Nam non quivis, cuivis, ad quodvis pro-

poíitum femper idoneus & conveniens eft.

Illi

Singulari proin delectu hic opus erit.

Por

pre aliis fünt eligendi, qui prafenti, qua

zl

j af

potiffimum laboras; necef(litati curanda , ap-

iil

tiores funt: qui plus habent unctionis quam

Hens n']lï

eruditionis ; id eft, qui non ram intellectum

115 il

dele&ent, & ingenium paítant;s quam af

|

t

fectum inflammenu,

& moveant volunta-

l

tinign

tem.

ui appetituum coércitionem per:

T HIW ]

fuadeant, vitiorum odium ac virtutum amo-

rem inftillent,

uT

Nam (ut monet Bernardus

| &i

in fpeculo Monach.) qui ad legendum accedit, uon

LI

tam querat, oportet [cieutiam. quam . faporem.,

| bt

Rarionem aíliguat $. Hieronymus Epift, sd

ET

Celent, dicens: f/uis ezim legendi pia €$. [acva,

£0X

L

"J

De tepore.

71

erbp:piohocug

yn ef? fcive , fed ageve: uon loqui, fed proficere ;

Es f

nibi] enim prodefl , agenda. didiciffe . fi qua di-

1

Mlttü

dieimus , non agmus , €? Dsus (Auguftino te-

nnandi Dritie

fte Epift. 143. ad Demetr. Virg.) Jegem fuam non

Ub h n

olum vult [civi, [ed etiam adimplevi. Unde

&O5 I antts

bene concludit Thomas a Kempis L. r. c.

S60 U p

$. n. 1. de imit. Chrifti fic fcribens: potzus ergo

M ttm trd

debemus. queveve. utiltatem in [cripturis quam

ET

Jfubtilitatem. Quare mihi non admodum pro-

ht: um

bantur adveríaria, feu vulgo notata, qua

pniy dida

ex lectis Afcetarum libris, tempore iisdem

n nelis

evolvendis deftinato, excerpuntur. Id enim

d tj

plus habet de litera quam de fpiritu, red-

- ptna

dirque lectionem potius fcholaíticam quam

fpiritualem.

pepeuce f

Lege , ut fias fanctior, non ut

nb Dons

oétior. Nam (ut appofite notat Hugo Vi-

&orinus Lib. 3. de clauff, animz c. 12.) Pile-

quodtis pro

nveniens el

fopho Chriffiauo le&io delet e[fe exbortatio, nom

evuditio.

usenr, ]i

Porro ad legendi modum quod

a, q

attinet, huic actioni vacandum erit a7/e7fe;

qurandz ?

veligiofe, conftauter.

Qualis quantaque atten-

Klionls qut

tio eandem animare oporteat, declarat Au-

m intells

guítinus epift. 145. ad Virg. Demetr. dicens:

optime uteris le&ione divina, fl eam tibi adbi-

n qum L

'eant vat

Jeas [peculi vice, ut ib auima velut ad imaginem

um ve[piciat , €g vel feda.queque corvigat , ve

3rionem f

Id autem ut fiat, illud

jrtotum 4f

pztlc-þra plus ornet.

ipfum quod a Dzo Joanni, etia

m tibi dictum

yr Dent

lm at

exiftima: nempe accipe librum, & devora il-

lum, Apoc. 10. v. 9. atque in vifcera tua de-

u i

mitte. Hoc autem ut rite prafítes, auctore

vmmus p

o requi-

Gregorio Magno in Apoc. e. 10. du

4

run-

ij '"f

72

Pavs L. Caput I7.

7u

u

runtur, r. ? confidevate legas, 2.ut lea bi

; Dd

aptes.

Imprimis ergo ejusmodi volumina

j

H]M(

non feftinanter & curfim, inítar canis Ni-

Jum lambentis, fünt percurrenda; fed expen-

m n ul

jlb I,'.Of

denda fünt cum magna mentis confideratio-

J

ne, & cum aliqua fübin interpofira quiete,

4

r ftod

1

galiinas bibentes imitando, ut diving mo-

j

tioni locus detur.

Dein. documenta inde

Lm f0

àspi

haufta infüper nobis applicanda, no(trosque

in ufus derivanda erunt, practica inter le-

zi |

endum, lectisque coníenranea concipiendo

um W

propofita, eaque ordinando nunc ad hos

d tunpt

vel illos virrutum aétus exercendos: modo

ab

pl

ad hos vel illos defg£tus emendandos; aut

ad officia noftra & munia perfectius obe.

$d n

unda.

Scrurare jam, quemodo circa ifta

m

te habeas? Examina, num tua lectio more

"]

Jf

Jenis pluvie íenfügm humec&dando mentem

.L

b f

focurdet? vel an.non potius rorrentis in.

ad, d

fiar flerili ftrepitu memoriam folum inun-

m w

det? An cum matura quadam perceptee rei

tht ff

difcuffione te identidem reflectas, quomodo

niale impg

data ibi monita fint. executioni mandanda?

QU m

In fümma: perpende, an non etiam tu fi-

n

mili: fis viro confideranti vultum nativitatis fue

TY

i2 [peculo, qui, poftquam confideravit fe, aliit,

pl d.

&? Jlarin omnium o//tus , manet, qualis fuit.

:

Jac. 1. v. 3«

Saltem cave, ne talis modo

fis, dum hec legis.

n p

ua vero corporis

Af

modeítia & mentis pietate exercitatio haec

obeunda fit; ur re/;giofé peragatur, iterum

LT

lïg:aao Í

Demetr,

docet Augu&inus epift. 143. ad Virg.

dum

v Q

7!

De tepere.

75

M h l

ISntd vj

dum ait: zta feripturas fantfas legey ut fémper

aeniuevis , Drilla verba effe. . Sunt enim quafi

) r n

! ..'

liteve de patvia noftra mobis [ubmif[z. Serm, $.

T i

8d Fratres in eremo.

uin imo teíle S; Am-

VIIIS COR

brofio Lib. 1. Offic. 2o. ipfum Chriflum uobis

r u

loquentem audunus , cum divina legimus ovacula,

» U dne n

Hinc fitu modeíto, levatoque in coelos ani-

dhrumcng

mo huic negotio vacandum erit; variique

Id nitog

affectus pii fanctaque defideria ei identidem

prida i?

immifcenda. Denique, cozf/ans fit hoc exer-

IX od

citium, oportet tum quoad modum , tum

0 QX (

i

d

lu

quoad zempus.

Inprimis cavendum, ne in-

ercds: d

ftar apis ab uno volumine aut voluminis fo-

Dencandos; d

]io ad aliud defültoria levitate tranfiliamus,

perfedis o

Sed unus idemque liber ab initio ad cal.

nodo airct il

cem ufque conítanter evolvendus erit. Se-

x lo mote

cus plus diftractionis quam uriliratis inde

ndo mentet

hauriemus.

Faftidientis enim ftomachi in-

: Orrentis

dicium efít, air Seneca, multa & varia de-

folum ii

guftare.

Dein certum emporis fpatium,

perepte

uod huic functioni ftata lege nulla non die

ts n

acrofancte impendas, cogitato defiona. Ean-

y mandati

dem mox meditationi fübjunxiffe, conful.

yn etum ?

tiffimum erit. ( )uadrantem vero eidem im-

qontutt

m

W

NH

*l

pendiffe adeo nimium. non efl, ut Hiero-

lt f

nymo epift. ad Paulam porius nimis parum

vt (

videatur, utpote qui fummam hac in re af-

fiduitatem petit; cum cupiat, u£ zezenti Co-

ne ts 1

dicem f[omnus obvepat, &2 cademtem faciem pa-

w a^

gia fanda fuítipio , quamvis hec verba

xerdt

cum grano falis fint intelligenda, cum

408tULy i

[:)

ex ejus mente viran

q

«dlis hic alius quoque

M^

Es

co-

74

Pars £. Caput 11.

T

"U

)

fcopulus occurrat, videlicet ut legendi avi-

j

/a[Uum

dirate abrepti, nom equo prolixius eidem

(

i

inhgereamus; ne (cilicet fatietas faftidium pa-

Md

riat.

Hinc idem S. Doctor ep. ad Euftoch.

9 p

monet, ut //t le&io temperata, cui fiuem con-

um d

mumq

|fülium , mon laffitudo imponat. — lraque deter-

ii at

mnina, quam attente , religiofe , conftanter,

g

quamdiu & qua hora facre huic occupa-

tionl deinceps vacare ftatuas, utpote quae

; um

s t

apüiffimum — fugando

languori remedium

ett.

Cum SS. Patres illam orationi equi-

xins tor

ii

parent; concioni prehabeant, cibum anime,

lumen & vitam nominent; eamque nobis

geato Durt

S. Patriarcha Ignatius velut rem maximi mo-

W d

fipeis d

menti fümmo verborum pondere commen-

der, inculcetque.

3. Denique cum brevis

xdumity

Bu

quoliber meníe animi colle&tio ex mente

Aícetarum ac experientia tefte fit optimum

La

profligandi teporis, & acquirendi fervoris

)gy

fuübfhidium, animo conftirue, an & quo die

:J

hoc tam fàlubri adjumento uti decernas?

QU

Geminas horas (nam plures non peto; unam

fcilicer pro confüeta alias matütina medira-

tione; alteram vero partim pro inftituendo

NT

ii

pridieexamine ftatus, partim pro obeunda

hu

alrero die accommoda coníideratione) duas,

j

M

üll)us !

inquam, has horulas , reliquis negotiis fub-

I

tractas ,. Dzus meliori eorundem fucceftu,

aliisque coeleftibus beneficiis cerro & abunde

compenfabit, Ne igitur te pigeat, paucula

hec momenta animz , eternitati, Deo con-

OS COF*

fcg:yare ; qui rot dies, menfes & ann

pori,

Ji

D

. De tepore.

7$

N lgtl

pori, nugis & otio. tam prodige impendis.

M rl

Plura hic argumenta, quibus id perfuadeam,

Ti a

hujusque receflus medicam . vim.. demon-

UETES

ftrem, referre fuperfedeo; cum banc ma-

LUTUTN

teriam. parte 2. cap.6. feparatim traétem.

a

V. [

Plurimum quidem adhuc in rem conferret,

OUfb ls

& ad exterminandum languorem condu-

1 Dj Q

ceret generofa fui & fpontanea corporis ca-

15 U0f q

flipaio; cum hoc genus armorum mira

BUX feedi

virtute pollear, ad fugandum hujus zpri-

D du g

tudinis faurorem orcum.

Véerum cum ne-

t dionaim

gotium mihi cum repido fit, cui fola horum

; t

meutio horrorem creat, ab eorum tracta-

Guf

tione prudens abftineo.

Correrum relara

Ydere comm

fuperius documenta, qui in ufum redegerit,

pe com orev

is db omni tepore liber, infüper tartaro fe

10 ex ment

formidandum reddet, Nam (Abbatis Pime-

niid:3«n. 204.

[ optimur

fententia eft) /iruz ad fuccen-

'endi fevor

J ollam. anufeee . iom. appropinquant ; ff vero

i& qué

tepida fuerit , in[ident in ea, &9 faciunt vermes,

w decems

ja Cj animam, divimi amoris igne fuccenfani,

yn peto t

t ferventem. fugiunt demones ;; tepidam. vero

Mudunt , eg injequuntur.

mitna meas

Quicunque ergo

ro ia

flygi ludibrio efie horret , mentis torporem

| pro die

execretur, & allatis vemediis ita utatur, ut

nulla hujus peftis //g

ergion

ha in illo unquam no-

tentur.

dem It

em d

1

paü*.'«."i

)igeah

i[alil 7

(

u

ll

|ep"

!

M

fj

|

j

Pars L. Capus III.

|

m l

Ca»ruT Ill.

j

f i

[

DE

qjn p

GRATIARUM ABUSU.

um !

al

7

od cibus corpori, id gratia eft animee.

,

*

l

:

)

j'amz,]o

Q

Sicut ergo alimentorum ne

olectio eft

**

[

1

URT

hominis perditio; ita & negle

é

tus gratiae

j 0s

d

virtutis exterminium eft, Nifr enim inrelle-

s fl

étus füperne illuftretur, & voluntas ccelitus

) Fj g

excitetur, in perfedtionis femita nec patfum

hn du

promovebis. Inde colligere licet, quam mag-

fime n

num earundem abufus acquirendz fanctitu-

zuii: J

dinis obítaculum fit.

Ne igitur tam potenti

UT

remora in cepto curíü retardemur, rei I.

indignitas, II. peena nobis terrori erunt, &

r

horrori.

1 J Geu

j

j

$iL

kjumtu

hn

Ejus Jndignitas.

&t p

umma eft gratice zece//ta$ ad patrandum

hus

I.S

quodvis opus falutare, quod merce-.

X (ni

dis fempiterne meritorium fit.

Dogma id

vtl

fidei eít contra Pelagianos & Semi- Pelagia-

LE

nos ab Ecclefia definitum , Conc, Araufica. II,

DEUT

éan. 7. cujus hac funt verba: ,,57 quis per ma-

ID

!l

»ture vigorem bonum aliquod , quod ad [alutem

80 n

»pertiuet vita eterne , cogitave , aut eligeve

|

ünf

»polfe confirmet. ab

f

ilumznatione $9 infpiva-

u

hi

di,

t

»tione Spiritus San

beretico fallitur [piritu.

. It

Ti

» Item Conc. Trid. feff, 6. can. 3. // quis dixerit

W

£, atque

Qütya

i p'ræveniente Sparitus S. in[pivation

»€jus

!l

De abufü. gratie.

77

Il

» us adyutorio bominem. credeve , [pevave, dili-

»&gve, aut peniteve po[Je , ficut oportet, ut qu-

[ ABUSQ

»[Hificationis gratia cónferatur , anatbema fit. ,

fundatumque in illo Chrifti enuntiato: /7ze

i mnüdus

7ne, nempe fine meo excitante auxilio, zl

FD od

poteflis f'acere , Joan. 15. v. $. quod viram eeter-

QR r

nam promereatur.

Idem Philippenfes &

Nlam n

Corinthios docet gentium Doctor Paulus,

eisdem fcribens in hanc fententiam : Deos

L Vlnas qolin

&f , qui operatur iu volis €g velle, eg. perficere

m pal

vo boza voluntate. Philip. a. v. 13.

lum

Von quod

ufficientes [iuns. cogizave aliquid a nobis , quafi

urent d.

miurtim a

.ex Hobis: fed [ufficientia moflra ex Dzo eft.

2. Cor. 3. v. s. Quibus verbis fecundum in-

atdemir, v

FT0T UT Y

terpretationem Patrum $. Hieronymi l. 3. con-

tra Pelag. S. Greg. M. hom. 9. in Ezech. S. Aug. l.

de gratia Chriíti cap. 26. ubi ait :

nibi] omnino

boni fine gratia fieri poffe , non dubites ; Apo-

ftolus orbifignificat , nos fine interna pre-

venulente gratia non pofle velle, agere, vel

al at

etiam incipere ullum fiature vires füuperans

quod mut?

Opus.

uin imo, teítantre Auguftino epift.

& Doonii

194.n. 16. fine ea proprio marte ne quidem

semi- D

Orare pro ea, nec ad eam nos difponere po(-

fumus. 'Tanta, tam univerfalis & abíoluta di-

yx, Annít

i qui p*

vini auxilii neceffitas eft.

Illud ergo. qüi

m

oblatum neglipit;, " remedium fümme ne-

all'f ) u f.lgm

ceffarium ad falutariter operandum , temere

abjicit.

Proin o improvide! dum ejusmodi

DOTL

! aUUW /Fn;;a

motionem rejicis, clavem projicis, qua fola

(fecundum fpeciem fpectata) coeli janua ape-

m

jin !

InInor-

*;f[?i)'df

riruvz": talentum prodigis, quo folo i

*

talis

)

j

78

Pavs L. Capst. Ilf

g

talis corona comparatur: gemmam dilapidas,

qua fola ipfe Drus emitur.

Et rides? eo-

p

que tempore rides, quo de neglecto tenui

]ucro, de perdito vili numismare, de ja-

ii

i n

étura rei füpervacanee doles. At veniet hora,

quatam impudentem abufüm amare de.

T

n d

flebis, trifte ingemifcendo: cum potui , nolui.

, Q

Etr prefecto que bhec temeritas !

Ícire,

janiia

fine aétu falutari neminem adultum fore (àal-

g, 0

vandum : fateri, nullam ejusmodi actionem

fine cclefti adjutorio elici poffe: hzec omnia

pxm «

zi r

fide divina infuper credere ; & tamen uvi-

'

cum hoe remedium, fumme neceffarium hoc

;m?uemum

vt Trdt

adjumentum , .ultro oblatum, quin & obtru-

fum negligere , averfari, repellere; idque

u

AC LU

per rifum, nemine minis impellente, ex

mera ofcitatione ; haec certe ejus generis in-

ntpad f

dignitas eft, qua Dzi pupillam ledic, & in-

i d n

|

[

finire largitatis fontem jure obítruit. O Pa-

E

l

tev luminum / Jacob. 2. v. 17. heu!

uid feci,

Éa n

tb i

illi dum inftinctui rebellis reftii? Ah! ego

fedens z £enebvis €g umbva imovtis, Píal. 87.

W

v. 7. illam lucem. repuli, qua íola lethales

l'-';f Qf

flïl

tenebre fugari poterant.

Ego; percuffus

ulceve peffüno a plamta pedis usque ad verticem,

E uh]

Job. 1.v. 7. illud pharmacum refpui, quo

M

folo. fanari quiveram.

Radium eeternitatis;

V Pl

pretium fanguinis Chrifti , pignus beatitu-

Hipig.

dinis eterna imprudens contempfi. At po-

Vs

nitet! .... Fac o Damine! ut faltem pre-

E hän(glo

fenti huic, quaz fors ultima eít; gratie con- :

"l

jid

ílanti fidelitate refpondeain.

II.

li

De abefi. gratiec.

79)

Ro d

À

h g

IT. Iofuper fumma eftgratiee dignitas. Nam eft

E

bonum, immenfum excedens omnes terrenas.

* k

dis

|

opes, & preítantius quid omniillo, quod Dzus:

Ws Q

aut divinum noneft. Merces eft laborum, vul-

88 Areri

nerum, ac mortis Chrifti: noftrorum merito-

MU dtgp

rum felix principium eft, incrementum &

J ml/lþüi)[[, f!'ja

preemiuim: e(t femen glorie eterne; juftus

TDérits ! (

enim ,

qui tranfeunti auxilio docili mente

kutom fore

obfecundat,is cum illo fuperne virtutisactum

hod diong

exercendo, novum inherentis gratig addi-

l: lz omi

tamentum acquirit; cuilibet autem ejusmodi

; UUR UO

gradui refpondet quoque gradus gloriz

rf t

fempiternum duratura. 1ta Conc, Araufic. II.

; Qund a

can. 18. Trident. feff, 6. c. 16. & can. 32. Qui-

poere; i

libecergo immiffus a coelo radius eft auípi-

catum initium totidem &ternitatum omnis

ypelent, &

excogitandz felicitatis. Quid auguftius fübli-

t5gereriit

ledt, &i

miusque dici poffit? In cumulum conjice

n 05

omnes totius orbis excellentias, principum

u qid f

diademara, regumque majeílates. — His pre-

tium adde omnium terra marique latentium

EE

fit, Dl D

gemmarum ac thefaurorum, iílis preterea

adjunge omnem fíolis, aurorz , ac ftella-

(ola li

rum lucidiflfimam pulchritudinem ; & en ! mi-

o; p

nima ccle(tis illuftratio , unica mentis divina

TL

motio eminenti intervallo longe excellentius

j refplli: ; g

uid

m at

quid, preüofius ac pulchrius eft.

ergo indignius , quam ineftimabile hoc do-

pui at

n AP'

num , ethereum hunc fructum, incompre-

henfam hanc glorie fementem tam prodige

; fdte p9

abjicere ; idque propter nihil, fine remoríu;

l gmdä p

per jocum, plus dolendo de jactura vilis re-

cule

!

j

29

Pars 1. 'Capu: D//A

g imm

culze quam gratie? Si demonibus vel uni-

cum ex innumeris illis, quae nos tam pro-

I L

)

terve contemnimus, auxiliis concederetur;

quanra fidelitate eidem aufcultarent ? Pro

a.

n

eorum unico màle inferos lubedine maxima

tolerarent, fi his illud mercari poflent. Soli

ia n

nos mortales, licet hujusmodi donorum

TU

. Hs

fumme indigi firnus, illorum tamen maxime

incuriofi vivimus, & ultro obtrufa obttinato

ia It

z M

contemptu negligimus.

Et hoc agunt (ob-

ftupefcite o cceli!) non educati in fylvis bár-

xiuem &

"Rnm,

bari, qui de his rebus nil unquam audierunt ;

fed Chriftiani, imo & Reli

iofi, qui ezutri£z

at qu

i

vevbis fidei, 1. Tim. 4. v. 6.

ciunt, & credunt

qeis o

fummami effe non folum gratiz nece(firatem,

Bl

fed infaper preftannam & excelfitatem,. At

ii Qd

v« nobis! fi ejus meritumtunc primum, zefti-

Jïä€ümmä

mareinceperimus, quando ea carebimus. O

u nünæ

l

coeleftis Samaritane! ego ille infelix fum, qui

l

i

Jerichuntem-profugus zncidi in latroues ,. fe-

T AOQQUI

mivivus plagis impofitis veliius; Luc. 10. v. 3o.

lr j

ego ille cecus. fedens focus viam juftitie , Luc.

tll

18.v. 35. qui lumen cali non video; Tob. $. v.

TT

12. tu vulneribus oleum,; oculis collyrium;

*s g

"

li

& quidem pretio infinitum, utpote tuo fàn-

à lsf

uine comparatum , ultro idque fzepius of-

robrum!

medicam uf-

t

ers, & ego, vah

"B

que pertinax repello manum, meis miferiis

1 t

imputreícere malens.

Sed mece me pudet

IT

ralitie, Tu Domine, qui ami&us es lumine

I

N l

fieut. veflimento, Pfal. 103. v. a. illumina oculos

Ti

citantis

meosl, Pfal. 12. v. 15, Ut agnofcam ex

"$

li

gra-

il

De abufa. gratie,

81

tl

-!u

-gratie divinam dignitatem.

Fac, ut pre-

WU£ 0s t

—

lUt Coced

W

ponam ilam veguis Q9 füdibus, 9 divitias mi-

bil eff ducam im compavatioue ilius. Da, ut

ld!

tl n

firmiter credam, quoziam omte auvum in com-

pavatione illius aveua efl exigua, & £anquam lu-

Fari of

Bd domy:

zum &f mein avgentumin con[peGu illus. Sapient,

7. V. 8. & 9.

ID n aj

atf obf

II. Praterea grati& nobis collate fünt

mocme, nempe vocatio ad fidem Romanam,

t g u

Ítatumque Religiofum: ele£tio ad facerdotii

tllb

dignitatem & animarum curam: mec non

um

tyrocinium , annuus octo dierum feceffus,

la

ii

Beminee quot annis animi collectiones, fre-

lin & r

quens adeo fàcrorum ,myfleriorum ufus,

ie necfftuen

hauftusque inde fructus.

celaem, À

Infuper funt coz-

?ijwe, quotidiana fcilicet facrificia , medita-

rimum el

tiones, examina , lectiones, exempla, ad-

aebims. (

bortationes,.& horarii inftinétus interni. De-

nique funt efjzcaces in fe «&

Rifum g

quoadíuam, ut

T

Theologi loquuntür, congruitatem fpecta-

[uc, 10 !

I25 cum he i

pí& numero gratie , Íi aliis

jumliæ; li

collatz fuiflent , maximos ex iis fanctos e£

jn; Tib

feciflent, ac convertendis ad frucem fcele-

Jig colynis

ratiflimis hominibus efficienter fäfï'ecifï"ent:

ypote 02

quaeque ideo folum in nobis fuo effe&tu

cariture a. Dgo fünt provite , quia libere a

melicn *

nobis repudiantur.

Proin auxiliis tam mag-

nis, tam continuis, & in fe tam efficaci«

, m

ye m

bus tàmen refiftere: eaque propter nihil, ex

mera petu'antia , pec jocum conteminere :

niuu

viliori loco ccclefles has gemmas ac vitrum

f

il

O, eorum abufüm ma.

habere ; jd enimver

[an W"*:H

F

litio-

^

p

$2

Pars I.. Caput II[ ;

litiofiffimum reddit. Itaque v« fibi Corozain /

dgleit

4 m

ve tib) Babfaida! ve tibi Religiofe! quia f

in aliis fa&e fuiffent virtutes, . que fate [unt

J t

i-;, M

in té, ad magnam perfectionem perven'i-

l

)

fent. Lue, 11. v. 13, . In die judicii vezzezt ab

I

P

.

ig tj

4

ii

j

Oriente eg Occidente Matth. $. v. 11. Turce &

p

haretici; furgenr tui illi difcipuli, peeniten-

A

hij

tes & auditores tui, quos ad fidelem grauie

ufüm animaíli ; furgent, inquam, & accufa-

bunt tede tam horrendo earundem defpicatu.

"Vindiétam a te exiget fuo fine fruftratus fan-

p

!

guis Chrifti, utpote quo is tibi tot fpretas

gt

à te illu(trationes & inftin&tus comparavit.

Secd d

O mifer! quid olim refpondebis divino Ju-

ulilint, o

dici, dum orbem univerfüm conteftando,

fu; qu

Faf NT

minaci voce dicet; zuzc ergo babitatores coe-

leftis Zeru/alem ,. judicate inter me. & vineam.

d qa

Edicite, quid efl, quod debui ultra faceve vi-

dtlinm )

zi mee, animse huic, 69 zon feci 4 poft tot

MP

[

impenfos illi favores, an non jure ex/pedavis

p

ut faceret uvas?. & en! feciz labru[cas. 16i. s.

(püng é

v.4. & g.

Tot curis, laboribus, & vigiliis

MT

non niíi vepres ingrata rependit.

Ad hzc

t

qua tibi tunc mens erit? O Domine, , 7:

3j UT

autves iu judicium cum [evvo tuo? Pfal. 142. Y*

R

2. Fateor , ego füm illa infelix terra, arida,

BI

petrofa, fpinis horrida, cui hactenus im-

) [*.L,["bünuh

miffum gratie femen ve/ cozculcatum evanuit;

Mu l

vel natum avuit, velab exorvtis fanul [pinis

u)

fuffocatum interiit. Matth. 8. v. s. E.go illa fte*

| Ug

Af

rilis ficulnea, Luc. 15. v. 7. aífidue culta;

T*lhel

folicite ripata , tor radiis fota; & tamen

N

[OMI

fructi-

3

J

De alufü giatie.

8

tf (v

fructibus femper vacua. - At illufum fatis eft,

À lgt

!

'm, qlü]a&ï:

Tandem finem faciam refi(tendi, ne Tu ini«

tium facias puniendi. JDa ergo fevvo tuo cov

DN n

Je ii

docile, 3. Reg. 3. v. 9. me im vacuum gratiam

poíthac vecipzam. a. Cor. 6. v. t.

Fac, ut

Lt Tug

difcipuü, p

deinceps illius femen cadat 27 zerram Logattiy

&7 ortum faciat fru&um ceutuplum, Luc. . v. $«

m p

inqun, t

$. Il.

Yunadfi

Eju: peua,

fie irins

b

cena gratiis mere füfficientibus abutentis

jjotpa

infligifolita ; eft efficacium fübtraétio:

Vl commait

Et hzc eft ultionum omnium terribili(fima;

Xb dinn

juftiflima ; ordinaria.

Inprimis eft zerrzdi-

p contelan

liffiz; quod fic oftendo.

jl d

Caflipatio ome

nium in hoc mundo terribiliffima & maxima

m o

eft illa,

que nos omnium maxime abs

ulya f :

ducit a fummo Bono nempe Dzo; & quae

ifat pol

nos omniurm proximius conjungit cum füm-

Wre QXWI.

mo malo, nempe peccato & orco. Id autem

a T

facit gratiarum efficacium fübtractio; ha

enim ex Numinis decreto funt medium fim-

bus, & VigL

ndit, - A02

pliciter neceffarium ad operandam f&lurem;

íine quo nun

? Domiii.

quam poffidebitur Dzus, nec

pà M

vitabitur tarrarus.

Cum mere füfficientibus

li r ?

poffumus quidem íàlvari; fed reipía nun-

yi bt

quam falvabimur, certo peccabimu$; certo

[

damnabimur,

Ergo priorum ademptio. nos$

al

Vil lel

l

a Summo Bono nempe Dzo ac cclo ome

Tb

nium maxime abducit; contra vero fümmo

j o

malo ícilicet peccato & inferis proxime

conjungit; fociatque; adeoque eít omnium

fott; &T

A

iere

hiU

D

$84

Pars 4.. Caput. H

EULU .&

terribiliffima maximaque in hoc mundo pc-

ii

na. Nam ipíà etiam mors in gravi noxa,

jug procul dubio omnium in hac vita cala-

j

M ngd !

initatum facile princeps eít, jam involvit

negationem auxilii efficientis, ut quis per

b n J

raevium dolorem vel amorem fiat amicus

v d

Dz. Accedit, quod omnium judicio illud

jte at

w

füpplicium cenfeatur effe graviffimum, quod

hominem in malitia magis obfirmas, exco-

linm!

cando fcilicet illius intelle£tum, ne pericu-

EDRD

lofüm anima.ftatum agnofcat; & ligando

z D 6v

voluntatem , ne ex illo. fe extricare velit:

m dUr

"um

quod ex una parte peccatori potentiora re-

fipifcendi remedia fübrrahit; contra vero

sindimm/

viam ad maxima fcelera complanar, facilem

ftr f [j

& expeditam reddit.

Jam vero id facit

m ,

dictorum luminum motuumque negatio.

[ Preen

Nam, quando nos Numen infamia premit,

ss

Tiatrs

morbis cruciat, vexationibus affligit; plaga

Vs t

quidem eít, fed füumma non eft; quia his

ii uroi

nos a malo avertere, & ád fe convertere

EU

MUS|

I5v

fàtapit; patrem tunc , non judicem aut vin-

»

j

t

ff

)

|

ll

dicem agit, qui peccantis correéctionem per

w di

peccati ultionem intendat,

At vero dum

[88! (

intelle&um peccatoris in fua ceecitate obfir-

Es

;nat , & voluntarem in fua pravitire indu-

| 18 vl

rat; dum illuttrationes negat, qu vitii fa-

36 f

A

sT

"

diratem detegant ; & divinos inftinctus adi-

YT

mit, qui ad illud deteftandum moveanr; dum

RI

(ut ait Auguítinus) fpargit. penales cacitates

u;

l

lst

uper illicitas voluptates eorum , & illos tradit in

VNl

defideria cordis eorum : in pq(']ïoize; iguo

minie ;

ïïinæfüma

om.,

|

Tl

De alufu' gratie. |

8;

10: m

Rom? tv 24. & à16. tunc enimvero fzvit

Bo

T vt

quafi uv[a vaptis catulis; Ofee 13. v. 8. tunc

omniporens furor ejus plaga in[auabili, la.

EE

14. v. 6.. plaga iuimici , cafligatioue crudeli per-

15 Q L]ULS t

Cufit; Jerem. 3o. v. 14. & quidem tali, qua

Vrem f a

terribiliori in hac vita punire haud poflet.

i d

O vere paenam horribilem ! O iracundiam

iilimm :

fine mifericordia, cujus confummatio im com-

Vtma,

buflionem/ Webr. 6. v. $. O Dzus ultiomum /

ln v pra

Pfal. 93. v. 1. Ah! ze zz hac ra tua . corripias

r b Ignd

! eynor vt

7hc. Pfal. 6. v. 2. ure hic, & feca, afflige, &

E

crucia; dummodo gratiam tuam non aufe-

r o t

ras a me.

F^olo, iva[caris snibi , Patev mi[c-

p; cont Wt

vicovdiarum / [ed illa iva, qua corvigis devium,

pini ii

son qua extrudis de via. Bernardus Serm. 42.

ver id f

in Cant.

yue t

II. Preterea eft poena juffiffrma.

Nam

finia pren

gratia amoris teffera eít, qua caleftis Spon-

flirt; 94

fus, ftans ad oítium cordis humani, amice

d quii

pulfat, intromitti petens, acurgens. Non

(e convett

aperis, ejus voci atüres occludis, ingreffum

dicem aV

negas.,

Feffus tandem pulfando Dominus

redioren?

urgere ceffat, & contemptus abit.

Quid

Av

juíitius ? Gratia fax eft lucens, & ardens,

cedeil

cujus lumine Dzus intellectum illuftrare, &

Tu

nb

radiis voluntatem inflammare cupit.

. que t

cordis fenef'ras claudis, non nifi umbras

; lia

quaris, . ac inítar noctue ejus calorem &

lucem fugis.

Ergo tandem Juftitie Sol,

qovett h

yil

"

votis toties fruftratus, lucere defíinit, ac ra-

llj

dios occulit.

Quid equius ? Gratia eft do-

gl

u

num ineftimabile: eft gemma corona Chri-

LE

l:

F3

j

86

Pars 1, Caput LIJ.

r

fti: eft pignus eterne gloriz.

Divinus Pa-

4

fer ultro id offert, quin & obtrudit; ut ac-

'ïHjHOIiOgIAP

ceptes, etiam flagitat, idque repetito, poft

jteratas repulfas,

'Tu vero hoc donum re-

-

i,

:n m in VI(

fpuis, hanc gemmam accipere renuis, hoc

pignus flocci pendis,

'Tandem ergo divi-

«, n

Q

nitaris Majeítas toties fpreta illud offerre de-

thiü

finit, & obtrudere ceffat.

Quis iniquum

d. Y

mmal

id dicet? An non ergo pratiz toties abjectae

privatio juftiffima ultio eft? O vindex Nu-

n

Q Y

EJ

men! eft utique, eft juftiffima.: Millies eam

t n

romeritus fuüm. . Ego enim füm illa infelix

&

k f0

.

j

erufalem ,. quam toties voluiíti cozgregare,

m &

quemadmodum galiina. conzregat. pullos fuos [ub

nlins, D

Glas, Matth. 23. v. 37. & nolui . Hinc jure

m d

vereor, ne tandem & mea domus mihi velin-

foa, 4

Hoc falutari ti-

quatuv. defévta, Ybid. v. 38.

& (l

more confixus a tribunali Juftitie. confugio

n NI I

ad thronuin Clementiz, Parce meliora fpon-

1 i

denti. Quacunque alia volueris plaga ; fo-

Vr

lum iíta ne punias me.

1 (

IlI. Eft denique ordizaria, . Nullum fup-

| "t

l

plici

enus irara Nemeíis in facris papinis

j r d

per ?

M

oyfen ,

Vates & regium Pfalten (ze-

Mpl

pius interminatur, quam hanc ipfam coele-

| N

ftis adjutorii ademptionem: dimifi eos fecum-

?Hip.anö:fcr

duimn . defidevia cordis. eorum x ibunt n adumven-

A

tionibus fuiss Pfal. g, v. 13. excacaviz oculos eo-

ä n CUHfCF

vum, 67 iuduvavit cov eorum, Joan. 13. v. 40.

| d

ut videgtes non videant, $9 audientes nom intel-

eguum

| Pt

ligaut : Mare, 4. v. 12. auferetur a volis v

Wliet

4

1vini

Dgrj Matth, A h&c & fimilia

rütos

| D

ll

87

De abufu. gratie.

. D

furoris fulgura in facris lireris paffim in ig-

u

genüum oculos incurrunt.

Ipfa, qua fa-

ID

cri Hiftoriographi recenfent, exempla abun-

C dümh

de probant, hanc auxiliorum efficacium ne-

M nl

D t t

gauonem in veteri & nova lege commu-

nem, ordinariam ac nimis quam frequen-

ld ofenet

tem fuiffe.

us i

uin irno eriam nunc frequen-

w

[

tiffima eft.

$zepe miramur, quod omni-

ls dj

tuens Numen tor tepidos tam patienter fü-

( virdr

ftineat, qui infuüper habitis rot mediis, ta-

. Milb ez

men tam parum adimplent obligationes fui

m n

ftatus; fuisque diffolutis moribus domefticis

hii m

probro, exteris offendiculo funt! ait Au-

i du

guítinus, Dzus fecreta eos ultione punit, eo

p Bicy

graviori, quo occultiori; dum gratias iis

mit i

fubtrahit, ac fuo tepori quietos indormire

oc ior &

finit. Unde fit, ur illi ipfi; quos olim vel

f confun

j

]

umbra nox& terruit; modo neplectui ha-

mdlora fpm

beant periculofas cogitationes, tactus &

spim i

afpectus ; ut inter levia numerent animi aver-

fiones, amicitias, familiaritates, odia, fu-

Nulun i

furrationes, iras, & detractiones, de qui-

àcr p

bus jure dubites, an non (int lethales, ut

y Pa*

graves injuncti muneris neglectiones, voto-

rum violationes, & ortos inde aculeos tan-

; ipam d

TE

1] Wl.ff-

quám inanes fcrupulos explodant, & varia fibi

;

"TT

ífophifmata forment, quibus dolofe obla-

T

trantem confcientiam fopire conantur. Men-

an U.

tes, qua& olim ad bonüm fuerant cerez; X

quovis pio moru flexiles, nunc petra durio-

j ln

res & filice ficciores noviffimorum memo- '

quiitf

ria, Dzr.judiciis, Ecclefiz religionibus nil

ii

jl

4

angun-

j

$8

Pars L. Caput. IIT.

anguntur, moventur, emendantut.

Uti-

[

, hr

pnàm hzc íatis ordinaria etiam in canobiis

x

(

jj ie

eífe , triftis experientia non doceret. O quo-

ties edam ibi ingemifcere licet: heu! 4uo-

j

:'Ni. Ij m.

modo obfcuvatui ejd aurum, . inutatus. cff color

?

optimus: en! qui nutrie^antur im crocti$, am-

[ Jl

plexan fuut flevcora: & , qui eradt IVazara

mua

candiiores mve, ah! quomodo deuizrata efd

te

Japer cavbomeg facies eorum.

Thren. 4. v. 1. &

WSNU

"TT

feq.

Solum oculos nonnihil circumféramus,

:,J., 'nerm'tï

ac plurima eaque viva allate veritatis teíti-

1nonia coní(biciermus.,

Et demum pro do-

paio, en

lor! quid aliud fünt ill. graviores lapfus &

9 um

n..& ] |

ruin& ; quid ille Ordinum defertiones ac (u-

bin omnino defectiones a fide, quam toti-

[V,I';'.I At

dem riiítia fübtractee eratie monumenta, a

1 zr'h'lc»'om

divina Nemefi noítra atate, ut nobis terrori

J

fl

forent, hinc atque illinc erecta?

Nos ipfi

z

l

fj

l

imenus ihtuma fcruremüur ; & videamus, an

h

non etiam nos hanc auxiliorum fübrractio-

Yi 1

nem variis in occafionibus jom experti fue-

M

QU

U

rimus? Argumenro fint fàcra exerciria, ani-

D

mi collectiones; tyrocinii curriculum, alii-

1

]

M

que ejusmodi dies falutis; an non fateri co-

fM

" i

gimur, plurimas nunc nobis illu(trationes

l

piasque motiones ab illo tempore fuifle

Y

ademptas , ex quo una cum illis operari ne-

l ,ïþl

leximus? Nempe Dzus zon mrideturs; Gal,

AT

6. v. 7. deferentes íe tandem & ipfe de-

!j

ferit.

Proin cave o anima! ne quod aliis,

p

etiam tibi eveniat.. Nam aultor Doinius Jerem.

BA L[

UA N

;I,v. $6. avcum A/itzgm jam fetendit , Pfal

ï

af

f

13«

j

De abufü ;gm?iæ'.

89

Dd I

13. 67 exacuit ficut. fulgur gladium fuum, Deu.

m j u)

32. v. 41. Forfitan res in eo jam eft, ut de-

qUCCR t

ftinata tibi favorum catena , virtutis ftola, &

tnt; lf

glorie corona a te ablata,. alteri conferatur

L

Itaque time; nam Dzi judicia

digniori te.

ir jj WAJJJ l

abyffus snulta; Pfal. $3. v. z. licet enim haec

U g t Jng

ca(tigatio ompnium terribiliffima fit, ordinaria

i l/f/i/;wm:

tamen, fimulque juftiffima e(t. Dan. 9. 4. O

hn 4v 1

Dsus magne & fervibilisJ timor Q3 fvemov ve-

lOttimféramm

yerant fuper ine.. Pal .$4, 6.' Metuo; ah! me-

us t

tuo , ne me eodem quo Saulem fulmine fe-

demyn yd.

riendo, etiam mihi dicas: pro eo, quod abje-

iürs ia

ciflà. fermonem ineum ,. abjeci 16 , 1. Reg 15$. v.

efrtire

T

vvvvv

!

2;. & tui loco. alium ' quefivi mibi virum

i qum

juxta cov ThCH, 1. Reg. 13. v. 14. paratam-

TOnument

que tibi donorum feriem fradidi proximo

! DODIS (eCrOI

fuo sneliovi te. Ibid. 28. Vereor, ne in pa-

U Nep

nam tam projecti abufus awferatuv a me veg-

rideamus,

gum Dzrn, deturque genti, (animae) facientz fru&us

m fübr

equ$. Matth. 21. v« 43.

1! quis non totis

| expett li

àrtubus contremifcat? dum Heli Samuelem,

X

Sauli Davidem , Judiz Mathiam in regno

neulum, &

gratie fubropatos lepit.

Nam, fi bec in

qon gt

j

viridi, quid im avido? Lucm 21.v. 31, fi haec

j

ontiici, regi, difcipulo? quid mihi fiet ?

; il

i

empolt i^

Vah! infelix momentum, quo illi impulfui

reftiti.

Ah! ingítimabilis thefauri irrepa-

]i o

rabilem jacturam feci. —Quis ergo dabit oculis

at *

j t

qmeis foutem lacrymarum , Jerem. 9. v. 1. queis

defleam tam flagitiofüm divinz bonitatis con-

g u

temptum. Utinam neglecta redirent lumina?

f

dignus

yji,

0 quam fidelius his aufculrerem ! in

]

$

qui—,

E

J

$o

Pars [ Caput L.

| alälh qüäf

quidem fum, o Dzus miferatiogum/ | a. Etdr.

9. V. 31. cui Vel unicum denuo auxilium con-

.1,.';;5(1'3 " ,l

feras.

uia tamen etiam tunc, cum iratus

m

um gl

[

Juevis , mifericordie vecordabevis , Wabac. $. v. a.

j

!

fpero ab infinita clementia tua victricem gra-

;:n n mm

«

TT

tiam, que vite priori finem, & fíanctiori

Y QU

)

M

iqiciqm faciat.

IUO

[f

G lbe-

" gt

n u

Regule .divinos inflin&us diguo[cendi , iisque

jgn, Q

aufcultandi amodus.

s

atiarum abufüs quam horrenda indigni-

N ïM(? ï:

G'

tas, quamque terribilis fir, qua plecti

is noum

]

confüevit, poena, paulo ante, mutuatis ex

bxingu

orco carbonibus, ita adumbravi, ut nullus

Atl

dubitem, quin firmiter decreveris, divinis

p

ejusmodi vocibus morigeras pofthac aures

«sl

te prebiturum.

Proinde folum fupereffe

stl

videtur, ut te paucis edoceam r. artem eas

"T

L

|

[ ?fþä

dignofcendi , 2. modum docili mente iisdem

TM

finibu|

obfecundandi; 3. adjectis hunc in finem no-

l

vis incitamentis,

f qm

I. Primo itaque ut facilius divinos inftin-

itmo qu

&us rite cognofcas, fequentes adhibe indu-

ftrias.

Eb

Inprimis animi collectioni interdiu

Ed

ftude, ur repreffo affectionum tumultu, di-

m d

vini Pneumatis füfürros facilius percipias.

IbwT

Quam parum 'enim ac 7z malevolam animan,

:'ïi)x h u

&que parum in diffipatam zztroibzt fapientia,

Vi

A

st

S2p, 1. v, 4. Spiritus Sancti magiílerio docen-

Mi

da; nec [airi filia excitanrem Chrifti vocem

"

"

J

"n

prius

J

De abufu gratiz,

9;!

LTMT l

prius audiit, quam is eje£tam domo furbai

400 ii

tumultuantein vidit. Matth. 9. v. 25. Dein ge-

m

minos eosque juratos caleftis afflatus ho-

PT R j

íftes rempe cuticule amorem & animi re-

H n

porem pro viribus excute.

Ile enim intel-

n &(8!13;5

le&tui nebulam objicit; hic voluntati com-

edes injicit; quo fit, ut gratiz ductum nec

ille cognofcat, nec hic fequatur. Denique

fiepius przfertim füb mediratione , & poít

exceptum cordis hofpitio Numen Eucha-

t il

Jl

ritticum, cum Saulo exclama: Domine, quid

17 vis facere? A&. 9. v. 6. Ne dubita; gran-

p

dia non raro verba tibi loquetur Dzus, qui-

f qujt

bus notam faciet voluntatem fuam, Ne vero

fe, mütidt

hoc in negotio /razsfguraus fe Satanas in 4dn-

, üt nl

geluim lucis, 2. Cor. 11.'v. 14. bonique larvam

er, divi

pretexens , fallaces tibi pedicas ftruat; illud

Joannis Apoftoli monitum tibi habeas'appri-

paffhac au

um üperd

me commendatum : zolite credere omni [pivi-

| [ arema

tuiY fed probate [piritus , füi ex Dso fiur. i.

mente ii

Joan. 4. v. 1.

Idcirco regularum de difcer-

: in ünent

nendis fpiritibus hoc tibi compendium- habe.

1. Atrende, num hi, quibus impelleris, mo-

divinos t

tus animum confolatione, l&titia, pace re-

pleant, magisque te ad fectandam perfectio-

adhbeid

dionl i

nem accendant? vel num e contrario potius

mentem difítractionibus, turbatione, nauíea;

y uml é

tedio, triftitia obruant: pravas motiones ex-

jis p

citent, teque in virtutis ftudio tepefcere fa-

n i

[

u

ciant? Pofterioris notz impulfüus daemonem

à

vili/

[

ol

habere auctorem in comperto eft, INam te:

ite Elia goz ef? in commorione Dominus; 3. Reg,

Qs

19.

pnu:

j

92

Pars 1. Caput IIl.

(

19. v. 1. Cum fit Daus confolationis , Drus pa-

;".«';'D?b"ïf

u

£U

C)5 As COE, . . 3. ltem.cap«- L3-.V) T E« for-

PU

ii |

manu$ lucem, & fugans fenebvas. Y&a. 4$. v. 7.

2. Adverte, num fíentias tibi ab Omnipo-

,c f J

tente promitti tantum pecunie fpiritalis feu

jgpin d

virium, quantum ad exequendum, quod

j g v

H

moliris, opus exigetur; ze; po[leaquam po-

5

m d

"

ij

Juevis fundaientum , & mon potueris perficere,

onnes , qui vident , incipiant illudere tili , dicen-

;ys D

g

165: quia bic bomo capit edificave , €g mon potuit

o tl

con[ummave, Luc. 14. v. 29. & 30.

Ejusmodi

«s

autem fuperna pollicitatio, opisque fuffe-

T gerieïü

éture fpes divinz vocis indicium eft. 3. No-

sytum, dl

ta. num hi inflinétus perfeverent, pergant-

que femper & conílanter te incitare ad bo-

gerageuä&sf [

(

!)

num? Nam inconftantia fipnum mali eft &

ml

levis fpiritus, qui fimilis flu£tui maris a vento

[U

v[l

movetur, og circumfertur. Jacob. 3. v. 6.

Prae-

n f

[

terea (ut Author nobis S. Ipnartius eft) .ob-

!

fervabis quoque principium, medium , &

fnem horum animi motuum. Eorum Zzi-

x a

1iun feu originem quod attinet, animad-

n g,

verte , num eosdem fentire incipias , quando

nl 141]

fervore accenfus, confolatione perfufüus, pace

beatus, fuavi malacia frueris ? vel num af-

'.

furgant tempore amaritudinis, triftitiae , te-

Tity

'poris vel altérius pravz affectionis, que re-

l

Item

belli ramultu animi regnum rurber.

num tempore non füo, fíed impertinenti

NT D)

Ü

in animam irruant? dum nempe alio opere

vel negotio, ab obedientia injuncto , occu-

paris , quocum' he motiones non folum nul-

& n

i

lam

d

De. abufu. gratia.

93

m;"a!miani:, ]

"

-

lam habeant connexionem , fed riec combi--

hlþ l]. V,H'J

nari queant; itaà ut el rite exequendo ; irü-

Av

'

:

1

J

!

pedimento fint? Praepofterus ejusmodi im-

5 tl d

(

.lj

!

petus e coelo non eít; cum nil ceelefte hete-

Vi f

roclyton fit.

Dein zedio tempore, quo ta-

rl n

les impulfus durant, obíerva, num in-

V Mfagn

teriori quiere voluntatem tranquillent; &

"f

intelle&tum füperna claritate illuftrent? vel

an potius hunc tenebris obfícurent ;

il-

! '4"* Atl d

NT

lam vero tzdiis inquietent? Denique füb eo-

A. D

rum //zem attende, num menti infixum re-

linquant falutarem ftimulum, qui te impel-

h, Qpne if

dium N

lat ad perfectionis femitam alacrius decur-

Yf p

rendam, ad actiones quortidianas perfectius

t Inciure d

peragendas , ad refranandos fenfus ; men-

num mal al

tisque collectionem accuratius confervan-

TTE

dam? vel num te coeleftium naufea; virtu-

pvé D

tis faftidio , triftique acedia afficiant, diffi-

pent, affligant; tepidumque reddant? Pri-

ais e1) t

mum boni.erit genii; alterum vero mali

. meun,

indicium.

, Bonni

Nam (ut fapienter norat S. Der-

nardus Serm, 32. in Cant.) agima Lono fpiritu

ipet, dU

intevius afflata, fan&e in[pirationis certa babet

cipis; qu

indicia, fervovem [cilicet , pacem eg. bumilita-

] pel'fu I9)l

7E11.

Si enim, demiffum te, ferventem, pa-

;? vl n

s, ts

carum & magis indifferentem reddant; ge-

nuinum id aurum effe indubius judica. Pre-

Tionis, Q

terea caleítes inftin&tus facre paceine &

s. 4

Theologizc placitis , receptis Ecclefie mo-

s n

ribus, familie religiofe uíbus, ítatus no-

J d

ftri oblipationibus & minifteriis confentanei

m'un&hl-, V

fünt ac conformes.

lidem quoque noftre

1n-

W

li

94

Pavs E. Caip. IIf

p g

indoli & ingenio, nature viribus & habili«

ao f

tati, nec non conditioni, officio, ztati feme

/

gl m .)

per accommodari funt ; & aptati.

Qua ipfa

g(fgüül EE

diviai Spiritus comis adeo facilitas, benigna-

d &6

que humanitas nos reos amplius magisque

TT

inexcufabiles reddit, Ííi Zura cervice $

2nctr-

gX

cumctfis covdibus €g' auribus eidem nihilominus

véfiflere pergamus. A&. 7. v. 1.

His ergo

DO

va pl B

regulis ufüs , /i feparaveris pretiofum a vili,

y g;»(cis d

quafi.o$ D eris; Serm. 1$. v. 19.. & fpiritus

^ Soïum '»

meudax mom decipiet , mec pravalebit adver(um

t2 3. Reg. 22 22

j T5 b

ais eAm|

Il. Porro poítquam his induftriis cogno-

;

cepibtu n

viffi, divinitus te inftigari, divine voci auf-

cultabis 1. prompte, vitando omnes moras:

at

& u

2. geuerofes rumpendo omnes remoras: 3.

coullauteY , cavendo omnem in bene captis

altui, f

tipemi

remiíTionem.

Inprimis precipitande íunt

omnes zore; biaerem enim datorem diligit

A0 R

iiay f

Disusi 3. Cof, 9. v..7,

Morofus quantopere

Ei difpliceat, experta eft illa Sulamitis; Canr.

qeuty

?. v. $. qu&; quia pulíanti non ftatim aperuit;

d

lentam cunctationem diu multumque luere

3 pyri

debuit. Nempe grandis nimium & excelía

"fs

Oi

B

Domini exercituum , regumque Re

IS -fTia-

jeítas eft, quam ut a vili vermiculo; a

d

quem

3 d

fua pratia invifere dignatur , repulíam inul-

r

tusferat, Accedit, quod hac dilatione favor

i D Y

ceeleftis minuatur, difficultas augeatur, füme

"tl

mumque anima difcrimen incurrat, ne po-

m

.

flea. perficere ob defeclum opis & occitio-

8

!

Dis haud amplius queat, quod, cum potuit,

ii

T

[

age—

J

De abüfü ngtz'a'ä.;

95

r

apere in tempore n(;luit. Dein perrumpen-

g, ao

da funtomnes remore.

$i enim aliquando,

VDAt, n

cur non modo? Idem , qui poft fecula, jam

Og l

hodie regnat Dzus, eque munificus in mu-

pl D

nerando, ac rigidus in puniendo.

Si res,

IH Ti

qua&a teexigitur, difficilis non foret, me-

&dem nl

rito premioque careret ; quo pravior tui vi-

*qu Hse

&toria, eo major erit gloria.

Age ergo, pa-

! t ;

vorem pone, generola in aufa a(lurge; 'T'o-

DI

bie pifcis eít, quod expavefcis, & ti-

tudi det

mes. Solum audaéter apprebende brancbiam

eiu$. Tob. 6.v. 4. & q.

Mox cum timore

ii

omnis etiam labor evanefcet. Denique beue

dinime voda

coeptis co/ffanter infiftendum eft. Quid enim

QI06$ Imord

juvat incepiffe, & iterum a propofito refi-

EOR j

liiffe ? Quid prodeft edifica(Te, fi quod dex-

tra exítruxit, finiftra iterum de(truat? Quid

n bene copt

jpitandee 1

juvat lapidemin montis verticem protrufiffe,

fi remota manu eundem denuo ad ima de-

ditiem dig

volvi finas? Hsc inconftantia non nifi ma-

is quattop

jori peena te dignum reddit; cum cognitioni

Sulamitis

(lim aptt

non refpondeat effectus, nec talentis nego-

tiatio.

humqe lt

Igitur fedulo iaquire , quid Dzus a

um & t

te repetitis impulfibus cumprimis petat ? cu-

que Ra

jus appetirionis vi&toriam, qualis rei (acri-

ficium ; cujus vitii fugam iterato exigat?

ia t

j

repilin i

qualem virtutis aétum exerceri a te, quod

opus bonum patrari, qualem corporis aflli-

qiaiore t

é&ationem affümi urgeat ; optetque? In fum-

3ugeamr, li

ma: quid fieria te; quid omitti impen(ius

und, I

poftulet? Hic jam fufpenfo graduac dociliau-

ys o

r€, quid mens reponat, aufculta; & (quod

Dd) cumPU[

Apo-

j

]

96

Pars L. Caput Ilf

n

Apoftolus 1. Tim. 4. v. 4. monet) roli uegli-

m

gere gratiam , que data eff tibi, Secus cave,

TU n qüeal. 1

ne etiam tu cum illo fervo nequam, qui ac-

'.;

j durtdt

ceptam nain abiens fodit in tevyam , €g abfcon-

dit . Matth. 24. v. 18.

[2

J

4 i po

Mciavis dm temebvas e?c-

fevioves. Matth..22. v. 13.

Ilt. Ejusmodi enim gratiarum prodigos

s «

Q

Nepotes perdende íàlutis criticum difcri-

T pb

ius :

men incurrere, palamenuncio. Afferto ve-

ritas ex. mox dicendis conftabit.

Nam pri-

g o

ino coeleftes hz motiones divinitus immi(-

-

agtutqum

fe, funt illa fubfidia, quibus ererna Boni-

TO

tas nos & vie lata ac [patiofa, que ducit ad

« qu

perditionem , abducere; & ad aváam alteram

Numen n

anguflamque femitam , que ducit ad vitam, ad-

Mi uut e

ducere

W

Yi

d)

[

onfuevir. Matth. 7.v. 14. His ergo

Ípreris, quid aliud füpereft , quam ut tepo-

ris veterno

immerfi,

tandem evomamur

ex ore Dz, noítrisque infrunitis appetiti-

[

bus perdirte relicti, (inamur adzre pof? veffigia

[

grégum. Cant. z. v. 8.

Praterea qui media

j D qu

negligit; etiam finem refpuit. Nos religio-

A

M

íi qui fümus , fub lethali noxa tenemur ten-

PT

dere ad perfectionem noftro ftatui congru-

entem,; utque in virtute progrediamur, fal-

n

tem conari. Jam vero adjumenta precipua

"9 t

id. exequendi ,

diétumque conatum ex-

"d

Itf

ercendi, funt fancti hi impulfüus ac illuftratio-

nes. His ergo qui paffim & temere aburitur,

DN

gravi huic obligationi füe non farisfacir; id

eft, ad perfectionem non ferio tendit ; adeo-

D

que in eo flatu Verfatur, in quo falutis pe-

ricu-

-nis,qh

h ]

De abufu gvatie.

9?

" ngl)ec

(f & "

riculum incurrit ; cum illa fübfidia abjiciat,

quibus folis res haec, graviter precepta;ri«

WO tequm. ,

te expleri queat.. Ad hzc fine fupernis fidei,

! Itryg, E,

Ípei, & charitatis actibus, per vitee curfum

fmaril il tj

elicitis, coeli gloriam adultorum nemo ac-

quirer; & fine pari ejusdem ordinis dolo«

Igratiarum p

re criminum , condonationem peccatorum

Is criüum d

DUio, Aftn

nullus obtinebit. Hi autem aéctusíine pre-

viis ccleftibus auxiliis elici nequeunt. Ergo

Dfb

ts Qivnins i

qui ifla fibi oblata petulanter rejicit, di&tos

actus nunquam eliciet ; adeoque eterna bea-

1DUS etemt

tirudine nunquam potietur. Item: actum eft

líf, us

dereo, quem, veniam rogantem, iratum

d artm dl

Numen non exaudir. Atqui tefte Gregorio

Ài d i

Magno non exaudiet te, quicunque ejus

DYPS d

voci rebelles ufque obturas aures. Qui Deo

, Quam uceyt

intevius in[pivanti , 6 wouenti mon obedzt , (S.

j eVomi

Giregorii L, 4. Moral. c. 1. verba fünt) Z5 zo«

verzt, fe ad Deum im fuis precibus afpimautem,

Unitis ppe

dirt pj

4on audiemndum, mnec exaudiendum.

Inde jam

conclude; in quam magno tales fempiternz

etet Qu m

. Nor dj

perditionis, difcrimine verfentur.

Denique

ya fenemur t

fine dono perfeverantise finalis, ut ajunt, per«

) faui n

ita eft anima eriom fanctiffima.

Ila au-

tem ex fententia Patrum & Doctorum fz-

yredimr

pe habet (a&terna mente rem ita ordinante)

qyenta pre

: conaur ?

fecretam miramque contexionem cum me-

moratis impulfibus divinis; ita quidem ut

(isac il

remire du

i$ proterve neplectis, non raro etiatn

illam fübtrahat ille ipfe ultor Drus, cujus jt

u f

jpte:

dicia funt abyflus multa; in peenam fcilicet

crafli illius ; quem hgrc neglectio in

volvit;

ifü-

1 gU (Jï

MW

;

98

Pavs L. Caput. Ilf.

(4

immenfe Bonitatis defpectus. lItaque, o

TE EE

prodige gratiarum contemptor! his terri-

tus deinceps meliora decerne; cumque vin-

yuMN

dex illud Numen identidem cozzerat multós ,

c? flare faciat alios pro eis , Job. 34.v.24. ti-

ii d

ine , ne eodem turbine etiam tu involvaris.

i (qi

Certe Hebreis Gentes, Grecis Latinos, He-

m a

1

reticis Europeis Americanos & Japones füb-

«l

[—de

ln

ftitutos miramur.

Quod integris nationi-

m unti 19

PELLI

bus contipit, cur non etiam tibi evenire

offit? tibi , inquam , quem tam pertinax

ipi n

tot auxiliorum abufus aliis nocentiorem red-

ji

dit.

Prafertim cum fübtractio gratiarum

sst u

fpoinf r

ena ron minus frequens quam terribilis

ífit. Quinimo & juítiffimam effe Augufli-

vilnaq

T n dl

nus de Lib. Arbitr. enunciat, dicens; juf//ffi-

mum efl, ut amittat, umusquisque illud, quo be-.

IT

EM

ne uti uoluit ; &g , qui [cieus vettum , id tamen

zon facit, equum efhl, ut amittat etiam [cire,

Li

It 5!1

quod vethum eff, Proin, o mortales! Podie

adhuc /i vocem Domini audievitis , uolite , ah !

f'äi'ior.l ,Id z

Q

nolite obdurare corda vefiva. Pf 94. v. 8. Sed

NU

( d.

(quod Bernardi monitum eít) inpofterum

loquenti interius Dro duas aures commo-

date, unam (ícilicet intelligentize , alteram

obedienrie; unam , qua cum Elia in fibilo

"t 7

aure tenuis humiliter audiatis, que f/* volun-

UT

145 Dei bona , beneplacens &g. pevfe&ia , Rom. 12.

Eu

v. 2. dlteram , qua fideliter auditis obíequa-

"r

mini.

ts

M

* fum

C ^-

ul

De abhufa gvatie.

99

f l !

Carvucr-IV.

Ditptgr ! ho

DE

kFemei Qp

TM [

DOMINANTE AFFECTIONE.

2l ) Jüb. DT

Cl4mm (oiny o

peritis afcefeos Mapiflris jure haec pe-

Á

ftis ( quz vulgari voce paffio przdo-

Tecs Lt

0060 pons

minans appellari confuevit) inter precipua

virtutis folidee impedimenta numerartur, illi-

J ts n

etim tbi ev

que dracomi matzo ac vufo aífimilatur, qui

babens iram magnuam , pevfecutus. eff mulierem

Qu tm pet

Is OCRT :

ilam a S. Joanne in fua Apoca]ypfi 12 521

& feq. depictam. Nam etiam dominans men-

Bradio m

ti affectio animam crudeliter vexat, perpe-

105 QUATI 6113

tuo infeétatur, & coronata tyrannide premir;

um ele u

triftiflimasque in ea ftrages identidem patrat.

; diasy u)

Hec enim eít ille fortz; armatus, qui ita

j du g

cuflodit. atrium [uum, vt raro fortior eo. fuper-

ifun, d t

venieni euwm vincat; Luc. 11. v, z 1. cum ejus

ii ia r

note inimicus fit; quo non nocentior alter,

mortales! i

necíevior. Id autem ut clarius pateat, I.

jir, lit;t

oftendam ejus nocendi , II. proponarm, ejus

MR

detegendi artem.

D) inpolz

; aures QU5

$.T

atie, i

Dominanutis affctlionis . fumma nocendi vis.

m El p

nprimis ejus nocendi vis eft uziverfalis

is, (f

I.I

vjin

nam omnia univerfim , & omnes dira

rabie aggreditur. Nemo quippe mortalium

m

eft, quantumvis perfectus, íuis quem infi-

diis non appetat: nullum vire genus autcon-

ditio, cui füum virus non afflet. Dein non

()

G 3

eít

M

102

Pàrs 1. Caput IV.

eft locus, quo non penetret: non virtüs,

'JGE! K pfæ

cui bellum non moveat: nullum eít opus

adeo fanétum , cujus vel initium, vel fal-

jf t

tem finem, aut medium- afperfa labe non

g.

corrumpat: ubique fe infinuat? nullaminfe-

3 podt

rende cladis occafionem negligit.. Omnium

j gt

"T

denique , qua animam fedant, nevorum ,

maximarum, qua orbem inundanr, eruin-

n

m m

Verbo:

narum infelix fons eft & origo.

[

Ts

ejusmodi vehemens ac rerum potens cor-

nl

(im

dis commotio non folum vitiat omne bo-

sin; d

AU

num, fed infuper creat omne malum; non

eít noxa, cujus mater, nutrix, aut patrona

ve n Dd

non fi. Quinimo nec demon ( id quod

j

notari fpeciatim cupio) imo nec daemon,

(

licet ftygia accenfus fame, diu noctuque 7a7-

nl :i,'n

quam leo vugiens, circumeat, quevenus,quem devo-

um

VEl 1. Petr. 5. v. 8. nocere nobis poflet, nifi illa;

an]

l]

tecte colludendo, nos proderet. Tanta tam-

que univerfàlis ejus nocendi eft vis. Singula

UL

depromptis ex S. Codice factis dilucideimus.

) ?

o

W

1. Primo non eft hominum genus, quod

hec lues non infeftet.

Vel ipfos Servato-

At

YU

ris difcipulos eo impulit, ut inter fe ambi-

M UY

tiofi contenderent, quis eorum videretur effe

W

W

znajor ?. Luc. i. v. 24. Ipfum, de fe nimium

prafumentem, Petrum reddidit perjurum.

lQ

l

Proprio judicio plus jufto deferenrem , Tho-

N

ii

À

mam effecit incredulum. . Judam argenti

li

T

nimis cupidum eo adegir , ut ex Apoltolo in

1 hæt [

proditorem, homicidam & orci titionem

degenerari. ln fumma: nec principurf

thro-

T

-

IOI

De 4172362;'0726 dominante.

SERCIS

throni, nec preefulum peda, nec pbntificu'm

^ lm ij

* t v

tiare a peftiferis ejus infidiis immunes fünt.

Sub ipía etiam veíte religiofa non raro ab-

bt l

dita delitefcir.

Untg? pl

Adeo nulli mortalium hec

pernicies parcit; cum nemo unus in orbe

ITl Ü

fit, cui prava quadam affectio non domi-

EOR

netur, vel faltem imperitare non tentet.

! Id an

2. Preeterea nullus eft locus adeo füblimis

togo. T

ETU Dofens

aut fanctus,-quo impudens hzc lena non ir-

rumpat. Cum Heliodoro in ipfum Solyme

1 VUf omme

templum , thefauros direptura, profiliit. a.

Tmte t

Mach.. 3. . v. 234]

Cum Jeroboamo ipfüm al-

I t p

tare in Dethel profano pede calcavit. 3. Reg.

iemon (10 :

T5v IS

Cum Oxdzia ipfum zPuribulum, ut

10. Dec i

adoleret incenfim , facrilega manu arripuit.

iunduguet

2 u Parol. 267 v. 19;

uin imo in ipfüm uf-

frtiyc (t00

que ceelum /uper af]ra D rebellis afcendit;

sl niliil

ubi cum Lucifero //milis altiffimo effe ,. €g im

x Tanta t

anonte teffamenti in latevibus Aquilonis federe, fu-

(v Singi

perba contendit. lfa. 14. v. 15. & 14.

Inde

g dilgcidem

vero in praceps aca,. ipíam poftmodum

Qeusy qu

Chri(ti fan£titatem (furore caufidicum agen-

jps n

te) graviffimorum fcelerum poftulavit; dum

Aner d

eundem ut potatorem vini , populi feducto-

TETLE

rem & everforem 'T'empli publico in foro

Adeo locus

, deut?

accufavit, traduxit, infamavit.

didi perju:uc

e(t nullus, quo non irrepat: fanctitudo nulla,

ferent ""t'

quam maledico dente non laceffat, virtus

yun

nulla, quam inficere afpería fulipine non ni-

r APOüOOE

tatur haec tartari progenies.

3. NNec his

contenta, maximorum infuper,; qua or-

; ord [j.iü&f;

w p

bem corruperunt, criminum triftiflimarum-

[

que

3

T

102

Pars l. Caput. IF.

Pb

que calathitatum infelix caufa eft & fcatu-

4

rigo.

Heé enim Italiam Vandalis, Mau-

gt

ris Hifpaniam, . Afiam Turcis diripiendam

TU

prodidit, & ferro tradidit flammisque depo-

qu

ulandam. Hac Graciam & Angliam a cen-

agintt

tro unitatis diro íchismate feparavic.

Haec

gf

Cainum ad Fratris necem, Davidem ad adul-

g n

terium, Salomonem ad idolorum culrum,

€ro«e

s d

ezabelem ad Nabothi lapidationem,

demad infantium cedem duxirt, impulit, pree-

um

a

cipitavit.

Imperans eorundem animis male-

sst

volentia, ambitio , luxuria, avarities horren-

ao mux

da hec monftra progenuit.

Dominans [a-

AIDXUD

cobi natis invidia erat illa fera pef/nna, que

]

n

!

devoravit Slofepb , Gen. 37. v. 33.. & patrem

Dominans Aaroni

T

ingenti lu&tu proftravit.

J 17

timor fuit ille nefarius artifex, qui opere fu-

at

Jorio fecit vitulum conflatilem, quem adoraverat

l(raél Exod. 32. v.4. & 8.

Dominans Pha-

i LY

ritzis livor, Sacerdotibus odium , Pilato re-

[

IU:,

MI

j

fpectus facrilegus ille carnifex fuerat, qui

Chriítum duos inter latrones medium e cru-

T5 Ul

l

ce fufpendit.

Verbo: ut paucis complectar

DT

iv q

V

omnia ; imperitans herefiarchis fuperbia; dy-

naítis libido,' curionibus intemperies, reli-

J

ll

l)

)

giofis tepor , Europam harefibus, miferiis

Vg

repna, parecias offendiculis, relipiones de-

M uf

fectionibus implevit, afllixit, funeftavit. Inde

rR

jam, hujus mali univer(àlem nocendi vim

nï*)mx

A

ä

dimetiaris licet, utpote a cujus malignitate

I

]

Ítatus hominum nullus, virtus nulla, aut

LP

J

1

T

fubdola

Mi

lo;ug fat tutus eítac immunis, cui

OIci-

"T

De affc&lione domiuatite.

105

ab du

]

orcino ri&u non inhiet.

Et tamen , o fu-

at

turorum improvide! & tamen hoc mon-

!

m

ftrum tuo in corde non folum quiete nidu-

Hünmiqu

lari; fed & impune leges tibi dare permit-

M ml

tis; quamvis magiítra experientia doctus, in-

tf

flicta tibi vulnera, illataque ab eodem damna

Dd

ipfus fentias, lugeasque. Verum edic! quo-

iohnm al

usque tandem impio huic dominatui famu-

Xnirem, D

lum fubdes collum? |quamdiu adhuc tam

At impt

'

vili tyranno noxiam adeo fervitutem fervies?

nüem anmien:

quousque feres, ur appetitus rationem, fer-

yartntis r

vus dominam , us ancille filium libere taza

iniquo mancipatu premat; utque i5, qui fe-

, Duniusj

frujfim, &

cuudum cavuem uatus eff , pevféquatur eum, qui

fecundum [piritum ? Gal..4. v. 29. Age ergo!

4 d p

OInans AC

martios in eftus exardefce. Memento, quia

mom [umus ancille filii, [ed libeve; & tandem

; qep

m r

aliquando excute, 69 folve jugum ejus de cervi-

:

Cibus tuis , Gen. 17. v. 40. ut trifti hac tyran-

Jornnans P

nide exemptus, fruaris //jerzate , qua Chri-

jm, Piot

fius nos liberavit. Gal. 4. v. 31. . O Domine!

x fert, d

qui liberaflà Damielem de lacu Leonum , Dan. 6.

medimed

xis compid

v. 27, eripe me quoque a prava motione mihi

dominante; cum ,hec omni tygride fzevior

gfopeit

fit.

Da, ut perfe&fo odio oderim , Pfal. 148. v.

emperti f

12, & nunquam cicuranda averfione dete-

ellbus Wl

fter hanc malorum Lernam. Hoc eft enim

, religiqn??*ïf

illa (id tua luce illuftratus, nunc clare agno-

find

1ne ri)

íco) hec, inquam , eft illa a Daniele con-

m nocde

fpeé&ta im vifione notlis , beflia tervibilis & for-

qu i

li

z5 nimis, dentes fevreos babens magnos , quibus

us D

M

omne virtutis robur comedi?, commimuizque,

b»

II CUI[

4

u

M

104

Pars F. Caput IP.

& reliqua pietatis femina pedibus fuis proterva

conculcat. Dan. 7. v. 7. Proin caeleftes, quafo,

fuffice vires, queis roboratus,

huic tam

exitiofo hofti bellum victricibus armis ita in-

i

feram, ut-& ego olim merear ftare inter eor,

imi

qui vicerunt be[riam, babentes citharas Dgi , eg

cantantes canticum agni, Apoc. 15. v. 3.

II. Praterea modus, quo perniciofus hic

; f,:.'J'."J oui

adverfarius nos impugnat, valde callidus eft,

ac fumme pertinax. 1. [nftar Vertumni varias

i an t

induens formas, & virtutis larva fe tegens;

nunc zelum fe effe, modo charitatem , nunc

g

difcretionem mentitur.

Profufionem, am-

" amþx i

mr

gt

bitum; lafciviam, forditiem , iram & alias

hujus furfuris noxas libertatis, juftitiie, ur-

f

banitatis, temperantie , magnanimitatis pal-

lio vafre obnubit; feque zransfigurans 22 an-

gelum lucis, 1. Cor, 11. v. 14. intellectui ur li-

m p

citum depingit, quod ramen ip(e in aliis ut

vetitum damnat,

Et quamvis voluntatem

crudeli tyrannide per invia & devia impo-

tens rapiat, ac animee füubdolum prodirorem

alter Sinon agat 5 tamen amicam fe ac inno-

xiam miris artibus fingit.

Quin ipfam quo-

que rationem ira infatuare novit, ut etiam

LU

ea fübin, quafitis coloribus, illius oblinere

feeditatem, ac malitiam tutari , czca laboret.

Hujusfraudulentie monumentainSs. paginis

to

obvia paffim occurrunt.

Unum vel al

UN

rum delibaffe fafficiat, .Cogitabat /VaPuchdo-

uofov Rex omaem tervam [uo fubjugare imperios

cumque nationes externae Qmusej wio ao

(0i-

!

7

De affetfione domz'n/mte,;

105

htl

coutvaicerent , indiguatus quvavit per ?hvonum

iil

&? vegnum fuum, quod defenderet fe deommibus ve -

d. d

g ronibus his. Jodith. 1. v. 7. & feq. - En! quam

TU ts

elum impudentie gradum imperans affe-

Mtarrei,

&io non conícendat, fi libere dominari fina-

1 il ]

rtüT.

Ambitiofus ille regnorum helluo in-

TT

jvfte alios ipfe impugnabat; & tamen fe la-

QU peticolo

ceffirum conqueritur.

Ille jubet incolas oi-

b lle ldu

ze$ occidi , omuia fata fuccendi , omnes avlares

at Veromive

€j vineas incidis lbid. v. 17. & cum ipfe hec

t5 m

agat, cogi fe jurat, ut defenderet fe; licet

)duritem, u

a nemine nec hilo fuerit lefus.

1nfaturabili

Proftfonm,

füc ambitiori & cruente rapacitati juítae fui

m, m d

tutelz titulum obrendit.. Injuftiffima aggref-

t uf t

fio zequa illi defenfio fuit.

Quod manife-

Yi p

ftum fuerat fcelus, regalis illi virtus erat,

if

Adeo vafre imperans motio illudere, ac vul-

irelledi tl

pinari novit.

Huic fimile fa&tum in libro

Numerorum legere eft.

Ibi furrexerunt con-

ipfein glist

As voluntit

ira Moyfin Datban €? AAlbyron , aliique filiorum

k devit i

Jfrael duceuti quinquaginta viri , omnes proceres

[ynagoga. Num. 16. v. 2. & feq.

Ratio rebel-

ym prodi

am at

landi teíte Eccleüiaftico livor erat & ira;

vjinip

gam proptev. imvidiam circumdedevunt. ilum qg

in ivacundia. Eccl, 4$. v. 22.

Hac duo mon-

.]'Om) uE ;

ftra in eorundem animis fceptrum rotabant,

, il

Et tamen his equitraus ceruffam illinunt; ini-

l ; u f *:

quum, quem Moyfes fibi arrogaret, domi.

u

natum pretexentes.

Quod impia feditio

Unum Y*

"nasuias code

erat, zelans ipíis religio fuit.

xtdbt

fcia uxore fua fraudavit de pretio agri a fe ven»

,,!;jugan L

dii, & affereus folum partem quamdam , -ad

qii f w

&

[

"

pede!

Mf

to6

Pars L. Caput IF.

Et en!

"

H

gpedes Apoflolorum pofuit. Act. g. v. a.

quod turpe mendacium fuerat & fordidum

"

DtM

h

jj

proprietatis vitium, illi fapientem curam &

"!1

futurorum providam folicitudinem interpre-

tabantur.

[udas fuam ex avaritia naram in-

)

j [

Ug

$1

dignationem, qua Magdalenam, ob infufum

Chri(ti pedibus unpuentum, reprehendit,

E

P

RI

mifericordie velo palliavit, dicendo, poru-

g

zffe venundari, &? dari pauperibus. Matth. 2 6. v.

s lo Y

9. Furandi cupiditatem pauperum amorem

g &l

appellabart.

Nempe adeo callide fubdolus

s iv

hic hoftis virtutem mentiri novit, ac pieta-

Mf Ü iï»ï[ï

tis larva noxias fraudes ccculere, ut acuto

;efxn mæ |

fit opus oculo, quo doli deregantur. 2.

Mil

Nec minor hac vafride illius quoque, qua

[

n

u

nos ufque impugnat, pertinacia eft. Hu-

(f

jus nobis veftigia Jonas Propheta in fe ex-

preffa reliquir.

Inordinatus proprii hono-

ris amor ejus animum alte infederat.

Ti-

mor perdenda, aut niinuendz faltem famae,

ni pradictioni eventus refponderit, eum

compulit, u fugerer in Tharfis a facie Domini,

qui jufferat eum ire in Niniven croitatem gran-

AX

i

dem , €? predicave im ea. Jon. 1. v. 2. & 3- At

X;

ecce! vindex Nemefis patlibus equis fugien-

l

N

Fit zempeflas inagna in mari :

tem infequitur.

MM

t

cadit fors fuper Souam: muttitur i2 mare: de-

jutituy & pifce s pofl triduum ab eodem demuo

(

evomitur in aridam.

Quis hic non judicaffet,

eum: jam fapere doctum, mox citato gradu

volatarum 22 JVigiven civitatem inagnam , 49

n D

'z);'æ(ïïicatuvum ip ea predicationem, quan

7hi-

t

De affetlione dominarte.

107

r

f

T & (

aninus fuevat locutus ad eum?. Et tamen, (vahi!

0Uf

Lnfem

pervicacem pravz affedtionis morbum) &

Vtulinn wn

tamen non prius illuc conceflerat, niíi poft-

quam /fa&uin eff verbum Domini ad eum fecundo.

eg Waf o

m duj

"'Tunc primum /zrrexit Sogas, €9 abüt in INi-

miven, Jon. 3. V. 1. & feq.

NNec hic ftitit ob-

TUn, ferdy

ftinatum animi malum. [terato aílultu fuam

, Q r

exeruit nocendi vim. Cum enim Ninivite

'r;:näa!, Mtthi

ejus: hortatu. permoti, effent couverfi a via

DAUTUR a

Jua mala, . & mifevtus eorum Dzus, urbem

ho alide f

non fuübverteret , afflifus eff. Jonas affliélione

lr ao

Gcctlre, u

magna, & ivatus efl adeo vebementer , ut peti-

verit anima fuz mori, & dixerit: oniue

J detum

zolle, que[o, amimam imedm a me; melior eft

lus qugu,

enim inibi movs quam vita. Jon. 4. v. 1. & feq.

ia 6 D

Superi! qüz obfecro, cauíà tanti maroris

ha if et

exítiterat? Audiat terra, & imperitantis ap-

propri ho

petirus pervicaciam admiretur. Ratio haud

infedera, 7

alia fuerat, quam eadem nimia, ut ipfe Jo-

v filtem f

nasc.4. v. 2. fatetur, propriz exiftimationis

onderit, &

cura, qua doluir ob non fecutam , quarmn

pafic D

predixerat, civiratis ruinam falfum modo fe

TW

varem audire,

Vah! indomitum hujus pe-

"l

n

ftis virus, quod neque per tumidos zquo-

y agbl

ris fluctus ,

neque per projectionem in

fhare, nec per vivum in ceto carcerem ex-

rmquit

uin imo Domino

TTR HMW,: /

pelli poterat, ac fanari.

T

fibi dicenti: putasme , Leue arafcevis tu ?. repo-

p

nere eít aufüs: Jeue iafcor ego ufque ad mor-

y; d

ten, Jon. 4. v. 9. & feq. Videlicer veriffimom

4

eit illud S. Auguftini epift. 1o. effatum: zuZ

j

/'.'J"ïrp'»

utfz

iva[centi fua. iva videtuv &

d LL ILI

a.

Ufque adeo

gt * f

,

,

T

per

hr

108

Pavs L Caput IF.

j

n

pertinaciter predominans paífio. intimis in-

TOU

haret fibris, ut etiam efficaciffima, que ei

ytt

curande adhibentur, non raro eludat phar-

i

maca.

Nempe mandatrix hzec motio eo ex

agmine hoftis eft, qui nec cedendo emolli-

[01001

tur, nec blanditiis mitefcit, nec annis ener-

vatur: qui ex ipfis, quas retulit, plagis vi-

res & incrementa capit: qui centies victus,

millies ad pugnam redit: quocum lucta non

q'H.

li

mQA

nifi cum vita finitur; imo nunquam pericu-

lofius cum eo, quam in ultimo agone de-

Wi

certatur; cum illius opera tunc daemon uta-

IN

tur, utin affuetum nos vitium facilius propel-

anel

)

lat. Quis ergo infidiatorem tam univerfalem,

u

!

Vi

"u

lls

m

fubdolum, . & pertinacem non execretur?

J

Il Et tamen (Qquis non ingemifcat?)

is ipfe eft , quem tenere fovemus, & per-

dite rutamur: cujus notitiam acquirere, &

fraudes detegere, fimulata ceecitate, fübter-

fugimus: a quo decipi, vincique gaudemus:

a quo inflicta nobis vulnera etiam amamus.

!s

Quin ocplos infuüper glaudimus ; ne videant

precipitia, in qua incautos nos hzc per-

nicies inducit: aures obturamus, ne audiant

remordentis confcientie latratus , & inter-

nam Numinis vocem percipiant, qua diícri-

D.

minis admonemur. Et hoce(t; quod ejus de-

bellandi difficultatem ,

noftrique periculi

minjl»,

magnitudinem tantopere aucet,

Antapo-

nifta enim, qui placet;, & diligitur, nun-.

quam ferio laceffitur ? leni femper brachio

feries, cujus internecionem times. . Nempe

M

W

fimi-

D

faþw y

JDe affeflione dominaute.

109

L

fimiles fumus egroto , cui morbus in deli-

tf

ciis eft;. qi non nifi dulcia, licet parum

1 r d i

falubria, admittit medicamen:a, mallens cum

T h m

fuavibus eegrotare , quam per amara fanari.

Wi

Interea malum altiores femper radices agit;

"b D

firmatoque robóre, fuum quotidie domiua-

ib tj Ti

tum profert ;

contra' vero indies volun-

In-

* QU a

tas languidior, graria debilior redditur.

m

de patet, quanta fit neceffiras, hoc mon-

D Tüjum v

ftrum fine mora in apricum producendi, &

Id enim ni

1 ülim Q

continua caíftigarione domandi.

fàlunedempnt

feceris; nullos facies in virtute progreffus:

Proin

umf

veteri femper limo infixus harebis.

1 r Unlyert

generofa furpge in aufa, ;bellum denuncia,

DOD ERE

arma expedi, clafficum infona, quis ut Deus?

militaris tibi teffera fit.

1 ipeníca

Age, noxias quid

mores neéclis?..;

Sub te evit appetitus ejus,

rtms, dpi

ca-

1 &qirere i

t2 u dominabevis ilius; .Gen. 4. v. z. i

lum jubet..

Pof concupi[centias 1uas mon eas;

actate, fübte

Eccli. 18. v. 30. id ratio vetat.

Excute igi-

que pudeng

etiam amym

tur impii tandem dominatus jugum; ac ani-

mam debite liberrati reftitue.

imperans

ys, ne v

s nos hat

hzc menti affectio zortuofus ille colubev ef, Job.

26.v. 13. qui quo lenius habetur, eo am-

mus, Tedid

plius.fevit; quo plus ei ceditur, eo mágis

us du*

infolefcit: quo ferius, eo difficilius curatur;

i g

cum carcinoma fit, latius indentidem ferpens.

Á tt*

Ergoad rem: vindices exere vires ; hodie ad-

yqi p

-

huc fecuris ad radicem ponatur. -Animofe

juott A"ügä

incepiffe, erit viciffe. Secus,/i preffes anima.

dmgiwh [!

v

tue concupifcentias eyus, facier 1e in gaudium -imi-

femp

a

E

!

f

f

HHCHS Tuis. Eccli. 18. v. 3 1.

Sit ergo: forziffeme

yime

Á

n

' JJEUS

Ily

Mf

110

Pavs L. Caput IF.

ii

Deus fpirituum univer[e cavnis! Num. 16. v. a,

l

r

tua fretus gratia epo fervus zuus vadam ; €9 pug-

u

ul

zalo adverfus Philiflbeum bunc. — Et licet. ille

'.;'aväü'ïï*ïïfi j

ad me veniat im gladio €g bafia & clypeos ego

veniam ad eum 12 zomiüue D exercuuum. 1.

j

ag

j appe:m

Reg. 17. v. 32. & 45.

Nec prius infefta illi

fipgna inferre defiftan, donec fuperbus ho-

4 gt [

j p

füis criftas' pofuerit, & viétus obedire didi-

cerit.

,.,ximm [þem

Tu Domine, virtus falutis mec , obum-

bva coput meum im die beli , Pfal. 139. v. g.

4jis n

ut poft gloriofum certamen victor acie ex-

U

cedam.

;ys,

Aahlis d

G. II.

ATU

"

Dominantis affettionis detegendee /As.

,

h

I Qu

L. f9orro methodum, viperinum hunc ni-

M

A05 400

dum excutiendi, docebunt fequentia.

TRU Jjg

1

jl

Que , ut planiora fiant, prius breviter de-

tcu

clarandum erit, quid, & quotuplex motio,

MW

!»1(&0

T

feu (ut vuleus loquitur) animi paílio fit?

:

hu

Wf

)

Hec Dottor Angelico 1. 2. q. 22. a. 3. eff

motus [eufibilis poteutiee appetitivee (feu irratio-

IN

If

nalis animae) ob imaginationem boni, vel al

f tüntn;

pvoveniens.

(

Nam opinio boni movet ad ejus

l ïlïlha

1

J

defiderium & amorem; opinio vero mali

m

Eodem Auctore

ad ejus odium & fugam.

&ohn d

1.2. q.23. & 33.2. 3. C dantur inappetitu concu-

Qd

À

picibili tres. conjugationes paffiomum , fcilicet

"

L

dQ

A

"

i

!

ä

1

x

(

]

aov $9 odium, defiderium $g fugay gaudnum

.',

[4

Y

äl

& trifitia, — Similuter in iva[cibila [unt tves, fci-

(

W Q

!h

I

d

licet [pes €g. de[peratio, tinov. & audacia, ac ira,

l

IN

T

cui nuba alia paffto opponituv; g fub bis omnes

'; XA' lï' i l-c.

paj-

u

Ili

De affctlione daminante.

UOE n

T It lg

paffrones. continentur. . [am vero tria preci-

pue celebrantur illecebrarum genera, quze

hs. p

"

N

l

appetitus concupifcibilis (ut ajunt) folet ama-

re, deíiderare, & de iis prafentibus gau-

UzeyDu ttr

iruxä'

dere; nempe divitie, honores, delicie. Quae

CUT r

ipfa etiam appetitus (ut vocatur) irafcibilis

u

Íperat, audacter preníat, & de iis obtinen-

Ls dl

dis fubin defperat.

]tem tres numerantur

A du et i

1

miferiarum fpecies, quas appetitus concu-

Hl M n

pifcibilis confuevit odiffe, fugere, & de iis,

Imen vt

íiingruant, triflari; nempe egeflas, con-

temptus, dolores.

uz pariter appetitus

,

ira(cibilis timet; & ob ea,fi depelli nequeant,

Arafcitur.

dgniA.

lI.

uiergo cupit venire in notitiam af-

perinum l:

fectionis animo imperantis, ei fubjuncte ad-

xelunt(equa

hibende erunt induftria.

Prima eft, ut fi

riüs Dreviter

quis triftiorem fe fentiat , aut folito lzrio-

rem, fedulo inquirat , quodnam illud fit ma-

yioupler m

gimi pdfo:

lum , ob quod intenfius dolet; vel quodnam

illud fir bonum, cujus caufa vehementius

19 t

'

tjog (iImt

gauder. Illud enim incommodum , ob quod

--

angirur, etiam timebit, fugiet, & odio habe-

m loti, ?

i moved

bit; ob illud quoque iraícetur.

Adeoque

horum id affectuum origo erit. Contra vero

yoinio vt £

blandimentum illud, quo quis delectatur,

Boden At

etiam defiderabit, adeoque & amabit, fpe-

rinti

rabit, & audaécter prenfabit; vel, fi obtineri

ifium, j

nequeat, de eo acquirendo defperabit. igi-

E/' [| lïfg*

ma'?f

tur, quod confequens eft, horum id mo-

" (;qugr 1r,r,-',;:;"

tuum fons erit.

NNam (ut docert S. Thomas

ii !

I. 2. q. 25. &. 1. C.) omnes cordis motiones

I bij Gn';r,

folent

ul

J

Mf

I12

Pars .. Caput IF. .

d

folent £ermizari, feu ultimo definere in 7vz-

flitiam , vel gaudium. Letamur enim, fi ma-

d

lum, quod fugimus, timemus; odimus, fe-

4 d

g bt

curi evadamus; aut fi bonum confequamur,

quod fperamus , diligimus, optamus.

Si

s a uT

vero illud effugere, hoc adipifci nequea-

.;egrehendem

mus, contriftamur. Proin folerter indagaffe

s]pns t

in illud, ob quod quis vel merore depri-

i um

mitur, aut letitia effertur, efficax fubfidium

i Qu

29

erit, retrogrado per reliquos af

rectus preffu

ssium (

detegendi paffionem, quam vocant, przdo-

i p

minantem.

lta ex. gr. qui de laudum enco-

ER

miis, delatis honoribus, vel fpeciofis mune-

vhata t d

ribus impenfius exultat; aut ob fui defpe-

DT O

&um, vituperationem , aut ludibrium animo

n Bs

nimium dejicitur, facile colliget; fuperbiam,

Vptr ia

ufürpato temere imperio, mentis clavum

moderari

WT.

Sic dum ]Tonas triftatur, quod

lx;r:'zu.;m

ll

[.

Dominus Ninivitarum penitentia placatus;

ts

pradictum a. fe urbi excidium non intule-

|

l

!b d

rit; caufa hujys triftitiee fuerat nimia pro-

ii

prii honoris cura, ex fuperbia fuam origi-

nem trahens.

^f q

Contra vero dum ob proje-

éctam ab hedera umbram valde latatur, &

"m

"t g

ob eam dein exficcatam vehementer iraíci-

tur, fons harum affeétionum erat inordina-

"ut iij

tus füi amor, imimoderate de commodis gau-

:975 ts Ó

dens, ac de moleftiis dolens.

Wünyye

IL, Alterum remedium eít, ut diligenti

ii

examine perfcrutemur , cujusnam rei amor,

MT

'

vel odium , de(iderium vel fuga, fpes aut ri-

»'!ngu

s

mor nos pelliciat ad comittenda illa peccata,

MT

qua

(X

|

Á

Dé afpiote dominante.

115

Ui

que ordinaria confeffionum noftrárum ma-

EL

ld

teria effe folent? an non cupido alicujus ho-

noris, commodi, aur voluptatis? an non

J COlzfiqaamu;

? O 6

horror fübeundi cujusdam laboris, mole-

ftie, aut contemptus? .... & facili nego-

K us

ertr ia

tüio deprehendemus, plerumque nimiam cu-

h

ram proprie exiílimationis vel confervan-

TITOfe (sj

at fl

de, vel augende, aut minus ordinatum

amorem cuticule ac commoditatum vitae

fs o

geminam fcaturiginem efle, ex qua quoti-

Kl prad

ddum o

diana piacula largo impetu profluunt. Ex

rimo enim, nempe ex fuperbia emanar illa

Xnls n

jactantia & oftentratio: illa alienee famae in-

ob fb

videntia & obtrectatio: ille ambitus , odis;

Ibriur ao

rixe, Ex altera, fcilicet ex philautia, pro-

t üpstiam

nti Cv

rumpunt illa acedie, libidinis, & gule vi-

tia: illa mendacia, contentiones, murmuraz

duury qui

illa furta occulta ac vororum violationes, nec

tit at

non aliz hujus geniminis viperz, qua om-

vonn n

nia nimio ad gloriam & carnem affectui

"

i r pt

uam genefin debenr.

a fnum ori

IV. Tertium ac primo affine fübfidium

jum 02 t

eit, ut attendamus, quanam de re frequen-

u

tius cogitemus: quenam potiffimum res an-

Til m::

xios nos & timidos, letos & cupidos, in-

Tb

;

j

:

quietos, triftes & turbidos reddar.

Sic ex.

m

gr. qui animo plerumque veríat fenfüuum &

corporis obleétamenta; vel quem timor in«

1k UI

Jl

j

valetudinis, aut moleíti muneris vehemen«

gpumIi Ü

tius angit; aut quem aliorum defectus &

" (g;äüf.

Tores frpius turbant; indicium eít, huic

M

nimium íüi ftudiofum amorem proprium

H

domi-

y

M

Parp L Caput IV. .

114

Ht &' i

dominari, per fas & nefas omnia incommo-

gndnl

da averfantem , cunétisque commodis avide

aime

nimis inhiantem.. . Contra vero qui non nifi

) jmpmfsu

T

applaufüs & honores fomniat, quem ífuc-

N

Ms

ceífus difputationis ex. gr. aut concionis, vel

z i atl

alterius negotii nimis folicitum habet ; qui

Mdl

officia & loca minushonorifica horret : huic

aiptit

ambitionem imperare palam eft. Quodfi de-

vnsl

in -ulterius noftra indagine perrexerimus,

a n

& promoto gradu ad fingularia defcenderi-

a immict

mus , mox comperiemus, ex illa caprandae

d d

ab aliis vanz laudis cupiditate tacito ortu

j

fcaturire famofam illam omnis boni perni-

!

NU ä'm

j

)"

&

|

ciem , Refpe&um nempe humanum cum

^

DI

fuo timido orbis idolo: quid diceuz bomimes ?

Ex illa vero illecebrarum , que fenfibus

yf.l' ff

ff?VLE

Pl

H

ldu

blandiuntur , appetentia pariter pullulare

|

d

noxiam illam in mane furgendo pigritiam,

at

qua ambo invererati teporis , innumerorum

Tif

er diem defectuum , ac gravium non raro

j

J

lapfuum fecunda mater confueverunt effe.

Y

Quod biceps monftrum cum plerumque Íce-

s

J

ptrigero dominatu animi throno infide

at, ac

g im-

|

V

propterea inter primaria virtutis folid

h(& .d |

pedimenra merito recenfeatur

; in illud poft-

J

Eü

TU

inodum fingillatim calamum ftringere con-

N

;

ä

Ítitui.

NO

A

!

AO

&

V.

uarta denique induftria hunc laten-

tem in nerba colubrum in meridiem pro-

æ

IT

ducendi confiflit in: eo, ut advertamus ani-

*1 ag

mum ad tacita quedam, queis.fe prodere

BA Am

folet, indicia. Nam z. inítar aéris undique

1

] ?üæmoxu

em-

l

!

115

De effe&lione deminante,

NTj

f&mper, & in omnia toto fe nifü. intruden-

dul

tis , eriam dóminans affectio inomnes prz-

O QU t r

cipuas faltern actiones fefe inperere, easque

ib quni

fi non imperare, falrem promovere confue-

dU CONGS

Vit,

Ubique fe infinuat: omnes eventus

um ln

fuum in commoduürm vertit: nullibi non,

t o

quo paícatur, invenirt.

Sic ex.gr. cujus

me Qu

cordi füperbia confulari pote(fate praett,is

It Dererem

in omnibus fibi mire complacet: cuivis col-

Yl d

loquio femper aiiquid ad füi commendatio-

neim immiícet; ipfos errores dextre fuam

& t p

du t t

iu landem detorquere novit: ip(a fui con-

temptione intume(cit; in ipfà abjectione fe

ms b

: Dumanm a

erigit.

Vel ipli Servatoris difcipuli eo ipío

7717

tempore fuperbierunt, quo fuperbos fpiri-

, que nl

tus ex energumenis expulerunt; inaniter

glïoriando, quod etiaim. demonia fubjicerentur

nier pultu

£L Lbue IO0Y« I7.

2. In confli&u cum aliis

i pariz

anime appetentiis affectio dominans femper

inumerort

iium nonid

fupernatat; primasnunquam non tenet: huic

TLotiones reliquze omnes fubdito famulatu

[reyeru &

.

.

velut ceraítes

intef

plerumqi

ervire coguntur

viperas perennem dominarum exercet. Po-

yno inüdfäï,!

v f

netibi ob oculos hominem gule vitio de-

ditum; licet id füperbia honori : avaritia pae

rin ii

trimonio: amor proprius fanitati repugna-

1 [h-'mgai V

re; & adveríari clamitent; tamen otmneg

furda aure a gaítrimargo pratereuntur. Ven»

(

tris ingluviesomnibusreliquis, relara victo-

meritt P

Vix odium in Mar-

ria, palmam pr«ripit.

g

docheum Amani pectus pleno jure iníe&-

f P[qöix

;U

eiï

'

s

derat , mox omnis auri fames, glorie cu«

g

Ha

p

"

[4

lm

i16

Pars L Caput IF.

; &

piditas , amicorum adulatio, uxoris blandi-

; t

tie neglecta viluerunt; & cum b«c omnia ba-

ign af

beam , (ingemuit mifet ) zibl me babeve pu-

1 pen'pe&a

:o, quamdiu videro Mardocheum Sfudewm. Etth.

(

1

Qpatit

"

$.v. 13. Imperans filio prodigo libertaris cu-

j

À

jus d

pido omnem patris & patrie affectum , nec

"

; lt M

non periculorum timorem procaci pede cal-

cavit.

1 püüü 7

Sufpicax metus, neregno exueretur;

Herodem Afcalonitam eo impulit, utRome

jr; t

syali

thefauros profunderet, Cafaribus abjecte

blandiretur, domumque redux uxorem, Ari-

T &ï

; nbl

ftobulum, propriosque filios parricidali dex-

tra mactarer.

Avarites , arrogantia, libido,

um f

j n

caro & fanguis loco cedere debuerunt: cun-

finpreu

étis prevaluit dominatrix animi ambitio. 3.

radomm

Illam, qui ad clavum fedet, mentis appe-

ia

titionem mire pra aliis fovemus, tutamur,

]

& folicite excufamus. Potius cujusvis alte-

"

emhq

W

du

T

rius, quam hujus reos nos argui patimur.

f n

Si homini tumore inflato objicias, eum effe

Pe!

lenius id

».h[l»d

ebriofum, avarum , invidum ,

feret. At fi arrogantem voces, hic ulceri

zln PO

ungues immittis , & ftuppe flammam. Mi-

ul

)nf

rum di&du! potius alia omnia volet effe,

r ff

3

uam id , quod eít. Dein non raro noftrá

d

l

a

lus ex inimicis no[fivis eff , eg de manu eovum,

&Al

qui oderust 505. Luc. i. v. 175. Nam ii no-

m

Ítros nobis defe&tus exprobrando, plerum-

L

que illum acrius carpunt, qui reipfa cho-

a n'nA;cuü, i

rum ducit. Attende proin; quodnam vitii

n

genus in te alii vehementius crebriusque

! ütg

u

culpent ; ; nec dubitg,.i;lud ipfum id efle;

H

quo

L

De- affetlioue dominaute.

117

! m l

quod in affe&uum republica Magiftratum

LT

gerit.

Poterit infüuper conífcientis arbiter,

1] w li

poítquam cordis noítri intima eidem fuerint

m Pl i

plene perfpeéta, utilem tibi hac in re

Ob eras

navare operam, & dipito indice primarium

Ti aHe&um] l

tibi vulnus detegere. Preeterea, ficut grazum

Jusses

finapis, licet minimum | fit omuibus. [eminibus,

MTO EUa

tamen poftea zmajus eff ommibus olevibus s. £?

Anpult, u

fit avbor ; Matth. 13. v. 31. ita quoque appe-

Ceirins dj

titus regnantis non raro modiciffima funt

eüruren/

initia D]

& primordia in ípeciem levif-

lo r

fima ;

nihilominus ingens laboris com-

pendium fuerit; ad has minutas radices me-

ipanta,

e dehtentmt

dicam íecürim ocyus appofuiffe. Et hec

EO

funt precipua dignofcendz paffionis, utajunt,

Mp

predominantis remedia; quibus firite fueris

TrUs, fQtimi

ufus, imperans tibi vitium facili negorio de-

ajv d

es, detectumque eradicabis.

Age ergo,

fub

ii p

fidio examinis particularis hodie adhuc

(igs, eum

principi appetentie bellum denuncia. Quo

m, ln

gravior erit ac diuturnior certatio , eo major

te manet gloria, & illuítrior corona.

$i

(; hi d

fummn !

dignum Dszo ípectaculum eít vir patiens,

cum.fmala fortuna compofitus; nihil minus

yia vl 2

non tun 1

erit cum indomiris motibus continuo luétans

athlera; & (i ( ut ait Hieronymus epift. $.

Tl

grandis virtutis ef , [ecum pugnare. quotidie, eg

p, Mi

mndo,ïpïfïï

znclufum boflem , rgi (ut fabule ferunt )

ceutum oculis obfervare; quod laudis, & glo-

)

u p

dun

rie faflipium non merebitur ille? ( verba

;q

funt S. Laurentii Juítiniani Libr. de cafto conub,

ts (

j

j

Ó

1]

]

qui im fe ipfo , tauquam in excglfa vefidens vatio-

J

"i

3

[/71 02

dipumguo

!

L

) 4«

y6

(pas L Copus IF.

gt

n o

sali fede, omnem cordis familiam. provida. u-

bevastione caflizat. — Qui buic paffroni dicit : va-

ar«lb DAL

de, 9 vadit : alii veni , & venit: atque. [ervo

corpori , fac boc , €$ facit.. Enimvero homine

L

majus quid, & erhereis Pore(taribus affine

j

(it

merito hunc effe dixero. Imitur morasrum-

pe, arma expedi, hoftem accredere. Nec

g

dicas cum, Augultino Lib. Confsfs, e. $, 1779-

W

m n

do, ecce modo: . .. fie paululu:... nefor-

sde

te eriam apud te/oc modo ; modo riom. babeat

o um

$0dum , & illud fize pauluium , im longum eut,

dglm at

Q Domine! qui imyeras ventiseg mari, Marth,

g p

$. v. 26. mee eriam menri malaciam redde,

En! cor meum eítuat quafi smare. fevvens,

t 1]

en d)

quod q.uefcere nom potefl, Yfa, s. v. a1.. Et. eít

m fe ipfum divifum, Vue. 11.

v Dius

quafl vezuum

ved Qw

—

v. 17. quod fübüítere nequit; m enm

i

goaritia , €p vendicat in me fibi Jedem : ja&an-

zi cupit dominavi mibi: [uperbia vuit mibi eff

ilrus d

detvatti,

H

yex: luxuria dicit: evgo vegnalo ;

/

s

snidia & iacundia certaut in me

[

hfo de me

|r w

P

. Bernar-*

t d

ipfo , cujus ego poriffrmum e[fe videav, S

dus Serm. 4. füper miffaseft, Er fic mifer di.

& jl

ver(as in partes diílra&us , dum cuilibet

FTT

fervio, omnibus mancipor.

At fixum eft,

2 D.

ofthac cum Bernardo ibid. quanrum valeo , €7

CM O

a

*

o

ego vefiflams vemitav, quamum juvor. O Do-

mine TEfu / tibi ane defendam ; quia 1j me ju-

!t Mitm

fïmüüï, 1

vis,ejfe coguo[co. Feni evgoy Domine/ difpevge

illes in vivtute : tua,

Tu folus vegmabis ig. me,

I

quia.tu es Rex meus 7 DEUS theus.. Da, ut

Af

agnità dominants mihi affe&tionis fumma

1 wj

nQo«

dÀ

419

De affetlione domiuante.

"m s

nocendi vi, tandem aliquando, adhibitis aptio-

MUU

ribus induftriis, eandem fedulo detegam, &

Fj i

conjuratis viribus exftirpare contendam.

fumvero h

Moelry 2

g. IIIO

Inyr m

JDe triplici 'evrore im curanda. dominatti affe-

1 anmedes Y

&ijoge admitti folito.

Cf & f

cusque motionis animo imperantis no-

lii nf

Hu

xiam vim ob oculos pofui, ejus dieno-

MLLTTI.

fcende fubfidia in lucem protuli, in idque

Á il

inulto conatu incubui, ut te ad inferendum,

o Y

illi bellum animarem, armaremque.

At ec-

thmadnam f

ce! triplex inimicus piis fe votis opponit

nempe I. ignorantia mali, 2. defperatio

Vf nar f

ffv AL D

curg, & 3. neglectus aptiorum remedio-

a, dus n

rum.

Hi tres modo hoftes viritim funt de-

rj m at

bellandi, ut omnis. obtentus dominans vi-

tium impupgnandi , penitus concidat.

j im: jaïa;

ha od ml

Í. Inprimis aliquos reperire eft, u z0-

luut intelligeve , ut bene faciant : Pf. 3. v. 4. qui

h d

horrent venire in notitiam morbi, ne me-

i m

delam adhibere cogantur: quibus ipfum

yideot, $9

i fic t

etiam malum nihil eft mali: defectus, quos

alii paffim in eis notant, foli ipfi ignorant;

d u

h fune

quin imo ita oZfcuratum eft iufipiens cov eovum,

Rom. r. v. 21. ut rebelles rationi appetitus

um ':J;?:IF;

etiam afylo beent, & juftitie clypeo tuten-

nin. ^

rur.

Ad illorum verba fi attendas ,. neme

j )Jä

i

iis demiffior, maníuetior, liberalior nemo;

[on

Ilf-f '13'1'11

cum tamen,; oppofiti his virtutibus nevi

[ 1(;«74&

)

l WT

Illis fi idem

yi

iniis principatum obtineant,

(5

Il

W

"

nullo vitio magis carent, quam

i

haþeas ;

H 4

,quo

D

120

B.

Pavs L. Caput D'/

" d

quo maxime laborant: quod re?era' elt ira,

ambitio, avaritia, libido, invidia; id ab iis

j " J'um

[

g

Zzelus, aequitas, parfimonia, levitas, religio

nominatur.

Et hoc primum e(t noxe reg-

ii

T:i P Wi

nantis propugnaculum , fcilicer affectara, ut

ajunt, ignorantia mali. Unde fit , ut; cum

g

T

mnorbus ignoretur, nec de medela provi-

deatur ;. ficque egritudo, novis indies incre-

g t

mentis auéta,, omnem denique medicinam

gauem o

refpuat. Difcute jam conícientice tuz fibras,

fierinmi

& vide, an non etiam tu, reus cum fis, in-

ggonem 1

fontem te tibimer ipfi mentiaris? An non

g pill :

ab illa affectione, qua tamen tibi reging in-

jenm, d

& d

Ílar imperitat, immunem te judices, imo

j

]

& jactes? vel fi proditam luem diffimulare

m

ll MIU;M

haud amplius queas; an non ei fictze pieta-

Ji qul"u

tis fucum inducas? Age, lynceis oculis ani-

' f

"

[

mi latebras excute, & explora, an non etiam

tu certum quemdam murmurandi, alios cul-

fflï;rlor

A

pandi, eisque detrahendi pruritum , difcipli-

&NI

Á

nz ftudium reputes? An non illam fupra

à, G9 4

alios eminendi , natura dotes oftentandi,

tl

famamque captandi folicitudinem , fàlutis

aCl

i

!

ll

1

alien , & Dzi glorie zelum eífe preedices?

Mi n

An non illam laborum fugam, commodo-

Rurij gt

yum apperentiam , moleftiarum averfionem,

i

providam in curanda valetudine prudentiam

hnj

,ä

nomines? & fic de aliis.

Ita fi eft, meztita

Q miferi!

g

!

efd iniquitas fibi.. Pfal, 26. v. 12.

IT

ii

quicuuque ld agitis, ah! decipitis azimas ve-

"g

firas, Jerem, 37. v. $. fallentes vogmet ipfos.

ii

Jac. 1,v.22« ddbuc cecatum Dabctis cor ve[iuum,

4

ET

4

T

De affetlione. dominante,

Y21

Wt

t9 oculos babentes zom videtis. Mare. $. v. 17.

"ii h

Verum Zora jam eff, mos de [ommo furgere,

J M

*

Rom. :3. v. i1r. tamque craflas ignorantiz

J d m

tenebras infufà luce difpellere.

Proin hodie

Lt afïet'htz:i

adhuc falfo veri larvam, & malo boni pal-

lium detrahamus; abíterfaque omni ceruffa,

? m J

vitium folaribus radiis expofitum, genuino

NT

obtutu contemplemur, ejusque detectam

Qu nodr

malignitatem totis viribus execremur.

Cnfi tue D

II. Alter inimicus, qui noftri. capiralis morbi.

ts um s

fanationem impedit , eft curz defperatio,

tntans? n

qua pufilo animo fuam originem debet;

hen tb rermei

'

funt enim, quibus rebelles hi motus appa-

e jdes, a

rent effe monflra quedam de geneve giganteo,

duem difimul

quibus comparati fibi locuflee videntur. Num. 13.

h fde i

V. 34.

ui illud ipfum fibi occinunt, quod

octf culis nl

Saul Davidi: oz vales vefiffere Philifibeo ifli,

, n on a

nuec puguave advevfus eum, quia puer es, bic

andi,alios Q

aute'n vir bellator eff, ab adolejcamtia tua tiþi

uin

dium, dip

dominari aíffuetus. 1. Reg. 17. v. 33.

imo, murtuato a $S. Patribus clypeo, íuàm

yn illem (j

e5 Olentt

hanc delidiam tutari conantur , objedtando

linem; U

ilud S. Cyrilli Lib. adverfus Antropom. c. r. in

Beati mites. effatum : fferi non potefh, ut im-

df prdi

Nec

m tnme

fitam cavnis coucupifceutiam eradicemus.

non illud SS: Dorothei Serm. feu Do&r. r.

m at

jne p

Leonis Serm, 3. Quadrag, & Hieronytni in c,

69. lfaiz. quorum hac funt verba:. baud po[-

d

INullis illecebvig

T (f

[ibile eff omnui careve. paffrone.

j

)

gommoveri , 1102 eft Dujus vita.

Inpoffibile eff,

TM

anim;ï

peviurbatiogum . igitüs. caveve quemptam., His

j 9T

obrentibus ejusmodi vecordes anunz fuam

TULEM

j

"

5

Y

^

Mf

I25

*.Pars 1. Gaput. IF.

J J;':tra

hac in're focordiam palliare contendunt.

"Verum enimvero o boni! cor vefirum pban-

Alfla J[I rg

4

Yafias patituv. Eecl. 34. v. 6.

Equidem his

Patrum oraculis affentior & eoo.

Fateor

PT N

)j

cum S. Dorotheo: : baud poffibile effe ommni ca-

At notanda fünt pariter, quae

N tä: ?' "gg

vere pa[fone.

mox fubjungit fenfa: zoz operari autem ilas;

, ml

PL

)

boc utique non impoffibile eff./ Profe&o eft, ut

|

dicis ,. ait S. Berrrardus Serm. 5 $. in £ant. velis

j ml

At

molis , intva fenes tuos babitabit. Sfebu[ceus.

" j

vero, Jicet is exteviminavi som pofft, attamen

ig o

fübyugavi potefl. — Licet paffiones totalitev non

4io,

poffft tolli, (1nquit Aquinas 1. p. q. 95. a. 2. ad

aylium d

3-) po[funt tamen ordinavi. Nam (ut bene ad-

M Berns;dus |

vertunt SS. Dorotheus loc. cit. & Augufti-

um um

i i

nus Hom. 6. de laud. Pauli ) aliud. eff .peccatum,

"

aliud affetius: aliud. fenfus, aliud confenfus.

[

Jam vero commoveri tefte Chryfoftomo,

ra-

7

j

-

L

7

vosque motus fentire, maluut non efH; fe

vationaliliter commoveri , 3isque confentire, id

H

crimen, hoc fcelus eft.

Porro illud prius

u

humanas vires excedere ultro admittimus.

J

n

At vero etiam hoc pofíterius easdem füpe-

L

IT

IV*

"

rare, hoc inficias imus. , Licet enim Gen-

ttiti

tium Doctor Paülus queratur, fe videre aliam

V len

legem in membris fuis: vepugnantem legi mentis

!U n

Ju25 Rom. 7. v. 25. tamen alibi addit: caffigo

ten|

corpus meum , eg in [ervitutem vedigo. | v. Cor.

m À

9. V. 2y.

Proin fecundum mentem Chryfo-

"trign

i^

ftomi fuligende funt ; ac domande no[ftre a va-

E

tione magis aliene ac belluime affettiones , eavum-

uomode

).

Ut

que dominatus vationi comimittendus.. At 4

fieri

3 Id

hp

Dt njæ&im dominante,

12j

TM

"

füevi potef ,. dicet aliquis, ut beluinam affeclio-

wem quis fubigat ? quid ais mi bomo? (profe-

Qd

!

Ie

m h

quitur idem S. Preful) ez/ leones fubigimus,

h

eorumque amimos cicuves veddimus; & dubitas,

Ü

WZ!B f& omï

HUDE t

an afft&iommn fevitatem. ad. manfuerudinem po[-

fis traducere? — ergoue id efficeve uequeas tua. 12

LU

u

anima , quod pevficis im bellua vatiocinatiomum

experte? im anima, inquam vatione pradita,

n (

Dz zimore impulfa, divinis gvatüs adjuta... IVe,

AU f

qu&fo, bos pr«erextus & excu[ationes pretendas.

LU

L

Itaque

/fy

l

1000 101

il

Hac Chryfoftomus Serm. 2. in Gen.

!

confide in Dgo, Eccli.r1. v. 22. & inde veniet

$p95

auxilium tibi. Pfal. 120. v. 1.

Nam anima,

Nan(atben:

ait Bernardus Serm. $4. in Cant,. zixa fupva

T

dile&um fim, ivam, metum, cupiditatem &

li d fta

gaudium veluti quadrijugum quemdam — animi

ld confenís

curvum boyus auviga veget , eg n captivitatem re-

nfilemo,

U

diget omnem cavualem . affectum.

Et quid ni?

)

, üunitenti fu

€Y €um,

DI

F

INam poffibilia fant omnia

confentte)

qui ommia porefl. Q quamt

e fiducie

/

/

Qc vox

rto il g

efi: ommia po[Jüum im co, qui me confortat!

to ademit

Qu evgo ommipotentes [rut. omues , qui [pevant

: esdem

ineum, €$ ommia pof[bilia fimt credenti; cur

cet enm

folus tu appetentie, dominatricis cuvationem de-

s feuidt

fperes ? Ytaque pufillanimes has diffidentis ani-

m i

mi excute curas. dSpera zn Dxo , Pfal 42. v.

TU

;. & in eo cum Davide fransgredieris murum,

Pfal. 17. v. 3. /dgonizave pvo anima tta , €9 us-

n t

ynten um

que admortein cevta , g Dsvs expz/gnaþit prote

inimicos Tuos. Eccl. 4. v. 33*

gt

IIL Terrius adverfarius, optatam impe-

st

diens victoriz palmam , eít neglectus aptic-

yum

Jik /l'rw,v'n

hf

24

Pavs 1. Caput IF.

(f

rum remediorum ac genuinz methodi, prin-

wpüüi

a

cipale hoc vitium.impugnandi.

KRes. nobis

ï,

!

h

1

eít cum antagonifta vaferrimo, qui tefte Am-

l

:

J

;

'ium.uim

broíio L. 1. de Ofi. e. 4. prius explorat noflva

s

L

fn

[

avmay, $9 deim primum acuit fua. tela.

Prius

u

siiitn

omnium di[cutit. con[uetudimem , (Leonis Papee

iï"

Serm. 7. de Nativ. oraculum efít) venzilat curas,

ij

YO

Jerutatur affe&ius, & ibi cou[as querit nocendi,

Ó

:c-ar

uhi quemque videvit £udiofius occupari. — Nam

js

utíagax eft, optime zovit , cui «dbileat effus

donrs p

cupiditatis , cui. iecebras gule ingevat , cui ap-

;;pmwh "

pouat incitamenta luxurie, cul infuudat virus

konts d r

invidi. .. INovit , quem morofe conturlet , quem .

p t

fodtr d

gaudio fallat , queim metu opprimat ,. quem. ad-

i

mivatione [educat.

Verbo: externas tentatio-

hus i il

nes interiori animae ftatui dextre accomodat,

v

femperque modo maois periculofo ac debi-

!

fj t

liori ex parte eandem impugnat,: ut eo fa-

O

QU C

cilius eam in ruinam przcipitem det; . Ta-

U sst

lis ergo inimicus noíter cum fit, a nobis pari-

qriim

Jï

ter aprtior pugnandi methodus ufürpanda,

Is

Ípicula magis idonea felipenda, efficaciora

t i

Sunt au-

pugna fubíidia erunt adhibenda.

rem fequentia. 1. Primum in eo confitit, ut

"

li

ipfis appetiruum initiis mox obfiffas, eos-

iil

que quamprimum ac rebelle caput in altim

extulerint, herili dominatu ocyus reprimas,

U [

ac refranes.

l!m

Chryfoftomi in Pfal. 6, hoc

$ mm

monitum eft dicenti$: quagdo parvam auüni

y

:

1

Ym [

pertuvbationem [ufcepevis , me eaim meglexeris,

" ïticägg

quod parva fit; [id coufidera, quanta mala pa-

[ "Ml

vere poffzt , mí mox fupprimatur.

Id quod

Rn

pau-

tj

De affé&lione dominante.

I2$'

ml

paulo poft apta fimilirudine declarat: ita di(-

Wndi Reä)y-

"PO qigl

ferens: ficuz egüm, ait, fi i2 domo parum ali-

uid fluppe accen[um viderimus , mox contur-

Jrur tll

[

VT

amur , tumultum miovemus, e9 ad fopiendum

ignem utut modicum citi accurvimuss quia nem-

31 (

pe non initium attendimus ,. [ed ex imitio finem

Deomtlgs

'«glgfax (Hri g

funeflasque feguelas confideramus; ita quoque

eadem proríus diligentia harum motionum

AU g, X

lh t hg,

primordiis occurrendum erit; cum etiam

ibi omnis pariter morula fümme noxia fit

J r n

ac periculofa. Id autem qui praftiterit, is

y (il

z'i;fwia: 1

&;citius & promptius inimicum profternet,

Mim

91

ac oprata rranquillitate potietur; uti nobis

H

Al f

fponfor eft S. Dorotheus Serm. 1e. fic fcri-

ETO2 00f

bens: qui im principio vim fihi fecevit , aique

YUTe 4o00m004

pugnando peyflitevit , multum [ane proficiet , &5

Kal ac d

deinceps pace boua 9 quiere perfruetur.. Con-

i, üteo f

tra vero, qui fecus egerit, qui primos hos

tm det; .Ti

motus infolefcere permiferit, parvasque bas

I à ls

viperas corde imprudens foverit; is tam pa-

lus vfürpa

rum illefuüs evadet, ac ille; qui ignem finu

da, efin

recondit.

O improvide! ait Salomon , szn-

nda, Suui

quid poteft bomo ab[condere iguem in fümu fuo , ut-

'e0 coni

ve[limenta illius non ardeaut? Prov. 6.27. Jam

- obíls, &

autem quid aliud funt hec appetitionum ini-

p t

tia, quam tenues fcintillule, : magnum mi-

nitantes incendium? & bas tu glifcere finas?

ocyumg:

Porius

in Pl'lj. 6, l

apape tam immanem vecordiam.

du ml

quamprimum ac fe movere inceperint, mox

TE

j

eas victrici calce proteras, volo, extinguas-

u m

que. 2. Alterum rebelles appetitus edoman-

dium in eo eft pofitum , ut occafio-

"EL

di reme

Dos

"

»

126

M

Pars. E. Caput I

j

j

",

du fp

nes, quibus effervefcere confüeverunt; vi«

ag

gili oculo provideamus, ac contra eorundem

)l

m

qun p*

affültus nos previo munimine obarmemus.

Jotd

|

Salubre hoc confilium fuggerit S. Ambrofius

i

g p

L. 1. Offi. c. 1. cavere deleunus, inquiens, ze i5

pertuvbarioues prius. incidamus , | quam . animos

Q15 0

j i

Exanunat emim meus

;fæmferocibus

mofivos vatio componat.

zenm plerumque aut iray aut dolor , aut formido ;

;;cntemplmq

quia improvifo percelluut ittu.

Ádeo pravenire

j d!

pulcbrum. efl cogitatioue, ue mens imparata ve-

j ünus

pentinis

aufefletur — commotionibus.

Hujus

g x

induílri& eíficaciam ipíüs Seneca De con-

dyg x

folat, ad Helvi. cap. $. folo lumine naturali il-

vrüls a

luftratus, agnovit, dum ait: Poffium adven-

dalre p

N

n

£us illos folutm pvoflevueve, quos iopusato occupat

qID4Jmpur T

1

4 qui futuro [e bello ante. Lellum pavaverunt

ii lii

compofiti, pavatique: pvimum; qui tumulruo-

tm p

füfgmus efh, ium fovtiter excipiust. 'T'ela enim,

p p

qu&, dum advolant, obíecvantur, provid

!«;:rfzmr, n

Ei

corporis flexu facile declinantur. Ne erpo

[EDufrt

improvifo te fériant, erunr prius fedulg

m

profpicienda.

3. Modum quod arttinet &

1in ls

ESJ

ordinem, in ipfo confli&tu tenendutn, id cutm-

48l

primis curandum erit , ut pugnam aufpice-

t i

mur a debellanda principaliori affectione fot-

T

nj

tiorique vitio. Documentum hoc authorem

[

:

DN

!

habet Abbatem Serapionem, quem Caffia-

j

h u

1

nuS Collat. $. cap. 14. fic loquentem inducit:

1 arm

)

ralis latebras füi cordis perluítrer, & felipat

UWtt n

fibi ilam;, quam inter reliquas perfpexerit

Wtl

diriorem, atque adveríus eam fpecialius om-

"tb

nia fpiritus arma commoveat: & ira fempet,

vali-

J

*l» Ws

w

u

De uffctlione dominante.

127

Mi

R,

validioribus fuperatis, celerem de refiduis

habebir facilemque victoriam; quia & mens

Atre dl

P

gt nb

triumphorum proceffu reddetur fortior, . &

infirmior pugna füccedens, promptiorem

u inquicns, l

ei faciet , proventum praliorum; ut fieri

, (

folet ab iis, qui coram regibus mundi hu-

LUPT

jus cum ferocibus congredi beftiis praemio-

Álr, t r

rum contetnplatione confueverunt. Hi enim

T

ilas feras, quas fortiores robore, velferita-

j Md Ti

tis rabie diriores confpexerint, adverfus eas

MM H

prime congreífionis certamen arripiunt;

is n Duc

ylümire du

quibus extinctis , dein reliquas, que minus

terribilles minusque vehementes funt,. exitu

i if

Eodem modo etiam

faciliore profternunt.

j lii r"r////ifä [

vitia femper robuftiora primo loco funt im-

j

"

lm

pugnanda ! his enim fuperaris, infirmiora

NT

poítmodum promptiusexpugnabuntur. AI-

1*

c pertiner, documentum in

jj Teh n

terum, quod h

I.A—t

AUL PTOWL

eo verfatur, ut precipug prirnarii appeti-

m N

tus feu vitii cau&e ac fcaturigines invefti-

: prits ts

gentur, atque e medio tollantur. Id denuo

aod arinti

docer idem Abbas Serapion apud Cafífianum

Collat. $. cap. 10. hacíimilitudine ufus: ficur

endumjdi

popum ab

emm facilius cujuslibet. avboris moxia latitudo

vafetinist

ac procevitas exareftit , fi amtea. vadices . ejus,

quibus imuititur , vel mudatee fuerint , vel fucci-

iC aumüx'f

qeu

M

Je. Et ficut infeflantes bumoves aquavum . cono

(

Mi

zinuo ficcabuntur, cum earum genevator fous,

entem !

jl u

lr

ec profluentes vene folevti. indufHia fuerint ob-

zuratg; ita & prevalentes pravi affeétus fa-

s o

jl

g"

cili negotio domabuntur , Íi detectas eorum

fUM

cauías ac radices generoía manu fuftuleris,

[ &llï(

uH u

!

v

| IT

128

fufs L Caput P.

4

13

Quam ob vem (uïi inftruere pergit idem au-

h"

étor) u7 acedia vincatur , prius tviflitia , uude

, i r

illa profluit, fuperanda efl ; €9 uz tviflitia pvopel-

a gt

latur , ira , que tviflitiam pavit ; prius extruden-

NT

da eff 5 & ut exivudatur ira, philargmia , id

, ii

cfl, auri g. bonovum cupido, calcanda ef ; ut-

j iïägemx &

pote quorum jaéctura iracundiz flammas fuc-

T

*

cendit; & fic de reliquis; fubtractis enim

fae il

cauíis profluentes inde affectus füa fponre

lj a

deficient, €9' extin&lione pracedentium vefiduee

paffiones. absque labove emavce[cent. ldem ibidem.

sNuninis d

1 w us d

Hac ratione funiculus ille triplex, qua de-

mon nos dominanti appetentize mancipatos

j m D

w ? tnidum

tenet, nempe ienorantia mali, defperatio

cure, & neglectus aptiorum remediorum

T

hi

haud difficulter rumpetur.

Nosque , agnita

ff aim

rei malitia, fpe in DEuM erecti, ! per fubli-

JIIULISD

l

J

J*

z5

d

dia magis idonea dominantem nobis pafílio-

nem , ufurpato hactenus dominio, tandem

amm&nr&fi

ul

exuemus , viétamque in triumphum du-

h a;parea( [

cemus.

l Qis, TO

UM

CapruT V.

(

DE

)

lii

RESPECTU HUMANO.

"

[

d

am maenum folidee virtutis impedimen-

I

Qu

tufn, quin imo exterminium fit, emer-

A t

fum illud ex inferis monítrum, Refpectus

m) (& t(

bumanus, nullis coloribus fat depingi ; -nul-

hi L

lo fermone íat exprimi poteft. Is enitn eft

m

?ims. j

execrabilis ille Zeus filiorum ^4mmon ,. Molocb

.Hg

À ]

D

diétus

E

r TA

De ve[pe&fu. bumano.

129

M E

di&tus 5. Rep. 11:. v. 33. cui olim filii Ifrael

atf

tefle Jeremia 33. v. 5 g. initiaverunt filios fuos eg

u frii

j þ

fihas [ua$; cum eriam huic innumeri pratize

MT

".

partus, pia fcilicet propofita, victimse immo-

L pbriarg f

lentur. [s eftillud idolum zomine Bil

Duno

3

A la

14. € 2. quod non minorem modo anima-

u m

rum ftragem, ac illud olim ciborum edere,

i fmdi

tartarea inpluvie confüevit.

Dan.

14. V.

$e

diedus i (

]

l

Denique eít ille draco magmus , quem cole-

patintimil

bant Babylouíi. Dan. 14. v. 21. & cui ipfe Cy-

Tij ln

rus Numinis aliquid ineffe excors crede.

P tps, g

bat. Dan. 14.v. 22. Cum turmatim cci mor-

Vfetti m

tales etiam huic portento: quid dicemt bomiü-

i ndi, ais

n ? timidum flectant. genu.

At Danielis

TU fematir

14. vi. 23. exemplo & ego huic flygio fetui

Mgeg; larvam detrahere conabor, ejusI. ítultitiam,

d rl II. tyrannidem, lI. impietatem omnium con-

1 idbs p

fpettui exponendo; oftendamque , quod,

licet commentitius hic deus, alter veluti Bel,

mino, tX

fiumphun

Jfovimfecus, appareat ereus ; intvinfecus, tamen

Jit luteus, Dan. 14. v. 6. & «ordato nemini

4 formidandus.

i

S. I

Refpe&ius. buimani. flultitia.

|NAM

Re

fpectus humanus eft vitiofa cupido ho-

minibus placendi , eisque difplicendi,

;

'rulisimpedjf"ï

umilis metus, nos impellens ad plurima

niatom

rala agenda , & bona omittenda, uc alio-

rum, Mf*

rum gratiam vel aucupemur, vel vituperium

fudpd

declinemus.

Summam hujus vitii ftultitiam

4 18

Ilj

efe; ex ipía rei natura elucet.

Quid enim

A

Ítul-

i^

)2

140

Pavs 1. Caput F.

J

ftultius, quam nunc erubefcere ob bonum,

qUE

de quo eternum gloriabimur; & gloriari de

j

malo, cujus:nos aternum pudebit; plus ti-

asf

mere diéteria mundi, quorum ineptiam nos

st 1

ipfi explodimus; quam judicia celi, quo-

"m qUOd J

rum.aquiratem adoramus? malle perdere

T2

trium millionum gemmam, quam fuule vi-

qunos t

trum ; id eft inregram majoris gloriz & fe-

rj Rinimyn

liciratis eternitarem, quam diurnum homi-

nis favorem? malle offendere DrzuM, 4u

zif icuna

appendit tribus digitis molem . terva ; Yfa, 4o.. v.

«dfe, tbi

ziv ott

1:. quam vilem homunculum, qui rion eít

nifi v or ad modicum pavens? — Jac. 4 v. 1$. nol-

iuts, 90

le videri bonum, ne difpliceas malis; licet

j m&igendam

ob id ipfam difpliceas bonis. Ia fumma: nol-

As o

le fe falvare; quia alii fünt ira amenres, ut

nj

J

velint damnari, Quae h«c in(ania! O fame-

ul

r

lice popularis aura captator! fatere; quod

res eít. .Ain', an ignominia afficeres ami-

divitem ;

ut

, *W [

cum potenrem ,

munificum ,

gratiam ineas apud lacerum, imporentem,

T

ulcerofüm , turpem mendiculum ? An lacef-

N

feres repem, ne contriíles ejus ftabularium ?

AU

O infane! injuriam, quam nec homini face-

res, füpremio Numini infers; cu

m eminens

DI

W

]llum & te;

ter major intercedar diítantia inrer 1

AO Ti

quam regem & fervum. — Er hanc infers illi

AT

Dro: a quo omnia habes, & unice depen-

!

]

des: qui te eo ipfo, quo hec agis, momen-

IN

|

to eadem, qua mufcam, facilitate conterere

hg

poreft; & quidem amore vermiculi, qui

At ;n

ipía impotentia, miferia; indigentia eft; cum

A y. l

irre-

T

De ve[petfu. bumano.

15I

r ) "

irreparabili ja&tura inaftimabilis lucri.

uid

UTO

ucfío , amentia eft, fi hec non eít ?

1 Dd

II. Sane fi mercator etiam ditiffimus cer-

lqrqm IQ69g;

to fcirer, fe non affecuturum mille aureorum

Jilc qte

feenerationem , negligendo illud ipfum opus

! mde p

bonum, quod tu modo tam temere , ne fo-

1 quim fj

cium offendas , pretermittis ; nullo id mo-

iprs dul

do ob vanos timores intermiffurus effer. ' T'u

im diumum

credis minimum gratie & glorie gradum

ndere Diu

hac ipfà pecunie fumma infinite pre(tantio-

n ts la

rem effe , tibique pro omni eternitate longe

Vum, qu

utiliorem fore, quam omnes torius orbis the-

1 i

fauros. Scis, poenam , ob ejus neglectum ti-

fs mdi

bi infigendam fore acerbiorem omnibus füp-

; fnlmmtt

'

liciis hujus mundi , & ramen in gratiam

- &I060068,

l

ominis , qui pu/vis exiguus ef & milum ,

nni! ( m

Ifa. 4o. v. 17. illum negligis , hanc incurris.

1 neres Qd

Quz hac dementia! O Deum immortalem;

| aficers d

ergone folum coeleftia ejus generisbona fint,

, diviem,

qua jure prodigantur ob futilem quemque

, Impotar

refpettum ,. ob quem nec terrena neglipge-

»hlm? hi

rentur.

Edic , fi quis fibi pedem abfcin-

as (ubuirt

deret, domum incenderet , gulam frangeret,

ut leverh culicis morfüm effugiat ; an non

x hu

; ond

mente caprus diceretur? Ah ftulte! quidaliud

inrer U

apis, dum animam ledis ,.gratiam fpernis ,

luítrales flammas fuccendis ; ut mordax ali-

x harcitt

quod verbulum , inane ludibrium, momen-

&onc

taneg irrifionis pulvi(culum excutias ? quis;

[Wf

obfecro, infanire te neget ? O Domine! aa-

jj

vermo

Jer umnquitatem férvi. tui 5 quia. infipienter egi s

1. Paral, 21i. V. $. dum humanum favorem di-

.

p

'

la

Vi-

J

Pars L Caput F.

1532

m m

m

vino pretuli.

Pudet me 2 facie infipientie

"

Val

yms p

1

mez! Pfal. 37. v. 6. Plura effari pudor vetat.

at V

0f

n

f y

$. W.

g

Refpe&us. bumani £yvanis.

T .J/*ïï"' l

hec noxie hujus erubefcentie non

im W

I. Ad

folum ingens ftultitia , fed fumma in-

ul

vyem Of

fuper tyrannis eft.

uid enim durius gra-

viusque , quam liberum te alieno impetu

al y

regi? rationalem te alterius errorem via du-

s qumtss

srvs ol

cem fequi ? virtuti natum habere pro recti

norma aliorum vitia ? finere tein quamvis

m

f nomin d

partem pro libitu flecti a lunatica eorum

opinione , qui cras denuo feciffe te culpant,

EU

T. Condotm

quod ramen , ut facias, hodie volunt ? Quid

inclementius , quam fübeíle illorum cceca

ia

affectioni , qui contrariis motibus in gyrum

&& t

inftar pilz aguntur ,

ac in horas ridiculi

j]

[

(

i

mutantur ? Ét huic fübeífe in rebus fümmi

stf

momenti , animz ac zterniraris ? reclaman-

:Ii;".'jlm (

te intelletuslumine, ingemifcente confcien-

T d n

tia, & Codlitibus Nemelis iram denyncianti-

tl g

bus ; &quidem huic fübeffe tunc (olum, quan-

do agitur de fervitio & gloria Numinis; qui

"Ut w

5 W m

1

idem juzum mox excutimus , dum periclita-

I g d

tur favor aut gratia principis , aut alterius,

L n

quem reveremur, füperioris ? Quid inhuma-

s

W

nius, quam hominem animanrium regem, Dzt

ia

li

filium, celi heredem non folum fecundum bo-

nafortunz , (ed omnino animi, non imperato-

VR

" klm

ris cujusdam aut monarcha , fed equalis íibi

focii

h J

De vefpe&u . bumato.

133

nl

t fiti jl

A

focii turpe mancipium effe ; füamque ratio-

[

r

pl

nem ac libertatem , quae maxima ejus decora

funt, alterius phantafie fpontaneo famulacu

]I

mancipare , ac omnem praterea, qua apud

alios pollebat ; exiftimationem talis fungi

l fyumj.

ftultee lubidini . vidimam immolare; ira ut

: erbefento:

venuncatus fub peccato , non jam , quod pro-

bat , /ogum boc faciut , fed. quod damnat ma-

lt , d (ünn

lum , boc agat ? Rom. z. v. 14. & 19.. O vere

t enm dimy

fervitutem omni Turcica crudeliorem ; illa

1 fe dieno i

S errorem v

enim folum privare nos poteft bonis terre-

nis, externis , temporariis ; hec vero iníu-

1 lire p

per nos fpoliat bonis interioribus , füperunis ,

nere t qu

immortalibus : non folum corporis fanitate

4 lunatia ex

& nominis fama

.

5

fed etiam ccelefti pratia ;

fcife te ul

majori ploria , ac ipfa non raro falute eterna.

je volunr 2 Qu

Il. Condolemus mifere illorum forti, qui o-

? iloram en

lim, tyrannorum juffu fuis fe thefauris ipfimet

tibus in gyr

exuere, proprios infantes parerna manu tru-

; horas n

cidare , ac denique apertis oculis , ac riden-

in rebus d

ti ore in füccenfüum clibanum voluntario fal-

us r

tu fe conjyicere cogebantur. O mifer! par in

(cente oUa

te fovities eft tui illius idoli ; qud dicent

m detyn:

bomines ? id enim szquali furore te adigit ;

ancfound

ut innumeros grarie pradus íponte a te

.

.

i Nunt

abjicias

ut faroulos ?uo$ ,' nempe optima

dun*

fanétioris viree defideria , a2 perram fcanda-

!

|

gt

l; ipfus aZidas , la. $

v. 14. & in purgan-

tes denique rogos amenti lubentia t: met

? Qui i

Et licer cum Paulo

m ?

ipfus tu pracipites.

fubin , hujus jugi pertefus , ingemifcas : zz-

1 HOUM

Jüix ego bomo , quis me liberabit de covpove

I 5

$/0Y-

J

u

p

134

Pars 4, Caput V

"

4

M

Ym

"

D

!

movtis bujus , id eft ; ex vinculis refpectus hu-

:.fflü"r

L

lus

mani! licet, inquam , fuperno lumine illu-

" U[]iïefa (

firatus , viám & modum confpicias , qua te

[Om'a VCI"

,

potlis /z/erare a feroitute corruptionis , €9 an li-

"Ts

bertatem glovie filiorum Dei afferere ; Rom. z.

Eu Ó

v. 24. & 8. v. 21. tamen , neício , quo fafci-

natus philtro , id renuis , fubipi gaudes , ac

æiugrmteh

a m

etiam amas tyrannum , captivamtem te in lege

Hoc enimvero te quo-

eiad

þecmfi. Rom. 7. v. 23.

ig g

vis fervo deteriorem reddit ; cum te infame

hoc fcelus non folum raátione & liberrate ,

s

fed ipfo etdam liberationis voto fumma ty-

rannide exuat.

yOnrlne:

O quis ecellet de. hoc laquee

& fero inancipatu fedes meos / Pfal. 24. v. 15.

as

ebitonm d

Fac, Domine , ut etiam mibi pro mini«o fit ,

,

pI GACRRTO d

ut ab homine judicer , aut. ab bumano die, 1.

»

Cor 4*y. 3.

fi

Lt

g.' IiI.

]

U.

Refpehus busmani .impz'etas.

Qu

WK (

nique enormis pariter hbujus monftri

I, De

impietas eft. Hanc ut plenius cog-

noícas , repentem humi mentem nonnihil

erige , oculos in ceelumattolle, acrei , quam

Tri

patras, indignitatem perpende. En! hanc

u

ipfam , quam nunc ex vano metu ponere,

vel omitrere copitas , actionem infinita Dzt

]

AL

n

Sanctitas ut impiam , ejus Sapientia ut ftul-

)

b

tam , ejus eequitas ut iniquam improbat , dif-

d

nnutu

I

AUR

fuadet ; vetat. Suffþagatur eterno à

tri-

A

135

De véfpetu. bumauo.

A ref

trina Perfonarum unitas: füb(cribit fuo fan-

fno lum

guine Chriftus: Divinum boc fenatus con-

- Pims ,l

fultum univería coeleftis curia füupplex ado-

TU

rat.

Contra vero. abjectus aliquis ranuncu-

Tilerer

lüs, remere ex vitiorum cano purre exe-

Ib qud

rens caput, id eft, leviculus quidam foci-

us, cujus intelle&tus merus error eft, &

DUE g

[rtz'qnlfalx LT

voluntas vivus Aprilis; in eandem rem, in-

CUT n

terpofitaauétoritatefüa (vah pondus grave!)

; Qnteit

tibi ut generoíam pradicai, füadet, impe-

rat.

ione &

Jam curfüm fiftatis, o fidera! & huic

: Woto (ümm:

fcenz attendaris, velim.

Quid eliges jam,

o Chriítiane?

d d la

En! fpe&taculum factus es

j / Bl uv

ange!s & hominibus, qui ad faciendam a re

Ut

lj r

electionem cupidi menrem intendunt.

coli decreto aufcultes, hortatur cuftos ge-

Hnnd, i

nius, rogant celicole , promiffis Mifericor-

dia,, minis Juftiria infiftit.

Solus hic tuus

familiaris, objecto inani rerriculo, in oppo-

fitam re partem impellit.

Verbo: qui pro-

hiber, Drus eft; qui juber; homo.

]am

Jf

ape, quid ftatuis? cui obfecundabis ? .. .

An ergo huic cenofo coaxanti ranuncnlo

hojsm

- plents

Cquid enim aliud eft ifte gregalis tuus, INu-

mini comparatus?) an, inquam, huic pre

yem nj

S. S. 'Friade, conculcato ejus mandato, mo-

,« l'ei ! q*v'ï

"

rem geres?... lItaeít, ais: geram, Verum

; B5

adverte, obfecro, quid facias? En! iíte ipfe

m Pm

eu

corrupti judicii focius tuum hoc fa&tum cum

n infai

tempore ipfemet ut illicitum reprobabit,

i

'Tu ipíe füb mortem illud ut faauum dam-

imih^

dicii die univerfus orbis

g

na'bis. Extremo ju

l4

ves-

p

]

i36f

Pz;vr: L Caps F.

i il

vefünze improbitatis te arpguer.... Repro-

n t

bet ille; damnem ego, arguant omnes; nil

,ii o

obeít, ais: ringentibus fuperis fodali huic

meo nunc pratitcabor.,

Vah impium te!

/'j1501 ]mpu

: l n

erpgone petulcam hujus nihili phantafiam ju-

füffimo /Eterne Mentis placito prahabe.

4j IUf

bis? .. preehabebo , inquis.

Sed perpende,

st

j yenisà

quaío, te ob eandem ipíam actionem, qua

cupis placere malis, odio futurum bonis;

TU

od

plusque vituperii ab his, quam laudis ab

llis te relaturum. — Sit, reponis: difpliceam

h divinh ?W

4fo t di

Dro, modo non difpliceam homini: offen.

datur Chriftus, modo non contriftetur ami-

n 'mgenüï

cus :

indipnentur Calites, modo non ir-

tene p

rideant fodales: fim horrori bonis, modo

VAUE

cordi fim malis.

Ita tu non quidem verbis,

yum hg

fed tamen fa&tis.

O coeelum! hzec audis, nec

jn n

tamen excuílo fulmine temerarium e vefti-

(

0

gio punis! quid hic magis admirer ? num

j

infanam mortalium proterviam ; an vera

a(

patientem. Summi entis clementiam ? O Su-

NS

credere orbis Conditorem

infinite

peri !

4

At l

plus prodeffe n obis, ac nocere poffe, quam

t (f

3

omnes fimul res creatas: Eundem adorare

ib win

ur Dzuw, rimere ut judicem , colere ut

l

t f

j

fumme beneficum: palam jactare, nos Eum

? qui

amare ur patrem, in Eum fperare ut uni-

j

l

dul

cum boni fontem ; ad Eum tendere velut

j

n d)

ulrimum finem; & tamen mox eodem vix

"L0Ot vt

non momento Eum ledere, irritare, lacef-

at

fere: homini , qui. putredo 9- vermis eft Job,

ts f

non ut

du

2j. v. 6. poflponere! idque ; agere,

Unle

"

De vefpe&u bumarno.

137

m ]

"

univerfi ruinam impediamus: nec ut a diris

TOE o

nos cruciatibus aut probrofa morte libere-

Aper (sj

mus; fed ( o ftelle occulite radios! ne vili

A imig,

lumbrico, impudenu focio leve faftidium

U hi

creemus : ne in leviculi homuncionis offen-

Bo p

fiunculam incurramus ; ...

& quidem ex

*l* Sed p

mera perulantia , nullo tyranno cogente, ne-

m ii

ex folo pue-

mine praemiis alliciente, . . .

10 forum l

rili refpectu ; ... idque toties, .. . poftag-

y Qu ld

nitam rei indionitatem;... eo ipfotempore,

quo divina, oinne meritum preveniens, di-

tpuus: df

im fonii: d

lectio tot aliis nos prefert, infinito amore

1 contriltr

fovet, ingentibus beneficiis complet; hac

, modo noi:

certe ejus generis malitia eft, cui la(à divini-

tas merito omni fua immenfitate iraícitur, &

Yi Joni, m

1 um verd

quam delinquentium conditio plurimum au-

! lecaudis n

ger, aggravatque. Nam quod falforum nu-

rurum e vel

minum cultores fanatico huic idolo. facrile-

dmirer? ni

gum curvent genu; id mirius ferendum eft.

m an w

At vero quod Chriftiani plus timeant jocu-

nim? 08

lares cavillationes impiorum, quam marty-

iorem. iit:

tes formidarint ignitas fartagines tyranno-

rum; Chriítiani, inquam, qui fidei cauía

re polle, qi

yndem 4ut:

impavido vultu tenentur occurrere torto-

rum enlibus, fübire cataítas, confcendere

m, at

equuleos; quod Religiofi, qui ad necem &

hyre, n

perare U P

tormenta pro Chriíto fübeunda umbratili

fervore ultro afpirant; quod hi, inquam, ad

p rendr

unicum hoc verbulum: quid dicemt bomines 2

yox ent *

toti palleant, & contremiícant; quod hos

gt )

coram nauci focio ob imaginariam con-

? gmi Ü

temptus umbram virtutis pudeat; quod hi

T D?B

f

ami-

p

)

138

Pavs L. Caput F.

amicitiam. humanam cum

jactura. divinze

M 9

mercari non horreant; id profecto tanta tam-

:liengeian

que abominanda perverfitas eft, quam Do-

mious jure caílipat illa talionis paena, per

45; 0 i

Lucam intentara his verbis:. quz zegoverit ine

? Chhlhlm (

.myr nf

covam bominbus, etiam hic zegahsuv coram

angels Dgi:: & qui me eruberit, etiam hunc

i,

filius bominis erule[cet ; cum venerit in naycflate

; il

D

!;1

[

l

Tiane Y

jitfz. Luc. i2. v. 8. & 9. v. 26.: Toties enim

aliquo fenfu illum negamus, ejdsque erube-

lt !

fcimus, quories ex ftulto pudore vel bonum

lum t

omirtimus, vel malum committimus.

Nan

i qii

effe quidem pios, nolle tamen videri, ne ri-

jmus n

deamur ab impiis; odiffe quidem vitium, id

aftone m

Ttamen tegere,

ne virtutis cultores habea-

dimirm di

mur; quid hoc eftaliud, quam profiteri qui-

a i,

j

g frl'f (f

dem Chriftum, fed erubefcere Evangelium ?

ejus doctrinam quidem recipere, (ed praxin

vajr d

refpuere? effe Chriftianos ore, fed trans-

A p

fugas opere, ac in gratiam hominum pro-

ttnt t

dere caufam Dz ?

Qti

II. Et certe vix ullum aliud crimen ma-

u

AUAU

jorem cum mere externo, meruque extorto;

j

deorum cultu affinitatem habet ac. prefens

haec animi labes.

Prioris enim delicti enor-

M

miratem Apoítolus in eo conílituit, quod

)

]

1

l

gentes coluerzgt , &9' [evvierint potius cveatura ,

|

l exle

|

N

quam Creatori, Rom. 1. v. a5. Quid autem

iLf

minus hi faciunt; dum fupremam Majetta-

D

ittümy

tem offendunr, ne gregalem ledant? Quid

'fïf':ïmm fp

enim hoc eft aliud, quam colere ceenum

pre colo, & (ervire potius creaturae quam

b ï.m?yeï;

]

Crea-

tl

t

De ve[pettu Bumano.

139

Y j 1

o t

Creatori ? Nec obeít, quod folum extrinfe-

cus tales fe fimulent ; mente vero debitam

MTC

Licet

Superis clientelam femper deferant.

UOR a

enim is ; qui folum ficte Jovi thus adolet ,

B (u Mp

corde Chriftum adorer ; quia tamen aliquod

LUR

Ui n

huic trunco numen ineffe exterius ipfo ope-

re Tloquitur , id jam fufficit ; ut défertor au-

JXTTM

diat, & graviffimi flacgitii reus ; nam quam-

M. Totis

vis chriftiane fentiat , tamen ethnice agit.

Is Cfsue

Idem praítat , qui ob noxiam ejusmodi ve-

prre vl

Nam etriam

mmitims. N

recundiam remere delinquit.

ille non quidem affenfu interno ( alias blaf-

T0 viden, n

phemus foret hareticus ) fed tamen ipía

Mucem vitm

a&dtione externa palam oftendit , & declarat,

autores

digniorem effe füum hunc contubernalem ;

49 profer gb

cui fatisfiat , quam DruM ; minoris facien-

Drangdum.

dam effe offenfam .hominis, .quam Numi-

& fl p

nis ; majora effe bona , ob quae in gratiam

re, fed r

amici peccatur , quam illa (inr mala , quibus

Vominum p

he noxe puniunrur; & quaim illa funt prae-

mia, qua in celis fperanrur. Ut proin re-

d erimen t

fpectus humanus propter eam , quz inter-

cedit, fimilitudinem. , non minori jure: ac

tüque eu

jet &c prre

avavitia — fünulacrorum | fervitus, nuncupetur.

m delidi

Coloff, 3. v

$.

Edicite jam ; quid de hac

animarum pefíle fodius dici , quid de ejus

ytirut,

agj u

malitia execrabilius concipi mente poffit ?

Es

IIIL. Verum erramus , dum fumma hec

N

W

effe credimus.

Geminas adhuc fcenas or-

emam

[edtt

i

bis theatrum fpectandas exhibet , quz hujus

portenti impieratem coloribus genuinis vi-

colet !

j

vacius adumbrant.

Primam nobis pandit

qu

(

ille

]

146

Pars L. Caput F.

jl

ille ammeo atque. verlatili gladio armatus Cl»-&-

p

fa. üt

vu/m , qui agte paradifum voluptatis cuttos a

d

Dzo collocatus , Gen. 3. v. 24. inde primos

»it

Parentes in flebile exilium , interdiéto srer-

V

jBore

Confidere-

V

num reditu , triftes propellit.

Tict

K

mus jam pediffequas hujus. profcriptionis

,,,,,

MU

i

f

miferias , nempe apertas orci fauces ; clau-

gt

fas celi portas , terram omnium maloram

'W'Zm agendu

alluvione oppreffam ; & tam univerfali mor-

i. lngenE

talium clade attoniti ; quis illas aperuerit ,

PT

iftas clauferit , hanc opprefferit , perconre-

MAm

]

mur ? Ah ! aperuit , claufir, oppreflit re-

TOE

fpectus humanus ; dum in Adamo vetitum

^

vuns, 1ny

lutiit pomum ,

ne uxorem contriítaret.

[

I

sis eftille predo , qui genus humanum [Je-

euni. M

richuntem profugum immortalitate; juítitia ,

j |

gratiis, appetitionüm dominio privavit ; //a-

;ïzgsrd?li'b

J

j

jl

gis impofuis [einivivo veli£fo ; Luc. 10. 30. &

1(

horum loco mortem, peccarum , cupidita-

|

tum rebellionem plena eluvie in mundum

k

invexit.

Vah! monftrum execrabile !

TT

IV. Alteram feralem tragoediam nobis re-

n

prefentat Calvarie clivus

Intueamur hic

':."v.'?;x.rü

"

r

unigenitum eterni Patris Filium , probrofae

trabi tribus clavis affxum , duos inter latro-

i

[

At

nes medium , ab omnibus derelictum, toto

|

l

,

Mi

]

corpore faucium , horrendos inter cruciatus

r

& calumnias cum clamore valido exípiran-

l.

ïoï

ä

tem.

i

.1.

JE?

il

O coli ! quis , quafo, tyrannus , quae

pafta rigride bellua crudele hoc facinus pa-

T

il

travit? Ah! refpondent azgeli. pacis amave

äïïi LU

fen(e: -

lfa. 33. v. z. inimucus bomo boc fccit

R

Matth,

tny

Mi

De vefpethu bumatio.

141

;

j [ o

LU

Matth. 13. v. 28. refpectus humanus eft illa

A. ide r

fera peffima , Gen. 37. v. 33. quie per Pilarum

2 imerdiäfo h

tragicum hoc ípeétaculum edidit.

Cupido

DPEJJI[ CUHIV

placendi Hebraeis , Caefarique difplicendi ti-

lts profr.

mor, hic Servatorem flagellis difcerpfit: hic

S Of as à

homicide pofthabuit , & contumeliis affecir:

hic furibundz plebi innocentem tradidit , in

Omnitm ij

O nefas horrendum, im-

fmnverln

furcam agendum.

mane , ingens! ad cujus confpectum me-

J u n

rito fol obícuratur , petre fcinduntur,; &

r p

ipfa tremunt fundamenta térre. — Hic certe,

li, opnd

n Admo vl

fiuuquam alias , hujus peftis ftultitia ; ty-

rannis , improbitas orbi expofita patuir ; hic

Oremm Contrs

fuum illa virus ante omnium oculos palam

s Rümanun

exeruit.

Nam Pilatus hunc oblatum fibi a

tájtate; t

facerdotibus hominem criminis purum effe

i priani; l

lus 1030 0

ipfus agnovit : fciebat, quod folum per invi-

diàm . tradidiffent eumn . Matth. 27. v. 18. publi-

m, cupidi

( jn mundi

ce fatebatur , fe zullam im eo mortis caufam

invenire: Luc. i3. v. 22. quin imoetiam que-

xcriblle!

At en!

veiat. dimitteve eum. Joan. 19. v. 12.

diam no0s?

vix Judei clamavuit , dicentes : fl bunc dimittis ,

Jorpeami !

gon es amicus Cefaris; Joan. 19. v. 12. cum ec-

m , p

ce! mox in alium abiens virum, zquitatis

yos inte d

repente oblitus , fine mora adduxit JEsuM

relidun, !

dedit pro tribunali 5 Joan. 19. v. 13. di-

fovas ;

inter u

miffoque Barraba

, volems [atisfaceve populo ,

ao«l

Marc. 15. v. 15. JesuM tradidit voluntati eorun.,

[ m

ur cvucifigeretuv. Luc. 23. v. 2$*

Vix refpe-

étus humanus media e turba impium extu-

hoc f

u

lerat caput 5 vix vocem intenderat ; Prai-

J

um

mox omnis ju-

177

disque animum perculerat ;

Ítitige

m

)

142

Pars . Caput. IF.

d. f!ïl j VM

ftitie amor, incuffus ab uxore terror, con-

ceptus de M.ffia timor momento citius eva-

j [' ii

; jg d

nuit: mox omne lumen intellectus, con-

fcientiee. ftimulus, füturorum metus fübito

i 03!*

:

C'H

ll

interiit. Tanra tamque fceleífta, amens, &

i

[

[

(M [

tyrannica hjus vitii rabies eíl.

Huc ergo

jam adcfte, o delira aliorum phantaíiz man-

Mx It lu

cipia! hanc montem confcendite, ad crucis

lt (iü

ul d

pedem accedite, & hac decempeda hujus

flagitii perverfiratem mertimini.

En!

illud

ag d

ipfum fícelus, quod in Pilato execramini,

ziqd ]

hoc in veftro jam fíinu velut: afylo fovetis ;

à, u t

eidemque idolo, cui Pilatus Dri Filium,

man, Y

vos animam immolatis; & quidem hac cre-

im, g

[r:ï*;

(

——

!

dentés, reique malignitatem cognof(cenres

immolatis. Quze haec temeritas! Quid ergo

ia gc".* |

mirum? quod olim divinus Judex, cum

1. [njs

agnum exutus, leonem induerit, & torto-

t rarz'aagsl 1';;

J

res flamme ultrices fuas exerent vires, tali-

lii

ld

bus infulraturus fit, dicendo: u/i fuut dii ve-

j

Jfevi, àm. quibus babebatis fiduciam ? quorum fa-

Oi

vorem mez gratic pratuliftiss furgazt inodo;

J

5 d

g opitulentur volis; Deut. 32. v. 37. & 38.

er

eruant modo vos e manibus Omnipotenrtiz

mea, quam toües offendiítis, ne illos affli-

ARIS Uf

geretis. Quid mirum? quod tales polt mor-

TU5 GN

tem non participent fuffraeia Eccle(ie , qui-

bus Lancicius illos

privari cenfet, qui, dum

D

viverent, pluris faciebant homines, quam

AK

Dzuw. Tom. 1. Opufe, 6. cap. 4. hzc babet: pru-

N

m

mdlS

denter vem pouderando, uom vuemur ii mereri

] htw

poj? moviem [ujvagiorum. auxilia, qui

du 'vi-

Qd

vtYeut ,

i! *

i

De vefetfu. bumano,

143

A t

verent, pluris f?wie;þmlt Lomiges quam Deum,

Tonento cin.

ced n o bumais ve[bett.bus. Ex his pater, quan-

n inlelfe&us., l

ta in oculis divine Majettatis, quamque de-

TR n

teílabilis ac noxia hujus deliéti nequitia fit.

XCCJEHH) A

O JDomine! qui vite g moviis bales por.fla-

T

1e, €g deducis ad portas movtis, €9 veducis:

m phantd

Sap. 16. v. 13. coram quo zanquam momentuus

endit, adim

flateve, fic efl ovbis tevravthm, Sap. 11. v. 23.

dcempedi j

heu! quid feci? dum ex vano refpectu aut

n fl i

bonum aliquod omiíi, ne riderer; aut ma-

Bo us

lum aliquod patravi, ut laudarer; rum te

velt ho f

lefi, qui potes corpus €g auimain. perdere i2 ge-

lat ] F

benuam , Matth. 10. v. 28. ne hominem con-

t qudm hecc

triftarem, qui non eft nifi gurza voris antelu-

t copo

Cani. Sap. 11. 23. Agnofco tandem hujusnoxe

nius! Qum' D

ftultitiam, odi ryrannidem, abominor impie-

j ]ucer, aum

tatem.

Infpectante coeleíti curia univerfa,

ttt, &t

pleno rationis fenfu & voluntatis, confenfu

ent vires, t

1maginariumillud idolum: quzddzcem boinines 2

T (ii )

ex cordis ara jam nunc deturbo, conculco,

execror.

Obmutefcat potius lingua, exa-

|! quonum

re(cant citius manus; quam ut pofthac ali-

; fm'gam n

uod hunc exe-

, w gmnd

quid agant, aur loquantur ;

crabilem affectum fàapiat.

Jeinceps übi, o

(ymnipotez

Dreus! placere unus fit labor meus, tibi dif-

; ne Is

(tües p

[

l

plicere unus timor.

»

Eccdit,

$. IV.

fet qi

n

M

Refpetus bumairi antidota.

ymine &

um refpectus humanus (ut fuperius di-

1 hi

m

C

&um ) fit vitiofa cupido hominibus pla-

UTRL

cendi, eisque difplicendi humilis zmetus, pa-

li 1

lam

a

144

Pars L. Caput F.

i lT

i.'fim» m .I.u

lam eft, eum füperbie fuam genefin debere,

g n

ex qua ille timor contemptionis , & amor

ee(timationis enafcitur.

Quod biceps mon-

ao d

1 CM) don

ftrum poítmodum cauíà eft, ut plurima pa-

trentur mala, & omittantur bona ideo fo.

ag

4j vt

lum , ut vel aliorum gratiam & laude$ au.^

cupemur, vel dicteria & defpectiones evi.

« B

1

temus. Gemipum huic malo antidotum op-

, 200

pono, r. humani judicii contemptum, a. di-

gpims d

vini judicii . metum.

ilius enim impiam

BO

inanitatem ; hujus vero fummum rigorem fi

a, n eni

rite perpenderimus; illud idolum: quid di-

11 QUi

cept bomines? victrici pede calcabimus, ei-

Amiionem d

qua area fronte audaces infultabimus.

aibr) qu

I. Primum igitur quod attinet, fcilicet hu-

2 , d

mani judicii conremptum ; ut is altas in ani-

YUs ( &f

mis radices agaf, fufücierillius vanitatem acu-

Dd

i

tiori oculo infpexiffe.

Hanc autem, ut ple-

li

m d g

na luce cognofcas, folum confideres, velim,

]

quinam ergo fint illi zozrum dü, 3. Reg.

Wb QUP

j

20. v. 28. filii Titan €9 excelfi gigantes , Judith.

Wi

m d

16. v. $. quorum deliramenta vivendi uübi

M

"

w l

regula fünt? nempe homines fünt natura tibi

D

fimiles; conditióne «quales, dotibus fors

[:'3][1;

miïeite

í

Ti

]

A

inferiores ; iique erronei , inconílantes, vi-

ï;ü.su:nma i

tiofi, quorum opinionibus error, affectibus in-

"y, (

conftantia , exemplo improbitas omnes pon-

dus adimit & momentutn.

7»IE';^Q[53[[,/ (

Singula brevis

ter expendamus,

1. Imprimis illi ( fi Supe-

Wa ü

MT

ris placet) 4e genere giganteo heroes, Num.

hi

13. V. 34. quorum arore leges . violas, ani-

mam ladis, DsuM irritas, z40rjafes funt ex

Vi

€O.«

' Vij

T

JDe refpettu bumano.

145

:

[

fni

"Iotoni , d

eodem, quo tu, limo compacti iisde.;m.

; leüd li H

queis ru, miferiis fübjecti: in eundem, quem

tu, cinerem redigendi.

Sunt urbis ejus.

il Ut lr

r bont il

dem cives, domus ejusdem.incole, reli-

gionis ejusdem membra, quos ru forfiran

riim & hg

d ll

profapia, virtute, fcientia anrecellis, fupe-

rasque.

Et horum tu criíes adeo anxie for-

mio antidoie

mides, horum tu fenfis facrileeum: thug

Ltnenpun;

moX pronus adoleas? horum tu verba ve-

lls &nim j

]luti verbera tam pavide timeas,. horum; in-

um ripoe

quam , tu cenífüram adeo pertimefcas , - qui

i m

tamen tuam, quam tu de ipíis foves, 'exi-

xe cratimi,

ftumnationem flocci faciunt , & füperbo rifü

Tufülabimus

exübilant? qui tuam de ipíis fententiam

atinez lt

&eque parum, ac mufce ítridorem curant?

TTTE

quibus tu eodem, quo funpus, es loco?

i Vaniatemao

& horum de te judicium tibi fit adeo facro-

cam, u

fanttum? & quidem tibi ? cum tamen illis

nlideres, vt

tua de ipfis opinio non nifi nugz fint & ani-

i di, 3

les gerrze.

Qu mentis, quafo h:c vilitas?

[ É

Quidcunque Tu de illis fentias, dicasque,

a. viVena !

proprerea illi nec latum unguem ab arrepto

x fant n

teporis tramite deflectenr.

Sive fuo agendi

s, doiu!

modo tibi placeant, five difpliceant;.id cu-

incondne

rarum illis altima eft,

Propter te nec capil«

ror as

lum curvabunt, QCur ergo tu eos adeo füp-

jins um

plex reverearis? cur tu eorum caufa Nu-

Singyi

men offendas? cur tu propter eos definas

visili(

I

efle bonus ; cum tamen ii propter te minime

j a

omittant effe mali? Illis non plus juris in te;

quam tibi in eos comperit, cur ergo tu illorumx

o 05

m habi-

1

älorm!:; 1€;

pha.nfaiiæ mancipium fis? cum eoru

lita-

l

]

| Mi

146

Pars L. Caput F.

"

^

litatem prze tua defpicias; cur non & eorum

; 5 Homm |

judicium pre tuo contemnis? cum in aliis

j

a.

rebus te eisdem preferas; cur non & in hac?

"

cum te illis cenfeas meliorem, cur non &

:g

d Wt

prudentiorem ? Age ergo , & humiles hos

g !

abjice refpectus; hic enim füperbias, licet.

Par pari repende: contemptui conremptum

i nl

« qu

repone: ridentes te, etiam tu , fed fan&tius

ride.

uod enim illi funt, etiam tu es, e-

idun d

g

quali forte beatus.

2. Idque eo magis te fa-

cere convenit; cum non folum ejusdem re-

a du |

ane qbun

cum fortune omiges, íed erronei infuper

, qiit:

opinationibus obnoxii hominesfint. Nam

3fn eulen

hocipío, quod ii, pietati deditos, oblo-

!

!

li

l

i d

!

quiis vexent; liberioris vero genii troffulos

pro femi-deis habeant? hoc ipfo quod fer-

vjdinr

ieladhu j

vidos fugiant, tepidos ament, virtutem hor-

reant, vitio blandiantur , probanda culpent;

Q6 R,

p

& culpanda probent, manifeftum eft, eos

illorum ex numero effe, qui, facra teftante

'au

Vi

j

Papina; non [apiunt ea, que Dzi funt s. [ed que

I

bominum, Marc. 8. v. 33. 69 que cavuis funt,

d

VRO f

Rom. $. v. $. diceutes bogum malum , €g ma-

Rüttqm

Jjum bomum; ponentes tenebvas lucem , €g lucem

J

l

QU

tenebvas: poneutes amavum im dulce , & dulce

i, W

4d amavum.

lfa. $. v. 20.

uorum proin

RUR

Japientia flultitia efl apud. DruM, 1. Cor. 3. v.

üdlïmw fä*(

19. & merus error.

Nam cum contraria

H

Chrifto fenía foveant; sterna vero Sapien-

Nüigy

tia falli nequeat; ergo eos in fuis ideis er-

WHE T

rare, evidens eft.

Et horum erroneam tu

Pt

1

argutationem cacug adores? tu; inquam,

1u W

li t

qui

Hj

De vefpettu bumauo,

142

j n dj

1

qui etiam in rebus fidei fübin dubius he-

its? eimi

res.

Horum dicteria Delphice Tripodis

BU ton d

;tibi oracula:

horum erratice delirationes

dem, r

vite tibi regula fint? Obfecro, que Circe

, & lunis

te fafcinavit; ut omnem tibi rationem adeo

in fiperis i

fede incantari finas? Quis enim prudens

TR contog

literas nepligit; quia ha ab indoctis vili-

amm, d f

penduntur? quis fame fe conficit; quia fu-

o m

riofi cibum effe venenatum vociferantur ?

lr eo gt

quis argentum abjicir; quia ab imperitis ftan-

m s

num dicitur? Et tu fcientiam Sanctorum,

[ amma

animz cibum, virtutis curam temere fper-

aminesdnt. À

nas; quia ifta a deliris homuncionibus ftulto

ji dedits, d

rifu exfibilantur? qua hec prudentia! 3.

19 nl t

Quid? quod erronei hi cenfores in fuis quo-

( )pfb quod [:

que judiciis mire zgcoz/Jautes (int.. Namquem

n Virtutm

y hodie laudibus füper athera tollunt, inge.

banda u

ftis cras vituperiis, infra tartara deprimunts

quod hodie approbant, cras denuo impro-

felum &l €

i, ia tll

bant: qui hodie ab ipfis heros ,. cras audiet

fungus.

In ipí(orum mente non ratio, fed

)u juts i

a t

dominans affectio pro tribunali feder, quae

pro varia temporum viciffitudine, aéris mue

miun, £

tatione, humorum agitatione, bilis commo-

TU

tione abfolvit, vel damnat: eligit, vel re-

j dilt; &^

ao ! -

probat: laudat, vel vituperar, non quod

zquitas dictat, fed quod impetus fuadet.

Y !

u

Et hi errone$ omni momento mutabiles:

hi ignes fatui quovis flatu mobiless he ani-

otna

v

matee lung vivique Apriles vivendi forma

gIn fulsl

vieque ad ccelum tibi duces fint ? Horum

xm «

ceníoria virgula tibi altera Moytis virga fit

e»

8

18

K

-

qua

(

xj

M

148

Pars I.. Caput. F.

«

que minaci cufpide omitrenda tibi agen-

f).']h

4

daque defigner ? vah! pudeatte tui , &, (i

vel unica judicii fcintilla tibi fuperftes plifcir,

u ima

faniora decerne.

i Ve[llm (

4. Accedit, quod incon-

ítantes hi Vertumni infuper oiziofi fint 5. va-

gun d

riisquz nevis contaminati ita vivant ; ut jure

danm &

vilipendi ab aliis, contemnique mereantur.

y; at

h

Et de hac illorum vitiofitate tibi conítat ;

m zl

nifi enim tales eos efle tu ipfeexiftimares, nec

emdfedu!

per vitium te illis placirurum fperares, nec

Àre Qino V

ob virtutem difpliciturum timeres. Utrum-

&glm o

que ergo cum fperes , & timeas, patet, il-

fs nl

los etiam a te imperfectis annumerari, &

n lnl

robitatis parum ítudiofos cenferi.

E ifti

jtm; Md

jam tibi fint norma recti ? horum judicium

v (l

tuum fit Deuteronomium? horum vita mo-

AU RUT

rum tibi fpeculum fit?

Que hesc amen-

2 d

tia! fcire eos homines effe tibi aequales, er-

15 t

roribus obnoxios, inconftantie devotos, de-

s (b) m

feétibus plenos; id; inquam, fcire, imo & fate-

1 duis

ri; nec tamen eorum deliramenta contemne-

us Wi

re; quin eaetiam pertimefcere, revereri, ac fü-

,..L

um

t

fpicere ; id enimvero improbafatuitas & fatua

A. n

i,j

IT

improbitas eíl, luftrico carcere & flammanti-

hJ

prus n

bus catenis digna. Atdices: agnofco quidem

A

?

It

rei indignitatem, ingemifco ipíus ego miferze

x'n

Ulte

forti mee ; quin &irafcor durz ferviruti. Sed

n

i

ferendum eít; quod vitari nequit: ex hoc

j*o

hs

f

l

morbo non folus decumbo: ferviendum tem-

f

]

li

pori: connivendum praxi: exfpectandum,

donec íanétiora redeant fecula.

Aliorum

| u p

écteriis

| jm) DI

enim genio ni me conformavero,; di

car-

[ Mi

v

u^

149

De wjþe&ft bumaro..

indt i

]

:

Ül

carpent, cachinnis explodent, farcafmis o-

!

Atle tj

B fiperi

bruent? eroque meta, in quam aculeata

verborum jacula omni ex parte convola-

Mb quis

bunt.

Verum 0 bone! fecus fi feceris, fi

Ptf n

hominum tibi eequalium, erroneorum, in-

D vv

conftantium ac vitioforum ineptas opina-

Tüue meng.

tiones defpexeris, pii te encomiis efferent,

Ite tj i

fumme aeítimabunt Coalites , Chriftus ipfe

iettlmas

paterno affectu te complectetur, & coram

W fs

Patre divino totaque coelefti curia fuum te

münetes. Ur

e(le palam profitebitur ? memor fcilicet fui

Linasy pit

ilius promiffi: ommis, qui confitelitur me co-

l 40n0mttd

vam bominibus , confitebor C9 e:o eum coram Pa-

s B

fve mco; Matth, 10. v. 32. apud quem nec

? horm jdi

mundi flilus, nec temporum iniquitas, nec

! horum vt

reorum numerus te excufàbit.

Hic ergo

t lac a

jam delibera, & cuinam parti odiofus effe

jo aquale t

eligas, determina; nempe an piis, Coeliti-

fig devos/

bus, Chriíto? num vero infülfis quibus-

(ireimodt

dam, lunaticis & probitate carentibus foci-

jenta conte

is? quitamen ipfi olim füum hoc judicium

damnabunt, teque, quod fecutus id fueris,

st

b aisl

culpabunt. Anrequam tamen quidquam de-

are ( lu

cernas, prius ferio perpende, an non fer-

reis digna clathris mania fit, velle difplicere

agl

n

bonis, ne difpliceas malis ? malle offendere

cuftodem Angelum ipfumque DeuM, quam

g

| neqii: *

pauculos quosdam effrontes , tepidos ac pe-

tulantes focios? licet prevideas, te nec his

o

omnibus fatisfacturum. Bene, inquam, prius

j CX[W&F:

j

confidera, az nom cordatis bominibus (verba

fec

b

fünt Gregorii Nazia

nzeni Oratione 2.) pluris

at

P

ü

K 3

Jacien-

p

150

Parr 1. Caput V

"

d

[j

1 gu

faciendum , magisgye curandum i juditz'um- Na.

Wil

gl

qninis ,

uam ommmum aliorum in unum coatfo-

D

giqu

vun? Et quidgi? (pergit idem Sanctus) z

j

ergo judicium ceci de coloribus preferes judicio

if

oboam, sudicia

q ii

oculati? m evgo, velut altev

jucenum praferes judicio fenum ? - Et cum Dsus

s Mf li

D Eï (c aof

€7 bomines intev [e e.

enduntuv , an evzo judi-

,

ces, qumn Dzi?. homi-

, Qs

cia bomimim potiora

g u i

num, inquam, & quidem ralium, quos ut

omnes tibi & conílanter faventes habeas,

m at

g fenion

nunquam obtinebis.

s. Id enim qui inten-

lhb

dit, qui omnibus & femper placere cupit,

em ddre!

is hircocervos venatur, vulpanferes aucu-

t gt

patur , f/ulto labove confimitur.| Exod. 18. v. 18.

uidcunque agas, o vane! quacunque gra-

ET puri

Ra d

diáris via, in quamcunque te flectas partem,

cenforiam mortalium ferulam nunquam &

ET

EU

nufpiam effugies

Nam (quod pii Afcetae

de imir. Chrifti 1. 3. c. 36. n. 1. effatum eft)

a m

oumibus placere nom eft. poffibile. — Et licet Pau-

MRU 9

jus omnibus omuia factus efl ; tamen ne ab alits

Cs

aliquando judicaretur , vel nou defpiceretur , co-

alzt (

1

jilere nom potuit.

RI Q

Ne quidem illis gregali-

'bustuis omnibus &femper probaberis. Cum

st

s

* (

V

enim illi ob difcordantes, quas nutriunt, af

fe&tiones regnum inter fe divifum fint, di-

)

Ls

verfa fentiant, &.mutuo contraria velint;

MA fubeunäl

quidquid facias, apud eorum aliquem de-

nupd

:1 Hbo

linquas, oportet; unique velificando, hoc

"r

fo alterutrum contriftes ,

neceffum efít.

RTT

ïä

umque infuper ii utpote pravis motioni-

r

e etiam

bus obnoxii , fe invicem plerumqu

A Q,ud !

aver-

us

D ve[pefu bumatio.

IS&

t P d

avérfentur ; ut uni injucundus accidas, fatis

9 1 d j

erit, arrififfe te alteri.

Quin etiam illos ip-

T lemfty

fos, apud quos hodie cum reliquorum of-

i

ä

] emjn

fenía gratiam iniifti, cras tibi pariter ob vem

v J

nauci offenfos fenties.

Imo ut nemini pla-

h? D]

ceas;, fufficiet hic tuus aliis difplicendi me-

ltr, a

tus.

Et fic non folum apud Coelicolas &

T

probos, quos tamen ob tepidos fpernis: fed

m diom,

etiam apud tui furfuris fodales, quorum

r fs D

amore confcientiam maculas, juíta T'alionis

x m quit

cena offenfionem incurres, Hec ergo cum

Tpt pl d

ita fe habeant, te ipfum modo judicem volo,

, pf

an non deliree mentis indicium fit, füi ipfius

d. Ed 1f v

tortorem agere, demonis martyrem ac ftul-

! qringie

te aliorum phantafiee mancipium effe: quin

imo propriam animam, pios omnes, ipfám-

te d p

lm nonqaem

que adeo aterni Numinis Majeíftatem audaci

protervia leedere, irritare, laceffere; ut ef-

il pi At

, 1, um*

fugias judicia mundi, quz ramen hactenus

-

nemo unus nec ipíe Chriftus declinare po-

j Bl

hm m *

tuit? ipfus, inquam, tu judica, an non in-

gens hac dementia fit? Cum ergo cribro

; df

aquam haurias, quicunque criticos aliorum

m lr

dentes te eváfürum fperas; folum (fupereft,

robiti V

ut generofe contemnas, quod, ut devites,

adipifci non vales. Ipía hec infelix, aliorum

divifum h

j

cenfuras fubeundi, neceffitas te illas animo

onudt

fancte fuperbo defpicere doceart.

6. Et tan-

ym d

qUC!B

ia

dem quid mali tibi inferre, vel quid boni

v

afferre, ha aliorum de te opinationes pof-

TOU

ece jj L

fünt ? ee nec meliorem te, nec deteriorem

u

ais

reddent. Quid confert Soli; eundem ab In-

j

is

plerufW"

aWF

4

IT

152

Pars. 1. Qzþut V.

st

dis coli ut DeuM ? & quid nocet Luna,

Cl

a5X

eandem a canibus allatrari? Quid decedit

,*3

30

n

auro, fi a coco credatur plumbum? aur

i

quid pretii accedit vitro,

íi ab. imperito

cenfeatur gemma? Pone , agaíonem pu-

zi g

PT

tari repem; num is regium propterea con-

NT

Ícendet thronum? Finge, Crafum judicari

Codrum, aut vice verías num ille propte-

Í I:M ;'( |4

sst t

rea egentior, hic ditior erit? Improbus fi

es, talis manebis ; licet homines te fanctum

s5, tl

srit, N

jurent.

Probum autem fi te conícientia cla-

s k

met, ralis eris; licet aemulus livor te impro-

bum jactet. Quod es, boc es (ait Thomas a

ghi motot

f m u

Kempis de imit. Chri. l. 2. c, 6 n. 3. & l. 3. c.

28.n.2.) mec major dici vales, quam Dko teffe

sleny. Qu

Jis-.— INon es fJantlior , fi laudavis: mec vilior , fi

sauetm aps

vitupevavis. — Syve. enum bene , five male intevpve-

p

£ati fuevint, von es ideoalter homo. Exgo(per-

uulüt:

i

git. concludere idem Auétor 1. . c. 36.) ergo

tf

bumanmum ze metuas judcinan,

Sed porius ge-

AUf t

nerofo neglecu defpice ridiculum illud

um

Ü

hantafma: quid dicemt de me,. quid femtient

r

?

us Dicant fane, & fentiant illi, quod-

&

cunque voluerint; tu effe cura, quem te

,f

exoptat Drus, & tibi ludibrio fir mundus.

i *merumfuga

T'aedeat te ventis aurz popularis,inftar erra-

j

!

)

ticae nubis varie circumferri , & levem in

"N

g;xif

[

n

MUU

!

diverfa abripi non pondere rerum; fed opi-

nionibus hominurm.

Es

Excute tandem perni-

2bl

ciofam hanc ,. quam hactenus animo fovilli,

Vrj t

de aliorum judiciis eftimationem ; -cum ea

LITT

fit fons, li non omnium faltem preccipua-

ryin,

&.Em efm |

i

!

Á

De ve[pettu. bumao.

153

fui Ms

turm , quibus d*uciamur, affülidtionum. Dum

J

enim quis ob locum; in quo degere: aut ob

At P

tnunus; quod cogitur obire; triítis dejicitur ;

W;üang

dum de alterius obloquio; negato honore,

s tf

illara injuria querulus dolet, unica plerum-

AU proym,

que inorbi cauía ett hominum de hac re opi-

* Vrelim i

n10,

Sola hec cogitatio : quid alii zunc di-

j Qim i

ceut , quid de me cogitabunt, & [eutient? eft

L [ngrds

ile nequam artifex, qui plerasque noftras

Qrmins f

cruces, opitulante phantafia, fabricatur , ex-

dte cooln

aggerat, extendit, aggravar, & auget, So-

lts otte t

lummodo ícrutare mentem tuam, ac non-

"TI^W

nihil in motionutn tuarum originem inquire;

TISTNU

& rem me,, unaque ulcus tuum tetigife fa-

lr gum n

teberis.. Quicunque ergo lztos vivere foles

ijr: w

ac aureum cupis zvum; quicunque ftabili

[: ib i

pace perfrui tranquillus optas, execrandum

àmo. Bo

hoc idolum: 4d diceut bomiues? obliviofi

11.636)8

contemptus tenebris fepelias, ac folicite ca-

veas, oporter, ne illud a füperbia ullo un-

Sed p

ridiculum 1

quam tempore in lucem denuo protractum,;

cordis arae imponatur ; & experieris humani

, qui Jf

yiant i, 9

judicii negle&tum , pellendo refpectui hu-

mano, excellens fübfidium effe:

qui, qé

brio lit i*

II. Alterum fugandi hujus mali remedium

ac potens pariter, hominum opiniones con-

uhris t

temnendi, incitamentum eft folidus, ac alte

g, 8

"

animo impreffus, divini illius Judicii metus,

qnun,

quod fuüb finem mundi Zus bominis, veniens

T [andew ?-f

!

àn nulibus celi cum virtute inulta £2 majeflate,

(US animü

Gþ.»

inftituet. Matth. 24. v. 30.

1. Hujus fcenge

g

W

timorem efficax contra tartaream hanc pe-

(l ff

1

f

i.

«,'.'

K 5

ftem

r

!T.

E.

Pavs J. Caput F.

Ttem antidotum effe , teftatur ipfe Gentiüm

"m

n

Doctor Paulus.

Cum enim ad Corinthios

i2

fcripfiffet, /ihz pro minimo e[fe, ut ab eis ju-

im p

dicetur aut ab humano die, rationem, ad

f j :

fpernenda mortalium fenía fe impellentem,

i p

mX exprimit, dicens: zam 4ui judicat mme,

« m

Hn] m qwl

Dominus cfl ; 1. Cor. 4: v. 3. & 4. non zequalis

mihi, erroneus, inconftans, vitiofüus & im-

a, 6 n

4j o

potens homuncio; fed Dominus, & quidem

JDominus omnipotens; Judith. 16. v. 20. cui mon

:f

o Ya

eff fimilis: Pfal. 8g. v. 8. zz cujus mamu . ommis

fapientia: Sap. z. v. 16. qui 1dem [empev eff,

teiti, 9

Pfal. 101. v. 18. magnificus in [autlitate , Exod.

ptmw. l

$. v. r t. foYri$ potentia; Eccli, 1$. v. 19. CH-

A f; ii

qu$ ire memo pote[f? vefiflere ; Job. 9. v. t3. qui

mll

jgoteft perdeve, €9 libevave; Jac. 4. v. 12. hic,

2717

inquam, eos, qui favorem hominum divino

p

2116

pretulerunt, fAatuez 22 judicio vivos; cumque

Arguevit eos, etiam covripiet cos; 4. Efdr. 12.

n M

v. 33. 69 effundet quafi ignewi indignatiouem

vwst

fuarn füper eos. Thren. z. v. 4. Tunc vevela-

-';

Ms iplïs,.

bust cwli imiquitayem ac. ítulütiam refpectus

Q]

humani, & zevra exurget adverfur imptos hu-

E d

v

nj

jus idoli cultores. Job. 2o. v. 27. Ipfimet mi-

Atf

feri illi, oborto lumine, intime perfpicient

iT TT

l

inanitatem mortalis, judicii, ac eternitatis

Vil

radio illuftrati, plena luce cognofcent, quam

"h m

perverfe ac ftolide egerinr, ledendo fupre-

mum Numen, ne offenderent abjectum ver-

UM

"t l

mem: mallendo difplicere Deo, quam inani

focio ; ac potius contriftare curiam coeleftem

'U j

quam leviculum gregalem. Enimvero fola

Mi

hujus

LTA

De ve[pettu bumano.

!;5

Vr jf

hujus dementiz viva recordatioeorum men-

Lorqum

f w

tem pudore, artus tremore complebit. 2.

'Tunc iratus judex, zzdutus veffimentis ultio-

? Qb Tuftpe

pum, la. $9. v. 1g. (j fonans voce magnitu-

Al frimde

duius fue; Job. 37. v. 4., vilibus his mundi

LIIT

mancipis, quafi infultando, dicet: w funt

DN

du voffri, im quitus balebatis fiduciam? fur-

ls, t

ga;t nunc, €7 opitulentur volis, ac in bac me-

]cminus,&quz:

cefftatc vaodo vos profegazt, Deuteron. 32. v.

TONTCRI

37. l'idtte nunc , cui me affimilaveritis , & ada-.

DL

u

avevitiss Ya. 46. v. 8. imo & poftpofueritis.

1.

f

atemini, quod ego füm [olus, &5 mon ft alius

vf

fïæf c€y TC.

En! ff acuevo ut. fulgur gladium

Fl t n i

yueum , €9 avvipuerit judicium snarus mea: quis

: J gt

veftrum re(fiftet mihi? Aeddam ultionem; 1ne-

J s n

bviabo fugittas meas, & gladius meus devorabit?

hominum d

€g wonevit, qui vos de mamnu mea po[frt evueve.

du o

Deuter, 32. v. 41. & feq. Jta touabit. 1lle i voce

(; 4 E

fua miralilitev./Job. 37. v. 5 O infelices!

q indigde

ad ifta quee vobis tunc mens erit? cum de-

4 Tncr

reli&ti ab illis ipfis, quorum amore divinam

Majeftatem tories irritaftis: cum Dzus quaf

titam rf

bwjt ii

punmentes fuper vos flu&us ingruet; Job. 31. v

23. & roto furoris pondere in vos folos 1n-

M. Ipümem

yime o

[*

!

cumbet: cum is quafi leo ia fpelunca fua Pfal. 10.

"I

v. 9. Vos deprehenfos obruet, omni ope de-

gmofet g

ftitutos: cum nec Sol juftitie: Chriftus, nec

Lunz jubar Maria, nec Cotlites ftellae am-

[gden

dülüy

plius dabunt lumen füum, nec radiis gratiee

aj

aj

lucebunt vobis; quae, inquam, tunc de re-

]s Q

i^

[

[A(

Ípe&tu & judiciis hominum fenfà fovebitis?

curit

quo illa loco per vite curfüm habui

ffe op-

f jimd^

tabi-

n

pj

156

szm J. Caput F.

"

f

jf

rabitis ? Precipue quando videbitis , quod

ili ipfi; quorum .deliramenta vitze veítre

i

erant regula, hzc audientes, £5 videztes, tur-

J

beutuv tunore borvibili, dicentes intva fe: ^ evgo

jl h'»;ma/no

erraoimus a via veritatis , g viam Domini igno-

ing

ravimus * quando cernetis, quod hi ipfi, quo-

rum modo cavillationes vobis funt vivendi

; Bron; f&

norma, quod, inquam, hi ipfi pezizeztiam

3g, WE

«ip d r

agentes, €g pve anguflia [piritus gementes , ex-

clament: en! hi fodales olim ac contuber-

zinhus 4c &*

nales noftri , Ài fugt: quos aliquando ob mo-

s. Q

rum modeíliam virtutisque ftudium /Za£ui-

g meme);

snus in derifum & in fimilitudinem inproperii /

gl tuc d

ips, qun p

ANos. infen[ata vitam. illorum aflimabamus in[a-

niam , & finem illorum [ine bonore

Etce / quo-

imis gt

1uodo computati fumt iuter füios Dsx ,. eg intev

wit, rd n

anétos [ovs illovum efl. Sap. $. v.2. & feq. Nuunc

W (u

fulgent quafi [pleudor fivamamnenti » & quafi [ielle

im perpetuas eetevuitates. Dan. 12, v. 3. Ol quam

N Ls

prudenter egerunt; quod noítras irrifiones

TU

[

4

irriferint; & contemptiones contemferint.

OUS]

Hos;, inquam, talia ululantes, & cum ge-

mitu vociferantes, cum perceperitis, quam

i nnþus,

tunc opinionem de illo veftro idolo: quid di-

cent bomiges? concipietis? quid feciffe defi-

RAUMET]

derabitis? O quis pavor tunc, queve tri-

i

ftitia animum occupabit? 3. Verum nihil hec

"4 qu f

funt, comparata illi confternationi, qua exani-

RT

mabimur; cum divinus Judex opereipfo com-

IN

plebit illas terribiles minas, quas in Evangelii

Ut

librisintentavit his verbis: qui zegaverit me co-

*

vam bominibus, uegabo ef euin ego coram Patve

V mo:bump

]

)

-"15 0

Á

Dc; ve[pe&tu. bumano.

157

hii

smeo, qui in calis efl. Matth. 10. 33.. Item : qui ane

LUTM

erubuevit eg meos]&wnonex—,/wmcFz'lius bominis eru-

3. U

be[cet ; cum venevit in maje[late fua eg. Patvis, eg

il(a:mc'f il j

fan&torum ZAngelorum: Luc.9.v. 26. quod enim

Pum [ui;

refpe&tui humano mancipati, Chriftum füo

3 g

modo negent, & erubefcant, $. 3. oftenfum

MU fünt v

eft.

Proin,; fecundum relatum fupra ora-

TU

culum, Servator nofter tales illo judicii tre-

T

mendo die coram univerfo orbe , Angelis,

VOU 4 o

Calitibus ac &terno Patre pariter negabit,

i dl d

ac erubeícer. Quid autem horribilius, quam

m ld

frigida mente ignorari ab illo, a quo folo

Ti a

noítra tunc falus dependet? quid terribi-

n df

lius, quam pudori effe illi, a quo noftra

omnis gloria promanat ? INam quorum nos

lun. D

uDu, £'in

pudet, hos & naufeamus, & ab iis oculos

avertimus.

Quid autem funeftius, quarni

xi bf NI

Chriftum íuos ilos mifericordes oculos a

j Eb

m

"

nobis avertere? quam divinum illud Cor

naufeare nos, & abhorrere? Ah! a facie fri-

volras n

s COntemi

goris ejus quis fuftimebit ? Pal 147. v. 17. prae-

cipue fi pulfantibus, & ad c«leftes nuptias

tes, ( m

admitti petentibus, claufa janua ; reponat

rceperitis» Ü

ro x

trifte illud: ze/zio vos; Matth. 25. v. 12. aut

ilud alterum : 202 zovi bominem, Matth. 26.

ud tdit

v. 71. benevola fcilicer illa ac plena amoris

UC quæ;ï]"

Ícientia, qua fideles fibi mentes difcernere

Neningi

confuevit. EHac ergo plaga ne & tu punia-

uiori a

j

ris, £ime D&guM, Prov. 5. v. 7. ejusque judi-

ao

cium metue; hujus enim conftans metus fa-

: uas m Vii.

luberrima eft contra hunc, quem impugna-

um

mï;s, morbum panacea. leitur conjecto in

cGor-

"T W;&'

IT

x8

Pars £. Capuz F.

" ]i

cordis intima acri obtutu, ferio inquire, r.

an non etiam tu illorum ex nurnero fis, qui

ia

v(priomo

(immemores illius Sapientis effati: qui zimet

bominuem, cito corruet. Prov. 29. v.25:) illic tve-

g (

pidaverunt zimove, ubi mom erat tunor? Pfa],

jgurr; i

$2. v. 6. id eít, an non etiam tu ex vano

«l n

aliis difplicendi refpe&tu plurima comimiferis

g p

,im ii

mala? & plura itidem omiferis bona ex fu-

tili iisdem placendi pruritu? Ita fi eft, /cizo,

"TL

TET

quod pro omuibus bis adducet te Dus z2 judz-

cium. Eccle. 11. v, 9.

Proin in tempore te

irim u

emenda, illasque occafiones defigna; in qui-

1 g p

bus huic malo ope examinis particularis oc-

UT

currere ftatuis.

2.Sedulo indaga , an fide

Ti at 14

viva credas fequentia eternse Veritatis ora-

tim t p

cula? ícilicet, zemo potef? duolus dominis [ev-

ve ial

vire, Chrifto fcilicet, & mundo: Martth. 6. v.

ventlr rl

a4. quicunque voluevit effe amicus. bujus feeculi,

5, $ls u

inimicus Dyy conflguitur, jac. 4. v.. 4. item

ag Noran

haec: fi bominibus placevem , Chriffi [evvus non

ls. |

e[fem. Gal. 1. v. 10. Deus diffipalit ofJa eorum; qui

ax lum

bominibus placent. Pfal. $ 1..v..6. Adeoque exa-

RUULU

mina, an non aulico ritu aliis inferviendo, ab-

TT

jecteblandiendo,verbis adulando, fzecularium

MT

mores imitando, hominum favorem aucupe-

r ld

ris? O mifer! quod tam folicite quzris, /2/ugo

Vtum j

!

efl , que a vento tollitur: [puma gracilis eft , que

VTE t

a pvocella

di

qui a vento

ifpevgitur , fumus eft,

.

"UL

diffunditur. $ap. $.. v. 15.

Simi

lis ZEfopico

A:-L; lI quüd me!

cani es, qui rem perdis, ut umbrz inhies:

: tj

qui eterna negligis, ut tranfitoria nundine-

W

ri. Ah! tandem aliquando aliorum dam-

L

niS$

|

E

)

De vefpe&tu. bumano.

159

wm) fCrio ifl Ui.'!,

nis fape." 3. Disquire preterea, an practice

T05 nümn

tibi perfuafam habeas veritatem illius enun-

ts ij .

ciati; a Chriíto nobis per Matthzum & Lu-

pj

M t f

cam intimati: nempe zol/fe ?neve eo$, qui

occidunt corpus; anuimam. autem non po[fuut oc-

It m t«

cideres [ed potius. tianete eum, qui potefl &g ani-

1plrimz conti

mmamn, & corpus perdere in gebenmam, Matth. 10.

Oniens bon a

v.23. item: dico autem vobis amicis 1meis: ue

uyäm? Id

zerreamini ab bis, qui occidumt corpus , G

J

[

n

tDasint

fofl bec. non babent amplhus, quid faciamt.

Briti m

Oflendam autem vobis, quem timeatis: tümete

s i,

eumn , qui, poflquam occidevit , balet. poteflatem

Ri p

mittere in gebeunam.

dta dico volis, buuc ti-

ii ii

mete. Luc, 12. v. 4. & feq. Proin vide, an fixum

r Ventist

animo fedeat, potius omnium odia incur-

dul m f

rere, fociorum ludibriis exagitari, ab eorum

udo: Mmh. f. |

conventiculis excludi, illorum dicteriis ve-

sai du j

ari, ab ipfis contemni, & vitari; quam

í

u

"IN

premum Numen veniali noxa offendere?

(hrfi r

Quid heres?.... Audi monentem Eccle-

ulitu[umm

fialticum: pro bis omnibus sne confundaris, eg

ne accipias pev[omam , ut delinquas propter eam,

(, Adoqit

sinfervitói

Eccli. 42. v. 1.

Nam maledictus , qui confidit in

bomine, &9 ponit carnem brachium fuum; . ica;

ando, (

ut ejus gratia ledat Creatorem. Jerem. 17.

fivorn a

v. $. 4. Demum inquire, an egre feras,

ingr

fi alii frigide tecum agant, tuum confor-

g gl

ufd J ^

tium fugiant, teque averfentur? Hoc ipfüm

)

eft, ais, quod mentem adeo urit, cruciat-

SlmlllS

M

que.

Verum quid doles, quod non falla.

u

I

ris? ... quod plurimorum fons tediorum

st

tibi obtureter?... quod non fruaris iila fo.

o dU

cieta-

IT

160

Pars L Caput F.

" E

cietate, qua caruiffe olim gaudebis?,.. IVug-

quid non Dgus £2b1 melior efl , quam decem (1,

j g

r (

Reg. 1. v. 9.) ejusmodi gregales? imo quam

; Ti t

milleni tales erronei, inconílantes, vitofi

fodales? Latare potius, quia odzz ze mundus;

s entit Ug

T

fignum id eít, quod Ze mundo eligerit te Chri-

ftus : i enim de mundo g[g;, mundus utique, quod

s od

TIL

Juum evat, diligeret 5 quia autem. de muno non

es, prvopierea odit te smundus, Joan. r$. v. 19,

; fcam i

Proin gaude.

Praterea fizzo, quia Chr:flum

Y

priorem 1e odio babuiz ; lbid. v. 18. mom efh au-

TYT

zem. difcipulus fupra Magifirum. Matth. 10 v,

n Bu

24.

Exulta igitur; quod a mundo eodem,

a; ia

quo ille , habearis modo,

Denique tranfi-

BecAftce n

i dgel

torii hi, quibus repidi de afficiunt , defpe-

&us abunde compeníàntur genuina illa ac

ab t t

r n

eternum. duratura exiítimatione, quam de

te probi in terris, ac Eeati in coelis conci-

18 &conrempf,

piunt, femperque fovebunt.

Quin imo illi

"w (

ipfi quoque irrifores tui füb finem vite &

L

orbis te propterea encomiis efferent.

Ipgi-

TM 4 j

tur licet ejusmodi ludificatoribus frozs «rea

t tl um

fif; l&. 48. v. 4. tamen ze £imcas eos, meque

LT

ceruas a facje eoyum: mam dabit tibi Drus

NULT

(modo heroicos fürgas in aufus) facem tuam

tb ii

valentiorem . faciebus eorum ,. & frontem tuam

iT [ fnm

duriorem frontibus eorum. Ezech. $. v. 8

Pri-

mis folummodo diebus eorundem cavilla-

l, lpfe «j

W'Mm: i

tiones cataphracto pectore immotus exci-

" SLP. Kf I l

pia$, oporter, & vicifti.

Hi ipfi poftea

I

Jaudum tibi thura litabunt; & quem prius

Aünins.

fibi fimilem vilipenderunt, nunc diffimilem

Ie£ve-

| Rl

d

(s

De vefpetfu bumatto..

161

1

n

Il

r

I)

ls

j

"j

reverebuntur. Atoppones: non folüm api-

ï)

fun j

Ega

ii

l

j

]

tur hic de fügiendis hominum irrifjionibus,

Hl

fed de vitandis, quaalias inferent, dam-

vtl

nis.

Junendum eniim, we ivàti moceant.

Ve-

Qit oj i

P

[

rum, reponit Auguflinus, zoz nocebunt bouni-

nes, mfi permirtat Dsus. — Dein, ifli [ewper

J

LA

ll

babeut voluntatem — moceudi;: mec fi placen-

( m

Tuv , UJec fi vogentur , defizumt moceve. vel-

TUX J )

le.

Hoc euim malevolentte illorum-vopriim

Ra a

eff. Ergo quid facies eos colendo , uifi ut offeu-

Ti s. . mj

das illumy quo offenfo im iflorum poteflat w da-

Azgïlämm. Wi

beris. — Et qui tili, nibil pojféut facere, illo pla-

D0d a mundos

cato; facient tibi quidquid veleut , illo irato.

i, Denge

Hec Africe lumen Áuguflinus Enar. z. in

dedfunt, d

Pfal. 26.

Itaque Pauli monitum fecutus, ob-

VUr p [

verfo tergore ;o/um tibi mundum crucifite,

matóney quim

Gal. 6. v. 14. ridentem ride, fpernentem

ati n ts

fperne; & contemptis ejus judiciis , non nift

a. Qunim

divinum mertue,

Cura, uf gon jam defide-

[jb fem v

viis bominum, fed voluntati Dzi, quod veliquum

jig eferen

efl im carme, vivas femporij; 1. Petr. 4. v. 2.

qoribus ]

$ecus, v& tibi! nam /orrendum erit inciderg

n mauus Dsi viventis; Hebr. 10. v. 3 1. tum

"TTTE

m db

quia zoz ef? [antlus, ut efl Dominus, qui ejus-

modi vanos timores infinito odio aver(àtur ;

vayfus a?

tum quia z0z eff fortis, ficut Deus noffers 1.

, £m

paerh. 5*) |

Reg. 2. v. 2. ipfe enim eft, qui vite €9 mor-

7is habet poteflatem: qui deducit ad inferos, €3

eorond "

j

Yeducit: Sap. i6. v. 13. &9' mom efl , qui effu-

ore i

guat manmun 0LC T55 51j ."v. at

Igitur hu-

! Hs

jus judicium time; hominum vero judicia

jnts

k

contemne ; & gemino hoc antidoto munitus,

, 9

lr

-

L

refpe-

jj

:163

Pars L. Caput VT.

refpectum omnem humanurn facili nego-

H

tio fugabis.

-

CAPUT VVI.

j aol

|

frgait p

DE

s nl mmm

SOCORDIA IN SURGENDO.

eididoa pit

gglio T !

'jeut tefte Ecclefiaftico vizum mocerate po-

N

tatum , exultatio efl amimae, eg [amitas cor-

a D

sl T

pori: contra vero multum potatum , eff ama-

vitudo amma, atque ivvitationem , tram , &9 rui-

g, 1

ial p

mas multas facit. Eecli. 31. v. 3 6. & feq. fic quo-

que fomnus remperanter admiffus , laffos

pn':imrt Titrh

Qs a

artus menremque reficit; ultra prafícriptos

aurem limires productus, non folum merito-

ao p

j dorco]

'rum augmento, obtinendzque perfectioni

'vehementer incomumodat; fed infuper plu-

n dl a

rimain animum mala fzecundo comitaru in-

"8 Qu p

ducit. Hanc enim fomniculofam in furpendo

"HO t

tretrun m

inertiam uberem effe fcaturiginem, ex qua

innumeri per diem defe&tus perenni ferie

Tormm

profluunt, zque triftis ac frequens expe-

Ab ii dj

rientia docet. Ut proin inter perniciefä vir-

Pt u

tutis folide obftaculanon ultimum fibilocum

WWWM&

hec fepnities merito vendicet.

Ejus ergo

g

fugam ut efficacius perfuadcam, I. illius ma-

AUf ii

liriam, 1l|. vilitatem, 1II. damna ob oculos

R i

breviter ponam ; probando, eam effe pec-

ïzzm flljm 1l

catum, & quidem turpe, valdegue no-

3jb ol i

Xium.

' LT

n H*ïmif,

& I

.'ï

34l

De focordia in furgendo,

163

Itium fidli'g

$.R

EfW Peccatuim,

/

'TW.

imum quod artinet, inprimis hec in

!

I. Pr

furgendo pigritia eft piaculum inter

tinora non minimum.

SULGDN

Conítat id luculens

ter inducto a pari argumento. Nam auctore

) 00 od

Aupuílino Tom. 1. Serm. 4. in die animarum,

i, C r

cui gemina Ecclefie lumina $. Gregor. M. lib.

im ym, d

3o. Mor. c. 7. S. Thom. 2.2. . 148. a. 1. & 4.

j uf

fuffragantur , quoties aliquis iu cilo £9 potu

Lj i

plus accipit, quam nece[fe fit, ad minuta peccat

t adoifi, i

pertiuere. noverit.

Ergo etiam quories ali-

b dra at

quis fomno amplius tribuit, quam corporis

mtftm mer

habitudo poítulat , levi errato fe obftringet.

Si enim Angelico Doétori (Loc. fupra cit.) ma-

geque p

f inlper g

nifetum eft, zzordimatum edeudi appetitum effe

peccatum; qua prarogativa minus ordinata

gndo comitt

pfimin n

dormiendi appetentia a fimili culpa exime«

tur? prefertim cum par utrinque militet ra-

ygnem d'

tio

ls pet!

Nam fecundum Aquinatem 2. 2. Q.

141.2. 6. ommia deleabilia , que in ufum bo-

c frequii ?

aninis veniunt, orvdinautuv ad aliquam bujus vitee

i pemiap:'iï

nece[ftatem , ficut ad finem. . INota, omaia. dele-

jmni/

]

Gabilia: evgo etiam fomnus. Ergo ordo &

jen MP

finis a natura inflirutus exipir, ut is folum

qaamt l iüiiif

admitratur propter neceffitudinem. — JVeceffee

. dmna !

n

H

as enim bujus vite (verba fünt S. Thomse

d CUK

i

Ibidem.) eff regula . dele&tabilium; que vult , ut.

"

)

t Wd

pvecife tantum eis. utamur , quautum necefftas

"js vite veguirit. lgitur qui neple&ta hae

regula. tamen ul

tra, quam necefIe fit, fopori

;l

2

indul-

Dg jb[m

164

Pars L Caput FT. -

MT

indulget, finem naturz & ordinem perver-

at

pl i

tit:: contra legem rationis agit ; proinde pec-

cat.

Dein comedeve, Q9 bubere ob folam. vo-

j d !

luptatem:etiam moderate, eít levior offen(a

g

Dii , ut fufe & doécte probat Cardenas, Dif-

suonnun *

fertatione 8. C. 1. 8. j

i

commenrtando in

at « [

propofitionem VIII. ab Innocenrio XI. dam-

POT

natam ; ubi oftendit, folum hoc membrum,

s gt à

reliquis eriam omiffis, fuiffe monivum fuffi-

rütus conten

ciens , illam the(in nigro thera notandi. Quis

gtonerm t

ergo inficias ibit, par delictum effe, diurius

Mi ]. 6

dormire ob folam voluptatem ? Licet enim

lemis, vertn

.ejusmodi dormiratores fuz huicdefidize aliud

alhac J i

Áemper' & aliud palliolum prarexere con-

menedr r

fueverint, tamen folam rei füavitarem uni-

w d

cum eis incitamentum efle, ipía noitri pro-

WTR

ditor confcientia clamat, ut inf;a pluribus

.oÍtendetur.

laaque quam parum appet.ius

tden, g.

maturalis edendi, seque parum apperitus na-

a, um

turalis dormiendi [zte fuis a&bus fruitur,

At t g

i d a

blandimentum inde ortum ulrimo ac unice

2&tmehnfin

fpectando; cum ob rationum paritatem utra-

;j

"l

que affertio, utpore füb illa octava virtuali-

qo d

|

A0 p

ter (ut ajunt) contenta , equali fulmine Va-

—

ficana ex arce perculía fit; atque profcripta.

t

Pt dn

Dixi: fruur; nam fomni dulcedine licet

quidem i, ad altiorem eam finem velut me-

MT

dium dirigendo, non ramen frui , in ea fo-

IT

la qua(i in fine quiefcendo.

uo fenfu cui-

dam Epicuri alamno Seneca (libro de vita beata-)

uT

repofuiffe fertur: u voluptaze fruevis , ego

g

Ti

üt?ï.

II.

i|

|

ÜnJL.

De focordia. im fuvgeudo.

165

Ut l rlreme

II. Neé opponas, vacare noxa, audire

UO ij

muficam, olfacere florem, venari, ambulare

Ti fojn;

ob íolam delectationem his actibus pro-

V;me, d m

riam; adeoque nec malum fore, diutius

b

lp Crbu

erere in lecto ob folam, que hanc iner-

. 1 CO

i

iam comitatur , (enfuum illecebram.

Nam

d t

-

inprimis etiam hanc propofitionem , tan-

Áolm he m

quam in illa thefi octava virtualiter conten-

x fülf um

tam,, pariter ab [nnocentio XI. damnari,

mordicus contendit Cardenas ,. hanc fuam

o um (

rddidun df d

opinionem turans auéctoritate S. Thome

Differtatione8 c. 1.a.3 q. 2. n. 37. & 38. Sed.

Aupiem Lt

x foe odl

demus, verum efle; quod objicitur; tamen

m pretevt c

adhuc lata inter meam & allatam pofitionem

7 r li

intercedit diverfitas;

Nam enarratz actio-

nes a natura ad hunc finem fünt ordinaree,

fb uf

ut animum relaxent. Unde fequitur, quod:

, t ifa p

g um ij

illa obleétatio, que in hac animi relaxatione

confillit, (tanquam intentus a narura finis)

irüm appenst

ratione fui appeu poffit... Contra vero illud,

jj ais J

ex fomno; uti & ex cibo proveniens, oble-

m ültimo & U

é&tamentum eít inftirutum, ut folum fit me-

gm paritren?

dium, quo alliciamur ad noftras vires per

ii od

moderatum eorundem ufíum confervandas.

e uüh fulmi"?*

Proin inverteretur ordo nature, íi hujus-

P[O i

t d jl

modi lenocinia directe & ratione fui qua-

yi dul

rerentur; fique in annexo eis blandimento

m n

tanquam in fine fifteretur.

Accedit, quod

us

jucunditas ex mufica refültans, ad füperna

Ts

)

"

f

J

,

mentem potius elevet, quam inde abfira-

(

o

hat; cum e contrario prolixior fomnus bru-

"

LU

tis fimiles nos, totosque hebetes reddat. Un-

r

9

,

b

J ]atoni

166

( Pars F Caput V1

G

de concluditur , inter non neceffarium fopo-

[jl pe;

rem, ac relatas exercitationes ingens inter-

f

veaire di(crimen, & ex poíteriorum hone-

; nj

ftae minime inferri poffe innocentiam prio-

|

ris; adeoqué focordiam in furgendo non

^m o

giggiis!

minus piaculum eífe, ac intemperantiam in

comedendo.

s n

dirdiny m

- H Praterea qui fponte & £emere ponit

ejus generis actionem , quam previdet

gicen v

ademut q

turpiffimis tentationibus lubricam occafio-

perm preebituram , peccat.

Ita pronunciant

gt g

ais lnm]

communi affenfü omnia Theologorum füb-

fellia. Jam vero ralia (tragulorum mancipia per

g um

nl quut

füam hanc precipue infomnem in toro mo-

yam ftudiofe dant anfám variis imaginibus, &

uipo nlb

dir, Elon

^

uidem faediffimis, periculofiffimis ; idquetri«

iexperienria doctioptime norunt, Ergo pece

st puntum

Vil

cant; faltem fi fit periculum confenfus, & qui-

dem lethalem in modum, fi illud omnino pro-

Pelrori,

tiar dl m

ximum exitat; leviter vero, fi minus propin«

quum id fir. Deniquecontumax hac & leno-

xm d d

& 0

einans in ftrato pigritia, eft caufa deliberate &

quidem prerer jus & fas remerarie volita effe:

u Id

étus leviter mali, nempe diurni illtus teporis;

Pb n

qui precipuas, imo omnesrorius diei functio-

Pt Q

nes vitiat, deftruit, peffuündat.

Ergo etiam

r n

illa ejusdem malitie rea erit.

Cuicunque

ïnpïlere,

WU

:

ergo Dzus eít cordi, ejusque offenfa hor-

d

rori; quicunque ea credit, que de maligni-

äü inhabihsn

tate ; .effectibus & pceenis peccati venialis in

MT

prima commentatione perpendimus, is toto

MT

eordis affedtu malitiofam hanc in furgendo

focordiam fugiat ; & deteftetur.

r

.

'.ä?meï D

,

j

l

t

)

167

De focovdia z fuvgendo.

m

S. Il.

T g

Ef? peccatum vile.

"OM j

A ROm

i. Ne

c minor hujus ignavize. vilitas eft,

1 t i.

Nam ejusmodi Endymiones & luci-

TE

fage talpze a füis moderatoribus propterea

acriter reprehenduntur, ab equalibus non

fine farcafmis carpuntur , ab inferioribus non

Q & immu

l, Qu p

raro in faciem vilipenduntur, & ab ipfo tan-

i m od

dem deemone , quod rei caput eft, turpiter

& hum

ludificantur; utpote qui fingularem quan-

dam in illorum phantafiam, humores:& ca-

i Thohrni

hromusq

put.poteítatem exercet, non adeo abfimi-

fummemin J

lem illi, qua in circumfeffos dominatur ; il-

iib

lud pro fuo libitu, nefcio, qua gravedino(a

torpedine, & fomniculofa membrorum laf-

hm u

noram, Bo

fitudine plumbeum reddendo; ac inftar vi-

lis beftize foporis capiftro culcitr affigendo,

vtf & Qu

Judorinino r

ita ut hi tenebricofi vefpertiliones jure fimi-

les dicantur illi mulieri, quam al/g.verat

Jimings proy

nux hac 8

Satanas decem 63 o£lo amuis adeo mifere, ut

amclimata omuimo mom potuevit fuv[um ve[piceve.

T

vearie il

Lue 13. V. I 1. G 16.

Nam etiam tales ab

orci genio ira pulvino agglurinantur, ut ad

—

hanc communem cum feris illecebram toto

od d

homine incurvati, nequeant mentem ir al-

du E

mv

tum attollere, qua una cum corporis trunco

erit

plumisimmerfía ita ftertit, ut ad tractanda de-

d

i

1]

1n cceleftia inhabilis reddatur; idque Zecezn esg

u

o&o non raro ezzis, imo totius vitee cuürri-

a

culo: vitioía confuetudine in naturam de-

1

Ti

irus

qna-

geperante*, non íine mapno animge rati

c

lis

4

d ^

W

-

]

J fotor

168

. Pars I Caput FT.

r

h V?l(üm

lis probro, quse infra (uam dignitatem feede

depreffa vilefcit: nec fine inuíla parte exi-

m

A j i

Ítimationi macula, que propterea paffim &

znerito vapular.

jgys k

lI. Quid enim in

dignius, quam effe vile

mancipium fomni, qui nos brutis equales

s U

24 Hæblf'

reddit? e(fe mediaftinum illius carnis ; que

nonnififaccus (tercorumeft & efca vermium?

LAeide

e(le probrum illius abjecte; commoditartis;

"

Fuiäe jirus:

cujus nos poítea vipiles pudet? effe ludibri-

H

m prnis

sj us die t

um cacodemonis, qui omnia noflra, quae

in contrarium tam firmiter concepimus, pro-

inlns, cund

polita uno rhonco aut halitu difflat, & pro-

ii ddn

brofo rifü noftram hanc inconítantiam exíi-

p pu

bilat? profecto fola rei hujus vilitas honefte

peei wf

indoli culcitrofe hujus inertiae horroremin-

nemyá p

cutere deberet.

Ane ln

(

ld incuq

J'UIIJ

- 6. TiI.

]

10, 0

À

C

"

Efl valde noxium.

tindn

Mu m

amna vero, quz ex mala hac humili—

1 h |

I.D

que defidia fcaturiunt , gravia fane &

h(

valde noxia funt.

?

]

Primus hujus peítis effe-

idoliy.

&us eft malus meditarionis fücce(fus;. dum

enim alii luminum Patri fervida orationis

3 m g

1

t

b

tributum fümmo mane flexis genibus perfol-

. m

(

vunt, talis in toro fterrens, turpi difcordiae

4.0319& li

N

vecors indulger.

Aut Íi etiam, timore hu-

u

l

ii

mano ftragulis extraétus, in odeo comparet,

" AMUQA

folum corpore non animo prefens eft; cum

lg

carnei inftar trunci pulpitum pleng pondere

| "Q W

pre-

Ti

De focordia im furgendo..

169

n d

L TM

premens , vel fomniculofüs toto fe langueat,

vel innumeris evagationibus in diverf(à diftra-

m M

€tus, hinc inde per domum, urbem & or-

bem vapetur.

Quam magna anutem fint,

hs qun d

quamque lethalia remiffe aut omiffa? medi-

Q t

tarjonis detrimenta , . ex fecundz partis ca-

o us cani

ite - 2. patebit.

mel ov

1l. Alrer inde proveniens effectus eft te-

Dpde ammoli

por,ille juratus amoris divini hoftis , virtu-

hp dl

tum pernicies ; & vitiorum fons, qui in om-

Jiomi vlni

nes totuius die actiones fefe inftar veneni dif-

TO

fundens, cunéctas corrumpit; efficitque, ut

hia d d

illis ipfis actionibus quotidianis , quibus in-

neiconanum «

genres grariz & plorie thefauros nobis pro-

as gt

mereri potuiffemus , non nifi culpas accu-

l6tb ortrm

mulemus & panas, in luftrali ergaftulo diu-

tiffime luendas.

Lernez huic hydra fua

pariter incunabula debent diftracta facree Ho-

]

Ítie litatio, ofcitans precum fàcerdotalium

t

recitatio, folitudinishorror, & fugata men-

tis colle£tione, continua fui effufio in exter-

c mj hic

na; quam pone pleno agmine fequuntur

negleeétus operum peenitentie , intemperan-

Ut s gmiü ï-

u hp o

tia in cibo & poru, effroenis lingue morda-

ciras , morum laxitas, fcurriles Joci, fenfu-

ais od

i f t

um libertas , laborum fuga , & tedium di-

fcipling. Porro quam periculofa, quamque

lexs gbl

perniciofa hzec mala fint , abunde liquet, par-

e$ wrpl, "

( ejum, 107

tim ex jam dictis, partim ex adhuc dicendis.

d

III. Denique ex hac dormiendi lafcivia

j

«t

emanat illa illuftrationum, füpernorumque

d

diving & fpecialis

jiun p

impglfuum negatio : illa

circa

j

fand

| M

170

Pars L. Caput FT.

j il

circa nos providentie fübtractio , qua nos

l

^

4

j

Dzus alias foviffet, turaffer ; rexiffet, & ve-

lut infertos paterno finui infantulos, geru-

« m "

, g quid

lo amore a /agitta volante iu die , a megotio

perambulante du tenebris ,| ab incuv[a eg. dee-

1:4

u

'

1:0510 meridiauo innocuos. ferva(fet. . Pfal. 9.

g at n

v. 6. Unde fit, ut provida hac & fingula-

ag

TL

ri tutela nobis fübtracta, ingraves poftmo-

dum perturbationes, cum Superioribus di-

g

fenfiones, cum fociis altercationes , fadas-

sn &t

que carnis tentationes prolapti , a ruinain le-

inqrmuo

thalem noxam proxime diftemus. Preter fre-

[ N di;as

quentem experientiam hujus veritatis lucu-

sj ais

lenta nobis probatio eft Sulamitis illa; cujus

gem d

fatum coele(*is epithalamii carmine narratur.

sefittm, Qu

Cantic, $.v. 2. & feq... Heec, quia non (tatim, ac

Vemp um

audita eft vox dile£li pulfantis , eidem, excuffo

ht X

prompre fomno, fores aperuit, allatisque

i r

variis obtentibus, pigra in lecto moras tra-

n ttinumtm

xir, hanc fuam negligentiam multiplici poe-

tegit d

na expiare debuit.

Nam, licet poítea facti

i

at

ponnitens tamen faurvexerit , ut aperivet. dilecto

PT

|

ul (

fwo, $9 peffulum oflii [ui etiam removerits

T

tamen i//e- jam decligavevat , atque tranfievat.

Ya n d

Caleftem quidem Spon(üm inítituta medita-

IT

tione mox folicira qweffvit, fed mom imvenmt:

LOT

vocavit , fed son ve[pondit e15 tepore toto ni-

MOULT

fu obflanre. . Inde per mentis diffipationem

Ui i

in. creaturas eífuía ; & folirudinis impatiens

foras egreffa, civitatem cvcumivit, ut a filia-

"Ut t

z'—xI

Wt n

bus Jerufalem: quicquam: folatii emendicae

marorum ( nempe da«

W

l V

ret. Seda cujiodzþ

P

à

&

^

:

*

inon-

"RR

Lüpm»

De focovdia. in furgeädo.

171

: mbmioy Yi

!

Qub i

[, &

monibus , qui affidue cireumeunt, queventes,

Wem. devorent ) i.Petr. g, v. $. percuffa &

L mfamulos,gs

vulnerata, ipfo denique pallio fuo privara

MULT TT

fuit; quod quidam Interpretes grarie fto-

UEL

lam denotari autumant.

En! in quas mi«

000 ervaftr N

)

|

ferias catenata ferie fenfim animam hac feg-

Dd ac & i

á

-

]

nities precipiren? det. Ut proin veriffimum

d hg u

^

fit, deteftabilem hanc in furgendo inertiam

um penond

i.effe leve peccatum;, 2. & quidem valde

p dertons, f

abjectum & vile , 3. fummeque noxium ;

p du

&deoque omni horrore averíandum.

necilems Prevr!

IV. Nec dicas, ftomachi infirmitatem,

n hj v

capitis gravedinem, membrorum laffitudi-

Á fsl a

nem inducere manifeftám longioris fomni

mi irmine nitt

neceffitarem , qua hanc actionem non folum

z; ia od

ab omni labe immunem reddat , fed infüper

jij, éden era

cohonefter.

Nam licet certum fit; quod

aperüt, dlats

fubinde poffit dari vera neceffitudo fopori

jt lo morastt

ultra confüetum tempus indulgendi; tamen

um il

certum pariter eít, quod ab amore proprio

, l goliat

fepiffime depingatur ut neceffitas , quod

NT i

reipfa non e

nifi cupiditas: quod nobis

.eim 1

perfüadeamus effe invaletudinem corporis;

i, 0

TE

quod tamen non eft nifi torpedo imentis:

?

us d

quodque videtur effe fpirituum defectus ,

um i

"T

folum fit teporis effectus; ita ut etiam his

dici poffit: febvis tua . pigritia ef? , morbus

T

tuus blandiens fenfibus mollitia eft, Ne igi-

nexis lt

tur in re tanti momenti, a qua multum de-

fjindai

odl

pendet noítrer in virtute profectus, a fub-

j

dole carnis appetitione fallaci pretextu ne-

, D

v

;

rationes

,Mmum U

'Quiter decipiamur;, allatas fupra.

pon-

d

172

Pars T. Capitt VT.

cuhichO

pondere Sané&tuarii obiter librabimus. . In-

R:in

'f.? !

o

primis enim prarenfà zegrotario illa fzpiffi-

me non nifi imaginaria, folum. in phanrafia

ia P

exi(lens imbecillitas eít;

yg p i

2:5Se&pes - liceh

vera [ir, notabilis tamen non eft, (ed folum-

ID

modo levis, proin nepligenda potius; quam

TL

euranda.

3

Subinde tantum tentatio. dce-

g islm d

imnonis eft, humores: vehementius commo-

s u

ventis , febricitantes commotiunculas imitan-

j clotg

tes; uti expertos novimus $. S. Pachomium;

ag lt

"Therefiam, & alios quamplurimos. Haec au-

«jb fodor

1em &gritudo non pellitur dormiendo, fed ge-

v

nero(e furgendo, & torpidam carnem acri fla-

shidom du

gello; infliétis aliquot ictibus; excitando.

g f

Sed demus non fuca;a nos, fed vera laborare

v fidedum n

fanguinis intemperie ; quid autem remedii

st h qur

afferet inquiera illa & anxia. quadrantis horae

xh trdis, di

aut mediz fpatio produéta in grabato mo-

jj

Ms :' |/

ra? aut (i depelli hec incommoditas b;evi

l

l

T

u 4

adeo cunétatione poteft, cerre notabilis non

.gwlbl,

qi

fuit.

At repones : atqui nondum eft fuga-

T RRE Q

ta, quà incommodor, molettia; indigerem

r t r

adhuc vel maxime lonyiori quiere. Verum

Todbnt n

ain, fi necdum difpulfa capitis gravedine

m w

tainen quadrante aut media ferius e ftrato

te. proripis ex refpectu hominum; curidem

FOFt omy.

Mcq

facere non poflis quadrante aut media cirius

Mrar. N

ex amore Dzi? Mirum certe, majorem vim

curandi ejusmodi morbos ineffe refpectui

faïm&s qu&oïa

t i

humano , quam amori divino.

Sed oppo-

nes: mane expergefactus (udore rorus dif-

m

fluo.

Sudore.autem madidum mox fur-

MP

í

L

4

gere;-

'i"ü[wris

J

be Jocordia in füvgendo.

173

o lrl

gere, in'cubiculo prafertim fripido hu-

Vrouto ij s

midoque , officit (anirati.

At contra eíft;

A m j s

vel hic fudor, protracta in leéto mora; de-

rj 2,833 jl

t el uf

nuo per poros intra cutem fe recipere per-

mitrirur; vel , ut continuer , procurarur ?

d p

hm t

Prius obe!t valerudini; proin id. ne fiat;,

potius is ftatim . abftergendus erit.

Pofte-

ements t

ommotrcd

rius aurem fuürpgendi non tollit difficultatem ;

adeoque nec longiori inrervallo decumbendi

as hn

inducit neceffiratem. INam eriam hic denuo

panplnmes B

prolectus fudor aliquando rergendus erit;

Dordormien

quia aliquando cervicali valedicendum erit;

Yrolmmenwc

cubiculum autem media quinta ex. gr. erit

j idbus; etcs

zque frigidum ac hora quarta,

Quod er-

ao d vea lh

go faciendum media quinra; cur fieri ne-

uid utem ren

queat hora quarta? fudor, qui deterpgetur

t dl

paulo tardius, cur abítergi nequeat paulo

du gb

citius ? Dices: hec ipía in füdando mora

conducir. fanitati.

At nOcet virtuti.

summolius b

Ergo-

cenenotall

me Religiofo , qui vi regule in omnibus

i noum d 1

qu&rere tenetur continuam fuüi afHiictario-

voleltits 'mdlgï»'

nem, potior fit cura carnis quam animee ?

l

,

)

iori u

Modo jactanü hiatu cunétis Europae commo-

"

l

dis rerga vertere , Indicisque miferiis nos

fa cap'uis'

yedia fent

frii

mancipare opramus ; & paulo poft vel pul-

J/

vinum deíerere metu umbratilis eegrimo-

hommum, M

4ye a

nie pigramur. Nos hodie Dso ad fubeun-

w

dos labores Apoftolicos prodigo vitee affectu

y certos

"

li.

plenis buccis offerimus; & altero mox die

j df

"

timore levis moleítie nos ftrapulis immer-

j Givn

gimus.

Vah ! plumeos athletas! & orco

Qus

(iuc P

]

( Superis iplacer ) formidandos gigan-

j ldüm

*

teg

pan

174

Pars L. Caput PT.

.tes; utpote quos demon fola culcitra, in-

"

;gn!ïdjüfæ IQTPE(

jectis folummodo plumis flernit, ítrato-

eque affixos quaíi catenatos renet. Ex his

"T

ubl

patet, quam porens ratio protrahendi fo-

poris plerumque apud nos corporis infir-

ATUL

« hi sl

mitas fi... Ejusdemque furfuris e(t illud ef-

fugium, quo alii obrendunt , fe ad meditan-

gini

'

'dum & ftudendum inhabiles fore, nifi diutius

& n t

» dormirando, cerebri vapores di(lipent. INem-

jl

i virumq

pe non eít forma , quam protheus fui amor

non induat, non dolus, quem fubdolus hic

s o

Sinon non excogitet ; ut mifere deceptis,

g i, q

etiam füb larva pietatis imponat.

O bone!

fiuen, &

fürgendi alacritas has nebulas omnium opti-

prgm, du

me folvit, & fugat; prolixior fomnus eas

m iiv

Dein fi tamen fler-

;potius auget; & denfàt.

wf

tendum eít; mea pace (alva oratione , apto

ib Pm'mL" [

bonis avibus felle infidens dor-

tempore ;

s

mias.

At melius id fieri in toro ais; equi-

v dl

dem id ibi conmnodius fieri conceffero; | coa-

P OETI

"

venieütiij, nego, & pernego. NNam diem

"rldt o

WU

a

aufpicari a peccato veniali cum neglectu

fm w]

excitantis gratie, cum contemptu remor-

IT

,dentis conícientiz, cum defpectu Chrifti

Atdtt D

"Euchari(tici ad fui adorationem invitantis ;

"n i

idque agere Religiofum ; qui a Regula ad

W n e

primum aeris campani fomnum eo, quo vo«

catur , fe conferre jnbetur ; imo & facerdo-

Pütryug

TP

1

fem , qui illo adhuc die celeftem victimam

litaturus , ipíos etiam angelos cordis mun-

Wïiï.'rgm ]

IT

ditia füperare deberer; hos primitias diei

amori proprio , commoditati, diabolo cone

kïzaxer. Wlpi&

fecra-

fü U i

j CW n

D focordia 11 fimgendo;

V MO

ITM

V5 rj

fecrare ; hos tor gradus pratie & plorie

fomniculofa torpedini immolare: hos. vilia

QH r j

grabati mancipia deemonisque ludibrium

Em

eíle; & ftertere in lecto eo ipfo tempore,

PUL fs o

Wi r d

quo DsuM aítra marutina jam laudant: quo

ejus focii. Sanctiffimum jam adorant: quo

Yi f

mundani quoque homines vel in templis (a-

Thdren

crificio jam interfünt, vel in fuis ofhcinis

ts

labori infiftunt ; hoc certe tam vitiofa, vilis,

Qu probesüc

& noxia virumque religiofurn', eumque fa-

ls; atv

cerdotem adeo. dedecens res eft, ut verba

1 Vrf d

1ne deficiant, quibus hujus vitii malitiam ,

trinpoa. (

feditarem , & damna dignis coloribus de-

Db omnmt

pingam; & que jure meretur , ut Dominus,

griiar m

immiffa tali Endymioni infirmirate, «ivere

; Daoliumenl

Jum . flratum ejus in. le&um .doloris vertat. Pal

Áila ondon , Q

40. V. 4.

Proin fi tua tibi fanitas, perfectio,

(le nldens d

falus cordi eft, Pora furgeudi ue te trices ; Eecli.

TTTE

32. v. 15. fed ftatim , alacriter, religiofe cul-

; coneferos i

citram abjice, ac infüper habito omni pra-

fertim valetudinis obtentu, cum Juvene in-

w N0f

g cum (f

nocentiffimo Joanne Berckmanno e Societate

Jisu etiam tu. fequens propofitum concipe:

quempu f

m de Pef- J

Q lucisconditor Dzus! difrumpar. potius, quam

vel minimam ordimationem aut vegulam etiam

muionem 1

u 2M

illam, qua mane e lectulo mox exilire ju-

ber, voluntarie transgrediar. Potius amittamom-

m hf

' lmo& «9

nem fanitatem, quam ob illam ullam vegulam, vel

"

hanc prarergvediar. 1ta Hermannus Hugo in vita

je lt

Sic mane fomnum

Berckmanni p. 4. fol. 255.

npeos (

conítanter abrupiffe, multam füb vite oc-

p[][[*]lw |

I[;h

diid

«afum animo quietem afferet. lgitur zoz

mo(mlul

n

doramia-

) [aror

176

Pavs LCaput FT.

dormiamus ficut €g ceteri, fed vigilemus ; 1. Thef-

fal. s. v. 6. nam zifericordia D eff quafi nules

d

, at

anatutina, g (].zm/z' ros mane pertranfiens , Ofee

g m

.6. v. 4. que qui fomniculofe neglexerit, Zali-

g u

zabit in ficcitate ; Jerem. 1 7. v. 6. 0 [curabunt eum

g d

zenebve , &g involvetur amavitudine. Job. 3. v.

"fï.dllïv lnaï l

$. Proin cum mauge vocetm excitantis campani

st p

eris audieritis ,. nolite obdurave covda veflras

janom, dU

Pfal. 94. v. 8. fid expergifcimini. Ecce enim Do-

s ipipi p

adi ib

aninus egvedietuv. de locoy t vifitct. Ma, 26. v.

19. & 2 1. Beati autem [unt. fevoi illi, quot, cum

grirmm t

veiio mutimi

venevit , invenevit vigilautes, . Luc. 12. v. 37.

orationi vacantes.

"nen dico volis, ibid, di-

il od

fponeut. a[ceufiones in. covde fuo, ut eant de viv-

p &

zute in virtutem ; douec oideagt DguM deorum in

vt n Q

5Sion. Pfa!. i3. v. 6.

yun; t d

S. IV.

-

m at

^

sidis d.

Jaduftrie banc in fuvgendo ignaviam pellendi,

vtl

J

j

—

l

Ut

conceprum animi propofirum, omnes

a t

in furgendo moras precipirandi, eo cer«

ï

ETOIT

tius.ac majori cum. facilitate mentisque

li ib h

promptitudine executioni mandemus; quas-

R od

dam hunc in. finem induftrias hic apponen-

rl

das cenfui, qu& obfervande erunt 1. pridie

FR r

ante fomnum, 2. ipfa furgendi hora, 3. cafu,

Nl

quo pigritie viéti ceflerimus.

M

I. Prima induftria pridie, antequam lecto

nos committamus in ufum deducenda, fug-

R. J

Vs d

geritur a S. P. Ignatio ; in fuo lib. Exercit.

ris ho-

n "it

qonü[titq,txe in eo,. ut certam tempo

ram

:' RTM

I T/

: De focordia in furgenda.

177

nni,'äuigilelnm;;,ïz

rä'm -äetärmïnemus, qua altero die plumis

LT "

valedicere conítituarmus.

Hoc autem animi

V bt

decrerum cumprimis firmutm , eífficax ac fa-

dj D)

crofanéturm fit oportet; cui contravenire ne-

tsb tf

fas omnino fit. Hic proderit fapaci oculo

L77308

providiffe illas difficultates, amoris propríi

m &xctadis

rechnas, pratextus ac remords, quibus fub

d m eru

galli cantum , dum e ítraro profiliendum ef-

i, Dans

fet,' concepia pridie voluntas impugnari,

0 1 od s

convelli, ac labefactari confuevir.

Multum-

Vif

Que in rem conferet, mentem contra eas

V, luv

previo munimine obarmaffe , dicendo v. g.

Á d i

o Domine! craítina luce hac N. hora, quamt

ab u u

primum àc ea fuerit audita, fine ulla tergi-

a D m

veríatione me quantocyus e ftragulis pro-

ripiam ; idque etiàm agere fixurm efít, licet

à

caput

ravedinofa torpedine langueat, áut

!

flomachus inedia, fa(tidio, repletione do-

j

Firmando

leat, aut corpus fudore madear.

j iprim pl

huic propofiro, plurimuum roboris ,addet

ropoltum, &

temporarium & levi füb noxa obligans vo«

reopiandt

tum , quo qgis fe obftringat, bidul, tridui

ficlitue m

vel o&idui fpatio fomnum ultra prefixum

Incredibile. dictu

yn mandemis!

tempus non producere.

eft, quantopere fidelis hic conatus Numinis

jofras ic

vndi n

liberaliatem provocet, eamque amica vi

quafi compellar, ut nobis, cum fomniculo-

(rgedi n

l

ío-hoc deemone luctantibus, viétrici auxilio

feimus.

fuüccurrat.

Juverit infüper fanctos Coelites

Tidie» anæqu k

in rei tefítes advocare ,

tanquam fururos

)u

j

olim noftros in extremo judicio accufatores;

i, ?

iM

fi datam Dszo fidem fefellerimus; unumque

TL

M

ex

| ) foN

478

- Pars 1. Caput 1.

m g

e.x ipfis in fingularem Patronum eligere, fuüb

cujus aufpiciis & in cujus honoreirn in fur-

Ngüue (anila

Infig-

u Ht

gendo defidiam vincere ftaruamus.

nem huic induftriz vim ineffe, experientia

y r

docebit.

Ita animo obfirmatus, Morpheo

jp d

utrumque oculum ambasque aures indulpe.

s Nl

II. Alteram induítriam ipfo diei diluculo,

gngun d

adhibendam, inlinuat Ecclefiafticus , dicens :

saptq p

bora fuvgeudi ue te tvices. Eccli. 32. v. 13.. Si

veilisitg

enim tecum ipfo difputare, fi cum amore

x (

roprio altercari, fi fuggeítas a dormiendi li-

j d

b

idine rationes difcutere vel tantillum. oc-

a r Vi

Palmam

ceperis; actum eít de victoria.

DNADLE

focordia indubie referer.

Victus, vinétus-

um du

que culcitrofze inertie certo in pradam cee

girebt TU

des. Verbo: infelix Samíon eris, quem fal-

r

lax hec Dalila feede prodirum, & ceelefti

xbtelreef

lumine orbum fítygiis hoftibus tradet illu-

D

TU CUT

!

dendum.

Ulyfles ni fueris, qui ambas au-

at t

res fancliori cera obturet, hujus fyrenes

UT

blanditiis incantatus, procul dubio inter ip-

^t ht i

fas plumas con(ftantie naufragium — facies.

Igitur audito eris campani (ono aut excita-

AU

«

st it

toris voce , íftartim fine mora , excuffa omni

J

pigritia, generofo faltu e lecto te proripes

a

M (Opüfem [

!

"

idque age eadem omnino velocitate , qua

ff Àty

ïnd; profilires, fi maculofus ferpens aut vene-

i TRTRL OR

^ d

natus fcorpio in eundem irrepfitfet; aut fi

QU

voraxflamma fubito incendio ftragulum cor-

f*äe! a

fors :

ripuiffet.

Nam, crede mihi; hec quoque

. g

in furgendo defidia, & ftertendi cupiditas

Mi

1pfa /7

blande quidem ingwïedz'zur,. fed etiam

fliovi]-

*

T

De focodia in furvgendo.

179

r d

A r

üovzyïmo mordet ut coluber. Pzov. 3. v. 53.Haee

N mys

i

quoque fcintilla eft; qua cyprios ignes, fi

Wtf p

non creat, falrem nutrit, & fover.

Cavé

ergo, ne & hazc tibi verratur z2 colubrum,

l M

Diqe at

Exod.7. v. 9. & mifere adurat innocentiz fto-

i f d

lam. Nam hac in mora periculum & qui-

Lsbl d

dem magnurm eft.

Ur autem eo alacrius

promptiusque pulvinum abjicias, mane ex-

1. lo fj

um La g

pergefaétus, finge ab Angelo Cuftode e fom-

no te excitari, ac eriàm tibi, ut olim Petro;

Moreasdumit

pere v totn.

ab eodem dici: furge veloctter: A& 12. v. 7.

tibi ultima vitze illuxit dies: hodie emorieris

d d. D

$u; Cj uon Viv€i: 4. Reg. 20. v. 1. TO desque

, Vidus, vt

Vationem villicatiomis tue. Luc. 16. v. 1

*

Re-

r j prada.

verentia Tutori Genio debita, vicing mor-

umón n Qu

)

tis judiciique memoria potens utique fünt

yadtum, du

j

hac in re (trenue fe vincendi, incitamentum ;

hofibus d

r

&cipue cum mera hec figmenta non fint.

as qui mb

N

am séthéreus tui lateris comes reipfà nori

« hus 1*

raro te excitat, & ad pellendam hanc torpes

dinem folerter animat.

xl dub'.xo iM

Quid enim aliud

naframum 4

funt illi remordentis confcientiz aculei,, illas

gj o at

iluftrationes & impulfus, quibus ad excu:

a, i

"

tiendum foporet acriter impelleris, quam

e ledo 9

ona fuaforis Angeli monita, piique hor-

lmo VelOC'l[l[?n l

tatus? Preterea prefens hewc dies tibi ulti-

fus p

mà vite absque miraculo facillime pof-

k il

jf

4

fet effe ; & fors etiam erit.. Quam multi

E

z3

n j

?

j

jam íàni vegetesque rmatutino tempore e

!

/

Ítrato furrexerunt, canam fenectutem fom«

( mll jæ"

—

N

fenci

':

l

niantes , quibus tamen diei crepufculum

m fuit! Quod aurerm

ütuïJfJWä

æteyniza,ti-s diluculu

M a

ins

iBo

- Pavs Z, Caput VT. -

r

l

innumeris contigit, evenire etiam tibi pof-

db

fe, num inficias ibis? Dein fi etiam fuper-

|

J

y

if

1 JW

ftitem effe detur, lucis primordia Dzo con-

geits?

Pudebit au-

fecraffe certe &on poenitebit.

g at

tem, & dolebit vel maxime , fi conícien-

UL

te

tia tibi moribundo exprobrare queat;

irdconmo

prima ultima diei momenta peccato veniali

um lls

confpurcaffe, amori proprio facraíle, tur-

vuuine

pique focordiz litafle.

Pigebit, fi quarenti

um d

olim divino [udicis si eras, cum me lauda-

a pl

vent [umul afiva matutina, eg juþz'l/zrent OIes

f QIme, Q

fiüü Dz? Job. 58. v. 4. & 7. reponere coga-

m afipt

ris: inledlo, plumis immeríus , turpiter

fs um

ftertebam. Igitur nunc age, quod tunc feciffe

dm :

gaudebis, omitifle autem, ferio quidem, fed

íefo nimium deflebis.

um t

sttj; £

[I. Tertia denique indu(lria illum con-

Y dier m

cernit cafum , quo quis pigritia& victus cef-

ferit, ac in fpontanea contiftit muléta, quam

' fih [

J

(

l1

propterea exolvendam quis fibimet ipfíi im-

OXT f

ponit, proprius judex & ultor. Vindex

.Hl] D

hic in feipfum rigor tria precipue affert

Ll

«smim

m

emolumenta. Inprimis in fervando hoc ani-

H

mi decreto pofthac nos caurtiores. reddit.

t Gj

:

Dein offenfum Numen citius placat.

Deni-

ULLT

ue ampliorem meretur pratiam, inpofte-

N D I;CUm

rum promi(fis (landi. In fimilium cafítigatio-

'g'»faver'm, dl

num exempla, Sané&torum hiftorias evol-

vendo, paílim incurres; éasque varias pro

N

re nata ac fini, qui intenditur, aptiores per-

if,m.de Wïiikm

fpicax fervor facile inveniet , fuggeretque.

.;.i*l N Pmlm a

jl

UM

indaga proip, an non etiam tu Zórg furgen.l

f€

l *f f

a

UE

D

I8I

De focordia in fuvgendo.

t timi

j!

?t fYICe$ ?. Eccli. 32. v. 15. & ficut offium verti-

Xl m

fuy in cavdine [uo, ita etiam tu. piger 2n le&ulo

"s

n

ia D.

Zuo te volutes ? Prov. 26. v. 14. num non etiarrt

(

d

MUf

)

o

:

tu in tui perniciem ingeniofus íis 47 exctt-

Yi

audas excufationes im peccatis; Píal 140. v. 4.

n quu,

id eft; ad confingenda varia, quibustuam hanc

ia DO V

moro lrl t

inertiam pallies, effugia? Decerne, an, &

qua ratione fuppeditatas hactenus induftrias

]

Ht u

T IT

in ufum deducere ftatuas ? fi unquam alias,

nunc profecto magnanimum te cupio.

Se-

ày ( n

cus time, ne ultor Drus tuam hanc focor-

&r. r

diam caftigaturus, immiffo tibi morbo, diu-

inmedis, N

Et tan-

tius quam optes, te culcitra affipat.

g g

dem 4uousque dormies piger?. En! niff confur-

) b quám;

gas e[omno tuo, veniet tibi quafi cur[or egeftas

mentis; & mendicrtas fpiritus quafr vir arma-

duf um o

Üu.

Si vero impiger fueris in furgendo, ve-

ii vidus c

t tibi ut fons meffs virtutum, €8 egeflas ani-

jicmióa, Qu

"ue longe fugiet a te. Prov. 6.v. 9

Item 2 6.

g n pl

v. 33. Sique cor tuum tradideris ad vigilandum

; i. W

diluculo ad Domiuum, €g . in con[pe&tu JAltiffimi

| ao d

aperueris oy tuum in ovatioue; ipfe [piritu 1ntel-

ferndoliti

ügentie veplebit te, 9 diviget confilium tuum.

iudores. f*

Eccli. 39. v, 6. & feq.

Nam , qui mane vigi-

laverint ad :e , iuvenient me , dicit Dominus

ios pl ?

gratim ]F'?"

Prov. 8. v. 17. Contra vero, fi ftragulis exire

tardaveris, coleíte manna aique parum ac

ii

dul

m Diüte

j

ili fegnes Ifraélitee reperiés, & cum illa Su-

lamitide codleftem Sponsum jam declinaffe

h

ag*

?

t

dolebis. Proin furge, qui dormis ; fecus, hora

t

medirationis zoz il/uminabit t Chriftus. Eph.

'enlety

f

I)

$. v. 14.. Quoniam oportet preveuive folem ad

u O

beut-

3

183

Pars L. Caput FT.

J [ocor

gt "

benediclionem caleflem , & in templo ad ortum

| )

lucis DEuM Eachariiticum adorare. Eccli, 16.

yitth

M

i

j

g

vt I!

v./ 23.

ii B

a

$1

CONCLUSIO

g n

PRIM/EPARTIS.

"T mphcem

Uli offenditur, vie purgativa candem congruere,

ss D*

sdiuuncd

um füb initium primz hujus partis viee,

jgo t

C

i mot

urajunt, purgativze eandem congruere

enuntiarims

declarandum . füpereft, quo-

mriuis

qu vinuts

modo igitur hec ei,, quamque perfecte re-

fpondeat.

Id quod fequentibus praftabo.

(pondem ia

Via purgativa trinum fibi fcopum habet pre-

pudó; al

i n

fixum , nempe 1. füi ipfius cognitionem, 2.

f

peccatorum detettationem , 3. cupiditatum

auma, que d

caítigationem,

Nam ulceri, quod ignora-

fEnquemnæiUm

tur, aptum malagma applicari nequit; ergo

l]

neceffaria eft mali cognitio, Dein morbo,

qui amatur, medicina non quzritur; ergo

le.f Pn

opus ett illum deteftari. Denique nifi egro-

tationis caufie e medio tollanrur, id eft, ni(

rebelles appetentia edomentur, fanitas nun-

quam plene recuperabitur; ergo neceflaria

eft harum coércitio; Jam vero remedia cog-

nofícendi feipfum , defectuum fontem, nec

non affectionem animo dominantem füppe-

:

diravit hujus partis caput 4. — Argumenta

de:e(tandi peccata etiam levia, & eliminan«

di pracipuas eorum radices, nempe teporem

grauaque abufüm, fuggeffit caput L2X

*

AT

183

De focordia iri [uvgendo.

Attmp d

3.

Incitamenta vero pravas appetitiones

trge, b

coércerdi, nominatim refpectum humanum

& focordiam in furgendo, fuübminiftrarunt

0

caput 5. & 6. Ex quibus patet, quam apte

prima hec pars vie purgativee refpondear,

ALTIS

utpore que Lectorem , quafi manu prehen-

fum, ad triplicem ejus finem, fcilicet ad fui

f u

cognitionem , peccatorum deteítationem, &

cupiditatum caftigationem compendiaria me-

n tj p

thodo perducit. Quicunque ergo fena hec

rendem u

defectuum monítra allatis prima hac parte

i p d

exercitationibus fortiter debellaverit, is prae-

n p

cipua virtutis folidae / ImPEDIMENTA per re-

uentius a

Ípondentem viz purgativa laborem füblara

ypum ht

gaudebit; callemque complanatum inveniet

ls copninta

ad. deducenda in ufum ejus acquirendae Ap-

JUMENTA , quz fecunde partis argumentum,

j 5 apitie

j (IWd. igna.

ac fimul femite illuminauva felix aufpicium

erunt,

ari Xqui; &

o Dun m

Pinis prime partis.

; queniut; &

u li?

iour, 66

jtuts [amxasgf

n

n m

ä

veto remtl

C

BR

um of

:

orngt u

a

W

J

u

V(f

e5

MTM

PARS

M 4

|

8

184

"TT5T-3

|

a

t rgme'

PUA-R«SA* EE

f

P]

m

"

VIR'TU,

TIS SOLIDANDAE

lx

*

PRA'ECIPUA

à

((l pa P

fec s

1

nua u

ÀDJUMEN T A.

A0f

motis'e via precipuis virtutis folidee

t

(

Á

impedimenns adhibenda modo funt

aptiora ejusdem folidandae ApjuMENTA:

inrer quae fequentia eminere videntur, nem.

pe operum quoridianorum. perfectio , ar-

QOOT

QREU

dens quotidie oratio feu meditatio , conftans

animi colleétio, fervor in füumendo Numine.

l

1 opemion

j

[

Euchariitico,

conítans ufus examinis par-

|

TULTUT

ticulariS , nec non facer aliquot dierum fe-

ceffus.

T

Hec enim fünt ille aje, Ezech. 10.

v 21 quibus anima ad fanctimonie culmen

&Uf (

o d

expedito volatu perveniet; nec non ille ro-

:e volubiles , ibid. v. 9. quibusillaad bravium

jv

i.

ï(

;

214

i

facili curfu devehetur ; /piritus enim vite cfd

22 eis. lbid. v. 17.

Nam in aéctionum diurna-

L

l

r

rum accuratione confíiflit noftra perfeétia.

Oratio eft oleum , quo folo pietatis flamma

l

Rov

IT

mmtritur. Collectio vero mentis eít fidelis

[

:;q

1?4 M

HU

j i I-WH

cuftos , fine qua conceptus ardor nunquam

confervabitur.

'Tandem Euchariítize cultus

UA

(

eft aurifodina,. ex cujus divite vena illa uber-

kj Á

üim gratie eruuntur, fine quibus qualita

lm

folidiras. neutiquam obtinebitur.

Quantae

vero ad eam acquirendam efficacize peculia-

Pn n

ris ilia füi per(crutatio, uti & religiofa foli-

e patet

|

'

At

tudo fit; ex dic.cndi.s)conüabin Und

alli-

[nni

i)g

BP (0 ) GE

185.

I

affignata hac femedia inter efficaciora per-

L

ficiendze virrutis prefidia merito recenferi.

.AND;;

Hec ergo ut in confüetudinem deducantur,

1N

fecaunda hec pars perfuadebit, qua propte-

W

rea.etiam vig, ut vocant ; illuminativae re-

i

fpondet.

?b ii

epes

L

UCHEICUNE

-

hw mio t

'o!idandæävju J

CAP..UT L

DE

yere n t

ACCURATIONE IN PERAGENDIS .

nn esdo,

omedido, t

OPERIBUS QUOTIDIANIS.

iofümendo Vr

x operationum noftrarum perfe&io;w

tfos exmni

E

noítram quoque fanétirarem depende-

raio d

re, ita quidem, ut is folum perfectus dici

jledi, In:

mereatur, qui illas accurate exequitur, a

vdimoni gu!m

SS. Patribus afferta communi calculo veri-

; Dec oD [

taseft.. Quin ipfa Chrifti fanctimonia Mar-

xsilad rar

ci Cap. 7. V. 37. tota his verbis comprehenfa

rl t WA

definitur; Jege omnia fecit.

Ut ergo eriam

düimmdur

nos precipuo hoc acquirendze perfeéctionis

gola ts

fubfidio rite utamur, afferam gemina actio-

p pistti us

nes quotidianas bene obeundi inciramenta.

neis d

Primumef(t, lucrum alias ceffans, 'Altgrum

« ador if

eít, damnum íecus emergens.

rl

&l

aevent üiæuiï

Lucrum alias ceffans.

m qubUS f

T

L:r'.

ygbltut

'i'ï

ortalium. vita non eft nifi catena ex re-

st l

M

currentibus quavis die actionibus

2

j Ó re]i.gl'o.ü«lï

tione ex-

€ontextas h& fi debita cum perfec

M 5

erce-

ii .

|

| Dmþ!fü

186

Pars IH.. Caput 1.

" ;Eun';&ü |

erceadtur , füunr actus virtutum.

Proin no«

Ítra omnis vita erit catena aurea continua-

5;[] neg])&lonem

fum felici ferie (ubfequentium .fe mutuo

, ais n

gt

virtutum , fi ille fanétiori modo perfician-

tur.

Cumque fecundum Theologiae placi-

gt n

qun i

ta fàlutari cuiliber actui, fi a jufto patretur,

refpondeat gradus gratie inherentis; &

st

cum cuilibet gradui talis gratiae etiam com-

T momg

a d toumi

petat gradus glorie in cclo seternum du-

ratur& , fequitur, quod opera quotidia-

ag frems

g ;

na accurate obira, fint catena aurea non fo-

lum innumerabilium virtutis actuum, fed in-

nl perdis, D

fuper innumerabilum graduum gratiz in hac

ihnc; qung

vita & dein glorie 1n altera, beata feriea

ywen, hd

fe invicem dependentium. Ita Conc. Trid.feff.

o

atte Vutrelo

6. can. 32. Si quis dixerit .. . ipfum quflificatum

bois opevibus ... mom vere meveri amgmentum

mj

gratie... atque etiam glovie augmentum, ana-

s i

ibema fit.

Quolibet die minimum viginti

timpimumf

circiter divertz actiones peraguntur ; adeo-

at

pue per hebdomadem ejusmodi funétionum

inccttr

pumerantur minimum centum fexaginta :

TTIUM

ujenfís autem fpario fexcentie quadrapinta,

TU

Itaque his, fi perfecte fiant, lucramur men-

J:

i

l

11

[

TU

fis fpatio fexcentos quadraginta gradus gra-

At ii

rie in hac vita, & totidem gloriz in altera.

At

$i autem imperfe&te, tepide, male perfici-

MT

antur, omnium horum irreparabilis jactu-

'KJEUUS [ u f

rafi. — Eft autem unicus talis gratize & glo-

ET

rke pradus res tanti pretii, ut pro unico

eru

sinodi obtinendo, deemones libentiffime

IT

, i

"uies multiplicata inferorum fupplicia ef-

.

fent

;r

Ut t

t

De operibus quotidianis,

187

t hi

fent paffuri; & fi Beati capaces dolorisxfo-

"LU t

rent, neglectionem etiam unius glorie gra-

m (v

dus sternis lacrymis : effent profecuturi.

fodo pemf;

Nunc quidem hoc lucrum ceffans ,' inzfti-

M.Theologiæ '

mabilem hanc.ac nunquam reparandam tot

il i jUIïO fim

raduum gratie & glorie ami(lionem infe-

hat

f

cirifü cecicontemnimus. At o quamaliam

L tz lm

in articulo mortis, quam diverfam in ju-

tb ewmun i

dicio de horum irreparabili difpendio fen-

Àl n qnià

tentiam feremus! Proin, o deílinata caelis

uml

anima! mentem, queío, collige, & lucri;

Y us d

quod perdis, magnitudinem perpende. En!

hum r

fihanc, quam pre manibus habes, medira-

r al

tionem ,

lectionem ;

aut aliam occupa-

p. f Cons T

tionem rite compleveris , incomprehenfam

" .

ií

!

Ü

/

n

divine Naturz formnofitatem clariori obrutu

eeternum intueberis : intenfiori eandem amoa-

D'uh /I;'?WM

£ ii

re perpetuo complecteris, majorique beati-

-

minimum vt

tate fempiternum frueris. Nam quemlibet fu.

virur ; d

perne virtutis actum a juíto politum; mereri

mod fundio

novum caleftis glorie gradum, docer fides,

Conc. Trid. feff. 6. can. 3a.. Contra vero (1 ean-

apum feu

nte quit

dem male & ofícitanter perfeceris , &mittis

integram eeternitatem majoris cujusdam bea-

, licumré

titsdinis: perpetuo perennem illam Divi-

m p

nitatis amabilitatem uno gradu minus intens

ygrit ul

fe amabis, minus clarecognofces; quotque

ldea mi pf

!]

jreptr? ;

s

haétenus opera negligentius deproperatti ,

J

tot aternitates clarioris. cognitionis . Dit,

talls df

ejj, U

p

intenfioris ejus amoris ac. majoris felicitaris

"i

perdidifti, Ad hzc jam quetibi mens? ah! to-

p

fa aternitate majori beatitatis gradu carere,

Qu

"]

"i

)u

188

- pavs H. Caput i ;

J CUWI; a

& quidem ob nihil: fieculis eternum dura-

.'

:rendun

m

l"

turis Deum minus amare:.Deum infinite

;aäiqüaænus |

bonum in fe, infinite beneficum erpa te ;

n

hunc minus amare: infinitam illius venuíta-

PU

tem aternum minus perfpicue intueri; id-

que ob turpem ignaviam, qus tam facili

g ü

s d

negotio excuti potuiífet.

EÉnim vero .coe-

ais qui

lis dignus haud eft, cui tanti lucri jactura

non dolet. Ah! dolet, o Condiror fiderum!

« n

an us vid

heu! quid egi, dum illud opus imperfecte

; lp à

peregi? Vah! inrepra eternitate majoris fe-

licitatis prodige me abdicavi.

Occalionem

a ln g

perpetuo Te,; o Amor pulcherrime ! aper-

As as Q

tius intuendi, & ardentius amandi temera-

3um 4 inb'mugp

rie neglexi; & (o fluite lacrimz ! ) ob levem

] m d

s Bd

comroditatem neplexi.

O Deus ulcifeens!

]

quzuina

Píal. 93.v. 8. f1 ob actionem diurnam fegnius

;-n'ï,

[

stl

exacétam me oculo privares, vel manu aut

1*

pede. murilares, dolerem; huicque calamii-

?]i*l".'

tati multo gemitu parentarem, En! obean-

OE

1000

i

U

n(dot

dem: negligentiam fpolias me nova pratie

i V

MAV

Mi

M

ftola ;; fublimiori glorie corona, altiorique

throno; & rideo, difpendii magnitudinem

àu;

N

U

A

vilipendens. Er hoc acit ( obítupefciteSe-

!

AUE

rapbini!) Religiofus, Sacerdos, qui fcir, &

:zurj g,

fatetur; unius: talis gradus ademptionem,

j REQUIEIEL? b

z

fenfüuum omnium acipíius etiam vitzeamiffio-

9 u

nem immenfum excedere,

Et hoc ett, Di-

T

vine Judex! quod capitalem mereddit; (7am

N d

confitcbor adveyfum - me ajuflitiam 1neam. | Pfal,

atl

31. v. -) Quod enim homines mundani, fa-

i,

In€rnns

mfgläæ, negotiis diftracti; ejusmodi detri

ta

ht

M

De operibis quotidianis.

189

Hlig r

ta minus cürent , culpabile quidem eft , mi-

Hs D 1

tius tamen ferendum ; cum ob vite condi-

mgreggneäcnm i

tionem aliquatenus excufari mereantur. At

"It f ï&ä

vero quod Relipiofus ego , cujus omnis vi-

* MOlcte i

ta non nifi conrinua gratiee amplificatio efle

EEE

oporteret; quod facerdos, quicoelorum gau-

U m W

dia infinita efle ac eeterna credo, idque alios

Q t hi

etiam doceo ; quod, inquam, ego non ma-

iO ndtr

jori defiderio fiaorem, 'l'e ultimum finein

meum clarius videndi, ac intenfius amandi;

hi i

Crenrd

quam ftupidus & rudis Indus; quod mihi

d. C

plus doleat jactura vilis reculee, quam al-

Vr püberit

üioris plorie ; quod mihi perinde üit ; pri-

intis od o

mum ac infimum in coelo locum obtineam;

ehine!) ob

id enimvero indigna, turpis, execranda, &

sb Epicuro afflata rerum ccleftium vilipen-

.T

fio eft, qua ultricibus flammis quam diutií-

m diram r

g, Ve m

fime caftigari rneretur. Verum,; o Domine!

cum- concefleris lumen, quo agnofcerem rei

1; hucque d

indignitatem , da quoqueauxiltum, quo ad-

qem, En! d

jutus, etiam emendem agaitum errorem.

me n f

l]L. Preterea quodlibet opus ,, debita cum

qoron, dl

perfectione patratum, affert divinee Majefta-

vdji mipnt

ti honorem, Écclefie triumphanti gaudium;

j ais

militanti meritum, . purganti levamen. Sin-

xcerios; (

gula minutatim expendantur.

Quotidiana

ss d!

ejusmedi operatione , prafertim facrificio

us etiamvitæ;:f

aur penífo facerdotali recte perfoluto , poffe-

j Bs

mus modo obtinere alicujus peccatoris con-

j

verfionem: modo impedire innocentis cujus-

yiimt

dam corruptionem: nünc mereri piacularis

.

i

animg liberationem. .O quanta hinc merita

D

T

dw

pyri

199

Pars Hj Caput f.

"d

ia nos quoque redundarent! poífemus non

lii

a

raro avertere publicam quandam calamita-

jum i

tem ; impendentem Ordini vexationem , ha.

as Nj

refüm propagationem, morbos,' incendia;

i

luem ; niti irrepens tepor aliusve nevus

j W in

Ü

i

actionem vitiaret, & fuperna merendi virtu-

te-:exueret.

&l N

uod enim operibus bonis

s u

:

ejusmodi mala propul(are, & falutaria etiam

n

;

yratt; J

aliis dona promereri valeamus, fidei dogma

r «

eít, conttanti Ecclefiee praxi confirmatum;

1

TT

,

C

fundatumque in communione Sanctorum,

quam in fymbolo profitemur.

Infuper ani«

d

[

Q

i, r

Uentes m

ma, íüis actionibus accurate obeundis in-

|

uad

::

|

Munbpi

tenta, eí(t /ampas iguem. Dan. 16. v. €.

TOPTIIUT

cháritatis oleo animata, in domo Dezr aliis

;'uræ n

quoque conítanter lucet, & ardet; nam fer

bona opcra proximis uoffvis luzis exempla 1nons

Vg

firamus.

Greg. M. hem. 15. in Evang. iít

T

H ü P

altave aureum , 3. Reg. 7. v 34. ex quo thy.

miama orationis ad thronum Dzrt perperuo

a(cendit; tunc quippe fecundum Chri(ti mo-

nitum, Luc. 18. v. 1. füe intevmiffione ova«

"H mlu

AO

mus; cum opeva Deo placita. exercemus.

8.

l

Hilarius in Pfal. 1. v, 2.

L

N

l

Denique fimilis eft

ls

illis Serapbinis, 1. 6. v. 3. qui nunquam in-

TIs Mi

Wi

termiflo alarum motu, Divinam Majetftaterm

continenter laudant; oprimum euim DruM

"t

V

zota die laudaudi inedium eft ,. quidquid egcris ,

W

i

ageve bene, Aug. fuper Pfíal, $. v. 4. concios

DL

ne 2. in fine' Jam vero fupremum'/ Numen

wl[m& Q

L

i

affidue laudare, femper orare, aliis pralu«

! xh

cere, juítitiae flapella arcere, meriris in ho»

| Mi

(l

TaS

ll C,pï l

De epevibus quotidianis.

121

duüü]mt

h

il

ras ditefcere, quanta hec lucra,; méntisque

K n

Ht

decora funt? & en! omnia bec perdira cef

W R vt

fant, fieasdem functiones negligentius exple-

Pt mb i

verimus.

Non jar lampas, altare; Seraphi-

"B r g,

ni; fed palez €9 favilla, Job. 21. v. 18. «vbores

NT

infruuofg , Jude v. 1a. pammus meu[hvuate.

l t r

líiz 64. v. 6. uva fellis. Deuter. 32. v. 32. eri-

Bul du

iDusS, in qua nec botrus a putredine immu-

tdmus, Bd

nis reperietur; jobi erimus retris ulceribus

At r d

totO corpore cooperti.

Quid enim aliud

nminione n

funt operationes minus bene peracte, quam

fode fordes, rami íteriles, putres racemi,

tem. l

/c

*

f coryre (j

peítilentes macule;

oimnuem z

li Regis ab 1n-

-

H Dav 1 &

tus glorim & pulchritudinent corrumpentes.

j t domo D

Píal. 44. v. 14. Enimvero vel caci fumus, fi ja-

t l ardr; n

&ure magnitudinem non penetramus; vel

Itulri, (i apniram non prevertimus, O Domi-

tj d n

mdmmW

ne! qui es fuucfus zi ommibus opeributs tuis, Val

144. V. 13. da gratiam, quoridianis pofthac

v w o

nepotiis ita vacandi, ut tibi glorie, proximo

yum D pen

faluti, mihi meriro tint.

oindom Cl

HIL Denique Religiofi qui fumus , tene-

TT

mur füb gravi peccato tendere ad perfectio-

hitn- exrdnt

nem no(ítro ftatui congruentem. — Jam vero

[jenique It*

ex mente Aícetarum remedium fatisfaciendi

4 Qu Qu

huic no(ftre obligationi efficaciffimum & fa-

^

pininem Mf

cillimum eft folers cura opera quotidiana be-

TUNM

ne peragendi; cum hazc fit brevior, facilior,

J

Tj

Tsl

& certior ad fanctitudinem via.

Hac enim

pid $*

confiftit in eo, ut agamus, que Drus &

"Ü fupremuQ!j

quomodo vult; id autem facimus; functiones

yr t

coníuetas accurate obeundo:

Proinde hac

aéctio-

gt m*"æ;

-

i

192

Pars 2E Capüt I

sum/

j

l

Jj

"

j

!

actionum accuratio eft facillimurn &;efïäcac'i'fï

[

!

"

[

i

jj

D

l

d)

fimum fübfidium ad magnam fanctitatem bre-

X;

.. T W.'!ol tdn

[

:

vi tempore & certo perveniendi.

Et hiné

4ugiot

interroganti, qua via quis ad culmen virtutis

ámjgo

expeditius valeat eluétari, hanc ipíam ope-

j

rum integritatem melliffuus Abbas defignat;

qualia enim hac fuerint, tales & nos erinius:

Donmm

perfe&ti, fi perfe&ta: mali, fi maía; curm ipfà

giaopite

Chrifti fanétitudo triginra annorum fpatio in

|

st

fola hac operationum diurnarum bonitate

confliterit. INec alia folertia mulier illa Pro-

«cifem v

ztei pl

verbiorum cap. t3. fortis & leate encomiumi,

ssfondionb.

promeruerit, quam apprehendendo fufu 4,

f prept

quarendo Jaza & hnuun, dando cuariud

vlbm: h à

ancillis fuis, agrim. emendo, vineam plan-

um 4M/ ]

tando. "]Nec alio conatu Aloyfius, Stanis:

A rahmrd

laus; aliique brevitlimo vitce curfü ad ftupen-

dam. adeo fanctimoniam pervenerunt, quam

30 (o li

atfors, lr

communia non communiter agendo.

lpgitur

vere nobismet ipfis inimici fümus, nec levi

D if ,

fupplicio digni, fi adjumenco ram facili &

tv d W

efficaci folerter uti; eoque oblicationi tam

2 n i

gravi ac principi fatisfacere neplioamus cum

DT

irreparabili religiofie perfectionis difpendio.

.:coufænlere IN

Quousque tandem, O Superi! folummodo

MAT

&ieernorum incuriofi erimus, qui Jacturz

*ï:m) li &Ego

teruncii adeo indolemus? Ergone folum ca-

[ CU

leítia ejus generis lucra fint, quix merito vi-

g

lipendantur, & fine detrimento perdantur ?

W ET D

li

Solane perfeétio vilis adeo res fit, ut ne qui-

Wt

l

Whe

dem remedio ram facili comparari mereaturs

N

r

J

& cujusneglectio jurein poítremis habeatur ?

ï

nl f

]

De opevibus quotidianis

195

m M

O Dzus virtutum Pfal. 8. v. 1. qui vis, ut

Ti hn

in ommibus opevibus qmeis precclleus lim, — Eccli.

DRietd, d

33. v. 23. T£vela tandem oculos 1055 Pal. 118.

T gl

v. 18. ut agnito tot lucrorum pretio eorum

ut 1 hme bl

amiífionem jugi dolore defleam, ac deinceps

n st

caveam.

m, uemos(

$. II.

i myt d

Damnuum fecus emergens,

mmaaunorumf

quantopere aliquando mhmmeæterm—

:

m diratim )

tatis conftitutos haec cogitatio rorque-

folria n

bit: potuiffem vivere fancte, i

que ram facili

r s

remedio potuiffem, modo illum in quotidia-

nis functionibus languorem excufliflem : mo-

pyrdintnd

Mil QanQ0

do praícriptas iis perficmndls indu(trias fer-

vallem: modo bonam intentionem fzpius

a, 0a

à dUl Á a

elicuiflem.

Ah! haec omnia tam commode

«*rwvülac(fuur

fieri poterant, non alia; folum aliteragendo. At

modo (o dereftabilem ignaviam!? per illas

paerat

raoendo.

1pfas actiones, facrificia, medirationes, exa-

mina, diviri ochu penfum; confcientie la-

d fumus, T

jeno um [

bes, remoríus & peenas auxi, per quz (i

modo modicam mihi vim intuliffem) fubli-

T obhoauom

mem illum , quem modo ifte collepa thro-

r neahoam

num confcendele licuiffer.

Alii meri in re-

sl LP

hgxone focii id. egerunt;

eorum exemplo

Ü ell [015[5

animatus, idem & ego facere propofui: etiam

10b ql]l !

incepi.

Q utinam contmuaH'em brevi ad-

? Broom: i

huc períeverantia opus fuiffet, & viciffem.

at

l

j

u

qu n

?

Sed turpi inconítlantia victus a caeptis de-

m P

ítitij cum negle&u excelfae illius, ad quam

]eoml

jf

me Dzus vocaverat, perfectionis.

Ah! re-

cordor laborum, iniferiarum & teediorum,

E u

jb

qua

p

m

124

Pars d. Caput f.

TIULA

que in cónfuetis actionibus per viraa curfümr

Occurrerunt.

O qua faíftidia in fcholis, qua-

g m

(j p d

les moleftie in itineribus, quante vigiliz in

ftudiis, quot diflicultates in explendis.mune--

TTE

ribus erant exantlande? Si illas patienter

sjritinm 1

bona cum inrentione tuliffem; fi his rite per-

nomipj

functus fuiffem, inagnam in calis gloriam

$i quii

romeruiffem. Sed modo (o vefaniam !) diu

TT

noctuque operando, ítudendo, fudando ;7

ln li

vainuin laboravi; la. 49. v. 4. meque line me-

vallit,

riro (proh dolor!) pro nuce caíía fatipando:

aym d

vires exhaufi, fanitatem deílruxi, vitam de-

tpt m

am nede n

curtavi; & loco mercedis , nil nifi mul&tas

cumulavi , divinge Nemefíi períolvendas.

lr m

uid ? quod ab ipfis etiam hominibus loco

A I TA

quazfitee laudis & commodi, jufto Dzi judi-

hts ofet

cio non nifi confufionem retulerim, & aífli-

Atytrtitm

&tionem ipfo labore amariorem. Heec erunt

[

íenía hominis moribundi, qui, dum vixit,

11 I

diefum (

l

confuetas functiones ofcitanter depropera-

gl',T'

A o

vit. Cavc ergo, netunc etiam tu cum Huffo

tl

Vate ingemifcere cogaris: babuz motles labo-

viofas, men[es vacuos, Job 7. v. 3. vacuos me-

L d

It dir

ritis, non nifi piaculis plenos; djes mei fuge-

TOF

l

vunt , 69 non videunt bonum Job. 9, v. 25. de-

"

l

Jecerunt im vanitate .. . ficut. fumus, Pfal. 77*

m

V. 3$. & Pfal. 101. v. 4. qui feras modo lacri-

At g

mas exprimit.

MT

Egi parum boni, & hoc

ipfum parum bene.

'Tota vita mea nil aliud

j:.-m uj

*5 ml

erat, quam catena ex meris defectibus trifti

ferie contexta; qua lipatum me domones

n".h ps

U

li

Verbo: nibil [unz. dies.

divino Judici fifjent,

-

7l -

l"*l MP

&(

!L UPWI

De opevibus quotidianis,

195

10t

!

ii

n [l

méi: job. ?. v. 14. cogitationes mee cogitationes

TIt Ruatevi

inutiles : opera wnea opeva. inutilia funtz Yfa. $9.

v. 6, & 7. vacua eff anima 1nea:Y&. 29. v. g.

MM

M ls

mibil iwvenio im snamibus smeis: Pfal. $. V. 6s

vaue fortitudinem eam confimfi. 1. 49. v. 4.

n r

i n lg

Et tamen magnis jamjam umbris imminet fte-

rilis illa sox , quando uemo poteft operavi; Joan,

1669 0 vf

dendo, f

9. v« 4. ubi zempus uog erit aimplius Apoc. 10.

j

v. 7. lucra colligendi, & darnna virandi O

j v QU Lt

quis anibi tvibuet , ut. fun juxta meufes priffinos,

o m ll

pem lg, vt

fecunduim. dies, quibus [plendebat lucerna ejus fu-

pev caput ineumY Job. 29. v. 2. & 3.

]

Verum

Teds, ni il a

cum ne

le£te non revolent gratie, faltem

Naxi p

o Cuflos

)

omigum Job. 7. v. 2o. recogitabo tibi

&t Rol

0e$ anmmos xo0$ 1m amavitudime auime meae,

39 i 1j

lfa 38. v. 1$. offerendo tibi pro perditis tot

y a, d

luftris cor coztritum 9 bumiliatum, quod , fpe-

Toren. Hacet

ro; Dzus voz defpicies: Pfal. so. v. 19. &ca-

,

gi, mv

vendo, ne dierum meorum eriam rvefiZuum

juner depny

comedat brucbus teporis , aut ruligo vanitatis,

jumtu Qub

aut /ocufla illecebrarum. Jo&l. 1. v. 4.

TE

ll. Fato perfunctos, fole actiones noftrae

UR VaCU(l*f

comitabuntur a4 tribuzal Chriffi , ut ibi vefe-

s; d I

va wnusquisque pvopria covporis, prout geffit

; o

five. bonttn five malum, 2. Cor. $. v. 10.. Ibi

non queretur, quam illuítrem in hoc mundi

j f

theatro perfonam fuítinuerimus; fed quam

a fs

um b

ene ? nec quam fplendida obiverirus mu-

nera; fed quomodo? nec quam commode

ya Vi

li defe&itä

injunctas functiones exolverimus ; fed quam

fancte? In tabula illa, ex qua nos Saran ac-

qum T

,

eufabit; he ipfe occupationes diurnz le-

o j

u]]:i,»

a

M

gen-

p

196

Pavs: 1. Caput L. -

T " j d

entur deícripte. Tbi annotata cérnentur

|

l

dl

j Wm f

aliquot millia meditationum, examinum, le-

; gi li

étionum vel omiffa; vel decurtata, vel ofci-

d

; Qp

tanter deproperata: aliquot centenee confe(-

|

g d

fiones, communiones,

Numinis Euchari-

m

ftici vifitationes tepide fine fructu, ex more

«s pO

folum peracte: innumere corporis refectio-

g, gt

nes, animi relaxationes, ftudia aliique labo:

us ts

res fine bona intentione, ex impetu, vana

ag

loria, aliove vitio exercita.

Verbo nepo-

É

fs i

a quotidiana erunt precipua illius examinis

gim, wtih

materia; cumque ex illis noftra omnis vita

Am; H u

primariam parrem fit compofira, illorum

TT TS

etiam qualitati mercedis magnitudo, aut

ais J

cruciatuum acerbitas potiffimum refpondebit.

uippe Zlius bomimis, a cujus oculis mom ef

UT

t d

quicquam ab[conditum , Eccli. 39. v. 4, Teddet

unicuz'gue jecundum opeva ejzts,' Matth. 16. v. 27.

fron, i

i

F

non fecundum nominis famam, ftatus con-

At gens q

ditionem , aut fanguinis prerogativam; fed

p

l

m

l

ecundum opera : & quidem uricumue, eque re-

1.

A n

—-l Qu i

gi ac fübdito, nobili ac plebeio, religiofo

n

ac mundano, etiam tibi, zoz egim ef? accep-

RUT

CUT

2jo pev[onavum apud DguM. Rom. z. v. 1:1. O

anima! quis tibi tunc fenfus erit? cum in-

ï;EHU) quzm j f

j2)

fpecta tuorum actuum vitio(itate , divinus

L

Judex tibi dicer: en! etfi rem gramdem

ij

dixif[em tibi, & imperaffem , certe faceve

ARU Ut

debuevas.

4. Reg. $, v. 33.

Si te ad per-

hu

fectionem per vite auíleritatem , orationis

lts

affiduitatem, Verbi Dzr predicationem ten-

Ri

fj

e;iam

LU Kïï;hwä;

dexþ vglui(fem, pocul dubio per has

p

ä

IT

De opevibus quotidianis.

19

n

fpinas ad illam eluctari debueras ; quanto ma-

"t ii

gis, cum nil aliud exegerim, quam ut il-

) Wi v

lud, quod alias tibi perficiendum incu-

: GOL Cenfnu

buit, etiam perficeres bene: ut illud ip-

1 Niming

fuüm etiam tu erga me praftares, quod qui-

t n

libet rufticus a fuo fervo petit; & quod boni

opifices fua fponte curant, nempe ut, quod

I2 urort

r ht d

agunt, apant bene.

Quid , quzfío , flagi-

tare minus a te, quid levius poteram? Vo-

i, t

x Vels

cavitead magnam fanctitatem ; adjumentum

ilius acquirende zoz fupra ze erat ; nec longe

pespoulye

lU ol cnt

pofitum , mec im calo fitum, uec tvans mare. po-

fitum; fed juxta te. erat fermo valde in ove tuo

i cmpolt, i

*j magnirudo]

€7 in corde tuo; Deut. 3o. v. 11. fcilicet ut fa-

cienda alias bona, non faceres male,

Ergo

limumreo

p n d H

inexcu[abilis es, o bomo/ Rom. z. v. 1. quod

neglecto-tam facili obtinende perfectionis

ii at

adjumento , ijsdem laboribus auxeris cul-

g M 16v

as & poenas, quibus merita & praemia po-

inum, Ms

tuiffes ; & quidem tam levi impendio potuif-

yerondtvun;

fes.

Quod majori attentione legeris pro-

um

Y

fana, quam facra: luferis, quam oraris:

ldbey T?

ftudueris, quam f(acrificaris.

Quod majori

n at d

"

accuratione alii fervierint mundo pro renui

h Rom 1.v n

lucello, quam tu mihi pro coelo.

Infuper

nfos ert? &

Jervire me fecifli in peccatis tuis , prabuifli mibz

viiotat, 6

laborem in iniquitatibus tuis ,. Yfa. 45. v. 24- co-

ei mf

gendo Omnipotentiam rmneam , ad una ope-

[aiïem ; M!!;

randum; & Sanéctitarem meam, ad intuen-

j

Yi

dam hanc imperfectionum fíentinam. | Age:

r t

ad hzc quid refpondebis? qua excufatione

j

pE

iras Judicis; hoc exprobrantis ; mitigabis ? O

ü m

3

[cru-

n«r

;

L

Jupt

198

Part Il Caput £.

"i

"I

fcrutmzs covda €$ veues Drus! Pfal, y. v. te.

i

':l]geü K

quid füm mifer tunc diéturus ? z potero

j «

ve[pondere upum pro anilles &, . i eriam suftifi-

,

,'r:e*.n lrc o

care mevoluevo, Job. 9. v. 3. & 20. ipfaopera mea

condemnabunt me. , Nulla toto vitze curíü

a n

deberet aétio numerari, qua puro amore

ii

non tendat ad te; & inter tot vix ullam re-

'gperml.

perio, quae plurima labe non fit vitiata.

D

g qie v

gaam x

"Toto vix non die mecum /a/orare te feci, Ma-

Jach. 2, v. 17. in defectibus meis, tuo concur-

yinuis d

fu, fenfibus corporis ; & animz viribus, (que

i um

tuum tamen beneficium fünt) in tui offen-

genonis, V

fam indelinenter abutendo.

Et hac Te ma-

ipris, a n

i m m

liria ego offendi, qui tot vinculis ferous zuus

£2 Ailius ancille tue (üm , Pfal. x15. v. €. mille

fatis m

nomiaibus ad tibi perfecte ferviendum devin-

t i 0 f

xtdr, a

€tus,. Sed paenitet! .. . fanctiora promittenti

donum fac vemi/flouis ante diein vationis ;; Ecclain

s re o d

miffa defan&. & da, ut modo fblicite agam,

d i p

à

qua in illo rerumarticulo egiffe optabo, ac

TT QVl

neglexifle multis, fed feris lacrimis deflebo,

t fs q

I

l

HI. . Denique o quanro terrore percelle-

n

mur,; dum finito judicio videbimus, nos tot

(

d

laboribus noftris loco pramii non nifi cru-

UL

ciatus meruiffe; & actiones noftras, ob quas

i

11]

l

nobis non raro vane complacuimus, aliisque

Wi

J

il

tll

pritulimus , ob imperfectum, quo peracta

Y

s

funr, modum in oculis Dat non nifi paleas

A

g

x

fuiffe piacularibus rogis devotas. Labor &

Ts

dolor gemini fünt cardines, circa quos om-

Müsa

nis vita conftanti eyro circumvolvitur. Quam

ndo, fu«

1

mifexfuxn ergo elt; laborando, curre

"n

F

"

dan-

Ün]

De operibus quotidianis.

199

LU

dando toto die nil nifi ligna & ftipulas com-

:dx:ïurus? "

portaffe , augendis luftralibus lammis aptas?

" &1 6 elimnä

quam flebile, exantlatis tot miferiis; quce

MT

certe in hoc mundo exigue haud fünt, ad

LERROETM

extremum non nifi luftricum carcerem pro-

Dy qui puo

meruiffe? & quidem promeruiffe ob negli-

M viy ul

gentiam in perfecte obeundis occuparionibus

m fs

confuetis, que ram facile vitari poruiffet. Et

mijemt f

tamen an non hec dementiía pa(fim etiam a

J 065 0 q

Religiofis admittitur, quorum functiones

Vav

diurnie plerumque laborant vel defectu puree

n lin) a hi

intentionis, vel debiti fervoris & applica-

v Bo

meritum tollit;

tionis, .aut alio, qui operis

i il r

vel faltem. minuit, nevo.

O mifer! quid

Biugsét

fenties ad primum illius ergaftuli ingreffum?

fernendümden

cum te fübito videbis medium in ignibus;

dl romtter

tenebris, cruciatibus, dereliéctum ab omni-

pritunr. E

bus, fine ullo dolorum levamine aut inter-

jo (licte at

miffione; idque propter illas actiones; qui-

bus has flammas evitare , & catli gaudia cu-

af opbn

crimi d

mulare debuiffes, ac etiam tam facile po-

tuiffes. .Edic: quomodo tum illas expleffe

terrore p

.

At fruftranea tunc erunt

defiderabis?

debimus, t*

vota; nunc fi fapis, cum adhuc zepus eff ac-

i o

cejtabile; dum lucent dies [aiutis, 2. Corinth.

; noftis

6. v.

-

2

O fi purganti

hoomus, ?

. tibi fedulo provide.

animee redeundi in mundum copia fieret,

hum QU

qua fedulitate operationes quotidianas effet

)u mf

peractura? Crudelis ergo dementize rei fu-

at

mus, nifi & nos apamus , quod illa anima

"N F*'fr'

ageret, & quod omififfe etiam nos aliquan-

ïumVOIViM;,V

do m piaculari carcere

amare deplorabimus:

4

w

200

]

operzl;

Povs H Caput 1.

O Domine, cujus opeva univevía funt per-

,

f

g P

il

fé&la valde, Eccl. 39. v. 21. da, ut tot dam-

"

Ti

Jm;

as

M

nis territus, deinceps non agam niíi bona,

eaque bene,

nempe cum pura zzfentioge

n

& debito cum fervore.

Ah !

mille: titu-

M

lis totus fum tuus ; formaíti enim 7e ex utero

m

LIgrs fet

ferowin tibi. Yai. 49. v. $.. Unice propter te

vivo, omnia a te habeo, a te in cunctis de-

g. ltt*

[ ?(1"0) W ea) |

pendeo. Maledicta ipitur illa fit actio, quae

ex alio fine quam ex Tui amore . perage-

sdficenfean

tzur.

Obmutefcat citius lingua, exare(cant

dipimi »i

Tanus, tota potius miens afe aliena aberret,

v isgetst

sewr vl

quam vt inpofterum quicquam agam, loquar,

aut cogitem, cujus T'u principium non fis

Aficinuadond

& finis.

Cumque indignum fit, ut illa, quce

te; vl

fiunt propter Te, tam magnum Monarcham,

DT U

fiant male & ofciranter; imo cum Tu ipfe,

jgunrietupr

o Dzus! cuncta, que difponis circa me vi-

4 fagen: Ti

lem vermiculum, opereris z mumero, pondere

RR LOV

^

€g men[ura; Sap. ri. v. z. ingratitudinis

VRT p

monítrum forem, fi lanouida tibi & manca

« u.,ex.(aïum

u

rependerem opera.

Proin pone Te velut

IH

dUj

Q

fismaculum fuper cor meum, ur puve:. velut

(

1

j

x nc

fgzaculum . fuper bracbium meum , ut ferventer

d ea

ii

i

j

tibi pofthac ferviam, actiones quotidianas

d ibgs

perfecte obeundo. Cant. 8. v. 6,

;gpimcca;;ax*äi

ighigy

"A0 r

Metbodus a&iones quotidianas pevfette obeundi.

Wtf

"fl

oftquam, allatis fupra ínciramentis, vo-

-

MTM

luntatem impulimus ad concipiendum ef-

MT

e ope-

ficax propofitum , occurentes quoti/di

ra-

DT

*

ul

201

Dg operibz;; quotz'Liz'anü.

j mvnjh [m

rationes, fecundum perfeéctionis regulas per-

1 G tht

agendi, reftat, r. ut etiam intellectum do-

MT

ceamus methodum , easdem perfecte obeun-

I pürt s

di, 2. ut eundem inftruamus (übfidiis ; hanc

Àh! gj

e

in rem profuturis. Porro modus, eas bene

lenm n

explendi, in fequentibus confiftit..

: Unte p

l. Inprimis requiritur, ut opera, qu&

i a und

fiunt, fint Zoza, iisque fungamur etiam /e-

ritit do,

n Porro, ut ea, quz agimus, etiam in fo-

Ti u p

ro celefti cenfeantur bona, non folum opor-

b u

tet illa patrari in ffaru gratic ; fed debentinfu-

tb t du

per z jusgeneris effe,qua ab obedientia velim-

qumpay

perenrur, vel faltem permittantur. Non enim

fuflicin, utaétiones noftrz natura fua fint hone-

priapim a

umírutil g

Ítee ; vel fi indiíferenres lint, ut per puram in-

num Monct

tentionem meriroriz reddantur ac fpiritales,

n aum Tu i

Sicquanivis excipere confeffiones, viitare z-

Yi cirqa mev

grotos, legere volumina Patrum, optima

fecundum fe functiones fint; Ííi tamen ab

qunarspon .n

| ingramudm

Dbedientianon prefcribantur, vel faltem dif-

funulentur, ex falutaribus redduntur vitio-

; t ( mi:

one Te Y

fie, przmiique loco caítigatione dignz. Pro-

in ut occupariones noftre ad füpernum or-

u ut:

dinem elevari queant, opus eft, ea vel im-

n ufn*

ynes qui 5

perari ab obedientia, vel faltem permitti.

Quee enim contra vel preter Superiorum im-

h 60

peria fiunt, proprie voluntatis aut fingula-

riratis vitio infecta, ex bonis in mala noxia

metamorphofi degeneranr. Dein minime fuf-

ficit, utea,queis vacamus, negotia fint 2074 fed

um

infuper exigitur, ut etiam exerceantur /ene.

o

i zon tam verba attendun-

Nam in curia cæl'e;&

c

1ur

y quouwtär

N

2

pori

202

Pavs IL. Caput [

g

zuy, quam adverbia: Gerfon lib. de vit. folit, nec

L

j]

æeum [

j

tam res , quc fiunt; quam modus, quo fiunt,

divine lanci impofita pondus habent.

Cum

!

Til

vel ipfo Seneca teíte, zoz im futto laus fit , fed

" üqon J

j E

ineo, quam bene fs. n Epift. ad Lucil, — Et

Jlero

merito, nam ut ait S. Cyprianus; /an&um

mm

do

uon eff, quod fan&le non fit. 'De orat, Dom. Imo

mi

ipfum Zogum , nifi bene fiat , boni. nomen amt-

[

jl

.

Elias Cretens.

Et hinc ipfe Dzus in fa-

Af fentt

cris paginis, ut juffe, quod julum efl, extqua-

r (

7HUY , monet, Exod. 16. v. zo. cupitque, ut

m ommibus opevilus moflvis pvacellentes. jünus.

Agtrem pnin

,

Beccl? 332 v. 136

H«c autem excellentia qua-

POT

w AMriqu

3

tuor complectitur dotes, nempe ut, que

a nobis aguntur, perficiantur r. pure, a.

p f::u.ï'o,'

n

[

ferventer, 3. ingegre, 4- & tempore prz-

Ícripto. Prima igitur dos zafeztionis puvitas

li

eít, qua major Dzi gloria femper, & in om-

^

nibus pureac unice intendatur.

Nam quod

oculus eft corpori, id intenrio eft operi.

l

Sicut enim, docente Chrifto, /ucerza corpo-

vis tui eff oculus tuus, ira anima operis tui eft

intentio tua. Sicut eroo, fi oculus tuus fuerit

fimnplex , zotum corpus zuum lucidum evit ; con-

J

W

j

IN

tra vero, fi fuevit Hequam , tofutii corpus zuum te-

(f

ne^vofum erit,

Matth. 6. v. 22. .Pari modi eti-

a&m exercitationes tuze fuum omne pretium

li

ab intentionis excelfirate nancif(cuntur. Pro-

ine fpecula mentis vipili oculo explora, an

Á

non préter divinam, etiam tuam nequiter

quzras laudem? an non tacite aliquod com-

s

EU

mociï-um, propriam voluptatem,- aut quod-

am

]P FH(« ü

M

]

De opevibus quotidianit.

203

T Yl f

dam obléctamentum , furtivo obtutu fpe-

m

!

Ts Qu

€tes? Cavendum enim fedulo eít, ne amor

fs

fui, pietatis larvam indutus, (-fe fubdole in-

Pit fl

finuet; &, finoninitium, faltem medium

: il o

actionis, aut ejus finem venenata afpergine

jprns [

corrumpar.

Id ergo ne fiat , cuiliber exer-

Deont, D]

citio fingillaim bonam femper intentionem

MYM

premitte ; eamque füb eadem fundione,

irc pl Dnx

precipue fi illa diutius continuara duraverit,

tlj

'

aliquoties renova.

Secus reliqua opera, ob

4 QUE

interrupram. (quod plerumque & facile fit )

r pednn )

influentem prioris vim, maximam partem

tm exderit

merito vacua, adeoque & pramio cafía vilet-

, DOj

cent.

Altera qualitas anitni f/ervor eft , qui ir-

repentem, neício , quem in operationes no-

Vf 1 p

drtempore )

ftras languorem, ocyus expellat, fupetque.

f n

Ea enim noftri genii indoles eft, ut cum ho-

moer, &ino

rologii pondere femper ad ima roat, & cuin

effervefcente flamma mox iterum emoriens

p Mng

fubüidat; nifi eethereus quidam ardor fuüppe-

enio el v

, lum

tias veniat, confiftens in difcreta mentis at-

m optst

tentione, & prudenti ejusdem ad prefens

opus applicatone.

Ubi tamen genuinus,

, lr uj

hum at

quem requirimus fervor, bene diícernen-

dus erit a quadam inconfiderata (ut cum vul.

um us

I*]

£o loquar) precipitantia & inquieta activita-

i, Bu

te, qua guz's (Hugonis in quazft. ad Hebr. ver-

g on f

ba (unt) zd, quod agit; depropevat, €$ ad id, quod

malant

gondum a2it , fefliuat.

Unde fit , ut nec pre[en--

bt

ti, nec futuro fatisfaciat.

Recteoperatur, qui

m umf

ita fervet, ut nil precipitet: ita properat, ut

yie d

quafi nil

w *

Qil depropcret: & ita quidvis agit,

quod

p

204

Pars, II Caput 1. . ,

Porro. homo fervidus

a

quod agat, fuperfit.

j

in bene obeundis occupationibus quotidianis

brevi temporis fpatio illum virtutis gradum

m

j

affequetur, ad quem piger & languidus plu-

p

riumannorum intercapediíne teftudineo pref-

1»1

l

T

fu vix adrepet.

Sicut enim (ut ait S. Gre-

i

gorius Nazianzenus Orat. 1. ) prefat parvum

Apintio p

]

auri snultis plumbi libvis; fic etiam exercitatio

q'ïl'**ï!di

j

npo

ferventer expleta, quantumvis exigua, innu-

j v m

merisalüs repide peractis immenfüm pra-

viletum j

ponderar.

Tertio requiritur zztegritas qua-

àd; quina

dam operis ac cou[lantia, qua caveatur, rie

ARU n

in illius continuaüone deintentionis puritate,

r

)IHES

,

i

n

aut concepro calore quidquam remittatur,

Alum n

lll

n

aut res omnino imperfecta, abruptaque in-

od

li

!

(

termittatur.

Sepe meditationem., facrifi-

)

[

l

rl

^l

bj:l'c

cium, plam]lectionem, penfüm canonicum

UII

hr

AM [

recta cum intentione, magno cum ardore au-

(

Ípicamur. At dein, nefcio, quo füpervenien-

2l

t? teporis Auftro, in media aclione languidi

maccefcimus, & cumlanguore finimus; quod

h

i

cum fervore iacepimus

Item uon raro aut

negotii faltidio correpti, aur laboris affidui-

tate fracti; inchoatum & pendens relinqui-

ln

1jus, quod magnis animis agoreífi fümus.

;'

Cum Sulamitide illa a/cegdimus quidem iz pal-

N W

10i4; Íed feffi a conatu mox iterum defifti-

d a

s

wh,

1

mus; & fic, nunquam apprebendimus fru&tus

-

e

J

4f Cant. 7. v. 8. Jrio etiam impenfz prio-

ris opera? mercede fruftramur.

Proin ada-

j

lt

gium illud alte menti impreffum hareat: be-

[:

m aky

ne cepra 27 f/je me corvumpas; nam.corona

a

non

1 n

J

! J

De operi&uk* quotidiais.

205

n lunpís

non nifi perfeverantibus datur. Quarta de-

!mmbusquo:a

nique operis conditio eft, ut fiat zempore pre-

A Vituts k

n

"

fcripto.. Nam (ut ait Ambrofius in Pfal. 11$.)

R li

)

J

lene operantem , 99 divina tYattantem oportet 1

Kaetefud

j

/

At (ut at

l

l

'

diflvibutione teimporum maznam fervave. accura-

?ionem.

Ad quod plurimum conducet exa-

1 fjl

I enum eyez

&ta obfervatio prefcripri jam fibi, vel certe

prefcribendi inpofterum ordinis diurni, cu-

vt

rando, ut omnia peragantur non folum mo-

itmanün.

do, fed etiam tempore prafinito. Incredibile

D

iétu eft, quanti rmomenti hec monitio fit,

1, Q GV

quantumque conferat ad perficiendas opera-

i

uones noftras; quidquid enim ex ordine fit,

lum rent

etiam ordinarim fit. Accedit; quod hujus fpon-

/u, r

tanec difpofitionis diligenscura fitcontinnum

jtnonem; li

proprie voluntatis holocauftum, füam: in a-

anom m

'endoliberrarem hac arte indefinenter facrifi-

TT ardore'e

cantis, Qu litatio non poteftnonefle & Dro

H

yo füpev:

gratiffima, & nobis utiliffima. F

i

is quatuor

adüone lag

doribus ornate aétiones no(tra fi fuerint,

re us

erunt ez (ur Apoftolus ait 1. Cor. 3. v. 12.)

m non d

auvum , avgentum, eg lapides pretiofi, ac diguae,

p lborgdi

quze fuper altare aureum , fédenti 12 tbvono, ab

endens I

Angelis offerantur.. Apoc. 8. v. ;. Secus erunt

j aggreffl [

ligna , feuum, flipula, ultricibus flammis de-

i qui

vota.

Nam teíle eodem Doctore Gentium

yx irenne

1. Cor. 3. v. 13. & feq. umiuscujusque opus ,. qia-

le fit, igmis pvobabit.

Sz cujus opus manlerit

: rel*:;;.f:mu?f'

velut aurum , zzercedem . accipet , i cujus opus

gnint

av[evit velut feenum, detrimentum acciptet , i-

g. M

ludque in fumurmn abibit, fíeras lacrymas

um u

Proincum Huflieo Vate eti-

expreffurum,

j W

am

m

206

Pars IT.. Caput 1. -

(j a n

)

am tu verere ompia opera tua , feiens, . quod di-

i-i

j

gj

vina Nemefis moz parcet deli/zz]zgenfi 3 xJebz:5;

( mhnf

1

v. 28. & cordis intima ingreffus, inquire , qua

;;;:R du

intentionis puritate; mentis ardore, quam

integre ac ordinate occurrentes quavis die

qi gelidts

"

u

a

exercitationes obire confueveris ? Vide, an

[

non euam Dsus tibi, quod olim Epiícopo

dumol

Sardicenti exprobrare poilir, dicendo : soz

CU

j

invenio opeya 1ua plenas Apoc. 3: v. 2. cumina-

nis gloria, mundi vanitas; refpeétus homi-

;m du

num; cuticule amor, carnisque commodi-

2015, quæï)

tas laneo pede adrepentes, eorum meritum

xpmiumum.

omne tinearum more invido dente arrodant,

ss ncem

1

]

corumpantque ? O infelix! quid animi tibi

.zchirid,

erit, cum ad mortis confinia deductus, inge-

mifcere cogeris: heu! dies smei fugerumt, eg

Ántd

AUL

192 videvum bouum / Job. 9. v. 2 g. i vamutn labo-

u

Vavl, Cy vane fortitudinem imeam confumpfi 1.

jl

^l

49.v. 4. ah! me miferum?! pertotam vitee no-

€tem laborando nihil cepi, & judicio mox fi-

ftendus, virruris nullum fignun offencere valeo,

J

in malignitate 1ea con[umptus: Sap. g. 13. itas

inquam, cum lamentari cogeris, quomodo

tunc functiones quotidi

anas peregiffe opta-

il

]

bias? i

h

irurin tempore tibi confuüle, antequam

b

Ti

!

(

j

Q

contenebve[cat , 69' antequam — offeudaut — pedes

Üt

1ui ad montes caligmofos ; Jerem. 13. v. 16. id eft,

ET

ad ultima vitee tempora variis infirmitatibus,

w

lN

acífenioimpotentiobnoxia. Audiensefto mo»

niti Salomonis, & ze des anuos tuos crudeli,

J

fcilicet vanitati

j "e forte gemas in ttoviffimis y

qued i?

nfumpfevis cavues. tuas Q9 corpus zuumy

j5

"WO

W

N

nempe fanitatem & vires; /iue utilitate,

L

De'operibus quotidianit.

207

Tt, f v

-TI. Ut autem concepta propofita eo' cer-

LU

tius executioni mandentur, aliqua függeram

lts g.

fubüdia hunc in finem plurimum profutura.

lmmsnardore, i

Primuin eft; ut ex probatis Auctoribus ex-

VDICS QUs

cerpatur methodus occupationes , quotidie

QURV

ers?

V

occurrentes ; fecundum f(àanétitudinis leges

i lm Dj

perficiendi; unam exercitationem ,

poft al-

Wüt, diend

teram ad íanctimonie repulas amplius eli-

"

V. 1 0E

mando, ac fucceffü temporis etiam'in con-

Yus, reedhnt

fuetudinem deducendo.

]uüverit initium fa-

| L'ärï:ksqu: CO2

cere ab iis, que Dsuw: dein progredi ad ea;

DIe5, ORU (

qu& proximum: demum finire per illa, quee

W

(18l

Ti Aff

nos ipfos concernunr. (Vid. P. Chrift. Mayer

Enchirid.

P. Natalis converfatio. coeleftis.

D. Ler-

! gum &tj

x

chenfeld Horologium Spirituale.) Nam ejusmodi

ipftitutiones funt dives aurifodina, unde ge-

&j Ri f

pag Iu a

nuinge pieratis aurum levi brachio eruitur.

umf

Sunt thefaurus, ubi variarum praxium fe-

Xrtotm vitet

lecti uniones, ac copiofa induítriarum gem-

& judico m

m aífervantur, quibus operum noftrorum

Sunt denique illee,

m gjat

corona preüofe ditetur.

quem Ezechiel vidit, fumiculus lineus, €g cala-

jj &ip. g. 1

2

mnus nen[ura , Ezech. 40. v.

2

. quibus actiones

yers, qu

noflrze fecundum omnes quatuor. charitatis

i g d

dimenfiones perpoliuntur, & ad perfeéctio-

confüle d

Alterum fübfíidi-

nis apicem perducentur.

p diit !

um eít, ut cuilibet functioni, faltem diutius

" 1;.V«I 1

duranti, fübjungatur breve quoddam quafi

isinftmi

examen, conjecto unico oculi nictu in nevos

, hii

operationis pofitae, 'cum fübjunéto efficaci

T !uoifl

dolore & emendationis propofito.

Quod

(l

t !

[]

tunc denuo renovandum erit , quando idem

tll

Ü

C?,

nego-

)

Jii Dd

l

] npff ii

208

Pars II Caput 1.

P k

negotium.repetito explendum occurret. Se-

fumerito

cus fimilés erimus viatori, eandem femirtam

j

C

idlentidem decurrenti, qui continenter o/fez-

ml

dit ad lapidem pedem fuum ,. Pfal. 90. v. 12. me-

dium vige occupantem ; quin unquam cauto

af QOf

ss X nl

obtutu refpiciatin petram tot offendiculorum

caufam. Niíi enim in commiffos defeéctus fo-

»

,j

l

g

Mi

Af

lerti indagine inquifiverimus, iisdem easdem

j (

exercitationes denuo inquinabimus; &erunt

dR

D

hee quafi papgus menfivust in oculis Domini.

qr s

lía. 64. v.6.

g, um qui

Ejusmodi cenforie actionum

noítrarum disquifitiones apte comparantur

qolt v

illis mulievum fpeculis , ex quibus Moyfes fe-

ylienum f

v fs m

cit labvum eneum cum baft f4a y Exod. 38. v. 8.

vt in iis Sacerdotes fbas, queis forderent,

o a fnd

11 gT

maculas obfervarent , & mox prafenu aqua

abluerent.

Nam etiam hz invefítipgationes

t dimum j

illas nobis labes fideliter detegunt, queis ope-

Mdtragr d

rationes no(tre infecte fcatent. Cui noritice

*ditm )

l

'

fi acceflerit eas corrigendi prompta volun-

ti*ämen

QU T

ras, brevi lucebunt omuia opera n flra. velut

3, r

|

Sol 11 cou[pe&hu Dgi. Eccli. 17. v. 26.. "Tertium

I i

in eo confiftir, ut quodliber exercitium ita

NI

peragatur, ac fi forer ultimum vitae, & quafi

Ro

ilo finito. ftatim eflemus ad füpremum tri-

^

bunal a divino Judice evocandi ,. feveram

1

l

du

Præifïlïümm[

de eo rationem exacturo.

Melliflui Abba-

id,

Is

"

"

J

tis (in fpecul. Monach.) hoc monitum eft, ita

EXrl

hortantis: 27 ompi opeve tuo dic tibi tpfi: fi

T

"i

lii

1odo moviturus effes, an g quoimodo faceres iftud ?

xrl

idem, ut agamus, T'homas a Kempis de imit.

V gfm

Chrifli. l. 1. c. 23. n. 1, fnadet, dicens: /ic fe

W

[

L

Ls

De opevibus quotidiauis.

209

Dünoqe

in omni fa&fo deleves teueve , äluzzþ mox e[fes-ino-

1f tadim f

viturus.

LISETT

Et merito: nam , cum queliber

occupatio poffit effe ultima vite , etiam quae-

U FORT

vis ea. accuratione obeunda erit, ac íi ea

1 n u

confecta mox in domum eeternitatis migran-

Tk ofendo

dum forer.

Si enim auétore Auguftino in

immilos d

Cimus isdémt

cap. 1. Joan. ideo o/fervandi funt omnes dies, quia

latet ultimus dies ,^ & quia calis quilibet effe

tyindims

poreft; erpgo ob rationis fimilitudinem , cum

nuttin ol

pariter quavis exercitatio poflit effe nobis

d enfong d

extrema, etam quzlibet ea ipía perfectione

Yi ipte g

exequenda erit, qua illam perageremus,

er quiis s

fi poftremam fore certo fciremus.

Dein

jj [uj ul

licet ea fortaffis omnium noviffima haud fit,

i, qui as

tamen cum fíemel admiíli in ea defectus

tota

&rernitate emendari

haud

kronpretna

amplius

de if

queant, damnum inde emergens, lucrum-

eguunques

que ceffais a&eque utrumque irreparabile eft,

gen. u

Quam potens autem hoc incitamentum fit,

injunctis muneribus rite fungendi, nil atti-

j prompt v

TU

net hic, fufius depredicare; cum ipía res

hujus remedii efficaciam abunde extollat.

n 1 T€1L

ibet eyerctu/

Ultimum denique adjumentum exerciratio-

mum i

nes, quavis die occurrentes, rite perficiendi

in eo pofitum eít, ut pia nos aítutia fallen-

d p

:Vocändi ) ; i

tes, in praefens folummodo, quod pre ma-.

nibus ef(t, negotium intentionem animum-

f wdili

que defigamus, quafi non niíi hoc perfeéte

y: onat*

nobis exequendum incumberet, mentis ocue

:mlg'

T .;if

los a reliquis fan&ta diffimulatione detor-

j

quentes. Qnuo artificio illi tentationi occur-

»

Ka

nos rei

remus, qua damon Ruüllanimes

jb 5

fucceff

e

210 Pars 1. Caput 1. De opevibus quotidiaris,

(A

fuccetfum defperare jubert, illud indéntidem

-oggerendo: tune omnes aécliones tocus vitie

curfü nunquam non adeo exacte exequi

TO

poffis? tibine tam continua applicario, vi-

rium intenfio, mentis fenfuumque carnifi-

"

viicis

l

cina perpetuo poffibilis fit? Hoc armorum

|

i

l

n

|

genere Alaítor ftygius ipfum etiam fanctum

n il

Parentem Ignatium fuz fanétioris vitae ini-

mand q

tio aggreffus fuerart.

Qui tamen hunc af-

s; n

fultum hoc ipfo, quod fuggerimus , -fubfi-

25 w

dio fortiter repre(fit, ac debellavit

Quo

n (us t

fi etiam nos ufi fuerimus, uni tanrum ac pra-

tOOns D.

fenti folum: fun&tioni inrendendo; futuro-

aLretda v

rum vero temporum operumque feriem à

dohm medud

corde tantifper excludendo , labor immi-

Eb d)

nuetur, t&dium fugabitur, ac animus miro

vigore obfirmatus roborabitur.

Et

hec

dl

!

i,

fi

quatuor documenra funt intignia prorfus in-

Ítrumenta, omnes noftras functiones coelefíti

l

0

& u

artificio inaurandi, ad optate perfectionis

li [

2 df

gradum fuüblimandi, eique fupernam me-

rendi vim tribuendi.

ltaque vide,; num

ilta, & quo modo deinceps exequi ftatuas;

W

ut etiam tu cum Chrifto dicere queas: que

Vg

placita fuunt eàj, (nempe sterno Patri) facio

o t

Jemper. Joan. 8. v. 29.

Id enim fi egeris, eris

l

|

Wtl

j

quaft lignum plantatum fecus decurfus aquavum,

NI

u

|

«

i

J5

quod fru&um fuwm dabit m tempove fuo. Pfal.

d

4

i

l9 V 3.

!

N

*

Atf

(

TET

M hæk

'ü)xü

WRHH

xd IN

4j

t

CA

: Ditiy i

SEP ( 0) GE

21IX

N lil

CaPrurT If..

DiSEnes

5 eden

DE

"t pl

ORATIONIS FERVORE.

Bf z

i? um

] on eff efficacius remedium vitia eradican-

hm m

di, non excellentius fübfidium virtutes

fi fndiorg v

acquirendi, non validius preefidium tartareos

- Qu ml

hoftes vincendi, quam oratio, que mente

hia

peragitur; nam de hac nobis fermo eft.

aE

Unde S. Nilus ad Anaftafium recte ícribir,

QUS, UD ORUA

demonem fíuas machinationes fere omnes

Yiendendt; &

ac tentationes eo dirigere, ut vel impediar,

vel retardet, vel omnino a nobis auferat fe-

) 0perumQue M

yfexo, lr t

dulum medirandi ftudium; probe pnarus,

fe id efficiendo angularem rorius zdificii fpi-

itr, cnimst

ab E

ritalis lapidem luxaffe.

Id ergo ne & in no-

bis perficiat, oftendam I. negleéte oratio-

mugm'a prots

A

nis detrimenta; IL culte orarionis emolu-

fondiones d

menta, ut illiis a tepida precatione. abfter-

yüre pete

reamur; his vero ad fervidam animemu;*.

g fipernit

jaqye vt

$. I

v0S exequiizi

AVegleciee ovatiouis detrimenta.

dice qi

euerno I

rirnum inde emergens detrimentum eft

p

jein 1f

nullus in virtute progrefflus. Quantus

quisque eít in oratione, tanrus eft in perfe-

4 du

TT id

&ione; ubi modicus orandi fervor, ibi exi-

guus pariter; imo nullus in fanétitate pro-

fectus,

Non mea hzc, fed S. S. Patrum fen-

ppu

tentia eft , cui conftans experientia frequen-

p

ü. calculo fuffragatur.

Unde S. Climacus

(

[

2

ex

p

212

: Pars IL. Caput H.

"

i Ü

ex matutina commentatione totíus diei füc-

TL

ce(füm metiri folebat, & jure; qualis enim

, bio r

iheditatio , talis dies; imo talis torius vitee ra-

ais

tio.

Nam (icut ferventis precationis eífe-

,

:

étus eft füavis quaedam ad bonum apilitas, &

a Auglflï

h

TM

colleétae mentis quies, qua omnes fequeutis

« glb

diei actiones animat, & perficit, animam-

que ad (anctimoniam leni flamine provehit;

ys um )

z5 n eo m

ita repidee contemplationis triftes filiee funt

rerum divinarum naufea, torpidus ad bo-

g qe Das

a ureleu

num languor, animiin externa effufio, caeci-

; um

tas , inquies , ficcitas.

Unde (it, ut pia pro-

polita evanefcant ; prave affectiones repullu-

imeingird)

lent, tenrationes invalefcant; voluptats, ird,

ml

ambitionis, invidie appetitus reviviícant; ia

I r5 p

ut teporis gurgite retro abrepri, unico die a

m jani

EITIC T

probirate amplius deficiamus , quam prius

in ea aliquot meu(ium fpatio profecimus. Ut

* ORAU

AE d

roin merito S. Chryíoitomus (Lib. 1. de

orando Deum) adicat /7 videam Chr:fliagum, Ke-

3b TLT

I;giofumve lominem 1n ameditaudo vemifJum , uec

1 lm )

2d peufi quicquam babeve, de tll us animo [ic .onji-

a uqm[, l

cio, virtute e[fe pevtemu , perpaucisque D donis

"p fun

ornatum: fim ib . fantfa bujus exercitii ftudio-

AURb

fuin advertevo,, flatim illum droinis charisinatiPus

m

veferrum e[fe intelligo. . Ytaque fruítra quis aliis

LU

Vl

VU'

L

mediis, praxibus & induttriis progredi tentat.

LR

ui non primo inter eas loco hanc anime

m

i

exerceitationem reponit, cribro aquam hau-

a

mlül

us

b

riet; ut fida & vetus experientia docet. Qua-

i

^

Mi

propter fi quisanimee füze ttatum cognofcere

li

li

FM jl pem

cupiat, & rationem confcientiee compendio

dare;

ii

De . Oratione. :

213

M i

dare ; folummodo difcutiat , & declaret, qua-

hr quig

lis in hac functione fit. & fatis fe aperuit,

Dd t

Nam (ítudio precandi quoad omnia refpon-

R p

debit fanétioris vite progreffus. Sicut enim,

ao ia

teftante Auguílino Hom. 4. ex. $o. rcÉfe novit

yaomtes i

vivere, qui recte uovit orave ,.ita nemo bene vi-

T.

vet, qui male orat.

Horum rationem ipfía

ln m p«

orationis natura (uppeditat.

Nam perfecti

tnrs rles fl

ut fimus, in eo rei cardo vertitur, ur femper

Id

i, ts

agamus, quez Drus, & quomodo vult.

vt ub

au'em ut intelleétus agnoícat ; & voluntas fa-

Cciat, commentando. obtinetur.

(nde t i

Ivitur hoc

n ddonstg

uti medioqui refpuit, proficere renuit. Pra-

(anr v

terea ut in juítitie femita quotidie progredia-

gt reuul

mur, geminis opus efít pedibus, fuga mali

& cura boni.

jyepty üncoc

Jam vero ut hzc averfio a ter-

renis, & in fuperna propenfio in nobis jugi

jms, quim pl

conatu conferverur, requiritur, ur illa in-

jo rocimis

citamenra, qua animum eo impellere cone

'mmus (le. il

fueverunt, vivaci memoria perenniter reco-

p Chr f

lantar.

unjo o

Id autem fine prediéta mentis ope-

ratione fieri nequit.

Hac enim eít cauf(ti-

iluranmy

cum illud fpeculuim fine macula, Sap. 7. v. 26.

»rïaucuque n

quodimmiffos ccleftes radios ideli finu ex-

a )

Cipit, ac in orantem pleno lumine transfun-

d d

dit, ut is fciat, & velit reprobave malum ,. €g

uüe ffll[m QD*

eligere bonum.

lfa. 7. v. 16. Ifto fpeculo au-

tris ng"üfl

tem fübmoro, omnia feralibus tenebris ni-

PO

grefcere, & torpido gelurigere neceffum eft.

iro 4

Itaque ubi nullus ardor in ieditatione, ibi

ag

nullus profectus in perfectione. la eít; pro

MLA

dolor! nullà eft mea aut modica in virtute

O 3

pro-

j WDJ

]

214

Pavs 1. Capat 1I.

(

vedientl

" Q

progrefïïd; quia nulla eft mea aut tepida fo-

ul

gl l

]um oratio.

Ah ! aruit cor meum / quia oblitus

]iecoré

um coimedere panem ineum. — Pfal. 101. v. g. De-

WA

at

fecit [pivitus meus ; Pfal. 142. v. 7. quia defecit

«

Juemt

"

2208

Jos: s. v. 1z. Emortue flaccefcunt

N

omnes virtutum plante; quia rore confide-

gl

radonis maturinge deftituuntur.. Verbo: om-

gipi, n

niatepent; quia facer hic ignis friget.. Con-

gaspeatonid

1

tra vero indomirz cupiditates exar[erum ficut

.:rirveuema:(pi

2gnis in [pinis: Pfal. 117. v. 12. quia exficca-

tum eft hoc zrriguum fuperius. — Jofue 15. v. 19.

rj f

ais ia

Q Don ne! aétum eft de meo in fanctitate

1euoys. Ei

progreffu ; nifi animer precandi fpiritu. Fac

m Dun

€rgo, ut nullo non die debiro cum fervore

mf qua

preomiant oculi mei ad te diluculo ; ad meditanda

dl )l

éloquia tua, Pfal. 118. v. 148.

m

l. Secun dum detrimentum eft nullus ani-

inarum fruéctus.

Etiamfi quis fümmis natu-

NT

re dotibus ac ornamentis preditus foret, fi

t hrayt a

r

orandi fervor defecerit, erit velut «s fonans

A

Mi

€2 cymbalum timniens ,^ 1. Cor. 13. v. 1. cui ad-

AU H

[

u

AUg.

fcribi poterit illud lemma: zi/ zifi vox ; cujus

j

cum fíono omnia vanefcunt.

ui quidem

1 Nm

E*äntïiï;&

;

pulchrum eft organum; fed, quia fine fpiri-

Ut inftrumenrum ri-

]

N

tu, etiam fine fructu.

«Wö.f

te operetur, manui artificis fit conjunctum

d)

Af

oportet ; fic quamvis calamus fit optime tem-

9Ul 1 4

]A

peratus, nifi aptetur dextere fcriptorís, ni-

Eul "

)

hil literarum effinget. Nos Dzi adjutores fu-

jv

1

l

"u

7IL$, 1. Cor. 3. 9. & inftrumenta ab ipfo ele-

€ta ad curandam proximi falutem. Nexus,

W

N

i

quocum manui diving copulari nos decet;

TU

M

inter

ein]

De Ovatioue.

215

LTMT

interprete obedientiacommentatio eft. Hanc

LL

ergo qui negligit, in re tam ardua nil pro-

i, l0V

movebit.

Licet oratoris //zgua foret calaumus

b t]

Jcribee velociter. [cvibentis Pfalm. 44. v. 2. nifi

. Lorug Dd

meditandi confuerudine conjunétus fit digito

Dti, nullius nomen infcriber libro vitae. -Et,

i i roe

umyr. Vely

quamvis forte aliquis auditorum fubin me-

iif

liora fapiat, id non ejusmodi concioni, fed

alrerius precationi adícribendum erit.

Nul-

Mi m

DT

lum reperiemus (percurrantur Sanétorum vi-

t& ) in revocandis peccatoribus celebrem

thl!. p

[ m ld

exititiffe, qui non fimul fuerit etiam vir mul-

te& orationis.

Ethinc modo tot inrer opera-

presadifin

e dblio um

rios in vinea Domini tam exiguus eft anima-

dlhh; um

rum fruétus; quia modicus elt inter eos hujus

exercitii ufus. Olim unus fuffecit perducen-

4f

umf oudust

dis ad frugem pluribus oppidis, & urbibus;

nunc plures nec reducendo uni pago fuffici-

ul ommis v

unt.

reditus (ut

In promptu caufa eft: multum decla-

mant, fed parum & tepide orant; hinc mo-

i otit d f

res non emendant.

Hos autem non corri-

h. l;,V. 1 Qu

gunt; quia neceffarie ad id grati& eorum

aof

culpa deficiunt.

Nam, o vir Apoftolice!

w Qd

ífine fpecialibus auxiliis nunquam alios ab

A quiafm:t

exitio vindicabis, & etiamfi 24p///o vigaret,

xinfrm

aut ipfe Paulus plautavet ; nifi Dzus dez 1ncve-

"TL

aneutum , — 1. Cor. 4. v. 6. ffulio labore conf[ume-

m i

Yi5; ultra vives tuas uegotium efl. — Exod. 18. v.

yr Ut

18. Jam vero (acra hec mentis exercitatio

vos D

eíft illa conditio, fine qua dari illa non folent.

(ut cum aliis docet fcholarum Phoebus Aqui-

j f

DàS2.2. Q. 83. a. 4. C. & ad 2. ubi ait: Zece[Ja-

g

4

vium

n

216

Pars If Caput II.

PT

vium efl ovave, ut obtineatur noftvis pvecibus,

ais

hä

quod Dzus di[pofuit $gc..) ;Ypfe Chriítus

PU Rif

a Divino Patre falutem Gentium non ali-

,gn n

ter quam fufis precibus promeruit. fe-

aV

.1'8[1'0'

cundum illud regi Vatis: poffula a me, €g

j d

dubo tibi gentes. Pfal. 1. v. g. En! ut Pater an-

nueret, vel ipfi Filio fupplicandum fuit; quan-

ais od

gydio &

to mapis fervo.

Proin aliis prodeffe qui cu-

it interris, frequens animo verfetur'in coe-

o

l

S

Unde merito concludunt Afcete, ílre-

10f Quæm* !

nuo animarum . curatori plus meditandum

g diari N

effe, quam ftudendum, utqua is bene loqua-

s liil

tur hominibus de Dzro, prius ipfi aflidue

ie j

Dzo.

Nifi enim

T Term d

loquendum effe cum

1nens ejus fuerit altare, in quo thymia-

rileppagum

ma contremplationis: diligenter adoleatur ,

i lp (

nunquam dabit Dominus vocz ejus vocem vir-

Ti

"

zuns; qua confringat cedros. Libani, Pfal. é7.

itdri r

:

E

v. 34. & Pfal. z8. v. $. Certe fi Stepha-

Qj a:mh"zgm

nus «non oraffet', Ecclefia Paulum non

a

V

L

AT

haberet.

t un

Si Chriftus non rogaffet,, Petri

fm &t

fides defeciffer.

Ego autem vogavi pvo te,

D

1

s

$)

ut nom deficiat fides fua, Luc. ai. v. 3a. Si

I

etiam nos ferventius & crebrius cum Supe-

lii

ris aperemus, fors etiam inter nos: pauciores

0 (righi

Saulos & plures Petros numeraremus.

O

MT

quam flebile tutoribus Angelis fpectaculum

" at

i

foret, fi tuo, qui hzc legis, tepore in medi-

lm

tando, perderes zljuin , pro quo Chriflus mortuus

At g

[

i

€f] , Rom. 14. v. 15. id eft, fi fupremus rerum

i i

Moderator in peenam tuz negligentie fub-

" /

L

!

, m

traheret illas excitantes grarias, quibus alias

[Iuo-

n PTIQ;»W:

|

]

De Ovatione.

zi5

Var ij

tuüorum auditorum, peenitentum,. difcipu-

$) dbf (y

lorum, clienrum, fübditorum unus aut alter

^t Centum o

corrééctus fuiffet.

O mifer! quid refponde-

Itl promtmi

bis, cum olim vindex Numen de his ipfis

L

animabus a te rationem ; ille vero ab ejus

n tb

Juftitia de re vindiétam petent? Vah! exe-

pdunfits

crandam íocordiam. qua non folum pro-

hüspollec

prie perfectioni, fed etiam alienee faluti tri-

tQmo verenr

ftemadeo remoram ponir. O CuftosAnge-

du At

le! cura, quafo, ut deinceps zgzis medira-

hr phs a

tienis iz altari cordis mei femperardeat, eum-

y zi

que diligenter zurriam ; [ubyiciendo ligna. ma-

ft, s ld

me pev fingulos dies. — Levit, 6. v. 12.]

| D. Mit

IIl. Tertium detrimenrum eft periculum

valde propinquum excidendi gratia & voca-

t in qu g

jpener ii

tione religiofa. .Qui precationis incuriofus

ITICT

vivit; eundem proxime abeffe a lapfü in gra-

| [WII/W; ? fal. '[

via & jactura vellis facre , ejus generis veri-

(srte 1.

tas eft, cui omnis lingua fuffragatur celeffium,

a Puolum :

tervefivium $9 infernorum. — Phil. 2. v. 10. Bea-

TOE

tie celo, damnati ex orco, moribundi e le-

€&to mortuali ita fe rem habere unanimi vo-

u o pv

juc 15* ;]

ce proclamant.

Idem veriffimum effe pro-

bat fümma auétoritas , experientia , ratio.

ebriu Qu

Nam ( ut docet Zofimus Papa in fua dog-

ger n p

matica ad omnes orbis Epifcopos epiíto-

youmerare

la ex capitulo 3. Epiítola Cosleítini I. ad Gal-

pUCllS |

pet n

liz Epifcopos fubjedto. )

uemo, etiam bapti-

jj

rl

TL

smatis gratia venovatus , idomeus eff ad fupe-

j.

quo U

;

vaudas diaboli infidias, €9' ad evincendas car-

l

fipt

u;

j

nis concupifcentias , mifüi per quotidianum ad-

j—utorium Dz perfeverau

tiam bone conver[atio-

TC qlhþ 4

j

9345

j«

218

Pavs II. Caput iT.

ii j

gis acceperit... Idem definit Synodus Triden-

tina fef. 6. can. 22. in hunc .fenfum: fi quis

j

H',')

a

IIf

etiem

dixerit y

.. Juflificatum fine [peciali auxilio

l

13

CUlTequ

Dz : acepta. juflitia pev[everare po[f , ana-

o n

zhema fit.

Ergo fine fpeciali auxilio Dri ne-

mnn""d

em

minem juftumin gratia perfeveracurum, ten-

tationes & domonis 1nfidias. füperaturum,

s p

dogma fidei ett.

Jam vero oratio eít ille

siil npmindi

aque-duéctus, per quem coleítes he gem-

jofs n

m ad.- nos deflaunt: oratio eí(tilla conditio,

aE

igbus dl

fine qua ec ordinaria lepe non conferuntur:

oratio eít illud medium a Divina Providen-

g t D

tia feleclum, nobisque prefinitum, fine quo.

dbin a od

auxilia hunc in finem neceffaria non obti-

siam pl

nentur,

Id cumprimis a(leverat. Chriftus

ylto midum

Matth. 26. v. 41. his verbis: ora£e, u 2on 2u-

wuénmi um

tvetis in tentationem ; ac fi diceret ( ut expo-

y a d

nunt Patres ) fi tentationi füccumbere nolue-

srim vins

ritis, orate.

Id affirmat Auguítinus, Lib. de

zil as

perfe&ione juftitiz in fine dicens: qulsquis negat,

ln

rge?nmr

'

52o$ orave opovteve, me intvemus . 1n tentationeu,

N

n

U

ab -auribus omuyium . vemovendum, g ore . om-

N

(j

TU

pium anatbematizandum nom dubito.

Id docet

A

hm

]nnocentius ]. in füa ad Conc. Carthaginenfa

ll

u

Epiftola afferens : zifj magnis pvecibus . gratia

Mi

[

in-mos wmpovata de[cendat , nequicquam | vin-

A

1

cere cogamur :- .. . neceffe efl , ut viucamur, Ita-

!

1

ln

A

que. juftorum nemo: noxa lethali immunis

j

in amicitia cum Dro conftans perfeverabit,

W

A T ('w

ll

nifi coelefti prefidio muniatur; hoc autem

QO

iT

concedi non folet nifi oranti, & quidem me-

n

thodo cuivis pr&fcripta oranti.

Adeoque

13w4

ubi

I!

ij

Clþar[],

De Ovatione.

219

d

1 ff

ubi deficit oratio, ibi quoque perfeveran-

tia in ftatu gratie , & quod inde tacito nexu:

TR

,

fj

confequitur , etiam conítantia in relipioía

h

vocatione pediffequa ruina deficiat, neceííe

ii

1 au.x

eft. Er licet laudatis Auctoribus fpec:xatim

TtrU

TU

fermo non fit de meditatione, feu tacita &

[

ts fuþera

mente concepra precatione, tamen hacte-

YESORTET

nus diéta nominaiim etiam de bac, faltem a

tknqueles hs

Religiófis, przecipue Socieratis, intelligenda

ao d u

elle, triftifimi nec infrequentes eventus a

hy m n

pluribus feculis abunde probant; cum ejus

1ma Dira D

negle&z rei in fediffima prolapfi fcelera,

épriun

fubin a facro füo Ordine, nec raro ab ipía

p nf m

etiam fide turpi transfugio defciverint. INec

j dfeverat C

adeo mirandum

id eít.

Meditatio enim

Jj du T

confervatilla lumina, que inrellectui gravi-

dier (at &ij

tatem peccati, judicii rigorem, inferorum

Qcombere ol

atrocitarem vivis coloribus depingunr: &

lugulfinus, li

nutrit illos morus pios, quibus voluntas

ts: QU UM

ample&titur bonum, & horret malum. Ex-

"TT

tinéto hoc igne dominentur tenebrae in in-

telle&tu, & frigus in voluntate, necefle eft.

jm, € t

jduis. k

Cum ergo S. 'Thoms Aquinati, in ejus vita

cap. 11. Aeeligiofus Dae pauoplia deffiturus, fit

Coc, Q

miles inermis &2 fupevatu facilis , .quid mirüm ?

jj palt

! nequlcqusz

fi talis, " ingravefcente tentationum nocte,

(j u o

lubrico pede in lapidem fcandali impingat,

; lii

& in lapfüm alias pronus randem toto pon-

dere ruat.

uid mirum! fi defipiente re-

nitans

l perlfï '

(

J

gulari Ordine," & arridente mundi liberta-

pigtufy

te, demum füperveniens ab Aquilone turbo

g, &

uat? Ut

)

j (ra

facra in(uper veíle transfugam ex

proin

lT

220

Pavs II Capuz [T.

j

M ïEl [[UQC

proin veriffimum dicat Lancicius, dum feri-

bit: quotquot in religione labuntur in ali

,.-6 6 " [ i

f,;d:æ tapntro ;

quod lethale peccatum, vel ftatum religio-

4 (f

fum deferunt, aut aliquod fcandalum edunt,

- l

ceroffimum argumenrum effe, . eos medira-

[ DUTIRE

g 08

tionem vel omiliffe, vel decurtaffe, vel negli-

gentiffime, folummodo ut'oculis fucum fa-

a ee

cerent, eandem expedivitle.

l1mo ut inre-

gig [

aprjumé

ger Ordo a veteri legum feveritate defcicat,

& labante: difciplinz in exitium. procumbat,

«gsren ial

Auctore S. Bonaventura folus diéte oratio-

saim t !

nis neglectus certo efficiet.

Igitur faciant

st Ononem

Sacre familiee

nos aliorum ruinza cautos.

nmgarenmr? j

alumni licet fimus, adhuc graviter labi, ac

duur at

vocatione noftra excidere poffumus.

Pri-

qors r

viudianiatda

mum qui horret, oret: alterum qui timet,

orer ; & quidem nulla non die ac ferventer

ntien d

oret, feu meditetur.

Secus, a neutro malo

Ji;um at

fecurus erit.

Nifi enim aícenderit noftra

;emnd

?i

cratio, non defcendet D.1 miferatio.

Ofi

n

AU

N

cehifcente terra, orci fauces apertas cerne-

remus, & damnatos ibi Religiofos interi-

ftt

.iä

] Fw.lf!l'

tus fui fontem percontaremur , unanimi ge-

]i

1

mitu refponfuri effent: ah! neglecta medi-

VMU

"m

UI

tatio in hanc abyífum precipites nos dedit.

JlJ UTV

H:ec audis fomniculofe! nec evigilas ad

LT

orandum ? Cernis hanc/vecordiam tuam re-

ii

4

,[

éto tramite ad tartara ducere, nec pedem

tl

retrahis? experiris ipfus, eam graviffima-

rum tentationum fcecupndam fcaturiginem ef-

fe, nec tamen obftruis?. Satan nihil non agit,

cl mm.[wæm Q

ut meditationem tuam vel impediat, vel

füg li

turbet,

T

IDe Oratione.

22I

'lv[ llnticills, dum

turbet, vel truncet ; folum tu Gerris, te-

0* lum

ue a doemone inítar vilis jJumenu , injecto

l VEI llamm ü'.

focordie capiítro , ad ejus libitum verfari

Bdl

finis? O futurorum improvide! noli, quc-

i ag

ío, (per vulnera Chritti te obteftor) noli

äï duf vis

grauam divino fanguine partam, noli voca-

3 Utculs f

tionem xeterna electionis arrham tam remere

df Iu

prodigere, conculcare, contemnere;. idque

nfv d

proprer plumas & carnis blandirnenta, prop-

1&0f0m p

ter inerrem delidiam. & pueriles nanias ;

fs dde v

quid enim aliud funt ille occupationes, ob

h. r

quas oraüonem omittis, fi falutis negotio

TT

comparentur? Time, ne (i hec monita fur-

Vr tl

da aure pretereas, etiam Dsus olim fuas tibi

re pofumus !

aures obturer, tibique dicat: vocavz £e per

aleum qui ts

orandi contuerudinem ad intimam mecum fa-

n d 4cferreni

miliaritatem, ég vezui[li : extendi inanum, meamy

; 4 U d

auxilium offerendo: modum, libros, locum,

deendert m

tempus fuppeditando; £9 zom fuut, qui a[pi-

mixaio, (

«eret: increpationes meas, tuam tibi ignaviam

s gt t

exprobrantes, zeglexiffi.

Jam vero, ver-

Mil i

tente fcena, égo quoque in imteritu 1u0, quem

yr, u

tibi hujus rémedii neglectione accerfivitti,

V agl

videbo 5 quin €g fub[anmabos cuin tili id, quod

ztunebas, accidevit ; cum in gravia prolapfus,

cipiles nosrfrï-

pc g

ipía etiam vocatione tua excideris; cum in

te ex $. Ordine profugum :rruerát vepentiua

xordin

ngvuevit,

j

calumitas , eg anteritus quafi tempeflas i

ts m

5

n

[uria

videbo, & fubfannabo ; eo.quod. exo[am baluevis

p

difciplimam Proverb. 1. v. a4. & feq. religio-

nf

C

fam, meditationem quoridianam tam folicite

"

"M

imperantem, O Dzus; eujus ir& nemo poteft

j

Te/1-

n

[jh

Ti

222

Pars I Caput. 1.

&

^i munih

vefifleve ! ]ob; 9. v. 13. Zervores fui contþrbave—

4qu |

Y

yunt me. Pfal.$7. v. 17. Heu* in que pre-

!

;,;,öfï* p a

cipitia precandi tepor me adduxit!.... Sed

L

ij 0l

adoro reducentem manum. Deinceps 77 ma-

tulinis medmabor in.te. Pfal 62 v. 7.

Fixum

MT

y hæellï

eft: i2 tuis juflificationibus meditabor , Pal. 118.

Qrai il

1

v.16. & quidem ferventer ac quotidie me-

, gomunimul

ditabor.

'Tu fac, u£ im meditatione mea ex-

x

*.'w.u;.a: d

arde[cat ignis, Pfal.38. v. 4« & nullo non die

iqe N

divigatur oratio mea fuut incen[um in conjþe-

;

V

&aï qei

u Yu0, Píal. 140. v. 2.

x V:l

6; d

ao gt

Culte orationis emolumenuta.

a um

ii

/

ndisin V

uam noxia fünt neglectz orationis de-

ais

-I. Q

trimenta, tam proficua funt cultee ora-

9] gqnäär l

Y

tionis emolumenta.

Inprimis enim fervens

Al

(

T s

oratio fugat mala.

Craffa codle(ítium igno-

rantia, falfa confícientia principia, erronea

(

bel

de virtute fenfa, inepte aut turpes phanta-

M

e

!

WV

K

jl

If

fiae fünt grande malum intelle&us. Invidie

pallor, luxuriz febris, arrogantig tumor;

Al

N

:

1 l:ülüï fk

iracundie phrenelis, tentatiónes, triítitie,

ï.FLU

languores, alizeque animum pungentes cura

d

funt trifte malum volunratis-

Et en! ora-

, hoc

1»nnd

tio, quz mente peragitur, illud pellit

reprimit; dum, inrelle&tum a. mendacibus

t

^

ideis purgat, eternis veritatibus imbuit,

u

ulfisque errorum tenebris, eundem divi-

nis notionibus implet.

Voluntatem vero a

moleítis angoribus liberat, contra ftygios

mmä, Qu

aiui-

]

De Oratione.

25

J j g

affultus munit, & rebelles appetitus 77 virga

!t B n

fevvea vegere docet. Pfal. 2. v. 9. Nam ex men-

dl

te S. S. P. P. precatio eft zurris David ,. ex

D. Dencyi

ua ;endent nille ciyjpei, Cantic. 4. v. 4. queis

N us ]

tegimur contra omnigenos hoítes: eft civi-

thrwdido,

£as vefugil, Jofüe z1. v. 36. qua tutamur con-

D t Qub

tra fübdolas orci iníidias: eft antidorum cce-

Va

leite, quo munimur contra peftifera amoris

TE nug

proprii toxica: eít pharos, que fido fidere

f imim ia

latentes undique fyrtes detegit: eft denique

"

cynofura, que fecuro tramite ad portum

ducit.

Verbo : integram malorum iliadem

J

hec fola fugat, retunditque.

Preterea (ut

ex primo hujus Capitis paragrapho abunde

f m

liquet ) nullus in virtute ptofectus , exiguus

t Qrttnt

animarum fructus, periculum propinquum

excidendi eratia & vocatione relipgioía, ejus

iyünr lo

rimis m

eneris mala funt, que folo füi metu cceli

ftudiofum fuümmo terrore percellunt. Hunc

j celeltum

autem trifaucem Cerberum fanétior Hercules

ripit «t

meditatio domat, & e medio beara promulfi-

r p p

de rollit.

Haujus enim ope exorantur illaau-

iletus. 1

xilia; fine quibus nec prtopria virtus, nec alie-

imonur H

na (alus obtinebitur: nec lapfíüs in gravia,

v P

nec jaétura religionis virabitur.

Denique

m

ungenrblif:

quam magnum fit malum mentis tepor, quam

us B*

horrendum ac ingens moníftrum, affatim con-

I dllld j

ftat ex Partis primae Capite fecundo. Is enim

i*

r d f

eftz.zea, quee ipfüm non raro vitee eeterng fi-

vet

quous

lum in ipfa etiam veíte religiofa corrodit :

;bqg] eye

Matth. 6 v. 19. is eft illa vulpes, que demolitur

j

Dl

vigeam animg , Cant. a, v. 15. & ipfà pietatis

Ti

qu

un-

)

224

Pars Il Caput [H.

NT

fandamenta fübruit: is eft illud deemonium,

4 p

quod hominem /zpe 22 ignem lafciviee, crebro

P

im aquam defperationis precipitem agit; &

.;Wis',v.l,. ülb n j

non niíi difficillime curatur. Matth. 17. v. 15.

n id iü» Qmn

Nihilominus licet orcina hec pefítis vere 7zo-

P

bis efficiatur in Satans a.Reg. 19. v. 12. ex eo

tamen deemonum genere eít, quod, teftante

«uin gl

s p d

Chrifto Matth. 17. v. 19. ejiciatur pev orationem;

aiponfienta

adeo porens hac eft.. Proin fi zriffatur aliquis

zums Q]

veffrum , oret: Jacob. $. v. 13. fi tentatur, te-

b

at0n8 um

et, turbaturs oret; fi in virtute propredi,

& certam . facere fuam : vocatiouem g ele&tiosem

n d

d ag

CUpit , 3. Petr. 1. v. 10. oret ; fed reverenter,

ferventer, conítanter oret; & preefens malis

TTI

n

]

49 I

!

M

m á

remedium certo inveniet. Id nobis ipfe Chri-

v ag f

ftus per Mattheum fcripto promittithis ver-

3700j 0i

"i

"

J

Jj

j

bis: Perae; & dalitur volis: querite, & inve-

li

nietis: pulfate, eg apevietur volis. — Ommis enim,

E

;

(ntont t

L

AUX DUTIQU

qui petit , accipits 6g, qui quavit , invenit ; 69

[

UL

$

pullanti aperietur. Matth. 7. v. 7. & g. Quid ex«

AR UE j

pretlius dici, quid amplius promitti, quibus

verbis efficacitas orationis melius exprimi

l0

potuiffet? O quam rigida igitur ratio a no-

RCR

bis olim reddenda erit, tam facili remedio a

W

AR

tot malis eximere nos potuiffe, idque ex me-

ra focordia defides omififTe!

"g

Quis aegrotus;

pauper, captivus preces intermitterert, fi il-

m li

T

j

lis eegritudinem, inopiam , vincula a fe re-

pellere poffet?

uz hec ergo noftra eft ve-

M"&J

m

iTl

fania, quod hac ipía panacea folum tunc uti

!

pigremur, cum agitur de pellendis anim&

Mly

malis; & quidem nos pigremur , qui in fa-

uj &i

nan-

l

-

QUt]|

De Ofatiane.

224

ÜTl m

nando corpore tam feduli fumus?

ue hec

"f li

inertia? 22 pifciie Jerofolymitanse ripa fteri(-

Ia

)

Itm g

Íe , Joan, $. v. 2. penes fogzem fapientiee fediíTe,

:m

Mh i.

Prov. 18. v. 4. fub zrLore vite cubaffe, 4. Efdr,

r plie

$. v.52. id efít, omnia meditandi fubfidia ad

1l lv

manus prompta habuiffe; & nihilominus

d quiy

hoc exercitium neglexiffe; idque neglexiffe

h(l(hl'ür ;f)' (

ex pura puta defidia, nemine prohibente;

Poifan

quin imo conícientia & obedientia ad oran-

V. t

dum urgente.

Q Meditatio! o efficax con-

Hivtue p

tra omnes animi morbos pharmacum! quam

fero propria tibi decoraagnovi,quam parum

Qu $

t d r

&flimavi, amavique! Sed deinceps /pon/abo

ie inibi im fempitevnum; Ofee a. v. 19. dotis

nt; dprattt

t lii

loco intelletum & voluntatem eeterno tibi

.

jure mancipo.

j pmmim(hisï

Pofthac curarum tu prima;

tu mentis ocellus eris.

j Wr/fs,ä:l',

i, (mtirt

1I. Oratio non contenta fupaífe mala, oran-

tem infuper fublimibus ditat bonis.

Impri-

uf ia

155 QUi

mis intelle£tum tantis tamque eximiis illu«

Ítrationibus illuminat;, ut íolis inftar pellu-

ceat.

Nam animam , confítanti fervore com-

us &

mentationi fe impendentem , Kex codleftis

ipitur r

fua quafi manu arreptam zzroducit in cellaria

m&cli t

Jua; Cant. 1. v. 3. ubi fumt ommes. 1befauri fa-

li[ïe) idqufil:

pieutie & [cientie ab[condii. Colofl. a. v. 3;

4 Quitf

Ibi eam immirttit zz omzes divitias pleuitudi-

nrermitit*

vis iutele&us , &? im aguitiomem myftevii Dri

, Vi

"1

Patris & Jusu Chrifli ; Coloff. 2.v. 2. manifeftan-

um

golté

do ei mira luminis claritate divinarum per-

jisi M"m IL"?"

fectionum incomprehenfam pulchritudinem;

] EHdeEï

Hominis-Dzi eminentes praerogativas, fapien-

Bf

gremun f

J

226

Pars 1. Coput IL.—

t

"I

tiffima Providentig& confilia, aliaque Theo-

^

[j

:

i (

logie myfticae & afcefeos arcana , qui/us com-

;n

que

avata maturals [cientia etiam vafliffima teíte

Auguítino Confeff. lib. 11. cap. 4. ignorantia

7

jonenir d

at

efl. 'Teítes hebis funt Sancti Francifcus,

t

'Therefia, Felix, &Nicolaus a rupe; nec

al d

g t

non Rodericius, Ximenez, ZEgidius aliique

n

plurimi, qui, licet literarum rudes, tamen

ss u

fola illa, quam ex contemplatione hauferant,

z gt

codleftium notitia omnes theolopos ingenti

intervallo füperarunt.

Nempe /urgust in-

af n t

sst u

do&i egy vapiunt calum , intima ejus adita me-

ditandi arte penetrantes ;

& 105 (tefte Aug.

clvtigietr

Confeff. 1. g. cap. 8.) cum dottrinis noftvis voluta-

gun r

mur (i non zz cavue €g fanguine, faltem in te-

vois d 14f

i

pore, quem diítra&tus nugis animus preca-

d M M

tionis hora toto corpore exhalat.

Unde fit

i AA)J

ut eo ipfo tempore, quo oritur Dominus fu-

AT

E

!

ln

M

d

iMv f

h

j

l

/

per alios, nos operiant tenebre € caligo: la.

»

6o. v. 2. ut in fchola virtutis (tupores fimus,

u (

]u

qui in aliis magni nobis doctores videmur.

W

O mifer! quid prodeff ingemium pev omnes do-

b

WEU

&vinas agile, fi im do&tvina pietatis erres: . Aug.

Vi UT

Confeff, l. 4. cap. 1&.. Edic: fi fcires totam Li-

Enin

|

i

m

bliam exterius , & omnium Philofopborum ditla,

"

quid totum prode[fét , wui cognitione fi careas?

"

j

RU

]

Lib. de imit, Chrifti, c. 1. $7 fcires omnia , que

lcand

TRtte

,2n munzo fuut, quid te juvavet coram Dso;. qui

P

ze judicaturus efl ex fatto ?. 'Thom. Kem. l. 1. c. 2.

Ml I'; V

i

i

& folum interrogaturus, quse bona feceris,

; ïäglüt]dm M

non quam multa fciveris? Profe&o melior eff

s,qu£

TF fm M'M Vi

N

)

pumilis vuflicus , czm Dzo fervir, & anu

ene

I)

De Oratione,

227

"Ép bene orat,

uam [uperbus philofopbus, qui fe

iv zïca.m

] ffl!ï

ueglelos cu

v[um cali confiderat; idem 1. 1. c. 25

f

4l Q ]?W ]

ÀN

Pl

m

cum unica, quae confiderando acquirirur;

fuperna cognitio bumanam omnem fàpiene

At fre

tiam immenfum antecellat; & animam lon-

d

1405 1 UY

ge magis fatiet, quam omnium artium cy«

n

J

gal

dlll:»

clopadia. An non ergo ftultiria eft tot dies

f

(

& hebdomadas, tot menfíes & annos literig

,

tte h

profanis cum. derrimento valetudinis cone

i-

iM

A

(00s

^

fecrare; & acquirendz fanétorum fcientias,

qua fola beati efficimur, nec horulam rite

-R

Jpwore

impendere; quin imo & hanc fübinífuffurari,

me; $n

ut ítudiis litetur ? nec dicas, id te agere, ut

i

J

p

n i

aptum reddaris inflrumentum augendi ho-

fileni

noris divini; nam, docente Apoftolo, Drzus

pb

idoneos oj faciez mimiflvos movi teflamenti non

liteva, fed [pivitu ; liteva enim occidit, fpiritus au«

T

zem vivificat. 1. Cor, 3. v. 6. Ergo fimilia prae-

TA Q;wy;m

46 ag

texendo fplendide eeztitur inquitas fibi. Pfal,

LL

260: VI LO

'u:ist

O fons Solis/ Jof. 18. v. 17. oYiatur

tupore.sïfff

taudem lux tua bis teuehris noflvis / . . .. 1. $g.

doQores vt

atj p [

v. r6, Sed hec de luminibus; quibus mee

ditans illuftratur, ftri&tim delibara fufficiant,

pim

mï ao

i

.I'I1

Quid vero dicam de confolationibus ; qui-

VML ;Hï

bus mens precandi avida perfunditur ? f

ju.

l

hk

linguis "4agelorum loguar , 1. Cor. 13. v. 1. elg

ooritom

explicandis par non ero. Sunt enim zu/974

ETUL.

ab[conditum , quod uemo [cit , uifi qui. accipit,

gt

Apoc. 2, v. 17,

Nam orantis non ráro anie

Tio I^

mus (fecundum illud Dzi promiffum: — Zeri-

5 Q

D.

ficabo eo$ in donm oratiouis la. $6. v. 7.) tane

(it)

p

to divina dulcedinis dilavio inundarur, u£

3

jure

)jn"l:) &A:

DT

228

Pars H. Caput IT.

m

p i

jure ab Auguftino vocetur aula gaudiorum,

g o

paradifus voluptatis, mare fuavitarum; cui

3 niit | j?

anima, Numine ebria, & oblita homani

jo trorem

portus, naufraga lubens innatat. Id fe ex-

pertos farentur A wonii, Prancifci, jgnatii,

, od

*

Xaverii, aliique fine numero, qui unanimi

ii

1l

i

[2w

j IIX

voce teílantur, omnes in unum congefítas

i, C

fenfaum, carnis & appetituum illecebras ab-

finthium fore, fi vel uni guttula vafli il-

nelis &

lius deliciarum oceani conferantur.

Ita eft,

gimentg oX

o fuavilfime Drus! meliora fumt ubera tua

yc tf

d m m

vizo , Cant. r. v. 1. quod fallaci poculo pro-

inat doemon.

Lac enim cocleftis folatii dul-

Jneida t tdo,

citudine fua omne neéctar hujus mundi emi-

a , a

nenter füperat.

Ad experientiam provoco.

35 Og

O mortales! folum guf/ate , €9 videte., quam

Autonm aA

T

|

i

fuavis fit! Dominus. Pfal. 33. v. 9. Rei expe-

L Dege

rimentum vos ipfi capite, & certus fum,

tj | Jl

n

V

quia etiam vos cum Teíffeo Vate exclamabi-

tis: quam magna eff multitudo dulcedinis tue

1.

JDomine , quam ab[coudifli timentibus 1e / Pfal.

VIF

30. v. 20. etiam voscum T'ertuliano Lib. de

n

"

ul

ponit. affirmabitis , uleioves effe lacrimas pe-

zitentium gaudiis tbeatrorum ; & cum Augu-

LU

vP'l

11

IN

ftino Lib. Conf, cap. 1. mirabimini, £a /ua-

DI

M

ve fubito fattum effe , cavere. [uavitatibus nuga-

vum.

(

Ü

O nos ipitur infenfatos! qui relicto

fonte vivo ciílernas nobis diffipatas fodimus;

qui ethereum hoc?manna nauíeantes ; /E-

ypti cepas efürimus. An non enim (ad

LM'MI ö

h[ll[ï

]

umane raüonis tribunal appello) an non

' fk

ditatum.

"l t

"i

infahnia eü?: huic pïodromo jucun

coelo

iMzuj

UT

Dev Ovatione.

229

RU i

eclo nuntium fmnittere ob ... (vah! pudet

Lirm)

1.l

Qlis hz

eloqui:) ob fomniculofam, ... ('o fidera

f

occulite radios! ; ob probrofam & inquie-

H

. [l

Q f

tam in lecto moram , cujus nos vigiles pu-

P

idrnof, x

det; ob blandimenta gule&, & hominum

VN

b qU v

commercia, qua non nifi gravedinem cor-

VSILUDUTO Qu

pori; & faftidia menti creant.

Enimvero

p d

vecordes fumus, qui gemmam cum vitro,

n

Va v

pro felle mellis favum commutamus.

Hu-

10

d

ulv

FT

jus dementiz o quoties & ego reum me fecit

m t n

Dzus ?u fcis infipieutiam meam / Pfal. 68. v. 6;

DEU

Sed tandem meliora.

Inpofterum devota

vin ceblr f

Diris illa fit actio, fepulta tenebris illa delite-

Á hj x

Ícat fcientia, amarore inficiatur illa volup-

eriam p

tas, ob quam luminibus & deliciis per me«

"NU

ditationem obtinendis a te privari tnerebor.

jj M

Iil. Denique oratio variis mirisque modis

s & r d

perficit animam.

Inprimis ficut miale orans

p Vate erci

eft celut. bortus absque aqua; la. 1. v 30. fic

bene orans erit f/cut Portus ivriguis, Ia. $8« ve

i du.'redhu!f

hinenibus 'l."

11. omnipenis virtutibus florens: erit //cu£

oliva fru&lifeva, Pfal. , v. 10. £ £a

nguan li-

Terdiam X

gnuin, quod plantatum eff [ecus. decuv[us aqua-

j

u if mcrmfxf

n & oum nr"

TUm, Pfal. r. v. 3. füpernis fructibus dives.

ANulla enim ve uos amplius i [anthimonia pvoficeve

n

v uf

quam meditandi avte , Chryfoftomi opinio eft

hom. de orat. in illud. Pf. 7. Confitebor. cum heec fit

aisl Q^

eius generis adjumentum, fine quo perfectio

dlfpte

nunquam acquiretur, & quocum ea certo ob-

Qu

(us

/

H

tinebitur.

Rationem fübdit idem Praful,

n'

À m

1

dicens: zale$ enim cum Dto commervcitmn . ba-

y n

)

b. 1. de

&em,-- binc þz?&i uon effe negueuti. Li

2

Oráll«

j "

330

Pars II Caput. II.

WJIIW ) æqu

1

erando DEUM. Nam, fiis (ut vaticinatur repius

Pfaltres) qui cum fàn&to, innocente & ele-

d

NI

€&to familiarius verfatur, pariter fan&us, in-

mocens, ég ele&ius evit Pf, 17,. v. 26. quanto

'2:]«/3351010 00.

magis ille immaculatus audiet, qui cum ip-

"

bl

fà Sanctiudinis infinitate quotidiana confue-

JJ-'M

pem

tudine conjunctus vivit.

Quid ergo mi-

a

yum, quod ejusmodi mens zenulo nifu parti-

]

EEf

"n

u

:

luiï;tw

ciper deamore Seraphinorum, & Cherubino-

gugerdit

rum.inrelligentia: de conítantia Thronorum,

*-::

Aj

& Poretiatum fortitudine ; de obedientia Ar-

j

j Wl bt

changelorum, & Angelorum puritate ; feque

niltale fufpicantem variisanimi dotibus orna-

s S hg

alijmit)

tam (tupeat ? ita ut, fe refpiciens jure glorie-

tur : cezeruzt inibi omnia bona pariter cum illa,

i iam

VA MA

I(

Sap.7.v.1 .nempecum oratione,que virtutum

abundanne preterea füperaddit excellentif-

IT

t [/)

t je 15

fima gratiarum charifmata. Nam per hanc

ànellettus bumanus fit vevus fpon[us prime Veri-

d tümig

PUf

fatis $. illa maritat animam. Ferbos eflque vere

"-

Jpivitualis fan&ique. conmubii: contvaclus ; imo

m

couplexus eff , unum efficiens e duobus , idem vel-

le, €9 nolle.

Ita Guil. Avernens, l, r. de Euch.

Se&. 3. ex Bern. Tertüll. Infuper precandi ftudio

1 j

addicti, numerantur a S. Dernardo inter cu-

m(G[U[,

bicularios ceeleftes, quibus concefla eít au-

(f

:

rea clavis ad ipfum cor Dzi ejusque thefau-

TM

tos, ad quos eis omni hora liber acceffus pa-

J ]n

tet. - S. Joanni Climaco Gradu. 28. fünt fup-

Md

ls

ares Angelis; quod enim eft azgelorum opus

A

Deni-

W

$m cmlis, eovum e[) occupatio in terris.

Üj

que S. Bonaventure funt: velur acie cafiro-

vunt

I

L

De Uvatione.

231

lts

vum ordinata , eeque zerribiles orco, Cant. €.

AT ts

v. 3. qui ejusmodi Athletas aggredi timet, &

A. Ml d

vix tentare audet.

Quid? quod precatio

L ü

eos quodammodo omnipotentes reddat; cum,;

&i Wi

quod Dzus imperio, id orans prece poffit.

Iul

Nam ipíe petit, & accipit: quarit, & inve-

WL Qd ey

nit: pulíat, &apertas reperit coeli portas ; ipfe

Iretyemuo al

velut alter Jacob cum Dto per triftem hujus

J ACl

vite noétem luctatur, & amoreapprehenfum

mll

non antea dimittit, donec aperiat a [uam,

yine; d bt

& meditantem animam z pleat omnmi benediéhio-

72e.

Pfal. 144. v. 16. Ut proin merito excla-

o p

isanimi du

met S. Aupufílinus Tra&. de miferia Tom. 10,

fs nj

*

uid eff ovatione preclavius, quid vite noffre uti-

í

[

us, quid apimo duleius , quid in tota moftra

n i jnin

at que t

veligione fublimius ? Et tamen Cobflupecifle ce-

li fper boc, &9 porte, ejus defolamimi vebe-

(s

u Nnyri

muenter! Jerem. 2. v. 22.) & tamen, quod do-

ij

lendum, etiam religiofis non raro nil minus

j

f/w.

i

pn'mæ ]

» fs d

cordi eíft, quam mente orare: pro nulla re

minus, temporis habent, quam pro medita-

TET

tione: non eft negotium tam vile, illecebra

"TA

tam abjecta, gloriola tam futilis, cujus amo-

yumeti, l 19

re hec exercitatio non omittatur, vel de-

perpretó

curtetur, vel ofcitanter perapatur.

Eximius

. Derarbi

Suarez maluiffet fue omnis fcientiee jacturam

jbus conceiuf

facere, quam omitrere unicam ex illis fep-

Dui eust?

tem horis, quas integras contem

plationi

yra lx 7

quot diebusimpendereconíueverat. Daniel

T

maluit in lacum conjici leonum, quam con-

ind

fuetam fibi religionem vel femel praterire.

ginit

Et nos ob fomnum, languorem, ítudium;

)

U

n "i w;

4

nu?as

]i

232

Pafx H. Caput II

nucas, verbo: ob res, quas vülgare puderet,

illdy

prefcriptam commentationis horam prz-

dU

termitrimus,

O que noftra olim confufio

erit, cum nofter precandi tepor cum Danie-

"m

'z.r,:'n.:mz';:m*ff.

lis fervore in extremo judicii die coram uni-

at

verfo orbe a Divino [udice conferetur, ac

Y

fanctiori trutina librabitur.

O Superi! Da-

"

(

jf f0l lf

niel, aule minifter, Regi intimus , ab orando

m JW

feveralege prohibitus, tamen maluit hono-

res, divitias, vitam in füummum difícrimen

p Vpoühabeij

adducere, quam vel unico die affuetas pre-

zi m

^

ces

intermittere.

35 T

wwl

m

|

Et nos (ingemiftite a

cuftodes Angeli!) & nos ad meditandum tot

ia d

!

ss d

titulis adftricti; omni impedimento liberi,

quin imo juffi, nihilominus ... Vah heret

liïlpf'c'üf ;

Wj

lJl

Ü

*Yaeemmt

lngua ...

Et quidem non dignitatum

aut opum , non vite fervandee pratia; fed ob

s 4 if

nihil, ex mera prigitia, ob leve commodum,

zqmr;[öcomh

if

l;

vanitatem , fümum .... idque agimus, pro

pudor! licet fciamus, quin & fateamur, hanc

AU

actionem precipuum effe, imo neceffarium

!

beatitatis obtinendee adjumentum. Ethoc eft,

quod hujus nepleétionis malitiam plurimum

auget. O Religiofe , quicunque hujus exer-

ciüi incuriofus vivis, anime, quaío, vires

intende , ac ferio perpende, quid & quis ne-

Y

gligas.

En! quod calor eft ftomacho &

?

M

aqua pifci, id meditatio eft tibi.

Sine hac

Y

T

mens tua cadaver religionis, phantasma pie-

tatis, fentina vitiorum, orci ludibrium erit,

A

Et ramen hanc tu nil curas! commentatio eft

]

vt €Mevr

pline

u

TM

i

nervus virtütum, eft primarium c',lifei

ac

n

De Oratione. ;

233

3R t

Qac/: Ordinis propugnaculum , quo fübruto

Wtits Bo

MT

periclitatur gratia; vocatio, falus. Et nihilo-

minus prefinita huicfunctioni hora tu ftertis,

UI

& quidem hecfciens ftertis? JVihil ex bis, que

1 r i m

per banc vitamin pretiofunt, orationi praflat. Gre-

! Mf

gor. Niffen. de orat. Dom. hanc enim quz Z/venit,

t ( Se

Lhefsurum Ecel. 6. v. 14. dtveniet cu1 ommnia, qua

n d

Prov.

3.

cefideraptur, mom valent compavavi.

3 met ml

vores Elee- credis;

& eam tamen

cre-

Vi m d

pundiis pofthabes! Er quidem tu pofthabes,

vnco df

qui ideo facre militiae nomen dedifti, ut fe-

m (

pris monaíterii inclufus, coleftia expeditius

od medids

conremplari poffes: 'Tu inquam, cui Ordi-

i imelinmn !

nis ftatuta hanc exercitationem tor legibus

omnis,., Vi

imperant: tu, qui ejus neglectee detrimenra,

m m d

& culre emolumenta, intime perípecta ha-

bes. Age, (ipfum te tui judicem volo) fa-

Yude r

jb fere commod

tere, an non focordia hec tua relatis füpra

idye gits

ponis digniffima fit; cum & flatus conditio;

in& fueumur;i

rerum cognitio omnem tibi excufationem

adimat.

Prarerea attende, obfecro, quanta

, mo m

tili fit. conce[[a felicitas, quanta. glovia fit attri-

mentum. E

muiiam pl

buia, po[f fabulari cum Dgo ,. cum Chriffo gui-

[cere colloguia , poftulave, quod defideras, &g ob-

punqe uf

zinere , quod poffulas ; at ait Chryf. 1. 1. de orando

ime; Qu T

Deum. Et quidem illud obtinere, quod tefte

yie, tl

S. Bonaventura toti prevalet orbi; idque

"Ti

poffe in ipfo S, S. 'TPriados intimo conclavi,

diili

quacunque hora, toties & quamdiu tibi li-

s

buerit fine metu repulfe, fecundum illud : pe-

! eci i?

$ite, €9' accipietir.

Àn non ergo iners de-

mentia eft, divinum hunc favorem flocci fa.

yel a

5

cere?

P;imarlüm , þ,

»o

234

Pavtill. Caput L.

m

gum d

cere ? O vilis argilla! hanc tibi fortem invi-

"

j

Fur

dent doemones , gratulantur Beati, tibi con-

.'

,

gt

H a nugace

ce(fam mirantur Angeli;..folum tu eam nil

a mexace

peníi habes! Edic: f1 a Rege terreno ad fa-

miliare colloquium evocareris, an ire tarda-

P medta

vg.mi

g

1

res? En! invitat te Rex regum & Dominus

]

TU

dominantium ; & accedere renuis! percam-

pane fonum coleítis Sponfus anima tuz

;ijrnr;;:::rurä

da,ï W

inclamat: /uvge, propera amica mea, colum-

, ia

ba mea, G9 veni! Cant. z. v

IO & für-

«]namus

dum te fingis! fuos tibi thefauros is patulos

offert, pratiarum ararium manu prodiga

pandit; modo ores, & tamen nec iítud a

[tuO réepore extorquere valet.

O Seraphini

Jinyinti

4

)

4

facies veítras obductis alis velate, ne execran-

dam hanc incuriam, ac ram enormem fummae

tn od bo,;jg

rei contemptionem intueri cogamini! at op-

|

m a

pones tritumillud: trempus non habeo. Vah!

s prit

effugium inane! nempe ut garrias , ambules;

gj

finün

[

?

ludas, nugeris, dormias, & te recrees, tein-

(

pus abunde fuppedit; ut vero de zternitate;

D

l

anima, DEo cogites, nec horula vacat:

O

H

d«

W

vecors! ut bis quoditie putridum ventrem

Ü

AU

plures etiam horas fapines, tempus abundat;

u

M

ut animam immortalem brevi fpatio facra

n

J

commentatione reficias , tempus te deficit.

u*:

l:

Sed cave, ne olim & gratia te deficiat. O

wu

T

divineSalvator! qui etiam Apoftolis precandi

20f

ftudium tanto verborum pondere commen-

lu

"

daíti, eodem zelo, quo olim e remplo Soly-

&

1nao émentes, Q9 vendenutes Matth. 21. v. 12,

N

n

m

ejeciíti; ex noftro pariter corde expellas,

gm ünu(h

qmd-

li l]

IRTI

JDe Ovatione.

235

AL f

quidquid ibi tam neceffarium & utile exer-

r .

:l

citium rurbat. Fuga fomniculofum languo-

16l tue

rem, everte nupaces evagationum 726//45,

VLl t

l

confringe mendaces cupiditatum caz/edras;

Plitrs, a

fac. ut no(ítra meditatio deinceps talis fit, quee

Nüsum j

ab illis v;ginti quatuor Segioribus in phialis au-

at x

Ytl$ Apoc. $. v. 8. Offerri divine tuc Majefta-

is fs a

ti mereatur; da, ut orationis fervore fuc-

f w

cenfi, neglecte damna viremus, & cultz lu-

W

It

j

cra fentiamus.

j

—

6. III.

TO

r 05

De impedimentis & adjumentis bone ac fru&uo-

g ovatiouis.

alredt

um exormem i

um orandi hoc genus, de quo nobis fer-

L

mo eft, omnium Patrum judicio fit effi-

i cogümmi,' a

ys nonhabeo.

cacilimum — prafentiffimumque fubfidium

s de-

i pitis, um

períe&ionis femitam giganteis paffibu

ts

eurrendi; mirum (àne eít, plurimos nihilo-

vero de ztet

minus reperiri, qui; licet pia quotidie com-

mententur, tamen adeo parum corrigan-

; honda vid

uridum Y£

tur.

Et, licer virtutis regionem incolant,

tamen iisdem íemper vitiis fcateant.. Verum

; p

ratio in promptu eít: nempe non bene me-

.

breit i?

ditantur, & ideo nec emendantur.

Huic

! [empus [iþu'ï

igitur malo ut occurram,

I. inquiremus in

«t t d

impedimenta bonaorationis: 2. proferemus

nà olïoïäs;ï:f

adjumenra fructuofe orationis; ita tamen,

; ponttt

ut non nifi przcipua fimus delibaturi; cum

)olimelempfif

plenam hac de re inftitutionem hujus tracta-

7) yub ! ,

tus apnguítie excludant.

L Pri-

j 0* e

[

IT

236

Pars H1. Caput. I]..—

g j

l. Primum igitur impedimentum bonze

a, imnante

orationis eft neolectus debite preeparationis;

Huncin nevum íncurrimus tunc, quando

, hm p

"

!

m

fine requifita dnimi comparatione przevioque

"

j mat

punctorum apparatu ad meditandum acce-

T Ut ant

dimus. Quando ueque materiam practicam

p d a

pro nobis fat exquifitam, neque fuas in par-

tes rite divifam, ad dicatum precibuslocum

g ag

afferimus.

p um n

Cum quafi fortuito & tumultua-

rio impetu in precandi exercitium irruimus

atomeat

hia V

fine delecta veritate, quam expendamus.: fi-

ne. prefixo ífcopo , cui intendamus: fine

a gv

h

mb

!

propofito fru&tu , quem inde colligamus.

hgt

"dAnte ovatiouem pvrapava animam tuam : eg moli

j eïiriendus;(

effe quafi bomo, qui tentat DEuM ; Eccli, 18. v.25.

g o p

id per Syraciden nos monet Numen. Et di-

td aE d

vino huic monito vilis vermiculus adverfàari

s dumelnt.

prefumat?

Magnati aut Prepofito locutu-

tll p

J

ri, prius rem, dein & verba raciti expendi-

mus. Et füpremam Majettatem /edentis fa-

UH

E

n

per Cherubün . 1. Reg.4. v. 4. a(faturi, fübito ac

i

imparati coeleftem in aulam involemus? — Si-

n ii

nenfes antequam ad Imperatoris fui alloqui-

"a (rik

um admirtuntur, integro prius anno in fer-

M j

j

vandis ritibus exercentur.

Et nos cum re-

ü

Mnjm

.

gum Rege & Domino dominpantium defüm-

N

LY

mi momenti negotio acturi, a le&to etiam-

AUtne (

num fumantes, ofcitante oris hiatu,

nil

D E&us

preparati, ruftice irrumpamus ? Quid hoc

SELI

f

eft aliud, quam quidam defpectus eternz il-

SU g

A

lius Mentis, coram qua ipfz etiam Potefta-

X

A

l

L

s

tes cum Thronis trementes ptocumbunt;

W üpm

"Ug

in

l ü;a Il

IDe Ovatione,

237

m

^

in quam nec ipfi Seraphini, reverentia ab-

præparp

fterriti,

flammantes obtutus intendere au-

F»LTJ

I5 QUX

dent. Porro przparatio orationi premit-

"t

l1 -UP.no-:

tenda tria complectitur punéta.

UET N

&e precedenti mareria medirationis prele-

T tüeram d

5

-

. Ut ante fomnum brevi tem-

gatur.

1 t o

poris fpatio de eadem cogitetur.

3. Ut

At d

diluculo experrecti ftatim ad rem rmedi-

r n

tandam animum reflectamus.

Arpgumen-

a m m

tum eormmentationis pridie percurrendum

j ul

quod attinet, ut id uriliter. fiat ,

quatuor

, Ql arodny

erunt praevia accuratione determinanda, r.

veritas perpendenda, a. fru&ius eruendus, 3.

qen d d

TTTE

afe&us eliciendus; 4. zefféra repetenda , feu

fepius dein per diem 1n memoriam revo-

7TAT

g Numen. 1

canda; nempe noétu , antequam decumbas:

mane, dum e ítrato furgis: & etiam inter-

rermculs d

a Brapto lx

diu, ante & poft prandium, quando Numen

Eucharifticum de more vifitas. Scrutare mo-

lat p

do conícientiam tuam , ac vide, an & quam

jelaem f

accurate data hactenus documenta obfíerva-

T

veris, vel faltem inpofterum obfervare fta-

n involemus7

enuoris t d

tuas? Nam (ut ait Bernardus Serm. 65. in

Cant) qualem te paraveris Dzo, talis tibi appas

) pnus a o

vebit Dgus; & fecundum ligna fylve , fic ex-

RI

avdefcet ignis. Eccli. 28. v. 12.

Alter defeétus

ymininnune

in hac exercitatione committi folitus eft ni-

hn i?

mia, quam inrellectus exercitio tribuiinus,

Inora.

qe us Mf

Sunt enim , qui, licet bene parati

i. v

[

ad orandum accedant, tamen dein toti in

)

du

formandis difcurfibus herent , acin propo-

p

fità veritate expendenda immodici funt; ita

n af

ur

p

238

Pars 4l Caput ij

Y [fdülndl'lm

utvix aliquid horgfüperfit pro eliciendis vir«

tutum actibus;quibus conceptum animi decre-

zj

tum firmius folidetur.

Error hic quam fre-

;Aïmi-'-*d jdig

quens, tam noxius eft; cum precipuam hu-

,f

jus functionis vim enervet, primario ejus

:Jlm [

l

E

fini adverfetur, ac innumeris gratie & glo-

rie gradibus, per fupernos affectus obti-

sqtit, qu

E

nendis, viam preaecludat.

Itaque meditatio

yiramit

in ítudium degeneret, femper plus tempo-

ris affectibus, quam conceptibus, officio vo-

d o

TOR

luntatis, quam intellectionis tribuendum erit.

Er hinc vitande erunt ille folicitudines,

i n dis p

]

queis fubin angimur, ne fors nimis ci-

(isintpo

to ab uno capite ad alterum | tranfeamus.

N

Item reprimenda erit illa nimium avara cu-

i, p

; Mi l

piditas, omnes propofitas in libro veritates

perlegendi, ruminandi, easque ingenii acie

ial d p

exenterandi.

W ä.'fü'."flglz

Si aliquo in puncto preefixus

J

!

inveniatur fructus: vel fi Spiritus Sancli

motio vehementius fentiatur; mox ibi quie-

:j A& QVL

fcendum, & interrupto ratiocinii filo, cor-

i t

dis vela divino Flamini erunt pandenda.

ia

Reliqua poítliminio perlegi poterunt. Imo

r

fjj

fi quis ob nimiam intellipentiae. faecundita-

ty

; ttym

tem primo fítatim intuitu affümprtee marerize

Md

fenfum inüme perfpiceret, hoc caíu mox,

Bo

AUs

omifía ulteriori ratiocinatione ; ad operatio-

A

Tl

h

nem voluntatis pergendum erit, illique af-

"m

fectui, quo quis amplius commoveri fe fen-

M,

tit; liberius vacandum. — Quodfi poftea hanc

xb

anima facultatem cum fuis aétibus in vado

a [mrem

NT

herere contigerit ; denuo ad exercitarionem

ratige

Tur

UT

l PT]

De Ovatione.

239

eydi

rationis redeundum erit.

Disquire. jam,

ASrey m i

uam folers in his obíervandis , quamque

". rl

fedulus fi?? Nam (ut ait Eufebius Emifíe-

o p

nus Hom. 3. ad Religios.) quagtum tu appofuevis

| f prinz

ad diligentiemm, tantum Dzus addet ad gratiam.

AA

z

al

Tertium pii hujus exercitii impedimenrum

fs al

in eo confiftit, quod ejus puncta, affectus

d. fuyen:

& propofita minime aptentur, nec dirigan-

nt lr d

tur ad propriam animze zecefrtatem , eamque

od d

Sunt enim

prafeutem , magisque urgentem.

JeCts trbyris

non raro meditantes, qui fui immemores

enp de f

m

Mi

toti funt in aliis perficiendis; qui non nifi

ur, n fs

vaftis indulgent defideriis pro Chrifto inter

jd dderom r

barbaros moriendi, infideles falutis fonte

t ilnmum

abluendi, peccatores ad frugem reducendi.

ofts ia bro vt

Et interea rebelles animi motiones quieias

fuo in finu dormire permirtunt.

O anima!

j at ingem.*,

j p ret

illi; qua tu precipue laboras, zeceffitati ad-

hibenda funt pharmaca.

Dein (unt, qui

j j nns g

aur, m D

precationis hora, architecto doernone, ca-

Ítella aérea moliuntur: ac nefcio, quie fa-

miocimi

j ennt pud

cinora futuris remporibus patranda defig-

i poteo

nant. Er interim prefentem, quo periculofe

decumbunt, morbum imprudentes negli-

Jhyentg

maflonp

gunt.

O improvidi! prafezti füccurren-

dam eít malo:

futuris futura medebuntur

yt, lr J

luftra.. Sunt denique, qui extrinfecus fuam

ao P

domum [pivitualem (íic mentis penetrale S. Pe-

um 8[1[, b

(l

trus epift. i.c, 2. v. 1. appellat) inductis colori-

commo

bus pinpunr. Er interea ferpentem per tigna

li PolrJl

O tto-

flammám impune bacchari finunt.

[js £

lidi! zagis urgenti occurrendum eft. hofti;

j

illi,

l

240

Pars I Caput If

4

ili, quod debilius languet; providendum

mi

eít membro.

Verbo: proprie neceffitati &

n

ra.lfüdaa

quidem prafenti, ac maois urgenti, medi«

tationis panacea eft applicanda.

Proin exa.-

3 ]d, p

mina, an tua precandi merhodus fit practica ?

jimoo:

-

id eft, an incumbat fanande illi, qua jam

Nl

silo l

nunc maxime premeris, infirmitati ? vel num

DT

potius fteriles conceptus foveas; non nmiíi

i p

fera etate pariendos? aut malapma minus

- qufons T

eprote parti imponas? Si te reum hic de-

dul

prehenderis, line mora defetctus emenda,

s g

Quartum denique, quod hujus actionis fue-

208; j!ljïi d

ceílum impedit, obftaculum in eo verfaàtur,

v a d d

quod vel noftra oratio careat propofito, vel

rofetoils

ropofitum debiris deftiruatur condiuoni-

h, mdnedd

us.

Et hoc eít illud impedimentum, quo

nipfrmiund

perniciofius nullum ab orco nobis injiciturj

u ib

Wil

cum he&c omiílio ipía commentationis fun-

fif

damenta convellat.

Nam meditatio viduata

M

l!

l

propofito , eít corpus fine anima,. arbor

&

)

fine fruétu, concha fine unione, annulus

x

'

fine gemma.

Propofitum vero, requifitis

N X',L;LE'IEJ

dotibus orbatum, eít lamma volaulis ftuppas

m

Ti

isi

lux fine calore, ignis fatuus, oculis aliquan-

Ts

Q

tum iludens, & mox iterum difparens:

J

i[ti

D

Unde patet; quantopere curandum lir, ne

Tl

!i

LU

yj

meditationi unquam propofitum, aut huic

"

b

JX

W

N Xlila

debite qualitates defint. Hz autem fünt fe-

quentes, Imprimis concipiendum animi de-

d

ls

ID

eretum non multiplex , generale & vagum ;

UT

ld

- Mited

fed unum illud & /izgulare fit oportet

Y

»

eft, non multa ümul divería ac difparata

*

:

"i

i

erunt

t

À

|

De Ovationé,

YT

fl )

Ua d

ä'füh't' propohenda; fed una vel alterá duhta «

Xat particulatim res deterfninanda erit, deiri-

Vr

d

l

éeps velfaciendá, vel viranda: defignando

adjuncta loci; temporis, & modi: ubi, quan-

isity

do & quomodo: rnec non feligenda remedia;

&t ll q

quorum auxilio illa executioni mandanda fit.

Ifu),

d N

i Eoveas,vnc'

4. Débet illud eo ipfo adhuc die vel faltem

proxime in praxin deduci poffe. Precipuus

& Q p

enim orátionis fructus in eo confiflit, ut

uy t

prafenti potiffimum, qua fruimur, luce f&«

hr dfäe&ug t

M.

fb

cundum A poftoli ad Tit. 2. v. 12. monitum pie

i

cum. Dso; juf7e cum proximo , fobrie nobif-

Ym i

cum zvantus i boc feeculo.

Nam propofir&

i CZIBa:'Pl'OPO';L

pro remotioribus folum & feris temporibus

defítudur t

fatta, machina& curulis bellicae fragorem iri-

] impe:'zmenmm.

tantur, fertea glande caíTum, a quofibi demon

o ob ij

non timet.

3. Denique (quod quidem fü«

commenttons

pra jam infinuatum, nec tamen unquam fae

mmediatio V

tis incülcári poteft) collineare illud oporte£

(ne animi,. t

ad pellendam egrotationem illam, qua pra

ye unione , d

cipue vexamur , neripe vel ad emendandumt

i wo, T

illud vitium, quo magis infeftamur; vel ad

acquirendam virtutem illam, qua armplius

a voluls :

Qs ocuïislg.lï

indigemus.

Cum vero tefte Thoma a Kern«

pis de Init. 1. 1. c. 19. n. 2. jusfta propofitum f0«

| jenm 07

e a

JPrum fit cuv[us profe&dus noffri, ac morum Cotres

&io ab ejusdem efficacia ut plurimum depen-

opolitum P

deat ; hinc ad tribuendam ei optaram firmitas

. g"

tem fequentes induftrize hiaud parum corifes

g

gb

rent. 1. Concipiatur illud quafi in confpectu

tótius Curia coeleftis, coram folio divine Ma-

*ït!m'z j

jéftatis, audientibus & applaudentibus Angee

dei*,

is;

lu

242

Pars 11 quäty Jf

i ii ,

iis, minutim nominando actionem ponendam,

vel omittendam ; eamque /upev. ;llud altavé

:.

j t

1

aureum , quodeft ante tbvonum Dx1, . Apoc. s. v.

;:acfhrixi. ]i

3. Sacrofanéte "Trinitati offerendo.

2. Vo-

sjnbdnus O

centur in teítes formati a nobis decreti Coeli-

i

(itur

j m

)

fü

tes illius diei, Patronique no(tri, eos ropan-

MH

do, dignentur pro nobis vadimonium obire;

T;ïïu'

q

;:

j m

)

futuri olim totidem accufatores, fi pacta infre-

m

P&'üüm. |

gerimus, quot nunc fponfores. 3. Oppigno-

piput

xentur Dro fanitas, honor, vita, corporis

s ii l

fenfus, & anim«e facultates, fponte coníen-

as Qmo

tiendo, & quafi ultro cum eodem pacifícen-

d us qui

do, ut immiffo aliquo vel membrorum do-

; t p i

lore vel fame difpendio, aut alia quapiamil-

aublemedí

lata calamitate, relabentes e veftipio ultrici

L lr i

feveritate caftigpet. 4. Pium hoc animi con-

Xj du fipt

"

ftitutum pretiofiffimo Chrifti fanguine velu-.

x f m

ti figillo obfignetur, illudque facerrimi late-

ris vulneri facrofanétum inferatur, ibidem

Atl

i

!

phu

velut in tabulario affervandum, ac olim in

Um','

e,m'm

X UDI

die judicii contra nos , fi fidem fefellerimus,

m

ab Angelo Cuftode producendum.

i- ])e"l

M ameg

nique determinetur certum quoddam piacu-

tulr

o g

li & muléte genus, illo ipfo adhuc die vo-

lïfü.

l1

]

Juntario rigore nobis imponendum, fiqui-

'

Htg|

TM

dem a promiífis fedifragi difcefTerimus:

Ejusmodi propofitis fi noftra conftanter ex-

Ts r

MT

celleret oratio; o quam magnos brevi term-

pore in perfectionis fernita progreffus facere-

b

4as

3

1nus! Igitur fedulo disquire, quomodo cir-

lr

ca iftate habeas, & qua methodo deinceps

*: "RC

h

Iis.

At«

A:E"

* Qw

bgc -in confaetudinem deducere ve

tenae;

bl Wütt

i

II.QM

De Qvatione,

243

-

ndnzäoiem "

n

tende, ne etiam tu, yuod "uuc cgvere. Dxopas

';,.'MDH) I

wis, pof] boram agas, quafi mibi]. propofuiffes,

d

De imitat, Chrift, l. i. c. 22. n. 6.

t profecto

s n

recenfira hactenus obftacula feu quatuor dg-.

rvl x

fe&tus jure dicuntur effe illa per Jeremiam

defcripta zu/es,

Vodmmn:

quam 10 iffi golis Oppoutmus,.

5ue trauseat oratio nollra, Thren.3.v.44. COR«

k d

losque penetret. Hac enim infler concreti

Dulns 4

fpilique vaporis cceleftem nobis lucem eri-

!homr, , o

piunt, divini Solis calores heberant, & vir-.

ts

|

Qu

0O«

j

tutum plantis omne adimunt incrementum.

m

Unde patet, quantum ad rem noftram refe-

00 VE r

rat, ut pro virili intermedias has nebulas

jo, adai

emulo fervore diffipemus.

us vt

IIl. Igitur fublatis e medio

impedi-.

D doc anin

mentis /oge, fuggerenda quoque fünt ad-

A ln

jumenta fra&uo[e orationis.

Primum eft

;dqueläcmimi;

fedulusac prudens ufüs preeludiorum, ut.vo-

iíar, i

cant. Cum enim phantafia, freení impartiens,

ndm, « 0

volucri levitate per omnes quatuor mundi

fdem t

plagas circumvolare amet, niífi injectis fan-

€tioribus vinculis conítri£ta teneatur; hine

lgcemdum. J

m qUOd f

P;

-

idearum beneficio certz cuidam rei alligans.

ifo du

a erit, ne volatilis tam facile evagetur ; aut

mponet jf

fi fors levisa fcopo aberret, utcitius ad or-

bitam reducatur. Plurimum infüper heec in-.

g d

gflri qon

duítria conducit; ut animus aptior reddatur

Wi

n

ad omnes argumenti partes expeditius

maguos

W

j

ponderandas, & majori cum motu pene

u

r

trandas.

Hac autem preambula plerurm-.

üil'Cl (

que tria effe confueverunt.

Primum eft.

P

"

p

breviflima rei contemplandg. recordatio,.

dcducm

[

"

L

2

€gn-

]i

-

. Part II Ckþut II

444

nnd-em*

J

j

confiffens i eo, ut in medium proferatur

a

M

mol

arabole fententia vel myfterii; de quo agi-

'mggwf

tur, hiftoria.. Secundum eft imapinariacon-

am

g

ftructio illius loci, ubi res confideranda fue-

«uintts VC

rat gefta.

"Tertium eít petitio fructus inde

g d

eruendi.

Porro hec praludiorum compo-

at

fitio debet efe z. /revzs: fecus nihil differet

s m

a meditatione.

Eidem bina hora minuta im-

i5 u

endiffe abunde füfficiet, 2. clara5 perinde

ac fi oculis coram , aut quafi in tabula vivis

ul

ss Q

coloribus cum omnibus adjunctis depictum

a, lg

cérnéretur totum rei contemplande myfte-

m, nxn

rium. Quo enim vivacior talis reprefenra-

t n

tio fuerit, eo minus mens noftra diftrahetur,

aduotun

& extra fe ipfam evapans exulabit.

Qua ta-

men in re cavendum eít iis, quibus tenuior

mibmi d

dngis? QU

eft imaginandi virtus, ne vim inferendo ca-

r upop

piti illud per diétam loci fabricationem ob-

B

tundant, feque ad bene meditandum ine-

a ;qaääfnm

ptes reddant. Quin imo i cuiifte preludio-

1 MA

inn.

h p

rum apparatus non arridear, aut diffcilior

if

accidat, is eisdem penitus omiffis, actum fi-

ïegmþ

[ l]ilïu.

ii

dei de Dzo fibi prefente, & cunéta arbitran-

te eliciat; opemque petat ex affumpta ora-

ts d

]

D G

tionis materia proficiendi, Alterum attenta

1nente orandi fübfidium eft prompta habili-

t

Qsf

tas inrellectum fuo in officio rite exercendi;

,*'i A

id eft, dogma propofitum bene perpenden-

T

di , illud hodierno animee ftatui applicandi,

1hy fum

El [n "

& conclufiones praélicas inde . deducendi.

Bu

z

A

Hujus enim artis ignorantia plurimis hane

exercitationem moleítam , inutilem & odio-

Vk

[

T

al

H.d,w;,

245

.De Omtione.

Ui w

fam reddit, eandemque eis fuis effe viribus fu-

periorem fingit. Sed immerito.

uíd enim?

nb

deq;

Vs um

tantzne igitur molis fit; veritatem eeternam,

pridiana preparatione jam definitam , ferio

Bol

I i fníg

apprehendere, fecumque expendere? Ade-

one ergo difficile fit, relexum dein obtu-

Ealv

1. bus a

tum in cordis intima defigere, difpiciendo,

dl r n

an fidei etiam mores refpondeant? id eft,

ifit, s d

num vivas, prout vivendum credis? . De-

niquean Herculeo igitur robore opus habeas,

yatqudit i

ut determines, quid agendum tibi inpofte-

us dl

rum fit, defignando rem aliquam peculia-

i p

rem , deinceps fingillatim ; certo tempore &

Victral t

loco effectui dandam? hsec, inquam, adeo

meny nora du

ardua ergo & impervia tibi fint? tibi, ajoy

yendi. (

qui idem in aliis terreftribus negotiis iden-

d qn

tidem agitas?

uis fibi perfuadeat, folum-

g vim Jfrena

modo tibi haud poflibile fore, quod tamen

yifritiom

quilibet rufticus preítat, qui ex hac propo-

j medi um

fitione rite confiderata: zj/; ruri opw$ fecevo,

jl r

alimentis carebo, provide concludir: igitur

ilei, at Q

aprorum culture infudandum eft; moxque

y onifls,

ad fingularia defcendendo, hoc nominatim

. at

tempore fülcandum, alio ferendum; & occan-

"EO

dum effe decernit. Quam ergo colonus ar-

i, Aeun?

gumentationem circa fruges, cur tu circa

virtutes formare nequeas? Nihileminus ut

)d prompüïf

fico rietl

omnes effupgio vias precludam, quosdam

modos füppeditabo, filum difcurfus prote-

un

]

m f d

/

landi, Inprimis ergo juverit per fequentes

quaftiunculas ingenii aciem acuere, & re-

j p *

videlicet 1. quid per-

yutt

Pl [

r«m fpecies exgitare ,

du

3

eetutmm

, D

D

546

Pais IL. Ciput I1.

n

n

" C&l

je&umi módo pun&um proponit eredezdum,

4 m

")

Vel/ciendum? — a. Quid eruta inde veritas di-

€tat. faciendum ?

3. Z illud hactenus feci ?

a v

1qt

-

uoiodo,

-

n

4. Quid inpofterum faciam ?

g ^

T

Ubi, quando, quibus mediis i faciam* Item

[i pérpendantur caufz, finis, effectus & ad-

n ul

a i

juncta myfterii vel doctrinee affumpte, va-

MT

ftüs ad difcurrendum fíefe aperiet campus.

gaypottrt

Dénique exfequendi, quod concepimus, de-

« nutond

€reti neceífita:, utilitas, cequiras, dignitas,

j

jucunditas, & faciliras; nec non damna fe-

&us emerfura, & lucra inde obtinénda, uberem

sflice, t

gatiocinandi materiam fuggerunt. Quam ea

þet[uadendum !

parirer, qua mox fübjunoam, capita abün-

m pgutot

Ro

dantér füppediranr, fiquidem recte expen-

dantur. Nempe quidamico hac füper re con-

w p

ilium expetenti füaderem? quid ipfus ego

acpeim at

ub mortem, in judicio ac eternitatis aditü

3600 s

3091 DO

€legifle oprabo ? quid augmentum prafen-

tis meriti, magnirudo futuri pramii, tot col-

* ia h

lara à Dxo beneficia circa it'a nunc agendum

Medint ]

dictant? .. .. Hz, alieque fimiles induftris,

D

Wi

)

l

juas magiffer ufüs fine ferula docebit, ad

Wt

excitandum, continuandumque intellectionis

mlb

exercitium plurimum conducent. Etcerte nifi

MA n

pinguis omnino Minervz (is homo, tot tam-

P

jue varie methodi , vel una fimul, vel muta-

t

tis vicibus adhibir&, hanc exercitationem non

Mu

poffunt non facilemi ribi expeditamque redde-

tlf

Ab

re,omneque illius faftidium procul averrun-

RE

TR

J

j

care. Ceterum hac intelle&tüs operatio tribus

p

j

t t.

p*dgimmqm dotibus excellat, rieceffe e

A Md

Sit

Lhq

De Ovatione,

247

t

Sit modevata, id eft, nion fit nimis intenfa, ut

tb

caput ledat: nec tamen etiam nimis remiffa;

J Hl

ut tepore langueat; fed fit (edara; non tamert

Uf fï*u*ä! v

fine vigore: tranquilla , non tamen fine vi-

X ndsi] g

vacitate. 2. Sit /implex, hoc eít, non affü-

AUs f

mantur nimis multz fimul veritates confide-

TT

rande; fed una folum vel altera, abjecta om-

nianxia de reliquisfolicitudine; preeftat enim

n o a

D qui i

unicus ponderofior unio pre pluribus alio-

rum minutioribus frapmentis. FHa autem

lia equs, d

Ti n n

ipfie non fint fubtiles, curiofie, inanes; fed

practice , utiles, folitee, recta tendentes ad

sIten ii

mgena, (

perfüadendum nobis propofitum , in pridia-

na preparatione jam delineatum.. - 3. Deni-

ij apti

Hic enim ordi-

Áoóm rede a

que non fit nimis prolixa.

narius eft fcopulus, ad quem allifus orationis

ao lcliert

v qiid ls

fru&tus perire confüevit, Cum potior me-

) qc atemi 4

ditantium pars utpote formandis concepri-

bus affüeti, novitate eorum aurt füavitate ab-

ugmeam vt

repti; iisdem juíto amplius immorentur.

jur prami

Non quidem decet hoc exercitium efle ni-

; if n

mis precipiratum, deleéctum dogma obiter

qe imles It

tantum percurrendo, & perfunctorio ab uno

ferul dv

ad alterum faltu illud folummodo curfim de-

ymqu d

libando; nec tamen etiam nimis lentum effe

yducen d

convenit ac morofum , avara quadam , & an-

a ishom

xia cupiditate minutiffima queeque rerum ad-

.

hus m

unéta exartuando, omnesque puncti fibril-

a

|

as, ne quid fücci fors pereat, - evifcerando.

eredid

m

Proin tale individendo tempore moderamen

i

Ó

fiom p*

abhibendum erit, ut major hore pars fem-

j

poNe

1

per elicendis affe&tibus impendatur.. Cum

autem

idi

i'

4

D

- Pavs 4I.. Caput 17

943

«fpt[l[

m

aütcm hoc ipfum fit, quod meditandi praxin

i

b

mxl

M

adeo difficilem efficit; huic malo medebitur

zde

lut

'Tertium fructuofe orandi adjumentum, con-

;

fiftens in parata methodo, varios virtutum

Q

r

actus eliciendi.

uem in finem fummopere

jgn l t

eonfultum erit, ut nobis ad manus illorum

auctorum unus vel alter fit, qui ejusmodiaf-

" n'ml

)for.n

"IU

fectus typis mandarunt. (Card. Bona, via ad ce

Jum. Blafius Palma. Thefaurus affectuum.

Avanci»

10

Y

qu )

pus, Graffet, Horftius Merlo.) ltem in meo Chris

TO

fliano pie moriente adjumento ultimo plures ejuse

af u

modi actus invenies.

Cum enim inventis faci-

Apr ts j

le (iraddere , eorum opufculaftilum nobis Ari-

s al

adnaum erunt, quo duce ex hoc difficulta.

yas oj o

tum labyrintho feliciter emergemus.

uods

dioem i n

íi vero his careas, in deítinatum ad id libels

34j t

lum tu ipfíe felecta virtutum paradigmara vel

2 otot 0

ex auctoribus excerpta, vela temet propria

wmir«

marte compofita refer, orationis tempore

h Wi

ufui futura.

Ut autem contler, quales potifs

4

íhmum aétus quove ordine elici debeant ,

'Lwa |

poíteanum, 3. brevem eorumanalyfin füb.

mw

d

jungam, & aliquos fübin fontes detegam,

AT

eosuberius deducendi. Porro utanima majo-

!t

xi cum fructu in tertia hac mentis operatione

L

CA) q

fefe exerceat, fequentia erunt obfervanda,

l

1. Omnes affectus ad firmandum, quod con-

li

J

cepimus, propofitum tanquam ad prefixam

il

ls

fjbi meram , reéto curfu: collineare oportet.

QMH AU

3. Si voluntas in eorum exercitio intepef(cat,

H

of

tunc ea per reaflumptum intellectus officium

am incitas

!M-ümq 1

iigdemg,(queis initio, vel novis eti

PO

&

t

mentis

l Q]

De Oratione,.

249

Mi

mentisad repetitum, quo idem deeern;at,. im-

MTM

Utl mnye

perium impelli debebit. 3. Unde fequitur de-

onendum effe illum timorem, quo angi fo-

R r v

emus , ne ejusmodi affectus nimis cito & an-

At rrem m

te elapfam contemplationis horam abfolvan-

HO a

tur; id enim fi etiam fieret , denuo ii (ut

tt,qi D

ante memini ) forent iterandi. ' Ex altera ve-

T. rl n v

ro parte cavenda etiam eft illa nimis anxia

n deium,

folicitudo, qua fübin timemus, ne fors uni

M J in a

affectioni diutius inherendo, nullum reliquis

um d r

füperfit tempus.

Preítantior enim eít ac

Cumenim iv

utilior unicus ejusmodi intenfior cordis mo-

uml

tus, quam mille remiffi, Proin dandus erit

du ex ho d

locus moiioni Spirirus San&i, ubi illam am-

pliorem illabi Íenferimus. . Ultimum deni-

r (

dlinaumadi

que adjumentum efít breve aliquod examen

T0 i adimtt

finite orationi mox fubjungendum , quo

admiífos inea nzvos difcutiamus, & hauftum

vdatemet proy

Ortins (mpt

exeafruétumexpendamus, "Tanti momenti

hzc reflexio eít, ut afcefeos Magiftri; fiqui-

vrln quits t

( eli (

dem pro ea inftituenda aliud füppeteret nul-

lum, malint aliquid temporis ex ipfà con-

eoromenayut l

z foncs C

templationis hora decerpi, quam ut ea peni-

tus intermittatur,

Licet enim hoc orandi

orroutanuc

T

genus fit lucidus Sol, qui intelle&tum medi-

tantis divino lumine illuftrat, ejusque volun-

eror od

tatem amorisigneinflammat; tamen etiam,hoc

wmändum) qqu

fidus (uos patitur manes, fuisque nigrefcit ma-

uf

culis.

juze nifi inftituto examine obfervens

y od o,

tur, ac emendatz diffipentur, femper ma-

r

gis aucte, tandem hoc aftrum triftibus umbris

T

inquinabunt. Propterea commiffi in orationg

-

'Q;

eie-

d ü.ovistim?ff

j

150

Pavs 1] Cajut J/A

ii

itd

defe&us folicite erunt inveftipandi , propofi-

&

UA

tum vero ab iis cavendi füb initium proximee

y

i

]uver

dum erit.

sneditationis magno cum fervore renovan-

J

ii

fs re

III. Caeterum (utie

X di&iä conftat) cum

A

officium voluntatisfit, cognitam ab intelle-

st i

€&u veritatem amplecli, per convenientes

; (l t

cordis motiones in eandem rapi , ac genero-

xnldidscrew)ehf

fo animo ejus executionem decernere; idau-

gusintn

rtem fàtis efficaciter fieri nequcat, nifi prom-

hgt

g mbl

pta nobis methodus ad manum fit, que no-

bis ejusmodi actuum exercitationem facilitet,

etus d p

ideo brevem hic analyíin inftar appendicis

inficcomt

fübjungam , qua nos ordinem doceat & ar-

feciptft

de adtro 0

tem , laudatos affectus expedite eliciendi.

Sunt autem fequentes.

Inprimis poftquam

i lt

per exercitium intelle&us, quid vitandum

aetmitond.

nobis, quidve faciendum fit, clare agnovi-

hET

mus, & propofitam veritatem fide viva ap-

12 u

prehendimus, natura rerum exigit, ut ante

^

ïA.

J

omnia ob illam rem commiffam, vel ornif-

N

A *

) j

]

fam coram divina Majeftate profunde nos de-

ul

mittamus;,ac etiam impeníe doleamus. Pri-

Nh d

n

ma igitur, cui indulgendum, aftectio eft men-

Afl

AA Ut

tis demiffto, atque dolor, quo. noftram igna-

viam erübefcentes , nos coram Caelitibus in-

r

in

E

]

fra omnes abjiciamus ; ac poenitenti animo

f h

:."l ?

culpa veniam rogemus. Has poenitentiz

MTM

n

teftes lacrymas mox fequitur propofitum, il-

h Wml [i

lud, de quo agitur, punctum deinceps ob-

fervandi, vel cavendi.

Quod propofirum

t v

Zmu OHEH(!& j

tum, füg.

fi relatis fupra num. 1. Eio:ibusü orna

geftis-

m

lts

De ömione.

2f

U r w

eftisque dein índuftriis roboratum fuerit,

"n

;

Ui t

rmanda in bono voluntati ingens momen-

tum afferet.

Juverit etiam coram Dzo per

modum affectus repetere, & quafi enarrare

Uif Qd

!

precipua incirame^ta, qua nos ad hoc pro-

1 tpem d

t

onendum efficacius permoverunt Secun-

0 v m

do. Obfirmato hac ratione recens concepto

n g

mentis decreto, eliciatur diffidentia de fe ip(o,

m m

ac metus inconftantie in bene coptis, palam

du il

confitendo propriam debilitatem, importen-

TET

tiam & mutabilitatem, qua nobis relicti certo

a

T

IT

TT

cértius facta promif(fa fimus violaturi, nifi di-

nj r gt

vina füccurrente gratia potenter füftentemur,

v ardnen d

Heec ipitur folicitanda erit per fupernam fpem

dy eyrdit di

de adfuturo nobis hunc in finem auxilio j

; [prins p

fimulque poftulanda per actum fetitionis fe-

dng qid v

quentem in modum: 1. Patre &terno per

Chrittum. 2. a Filio Divino per ejus mife-

mít, dre ao

qaem fe vv

ricordiam. 3. a Spiritu Sancto per ejus amo-

n exgt, Ut

rem. 4. a Servátore per ejus fanguinem,

amifim, VU

plagas, mortem.

s. a Deàátiffima Virgine,

ge profondea

Sanétisque Patronis; praíertim quorum

memoria illo die recurrit, eos per illorum

merita obteílando, ut coram Divina Maje-

ium.,a:"xe&ïoeü;

yo mf

ftate proftrati, juncta opera neceffariam no-

bis opem exorent, pia propofita inviolate

corim Cff]i:

euié

fervandi,

Proderit etiam Dgo, Chriíto; ac

K p

Beatis mendicabulorum more no(ítram mife-

us

Bs

riam, pauperiem, ac frapilitatem exaggera-

gir p

;

re, peccatorum vulnera veluti totidem ani-

n &^

o

ro;&:'

mze ulcera oftendere, fummamque indigen-

tiam gemenii facundia extollere ; nón ut il-

lo-

'gioxmus Om*f)

[/1

2;2

Pars II...Caput 17.

lorum mens ad commiferationem comm'o'..

I*

,":m Vs n

veàtur. ('id enim beata eorum conditio vetat )

Pulit

lmïum

fed ut voluntati noftre major efficacitas ad-

, ii

datur.

'Tertio. Hac obtinendi caleftis auxi-

;;:doiaïeïl:&gl

li fiducia ere&i, in ardentiffimnum Dzr

ii p

amorei erumpamus, 1. fupremum Numen

, güämmeh f

preferendo, ac eítimando fupra ilam de-

jght 0

lectationem aut difficultatem, quam in ex-

g, p

plenda, vel omittenda re decreta experimur.

"m Avdle

2. gaudendo de immenía ejus gloria tum

nus d

intrinfeca, ut vocant, nempe quod fit, qui

st u

eft: tum extrinfeca, quod tot Beati in cc-

aeaon Va

lo, tot jufti in terra infinitam ejus bonita-

tem tanto conatu laudent, revereantur, ac

m t itq

T TTT/T

honorent: tum etiam de illa;, qua ex hoc

10 aum at

noftro opere bono in eum redundabit.

3.

a ub s

dolendo, quod immenfàm ejus pulchritudi-

ii m

nem tam fero & tam parum amaverimus,

3 nlt, f

quin & per neglectionem prefentis puncti

toties offenderimus.

]

4. Statuendo & palam

n H";

!l

conteftando, noftrum nos erga eum amorem

ts

teftari velle fa]tem per obfervationem facti

ii

'rin

modo propo(iti- s. Denique omnes Beatos

d

äï) JA;M ïo

1*;3 l

ad diligendam Divinitatem invitando, ac Se-

"

raphinorum flammautes eftus ad . fupplen-

] zmli:q

[

f

&

"

J

dum frigus noftrum eidem offerendo.

uar-

m

to. Hunc charitaus aétum velut filia matrem

Vf

comitatür intima anime conjunctio cum co-

«3 b Pmda dU

lefti Sponfo per quinque fenfus & tres ani-

n m d)

ma facultates, fefe ia illum (ut vulgariter

* ul

loquar) quafi transformando.

Id quod tri-

g L

ndo

"l

plilci.via perficiendum erit— z. Expejle

€

BUT

] &W

De 01';121;0715.

253

Ti h

)Eäfa [

e methofiä. vanas mundi ideas per affiduam

"0 dj

I

!

Dt f

rerum aternarum recordationem & conti-

|

nuam ad Dri preefentiam attentionem. 2. Ex-

.

Kl

» Ltenfümg

pargando intelle£tum a falis opiaionibus, &

voluntatem a pravis appetitionibus, curando,

L

ut is nil eftimet; nec vilipendat; hec vero

ib f d

nil amet nec averfetur, nifi quod Coelites

[l

h Qum t

ainant, ac vilipendunt: cfítimant, ac aver-

d Duad

atl u dhr

faptur.

3. Avellendo fenfus noítros ab om-

nj minus ordipata affectione ita, ut in rerum

1 tryt i

t qui t d

creatarum pulchritudine, blandimentis, fua-

vitàte non videant, guílent, audiant, odo-

Tif u

tdent, rtre

rent, nec aliad quidquam palpent nifi Di/e-

&um ex. millibus ele&tum; Cant. $. v. 10. idque

1 h, qie «

tanto cum ardore, ut cum veritate dicere

1 & redndai

cum, Paulo Gal.2. v. 2o. poffimus: vívo ego;

f £s puri

jam

2

om ego, vivi; vero, cogitar, fapit, amat,

yrum n4yetimt

fentit, guítat, videt, loquitur zz :me Cibri-

m prabats p

fu. Quinto. Hanc intimam cum ccelefti

gt & d

Sponfo conjunéctionem quaíi ex re nata con-

get um amo.j:

fequitur familiaris quaedam, reverens tamen

dhfervaionm $

cum eodem fermocinatio ac focialis con(ue-

nique omn i

tudo, agendo cum illo nunc tanquam cum

m ii

patre, amico, autfratre: modo quafi cum

al d r

medico, judice, aut magiítro: cum eo de

of V

animz negotiis tractando : tentationes & mi-

g v P

férias eidem pandendo: in dubiis eum con-

ndo

n

fulendo; auxilium ab illo & folamen poftu-

k M

!

jit

lando.

Ubi tamen folicite cavendum erit,

iljm (*

ne nos femper loquamur; fed ut etiam il-

iqu

lum nebis loquentem, , & minantem: nos-

o !

ente au-

wf'l[v ]

que increpantem, & monentem att

Ex.w'ï

diam-

li

2$4

Pars ZL. Capus [f

e:'lïfm) H]m i

diamus. Quin imo ut nobis fuam volunta-

b

tem manifeffare dignetur, ultro rogandus

d u

erit, exclamando cum Samuele: /oguere Do-

il

(

mine! quia audit fervus tuus. 1. Reg, 3. v. 10.

i p

O Dzus cordis mei! quid eft, quod tibi in

g n

me poti(fimum difplicet? quis nevus, qua

sinn G

motio;.quod vitium? 2. Quid primario a

uam rern

dgulridig

me vitari, quid fieri cupis? 3.

àg; f

creatam aut aífeCtionem tibi a me facrificari

m &mäa.

petis? Dein brevi aliquo tempore, fufpenfo

a W d

trium anima facultatum exercitio, fuümma

cum demiílione, filentio & quiete ad divi-

sl

aj j i

num intus refponfum attende.

Confide;

egrandia non raro verba eternum tibi Ver-

jui a v

4

um ad cor loquetur.

Hic pariter locus

"TI Ini

"i

j

eít, pertractandi nepotia quaedam peculiaría

te

15

':- ls

!

160 000

tum noítra, tum aliena, circa quze, quid

Va

ftatuendum fit, dubii heremus; Numinis

vidlratrid

ramen volunratem ; quid agere nos velit,

cognofcere optamus, Quibus fübjungi po-

(inU.

N

terunt, fi tempus fuperfit, patientie, con-

ormarionis, obedientie, gratiarum aéctio-

TC

nis; áliique adhuc ad fcopum orationis col-

hl

limantes actus, queis voluntas nofítra in

]

Md i

|

.;3

un])

]

concepto propofito amplius obfirmetur. Hac

ln

affectuum analyfi, hisque induftriis eorun-

:

'm) u Il:f il

TU

h

d

À

dem filum protelandi fi rite ufi fuerimus,

1

L

2

fique infüper etiam reliqua füperius recen-

]

W

)

NEUT

Ul

l

fíia orationis adjumenta' in con(uetudinem

j

lm (

deduxerimus, genuinam meditandi artem

h n

It

fdöl]e affequemur, que inter omnia perfe-

h

"i, [

Q

üm |

Mgnis, qtipiceuda, remedia ob fusm rum

"pnecef-

a

JDe Ovatiene.

255

Utj futyy

neceffitatemn , tum utilitatem facile printipa-

* UttO t

tum obtinent.

Hzc enim (ut ait S. Diony-

Ui

J

fius in epift. sd Tit.) eft illa ruez[a, quat i

Wt 1

RE iy

edificata fibi domo (Proverbiorum capite 9.) di-

h qui

vina Sapientia propo[uit , apponens in. ea panem

A i temg

€? vimum, mnempe pamem vite & inteletus:

! AU p

pauem [olidarum g. eternarum veritatumz. pa-

1009 ) D

gem [yivitualis i72!el(igentiæ ; g vinum fau&lorum

D Lt f

affetiuum ac de[ideviorum : vimun letitue, 67 gau-

düi in Spiritu Santfo.

Proin morerm geramus

mutanr (f

hn a, f

ztheree voci, ad hanc meníam nos invi-

tanti illis regum Sapientiffimi verbis: vezife,

t

ia (s

comedite parein meum ,. $9. Dibite vinum, quod

t etermuo (

mi[cui volis ; velinquite iufantiam, & amjn-

t D p

late per vias pvudentie, Prov. 9. v. $. & 6.

quas meditando docebimini, fi Zoze oratio-

i m a

( i Qu G

nis impedimeuta amovere 5 fru&uofee vero ad-

jumenta diligenter adhibere ftudueritis.

g N

j at ts v

C PU. II

ubus fbngi g

DE

; prima, d

COLLECTIONE ANIMI.

, grüamum d

ppm ortionic

nimi colle&tio eft affidua attentio ad prze-

ouns d

fentiam Dzr, cujus nutrices füunt: cuíto-

Ms

dia cubiculi, cura filentii; & fuga occupa-

e indris

tlonum nimis di(trahentium.

u

am necef-

)

rite Ui

farium ea acquirende virtutis folidee quam-

[uperius

ï,*

que efficax fübíidium fit, prefens hoc Ca-

p

Ya

rin conus

put docebit, cujus paragraphus l, mentis

Q m It

]i

collectz bona, 1I.menris diffipatee mala ob

Wt

r oni ll2

wf h

oþules poner.

d

N

W

8T

U( CUW

256

Pars IH Crzput Ài

yi WJPEH",

ij

il

!

eT

! nm' 9,

:'.

Mentis colle&ee Lona.

",eXummis 0

imi colle&io nos liberat a pluribus

I. An

-Mi) moru

Dz:i offenfis & gravibus teediis. INam

TL

illa

rimario confi(tit in vigili attentione a

i, diqu

pre(ens ubique Numen ; hanc autem a variis

agapenta

lapfibus nos confervare quis neget? vivd

1

:j'g';:a,.s [

enim fides hujus veritatis: Deus coram adeft;

]

f (i

Dzus, qui acuet ut fulgur. gladium fuwnz cum

AU

u

arripaerit jztdz'cium ananus 1llius? Deuter. 33. ve

1] Ldl ij

41. isactionum mearum individuus teítis ac

W

omnium fcientiffimus arbiter eít: is loquen-

d lm ededa

tem me audit, operantem 'videt, cogitan-

tem confíiderat, ac fua immenfitare totum

D

quantum ambit, àc penetrat: is fua potentid

A

me fuftentat , (cientia perfpicit, fapientia gu-

bernat, amore complectitur, nutrit; fovet ;

r

W

verbo: füpremüs ille cocli terreque Monar-

cha cum univerfo fuo perfectionum cornita-

:]

tu mihi intime prefens eft: inítar illius vir^

ge vigilautis Jerem. . v. 11. cenforio oculo a

fingula perpetuo attendit: cun&ta aufcultat;

D

l

r

ac una mecum, meo nutui obfequens, nihil

(

non agit, perficitque; futurus omnium mer-

ces vel ultor.

Profeíto fola heec cogitatio

TOüfnto

quemvis a

potens eít ac efficax frenum ;

quavis noxa conítanter retrahendi.

Quis

enim peccator illud facinus, cujus ipfum co«

NMS (

ram homine puderet, in oculis infinite illi-

À. o

V

us Sanctitudinis patrare auderet , fi illam po-

j

neexcubanrem firmius erederet ?. Ah! 708

W

[4

Xl

h

-

Ls

De collctione auimi.

257

J

&f Dzus im confpettu ejus , ingemifcit regiu's

I

Vates; & hinc zzquinate funt vie illius in om-

si tempore. . Pfal. 9. v. 26.

Ex impia hac ru-

j 's

i

fticaque Numinis oblivione emanat peftilens

!

;

d ts

illa

laxitas,

morum levitas,

procacitas-«

]

HU ACI

li

que: mordax illa. lingua prorervia; fenfu-

us CO

um libertas, aliaque íine numero piacula;

qi ag

quibus confcientia identidem confpurca:ur.

m

AORU

Dicit. enim infipiens 1. corde [uo: Pfal. 13. v t.

H'lru

UR

quis me videt 2 quein veveor ? mueuo ctwumfpi-

Pa

D

]

cit me: deliétorum aneorum non memoralbitur AT.

dum u

I

fl

j

fiffünus: Eccli. 25. v, a6.. nules latibulum ejus

Tr-tdi

uec goffva confiderat. Job. 2a. v. a4.

Et en

n 1 df

vah triftem e&ectum! expellit a fe timovem

[u iometia t

/ D. Eecli. 23..v. 27.

Hic fruétus eft ex hoc

Et inte-

af iirptt

Machiavell| pomario decerptus.

rim mifer z0z. zntelligit , quoniam ommnia vid«t

víiiipitog

fur türt,

oculus illius , ibid. qui malos inale perdet. Matth,

jj remeqi M0

21. V, 4I. Contra vero perennis menioria

hujus dogmatis: Zomizus cidet ; Gen. 22. v,

deliomm U

d infar t

14. & quidem ille Dominus, z cujyus femore

Jeviptum efl: Rex vegum & Dominus dominan-

,f

"du. Apoc.19. v. 16.. a con[peGu ffo illius Ju-

dicis, 4. Reg. 3. v. 14. qui de quovis verbo

yj df

etiam otiofo feveram a me rationem exiget,

s

( *

me quovis momento mitrere in orcum

poteít; Matth. 12. v. 36. haec, inquam, con-

renum ; l

(

lideratio eft c/ypeus falutis, 3. Reg. a2. v. 36.

gera

cupidinis rerundens tela : eft zurris fortitudi-

h

Q uj

n

Ji5, Pfal, 6o. v. 4. propulfans affultus ftygis£

hi UCU

]s müï;:

elt civitas vefugii, Jofue a 1. v. 3. arcems 1nfi-

as

dias mundi.

Cum enim divina infiden$

R

türos

quii Í

»

pl

258

Pars 1. Caput. I1I.

g 0

thronis Majeftas merus fit oculus ac immenfa

ht d IUU ]

auris, fola hujus veritatis recordatio tem-

"

erat affe£ctionum aítus: inhibet incautas

"T

manus, reprimit effrenem linguam , & mo-

Summa: non efít

g d

deratur procaces nidtus.

4pRl

mee n

tentatio, quam non füperet: non cupiditas,

s bt

quam non refranet: non illicium, quod noa

m

retundat: non prolapfio, a qua non abftra-

310, rumorum

har.

"Ad hanc lucem (ut teíftatur S. Ephrem.

Tra&. de virtutibus c. 20.) fzdiffume pa[frones

/mum, que

al Rn

s»x evame[cunt , &9 diffugiunt in[lav latro-

qum ex manibus lilorum, Tob. 2.

Et quidni?

3 merrbus

fi enim oculus Heri animat dexteram labo-

4s, u um

li od

rantis fervi: fi prafentia Ducis accendit pe-

€tora exercitus pugnantis: fi afpectus prin-

3 mprt $ [

cipis ad reverentiam componit mores aulz

p

famulantis; imo fi adventus juvenis Bernar-

, que (tu

dini focios aequales modeítos reddidit; quid

a, OXT 4

non efficient oculj Domimi, qui multo luci-

iTimsclmg

diores funt fuper [olem; qui circum[piciunt. om-

fi

T )

;

qe$ via$ bominum; C eorum corda intuentur

:1 J h

[781

1

àn abfconditas pavtes ?. Eccli. 23. v. 28. lta eft,

UM

, N

odivine, & zquiffime morum Cenfor! fi

A g

HUR

Te nobis femper invigilantem viva fide cre-

QUE DA

deremus, etiam nos ad cujuslibet tenratio-

Is

nis occurfüum mox cum Jofepho exclamare-

A

W

mus: quomodo poffum , ah! quomodo po[fun

i

boc malum facere? Gen. 3 9. v. 9. in conpe&u ocu-

i

LTI U L;'vm

kf;n

lorum ejus , Pfal. 17. v. 25. qui reddet unicui-

Hs (

que [ecundum opera [ua juítus judex? Apoc.

j"fwug,ï'mkïï&

1

22, v. I2. Certum proin eft, affiduam pra-

4,110

LT.

fentiis Dzt memoriam, adeoque & amini

Co1-

Vk t

l

(b

li

De colle&Hionte anini,

259

CT

colle&tionem , utpote qu in illa potiffimum,

VR tordi

confiítit; a pluribus nevis immunes nos fe-

LE

curosque praltare.

O quis ergo mihi da-

tl

bit alus iZius aquie imagne , ut volem in defers

1 mj

fui Apoc. 12. v. 14. illud beatum ! ubi folug

A: Qon p

ille mentis meze incola fit; cujus delicie fuzt

hrilcim, qui

effe cum. filiis bominum. Prov.. $. 51.

Prate-

Án, um d

rea cuítodia cubiculi, cura filentii, fuga nun-

hr D

tiorum, rumorum, & occuparionum nimig

/

Í

) hi fur

f

Il

diffipantium,; que tres hujus virtutis nutri-

ifos

J

i

uj i

ces funt, liberant animam ab ipnumeris tae-

n D

dis, maeroribus, moleíliis, & afllictioni-

AOj demnin

bus, quas horum neglectus & liberior cum

Nam

Vi oc at

aliis confuetudo gignere confuevirt.

ubi mortales, ibi & viria; ubi lingue, ibi

ij: Leng

p o

& verborum jacula; adeoque & mentium

vulnera, qua denuo ad fe reducem mire

yoy jarens r

[ceredddt; qU

urunt, contriftant, affiigunt.

Ipfe venera-

TL

bilis 'Thomas a Kempis , 4uotics intev baumnes

fuit, emper aninor. boino. vedüt. Lib. 1. de imite

a d

Chrifti.

c

20.

yn aurdt i

Ipfa celeítis fponfa non

nifi plagis faucia, verberibus mulétata, pal-

as D

yorum Q

lioque exura domum fe recepir. Cant. $. v. 7*

'Tu nec illo fortior, nec ifta fanétior ; quid

yem v i

aisb 67

ergo mirum, quod eriam tu in colloquia

effufus, loco folatii, quod aucuparis, non nifa

o(ephO a

|

]

faítidia invenias; & nil exinde mf gravita-

[

T

iL

tem confcientie , €g aniun di[pevfionem veportes £

i

J

'Thom, Kemp. de imir, Chrifti, 1. 1. c. 20. $i igitur

J )W P

tibi innocuus e(Ie cupis, fubtrabe £e a fupevfluis

u

uf

f

Ü

locutiomilus €g. otiofis circuit;ionibus, nec mou 4

TU

[j

tiovitatibus Cg vuioribus audiendij, Idem ibidem,

"T

7na

u

Ra

260

hl

Pars 1. Caput IIf

Z"hna lateve: iutva conclave tuum, Q9 exclude

Ijäifæfpeäüm?

zumultum. muudi.

Sicut emiüm cella continuata

qhil 13 amP |

dulce[cit, fic male cuflodita tedium gemevat; ut

';'. GUOd agls )

; glb

propría tibi experientia conflar.

Negare

enim non potes, ejusmodi confortia ple-

r

i

I.

|

T

?

hi

rumque etiam tibi plurimi moeroris fzecun-

dam matrem exítitiffe.

TOA

Certe // culili uon

exü[fes , uec quicquam de vumovibus audüffes, me-

m

";un;o

lius in bona pace pevmanfifs?* . Verum ex quo

Ámpt

7z:0va dele&abat audive , opovtuit te exinde etiam

:TO &f

Proin tuo damno fà-

duvbationem . tolevave.

sim a t

pere do&tus, claude fuper te offium tuum; &2

35 a

velinque vaua vanis. Idem ibidem.

Quid enin

xuntmo Qu

juvat noffe, quidnam rerum agatur in orbe,

vl d

fi nefcias, quid intra te geratur in corde?

3 p t

Denique ne te implices negotiis nimis mul-

[ lp

tis aut alienis , vel minus neceffariis.

Noli

'tc:;fenn

I(ïmum |

omnibus omnia facere, nec fenfu preepofte-

151

D

t

pf

roillisfieri. Secusirrequieto moleftiarum Eu-

TCCU

ripo te improvide immerges.

Illorum vero

«

.&:»Jml;

i

"nunerum, que tibi peragenda ex officio

1

Q

Til

incumbunt, dominus fis, non fervus; iis re

;

n

K

commoda, non dona; nec unquam permit-

te , ut te tibieripiant ; nec ita pro homini-

N gud(

(l IT

bus labora, ut Dzuir oblivifcaris.

Hac ra-

1]

jl

j

tione curis fuperior, faftidiis liber, femper

l,

quietus ;. in tuo cubiculo pacis regnum in-

!

Wi

venies.

Y4s !

Age igitur, o vage! animi pene-

trale quid femper fugis? usque circumfo-

»n!ml

L ,x

raneus, & a te ipfo extorris, ut quid amas

xilium mentis? tecum habita: te tibi redde:

qï

MU

vac

In hoc mundi theatro proprius

nbx váca.

tu

hmæ l defe&m

1

Cür«'ftï)f,f

261

De ;ol(ef?ione animi.

T

"

HVA

n Cj :

H

tu tibi fis fpectator & a&or. Dro vive tenis

[

1 (j

1 AU t

magnum is amphitheatrum ett.

Huic foli

age, quod agis, eique vire tue com«e-

Q

diam ita exhibe, coeleftes ut plaufüs feras.

d enori

f morors

Sit ergo; deinceps a cunctis me diffipanti-

bus nugis elozzabo fugieus, $ manelo in foli-

m j ii

h

Tudige. Pfal. $4. v. 8. — Sedebo folitavius , & ta-

Lfmmsï;

Ll

telo. Thren. 3. v. 28.

Providebo Dominum inm

frim t

confpe&u meo fempey. Pfal. 15. v. $. Nunquam

u e,x:;»'fe

non memor ero, o vigil Moderator orbis!

Bo

li

Q m

quoziam a dextris es mili, in actiones meas

IT

m f

omnes perpetuo intentus.

Hunc in finem

TM

J

ilv

inintimo cordis mei cellam mihi mobilem

Rerumiptr bt

conítruam, cui inclufus tediis liber , ; fcele-

t gt It a

ris purus, mortuus Tibi foli vivam.

fenus DI

Il. Infüper internus hic anima' receptus

yners. N

eft prafentiffimum acquirende brevi tem-

vf prap

pore fanctitatis remedium. — Nam fànctimo-

vomoldtarum

nia confiftit in accuratione funétionum quo-

« Dlv

tidianarum 5 eas enim bene peragendo faci-

yagenda e o

mus, que Drus vulr, & quomodo vult.

non &i

Quid autem magis ad id praeftandum nos ha-

cunun

biles promprosque reddit, quam animi col-

sc ita ? harf

letio, confiftens in amorfs plena attentione

vifcar

E

ad prafentiam Supremi Judicis, a quo refe-

dig lbt

Tet ugusquisque, prout ge[ftt five bonum frvema-

WIn? 2.Cor.$g. v. 10.

Sola hec teffera: JDo-

y pids I

g

inus intuetur: 1. Reg. 16. v. . teffis eff Deus,

m Ls

qui prejens ve[bicit: Gen.31. v. go. füperna vi,

M

neício, quam mira prorfus ac potentilanguo-

yris

l

j

rem excutit, fervorem accendit, intentio-

xbie:

nem elevat, defectus arcet, & actiones no-

j

Ítras

R3

IT

5645

Pars IJ. Caput. HI.

;,»'WGS |

y!l.a

flras etlam tenues ac indifferentes Superis

n st

fümme acceptas, nobis vero merirorias ef-

ficit.

Proin eít efficaciffimum adipifcendae

m

fanctitudinis remedium ; quin tefte Seraphico

sgnia 107

Do&tore (In proleg. med. víte Chrifti.) omnino

a i p

y

neceffarium eít; ita enim. pronuntiat: fa-

1

"

"

præþlpl

fpiritualis exercitii. fludia. Loc magis

pe omnmia

j dnim

necefJavium vvedos 62 quod uos od aliiorem gradum

yimis du

erducere poffit. Imo, utaffevevant Afcete, fine

j g p

hoc fub(íidio de ea coníequenda penitus

jj um d

defperandum eft. Cum enim ex fententia S.

du 'üla., '5

S. P. P. demettica cordis eremus mater . fit

& nutrix virtutum , nulla fine ea in perfecto

, qu i

j , t

radu unquam obrinebitur, nulla conferva-

à

itur

Nemo hác deltitutus, ad perfectio-

vt d.

hr r u

nem hactenus pervenit , nemo perveniet.

2014

uo quis vero illius (tudiofior, eo majo-

x ttidut

res progreffus facier; ut con(tans experien-

W

&l

/

ii

j

i

Wil

l

tia docet ; cui ipía quoque rario fuftraga-

tur.

Nain intellectus niíi coelefti lumine il-

i Üne

tf

luítrerar, & voluntas niti | celitus exciretur,

divinisque motionibus impellatur, in via

iav

probitatis nec paffum promovebu. ld do-

TM dj

cet fides. Cone. Afaus. II. can. 7. Trid. feff 6.

t

Wi

NT

can 5, . Jam vero folum habitans fecum ani-

At) ye

ma, que im confpectu Dti tanquam mare vi-

n

"TAV

zréum fimile cvy(lallo Apoc. 4. v. 6. tranquilla

TM p

quie(cit, recipiendis ejusmodi gratiis idonea

eft. Ergo etiam fola hec religiofi profectus

capax eít. Diffipata enim & exulans a fe

3 Expem "

inens, cum tumultuans oceanus, bonarum

e voci

M i

"m

üluitrgtionum cha;yädis, Numinisqu

OoD-

|

I

De: colleSione. animii

265

!

N

t

!EW

AU

l

ATRT

d.

obftrepens/ íÍcylla fit; immiffos cceli radios

o miriqr

nec coeca videbit, nec afflatus furda perci-

Jf ais

[.

N

ier, nec motus prefracta admittet; fümma

V tl

.

[

proin remedia caffa difperdet. Cumque in

t Oi u

falutis femita. non. progredi fit regredi, non

Lt ronunt:

folum nullas in pietate progretliones faciet,

i lu l

fed potius preecipiti cafü mifere ad ima ruet.

/

Contra vero animus interioris feceffus amans

MGEDAOT gl..'.,'

tlb m

in virtutis ítadio non tam curret, quam vo-

labit; plusque proficiet uno die, quam dif-

T

l

J eume ts

oluta centum annis.

Exemplo nobis fit

Sulamitis illa, Salomonis epithalamio cele-

Qrds erems u

mulelneet a

brata, qua initio zigra, parva, & ita debi-

eju, nj

lis erat, ut Jazguens fulemi floribus, | f'ipavz

malis debuerit.

At vero vix eam intvoduxit

finos, a peit

j, I n

Rex in. cellavia fua, Cant. 1. v. 3. id eft, vix

eam ob fui collectionem ad familiarem fe-

idiolor, 60 i

ls t

cum confuetudinem admiferat; cum mox

effecta e(t fortis uz mors, alta ut turvi:, fo-

u ao [Utr

; gl lumin

rida u£ Cavmelus , pulchra ut luna, electa ut ol

tevvibilis ut caffvorum acies ordinata , Cant. 4. v.

j qius exut

9. En! quami preefens acquirend perfectio-

mpelitr, !

nis ac porens adjumentum fit avulfio noftri

ooveol l.J

Et

a rebus externis abdita fecum habiratio.

a. T*

hibiuns at

certe qui continuo verfatur cum infinita Po-

tentía , Sapientia ac Sanctitate, neceflario de-

g t nui:'

bet obtinere vires, ut poffit: lumen, ut

AA 6^ lu

fciat, ardorem, ut velit eluctari ad fancti-

PT

moniz culmen; nec poterunt non fugari a

KR

M

nobis, expellique primarie tres caufz no-

j

l

j d

l

[Eril:

flri teporis ac fpiritus inopiz, fcilicer im-

YT

potentia, ignorantia & negligentia.

Hinc

" NWI(

4

etiam

Lïa (oül

264

Pavs IL Caput i.

RAU.

o 0

etam caleftis Sponfus per Ofeam diferte

Num

enuntiat; dile£ctam animam non alibi quam

ii

in hoc deferto fcientiam Sanétorum a fe edo-

a

cendam effe: ducam eam im foltudinom, g

m

ibi Joquar ad cor cjus. Ofee. 2. v. 14.. O im-

peya of

menfe Drus! qui exeelfior cmlo, profundior

[

penw

iufevnoy lomgior tevra, &g latior mari e$3. Job,

11. V. 8. & 9. fonat vox tua im auvibus meis,

P

MP

Cant. 2. v. 14. qua mihi inclamas: ambula co-

vam me., €g efflo perfeéius. Gen. 17. v. 1. Sed

g, CU]'JS 1

quia oblitus fum tui, Deut. 32. v. 18. deftcit

cso

(prv.fus meu:, Pfal. 76. v. 4. €9 dereliquit qme

n inc'*fäna:)

vivtus meq. Pfal. 37. v. 11.

Hinc jure timeo,

j sgcqrdeuo

[

ne etiam me atronet il'ud tonitru: effufus es

l

cut aqua , non cve[cas. Gen. 49. v. 4

ld ergo

ne'fiat; pofthac zz 110 con[beétu ambulabo "N

nius diebus vitee meg , Gen. 34. v. 40o. ut fic

af enfiones im corde mco di[jonam , camque de

virtute im virtutem, Pfal, $3. v. 7. & 8.

III. Praterea vigilans hzec fui cuftodia eft

li

"

ille paradifi fozs (eu fluvius, egredieus de loco

voluptatis, Gen 2. v. 6, & 10. unde innumera

eaque eximia in animam profluunt bona,

fcilicet ». incomprehenía quedam conjun-

(

W

€tio , familiaritas & communicatio cum Dro;

cujus delitias. & pretium nemo ni(i exper«

H

tus novit.

Nam teíte Thoma a Kempis de

imit, Chrift. l. 3. c.. z. frequens il vifitatia

1l

eff cum bomine interuo, dulcis [ermoeinatio , gra-

24 coufolatios snulta pax ,. familiaritas flupen-

Ql !

;

da nimis.

2. Teítimonium quoddam tacitum

)

firmqa

^]

«l

vlf [

Sgiräcg? Sancti & vox interior, ialem

pe

LT

De colle&ione amimi.

265

LIUM ts

fpe confolans de obtenta peccatorum venia,

J p i

de benevolo Numinis erga fe amore flatu-

um

f

5

que gratie ac amicitie divine; quod dulce

21 d

!T

l

U..

!

vadimonium aurea quedam quies, inexpli-

;,

2

" [

cabile folatium ac angelicum cordis jubilum

(t])

)[W!

individuo nexu confequitur. 3. Exinde quo-

il

LE

que oritur ftupenda quadam facilitas, gene-

1l

rofa promptitudo & alacritas in exercitio

& t

virtutum; pracipue in voluntario corporis

M

L

cruciatu, cujus rigorem fuavi bal(amo le-

D

t

L

M

rit: nec non nobilis quedam proclivitas &

-

uU

propen('a inclinatio ad fupera, quorum ob-

i B

via recordatio ejusmodi pectora mox fur-

Jud nl i

füm abripit, ac eorundem amore inflammat.

4114

(

Inde pariter fcaturit maxima teneritudo con-

Yi 9

fcientig, qua vel umbra

Ig01 ul

iaculi fugiunt:

. UL J

heroica fortitudo in adverfis, qua nil timent:

L

i m [

indifferens ad omnia eequilibrium, vi cujus nil

M

ambiunr, nilhorrent: immiffa coelitus nau(ea;

n

s f ld

qua celeítium avidires omnes terrenas mire

TOLLL

faftidiunt, &averfantur. 4. Haec collectee men-

; ünde n

tis charifmara comitantur fuperni inftinctus

protount

innumeri, illuítrationes continuge, sterna-

rumque veritatum cognitiones fublimiffime,

qedum (X

clariffime: una cum magifterio quodam per-

ynicato 0^

; nefo nl

petuo Spiritus Sanéti, quo is rali homini

dubia declarat, abícondita revelat, facienda

homi L

ocer, vitanda indicat, & veluti prolem ge-

t

rulo finu provida mater fovet, ac protegit.

Tj ?r:)ilamm'ïg'-'

O beata folitudo! vere zzfimitus es zbe[aurus

,

f.]l"f li

bominibuss Sap. 7. v- 14. do&rix euim es difci-

Ti

If

quod

En! amatov faéus

T

W^

ln

lzinæ Dzn Sap. ?. v. 4-

-

H

l

3

Jum

266

J n

Pavs II Caput. IIT.

rgo te adduceve smihi

[æxüfe (

onfi

fu. forma tue 5 propofui c

(immà

ad conviveudum ,. $$ fpon[am muibi affümere,

^

T.

Sap. 8. v. 2. 3, & 9. nullo pot(lhac divortio fe-

fgzäs&ilhmæ

P

parandam, nullo tumultu fugandam, /riens,

j

quoniam mecum coumnmunicabis de bouts » que te

li

o 15

'

comitantur ; Sap. 8. v. 9. nec prius quiefcam,

p X

doner introducam te iu domum eg . in cubiculum

qum, 1

mentis mez. Cant. 3. v. 4

Spiritus enim tuus

,a Vi

Juper mel dulcis; Eccli. 24. v. 37. hinc jure -

ss D

socentes €9 vecti adhoe[evunt tibi. Pfal. 24.v. 2 1.

; um o

. IV. Tandem abdita intra cordis penetra-

al j t

lia, fibique invigilans anima colicolarum eft

sls o

emula; quod enim illae agunt in ccelis, idem

ayre us r

hzc füo modo praftat in terris, prodigio eo

yvbe r Q

Nam inftar Electorum

majori quo rariori.

v.fi T

Sacrofanctam Triadem fibi preíentem (em-

[/7

PJ jl

y,

—

]ll'

per intuetur, füper omnia a(limat, & dili-

m

TT TITT

git; intellectu & voluntate, cognitione &

amore geminis veiuti brachiis eandem conti-

a m d. D

nuo amplectitur, libique 77 viuculis charita-

fU CO

1i$ Ofee. r1. v. 4. quam arétiflime unit.

1lla

t um db ii

dileéto, dilectus ei eít omnia in omnibus.

Ejus teffera eft: Drus 6? ego, quafi preter

]

A ]

eos in orbe degeret nemo.

'Tranquillitas,

0T. Qu

amor, folatia, fervor, gaudium , & plena

A t

fiducie fecuritas ravs calicis ejus, Pfal. 10, v. 7-

li

Sicut.beati in codlefti regia, 1ta & hac, no-

[l

il

flras etiamnum ufüurpans auras , anticipata fe-

s

licitate perfüfa, & torrente voluptatis pota-

nj

ta, deliciarum oceano felix inpa:at.

Omni-

ttqi

ü

um perteía, fui oblita, foli Dco immerfía,

"I ni

non uilihunc increaturis, nec has aliter quam

in

U u

LTj

De colk&ione animi.

267

i

jn Creatore confiderar; & a terrenis ab-

firacta, in fuümma folitudine tamen ;fructi-

N*F

um

bus

erfectiffimsae focietatis cum

Amato

'lCam, l

di

ii

beati

ma gauder. *Denique ficut Angeli

ab Altiffimo in has regiones miffi; fuam fe-

)

& ts qui

cum beatitatem inde deferunt; ita & ejus-

si;mmkij ial

Lu.'

!

modi anima, licet negotiis occupata , fu-

D SLII

/

i

um tamen veríatile ceelum femper fecum

M

circumferr, Divinam Majeftatem contempla-

LUC NT

ri, & amare nunquam definit, & in adim-

1

plenda ejus voluntate tanquam in votorum

zmu

meta (uaviffime conquiefcic. Infuper Ceelirum

U

more omnis metus ac terroris expers vivit,

$. DI

Itl

t LefTI

probe íciens, quia oculi Domini fupcy juftos :

m

fl

Píal. 33. v. 16. €9 quouiam adyutor. & protcétor

1]

E L

li

vgzänfeng 1

J

nofler fl.. Pfal. 32. v. 20. Hinc etiam ipfa cum

It &l

G

l

regio Vate generofà exclamat: [ ambulavcro

t COJUOR Q

in inedio ambree iortis , qon timcbo ml quo-

i ondem cont

qgiam tu ecam es.

Pfal. 22. v. 4. Si emerfus

j il dri

ex inferis orcus conjurata rabie in me irrue-

Sola hec cogi-

Mime uti. l

ret , fixum efít; zoz tuncbo.

ia in omo

tatio: quogiam tu T?eCUH 65 viétrix mihi pal-

i, quaü P'

ma erit.

Etiamíi cum Jona in mare, cum

, T

Daniele in lacum, cum Jofepho in cifternam

aut carcerem mitterer, dixi: zo7 zimebos quo-

ulium, &f

wiaim tu. defcendes inecum in. foveam , & uec in

yigston

Sap. 10. V. 13.

X qui-

, i &l

vinculis me dereliuques.

bus patet, colle£tam mentem elfe quafi ce-

yas, 8

Exod. 24. V. 10. Age

yevol

]um , cum . ferenum eff.

ïzrisä

ad hzc quis tibi fenfus? Antantg bea-

j

jam,

titudinis nulla te cupido tangit? Solitaria haec

()i D

cum Superis confuerudo eft antidorum, quo

)UCC li Wï

u-

UT

268

Pars IL. Caput 1IT.

(

[it

fucantur piacula, & arcentur tedia: eftfocus

9nus; !

quo colliguntur lumina: eft centrum, quo

14

confluunt inflinctus: eft canalis, per quem

TM

infuunt gratie : eít pulvinar, cui incubat

Chrittus, e(t mater fanctitatis, nutrix inter-

(h

Uuemw

ne pacis, paradifus gaudiorum, 4ue ex upe-

um

vant omneiun [enfum.

Phil. 4. v. z. 'Tantee feli-

HKE[

[/

Ü

Ti

citatis ut particeps fias, haud opus eft, ut ad

aftraevoles, aut per equora naviges, aut rerrze

vifcera fcruteris.

j

E

Solum cum Arífenio fuoe

-2

.10(

late, race:

.; Cü'h

.&'

niil

tecum habira: femper de Dso cogi-

18, Cg mens£ua celun cuim angelis füt. -- s. Nii

«l uro ptt

gt DonL i

lus. FHhec audis, & etiamnum fluctuas , ac

wipurfin

"

dubius, quid ftatuas , heres, ftalte! erpgone

f

plenum tzdio exilium prz ipfa eternc pacis

prodroma patria eliges? Quid aoas, attentius,

X I00UO

quefío,perpende. En anima, Dro fibique

inrenta, eft fponfà illa, qua ftupentibus an-

elis afvendit. per defevtuum collecti cordis, de-

jitiis affluens, amnmxa fupra diledum , ficut vir-

h?i

gitla fumi . Cant/^5. v. 6, & 8. v. s. füis defide-

riis fidera conítanter ac recta

petens; & fequi

tu horreas? eft concha, coleftem excipiens

"'Lx

l

n

rorem; eft regnum quietis, omni bonorum

U.S |

W

2

[0)

enere dives: eít paradifus quidam terre-

lii

ftris, omnibus delitiis abundans, & huictutu-

j

multuofum mundi forum vallemque mife-

riarum prahabeas ? O quam alia füb mortem

*

(fed fero nimis) quamque divería de hac

virtute fovebis fenfàá? O ma

II

n

[/

rparitam inafti-

mabilem in folitaria cordis eremo latentem!

&

mf* Llum

.Tu es fioridus ille Divioi Sponfi letulus, in

r

quo

Ltj

De colle&ioue auimii.

269

quo lztus quiefcit: tu eburneus eeterni Salo-

errn

W.

T

monis thronus, ubifolus regnat: tu Porzus

u

[ 0

conclufus , Cant. 4. v. 12. monítra vitiorum ar-

1y QUi

cens: fons figiatu$, lbidem. püritate cryftal-

Wtj

]um vincens.

Charitas te generat, fortitudo

T Nf

fuüftentat! modeítia comitatur, & pretiofze

B

omnium virtutum gemmse irradiant: fecum

^

|

lt

fut divitie 69 gloría; Prov. 8. v. 18. qui teinvene-

!1"0

ul wu; [

"m

]

M

ia

vif, invenietivitam , €g bauriet [alutem a Domino.

) V

Prov. 8, v. 35. O quam prudens eft! qui om-

ln

nia dat, & nihil non agit, ut abícondito in

te theíauro potiatur ; quam demens vero,;

[

h

T dl

qui ranti boni incuriofus vivit! Quam inía-

[l

nus ioi

[o]

tur füiego, dum /a&us quafi columba

Drejpgeme ;

Jedu&a, non babeus cov, illud a me avolare, ac

libere per res creatas extra me vagari permi-

fi? Sed modo converíus , decies tantum vequi-

1 £0 QU

Baruch. 4. v,

» n

Y

ram DszuM, quam evravi ab eo.

Q

Af

l

23. Tu, qui femper z omnibus uobis es Do-

)J^

tmine ! Jerem. 1 4. v. 9. ne permittas; ut pofthacin

T fs deüfä

animo meo prwfens, velut in orco degas,

ubi non nifi turpia videas, ftulra audias , ini-

lu pens; g

Jofl,

qua fentias; potius eum virtutibus & gratiis

p

emen

, omni u

ita exorna , ut S. S. 'Trias fecundum Chrifti

promiffum ad eum venive, & maufionemn apud

fj qin !

eum faceve 1on dediguetur. — Joan. 14. v. 23.

yduns n

-

U)P

1 xq'gïem

G..

dl

r

m a 1U

a(

n

Tuc

Mentis diffipatae mala.

nj

ec in fafciculum colle&ta ipfe Chriftus

l

I.H

per Joannem fic defcribit: // quis 19

jionon

17€

IT

270

Pavs IT. Coput. III.

h

r

«ncledu

yue 5uonm man[evit, emittetur fovas ficut palmes, eg

i

Áir de

aveftet, €g colletumzn iguem mittent, €? avdet.

1

"n

Joan. 15.v. 6. Quibus verbis quatuor diffipate

mentis maJa dittinguuntur, ac trifti calamo de-

"T

gt

pieta, nobis vitanda proponuntur. Primum eft

critica noílriabjeétio ex paterno finu f. ecialis

mOpu

Providentie Dei confequente eam grandi im-

u at

j od

porentia redeundi ad cor.

Mütetur fovas.. Si-

cut enim palmes a vire refectus, a vinitoreex-

«oinge m

tra maceriam negleétus abjicicur, abjectus a

afluinpua

[yecii com

tranfeuntibus temere protricusin lutum calci-

bus extruditur,adempra omni fpe remeandiin

a, u

vineam;ita quoqueanima,;quz folitudinis per-

p tht

rxcía , liberius fe in externa effundir. a ceele(ti

D WW(U (f

Parrefamijias pariter extragremium fue pecu-

qulus o

1

iK

[

j

liaris Providentize cum raufea ejicitur, fuis ho-

Àiy at

ftibus calcanda, vexandaque permittitur, &

] 'a'emum] it

defectuum cceno alte immerfa , affligitur gra-

!

l

CA

[

!

vi imporentia, id eft difficulrate maxima re-

deundi ad cor, feque denuo colligendi. 47iz-

Ti

fctur fovas.

O Superi! fingula expendamus.

p

!

Inprimis diffipata mens indignam fe reddit

Ul

rovido illo cceli oculo ac illa fingulari ture-

u a

a, qua eam haétenus inflar muri tutabatur.

WU 'md

h

Nec mirum; nam raro fibi, rarius Dzo pre-

Ut

fens ad illu(trationes ceca, furda ad in(tin-

]

Htj

étus, gratiis ufque rebellis, fenfim tora ter-

ree

W

A

reítris ac bruta efficitur.

Non cogitat nifi

RT.

vana, non fapit nifi terrena, non vult niíi

LU

!

fenlibus grata. Ejus memoria eft via regia

NI

(

feu forum publicum, per quod omnigenis

cogitationibus & phantafiis liber tranfitus da-

RULIT

Lur,

^ n WEH

HU

2De colle&ioze auimi.

271

rl ftt i

tur. Ejusintellectuseft domus perviaomni ja-

BL

nua & feneílra deftituta, ad quam cunctis

ol o

tenrationibus patulus femper acceffus, quin

Utl d

& ingreffus patet.

Ejus voluntas eft pila,

At r

quam tumultuantes animi motiones pro libi-

haptemo m

ru in gyrum agunt.

Quis ergo miretur ab

At

ejusmodi anirga tandem amantiflima Divi-

A. Htf

ni Patris vifícera ad amaritudinin adduci? Job.

gerefet'mgavimfor;

27. V. 2. itaque irritari, ut fübtracta illa, qua

hii dj

ejus faluti fingulariter invigilabat, cura a fuo

um n

illo fpeciali complexu ejectam, fibi relin-

puom p

quat, finatque eam amLulare per vias difficiles,

imqratn

I

Sap. 5. v. 3. pof? vefHigia gvegum , Cant. 1. v 8.

( CEUHSI! [

uxta proprias concupt[centias, i.Petr. 3. v. 3. a

reniumoep

quibus moleítiarum fpinis injecta, neevorum

"]

dnrlüs

fordibus inquinata, orci infidiis undique ex-

ii permitur

pofita, demum in propinqua gravioris lap-

f ii

füs pericula inducatur.

Q fidera! ad hanc

Kultte maximag

peenam cui auifee aures non tiuiriant? 1. Reg. 21.

v.12. Agnofcit quidem infelix anima per lucida

p li J

fubinde intervalla (nam calamiratem ac lubri-

gl

cum conícientis ftarum ; eundem quoque

um

l:

deplorar, indeque emergere infuper cupit.

«jlo n

In viaillecebrarum]laffata, a rebus creartis faíti-

lm i

dio habita,teediisque affecta;prifting fortis me-

j rrtbud

mor ac prafenti miferie ingemifcens, feip-

fam fibi reddere, &ad dulcem animi eremum

j

I

gum i

fe recipere oprat, quin etiam tentat.

Ve-

, N

rum, cur id (ine potentiori auxilio fieri ne-

Teltdy w

)

queat, idque vindex Numen ultrici feveri-

g

rate negare, vel faltem differre plerumque

g u

u

u

foleat; durum quidem,; juítum ramen. pro-

prii

IT

a55

Pars I1. Caput. IIf.

prii

cordis

exilium — patitur.

Mitte.

:fü:PflL uv

& inflar filii

4

fur foras.

Ubi errabunda,

J: iil

prodigi in regione longinqua procula fe-

ipíà peregrinans, filiquarum jam fàtur ocu-

; gl ]mm-

igenem at

los quidem reflectit, ac avida illius man-

ng, qua beatum illud Spiritus defertum

ii o

du 1

abuadat ;

iluc referre gradum defíiderat;

sstb R h

fed viam vepribus obfeptam inveniens , fe-

ue efficaciori adjumento nudatam gemens,

LAgndtn,

í

[5]

gata a mundo, a Dro repulía, vere (à-

a foumettum

cruminrer & faxum, reditum defperans, hz-

d oim gt

yet.

Menris templum cum leremia per fo-

4u, Stat r

ramen infpiciens, ftabulanten ibi azomanatio-

&t pirind

qem defolationis Marc. 13. v. 14. confpicit. Me-

Adlb) pr d

moriam vaniffimis fcediffimisque ideis, intel-

& À t

t B

le&ctum temerariis erroneisque judiciis, vo-

luntatem perveríis noxiisque appetitionibug

Dd r£ )

contaminatam , ac velut totidem turpibus be-

m

n

[

ftiolis confpurcatam cernit. Hinc pedem in-

TV

1l

v

tro inferre horrer.

Sicque mifera confene-

"N

$

fcente fenfim , & in naturam degenerante

D

evapandi con(uetudine irretita; extra feip-

ET

fam Dzi fuique oblita circumerrando, tora

l«

j

rebus externis ad mortem usque diftracta;

D

immerfaque vivit, nec prius quam viram,

coevum fibi morem ponit.

En! quam per-

s

niciofa peftis hrec animi evagatio fit. . Enim-

*l h

vero queis iíta tanti mali horrorem non in-

i

MOUIM

cutiunt; hitimeant, neZempore, quo fuerint

il

diffipati, peveant; Job. 6. v. 17. & ne dum df-

fpautur. cogitationes eorum per mundum, Pro-

i tàg

Wt

'verb. 15. v. z2. etiam d/ffipentur ojja em'gmzvfecus

tl

iufcv-

Q ïïüm.

d

af

]

W

De colle&ioze animá,

273

1 M

NI

infertium , Pal. 1 46. v. 7. exponendo fe difcris

L j &In

lt

i

mini lethalis noxae.-

Ah! fentio, quia a«

QU

AU

f

If

lun g amarum efl, reliquiffe me | Dominum

DeuM zeurü. Jerém. 2. v. 19. Sed o Pafto?

i i r

u

Ws d

bone! fugientem a re oviculami & per ávia &

invià deviantem, fponte fi nolit, immiffisad:

t m dj

verfitatibus invitàm retrahe; ut fibi reddita',

t ivere,

deineeps tibi foli colle&ta vivat:

?D[ü ]

EM

r

li. Secundutn, ex hac fui effufione prove-

^

à w

niens; nocumentum eft ariditás mentis; conis

LU CRURTUN

junctà cum ingénti náuíea rerum piarurm

m RCR

"dre[cet;

Sicut enim palmes a vire refectus

10

arefcit, parifato etiain anima; a tnyftica vite

f Hs OCU

d

(Chrifto) per diffipationem avulía ; arefit

1

tota.

Ad tenerrima fidei tnyfleria; intei*

atj Y

"

delitias Euchari(licas, in ipfo matutine me-

]

lj

d

pnetifon

ditationis trore perítat pumice ficcior. Earmi

i us

nec calum ínagnopere allicir , nec tartará

f pedemt

inultopere terrent; nec Dzi tribunal mul-

r cott

tum angit.

JEternas veritates, movendis

um deped

àlias cordibüs etiàm fàxeis aptas, meditatur;

i, eittt

& legit fine fenfu & motu: tota ftupida ad

um

res coeleftes, folum cerea ád terrena.

Ins

j uqe i

telle&tüm non nifi fpitfie obfcurant tenebras

in voluntare amara folummodo ficcitas reg-

s qun v

, Bo

nat, & infolens perftrepit cupiditatum mure-

fhur. [nde fit, ut quotidiana contemplatio;

iil P

lum

precum precipue fàcerdoraliumi recitatio;

diving hoítie lirario; facrce fynaxes, exos

«:'IHIM', (,;"'j»"

iologefes, & reliqui per diem religiofze

exercitationes non 1int nifi alvearium diftrás

er m

€üonum, [Íenina defectuum , inerüs tofs

j

$

por;

bl

274

Pars II. Caput Hf.

,j m

or. Sumrma: ejusmodi animus eft fimilis

.,; at [

;

edere illi Jong; qua percuffa a Domino,

ad eum

exavuit: Jon. 4. v. 7. Mli aridae ficui,. cui ma-

; Qi

ledixit Chriftus, £9 exaruit: Marc. 11. v. 2 1.

illi Evangelico femini, quod cecidit füupra

pon Agr

Nam

lnig m (

peuam, & zarum aruit. Luc. 8. v. 6.

etüam is non folum nullos folide virtutis

Jitty

til

fructus, fed nec apparentis folia profert;

Jl-;.'fu.

ïoin

?ï

T

1

At f

imo nec pietatis umbram projicit. Sed ficca

fua íterilitate fibi & aliis moleítus accidit;

h

TT

3 T t

are[cet.

Nec mirum: tam parum enim ac

du n

virere poteft [civpus absque bumove, aut. cve[ceve

cave&um [ine agua ; Job. 8. v. 11. eque pa-

. Ptl at

t d

rumhomo in probitate proficiet fine influen»

te gratia ccelefti.

Hiec autem cordi, objecta

Lt Mp n

X Moadid

creata pervaganti, haud facile infundi folet.

Sicut enim urbi Bethuliee imminens //olofer-

17 hij

ne$ aquedu&tum iucidi juffit ; Judith. 7. v. 6. fic

tf

etiam talianimee vindici dextera canales au-

ifN]

[

xiliorum ac füpernarum dulcedinum abícin-

/

*ïmvl L

4 Jrf "

lol

duntur, in penam illius diffolutze leviratis,

413 1

W

)

qua, reli&to fonte vivo, fibi fozz ciffernas dif-

;

]

hi

4

fipatas, quas tamen praemonita fcivit, quia

i

i

eontiuere t01 valeut aquas.. Jerem. a. v. 13.

1

n

t

quoties ccleftis Sponfüs, ítans ad oítium

d

& pulíans blanda voce rogavit: aperi mibi

Lj

"

fovor mea, [pon[a, quia caput meum plenum eff

IT

uttis nothium. Cant. $-

J

vore, €9 cincinnmi mei

Yv 2.

At tu vagabun

&

, &a teip(a peregri-

nans anima, blandientis vocem furda aure

!

excepifti, Et licet ille perrexerit clamare:

1

Teverteve Sulauitis , vevevieve, ut intueamur 1e ,

1

x

D

M.

Caut.-

i

"T Í

H

»

:

T

]

De eolle£ione amm,

27f

i

Cant, 6. v, 1a. tamen auves tue 102 audieruut

MOUTTMM

"

,

linb

verbum pof? revgum monentis ; lfa. 30. v. ài.

QU

nugis intenta; ad eum redire, tecumque ha-

V M v Vi

birare recufaíti.

Quid ergo mirum , quod

h QUi crii

"MY m

modo cum Agar ex finu Abrahe expulía

in folitudine evvans, Gen. ii. v. 14. fupero

füy

fäï

ile Vim

omni fücco fpoliata, debilis langueas? &

Rs i nv

cum gemino Vate ingemiícere cogaris: ahl

a. $t

ununa inea eff ficut zevra fine aqua / Pfíal 142.

ts mubds a

v. $.. pofum ine defolatam, tota die muvove cona

Lt p r

l

jfeam? '"Thren. 1. v. 15.

Nempe zoluiflt be«

lm

gedicionem, & en! elongabituy « te. Pfal. toy.

À n ag

v. 18. Fattidifti ethereum neétar; jure nunc

Voluiíti aridicatem,

r hn

ergo exíiccata tabefcis.

Atemcrd, d

& ecce ! . pleno impetu condenfàta veniet

tibi.

T cie ifund

Nam audite! o offa avrida, audite ver-

rinmaes A

bum Domini! Ezech. 37. v. 4. vocavi, ait, exs

f',' J o 6

fpeéctavi, exzeudi manum meam, obtuli de rore

derte as d

ccli, (9 mom fu, qui afpiceret ; jam.ö'* €go

icdinum d

videlos Prov. 1. v, 24.. cum quafi feuum ita ayee

difol lt

Jeetis, la. $1.v. 12. ridebo.

Juflus es Do-

Hüue, Cg veChun judicium fuum / Pfaf. xi8.

yfoit df

yoni fon d

v. 137. Fateor, etiam epo a/Z vagus i? via

hm h vl

vordis mei. Ma. $7.v.18. — Diffipate [unt cogita-

funs d

j

VIoJes meg , torquemes cor smeut,. Job. 17. v. 11.

)

i f

t

Hinc jure avida eff, Num. 11. v. 4. &2 zalefeit

in me anima weu, la. 35. v. T. quaft flipula

J

nyn j

üviditate plena. Nahum. 1. v. 10.

Sed tu, qui

yi t (

imperas fozzibus abyff & catavatlis celi, Gen-

o

9. v. 2. fac, ut que erat arida, migret 77 flage

: o il

a

Wumn, & fuiens i fontes aquavuuis Ma. 3$. v.

72 Pf

7. & quz prius erat fiur uzer 32 pruir

A

11$

i M

-

J ch&'&

1

276

Pars Il Caput 111.

,1iint

[

11$. v. $3. deinceps adipe &? pinguedime ve-

i]

g M

Jeatuy anima ha, Pfal 6a. v. 6. ut coelefti

) um

dulcedine illecta, ad cordis folitudinem re-

at

um a d

deat, inpofterum fola fibi tibique victura.

IIL. Praeterea exulans a fe mens per hanc

TOTIJ

fui diffipationem inhabilem fe & ineptam

ag

reddit, qua Dzus velut inftrumento utatur

«dípr gr

ad operandam aliorum falutem. Z igrem mit-

sinis nl

zent. ld fümme verax Numen ipfum tefta-

j o gt

tur, Ezechielem Prophetam his verbis al-

3rones i

loquens: f//j bominis, quid fiet de liguo vitis *

s o p

(refecto nempe & arido) nuzquid tolletur de

r o

D

ea lignum, ut fiat opus ; aut fabricabitur de illa

jf

N

Y

l

10 [lf[qf [

paxillus , ut dependeat in eo quodcunque vas f .. . .

30 YUO Id

Ecce ! igni datum eflim e[cam: munquid utile

muh, Nn

erit ad opus? Ezech. 1g. v. 3. & 4.

Quid

t ptttr, d

amplius dici poffet ad exprimendam fum-

20 f

mam ejusmodi palmitis ad omnia inurilita-

a dpin

tem , qua major non reperitur z omnibus lig-

PITI

dis nemorum , que [funt inter. ligua [yluarum *

^RURNUORU, f&

ibidem. cum ne quidem aptum fit, ut lig-

:g i g

neus ex eo clavus feu paxillus conficiatur;

& quo fufpendatur , illefumque ferverur te-

Ut i [

R ii

ftaceum aliquot ex doineftica füpellectili vas;

multo minus; ut ex eo fculptoris arte efun-

Puffur t

MULE

gatur effipgies cujusdam Sancti. Nempe (ut

V n i

reécte ait Auguftinus Traá, $1. in Joan.) Jigna

TM

vitis precifa nullis agricolarum ufibus pro[unt,

zullis : fabrilibus. operibus. deputantur.

Quin

M N 1N

j

Il

L

imo tefíte Hiäronymo apud Cornel. a Lapide iit

cap. 1 5. Ezech. v. 4. eX eis (uti tamen ex aliis

fL:*ïlmi!ix lr

igni injectis fuperant lignis) nequidem re-

M W- ïlfï

ind«

!

&l

De colle&ione (mimzf.

277

manent titiones, queis frigens manus cale-

-'a m

DT

fieri queat.

Nam ejusmodi palmitem, fur-

no immiffum, utpote ficciffimum e veftigio

Yib

mox totum depafcitur vorax flamma. Ufram-

dT

que pavtem ejus con[umpfit igmis, eg medietas

sl

ejus reda&la eft im favillam. — Ezech. 15. v. 4.

nf d Itj

O maítam quidem, genuinam tamen homi-

Ltirumeno z

nis diffipati figuram! nam etiam is coelefti

NT

Patrifamilias nulli effe ufüi poteft. Nec

o n

quadrat pro virga Moyíis, qua indurati

hetr s vl

Pharaones terreantur; nec pro baculo Eli-

u g prs

fei, quo peccatores ad vitam grarie revo-

)nagi t

centur: nec pro fagitta falutis, qua inftar

at ii

Aífyriorum tartarei hoftes profligentur: nec

J fziz/rmj.vs at

pro viarum indice, quo errantes ad ceelum

lu nf

dirigantur,

Nam, ut inftrumentum effica-

j 4 M

citer operetur, dexteree artificis fit conjun-

mrinetdm lu

&tum oportet.

Vinculum autem, quocum

|gmii i

manui divina copulari nos decet ; collectio

ais ml

eft.

Hanc ergo qui nepligit, inhabilem

i [j

fe, quo Deus utatur, reddit.

Eredic, ama-

um it, V

bo; quicunque domi tue peregrinus vivis;

jlts o*

qua fronte , quzfo, fperare aufis, te Chrifti

qge n

in falvandis animiabus adjutorem fore ? En!

al

ficut aqua. effufus e5; Píal. 21. v. 1. & tu col-

lp

Qs d*

ligas difpevjos Juda ? velut alter fonas fugis a

n

l NW

jacie Domini; Jon. z. v. 3. & tu congreges pro-

pn pl

Jugos Jfraé] ? Ya. 11. v. 12.. diffipatus es, mec

compun&uss Pfal. 34. v. 16. & tu alios reddas

"T d

jyiati *

compuntlos corde ?. A&. 1. v. 37. Apage: alo-

minabilis ee inutilis bomo e$5 Job. 15. v. 16. vi-

| Cgm?], u [

emia-

(

yius

h pjeve $ Vind

"

lil ex .te Jïgt ope?'ii. Ezec

3

to-

)

[o]

wc'ï"

j; [OMI

278

Pavs II. Caput III.

a i,

ml m

rores Angeli etiam te inftar aridi , & refe

€liavite palmitis Zz iggew mitent.

P

anil

s t

IV. Et ardet.

j 0

em

uod quarrum poenz penus

ü

eft. Nam, teftante Auguítino, ugum de duobus

u non

fit (

$2 in vite

*X

paim.di congrud , aut outis aut ggmis.

i

DT :

son efl, im igne erit. Tra&. gi.in Joan. Id

A M

M

l1

eft, anima vel adharebir Dro per mentis

»» j priUS

collectionem, vel igni immiffa, ardebit flam-

g ümm qi

mis cupiditatum, afflictionum ; & ergaftuli

g a u

piacularis. "Tu diffiparus cum vivas, &a

iyfo uvunte

teipfo extorris, minime conjunctus es illi,

u Oi

.qui de f& dicit: «go fum vit;s vera. Joan. 15.

m C m

v. 1, Ergoardebis, & 1. Quidemaftu zenza-

dionum.

Vana cogitationes, turpes phan-

s t

iif D n

J

tafie, appetirus rebelles in tuo animo ve/u£

1

hi

Jeintille 10 arundineto di[eurvegt. Sap. 3. v. z. Mo-

du

I

do ureris invidia, nunc incenderis libidine, (u-

s M feid

.bin flagrabisira: mox prugzas mumurationurh,

grammat

.detraétionum, füfurrationum cozcregabis, f

1299 00

er caput tuuu, Prov. 25.v. 32.. Zdrdebit. 2. Mit-

teris in clibanum variarüum calanmitatum,. Ani-

& n T

Paf

ma enim diffolura fimilis eft vefpae, quae; dere-

Ji&ta cellula (ua, in cubiculo claufo amens cir-

a p

LC

cumvolitat, & hinc arque illinc identidem

toto nifü impingit.

Unde fit, nt aliorum

a d

* df v lm

dieteriis , cruditate, injuriis leefa , vilipenía,

—

laceffita, incidat in caminum triítitiae , ama-

g

ritudinis & vexationum ; indeque non nifi

M tf

fï;ïF- n Vï&i; |

fel colligat, unde mel exfugere parabar. fr-

dehit. 3. Denique purgautibus vogis horren-

BU TR

dum & diu crucianda dabitur. Porro quam

**ïw» D

intenfi, univer(ales ac diuturni ilius carcee

PA

Li$

ä

]

JDe colletlione animi.

279

ris cruciatus fint, nuper perpendimus. Ja.m

Dhopy h

jj

DT

J

vero hos immenfum fibi auget, & aggravat

anima interni feceffus perteía; cum enim

l

dtunqe

1

j

I

;l

diurna ejus opera ob negle&am fenfuum

L]

X M

h

ul

cuftodiam non fint nifi ligna cumulandis his

"I

ardoribus apra, deflagrabit velut quercus ar-

At n

deztibus foliis: Ya 1. v. 3o. ut. [huppa favilles

W

ibid. v. 31. nec prius inde exiet ,

uam ioi-

ïimïl tb

' J

?

eit.

Et

verit ulimum quadrantem. r

u g

hac funt illa quaruor diffipatae mentis mala;

jb on n

n

hl

ab ipfo Salvatore nobis minaci voce inten-

UT

iM

tata.

O immenfe Dzus! iz quo vivimus , 110-

/msii r j

vemur , €9 fumus, Àc. 7 v. 28. credo wua Te

n

thJ

li

natura , porentia, fcientia & providentia con-

m

tinenter in me prafentem adeffe , & omzes

ul

(l

) n d

omnium gre[fus confiderare, Job. 34. v. a1. uf

If;üä'. Mpb M

veddas umicuique fecunduim opeva ejus. Matth. 16.

nf

v.17. Adoro Te incordis mei penetralibus

(( ymrtot

jugiter commorantem.

Ah! non eft mo.

um al 151(»

mentum, quo mei benevolo affectu non re-

l A.

corderis, & ego "Tui tueque pracfentiz in-

Val l

tegros menfes immemor vivo, non nifi nu«

vt gut

garum tenax. lmo i cbariate perpetua di-

o dfo a

lexifli me , Jerem, 2, v. 20. femper memov Ih6f,

Pf :13. v. 14. uf benefaceves mibi. Gen. 32.

yclicit!

i fr,

v.12, Etego, vah brutam ingratitudinem?

fs læ[gï,.xþfthpf

& ego oblitus fui tui diebus innumeris . Jerem.

nom t

2 y. 32. quin etiam feci malum in oculis tuis. 1.

Reg. 15. v. 19. Vixi, quafi nullum Te aut

mdeque A

f

Ti

mj

abfentem, aut ceccum & fürdum putarem.

!

si

Sed doleo, Deinceps /i oblitus fuero tui ; ob-

AA

livioni degur dextera mea adbareat lingua fau-

gpituh

m

ciUus

4

j m«

j wü:"fh'

sBb

Pars 0. C'qþut p///

yüm

j

D

i:z'þw meis, fi som meminmevo fui, Pfal v3f, v,

l

$. & 6. Saltem refiduum vite mee Tui me.

IU

TA

gnorie ac amori confecrabo, — Quir qihi det,

o Dilecte mi! ut zzveziamte (olum in eremo

qgin o d

al w5

cordis mei; Cant. 8. v. 1. Quis mihi det, u

fedeam tecum zz pulchritudine pacis , in taber-

gt i t

PUL

gaculis juflitie , €9 in vequie opulentag 1. 32. v,

19. & Jam me nemo perturber.

Ut i:à

« at

sj punm:

quea fit ab[condiza tecum , Coloft, 3. v. 3. donec

yne voces z pavtem fort s [anctorum Coloff, 1,

ivl m

$m u1

v i12. übi Jerabitur deferta , & exultabit folitute

do.

Ifa. 3 5. v. 1.

& o ul

a, Dant

AT.

Subfidia acquivendi colle&hionem animi,

lr ntn f

vl od n

nimi collectionem effe margaritam quo«

Á

£. X vis pretio comparandam, Olympum hu-

n tf Dott

jl

4 l

[

ganis nubibus fuperiorem , paradifum coaele-

fti ne&are abundanrem , ex hactenus dictis

]

RTRUR

A

W

J

in comperto eft. Potiundi hujus thefauri

m; w'u'uæ [

rocul

dubio etiam nos cupido incefferit.

Deime bl

!

N

Bu

Noftra quoque anima fola foli, una uni Dro

alii

(

1

conjungi per beatam hanc folitudinem arde-

tunw W

i

x

bit. Non nifi alas nobis ambire videmur,

11 Gu

quarum be-nveficio in altüm fublati, ad opta-

tam hanc mentis eremum evolemus, cum

dl

T d n

regio Vate füfpirantes: ah! quis dabit mibi

Mi

enuas ficut columnbe? 9 volabo, eg requie[cam,

t nj

ï:

i

lm

Pfal $4. v. 7. Has igitur preefens parágraphus

"ütng D

fubminiftrabit, tria acquirendi hujus boni

Pt í

fubíidia füppeditando.

n

I Primum eft cura filentii per cuftodiam

i

ithy

€ubiculi.

.....

Qua duo ob fororium , quo mu«

tug

Em

g:xGï.L

l

i

De colletfione animi.

281

um

tuo fociantur, nexum hic quoque copulari,

rmwtfræmeæ Ttp

& in fronte agminis poni merentur; cum

393 (f wl

ejus generis adjumentum fint, fine quo voto-

H i

Nam intimus

rum metam non attinpgemus.

Kiniii

hic noftri intra nos receptus eít (ingularis

JLUMTES

quzdam ac primi ordinis gratia. Hzc zz ma-

Ptj T

levolam animam uon intvoibit , uec balitabit n

M. x

Anima lo-

corpore fubdito peccatis, Sap. 1. v. 4«

(v , d

quax & vaga plurimis nzvorum maculis cer-

ïi*änfrnmm'. (it

to fordebit; nam z multiloguio z0n deerit pec-

nj

dl

cüfum., Prov.ro.v.19. Ergo nec deerit fui ef-

fufio, Ergo talis caclefti hoc dono ininime

J

ditabitur,

Dein fi etiam illud gratuito con-

d um

cederetur , tamen fine fubmiffis coclitus au-

"

"

xiliis delicata hec virtus confervari ne uit,

P miinin (

im Oympuni

am vero tefte Dorotheo Doárin. 13. multilo-

pradlm n

g

tium bec auxilia impedit ; dum fanttas illufiva-

v hudenis d

tiones , ac

divinas motiones fuffocat, g extingtit.

j lups r

Ergo ubi hoc vitium regnat, illa exulet, ne-

neífe eft. Denique folitaria hzc fecum ha-

upióo IK

jj, um u

bitatio ac familiaris, qux eam fubfequitur,

cum Creatore confuetudo requirit previam

xindinen d

hi vt

hominis internj comparationem & quandam

fpiritus habilitatem; exigit fui incolam, tur-

m

bis vacuam, & coeleftium avidam mentem;

evolem *

opus eft cordis puritate, orationis affiduita-

j r

te, affe&uum miffilium frequentia & ardo-

!dba ! U 'f'ïw'

re. Hec autem ex Patrum fententia, & fuf-

fs p

fragante experientia;

fine accurata lingue &

od MA^

conclavis cuftodia haberi nequeunt,

Ergo

fine hac nec di&ta animi decora obtineri pof-

qi g (Uu:

i

funt, Adhzc Reiigiqfus extra cellam per do-

j

"

j

mus

'

;ä'

*e

Db

282

Pars 1. &r?þztt L.

mus ambulacra aut urbis plateas frequenter

W(v:jgrni I

o

circumcur(ans, & garrula loquacitate ubivis

cum quovis colioquia miícens, fi.vilis eft my-

4

20

rothecz, operculo carenti, balneo identidem

w'ns dii

:

reclufo, & fornaci femper apertz, unde in-

m qyills

clu(us omnis fpiritus, atque calor fa&to impe-

gt at

In tali nullus con(cientiz ni-

tu diffugiunt.

qiipmi at

tor, fervor nullus , nulla quies , aut attentio

ad przíentiam Dei vigere pote(t; cum nugz

ii D

£

nugarum phantafiam, co

(s

"itationum turbo in-

ts ag

tellectum, appetituum tumultus voluntatem,

g um

glacialis torpor animam pleno jure occupent,

v f

diftrahant, vexent, & plurima labe inficiant.

Md Sequemi ír

Sicut enim, teítante (acro Codice, v&, quod

i

i

zon babuevit opevculum uec ligaturam defu!)ezf,

"

l

]

D

mi

ll

jj

immundum erii; Num. 19.v. 1. ita pariter

UL

i

MU

Íi

cor femper patulum atque diffolutum innu-

3 d a d

meris defectibus, txdiis, & perturbationibus

veluti totidem fordibus ubertim replebitur.

iput r

Vr Aj

Ín ejusmodi autem pe&ore pretiofa; quam ex-

"ia d

tollimus , gemma latitare nulla ratione po-

terit.

Ergo (ine folitudine, & (ilentio nulla

pinfa um

MT T

dabitur fpiritus colle&io. Proin qui imtendit

[

ad imteviora Q9 [pivitualia pervemire ( monet

4

t at

Qtifbtmm

pius Afceta de Imit. Chrifti 1. 1. c. 20.)) opovtet

Nam azüima

eiim cum S Efu a. tuvba declinave.

A

devota tanto Creatori fuo familiarior fit ,

1101110

MT

longius ab omzi faculavi tumultu degit.

tcetr-

, ho

te nullibi lilia animi fecurius florent, ac pu-

i

J

u

V lg

]

rius nitent, quam in facro lioc deferto; faci-

ï"vï M. M

|

lius euim ef ( ut idem Auctor ibid. c. 20. & 1a.

ia

Y

fatetur.) ouuizo tacevey quam vero monm exce-

*-z:n:ar.mnma!ris

[

deres

IT

Y

(

!

]

]

l

l

d.

Il

IDe colleflioue animi.

283

Mif

dere: 9 demi lateve, quam foris fufficientev fe cu-

i h;wcigarc [

l

l

d

odire ; quia varo fiue lafione confcientie ad flen-

1iumn veditur,

Er plerumque nil aliud inde,

oeudeyi

uam mens diffipata, piaculis fordida, fti-

Ttro m

(Sn»

(

j

ridoim

mulis anxia, tzdiis, meeíta, vaniffimisque

ideis onerata refertur.

Quz omnia fumme

Vs nf

vin

noxia interni receffus obítacula funt.

lia tatet

:

fe t

Qu

imo vagus ejusmodi & loquax agyrta a lap-

fu in graviora haud procul abeft. Nam (ut

l

j

i

Ti

D

Mu tnt

ait Albertus Magnus, Lib. de virt. c. 3 1.) ubi

n

non eft. taciturnitas, ilà. bomo de facil. ab ad-

lton

AV UM

Aj

verfario fuperatur. . 3Ydem Salomon Prov. 25.

fnima l i

Y Code,

v. 23. fequenti fimilitudine confirmat: ficut,

inquiens , urbs patens €g. absque wuvovum. am-

litu facile expugnatur; ia vir, qui won po-

Iu

tef? m doquendo cobibeve [pivitum. fuum , levi

: iftbtum n

negotio ab orco debellatur. Rationem hu-

gerut

jus affignat Gregorius Ma

nus Lib. 7. moral.

atin rl

:

c 17. dicens: /zcipies qui

em a bonis vevbis,

veiofa quamd:

tiofis ad joco[a :

fed ab bis perveuies ad otiofa , ab o

vila tone

inde gradum facies ad mendacia, vixofa , perm-

lluro Yi

ciofu. Fevbo; incipies a. pavvis, &g defines im

Proin i 6

]

ghis. Quis autem credat cum his defe-

[mülï

| u

&uum monfiris etheream hanc, de qua agi-

1 «9)ff

mus , progeniem fubfiftere poffe? Ergo fine

jn, MP

l,

folitudine, & filentio nulla obtinebitur ani-

ï

/

lo:l

mi colle&io. Ipía Sulamitis; quamdiu Dile-

f;)

plateas quafivit, eandem mi-

i

u

Gum per vicos Q9

DO

nime invenit.

Nec prius fuavi ejus allo-

lOy CCt

q

oftquam fe rece-

[

quio recreata eft, quam

C

;

pit Z2 domum matris fud ,

C

ip cubiculum geni-

i

cfegc

Q*

micis fa. Fa:xr. g. v. 4 EÉt hinc (ut r

284

Pavi-ÍH. Gaput L

D' !,be

Thomas a Kempis (L.. 1, deimit. Chrifti c. 20. )

TMIL

m i

maxumi fan&orum buinaua confortia, ubi pote-

yatio at

rant , vitabant , & Dzo n ficreto vivere elige-

r

i [

Lbamt; probe gnari, in mundi foro & garru-

NI !/I' [«l

los inter cachinnos nec cceleítes fufürros per-

ld.

ii

cipi, nec perfedionis (emitam reperiri. Ip-

!

]ib, 10.!

fe David factus eff ficut mélycorax i2 domicilio:

" aiplou

Jécut pajfer folitavius ia teo: & fünilis Pellica-

sf ii

70; 9e gempe in externa. effafüs. avefceret. ficut

um in o

Jemwn. Pfal 1o1. v. 7. & feq.. Ipíe Chriftus

um dt):

fuos difcipulos, ab hominum -frequentia ab-

:'.enshquatizaris

fira&tos ( narrante Marco c. 6, v. 31.) i2 defer-

£um locum abduxit, ut eos taciturnam mentis

riroet, r

eremum amare doceret. Quin imo ipfe Dz-

lo p

amiuvt, n

us fervo fuo Moyfi non ni(i filenti, & a po-

Tmüm dul

puii focietate disjun&to: non nifi in caligine

tttem cur bne

nulis , aut in tabernaculo federis fua fenfa come

municavit, Exod. 19. v. 9;

Non citius info-

st "mf t

"

nuit vox Dilecti in auribus Sponfz, quam il-

rtit t t

Af

m

la tacens latuit velut co/unba im foraminibus

Jetre, in cavernasnaeevig. Cánt. a. v. 14.

Nec

AU

j

n

rälubc!

prius ommipotens forimo. INumimis de calis a ve-

À gt

WH mf

j

galbus [edibus venit, quam cum quietum filen-

1000

fun contmnevent omuia. Sap. 18. v. 14.

(æo

J st

erudiremur, taciturnitatem ac folitudinem

»MH

IN

gemipas effe alas, quarum remigio ad fan-

( i

&itudinis culmen. evolandum fit: duos effe

RUTCTM

car.xales, per quos bonoram omnium fons fü-

H t

as1n nos gratias derivare confuevit, Verbo:

Nl

absque cuítodia linguz ac cubiculi nullam

fïx fü

Ril v

fore.collectionem animi: hac aurem deficien-

j

(

"

tLILim)qw i

te, etiam defanGimonia delperandum effe;

NV i

T

j

E

cuim

LU H

h

M

lj

[

be colle&lione (mimli.

285

j

tll Gu

Ij

l, M

cüm fine hac cum Divino Spiritu nulla poffit

[

e(fe communicatio animz, nulla hujus pro-

ln am

reffio in virtute, fecundum illud facrz pagi-

n effatum: r vevbofus muuquam juflzficavi-

alüm

fur, Job. 11. v. z. id eft, ut exponit Grego-

hn |

E

it i

rius Magnus Lib. 1o moral. c. z., fanctitatem

;

l

tjir Mu

nunquam adipifcetur. Contra vero; qui la-

!

ts arint

biis frzpum injicit, is verbo non offendit;

2 verbo 1on offendit (B. Jacobi c. 3.

i N

qui autem [

v. 2. oraculum eft ) Dic perfelus eff vir.. Adco

m r

TET

potens loquacitatis moderatio, & quz prio-

ris foror eít, folitaria fecum habitatio acqui-

Nj at

rendz perfectionis remedium fünt. Ut pro-

'Quir. i gt

in mirum fit, nos virtutes has velut afperas

iiden u)

hii

"

nimium & incultas adeo fugere , & averfàri,

inalps

Ti

faenboom

Et trandem cur bene valentibus nobis adeo

grave accidat," quod tamen &grotis aliquan-

V d infp-

do volupe erit? tunc enim ingens loquendi

fr ym ,l"

tedium elin

ia

gues nos reddet; nosque con-

Il

(j

fU

clavi inclufos mu

ita lubentia detinebit. Cur

L :*.M- X

"TT

ergo idem modo agere horreamus amore

fan&itatis, quod tàm prompti faciemus intui-

Ut qmäum 31.:;

tuíanitatis? Plus ergo in nobis poffit vale-

nb V

tudinis quam fanctitudinis cupi

do?

Apage

na r()ämdiäfi

Proin vide;

tantam coleftium

incuriam.

n

quam ar&tos & re&or (ecundum Ecclefiaítici

Jm

p (;

C. 28. v. 29. monitum ov £uo fu freior popas;

ommwm j

l)

quamque fedulus (is cubilis tui cuftos? Con-

oniue

ficit !

fidera, an imiteris columbam a Noemo ex

]

« Qd

arca emiífam , qux domeftici latibuli amans;

feí

mox iterum reverí?, ad columbarituim rediit?

9l

W[

Yel num potius fz&teris cotvuim extra pidum

per

D' (s

141

286

Pars I].. Caput IIf

hi

i

T

fjis

per cadavera circumvolantem, & crocitantí

Ti

tarditate red'tum procraftinantem? — Exami-

o dome

l

1

qil com

na, an Gentium DodGtori osfequens, inepias

du sv

€g inanes faiulas devites £ 1. 'Tim. 4. v.2. ac cum

Apoftolis coeaaculo inclufis, adventum Spi-

fyusPeto:

/

) u)

[

ritus Sancti etiam tu cella incola exfpectes?

l

vel num potius fis ex numero illarum anima-

i

j

j ,ïw [

i

4l

lh

ruíin, quas deícribit Sanc&tus Paulus i. Tim. s.

j

notus d

v. 13., & qua non folum otiofce ,. fed & verbofee,

j

f

€7 curiofee , loguentes, que monm oportez, dfcunt

j

li

circaive domos

Defectus (i quos deprehen-

TU Y

Mi

deris, ocyus emenda, ac firmiter (tatue, cu-

biculo potthac non exire, ni(i vel necefiitas,

NT

vel charitas , vel obedientia id exigat. Cum

iij d

"i

»Jm

]L

vero. te inde prodire una ex allatis rationi-

bus coegeric, prius elevata ad coelum rnen-

^ dite 19:';71:1«',:

^ al

iiv

[

te, poftula gratiam vitandi ilia offendicula;

i

ín quz alias incurrifli, vel in quz ne modo

n ;ïf'ü

pedem induas, periculum elt.

z. Dein au-

A

il

'àngtor

fculta monenti Syracide, & /epi aures tuas

Wil j

"

Itil

;fpz:,-zi.r. Eccli. 28. v. 28: — Sepiugtur autem. aures

[pinis, ait Nazianzenus Orstione 9.

uaundo

j

arcemus ab audita moftvo $9 male £ mala

oquen-

Viv

7Te$, aC vàana narrantes.

iVeque egim tantum

propria lingua vimenda efl (Bernardi verba funt

Serm. de affect. divert, anima ) ge male loquamur ;

.L»F.';'

n

T

fed etiam alieua , me snale loqui difcamus, ac in-

UT

utilibus ideis phantafiam repleamus.

Proin

Q n

v N

lillglmm nequam noli audire ; Eccliag.v. 28. nc «

vitatum ac nuntiorum ridiculus auceps ne fi*.

3. Cum regio Pfalte averte oqulos uo$, re videaut

WT

vantatem. Pfal.118. v.37. Cavecum Ecclefi €

KUL

21

ftico;

3

E

De .colletione. animi.

^ n

ftico, ze im pluribus opevibus cuviofut. fis. -c.

u) p

1

3. v. 24. Noli domeflicum exploratorem age-

p i

re, & quid rerum domi tractetur, ocula-

.Hl,q. U.

tius obfervare.

Sed potius (memor illius,

At

quod Chriítus Petro: quid a4 te ? tu me feque-

t tiis

T?. Josn. 2 1. v. 22.) Davidem imitare, qui fa-

^Ol i

&us ejl , ficut bouuo nom audiens : C2 ficuz. mutus

j

"

mom aperiens os [utin. — Pfal, 37. v« 14. Oppor-

ii i Ti

^

V

"m

tune ad rem notus Afíceta: de imit. l. 3. €, 44.

Vi

fili, ait; dm wultis oportet £e effc iufcium , & exi-

Teynts

3

| uqïas

,

AU

füimare. te tauquam mortuum fuper. terram ,

Q

ftone lu

cui totus iuadus crucifixus fit. Multaetiam opor-

al

zet fuyda. auve pertvanfire.

Utilius quoque. e[i ,

Hec ft

iudenga. a

oculos a veius diflicentibus. averteve.

EL

obíervaveris, cuim junmiore "obia bono An-

d n m

gelo duce indemnis, imo meritis ditior do-

li

!

i

ll

l

!

A aftndcth

mum reverteris.

Linguam quod attinet,

]12 m

morem gere cclefti oraculo & facito offiaori

a Dunae

$0.

Eechli: 2$

v

28. Oftium conclavis nee

fj ami f

1

femper claufüm tenetur, nec femper aper-

ut ao a:m;'

tum ;fed pro diverfitate temporis & períona-

rum modo clauditur, :odo aperitur. Pan-

m s. u

g mdrp

ditur amicis, occluditur inimicis. Pari mo-

do etiam noílro in caíu oris janua verbis

u at u*

nardi s

prudentibus, piis ac utilibus referanda erit,

t

J

J

Mif

malis vero ac perverfis obferanda. Cum

autem noftri hoc oris oftium nimis verfatile

lm

fit ac lubricum; hinc, ne in ejus cuftodia er-

lm !

Pri-

UM

res, fequentces regulas in digiros mitte.

ma concernit /e2pi5; quo loquendum; eft

jsaetit

enim (ut ait Salomon) Zempur tacendi , & fem-

"

in HXQ-

pus ioquendi, — Ecclu. 3, v« 7. Hoc aute

a.CCUIF

der-'

IT

288

Pars 1. Caput IIl

deramen noffe, magná fcientia, infignis prü«

1

li

jj p d

dentia eft. Quin nota eít, qua tefte Spiritu

j d

Sancto prudensà ftulto difcernitur ; ficenim

PUULUET

inquit: Pomo [apieus tacebit usque ad. tempus :

PTUET

imprudens auteini o [eroabit tempus.| Eccli. 20;

i [rout eipo

v.7s

Imo; utidem ait: verba z2 zeupore [uo

sv tcs

prolata, funt male aurea im le&is avgemteis,

PETOSY

PTOV 294 Val

Contra vero reprobabitur

at t

paralola uom ditia im tempore fuo. . Eccli. 16. v;

ss ngis f0

21. Tanti refert callere hanc arrem.

Proin

cave, t. ne loquatis; quando filendum ; nor

d Qu «

alb woltum

enim poteris bene fermocinari fine gratia;

ti T

Quomodo autem hanc a Dzo fperes; &i gar-

A Bol

rias eà hora, quais tácere tejubet ? 2 Ne

Et hinc

t a, i

loquaris , antequam loquendum.

(utcmonet Eccleliafticus c. 1 i. v. 8. ) przusquam

Ti j

P

Vi

It

1

audias, ge velbondeag vevbuin: & m medro fev«

.....

V

monum ne adjcias loqui.

Nam qui prius ve«

ä l

AITGERUC I

qutoni

fpondet , quam audiat , flultum f effe demoäjïrïrf,

& confufioue dignum. Prov. 18; v. 13.

j

[-

Gr:amþziu;w

iil

loquaris diutias, quam loquendum. Ne fis

.*äm

totus rima, per quam pleno gurgire effluat;

u

jl

J

Jj

quidquid intus latitat

Secus, cumi verbis

/r.ga

'1)(,

ün'r:rgm

etiam fpiritus in auras certo cirius evolabit,

" Kil

'Tri

Y

lex hoc filentium tiulta pace folitariam

SH df

j

e

lh

rep

bit mentem; nam (ut habet Sapientis

)'Vl

/l|

M á

effatum) qui cuffodit os fiunn €g linguam fitai

TAR RE

J

"g

cuftodit ab angu[his aninam fuam. Prov. à1. v

m

f

33. Secunda reoula verfatur circamiferiam;

"N "d, [m

Eam determinat Gen-

j

de qua loquendum.

1 i

tium Doétor Paulus Ephef. 4. v. 29: ad Ephe-

I

t

i

fios fic fcribens : oumis fevuo talus ex ore voftro

)Mu

204

ldim [

J

li

De cole&ioue auimi,

289

) lg

tou procedat 4 fad i quis Losus, ad zedificationemfi-

il

e

dei, ut'det grariam audientibus. / ]dem monet

^

lmr rce ,

)

$. Petrüs, dicens: jz'l quis loquitur , 7

afi

ers

Y

il

1/j

ánones D. 1. Petr. 4, v. 11. Proin non fu

A

cit,

l

lil

ut vecedant veteva. dé ove. noffros 1. Reg. a. v

d

Jn M

id eft, (prout exponunt facri Iuterpretes )

dlg;'[f:'.

pt a verbis fuperbis, mordacibus, afperis j

1 hr

verbo! ut ab illicitis abftineamuss fed infu-

TMRT

per requitzur, ut more Ápoftolorum diffe-

Vi P

ramus linguis novis, nemipe de caleítibus

ld

N

àc divinis; idque eo fervore, uteriam de

Jj

M

lr

TL UX U

quolibet noftrum dici poflitj exibat de

Dvf n

üre eju$ gladius ex utraque partetacutus, — Apoe,

vlege? 15

1. v 16. Hoc eít, tales loquelae ex labiis no«

« p

fltis profluant; qu:e inftàr ancipitis gladii

)

/

/

/

p

Htraque acie, amoris fcilicet & timoris, aus

dientium corda peretrént; ac diffindant. '"T'ere

TLT

CT TLL)

tia regula moderatur modum, quoloquendum

€íi quiin eo confiftit, ut circumfpeéte loquas

TT

jb P

mur, Circum/pecte autem loguimur, (ait Pecrug

adun. Mi

BleffentisEpift. 162.)/Leharitas,fi tece[fitass fi utio

m

litas loquendum effe [uadeant, $1 de Dgo; fi de 4üe

gurg'ue d

H

bisyfide proximo congrue Joguamuv ,ue

tpé de utobis

j o V?ï?j

buttiliter, 69 1nodefle :

de proximo adíficative s dé

A

y dits

p t

Dko gloriofe,

Si loquatnur;.(ut ait Apas

l

y

Ítolus Eph. s. v. 3.) /icu£ . decet Sautfor; Quod,

o Vi

quid (Bafilii verba (unt Serm, de inflit. renun£. )

gl

ad animutn teercagdusn dicimus , fit.id fale Evags

!

n

gelicg fapiegtiee , .aut. fefliva intelligentia , ,aut

r

Vatione condituim, Proin fecundum Philofa

phi pronuntiatum aut file; ant-affer meliorá

i

lilentios & .quidem .cum -s,i;:cpmfpïäi.ogge.ä

[

T.

Pavs II. Cap. III.

499

T

"

9t

p

in pondere fermonis, fecundum prüdentie

"

p

|

leges.

Id autem ut fiat, monet Hierony-

Onle Wme l

imus, Epift. de virgín. fervanda. diu ; antequem

N

fl

qu

fermo laxetur, cogitandus eff.. Nam lapis emif-

fenni

U

fus, ferino prolatus:. neuter enim revocari po-

hI

TT

teft; cum [einel emi[fJum. volet. irrevocalile ver-

M

n t

]

bum. Horat. ep. 19. lib. 1.

Proin, ut fuadet

j frui

Bernardus in Spec. Monach. agfequam vcrba

ag du

enunties, bis ad lmam veniant, quam [emel ad lin-

sgum D q

uam. Preterea fis velox ad audiendum, tar-

Jnpitferel n

dus ad loquendum. — fac. 1. v. 19. Imo S. Bona-

ydis, omx

véntura To. z. opufc. lib. 2. de profe&u religio-

Aj n u

foc. ro, te &eque parcum vult effe in profe-

t p t

rendis verbis, ac avarus eft in profundendis

que Dr x

pecuniis. Et cupit te cum eeque magna dit-

ficultate os aperire ad fermocinandum, cum

Spenod net

n d )

quanta avarus crumenam aperitad folvendum.

His perpenfis examina modo, quomodo iíta

m dlitre

R, qui

hactenus obfervaveris? quidve inpofterum

agere velis? fi fapis, verbis zuis facito. flate-

As dl

TYam, Eccli. 18. v. 29. qua prius ponderentur,

'u'mäo,. n

a

antequam proferantur.

Si animi collectio-

M Iln; AEU ï

i i qng

nem obtinere cupis, cum Arfenio fage , /ate;

zace ; nam cura filentii per cuftodiam cubicu-

1 n d

li infigne ejus obtinendz fübfidium eft.* O

It (j

tà lr

igitur quis dabit ori meo cuflodiam , €9' [upev la-

bia mea fignaculum certum, ut liugua mea mon

D (Doum q

42

erdat me / Eccli. 22. v. 23. Quis me ducet in [o-

1 Q

u

V (f

ád cov 1neum! Ofee. 2. v. 14.

litudinem , ut ibi me ladtet Domunus , &g loquatyr

t

II. Alterum non minus efficax, quam ne-

;.(S)[,i

U

i adju-

"t

ccfijarium acquirendi þujus thefaur

men-s

1

)

4

JDe colle&ione animi.

291

menrum eft fuga occupationum valde diffi-

[fmdum pfüdg:r

5 t r

antium; utpote fine

uo etiam affignatum

]

aulo ante remedium fuo effectu fruftrabi-

Ils UA

5 Lrpi;&m

tur, Nam (quz Gregorii M. Lib. 5o. Moral,

ET

c. 12. fententia e(t) quid prodef? [olitudo corporis,

PT TT

fi defueviz folitudo cordis

u1d prodefl , ait Se-

hn, u i

neca Epift 6. tofius vegmi fientiums fi tuo in

petlore affeus fremant £. .Quid juvat tora die

I iU

n um jl

cubiculo inclufum harere ; & taciturnitati

r d al

plus quam Pythagoricz linguam devoviffe,

u ImSn

fi tuus interea animus negotiorum mole op-

preffus, omne de cclo cogitandi fpatium

j p

yneeur

fibi eripi pariatur? Si functionibus tuis ita

te mancipes, ut ez temetipfum tibi, tuz-

du

u

e Drguw memorie penitus fuffurentur?

raye n*

É

yuatundum, d

jusmodi mentis feceflu etiam gaudet reli-

gatus ad tranítra Maurus, & transícriptus

ia

; qumolit

domui cafítigatorie reus. "Tria autem potií-

fimum fünt, que nosin actionibus noftris

j molbnt

hij jb j

vehementius diftrahunt, 1. nimia negotio-

rum multitudo.

2. Nimium preceps in iis

g od

explendis folertia, feu vulgo aétivitas. 3. Ni«

uin al

mis anxia de eorum fucceffu folicitudo.

reio f

Primum obruit, alterum fugat, ultimum

od

exficcat fpiritum.

Omnes tres collectionis

pidum & *

Primo, Nimiam

facrae jurati funt hoftes.

jin, P

agendorum copiam quod attinet, ea non

u ligip

minus frequens , quam ftultum folitarize hu-

J M:fnï

"

jus intra fe quietis impedimentum eft. Non

jni

u!,ä*'*ä 4

paucos enim reperire eft, prafertim inter

l

mundanos, qui aífectant effe Univerfale

»mgw (

.quoddam a par:e rei, commune Agens, &

12

pri-

, 0"

ld

l;

j d

29

Pars I. Cap. 1If.

! Wl Mdo fua(k

" rimürh mobile omnium negotiorum, Eo-

a

'

wg/lmul

rum de fe judicio fi fidem habeas , foli illi

PT

TL

rebus perendis fünt apti: nihil bene fieri

sjos, 0

nifi per eos poteft: niíi ipfi rem animent,

sj

omnia languent.

uafi vero omnis dexte:

g, 00

xitatis, ac prudentic foli ipfi, ut ita loquar,

ginaue

depofirarii effent, ac cum ipfis confultrix

dfiro nos t

fapientia omnis eodem fato tumulanda fo-

iil

yet. Hinccuncta, precipue honorificafi fint

vel

roficua, fibi tractanda affumunt. Non

snip d)

g t

charitas id , zelas aut laborum aviditas , fed

palmaris fuperbia, nimiumque fibi prefi-

a um m

m Meinp

dens arrogantia eft: infolens aliorum vili-

A

erifio, imo impudens ftultitia eft, omnem

m ooentone

O vane!

ün, a d

audis furnum fibi foli vendicans,

Mnefcclun

7u im multis fint aCtus tui, Eccli. 11. v. 10. mo-

almy ddiin

netSiracides. Praftat parum apere & bene;

quam multum & male. lIpfacceleítis Sponfa,

m dadoí

'alienis invigilando, fe propria neglexiffe fa-

Tepi d

tetur; dumair: pofuerunt ime cuflodem in vineis;

2 ia hd

"vineam meam of cu[lodivi. Caut, 1* v. $

Nec

R i nl

dpfe Moyfes tot fimul curis fe parem effe

& Qu

judicabar; & hinc confilium cognati fui Je-

TF2 D

N cæ[ï&&s l

thro fecutus; iis fefe maximam partem abdi-

'"Cavit, Exod. rg. v. 18. Tu nec illa folertior;

r d

Proin ambos imitatu-

'nec ifto prudentior.

Vttyp g

rus difpice, quibus te officiis tuo pro lubita

Vi

liberare poffis. Precipue vero ab illis te ex-

LP

'trica, que mundum olent. Nam, utait Ápo-

y lvl.?, l, m

jtolus, zemo militaus Dzo implicat [z uegotis

M

Jeeculavibus. 2. Tím. 2. v. 4. lis folum te oc-

"tsb

máii

€upa , qgibus ut vaces, vel obedientia

at5

! Wïümeüarg

M

JDe colletliogne animi.

293

A

nmh ïti

dat, velratio fuadet; memor illorum Pauli

M

bm) M 1

verborum: rogamu$ vos Pratves, ut verum ne-

m

'.-.:,

E

lf

gotium agatis, 1. Theffal. 4. v. 1 1. fcilicet proprie

1 DL i

erfectionis, utpote quod omnium precipu-

LW ts m

um & excellentiffimum eít; cui comparata re-

DT

liqua omnia, non nifi aniles nuge funt &

12 f (

pueriles ngniee, | Secugdo. Caeterum in iis, quae

Á od

neceffario nobis explenda incumbunt, fu-

pbl

ienda eft inconfiderata quaedam folertia, feu

x N

(ut vulgo dicitur) activitas ac preceps im-

Sunt enim nonnulli, qui

n s

etus in agendo.

j B p

dum cuidam muneri, quod wel arridet, vel

urget, fefe impendunt, id eo animi nifu,.vi-

Ql dim v

n l, n

rium contentione, & appetentie pruritu.fae

ciunt, quafi ab eis tota ccli moles cum

u (

VTRU

Athiante füccollanda foret.

Dumque om-

nem fimul actionem uno hiatu abligurire fa-

mure l

al pl

tagunt, ab eadem ita fe abforberi finunt, ut

fui impotes velut vortice haufti, toti int ftu-

j

dium , mufica, lectio.

MMMMwW

Quam noxius hic

navus fit, fat explicari nequit.

Pravenit

T

enim omnem divinam motionem, corrum-

Ls

it puram intentionem, fugat animi pacetm,

yeytit

impedit ccleftes gratias, & dignitatem ope-

g

Iaf [

rum meritumque vel tollit omnino, vel fal-

gecil

i

tem plurimum attenuat.. Nam fu//flantia fe-

14

myior

linata (ait Sapiens) smimuetur ; que autem pau-

i t p[(]p J

latim. colligitur mamu , bec multiplicabitur.

vero d!

IW

Prov. 13.v. 11 Quod vero pejus eít;. men-

tem ad diurnam, de qua agimus, collectio-

m]f Il

jj )!

nem penitus inhabilem reddit; cum omnetm

fs "

enuem obliterer. Pia

du

9

DEII Inemoriam etiam t

-

3

tail-

4

IT

294

Part IT. Caput. IJ.

"T

talium hominum defideria conceptaque ín

ll

nud t

meditatione propofira diffipantur, ac pe-

mþgne l

reunt fjcut. pulvis , tuvlane vaptus ex area eg fi-

$ &qül (

ut fuinus de fumario. Ofee. 13. v. 3.

Dumque

Y

Hhip hd

miferi füb vite crepufculum a labore fetli

j ügililï IN

ceífabunt, etiam ii (ficut 2//j vivà divitiarum)

di h;ifnfia. !

zluminati mivabiliter a montibus etevuis , mibil

grjri t

invenient im mamnibus fuis. Pfal.75. v. $. & 6.

d i

prater paleas , quas Chriftus judex, cum pur-

RRM

(

bit aveam [uamn , coimnburet igui. Luc. 3« v. 17.

b

i, ts

orro induftria moderandiprecipitem hunc

j Bo

operandi modum fünr fequentes. 1. Anre-

i fnis i

quam ejus generis occupationi te accingas,

Tei t

prius concipe propofirum, ab hoc nzvo fal-

um d

tem hac vice tibi cavendi; idemque tibi,

sflonos n

quod olim Esdre, a coelefti Genio dici finge,

V ments ol

fclicet: zoli feflümave. 4. Esdre. 6. v 34. 2.

RTWT

Dein quamprimum ac in decurfü functionis

a n

a nimio aítu te abripi fenferis, imaginare

E n

tibi ab Angelo Cuftode minanter inclamari:

s

;mm,quifm

efinas inanttev; 4. Esdra. 4. 34. moxque pau-

lulum fubfifte, bonam iterum iütentionem

Ayn, t

"du r

riusque decretum, fublatis in ceelum ocu-

is, pie renovando.

3. Quodfi nec hac arte

*5 g

jl equem&

imporens pruritus franari , franpgique poffit,

inanum a tabula tantifper remove, ceeptum

A n i

opus aliquantulum interrumpe, faltem ali-

t g [

quot horz minutis ab eodem ceffando. Nec

Amitg)

* (s

tibt doleat levis heec temporis jactura; hec

enim compenfabitur majori merito:

Sed

ffäpm Y

nec feftinando quicquam lucraberis; nam

? ïl E" amäehü dw

( ut ait Ecclefiailicus ) eff Domo Jaborans, &5

en-

J

[

295

JDe sgl]eä?z'on'e' anitli. -

j Ts

feflinaus; 49 tamto magis uon abundabit. Eccli,

li

A1I,. V.

II.

uod enim. properanter fit, nun-

M u

WU u

quam bene fit. Sicut enim qui feftizus eft pe-

dibits , ita & qui feftinus eft manibus, offezr-

'W' j Dumcä

IT

dit. Prov. 19. v. 2. Solum in mora confilium;

(ait. Salomon) ve-

L d

ui autem agunt in corfilio ,

Lt

unituv jfapientia. Prov. 13. v. 10. " Et hinc illa

muliev fortis ot encomiis a Spiritu Sancto ex-

LLDET

a,

tollitur ; quia operata eff confilio mamuum [uavuna.

Prov. 31. v. 13. id e(t, cum moderata, pru-

H lg

Ittl)

li

denüi, fedata, ac nil precipitante foler-

vtl

tia.

Hanc ergo imitare, ut & tu fapiens,;

iquis L

i

1

& fortis audias , ac intra te colle&tus vivas.

p t

T

Tertio. Denique nimia folicitudo de negotio-

y Blxumt

rum íucceffu, eft ultimus ille hoftis, qui nos

j; ienge

in actionibus noftris vehementius diítrahit,

od

Hac enim an«-

d h1 1

& a mentis folitudine arcet.

xietas ac füturi eventus timor funt illae fping

avf findion

qua

divinam fementem , &thereos nempe

r5 itgi

inftinéctus, arida mole fuffocant.

Sunt ille

mterindtmit

ventus uvens , qui ficcat

fru&tum operis omnem.

^

, i p

Ezech. 19..12.

Sunt 1

lla tinea, queze modaci

m n

cura vite filum arrodit, & functionis meritum

um

corrurpit.

Eftque hoc malum

etiam inter

ii

ut etiam illi

pios adeo frequens & commune,

iv

noa raro cum Antiocho ingemifcere cogan-

yovt,

)

[

tur, dicendo receffrt fommus ab oculis meis, con-

cidi, €9 . corrui covde pre folicitudine. 1. Mach.

q li

em anxia hec in-

6. v. 10. . Quantopere aut

or at

J

quies pacato Numini difpli

ceat, ipfe Chri-

dum ob eandem

ftus in Evangelio declarat,

dcte

u$

Martham reprehendit his verbis:

folicita e$y

/

n

hm

)

4

256

Paort 1. Cipus H

l fü!le«

j o

£9 twvbaris éfga pluvima. Lae, 1e. v, 4v.. Ytn!

g

fidélem hanc animam nec operis fanctitas,

nec bona voluntas, nec urgens neceffitas ab

(n POH m

liac reprehenfione immunem preftare potes

ii h08

iánt; qui noítri ramen ordinarii prerexrus

i g

idlrs o

& effugia fünt , quibus rímidas hasenxietateg

Éoftras palliare foletnus.

Nof(ltra quidem

« fucin

opinione folum Numinis, & aliorum cura

à g ul

nos angit,

Intereà fi animi receffus, im.

rifos t

miffo cclefti radio, penitius infpiciamus, nori

g,

gloria Detr, (ed noftra: non honor Ordinis, fed

tiem, tims

s hum

roprius: non judicium Calitum , fed ho.

minüm adeo rürbar, nosque folicitos habet,

ine nimim d

Verum quaecuüque demum illà fit caufà,

« ipr d

medi filuhrm

&uz& nos cruciat,morem geramusChrifto hor«

tánti: zol;tefoliciti efft; Mattli, 6, v. 5 4. nam Dzus

srde aov

fovid»bit , Gen, 32, v g. omniaque fagax ad

vl

Toftrum quoque emolümenram difponet,

m

Laque excuffis his tiinoribus vanis, eriam

ILBpEnadumh

fos curi Maria optimam párrem eligamus,

r

& 1. generofo jaftu i& divinum Providen«

r qundtd

tib finum fios cótjiciamus, rerumque no«

2b (hng

ftrárüm füccetfum omhem eidem indifferene

a m

ti fiducia eomtnittamus, omzem folicitudinem

RUA

tofirain proycientet n DzuMs

quotiam ipfi cuva

*

Omnipotens

IT

OOT

enim, órmhium fciens, aofttique amantiffi«

Afv v«

1us cum fir; (ciet, poterit, & volet nobis«

cüim hoe ià negatio efficere id, quod fu:e

nl i

"ütiinn

Tiajohi glóri& (qua fola a nóbis fpectanda

ia

€rít) hotttaéque (àluti magis conpruet, Id-

nit, cum

t

hi

Qué €0 &pliue agäre« hó$ cohve

d

lii

Nuti-

u

297

! De foüe&ione animi,

W hat

Numinis bonitas conatum, non fncceffum:

U nf

labores, non fruétus pramiare confueverit,

TW

2. Cum potiffima hujus morbi origo judi-

W

cii humani metus fit, ac infanus timor il-

Mistigs

lius idoli: quid dicent bominey? horum om-

Til

nium illuftris contemptus efficax antidorum

! Mirgi

erit,

Hunc in finem juverit attente perle-

^ t dtnms

giffe, que parte r. cap. s. $, 4. de hac ma-

i ttfi à

h

teria fufius pertractantur.

Hec tria ergo

Ia

obftacula, nempe nimiam negotiorum mul-

r (rins d

tirudinem, nimis precipirem in iis explen-

(eint,

dis folertiam feu vulgo activiratem, & de-

ht r

nique nimiam de eorum fucceffü folicitudi-

um J d

nem fi per aífipatas fuperius induítrias e

w of

medio fuüftulerimus, occupationes noftrz,

TT

fabricande cordis eremo, non folum nulli

Mi

hia

amplius impedimento , fed porius adjumen-

yin d

to erunt.

3

(fmner.

Vuns, end

III. Explicandum fupereft ultimum, idque

recipuurm comparande folitudinis internae

m du

u

i od

f

bfidium, quod eft conftans exercitium prae-

rtumqus ^

fentie Dzi..

u

am excellens id, quamque

necefTarium ex

si

m n

truende, in qua mens abdi-

U fslïiï i

ta fecum moretur, portatilis celle remedium

(it; abunde patet ex ejus defcriptione; eft

n(onidmi "

OmmPOM

enim perennis fides & amor prefentis Dzt.

Cum igitur animi collectio nil aliud fit, quam

riax n

j t

W

continuata & affectus plena attentio ad exi-

ftentem in nobis immenfàm Numinis Maje-

TT

ftatem, evidens eft, efficacius hujus pofterio-

ii

ris obtinendw adjumentum a(*gnari haud

; a

Hl

ioris exercitationern.

'

f

poltle, quam aífiduam Pt

Proin

;oas'enfl

!

i

:

j

5

Ja

298

Pais Il Capit. LT.

g

y lfa im

Proin fi-colle&tus, fecumque habitans; ani-

Aumtir j

mus nos a variis defectibus liberat: .fi pre-

fentiffimum eft procurande perfectionis in-

i Ju?m/n'f Wt

4

ftrumentum:. fi denique fublimium gratia-

«j

Mi

|

rum fcaturigo eít & terreítre quoddam cce-

ii D v

:,Wnuj'ltaf.

lum (ut fupra oftendi) horum o:mnium pra-

fentie divinge confideratio nobile fundamen-

d

turn eft, nutrix ac fulcimentum. lllius exer-

gritinmet

citium hoc ipfo , quod in perenni cognitione

gi l:

& amore Numinis fitum fit, eft functio adeo

g gome

fublimis, ut excellentior actio nec a Cherubi-

u a at

nis excogitari poífit; cam fit unica occupa-

BC

tio non folum Beatorum in calis, fed etiam

& Diyitut o

Chrifti; imo ipfius SS. Trinitatis , que /s-

; x ls

cem inbabitans inacceffibilem, 1. Tim. 6. v. 16. in-

umj

1

wo/

J

l

l.

tegra eternitate fola fui contemplatione ac

H'D D

ag&f] [7

-

dile&ione fe felix occupabat; & etiam poít-

LL

1f

p

hac eternis temporibus fe diftinebit. In hac

i

d

Uæï [

exercitatione omnis coelitum felicitas eft po-

a, m

fita ; ac etiam noftra olim beatitudo confiftet.

z nl), ii

Cur ergo jam nunc incipere in terris renua-

Md

mus, quod tamen perpetuo continuare in

&f lm

ccelis optamus? . Vah! probrum humane

ticom i fj

mentis! Fatemur nos ab illo Ente Supremo

h ( um

velut fpongiam ab equore, terram ab aere,

"tl d

corpus ab anima ambiri, penetrari, animari.

"E'-fl WHdC[ j 8

Credimus , quogiam auris zeli itlius audit om-

nia, Sap. 1. v. 10.. & quopiaur omnia videt ocu-

g&mewa t

EOTTA

lus illius.. Eccli. 23. v. 27. Credimus, quod fit

N

Dominus [cvutans cor, . probans venes : qui dat

ET

UM

unicuique quxta viaun (uatm,

gj

uxtayvutium auiti-

veutionum [uaruim.

Ut l

Jerem. 17. v. 10. Et ta-

men

lr

d

De celleflioné. autini.

292

n hah f

]EUNT

men illius ità immemores vivimus, ac fiz:u-

« flm

bes latibulum ejus fovet j uec noffva confidevaret :

lcïp

TAIOD

TY Q

P

& quaft nibil poffet facere Ommifotens, ac folum

pv caligmem

udicavet.

job. 22. v. 13. & feq.

tl

quodda?n:g

|

O Superi! Ille rezum teffis, [erutator cordis ,

X um

€? lingue auditor Dzus Sap. 1. v. 6. coram me

O f

eft, ut me confideret, mecum efít, ut me

Wa t

ubernet:in me eft , ut me animet: mecum

r

audit, & videt: guítat , & fentit: loquitur

Ab ndn d

oO

&agit: pro me femper laborat: de me nun-

quam non cogitat: me continuo intenfiffime

m ib r

amat. Etego vilis vermiculus ejus immen-

ivcts, i

fze Divinitatis omni vix non vira oblitus vi-

[raigs, i

vo; nec illius prefentie prius recordor,

ii n ht

quam dum ejus bonitatem offendo.. O Do-

wrirpltines

mine ! cajus oculi bominum corda intuentur us-

diün pl

que ia abfconditas partes, Eccli. 13.v. 28. ergone

fohi

f

poffibile eft, ut eodem te, quo capitalem

feicits

]

l

Q

inimicum, habeam loco ? utpote quem ob-

j

It

dtio nl

vium mihi, intime & continuo prafen-

intms m

tem , amico mentis obtutu vel refpicere de-

) connmutt :

dignor! & quidem eo tempore dedignor,

brom hunt

quo debitum tibi foli amorem tuis hoítibus

E n

prodigo. O anima! templum Domini es:

edes & thronus es, in quo is habitat,

pnund

ejus

getard

mfmä.'f

quiefcit, refidet ; & tame

n ilius confortit

j lu

!

l

I

rte(à extra te ipfam fponte exul vagaris.

g antt

[

n

!

M

emoria tua deberet efle federis arca, af-

p

«edimis]

Gïf;

fervandae ejus imagini deftinata; & alvearium

elt tot vilibus fucis plenum , inanibus phanta-

f

fiis fpurcum.

Intelleétus tuus emulari de-

I

beret candelabrum illud aureum, non

n'gü

I^

j

oven-

j

!

Ti

300

Pars 14. Caput- LT.

fimil

fovendis de ccelo luminibus, ac divinis cogi-

ïvunhl

rationibus dicatum ; & non ni(i obliviofas Dzt

jj

( aäum

tenebras nutrit,

Voluntas tua deberet eífe

: griitm t

altare mundiffimum ,

non nili

ccleftibus

P

QUl

?

QD !

flammis & affetctuum holocau(tis confecra-

x dl

iij vyrtl

tum; &Conditorisimmemor tepida friget,nec

nifi pravis appetitibus ardet.

O Seraphini!

apitoi C

quis audivit unquam tale , aut quis vidit buic fi-

"NOIUI

Wüle? la. 66. v. $. Cognovit bos po[fefforem

i, &t

fuum , & afimus prafepe. Domini fui; Jfvael au-

zürim, q

Zei Hie 4on coglzovzt.

Ifa. 1. v. 3. S$ola tu o in-

& modo f

grata amima/ oblita es Dri Servatovis ui, £2

j Vr m

fortis adjytori; tui 02on es vecordata. — lfa. Yg. v.

vim f i

Jo0.

t time, ne viciffim etiami tui ejus mife-

g d

ticordia oblivifcatur: & fola ejus juftitia tui

irtt od

recordetur, Id ergo ne fiat , omuilus diebus vi-

vellourcn

te tue iumente babeto DguM , Tob. 4. v, &. ac

*mtiríemà

in omnibus viis tuis cogita illam; nau ipfe divi-

sre ldu

git greffus tuos. — Prov. 3. v. 6. Et quidni? ah!

1800 um

gullum efl momentum,. quo boino nog uzatur, vel

N Ut COR

[/

,,,,,

"

Juatur ilius bouitate.

Ergo uullum paviter de-

M

1

ii qu

bet offe momentum, quo eum prefentem mon La-

beit in memorvia.

ETF

Ita arpumentatur Ambro-

Til

fius Lib, dedignit. cond, hum. Ergo zon um e-

MIUT!

pe vefpirare, quam illius meminiffe debemus. " 1ta

LC

infert Nazianzenusin orat. t, Theolog. Ergo

"t

n omii atfu vel cogitatu fuo quisque fibà DguM

adelJ 1memovet , $9 ome tempus , quo deipfo

ts (

i.:fämibus) |

qoi cogitat, perdiculje fe compstet. . Sic conclu-

w V h

dit Bernardus in Spec. Monach. r. Has proin

i

tam ]egitimas conclufiones in uf(um deducere

l«

).

pofthac flatue, . Hunc in finezm ferjuentes.io-

Al I

u-

D

!

De colle&ione atiims.

361

! & Hmbu

d

éuftrias tibi familiares redde.

1. Seepius in-

Oil

A

terdiu elice aétum fidei, Univerfi Dominum

LT

tibi prefentem adeffe.

Dico fidei; nárn ejus

ii

prefentia ef

otius credenda, quam imagi-

"tl ts

nanda; aut

j

b vatiis conceptibus vel ideis

Flb

X

phantafie reprefentanda. Hec enim pluri-

5ï

l

hL

mum fatigant; caput ledunt, vires attenu-

d p

[

M

1 u

n

ant, & ad alias occupationes nos inbabiles

reddunt. Et hinc non multum probo pra-

ssf

xin illorüm, qui Chriftum Salvatorem no-

W .'

ftrum modo fub forrna juvenis: modo füb

BN

"

il

fpecie viri: nunc ut patientem: alias ut glo-

ulm;

riofum fibi depingunt, & pone adftantem;

Bd

autintra fe refidentem figurant. Nec adeo

iaj

arridet methodus illorum, qui ceeli terre-

E

que Monarcham, incomprehenfumque Spi-

WoTDEOTA

ritum,ut iridem; aut annulum triplicicolorum

Ij If,f? d

genere lucidum; vel ut oculum; folem aut

z u) d

triangulum commentitia repraefentatione in

TU

cordis ara commorantem fingunt.

lNam

lm arind

preterquam quod hec periculofa, fanitati

m w

noxia, & non raro illuíionibus (faltem in ty-

wunr A

ronibus 4c minu$ expertis) obnoxia fint ; in-

füper a veritate aliena funt.

Licer enim

109 03

«;;ffy ib !

"Chriftus íua ,

quam nobis protneruit;

tum immanente ,

tum tranfeunte pratia,

Thealog: : !.;

alisque tirulis (veluti caufa in produétis

;;nim:j:h ;

4

e effectibus) in nobis habitet ;

td«

ju, ^

T N

Ten in fola Euchariftia corpore & anima

Dzr vero, mareriae

q

J

coram reapíe moratur.

'cum expers fit;' corporea imaginatio genui-

j hi'md"

Proin fimplici

ju

num efíe fpeculum nequit.

La

intel-

l roüe&t

5ca

Pais II Caput Lf

-fr W*

Üj

intelle&tus affenfü credamus , quod reipfa eft

UV

i

quodque verum effe nos fides docet ; nempe

m

eternam Mentem illam nobis intime prafen-

iab

ul

tem adeffe: undequaque nosilla plenosab ea-

demcircumcingi, &ambiri: pervadi, & pene-

gt d

^

UL

i

1

Ü

[jrà

trari fecundum illud Apoftoli effatum: 27 z//o

vivunus, imovemur; eg fumus. A&or. i7. v.

inqu

7. Qua in re nihil opus eí* fingere, aut vio-

u

d od

lenta confideratione fibi imaginari, fed fo-

lum fimpliciffimo aétu attendere oportet

s r

ad id, quod in nobis effe, & agi rum rario,

d igum

tum fides demonílrant; idque eadem pror-

m Mi

fus facilirate; qua quis amicum fibi adftare

eUnonr, D

credit, quem de noéte in tenebris fibi lo-

mouqimur o

quentem audit. 2. Verum hic gradum mini-

slogmatritl

me fipamus, oportet. Nam exercirium hoc

dj gtf

prafentic diving non folum eft pofitum in

t

aétu intellectus, quo omnium Conditorem

!ugns Non.

in nobis exiftentem credamus; fed infuper &

ïï

1

a

precipue confiftit in actu voluntatis, quo

n

J5 QU

eum in nobis habitantem amemus , nosque

eidem intime uniamus. JNam etiam damores

infiniram immenfitatem ubique dominantem

TUf M

b

l

credunt , €g. contvemi[cunt; Jae. 1. v. 19.| quia

j

vero non diliguqt, hujus exercitationis fru-

étum non percipiunt.

Proin opus prarerea

f a

^

eft, ut, quem regum Regem intellectus pree-

al

fentem credir; voluntas etiam amert, per bre-

s

N

ves quidem , ardentes tamen , raprim ejacu-

ATT

Qu

latas afpirationes eundem interdiu quam fre-

quenti(firne amplectendo ; exe

mpli graria di-

UT

« Q

li

! Quid

Á

cgndo: Dile&tus meus iibi , 63 ego illi

anibi

.;laacg;um m

Il

De colla&ioge amimi.

303

Rireià

anibi efl in calo, €9 u te quid volui fuper terram ?

UCH

Dominel quid ine visfacere? — Non meay fed 1ua

Minep

voluntas fiat ; vel aliis his fimilibus , anime fta-

lptmids

tui refpondentibus, aut triplici vie fpiritalis

dl

vitze accommodatis affectibus utendo.

San-

RRTO fj

&a ejusmodi fufpiria jure comparantur cum

i Mor v

illo erize col/i, in quo cocleftis Sponfi cor vu-

iugere L

neratum fuiffe legitur.

Cant, 4. v.. 9. Ignita

p f

enim fünt jacula & miffles fagittee , quz fer-

n Qp

venti conatu evibrate, terrenas nubes per-

du

rumpendo ad ipfum Divinitatis thronum pe-

u al

netrant ; ac Mifericordie vifcera oprato vul-

im d

nere fauciant.

Per hos actus perennem il-

tndns 1

lam confequemur orationem, quam in Evan-

cgnümms

gelio Servator nofter a fequacibus exigit his

efefclm

verbis : oportet femper ovare, C? mon deficere.

dplum i

Luc. 18. v. 1. Perpetua enim hzec, & defide-

Condioret

riis aítuans Numinis recordario, optima,

al iil

quia cor immurans, oratio eft. — Preeterea fi

jat, Qu

emiílitiis his precibus diligenrer utarmur ; 4o-

n HOSQUI

füra conver[atio in celis erit: Phil. 3. .v. 20. eri-

um damot

sus civei Sauctoruin €9. domeflici Dxi: .Eph. 2

dopinu

v. 2o. annumerabimur illi Ele£torum.turtng;

m 19I'I.C9

4

qui femper videz? faciem ejus, & qui portanc

Md

tomen eyus n frontibus füis ; Apoc. 22. v.4. per

ops pr[ifä

quod Interpreres perpetuam quandam Divi-

qtcle

W

!

nitatis memoriam, & jugem ejus przíen-

hi

Porro horum af-

m

"

P ,

tiam denotari autumant.

ra[m.x/

".

fe£tuum paradigmata in libris paffim expref-

Tl

fa, & a me quoque collecta, alibi reperies;

inlib, cui titulas: Chriftianus pie moriens vol. z. qd-^

«f

[ 0

"N

u

jum. 1 4.,in quorum tamen ufu fequentia ezunt :

j

9-

n

jl

$94

Povs H. Caput. H

obfervanda.

Miffiles hi actus fint breves;

gf

.f d

& partus non tam ingenii, quami cordis: not

tam ftudii, quam fervoris. Optimes, & ef-

gj

& Nn r

ficaciffime folent effe afpirationes illas,- quas

animus, fuperne motus, per fe ipfe conci«

gt

pit; etíi forte verbis nou tam compofiris, aut

qoptDOOnm f

apeinan d

minus ordinatis proferantur, .2, Ew tamen

non fint nimis multz & diveríte; ne mentem

«autntie D

aut obruant, aut di(ílrahanr.

Sape una ve

y tf Spon

altera, mapno tamen cum ardore ac fiepius

guy IQ

dino dundt d

repetita fuificiet, ut quis votorutm attingat

metam , Hinc plurimum proderit, fi mate-

rie examinis particularis; velconcepto in me.,

NT

ditatione propofito aptentur. 3. Dirigantut

NOTIENTA

ad DeuM, non tanquam in coeli throno refi«

SDCM ER

dentem , íed ut circum ros & intra animi

!

penetralia commorantem. — Qui per conti-

nuum hoc exercitium in divina præfentid

razan f

ambulare ftuduerit, is brevi tempore perfe«

(li

TUf

OA

L

étus eri Hec enim exercitatio /o/rierateim

€? prudeutiaim doceteg jufhitian&g virtuten, qui-

i

bus uibil utilius eft izvita bomimbus. Sap. 3. v.7.

"

Ítaque coz/;dera. femitas domus tug , Prov. 1.

A

fru&cgalïnct

v.47. & vide, an liec obíerves? Expende

T

TE

fedulo, qua pofthac folertia in praxin ea de-

L

ducere velis, INe vero quid rermi(lius agas;

;

*Mm

tecum reputa, eorum confueiudinern ad ac-

J

I

quirendam virturem folidam adjumentum

L

( q

Whe

nen:folum famme proficuum , fed otunino

Bs

j

lN

Tiesaflarium efíe ; .nam (ut ícribit Beatug

V

Laurentius [Juftinianus Lib. 2. de computict. &

NI0n d

&hrifti. patfact.) auxo.ad perfectionem curventi

jugi:

Ü

1l

De colleBlione aninii,

265

LT hh

jugis debet. offe Dxi vifio ac familiaris ejus kllo-

At trü

tutio.

Hec tria obtinendz colle&ionis fub-

* Untng, (

fidia qui rite adhibuerit, vororum brevi com-

I lt

pos fiet.

Nam cura filentii per cuftodiam

LITTS

cubiculi amovebit obítacula ejus externa;

W Opts

u1b

fuga occupationum nimis diífipantium arce-

bit impedimenta illius interna; exercitium

N t ii

vero prefentie Dzir animam in füblime ela-

T

tam, colefti Sponfo amoris vinculo intime

od

conjunget, eamque oprato interne folitudi-

i Q dU

nis bono abunde ditabit.

L rl i

Wa

G 4 P U.T. V,

ir. gt

INCITAMENTA NUMEN EUCHARI-

t

STICUM FERVEN'TTER SUSCI-

a t i

PIENDTI.

Qui D (0

upervacaneum foret, multa differere de

j prae

V

enpus p

infigni efficacia, qua S. S. Eucharittia pol-

lerad nosin virtute folida promovendos; cum

i j

id latens ibidem triticea füb nube Verbum

v'atub f

filenti facundia abunde loquatur. Quia vero

lt Sap. i

riig, D

inde fperato fructui affuetus tepor, quo ad

caleftem hanc menfam accedimus, noxium

v b

obicem ponit , rei neceflitas exígit, ut affe-

ia pl

rantur inciramenta, Numen Euchariífticum

j ;emmsgä;

ferventer fufcipiendi, que precipue qua-

yeudite

(int

taor funt. I. Hujus Mytterii excellentia. If.

g &i

Ejusdem effectus. Ill. Chritti inde relucens

im; [fd

claritas. IV. Nec non facrificii; & Sacerdo-

y

VL

tum dignitas.

,jd!(of

1

jj

ï)(,hlw

U

$.L

Pars H. Caput IF.

Ij

306

pl

$. I.

jj RR l

Myflerii: excellentia. :

!

dipeierom d

|. XTec triplici ex fonte ftupenda prorfüs,

g 805 &i

«aulexds,

eminens ac divina eft , nempe r. ob

erfonam , que latet. 2. Ob modum, quo

gymicends.

dinm, eumqui

atet.. 3. Ob finem, cur latet.

Inprimis ibi

cum immenío perfectionum fuarum appa-

a re VrIS

aie, ec d

ratu preefens refidet eeterna infinitee. divini-

tatis Majeftas, una cum Auguftiffimis tribus

qnaue

axnudius du

períonis Sacro(íancte rinitatis. Ibi abfcon-

ditum delitefcit illud ipfum Servatoris pu-

a R. [

riffimum corpus, quod ,ex Virgine natum,

tpet (l

flagellis difcerptum, fpinis cruentatum, in

aol Prbopum

cruce clavis & lancea perforatum , tribus ho-

t, funus t

ris affixum pependit.

Ibidem moratur ían-

tht &t

&iffima ejusdem anima; qua& Verbo hypo-

'uty i

ftatice unita, fummis virtutibus ornata, in-

a5 d d

terminatam Patris Potentiam , Pilii Sapien-

V. A

tiam, & Spiritus San&ti Bonitatem miro nexu

*s af

'participatam poffidet. ]n fümma: illic ade(t

"t l

Homo-Dzrus, Chriftus Izsus beatorum deli-

ATU N

tium, terror deamonum, Jominus dominan-

9. Qj s

"dium, Apoc. 19. v. 16. Salvator tnundi, joan.

4. v. 42. fplendor. glovie €9 figura fubflantie

"08 Md

T

"Dz; Hebr. 1. v. 3. couflitutus judex. vivorum

é? mortuorum: A&or. 10. v, 24. in cujus zo-

"

;'3:2, liöq

du

E

J

"anine omne genu fle&itur celefhum, tevreftrium

€9 infevnorum ; Phil. 2. v. 10. & cui data eff

Mi

d

]

emnis porefias ia celo Qg im terra. Matth. 2$.

À tvl

1

ET

V-. 1$.

II.

| WO M

Vif

J

. De- Euchariflia.

307

.II. Et adeft non ;z fplendoribus fan&orum,

Pfal. 8. v. 10. regali magnificentia vifendus;

fed vili fpecierum lacerna tectus , panis fore

frupendz )

n

mam indurus, & inítar communis de trivio

LUR

cibi mandendus, glutiendus, & in ftomá-

) mün g

chum trajiciendus. Adeftad violentum ani-

i lors;

m ítatum, eumque talem redactus, in quo

2 m

folius natureg viribus nec fentire, nec loqui,

i ifnre n

nec audire, nec videre, nec ullum corporis

iiv

morum exercere valer.

Vi eujus: nifi illius

tits ls

immorralitas obftaret ; ei denuo vita exce-

n

dendum foret.

Et ad hanc impotentiam

t Va

(ftapete o Ceelues!) redactus adeft non in-

j CU

terpofira Principatuum aut poteftatum opé-

CUT

ra, fed tribus duntaxat quatuorve voculis a

m nontur

facerdote, eoque non raro prevaricatore

: o o

prolatis; idque toties & ubique locorum,

V oriti i

quoties & ubicunque ea rite proferre ei-

dem libuerit.

li

Ac in hoc fitu tamdiu duürar,

w m

donec fpecies, queis fübítat, narurali vitio

y: lici

corrumpantur; expofitus innumeris Judaso-

rum, Sagarum, Novatorum, hominumque

um

Yi a

facrilegorum , nec raro etiam murium ir-

m , Y

reverentiis, vexationibus; injuriis; quibus

ii h^

hoc Sacramento ad ludibria, blafphemias,

T

veneficia, aliasque magicás artes impie abuti

pro minimo eft.

,

ym, !

n

IlI. O myfterium vel ipfis Angelis admi-

randum! cujus excelfitas immeníum crefcit

at

m P

ex fine, ob quem fe Aex glorie ad humi-

lem adeo, & nihilo proximaàm conditionefn

demittis, deprimitque. Nimiruszi Qmnpipe-

2

tens

p li

$08

Pavs II Caput IF.

[

[

T

tens illud, fibi foli fufficiens, ac nullius in4

ii por

digum Numen tenui nebula velatum, latet

; g iedbja

ulla füi, fed folummodo nofítri caufa &

!]

;

?

J

jj as vef

emolumento; nempe ut fuum nobis amo-

T

(ifnem

rem probet, nofítrumque vici(lim emendi-

ssts ac

cet: ut nos gratie , regnique füi confortes

reddat, orbique palam faciat, fuas deliias

is i iqur

sufams. d

effe , ver[ari cum filiis bominum. Prov. 8. v. 31«

Sacrarii tenebris abditus ideo latitat vere

T

.Dszus al/fconditus, Y&. 4$. v. 15. ut afflictos fo-

gyuirr; uT

letur, tentatos eripat , egentes ditet, mife-

w muirum e

ros protegat, languentes (ànet, omnique bo-

amvero n b

.norum genere immemores cumulet, Preffo

if s pl

radiorum fplendore, idcireo tonantis poten-

i faty nl

tice dignitatem occulit, ut majori cum fidu-

Jdinae m d

cia ad eum adeamus; ut fic aptius vivis fit

tundimdltea

Aami tie du

alimentum, medicamen &grotis, moribun-

dis viaticum ; ut ad perpetuum hofítiz fta-

vitfun u i

tum adduéctus; femper vivat ad intevpellandum

tf

j

.pro nobis. Hebr. 7. v. as.

Verbo: ut fe no-

tin f t

bis & pro nobis in noftros unice ufus totum

&t d

squantum impendat, vere Paítor bonus, qui

.non contentus, Ííemelin ara crucis animam

füam pro ovibus pofuiffe, eas infuper more

u

pelicani fanguine fuo ac corpore continuo

li

paícit.

O Superi! hec legimus, & tamen

Ia [

immani languore torpemus ;. tante benefi-

U t

centize non nifi ingratum gelu rependimus;

tantique myfterii excellentiam adeo non zfli-

1 it n

u

Vah imn-

j

DO&UP 1

mamus, ut etiam vilipendamus.

probos nos! credimus te in altari prafen-

"Mlmï

—5 rb

t;m,-Dsu,s magne:! &tamen in omnes re-

veren-

LT

Q

Á

j

il

305:

.De. Euchaviflia. Y

i*i*; atl

verentiz leges audacter peccamus.

Trepi-

t

dantes adítant

uriffimi Spiritus, & in abyf-

st

fum (üi nihili

e

abjiciunt ccelettis aulee Prin-

LT

cipes; foli nos vermiculi incompofito cor-

tUt

ore adeífe füftinemus tremendo Numini.

* l

ltro nos invitas ad zethereas dapes divinus

It f dl

Hofpes, & filiquarum avidi Angelicum pa-

LULOTRMT

nem naufeamus.

Heu! lanpuidi; diftracti-

TLT

que accedimus,

a d)

]ssu Euchariftice! quid

maois admirer ; tuamne eroa nos bonitatem;

v i, n

an vero noítram erpa te improbitatem?

n Ongen

Enimvero in belluas migrafíe, autfaxa in-

a cmye, !

duiffe nos oportet, nifi hec meliora intel-

CT

lectui fenfa, nifi animis ardorem infpirenr.

O divine triticea füb nube delite(cens Sol !

mjr m

jc iil

ah! tandem diffolve mentium glaciale frigus,

ac flammis tua charitatis ure renes noítros

105 D

qum ho d

& cor noítrum, ut, fugato tepore, fint /am-

j wrfrp:li.md:m

pades ignis atque flammavum, Cant. 8. v. é. ante

atbo: u en

tabernaculum foderis thymiama fervoris

siceufüs QU

conftanter adolentes.

llor us E

, Qs «

& AE

gl

Euchariflie : effcttus.

t

I. lterum Euchariftiam ferventer fufci-

imus, 'VW

piendi incitamentum eít geminus,

j uT

Nam

d n

diverfüs licet, quem parit, effectus.

teíte Angelico Doctore in Hymno, mors ef

TT M

m

Ual , vita bonis; id eít, thronus gratiae pie

accedentibus ; tribunal vero juftitiae tepide

n

u

Quod grarie tbro-

g*

[

aPPï'OPiI?quantibus e(ï..

3

u$

p ü

519

Pars If.. Caput IF.

libes t

»

fi

st religiofe accumbentibus fit; elucet exin-

"T

ial

de, quia per eam recipimus illum , qui, cum

À i [llm. 1

omnipoters fit, dare nobis omnia poreft, &

dare etiam cupit, cum jnfinito amore nos

;eyame ïd reglO

sai d o

profequatur, nosque immortalibus donis

complere, nifi obicem ponamus, non folum

g n

vados 1007

in votis, fed etiam in delitiis habeat.

Hinc

ex mente SS. PP. vel unicus ad facrum illud

ag m

ao «itm $

epulum acceffus füfficeret ad formandum:

fubito maximum ex noílrum. quolibet San-

« t

étum.

NU

Nam qui debita cum pietate ad di-

vinam hanc men(íam advolat, is fedet ad ip-

, s r

1 & amdi;i

fum fan&titudinis fontem; imo poffidet ip-

fuüm omnis fanétitaris authorem, omniaque

agirpttha

im ztat bt

obtinende fanctimoniz fubfidia (ibi obvia, &

largiter obtrufà tenet.

Proin exulta, ac rna-

iri, mj

adi Trdenind

gnas in fpes exurge, o felix anima! en! quem

cordis hofpitio füfcipis DEuw, is potett & vult

d i

te reddere fanctam, & talem certo certius te

ii r n

quoque efficiet, modo eriam tu ipfà id ferio

t ipimi n

velis. Et quidni? Si enim ille calculus, quem .

U. Qnþpch

unus de Sevapbüm forcipe tulerat de altavi, la. 6,

t Uf

v. 6. folo attactu I(àig labia ab omni iniquita-

t i.

te & peccato mundavit: íi fimbria veftis

i,

Chri(ti HemoroitTz: (i umbra tran(euntis Pe-

"t lninrmg

triSolyma incolis incolumitatem attulit ; quid

*0, & lo

non efficiet ipía faius, €g virtus , Apoc. 12. v.

"um o

10. viteque Dominus intra te receptus? ille,

" ln i

inquam, Dominus, qui ideo venit in terram

MlboT

magnus e celo medicus, ut, quod «grotuim,

—

tsf

[asavet: Ezech. 34. v. 4. ut per fuum nos faugui-

f"' mküïï iä |

gem [auclificavet , Hebr, 13. v. 12, omnesque

etiam

S immgn

U

u

De Eucbari/ïiz;.

gil

3l d ü

etiam minimas labes ex animabus noftris lu-

Mnmï()lli,m

firica virtute depelleret.

Et certe, fi fami-

Vüttngel

liariter agens cum fan&o pariter fantfus erit,

T0 r

afleverante id regio Vate: Píal. 17. v. 26. an

hi dj

minus quid effe poterit ille; qui non folum

; n

ingreditur 77 /az&a fanclorum, íed ad quem

ii B

ipíe Sanctus fanétorum divertere, & non

"ET

tantum in ejus domo, uti apud Zachaeum,

! d rmade

fed in ipfo etiam ejus corde man(ionem fa-

m qui

cere non dedignatur? Praterea Eucharifti-

cum Numen ipfas celeftium donorum ar-

a ptedi

i, ld

cas, nobis referatas, prodiga liberalitate of-

fert, & obtrudit, unde accipere cupida ma-

:im pf

Vrem, at

nu quivis poteft, capere quantum válet. Imo

TIPTPTN

Á

cum nos tanti beneficii incuriofos fore pro-

netula,icfte

viderit, omnes fui amoris £hefauros (verba fünt

Concilii Tridentini Seff. 13. cap. 2.)) ultro ín

m en quea

gpad, & vt

nos ipfe profudit ; ita ut vere memortam fecevit

muivabiium . [uorum mifericors eg miferator. Do-

atto ts t

g iphid t

minus , fe ipfüm in efcam dando timentibus [e.

Pfalm. 100. v. 4. Quippe hocdivins Porentiz

j uk Idlü, [i"f"

j i, l!

monumentum, ut recte ait Scholarum Phoe-

bus Aquinas , ( Serm. Féft. Corp. Chrifti) non

.omoi u

ibra v

folum eít beneficiorum, ab ipfo nobis col-

latorum, & miraculorum ab eo patratorum

t

maximum, fed collectio queedam omnium-

ii

que reliquorum compendium, Nam Dzus

If AW'I

hominem

naturam humanam afífumendo ,

u "

quidem ad Divinitatis thronum extulit, ac

v o^

inGnitz charitatis fuze gremio intulit: at vero

I (WX, MM

l

.....

hic iptius majeítas ad noftrum fe nihilum

(F MLA

TL

deprimit: ipíius immenfitas intra noftra fefe "

y

p

4

viíce-

p B

312-

P(mA IL Caput IF.

Ibi

at

vi(cera recipit, coarctat , abícondit.

;f-'l- y Ut

unus folum homo mirabili nexu copulaba-

gl

tur Verbo; hic fe Verbum ftupenda pietate

ho i

cuique noftrum nullo difzrimine unit, con-

j

;äiris vrioribus

jungitque; & quidem eo vinculi genere,

quo nobilius a nobis excoocitari nequit; in

us g

I

aliis operibus fuis hujss vel illius folummo-

do fingularis gratite nos participes reddit;

i, 03

at vero hic ipfius gatiarum fontis pleno jure

EMHWMP

nos dominos efficir.

g fb m

In reliquis religionis

noftree myfteriis (eu Sacramentis quaíi ex ri-

WNW!Mü

dmdi a

vulis tantum , manantibus fenfim guttis; bibi-

mus, Hic autem ex ipía fcaturigine pro-

;)[w.)h ii QW U4f

ruimpentem pleno gurgite alveum largo ore

gt

haurimus.

O vere beneficum in nos viles

w anr, ii

vermiculos Numen! O effectum, quem no-

1 i n

bis morralibus atlierei Spiritus jure invide-

x J

Sed

sHl i? M

rent, fi aemulationis capaces forent.

quis porerit enarrare omnia bona, que para-

iira, u

1 in duicedimetua paupevi Dcus , Pfal. &z. v. 11.

DT

ah! nulla lingua par explicando eft, nullus in-

"Riimdna

tellectus capere fufficit, quz ibi prepararis

IT

diligentibus te. . Dum enim fidelem tibi ani-

A qum inoy

mam z4agelorum efca nutvivifli , fimul panem de

tj d

celo pr.eflas illi, omue dele&amentum in fe babest-

Vs ]

tony g omnis fapovis fuavitatein.

Sap. 16. v,

: hititina

1o- Infüper orreute voluptatis tue potas eam,

LT

Pfal.3$. v. g. & introducis z cellaria tua, ia

cubiculum Cant. 1. v. 3. intimae tecum confue-

UT |

w

L

tudinis: ubi myftico tibi connubio defponfa-

»

M

Mn;

ta, tu folus ei omnia in omnibus es: ubicum

l,[;-M

TT

ll

Q

Paulo tertium in calum rapto , te ea fibi

W

fh

Rn

verba

v;ï

[

J

7

De Euclhari[lia.

313

At

verba ad cor loquentem audit , guæ Qon licet

Wij

lLoinini loqui.

1. Cor. 12. v, 4. Leva tua fub

ii

capite ejus, intelle&tum multiplici lumine il-

At j

Juftrando, dex:ra tua amplexatur eam, afte-

Duleis

LT

&us miris ardoribus inflammando.

J t

ef fru&tus tuus gurzuvi ilius, Cant. a. v. 3. &

t n

»

omnes fenfüum illecebras ei infipidas

kgniripes feli

reddendo.

O Sponfe! vere candide &

TT

rubicunde, candide triticeo fub orbe, rubi-

iiv

cunde füb vini colore.

O quam pinguis

]

UTTTM

eff panis tuug / — calix tuus inebviaus o quam

tinptsl

vieclarus eff / Pfal, 22. v. g. O vere facrumcon-

[

viviu, in quo ubertim mens impletur gratia,

fetm t

quin & praterea future etiam £lori nuobis pi«

um j 00 (

«; datur ; Ecclefia in off. S. $. Sacr. (ecundum

i, Q

ila Joannis verba: qui ma;ducat burc panem,

yjrt n

vivet 14 «tevnum.

]oan. 6. v. $9. Ita eft, o

i d

Dzus faluzis anee /. Pfal. 37. v. 23.. Mifevicovdia

zua [ubfequetur ne4 hoc cibo digne refe&tum;

NU

Pfil. 67- vll

omnibus dielus vita meg: iubabitabo in. domo

tua j2 longitudinem dierum, — Pfal, 13. v. 6. Ae-

dl as

|

D r

pofita eft bac [pes mea 32 fimu meo.

job. r9. v.

lm tb

27. Nam quem timebo? Parafli in con/pe-

&u ao meu[am advev[us eos ,| qui . tribulant

j ii

Pfal, 33« v*

$

& infidiantur animat

TOU

me ,

Jl Sgp, 161'

mea.

Proin fi etiam coz/iflaut adocv[um me

callra, zon tünebit. cov meum,

Pfal, 26. 9. 3.

t ii

Si enim Elias ambulavit in fortitudize cibi il-

ii

100

ius fübcinericei quadracimta diebus t7 qua-

draginta uoclibus ufjse ad inontein Dgi Horeb,

nuhwdfl-]æï

hn

:

4. Reg. 16. v. 6. qui figura folum & umbra

ys 6

orum; Gen, 49. v« 16, quan-

À ü

erat -col/ium &iv

to

P

u t

Us

p B

314

Pars I Capu; lr

[

W

uf D

ro mapis nos hoc coelefli viarico roborati, in

clivam coeleftis Sion. eluQabimur.

Si fàn-

sst

guis illius Agni: Pafchalis, qui tamen hujus

I

quem 4

led

dl

lnde

noftri non nifi typus fuit, fuperliminavibus

domorum . Exod. 12. v. z. illitus, extermina-

T

torem Anpgelum ab Ifraelitis avertit; fi fari-

ydnim r

PTO

'

ra Elifei mortem ex olla fugavit; 4. Reg. 4«

v 4. quanto rmagis divinus hic porus, alimen-

giure nl

tum bhoc vitzenos ab inreriru vindicabit. O ita

E

dis fs n t

que effe&tus terque quaterque beatos, qui hoc

jgrem Ra

myfterio velut ex paradif! fonte divite vena

um r

profluunt! Quis ergo neget Euchariftiam effe

à, qt, il

thronum gratie pie ufürpantibus illam?

a dtmar

I[. Contra vero tepide ad eam accedenri-

s. ONIm N;melia

bus tribunal juftitite erit; & quidem ripidi(-

tmmo; qui

fimum ob perfonam tum judicis, tum rei.

J Dare vid

Heu! quis poterit flave , attonitus. exclamat

iem epettur

Apocalypticus Vates, quando vezict dies mag-

v gure lr

;;

4

[:

nus we gf Apocd. G. v. 17. nota: agis

ETFT

non fere typgridis aut fzvientis urfe vaptis

tb m a

catulis; 2. Reg. 17. v. 8. fed agni & quidem

tehurinm f

ilius agni, qui olim obmutuit etiam coratm

a,

ipfo tondente z. k&or. $. v. 32. Ah! tunc ejus-

tb d aim

modi dicemt montibus Qg petrie: — cadite fupev

Vil

105,€9 abfcondite nos ab iva agni, Apóc, &: v. 16.

" i

qui judiciaria cum poteftate, iridi infidens,

:mdo) w (

ftipatus Angelorum choris, minaci voce ir-

J

iT

rugiet ut leo; vere magmis, potens, & tervi-

b qui perfonaim mon accipit ,. mec. muneva.

* R f

Deut, 10. v 17.

O mifer! quo tunc rerrore

Ts

j HCIU

mqu; Y

pércelleris, dum ab illo ipfo te judicandum:

"

liter, ac

N«W

AURT

cernes, quermin huchayiiti& tam. vi

- indi-

AT

J

De Euchariffia,

315

Pf

indigne habuifti.

Dum ab inexorabili hoc

mr, j

I !

J

uxíitore fulminanti tonitru audies: ego fum

h

ile |rsus, quem ad te divertentem , tam

i

V

!r!iïlliü«lff.;'z

languide ac diítraéte füfcepiíti:s cui tor de-

y E

j

n

Ípeétus in altaris Sacramento intulifi: cu-

jus puriffimum corpus non aliter ac com-

t |

R&g'.ln

munem de trivio panem toties impuro ori.

glm,»ï-

tumultuarie injecifti; Epo fum ille non jam

h

äc:uoEus,

i

)

1[0

a

Íponfuüs,fed ultor: non jam agnus, fed leo,

(

Y

qui cruorem meum , irrevereni repore pro-

]l

WUM

dinew

fanatum, ultrici peena vindicabo.

Ad hec

x Drntand

quis, quafo, tibifenfus erit? Si enim cla-

itibunn

maus de tevra vox [anguinis Abelis Gen. 4. v.

dmitis

1o. divinam Nemefin ad tantam iracundiam

Va

commovit ; quid;non efficiet fanouis Chrifti

uu- [/]jd

a Dro Patre vindictam de te ob füi profa-

TOi

nationem expetentis? Preterea quis terror

[«

[/

:

tunc, quave conílernatio tua erit? dum a

0

t ngily

judice ad reum oculos deflectendo cogitabis,

te in ipfo gratiarum mari ufque ficcum, ad

"T il

ii qiit

füpernum hunc ignem femper fripidum, in-

jp etum t

ter divinas opes medium , tamen pauperem

Ah! at

;

permanfiffe, & quidem ob tuum in fu(ci-

jt M(fl!f)*;f

iendo coeleíti hoc cibo languorem perman-.

iffe. Dum confiderabis, teipíàm hanc da-

i) Apui. M

.iniids

pem gufítando, /Epgypti cepas famelica in-

gluvie appetiiffe: poft hauftum roties far-.

gina

élitatis

fontem ,

tamen vitiorumr« cano

jeitih

yl

LA

immerfüm, Babylonis flumina aut. óri-.

!

1

no meretricium ejus poculum fitiiffe; Apoc.

Q n

17.v. 4. & pofít tot fynaxes nihilo : melio-

p

rem evafifle , nullum defectumi correxiffe;

j u

nul

»

p

316:-

Pavs If Caput 1F.

u

galleo

nullam virtutem acquifiviffe. Demum que

tua tunc confufio, quis dolor erit? dum re-

a

'jvim&peccan

cordaberis, potuiífe te ad fummum fan&i-

moniaz apicem eluctari, idque tam facili re-

EUEHSEUChHriïüI

j g (

medio potuiffe; & tamen noluiffe: in tor-

j u v m

poris veterno ufque fepultum putruiffe.

aj m

Áge, ingrata anima ! quid oppones Chriíto

vindici? quando tuam hanc inertiam illis ul-

gun g ]

tricibus verbis tibi exprobrabit: uid eff,

g. Ol

g as d

quod debui ultra facere viuee mez, & non feci ?

lfa. $. v. 4. quid pretiofius dare,; quod non

d tvl

a hii U

dedi? cum dicet: nunc ergo Dalitatoves e-

vu[zlem. judicate inter me, $9 vineam meam ?

vlibnum demo

Iífa)-sve s

Ecce filios enutvivi, & exaltavi;

tens hu

ijpfi autem [preverunt me. Va 1. v. 2.

Qui fi.

fui, adic

mul dulces secum capiebamt cilos, Pal, $4. v.

w pn d

15. imo queis ipfus ego eram cibus, hi

int K':rto:.l)

violabant me propter puoillum. bovdei e . fr.

ü

I

Hien panis. Ezech. 13. v. 19.

Jucraffnius. eff

Ea

il

leus, impinguatus, $9 dilatatus; imcra[fatus

T$ d

|

carne mea , Zmpinguatus cruore meo; €7 en7

ELUTITT

vecalcitravit , .Deut. 32. v. 15. veddendo 1nala

r

fro bonis , €g odium pro dilctlioue: Pfal. 108. v.

ïüüglüjüdkio[v:r

$. Age, infelix! ad hec quid repones? Xh

Aj nl

fateor! n potero ei ve[pondere uzum pro mmille ;

lgl

,f juflificave ime. voluero, ipfüm os meum

V t ts

tianti teporis confcium condemmnabit me. Job. 9.

Mil

v, 3. & 2o. . Nam inexcufabilis eft, quisquis

W

!

W M

*þ,"'*m"ö

Numine paftus, adhuc tepidus, quisquis

!

merus fervor none(l. Heu! toties jam om-

1 pIl

li

J Mf. m

nis puritatis authorem cordis hofpitio exce-

emper

bt P

t D)

pi ,& Jramen tot ngvorum fordibus f

b

ina-

J

[

f

De: Euchariflia..

...8317

U'i Dfmumg

maculatus fqualleo. "Toties Angelica dape

At d

refcétus tamen adhuc pravis animi morioni-

Vg i

bus , imo & peccatis obnoxius vivo.

Erli-

LITSM

cet Dzus Eucharifticus, íemetipfum exinà-

"m li llltpd. iü [t»'

niviffe non conientus, miracula miraculis

n pumg

cumulet, ut vel micam mutui a me amoris

Oonis (hà

emendicet; tamen tante charitati non nifi

K irtanilsi

ingratum frigus rependo, íemper remiíIus

mo: qii

torpeo.

O caeli! deberemus. tamquam . leones,

f Paf

iguem . fpirantes, ab la men[u vecedere fa&

yt, qui

diabolo tevribiles; ut ait Chryfoft. hom, 16. ad

l

l

4

pop. Antioch, & toti frigidi recedimus, facti

h

[

du

TT

ludibrium dcemonis.

Ah! Agnum come-

frj, £ u

dentes; adhuc lupi íumus; Anpelorum pane

faturati, adhuc filiquas efürimus: | coletti

TM

4 B j

nectare potati, adhuc lutulentas mundi aquas

n a, d

fitimus.

Verbo: Dzro refecti, adhuc ter-

£m

ram fapimus: Chriíto pleni poft res creatas

! /*7!;?:

J

j

T

currimus: ipía (anétitate faginati , innume-

iil

qjit

ris adhuc nevis fcatemus.

O Seraphini!

7f

em t

coeleftes oculos alis veftris contegite, ne tan-

tam indignitatem intueri cogamini. Heu! in

n

pyr Db

tremendo illo judicio (verba fant Chryfoft, ibid. )

du

quemam eviz uobis excu[atio; cum' talibus -paflis

zalia peccemus ? At vee! vee! nobis a/ ira 4gii.

TULULA

TL

Igitur falubri metu correpti, a tribunali ju-

ftirig , quod tepidis imminet, confugiamus

TM

cum fiducia ad sbrouum gratie ut mifericord.am

jj d f

con[equamuy , g grariams inveniamus in auxi-

jdu5s q

ljo oportuno , Mabr. 4. v. 16. quod Chriftus in

ul ts

Euchariítia

u

)

hu

bus offert.

pie accumbeþtibus plgnis mani-

Á

j

$. IIL.

D7

318

Pars II Caput JV.

jtait

EX

, m n

a n d

Chriffü Eucbaviffici evga s5 amor.

at u

ertium incitamentum divina hzc my-

nl

U

I.T

fteria ferventer fufcipiendi eft emi-

PT

nens illa ac incempreheníà bonitas Chritti

AV ö j '13[

erga nos, quaíe in Euchari(tia 1. totum,

st dl

2.o0mnibus, 3.íemper & ubique dar. O

1 Dimy

vere Sacrarmentum amoris, in quo ]rzsus no-

shiny Pa

bis non fiderum radios, teiluris opes , aut

a Dd v

maris gemmas; fed Sg dat, & quidem /e zo-

-l;. n duin

Ti dat; totam füum corpus, toram animam,

a Angli d

totamque divinitatem cum univerfo, licet

D

n um nj

infinito, meritorum the(auro: nil fibi refer-

Kai n d

vando, excipietdo , negando; fed totum

il

fe hbentiffme impeudendo , €$ fuperimpendeudo

M M

hl

/u// fiJn

4

L

pro anmnabus noffris 2. Cor. 12. v. 15. non

i fl P

folum cum dilecto illo inttar fa/ciculi uyrrbee

Al amggt

intey ubeva commorando; Caut. 1. v 12, ied in

i

ipfa noítra viícera inftar alimenti fe demit-

j

JPLd CH

tendo.

[]

Quis tantam cbaritatem attonitus

nili j

non obftupelcat? Ah! vere zoz eff alia uatio

zam grandi , que babeat Dsos adeo intime af-

Mistr

bj

propinquantes fibi , ficut Dgus nofler adeft. nol'is,

;im m

TY

Deut. 4. v. 7. O ingens noftri nihili amator

1

,"3 AU qc

Dszus! an non ergo fufficit, quod nobis ftel-

T

las ad fplendorem, terram ad ufum, Ange-

f;ï-;mlu

UR d

los ad cuftodiam dederis? quod luto noitro

.;;fadmlrabüimïü

ruam imaoinem imprefferis? genus noftrum

h:';:.wf) a

ad, Auguitiffimee 'Triadis thronum evexeris,

, t t

tuaque tam cruenta nece ab inferis redemp-

N

Q Qu

ros , celi harredes nos fcripferis? ut etiam

W'(J, (l

te

t

v De. Euchariflia.

319

|

.té ipfum, & quidem totum quantum,. mo-

doque tam mirando impendere, donare,

EL

prodigere non dedigneris.

Quis, obfecro,

quis audivit unquam tule, quis vidit buic fanile ?

Df

"

Atl d

lía.:66. vo - 8:

O Cherubini! tanti portenti

ts Q

admiratione defixi, veftrum illud trifagium

Rl 1 t

fufpendite, & fa&oiterum zm celis füentio,

y

4

r d

Apoc. $. v. 1. infolitze rei miraculum adorare.

En! Domingus ineus. factus eff cibus aneus/. di-

stj

vin Patris Verbum eum efh gutrimentum 7

L

t ho

Sapientia Dgi e[?. vefehio animni inez/. Bonavent.

p. 3. :Stimul. divini Amor. c. 14. O Mortales!

9tam d

m uedt

quod Jugel videmtes. borrefcunt , meque. libere

audent iutueri propter emicantem . inde Julgorem,

Vro: nl

boc nos pa[cimur , buic nos uaimur. Chryf. hom.

; Ed t

0. ad. pop.

/fingaia

Q Numen! fifas efl dicere, veve

qrodigum tui pre. defiderio bominis/ | Guerricus

TAU

Abbas in Feíl. Pent. Serm. 1. inrer opera S. Ber-

l

myr[f:

nardi. Ah! cum jam totum me tibi debeain

TTE

Ccreanti, torum me redimenti, quid repen-

vai f

dam te totam mihi in epulum offerenti!

hm d

.Vah! quam ingratus forem, íi mutuum ti-

TE

bi amorem frigidus negarem; fi his flammis

v n

torpidum mentis gelu rependendo non nifi

n ii

tepide ad has epulas accederem.

r alb d

IL. At nondum hic fiftit optimi Salvatoris

aX*

l

benignitas; infuper ouzibus nullo difcrimi-

g ii

i

fl:

ne in hoc admirabili myíterio fe donat. . 7-

d ]uw:iï

"ite ad me oumes , exclamat, omnes, & €go v£-

lP

ficiam vos.

! geüuw.('*j

]

Matth. 11. v. 28. Àh! quid agis;

]I.Onum i

MA

bone [rsu; quo tuus te amor impellit?

pI

NNam 4uid efl bomo , quia ia magizificas eum ,. at

etiam

lp(enV Ü

W

J

320

Pars 11 Caput. 1.

" ]fd 40 pfO

etiam apponas evga eum cor tuun ?. Job. 7.v. 17,

j p

r

)

& quid eft filius bomimis , quia fic vifitas eum ?

a Qþln

Pfalm 8. v. $. Ecce pulvis, & cinis, €9 univer-

u vamitas ommis bouo vtvens.

4 inpics

Pfal. 38. v. 6. E?

n m6p

diguum. ducis fuper. bugufcemodi. aperive: oculos

[j

AIndtOs

1

fuo$? Job. 14. v. 3. Heu! non folum viles,

Apxrum p

cceci, ignorantes ad bonum lenti, ad malum

Jegifas i

proni, mille miferiis, perperug mutationi;

PTO

jpfique corruptioni obnoxii vermes fünt;

sih, n t

quibus te fümendum prebes, fed (quod ma-

PTENE

gpis horrendum) frigidi, irreverenres, in-

od

9rati, petulantes, quin etiam facrilegi non

TINSTON

raro & redivivi Jude fünt, quibus Augeli-

vt b

co hoc cibo ad infanda queque abuti jo-

cus eft.

Hwc fcis, nec tamen a propolito

Jus bf

nupi. Jl

abfterreris! Omnes nihilominus, omnes fine

deleétu ad te invitas, cunctis inclamando: ce-

at nafkr Af

"uv

gpite, comedite pauem meuim, $9. bibite vinun ,

j

Fs

j

Ed

j

1

1] p

n

quod mifcui volis. Prov. 9. v. s. Imo ad cezam

hanc magnam pauperes, ac deliles , ceecos eg clatt.

'..;igiusulua, l

dos imtroduci; quin infüper, ut intrent, ami-

ca vi compelli imperas.

Bucr4:v. 21. 36235

iyï;mr.'u:'zt!rdi,

O certe admirandum propenfe in nos cle-

f

MT

mentiz portentum! O Amor Divine! fi pro

!

AL

At

folis Angelis, aut pro fola eorundem Regina

,

l

i

'coelefte hoc convivium apparaffes, ftupenda

i g

nihilominus dignatio fuiffet. Quid ergo erit

Af

T0

illud inftruxiffe pro hominibus; hominibus,

H

inquam, qui non nifi turpes, abjecti, fceten-

Vs

tes vermicüli, pugillus cineris, faccus fter-

)

A dm

IN

corurm funt.

AR

Et quidem inítruxiffe non fo-

i

lum pro horum monarchis, nobilibus, do-

éetis;

t

De. Euchevifia;

321

LULTM

&is;. fed etiampro maxime ftupidis , agrefti-

Wi

bus; barbaris, pro extremi ingenii & infimae

i, f

fortis fece.

ios folum-

Quin & ex his non

? Mu

modo, fimplices & fervidos fe

j

egiffe ; fed

j

üe crirmninis

LTUN

nec íceleratos. repulife, fodisq

!tit :

bus contaminatos ; imo nec eos arcuiffe, quo

Ti d

hoc Anpelorum pane ad veneficia, facrilepia

19902 od

& magicas artes abufuros providifti.

Ver«

I W

m lr

bo: omoe invitaffe; idque affectu fumme be«

m

lr

nevolo, non tantum ultro ad Divinum hoc

(uis

It

epulum accedentes benigne admittendo ; fed

eiiam naufeabundos folicite vocando : amans

fun n

ter alliciendo, & impofito quoque praecepto

t od

gt d)

invitos cogendo. Hoc enimvero eít, quod

hujus beneficentie magnitudinem immene

iij

fum auget.

f anmeut

Hic certe; fi unquam alias, hie

iounando:

Divinus noíter Affuerus d/fezdit, divitias ve«

f ib

g fui, Eth. 1. v. 4. & generofi amoris mds

nihicentiam prodir; qui támen nec hic fi-

Jno d crnt

d

; ag

it ;

fed plus ultra limitum impatiens , ten«

&lit.

yinmen d

u H-Sïnï

IlI. Igitur audite codi, & auribus. percipetere

va/ lí. 1. v. 2, que nobis fécerit magnalia

nfe in o*

Dzus. Pfal 165 v. 31 En!! non contentus;

.

quod fe ipfum; & quidem torum tam vili

M

argille, & quidem in cibum, dederit; hoe

rl

In?

ult

preterea beneficio nos emper & ulique beat

O Jssu beneficentiffime! fj uno taptum n re«

D )

£no,unica in urbe; unico in. templo füb pa-

&i

able»nl

nis forma, non dicam , manducandum te , fed

2

M]

EO

Íolmmodo adorandum exhiberes: fi

folum

i

ali-

d

v

D

I

Pars 11 Coput IF.

, lu um

aliquot diebus, menfibus, aut luftris hujus

aof

ratie nobis copiam faceres: fi non nifi füum-

1no Pontifici ad aras litandi poteítatem cone

d

, qUiSO

cederes; quis nihilominus tantam benignita-

tem füper aftra non efferret? Quid ergo erit,

gtbl of

&i m

'e non rantum tuam nobis prafentiam tam

mirabili modo indulgere; fed inftar alimenti

jau: n

labius

fumendum,

molendum denribus,

jigr, t u

faucibus glutiendum, ftomachoque digeren-

u o

siltioS

dum Te pr&bere ? idque ubique locorum,

lm s.

per omnes quatuor munci plapas, ultra fe-

TTV

prendecim jam fzcula ,' tot millibus facerdo-

tum hunc in finem confecratis; & quidem

st hi, h

continuando usque ad interitum mundi pro-

wttidy..

st«

digio, fecundum tuum illud promiffüm: ego

volifcum ero ufque ad. con[ummationem [eeculz.

domdntty t

Matth. 18. v. 2o. O Domine vere nsizis 9 bu-

xit d l

anilis covde! Matth. 11. v. 29. Ah! non eft vi-

r D j

cus tam abjectus, non templum tam vulga-

uf

re, non facrarium tam inops; ubi reponi

Vmictuid

noítri cauíà non feras; quin imo non eft pla-

&il

tea tam fordida, per quam deferri: non tu-

t at

gurium tam plebejum , quod fübire: non

RLT

eegrotus taim foedus & foetidus, ad quem in-

Atdnu gl

vifere non füftineas, ponendó talernaculum tu-

"ia ii

wum in medio nojlvi , €g ambulando iutev 105 , Le-

r

vit. 16. v. 11. quafi umus ex nolis factus; Gen.

T

3. v, 21. nullam pauperiem noftram, vilita-

W

IWIO,qm

à

f g

tem nullam dedignando, miniftrorüm nemi-

Mp p

l

pem repellendo ; & quidem quoties id nobis

allabirum

*But ( g

liomuricionibüs, àc quanidocunque

b

A

fuerit;

n q

xmd

dur

j

[

Je Euchaviflia.

LI

$23

Lut |

m

1

m

lii

faerit; nullum anni menfem, menfis diem;

aut diei momentum , nullas tempeftatum vi-

Ántdin

ciffitudines excipiendo. O Aexvegum ^ Apoce

Mtta n )

17. V. 14. quousque randem te adipet; des

d Em

primetque tibi dorinans noftri amor? En

Vr

ccleíte illud manüa in unica folum arca &

&tb d

quidem aurea: in unico templo eoque au-

sin duj

uftiffimo , in unica civitate eaque regia, ine

k

tra ipfa Sanéta Sanétorum affervabatur, ad

Vg hr

uz foli fümmo Sacerdoti quot annis non ni-

ia h

fj femel acceffus patebat; & tu, ( obftupes

dul

ícite o fidera!) tu, ub quo curvantur, qui

n g

portaut orbein, Job. 9. v. 13. nobis tam vilibus

TO u p

vermiculis .... Heu! rei infolentia attonat

inentem! .

ironint

. Tu nobis in quavis edicula;

m f

nulla non hora, te totum .,, . ah! ftupore

waitl

atronita elinpuis heret vox, (2 halitus meus

Wl ao dv

intercluditur/ Dan. 10. v. 17.. O Dzgus alfcons

diteJ . Mà, 4$. v. v$. fi Cherubinorum quise

T

; Wi gt

piam, mortales tuo juffu exuvias indutus; in

o nondip

aupere caía füi afpectandi, colendique no-

ferri: !

b

is copiatn faceret; aut fi Seraphinorum ali-

T

quis tuz veltis laciniam ; barbe capillum; vel

$ Hd qllfm

fudoris guttulam a te fübmiflam, nobis dono

ii

afferret; magnum id quidem; fed tamen ava-

ras fpes noítras non adeo excedens beneficis

iinri

]

ï

,, )

üm

oret.

At vero; quod, tü ccli terreque

ii W *

moirut'

Monarcha; qui 2on rapinam avbitratus e5, effe

se equalem Patri , Phil. 2, v. 6. quod tu; in-

nv

"

quam, te ipfum, & quidem totum renui ve-

lamine te&tum , in qualibet ara, in obvio

u

n raro linteis impofitutm,

h

Calicek, fordidis .no

^2

non

p

324

Pays II Caput IV

g glGViW

non adorandum imodo, fed etiatn. mandert«

dum.ornnibus nullo:diícrimine offeras; ide

[Wnllmu ü

que non femel tantum, aur uno folum in lo«

« EU

co; fed nullo non tempore, -ubique rerra-

;remr, n

rum , ad unicum myfte, etiam impii nutum;

m

hoc enimvero ejus generis miraculum eft,

suimd Ls

quo-nec tua porentia majus patrare , nec fa-

s Q

pientia illuftrius excogitare, nec amor pre-

ftanrius dare nobis poffe videtur, Hic cer-

st t

.te fi unqnam alias, hic omnino decet;, u illi

p dunt:

viginti quatuor Seniores fepofitis cytharis aure-

DI

lm (;

isque coronis, cadant in facies fuas covam agno,

eique, incenfo thymiamate, canzent canticum

PT

43100u1.

Apoc. $. v. $. Hic profecto con-

At p

venit, ut etiam nos, grate mentis eílu

um fom,

abrepti, cum omgi creatura , que fupev tevvau

um inmodà

s fio j

efl, dicamus voce smagna : dignus efà agnus at«

cipere bonovem, g. gloriam, ( benedicionem.

m

^

n

Apoc. $. v. 12. & 13. Et quidni? fi enim Sa-

y

quA

^

lomon confiderato, quod exftruxerat, tem-

A ,1

l

f

plo attonitus exclamavit: ergoze cvedibile eff,

tinfur n j

ut babitet Dsus cum bominibus fupev tevram ?

jtan d

2. Paral. 6. v. 18. licet ibi Domzzus folum ba-

At Ontin

bitavet. àm caligine; lbid. v. x. fi Miphibofeth

ttita u D

Davidi fibi ajenti:

tu comedes panem 1neum àn

:«,.fs!n. UI

anen[a inea. femper , ftupefaétus repofuit: quis

a vlïör»lf Ti

ego fum fervus tuus , quomiam ve[pexifli fuper Cv

ï]lïïy l Cum Pu

nem movtuumfanilem mei? 1. Reg. 9. v. 7. & 8.

licet is fuerit regius Princeps, filius Jonathz;

regni heres; qua nos,.o Numen immorta-

«Ml,l

FI:FIO b

le; qua nos animo fenía fovere oportet ; qui

NT

non tantum auzein de amen[a vegis , Ibid. v. 13.

non

n ükHæï

4

/

JDe Euchaviflia.

3235

5 m

non tantum gloviam Domisi ; fed ipfuti glo-

* Of

rie Dominum , cibario fíchemate occultum:

Mltminj

non aureo in templo, íed ferdido corde re-

Ugj

cipimus? SiElifabeth , cum a Virgine Maria

ln um

vifiraretur, admiratione defixa in has voces

j

erupit : ude boc mibi , ut veniat Mater Domi-

Arey od

zi mei ad me? Euc. 1. v.. 43. licet hec non ni-

upor ia

AOT r

fi homo, eique 'cognata fuerit; fi /

àr, Hicor

circumdcdit. Simonem. Pervum ,. ut procidens ad

4

QCCT

genua. [esu diceret : exi a me, quia. bomo peccator

X ytrsane

um; Luc..s. v. 8. licet is tunc folam illius na-

us

viculam fübierit; o Superilequos in aífectus

At u

nos exardeícere equum eít? cum Dominzum

pito a

dominantitum Apoc. 17. v. 14. in Euchariflia to-

» pents al

tum fe omnibus , femper, & ubique tam pro-

M/a'/mm

digiofum in modum prodigentem conípici-

gtf t d

mus.

Verum o Jzsu Euchariítice ! zmperfe-

du

&um ineum viderunt oculi tui.

Píal; 13$- v. r6.

[/

f ein

Scis, quod zoz [ufficiente

nus, copitave ali-

yerat, t

quid a. nolis, quafi ex uobis ;

d quod omnis

Juf-

2. Cor. 3. v. $. Da

TT

ficientia noftra ex Dzo fit.

ergo, ut cum Petro credam, quiazu es Chri-

lt Mu

a. n

ftus Filjus Dz vivi: Matth. 16. v. 16. cum Tho-

ma te adorem ut Donminum meum, « DruM

| Miphbte

n

2meUm: joan. 20. v. 28. cum Centurione fatear,

quia zoz f[um dignuus , ut iutves fub telum meum:.

ol

t l

Matth. 3. v. 8. cum Publicano percutiens pe-

£u$, dolens & ego ingemifcam: Dzus propi-

j :Vl?"y

Qd

tius efloinibi peccatori , Luc. 18. v. 13. teporem

As

j

m f

meum ferio execranti, quo hactenus divina

yip

hec myfteriaufürpavi. Fac, ut fiducizple-

t

)

na fpe cum illa Heemorroiffa firmiter confi-

æU 1 W

f

X 3

am,

p

926

Pars I], Caput. IP,

vmmmen(a]t

dam, quía falvus ero; Matth. . v. 23. cum nofi

; ii

tantum.fimbriam veítimenti tui, fed te ipfüm

j t

totjes tet

erim.

Preíta, quefo, ut cum

j

(j ) d

Davide

$

a te Domine Fortitudo wea ; Pfal,

jïquæ lOng [

17. V. I tibique retribuam pvo omnibus , que ve-

i qun i d

pribui[ffi mibi , Pfal. v1$. v. 12. cor contvitum e3

s(uiini ]X

b

umiliatum, Pfa]. so. v. 19. mutuoque tui amo-

j

«f vt

xe füccenfum; utque imitando illam paupe-

T I

yem viduam , qua mifit minuta duo in gazoply-

Jacium, Mar. 12. v. 41, etiam ego hoc N. vi-

& Qu o

gefo lat

tium emendem, hanc'N, virtutem exerceam;

contrariam illi appetentiam , aut finiftram

r a

W

Qu

pmel

animi affectionem gladio fpiritus tibi viéti«

qi m

:

1

fiitr;t

mam generofe immolando,

tyn; ia u

, Dd i

S. IV.

v adnititt d

iaf m

Hujus Sacvificii , & Sacerdotum fumma dignitas.

I.

i Trdenum,

& llara hactenus inciramenta, religiofe

Stonm, d

L & divino hoc pane vefcendi, omnis con-

ditionis hominibus etiam non facris commu-

Titttns Ls

hia funt; quod vero fübjungitur , Mytftis

i, Ü

1

eculiare eft, nempe Sacrificii hujus Sacer-

l

PC

LL

fï]

dorumque excelfitas, utpote qua utrinque

admiranda, excellens, fumma eft,

Tnpri-

1l

bl

n

UT

mis eminens eft hujus Sacrificii preftantia

1. 0b digiitatem pevíone, a qua offertur; cum

Mi

rincipalis immolator fit ipfe Chriftus, a di-

Vrl

vino Patre unétus Sacerdos in etevuum , &

RUT

appellatus poutifex juxta ordinem Melcbifedech ;

*s Vr

Hebr. $. v. 6. & g. nos vero ejus fübftituti tan-

MR r

unt)

tum fimus, ac miniftri (ut Thegjp'gi aj

Q«

TM

|

!

- De Euchariflia.

327.

folum inftrumentales. 2. Ob fantitatem . bo-

DI

! (Cd tt lpfm

füie , que immolatur; heec enim eft ipía pati

TM

nefcia, immortalis, gloriofa, & excelfior ce«

TT

lis fa&la Bebr. 7. v..26. humana Chrifti. natu-

ra, que longe mirabiliori modo in Eucha-

1 n

"!t g

rifia, quam in colo exiftit, nempe indefi-

nite ; ( ut fchole loquuntur) & que.hypofta-

N qpo

m u

tice Verbo unita, 27 aliiffimis babitat, Eccl. 24.

ob þdem' a dextvig virtutis Dei. Luczm 22.

hiü g

N

v. 69. .

ua proin victima in toto rerum

univerfo nulla excellentior , fanétior nulla;

J RUT

T

nulla acceptior ne dicam reperiri, fed nec

excopitari poteft.

3. Ob majeflatem illuis ,

( T

cui facrificatur ; quod (olum eft Numen eter-

num; ita quidem, ut in

lori& hujus fo-

1

verante , nemi-

cietatem , fua Divinitate i

nem admittere etiam omnipotens queat. 4.

i lgt

Ob [ublimitatém, sodi , quo ea litatur , nimi-

rum (ut Tridentinum definit) per trans-

, reigol

ais

fuübftantiationem , - & integrum cumulum ;

omnes rationis limites excedentium ; mira-

Ti um

[uhlm

culorum, folo lingua minifterio, & quidem

momento patrandorum.

s. Ob excellentiam

hyius

ie Ut

finis, ob quem offertur ; cum fit. facrificium ,

q

quod dicunt: latreuticum , €

ucharifticum ;

f

ün lnpï.l'

propitiarorium, & impetratorium. Per il-

g a

lud enim condignus Supremo emnium Do-

d ?

mino cultus defertur, & equales, paresque

Q

pro innumeri:, ab eo collatis; orbi benefi-

n

f"

ii

ciis grates referuntur. Infuper quelibet fa-

J

crificatio habet interminatam, & nunquam

(ubfllm" n

exhauriendam vir tum obtinendi omnià no-

I

l$

H

4

:

UM

!

D

938

Pars II. Capur IF.

T fi

bis bona; tum fatisfaciendi ex equo pro

m

commiffis omniüm mortalium noxis, Ut pro-

gt v*

in valor hujus operationis fit infinitus, licet

q (dris |

applicatio ejüs effectusque finitus folummo-

do fit; cum nof(tris ille meritis ac animi pra-

um r

a, hjl 2

via comparationi , fervata proportione, rez

fpondeat: Et hinc non poteft auguftior,

PT

L maned

aut preafítabilior aéctio ab hominibus exer-

ceri , quam hujus hoftie litatio.

Nai per

a

as Wt

unicam ejusmodi, amplius colitur Divina Ma-

jeftas, quam per omnia in cumulum colle-

: qiiem MC

a fimul peccata inhonoretur; ( fingula mi-

r yiig.

nutatim expendantur ) quamque per cunctos

dlomsl

i, a D

poffibiles , & intenfiffimos durante omni

[j

eternitate eliciendos virtutum actus a. caeli-

'/j&

j

tibus honorari queat, Preterea ibi patran-

tur prodigia & natura füa & numero pror-

m:e:mnbu.», r

j

füs ftupenda.

Ac pertractantur res, & ne-

m at

otia momenti adeo mapni, ut eis compo-

sj eitni

?

te omnes etiam gravi(Iimz aularum nepo-

«:';ir,»ïiimb m

n

tiationes non nifi otia finr & aniles nupz.

u If

Denique oblatio hec (acrifca eft viva imago

Uf

violente illius mortis, quam parientiffimus

Servator olim in Calvarie clivo pro nobis

AYU CRl

obiit, non folum reprefentans trageediam

Dï Vi

)

ibidem peractam, fed eandem denuo reve-

u

Lt

fa iterans , & incruento ritu repetens illud

ipfüm holocauftum, quod is in ara crucis

eruento olim modo explevit, Sacerdos (i-

J

F[G

mul & victima:

Cujus ope peccara deleta,

h

l

l

orcus occlufus, celum apertum, nos re-

dempti, innumerisque gratiis cumulati fui-

" ')' nb&, l

mus

De. Euchai iflia,

325

"

i

j

mus, atque ad fublimem adeo dignitatem

ts

l

l

eve&di, ut filii Dsgi zominemur, €?. frmus. 1.

Vs

lia

Joan. 3. V. r.

O excelfam fane, prodigio-

li fo]ummg.

fam ac myfteriis plenam functionem, 4ua

"ii

jma fummüs [ociantur ,. tervega caleffibus jun-

DYtne t

guntur , unumque ex . vifibilibus &2 imvifibilibus

t ügliy

fif. Greg. M. l. 4. dial. «ap. $6.

Y g.

IL. Qum tanta fic Sacrificii eminentia, me-

» Nont

tiri indelicebit etiam Sacrificantium excel-

n

fitatem.

Hi enim plus quam Angeli funt,

um s

non quidem nature excellentia, fed pote-

;(

fiatis privilegio.

Nam ( utait fan&tus Chry-

n p

foftomus l. 3. de Sacerd. c. 4.) Sacerdotibus da-

Qu n

tum eft , quod Deus optimus maxünus nec. civ-

lus a

ebangelis conce[Jum. voluit.

uin imo teíle

ii u

Augufiino caleftes Spiritus, rem divinam

o pnt-

perpetrantibus, quafi famuli affifrunt. CQuod-

fi autem ezetheree Mentes immolantium fün:

15, & 0

famuli; ergo infertSanétus Doctor (allegatu:

is onp

um n

a Molina deinftitut. Sacerd, Tra&. 1. cap. $.) ergo

d

hi conditionis fuüz terminos egreffi, ipíos

Lv m

etiam Cherubinorum & Seraphinorum cho-

xienilin

.ros muneris preeítantia tranfcendunr. Prae-

terea eorum celfiras füperat fuo modo au-

L*'O pl'[) H?:S

4Voia

n

guíiliffimam Deiparentis majeftatem.

enun Illi (ut ait Innocentius IIL) fed &s cla-

d

ves vegni celovum commifit Dominus cum vir-

n

q u [

zute , eundem ubivis & omni bora facramenta-

litev. incavnandi.

Ut proin merito exclamet

Gu

.

[2

Q veve

ecat 6

Hypponenfis Prefuül loc. fupra cit.

veneranda Sacevdotum zfz'gm'm: / in quorumma-

(UUUD

nm I

€ v

lL

uibus Dei. Filu

$ UL

lut z wtevo PFrgimis denwe

j

W""

iHCal-

"

l

pi

33€

Pars 11 Caput IF.

incavndtur : & quidem non fine aliqua, quee

J,[qu;»f? Q]il

NNam Maria

g

Ü

rem exaggeret, prarogaciva.

j

vitam non niíi femel eidem dedit; eamque

ii

j

(

ip) l

injuriisdoloribus, neci obnoxiam ; contra ve-

PT

ro myfta tribuit ei pati nefciam, immortalem,

äi':? lii

gloriofam; & quidem toties, quocies ei Sa-

r 'r"!'lmd? !

L gt

cris operari libuerit.

Denique eminentia

facerdoralis omnes alias res creatas fuper-

M v 3

oreíffa, proxime ad thronum ipfius . Divini-

sl ?

tatis fuze poteftatis excelfitate accedit; cum

ime, m

hi talia patrent , qua foli füpremo Numini

g, d f

convenire T'heologia docet.

Nam peni-

a AU

tentibus in facro tribunali jus dicendo, di-

EE

mirtunt peccata: conficiendo Euchariítiam;

fritun, t

edunt miracula: ipfi denique Chrifto im-

Unsrgd

perant, obediente Dzo voci hominis ; cum

*,gh////,/ hh

ad pauculalitantis verba fine mora e cclo-

n

rum fíummo in quamlibet aram utut vi-

lem cum oimni fuo ipfinitarum perfectio-

A

num comitatu lubens deícendat.

[ta utre-

1

]f

gius Píaltes vatidico fpiritu afllatus jare ca-

;:." E.

vt

nat: dixi: dü effis vos , dii fovtes tevre , 9

Vr r

Jilii excelfi omnes; Pfal. $1. v. 6. & 46. v. 10.

EURT

-utpote queis /fecit magna, qui potens eff: Luc.

Pt

1. v. 49. tribuendo illis zomeg graude juxta

EULT

nomenm magnorum; qui [unt im tevra : i. Reg.

"'*I'&lkfxüi:æ

7- V. 9. imO elevando eos fupra Principatus

,

sR CO

d.

ac Dominationes, ipfamque Apoftolorum

jl

Reginam , ac divinam quandam eisdem po-

w 1

5 Qu

Xf

tentiarm communicando.

Edicite jam,quid

u

l

:w

]

j

majus predicari, quid illuftrius aíferri, quid

f

excel-

fqb-limlus excogitari de Sacerdotum

entia

MLTY

- De. Euchariffiaz

331

: äqüi:qt*æ

lentia poffit? Quid igitur mirum , quod,

m J

teftante Auguftino, loc. cit. fuper Poc , quod

ET

sls conceffum eft , tam infigni privilegio ftupeat

Ui

celum , mivetur tevray bovreat. infermus., con-

tnmdem

iem.fcat. dialolus , & exulteg/ plurimum. ange-

CC

léca celfitudo ?

t enat

III. Huec ergo jam adefte,

o Miniftvi Cbri-

vt i

ijY Cor. i1. v. 23. ac muneris vefiri ftatus-

A

ue dipniratem perpendite. s emim

25

:L»cïxï

um

D

« terre , lux mundi , lueerna fuper. candela-

n N

byumy ciomas fupra monutem po[ita, Matth. $.

No g

v 13. & feq.. & difpenfatores myfieriorum. Det.

d

0), Cor 4. v 1.

Vos genus ele&tum ,. vegale

Dudnta,

Jacerdot:um , gens. fan&la ,. populus. acquifitiomis;

- Chrf g

£. Petr, 2, v. 9. quos Spiritus fanétus fepara-

Qmins; of

vit ab omni plele, jungens fibig Num. 16. v. 9-

Va a.

ac fegregavit im mnimiflevium fuum, . Paral.

2 ütt V

i5.v. r. evigens de flevcove pauperes 5 uf collo-

| perfe&ia-

€et vos cum /;rz'ncz'pz/;us: Pfal. 11a. v. 7. V£ dne

f u

guntietis virtutes ejus : 1. Petr. a. v. 19. Uf Jer-

Mda

viretis , & animiflvavetis eà: Num. 10. v.. 9. Uf

"TU

fitis Oratores generis humani, conciliatores

TU

irate Nemefis, & omnipotentis mifericor-

j J

die infirumenta. 1. Jam vero audite cali

gni p

que loquor: audiat tevra verba oris. mei / Deaut.

amt: 9

32. v. r, & fequele, quam hincinfero, &-

d d

quitatem dijudicate. Hec ergo cum itafint;

Miniflvi De!. Joel. 1. v. 13.

tanta, tam au-

jb

Ordinis

guíla ac excellns cum fit veftri

1m wa

iva, vos ipíi decernite quanta igitur

u

rerogat

cordis contvitione &5 fevvo

ve, quamta veverentia

j

er calefle Sacrificium

1

du d"

€9 rünore iMud divinum

(

p

!

332

Pars 1I. Caput. IP.

"m

fit. celebrandum. Ambrof. in*prepar. ad miffam,

"I

"Vos ipfi concludite; qua cryflallo zop oporteat

efft puriorcin. animum , talà. fruentem. convivio

n qu leg

gun rl

quo folari vadio. uon [plendidiorem manum , que

cavnem bauc dividit£ os, quod igue . fpivituali

r amd p

igei, d r

vepletuv ? linguam, que tvemendo nimis [angui-

ue vube[cit ? qua demique ve non [an&iorem effe

dlignct

cogveniat amnnam, que tantum, ilum tamque

gigr proan

diguum recepevit. Dominum ?. Chryf. 1. 6. de Sa-

aulie r

cerdot. c. 3.

Vos ipfi judicate, ( u£ pruden-

ig l!)

Zübus loquov) vos ipfi judicate; 1. Cor. 10.. v.

a Nétmy

ry. an non indigna proríus, -holrribilis &

s Ti

execranda res fit, futorem majori cum fo-

givum Sands

lertia conficere calceum , quam vos hoc Sa-

& giten db

cramenrum: cum majori attentione vos am-

du ctsen

bulantes confabulari focio, quam altari ad-

Llpadt d

ftantes colloqui Dzo : majori cum prerfentia

LT

animi vos ludere, ícribere, ftudere, quam

ürafith

ad aras litare? O Superi! exclamat os au-

üni Qrvani:ar;a,

reum l. 3. de Sacerd. e. 4.: oporteret myflamn

Mi

T C00

liturgie incumbentem, omnem caruis cogitaiionem

Hre n

abycere, e vefligio ad affva tvanfevri, & nudo

",

"

animo, mente puya [olum. circum[picere , que

"

Ti

h

etberea funt... Deberet fic effe purus & atten-

tus, eoque ardoris aítu flaprare , u£ , fi i

al5 -ipfis collocavetuv ,. iutev. calefles illas Fir-

IT

ii

pules inedius. flave po[[ét. Ydem ibidem cap. 3.

BA M

[|

Quam horrendum ergo (hominum hic Ce-

litamque fidem appello) quam fedum,

NI

')ïi*:]ï] m ff à

trifte &abominandum erit tpectaculum; eun-

dem, mentis glacie totum quantum algere:

itüli

cuun ineptis cogitationibus velut. cum to-

u *mhüm "

1

tidem

b Q ü

De Euchariflia.

535

Lr

tidem catellis pueriliter nugari, & quafi ftu-

Ill oþm

pidum non attendere, quid apat: non in-

! agl

telligere, quid legat: in facros calices non

AU. ) m

m

fecus acin pocula irruere; corpus Servato-

! pj

yis velut. cavue$ pecudum matiducave , ut ait S.

Ti [angw'.

Bonavent, de prepar. ad miff. c. 4. & mimicis

mj

geftibus fui gradus ac dipnitatis characterein

7 inye

petulanter profanare; i

(ïjque agere ..,.. 0 fi-

T

dera occulite radios! idque agere ... (vah

u

l.

eloqui horreo!) miniftrum divinitatis, vi-

l'l

?

A

carium Redemptoris, internuntium fàcro-

h

J

»

fancte Trinitats, circumdatum Angelis, im-

imon

mixturri Sanctis, tota coeleíti curia ftipatum ;

o

& quidem illo ipfo tempore id agere, quo

Qne W

J&suM coelis evocat, Verbum manibus renet,

p r d

& ítupenda prodigia patrat: quo ChrifZi coo-

yorafnt

perator, Dg adjutor ,. &2 facramentorum di[-

15 Quum

feulator exiflit : S. Petrus Damiani opufc, de com-

jit 05 d

muni vita Canonicorum. quo Ecclefiee caducea-

j m

torem , fidelium conciliatorem , divina hu-

atihoono

manzque nature fequeítrum agit, & coramn

j WM

juftitie throno pro uuiver[o terrarum orbe Le-

T

gatus ac deprecator intevcedit , (ur Chryt. l. de

d

Sacerd. c. 3. loquitur) Enimvero vero verba

me deficiunt, quibus hujus rei indigniratem

H Ils JI.M

T l

pro meritis exprimam. . Clamat quidem hy-

pocrita contra Novatores, in altaris Sacra-

t t

qum hl. b

mento Salvatorem ipfüm prefentem adefle ;

" (aii

& interim ita fe gerit, ac fi ipfus de hoc

fidei dogmate dubitarer : ita tepide ac ofci«

ta(ü]ümj Wf'

od

tanter. facrificam hanc oblationem peragit,

i

J

m

ac fj numen non nifi ligneum aut plumbeum

n

habe

p

334

Pars H, Cap. IV.

4 m

haberemus;, quod ejusmodi irreverentias

,l

nec videar, nec fentiat: facram liturgiam ea

lingue volubilitate deproperat, ac ít latro»

,l

.id (

nes a tergo inítarent, qui necem ei ftrictis

mucronibus jamjam intentent,

Et hzec vi-

a b M

g, p

detis o Poteítates! nec tamen effuudiis fép-

wm phialas zre Det in ferram ? Apoc. 16. vs

s üoitr a

ss Ofum

;. hic cernitis o Dominationes! nec tamen

actápit avinaturam z2ius vefter, armando cYeas

(s tonir

d) M t

:uam ad ultionem?. Sap. $. v. 18. lic Ípecta-

aquids

tis o Virtutes! nec tamen fiunt fulguras £o-

HilYuA, C fevra motus? Apoc.16. v. 18.. Ahl

i g Rn

i hd

tenebre[cant fol, €9 luma! Eccle. 12. v. 1. obit-

nebrentur flelle caligine! . Job. 3. v. 6. ne hanc

1 lt

j

Af i

abominationem defolatiouis, flautem .5 10:0 [antlo;

Matth, 24. v. 14, Oculis ufürpare cogamur,

;."; PM L. h]

Heu! fpectaculum deieitabile! minatur Dzus,

tydptüm d

terret Chriftus, pavent damiones; & en)j

diftractus adítat facerdos, Venerabundi cone

i Iä;erdafaltkn

l

f

tremifcunt Angeli, ardent amore Sancti; op-

refía miferiis

.m:r l

er

q

[o]

gemit Ecclefia; & en! folus

1f

in mrnedio pofitus languet facerdos.

Corpus

zdr n

Servatoris de panis traufubflantiatur matevia : de-

m

fiendit. de calo im cavae erbum: altaris verif-

ïiüflilü IF

f

t

;

?

Tne veperituy in men[a. (verba funt Laur. Juftin,

h

!

H

Serm.'de Euch.) & irreverenti geítu myfterii

!

fl

l

^

celfitatem infamat miraculi patrator tnyíta.

N l"umïäæ |

Obftupefcite coli fuper boc, €y porte &jus defolas

"u ïmd g

snini vebementer/! Jerem. i. v. 12. Horrore

concufía tremant fundamenta terre ; cum ore

N UT

|

NT

)

bis Conditorem a petulanti vermiculo adeo

t

viliter haberi cernant,

PT

$sl

Vj

a. At ve sali animed

W

Aj

viffi-

uT

il

De Euchaviflia.

35

I

5

D

Itl

vetributio eitim manuum

u$ fiet ei. Yfa. 3. v. 11,

15?0!giam :

4

Nam tefte Apoftolo judicium fibi manducat, eg

A ts

bibit, non dijyudicans corpus Domimis 1. Cor. 11.

t« rf

v. 29. id eft; (qua Salmeronis expofitio eft

lleti

Difput. 19. in 1. Cor. cap. 11.) per ejusmodi

fuin j

languorem, prafertim diuturnior fi fit, pro-

A t

xime difponitur ad prolapfionem in noxam

i ctungd

O fulmen terrificum! heu! ad hu-

gravem.

ff

jus ferale topitru cui non zizziapgt ambe au-

T LU

M

Téj? 4. Reg. 21. v, 12, quid enim terribilius,

(

li

quam quod ejusmodi homini pazi$ vize Joan.

i M

$. V. 35. fiat plaga moTtis, Apoc. 13. v. 12, &

J d

calix benediflionis 1. Cor. 10. v. 16.. vertatur

v

in calicem furovis ? Jerm, 25. v. 1$. quod aa-

Lal

&or faluti$ Hebr. 2. v. 10. illi fit cauja pevditio-

] ;'qganiur.

4i$, Phil. 1. v. 28. & fcalaad coelum ei eva-

atutrts

dat precipitium ad orcum ? quod ipfe cha-

s d

racter facerdotalis non nifi fufpenfa e collo

;undi o*

afinaria fir mola, eo profundius illum ad

WT

ima demergens, quo altius füper alios per

at ht

illius precellentiam fuerat evectus ? Proinde

o minifter Dzi viventis! per are, cui adftas,

w Ort

atb

fanctitatem te adjuro, cogita, quafo, 4uali

Jis infignitus bonove ,

uali men[a fruavis; &

du

TT

cave, ne /7 bonor fublimis , & vita deformis;

(Chryf. hom. 6o. ad pop.) ne tuo in facris ope-

p ag

r o

rando tepore fümmze dipnitati labem inuras,;

£9 [pivirui gratie contumeliam facias. Hebr. 10.

i

fpro

v. 29. tmonftrofa enim ves ef? , (aàit Bernardus)

h

gradus fummus, €g animus infunus. Secus, ti-

1

j

ine vindicem Nemefis manum.

Si enim ul-

u

tis levi

i

trix ir.a-. Numinis, ab Oza & Betlifami

irre-

l

J

3536

Pars 1. Caput IF.

, 'ïrfev,erentïa lefum arce honorem - tantà

D

(m[em 1

, pur OO

ftrage punivit, quid tibi o mifer! fiect? Inde

enun elucet, ait fanétus Thomas de Villas

gi, li

( etd

du

Eu

nova, quautt piaculz fnnul eg periculi ves fit, u-

digne tra&ave , aut longuide fumeve facvofanétum

2j

ggawm:

Chrifli covpus àn boflia [alutavi , cujus is typum

rient. zK

fic viudicavit.

F evgo tepidis immolatoribus !

, i

ualis fiet in veri-

k enim talis ultio ia umbva ,

gudp 1p-

taje ? [i ignovauter aut inpru

4

eutev videntes, aut

j Npemi

tangeutes rypicam illam fimilitudinem tam acerba

xlliphts o

inovte damnati funt, que animadvevfio fiet in

a, ml

contemptores sajeffatis? ita Archipraful Va«

a lo

lentinus Cone. 3. in Feft, Corp. Chrifti, Et jure;

xoo toos f

nam (verba funt Petri Darniani in opufc, de

TY ODUCO

communi vita Canonic.) alias peccagtes ,. quafi dos

t aj d

mimun in vebus ejus offendmuss . o[citauter vero

fj m j

Jacvificantes , veluz im per[onam ejus mamus inji-

Ri nomant d

ceve non timemus. — Quid ergo mirum ; quod

75'*:[//?/1//m/',

teíte Apoftolo pro ejusmodi peccatis jam 10

velinquatuy boflia; Webr. 10. v 36. & Dominus

tf J

iM n

juvaverit' domui Heli, quod iniquitas domus ejus

non expietuy vittimis eg muneribus in eternum?

LU

tUt

1. Reg. 3. v. 13. quid mirum , quod orbem

multiplici malorum cataclyfmo toties inun-

E

o ii

datum cernamus? Nam quce alia eft cauía;

quod in Europa a tumultvente rebelli fero-

MTR

cia hierefi tot vaftata fuerint regna, violata

? rj

templa, polluta altaria, dirrepti calices, pulfi,

n

neécatique facerdotes? verbo: cur facra no-

äfns l'gngi li

fira fuerint data iz coneulcationem , amutatus

NI

colov optumus , €9 difpevfi lapides [autluavü ?

ULTM

Thren. 4. v. 1. quz, inquam ; alia tot dame

TM i

norumn

Ml n

j

337

De. Euchariflia,

Qfem «tl

um

norum (falrem aliqua ex parte) origo fuit,

quam tepor obiter & curfim facrificantium ?

Ll

:

l

Hic- enim, hic erat ille vezzus turvbinis venienf

hu

ab'Aquz.lone, Ezech. 15 v. 4. qui tam atras ers

l

Il

Hl]

rorum , plagarum , & calamitatum nubes pa»

trie invexit.

Hic illas feptem pbialas auveas

TM

Lf a

plenas iracundie D. per exeuntes. de. templo

44ngelos Apoc. 15. v. 6 in terras noftras effu-

[

dir.

Nempe mavult fumma illa nullius in«

diga Majeftas omnino carere victimis, alta-

i d l

M

"

ribus, & templis, quam ea fàcrilego myfta-

rum lanpuore profanata confpicere. Argue

li

dU ix]ünl

ii I

mento nobis fint gemina illa veteris tefta-

menti monumenta , arca fcilicet & templum;

7

14

que ambo ob facerdotum culpas primum

hofüi, demum & igni in fpolium ceffere.

[

TT

Nam (ut narrant divine paginz) non folum

, qu

duo f/zi Heli mortui funt , Opbhuitg Pbinees,

11 n il

utpore ae/ciegtes Domimins — [ed $g avca. Det

& u

capta efl, v. Reg. 4. v» 11r.

Non folum Le«

TO

vitee captivi Babylonem fuerunt abduéti, fed

! hn

ipfum quoque Solyme templum ultricibus

od od

flammis fuit confüumptum. 4. Reg. 25. v. 9.

vyis

Nimirum (ut ait $. Profper de promiff. p. 2.)

d

fic Dzus . Z/raél peccantibus

acrorum inifivis

d

dva[citur , ut etiam [acvatis locis , vafisque noit

[f

Licet enim aurei fint calices, cum

" vic,'ïl

lil

parcat.

ale

tamen vos lignei fitis, o facerdotes! zoz eff

aria

mübi voluntas im vobis,. dicit Dominus exercie

Ils [

"l

l

tuum; Qd munmus non fufcipiam de at veffva,

j j

Malach. 1. v. 10. Licet ecclefie fint magnifis

j

Wi

ces qgia tamen mentes veítre funt fri

gidey

tié

[

338

N

Pars 41 Caput IF.

ze offevatis ultva. facrificium ,. dicit Dommus;

g

l

j

LT

folemnitates enim veftvas odivit auima ea, 9

incenfum abominatio eff mibi. Y&a. 1. v.13. &

D

atl

"u

r4. WV& itaque ilis! qui ea ipfa actione

tantas in iras exafperant leniratem Numinis,

din l

4Hos

3

qua ejus juftitiam placare debuiffenr.

|]

enim manuet tevribilis quedam ex[pe&tatio judi-

v f

cii , €g ignis altem luftrici horrenda emulatio.

J'w:umgfa [

Hebr. 10, v. 27.

Si enim magnus ille Avila,

d r

[

audita morte inopina cujusdum juvenis my-

dul

Ji

fte , qui unica folum vice.ad aras litaverat;

t mrar j

attonitus exclamavit: heu! multum defert

FUUE

ad judicem! 1íi unicam eamque primam &

iif

hoc ipfo magis fervidam facrificanionem tam

l

nf

rigida olim disquifitio maner; oSuperi! quam

t d

fevera , terribilis, & meruenda ratio erit red-

ii D

denda pro tot tanto cum torpore inter me-

msanil

ras diffipationes precipitatas litationes? Ipi-

[2

lt

tur quicunque fuper. Anpelos cclique Re-

D

Ilf

vinam evectus, & quafi Dzus terreítris ef-

y ht

ecus, fupreme dienitatis culmen obtines,

cave, ne tremendum illud facrificium irre-

QOb

O hn

ligiofe peragendo , 2zducas fuper ze maledittio-

Noli

3UNm nb

m pvo benuedifiiome. Gen. 17. v. 12.

cum Nadab & Abiu filiis Aaron offerre ig-

nem alienum, rubricas (ut vocant) temerarie

|

neolipendo; ne ultor zgzis egreffas a. Domino

devoret etiam 1e; Levit. 10. v. 1. & a.

(fkgl Wo |

Potius

Sanéta fancle traéta; oleum quippe facre un-

:

Uiöem Qh

éHionis ef [uber te5 Levit. 10. v. 7. & morem

.;:Mäsninvane

.gerendo Venetorum Patriarche Juíliniano

"sl

de caflo connüb. c. 24; n. 6.. 2Hupda. fe computne

"At

éfi0-

ü müimi» &

"De Euchaiifiia.

339

!Diy

&iotis Kä lacrymarum lavacro cariis lumbos

1f V

caflitatis funiculo fuccimge?. devotionis affettu. te

l LOA

compones viriutum te orua. gemmis; ficque sies

À dl

ov Dominice paffronis ad [anttum accedas al«

n

bt D

tave , divina fufceptuvus anyflevia.

O Puonti-

fex mague, jssu füi D&il Hebr. 4. v. 14. quié

A .

TU

me famulum- zuum qgullis fuffragantibus ancvitàs,

Jed imunen[a clementue tue larggare caleflibus

d

uryfleriis. [evvive tribujflt duggum, quejo, fa-

AT

evis. altavibus fac aninifiyum ,. ut tue Majeflati

tiün,

vife TheYeav. famulavi.

Prefla, ut boc tuum

jhn d

Sacramentum $on fit mibi Yeatus ad peuam;

rund

Jed. interceffro falutavis ad veniomg ut fit ablutio

J

Jcelerum , fortitudo fragilium, e$ -comtva omnid

pangpa

mundi pericula firmamentum. Ecclefia in Oratio«

patt r

MEAEEME Aee —— —— ÁHÜ

nibus.Miff, Da, ut fervoris s&eftu & ego cons

5

jf D

flaerans cum illis Seraphinis lfa. 6. v.

-

c'duas

! b

bus alis velem faciem; fumma demiffione

iqe V

inabyffum nihili me dejiciendo: duabus ve«

r &

lem pedes, intenfo dolore commiffos des

O

fectus execrando:

duabus vero volem ; itis

telle£tus & voluntatis exercitatione animü

gumure

T d

R

a;l tui amorem jnfiammando..

u M

n

E

j um

-

Celefli épulo pie ve[zendi vatio.

m

5

. Df

& J'aftusquidem fe hic pandit oceanusaxatig

|

V

yjm

carbafisiri varias praxes excufrendi; ve«

fum ne prefens hoc caput' in nimiatn excre«

Af

nllüo

?

ii

f:at molem, contraéctis velis non nifi littus le

TA

/

eviter'documenta quas

il

fere cnonüirui, ác br

[

X a

datii

l

340

Pars 1. Caput IV'.

» ib]'c&io j

dam fupoerere, pie divina hac dape fe re-

creandi.

Nullus enim duüubito, quin allatis

MIUL

P

fuperius incitamentis permoti, nil avidius

quam inftitutionem quamdam expetamus,

r

j n

Numen Eucharifticum pofthac ferventius fu-

fcipiendi. Ut igitur facram hanc hoftiam

giasaot

d ton

'ea, qua par eft; pietate ac fructu vel profa-

ni fumamus, vel facerdotes litemus, opor-

sl

I-

g, « [

tet, ut cceleíti huic meníze accumbamus.

Debita cum atrtentione mentis,

2. Magno

sl Bu

cum fervore cordis, 3. Congrua cum mo-

5 ln n

ratemporis, 4. Denique cum anime fingu-

i Mp

lari puritat

H

ej ejusquef fejunctione a cun&ig

yeprbn

rebus creatis.

ponar li

v Adbcu

L Attentionem mentis ; quod attinet, hanc

in gradu valde eminenti exigit tum cibi di-

watidiodj

gnitas, tum cibandi vilitas. Hujus nos com-

& ttüfity

monet Salomon, dicens: curm fedevis , ut.come-

EUR

das cum principe, diligenter attende, que appo-

altin n

zuntuy tibi.- Prov.23. v. 1. Id efít, non obiter

H

duntaxat ac ofcitanter:

fed fedula cum dili-

£m [b t

entia, & perfpicaci folertia heec duo expen-

"N

e: quid & cu; detur; nempe & prerium rei,

ii n

qua apponitur: & zibilum bominis , Cui appo-

nitur. Geminz enim hz confiderationes mira

. ï;keg. Ia

MT

pollent efficacia ad nos incitandos, ut omnes

M

animi vires in hujus alimenti ufurpatione in-

t i

tendamus.

Jam vero quan taangelici hujus

"tttim d

panis, qui nobis comedendus proponitur,

quamque excellens pree(tantia fir, docuit hu-

N

tioi

jus capitis $. I. quam ima autem noftra; qui-

bus ille mandendus offertur, quamque con-

t lüüren

[

fem-

"g

De Eucharifia-.

341

3

temprä abje&tio & indignitas fit; inde elucet:

u

uod Ecclefia admiratione defixa exclamet;

la |

o vesimivalilis / anauducat. Dominum pauper, [ev-

Wmis

vus €g bumilis, Dominum fervus, Numen ver-

Yenntsf

miculus, Judicem reus.

Quam indigna au-

t hf

tem & execrabilis perverfitas fit, hunc ipfum

d pri.

vilem adeo homuncionem diffipata, & in nu-

l (pr |

gas abftra&ta mente ad divinum hoc epulum

M 1

accedere, ex paulo füperius dictis abunde

u

conítat. Exinde patet, quam ferio intelle-

WO. '

&us huic negotiorum maximo fit applican-

tineig

dus. Nam previa ad facram hanc coenam

TT

préparatio opus grande efl ; ueque enim bomini

1. Paral. 29.

prepavatur balitatio, fed Dso.

tle n

—

v.1. Ad hoc autem plurimum conducent fe-

n dii d-

quentia duo adjumenta. Primum in eo con-

QU

fitit, ut inftar preambuli nobiscum repute-

mus,videre nos cum Apocalyptico Vate cvi-

J n-

u

zatem. fantlam. Sfevufalem de[cendentem de. celo,

Apoc. i1. v. ro, id eft, fupremam Numinis

" ohi('elr

qm dl

Majeftatem ífuo e throno in templi aram

fe demittentem, eamque fua Divinitate, ut

n

at

olim San&a Sanélorum, myftica uebula implen-

Zen.

3. Reg. 8. v. 1o. Pr&terea cogitatione

u

qons t

—

nobis depingamus omnes Colitum choros

univerfi Monarcham comitantes, & in nos

j Qort

m

vigilem obtutum defigentes: nec non An-

gelos turmatim altare circumdantes, & prae

x

i

y

um a

reverentia contremifcentes. . Myfta vero in-

füper fi fis, confidera te tanquam miniftrum

d

n

]

Chrifti, oratorem generis humani , & conci-

lMatorem iratz Nemefis; Dzuw inter & ho-

j g

[

E

-mifxcs

J

342

Pavt H. Coput IF.

(&üs Eqnüd

$nines, velutalterum Aaronem vivos inter &

ag

ymortuos, medium ítantem; Num. 16. v. 48. :

ii

&d quem utraque Ecclefia tum militans, tum

ff a i

purgaas tanquam ad fuum deprecatorem &

Viva

N

fequeítrum fupplices palmas rendat.

nf

horum phantafie impreffà imago nimiam

i a

ejus evacsandi licentiam potenrer coércebir.

jgrimm Q

Cum enim ejusmodi , ut vocantur, preludia

ij qii

colligendi cordis tanta virtute polleant hora

s enud

medirationis, cur minori excellanr tempore

us g

fynaxis? Alterum conciliande attentionis re«

medium 1n eo pofitum eft, ut genuinam me-

g t

a ommi.

thodum feu proprio marte confcriptam, feu

typis impreíffam ad manus habeainus , ia

ln qoit

duifa li

quam, fi fors ariditate ficcemur, vel diílra-

étionibus diffipemur , oculos conjiciamius,

alblcpar

dunpats

Potens enim id eft , figende volatilis nimium

imazinationis, & procurande colleétionis

tn di, d

viint n

fublidium. Ejusmodi praxin varii füppedirant

libri. Ubi tamen notandum; praftare, utexe

igntrri

preffi in iisdem virtutum. actus fpiritu po»

tbf m

tius, quam labiis exprimanrur.

Nifi fors

T

Tninor habiliras animi pro cafu peculiari vo-

L^0

EM

j

€alem eorum enuntiationem prahabendam

d

mi(

il

fuaderer.

"l u

II. Fervorem cordis quod fpectar: qui at-

t

tentonem mentis focio greffu pone fübfíe.

u &t

quitur, 75 quideim ignis efl , (ed tamen, Patriar-

r

clia Veneto Serm, de Eucha. teíte, ejus naturae

MT

qouis eff , quem fubjettis lignis fovere , & admotis

3 M

Ji(;þellix auumave identidem oportet. Porro li-

btl

gua eidem nutriendo idonea fuppeditat in-

teiie-

" l'üpiæ

345

: De . Euchariffia,

,

t

telle&us, confiderando divini. hujus convi-

PT

vii excellentiam & fructus : flabella fübmini-

409, R

flrat voluntas , . illud ardenter defiderando,

Pie confidera-

d 0rem d

& fancta orexi apperendo.

. Vin

tiones intelleétus, ardentia defideria volunta-

u

tisfunt duo fomenta hujusignis, quibusille &

accenditur, & nurtritur.

Punéta harum con-

Quért,

yprehi

fiderationum quod attinet, poterunt ea effe

lt hn |

illa ipfa, quee in prioribus paragraphis fufius

lp

fuerunt explicata, & quorum breve hic com-

pendium fubjunxiffie pon abs re erit.. Sunt

OOT

URT

autem fequentia.

r. Myfterii hujus excelfi-

tas eft fumma ob perfozam , quee latet: ob mo-

n

aQ d

dum, quo latet: ob f/zem; cur latet. 3. Eu-

chariffia eft zbrozus gratie fervidis; qui enim

id d

inilla füfcipitur Deus, omnia fofeff dare ; cum

le(lämüi.

fit omnipotens: omnia vu/// dare; cum enira

Smumim

Jeuomis

Íeipfüm det, quid aliud neget? 3. Eft ta-

men fimul etiam zri/ugal juffitie pro tepidis,

gediun

f s

& quidem terribile; imprimis ob judzceu, qui

erit ille ipfe Jzsus a nobis hic ram viliter ha-

jnit p

bitus: dein ob accufatorem, qui ipfus erit fa-

N

crilego tepore profanatus, & vindi&am ex-

cilir

etens fanguis Chrifti: denique ob reddez-

hii

dam vationem , qu& ob negle&tum tot gratia-

rum feveriffima erit. 4. Chriftus in hocSa-

FTU

cramento dat /ezotum, nil refervando; ommJ-

"T.

2

-

lus, neminem arcendo : femper &9 ubique, nul-

"L

lum anni.tempus nullam orbis plagam exci-

.piendo,

$. Summa eft hujus facrificii emi-

" r ]?A'

mentia ob celfitateun per[one ; aqu

a offertuv : ob

l!

h

z immolatur; ob -

d

jgzï:??imonianæ boflie , qu

*

4

ia

P

r

l

344

Pavs I Caput. Iv.

d

Jeftatem Dzt, cui (acrificatur: ob fublimitatem

at

'

P

(

t0di, quo ea litatur: ob excelleztiam fizis , ob

«t

.

uem offertur.

6. Eminens eít facerdotum

À

1

if

gnitasjj cum poteítatis praerogativa fupe-

rent Angelos: excedant B. Virginem : emu-

p W m's

lentur Chriftum, ipfumque Deuv,

sium d

Ergo &

eminens fit oportet eorundem /az&izas ; ne

snuumpur

fit honor füblimis, £9? vita deformis.

7- De-

fl nl

aj

nique Euchariítia eft ;/omenztum Omnipotentie

Dzi; cum ibi patrentur miracula & numero

qiomt

exclmts

& qualitate ftupenda: eft /peculum San&itudi-

5 Chrifli; cum ibi omnes ab eo virtutes in

ss ic ob

i, D

gradu heroico exerceantur: eft prodigium /4-

Tmor/$ Divini; cüm Servator hoc Sacramen-

il

tum inftituerit pridie mortis füe ob noftra

Torecum t

Ícelera exantlande: providens facrilegum

xing, d

ejus abufüm, & pracfentiens immanes inju-

itms

l

1135 ei in eodem a magis & hareticis inferen-

V

It |

das.

Ex his veritatibus ( quas feptem da-

1m,

i

Lwr'y/

i

ta opera pofui; ut cuilibet per hebdomadam

RL UIUT

diei una femper confideranda füppeteret ) fi

A08 4 R M

1 l

aliquamante facram fynaxin breviter quidem,

d

.J

fevio tamen expenderimus; procurando fer.

J

Ji

Vori magno id adjumento erit.

i[(df

Et quo he

b t

od

«ontiderationes fuerint attentiores , eo am.

i

Is d

plius cumulabitur ardor; fecuzdum enim ligua

W

Á

flve (teftante fàcro Codice) /ic exardefcit igniss

&5:

Eccli. 28. v. 1. ubi vero defecevint beec ligua,

finli

Prov. a6. v. 20.

Vi

extingu.tuv dgnis.

Verum

'.!

h

non füfficit, per breves ejusmodi medira.

ZW'

t u

g

tiones intelle£tum , concipiendo fervori fár«

menta fubdidiffe ; infüper requiritur, ut vo«

fi? TR'dïn', DM

untas

"I

De ',Eïztc"ba-rz'jiz'æ.

$45

[

luntas quoque per füos affe&tus, &defideria

m"ji]]i] j

veluti per totidem flabella glifcentes flammas

gtbf

tque.

Ipfe Chriftus

amplius fufcitet, anime

tit i

defidério defidevavit boc. pa[cba mariducare , Luc.

j

V: m

22. v. 1. Ut nos doceret, per piam ejusmodi

i i

appetentiam animum ad ccelefte hoc epulum

M

optime comparari. Nam (utait Hyponen-

5 nj

fis Praefül in Pfal. 22.) panis ifle efuviem querit

hii

Lominis intevioris, & som mifi defiderando capa-

um

ces efficimur , ut impleamur.

Et certe quo ma-

a od

jor hac fames fuérit, eo amplius fapiet an-

TET

gelicus hic cibus, eoque pluribus ditabimur

Divinus enim hic Hofpes efurientes

jniin d

gratiis.

d

vejlet bomis; naufeantes vero, & folum pro

TU

more cum tzdio accedentes, dimirtit zuanes.

Á

:

Luc. r. v. $3. /Ve forpeamus igirur (concludit S.

Is I

Chryfoftomus Hom. 85. in Matth. ) fauta digni

Sifetete

charitate $g. bonore putati. — INomme videtis , quan-

m d

ta promptitudime. parvuli papillas capiuut , &

Joridam

quauto ünpetu labia ubevibus infigunt ? Acceda-

yus cum tantauos quoqztealacritate ad banc men-

ee)t

x quits

J , & ad. ubera pocul jþiritali:, Unus nobis

TOU

fit dolor bac efca privari.. Hxc Os aureum.

Broit

Itaque illo, quo facrofan&o Chrifti corpore

reficiendi fümus, die, quin imo jam pridie

s,eom-

T

horis füccifivis fzepius in hzec füfpiria erum-

pamus: qu

is mibi det te fratvem meum , ut inve-

nj

"10

miam :e & deo[culer ?. Quemadmodum defidevat

cerous ad fontes aquavum, ita defidévat. auima

, n

um

mea ad te Dgus/ . Sitivit anima mea ad Dsuw

foutem, vivum| Domine , ate, te e[ff omue defí-

devium qeum, G? gemitus meus a fe uon €

abjcon-

illl" [

'

8

ditus f

m

D

346

Pors II Caput IF.

ditus/ Ygneis ejusmodi fpiculis, magno cum

',,'OEif: anm

affe£tu evibratis, vulnerari amat cor Di-

N

le&ti.

Proin determina, qua ratione data

n p

hec documenta a te in ufüum fint deducen-

«im m

da.

Et ipfus experieris , illatis paulo ante

( i

confiderationibus ,

hifce

ij

& frequentatis

fufpiriis velut totidem lignis & flabellis

se, (V

il dl

concipi, & foveri eucharifticum

fervorem

cordis.

saieln

L. Tertiumkpun&um, quod requiri fu-

j ixl':lþawu l

pra diximus, ut debita cum religione ad cce-

4s, t V

léfte hoc convivium accedamus,. eft con-

adorm tU

grua mora temporis.

Hec autem tres po-

m um

tillimum functiones afficir, nempe 1. prepa:

aeplit i

rationem , 2. ipfam facrificationem , 3. pra-

at

tiarum actionem. 74 prepavatiosem quod at-

miand

tinet, ei minimum quadrantem accurate im-

tuontemicu

pendendum efIe; perfuadet tum vigens apud

d d t

pios confuetudo , tum fuümma operationis

mad, i

hujus ftupendaque excelfitas. Affüs ab Ifraé-

t p

litis comedebatur Agnus pafchalis, non cru-

zitm dl

dus, Si igitur cordi imparato crudam quis

1.1

DT

'

ingerat Euchariftiam, quid mirum, . quod

"n

IT QUi

lU

€a tali plus obfit; quam profit? Pró men-

4 UI

)

fura pravie habilitatis infundi a ccdlo fo-

PU

T

lenr opes divinarum pratiarum.

Quo fer-

URU fütn

venrius quis fe preparaverit, eo plura ma-

joraque referet dona.

Sicuti preecedens ani-

n i

UI

mi comparatio eft neceffaria conditio ad ob-

tinendum felicem meditationis fucceffum ;

LT

ita hic quoque ex fervore pramiffe prepa-

M

utura

"tlb

rationis- praagire licebit fructum fec

lita-

De Euchaviflia.

347

PAb

lt (or [j

litationis, Quam trifte igitur eft videre mi-

niftros Dzt viventis, qui ratione ftatus ad

tone àt

« ld

füblimiffimam. perfectionem tendere tenen-

tur, (nam cum his precipue nunc mihi res

A n

éft) hos, inquam, quam trifte eft videre,

Vs hi

ex ipfo negotiorum tumultu, a ftudiis, col-

t t

locudone, conventiculis , manuali labore;

r

a nugis & vanüis occupationibus: imo non

raro ex ipíis ftragulis adhuc fumantes, ani-

L

110 diffiparo, corde arido, fentbus incom-

du

pofitis ,

fine ulla pietatis fülla in Sancta

, d

Sanétorum tumultuarios irrumpere, & eo-

n

dem vix non halitu a rebus profanis, fine

p p

interpoíita mentis collectione , ad illa my-

m p

fteria pertractanda profilire, ad quee circum-

W CA

ftantes Angeli, rei majeftate ftupefacti, cer-

at I

nui contremifcunt.

An non probrum ett,

u

(colum & terram hic judices volo) an non

erutiong

probrum eít, ipíi etiam orco dereftandum,

j ls

majori cura puellas fe parare ad (altum, quam

n

facerdotem ad facrum? accuratiori diligen-

ar-

vuni

tia hunc ipfum myfítam fe comparare a

m qi

gumenrandam, quam ad facrificandum ? ad

Dd

Mausratis alloqguium, quam ad facrificium ?

102

ad praudium amicl, quam ad coenam Agni?

u

Quid ergo mirum, quod, licet vel unica

0 ]lll'ä[f-:f'

íynaxis facra fufhciat, ut quis in magnum

rultt EEI*

ífubito fanétum evadat; quod nihilominus

jf

f

!

nos, quamvis jam tones divina dape refecti

fj

Wf

W

J

fuerimus, tamen a folida virtute tam ingenti

-adhuc intervallo diftemus : quod Dzo patti;

ag

Chriíto pleni, ipía fanétitare faginati tamen

j IE«EW'

i

ter-

[

348

Pars . Caput V.

, 1i0t

terreni, animales, & fordidi peceatores fi-

&m[) n

mus? nempe tepida, oícitans, deproperata,

g

nimiumque brevis, vel nulla preparario hu-

jus mali fons eft & oripo.

j t

Hoc ergo tam

ii inmn

magnum optati fructus obftaculum ut e me-

s p

dio tollatur, nobis przevie colligendis quar-

s uml

tam horz partem fideli conítantia, & nun-

quam violandalege impendamus. Ah!non

Áeglt f

fatisfaceremus obligationi noftra, (ait Tho-

i, t

mas a Kempis) etiamfi per integrum annum

a, fite

nos prapararemus, ac nihil aliud in mente

1ipit 0

haberemus; & nobis difficile accidat, huic

hr f

g mulus

negotio hoc temporis pugillum dicare ? Quis

rantum animi frigus non horreat! 2. Ad mo-

vobron t

ram temporis quod attinet, 25// facrificationz

r u

confecrandam , femihoram eidem tribuen-

adipe r

dam effe declarat piorum ufüs, fuisque im-

tll

perat Parens Ipnatius.

Et certe hoc tem-

ts hml

poris fpatium exigere fümmo jure videtur

tmoí

tum operationis majeítas, tum operantis dig-

(x

L

nitas, Nam o facerdos! inftrumentum es,

Vnpla?

& vicarius Chrifli tanquam immolatoris pre-

'tdrifm

cipui: ampliffima leoatione ad Druw pro

lg,

Ecclefia fungeris: conciliatorem agis inter

T.

Numen offenfüm, & rebelle. genus huma-

Elrim] m

num,: En! quem manibus tenes, univerfi

ET

Monarcha, Dominus tuus, Judex eft : fun-

€tio; quam obis, omnium poffibilium fan-

rj

éLiffima ,

aviffima eft: coelorum 'Throni

M T

V d

:

& Dominationes, prefentes circumftant, mo-

tus omnes ceníorio obtutu obfervant.

Er

UT

cis mo-

M

interim tu profano languore ;. mimi

'

QDH S;m

ribusv

" De. Euchaviflia.

349

KC f

ribus, indecoris geftibus, inter continuas

um

(ut vocant) rubricarum violationes formi-

Ptf

dandum hoc fàcrificium ita deproperas, ac

^ 0 t

filictores tergori, latrones capiti jamjam

Wt m.

proximi imminerent. . O Superi! procum-

dsqur.

1

bunt Principatus, pavent Poteftates, ado-

& m |

rant Cherubini, deficiunt pre rei admiratio-

. A ;

ne Seraphini. Et eodem tempore Sacrorum

mini(ler, inter illos medius , veredaria ce-

j iT

T m

leritate, fine ullo pietatis indicio ita actiones

m |

precipitat, orationes deblaterat, tremenda-

il

que hec myfteria tráctat, ac (i folum fictile

dQ

pre manibus haberet Numen.

Quis tam

!d

probrofam templis execrationem non dere-

J

fterur! Quid enim? an non pudor eft, ea-

Vf

dem lingue volubilitate facratum myfítam

a

u

recitare epiftolas Pauli in ara, qua puer Ci-

ltc tem-

ceronis declamirat in fchola? eadermn incitatio-

v videtr

ne & verborum fyncope eundem perlegere

us df

Evangelii paginas, qua alii bajulas rerum no-

entum &

varum pagellas ? eadem fermonis agilitate ab

gonipre

eodem decurri fymbolum fummis fidei dog-

ä

Doy

matibus plenum, qua narratur commentum

l

inanibus fabulis fartum? Profeéto fi quis il-

«*

| agis ]i

|

$.

n ht

l

|

latam ruftico injuriam eodem modo depre-

caretur, quo talis enunciat AZyrie eleifoz, in-

T

a "

dignaretur is potius , quam mifereretur. $i

j

quis ab homine beneficium eadem labio-

rum velocitate, &.quafi vocis protervia pe-

um Thmül

teret, qua is Orationem Dominicam przci-

lme mo

pitat, certo repulfam ferrer. Ad illud cce-

u

efte trifagion: San&us; San&us, Santtus , in-

mmmä n

icto

*

f

]

359

Pars I. Caput ÍIF.

;'J';t'?lf"ftrddj?

dicto cclis filentio, illi qautuor & vioin.

TL

ti Seniores, detraclis vertice coronis, co-

go p

ram fedente in throno in genua procidunt;

g Vetto

phialis aureis füum adorationis thymiama

&dolentes.

Et interim hec eadem verba li-

us f

qi at

tans ad aram myfíta, adeo feflinanrer con-

lobando accelerat, ac fi "Frinitatis fanétita-

um

tem , Atheiftis exfibilandam propinare vel-

gniipl

let.

IT

VoX facerdotis, alrari adítantis , Pfíal.

mographo teí(te deberet efle vox virturis, Pfal.

sf hat

3, figmem

67. v. 34. latentem corde relipionem pro-

dentis, eamque in affiltentes medio fervore

nb

seelnsb

propagantis.

Verum pro dolor! non raro

m u

eít proditor interni teporis , quem, parirer

ited o

contagiofo exemplo circumílantibus afflat:

p

€ft index dominantis intus juvenilis prurie

rtus pre aliis citius abfolvendi; ajo: juveni-

sitis dl

& kl

lis pruritus! quid enim? an non puerile id

& pretexrarum quid 'eft; puerorum in(tar

du

TAR

J

facriticando ludere par impar, & mutuo quafí

'-eertare , quis palmam alterutri in depropes

hr

randa liturgia preripere queat? idque agere

"Ut

:

présbyteros Altiffimi, adjutores Chrifli , po-

AK m

puli patres: & quidem coelefti curia infpe-

Val

étatite; eoque ipfo tempore id agere, quo

Vi

Eccletie apud Dzuw in re füummi mornenti

"um

legatorum tmunere funguntur.

Enimvero

lmhïïä fl[)v

vel folis his vocibus tantus ineft horror, ut

EY

DP

' rem fidei lumine perluftranti, arrus ftupo-

M

i

ré, animum dolore compleri, neceffum fit.

NU

******

g

At dices : mundani homines ej«modi lentu-

tj cev0s

los avexf(an:ur, eorum facra rezug;un

zulos

p !

*

De Eucbariflia.-

351

' g

fulós , cevi- perdas, fevupulofos vocitant. Dan-

]f(]f]is, Ncg. l

dum aliquid etiam mundo efít; itaque fer-

Brütid, |

viendum pietati proprie, ne.offendiculo fit

UO

alienz. Verbo: fingulares ne fimus, qua

d erb

itur, eamnus: fequamur communem, qui jam

X Qu

invaluit, morerm.

Vah! devovendum mille

r nb

diris refpetctum humanum , qui facrilega re-

v

s

meritate in ipfa etiam SanétaSanéctorum, ipías

in aras impius irrepere non veretur. Itaenim

m H

vtl

fi res fe habet,ergo imprudenter egitS, Ipna-

tius, fuis rem divinam facturis, femihoram

n

ib

prafcribendo. Ergo infigniter defipiunt tot

r

excellentes Przlati, hujus regule obfervatio-

-

nem urgendo.

Ergo aperte errant tot alii

i p

fus df

virtute & fcientia préflantes viri, ad altarefe-

mihoram explendo.

Sed quid dicent homi-

Ài por

' )uveni:

nes, inquis, ad podagrofam ejusmodi, elum-

j

bem, & teílitudineam facrificationem ?

At

Yeriel

m inlà

(

quid dicet Dzus, ajo ego, ad curforiam ejus«

modi, hiftrionicam , precipitemque litatio-

m

nem? Quid Chri(*us olim in judicio fentiet

d

quat

de tot vocibus precipitatis, actionibus inde-

COriS,

e

[0)

eftibus mimicis: de tot irreverentiis;

hl'lfll 1 ?]'

qri i

evagationibus, immodeftiis , tamque petulanti

rubricarum neglectione?

'Tuam hic fidem

p m

il

appello; quisquis tam immaniter ineptis ; edic,

an non ftulritia fir, velle difplicere Numini, ut

f

u

Qf

y

)]

placeas homini? an non infania fit, flammas

luftralis rogi per illam ipfam funétionem au-

ol

n

j

gere, qua ille extingui debuiflent? mandu-

u

care fibi,'& bibere judicium divinum, ut evi-

iij

"a

TU

ntia bi«:

j

ul

tcshgmanum? Vah! ipía rei impude

lem

n

il

l

352

Pars .. Caput IP.

rl

jem mover, & filentium imperat, Quid?

u ) H

quod ipfi etiam fectatores mundi veredarios

«iains

ejusmodi facrificulos, irreligiofos curfores;

facricolas mimos; & venaticos myflas potius

ais n

ssixpt

vilipendant, teporis arguant, & impietatis

condemnent , utpote qui fua fcurrili fe(tina-

d p

:;z;wmt;

tione hereticis fcandalo, Catholicis offendicu-

lo, Ecclefie probro funt. ]taque cum (àcri-

iv B

stl o

ficando fiamus (pe&faculum Dso , zingelis, &9

bominibus , 1. Cor. 4. v. 9. firmum concipiamus

u

nj Opïl

propofirum huic tam fanéte operationi femi«

horam accurate impendendi, & obfervaudas

od t

ani o

in-ea rubricas certis per annum temporibus

iterato relegendi; nefors eze culpauda ob/i-

T [77.

vione ex animo deleantur.

LOT

3. Poit receprum

cordis hofpitio Chriftum, graziarum | attioni

A fimtp

T

minimum horz quadrantem tribuendum ef-

quirit J

fe füadet urbanitas, ratio, fides.

Et cerre fi

stl

fubditus divertenti ad fe regi tergum obver-

titu tlj

teret, & reli&to hofpite regio, mox iterum fe

».».un'soHasAeg

ad confuetas occupationesconferret, profecto

RTT

digna fupplicio rufticitas foret, Quam ruíti-

; quf

cum ergo ac inurbanum erit, ccli terreque

A lii

Monarcham mentis noítre penetralia ingref-

g g

fum, fubito folum deftituere, & abrupra reli-

"B

gione, mox iterum a facris ad profana fugi-

C Msl

rivo impetu avolare? ' Adeít intra te, o ho«

MT

mo! magnus ille e ceelo Medicus , animi tui

MT

vulnera curaturus: adefít ipfa Patris zeterni

"Id

Sapientie;ignorantie tuz tenebras fugatura :

adeít cum fuis omnibus thefauris infinita.Do-

3 T

3 Mïam ü

lt

nitas,fuis te donis ditatura; & tu faciem aver-

hig

O

[9t-

t

De Eucharifiia,

353

t Qj

tis, opem refpuis, foletn fugis , rieglecto fon-

Meretng

te cifternas fodis; deferto Creatore poft res

P qufürs

ereatas curris, — Illud morz fpatium; quo coe-

|

!

Ts g

leftis Sponfus intra te abditus moratur; e

d

tempus ácceptabile, dies vitee ; horaá fàlütis;

i fl

moinentum pratie; hujus Jozi dogi ve partis

TOR

um f

5

cula te pretereat; hortátur Spiritus Sanctus Ec«

cli.i4.v.14. Hec credis, & tamen coimpers

/i Hgl/ll j

Ü

]

diario cultu contentüs; Judàm imitàris; Qqui;

IN

1

um accépiffet. buecellain, éxivit comtimuo. joans

ib m

15.v.39. O prodiga eternorum anima! en!

x

"

duin recturm triticed nübe récipis Deuw; vé

j temponb

Wiunt tibi oimiia boná paritey cuimn illo? Sap. 7.;

ia d

in Eyué delie funt eff cum filiis bomimum

irpu

Prov. $; v. 3 1; füas tibi mercés divinus Trapes

nin i

zita palam exponit; teque ad nundinandurü

ndum dl

largus invitat illis Ifaise verbis e: $ $. v: 1: verzis

fr crte

fe; enife ab$que argento, & ab «que ulla commütás

imowt.

Hone vinum $9 lac.

Ettu hec omhia faftidis

'denm f

ens; efüris ollas Aegypti, fitis poculum Baby

;(,profet*yp

lonis; collipis páleas luti: tantique Macenatis

3

tedio ca

m r

tà ; quàfi Julerét. asaavitudinem couz

] aj

verjatio ilids, Sap: . v. 16. ek ejus te cotmiples

Xibüs ektricare fugitiva.laboras. Edic; ád

misinp

dnpat

hon barbara hec; infaná ac infidelis inpràti-

tudo fit? At non liábeo tetnpüus, àis, diu po

pf

t

U

fümptàm Angelorum dapem rilii vàcandis

5 n Jl

álià tne ocyus avocaátit negotià. At véro nés

furi

Botium ánimz eft etiám negotiüm, & quideiii

n

u

oinhiümi maxirmuim; ae ünice neceffariutn j

tempus facram fynáxiü proxitne fubfequeris

j

u

—

j

litie tra&tando eft omnïum epportuniffimutt;

;

i

Pars I. Caput. IP.

354

Et quenam tandem eft illa adeo urgens. oc-

ipd

gsiquse

cuüpatio , propter quam vel ipfe convivator

Chriftus fit relinquendus , & cui procuratio

«qiundo

T

beatm eterniratis fit' poftponenda ? produ-

centur in apricum illa nepotiola, conferan-

at d

n d

tur hec cum íalutis cura; & patebit, nos vi-

tro gemmas, durum arene , nugis feria poft-

i don t

vinitan.

babere., Sed demus, variis te officiis obru-

tum, eorundem mole vehementer premi ; ta-

sa rl

inen inficias haud ibis, ut iis te rite expedias,

iylt, f

opus tibi effe & coz//ljo & auxilio.

Et en!

t &nd

]

utrumque facilis offert latens intra te magzi

&f -

M

(f

(ZOIZ/i/ii Angelm ; (Eccla in Miffa de Octava Nat. Do-

15 d C

/

mini ) £2 fortis DzUs 51fa. 9. v. 6. modo illa cum

Qiri Qient

€o communicare ne praveris.

Confulendo

tb

a:ternam Sapientiam, edoceberis modum: in-

JJ"'JDIEPJI&H»

vocando intinitam Potentiam , obtinebis vires

at r

injunctis muneribus bene füngendi. An non

^5410[rev

ergo dementia eft, cumSaule, relicta Arca, ad

T

Pythoniffam confugere, . Paral. 10. v. 13.

Rab r

& fpreto exercituum Domino, ponere cavzem

V uradni

bracbium fuum ? Jerem. 17. v. $.

uid ergo mi-

"V gt

rum, quod etiam nos cum Jofuea Gabaonitis

decipiamur? nempe o; Domzni uon zntevr

09«

o

ï?fü,fvefczmur,

l Bmsqug (U'W

giuí;]Jof 9.v.14. hinc ab hoftibus toties vin-

li

(l

cimur; hinc noftri conatus fperato eventu

It

IOR

plerumque fruftrantur. Examina proin, quo-

inodo circa hactenus diéta te habeas? difpice,

wnq

U N

an nonIfraelitarum more etiam zuaazimazau-

MU

*f?ïtnï lf

Jeet fuper cibo iflo leviffano?. Num. 21. v. s. De-

termina temporis moram, agendis deinceps

MIIT

? t

gratiis impendendam: defigna affectus tunc

elici-

"n

Wt

De Ez:cl;arifliæ

955

[

n

eliciendos : cura, ut ferhper ad manus tibi fit

libellus aliquis ejusmodi virtutum actibus di-

od

ves, qui arido tibi fübfidio effe queat. . Cre-

CM

de, dole, fpera, grates age, dilige, adora, vul-

À r

nera pande animz , donaque (àn&ta pete.

xï;HGHTL-

Amoris &ftu abreptus cum Sulamitide excla-

J

M

"

ma: Jgveni, quem diligit auima mea z tenui eum,

nl

A

li

ec dimittam. Cant. 3. v. 4. Cogita, quod ille,

quem cordis hofpitio excepifti, rex tuus, &

[

i

jl

Dsus fit fponfus & medicus, pater & frater

l LEU*

du

fir; & non deerunt, que ei animus pandat

fenfa.

Id fi feceris, veriffimum effe experie-

W m T

:

Odüijfi n

ris illud Chryfoftomi effatum Hom: 24. in r,

Corinth, dicentis: Dum in bac vita fumus, ut tev-

(taflen

va uobis calum fit, facit boc myfleriun. — Heec,

Bul i

quam prweparationi, facrificationi, & grartia-

1895 0

rum actioni tribui cupimus, triplex morà tern-

j, Annon

poris erit preevium pignus eternz beatitatis.

ial

Secus: quo pieras noítra fuerit brevior, eo

10 v, 1

carcer luftralis erit diuturnior.

r um

IV. Quarta denique, ac precipua condi-

jl ermn

tio, ut pie, optatoque cum fru&u coclefti

ii

hoc pane vefcamur, eft fingularis animz pu-

yinm

riias, ejusque fejunétio a cunctis rebus cre-

s (Qr *

atis. . Illa dicit immunitatem ab omni 'etiam

o d

venlali labe: hec vacuitatem ab omni fini-

j pron g

ftra, minusque pura affectione.

Inprimis

ocaS? i

J

fj

f

ergo libera mens fit oportet ab omni prava ,

mmnmnif

quz in prefens rebellet , cordis motione ;

prafertim ab ompnibus inimicitiis & aliena-

wl

tionibus: ab omni vindid, &odii eftu:

l

rl

2 cuþ.&is malevole

ntiz, ambitionis & invi-

Ü*

|

Z 2

diae

P

356

Pars 27 Ctlþ!lf IF.

i i Obi

díz motibus: a quibusvis demum periculos

,

fie arnicitiz aut amoris profani nexibus. 2.

g i

Preterea immunis ea quoque fit ab omni

^g

propenífa in vitium inclinatione, przcipue

gl n

ab omni fenübus blandiente affe&tu, atque

4 minus ordinata commodorum & hono«

$at t

vrltm

fum appetentia.

3. Denique exempta illa

fit, neceffe eft, ab omni nimia ad rem quam-

gj

iriono

h

cunque creatam etiam piam adhaefióne. Hos

TT

enim munditiz gradus in nobis exigi, de-

:Jmm

M

t

notat tum nitor zuptialis illius veflis , Matth.

i (

[*(

1i. v. rt, Quam irü corivivis hujus epuli E-

Mher, Sanm,

vangelium depofcit: tum exemplum Chri-

quti D

fti, ante coenam ipfos etiam Difcipulorum

pedes abluentis, per quos minores nzvos

uj

) Ti 16, t

defignari, Bernardus Serm, de cena Domini au-

tumat, qui pulveris inftar animz plantis ad-

AT UAU

herere folent. Et certefi in illis. pueris ;

LT

quos Nabuchodonofor rex de cibzs fuis emu-

2 ls

zrivi juffevat, zulla qmacula e[fe debuit: Dan. v«

"n t

v. 4. fi panes propofitionis /uper snenfam pu«

tf

Tifsnmam reponere: Exod. 2$. v. 24. fi man-

T

na in arca aurea affervare tam folicite opor-

"r

tuit; quid mirum , quod refte Dionyfio

PT

1

Areopagita fümmse puritatis amator Drus

5 p

etiam a nobis faltem tunc expetat exfremart

E.

anunditiam, quando illum famimus, 4t£ pafci»

d

zuY intev liha, imo qui ipfe flos campi ett,

VA D

& lilium comvallium. Cant. 1. v. 1. & 16. .Ac-

"M N)

cedit, quod , licet veniales nzvi noXixque

Wi

affe&iones augmentum gratie non exclu.

BL IT

o *

N

^

ul

l

dant; tamen ex fententia S. Thomz, 3- &

ihlls Aggq

q. 72*

De Euchariffia,

257

l

|

ol

l

q. 79. &. $. objecto obice, abundantes illog

"

copiofosque donorum fru&us impediant,

nj

quem alias hujus Sacramenu efficax vis in

j p

[

mundioribus animis operari confuevit.

In-

Md

füper hz animi fordes & vitiofi affectus

j & bün[& l

obítant precipuo fini, quem Chriftus per

TE

Euchariftiam intendit, fcilicet intimz noftri

F QUf

cum eo conjunctionl. Propterea enim tefte

ine D

Chryfoftomo Hom. 62. ad pop. Antioch. femet-

ijjum mebis immmifcuif, €8 covpus fuum m mos

dj |

Nec

li M

copmtemperavit , ut unum . cum. eo fimus.

aliud ( S. Leonis verba íunt Serm. de Sacr,

T

lin (f

Altar, Sacram.) agit participatio corporis C? [an-

£uinis Dominici, quam utin id, quod [umimus,

f |

CIUN

tvanfeamus,

Et hinc idem Servator Augufti-

Jonini dl

no Lib, 10. conf, cap. 19. dixit: c//us fum gramu-

ln

dium: won tu ie mutabis ia te ficut. cibuum cav-

uis tues fed 1u mutaberis in 1ne,

Unde patet

piti,

iif dl

ultimum hujus myfterii finem noftram hanc

: Dinu

in JrsuM transmutationem , feu (ut loqui-

tj

!

h

tur Synodus Florentina in decreto pro Arme-

nis.) adunationem bominis ad Chviffum eff 5 ut-

, lm

j

gote cui bomo per. boc. Sacramentum iucovpora-

twr. jJam vero principali hoc fructu per re-

Dhuri

yor D

cenfita füperius obítacula omnino fruftra-

mur, Nam, quamdiu inter INumen & ani-

a

i

N

[

,

mam ejusmodi affeCtio intermedia vigue-

j

rit, tamdiu zoz adbervebunt fibi , ficut. ferrum

(

Quam

d

mifceri mom potef teflg. Dan. 2. v. 43-

parüm ac Iíimaél cum Ifaac, Sara cum Agar,

n

j qu

9d

ld

Dagon cum Arca combinari poterapt, xque

W

parum alliis Aegypti cum coclefti : hoc man-

)mïu ;

na

r

3

$

358

Pavs ]L. Caput IF.

WUJ &

na conveniet

Dzus eunnu nofler Dzus zele.

T 'i qUIde )

*s5 eff , Degus emulator efl , Exod. 20. v. $. &

t4.

non ferens rivalem.

Solus

ln

cap. j4. V.

v Ms

vult in cordis throno regnare : folus in ara

ais qu

mentis adorari :

divifüm refpuit umpel ium:

nifi muadum

afli,

emulum non patitur idolum ;

'UECUH ]

ipfü habitaculum, & a proFamc affectibus

commo

vacuum ptæpamvens, manfionem apud 16

wäus, ni

minime f»cicet, fed gratiis orbum te eciam

ipfe relinquet.

Quid ? quod leves ejusmo-

anp xor W

fl hn

di noxe , moleque appeunonee fint exe-

erabiles macule omni carcinomate ac livi-

fus, Q

do ulcere fcdiores , quze coclefti Sponfo

idi, at W

enormem naufeam & horrificum noftri fafti-

f li d

dium creant, nosque intimam cum €o con.

tl m

1007 11

ju:Gionem penitus defperare jubent.

ita-

r d

que tui interiora mgrefïus, fine palpo inqui-

re , an IMllad Sacri Codicis vaticinium :

JHlb

Tpa (

I0,,V. 6.. ID Ul-

x d

ta^evis in viriun alium ,

Reg

u g

vum pevfe&hum ; Eph. 4. v. :3. an, inquam,

illud poft tot facras fynaxes in te habuerit

A

locum ? an dicere cum Paulo poffis : vivo

Q ii

autém jam uom ego, vivit vero. iu 1me C lw(?mf*

hqo

Gal. 2.

v. 2e. vel num potius in te vivat

t fox:dom

mundus, rebellet caro, & vetu(ítus Adam

Hs.pqu

idem Ííemper in te. corroboratis moribus

V

vigeat? Vide, an fecundum Apoftoli mo-

"n tj

nitum , ex/poliaudo te. veterem . bominém. cuma

MUTIT

aGibus fuis ,

Colofs. 3. v. 9. induevis Dommuin

num

W 2l r,q 'f(f

9 Efum (,/*ï:,;zfm( Eph. 4

Va vel

4 IMILP"HS

potius illa mploblatm Aggmi Prophcn ti-

bi aptari queat:

omediflis , &;* uog eflis farts

WWI ;

7/![;! *

cDe Eucbkrijiia.

359

)u j

vati: ibiflir, & mon eflis. inebriati?. Agg. 1. v.

Md

6. ita quidem , ut etiam Drus- Homo tibi

L Ml

illud Pfalmi obje&are poffit: que utilitas 2

isinan

Janguime ineo ? Píal. 29. v, 10. cum talisdenuo

Werim:

recefferis, qualis ad angelicum hoc epulum

ii

acceífifti, nempe &que fuperbus ac avarus:

du

eque iracundus aut adverforum impatiens:

i

UC t

&que commodorum fítudiofas & voluptatum

Meetm

cupidus ; nihilo fa&us melior, & utinam

non pejor: totus cereus ad vitium , nonni-

S twmo

"9.

M

fi ad bonum cautes.

Aut age!

enumera

W '. il

j

defe&us , quosopehujus Sacramenti emen-

daíti, aut virtutes, quas per illud ha&enus

di n

noft d

u

infevifti.

Heu! time, ne etíam in te ca-

dat illa maledictio Davidis: fiaz mera eorumm

1f 00 000v

—

en. It

coram ipfis im laqueum,

Pfal. 68. v. 23. quO

-

peine

z

capiantur, & pereant.

Quid enim? an non

im . fl«

E.

miferrima fors.tua foret, (i flygius auceps

f.Intf

bac ipfa cocli efca pro illicio uteretur , quo

teíua in retia pertrahat? Ne ergo 5/c pa-

inqmm'

hb

mij vite Joann. €. v. 3$. tibi (it. fPinpulus mor-

"

(i:

J

Ji$, 1. Cor. 14. v. $6. fequentia obferva. I.

Si piaculo quodam veniali, prafertim crue

p Cri

j t

diori, ac folido majori contaminatum te de-

prehenderis, prius poenitentis lavacro in tri-

lus 41

bunali facro, aut perfectiori doloris a&ü con-

y m nHu;

Ícientiam emacula, Nam (ut docet Aqui-

T

Ü

nas 3. P.q. 79. s. 8.) a&fualis vefe&io [piritualis

J/

dulcediuis pev peccata veuialia impeditur. : a. Si

j J

vero recalcitrans quedam motio aut perver-

«

p U

fa inclinatio internam quietem tümultuan-

qy

qntta-

k

'do perturbet, per clicitas virtutes C

rias

ZA

i

-

L.

260 |

: Part H.. Caput F- |

ii

j

yías edomare easdem fatage. JVon enim efi

17 commorione Dominus; 3. Reg. 19. v. it.

I

"'Turbas horret pacit Dgus, Rom. 16. v. 3. 3.

$i autem animus cuidam rei creatz arCtio-

fi quodam vinculi genere adflri&us hareat,

tunc Abrahami robur indutus, impera, ut

n p

hunc tuum Ifaac Divino Hofpiti gladio fpi-

ritus amor facerdos immolert.

Id f feceris,

LES

qmen)

yin i

etiam tu cum eodem Patriarcha. multiplici

benedidione repleberis.

Hac attentione

i Yi

vt f

mentis , fervore cordis, mora temporis, &

puritate animze coelefti menfe conftanter

diadfimm

accubuiffe, omnium efficaciffimum a

qllromentur

^

cqui-

lm enori

rende virtutis folida; fübfidium eft.

Buflus, d.

CaruT V,

Atonit, d

fegon l ]

DE

bge Dondr

EXAMINE PARTICULARI,

z nl

at fumm

U P. N. Ignatius, ratione & experientia

L

J. nixus, hanc exercitationem adjumen-

vmdtent

torum omnium , quz a parte noftra ad pro-

* b

ficiendum in fpiritu afferri queunt, prima-

&t di

rium effe ac preítanti(fimum judicavit; tan-

LT

tique fecit, ut oratione eam ac tneditatione

Vtiters

quodammodo utiliorem duceret,

& anti-

mfäüüllæ a

quiorem haberet.

Nec immerito; cum per

ilam executioni mandanda, & opere im-

MUU

NI

lenda fint ea, que in matutina commen-

tatione concepimus, propofita. Ejus ergo

u r

h

ürtggl i

ufüm ut nobis familiarem reddamus , 1. il-

i

il

u$

"

h d

'De ewamitie pavticulavi.

361

li

lus preffamtiam, 2. ilius praxim prafenti

LIT)

|

capite ob oculos ponemus. -

[6.V, N l

!.

At udh

T

bt [

i d

Ejus preflantia,

m

xamen particulare ( ufitatum Afcetis

l,

nomen) eft cura (ingularis peculiare

1 mlbl

quoddam vitium eliminandi, aut aliquam

L attott

fpeciatim virtutem adipifcendi, Quanteid

ts

proftantig fit, inde elucet, quod tanquam

& o j

efficaciffimum eradicandis defectuum loliis

'

n a

"

inürumentum a SS. Patribus infolitis lau-

d

dum encomiis füper aílra efferatur. In Syria

Bafilius : Serm. 1. de renunt. fec, & fpirit. Prof;

Antonius, Sozemenus lib, 1, Hift. tripart. c. 1 1.

Nicephorus lib. 8. c. 4. in Numidia Augufítinus

Lib: «o. homiliarum, hom. 24. illius ufum ve-

AM,

jut inzítimabile vitx fÍpiritalis. arcanum

fuis affeclis (üummo verborum pondere com-

anendarunt.

I[dem fecutis temporibus in Eu-

qoentnt

aljuma

|

ropa praítiterunt Bernardus in Specul. Mo-

nach. Bonaventuta, Caffianus , Collat. $, Abb,

fmdgt [

Serspionis c. 14. aliique cum Dorotheo Doá.

y, t f

10. [tem Serm. i11, de peenit. dum illud velut

jots? |

mellti

latentem ingentis preui thefaurum poftero-

rum cuítodie curzque crediderunt.

De-

:t) &m' 1

mum lgnatius, magnum illud Ecclefie lu-

i m !

od

men, ejus praxin occupationem fuo Ordi-

ni propriam eífe voluit, ac per omnes

il u

?

quatuor mundi plagas Sociorum adminiculo

propagavit.

Ut aurem ef&icacia hujus tam

:.l

mui vh

j

.Z,S

pb

m)

Dg:u

352

Pars I Caput F.

Itf D

praftantis remedii oculos pleno lumine fe:

Wm

qind

!

riat, aC penitus cognofcatur, finge , etiam

tibi accidére, quod Giezi, mini(tro Elifei

«i m i«

olim eveniffe facrz Paginz memorant ; cum

u vo

f

II

confuvgens diluculo, vidit exercitum im. civcui-

|

tu cjvitalis .(-*59 equo$ €9 cuvrrus; 4. Reg. 6. v.

15. finge, inquam, etiam te multiplici aé

$ll 000

djom r

denfato vitiorum agmine temet circumda-

tüm cernere ac infeítatum , fummasque ín

f noos-

anguítias redadtum. ' Nihilominus ,

hujus

11l 'qumum

exercitii prefidio armatus (i fueris, zoli ti-

L ïlihl

inevt ; lbid. v. r6. illad enim erit tibi ga/ea

w domiats

falutis, Y&. $9. v. 17. clypeus fortium , Nah. 7:

aj fotu d

huchodonta

v. 10. £ladius Domini , Judic. 7. v* 2o. quo

fecurus hoftium irasac tela retundes, ani-

Anp 1

mique tui Madianitas, Gedeone major, ul-

trici internecione delebis.

Finge , te effe

tumi 511y l

n

illum agrum /707121'711':. pii, quém totum veple-

lum f

L-

verant uvticie: aut Mlam vizeam viri. flulti,

tnt atl

x t n

cujus fupevficiemm operuerunt [pine; Prov. 14.

'€*. 3o. verbo :' cordis

tui

aream merum

t f o

*effe (enticetum tot tribulis, quot pravis mo-

tilde ]s

tionibus fylvefcens, Hoc non obfítante, z:ó-

rPl

l; timere ; hajus examinis

farculo ufus fi

1hte, (

'

fueris, brevi erit azima tua quafi bortus. iv-

Vs f

l

TiguH$, jJer. j1-. v. 12. imo quafi Portus vo-

dl T

Juptatis, Jo8l. z. v. 3. feu pavadifus malorum

N

1

pugmicorum. cum pomorum fruclibus , in quo,

ihtiu

lb.x

hw

RTCT

divino flante Auftro. ubertim f/uent avomd-

?a virtutum, Cant. 4. v. r3. & 16.

Demus

"r

denique pravate, feroci, alteram jam in-

r QM

"

""&w

"

duAtg naturam; :eaque multijuga peccandi

con-

Q i

y Quj

De exatnitie pavticulari,

.363

! limiy

confuetudine veluti cateza magza, Apoc. 20.

EU.

v. r..vinctum effe , ac irretitum.

Ponamus

tilo Ej

etiam te cum Paulo ingemifcere: vah! tri-

Yrt tig

ftem captivz voluntatis fervitutem! qua 70z;

1 diti.

uod vole bomum, boc ago; fed , quod nolo ma-

m

lum, illud facio. Rom. 7. v. 15. : Verum solz

il d

Zmere, modo. hanc exercitationem tibi fa-

&t u

miliarem reddas, eadem, quaSamíon, faci-

litate cun&tos funes;

injeGa disrumpes

m f

i, hs

vincula, quomodo fi vumpat quis fülum , de.ftup-

i v i

u

pa fv putanme. Judic. 16, v.: 9. Imo li-

cet dominans tibi dira ryrannide affectio

[ 617

jim, X

quafi flatua. illa magna ac fublanis, quam Na-

nv m

buchodonofor in fomnis viderat, flarez, con-

tlnl d

Es

tra fecum intuitu tevvibiln: Dan. z. v. 3 1. aut

enjjr, *

quamvis ea, velut av/or illa smagga: 63 jortis

in 1edio cordis tui virentes

ramos qua-

r d

iím nj

quaverfum luxurianti faftu protenderet :

qiri f

Dan. 4, v. $. aut licet cum Goliatho tibigi-

ret ;

[ E

&

amen unicum hoc

j Pror 4

gantea rabie infulta

m m

adjumentum fi conftanter adhi^ueris, expe-

Lv

rieris id effe illum lapillum , fecurim , ac

vi&ricem Davidis fundam , qua iftam ftatu-

du ?

o d!

am , arborem, ferumque gigantem levi bra-

if d

chio dejicies , exícindes, profternes. Ratio

wl hi*

in promptu eít ; nam unica hac induftria, fi

TO LO

4"

rite ufurpetur, veluti bellico ftratagemate

hoftium vires dividuntur, arcentur , infrin-

j

4j, !

TTR

guntur; noflrz vero junguntur, augentur,

y

i

animantur. Quo fit, ut qugvis vitia, utut

Li

l

u

f

magna ea fint, & ob aótas jam radices per-

nori tamen molimine debal-

J

g!

"

-timefclcnda , mi

len-

1

j

364

Pars £L Caput V.

il

lentur, hocipfo, quod viritim impugnentur,

dim t

KR ei veritatem teíte hiftoria naturae imitatrix

Ls

,ibn l

ul

experientia docet, Sic Alexander magnus,

untoti

; lsl

cum Euphratem ob alvei vaftiffimi rapidi-

tatem, naviumque penuriam cum füo victo-

u mut

"

,

re exercitu transnatare nequiret, eundera in

[

"T

a

ait [ P

minutos Euphrates diffe&um, | ac plures in

rivos partitum , facili labore füperavit. Pa-

gt ts TO

ri modo etíam ille, qui collectos in fafcem

p ondl

bacillos frangere unico nifu minime' valuit,

"i, m

fingulos mediocri conatu in frufta commi-

m WWAE'

nuit.

Sicut enim vis conjuncta fortior u-

lm ac i

que fuit, fic divifa debilior communi füffra-

m detrus

Idem

gio femper audiit, & etiamnum eft,

Olurmodo f

prefenti in negotio evenit ; cum etiam hic

uden ltun.

rebellans defectuum robur, varias in partes

wuut nf

di(iradtum, haud parum enervetur; in no-

Y m

bis vero pugnax ardor infigniter intendatur,

p

Dum enim intellectus aliquo temporis fpa«

*ttl d

]

tio unum femper idemque vitiüm fugiens

ET T

l

dum defignat3 dum unum illud nominatim

accufat ; reprehendit, damnat; illius unius

::ïn;inexrirpan

n d g

facditatem , malitiam , gravitatem & nocu-

ul q

menta perpendit, ac meditatur; oppofitam-

que illi virtutem unice laudat, extollit,

E?ïï,tznmm |

fuadet; fieri nequit, utnon etiam volun-

u

"

tas ad malum illud declinandum efficacius

Qu

1f

inclinetur , & pia importunitate quafi vi&a,

: Ol |

vitare tandem (ítatuat, quod adverfàndum

: a

effe, intelle&tus tot argumentis docet, tot

L--xl) & þlf)

W UDUm&

ftimulis urget. Contra vero hoc ipfo, quod

;

blandienti noxz a veritate fallax veri larva

t

r

i

L.

1l

;o

i^ |

De examine pavticulavi,

365

hp

"tini

detrahatur: a ratione pretenfüm boni pal-

lium eidem eripiatur, ficque nudata, ani-

T Qp

m deteftanda palam exponatur, fieri. ne-

fni m

quit, ut illius lenocinans virus , imminuto

n iowis

nervo non multum debilitetur, ac infracturn

Ton

vanefcat; adeoque ut exinde non plurimum

o

nobis hac in pugna firmitatis accedat, Prz-

, D

terea mens noftra (qu& debilis ejus abje-

fiten

(«zxque conditio eft ) (i rmulta fimul exigan-

tv Wj

turab illa; mox ea impotentíam, neício,

Vil n

1

quám prgetexendo, rem imperatam tepide

W

i ld

folum ac naufeanti diffidentia, quafi even-

m

tum defperans, aggreditur. At vero fiunum

mal, lts

folutnmodo feparatim ei explendum imponas;

m enin

eadem letam in fpem erecta, illud ipfum

i nputa

tanquam poffibile fibi & facile exequi ani-

r D

"EC

mofa conítituit, ac *mulo aufu in rivale

tntatu

as

vitium generofa affurgit.. Quod ipfüm rnag-

yuri B

:

num armis pondus, fperate autem vi&torie

n figte

pernices alas addit. Ex quo examinis hujus

nomiit

maxima in extirpandis nzvorum loliis effica-

Jins u

€ia, adeoque & preftantia abunde elucet ;

m &

cum per illad, quantum hoflibus virium

T

decedit , tantuim. nobis felici auctuario ac.-

Crefcat.

; a

Ts 02

ll Quid? quod ín

f'upef ingenti nobis

m d C-H!

fübfidio (it omnis generis virtutes animis

inferendi.

Cum enim voluntas non poffit

d quälä WTU?

adVCIrEDäE

hon affidi, & plo motü propendere erga

llud, quod unum femper & fingillatim aman-

T

i

dum ei, & fe&andum intelle&us ptoponit;

àc diutiro labore inculcat; manifeGtum eft,

ma-

ZA

p

366

Pars Hl Caput F.

n

maximo hanc praxin adminiculo effe ad ea&

sige n

eminenti in gradu confequendas.

Potens

g, n

autem fpeciatim adjumentum eft ácquiren-

vgre f

di folidam Dt ac noftri ipfius cognirionem,

TL [

feu intimam quamdam tum propriz icfirmi-

tatis ac imbecillitatis, tum divinz bonita-

g um

d

tis ac Mifericordiz notitiam.

Qu notio

ss at

gemina eft baíis, cui tota perfe&ionis moles

innititur.

Quomodo autem duplex hoc bo-

gl

num ex ifto, quod füademus, exercitio eli-

ial

z mo x

ciatur, eX mox dicendis patebit, Ponamus

.

magno conatu huic te oper

i

accingere ;

y miit .

fixumque tibi effe non prius vela complica-

p

i5 ia

re, donec ope hu

jus induítriz etiam tu cum

Ht quum

Saule zg omum alium muteris. 1. Reg. 10. v,

v f i

6

Proin ftatuis (ingulari cura peculiare

Vapeonas

quoddam vitium per diei decur(üm vitare,

TU Dl

aut aliquem adverfz virtutis actum exerce-

g, l

rej Conceptum animi propofitumipfo Chri-

Wi

fti fanguine, immpreffo velut (igillo obfignas:

t fiq

!

Coclites rei telles facis; quin ultro, fi fídem

ioed

fallas , Nemeíi plectendum te offers. Et en!

"mb

inftitura .füb meridiem mentis indagine, de-

t t

prehendis, te nil horum, qux tam firmiter

Eu 'id()üm

decreveras, obferva.fïe ; egiffe, vitaffe. Ita-

Mj.'" J mlrffiw

que doles, . & meliora proponis,

Saltem

Umlmsl l

a prandio rem effe&tui te daturum certo

Vi

fpondes.

Et nihilominus fuüb vefperum

Y hlhd'u, |

ad animi tribunal redux, in iis ipfis ite-

K:.] E[nnm Ena

rato prolapfum te comperís, quzx corri-

p

gere adcbþ fan&te . conítitueras.. - Edic jam,

T f

an

u

li fuig]

De examine pavticulari.

367

HH H

an non hic.tuam .debifitatcm oculis: manri-

4!1 )

u

fefte ufurpas? infidelitatem manibus palpas ?

! At

miferiam , fragilitatem , inconítantiam ip-

MOng,

Ío opere fentis, & exercitate experiris?

An non tet lapfüs deprehendendo, illo-

UY

rum numerum computando, ac inter fe

AU DOf

conferendo ; rubore fuffufus, ingemifcere

n POU

coperis: oardens fanctitatis noílize zelotes

W

Dzus! ah! paulo ante juravi; & flatui cuffo-

d

dire judicia juflitio tue; Pfal. 118. v. 106, &

h

TU

en! mox iterum dcreliqui juflitias ,. quas pro-

pofui mibi: z. Paral. z. v. 19.. Petrum imira-

TC COR

tus, qui eadem noécte Chriítum ter nepave-

P etm

ràt, quocum paulo ante zz carcevem & i5

L

mortem íe iturum promiferat. Luc, 22. v. 33.

n

li

fj

|

Nempe omnis bona voluntas noftra ficut luga

Drips

wutatur, Eccli. 27.-v. 1a. & diluculo fíeuz

m exre

flos egreditur , itatim iterum contevitur , ey fu-

ij Q

ï

l

git velut umbra.. Job. 14. v. 2.

O quam pra-

ética hac fui agnitio eft! quam fallax mini-

p g

;

1o, i fn

me fpeculum eít, ex quo noftrum impotens

nihilum toto fe, abíterfío omni fuco, tra-

i, D

gt *

lucet.

Contra vero hac ipfa occafione ad-

mirari, & adorare diícimus Z/vitias bouitatis,

um frmit

Rom. z. v. 4. mifericordie , ac patientise op-

vt

[

)nll51 ;

^

!

w

j

M

timi Numinis, qua tot errores noftros cle-

"

mens diífimulat, & toties delinquentes .non

qunm *

reprobat, faftidit, damnat; íed benigne fu-

p i

inet, errantes etiam revocat , lapfos erigit,

TIM

& velut filios paterno finu complexus, aman-

y

Ex hac autem

ter (tringit, fovet, nutrit.

1

, [l

gemina Dzr, fuique notitia, velut ex de-

21

tecto

J

H

T

368

Pars JI.— Caput F.

i

jgy, (

técto paradifi fonté, ubere vena profluit n«

"]

l

fgt at d

tima cordis demiífio; àc omnimoda de pro«

T

priiss viribus diffidentia, qua hofno pro-

jl p

priam iüfirmitarem rnulto ufu expertüs , &

«dium d

de ea plane conviétus, ob inítabilern adeo

um «

vacillantis animi conditionem infra lutum f&

sind; d

abjicit, contetrnitque.

Simul támen: divi-

m

snlget

ii

nam ergaà fe benignitatem conremplando

s Erdumu

mentem attollit, & fpei anchoram iü gratia

gitres n

'

folidando, fe folatur illo Ifaiee vaticinio: gu£

u

QAYT.

Jperaut in Domino, mutabust infirrnitatern iü

at

ä

fortitudinem, a[fament pennas [icut aquild ; cuv«

du tl

rént ad perfectionis braviumi, 69 zo5 labora-

bunt: ambulabunt in virtutis femita; 0 des

Aeemo, (

titte qui

ficient. 1(à, 40. v. 3t.

Preterea ope hujus

XOUpAfelr 4

exercitationis celerius nobis advenit optatá

ipfatm ad

anim puriras, qua à Chrifto intér octo bea-

titudines reponitur illis verbis:

beati mündo

AURT Qd

corde, quomam ipfi D&uM videbunt. Matth. g.

] ":'GUH! E

v; 8«

entem autem puram cutn no

ino;

IOP

"

thefaurtüim indico omni botiorum generé

FxUm

abündáritem.

Hec enim eft illud fpeculum

D hm maJ

füie snacula , Sap. 7. v. 36, quod gratiee radios

mp

fidelius colligit, — Hec illud smare vitveum [i:

t

ii

l

tiile cryflalló , Apoc, 4. v. 6, quod perenni rd«

iij

laciá gaudet.

Hec illa prérzofa' smavgarita;

m

q

Matth. 13. 4$. qua emütür vegnitm Dzi; quod

W

l

eft juflitia , €$ pax , eg gaudium in Spiritu San-

Dl

&ó. Rómi. 14. v. 17.

Verbo:i cordé mündi

T Yi

W

funt illi Zeati, qui foli peculiari preerogativa

! hp

ad canam uptiavuin Jdgni vocati funt. Apoé.

N

"W

13.v. 9. Qui foli fingulári privilegio égutiii«

n PEcuii

7uv

"

De examine pavticulari,

965

pmHUü h

$ur Zomum, quocunque ierit , eo quod fime

qmacula figt ante tbronum D. Apoc. 14. v. 4«

g

TUl D

& $.

En] quanta bona hujus urius exami-

nis induítria pariat, dum folam nobis animi

tüs, Q

munditiam affert.

Jf d

Denique exercitium hoc

permagnum acquirenda fanctitudinis com-

1 lumm [

i (

pendium eft; dum enim uni virtuti hac parti-

VOp4n)

D

culari diligentia ita ftudemus ; omnibusítude-

nitirdi

:1nus. Etdum unam obtinemus, ob fororiam,

: i

qua inter eas intercedit, connexionem om-

Itl

nium

otimur.

Nam perfectionis ftudium

confe

á

14

a ex pluribus annulis catena eft. Quo

fit, ut tracto uno, attrahantur & reliqui.

jàj n

Agire ergo, (ad equitatem veftram appello)

——

edicite, quid, quafo, folidius dici, quidef-

qpe lt

yt p

ficacius afferri ad commendandam hujus pra-

xis proficuam adeo preftantiam poffit? Ita-

w del-

ii nind

que morem geramus S, P. Ignatio, ejus ufum

fudi d

velut unum ex pracipuis virtutis folidze ad«

ii

jumentis tantopere inculcanti, Reputemus

3 od

apud nos, id ipfum hodie etiam nobis eveni-

re , quod olim magno Judz in fomniis ac-.

i a

ij n

cidiflé (acre Pagingee memorant; animis; in-

quam , reprafentemus Ignatium (nam & Zic

TOA

gt

E

vir belatov efl ab adolefcentia fua. — 3.Reg. 12.

v. 33-) proteníae cclis dextera hanc metho-

j n

um nobis velut gladium aareuim porrigens

ipu;

tem, ac illis ipfis, queis tune Jeremias Ma«

1 S,**»'ifl'f'" ,

chabgum, verbis nos animantem: accipe faz-

|

g 0 l

f

ij

&um gladium munus a. Dso , n quo dejicies ad-

ver[arios 1u0$, 2. Mach, 14. v. 16. & 17.

Hic

j "

^

j

enim cum peculiari defectu fingulariter bel-

.-iIegï'Of*'ä

a

an-

370

Pars 1. Caput. F.

!]

landi modus eft glaZiur ille magmis ex: utvaa

us

que pavte acutus , Apoc. 1. v. 1&, & c.. 6. v. 4.

g o

pertungens usque ad divifionem auime ac fpivitus,

"TU

compagum quoque ac medullavum, Hebr. 4. v,

( m

12. erádicans omnes etiam intime infitas nze:

ii

vorum fibras.

Ett quoque mumzus a Dro

prorfüs excellens; cum fit unum ex effica-

at qui

7) 0'31

ciffimis vitia extirpandi remediis. Itaque ficur

I

AK

tunc Jis fermonibus bouis valde exbortati Sfuve-

; 0)

num ayimi [iatuerunt dimicave, g conjligeré

h ffgimaï

fortiter ; 1. Mach. 1$. v. 17. ità & nos Joc gla-

dio fpivitus agmati, Eph. 6, v. 17. hac avma-

wii o

zura foriium muniti, Cant, 4. v. 4. decernae

n o

ino &nt rih

ius animofe praliari prelia Domini , 1. Reg.

hia i

25. v. 28. animique hoftes funditus profli-

gare. JVec zmferamus cvimen glorie. noffre, ut

Va

A 60

jugiamus ab eis;. 1. Mach. 9. v. 16. neque ci-

rius a pugna defiftamus, dozec penitus delean«

ATT

?ür. Deut. 7. v. 23. At dices: quid opus eft

fingulari cum vitiorum quolibet certamine?

Univerfà fimul, precipitata omni mora, jun-

l

ln m

&tim aggrediar, ac una vi; uno impetu fracta;

unico die internecina clade cunéta audax ex:

thqun

terminabo.

Verum o temerarie! etiam tibi

.ä

1'&', m

dictum exiftima, quod olim a Moyfe Ifraeli:

j

m |

z01 poteris eos delere pavitev , fed paulatim , atque

per pavtes con[umcs eos3. Deut. 7. v. aa. najoves

! »0]'

emim , €9 fortiores te funt. Deut. 11. v. a3.. IVon

T

:

vales vefiffeve, uec pugnave adver[us cos, 1. Reg.i7.

(

^

|

v. 33.1n unum manipulutn fociatos. Nifi allatae

R

raxis folertia eorum vires diviferis, actumi

At (gn(

ages: Sifyphi faxum volves.

Poft diutur*—

..e&lou

nugi

B

4f UR

De éxaminé párticulari;

37i

LUDIM

LT

hüi laborem etiam tu cum Chri(ti difcipü-

Qd

lis lamentari cogeris: per fotam mo&em labo-

li

vantes nibil cepimus. Luc. $. v. $.

Sit itaque;

TU g

o perfpicax mentiumi fcrurator Deus] acnitee

Em il

veritati palmam viétus cedo. . Utar deinceps

Dd

quotidie4 quámdiu vixero; hoc tam infigni

EHU

adjumento obtinende brevi teiripore perfe-

lus

&ionis.

Aff J

,

Illud pofthac mihi erit (Superos

ieftes volo) firmamentum vivtutis acquirene

"T

de: fegimem avdori$ concepti; umbraculuim

Á Ml

Contrá pedicas deinonis smeridiami; & adju-

UA

lorium contra periculà gravioris cafus; quia

Dd

i

imo erit mihi gradus exaltans aninum, fidus

iluminans oculos, pharrhacum ans [anitateri

finihs

tg vitam Q9 lenedi&licnem: Eccli, 34. v. 19. faz

Á ff

t fqiéo

üitatem mentis, vitám

grati& ; glorie be-

fiediétionem:

7700

i u d

$. if

t catamite.

jmon t

Examinis pavticulavis ufus feü bvaxis.

n frti

ntequám hànc declarem, ordo poftu-

f a d

n

lar; ut prius explicem, quibus de re-

rl um

1

büs inffitnendüm id fit, Illias érgo materiá

Mo

(elis

erit i. ille fpeciatim defectus, qui pre aliis

aj

|

hos infeflat; cordiqué dominatur; qui vé-

.

LA

utt

uX aliorüm & antefianánus eft: a quo

TUD)

iánqüam radice fere oinnes alii foecundo

jl

f(' [U

berinine enafcuutur: qui màxime nocivti$

ALOS.

nobis; majori confequendze perfectionis imi-

dj

pedimento eft; qui denique nos proxifni

,v:"

D

JZ»

(

ad

, li

"i

àd lechalem noxam

| Pe;ducit , vià

d

anque &

l

W

A d

z

illatri

]

372

Pars JL Cap. V.

ao

illam complanando, infidias eo magis timen-

das, quo minus patentes ftruit.

2. Quodíi

fÓ eü Y g

nulla vehementior affectio rationis impe-

rium turbet, nullumque nos vitium arétius

,ffï:þüi) ul

m

(j M

Y

fibi mancipatos teneat, inquirendum erit,

[ Ütuntet

ua accuratione perapi foleant praeícriptae

n 4

f

p

iritus functiones? id eft, qua folertia me-

«t &

ditationi, & íacra lectioni vacetur? con-

erdoc m

Ícientia excutiatur ? fenfibusinvigiletur? Nu-

men Euchariflicum quoties, quamque ar-

gisents

ij ext

denter vifitetur? prafertim vero quo fer-

vore Religionis noftre myfteria ufurpari

gt

gdom f

confüeverint? An non tepor aliquis irrepíe-

rit? qua intentionis fanctitare actiones quo-

prinmpe

D

tidiane obeantur ? an non mensin res externas

nimium effufa, raro fecum, rarius cum Drzo

lum dnty.

scomioa

habitet? 3. Si vero nulle ejusmodi vipere

fub herba abdite nidulentur, illi fingillatim

*s Czum

virtuti obtinendee incumbendum erit, qua

ataef

potiffimum indigemus, aut quam certa re-

3À tofir

"2 m

rum adjuncta in praentia prz reliquis ne-

ceffariam nobis, aut íaltem proficuam fore

*f

prefago omine vaticinantur. Sicut enim Je-

aftnr, |

remias non folum confítitutus fuit, ut eve//a7,

t ttg

€9 dellruat, difpevdat, €g diffipet ; [ed etiam ut

18 f p

«edificet , €9 plantet ; Jerem. 1. v. 10. fic neque

; ;defh' IU

nobis conatus omnis in exítirpandis prava-

M

rum cupiditarum urticis eft infumendus, fed

"p )

infüper fragrantes demiffionis viole, purpu-

at

rezs chariratis rofze, candida caílitanis lilia -

cordibus funt inferenda.

b

Precipue cum

ïi'cäici

tl

contrario emula virtutis ftudio non raro.

u Omm Vi m |

ejus-

j

De examine pavticulari.

373

tl

ejusmodi monftra & füuavius expellantur, &

DETT

citius cicurentur. Hujus proin exercitii ma«

Wi

teria eft vel exflirpatio cujusdam fpeciatim

NI

Es

defectus , aut acquifitio alicujus fingillatim

Qu

virtutis.

l

&U ag

. Il. Utautem eo certius

ac expeditius voti

quiletüg

damnemur, felecta, qua fubjungo, docu-

Wetr?

menta erunt apprime notanda.

1. Ille nz-

ol N

vus hoc armorum genere ante alios oppug-

y at

nandus erit, qui proximos notabilius offen-«

nwgn

dit, eisque incommodo, aut fors etiam

ylirà t

peccandi occafio eít.

Cum enim biceps hoe

rdipsimy

malum fit, urpote duplicis caufa lapfus pro-

Id o

prii nempe &alieni, charitas imperat, ut in

2. Caven-

SIDreseltri

ilud primam aciem dirigamus.

risam D

dum tamen, ne in externis ejusmodi vitiis

fedulo corrigendis toti fimus, actempus omne

od at

teramus.

um enim omzis gloria filie vegis,

Jinglim

feu animse i? ab intus, Píal, 44. v. 14. prima-

n a, qu

g m

rius labor nofter eo tendere oportet, ut in-

ternz animi motiones ad recti normam infle-

erelqg t

xe regantur , utque rebelles appetitus coér-

dfiyum t

citi edomentur.

Nam intimis his anime ro-

E

tulis bene ordinatis, etiam exterior horolo-

ij u

gii index rite fuo munere fungetur; aliis-

y; od

que molefti meres füapre natura ad honefti

T

regulam componentur.

3. Cum ideo mul-

ii t

ti tam parum hoc adjumento proficiant,

quia illud non ei, cui oportet, applicant ma»

T

lo; hincritu peritioris medici ipfa morbi ra-

; dliti^

dix folicite inveftiganda, eique uni mox evel-

pac

lenda omni vi infudandum erit, Si enim lu-

Aa35

xuriane

m "Unhï

(

J

374

: Pars H Caput P.

Pa

xuriantes folummodo ramos ,' relida ftirpe,

PT

amputes, paulo poft truncus redivivo vigo-

4 W

re repullulabir, & latius fuccrefcet. Si autem

g

ipfàs lolii fibras inexorabili dextraexftirpes; fi

s u

male arboris radicem vindex fecuris preci-

dar, etiam exrima fübtraéto fucco arefcent, &

*

,tittoti O

«onni

fua (ponre flaccefceat. Rex Syriae, cum Achab

bello decertaturus, preceperat ducibus equ tatus

g Qu

r dia

Jui, diceus: me pusnetis contra minimum ,. aut

contra maximum , mifi cogtva [olum vegem . If-

s n &

v fcle

Y2Cl; 2.Paral r8. v. 3o. ratus, victo, & ne-

catg rege, reliquum vulgus prono Marte

nmadiluy

debellarum iri. "Id ipfum & nos par eft imi»

V Timd j

firotut

1

tari; nam principe vitio fartiter profligato,

eetera facili neeorio fuccumbent, & victa

vitcnts D

cedenr. Proin ficur hoftes arcem ex ea, qua

[s] Rüg!h? [r

debilior eft munimenrorum parte agoredi

a MIIOUE O

OT

ceonfuüeverunt; Íic etiam nobis fedulo ex-

jlorandurmm erit, quonam ex mriorbo anima

1 te d

noftra infirmior decumbat? qua mala con-

n j

fuerudo alrius menti infixa hzreat? quenam

OO

apperitio infolentius ei dominerur? & mox

DT

€ontra Adverfarium hunc noftrum, & qui-

tT

dem contra hunc folum ornnes virium co-

IU m

pias in aciem educamus.

Dico: foltum; nam

J

W

£

4. Super una folummodo re hoc examen in-

i D (0

ftiruéndum erit./Sicur enim folares radii, in

Mc)

ununi fpeculi focurn coacti, vehementius

m

urunt: & citius fübje&tam fibi ftupam incen-

Mu

dunt; fic & unitam animt robur eo velo-

iT

cius folirarium ejusmodi fternet inimicum,

j

l

c pecu-

b

l Ro

ác proürgablr Quin imo ipfüm ho

QUi i

liare

!

'

278

»

JDe examine particulari,

l

Jiare vitium non fimul omne totum , fed fuas

fv

l

!

MY

h

l.

in partes ceu gradus difle&tum, erit perfe-

Á lm

uendum; ut divifo hac arte, & infracto

It

hoftili nervo, breviori:via, quod intendi-

s. Denique materia bu-

Mi

(

?

'

mus, aflequamur.

40 df

]U

d

ijus exercitii non facile eft mutanda.

Ideo

V UnAd

Il

enim nonnulli tam parum inde fructusperci-

(

!t

Il

piunt, quia defültoria quadam levitate ab

]

una re ad aliam volatici tranfiliunt, inrerru-

a

|

to folum & femi-ferio impetu hoftem im-

WUA

petunc facileque defatigati ab incepto mox ite-

[ )

rum defiftunt, femper difcentes, (utait Apoftolus

ypritis

2. Timoth. 3.v. 7.) zunquam ad [cienti«m verita-

tis pevveuientes, femper pugnantes, & nunquam

i lm

£lf &ri:h

vincentes, Durare oportet, ac mentem n om-

more qu

nes pugne cafus obfirmare; fique etiam la-

re um

bi, vincique nos contingat, fürgere denuo;

& alacriori aufu contraire nos decet, cum re-

fdui t«

orbo animt

o Vate dicendo:; perfequav imünicos mios ;

T

comprebendam illos , & ton comvertav douec de-

Jïci(mt. Pfal. 17. v. 18.

Porro tamdiu in cce-

r quetit

m &t

to hóc fingulari confliétu pergendum erit,

donec rebellis, quam oppugnas, vipera itá

m AE

s vinm

debilitetur, ut, mox accaput in altum erige-

re tentarit, ftatim iterum levi brachio & qui-

y [

dem fine mora folo rationis imperio , Her-

y m

culea veluti clava, retundi queat.

Quippe

Mi

i

hac defectuum monftra plane omnino & ita;

v

I

ut amplius haud fentiantur , exterminari hu-

ii

w*

VJX

manis viribus non poflünt.

Sufficit ergo ea

o e

ira fraripi, reprimique, ut impediniento etie

m n

Yl

definant in iis, que nos facere par eft, exee

(uf M |

quen-

u

Àa4

lT

$76

Pavt I. Caput F.

A

N

quendis.

His ramen non ob(tantibus, con-

J s

ful'um eft, ur primaria examinis hujus

S

materia fubinde ad breve tempus pro rerum

fà

diverfitate, vel animi difpofinone inter-

rumpatur, tediique levandi cauíà cum alia

$-

n

3|

commuretur. [ta tamen, ut poft aliquot heb-

f

domadas denuo ad prius inítiratum redea-

tur, & capitali antagonifte , refümptis au-

lele

ul

n

&isque animis, bellum acrius inferarur.

6.

Ut autem princeps dominantis nox« caftel.

I

(f

ia

lum eo citius expugnemus, geminus prererea

n

aries adhibendus erit, oratio fcilicet, & fuiaf-

ngm

flictaiio. Casffianiboc monitum eftin hzc fenía

lat if

H

(oe d&

ocinmom

fcribentis Collat. s. Abbat. Serap. C. 14,: /Z/ver-

fw uuin, quem priucipali ceytavüue impuguas ue-

pO CrUCad

qum, qutiduima jejuniorum dirige [picula:contra

h)

illum cun&lis momentis covdis fufpivia, cun&osque

adver[us illum vigiliavum labàres ac sneditationem

"I

tu; corzis impende, indefizentes quoque. oratiogum

ad Dxuw fletur funde, £ ejus extiaslionem ab illo

m

[

Jpecualitev g. jugiter. pofce,

Proin non folum

rempore commenrtationis marutinz aut le-

1

OJ

€ionis quotidianz ejus vitandi incitamenta

funt ferio perpendenda; íed infüper de die

fepius ignea menris rela caelum ver(üs jacu-

n

landa erunt, pie ingemi(cendo: o Domine!

W

da caítitatem, obedientiam aut charitatem.

"u

AURT [

Idem a Numine Euchariflico interdiu fre-

quenrius ac füpplici gemitu inftanter erit fla-

A 1

gitandum. Hunc in finem ipíà quoque po-

tentiffima aíftrrorum Regina peculiari cultu

erit honoranda, alique Sancti fuffragatores

Vx;h':] LA

"d

sdhi-

/

De examine pavticulari,

377

)üanfibug, [

adhibendi.

Nifi enim focii veniant ad claffi-

"ii j

ca Divi, qui gratize nobis fubfidia exorent, i

D

vanum laborabimus: ad irritum cadet omnis

'«qelsunne u

certatio noftra.

Ut autem hzc defideria eo

Idimi,

facilius nubes penetrent, noftreque orationes

vll

ab illo Apocalypfis Angelo 27 zburibulo auveo

lm n

uper altave aureum ante tbromin Dri Apoc. 8. v.

ye[umpüs i

;. offerri mereantur, modeíta queedam de f&

a f

ipfo diffidentia eas pediffequo greffu comita-

t o df

ri oportet.

Nam (ut vaticinatür coronatus

emï;usmæ;e:

lIN

ï

Pltes Pfalm. 48. v. 7.) qui confidunt iu virtute

l

M

"

J

ua, ? in multitudine divitiavum fuarum , inani

dl

(fuafpe delufi certo deficient. Adjungenda

hocintuitu eisdem preeterea erunt varia cor-

| us i

poris cruciamenta , puta jejunia, flagella, cili-

li

cia, aliaque his fimilia pietatis exercita, quae

/;/a, D

"6.;];3;(

ingens precibus addunt pondus ; uti expertus

dl

e(t Daniel, qui propterea a Gabriele audire

i ao

meruitc: quia fofuifHi cov tuuun, ut te affligeves n

li d d

confpecu Dgi , exaudita funz veria zua, Dan. 10.

V. 12«

m folr

yie u h

III. Porro modus feu ordo inftituendee hu«

j indruma

jus exercitarionis fequentia compleétitur pun-

éla. Inprimis inchoandum eft hoc fpiritale

iüyr a

yvers P

prelium a ferio, ferventi, eoque firmiflimo

Q oDun?

emendationis propofito, mane concipiendo,

& (fub meridiem inítaurando.

Nam (ut do-

y d

cet Kempenfis?) fecundum propofitum. noftrum

; indt

u i

eft cuvfus profe&lus noftri. Ylud ( debile fuerit,

ofcitans & torpens, etiam hic teflitudineo

TM

«iin d

gradu marcefcet. . Imo ff etiam fortiter aliquid

proponens, aibilominus [zope deficit , (t teftatur

y ia

1aem

u

Aals

378

1]

szrs ,-]L,' Czþut F :

idem Afceta Lib, z. c. 19.) quid fiet ilii,

:

d

a

qui vavà

aut minius frxe aliquid proponit ?

T'epida enim

sU

& pigra ejusmodi voluntas vel mox oblivio.

1is

ni dabitur, aut ob varia, qu« occurrent , ob«

i mdt

ftacula facile mutabitur. Ubi tamen notans

atl

dum eft, hoc animi ftatutum non ad univers

d

fum vite tempus extendendum effe; (aliag

aj Id

hac annorum mole obruti,

oU

perterritique cor-

reétionem defperabimus) fed ab uno folum

g

femidie ad alium, nec ulterius proropandum

zi d

erit; ut ipfa more hujus brevitate ad con-

DC

ftantiam in bene ceptis eo porentius anime-

w oltnont

mur.

Nec dubium eft, ideo nonnullos adeo

i fdo

parum hoc in negotio proficere

; quia hujus

idemdimf

documenti utplurimum incuriof

2

i vivunt,

Dodrm hn

Alterum eft, ut vigilans quzedam animo cura

TET

exequendi hujus decreti interdiu foveatur,

IOT C

Qu in eo confiítit, ut perdiei decurfum mo-

[

l

deratam ejus di(cretamque memoriam nutri-

l

05

amus, & in omnesejus perficiendi occafiones

J

AO.

vigili oculo velut efpecula intendamus, non

f:*.:::nc

T etm

folum labendi pericula folicite providendo,

cauteque declinando; fed preterea etiam in-

fl

t

ciramenta , qua ad ejus obfervationem allici-

"Tf t

L

unt; corde identidem ruminando, omnemque

g m

opportunitatem oppofite virtutis exercendae

avide arripiendo.

" eofrf

Quodíi, his infuper habi-

tis, tamen offedas ad lepidem pedemn tuum , Pal

"tükr

"fa.

go-v.12. & datee fideiimmemorem delinque-

n v

re.te contingàt, admotra leviter ad pectus ma-

nu, noxa ponitens'meliora fporide. : 3.Ul

NT

[

") r

timum ef(t, ut bina per diem animi perfcruta-

tuo

)

- De Examine pavticulari,

379

(m

i

[]

tio fiat, qua actionibus noítris in jus' vocatis,

d Ti

fedulo inquiramus, an illud conceprum horis

j

"':'l.'.",

N

I

antemeridianis fingulare propofitum fuerit

s

executioni mandatum? moxque poft elici-

T

fiupn

U

tum de erratis dolorem, promiffamque de-

nuo emendationem, nurmerus mendorum in

DEU

:

"

peculiari libello. hos ad ufüs fpeciatim para-

1

to, annotetur. Cujus induftrie is eft finis, ut

$ (itn

;

dein temporis pomeridiani punc&ta cum ma-

"

T

turinis, dies hodierna cum hefterno; hebdo-

j

EU

mas prefens cum'preeterita comparari, & ex

^fany

hac collatione dignofci poffit; num aliquem

Jl

j

l

hoc in ftadio progreffum faciamus; an vero

te us

eidem limo femper infixi, mifere haereamus ?

olii;/;'un.'. ]

Doéctrina hec omnis non nuper primum re-

Jl

l

r

cens inventa, fed ex SS. Patribus fupra lauda-

j forgtit

tis deprompta eft, fidelirerque colledta, qui

xurlümmo:

exercitium hoc tanquam cczlettem panaceam

Ti t«

contra univeríos omnis generis fpiritales mor-

o

bos füis continuo commendarunt, ejus éon-

dams, t

fuetudinem etiam regulis prafícripferunt,

roviäencf.t»

€hartis confignarunt, & tanquam opimam

hereditatem pafteris reliquerunt.. Et id qui-

m n

nonem 1j*

dem prudenti confilio.

Nam fingulare hoc

examen eft mutus quidam pedagogus. ac

oomug

(

inorum cenfor affiduus, qui noftro a Jatere

i

nunquam difcedit, quavis hora geftorum ra.

tionem expofcit, faciendorum nos commo-

jam?

J äeälü

«

net, & arguit erratorum. Eít illud infigne

zalentum, quod pevegre proficifcens Dominus tva-

P Jü

*

gndE j

didit nobis, Matth. 25. v. 14. noftreque fidei

w»[

j

excolendum commifir; & quo ingentes gra«

llm1 pff

u-

T

380

Pavs Il Caput V.

tiarum virtutumque thefauros lucrari poteri-

At f

D

v

mus;fi modo impigre eo ufi fuerimus. Eítii-

la probatica Solymorum pifcina, cujus ope

dqu

non folum, u prior ia eam poft aque motum

defcendit, fed quilibet & quovis tempore 2

g p

quacunque detinetur iufivmitate, fams fiet , Joan.

qlups d

5. v. 2 modo prafenriffimum hoc, malis reme-

gt

dium conítanter adhibere voluerit

O quam

e;:gra!us [

gravis ergo, quamque fevera ratio reddenda

1 Qu i

erit illi; qui zazquam pullum onagri liberum fe

vfe pro AU

Watum purgns, Job.11. v. 12. 707 audioit vocem,

Tij t

mec fufcepit difciplitam Soph. . v. 2. hujus fidi

fribendis o

monitoris: qui talentum hoc a/zets fodit. i2

oeltmin

tevram, & abj[condit, Matth. 2 g. v. 18. illud fuda-

xit? cuma

rio involutum inutili non ufu computreíce-

gfc.þubs |

re finens; quique zrzgiitta 9 o£fo anuos babens

vrlo,

((]]

i/? i?zfz'rmimfe fuà, Joan. $. v. $. & falutis mar-

UEl

gini affidens, tamen ob temerarium hujus

l

/ag cema

adjumenti negle&ctum nunquam fanatus , ea-

fa

[Ider

dem femper zgritudine laboravit.

O mi-

fer! furgent tunc contra te , furgent ab

oriente & occidente, ab ültimis Indie plagis

tot mercatores & trapezite etiam acatholici

"i ,3

"

& infideles, furgent, inquam, cum füis ra-

A0 |

üonum libris diurnisque commentariis, in

«.]") I

quibus fua pecuniarum lucra & damna nul-

Ye

lo non die ingenti folertia annotarunt, tuam-

"

iv

que in curanda hac fpiritus negotiatione fo-

cordiam condemnabunt.

Surgent tot beati

il

dv

D

"

ceelorum incole, qui füblatis in altum tritis

Une

U

füis hujus examinis libellis, cujus ope ad

tantum fanctimonie ac beatitudinis culmen

T

"

u-

b *.MC'E

i

,

381

De examine pavticulavi.

!^.

; h:m;p

E

"

Mi [

eluctati funt, (urgent, ajo, & füpinam tuain

in ejus praxi vecordiam in ruborem dabunt.

mil Wjüfy;

!

!

"

"t

Surget denique contra te ipíe cacode-

!

mon, qui oftenfis tibi, quos fupervacanea

Dni

[fmpu (

fcriptione per vitae curfurn maculafti, tot pa-

D

l

pyri fcapis tuam tibi defidiam exprobrabit,

qua velchartulam pio hic negotio confecra-

Ü

Jritf

re pipratus es,

Heu ! quz tua tunc confufio

(4yU

erit, cum cernes, illos .negotiatores plus

egiffe pro auro, quam tu pro Dzo ?. cum

Vi d

U

lI

videbis, tantum temporis te perdidifTe con-

fcribendis tot inutilibus adverfariis;' & nec

]

pagellulam infumpfiffe annotandis animze no-

hl

xis? cum confpicies fodales tuos, poenirentes

I:'fälE-

& difcipulos hac exercitatione ad magnum

J

[

1;/

Il

( m

perfe&tionis gradum confcendiffe , illa N. vi-

tia eradicaffe, has N. virrutes animis infevit-

gium hus

fe? cum denique agnofces, idem etiam te

lia

agere, & quidem tam facile poruiffe, fub-

TAU

fidia ad manus habuiífe; nihi| obftaculo,

(ornt d

plüurima incitamento fuiffe; imo ut alii id

lylie p

exequerentur, etiam hortatorem exf(titiff

qm at

tamen (vah! defidiam gravibus poenis

eäig-

T fi h

nam) &tamen id ipfum te ram temere ne-

metai!

pglexiffe, praftantifimum hoc utiliffimum-

Bd

que exercitium velur fimplices tyronum n&-

yurt, P

nias contempfifIe, poft plura annorum luftra

in facro Ordine tranfacta, nec unicum te hac

tt*

induítria ngevum emendafle , probitatem nul-

t

m a.[üm T

lamobrinuiffe, fub vitee finem & poft refper-

fum multa canitie verticem eeque imperte-

aj

dlms (que

&um tejuno deteriorem nunc efle; ac tyroc: nii

(

"

ICE

l]

li

382

Part Il. Caput F.

qitti du

tempore fuifti.. Àd hec qua tibi tunc mefs

erit? quz tua tünc de hoc examine zítima:

tio? quis ob ejus heglectionem anitri tüi do-

gtl

lor erit? Id ergoó nunc age; que tünc oini-

(

fiffe, (ummo maerrori , egiffe vero ; inpenti

folatio erir. O mague Patriarcha Ienáti! in-

XITAME

W

fonat vox tua iüi auribus imeis; quá de furi-

mo glorie tue& throno illa Salomonis verbá

ii lrie

mihi inclamas : £ mi/ fereá hane de exa:

Q

' rologio,

zi e d

mirie particulari legem ineain quafi pupillam ocd-

li tuii düga eam im digitis twis: Jerié lum i

nri: h

tabulis cordis tui, qg vives

PTOv vl TE

iX n

igitur- o Parer fanéte! data a tede ejus praxi

fibidkt lum

monita; Jigabo ip córde tneo jugiter ; &g circumas

fitonii t

dabo gutturi meo; . um innljulacero , guadienur

1 tf n

mecumz cum doriieros cüffodient aue ; &9 evigi-

buloletem

làns lo.f]zmr CUh ei

Nam hec tua /ex lucer-

V r

54 cfi £f lux ; vitrutüm viridatia pandehs: €7

lfis |

muerepatio tuze bhujüs difciplime efl via vite;

Prov. 6, v, 21; & feq; que& nos àbftráliens à vi-

!U ol

r mrun

tiis, ad futnmum fànétitatis culmen deducit:

T m

Proinde pereat die$ ia uec computelur. in die:

Md

D

£us.aüni, qud deinceps hoc examen negle-

IT

xero; JMVoiem iom tetebrofu$ tuvbo p'qþ"r?mt;

1 lüffmr

l

€y Inoolvatur aiuavitüdige ; íüb cujüs initiui

EE

commiffa contra illud inenda àrinotare con-

Jf

tempfero: Hebdomadein illàm occuper cali;

T

£o; inenfem illum o/fcurezt tcuebtee & dunlyd

nf

gIlortis Job. 3. v. 3. & feq. qüos inflituta inter f&

collatione mutuo comparare ofnifero:

Fi-

li

Xuin eft: zul/a dies mihi pofthac effluet //ie

P häm

/inea, pàárato ad id libello indücendá, ut pef

üns Xif

fre:

j

De exdinine particulari

583

h

frequentátá ejusmodi pun&ta illud áttingam

"t

centrum,aquo lineá ducitur ad circulum bea-

Vi

iee getermitatis.

i Qlv

C pUy VL

du

iil

1 Y

INCITAMENTA RITÉ VACANDI

Id

SACRO SECESSUI.

dting v

^YX uod fàarmienra fuünt igui & pondera ho-

]rd

]

LU

(Q

J

V

rologio, id pia? cormmenratriones fünt

animz: ile niti injettis idenridem lignis

A

nutriatur: hoc nifi revoluris quotidie rotu-

li

is àxi pendulum reddatur , mox languens

fubfidet flamma, & iners quiefcir index. Pari

Jj

Jl

Tsl

fato nifi conceptus ardor animi in (acro füb-

in feceffu prolixioribus cam Dro congret-

fibus folicite inftlauretur, fenfim emoriens fri-

ULP M l

geícet fpiritüs, corruptz náture vitio ac

fucis: 6

ima depreffus.

Hinc perfectioris. vitz.afle-

ETU

clis ufu receptum , ac in focietate no(tra

irdhenit V

etiam lege cautum eít, ut quolibet feme-

a d

ftri colligende menti triduum impendatur;

T

ne hauftus femel fervor detrim.enti quid pa-

v i*

teresur, aut f1 aliquod eft paffus;--ut mox

iterum irtegraretur.

h ]

Ad ejusmodi ipitur

aj

collectionem 'rire inflituendam , . fequentia

fervient incitámenra.

gt

(IL*?

I. Eft fumma ejus ne-

a ul

ce(firas,

II. Maxima ejus utilitas.

^l

QUILAM

&L

(it

i

Sacri fecelus teceffitas.

Of

ummam hanc eífe'probar preefens flatüs

Pl

ICC [2

anima, Nam conítans illa retum cce:

-

i

Jeliiaml' ;

W

]

384

Pars Il. Caput PT.

leftium naufea, inveteratus orationis tepor,

d £j

diffipate mentis continua effufio , preceps

gjspon

ille ac vitiofus confuüeta per diem opera obe-

p m

undi modus, frequentes ille ac periculofze

1 en: &

nimium tenrationes , nullus aut levis admo-

st v

dum peccati timor ; hec far clare teftantur,

sle fübmi

nos proxime abeffe a periculo labendi in gra-

s dbeient

via; cum excuffo culpz venialis horrore,

se n

toti cicures cum offenfà Dri, in ipfis le-

;dypt; Qu

thalis noxe confiniis identidem lubrico-pede

st od

verfíemur.

Praterea tot rebelles animtni mo-

gedeborent,

tiones necdum domite , a quibus inepti red-

1is etpati

dimur exequendis, qus Drus de nobis con-

ceperat, confiliis: tor pravi ac multa vetu-

suents p

ippitm

flate corroborati mores necdum correcti,

Ámi; qu

qui nos ferreo pondere vitio mancipatos te-

tf dom

nent: tot bona haéctenus omiffa, ad quce

11 l

agenda vel tenebamur, vel impellebamur:

tot mala etiam in terra Sanctorum, in ipfo

;zf:oaistr';glo,

f Drg d

Religionis cclo, inter terreftres Angelos tam

fqhnnori,horu

petulanter adruiffa; prudens denique ac ani-

mum jufto metu excrucians dubium, an fi-

lüükm

—

illyg

mus in ftatu grarie ? an omnes partes injun-

&ti muneris etiam gravioris morenti exple-

GUET!

verimus? an ille votorum ac regularum vio-

RUT

latienes non fuerint mortiferze ?

an omnia

"i

femper & rite debito cum dolore ac propo-

" n

l

fito fimus confeffi? &c. &c, Hac cerre abun-

: H nupig] T

|

de probanr, animam in majori, ac opina-

W (

mur, non folum vocationis perdende, íed

Qf« hl

It

eüam .falutis amittende periculo verfàri;

Ts f

i

1deoque fumnmam eífe neceflitatem , faltem

A nf

AU

V

i

per

QOnin

j

- De facvo jäcqyï).

385

ts

TUb a

per fàcrum ejusmodi triduum confcientie

V

)

ftimulis refpondendi, imminentemque rui-

J

C

nam pra&via morumi correéctione avertendi.

UL

IL. Dein: ex preferipto Inftituri. cujus-

[ C ffn&[.

vis Religiofi oporteret nos effe viros pro-

n

r

i

j

(

!

funde fubmiílionis, ferrec patientim, he-

l

roice obedientie , continuz fui afflictarionis,

mulre & magnee orationis; verbo: vivavirtu-

tis ectypa, quz folo fui afpectu peccati hor-

u

WUl

du

rorem & (anctitudinis amorem cunctis infpi-

1are deberenr.

AA

Etpropudor! non raro pie-

j

f

tatis expertes, devotacuticule mancipia, im-

| v

'MI

patientes; fuperbi , contümaces, iracundi,

apperituum pila, amoris proprii ludibrium

tdüm cumt

mw æ.l

L

fumus; quorum imtnodefíli mores externis

Ícandalo, domeíticis offendiculo , Ordini

q

probro; Eccletig dolori funr.

Excellentia

i

Imul

vocaronis Religiofz exipit viros;qui fibi mor-

«;u;'ä, n 19*:0

tu1, foli Deo & proximis vivant: Illius au-

hodosti

gendo honori; horum quzrenda fàluti, unice

a d

íine ullo ad fe refpec&tu intentos.

Verum

iüblmm) cn !

edicite, quid hucusque pro Dro egimus, tu-

R WF*

limusque? an ullam lethalem noxam impe-

yoment a

divimus? an unam fàltem animam orco erep-

r

tam coelo inferuimus? quam füblimem per-

ræt? q u

fectionis gradum confcendimus? Ah! vivit

dos t

adhuc in nobis, vivit vetus homo, & rationi

Hec o

dorinans vivit.

O quoties gloria divina

") u

vano honori aut humano refpectui cedere

debuit! quoties falus animarum levi com-

yricit

:modo aut fenfuum oble&tationi poftpofira

ii *

füit? Forte omnino aliis occafio gravioris

j

B

IUi'j

]

386

, Pars H Caput FT.

ruine fuimus.

Heu! fi mors inopinata ad.

gt

huc hodie nos e vivis füblatos Divine Ne-

at M

mefi judicandos fifterer; que fors noftra fo-

ag irariol

ret? Vah! fola hec co

4j m

oitatio horrorem in-

cutit.

Et aufit Religiofus vel momento vi-

i

jibts n0

sii vinmis

vere in eo fiatu , in quo nollet mori? En!

zi o l

quam neceffarium fit previo aliquo feceffu

animg rationes iniye.^

almaie

II Denique non folum ob vocationis ex«

s celle

celíitatem deberemus efle fan&ti, fed etiam

TTE

üie n

virtute tot adjumentorum & gratiarum ta-

les effe poffemus, & quidem íacili impen-

aendr

setbo: fors]

dio poflemus.

Sacra fynaxis ejus efficaciee

remedium eft, . ut vel unica fofficiat ad mag-

illenir; b

tap confnt

num íanctimonie gradum brevi tempore

coníequendum. — Et nos licet millies jam fa-

tmpord la

cra dape refeéti fuerimus, tamen nevorum

17 Aprems

cceno immeríi etiamnum haremus.

Sacra

b

1 ap-erf;

exomologefis eft excellens balneum, quo for-

UI

il

des abluantur: eft coelefte balfamum , quo

[77

vulnera curentur:

eít potens antidotum,

tigun, i

quo peccati virus pellatur.

Ert tamen poft

At q

tam frequentes confcientie expiationes, eas-

m s

dem íemper labes & anime plagas ad ía-

"tf

crum tribunal aífueta formula deferimus;

lg fum) |

indeque digre(li mox iterum patramus, qu:e

"m

paulo ante vitare flatuimus, non absque

",

q

jufto commiffi facrilegii metu.

Annua S. P.

ær

IN. exercitia primz claffis adjumentum fünt

LT u

Et tamen

Vi d

obtinendz per faltum fanétiratis.

hauíti inde fructus preter rejectas quasdam

f:u;fui ;Je[hali;

toruim

"i

chartas ,. conceptorum .olim propofi

no-

L

fum[

J

De facro feceffu.

387

l

Mib

no fh"æqu&

navie tefles , vix aliud vefti-

il Üitgh

É

gium reftat.

t fic futurorum improvidi, pro-

ii

fectus incuriofi, obligationum noílrarum

Bs

obliti, divinorum inftinétuum negligentes,

Wib

in limitibus noxe lethalis menfes & annos

d!

tepidi vivimus , nihil foliciti de eterna ani-

b gl

m:e in orbe altero forte.

Interim criticumt

illud gratiee filum paulatim preefcinditur ; lu-

J

men coleíte femper tagis obtunditur, di-

af ln

vine motiones fenfim fubtrahuntur, Miferi-

irimt

cordie, vifcera indurantur, Ju(titie furor

km lg

accenditur, mors minaci falee propinquatj

verbo: fors hoc annoadhuc divino tribunali

tanda:

uf du

filemur; ubi reddenda nobis érit ratio de

dren p

tam conílanti tot auxiliorum, .talenterum;

temporis & vocationis neglectu.

Ah! tunc,

nilis m

fnen neyoram

cum Supremus Judex conícientie noítra

librum aperiet, & luce quadam meridianà

m d

um qu 4

clariori zZumigalit ab[condiza. tenebvavum , &

&mm, Q

mauifeflabit coufilia cordiums 1. Cor. 4. v. g.

ny at

tunc, inquarm , illa principia & pfeudo-reli-

prunay!

piofa axiomata, quibus modo nixi nosmer«

ipfos fallimus, velut ignes fatui ad candela

vj

l

'Tunc ab-

u

mortualis fuloorem.evanefcent.

fterfo fallaci fuco; in apricum protracta, áp-

yy s

n purit

parebuntinnurera peccata partim aliena, par-

tim occulta, de quibus nos modo nec fufpi-

g

cio angit, & quze eternitatis radio illuftrati

j u9

pleno lumine diítinguemus.

Tunc cogno-

j

]Um

TUl

Ícemus fuifTe lechalia, qua modo atmore pro-

qid

j Hf

[ Edä Ü

prio decepti inter venialia numeramus. Quis

ergo neget, fümme neceffarium effe; ut

j

n

Bb2

i8i-

p

J

588

Pavs H. Caput 1.

i

fallem per unum alterumve diem de com-

gj

onendis vite ratienibus, de jaciendo foli-

jj d

de virtutis fundamento ferii cogitemus? O

J of

Magne Dzsüs!. victrici lumine offufas menti

od quot

reaebras potens difpelle, ut agnito anima

ahntens

periculo proximum lapfui pedem in tem-

u ol

pore referamus, eoque fervore inftituendo fe-

g orbum.

ceffui nos impendamus , quo illi vacaíIe fub

mortem oprabimus.

4 po(ïemus :

m x

Cl

at m

-

Sacri fece]fus utilitas.

sie preil

3 ml

fullum eft dubium, quin nobis facram

I.E

ípiritus. collectionem bene obituris

um ub fnen

conferendze fintinnumerz & primi ordinis

(num p

gratia, fuüblimes eternarum veritatum co-

tumreinid

um Vij

gnitiones, divina circa nos voluntatis agni-

uones, coleítes inftinétus, & illuftrationes,

sEl pl m

efficaces impul(us ad bonum ac victrices ani-

s femedi

Tni motiones; que ornnia nepabuntur eam

aptidini.

neglecturis, vel tepide peracturis, cum irre-

t (ion

parabili ja&tura ingentium meritorum in hac

zi r d

vita & graduum glorie in altera.

$i didu-

Vfl

]

&o nonnihil velo, Supreme illius Mentis

tj

decreta furtivo obtutu infpicere daretur,

-;fpriahu(um |

fors cerneremus longam auxiliorum feriem

if

aurez inftar catene a brevi ejusmodi folitu-

*s n

dine felici nexu dependere; & qua fruftrabi-

.IQR

hn

1

mur, fi eam omiferimus, vel ei folum obi-

MAT

ter nosimpenderimus. Pors confpiceremus

EM

arduum aliquem virtutis gradum ;

aut

Jrn. Rf

quandam fingularem gratiam rali triduo an-

nexam ;

38 ,

!

De . facro: feeffi

389

d üs

nexam ;&quam haud, hac occafione neglecta,

lii

2mphus obtmebunus.

Si ejusmodi facro fe-

j (ote

n

L

ceflui rite vacaturis promitteretur illuftre

quoddam officium, aut dives honmarlum,

U

velaliud quodpiam fuüperbiz aut arori pro-

prio blandiens oblectamentum; fi illo, quem

| clf't

i

!

l

Numen tuncexigit, fervore moleftam quen-

hll

dam morbum aur gravem infamiam depel-

lere poffemus ; o! quo ardore hos dies nego-

tiorum maximo confecraremus? & en! DEUS

ipondet immeníà, fempirerna, & dona in-

finite pretiofiora; fuoale licebit lethalem il-

J (op At

lum mentis languorem ; viare ingentem il-

; o d

lum fub finem mundi fübeundum pudorem.

j FHHH (rai

uam probrofum ergo foret, fi folum in his

Vr CO

euam religioía torperent corda, que ad ter-

OUONGUS d7

rena tam vivida funt & prompta? O Reli-

jlifraiones

giofe! plures mundani homines, fi illis po-

idnoes d

tens hoc remedium concederetur , ad excel-

Jabun i e

fum perfectionis apicem e

larentur; plu-

rimi tuorum Ííociorums: talis tridui tempore

mS, Cum

orum. u

magnis e cclo favoribus ditabuntur.

Quid

ergo refpondebis Divino Judici? quid his

m $d

t ilis e

1phs, olim in judicio te accufaturis, & hujus

at ii

adjumenti abufum exprobraturis? cave, ne

fi inftarilliusficulnez (Luc.i 5. v. 8.) tua fteri-

lr t'"

eu)mo I[

litate coeleftis. Patrisfamilias operam iterato

j

Iundas ,

tandem vindici dextra exícindaris

Q

Iu

f

Pluribus id jam eveniffe fafti teftantur.

jl

alus haud melior.

Proin time; nam Dzus

ci

g al

impune non laceffitur; Illius enim ïufhnam

gridil

um

j

W

irritar, qui Mifericordiam fpernit; & ultri-

lsJ

il V

2

Cces

p

I

899

Pars 1. Caput FT.

1

j F

ces tenebras provocat, Illius qui lurnina re-

$1

9 Cor

fvuit. O Domine! eszerribilis 12 confiliis fupev

qnrds

filios bominum, — Pfal. 6$ v. $. Hinc jure ve-

n n

reor, ne talis feceffus fit eriam mihi po//tus

1 P[Obïlm

m vuinam. Luc. z. v. 34. Id ne fiat, te adju-

g m

vante, ferio illi vacabo, 4 judicis emnm tuis

4j p

piuui; Pfl. r18. v. 120. QUi autem timet , nibil

Ecclz. 7. v. 19.

s gt

negligrt.

iL Forífiranatalianimi collectione rite per-

t r

ritdm

acta, dependet vocatio tua ad opus aliquod

valde excellens, pro gloria Dzt patrandum.

,quamndan

2 Qu

Forte correétio quorumdam peccatorum

m du

non aliter acquirenda.

Fors fingularis que-

dam unétio, quam coelum tuis verbis in fà-

tdh quní

(ierts

cro tribunali & fuggeftu dabir, alias negan,

da

Sicur enim Dzus certis quibusdam re«

s xl

o at

mediis, temporibus; locis; ita non raro cer-

zi d

tis eriam perfonis aliorurn falutem adorandao

bf

coniilio alligare confuüevir, non per alios

]

^

I

dedleni

quam per hos fpeciatim homines operan.

dam.

Sic Divina Providentia converfio-

fs d

tém d

nem ]Japonum affixifle videtur per(onz

Xaverii,

forfitan per nullum alium quam

Jl

per

ilum effectui dandam ;

eique affi-

t f

Vr

xiffe ob illam fanétitudinem, cujus is fun-

damentum pofuirin illis, queis ipfum Igna-

15 nm

tius excoluit, exercitiis; & que fi ofciran-

tinn i

tius obiviffer, nunc credibilius Japoniz Apo«

^ um

ftolus non audirer.

Certe plurimas efhica-

l;UU[sm ) Zelü

ces gratias ccelum non paucisauditorum con-

Ws

ceffiffe leryimus ob fanctimoniam conciona-

T

torum , e. g. SS. Vincentii Ferrerii, Antonii

t

e

]

]l

De . facvo þ;qm "

39T

u

Aftnyy

de-Paaua , Francifci Regis/ aliorumque plu-

!t

rium, non conferendas, fi hi paucioribus

me JEHH

virturum. radiis luxi(fenr. Si enim multorum

A f

Jl

í

i

infantium fempiterna felicitas parentum fuo-

t

"

l[ä

rum probitati annexa eít ira; ut illi ob fo-

lam non raro horum culpam facri fontis be-

m i

neficio priventu"'r; ut ait S. Profper lib, 2. de

vocatione gent. c. 23. ubific: qua gratia fi l'ene

"

AV

I

'^f

u

eorum pavoulovum uterentur parentes , etiam ipfi

t

ia

per eosdem juvaventur ; cur verofimile non fit,

a quarundam per(onarum perfectione alio-

us

? p

rum quoque bearitudinem tacito fübinde

Á

nexu dependere? Porro vix dubium effe po«

jj v

teít, quin fümnmus rerum Moderator, con-

T

fideratis tuis tot infignibus talentis, voca-

tionis excelfitate, remediorum copia, & effi-

v

Qon fdto t

cacitate arernam plurium felicitatrem tuae

fanctitati alligarir, qui non aliter nifi per te

madorandt

áílris inferentur.

Forfitan brevis ejusmodi

n r du

feceffus eít criticum illud rempus, quo (nifs

Is (*

obítiteris ) tibi is neceffarias ad id gratias

n on vt

conferre decrevit.

Quam fevera igitur ra-

r v

tio tibi reddenda foret, fi ob pravos mores,

» din d

; W

per talem folitudinem non correctos, inep-

tum te redderes, quo Drus cum tempore

»y Cullus :

tamquam inílrumento utatur ad procuran-

sst

dam aliorum falutem.

Quam infelix effes,

quiit

f ob continuatum etiam ejusmodi triduo

y p

languorem , zelotypum Numen, te abjecto;

] lurimïö ïl

alium eligeret, quo deinceps tui loco, in

st

yeducendis peccatoribus, miniftro & adju-

gt Feü(fj

tore glorietur.

Si ob appetitum non domi-

4

tumy.

je^,

J

392

/ Pars I[: Caput FT.

Ó Ejusmüdi

tum , ob fuperbiain non repreffam, ob com-

fi ob

gguaim folï

modorum ítudium non frenatum ;

refpectum humanum, vanarm gloriolam; car-

s ietta

u) Á l&fli

nis illecebras, fen(üum oblectamenra falvan-

ii

dz alias per te animz , fempiternis ipgnibus

manciparentur.

Quam gravem vindictam

TTTE

de te effent expetiture ha ipfie animz tuo

grangn

8

vitio perditee: fanguis Chrifti in eisdem tua

Mu

qquig

ignavia fruftratus: cuftodes Anpeli , quo-

igingi;

d Ms

rum clientes, tuo tepore ccelo exclufi, tar-

tareis in flammis eternum pement.

Enim-

xum (

vero fi haec te ad fectandam ferio virtutem,

d dcurür

y Wep

& quidem nunc ftatim per inftituendam col-

leé£tionem , fe£tandam non movent, indio-

iodun n

nus es, quem ille Ordo íinu foveat, qui

malinum df

pro fine precipuo alienàm quoque falutem

?m fatope

fibi praeüxam habet.

O cordium fortis zz-

rj i

T

lotes/DEus! Exod. zo. v. 4

en!

viétas 'do

gm e

IN

II

!

N

[

manus. Fixum eít paucorum dierum impen-

dio redimere tot perditos mifere annos. Mo-

xl id

rem gerens lfaig monids, zgtrabo in cubi-

atequtdnt

culum eum» claudain offium meum fupev 1me:

i n

ab[condav snodicum ad womentum , la. 26. v. 2o.

t (

ut ibi concepto ardore liquefiat proprie

At alyfe?

Tentis gelu,. ne fors alii ob illud cogantur

"t

babitare cum - ardoribus Jempiterzis. Yai. 33. v.

14.

dlmmemf

n

V« enim mihi! f per meum languo-

"ittrdims

rem, quem rali triduo expellere potuiffem,

ä:f,mr,uncia;

aliorum ruinz occaíio forem.

O Domine!

M

d

quam timendum mihi effer, ne juftus ultor

us!ïj.zmku.ï' fül

repetas ag/mam. pro amim, Exod. ii. v. 23.

MT

& difperditum 1in aliis Chrifti fazguigem d

U f

tHaua 6a vequiras, Exech, 3. v. g«

Ur.

L

De . facvo - [éceffa.

3

9

?'Hemv Ub [l

. III. Ejusmodi facro feceffui bene- vacaffe

". i

fumrno olim folatio erit; magno erenim me-

It

tu alias fubeundo nos liberabimus.

Nam.

ln

z

lii

cui amultum datum eft , multum quevetur. ab. eo:

€ , cui commendaverumt anultumy plus petent ab

J

£0. Luc. 12. v. 48. Pro menfüraauxiliorum cre-

Wenimy

Ícit etiam ripor reddende rationis, Cui data

Ls

M

'5!

2

fuerant quinque talenta, iisdem lucrari debuit

u

alia quinque ; minus fi egifTer, fervus piger au-

düffet. Matth. 2 $. v. 26. INova ejusmodi pet tri-

A U

duum folitudo nova eft gratia; veritares per

fro m

cjus decurfum proponendze nova funr talen-

JIUSTOR v

Ia.

Vz ergó nobis; fi illa uti, cum «his ne-

Vi I

gotiari neglexerimus; magnam id moritüris

t orat, g

maítitiam afferer; contra vero quanto men-

apeÁlttn

|

tem. gaudio perfundet felix recordatio illius

fezvoris, quod illi nos impenderimus? O fi

n r

| vids d

V

aureum ejusmodi triduum concedererur his

num impet

velillisIN. N. olim neétis,qui nuncin purganü-

mos, o

bus flammis ardenr, & fors ob has ipfas colle-

v ii d

&iones quondam tepidiusa fe peractas ardent;

m at

quo ardore eam effent obituri! quantopere

nunc dolent, fe hoc £eupus acceptabile negh-

, ib

genuus coluiffe? .

.« Hos dies [alutis. a, Cor.

|

gt qIU

&. v. . Oofcitantius tranfegifle, eriam nos ali-

ilud nf

"a

quando & fors opinione citius inluftrico car-

!t

meum

hn

cere deplorabimus, Ergo pena digniflimi

fumus, ni nunc faciamus, quod tunc negle-

Kal

us

xiíle tantopere lamentabimur.

Forte eunm

] ODGir

Y

fecuris 3am ad vadicem . pofita eff ; Lue. 3. v. 9.

g u

fors ultima hac animi colle&tio eft ; cum plu-

o

]

rimos jam pramatura falce poft hyemaslem

li

j

j

,,g!grjdv

2ut

l

3

i

I

394

Pars I Caput VI.

sut eftivam ejusmodi folitudinem mors fa.

:'f(üüdilquos

ftulerit;, quibus corporis vires canam (íene-

gilimis;

&utrem promi(eranr. -

Ergo íi fapimus, id

i U

gt

nunc providi aeamus, quod tunc, omi(i(fe

dolori; egifie folatio erit:

O Domine, ne

g ^

permittas, ut illud ipfum remedium, quod

o if

tot aliis jam fuit, & etiamnum erir adjumen-

LK tenpis

tum magnee perfeetionis; mihi fit occafio ma-

jl

^

joris derelictionis; indeque fugam inortem,

4 sl

unde alii vitam.

Da, ur tandem tibi vzvam.

sst i

paululum ; qui hactenus fceculo vixi. totum:; ut

sfmis QO

dem anime pauculos faltem dies, . qui hucus-

y 'xmïampri

que fovendo corpori menfes & anzos prode-

[

9 d

gl

( Petr. Chryfol. ferm. 12.) Ah! fors zen-

[z'

pus non evit amplius , Apoc. 10. v. 7. prafentes

,imw:,.

ífi gratixe horas fàluris prodigus neglexe-

qiim/fne m

1

TO.

Fixum proin eít, unico & fumm: mo-

:

i

ll

:

fonp

menti negotio tota mentis contentione per

j

l i

l

,

triduum vacare, ac non nifi dzes antiguos an1os-

duf

que etevmos mente vevolvere; Pfíal. 76. v..6, ad

nj Mu;h. l

omnia, quecunque te vellecognovero, exe-

tetumid d

quenda paratus. Itaque vza5£uas demonflra tnibi,

iil p

€9 femitas ruas edoce 1ne. — Pfal. 24.v. 4. NNotam

t V

fac mihi voluntatem tuam, z fczam , quid de-

"Idm n

fft mibi ; Pfal. 38. v. s.

2

quodque dederis velle;da

^ rH

tl

& perficere.

)

"r

*5 Hb

LT

Documenta

£

jurmodi. collettionem fpevato cum

f itneo

ïf*üig

Mi

Jru&u. tvanfigendi.

:

"m

oftquam generofüm firmumque decretum

P

concepimus , folitarie pietati dies aliquot

W ln

AL

COn-

J

De facvo . feceffu.

Jes,

( t

eonfecrandi, quos corrigendis moribus fedu-

lr

if

lo impendamus ; omnesque eo tempore ani-

xl

m

K Q

ll

mi vires intendendi, ut divinz grarie pro vi-

rili refpondeamus, duo declaranda fuperfunt.

0n

1. quando,

4. quomodo ejusmodi fpiritus

bmkp(

collectio fit inftiruenda.

!

]. Ad tempus quod attinet huic negotio

lil

f

dedicandum, illius càmprimis ra'io.habenda

LUf

erir, quo nos fingulariter impelli, & ad facram

ejusmodi folirudinem divinitus inftigari fen-

O Hx

[

ferimus, nobisque 4lla fatrae Paginge verba in-

rus inclamari perceperimus: /urge columba

a l E)lxwü' J

qea, 07 veni ad foramina petra,ad cavernam ma-

) !f

Ceri: Cant. a. v. 14.. veni fcorfum ad. defertum

l er

1j2

j

D

locuu, é? vequte[ve pufillum. Marc. 6.v.3 1. "Tunc

?

enim fine mora invitanti Dzo eadem, qua Sa-

W

( mo

muel, promptirudine re(pondendum erit: eca

feniore Qit

ce ego / quia voca[li me : x. Reg. 3. v- 9. deduc 1ne

ii t

in via eterna: Pfal.138.v. 24.. fequar te, quocuin-

Indicium enim mi-

NAXT

que ieris, Matth, 8. v. 19.

oyero, 9

nime dubium 1

d eft, Supremum INumen per

hmj

rales inftinctus piamque eremum fingulare

um

quid intendere, & magnas in eo gratias prze-

ter ordinem nobis de(tinare, quas negligere

, (

dederstet

plena periculialea fi. Huic divino impul-

fui annumerari etiam poteft vox Superioris,

ejusmodi feceffum vel communi regula vel

peculiari preecepto imperantis: nec non con-

fcientize Arbitri eundem fpeciatim fuadentis.

ii

].

2. Aptiffimum quoque eidem vacandi tem-

pus erit illud, quo vel aliud vitee genus aufpi-

w

camur, vel de eodem eligendo deliber

amus;

g

y«l

J

«t d

nl

396

Pays ZI. Caput FT.

i "

gt

vel graviori nos muneri accinpimus, aut dubii

Í

heeremus, quid in certis quibusdam altioris

j &t

l

momenti negotiis fit concludendum. Sienim

"unquam alias, profecto tunc indigemus con-

sl

j 'ïïlpïl'n"'

filio & equitate, prudentia & fortitudine.

Ubiautem hzc certius inveniemus, quam ex-

i

"

l m:e

13

tra mundi rumultum apud eum, qui de fe ip-

olvi

1Que at

fo dicit: seum eff confilium £* equitas , anea eft

prudentia 5 fortitudo. Prov. 8.v. 14.

Ab hoc

nepe

eaim nobis in facra folitndine communicabi-

i u

tur cozfüum €$ prudentia pxo decernendis re-

PT

bus: equitaseg fortitudo pro iisdem exequen-

ia qu

dis. Ad illum ergo runc locum nos prompti

R 16 d.

conferamus, ubi Sepiemtia balitat in con filío,

tm ptitr:

Prov. 8. v.14. & ubl zzdueunm vivtute ex. aito.

Yi 008

[

[f

Lac. 24. v. 49. 3. Quando nos major aliqua ad-

Titepiridt

verfitas premir,aut vexatio urger, velcalami-

s h

D

tas cruciat, aut neceflitas angir; tunc laudata

f DIOVIS TO

hac occupatio vel maximelocum haber. INam

l

$(

inreligiofo ejusmodi deferto reperitur apta

EAU

M

^ dl

j

his plagis panacea, quae in foro apud amicos,

if

J

inter diffipationes, per querimonias minime

i

h

reperitür.

Id fe expertum effe , ipfe regius

i od

Vates fatetur his verbis: contviflatus [umin exer-

eitatioge mea: (en ficcitatem mentis!) €9 coz-

Xj qu

* Ti

zuvbatus a voce inimici, €g- a tribulatione peccato-

.....

^faa

l

tvl

vi:: ( en perfequentis malitiam hoftis!) zzmor

[

L

]

TL

€g tremor veuerunt fuper sne, 9 comtexevunt me

zenebra : (en anguftias cordis!) Quis magnas

TW d

has fuifle miíerias neger? — Verum tot malis

MU

quid remedii adhibuit fap&tus Rex? Id ipfe

,W UR

!

E

: G7 dixix quis

i

-

i

1

: ïtfiamm-f

mox declaraz,' fic fari pergens

dalu

lit

De fucro fécf.

397

[l lg

p£

dalit mibi penzas ficut columb

[

& volalo, £$

Tl

M

reg-zzi(y'imn.

Ecce / elongdvi fugiens , eg ananft in

Jf

D

En! ad folitu-

fotitudine, Pfal. $4. v. 2. & feq.

l

dinem confugit, in eam fe abdidit, haec illi in

2:&-5::.&:5,

liac tempeftate pharos, portus, & anchora fu-

^

Af

fl

.

Hic invenit turbis quietem, angoribus le-

J

LEU

vamen, curis folarium, tenebris lucem, cun-

Tl

étis deniqueanimi morbis medelam & operm.

Ablo

U N

lisdem ergo effectibus beari qui cupit, eo-

dem utatuür adjumento; oporter. 4, Denique

N

quando gelidus tepor lethali frigore mentem

I

glaciat: quando anima; extra fe ipfam e£ufa

m

LU

n

n

W

»"

per res crearas diffipara, proprii cordis exili-

um patirur: quando confeffio languet, fyna-

[

xis tepet, oratio friget, & coeleítium naufea

i.

z,färsi;;iz í

vitz fpiritalis tedium generat: quando turpi-

i GA

bus ideis phantafia, vanis cogitationibus intel-

fünc ndtà

le&us, pravis motionibus voluntas, rotus ho-

i. N

mo periculofis tentationibus infeftatur; tunc

petur d

enimvero, ah! tunc tempus eít, & quidem

pud ais

urgentiffimum terpus eft, per facrum ejus-

yius ii

modi feceffum huic malorum torrenti aptuma

.a

obicem ponendi. Tunc certe . omni in mmora

d

m

periculum, in quavis dilatione timendum exi-

at

tiumeft. Tunc//vocem Domini audzeritis, (per

Id

falutem vos veítram obteftor, nolite;) ah! zo-

h

lize obdurave corda veflra. Pfalm, 49.v.8. Secus;

1. hoüii

:, A;

etiam vos aliquando audire cogemini trifte

Qu

]^

illud: vocavi,eg veuuiflis: ego quogue im dntevitu

fenmit

veffro ridebo. Prov. 1. v. 24. & 2 6. Hoc igitur ful-

mine ne feriamur, confugiamus fub umbram

s

HbE

22f1

f.

[2

2

VY?UI.

alarum illius z4uile :magne vola

$g del

T

Ápoc.

W

398

Pars H. Caput FT.

TU Degi(

Apoc. 12.v. 14. Haecde tempore, quoin facram

ii

ejusmodi eremum nobis concedendum fit,

diéta fufficiant.

*U, o ii

jg; r

lí. Quomodo autem talis animi collectio

s p

tranfigenda ii"t-, yt opratum exinde fruéctum

decerpamus, íequentia docamenta docebunt,

3 WS [j

1. Abflineatur ab omnibus aliis occupationi-

g tenpt "

ais lummor

bus, quantum fiert porerit ; ita ut nil (cribatur,

lepatur, nec aliud quid fiat, quod non condu-

slbedi ]

cat ad finem bujus facri fece(lus. a. Actiones

n D

m N

quotidiang peragantur majori cum accura-

tione & mentis fervore fecundum eam, quam

14o; (edor

quisque fibi delegit, methiodum,

3- Solicite

um l t

terveturfolitudo externa per filentium &cu-

tione oferen

itodiam fenfuum; nec non interna per aiten-

propolutüm

tiorem animi collectionem, & ferventiores

k

aípirationes ad Drux.

4. Propofita ícripto

f

annotentur, eaque non fint vaga, fed fingula-

i rf

ria, determipatis adjunétis loci, temporis, ali-

tapit qui

isqueremediis. 5. Augeantur con(uetzcor-

gt Hs

poris caíligationcs.

Materia vero examinis

Rttnt ejet

peculiaris tali triduo fit exacta obfervatio

k hi m

funétionum pr«ícriptarum, ordinis diurni

"8 g pj

& filentii. 6. Confeffio femefítralis peragen-

ts dund

da eft non folum ex confuetudine, & quia fic

Atb w

moris eít; fed eo fpiritu, quo S. P. N. eam

"ii

peragi vult; eoque fruétu ,. quem ís per eam

MT

intendit, qui triplex eft.

Inprimis ut, confi-

bt &

deratis qualiin cumulo peccatis noftris, difpi-

V d

ciamus,an hucufque in virtute defecerimus

vel profecerimus ? Dein ut intenfiorem inde

Ws

b W þïü ]i

dolorem concipiamus, ac peccari horroiein

tl

augea-

2

De facro feceffu.

39

UT

( m

augeamus. Denique ut inde veniamus in no-

Q

AW h

tinam affectionis animo dominantis , uti & il-

Il d

lius vitii; quod fons eft reliquorum defectuum.

(

M

7. Hanc fpiritus renovationem aufpicemur

MUb i

cum frma perfuafione, nos iila, non &bftan-

It

l

tibus facris o&to dierum exercitiis brevi ab-

t

hinc tempore vcl peractis, vel denuo pera-

gendis, fummopere indigere: item cum ani-

(l

mo liberali & parato ad omnia agenda, quz-

( (?H

A0fb

cunque Dzuw a nobis velle intellexerimus :

NI

Supremo Numini nihil neganco, nil excipi-

QR

Mdl

endo ; fed omne cor noítrum totum , quan-

tum eít, eidem (ine ulla divi(ione aut parti-

rüentüm t

tione offerendo.

8. Relegi etiam poterunt

Ti

MP

propofita tum ii exercitiis, tum in aliis col-

il

le&tionibus fa&a, examinando, num ea fuerinc

"

f(]ügffi

1nfi

effe&ui data? quid Drus a nobis fieri, quid

vitari per frequentiores inflin&tus (ingulari-

Mp il

ter cupiat? quid potiffimum profe&ui in fpi-

onfoete o

ritu obítec? Has obfervationes magna. cum

ero CXl

accuratione executioni mandaffe, colligendo

Ca-

ha od

inde fru&ui maximo adjumento erit.

terum pro gemino ejusmodi triduo przíens

qrdins u

tra&atus abundantem mareriam fuüppeditàt.

hus

Cui vero non vacat tres omnino dies tam fa-

m o

lubri negotio impendere, is faltem unum ci-

sLM

dem confecret; vel fi etiam hoc alicui ni-

pf

yimsuhi

mium videatur, is faltem fingulis menfibus

unam vel alteram horaülam tanti momenti

jl

& queítus occupationi tribuere ne gravetur.

j dfffïeüm.)

gl

Pun&as tum pro meditatione & lectione, tum

pro confideratione & examiee íftatus ex hac

ii

ipfa

ij

400

Pars H Caput FT.

(

ipfa lucubratione copiofe feligere þoterït

Poftquam igitur intelleximus tempus & mo-

sU

dum, quando & quomodo fpiritali huic feceffui

ITl

vacandum (is;id unum füpereft, ut ejus zece/fi-

tate & utilitate permoti, eidem etiam vacemus,

memores effati,S. Bernardi Lib. 1. de confd,

v n

ejusmodi ficram folitudinem fequentibus ver-

i purgarivæl

1 jefimlls ! P

bis excollentis: /c emim, inquit, menteu pu-

q t p

rificat, vegit. ajfe&tus, divigit acfus , covripit exce[-

[us, compontt inores , vitain bonoflat, €g. ov inat,

Amipityum.

Hec eff , qua ageuda praordigat , a&a vecogitat,

^

s d i

ur yibil in mente vef,

14€

at aut incovveghum , aut

a guiti

j

corretHione egens. — Et huic tam pio tamquene-

»

W

li illurn,»v

[

ceffario, ae utili negotio aliquot vitz 'mo-

mepta locare nobis tam diflicile accidst ? no-

M

ü

bis, inquam, qui tot horas & dies vanis oc«

LY

n

cupationibus, inanibus fabulis, fomoo, lufa

& otio prodige perdimus.

Przecipue poft-

min)

KE Y

n

quam Optimus Maximus Pontifex o-nedictus

4

j

UWT

"

XIV. nuper plenam posnarum veniam (üm-

rma poteftate & clementia non folum per de-

:»'.mævïx[wpuse

cem vel quinque dies exercitiis S. Ignatii va-

gt n

caturis, fed etiam per integrum folummodo

ao d

diem exercitio, quod dicitur , preparationis

tl

ad mortem fe impenfuris, liberaliffime con-

"n

j:

ceflit per fpeciale decretum, in forma Brevis

tty f

Anno Salutis 1753. 'editum.

Certe in(ignis

"m

hzc, quam Sandtiffimus zque ac DoGiffimus

ETU

hic Pontifex de emolumentis hujus facrz

I

exercitationis mente fovet, opinio hactenus

"ib fm t

di&is ingeàs pondus addit, cum luculenrer

r

demonftret, illam acquirendz virtutis folidz

Vil

excellens prorfus adjumentum effe.

CON«

Yl

D

401

De j?:&*o W]u i

r n

CONCLUSIO

)

Bl

]

SECUNDJZE PARTIS.

AU o fs

A*WE]U l

Uli offenditur , eandem vie illuminatite

ve[poudeve.

ï;eliam TWtthk

| le. l d; W.Ei

,

um primam hujus operis partem viae

Mib

C

purgative ( ut vocant ) permeande im-

Mib j

promovendus fecunda ejus

penderimus ;

n

parte fuerat gradus ad

eam, quam Afcetz

iluminativam appellanr, qua ideo hoc no-

mine ab aliis diflinguitur; quia anima per

eam gradiendo omnigenis virtutüum ra-

n

diis illuminatur. Sicut enim in purgatica a

(

peccat

o tanquarm Zermizo a quo ( qu& fchola-

(

(

I

íftica p

hrafis eft) fugitivi recedimus; fic in

illuminativa per varios pietatis actus ranquam

:X'äf;s D D

no, li

l

zevinimum per quetm tamdiu pro

gredimur; do-

nec randem per viam azitivam ad DruM ve-

Ipüc pOi

i «US

luri ferminum ad quem perveniamus , eidem

Ceterum ficuti

; ventam lum

perfe&ta charitate uniendi.

prime

viz fcopus eft animz purgatio;

fui ip-

m d

js Ia

fius cognitione,

peécatorum dereftatiane, &

cupiditatum

caítigatione acquirenda; ita quo-

vum (ohmte

que finis fec

undé& hujus femire eft virrutum

h Dræplïah**iï

moralium felix poffeffio,

pesdilint t*

folidarum preecipue

I.

fequentibus fubfidii

s obtinenda, nempe

infomi "

convenienti earum notitia ac

füblimi eftima-

n

tione, 2. crebra earundem X fe

rvida poftu-

T Doi:u*;f'

latione, 3. af&idua ill

arum per aétus tum in-

ais 7

ternos tum externos exercitatione.

Jam ve-

die medi-

opinio ?*

ro per attentam &

ardentem quoti

J

tationem & facrum

fubin feceffum, qua duo

tUL

a^

!Aæ v

Irl'

j U

e

j

.

402

P. II. C.F]. de facvo feceffa.

Capite 2. & 6. inculcavi

) m

mus , digna de illis

idea cumprimis imbuim

ur. Per feryorem in

frequenranda S

ial

citabamur,

ynaxi, ad quem Capite 4.in-

exoramus,

neceffarias hunc in finem gratias

Denique accuratio in perficien-

dis operibus

quotidianis, precipue fi mentis

l

collectio &

ufus examinis particularis (qua

Capitis 1. 3.

& 5. materia erant) foróriam

|

i

junxerint operam, ad earundem exercitium

ingens conferent ad

etiam altera hazc Pars

jumentum. Ut proin

Fie Illuminative quam

—

optime refpondeat; ut

pote qua Lectori pre-

cipua füppeditat reme

tatem rite zeftimandi,

dia, genuinam probi-

ADA

ardenter poftulandi, &

aífidue exercendi.

Sicque demum eam in

radu etiam perfecto

acquirendi, qui ultimus

J

ij

ujus femitee fcopus

eft. Quicunque ergo

[

li

allatis x ADJUME

NTIS conftanrer ufus

fuerit, is per congru

entem viz illuminativae

4 N

conatum brevi tempore aptum fe reddet, ad

N

ï

intimam conjunctione

m cum Dtro per foli-

l

dam virtutem obtinen

dam, cujus perficien-

jl

LUR

de INCITAMENT

À vie unitive conve-

nientia, Partis tertiae argumentum

erunt.

sï,

|

Finis jächndæ Part?'s.

b

3

PARS

——

h

ht

n

— -

Pa

IU

MX

ais

DN

L m -

'NM

R

a

E.

*

&

D

AT

l

fE.

L

?ï;

y

"

MP*

:

i

V

ï«

s

"

2

d

s

E

L

i

o

4

EU

,

M

P

DA

1

f

As

s

L

]

r

t

i

jj

L^

*

2

.

.

)ïä:

z

»

xX

E

v

h i

L

T

VAE

T

ml

m

$

X

Ü

T/

$

P.

A

"

äyh

*

FE

i.

t

A

E

"

d

,

d

L

T

Q

s

3

N

7&«?&&

L.

y.

L

EUX

"sl

m

uY

^

À

s

NT

Ó

LE

(l

N

M

g.

1

-

f

3*

4

Eul

B

V

j

D

p

ä

yr

3»

*

a

2

d

wz

E

t

g

P d

L

2

5r

ï*:'

^R

gF5

R.

d

x

*

"

M

"

À

N

N

ia

r

«;Aï

[pta.

M

2

A

f

P

i

g

a

N

Ky

A

N

t

v

Y N

VN

s

E

x

Z

.TA

-

m df

A CM

i

2:-

p

:'

u

m

^

o

E

^

M

$

g

E

—

ia as s n — a

ais Mi tl ii

n

qEeTEES

x

*

2

»

*

D

ES

R3

5

PA

v

E.

Ed

*

t

v

m

x.d

"A

$E

ER

dl

:

9e

As

x

e

EC

hx

d

"

id

$.

j

j

-

$EEE

]

"

-

a at

iE

u

OE

*

u-

41

£2

CRRA

z

6

x

x

E

MO

D

g

]

EM

*e

«s

L

"

»

3

—

*

M

CM

4

T

H

at

1

$d

..h

i

,w.

M

3

Pa s

w

13

22

T

i

1

d

-

-

P

w

;

D

. od

ia

W

D

s

p

o2

*

o

T

s

i

ip

.M

i

$

h

$.

J

21

Md

*

t

*

-

h

,,u

p

1

4

3

.M

M

1

:

A

"*

"

4

um

T

E

D

( n

*

E

Es

r

$

uf

5»

r

*

ha

?

:

.W

j

W

i

*

*f

s

^E

4

Ó

dpst i

aT

"m

;

"

&h

j

E

P

u

Wm,

*

2

p

..æn

5

t

,

s

378

E

C

x

PA

2É

;

-

D.

Mi«

MT

p

x

*

-

a

us

re

53

r

-

u

p

j*

9

E

5.

g

£

x

[

w.ä«

x

*

*

A

U

M

-

*

U

r d

2

d

*

d

: wi(w

$

Xv

d

s

k

s

O

A

s

[

j

o

st

E.

z is

29 . 20 21

18

W

z

|

E

l!llll Il !IIIIIH TETHLEL 'III | III!HII

17

2

16

to

P. ALOYSII BELLECII

VierFarbSelector Standard* - E kala Offset

SOCIETATIS JESU DOCTORIS THEOLOGÍ

15

E

r

DE

LMPEDIMENT

IS, SUBSIDIIS,

14

ä

ä

E2

INCITAMENTIS

13

SOLIDAE VIRTUTIS

12

PARTES TRES.

11

s

PARS L ET II.

10

ALMAE CONGREGATIONI

9

ACADEMICAE MAJORI

)

B. MARIAE VIRGINIS

8

AB ANGELO SALUTATAE

IN STRENAM OBLATA

7

ZVIRCEBURGI ANNO MDCCLXXL.

6

WI[HTITIHIFHIIIlllI'lHIIIIII,HHHH!,IHHHII!IIHIIIII!IlHWWIIIIIII!IHIIIIII(IIIIIIII I

pv d

v

5

85

ä

-

J

*f

L. 1

keeï

Y

4

;

E

RT NUA

QPU

E

$o

3

E d

[

WHHIIIIIHW IHIIIWI

st EEE R U RPE

IHJ

pE Em

Ill

4b Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

Ill

lHHHïllHHlli

1

EHHIH

WIHHDIIHWLHIHHH!H "W;"'Wl W

3

15

l