Gi166_qt-1

—

*

"

-

E

*

as

J

n

-

t

d. j

ii

niaer

d

cHeneeteemehimen s

—

$

ee

ho

"

-

E

H

atv -j-.«.-,ï*'

*

d

x

B

-i

g

r

m

E

"

x

^

As

?s

M

t

d.

ä

i

sE

^

v

n

Bu

L.

Es

d

o

*

M

&*

u

*

t

*s

[

i

3

t

du

z

m

i

a

VE

"

s

"

Es

a

E

*

E

s

cUts

as

4

P

a

E

44

39

"

"

n

lo

":

u

um

T

E

p

$3

m

32

s

X

85

A

E

i

xcne

:

A

LY

m

"N

E

5

m

m

u

-

s

ï

xt

*

*

fs

ine,

.

p

E

$

fs

$

u

i

ïf

i

n

j

[

VU

ous

x

-

ï

*

z

fs

T

i;

s

:

fs

hv

s.

d

5

A

5

*

g

E

g

x

qu

T

s

*

$

M

&

m

*

E

*

eES.

-

;5

r

3

A

RO

f*

bowa

d

EEN

24

E

3

*

as

Ed

3

Em

d

DN

6

P

d

i

$i

P

E

E

44

is

A

ia

-

n

:

[

L

w

-

X

TA

D

[2

23

*

ET

.

3

S

Em

-,ä:

*5

ER

s

2

*

^

E

p

2

s

-

2

B

"

:

&

M

of

$A.

D

*

A

u

&

3

b

2

rA

QUE

du

ex.

P

X

d

s dn

d

us

v

(:

i

T

d

m

5

$*

p

$

p

r

i ohd

:

-

r*

$

od

E

B

E

5

^i

.

E

d g

as

PX

m

^

4f

E

W

n

M

Ls

"M

3

23

ä

A

z

EH

zX

i

ia

N

&

DN

s

£E

F3

iv

g

-

Ti

x

x

"

RURT

EU

a

B

zi

As

od

^

d

$

z

*

d

s.

ä

$

NEc.

E.

:

Pt

ä

x

o

'Z"

A

m

m

ec n

E

:

3.

T

V.

C

sE

L

u

H

"ag

L:

P

C

j

*

6

Ya

u

Wg.

agb

$

ER

*

NU E

r

K

?

M.

C

AS

J

?C

s

"

:

z

*3

Ef

5

T

AÉ

L^

z

i

$;

«

T

ä,'.

d

g

2

N-

m

RC

Mi

3R

5

i

6

p

a

A

»

V

$

ov

$u

E

A

MT

$

v

T

fs

*

2

,:

r

:

r

E

?

n*

P

P

Ti ao

E

RE

!

*

&

;(v

$4

us

d

E

-

d

fs

E

.-

&

zi

M

RUR

din

Ed

d

u

d

g

x

A

Z

A

g

D

$

$

A

Fues

p

d

Y

pb

:

s

W

5

m

u

E

d

B6

d

E

UUR

p!'

d

N

x

[5

E

3e

.

ER

H

M

.

2

":

:*.1

s

t

»c f

;

"

CR

4

eM

n

$O

*

r

x

6

4

d

s*

i

m

N

4*,.

od

U

VN

2

5

3.

2

E

g

dN

i.

r

AR

2

I

i

2

«ï

w

ET

*

s

"o

n

i

&

d

a

SOES

n "ä*,.

E

"

^

Es

o

m

[ o

i

ib

.5«'

?

ao

j

—:

5

AE

H

$;

H

d

vf

E

x

7M

r

d P

,*eg:

Vuielrs

,

j

Z

:a

j

&

"

5,&'

Pw

j"

U

"

2

h

j

-T

LC

r

d

i5

h

"

*

a

u

Je

:

5

i

d

2

P.

E

E.

"u t

:

*

z

»

.

PA

d

d

ER

B

M

fa.

a

TU

B-

E.

NUOR

EEX

i

uf

?

E

A

j

o

x

3

—

t

fxs

d

*

qum

Pa

Ü

u

M

9.

Pa

';-

35

3

i

»

:

pude

M;

&

i

UE

p

a

M

*

m

3*

1

p

dehs

m

hs

AE

3

x

[

r

E

U E

.

p

:

2

;*

m

p

i

E M.

od

n

:

s

N

r

i

um

U

[

p

NU

i

j

d

*

n

t

P«

Ea

a

A.

d

R

i

L

2

lo

ME

p

FO

d

Dj

Br

s

m

s

x

fien.

j

929

AE

s5

p

u

vt

m

A

i

ss

$e

i

"

us

dj

"ia

ss

"

s.

E

32

U

^

N

ii o

"s

du

i

P

A

quE

g

us

i

ANNOME

m-

a

NT

K n

i

s

as

d

e

m

d

.

E

EC

a t

T

x d

"tht

a

i

FOMUK

D

TTR

E

j

d

n

A

r

sls

"es

»Qä'æ

Mi

odbl

áescPen

E

AE

M

r

us

as

CM

L rad

Y

at

um

x m

o

r

aB:

dede

I fe

T n-«eïæfu*ïkï P

r

s

U d

E

B

s

od

gunuipd ss

UM

d

E t

i

E

i

L

WE

M

d

ao

z

ag

P

"h

6 orsgins AUA

EL

«

-

vorae

m

dfies

x dibu

Ws

uctus

D

i

RUs

d-

3"« w »:A

ia

Uicbenisrtieque ag

w

Á

db

dv

H gmnnin

ao ii

L

d

p

«

—

£

RC

T

Y

i

d)

—

x

s al

us

Wk&;&

R Em

i

r s

us

o m

pae.

s

s

&

E pe

" vgeexr

-

"

m

Es

T

s

-

s

s

.

E

Ae

t

VE a

sb

:

d

s

É

o üta

dxxEmms n

M wscr RC o

—

m ag a

—

u E

stl

s

n

Em m2

- L

—

"

VPPHicua)

&

l.!.v.«n.w!.h.(k

- t

n

-

06

m

Tübin

w&

ce

x 4

uB

—

Vuadend

-

——

—

I

—

——

——

—

——

——

W

tl...n;Hl..

M

R.

S

N

"N

»

j

ii

n

Md

gt

doarn

s

Seista i

n

*

Pe

m

CUP 7

N

——

——

--

—

—

——

— — —

ia mtdnm

—

m at

-

4

-

*

"

g

x

"

E

&

s

ER

-

T

*

i

hn

a

E

h

ä

E

5

^

ä

5

i

x

4

E

d2

E

E

*

E

&:

L5

D

Dd

3

P

K

H

E

»

E

-

£

"

a

;

—

&

)f:

A.

4

t

-

*

E

7

*

"

E

Es

Ti

:

E

a

P

AR

N

m

g.

n

p

"Ev

»

-

Qs

3

"

«

pE

F.

»9oo

p

d

L ncescndtende d

Lt

P

Cx

——

€ 7

-

:2

—

ab

3

É

"

H

-

xà

x

k

CM

us

z

HU

As

EE

i -—

3

CLERI'

Utrifue

$

ïS $ Quim REG

ULARIS,

Tun. SI&CULAR

Is quo Jïo*h a-/;/(z.rij Wu :

Ex limpidisfimis S. Scripturz , . Conci- - -

liorum & Patrum fontibus,

Adrniniculantibus variarum Hiftoriarum, & efficacibus Ratiönis

humanz moementis ,

Fia Perfecironzs

Ita'anetbodice €5 energicà demonf[lratur , ut Lujus Spccuh: fï'fqummw zL

facle quicois ecvadere po[Jit

lIa Firum Perfectum.

Concinnatum opere & labore

Admodutm Recverendi, Datris ,

«»€. E.

)

A

/EN

NAI

L,

ILIANI

enedi£ti in exem][

o Monafterio 9Oeidyenftepben / Con--

Oi*ä, S. B

gregationis Benedictino- Bavaricz ,

* * oK

meciïi j äec

b usd

necesz o

—— m

A9 VISGRANI,

Sumptibus ARN

OLDI METTERNICH: Bibliopola ,

Anno M. DCC IX.

-

-

OR

N

m

—

AT

-

—

zxs

RRTO

RUORU

VA

m

E

TEUPSSUINSGRIS

N

d

N

at

P WES

At

E

&

.

z

T

E

-

x-

-s

-

- e

[

WO

"-

E.

F«

t

:

N

R

M

i

"i,

amos:

—

p

H

-

A.

R

-

—

x

P TET

3l

—

M

M(o)&ä

*

&

&

& has

Sanctiffimz

Vcräquc Catholicz

Romanz Ecclefix ,

Column&£ veritatis ,

Janua? Salutis,

ac 3poníz

z

Spiritis

fanQt

Ab JEteino ordinate

n

: E:f

Eznerunt mzpä:le

E 27

e

?; E6 Uuxor ejus prepa

YACUIÉ

& pot. rv

T

z )

5*?

Uæ&tfc"s Y 7.

fe

Currunt] cum muneribus . Magt. ad, re

e

äïï

nuptias, Cufrunt €8 infipientes parcou

li J!zm Pägy— Brevur.

.-X;Cf;

AA

cuis um minu[culis,. 1l coocati per flellam , €9

afli. (f benl capio ) per szbï*mw Spon[e coctm.

$: quis eff ngwæ!äs (ihquit) c"ventat 44 me , C5 enfepieutibus pysy, g,

lecuta ef, . Beud efl : fauttiffima . Mater.

Eu ! ad[um ego . 7-

par ceuulorum tuorum gnium piuunus. Ad[ummon Magorum

j

- mfiruéius. smuueribus, [ed munu[culis

aHut magnorum Mrez'/

perexiguis , Spon[e tkmen , [e comenti 4d nuptias , perutilibus.

í

Arge ntum €5. aurum

nou efl mihi , quod attem babeo , boctibi fï.g'

do. $

r

»eculum z*mä,?b ego fragile cUitrutn, fectutt ;Sp;ewïa plerum-

que funt ya amore. Parwæ!äs , fniréque ! cum eis i vmagie [n-

dunt. Perró mon jtuns , fed sagis Specula, /mi cultus follicite

depereumt Spoufa. | Frequenter aiféque , multámque fefe con-

templaudo 15 eis|| Videleet. catera meimbra corporis facile qui-

ais

deg perluftrautur lumibus capitis , at quodotmu caput ejt,

3

« (0)$&

pïimääzqæe n Sponfa [peklari folet , curiose luffrari ac formo-

s2 peroradri nequit , mft babeatSpeculumy magiffram : Specu-

lum idcircó , pro vegali Sacerdotio ad vegales zuptias , [anthyf-

fine Chrift Sponfe decvotiffemis ego offero «votis , probà gua-

yus , quàód boc unum. femper ia cvotis babeas., omni meliort

cant, . mnodo [uo dicoino flacere Spwjä ; prafertum cuerà in capite.

?

[4

2

Nam, quantam uon geret [ui capitis curam? qua adeà purita-

Ls amans , vt ettam aliquaudo furgere , jauuam; aperire Spon -

0 flu&inaret , ue fubità lecvi faltem famine lotos comtaminaret

À

Xod. 32. podes, — Sed poue metus ; nen omne furgere comquinat Pedes,

L

?

Vlud furgere malur eft , de quo diaitur : Ex Sutrexerunt lude-

l

re. Non item illad. : Sutge;il

;

uminate Jerufalem : quia ve-

?j?ti;a 60.

nitlumen tuurm. $urge, progredere , qua[r aurora confur-

Zan.t. &. gens prumacvo illuffrata fercuore, -Quia. ecce Sponfus cuemt,

y. 9.

€£9 -vocat Te

$urge , propera amica mea * jam enim -

Matt.25.

y. 6.

cviffima bora eff : ffcut. Scriptura. duit , €9 cvenum d.

oann.1. Nocvi[lima bora eff. :

Sacramentum boc magnum eft , bec

y.24.

nemo tuocvtt , mift fola Sponfa , qua cveré nocui amare Spon -

Ca4nt. 2

v. 10'

fuum , €9. metiri amoris tempus , juxtà menfuram amoris ja-

joem- cob. — Septem €5 fgpæm anuos jacob pro Rachele Labanis

y.i4.

Ephef. 5

pa[cebár greges , €8 mec pondus laboris , uec gmoram temporis

y. 22-

Jamtiebat , quia amabat.. O ff boc n J acob faéium , quid son

G. 9. jn Dfrael fperaudum 2 ubi e/f magnum nomen ejus , qui. com-

trà juflum coindicem fortis ,Nram derviat , ac. egnacoit á

ligno Deus.. $i Rachel. Labauts filta tantum iu jacob amotis

excitacvit

j

50

9?

262 , tf p!m*es 41105 , paucos putaret dies , quau-

t uon. excitabit in fza Spon[a celeflis Sponfüs ?. qui 1guis

zteb.

mille annos cvix

y

i

12 cagfumens eü, Tantum Prqfäälö ut mille €$

ummz«

-06(0)5&

unam cenfoat boram,. Quinim , ff per. tot. amsovum m?!/iæ

ile. eternus tbalamus exfpeétamdus foret , quot. dies Jacob-vi-

debautur feptem. anmi , smerità. adhuc uma duntaxat bora cen-

feri. deberet ; quia equum efl , ut fee tanta amoris exfpetiau-

es di[paritas , quanta eft date promilfiouis inaqualitas,

Ecce /ano"ïzj]ïma Spou[a Chrifitgnumerum dierum tuorum au- Pfil. 5f

nuntiacvi tibi,. Umca cvix amp/æäs cueré 'amanti veflat bora, v.5.

quotquot demuUm fuperfrut amm.

Uuicá ergà. faltem borá

evigilato Sponfa cum Spon[o. C nicá (altem borá fla ad Speculum

1 /far f[auntfe cunofe Donicelle , ut [ctas , qud deftt capiti £uo,

quod efl regale Sacerdotium. — .Mater. fanétilfuma , ad pedes tuos

jacentis Pæ?*fvuli cuile ze dcj/[gice miunus.

Memor effo, quód

€6 de Te aqundä difium

Soror noftra paiva eft, &

Gant. 8,

ubera non habet. Memoreffo , quód exiguum [epà -vitrum, v. s.

imtuenti prettofum exbibeataurum, — Aurum €9 tibi m[piaen-

4 boc euile cvitrum monlimbit ,. [étamen adbuc caput. tuum

eff cveré aurum optimum : fia cverà obfcuratum e[d tuum ve-

ale Sacerdotium ,. digue smebercles exoruata uou es. ad rega-

les nuptias , € 'z'a'eö Lene infpiciendum offertur Speculum , u£

6(-725'6'77210/4725 £e 12 cUityo renocoetur aurum., Spcculum offertur

zon [allax , fed -uerax , €$ bunc dalis cveniam , ft fubinde

quogue cqpiziS' quæcizm tAuguntur labes. Ad gm'd enum S pe-

culum foret , f£ eluendas contegeret motas?. cveniam quoque

dabis , f£. bocce Specalum adbuc tmper[eéfum minu[que elabo-

vatum deprebenderis ; difficile nempé eff , cvitro femper at-

Zemperare iguem. Coudezfus formacts calor multum precipit -

Lat Opus €$ incaleftens amor. fafficientes mom. [euebat. tmoras ,

preterquam , quód mlul. im bumanis ex omin. parte. pevfe-

&um.

g.

L

hg

zi

es (o)$e

-

z

Ia-

&um.

Plwa non nido , quia -verecundie tu& ,

Te wmibi quo-

quáim defpon[ate

epirgmis parco fperans ,

culo-, €9 errores

que/ par[uram ,

fi forà macula :2 Spe

Errores

[ e bumiliantis ft-

s hbro ignoráut fabreperat.

ter euendare ,

ac lacvare per tuos

[j dignare pienüj]ïrim a

fim[ä,f:!zæmos ocu

los , qui.

v

funt fiut pifcume Hefebon , eó

e$ ip ommibus bumu

hgt u[que ad.

quibus . me femper

meagwe 7æofzdäe ad Deum ota

Pfal. 102«

aram. [ubmuto ,

, y.f.

tran|mitto . ,

ut crefcat , füoreat , claveat

Sponfa Chrifis , ( ut renocoetur

ut Aqm[æ. jucuentus -

£jus,

k X OK * ocko*

* kX

* k*

PRE-

Agtemm

€$9 (o0) $o

PRAFATIO

Ad Leftovem,

qä

E

?A

?f

st 77&3?'1:?

lve Ó genus clectum , falve ó regafc.Sa-

cerdotium ! pro Te liber prafens exaratus

À

YX

gäg eít, .non ex mordaci quadam cavillatio-

ia

ne , fed ex candido charitatis ardore. Ag-

* —W&ï )

noíce Ó Gens (nd&ta cä*gnitaccm tiam ,

in&ituäq ue

vitam tanta dioenitate dignam.

Serió ,

Íed cave , ne nimis fetó , memento illius, divi Pau-

Fgo igitur ftc. curro , tom quaff m incer-

4« Cor. 9.

y.26. c -

tum : fíc pugno , uon quafé aérem coerberaus , fedca-

«

ffigo COYPUS fEeUm , €5 um [er-vitutem vedigo , me fortó,

Vah

2.Cor. 12.

cim alus predicacverim , wpfe veprobus effciar.

y. 2

tantus Apoüolus ; qui ad tertiuimn ufquc Calum rap-

tus

-

I

P

!

am audivit arcana Dei , ad

huc veretur hor-

rbilem zternz reprobationis fententiam :

quid te«

cum aliquando fiet , mi venerande Presbyter ? qui

tanto veritatis, Do&tori. compofitus , es quafi locufta,

adhuc terrena fapiens. Quamobrem Írequenter tecum

IcCO

O

O

ita, quia unicam à Dco f[ortitus es animam,

hanc fi perdideris , perdidifti opnia.

Quid tibi

tunc omnia tuaftudia, quidpinguia beneficia , quid

cmnes laborum exantlauones ac xerum — follicitudi-

nes proderunt ? ah 4wid þrode,ä bomimi , fs Mundum

Matt. 16,

unicver[um. . lucretur , amume . cvtó [ne. detnmeutum- pa-

y. 20.

tiatur ? bonum profe&toó effet cali , íi natus non fuif-

fet. . Tolle lege , telle [ege ; lege quaío , ac relege

librum iftum , lectioni opcrationem , & opcrationi o-

Iatlo-

«6 (0) $e

Quinimó ,

rationem junge , & fic evades Infernum.

his tribus non folüm evades Infernum , fed infuper eva-

des in virum p&rfc&um.

ab,c'rcm ma-

Ut veró benevolus Le&or iftum. meum l

jori cum bencvolentia fufcipiar , non abs re effe duxi ,

ftaiim in veftibulo totius Libri ícriem , modüm-

que eodem utendi , paucis contexete, Quatuor itaque

Tractatus fcribo : Primus agit de motivis & inftrumen-

tis ad pcrfc&ic)ncm fummé nece(lariis , & dividitur tum

ob prolixitatem , tum ob alias rationes in duas partes.

Secundus monftrat , quomodo practice fit vetus homo

deponendus, Tertius , quomodo novus induendus. Et

uartus demüm , quomodo in novitate vitz ambulan-

dum, Tractatus divido in fua Capita & capizain füas Con-

fiderationes, Porró confiderationes pgtiüs quäm difcur-

EUR

fus afceticos idcó nuncupo, eó quod;, interrogatus, qua-

re noftrà infelici atate, inter tot tamque [pirituales libros,

nihilominüs apud plurimos tam exiguus fentiatur profe-

é&tus ,. rationem aliam affignare vix queam , nifi fermée

o

hanc unicam ; quia non eft , qui con(iderat, qgia 7

on df

Jr

O fi omnia in mentis bilance

qui vecogitet. 1 corde [uo.

poneremus, qua lectione offendimus, cito ad perfe&tionis

apicem Ícaad:remus. Undé talem materiis Titulum prz-

figo, ut Le&or admoneatur, quod lecta co;nüdcram de-

beat ; fi ex le&tione fructificare cupiat.

m

. Qui veró. fcopam propius ac citius attingere pofcit,

hunc modum adhibeat

Prater lectionem , tempore

vàcante , frequenter inftituendam , quotidié velpere

Pä.l'-

attenté. ac meditabundeé legat Imcdiaurfl aut tertiam

tcm

MM

$9 (0) 5€

tem unius Confiderationis ; cáque

quibus maxime

movetur vel afficitur , aut profundé notet in corde ,

aut faltem in aliqua charta , ut ex. eidem fequenii die

cr horam ciiciter devotam medirationem inítituat ; &

f1 forté. perípexerit , aliquam. Confiderationem & ma-

teriam cíle (bi diutids neceffariam, vel faltem valdé u-

tilem , oblecro, ne mox medirando tranfiliat adaliam,

fed potius prudentem imitetur Medicum , qui candem

medicinam , toties. & — tamdiu applicat , quoties &

quamdiu ad inflaurandam fanitatem , illam five uti-

lem , five neceflaiam | effe. probaverit. Nam ficut rc-

petendi funt i&tue ,ut dejiciatur quercus,fic etiam Iepcten-

dum & rursüm rcpctcndum efít meditationis & mortifica-

tionis exercitium , ut eradicetur vitium.

Siqua forte

nimis alta aut etiam obfcura videntur , non . propterea

I

*

llicó fuum deípondeat animutn , fed generose pergat

legendo , meditando , operando & orando ; quemads

modüm non ideó fíuam mox manum à ftudiorum ta-

bula retraxit » quamquam in quavis Clatle , imó in

quovis ferme argumento novas difficultates fibi obvias

habuerit , apprimé gnarus , quód nemo unico die per-

Ícétus Philofophus, fed Ízpé acriterque philolophanïdo.

Sic pariter fibi omninó perfuafum teneat , quód ne-

mo repenté fummus Afceta , led ferió , perfevcrantí-

que excrcitio

'pcrf&vcrans ,fuo tempore , velut avis fu-

per a&ra volirans , afpicier ut humilia , qua modo

more fuper terram repentis animalculi miratur ut alta.

Obfícura procul dubio apparet Germano percgrinanti

lingua italica , diü tamen cum ltalis converfanti fit

qu a-

en6 505 $o

A

la. Sic etiam vix eft liber tam obfcurus ;

qüafï vernacu

quin familiari ufü fiat clarus, — Sed neque quis ftatim

naufeata co P:piaf ; fi forté econtira, practer communia

»

& ftyli vilitatem, nihil.

1

nveniat , talis enim Ignorare

non debet , Danielem cüm Sociis fuis aquà & legumi-

nibus contentum , evafiffe meliorem ac corpulentiorem,

Danitl.t .

reliquiscibo regio utentibus ; cá intendione legendus

g r

eftlber , quà fuitfcriptus ; mens mcea non eft , hic

per iftum librum Rhetoricam docere , aut eruditionum

nundinas aperire , Íed duntaxat fimplici ftylo ordina-

riam planámque viam ad Sacerdotum juftitiam monftra-

re , immifcendo tamen interdüm nonnulla pro com-

muni bono Ecclefiz ; quia hic cft finis Sacerdotum pro-

fc&üs , honorare Chriftum , & condecorare Eccle.

fiam.

Pratereà etiam lubens fateor , quiazez f elo-

Exkadf 4

ueus : nihilIcio , neque Ícire al

iquid appeto , z/f je-

T

y-

l.

AE fum Chrifium €9 bunc. erucifixuti, - Infpice Sp*ecu!üm ; ^tol-

H1)

y. &

Mu

le , lege librum bencvolentiffime Lector, pro me miler-

M

1

timo peccatore , tempore gïï;cäcnzc, unum Sacrum legc,

/"(ïmu

(

M

CGENUCNES; eapscasnt

d

m

«

æïæ.mämqiucw vale.

i Licentia Cenforis Ordinarij. -

—

INI Trallatus , alter de motivis & inftrumentis ad perfetionem necef-

[ (ariis , alter de Anima purganda , fub prefixo eifdem tittilo : Speculum

Cleri , Au&ore Reverendo- P. e/£MILIANO NAIHL Ord. $. Benedicli , smeren-

]

$i

tur typis in publicam lucerm prodire : ut legentes, fi. in via perfettionis jam tum am-

bulant , illam proj?qzmnmr ; ft nondum ambulant , ad illam ineundam . alliciantur.

flo S. Ardres, Apofloli , 4nuo 1798.

z

D«bam Coïonm Agrippima t profe

CORNELIUS BREWER. $$. Th. D. & pub-

licus Profeflor , Collegiatarum Ecclefiarum

S. Severini& B. M. V. ad Gradus Canonicus,

li

& refpedivé Paftor , Librorum Cenfor Or-

dinarius.

ET

ii

«95(1)3€»

&*

^

e

L3

d&

S&5hdstheb

z

e2

n

TE

3

H

c

*

P

Y

VEVTVWTTT

"

i

-

æ

T

l

,

AVSTAMTUSI.

De Motzwis t9. lIufirumeutzs ad

. P'erfecitonzm nece[farzs.

A RS TEIMA

C P WT PATA M

De procuraudo Perfeälzmi& q/fm:i defraerio,

CONSIDERATIO PRIMA,

ur bodi? tam vari fept. perfecti?

Thren

LEX

A

H mallem plangere , quàm

(* Martyres omittamus, ubi nunc umis

N

Contc. 1.

&Ap.1.y. 8

;

Ícribere . quia egreffus eff À

Nicolaus ? unus. Auguflinus ?. unus Hie-

de S. Ni-

Píal.u

APE

t

fiüia Sin omus decor ejus.

rotyimus vel Ambrefius ,. quem populo

y4A.

colao.

Quoniam dejecit [anttue, quo-

Dei videndum objciamus ?. Jam non eft

jeram.o. um diminuta funt veritates à filiis ho-

Saniüs , Jam mon Propheta ., jam mos

yol LJ

minum.

Quis dabit capiti meo aquam,

Wen cogno/cet amplius. . Quomodo nam-

Q octilis meis fonteim lairymarum , ut

que cogmojcet. gregem. defermem , nibil

fatis defleam eonttitionem filie Sion,

penitüs pulchrirudimis , aut varietatis

fatisque deplorem, miferum moderni

babentem ? bodie fiquis non furatur , fi-

- feculi ftatum ; ubiQue namqQue , &

quis non adulteratur , fiquis non per-

vix non in omhi flatu, modó abundat

petrator efl criminum ,. [nnctus babetur.

PBlrg. Aniquitas,& refrigefcit charitas. Ommnes

Ilos optimes reputamus , quos ol'ip ve-

y.3.

declinaverunt, fmul. inutiles facti funt :

lut tepides evomeret accurata. per[ectio.

sen eff , qui faciat bonum. — INümerat

Exilem , atque tenuem virtutum fabri-

quidem Ecclefia «moderno

etiat cum bodie magnificant , qui templa ille

tempore fuos Sanctos & viros perfe- spiritás (andi fplendida mon neverunt.

Pfal.104. &os 5 fed pro dolor ! ut funt mumero Sic. enim. etiam. in. edificatione cempk

P.12.

breyi , paucsfrmi.. Et inter hos paucos eentigit , ut , letantibus junioribus , qui

amplife-

Z

TRACTATUS- L

4mpl;['ïmam Salouonis templum non. vi-

folutio & petfeverans ejufdem conti-

derant y qui viderant. Senes , lamenta-

nuatio , eft quafi. ipfa perfcctionis

renttr , qtia fabriéa antiqua. diffimilis.

poffeffio.. sufficit. velle ( inquit Chry-

Honil. 2;

nova furgebat. , e quafi pro nihilo vi--

Íoftomus ) ew «onfeda: funt ommia.

in Epift.

debatur ad illain.. Hac omnia fanctus

Bona. voluntas atdenfque proficiendi

4d Heb.

Thomas de Villa-Nova , & verihi-

defiderium. eft. tanquam liguum , qued

55

j-

3^

me.. Si tamen.non. igrioramus , qua-

plantatum. eft. fecus. decur[us. aquarum:

L

lem primevi illi.Monachi vitam du-

quod fru&um (uum dabir ia tempore fuo.

9

xetint,

M*

quibus olim: ZE

Sed.'ecce ,. omnia ligna- agri aruerunt :

gypti aliárum-

que regionum. velut populofz civis

Accingite vos., — ( plangite Sacerdotes ,

Cantantibus

tatcs-erant replete , tacendo fanctos.

ululate: Miniflvi. Altaris.

olim Angelis: ;. Et ;n terra pax bomi-

Epifcopos , aliofque Ecclefuafticos ,.

U

iorum fané&itas totum orbem illu-

nibus bona voluntati! ," fine mora Pa-

i

tabat.. Porró undé tanta mutatio ?

ftores ufque. Bethlehem tranfibant :

undé modó tanta fanctitatis penuria ?:

hodie. veró ipfi Paftores , qui volunt.

viri religiofi ac columne Ecclefig vi--

tantaque econtrá iniquitatis abundan-

tia ?. Nunquid. abbreviatus. eff- Spiritus:

déri, non.folüm ad inquirendüm per-

L

i

J

Domini: , aut.tales (unt. cogitatioties-

fe&ionis thefaurum nullüm fetió pe--

| ..dd;

M icb.2. .

"

ejus ? ut nolit ampliüs fuper.electam:

dem movent',. fed neque défiderant, .

vineam. efflorete-. fanctificationem:

V. 7.1

qu-in;imö ipfäm perfectionem odio ha-

bere convincuntut' ;; quia- quicquid :

Pfal. 131

fuam,.APagg blafphemia. INon:dive-

Ecclef.15.

ris , per: Deum abeff ; quoniam juxtà

ad perfc&tionem dücit ,. dicunt odio-

y. 1.

Serapliicam. virginem modó Dom:-

fum , quicquid retrahit ; vocant fa-

nus ad faciendas nobis.gtatias tam

vorabile.. Utique media: nom habe-

paratus.eft: , quám fuit olim, & cx:

tent odio,. fi finenr haberent in defi-

: .Ti b'er?[-

parte- ( fí fic- dicere fan fit-). etiam ma-

derio-.;. quot hodié invenire potetis,

in Cafte",

gis , utpoté velur necefftatem ( opus.

qui.in-veritate cum fancto Bernardo:

AnnUm

babeus ,. ui: eas. ipfi veeipere: velimus :

refpondere queunt ; fc ideó religiofum :

manf. 5.

etenim quam pancifimi um* ,. quiita

babitum aut facrum Sacerdotium fuf-

dé illius bonore. foliciti fiut . ,. uti tune:

cepiffe , ut'fanc&i fierent ? Sané vix:

paueos.: Plurimi facro fc ftatui man-

plirimi erant:. Scilicet. vel ipfe ma-

gifler Etlinicus. optimé ad' noftram:

cipant ptopter bonum termporale , alii:

confüfionem locutus eft, düm querit;.

propter timorem:gehenne:, & qui

Epy'? 3o:

quid tibi opus e&. ,

ut fis bonus: ?. & tc--

funt. omnium optimi., ob majorem :

fecuritatem: falutis:,. nemo: veró ob:

fpondöt unico. vetbo. s. velle.. Ità efts:

Lut. 3.

vclle deeft^, poffe non deefl.. Si ad-

amorem fan&titatis;. Qüid ergó mi- Migy. 7..-

y.14-.

huc effent homines bonz.voluntatis, ,

rum-2. fi periit. fauclus de terra? ,. &

retius in bominibus:nonefl.. Quid mi-

adhuc. zque florcret fervor: primg.

fan&titatis.. Genetofa voluntatis re- rum ? fi vix pauci perfe&tionem in-

YeniatH, ,

TIRID

s

DE MOTIFIS ET INTITRUMENTIS , cv&

;

'veniant , cüm vix pauci eandem qu-

pedite affeutiendi. INam ficut pet Syn-

Tant ? quid.mirum fi.non accipiant,

terefin affentimur Legi naturg , di-

.cüm non .petant ? neminem enim

.z

&anti, verbi gratia: bonum honeítum

folet Deus cogere , fed fua dona fc-

eft ample&endum , & inhoneftum

hf

«undüm defiderantis voluntatem tri-

fugiendum

ità é contrario per ha-

M

buere. Aut ergó pereundum, aut pet

bitum pravz difpofitionis nimis fa-

aliam viam eundum efíl ; aut ergó

cilá & leviter affentimut Legi pec-

"

fibi flagrandum eft perfectionis .defi-

«cati, feu naturz corrupte, pellicienti ;

derio, aut 1n damnationis vetíaris pe-

vetbi eratia

bonum honeftum tan-

o

riculo. .Siquidem abíque proficiendi

«quam arduum.eft fugiendum , .bo-

woluntate , licet -omnes divinos Li-

num inhoneftum,, utpoté delectabile

bros evolvetis , licet Angelis con-

eft amplectendum. . Unde differt pri-

yixetis.,

TRVT

z

fempet.tamen manebis Joan-

1nÓ habitus prave difpofitionisà Syn-

nes in eodem : & utinám in eodem,

'terefi tam ratione originis , quäm fa-

.utinam :non fingulis quafi momentis

tione effe&us. -Ratione originis, quia

ittanfires.de malo in pejus, quia ( tcfte

.Synter&fis fundatur -in .natura fecun-

Apifl. or.

fan&to Bernardo ) eninimé pro certa eft

dum fe fpe&tata , habitus vero prava

.Ad Abb.

benus , qui melier effe non vult. , « ubi

-difpofitionis fpectata fecundüm cor-

incipit nolle fieri melior , ibi etiam de-

-xuptionem. "Ratione effc&tüs , quia

finit. effe bonus. Sed jam .confideremus

effe&tus 'Synterefis funt actus virtuo-

quinque radices , que potiffimum ob-

fi , effe&us veró hüjus mali habitüs

ftant , quó minüs lignum bonz vo-

actus vitiofi. Differt fecandó à mala

luntatis 1n' terta cordis .noftri firmas

.confüetudine ., eo quód confuctudi-

radices agere queat.

;natii plerumque fuum malum ftatum

agnoícant ., etfi fs. aut ex imbecilli-

(CONSIDERATIO SECUNDA.

tate , aut ex negligentia , aut etiam

.ex malitia non corrigant ; habitu ve-

De prima mala vadice , defiderium per-

ifó pravz difpofitionis infecti , pro-

fectionis impediente.

z

priam viam fuam :ut juftiffimam re-

putant. -Hinc ipfis bené appingi po-

Rima radix , bonam voluntatem.

teft .didtum . illad. Divi Benedicti:

.

5

$

um

pediens , eft habitus pravse dif-

Quicquid putaverint , vel elegerint , boc , ap.1.

pofitionis, qui definiri poteft, quód

dicunt f[anctum , d quod noluerint , pu-

tanr won licere.. "Tertio differt à ceci-

fit promptitudo. & facilitas mala , levi-

ter affentiendi bono apparenti , C velo-

tate & obduratione cordis , tanquam

0.

eiter diffentiendi bono.

Dire&é oppo-

caufa ab effectibus fepe fepiüs inde

emanantibus ; nam excoecati ambu-

nitur prava difpofitio Synterefi, qua

eft virtus & facilitas quedam, primis ac

lant in caliginofis quafi tmortui , Gc tan- 3faia yo.

nia ferme ab igterno y.40.

geris principiis moralibus prf;mptä 4 x

quam quoad om

) W

| dumine

TRZ£GTATUS I

d

fumine remoti ; aft malé difpofiti

num. convertíatione , aut ex libroruni

pollent quoad aliqua, praícrtim non

inftru&ione perdifcirur. — Sic. malus

adeó nature repugnantia , acri lumi-

quoque -habitus vel in ipfo- juven-

ne : & habent fepius fua lucida in-

tutis. flore- tener'ze. zetati imprimitut ,

tervalla. Colligitur ifta. diftin&tio ex

vel ex. populorum.moribus , quibus

f&cra Scriptura : nam de malé difpo-

convivitut. , vel demüm ex ipsà le-

&ione contrahitut , fecundüm quam,

fitis dicitut Joan. 12. v. 3y.- Adhuc mo-

dicum lumen in. vobis eff ,. ambulate.,

(emel contr2ctamr , . creditur , more

dum lucem. babetis , mt. non vos tenebra

aliorum effe vivendum ; quemadmo-

comprebendant. De excoecatis autem

dum proprii linguá patrie vel quafi

Matth. 15. v: 14 Sinite illos, caci funt,

atrie loquendum., &.inde omne

düces cecorum.. Pariter diftinguitur ab £ermé toto.in otbe malum , indé tan-

obduratione , quia obdurati adeó in

tà cmcitas.intet Gentiles , tanta ob-

daratio intet^ Hiereticos , inié tot

!

malo funt obflinati. ;. ut. parum. cu-

rent , tametfi velut.mali Judicentur ;

malz conf(uctudines ,. abafus, &.laxi-

nam[etantur ,. cüm. male fecerint , C

tates, intet. Chriftianos po.pu]os &

Prov: 2

exnltant in vebus-peffrinis. . Malé difpo-

communitates, Ah.! quis non.totus

*:14.

fiti econtrà volunt boni.videri :. un-

pra hortrote contremifcit audiens: vl

dé de eis dicitur:. Habentes fpeciem qui-

2.T-mn.3

legens tot millia. parvulorum à bar-

dem pietatis , virtutem autem ejus ab-

baris gontilibus fuis idolis.,. ipfis vi-

».

$.

negantts. Porró habitus ifte pravee dif-

delicet. demonibus-vel percunicam

etiatrx annum atrociffimé mactàri at-

pofitionis- feminatur. quidem . & . ipi-

tium trabit ab ipfà corrupta. noftra

que immolari.. Sic. Joannes Sumarra-

&atura ; nutr Itur autem , pl'OPflgatllf.-

a Oid. S..Franciféi Archi-Epifcopus

ue corruptis- mortalium- moribus.

in Mexico Anno 1;3:. ad Generale

Etenim , quemadmodüum , neceffitate

Capitulum: in. Galliam fcripfit , ie

folá civitate Mexico , ante ejufdem

cogente , reipubliceque utilitate faa-

dente , populorum moribus ,.ac li-

conveffionem , per.annum viginti

bero hominum arbitrio introductum

millia parvulorum crud.liffime fuiffe

macata ,. eorumque fadicitüs evulía.

fuit Jus gentium ,. in Lege nature

fadicatum , ità etiam creícente hu-

cotda;,. liantibus cejufdim idoli fau-

maná pervesfitate facile paffim intro-

cibus. diabolicà. devotione fuiffe. in-

ducitur: perverfus habitus in cortup-

je&ta. Vah nefandam abominationem ! In-Lucà

fed adhuc horribilius videtur. ,. quod. Evangel.

tione peccati fundatus, qui- quafi pro

Lege habetut.

Claris res. patcbit

apud Henricum Eng-lgrave videte Dom.io.

p

i&du&tione linguatum : lingua .quip-

eft ,. fcilicet in folà illà Infulà Mexi- poff Penr.

p lia eft; vernacula ,. alia induftrià

co mille plerumque. homiaes in fin-

comparata. Prima quafi cam ipfo la-

gulos dies demonibus faiffe. immo-

&e imbibitur. Secunda aut ex homi-

latos , & hoc infuper ( ut Athanafius

Kirche-

s

DE MOTIVIS ET I—NST»R&MENTIS, Ó.

»

Kirchetus in China. illufttata narrat )

lafciviam , íed fxpius incaffum la-

boratur ; luxum quippe veftium ,

ingenti cum ; jubiloac fi. natura. tam

abominandum fcelus poffet approba-

quem. virtütis. veritas meritó velut

te. A.bfque dubio- natura. rationalis

abominabile quoddam vanitatis vi-

tam abominandam. crudelitater: po-

tium reptobat ,. vitiofus prave dit-

tiüs deteflatur & abominatur ,, quàm

pofitionis: habitus. velut. infigne no-

veneratur. Aft ,. pró.dolor !. probat

bilitatis ornamentum depradicat. Ó

À

illam. &. approbat.malignus.ille pra-

tempora!! Ó mores ! Ediflcre mihi, mi

va& difpofitionis habitus , cui ex ipfo

Chriftiane ; (cifne, quàm difüicilc fit

ufu,. hominumque more , quotidia-

divitem intrare in Regnum cælorumE

num nefas jam non amplius videtut

Scio inquis , ex Matth. 1g. v. 23. &

nefas. ,. fed fas. potiüs. magnaque d-

24. ltem ex Marc. 10. v. 25. & tüt-

Blal 17.

votio.. Soeilicet cum perverjo- perverté-

süs ex Luc. 18.v. 25. Scio , quin &

*s , &.cum idolatris idolatrare diícis.-

credo.,. ah fi ctedis , amabó , cut etgó

*X 25.

Idcircó. in: veteri Teflamento- filiis

divitias tanto- atdore concupifcis ?

Ifrael Deus.tam feveré prohibuit nu-

quafiignorans., quód , qui volunt

T Tim.6.-

divités fiert, incidant in tentátionem,

ptias.cum. Gentibus. ,. uti 3. Keg. i.

9-

v. 2. habetut. : Non-ingrediemini ad cas,

& in laqueum diaboli : videlicet , quia

neque: de. ii ingredientur. ad. veflvas ,

ampliüs jam vix motis eft juxta Evàn-

certiffimé; enum. averéent. corda- veftra ,

gelium.vivere ,. alià nunc füb Lege

st fequamini Déos earum... Et quis du-

militatat. Jam:nummos colligere; &

bitat. ,

fi. rudes-nonnulli & fide-[an-

fallere ícire ,. mundi communis. &.

guidi- Chriftiani , paucos forté per an-

fuprema Lex.efto' ,. exeat é mundo;

nos inter barbaros.illos populos.mo-

neceffe eft. ,. hujus Rïegulæ" negle-

farentur. ; quin eorum barbaros: mo-

&or , en tante'molis eft ,. malum vel

rcs , omnelque abominationes velut

bonuth conderé morém. Diffice

exremonias - fanctas fe&birentur.- Sed

quidem eft, (emel alfüetàám d-difcere

quid in.Indiam, in. Chinam. ad Eth-

linguam' ,. adhuc tàmen longe diffi-

cilius: ,. in alïqua Communitáte ,. aüt

nicos. ufque pergo , utique penés

uosipfos pfopris videmus. oculis,

in-aliquo Ordine femel collapfam re-

quàm fit difficile dcpravatos Chriftia-

fufcitare difciplinam ;'adeó , ut fancta

notum mofes emendate ,

adeó ut.

Therciïa credatur. ,. plüs feciífe , Fra-

Ícelus. commune vix ampliüs- corti-

ttes fancte Mariz de Monte t

Lt

'ibile.. Plerumque enim ubi.commu-

melo- ad antiquum réformahdo rigo-

n

,

nis fceleris receptio ,.ibi acris. ejuf-

rem. ,. quàm fi novum fundaffet Or-

dem dcfenfio. En clamatur ,. falmi-

^

dinem. Q fi'ex véra-charitate tàm

| p

natur é pulpito. , é cathedra contta

fortitér ftaremüs pro fide ac immu-

füperbiam , calamus flringitur contta

nitate Ecclefie , quàm ex mala dif-

syarkiam , actNs imvehutur contra

pofijone pro noftris fenfualibus fa-

j

votibus,.

d

TRACTATUS?S £

voribus , ineptiis & j phantafüs, no-

fapientior & cautior hoc ftulto :tege.

En Seniores in vita fpirituali funt

firum profe&tó fmculum -plures nu-

,I.Cer.12.

fancti Patres, Libri fpiritu & devotio-

meraret Martyres. .Et quod magis

v- 31-

dolendum , in hoc plerumque puta-

ne pleni, viri ambulantes in viá im-

maculatà , iftos confüle, horum do-

3us nos xmulati charifmata meliora.

O miferiam humans conditionis fe-

&rinam & confilia fequere , & non

mel depravata ! Talis zemulator etat

illos, qui tecum in malis habitibus &

fanctus Paulus ante füam convetfio-

ravis moribus à juventutequafi (unt

nem ; undé ad Galat. 1. v. 14-. ita fcri-

nuttiti ; .non illos , quos immodcra-

bit: Prqfitäeb.zm in Pudaifino fupra mul-

tus potus , olim ftudiofos , «tuos (ut

fos Coetanecos neoss 1n genere 1)€0, dbun-

ità loquar ) fecit effe germanos , ,non

viantius «mulator exiftens. paternarum

illos Libros iege , ÀB q-ui,bus-pl.us tu-

mearum traditionum. O fan&e Paule!

motis , quàm fancti amoris , plus

6 DoGor vcritatis in univerfo mun-

vanitatis quàm devotionis, plus cu-

riofitatis quàm «dificationis , fed fan-

do , ora pro nobis ad Deum , ut ag-

nofcamus

craffos .errores -mundi.

&os & devotos , :it ad fan&titatem &

7

Al

Chariffime Lector , 'bene hzc pon-

devotionem accendaris. Imo , f1 ob

p 35.

F4

V. 4

dera , teque fepiüs penficulaté exa-

corruptelam morum ità oportet fot-

mina : an forté hactenüs non fuifti

te fieri , poft antiquos Pattes etiam

ex illis ,. qui nolunt intelligere ., at

junioris exemplum fequere , fed il-

bené agant. Signum hujus maligni

lius, de quo Scriptura Tob. 1. .Cum-

que effet junior omnibus in Tribu. Neph-.

habitüs fane manifeftum in :te habes ,

['

fi correptionibus , piis admonitioni-

f«li, nibil tamen puerile geffit in opere,

& : ctm irent omnes ad vitulos. aureos,

bus , divinis infpirationibus , bonis

quos feroboam fecerat Rex Ifrael , bic

exemplis , & devotis libris:ut pluti-

mum tefiftis , & contradicis ; aut

folus fugiebat con[ortia omnisum ,. (*

faltem ; fübdola excufatione eifdem

pergebat in jerufalem. ad templum Do-

feipi , €v db adorabat Dominum Deum

Ml

te fubducis , etenim vefana .contra-

Hj

dictio non habet locum , ubi bona

If(rasl. Ecce . fae fimiliter , Ó vene-

mentis difpofitio tenet imperium.

rande Sacerdos Dei ! en tuifmet for-

Signum hujufcemodi mali in te fatis

taffis oculis cernis tempus illud , de

quo magnus Apoftolus z. Tim. 4. v. 3.

magnum habes , fi à bono te abfter-

rentibus , ad pravas corruptiones &

ità olim vaticinatus

Erit enim tem-

laxitates te adulatorie invitantibus fa-

pus , cm fanam dostrinam tn fuftine«

bunt. , ftd ad fua defideria coacervabunt

1

S-Reg' 12'

cilé affenfüm prebeas. O quàm tur-

fibi Magiflros , prurientes auribus

é

piter erravit Roboam , óin quan-

tum fe damnum precipitavit, relicto

à veritate quidem . auditum. ayertent. ,

falubri Seniorum confilio , juvenum

4d. fabulas autem convertentur. — Exunt

iles nu-

famitatgm fequendo ! amabo te, efto

forté quoque , qu; te ad fim

gacitæ»

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, r«

77

gacitates invitabunt , fed ,. Fl mi ( in--

rientia fatis loquitur ; ex ificuria eftim'

quit Sapiens Proverb. 1. v 10. ) fi te

proficifcuntur magna incendia , peti--

lachaverint: peccatores: , ne acquiejeas

culofa naufragia. , infanabilia crurifra--

illis ; probibe pedem tuum - femitis €o-

gi4 , &cC, ex incuria mens. vágatur ,

rum : v.16. Iu vel folus intra intem-

oculus pradatur , lingaa labitur , fa-

Al

fs

plum cordis tui ,. & ibi adorà Alti

ma.lxditur , amicitia frangitur , lu-

fimum in.fpiritu & vcritate ; inle-

crum amittitut, tempus perditut, &c.

gendis- (an&tis Patribus affiduus.efto :

&. hoc. non. folàm apud negligentes

cotutniadmonitionibus obediens.efto;

vel: malos , fcd:apud diligentes quo-

ícrutáré Scriptüras; &r da locum Spi-

que &. bonos.. Nonnéeninxinterdum

ritui fan&to.. Pravüm depone habi-

bonüs: dotmitat; Homierüs- ?. nonné

tum;, qui. nil novit , nifi rcfiftere bo-

optimus nonnünquàm- Grammaticus

no' ,. &'acquiefcere malo: :: fan&um

türpem' ex: incuria comimittit erro-

bonz voluatatis affüme habitün, ut

rem: ? quin. imó incuria fzepiüs naíci

in- corde bono^& optimo rctineas fa-

videtut ex nimiá curá , quàm ex nc-

ENlntz12:

ne do&ringe:(emen:

En.venit Chri-

gligentià ; juxti illud commune :

V. 49

ftus ,ignem mittére in térram , & quid

pluribus intentus minor eft ad fin-

aliud. vult^ ,. nifi ut per (anc&ta defide-

gula fenfus.. Sic in via cefpitat via-

ria. ad amotem divinum accendantur

tor', quia- farté intentüs curiofitati

corda: noílra-?- Sed; ficut lignum non

ocülorum. Sic in Grammaticam pec-

accinditur; nifi: priüs exficcatum , ità

cat Humaniftá , quia totus in-Posticis

nsc cor humanutn fané&torum defide-

conceptibus; Sic pró dolor! interiori-

riorum flámmulis- ,- nifi priüs à ma-

bus-(pé (epiüs fumus minuüs attenti,

ligno prava difpofitionis habitü-pur-

quia cxtcr*ioribus-nimis intenti ; fpi-»

atun.

Huc omnia vérba mea. huc

ritüalium incurii ,. quia corporalium,

ufque dicta collimant ,. videlic:t ,. ut

plus equó ftudiofi. ,. nimia quippé

foan. 6

prepatemus Dómino' corda- noftra ,

corporis- cura- incuriam . plerumque

& fimus docibiles Dei.-

y. 45.-

p&riï"animæ ; & nimid curá tempora-

lium-', incutiam- gignit atertborum.

1

CONSIDERATIO: TERTIA..

Ub: in Pralatis inténta equorumni cüta

3

ET

113

viget, ibi:plerü

que debità cata fub-

"

Í

D

J

ecunda-malA ï^7'.cfdi6€,ï

ditorum lànguet: :-ubi indifcretus ar-

dor venandi feras;,. ibi pleru;:*;que

Ecunda radix:, impediens bonani

deficit debitus atdor pifcandi homines:

*2 voluntatem, cít incuria.. Que de-

fcilicet^ ,. ut: difcurfus difcuríüm. in-

finiti poteft , quód fit defedius debira

terrümpit , fic cura curam impedit ;

attentionis i. 4liquo negotio vel opere.

ubi magüa familisritas cum homini-

Quuanta mala ac damma ex incuria

bus, ibi vix aliquando intima farnilia-

oriantur:, me tacente ; Yel ipía expe-

titas cum Deo.-

Proba-

$

TRACTATUS 1

iC

Probatiffmus quidam feniorum

impetu plené in laborem effufi, mo-

y' l'

dó frangendo inftrumenta, modó d«-

Collat.9. (ut rcfort S. Joanncs Caffianus) cüm

f

€4p. 5*

tían

i

if

et juxtà cellam fratris cujut-

flruendo alia, pli&s dominis fuis ob-

dam, gravi malleo faxum duriffimum

fünt , quàm profunt., aut matrifami-

Mt

conterentis

-

?

lias , qua folicitior pto alimento gal-

9.2

confpexit sthiopem

linarum , quám pro educatione filia-

quemdam aftantem illi , .& uná cum

eodem ictus mallei jun&is confertit-

rum.

Bonam voluntatem & pium

2

que manibus illidentem , eamque ad

erfectionis -defiderium procul hi à

operis illius inftantiam ignitis facibus

fe ablegant, & vix non facilius per-

fuadebis afino lyram , quam iftis ftu-

infligantem. Admiror ego cum ad-

mirante íene, quód demon , aliàs

dium petfe&ionis. .Dum divina mu-

otioforum amantiffimus , iftum fra-

fcticordia tales ad nuptias Agni mul.

trem tanto conatu ad laborem urgeat,

tis variifque modis.vocate dignatut,

frivolà illá femper- excufatione re-

volentem pra nimià laffitudine quief-

ellitur, .non þpoiïum ob villam, ob

ccte , iterum iterumque malleum te-

r

fumere perurgens

*

ergone laborare

boves;ob equos, ob mea negotia, &c.

H

Ti

malum ,, homine adlaborem nato?

facile ( inquiunt) de perfc&tione Ícri-

Mdf,

malum licét non fit laborate , eft ta-

b:t , qui vitam fine cuta degit , ut-

W:/

um pon-

M

men malum laborem potiüs pro de-

pote ignatus , quid fit curar

f-

dere premi. O miferum pondus ab

fidcrio voluntatis, quàm pro difcte-

tione virtutis fufcipere ; ficut fecerat

que rationis pondere ! an neícis, quia

ille. Q fi nos hujus fenis vifum ha-

umum oportet difcrete fieri , & alte-

tum indifcreté non omitti ? Laudo

beremus ! ó quoties confpicere poffe-

mus , diabolum , non tàntüm cum

curam, fed que eft.cum fobrietate &

Índentibus ludcre, cum laborantibus

juxtà fcientiam. Laudo Parochum

laborare , fed infuper quoque cum

formande concieni vacantem .,, non

camen laudo ex d-fiderio ftudii Bre-

ftudentibus ftudere , cum follicité vi-

viarium omittentem.

Laudo Prazla-

gilantibus vigilate, cum fcribentibus

litetas exatare , i1mó audeo dicete,

tum vigilantem pro tcmporalibus fi-

eOnDnpo

f1

iatibus , fed

cüm concionantibus concionati.

Q

bi commifforum n

VEU

infclix laber , cujus merces non lu-

fi primüm quarit regnum Dci & ju-

Matthb.6.

crum fed damnum ! &imiles mihi ta-

ftitiam ejus, tanquam pïinci;aale, ca-

v. 23.

tefa veró tanquam accefforia : Su-

1cs videntur ftadiorum tyronibus , qui

evitandis leviifimis erroribus, inqui-

premo nempä negotio ( uti eft falus

rendo , toti intenti , fua argumenta

animz ) fuprema cura debctur. . Me-

M

pCANE

dia fervire dcbent fini, & non vicif-

intef

C& CA

.4ncurià cornutis foloeci

fim. Media fünt , temporalia, funt

misadimplent. Similes mihi viden-

ftudia , aliaque utilia exercitia : finis

tur fervis, potiüs verbere, quàm mu-

aytem -omnium ordinata, charitas ,

nere dignis , qui immiaturo fervori

hàc

g

DE MOTIVIS ET KmSTRUMfENTm, (3-:;'

1. Cor. 13.

hác fAquis caruerit , efl velut «s fo-

nans , att [ymbolum tinniens..— Meritó

CONSIDERATIO QUARTA.

FW. L.

laudibus ad coelum nuíque effertur

De Tertia malq radice.

animarum zelus. Aft quid fuo zelo

Marrb.ig lucratur, qui feipfum perdit ? Quem

Ertia peffima radix ,'impediens

I

',wo 26-

dabit homo commutationem pro anima

bonam voluntatem , eft tcpidi-

f

as

u4 ? Infiprentis efl, aliis cibos mini-

Qu definiri pot-ft, quod fit

flrate, & feipfum fame necare , fed

[piritualis & libera voluntatis dcl.Litas.

adhuc infipientiüs ad alierum fíalu-

INam ficut 1n corporalibus illum de-

temr incumbere , proprià neglecti.

bilis ftomachi effe dicimus , qui ca-

TNam pro patria & in patria mori

ret aut appetitu cibum fümendi, aut

quandoque pr&clarum ; & vitam

potentià eundem retinendi , aut vir-

temporalem fuam pro amicis pone-

tute concoquendi , ità etiam in fpi-

re omninó fanétum eft , verüm ftu-

ritualibus triplicis generis funt vo-

dendo aliorut; emundationi feipfum

luntarié debiles feu tepidi. In prima

inquinare , nunquam non malum.

claffe verfantur omnes illi, qui fpi-

1. Timt, f.

Non continuó imíremabis es bovi tri-

ritualia exercitia omnifariam avet-

W. 16.

turanti i memot , ..quia omnia tempys

fantur , haud fecüs ac olim I(raelite

Ecclef.3.

babent. Eít tempus occupationis,

coelefte manna. Siquidem quemad-

y. 1.

& recolleftionis , eft tempus fervi-

modum illi in. deferto impié com-

Nut.21

endi aliis , & tempus ferviendi fibi-

murmurabant : Animanoflra jam nau-

metipfi Vix aliquis adeó laboribus

ftat fuper cibo iflo leviffrmo. . Nibil ali

g[d '. ;-

a

abripitur , ut prandii coenzgve non

re[piciunt eculi noflri,nifi Man.

Ita

& NUuUm. ii

ifti multimodeé demuffitant : Delaf-

Pa 6.

recordetür , & animz íug quis ob-

livifci poterit ? Ó indifcretum men-

fati fumus in odiofis exercitiis noftris

tis jejunium , quod anims quotidia-

fpiritualibus, devorare vix non com«

num otationis & meditationis pabu-

pellimur libros afceticos , in quibus

lum vel femel fubtrahit * unum hoc

tamen fezme nihil , nifi illud infipi-

igitur habetur pro refferá , ut omni-

dum : Sufline : abfline : ohe jam fatis,

ohe libelle odiofe

1

»

bus in omnibus,nec equó majorem

ó dulcis JESu!

necgquó minorem, fed debitam (em-

Ícimus, quia fibi fervire regnare eft;

per adhibeas curam , & nun-

Ícimus, quia magna gratia, ingeníque

yuiá

quam incutiam incurres ; & Íf1 con-

donum, poffe animam fuam coeleftis

hd

fingit , quandoque te cum Martha

doétrine pabulo obefare. En & ifti

ad varias occupationes vocari , ne

tuum fanéum fervitium, tuaque di-

vina dona intet odiofía numerant ! Ó

unquam fis immemor , quzío ; quia

unum eft neceffarium, feilicet mi-

nefandam impudentiam ! Ad fecun-

fereri anima tuge.

dam tepidorum claffem pertinent illi,

qui in oratione fubindé fübitó ad

b

&crrium

1o

TRAC:—'«ATUS'L

.

L

yolunt. effe

tius magnus his vetbis

tertium quafi ufque coelum fübvola-

nti H0.7

re videntur, neício , qua propoftta,

bumiles , fed [ine defpectu ». efe «onte

Moral.

€

J

ffitate s efft cafti,

vel omninó vota edunt, in quaídam

propris , fed fine nec

€. 12.

fed fine maceratione corporu

effe par

lacrymas prorumpunt . præfertim,

tientes , fed fine contumeliis : adeogue

Prov. 17

quando crapule proximi ; Paucis :

aureos parturiuni montes , at ecce!

adipifci virtutes volunt , fed labores Yit*

F. 4

tutum fugiunt s atque fic verum vilt,

naícitur ridiculus mus , ad externam

coüíolationem vel confabu-

& non vult piger. Q tcr fan&um INu-

quippe

lationem, forté ab ipía occ

afione fub-

men ! qua tandem medela huic mon-

ftrofie teporis malo ? quo tamen in

invitati , jam non funt ultimi , fed

mundo jam vix quid communius,

( ficutmuíce & mimi ad convivia )

lofius ; quia

timi. Toti effafi, toti diffoluti, toti

& quo vix quid pericu

etiam inter viros religiofos & Aita-

adolefchia ille&i ,'— toti fuà fenfuali-

tate abftra&ti, ac fi nunquam fuilfent

ris miniftros. Quis tandem vocis

recolle&ti.

Ifti fané meritó compa-

pulfuumque impetus à profunde ex-

facob. 1.

citabit fomno molles hos tepiditatis

N

rantur viro confideranti vultum nativi-

y.23.€7

procos ? de quibus ita Bernardus ;

Puiej

Z 4.

tatis fue, in fptculo , qui cenjfideravit fe

S:gno

C abüt , €e flatim oblirus ef , qualis

Quos vix gehenna metus inhibet , vix

Serm. $.

idpl 2

fuerit./. .O. miferam noftram condi-

*

pudor cobibet , vix franat vatio , YiX

de 4[(0:].

difciplina cozreet.. Exgone futda quo-

tionem

, qui inftar folii in atbore à

que

aure pertranfibimus illam terti-

quolibet pené concupiícentiz vento

bilem Domini

mox quaqua versum rapimur, mol-

fententiam : Utimam

Apa:; 5

féd quia te-

y.1j. e9

les & diffoluti in opete noftro, fra-

frigidu effes , aut calidus :

fi tamen

pidus es ,. ev ntc frigidis ,

nté Cdlidus;

1

6.

tres fua opeta diffipantes

tepidorum aliquando red£w fust optra,

incipiam (e evemere ex ert mee. En

Prov. 1$.

& illa devotionisflammulae non po-

tepidus ipfis quoque rnalis & magnis

y.

. tiüs fubfiliunt ex teneritudine natu-

peccatoribus pefthabztur , nec im-

F

re;':zo.

B«lf[

^ t , quim ex afflitu divinz gratise.

metitó ; facilius namque eft . con-

70 ll-

l

In tertia claffe tepidorum morantur

vettete ingentem peceatorem aut ete

iam pagaaum à fuo etro

te , quàm

- illi, qui quidem bonum laudant, fed

laborem herrent, inani velleitate ple-

tepidum À fuo torpore. . Teftante id

Collat. 4..

gi, omni tamen bono opere vacui :

Joanne Caffiano hifee verbis : Nébis

experimento [atie. comperta fant , — ^*

£. 19

ifti petquàm frequenter delamentan-

tur illud divi Pauli : Velle quidem

probata : frequenter. enim vidimus de

Ron. 7.

adjacet mihi : — perficere autem bonum

frigidis atque carnalibus , id eft , de fe-

?. 1$.

'Ah homines fumus:

non invenig.

eularibu: ac paganis, ad [piritualem per-

omaües humane meas ignof'citc: im-

veniffe fervórem , de tepidis atque ani-

Nullibi

becillitati,S&zc. hotum naturam & in.

malibus omninà non vidimus.

dolem peracuté deícribit S. Girego-

quippé facilius hojftis ingreditur ,

quàm

Ll

E

DE MOTIFIS XT INSTRUMENTIS, éc.

lue malze sffcctionis labofat. Vefle

quam ubi nil mali timetur. — INimia.

maris malacia fepé decipit nautas ,

nobis, dicimus, adjacere. Se

tf

|

|

t

4 quale ?

& nimia íecutitas ízpe pracipitat

ffilicet :

l2

mottales , nam quid eft aliud tepori

indormite , nifi quafi (ominando ad

Cattus amat pifcem ,. [ed mom vule

1.

'Tartara deícendete ? multi, cteditote

tangere flumen.

mihi , Sacerdotum atque R.eligiofo-

Facilé cujufvis laboris ac adverfitatis

rum, tepore duce, ad orcum deícen.

dunt , publicanis inteteà & ineretri-

ferrum inftar ftruthionis concoquit ,

cibus , poenitentià veloces addente

quifquis ignitum charitatis aurum

alas , ad finum Abrahe volantibus,

&ílimare non nefcit.3lta eft : perfi-

utadeó verum fit : quisquis femel te-

cere non invenimus , fifecundüm

carnem vixerimus, ut in eadem Epi-

piditati januam aperit , unà fimul

omnia vitia intromittit.

TiNon funt

ftola ipfemet fe explicat Apoftolus ,

Rom- :O

tot in uno Rido forrnice ( inquit Jo-

fi autem fpiritu facta carnis mottifi-

y, 12»

Dt Sign.

annes INadafi) quot. fcelera é fupino

caverimus, vivemus ad opeta vita

Pradeft.

illo tedio, negligentià, naufcá lectio-

apti. Egeipfe, inquit idem Doc&tot

Signo 1.

Rotm. 7.

jtts f

'u

nis , mottificationis , otationis fcatu-

gentium, mente fervio Legi Dei : cvne

&aP' -2.

riunt.

Nimirum vix non ormnis

y. 2j.

T

autem Legi peceati, Id eft, fi obedio

motbus ex debilitate ftomaclii , &

carni , legi mentis mes repugnanti,

vix non omne vitium ex debilitate

tunc abíque dubio fio (üpráà modum

voluntatis, id eft, extepiditate. Qua-

eccans. Si autem interiorem (fupe-

r,u; f

proptet in Chrifto chariffimi , ne

tieretn fcilicet)homiaem fequot, turie

n

f.

tanta aliquando mala nos dormientes

certus fum , quia nulla creatura me

fepstabit à charitate Dei. Depofito

inveniant, juftà irà Dei nen taréante,

.

igitur catnis fervitio, ambiamus ob-

Pulfis procul terporibus ,

fequium mentis , non quidem quafi

Ecclef. de

ex nobismetipfis potentes , nam:

Surg amus amn:f ocyus.

ex nobismetipfis neque perficere,

Difcutiamus no(metipíos tigido exa-

neque velle habemus. — Imó men fü- 2. &or. 3.

mus. fufficientes cogitare aliquid À nobit v. .

mine, quo appetitu, qualique affe&tu

Cildt.e

in fpiritualia feramus ? an non noftra

quafi ex nobu & — fed fufficientia noftra Rom. 7.

J

frequenter exercitia muffans prace-

ex Dto efgratia Dei , inquit idem , v. 2.

dat naufea , concotnitetur triftitia, &

per Zefum Chriflum Bominum noffrum, Philip.a.

diffolutionis fubíequatur dementia?

ipþ* mé liberabit. de corpore mortis hu- v.15.

ifthec ubi in nobis inventa fuerint,

ju. Deuseft , quieperatur in sebis Píal.14.4.

bona certé conflitutio effe nequit;

velle & porficere , pre bona Yoluntate y v. .

quemadmodum corpus haud bené

& quidem in omnibus invocantibus eum

in veritate.

Invocernus eum confi-

eonfliuitur , quamdiu ftomachus

2

dentet

1

TRWMCTAITITS L

denter pto bona voluntate in corde

pta & excitata voluntas. Prafertini,

noftro radicanda, utpoté longé pro:m-

càm hiíc ( fervatà tamen difcretione )

ptiorem ad gratie vires nobis tribu-

neutiquant timendum, quod in cor-

endas, quám nos ad eas recipiendas.

poralibus frequentiffimum , ubi ni-

il

Erenim non nos fumus perfeveran-

mius cibus fepé gravat venttem, &

Yl

tes pulíando , ut poffimus gratiam

multus potus infirmat caput : non

7

recipete, fed ille eft, quiftatadofium

ita in fpirituali refocillatione , ubi,

M

& pulíat , ut poffit eandem conce-

quó plus devotionis manná anima

dere. — Amat , & quarit Majeflas ejus,

obefcatur, eó elevatior efficitür ; quó

In vit4

(inquit S. 'T'herefía

)

/

animas generejae,

plus facrarunr doctrinaram | fluentis

64p-13.

modó cum bumilitate , ac fine ulla de

potatur, eó fapientior evadit. Nun-

feipfis fiducia & pvafumptione procedant.

quan: Apoftoli fapientiores crant,

Adamante notemus.

tepor teporc

quàm cüm puriffimo Spiritüs fancti

non p:llitur , fed generofiate fuga-

mufto pleni.

tur. Scilicet , ut nonnemo afferitz

ícelus generofüm piumque purgat

facinus , & teporenr fortis vincit

CONSIDERATIO QUINTA.

vittus. Omnia poffamus in eo, qui

De Quayta mala radiee.

Philip. 4.

nos laborantes. & petentes cenfortat.

y.13

Uarta tadix mala, bonam vo-

Omni die noftro corpori neceffàtia.

alimenta miniftramus, omni quoque

MC luntatem impediens, eft fuper-

die ( monente aureo libello de imit.

bus contemptus ; qui definiri potefl :

i. 1.

Chtifti ) removare debemus propofitum

quod: fit flulta. dv prachiza. aftimatio

noftrum ,. & ad fervorem nos excitare,

rerum . vilium pra pretie[is.

Nonné

*44p.19.

quafi bodie primum ad converftontm ve-

ftultum eft , velle mercaturanr exet-

siffemus.

Imó veró fingulis. plané

cere , & rerum pretium ignotates

horis per fervoris excitationem &

adeó , utquis gemmam vel arenam

mentis renovationetm more quorun-

&qui. lance expendat ? & cur met-

dam infirmorum fpiritualiter jentare

catura eft vita hominis, in qua, vit-

deberemus ; quia , ff fortiter propo-

tute nihil pretiofius, pietate nil pr&-

Ó,

nent, [epe deficit, quid ille, qui vari, aut

flantius, animae puritate nil pulchrius,

^l

mintis fixé aliquid propcnit ?. Conlüli-

fui cognitione nil nobilius ,. ftudio

tur nonnunquanr le&do affixis , ut

perfectionis nf magnificentius , pa-

pro refocillatione vitaeque con(erva-

fionum . mortificatione nii honorifi-

4l

tione , etiam repugnante natura, fal-

centiüs , fervitio divino nil

o

glorio-

H?(

fius , unione cüm Deo nihil beatiüs.

tem aliquid efculenti fümant. — Sic &

fpiritualibus exercitationibus flrenue

]ta, ut omne aurum in comparatione

Sap.7.

Ài

M

invigilandum eft, repugnet licet in-

illius, meritó arena exigua , & tan-

V. 9

Pïov

ferior fenfualis homo,inodó fit prom-

quam lutum: «ftimetur. Et tamen

cxpe-

Pl 29[

bE MO*TILV;*IS ET INSTRUMENTIS, cc.

1j

ekperientiá docente , ac Scripturá

Et quidem talia, ut pre rimore horri-

teftante , nemo in hoc munde ma-

bil; ululate cogantur : bifamt , quet

gis rifüi , contemptui & odio liabetur babuimus aliquando i derifum , & in

£ T. 3.

quàni pius & pietas ejus.

Ómnts,

fimilitudinem improperj. Nos infen(ati

P.72.

( inquit Vas ele&ionis) qui pie volunt

vitam illorum. effimabamus: in[aniam ,

vivere in Chrifte Pefu, perfecutienem pa-

& finem illerunm [ine bonore : ecce quo-

ï gb. 12.

Sap. .

V. 4

Hentur. — Deridetur juffi fiemplicitas, &

modo computati funt inter filios Dei, &

y.

3

dilaudatur aftuti perverfitas. O ftul.

inter Sanclos fors ilorum efl... O quo-

tos negotiatores ! pene igtiaros feps«

fnodo erravimus nos fapientes 1n o-

Pfal. 106.

rare pretiofum à vili , plutis facieris

culis propriis ! nam ecce ominis (a-

". 27.

tes fuos vanitatis fumos ac fürigos ;

fientis noftra devorata eff, & nihil

quam fublimies (anctitatis cedros ! a

nos remiddet , nifi devoraris ignis.

major effe poffit impietas, quàm efk

Per jufüiffimuni Judicen; JE(um t

pietatemi ridere & perfequi , ego

togo, amiciflime Le&tor, ne tideas

plané ne/cio

e

e

hoc tamen haud ne-

aut contemnas jufti columbinam fim-

Ício ; quia n:quit effe bonia volun-

plicitatem, utpoté qua ferpentin;iv

&s , ubi efl bonorum contemptus :

prudentià vix aliquando caret ; 5i-

& indignus es, quisquis es, in teipfo

quidem: qua flulta funt mundi , elegit

boriuni tecipere , quod audes in alie

Dew, ut confandat ,[apientes , C infirma

I« Cor. £.

carpere. Tribus te hic monitum ve-

mundi elegir Deus,ut. confundat. fortes.

y. 27.

lim im Chriftro chariffime, juftum

Sepéim irifirmo corporis corpuícui.o

& (implicem fliomineni, huniiles &

gencroftorlatet anima , quám in giga-

devotos libros , ac Chriftiana pieta-

£:a mole;Sepé per humitem orationé

tis opera noli contemnere ; alia quip-

fimplex & defpecta anima, folo virtu-

tun1 coniitatu ftipata, plures profter-

pé fünt judicia Dci ,^ quàm judicia

hominum. Multi oftentant füuni in-

nit hoftiuni, quàm neício, quis Her-

genium vexatione re&borum : fed Ó

cules cum füo: quaft innumero con-

vexator, ó veXator | vexabetis ali-

glutinato milite per inflatum con-

quando ir ferio & tremendo judicio!

greffüm ; non enim in condenío ex.

S(!Pa ;ïr

tune enim ffabunt juftj in magna con-

ercitr fuos triumphavit hoftes Be-

EL5

thulia", fed in manu devoté jejunan-

flattia advesíum te, quos ipfe metu-

endus Judex jufti ultione defenfabit,

tis orantifque foemin&. INon in fta-

Pfal. 16..

cuftodiens eos velut pupillam oculi

gofo bombardarum boatu paratum

V. 8. Q? 9.

fui i facie impiorum , qui ipfos af-

mortis laqueum evafit Judea gens,

fixerunt. O irrifores juflitie , vo-

fed 1n humili Efthcris fletu.. En for-

Zath. 2

bis attendite ! non eft jocandum, ubi

tiores fünt amorose fluentes lacry-

]

7

RO

'. 8-

pupilla divini oculi ( que funt' fing-

marum globuli , furiosé volante in

hi

magno pondete plumbo ; utpoté

Prov.:9.

plices & rcé&ti corde ) tangitur. Pa-

7- 29:

rata enim funt deriforibus judicia : r

ipfum quoque negem ceelitum fau.

j

€ian-

smálle, percutientes (Faltorum corperibus :

G

*X*RACTATUS L

eiantes , hine permagnum illud Im-

dovieus Blofius ) smamquam irriferi ,

Afion.

etatorum decus Conílantinus Ma-

neque sontemp[eris ea , qua [andié qui-

nus olim ita ad fuos ; Bemé emmium

dem, fed iminsis pelità ac facunde dieux-

vite fgt-

£. 16.

adver[antium poterimu effe victores , f

tur ; ifliufmodi enim levitas , vani «r- fit.

folà pietate vincamus » emnium enim [

regantiff/mique auimi evidentiffimum ei

argumentum. Ex infrà ; Erbmiei , qui

effe Dominnm probat , qui fervum f

mon[Irnvit pittatis ; quia fcilicet pietas

buinilitatem Evangelicam ignorant, ma-

4.v.8.

ad emnia «utilis efl.. Etiam & vel ma-

gnificent ( adimirentur elequentiam :

Chrifliani comunendent , C aiiplectan-

ximé «drerfus principes 4* peteflates ,

adver[us mundi vectores tentbrarum ha-

tur vite (andimoniem, quam pra om-

nibus efficaciüs monfkrant facra Scri-

rum, contra fpiritualia mequitia , cum

uibus nobis collu&tandum. Magnis

pturarum eloquia, atteftanre id divi-

Ephef.6.

V.12.

fane celebranda preconiis eft. manus

no Paulo.: Omnis Seriptura divinitus 2.Tim.3.

horum victrix , licet ceteroquin nul-

infpirata util. eff «d decendum. » 49 , s

arguendmm ,. d corrige

ndum , 4d erH-

r

7

lum fceptrum teneat : triftibus econ-

.

L

trà deploranda eft fetibus finiftra

diendum in quftitia

ut perfeitus. fis

fors, his füccumbentis, etfi alioquin

bome Dti, 4d omme epus bonem inftru-

&us.

Ecce nonne major , &* thelier

Prov. 4.

fit fegnorum domitor. En ! petfe-

&tionis pietatifque ftudium ridere , eft

ef. divini eloquii fra&us 4uro & la-

V. 19.

mehercle , fpretá aterni triumphi

pide pretiofe ?O (1 in comperto ha-

i-

beremus , quäm fublime fæp& vet

viétoriá , propriá fponte ad lamen-

tabilem perpetue confufionis , füp-

tatis lumen ub fimplici & bumili

aíceticá fententiosi latitet, certó cer-

pliciique interitum abire.. Multi fa-

ctg aíceícós ofotes non raró dicunt:

tiüs ,. propiüs occafione forté non

Sacra Scriptura nimis mihi barbaré,

fuppéditante , longinquas regioncs

Libellus de Imitatione nimis catho-

quoque peteremus , hanc vel folam

licé; alii afcetae minüs floridé loquun-

pretiofam margaritam , quocunque

tur. Dile&iffimi in Chtifto ! ó fi fci-

demüm poffibilis laboris pretio em-

pruri , univerfis reliquis artibus ac

rctis, quis eft, qui ex facra Scriptura

Ícientiis. in comparatione hujus 1a-

fan&ifque libris loquitur vobifcum !

forté majore humilitatis devotioni(-

cilé parvi pen(is. Encomiis equidem

excolo omnium laudabilium artium

ue preparatione ad hos le&itandos

ac ruminandos accederetis. Eft quip-

atque fcientiarum lycea : verüm enim

Ca4nt. 6.

pé Spiritus fan&us , füb humili (cri-

vetó, una eft. columba me« , perfscta

mea

facra videlicet. afcefis : hec

y. 8.

prurarum Pcylo fuis in puritate fide-

libus magnalia Dei pandens : eofque

enim veré & ingenuä docet coníci-

docens ampliori utilitatis pond:te ,

entiamque mentemque purgare, paf-

fiones frenare, demonem, mundum,

quàm teta Oratorum phalerata garru-

earnemque vincete, feipfum, aliofque

ltas. Quare ( inquit venerabilis Lu.

rite.

p

*

—

bE MOTIFIS ET INSPRÜMENTIS, &t

t

fité regere , pié vivcre, fan& meri,

humilitas. - Que definiti potcfkä

&terno bono beaté früi : Hsc cf ats

J

quid fit quadam im imis virtutum jee

artium, fcientia fcientiarum, heec pu-

folüm apparimtium , feu verarum viti-

If

titatis inventrix, vitiorum profliga-

perabilis quies. — Hác peftiferá fallacis

humilitatis lue decumsbunt omnes il-

trix, virtutum au&rix, divina eon-

folationis nutrix, nec non totius hu-

Ii , qui ab(que ullo defiderio fan&tie-

manz vite füprema moderatrix.

tis aut perfectioris vit, fccum cert-

tentiffimi vivunt , fpeciofo ebtentu,

Adeó ut perb:n& de ca illud P£ov. 8.

v.34. & 35.. Beatus homo, qui audit me,

quód altioribus fefe donis indignos

d qui vigilat ad fores meds quotidit )

reputent. Hine , quando ipfis aut

vita cujufdam Sanéti pro fequela ex-

e obfetrvat ad poftes of i^ Qui me

invenerit , inveniet vitum , C bauriet

emplari , aut bonus quidam aíceta

fit

falutem à Dewino , qui eutem in me

pro vitz inftituendz norma ob ocu-

los ponitut, velox eorumlingua per-

Id

peccavrit , ( (cilicet me füperbé con-

temnendo, aut ignavé negligendo )

petim teponit : ego telinquo fancta

ladet animam [uam. Omnes qui oderunt

fandtis, memor illius : Nolé effe juftits

Kcclef. 7-

multum, geque. plus fapias , quam me-

V. 17*

sme, diligunt seortem.. Sic itaque ami-

vt h

ciffime Leétor , fi fapis & fentis, di-

eeffe eff. Ad vitam &ternam impe-

trandam

fufficere autumo . cufto-

W-

lige vitam , afeeticis doctrinis

, ftu-

diam mandatorum Dei : dicente Scri-

dioque perfeétionis indefefs invigi-

la, preponens pretiofam pra&ice

ptura, Si vir Ad viten ingredi , [eeva

Matt. 19.

mandata. — Caterüm altiora quetere,

yW. 17

aíceíeos margarifam cunétis regno-

opinor nobis imbecillibus & indig-

rum divitiis, & univerfis Ícientiarum

hujus vite the

fauris. . Irapavide ag-

nis eífe periculofum ; non enim

gredere angafta

m fed auguftam jufti-

*

frufttà monet Spiritus fan&us : A4l-

tie femitam » fi

dearis licét ab hujus

tieva te. ne que[ieris, &v fortiora te. me

Ectli. 3.

vo 220

erveríi mundi prudentibus ; fatiüs

ferutatus. fueris

ftd qua pracepit tibi

Prov. t7.

fiquidem eft , contemni à mundo,

Deus illa cogita femper. INam : qui 4l

tam facit demum fuam , querit vui-

y. 16,

quàm condemnari à Deo : fatiüs di-

fplicete humane prudenti& , quam

nam. ln illa eternz beatitudinis do-

mo non felüm magni, fed etiam pu-

diviqæ fapientise.

filli inveniuntür ; fi t&men pafillus

non

dici potcü" tanti

gni heres

CONSIDERATIO 4SEXTA.

ï

«

nolts ,

ut ulti-

T/71

fum ego tam vaft

mus me coeli angulüs non capiat ,

:v- g'

De Qtinti c» ultima radice.

nee tam elate mentis, ut in magnis

ambulem. Nemo inftar aquile vo-

Uinta tadix , benam volunta-

9.

P tem, fanctaque perfc&tionis de-

late ac in füpremo coelo fuum pene-

n

d

nifi vocatus, ut

fidc

fia imp;

diens, eft falía quedam

[d

re n'gdum pre(umaty

Sanc&i.

«

»

FRACTATUS &

Sancti. Deminme, tu (cis, quia mon eft

niantut , qui de infigni fibi humili

P[4l. 30

exaltatum cor meum , neque elati [unt

tate blandiuntur , fi nihil boni agete

'tl'

n

eculi mei : neque nmbulavi in magnts,

attentant , nifi ad quod fub mortali

'l ;l

aflricti ; haud fecüs, ac fi torpefcere,

sicque in mirabilibus fuper me. Speciofa

videntur ifthec verba , aít latet an-

nullumque boni operis fructum] fa-

|l.ra-

cere , ellet Chrifto obfzqnium pra-

guis in berba. — Inter rurales ni

rum eft invenite hominem , taliter

ftate , fanctamque ejus humilitatem

fuam confeffionem infütuentem: R.e-

fequi.

O detcftandam fuppofttitiæ

virtutislarvam/ -

-porró , ut falíitas

verende Domine : ego bene vivo,

hujus fpurig humilitatis

-

demagis

e

nil adeó mali ago , nec furtum, nec

foré, fi hic

adulterium , nec homicidium facio:

prodatur, ad rem puto

dicbus feftivis Miflàm audio, & fer«

quoque legitime veraque humilita-

tis definitionem pofuero , conformi-

mé fingulis menfibus menfam Do-

mini accedo

potlem quidem etiam

ter illi ttito ; contraria juxtà fe in-

gis elucefcunt,

dicbus non feftis fzepiüs perquam fa-

vicem —oppgft,ta, eó ma

Definitur itaque vera humilitas , à

cilé Sacrum audire , aut faltem domi

Rofarium tecitate ; fedtamen timeo,

S. Thoma Aquinate : Quod fit que-

Ax2. q.,äz.

dam laudabilis (uà «d. sma dejetlio. En

4. 1. 4d 2,

ne forté hoc fit nimium , & ideó

quantum diícrime

n inter has duas hu-

puto, foré melius, talia confultó o-

humilitas eft fui ad

militates ; vera

lmittcre, quàm nimietatis vitium in-

ima deje&tio , &

E

fal(a humilitas eít

eurrere. Ignofcendum plerumque eft

quzdam quies in imis.

Veti etenim

ejufmodi rudinm fimplicitati , ut-

poté perfe&tiora yix fapientium, me-

humiles nuaquam quieícunt, fed (em-

per profundiüs asque profundius feíe

lius tamen nihilominus füo officio

demittunt ; veri humiles, quo altius

] Tï)gn

fungitur , qui tales animas brevibus

& (üavibus yerbis ad majorem fer-

in dilectione Dei afcendunt, eó ma-

,

f

; j';' q/

votis induftriam pié in Domino ad-

gis in fui gítimatione defcendunt ,

hortatur

o

e

dicendo y. g. chariffime

haud multümabfimiles Angelis, quos

b

Gen.2f. .

fili : Quodcunqae facere. poteft manus

olim Jaeob in fomno per fcalam af-

kclef. o.

cendentes & deícendentes confpexe-

y.12.

y.10.

tuA , inflanter operare , quia veniet

pox, quando nemo poteft operari. Saun

rat : Falsé econtrà humiles fuis mi-

foan. 9.

effe ne credas, homicidia & fimilia

nimis bonis ( fi tamen veri quid bo-

y' 4'.

ni i. fe habent )Éyelut gallina ovis

mala non agete , fed oportet nos ct-

iam bonis operibus infudare ; tum

incubant, neque dile&ionis Dei, ne-

ne füblabamur profündiüs ; tum ut

que defpectionis füi augende quic-

quam cupidi ; nam ficut timent , ne

premiemur copiofiüs. Sed hoc, pró

i

dolor ! profe&ó íatis deplorari ne-

fiant nimis perfecti, ita etiam timent,

W

Bené ejut-

quit, quód inter Eccleftafticos, etiam

ne fiant nimis humiles.

r

modi hominibus congruit illud Píal-

mt'- l

iater Religiofos huju(modi fubinve-

£ogra-

b Íi-

Df MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, C

5

Et tune mihi

mogfaphi : Hiie trepidaverunt timere

qui funt vere humiles.

re d

ubi non erat timor.

Veta humilitas

?flï 12

fuperbum — dixeris — Claravalleníem

juft. L «.

?- ;n

laudabilis eft ; quid enim Jaudabiliüs,

Bernatdum , qui celeftem quafi vi-

€. «.düb.

»

quàm eligendo contemptum , omni

tam in terris agens, ad altiorem vit-

7.8.jt.

humaná laude fieti faperiorem ? fal.

tutis progreffum feipfum conflanter

fa econtrà humilitas eft vitium vitu-

hifce werbis inflammabat : Bernarde

In e]se

perabile ; nam non laude cette fed

44 quid veniffi » tune mihi fuperbum

vVit4.

dixeris fan&tiffimum Paulum, qui ad

vituperiodignus eftanimus , quilau-

dabiia non agi. An crgo magifler

ea,qu& priora , extendebat feipfum?

Philip. 3.

illum laudabit difcipulum , qui ex

tune fuperbum mihi dixetis virum

y.13.

defideriorum Danielem

? humilis

€o omnibus fegnior, ut fit omnibas

pofterior ? an illum Imperator efti-

abíque dubio erat Daniel , quia non

Daniel.9

Tnabit militem , qui nil generofum

audens refpicere in vultum Angeli ,

humiliger dejecit vultum füum -ad

pre(efert aut audct , ne forté ex eo

aliis praeferatur ? an illum quis di-

tetram. Sed erat etiatm magnanimus,

Dan.14.

fedens in medio leonum.

Humilis

laudabit operarium , qui cunctis in

XX

erat Paulus , fcipfüm intitulans pri-

L TINn.

14b

labore eft pigrior , nein metcede

ullo fit major ? an & fimiliter Deo

mum peccatorum , & minimum AÀ- , ;

crit gratiot , qui à fervore remotior?

poftolorum : fed erat etiam magna-

1.Cor t5.

minimé gentium : fed ille Deo cha-

nimus ; st vel ex illis verbis patet:

v. 9.

riffimus eft , qui maximus in chari-

In quo quis audet, audeo & ego. Hu:

2.C0or J1,

tate. Amat Deus animam amantem,

milis eraz fanctus Bernatdus , utpoté

F. 2l»

plures fibi oblatos Epifcopatus invi-

que juxtà Angelicum. Do&torem:

S.Thom

, Optratur magna , C reputat parva :

€&tà humilitate recufans : humilis erat,

epu[c. de

operatur voulta, C reputat patca : ope-

ità de (cipfo ( prout fentiebat ) fcri-

ratur dih,Cr reputat breve.. Ecce cha-

bens : Dice vebis ego , qui de tne loquor

Epift. :1.

diig

riffime , ubi eft veritas humilitatis,

hon ex conjeciura , fed ex . fiententia ,

Dto.

ibi eft & exhibitio dile&tionis, adec,

non fum talis , qualis puter , vel dicer,

; Gm-l! '

ut quis fibi non nifi. vaniflimé pro-

quod tam (ecurus fateor ,. quam certus

g

fundam humilitatem promittat , nifi

experior.

Sed talis humilitatis erat,

ftrenué ad ferventem charitatem in-

qua alta magni animi defideria fimul

.

" gümbat. Humilitatis eft, bené fa&ka

includebat : hinc plenus fancto defi-

"

ab humanis laudibus abfcondere ; (ed

derio 1imox addidit

Orate , ut talis

- humilitatisnoa eft, nillaude dignum

fi«m , qualem me pradicatis.

Quin

Luce 12.

cüm humilitas juxtà fan-

& ipíe magifter humilitatis coaréta-

y. fe.

,Sgpgr E- meditari

pifí. 44 &um Chryfoftemum magnitudinem

batur , ufque dum perficeretur Bap-

h

tiimus, quo habebat baptizari. Sci-

Cor. Ho-. animifaciat. Imó juxtà celcberrimum

,

quil. 1.

illum auctorem Leonardum Leffium :

licet non ità defiderat cervus ad fon-

bat

l

De I'u. ^ pulli fmlf tnAg u magrmnimi : qu,?æm Wi

fcs aquarum , quàm igfä defidera

'4

3

—

19

TRACTATUS L

ideó eximize humilitatis " poteft quis

ad calicem fux paffionis. Manet ita-

etiam in fuis pedicuioüs centonibus

ue vetiffimum illud aurci Chryib-

Suptr

Óftomi : Humilitas nen eft fine magni-

fuperbire, & poteit in fuis fibi vitiis

?mn.

tudine apimi. Haud cquidem inficias

quis vane placete 5 ità quidem , ub

li

Hitn.7c.

nullum à Deo donum efllagitare,

iverim , medium tutiffimum itcr.

:

Aft nec primum quidem vera humi-

nulloque modo ad perfe&tiorem vi-

M

litatis gradum attigit , quiíquis fe

tam afpirare fit perpluries potius in-

(

dicium foetentis füperbis, quàm fra-

jam medium attigiffe credit. — Sancti

Dei homines & vceti humiles , etfi

grantis humiliratis. Quare enim quis

jam in perfe&tionis culmine pofiti,

nihil petit , nifi quia nihil fibi decffe

uate

credit, & hoc eft füperbum.

non tamen per(aaderi pofluat, ut fe

veté incepiffe credant , quid dicam,

uis manducare definit, nifi quia fe

Quate quis à

medium attigiHä ? talem cogitatio-

jam faturum fentit.

nem velut horribile fuperoix mon-

majorem perfectionem non conten-

firum abhorrerit : Nen quàd jam pzr-

dit , nifi quia fe jam fatis effe perfe-

l

Pbhilipp.s.

&um concludit, & hoc eft falfum

N

fedius fím ( inquit Vas ele&ionis ) &

y.12. (*

omnia fiquidem defunt ,. omnia fe

inferiüs - Ego m nom arüitrer €0m-

z:.

prebendiffe.

Ille demüm bené fperat

habere putanti, & nemo à períoctio-

L

netam alienus , quàm qui fue im-

medium , qui totis vitibus conatut

ad fummum , qui mediocri pietate

perfe&tionis ignatus. Prohibet qui-

Luca 2o.

contentus , ambigo , an aliquando

dem Chriftus primas cathedras, &

V. 46.

primos difcubitus amibite . at non

ultimo loco dignus ; qui veró fuo

defiderio ultimum ( fi ità loqui veli-

prohibet, fed potius jubct perfcctio-

nis montem aícendere ". Ejffete ergo

mus ) ceeli locum non tranícendit ,

Matth. .

huic valdé timeo, ne cum fatuis vir-

perfcdli, inquiens, fieur G* Pater vefter

v- '4—80

inibus feró veniat . quia Íemper

eeleftia perfedius eft

minüs facimus , quàm volumus. O

Verum quidem eft ; nullà ego gra-

tià aut beneficio dignus * aft ideóne-

fi verz humilitatis foret, à Deo ni-

Df

hil grati aut virtutis petere , tunc

Deus mez íervitutis obíequio indi-

M,

profe&ó ipíe quoque diabolus humi-

gnus ? indignus licet ego divino fa-

vore, digniffimus tamen Deus meo

lis effet , utpoté qui nufquam legi-

tur, à Deo aliquando poftuláile gra-

amote.

Et (ané veré amare Deum

tiam aut perfectionis denum ." imo

adhuc nefcit , qui amori eertum ter-

tanta eft mifericordia divina , ut nc-

minum ponit. Et ne fim nimis lon-

que ipfi damoni gratiam & gloriam

gus, en, 1n Chrifto chariffime, quan-

tüm falsá humilitate decipimur! com-

ncgate , modó candem ipíe debité

munis eft fermé omnium Patrum &

petere poffet. INon omnis in hunuli

loco pofitus , vel ideó eft humilis;

fpiritualium Magiftrorum fententia,

vix ccrtiüs fignum vera fanctitatis

gg non omnis exigua virtutis , vel

efle,

*

PEssiaf

-

»4

)9

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, e.

tendum opus timore errotis. Etenim

eífe, peffe&ä humilitate * hinc ('ut

apud Mathiam Fabrum videre eft)

à vana com placentia impugnari ,ma-

lum non eít, fed expugnari tantüm.

nonnemm Pastrum intettogatus, qu&

In Nativ.

INon ille humilior, qui à titillatione

fan&kus inter homines ?. re|pondit : hu-

tumoris remotior , fed ,

ui in re-

$. foan.

milis : qui fanitier , bumilier : qnis

Bapti[le

pellendo virilior. Sicut nec ille fan-

andiffmus , bumillimus. En tantum

Cene2z.

donum eít humilitas , ipfiis etiam

étior , qui tentatur minüs , fcd qui

fan&itatis quafi certum argumentum,

refiftit fortius. Tales ncmp& vult Do-

Dominus fervos, de quibus afferere

& iftud fan&iffimus Deus pigritanti,

voluntarié in fuis imperfectionibus,

valet : Vos effis ,. qui permanþ]h; me-

Lutaà 22.

cum in tentatienibus.

Aculeo vana

ne dicam, in peccatis jacenti largie-

VY. 28.

complacentig pungebatur aliquando,

tut ? cüm tamen aliàs dii laboribus

omnia vendant ? ó chariffimi , haud

& ipíe mellifluus Doctor s 4t non

cedens Chriftianus heros gcner,ofo

omnis, qui dicit : Demime men eft ex-

Pí4l.130.

altatum cor meum, in vera humilitate

mox refümpto fpiritu, ità pungen-

y.1.

ambulat. Ompe quidem dontum perfe-

tem perbellé pupugit : Preffer re nen

ltain eju

um , defur[um ff , afb vix allum

cmpi, propter te non defínam. En fic

yit4.

facob. i.

praliandum eft in Chriftiana militia

ratius , quàm vera humilitas ; adeó

y. 17,'

quidem, ut au(im dicere - quia plu-

adversüs vanz complaecntis mon-

firum. Ut etiamfi contingat , huic

- n2

res in Ecclefia Dei invenies virgines,

, y. 46.

belluse te nonnunquàm fuüccumbere,

I

quàm veré humiles Non minüs

itaque laborandum , orationi atque

non PFOPIGI'G

À trepidé arma depones,

fed contrà audentior ibis.

Haud e-

mortificationi. Yacandum eft pro adi-

! Matth

ifcenda humilitate , quàm pro con-

quidem , uno alterove moríu acce-

i

j * 4'3'

fetvanda virginitate. .

pto, fugit moloffus, fed fortiüs ferae

Verumtamen dile&iffime 1n Do-

infigit dentem - quia tunc demüm

bené tecum agitut , cüm intantün

"

Sap. t.

mino, hecícribems, nolim te do-

tibi omnia deíerviant in bonum, ut

y.1.

cete , fuperbé de te ipfo prafümere ;

j

fed diligete juflitiam , & fentire de

ex ipfo quoque lapíu exurgas fortiot,

Domino in bonitate. Scio di(c:etio-

& & peceatis evadas melior.

Q

nem effe matrem virtutum , & for-

En chatiffime.in Chrifto , expli-

cavi tibi pro modulo meo quinque

tiflimum perfe&tionis munimentum;

^

fed de hac ficut && de vera. humili-

peífimas radices, que nifi à te é tcr-

l

ra cordis tui funditüs effoffx fuerint,

tate alio loco.. Omninó hujus fum

n-

bona Deoque grata voluntas in tc i

mentis , quöd palato adhuc gratior

r'n-

unquam quidem fixé radicari potetit,

fit cibus abíque fale, quàm Dco opus

quentumvis maximum abíque humi-

minüs promi(fam falutis pacem fru-

m

&ifcate. Has autem ideó premit-

litate , fed tali in cafü corrigendus

i

eft error intentionis , & nen oimit-

tere volgi $

quia claré video, & feré

2

mante

f

-

— !

J

&

e

rRAcfATU'S L.

manibus palbo , quód totus modó

tis, ne parcendo innecentie Chrifti

mundus libris refectus , attamen hi

perderent regnum terrenum. — Alii

omnes libri cum omnibus fuis gta-

funt , qui pro excufatione frivola

vilfimis rationibus & motivis vix

fuüam tepidam infirmitatem adferunt,

paucis perfuadere |poffunt ftudium

& ecce tepiditatem ! hinon incongrué

perfectionis, adeó, ut fan&ta Ecclefia

comparantur difcipulis illis , qui ab-

vix ampliüs virum fan&um fperate

euntes tetró adinvicem murmurilla-

queat , nifi forté quis extraotdinario

bant - Durus eff bicfermo , & quis

modo, velut olim Paulus, vocetut .*

/Qom-z. é.

goteft. eum eudire ?. Alii adhuc funt ,

y. 6 9.

aut velut alter Joannes in utero ma-

qui fpiritüs fetvorem velut anile de-

terno fanctificetur. Cüm tamen fatr-

lirium fübíannant ." & ecee fuper-

€ta mater ifthoc calamitofo tempore

bumcontemptum ; hi comparari norr

perfectis viris vel maximéindigeret.

immeritó queunt puetis illudentibus

Ratio veró tanti mali alía non eft ;

Elifeo, & pro lemmate ipfis appin-

A Reg.27

nifi , quia ad omrie bonum prompta

gi poteft illud. S. Jude 1n fua Ca-

v. 23-

voluntas füas radices mittere nequit,

tholica : Hj autemy quecunque quidem

totá terrà cordis noftri jam aliis pef-

ignoraut, blafphemant. — Sunt demüm

F. IQ«

fimis radicibus undequaque occupatá.

alii, qui pro palliata excufatione fuam

Sunt enim aliqui , qui fanctis infpi-

indignitatem obtendunt, & ecce fal-

rationibus & piis admonitionibus

fanr humilitatem ; hi demüm affimi-

aftuté & audacter tefiftunt , fcriptu-

lari queunt. Lftaélitis dicentibus : Now

Exod. 2

ras & pios libros pro fuo genio fen--

loquatur nebis Domimus , me forté mo-

TiAIUr.

V. 19.

fualiter interpretantur .* & ecce pra-

Jam te obfecro: , ó amice

l

le&or ! óferve Dei , ne itá & tu

vz difpofitionis habitum. Tales non

h

abfimiles fünt Pharifeis , quitoto

fimiliter loquatis ,. fed potiüs dicito

6j

adni(u collaborabit,ut doctrinz Chri-

cumr Samuele : Lequere Domime, quia

I.Reg.3.

fti invidé conttadicerent , omniaque

«udit fervus tuus.. O quàm bemunieft,

y.10.

J

ejus fa&a aut malé exponerent , aut

te Domine audite : tu. eninx verba vi-

f(mn. 6..

exploderent. Sunt alii, qui fuperflua.

t4 aterna babes. Sequitor Ó Sacerdos!

y. 68.

ram curarum mufcis nimiünr 1nfe-

ó Paftor in Ifraél agnum immacula-

Apoc. 14

flati , orationis & contemplationis:

tum, quocunque ierit ^ Quwonism glo-

V. 4.

fomnum nunquanr capere queunt,.

ria magna ell fequi Bominum. — Efuri-

Eccli. 23

vel potiüs dicamr, nunquam volunt ,.

to, & fitito ju(titiam, ut fatie-

Y- 36.

& ecce incurianx — Ifli rucsüs fimiles:

ri$, cüm apparuerit glo-

Pfal. 16.

Jeani.iz..

tià Domini.

effe videntur Judais , ftolidé íollici-

y. 16

y. 49.

g

| €APUT

mE--

i

DE MOTIFIS ÉT I—-NSTRUEENI'IS], é«c.

CAP uT SECUNDOUSM..

perfettiomis, €8 ad qualem per[ettionem

Deþ?ziticfg ts dicviffo

Clerici teneantur ?

W

CONSIDER ATIO PRIMÁ.

$)

Defnitie perfestiond.

5

"w Érfc&&um dicitur id, ini gcäcrä; pef & ubique eft veré imago Detis

aft; nom. femper . efi fimilitudo Dei $

p

-7 cui nihil decft in füo efle dcbi-

to : Sic perfecta dicitur imago, fed tunc folum , quando divine eft

L MA

confots naturz. mago Dei itaque

quando illi nihil ampliüs deeft , ad

'u 230

fuum prototypon concinné expti-

mihi plus non dicit, quàm creaturam

mendum. Homiüis perfe&tionem,

intelle&ualem , exprimentem in uni-

RUT

tate fuac effentiz & trinitate poten-

qui perfpicere cupis , inípice cjus

ctfeationem: , te de hác perlucide in-

tiarum , unitatem Dei & trinitatem

ífütuemtem. Siquidemr certilfimunx perfonarum : &hec imimortalis ima-

Eul !

eft, quod Deus, fümmus rerum ar&i- go,licet per peccatum originale qua-

fcx ab initio fecerit hominem rectum. tuor. vulnera , fcilicet ignorantiam,

19

Creavit Deus howinem ( inquit facer injuftitiam, infirmitatem, & concu-

Ecclef. 4:-,-'

Textus) adimaginem er fimilitudinemy pifcentiam acceperit , deílructa ta.

Vo 3001

fuam-

Ubi nos quidem in communi men minimé füit , nec unquam ab

Gzncjïx.-

nem & fimilitudinem plerum-

aliqua creatura deflrui poteft: Imago

Serm.i.de

Mpj

y. 27.

imagi

ue con

fündimus , quafi pre eodem fiquidem. , inquit (an&tus Bernardus,

Anmnunt.

'n 10

fumendo : cüni tamen in rigore lo- is gebeuna uri poterit , non exuris ar-

?am (

fint diftinctiflima : nam dere, fed. non dcleri. Porró fimilitudo

f 6^

quendo ifta

imaginem Dei prafefert omnis ho- Diei pcr irtobedientianr protoparen-

)

(

14

mo, &quidem in omni flatu, fednon tum noftrorum penitüs extincta cft,

item fimilitidinem Dei- Homo im juxta illud : Quoniwm , que perfecifti,

P/al. fo.

Jl

y. 3-

ftatu naturae integrae , & ini flatu na- defiruxerunt. Elieu ! ergone firailitudo

9

ture lap(z, irr gratia & n peecato,

i& Aldiffini, fignaculum petfcéti deco-

pþ[. ff.

coelo & inferno, etiam 1n. utero ma- ris,

emarcuit, decidit, periit? O Adam

pb

quid fecifti ? nonne gloria & lonote

terno , quamprimüm illi formato

corpuculo, pro tunc magnitudinem c

oronavit te Deus, & con(ítituit te

m? Co.

Pfal. £.

majoris formicz non excedenti,

ani. fuper opera maauum fuaru

cékabat i ccele,

70 6'

tna rationalis à Deo infimditgr, fem- rona glorie te exfp

3

honore

Sisigns ts

^£

TRAMCIATUM L.

honote fimilitudinis gleriabaris in

e» halitu inventis ut homo.. INofteam

paradifo , animantibus imperáfti in

curpiffimé dcformatam conditionzm

Rem. it.

univerío : fed eheu nnico pomi mor-

excellentiffime reformáffet. O altita-

de divitiarum , & [cientiarum Bei: Qt-

y. 33-

fu perdidifti hec omnia ! noíque om-

nes ncfandé ignobilitáfti , ignomi-

pot? qui ex occaftone mali fa&ti fum-

niafli , præcipitäiïi! cum in honore

pfit aníam tanti boni faciendi. Plus

Pfal. 49.

eí[zs, nen intellexifti, compatatus es

bonitatis fue & rmiíericordig nobis

y.14.

jumentis infipientibus, & fimilis fa-

afferens per copiofíe redemptionis

étus es illis ! fa&tus es vclut tabula

ere&tionem, quàm primus A dam ab-

raía , induifti maledictionem pre ve-

Ílulerat per diving Legis transgref-

fümento falutis & benedictionis;

fionem. Majoris enimwetó amoris

Mulier , inquis, dedit mihi de ligne.

Dei fuit , (üuum pro homine dedifie

Q mulier ficcine adjuterium admuni-

Genef.3.

filium , quàm homini conetedidifle

flras viro ? aft qui non erubuerunt

'volup.tat.is' paradifum. Exinde cte-

y.12.

peccare , nec erubeícunt medo (ua

nim & per ipfum data eft nobis po-

Genef.5.

peceata excufare, Serpens , reponit

teflas, per tegenefationem prioris ft-

muliet, deeepit me.. Serpens videlicet

militudinis filios Dei , & cenjermes

Rem. $,

y.13.

homini inyidebat fimilitudinem Dei,

fieri smaginis filij u : INec non, ipfo

y.25

duce, ad omnium bonorum princi-

Gentf.s.

& hinc dixit: Eritis fieut. dj , feientes

bonum & malum.

Sicut dij abíque

em bonitatem amplioris victerie

yuj-

dubio , de quibus Píalmifta : Omutes

laudeteverti. Atad quid hac? viden-

tur ifthec extrà rhombum efle ; fed

Pal.j.

dj gentium. damonia : demoeni enim

fimilis , imó demon efficitur omnis

non funt ; cüm permultüm refesat ,

y.j-

delinq

uens , juxtà illud : Ex vebis tnus

ad perfe&tionis nobilitatem declaran-

diabolus eff.

Ifti dij procul dubio

dam, ejus neviífe originem.

'4".-6.

y. 7H

cum proprio eternoque damino ni-

Cenfiftit itaque hominis fpiritualis

mis jam gnari funt boni & mali, tor-

perícétio,

uti jam pluribusliquet, non

uentur enim jndefinenti memoriàá

in imagine , (cd in perfecta Dei fi-

boni, qued amiferunt, & mali, qyod

militudiné. Et pro majori intelligen-

wicurrerunt. Éxperimento quoque

tia ità definiri poteft : Perfectio fpi-

didicit Adam, quanto per füam pra-

ritualis hujus vite eft sumie perfecta

vaticationis proterviam exciderit bo-

conformitatis cum Dto tam in patignde,

no,ac quanta fibi indé fuifque con-

quàm agtndo. . Ibi unio habet ratio-

HEtct URH du

nem generis, multimodé enim homo

gtegavetit mala i intgntüm quidem,

ut nec ulla huic vulneri fupereffet

Deo uniri poteft : Sic mediantibus

medela , nifi emnipetens medicus,

potentiis anima wnitur Deo pera&tus

virtutum "Theologicarum tanquam

philipp.

;, noftrum miferatus interitum, Sesuet-

ipfum exinanivifet , fermam (urvi nc-

fuo objecto : fis unitut Deo pet in-

y.7.

tigiens, in fiamilitudigem heminnm [aiks,

fufionem gratie fené&tificantié ; &

quideng

um

DÀR MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, (t.

11

quidem unione fimilitudinis divini-

effe grata Patri 5 fcd etiam in fu&ï;

nendà morte Céucis. — Ex quo colli-

tatis participatae, que tamen necdum

nt.i.

eft ipfa hominis intenta perfectie,

gitüt , quód neque in contemplatio-

h

nifi radicaliter : quia in ftatu natura

e, neque in eperatione, quod nec

in duleedine devotionum , nec in

lapfze charitas Dei diffufa in cordibus

noftris non. plené aufert feditionem

fuftinentia perfecutionum , nec in

noftrarum paffionum,nec ctiam infert

magaitudine operum vera & fupre-

erf. &ü imperiü cunctarü. virtutum.

ma perfeétio confiflat ; (ed quód ille

Aliud dicendum eft de flatu innocen-

folummodó demüm perfecté cum

tie , ubiin pmtoparemibus noftris

Dce unitur, uhuíque cum co fpiti-

quieté regnabat divina charitas , cit-

tus effcctus fit, qui didicit parí tnerr-

tis tranquillitate bumiliari , e aun-

cumdata fulgente virtutum varictate,

in tanta perí«&tionis largitate, ut for-

dare ; qui ubique & ia omribus in-

"

taílis , formato homiae , ideó divi-

flitatus eft ,. e& jktz;zri r efz'.'ït're--, ó

Philijg. v

abundart, Qr penurium pati, icà ut fit

y. 12.

num eloquium nen appofuerit : vi-

:

dit Deus , quód homo effet bonus,

tam paraátus, j

uxtà divini beneplaciti

eo quód ipfummet jam opus Ioque-

(anctam ordinationem ad profund'xfl

ïs le.gv

fetur. — Ad hanc perfe&tionem nobis

fimam poenarum mifcriam deícende-

O y al

te, quàm ad altiffimum aterna glo-

l

pro vitibus noftris indefinenti labo-

ris promotione connitendum eft, ut

tig (olium afcendere. Rt hoe fecun-

lk

jam , zternà redemptione inventà,

düm omnes quatuor dimenfiones,vi-

l

infitmate carnis noflra rebellio de-

delicet fecundum longitudinem , &

ferviat nobis ad jucundiorem refur-

latitudinem , fecundüm altitudinem

"

Gonfotmitas fe»

re&tionis gloriam, quas illá non datá,

& pmfunditaïcm.

1

nos infeliciter traxiffet ad abyílalem

cugdüm longit"udinem dicit : En:

pcrditionis ruinam. Dicitur (ecundó

Paratunm cór meum Deus, paratum cor P[Al.ye.

li

in definitione : Perfecta conformitatà :

metun : Non folüa in dies & annos, v. $.

on

fed ia etermum et ultra.

Conformi- Mich. 4«

qualis non cft illa fuo modo impet-

í

fÉcct1 conformitas , quam refignatio-

tas fecandüm latitudinem dicit : Cer

P. f«

2. Cor. f&

e

netn vocamus , & quam etiani ipft

nsftrtim dilataium eft , Ó Deus ! ad

facietidas omnes juftificationes tuas,

V.Il.s

^

adhuc infirmz plebeculg pro patienti

h

adverfitatum — tolerantia pfudenter

tam minimás quàmi maximas ; tam

Pfal. i.

P.1H2.

h

fuademus ; perfeétus quippénon tan-

libzras, quàm preceptas. Conformi-

0-

tas fe

CA

34

düm altitudinem dicit : Do-

tüm debet effe refignatus , fed ad

10

omaia fine exceptione prorsus indif-

mine ego exqu"iräm tibi placentes

Eccli. 4 .

us

ferens , & hocuti in dsfinitione ad-

modos muficos, ut peragam omnia

"

eá intentione & modo

ficut tu ab

us

ditur , £m in patiendo quam agendo,

ficuti Chriftus non folüim fuit obe-

ztetno conftituifti. Conformitas fe.

n

m-

diens in faciendis , que intuebatur,

cundüm profanditatem dieit : Preka

1n6

«

EEE

24

TRACTATU?f* L

9ne D;minc , &* ftht4 me : ure rents

tibi in wmn. mon[iratumeft.. Sic etiam.

Pþl' 250

anima fidelis, licet obfervatione De-

y.2

mtios ( cer meum. — Dedüuc 1me pet

calogi velut decem variatis cortinis

Píal. 17.

ignem & aquam , fuper exeel[a ftla-

zucns me,— Et u(que ad infernum hu-

fit contecta, licet in bafe humilitatis

y. 24

milians me.

Sicut ]utum 1n manu

& difcretionis fit fundata , licet ta-

bulis poenitentis quafi perperuó &

figuli , (ic ego in manu Dci mei,

dummodoó auxilium tuum non elon-

fine torporis putredine coaílata , &

gavctis à me. Talem conformitatem

licét intüs & foris deaurata fit, intüs

auro charitatis, & foris auro fancta

ille habuiffe creditur , de quo itá

Deus: Invemi David filium 7 eff , vi-

converfationis ; non tamen ex eo eft

A&. 13,

vum feeundim cor meum ,. qui faciet

formaliter perfectas fed quia eft affi-

y. .22./

milata & conformis facta fuo fumim

2

&

emnes veluntates meas. Supponit qui-

dem in anima ifthec perfectio om-

bonitatis exemplari, Deo. Hincficut

f

iciendum fuit exemplar

nes Yirtutes, in eistamen nequaquam

Moyfi in

in monte Sinai monflratum , iià &

5

confiftit , multó minüs in aliqua ha-

rum , nec in ipfa quidem charitate,

nobis in omnibus cogitationibus,ver-

nifi inquantüm ordinatá. — Sicut per-

bis & operibus noftris infpicicndum

feftio zdificii non confiftit in pre-

eft exemplar Chrifti, quod nobis in

A

tiofis lapidibus, fed in concinna for-

mente Calvarie oftenfum ; nam quö

ma ab architectore intenta. — Hujus

ctucifixo JESU fumus fimiliores, €o

& íümwus perfe&tiores. — Hoc etiam

plura fymbo'lau habentur in facta Scti-

ptuta, uti Exodi a5- Fecientque mihi,

perappefité colligi poteft ex Pfalmo

P. 7

44. übi v.10. ità habetur; Affitit Re-

inquit Deus ad Meyfen, fanctuarium,

( balitabe in medie eorum, juxta em-

gina à dextris tuis in veflitu deaurato ,

nem fimilitudinem tabernaculi , qued

vireumdata varietate ; En Kegina ifta

eftendam tibi. . En fan&uarium Dei

eft anima perfecta , dextcera fponfi

fui a.mpicxanda ; fed putafne , quoód

eft omnis anima perfe&ta , juxtà id;

Nejritis, quia templum Pei eft

i, C Spi-

nuptialis ejus veftis fit ex eo pette-

1.Cer.3.

ritus. Dei babitat in voba.

Aft ficut

£a , quia auro charitatis & vatietate

tabernaculum illud materiale non fu it

virtutum fuperfu(a ? minimé gen-

ex eo perfectum , aut Deo gratum,

tium. Bené autem, quia eft in di-

Cant.d,

quia ex tabulis lignerum Setim com-

vinam quafi fortnam coaptata , quia

y. 7.

ftstura ejus affimilata eft palmae, ubi

paginatum, quia illee tabulse compa-

ginatz inaurate , quia bafes argen-

dilcétus fuas extendit palmas, ad eir-

tee, & cortine opere plumario va-

cumbrachiandam fuam fibi eoador-

tiate ; fed ex eo folummodo , quia

natam fponfam. Manet igitur verif-

fuit conftructum juxtà exemplar in

fimum , quód perfe&tio domüs fit

Kced. 25.

monte monftratum : Infpiee , inquit

praintenta figura feu forma , boni-

ecktitudo

tas fcu perfe&tio fyllogifmi r

confor-

?. 49.

:Dcug C f«s ferundüm exerplar, quod

^

DI MOTIVIS ET INSTRUMENTI£, G.

[T]

refpondendum, viam ad Deifermem

cenformis tegulis fyllogifticis ,. &

perícQtio fpiritualis. perfcéta unio

unionem effe ipíam charitstem. Sic

conformitatis cum prima petfe&io-

S. Auguftinus de Spiric. & Lit. hifce

nis regula, & omnis fanctitatis Idea ;

vetbis : Charitas vi« Dei ad bominei

-

-

Nam quemadmodüm in tota rerum

eft , e via bominis «d Deum :

pe

natura. nihil eft malum,nifi in quan.

tet ex illo jam trito. : Amor aut fi-

tüm füperexcellenti divinitatis bono

miles invenit, aut facit.. Ubi notan-

difforme ; ità etiam prorsus nihil eft

dum , alium amorem effe ordinacum,

bonum, nifi in quantum eidem con-

alium inordinatum ; qui tamen po-

forme ! & ficut illud eft omnium

fieriorfecundüm fan&tum Dionyfium

la

De divin.

maxime difforme, quod fümmze pul.

Arcopagitam verus amor nou €ft , [id

chritudini maximé difforme ; ita ct-

magH à vero amore prolapfio. . Aumot

Nemti

h

iam illud eft omaium perfe&titfimum,

ordinatus femper affimilat impetfe-

64p- 4

h

omniümqvee pulcherrimum , quod

&ius perfe&iori & füperiori , five

1

eidem confimillinum. Qoare, fi vel

fuperius ametur ab inferiore , five

minimus. divino beneplacito diffor-

viciffim : fic homo, amando Deum,

i

gisactus elicitur ,. jam maculatur ful-

cidem affimilatur , & Deus, amando

n

rida fanéte perfc&tionis veftis , &

hominem ,. eundem fibi aflimilat ,

)

necefsc babet lavari in fanguine im-

quia quacunque funt erdinata , im-

e

maculati Agni. « En Deo dile&ta ani-

perfcéta ducunt ad perfectiora, — A-

i

ma perfectionem fpiritualem modó

mot econtri inordinatus femper dc-

Ícis , & viam ad eandem non igno-

format perfcétius , trahitque ad im-

i

u

tas , affimilare itaque velut nobilis

perfectius ; uti liquet ex illo O(z& 9.

01

filia Principis eterno Principi pacis,

V.10. Fucis (unt abominabiles, ficut €a,

minime ambigens, quin, quó in hu-

que dilexevunt.. Hoc forté etiam ían-

lu

P

yÁ

E

us vitz via ei fueris fimilior , eó in

&iffimus Deus indicare voluit, dum

x

eterna. patria futura fts 1lli propin-

poft horrendum illum lapfum,noftros

quior., in unione confümajga perfe-

protoparentes tunicis pelliceis ado-

-

&se chatitatis ö;quic;is,.

peruit

conveniebat quippé , eos

"

pellibus caprarum aut talium bruto-

?tll

CONSIDERATIO SECUNDA.

rum offundi,. & confundi, qui non

l,dld Cuth

erubuére curiosá fuá gulofitate capcl-

luia 1.5

las imitati.

Neque miretis , quód

ubi

Quid nj Deo maxime af mitet ?

modo brutis. fimiles pronuntiem ,

(f

Stensä perfe&iQnis natuta, opäp

quos priüs demoni compatavcram :

io'

O

rg pretium erit , ftatim eidem

nam peccatum duo dicit : nimirüm

pn

averíionem à fumtmo & incommu-

(ubjungere explanationem vig , ad

j Qï

talem perfe&a funilitudinis & con-

tabili bono,ac convetfionem ad com-

sH

in.

formitatis ünionem nos dcentis, & murabile hbonu

Avetíio dejicit

;udo,

Trad. I. Parí I.

D

PCCCE!D-

jot

NI

46

TRACTATUS L

liculis hedorum füas invelvit manus

peccantem é confortio filiorum Dei

ufque ad focietatem mancipiorum

petens à patre füo benedi&tionem.

L]

diaboli '

.

converíio autem transfert

O benignitatef Dei noflri erga nos

miferos

en peccantem Chierub in

in appetitüs malé petitum objectum.

r

Similis itaque demoni factus Adam,

perditiohe telinquit, & homini fimi-

54

inquantüm derclicto fonte omnis bo-

liter peccanti feipfum daturum pro-

»

mittt ! agnófce Ó homo mifericor-

f ert- 2. gj (eque ipfum pro ultimo füo fine

y.13.

conftituendo, fodit fibi cifternas dif-

diam Salvatotis tui, & noli in vete«

fipatas ; & fimilis fa&us cft brutis,

rem Adamum impià convef(atione

inquantüm magis fecutus eorum fen-

degenerare , noli ampliüs diligere

)l

7»2«

füalem inftin&um , quàm re&z ra-

creaturas, utpete tuá dignitate indi«

tionisimperium. Uterquetam Adant

gnas, fed felum dilige eum , qui te

(

quàm damon decidendo ab omni bo-

tantà dile&kione prevenit, & catcra

)4.

no factus eft nihil, imó minüs quàm

uscunque creata diligenda , puré

nihil , atteftante divino Dionyfio AÀ-

dilige propter eum. — Dile&tio narr-

non eft,

que divina te faciet hominem divi«

De divin,

reepagità : z'—p/f: quoque , quod

Etenim

num, ficut econtrà dile&io terrena

Nomin.

À bemo aliemis eft malum.

liaud tam indignum eft nihil benefi-

reddit homiriem tezretmum , — & cát-

p.

Aututnas fortaffis;

cio cteatiortis, quàm eft indignus pee-

rialis catnalem.

cator beneficio converftonis : uterque

me charitatem pro perfcétionis viá

proje&tus eft à facié Dei velut pul-

fatuendo, perquam longé ab Afce-

vis ante faciem venti. Adante dictam

tarüm dociriná recedete , utpoté ut

jlurimüm tradentium , ipfam per«

Gem).3- eft: Pulvi es, ev in pulverein reperté-

T-19.

rb. Et Lucifero : Dabo te im cinercu,

fe&ionem in charit&te confiftete :

Exnbh28 C oe fort non care

$.18.

t myffer'iü :

nunquid ergo idcm poterunt effe via

quia huic dicitur : Nibil factu es, &

& terminus ? & refpondeo , poffe,

Jbid. v.19.

nàn eris a. perperuum. Adamo autem:

.

(ub diversá tamem confideratione ;

Genef. 19.

nam charitas non folàm eff vinculum

y.22.

ERéce Adam quafi unus ex nobis ?. Et

€iloff.;.

MW*

q'uid eft aliud. : non éris in perpe-

perfeclianis , fed ctiam funiculus, quo

70" 140

lj

ad íe trahüt exaltatus Deus filios A-

tüum ; quim omais fpei abíciflo.

Ofta n

thrà

dam. Alia eíft charitas removens, &

3í4

E quid aliud : Adam quaft uaus ex

7-9' 4 *

fiobis, quim K.edemptoris promiílio ?

alia &ccedens, & alia tenens. Prima

Xj

Adam veílitus ( inquit Cornelius à

movet ad expurga'ndäm animam ab

ornibeus vitiis & peccatis, & quid-

Dt d;'yj,,.

i Lapide ) typus fuit Chrifti, qui licét

Ej

"purus effet & fanctus , iadui tamen

quid. demüm poflet impedire Spiri-

t3s fan&ti adventum : & hac' eft in-

p

voluit pellibas, id eft, vefliri pecca-

tis. Indaere voluit, nobisbenedidtio-

cipientium, dc quibus Scriptura : Qu Pfal.sf.

hj

?

&enefi7.

Pfun,

nem allaturus , nofire nature tuni

diligits Dominum, odite malum. Altera. v.1e.

y.16.

cordis

li,

eam Pdh'ccmi,üæ; olim Jacob pel-

fnovet ad fuperflernendum

leétum

fhpy,

6.44,

a

c

DE£ MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, é«.

17

Íe&um- odoriferis. virtutum floribus

. En dileétiffima Chriftiana anima ,

ut adveniens fpenfus habeat , ubi

jsm non valet illa excaíatio * Quo- 7esp. ,.

quiefcat : & hzc eft proficientium,

modo peffumus viam fcire ?. Via enim. y, y

ad Deum dilectio Dei eft . viam no-

Pyoy. $.

quos ita confolatur dile&ka Sapientia:

In viis juffitia ambulo , in medio femi-

bis monílravit, & exemplum dedir,

y. 20. (

2f.

tarum judieg , ut ditem diligentes me :

qui dilexit füos ufque ad finem. Ad

AÁccedite ergo ad fapientiam & illu-

Deum fortafé íuípiras &k clamas .

minamini. "Tertia demüm movet ad

Quis dabit mibi pennas ficut columbe, &

adherendum dile&o , juxta illud:

volabo, c requiefcem ?. Bené eft:con-

P/al. s «..

Pfal. 33.

Ílanter ama , & cettó certiüs amor

y. 4.

Mihi autem adberere Deo , lonum eff.

d

Et hgc eft anigise pzrfectae feu fpon-

addet alas.

Duz alz funt due cha-

ritates , una affectiva & altera effe-

CAnt. 3.

f prg gaudio ita cxultantis -^ luve-

V, £.

vi quem diligit anima mea : tenit eum,

Giva.- prima inflammat orationem,

nec dümittant.

Anima tenens adhe-

& altera provehit eperationem. Has

reníque Deo ptocul dubió perfe&la

pennas, has amoris alas deinceps af-

Deóque conformis eft ; quia fanctit-

fume , & noli ampliüs inordinaté di-

(Gmo Numini nihil difforme adhz-

ligere creaturas " nam diligendo res

rere poteft, non item removens aut

caducas & ereatas , wilis fadla es ni-

ferem. z

accedens ; ita tamen, ut illa adhafio

mi. Diligendo veró Deum, pretioía

vo 360

erfe&a formaliter fiat potiüs per

apparebis in confpeótu ejus.

Plcnam cenformitatem & transfor-

?

CONSIDERATIO TERTIA. -

mationem , quàm per charitatis vir-

tutem. Et fuper hoc valdé etiam fo-

Jemne elt apud fan&os Patres & Ípi»

-Div:iüa perfecliomas.

d

rituales Magiftros : hominem dilc-

MNee refolutionem h,otanduni

?

ékiome , Íeu charitate accedere ad

*

Deum, transferri in Deum, & con-

. Vehit, Ecclefiam Dei bené vo-

&, Augu[i.

! cily

f

&e laud.

formari Deo. — Ad Deum ( inquit (aa-

cati hortum .* juxta id ^. Rigabo bor-

Eccli. 24..

1N Teus.. Sicut ergo in horto haud

V. 44

&bar. in

Gus Auguflinus ) qui wbique prafeus

kq

(

£f , ubique totus cff , non pedibus licet

omhes atbores eundem progignunt

Epifl. d

fru&um , fed qualibet juxtà genus

p

Maced.

iré , fed moribus : mores autem noftri

jt)

sen ex €o , quod quique novit , fed ex

fuum, uti citrus cittea mala , malus

)b

petfica petfica mala , fic etiam divi-

De diyin, £6.qu0d. quifque diligit , judiciari (olent.

id

Monin.

Divinus amor (inquit fan&tiffimus Dio-

nus Ecclefiz plantator, haud ab om-

if«

tibus eundem perfe&ionis exigit fru-

£Ap- 4-

nyfius Areopagita) 4materes fui juris

epufc. de

effe non finens , fed in && , qua amant,

&am,fed à quovis juxtà ftatum fuum.

Domusmagna eft Ecclefia Dei, quam proyeyg,

j N^

inflem.

penitüs transferens. — Charitas ( inquit

tfm [ lh

divii.

divus Dionyfius Carthuf?) cenformat

fibi eterna fapientia xdificavit. Sicut j, y, ,,

ergo 1n bené ordinata domo haud

)fdf

emo. rqlimtarem amantis , veluntati «mati.

D 2

omnes

1

flP-lJ-

"

33

x

TRACTATUS [

ómnes uni cur& & officio

tgpo-

principatus à poteftatibus, &c. Sicut

H

nuntut , fed hic fort? preficitur

itáque in illa ineffabilis felicitatis An-

veftiario, ille doliario, alius penori -

geliea Hierarchia. fuperiores Intelli-

Wi

ita & in Ecclefia Dei, haud omnes

gentie perfectione praeminent infe-

u

ad unum officii & voeationis ftatum

rioribus ; ita & fiert oportet in (acro-

evchuntur ; fed juxta divinz provi-

fancta;Ecclefiafliea Hierarchia,que fc«

dentiz apientiflimam difpofitionem.

cundüm foórmam & exemplar illius

Custit. é.

Ecclefia militans dicitur eaffrorum a-

füperna fapientiffimé & ordinatiffimé

,O 4.

€16$ ordinata.

Sicut ergo in excreitu

eft infl.t3ra.. Quare

lis te&té dividituf

fapienter difpofito haud omnes eun-

Perfectio fpiritua

dem tenenr erdinem , fed alii (unt

in Chriftianam , "& Keligiofam ; in

equites , alii pedites , alii decuriones,

Apoflolicam , & quafi Apoftolicam,

& in Sacerdotalem feu Clericalem,

alii centuriones , alii (igniferi , alii

gregari! , ita & in Chriftiana militia

Perfcétio Chrifliana eft, ad quam

non omnes eandem ftationem tenent,

omnes Ghrifti fideles tenentur ; &

fed juxtà fortem divinz vocationis.

hinc 2on poreft effe prudens dubium,

Rom.i2.

Ecclefia Dci corpus Chrifti myfticum

an àd hanc teneantur Clerici eo i.PfQ

» *X

appellatut , nofque fideles omnes

quod fint fideles. — Huic perfc&tioni

unius hujus cotporis membra ; $i-

communiter applicatur illud : Effere

Matth. f.

rc 4'8!

cut ergo in uno corpore omnia mem-

ergo vos perfecii , fiut Pater vefier ca-

bra eundem actum non habent, fed

leflis perfetius eff. Hicenim Chriftum

alium a&um habet vifüs | ,

alium

loqui de Chriftiana perfcctione , fa-

manus, fic & nos in myftico corpo-

cilé colligitur cx antecedentibus ; nam

re Ecclefie noa omnes codem gau-

quariprimüm oftendit , quód Ethnici

demus dono, fcd juxta benignitatem

quoque fuos ament fratres , . flatim

füperni largitoris. Ecclefia Dei non

fubinfert ,* Eflote efgo , €«. ut quafi

imnieritó coelo comparatar ; fam

idem fit , ac fi patenter dixiffet : Chri-

quemadmodum in Ífyderea. illa aula

ftiani debent Ethnicis longà eHE:f pet-

Jiella à flella differt , fic ctiam in. Ec-

fectiores.. Debent itaque omnces Chiti-

cleíia Dei flatus à flatu differt: & fi-

ftiani. pet fan&tam Dci & proximi di-

cut ibi ali« claritas folis ,. alia claritas

1. Cor. 1$.

le&ionem in vera Chrifliana diíci-

F. 41.

Iuna, C aliaclaritas f el.gum ,itaetiam

pliria juxtà divina ptacepta & Chiri-

in Eccle(ia alia eft perfzctio Sacerdo-

ftianas Leges pro ftatüs polfibilitate

tüm , & alia populi .* nimirum Ec-

coüniti ad ünionem cum Deo íumio

elcfta. mi'itans d-bet juxti mifericor-

bono , füoque centto. De hac pet-

dem divina gratig difpeifátionem ,

fe&ione divinus Dionyfius videtur

eceleftem illam. fuperné triumphan-

loqui, dum de(cribit, quomodo Pon-

lj

tem Hietarchiam imitari ; ubi Aa-

tifex Catechumenum ante. Baptif-

xxkws

] Hiffgi

gcli diferunt ab Archangelis , &

msm adhortari folcas ; coateftatur

ci

"N'l

iy

-

bÉ MotIVis ET INSTRUMENTIS, G.

ei ( fäiiicet Poütifex ) inquit, Optrtt- - imaginibus quodué ac pkantd]?ü.f Dein-

Kccle]-

Hierer.

vt ex ihtegro totodtie corde accedere 4d

d exposiit illi perfectiffmam vitam , il«

Deum, per cunclá. perfectumi, d inima-

lud. aperté conreftans, oportereillum meo

5;.239.2.?.2:

culatuiti ^ tum divite quoque couver[a-

dià longe anteéellere.

tionis ac Vite illà explicans vationem, dn

Pérfcctio Apoftolica eft illà , ad

ita velit deinceps vivere , füfciratut.

quam tenentuf Epifcopi , ipfi enim

Perfc&io religio(à eft, ad

üim orn-

in ordiie & dignitate proprié fucce-

nes & foli religiofi profc

if terientur.

i

duat Apoftolis , & teneritut animas

Hanc petfe&tionem — Chriftus inft-

fuas poncte pro ovibus fiiis. Horum

nuare volüit Mattli. 19. v. 2 1. liis ver-

requifira perfe&to Iuculenter patefcit

ex illo Matth. s. V. 144 — Vos eff&s lux

bis: 5i vis perfectus effe, vAde , vende

que babes , o da pauperibu , i habe-

mtndi : non pete[f civitas ab[condi (uprà

brs thefaurtii in cielo : Et hinc ex fa-

inontem pefita. Neque accendunt lugerz

pientiffima ordinatione Ecclefie in

ham , ( ponunt eum fub modio , fed

feftis fanctorum Religioforum fete

füper candelabrum , ut luceat omnibus,

)

üt plurimüni legitut ex hoc ipío ca.

quii in dome funt.. Sic lux veftra, &c.

pie Evangelium ; Ecce nos teli-

Tenentur itàqueEpifcopi fapientiae &

"

quirüs omniá, &c. Colligitur etiam.

fan&titatis fplendore lucere ficut lu-

j

eX co , quià in hoc ípfo capite ttià

cetnà fuper candelabrum pofita , ut

t ! )

Religioforum vota fübftantialia fatis

omhes fideles , qui funt in domo

c

x

Ifi

laté oftendünter ; Im'primis votum

Dei, ideft in Ecclefia , ex eorum

caflitatis, uti patet ex V. rz. his vet-

doctrina & períc&tione poflint ag-

bis: Ér funt éunuchi, qui fe ipjos caftra-

hofcete & ambulare viam vetitatis

"

& virtutis, lpfi itaque. non folüm

verumt propteg végnum culoyum. — Se-

cündó patet votumn paupertátis, ex

dcbent pollete iis virtutibus, quibus

Ó

fe ipfos ad fan&tiflimam Deiformem

verbis jam pracitatis. Tertió elucet

t

votümi obedienti& ex illis verbis

unionem provchant , fed etiam iis,

Jcfs

Veni , €v fequere me. — Debent itaque

quibus totum fibi coramitfüm gre-

I(i

omties Religiofi profeffi in religio(a

gem tam cleticalem , qiääm facula-

f Durati charitatem non

d«

diícipliria pe

rem fan&tiffime & pfovidcntifïïmä

'

(s

felüm justa

&

ivira praecepta & Le-

fegant, & paícaht, riec non pro cu-

hr

gcs Chtriftianas , fed etiam juxtà fer.

juívis ftatu , & captu ad fan&tiffimam

vitiun fanétum , quod profeffi fant,

Deiformem unionem perducant. Ipfi

jl

yi

conteridete fub fingulari poffiblli pu .

enim funt forme facti gregi , atque 1. Petri f.

titate ad Deiformem unionem. — De,

attendere debent fibi, & sniverfo gre- . s.

d

etüf

hac perfc&tione ita habet (anét. Pater

fi» in que eos Spiritus [anébus pofuit E- A8. 2o.

Eccle.

pifcopos vegere. Ecclefiam. Dei, quam ac- y, 28

)ona

Dionyfiu.s : Sacerdos ad eusn ateedens,

Imo ífunt lux

"

Hierar. intevregat primdin ,. um venuntiet divi-

quifivit. (anguine. fuo.

tetius tundi, uti pratactum,

& ideó

"

—— p6 pua. fibilibus emmibus, nen felüm yivi, verkim

fion

d

)

45

FYRACTATES I

non folüm debent faum commiffum

diüm impertitam fibi jurifdi&ienons

omnes ftrenué laborant , aut faltem.

fibi gregem folertiffimé cuftodire,

fcd infüper, prefertim in neccflitate,

labora£e deberegt. Etft itaque altifh-

totam fan&dam Ecclefiam pto viri-

mam Epiícoporum perfcctionem noR

bus intrepidé defendere , & .omni

teneantur adzquare ; ftringuntur ta-

poflibili modo vigilarc , Re aget

men in do&tring fapientia & vitae (am-

Dominicus errorum & zizaniorum

&imonia ipfos proximé accedere.

femine afþc;—'ga,wr , ad id (an&é ad-

Perfc&tio demüm Sacerdotalis, fcni

hortante fanétiffimo Antiftite Am-

Clericalis eft illa , ad quam tenentur

brofio hifce verbis - Sic polleat. Epi-

omnes Sacerdotes & Clerici in ma-

Ambref.

fsopus (apientia , ut won folam [ibi ere-

joribus conftituti. Quia hi omnes ad

in fuo

facrofanétum Altaris fervitium fta-

Paffor.

ditum populum fufficienter doceat , ve-

rim £tiam cunttarum Hevefum querat

biliter funt deputati & confecrati,

Nam fi Rex terrenus non quorum-

genditiones à Catholica repellere Ecclefía.

Perfe&tio quaft Apoftolica eft illa,

vis mediaftinorum , fed folo illuftti-

um fervitio honoratus incedit , quan-

ad quam tenentur omnes Saccrdotes,

tó magisnon communium, fed fan&to

quibus officium pradicationis & cura

animarum commifla. Ifti enim, quia

purifimorum Muniftrorum famula-

tü cum honore:& tremore excipi

Apoftolicum & paftorale munus fuo

modo participant , Apoflolorum &

debet illa fuprema Majeflas , in Al-

tari fan£ko mifericorditer nos vifitans

Epifcoporum quoque fanctam vi-

vendi formam'pro viribus meritó i-

füb candida nube panis.

Hi itaque

mitari jubentur. Inverfüs quippé

antiquo &ternoque mandato in dies

ordo eífet , aliis velle virtutis jubar

& horas fan&té vellicantur - Eritis

Levit. 28.

imprimere, & in fe ipfo nullum vir-

mili [audli , quia [anctws [um ego Do-

y. 26.

minus , £v feparavi vos 4 cateris populis,

Lib. 1.

tutis exemplar exprimere. Ut ferve-

tur veritás predicaudi , ait magnus

at effetis mibi.

Quare amore JESU.

Juper

Ext ch.

Gregorius, geneatur , neceffe eft, alti-

omnes & fingulos Clericos rogo , ne

tudo vivendi. De his videtur dixiffe

tutpiter fe immiíceant rebus terrenis

Matth. , Chriftus ^ Vos eflis al terra : nam

tam clementer translati in fervitium

Regis cceleftis : Angelicum quippé

7- ,2.

quemadmodum fal , licet lumine

mundi fit inferior & minor , fervit

potiüs quàm humanum vitg teno-

tem illos fetvare decet, quos divina

tamen multüm ut cibus fapiat , &

fetvat, ne caro putreícat.

Í[ta etiam

bonitas in famulatu Angelis fecit

Sacetdotes cotati , licet Reverendif-

&quales, imó in dignitate

fimis Prefulibus fint inferiores &

majores,.

minores ; attamen unà.cum ipfis in

& * 9

confervanda & condiendá Chriftiana

x

x

plebe, vclut ipforum brachia, .fccun-

y

:

.,(-./

Df MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, C

3i

eonimuriter in "Trackatu de Sacra-

CÓNSIDER ATIO ,QLUAäm.

mentis , quód fcilicet omnes Chri-

fliani per Baptifinum ad culturn di-

Probatur data perfectionu divifro -

vinum , & omnes Cletici itifuper pet

etiam feholaftic.

factos Ordines ad fervitium Altaris

.Y E nitcris Vefzcr'andüïïmc Le-

flabiliter deputentur ; atqui deputari

.A (tor ; quös( facr& Afeefi lScho-'

ad aliquod fervitium , vel àd cultum

lafticam quafi fjseculationem hie pau-

ftabiliter & cum obligatione, iridicat

mihi ffatum ; cum juxt Angel. Do- , 14.18.

€/5 admiíceamn. Oportet riempé in-

£clle&tui. fubtiliàs fþecuïandi anfam

&orem flatus definiatur, quod (if di-

prábcri, übi creditur fáluberrima vc-

fpofítio bomini conveniens cum immolili-

ritas latere.

Á vetitate vix ertabo,

tate é» firmitate. An autem ratio Ítà-

fi dixero , perfectum totius E«cclefize

tüs officio predicationis & zelo api-

ofnatum in bae divifione complecti,

miafumi conveniat , nom irnfherito

Probatit itáque data divifio hunc in

uidem dubitátur ; fed hoc pa'tcBiz*

fnodutri.

ex folutiorie obje&tionum.

'Tot funt obligatioties diflinctz ad

Quod ad (ecundum attifiet , uti-

perfectionetn tendendi , quot funt in

que concedirus , uód Chriftus iri.

"

Ecclefta diftini flatus perfc&tionis ;

flituerit. Ecclefiam fibi fponfáti or»

Caiit. d.

,

atqui horum funt quinque ; etgo.

hatam & perfe&tam; immaculatam ,

Majos videtur certa ; quia procüul

totam pulchram ; utique de illa di. ».?.

!

14

dubio quilibet conformiter fnoflatui

citut , s« eff columba mea , perfecta Thren.a.

Vivere tenetut, & tion nifi rhonflro-

mea ? utique Ecclefia efi ürbs pet- Y. !j*

Gilimum effet ; 1 (oli homini liceret

fe&ti decoris; atqui non effet tota for-

j Lt

. J ZQI-

füi ffatüs.&] conditionis terminum

mofa, tota perfe&ta, nift ftatus, qui-

ttatfztedi, cüm ipfa creatuta irratio-

bus conflituitur,effent perfcé&ti. Quo-

)

ealis & inanimata ab Auctore pra-

modo Lex illa poffet dici perfcea;

fixum fibi tetminum perfcveranter

nifi duceret ad perfe&tum ? Ad quid

x

Cel. 1.

)

euftodiat, Ià £ninote vcró triaoften:

A poftolus dicetet : Ur exbibeamts om-

V:'ng

etida fünt. Primum efl, quód in Ec-

nem bominem perfettum in Chrifto fefu,

&lefía in orditie ad perfe&tionem fint

nifi Corpus Chrifti myfticum, quo

quinque ftatus. Secuhndum , quód

c& Ecclefia , in omnibus ftatibus cffet

erfcftum ? Deindé utique ftatus

à

quilibet eorum fit ftatus perf-&ionis.

Tertium cft, quod ab invicem fint

Chriftianorum, ftatusReIigiöferumg

diftinci.

Primum . videtüf «arete

flatus Cleticoram, Epifcoporum, &

enini difficultate ; natm quód ftatus

animarum Cutatotum ofines à Chri-

fle Domine & Spiritu fan&to futit

teligionis fitit vcré & proptie ftatus,

Denr. 2,;

vix cflqui negat. De Chriftianifimo

inftituti ? ergo fünt perfe&i, & fta-

L]

& de Clericatu traditur à Thcologis

tus perfcétionis ; Quia Dei perfeio

funt

Y

at

3*

TRACTATUS. L

funt optra./|. Ex hoc jam clarefcit et-

ftin&um à chatattere Sacerdotij, ex-

iam tertium , quód ícilicet ftatus pet-

terné eo quód fpecialiter in- Cruce

fectionis fint invicem diftin&ti, nam

Domin: glorientur, &c. Parochi &

quid eft aliud ftatum à ftatu in Eccle-

animarum Quratores, interne fecer-

fia non diftinguere, nifi opera Spi-

nuntut ; per obligationem quarendi

falutem creditarum fibi ovium ,. eX-

ritüs (an&ti coafundere , qui non fo-

làm in diverfis bominibus , fed et-

terne vel per benefieium vel per ex-

jam 1n diverfis flatibus operatur va-

etcitium cenceffz juri(dictionis, &c.

Sed ecce iffa (igna omnia funt dif-

tia ? Deindé quis prudens dixetit ,

ftatum. Clericalem non effe diftineti

cretiva. flatuim, ergo. Et demüm,

yuot fuat diflin&ta vincula , & di-

& altioris ordinis flatu laicali , fta-

ftinéte difponfationes cum Dco, tot

tum Epifcopalem non elle altioris &

diftin&i ordinis flatu. Religionis?

(unt diftin&te obligationes fe unien-

Si diftin&ti & altioris ordinis , ergo

di cum Domino Dco , fed vincula

& defponfationes fünt quinque,ergo.

etiam diftin&a & alaoris peffu&io-

nis : oportet nempäj, juxta divinum

Nam Chriftiani dc(þonfantur Dea

pe divin. Dionyfium, qua majera tuttnera à Deo

in fide, R.eligiofi per funiculum tr -

liccm facrorum Votorum, Epifcep:

Wominib. 4tceperunt , jrajantiora quoque effe,

cateri[que praeminere.

per connubium fpirituale, qued cor-

(&?ff-

Confirmatur - tot funt diftin&i

trabunt ex perfecta charitate cumpíua

Ecclefia , tanquam cum fpirituali

flatus períc&tionis in Ecclefia , quot

funt figaa diícrctiva homipum ex ob-

fponfa.

Clerici defponfantur pet e-

lcé&tionem ad fan&um famulatum ,

ligatione tendentium ad pc—zfc&io-

nem s fed horum (unt quinque - er-

Sacerdotes curati

er tmiffionem in

go Maj. vero clara eft, Maj. probatur.

vineam Domini & meffem Chrift:,

13

H

iin

Imprimis omnes Chriftia:

jAp-

fediftz dcfPanägiAones funt diftincte,

tifmate. acciptunt. c

í

i

jafa

-

rem

£ati-

ergo.

:

quam fignum internum indelibile

INeque dicas, ex hoc tantüm pto-

j

no fecernuntur. & diftinguuntur à

bati, effe juxtà diveríos flatus diver-

fas obligationes tendendi ad eandem

Í

populo non Chriftiano, externe de-

indé fecernuntur per fignum fanc&te

perfectionem Chriflianam, non veró

Crucis , &c. etgo

Religiofi fecer-

ad perfectionem diflinctam .* nam

n

nuntur externé per facrum habitum,

conttà eft ; Ex eo quod flatus

li ,

& interné pcr. obligationem inditfo.

Religionis fit flatus aliquis perfe&tio-

I

M .

-1ubivlem in Profeflione contractam;

Qis , ben'ä probatur, quöd R.cligiofi

Cletici fecernuntur interneé per cha.

teneantur tendere ad aliquam perfes

raftcrem Ordinis & externé per ton-

&ionem , etgo etiam eo quód fit fta-

tus diftin&tus À ftatu Chriftianorum,

furam , Epifcopi fecernuntur interne

TC

per chasacterem faltem Partiali;cr di-

bene infactur, quód teneantur tende

ad

;;g

22

DY MOTIPIS ET IN:TTUMENTIS, &

J

11

A^

ad diftinctam perfcQionem; quia fi-

Diees, ctiamft

Al2le

or perfcko re-

eut íe habet fimpliciter ad fimplici-

quiratur in Clerico quàm in Cbr:-

ter, ita fe etiam habet magis ad ma-

fliano , non tamen fequitur , quod

^

gis vel diftinétum ad diftin&um, pa-

Clerici teneantur. ad diftinctam p

-

f-

ri modó diícurre de ceteris flatibus.

fcétionem , fed tantum fequitur ad

Contrà eft ». poteft quis. effe per-

plures Leges cuftodiendas , in qua-

fe&us Chriftianus, quin fit perfe&tus rum. tamen. obíetvatione perf-&io

Clericus , poteft quis effe perfe&tus

non confiftit , utique non confiftit

Sacerdos, quin fit perfe&tus Religio- perfectio in obfervatione caftitatis ?

ífus,&e. Ergo probo ant. Chriflia-

Kev. negando illatum : ex hoc ipfo

nus in virtutibus Chriftianis ragiica-

enim clarum eft , quód Clerici &

tus fervans ex pura'intettione pra- Keligiofi temeantur ad . diftinctim

Cepta DCI & ECC!GHæ & etiam con- Peff'e&ioncn-*, quia IPGS Præ(cribun

filia inquancüm flatui (uo conformia,

tur diflin&da Leges. Quare enim

ifte reverà eft perfc&tus Chriftianus,

dantut Leges utique non in ordine

licet perpetuam caílitatem fervare

ad fe vel propter fe., fed in ordine

non laboret, quis enim à Chriftiano,

ad finem & propter finem. — Quare

plüs requiret, nifi-ut fit cuftos Legis,

pracipitur Clerico coelibatus ?. non

purus in intentione, radicatus in vit-

ideó ut fit coelebs pracise , fed ideó,

tutibus & Deo fecundüm fui ftatüs

quia. oportet illum fanctiorem &

rationem conformis , fed non eft per-

mundiorem effe non folum ab omni

J

fe&us Clericus neque perfectus Ke-

commercio carnis-illicito , fed etiam

l

ligiofus , imó etiamfi Clericus aut

ab illo, quod in ftatulaicalinon pro-

Religiofus ifta omnia diligentiffimé

hibetur ; tranfeat igitur quód in ob-

r

cuftodiat , attamen minime eft per-

fervatione harum Legum perfcctio

1

fcétus , & nifi infaper conetur juxrà

. non confiflat , certum tamen quód

,nulli flatui ditin&e & flrictiores

ptoprii quoque ftatüs rationem con-

formis fieri Deo , minimé fatisfacit

Leges imponerentur , nifi ejuídem

fae- obligationi tendendi ad perfe-

ftatus. profeffi ad diftinctam profe(ï-

&tionem ; cüm Chriftianus tamen tali

fionem tenerentur ; tranfeat quód

.modo vivendo jam poffit dici atu

perfectio Clerici in cuftodia caítita-

erfectus. Ecce duo zqualiter vive-

tis adequaté non confiftat, eft tamen

ïï:

conditio effentialis ad perfe&tionem

Lut 17.. te (üpponuntutr, unus eorum affume-

» j

tur, & alter relinquetur : unus eft in

ipfius, ita ut nec perfe&tus fieri, nec

j

via falutis , & alter in via perditio-

. fuz obligationi fatisfacere queat, nift

^

caftimoniz tuendz omnem lapidem

nis, quare hoc ? Certé hoc non pof

"

(et fieri , nifi ab altero effentialiter

moveat.

Dceindé etiam dici poteft,

11,

perfc&ier vita , majorque petfe&tio

quód perfe&tio Clerici inadequaté in

j

requitetut.

fandka caftitate confiflat.

Siquidem

; Irtäpl' !473 10

lengé

ER

54.

TRACTATUS I

long? aliter difcurrendumeftin Mo-. ritur ex fpectantibus hujus artis pet-

ralibus, quàm in Phyficis, in Phyfi- fe&is , an ifthac pi&ura fit períc&ta

cis quidem eft verum , etiamfi v. g.* imago civis ? refpondent illi affirma-

homo fit defectuofus in membris li-

tivé ; quia mihi perfc&te reprefentat

cet tantfim habeat unum pédem àut

pefonam civis , & eft conformisldes

unam manum ; nihilominüs tamefi

in 1nente artificis fotmatze.

Sed fi

talis homo fubftantialitet cft perfe-

ültetiüs querit, an monflrata pictura

&us , & tantuin eft iriiperfe&us in-

fit perfeta imago Kegis ? certé om-

tegralitet, fed hoc non valet in Mo-

hes incipient illudete ei , quia talis

ralibus , non enim audeo talem pro-

imago Regem minime teprzfentat.

pofitionem formare ; licet Clericus

Sic- etiam Chriftianus incedens in

fit lafcivus ; vel licet Religiofus fit

omnibus niandátis & juftificationibus

propfietárius , fubftantialitet tamen

Chriftianis fine qu&rela , perfe&tus

eft perfe&tus ; nam iflze propofitio-

eft Chriflianus ; quia in íua vita

nes eífent falfifime , quia licét Ke-

vcré exptimit perfedum Chriftia-

ligiofus/ v. g. otnnes tegulas catero-

num, & eft conformis prime regul&

quin flri&iflimé confervet , f tamen

perfe&ionis fcilicet beneplacito divi«

proprietati. vel alii vitio voluntatie

no , qüod ad perfe&tionem Chriftia-

imbhzret , jàm non poteft dici ferió

nam plus non tequirit ; fed 1 Reliz

téndere ad perfe&tionem , ne dicam

giofus v. g. æquä taliter iticedit j certe

quód fit perfe&us : ratio eft , quia

omne$ demones incipient illudefe

bonum & perfeétio ex integfa cáüfá;

ei-quia talis: in fua vitá fainimé eiäc

ialim autefh ex quoYvis dcfectu.

primit Religiofur perfc&um , &

Item : Quicunque totam Leges ferra-.

talis ofmnino eft difforrhis voluntati

fd('obi .

Y.10.

verit , offendat autem in une fatbus-e[F-

divin , ütpoté ab rpfo exigentis re-

emnium veus 3 id eft pet unicam gra-

prafentationem perfc&i Religiofi &

vem Dei offenfionem gratiam & cha-

non folüm perfc&i Chriftiatii, etgo

a

ritatein, totamqne petfcctionem fuam

timo ad ultimum perfectio Re-

ligtofa & Chriftiana , & fic de cete-

homo petdit. Sic etiam inherendo

unicó tàntünt vitio voluntarié homo

ris diícurrendo efíle

ntialitet diüiä*

miüimé poteft dici fübftantialiter

guuntur'.

[ NOCR r -adiui MM

tendere ad perf:&ionem , quia ponit

tale impedimentum , quo nifi remo-

to,fubflantialis perfc&io in sternüm

CONSIDER ATIÓ QUINTA.

nunquam acquiri valet.

Deducuntur a!iquk ex didiis.

Gonfitmatur & declatatur. adhuc.

L— Q EM —

res magis ab aliqua paritate , — v. g.

Educis primó : Clérices in mi-

pi&or juxti regulas; artis depingit

D

fioribus adhuc conílitutos non

m,

aliquem Fivcm inhabitucivili, que- teneri ad perfeöticïncm cléricale

fe

Mp n P PHUPTGEERT TET u d

/

DE MOTIVIS ET. JNsrRUMfNris ; d

5

fed folüm ad Chriftianam , ficut nec

ad litus appellere. Erübefcit nobilis

Novitii ad- P,eyf:&ionenï Religio-

puella cum fcurris & rabulis forni-

fam. Ratio primi eft ; quia licét in

cari , que fperat aliquando magno

Principi adcorporari. — Pudeat & ju-

minoribus ordinibus character quo-

que imprimatur ; attamen cum fir-

venem in veneris vitulà arare, qui

mitate & obligatione ad fervitium

cuP.it.. aliquando faccrdQïaü regno

aptatij.

Altaris per minores non deputantur,

eo ipío, quia liberé recedere poflünt :

— Deduces fecundó Sacerdotes non

tum etiam , quia ipforum Officium

cütatos. & miniflros in majoribus

adhuc valdé remotum eft à facra

conítitutos teneti ad eandem fübftan-

Euchatiflia , refpectivé ad majores.

tialiter: perfectionem fcilicet clerica-

Ratio fecundi quoque patet i. quia

lem . Ratio eft ; quia ad idem Alta-

fcilicet Novitii nullo flabilitatis vin-

ris minifterium deputantur. Et hine

i:

"

*

nihilominüs tamen,

juxtà S. Thomam, & communiorem

culo ligantur

tam hi, quàm Clerici poffünt etiam

Theologorum fententiam. Diaconus

longé graviüs peccare quàm cateri

& . Sub-Diaconus tenentur fub mor-

Chriftiani, inquantim videlicet malé

tali actus fili ordinis purá confcientiá

vivendo aut füà vocatione fe faciunt

& in flatu gratiae cxercere s poffunt

l

indignos, aut inquantüm malos con-

fe tamen etiam per praemiffàm cog-

(is

trahunt habitus ; quibus deindé pro-

tritionem in ftatum gratis reponere i

t

feffi vel ad majores ordines fuffe&ti

quia nullum exflat praceptum ipfos

Dx,

Ordinis &' Clericatüs decorem tur-

obligans ad pramittendam confef-

piter confündunt, feícque ipfos fine

fionem ante facras functiones ; ficut

tamen ante facram Communionem

a

maxima difficultate , quam taies ra-

[2

riffimé vincunt , ad virtutis frugem

& Celebrationem exftat in Trident.

vix ampliüs reducere queunt.. Hinc

Seff. 13. cap. 7. his verbis : Ut sulls

0

videte licet, quàm ftulta imó diabo-

fibi cow[cius mortalis peccati , quantum-

vis fibi contritus videatur ab(que premi[a

(

lica fit illa pró dolor,"h'im,is commu-

f

nis perfüafio cecorum juvenum, qui

facrament ali Confeffione ad (aeram. Eu-

afpirantes ad facros Ordiqeä, vel ad/

charifliam accedere. deheat , quod 4b

facram Religionem putant , fe non

omnibus Chriflianis, etiam. ab ds Sacer-

tect? valedixiffe mundo , nifi priüs

dotibus , quibus ex Officio incubuerit. ce-

ejus vanitate venetifque illecebra cu-

lebrare , bac fanila Synodus perpetuo

rios guítatà. Quafi veró vas rimo-

férvandum effe decrevit. Katio ulterior

funi , &animus corruptus facilius

date füperiüs affertionis etiam poteft

caperent pietatis liquorem , quàm

effe communis populi perfuafio,

"

innocentis'integet vite , quafi veró

qui vix non equée fcandalizatut malá

effet honorabilius facto naufragio ta-

vitáiDiaconi, quàm Sacerdotis, non

noft

j

fine magno contemptu totius Cleri:

j

bglas colligere; quàtn; falvis omnibus,

z

etgo

(d

EEE

iaf

":

TRACTATUS L

36

etgo *am Diaconi & Sub-Diaconi

Officium predicationis , nec ad Cu-

quàm Sacerdotes tenentur in puritate

ram animarum CXPOHIi nontenentur

& vite fanctitate facro Altari fervire

effe actu perfe&i , fed omnes fatis-

& populo lücis exempla monitrare.

faciunt fuz obligationi , fi pro ac-

Interim tamen non negaverim pcr

quirenda perfcctione, fuo ftatui con-

hoc ; quin adhuc puriores& fanctio-

vehienti ftrenué laborant. Ratio eít;

fes oporteat effe manus Sacerdotis

quia hi omnes funt adhuc in íchola

uàm Diaconi ; fed iíta puritas in

perfc&ionis difcipuli ; atqui in fcho-

ordine ad clericalem . perfe&tionem

la diícendi non precipitur , ut quis

URU

non videtur differre

e(fentialiter.

fit in arte perfectus, fed ut fit eidem

Httay

Idem dicendum eft de diverfis ordi-

diícende intentus.

ha

nibus R.eligionum ; licet enim unus

Epifcopi veró , Sacetdotes curati,

H

ordo fit altero ftrictior, nihilominus

& quicunque ex Officio proprio aliis

tamen in fubflantiali vinculo obliga-

praíunt , tenentur effe a&u perfecti,

tionis omnes conveniunt, & ad eun-

perfe&tione proprio flatui conve-

dem finem tendunt ,. fcilicet ad. reli-

nienti. Ratio cft ; quia hi funt Ma-

giofam perfeétionem.

X

giftri perfectionis ; atqui Magiftrum

Deduces tertti

d hos quinque

opottet in füa atte effe perfectum :

flatus in ordine ad perfcétionem potle

ergo : nam fi opifices in fui coníor-

omnes conditiones feu ftatus Chri-

tium non admittunt , nifi quis priüs

flianorum teduci. Uti v. g. ad flatum

íus: artis dederit fpecimen ; nimium

religiofz perfzétionis pro fuo. modo

reverá probrofum eílet, in Eeclefia

peflunt reduci Anachorcte ; quia hi

admitti quemquam ad alios regendos

communiter fub certa aliqua Kegula

aut illuminandos , adhiuc feiptum re-

vivunt. Circà Pralatos Ecclefix po-

gere & proprias tenebras. difpellere

tiffimüm attendendum eft , quali prae-

ignatum. Siquis autem doimui fua pra-

L Tim.4.

fulgeant juriídi&tione. Aliud ctenim

effe uefat, ( inquit: vas. Electionis )

y. $.

eft przeffe rcgularibus, aliud (culari

quomodo. Ecclefla. Dei diligentiam babe-

Clero, & aliud populo. Prout igitur

bit ? ab immundo quid mundabitur, &

Ecclt. 34-. ;

ef docendi Minifterium , ita & vi-

4 mendace quid vérum dicetur ? Qoin

.

vendi fit cxemplum.

imó ab imperfecto quid perficietur ?

Quxres híc quifnam flatus fit per-

an forté fatuus poterit docere fapien-

fe&ionis acquirende, & quifnam ac-

tiam ? & c&cus ceco ducatum pre-

t

H

quifite ? íeu quod idei 5 quinam

ftare ? an darequis poteritaliis, quod

jam teneantur actu effe perfecti , &

ipfe non habet ? Ín omnibusquidem

f

quinamr ad p.ríectionem tantüm

periculofum eft, Officium: Magiftri

1j

tendere ?

i

velle geflare , & qua fünt difcipuls

Refpondeo Chriftiani & R eligiofi

neícice ; nullibi tamen hoc periculo-

privati , item omnes Clerici nec ad

egimcn

;

fiüs Præfumi/tur quàm circà r

*

anima-

k

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, Ó

37

animarum. Ubi etiam non raró illi. 4 ^ Chriffe petifrmum . Juimit exempla:

iteique ctün 4d pátientiam , tum 4

oleum & operam pecrduntf , qui fale

Lib. $.

diícretionts & oleo chiaritatis abun-

bunuluutem bertatur.. Cum itaque non

contra

dant.

Quia ars artiuni eft , regere

Mojathés mnrüin, vel Apa/iola: unitari

no; jubtat , eifque qui wen wnitentur ,

vitup.

animas , & damnum danminorum per-

manajf

dere.

Hinc utinam adamante tota-

masitina iitenter (upplicia , quà i& tan-

4rt

rentut verba magni Dionyflij ita fcri-

demi vatione. Monachorum . perfeclionem

inajorein e[fe duw, etm. eadem per[ectto

bentis . Non fine periculo divinis in re-

"

De Ectcl.

einpibus propeuatur , ( omnibus unpe-

bus quibtifque alis (e ducem praftare pre-

li

Hierarch.

funnt , qui mon per omnia evaferit fi-

fetur.

Sic etiam fact

à Scripmrav io'quitur

cap. 2.

millisms Deo, €7 ab in(biratione judicio-

li

P.

de omnibus &qualiter uti patet ex ii

que divino fuerit gubernator declaratus.

Eoihi. 1.

lls

ln quibus verbis duo fpecialiter no-

lo divi Pauli : Neo& enm cff dtflinttio

y. 245

li

tanda funt : Primum eft, quód fufci-

füduu & Grea « nam idem Donitus

[us

emmiuim , dives in ornnes, qui invocant

piens regimen animarum jam dcbeat

3-

iuu"!.*

per omnia- finillimus evafiffe Deo ,

IU

id cft , in omnibus jam debeat effe

chpönäeo adobjeétionem : tran-

feat antecedens , quod fancti Patres

X1

erfectus «* Secundum eft, quöd de-

ot

explicité hanc pertectionis divifio»

beat effe vocatus à Deo. Ex quibus

nem mnon tradiderint, tradiderunt tà-

[

veró fignis& conjc&turis anitmadver-

men non ob,fcur?: ceandem imphgjtä :

um

t pollit, quód quis fit à Deo voca-

ln

cüm íemper majorem perfectionem

tus, ad animaíque regendas jam (atis

do:

à Monachis , májorem à Sacerdott-

perfuftus , hoc commodius in alium

It

locum refervo.

bus ,

efficaciffimis verbis ex petic-

rint ; & Hhoc füfficit .* ficuti nihil ob-

i

u« LTiti

eft , etiamfi in tradenda Theologia

CONSIDERATIGA SEXTA.

ä)a;

pro faciliori captu alius defa&tó mo-

dus fervetur, quam olim fervabatur

ii

Solvuntur ebjccliones contra datam

à fanctis Pattibus, modó Theologica

d n

divifionem.

"

docltrina fit bené fundata in fan&is

lm ^

Patribus ; ità etiam nibil obeft, et-

u

Bjicies primó : San&ti Patres

non meminerunt hujus divifio-

iumfi fanéki Pater iftà. divifione ex-

W

O

plicité non fuerint ufi, modó in illis

WW

his, ergo eft tantum novum inven-

hec doctrina folidetur. Monet quip-

tum : imó fancti Patres videntur non-

!uod

pé modó temporum calamitas , üt

jem

nunquam equalem perfcétionem tam

à Chriftianis, quàm à Monachis exi-

proferantur nova & vetera, quibus

;Mn

gere . uti S. Chryfoffomus, his vet-

cuilibet ftatui propria obligatio ferió

Puh

inculeetur ; tum . poft ignorantiam

bis. Cám enimi nos admenet ( S. Pau-

DM

veri Dei nihil fit -periculofius , nihil

qui

lus intellige ) sf proximum diligamu;

j

fUfe

f

38

IRACTATUS T.

turpius , nihil obominabilius , quàm

quam effe talem.

Qioad Epifcopos

fue vocationis & ftatüs obhgatxo-

demüm & Ecolefiz Pralatos iterm

nem nefcire . hinc enim omnium

perfpicuum eft ex íummo quondam

bonorum negle&us s ommum

Ecclefie Præfulc fan&o Gregorlo

tdi

malorum Profluenm ; qun nermo,

ita differente - Tanto in. Pafforali de-

fm

quod non novit, aut bonum amat,

bea-populi aélionem. fadio tmnjcendere

ff

aut malum dw:tat

Quód autem

Præjmu ; quanto diflare þlet a grege

In( ll

fancti Patres majorem perterïtionem

vita Paftoru.

Tanta ( 1nquit fan&us

If

tum à Sacerdonbus, tum à Keligio-

errouymua

debet. effe converfma Super il-

Horg

fis, quàm à czteris Chriftianis ex-

Cv eruditio Pantqïm , ML onmes TROLHB. 1, 1. fqun

u*furmt, fatis Mtcb;t in decuríu,

(f greffus c univer[a ejus opera mta- Epifcopa-

intercà audiamus tantüm pauca. Et

bilia frnt. Veritatem mente concipiat,

tum de-

quidem primó de Keligioforum ob-

eam toto balitu rofmzet C ornatu , Wt /"derm

ligatione conítat ex Eplft S. Hie-

quicquid agzt qi qumd:aquuur, doctriua

fs pspulovium. uyare eunctos( ut Yetbis rjb 2.4d

ronyml ad Heliodotum l&io'mchum

ità loquemzs ,

Non8 e'? Mu €4. 157,1

Sawxam Maffil.utat ) qui fatri. Altatis g.

Ud!ij.s, qua Ceter i&'o TA Päïjta;?!&l ICW?*F

fuggefta ewisent, tantum excellere opor- Caibol.

peliicitus es, Domitum fefelifis , ft per-

m*m:*; ita , quanitim 'grada d dignitate. "

Adhuc clarius fan&us

Et ne putemus, fanctos Patres tan-

fectus non es.

Serzide

tum vellc, quód Sacerdotes debeant

Bernandus: Qu nitidiores manus , e

eriplici

grawm gqioque mmar in eis na&yius Of

intantüm perfe&lon.. præ-mmerc fae-

Chlafzühb commuhniter malé viven-

eu[todia.

fendmt. Bt ficut pretiofoim veftem, exi igna

44

tibüs , & in preceps abcuntibus i

qums imacula turpius decolavat .

nolis multa mæjar]ufhrm exigitur » eniu

non vcró in Lege Domini fine que-

in Alis nevus , t nobis

T AYiS nacula.

tela mbulaatlbvs , audiamus & 8i

5

Ifïdmum Pelufiotam , cujus verba -

Lib- $.

D« Cleticis audiamus ancrum Gre-

Tantim mtercj)?: debet inter Sdcerdatem,

Lib. 2.

piff. 7

gorium ita dilerentem . de in

ind. 3

Laicis culpa non.e[l , crimen eft in [aero. G

c quemlibet virum pr ebum , quantuim

EP ZO;«

S

Ordine conffitutis-

ister eelum

C terram difcriminis eft.

1

(

Amabo te, undà. in Sacerdote aut

En bené nota mtcr quemhbet virum

Clerzco talis teatus cr:mmzs, fi non

probum. O utinani, utinam omnes

q |

eífet in eo obli

gatio vita DCTF*-&IO-

Paftores adamante notarent illa tet-.

ll

fis ? quoad Sacerdotos cütatos tefta-

rifica verba M. ]oanms Avile viri

b

ob do&rmam & Iärz&umomam cele-

t

Opufc. 15*

tur id Angelicus Do&or ita ïoqu&ns :

bf*rmnl , ità zelofïlec clamantis -

t

Manifeftum eft autem ,. majorem per -

Tor tant«aque ft f mt Pa]forum oblzgatzones, Deofficie

Q

fecticnem vequiri ad hoc. , thd Aliquis

perfectionem . aliji tribuat , quam ad hoc,

ut qui vel tertism partem reipsá implt- p , ocho.

fi

quà4 aliquis ia (eipfo perfettus fit.. Sicut

rct , fanitus ab hominibus affumaretur, ,

4

L

maji eä poffe facere aliquem t4lem,

cum tamtn o (olo contentus, gehennam

8056

ER

—

D£ MOTIPIS ET INSTRUMENTIS, Cc.

19

ho fit evafurus. - Si res ita fe habet

Skid?s eminuemt. longitudo , inió 4fK-

cum Paftoribus jam non admiror

plids.

Qualita irrationaliliam. C? va-

aureum Doctorein pre .ádmiratione

tione utentium differentia eft. , tantüm

S.befj*þ—'

olim fié exclamantem : Mirer, fí po-

intereffe debér. inter. vedlorem. Ecclofie ,

074H. Ho-

teft (alvari aliquis vedtorum. Ad hujus

C inret cateros , qui reguntur. — ltem

Lil. 6.c..

tiil. 34..

fancti Do&oris textum in óbjectioue

alibi

Ipfts itaque radiis folis fblendi-

d I

j

pofitum jam modó fic refporídco -

diorem bportet effe animam Sacerdotü s

Epift. ad

quod filicet fan&us Chryfoftomus

ut nunquam à Spiritu [4ncbo deferatur :

! r

Heþraof.

per illa verba folummodoó intenderit

Mal:9 quipp? majore indigetvita nitore,

Lib.s.c.3.

i lud:[:gus

obftruere ora fxculatium Mortachos

quim Memnabi, Sinilia habet & alibi

" p

invidiosé taxantium ; erant 'q.;i.iPP&

fzpiüs. Ecce iftane indicant equalem

? tl d-

il f

tunc etiam jam tempotis filij quidam

perfe&ionem ? verum quidem om-

Jl

lu

ninó eft , omnes debemus imitati

:

hujus fzculi , qui in honnullis for-

taísé Monachis uná altetáve feftucá

Chriftuni & fanctós ejus Apoftolos :

5 p

visi , totum mox R.eligiofum ftatum

f:d non omnes tenemur eodem mo-

ff Ej

vilipendebant ; cüm tamen intereà

do ; folüm &nim ptacipiturut qiili-

d Qæriiai.

iti íeipfis ad den(ás quoque vitiorum

i

bet ambulet juxtà vocationem (uam *

tràbes advertere nollent. In hos igi-

& ut quilibet tollat Crucem faam:

n

& (i hoc fit, quilibet facit fructum

tür vitilitigatores jufté invehebatur

iil

fanétus Pater. "Talis invectio prefectó

fecundünr gehus füuum. — Ad textum

[f

inultis cortupta «tatis noftre fiecu-

Scriptura re(pondeo , effe luce"cla-

s

laribus fürnme effct neceífatia , ut-

fius , Apoftolum ibi lodui de voca-

l$i

poté proriiffimis ad. carperidum to-

tionead fider , minime veró de per-

LlC;

tum Cletum, vel totos Ordines, vifo

fectiote. Scilicet . non effe accep-

Rom. 2

n

forté uno àüt altero fratte minüs ho-

tionem perfonarum apud Deürm, five

y.H.

d.

neflé ambulante ; 'quafi veró ipfis

fint

2

gentiles five fint Judati ; omnes

Wrïa L!b 2:

áüt omnia licerent , aut in fua pet-

poffunt fieri filii Abraha , qui per

Rom. 4,

itï*m EF* 4l)

fe&kione jam ipfimet confuimatt ef-

promiffionem & non per circumci-

vl l!.

TU

(en& Papé . corrige Megnificat,

fionem eft Patet. omnium creden-

j

áüi neícis Glofia Patri, quód autem

tium ; modó credatit in au&torem fi-

m

dei, & digné invocent nomen ejus.

non iüteriderit affitmate , ab omni-

(et

bus &qualem exigi perfe&ttonem pa-

Deindé fi Spiritus fan&us zqualem

vl

tefcit ex plutimis ejufdem fancti Pa-

ab omni flatu perfe&ionem require-

:e]c-

ttislocis. . INam lib. 2. c. z. de dig-

tet, amabo, ad quid tam varis locu-

(

nitate: facerdotali fic habet . Cum igi-

tiones citcà inftru&ionem Ecclefie

i pf

fur quaritur , qui Ecclefia praponatur,

in Scriptura ? nunquid in illa aliquid

adducantur in medium, qui tantum [pi-

fruftrà ponitur ? Si nec folium de ar-

if p

TE n

vits virtute veliquis appareant altiores,

bore fim? cauja , wec unus ex. paferibm

terram

yin

u

quantim ab ,' emni popule Mebraorum faw Parre «uleffü «adit. fupev

purem

T R56t

A T,U.5

I.

S.Bernaz.

putem ego ,. de ov fautti Eyangelifia

perfediiàs videt divimam efentiam ? n degpetg

420 i

AC

v d

raintet diVeI- ,uiopa,,

Serm. 1. fugerfiuum difnere verbusm ?. nion puto :

Ergo etiam in !

(os Ecclefim ftatus non eft ponenda

fuper mif-

plena. quippà fünt. omnia [upernu myfte-

ri. . INunquid omnes Ghriftiani te-

effentialis & f; peci& diftinc&ta perícétio,

fus eff.

(cd tantüm accidentalis ; quia videli.

nentur cífe [umen mundi aut lucer-

cet omnes Chrifliani habent idem

n füper candelabrum pofitee ? quód

Epifcopus Ecclcfiz lumen fit, inve-

obje&um dile&ionis , & eandem fi-

nitur apud S. Hieronymum adversüs

ncm per£eétionis ; licét ia uno ftatu

Luciferianos : quód Epifcopus Eccle-

perfc&tiüs ametur Deus , quàm in

fiz lucerna fit , habetur apud S. Ba-

alio, & confequenter etiam erit tan-

filium , quód autem omncs Chri-

tüm obligatio ram in uno ftatu, quäm

in alio tendendi ad majorem perfe-

ftiani lumen Ecclefie fint , hand fa-

é(ionem , non autem ad diftinctam,

cilé invenies. Nunquid omnes Chr-

ftiani tenentur füa vendere & pau-

Keípondeo negando confequentiam.

peribus dare , nec non fine omni

Et primó quidem s quia alia eft per-

fe&io vie , & alia patriæ ; metam

poffeffiane vivete ? nec hoc dicete

22et

1*

1cuivis Chri-

quidem omnes properamus adunam,

Matt.27

udeo. Preecipitur t«n

ftiano , ut diligat Dominum Deum

quotquot funt prad-ftinati ad vitam ;

y. 35,

fed non omnes currimus pet eandcm

faum ex toto corde fuo , & in tota

viam. Una quidpm tantum eft fu-

Apoc4l.

anima fu4 , & tota mente fua ,

perna fan&ta civitas Jerufalem ; 4ft

Vf 2l.

proximum faum ficut feipfum , ex

uibus vetbis fatis colligitur etiam

habet tamen portas duodecim. Via

nofn

fatisfacete füze

eft perfcétio hujus vitze ad ultimam

Chtriftianum

Chriftianz Profeffioni , fi mortalia

illam patrie perfc&ionem , & eó

folummodó vitate peccata laborat,

ipsó , quód infirmis adhuc viatori.

fed debet infuper pro viribus fuis à

bus prieícribatut , eorum infirmitati

&o'ngrucrc debet , quod vel maximé

venialibus tecedete, per bona opcra

fir, fi juxtà diyerfitatem ftatuum

& piam convetíationem Chriftianos

mores induere. Minimé quippe

fpecie divería , & cetta prefigatur ;

ne aliàs quafi in incertum cürratur.

Deum ex toto corde diligit , quif-

Secundó poteft etiam negari , quó

quis illud adhuc navofum reddere

objectü beatificans fit adaequata ratio

pergit. INec diligit ex totis viribus,

uifquis vacat à bonis opetibus.

no diftinguendi effentialiter vifionem

in Beatis ; cüm infuper habcant idem

Objicies fecundó ,* Inzqualitas vi-

fionis beatificee non eft fpecifica &

fpecie prín

cipium proximum beate

ä

effentialis , fed tantüm accidentalis ;

vifionis, quod eft lumen glorie , &

fimul ctiam idem fpecie principium

quia fcilicet omnes Beati habent idem

€onil.

radicale, quod eft gratia fanctificans.

ï

objeétum. beatificans , & tantüm

Florent.

Et fic fimilirer perfectio hujus vite

juxtà meritorum giverþtatefn umus al

5nofi

DE MOTIVI$ ET INSTRUMENTIS, c&c.

4*

ttdunt |

on fpecificatur proximé & forma-

tia intenfiori delibutus , fed ille, qui

Mf

liter ab ultimo fine , fed à vinculo

|

pet charitatem & virtutes munité ta-

& tatione uniente cum Deo, fummo

]

dicatas eft conformior fuperdivini-

bono & ultimo fine. Quia ergo ifta

fimo omnis perfc&tionis fonti Deo,

ratio in. omni ftatu non eft cadem,

ille perfectus eft in (uo flatu , — qui

nec mirum videri debet, quód in di-

jam practicé do&us eft , juxtà cor

verfis ftatibus divería quoque perfo-

Dei totam ífuam vocationem ( in«

fectio flatuatur.

'ertió ex hoc fo-

j

quantüm in hac vita per gratiam poí-

lüm infertur, quód ceneamur ad ean-

fibile cft ) u(que ad ultimum apicem

dem perfectionem , inquantüm fü-

perfe&té adimplere. Etfi verum eft,.

1

£nus viatores, t1on autem inquantüm

quód habitus & acus idem nanci-

in diverfis flatibus vitam tranfigimus.

],

cantur fpecificativum ; nonne tota

Sicuti licet Angeli gaudeant eadem

perfe&tio , totum meritum tam gra-

]

fpecie, vifione beatificá, nihilominüs

ti& quàm glori& confiflit in bonitate

T

tamen inquantum fünt altioris vel

miorali a&tüs humani » nonne pet

inferioris*Ordinis, altiori quoque vel

actus moraliter bonos , & non per

],

inferioti ac fuo Ordini conveniente

a&us pracisé phyficos acquiritur ,

Ü

perfectione pollent. Quartó. vifio

confervatur, atque augetur ipía per-

beatifica fpe&tatur folüm phyficé &

fe&tio ? quamobrem & ipíà confide-

h Ame

»

"

nen moraliter

& fiquis plüs nog

randa eft in genete moris , & non

an yl 21'

velit, nifi quód in omni ftatu fit fo-

ia genere phyfico. Si hoc; quis non

Yu

lummodo obligatio ad candem pet-

videt , fzepé eundem phyfici fpecie

Ein)

fe&ionem. phy(ice fpe&atam tenden-

actum in Chriíliano (zculari pofíe

€ü

di , hoc libentet admitto ; quippe irt

effe moraliter bonum & plané per-

fl«

genere phyfico gratia & charitas 1n-

fe&um ; qui tamen in Religiofo aut

atl

fantis primüm baptizati eft cjuídem

Sacetdote eífet moraliter malus &

M

fpeciei cum gtatia & charitate fanci

prorsus vitiofus ; ergo perfectio u-

uf

Pauli etiam jam in. coelo exiftentis ,

nius flatüs in genere moris fpecie di-

J

& fic abíque dubio in genere phyfïco

flinguitut à perfe&tione alterius fta-

tIf

ommnes jufti tam imperfedti quàm

tüs. Quintó demüm tam ex loe ar-

)

erfecti differunt tantüm fecundüm

gumento, quàm ex textu Scriptura

itl0

magis & minüs, id eft, fecundüm

fuprà pofito ad fummum arguitur,

qu

gradus grati&. —Porró perfectio via-

quód tam Cheiftiani quàm Religiofi,

gm

toribus preícriptà , inquantüm ego

tam Clerici. quàm Epifcopi per gra-

A*

capio , ab aícetis communiter mora-

tiam Dei peffint equé ad fummam

n

liter & non phyficé fpe&atur * ete-

perfe&tionem pervenire ; modó ean-

yuft

nim haud omnis perfec&tus dicitur,

dem in vanum non recipiant.

Et

Fansl

qui gratia fan&tificante percunctus ,

hoc tiemo negat ; libentiffimé con-

vitt

nec ille femper perfe&tior , qui gra-

cedo , quód quis cgiam in aula R.eli-

of

Tradl. 1. Pars L.

gioíans

PT

r:AdfäFüii

giofam queat ducete vitami , & uti:

fiem; qu& nimiüm quantüm follicits

eft, ut honoretur juxtà ftatum fuum;

nam fieret, nego tamen , quód ad

hoc quis teneatut. Et & ego fsecula.

at veícatur lauté juxtà ftatum fuum,

ut induatur compté juxta flatum

tem ad Religiofani perfecticrieii ad-

hortatet , nosirieibihi mic£itó tefpon-

fuum, ut fruatu£ recreationum com-

moditatibus juxtà ftatum fuum , ut

dere poffet ( quid ad m R«eligiofa

petíectio ? ego Keligiofai vitam

gaudeat frequenti famulatu juxtà fta-

on furn profeffus ; aftnuriquid fine

tum fuum, ut habeat demüm queque

pretiofa in domo íua juxtà íflatum

£oxa mihi tefpondere poterit ? quid

ad me Chriftiana perfectio » tonné

iuum ; an veró vivat juxtà ftatum

fuum; ViX raró fccogitat , imó füua

tali ego optimé reponereni . tuné

ó homo ! quiolim in bapti(mate

gravillim& obligationis fzpe craísé

Sathang & omnibuüs operibus &

ignara efl. — Martbu; Martha, [ollicitá

Luca 16.

pompis ejus abtenunciáfti j qui fet-

e5 ; C turbáris eyga plurima.

Porró

unum, quod fümmé eft neceffarium;

?. PA

vare mandata fpopondifli ; jam itá

42

loqueris ? audi tu , Chriftiani nomi-

nempeé juxtà fanctum ftatum tuum

&e indignüs eft, quifquis hoc nomi-

fance vivere, hoc ip(um damnose'

negli gis:

ne digné Vivefe pró viribus non ni-

titut. Et ideó Spiritus (anttus divet-

Objicies fecündó finguiariier COB-

Íos in Ecclefia flatus inftituit, ut, fi-

tra quattum membrum divifionis ^

quis non poffet ut aquila ad alta vo-

Officium pradicationis, & Cura ani-

late

h]

haberet etiam íchoíam , in

marum non habent flabilitatem ; pef-

qua fíaltem poffet diícere in. Lege

funt enim Parochi & alii Curati, aut

Chrifti perfe&ä ambulate. |Manet

(uis beneficiis & officiis fponté re-

itaque , quód in Ecclefia vel ullum

nuntiare , aut etiam à (uo officio &

à beneficio amoveti.

hominem ab omni ftudio perí-Cio-

Ergo ex hoc

nis eximete, fit perfc&tam Salvatoris

capite non fortiuntur fingularem fta-

Legem & ornatum fancte Ecclefie

tum. 4Ante refponfionem ad hanc

confundere ; & quód omnes ad ean-

ebje&ionem.

N

dem perfe&ionem adílringere , fit

INetandum eft, nce Parochos nec

c&teros curatos Sacerdotes fuccedere

Chrifli jugum intolerabile reddcre,

omncs veró juxtá ptoprium cujuívis

Apoftolis , quemadmodum «eiídem

[ -- mxdme — "AT - PERER C EL o O RRE

A—À

m—À

ftatum ad . perfectionem . increpando

fuccedunt Epiícopi cum debita tamen

& obíecrando ducere , fit in domo

obedientia & fübordinatione ad (utn-

b o -—--

Dei ordinaté & prudenter miniftrare,

mum Pontificem , nec etiam in ri-

Ignofce mihi Ó venerande Lector,

—

gore loquende , per fe dici poff Pa-

quód me hic fpeculationi nonnihil

Ítores , hinc Ecclefia de folis fanctis

n d

immifcuerim. Feciquippé hoc, con.

—

Pontificibus & Epiícopis cantat .

fiderans nofltam miferam conditio.

Pafter bonc in populo, non veró de

—

fanQtis

p

bE MOTIFIS ET IN STRUMENTIS, C

4j

&n&:s Presbytens. Et ratio ultetior

ratores propne non füccedant Apo-

rdmatwne

Pcohs

potc&dan , quia in fui

quia tamen ex óbligatione

tantüm accipiunt pote!

f

atem cla.

OHic:o pradicationis fünguntur,

vium , & non poteflatem juriídi&tio-

quod fecundüm $, Trident. cft pre-

Seff. s.

nis , cüm tamen ad pafcendas oves

éipuum Epifcoporum, & fecundüm

£4p. 2

& Paftorale officium rité peragcndum

fanctum Paulum principalius Apo-

l Corq EG

e

eHentxahtcr poteftas juriídictionis re-

ftolorum. j hmc ob hoc & ob alias

17

*

quiratur.

Nxhnlommus tamen quia

Pafcorales fun&xones non ;mmerltö

Épifcopi ,

tanquam propriifüarum v

viti Apoüoh vocati queunt , quippé

Ecclcfiarum Paftores , ob populum

non f&lü üm 1111 ccnfcudx funt viri Á-

A

mmls mulrum &locorum adinvicem

poftolici , qui gentlbus Evangehum

SC

dlüantxam per fcxp('os concredltls fi-

Chrifti annüntiant, fed etiam illi, qui

IM M li

bx ovnbus omnibus omaia fieti haud

fideles in fan&to Evangelio paterné

y44

queunt, d gtegis fui neceffitatem &

educant.

Non folüm illi vocandi

l'l, "

utilitatem a(Tumunt fibi Sacerdotes

funt Patres; qui infideles convertunt

Domini ( quia & ipfi in füi ordina-

ad fidem , fed illi quoque , qui pec-

e

fione acceperunt Spiritum fan&tum)

catores ad Pocmtennam Hincoritut

qmbus fanquam fuis Vicariis , affig-

pnmo obhgamo refpectu Parochia-

Q

natá cuivis certá i fidelium turbá, fuam

norum , qui fuo Parocho tanquam

[

&uram Pa&oralem provxdentet dxvx-

legitimé conftitute Paftori dcbitam

Afl

dunt , impertità quoque ad hoc ne-

obedxent:am & reverentiam exhlberc

cefïäna jurifdi&ione pro foro poh feu

tenentur. .

Oritur fecundó ebhga(xo

E

j

pro foro conícientig , & ex hoc jam

refpe&tu Parechi , qui in officio füe

e f

*N

fe i'cdulum , 11 Yerbo divino fre-

refultat illa obligatio tcndend: ad per-

"T

fe&xoncm quafï Apofi:ohcam , ad

quentem & potentem, in pictate &

hoc

eum feré modum , quo de quafi do-

vit& integrirate cxcmplarcm pau-

hh

D]lClhO d:fcumtur nam hcet habens

c1s in omnibus quoad vite, dod:rl-

Y

animum , ob certum v.g. negotium

n$ & functionis mtcgntatem

fe

diutiüs hab:tamdx in alxquo loco, ibi-

talem offtendere tenetur , qualem

$ 0«

dem proprium domieilium non ha-

quoad hzc fe ofïenderet ac oüenderc

: dte

beat mhxlommus tamen , quia ille

deberet Epifeopus , fi ipfemet pr&-

jdem

animus dxutms 1b1 habxtandl eofdem

fens adeffet , ac per: (exp(um fuas di-

feréfortitur chc&us ac fieffet mem-

m

lectiffimas oves pafceret , non enim

brum commumtat;s 3 couvcmcntx(

cenfetur bonus Paftor, velle fuas oves

jfum

i t

(imé dicitur habere quafidomicilium,

committere, nifi cui poffit tuté fide-

; P.

talis i igitur in eodem loco fortitur fo-

re. Etecce hac eft obligatio perfe-

rum, tenetur Legibus loci ( exceptis

&ionis quafi Apofïohcæ

NNon te-

4025

gt

tamen nonnunquam excipiendis ) fic

nentur Parochi ad Apoftolicam vcl

atiam licét Parochi & snimarum Cu-. Epifcopalem Pcrfe&xonem proprie

2U]

talem,

f

44

FRACTATUES t

talerri, quia o funt re&ores Ecclc-

Ecclefia Dei ; & (ané valdé tu'fpe' efz

$t , tenentur tamen ad quafi Apo-

fetfi in fanéta Ecclefia ( qua eft ea-

ftolicam , quia funt Vicarii Epiíco-

ftroram acies ordinata ) Miniftri abi-

perum functionlbus Apoftolicis oc-

que licentia fuorum Ordinariorum

cupati jam ad obje&ionem fic «c-

pro libitu abícedere & aliorsum mi-

fpondco.

grare pollent , cüm tamen tempora-

Tranícat , quód Parochi & alii

les milites cum tanto vitz diícrimi-

urati non íortiantut diftin&um

ne fub fuis ducibus perfeverare co-

proprié flatum- à flatu. fimplieium

gantur. Deindé etiam Advocati füe

Sacerdotum , tamen nmon ícquitur,

advocaturg, Medici füuz medicature

quód ratione talis officii non habeant

poffunt renuntiate , & tamen licité

diftin&tam obligationem , etiam per.

nequeunt fungi fuo officio , imó fiee

egrinus fuptà explicato modo in ali-

tale quidem in fe fufcipere , nifi de-

quo loco íe detinens, non habct pro-

bità fcientià polleant, & omninó cer-

prium domicilium , & tamen tene-

tum eft , fi perfc&tio fpiritualis ad

£ur Legibus loci , quia fictione juris

curanda corpora tam neceffaria forct,

«enifetur figere quafidomicilium , &

ficut eft ad curandas animas , Medi-

comriünisftimatione reputatur quafi

cos ad illam ii fe procutandam, grá-

intef mernbra commuritatis parifor-

Viter obligatos fore. Vah fi tanta ob-

suitet tenetut. Parochus ad quafi A-

ligatio in Medico corporum , quanta

poftolicam perfc&tionem , quia füis

erit in Medico ammaru-m?

Parochianis tenetur tantá morum ir-

l li

tegritate prefulgere , co(que tam

CONSIDERA ATIO | SEPT.IM.AJ,

Tan€á dilcétione ptofequi, ac fi offet

Hing,)

Ál

eorurm Epifcopus vef Apoftolus. Ad

Offenditur data dirijä: ex (ancto Diony-

illud ( quód Parochi füum officium

h

fio Areopagita , &* adhue magis elu-

poflint rcfignare vel ab officio dimo-

eidatur pulcbrirudo Ecclefía.

vyeti ) refpondco, hoc effe mete pet

accideris , quia videlicet defactó irt

Mnioa eecillimam cfl, in.Ee-

quibufdam locis tanta eft copia Sa-

47 clefia Chrifti efle veram Hie-

cerdotum , ut Epifcopi nion raró gau-

tatchiam. . In fentientes contrarium

deant de refignatione unius , qua-

ita fulminante S. Trident. $i qui di- seff. 25.

tenüs poffit promoveti alius. Per fe

xerit , im Eccdefa- Catbolisa non effe Can.6.

autet1 loquendo , fi nolint eos Ke-

Hierarchiam diviná ordinatione inf£itu-

verendiffimi DD. Ordinarii dimitte-

ä

tam, que conflat ex. Epifeopis, & Pres-

tc, tenentur in obedientia ftare, nen

byters , C Miniffr&. , anatbema fit.

mirnüs ac miles füb duce , hoc enim

Quz Hierarchia , teffante Henrico Is Bare-

in fui ordinatione promiferunt , &

Spondano , jam temporte Apoftolo- s 4d

rum inflituta cerncbatuf, Klinc cam «na. 35

ad hgc fdnt ordinati , ut feryiznt in

-

€odem

ät MOrTIFÍs ET INSTRÜMENTIS, éri.

Àf

eodemi fermé tempore vel faltem

ad id incümbere ; t tempori excifi

auló poft pulcherrimé. defcripfit

ab inipoenitentie vitiofo oleaftro pet

;

ivinus Dionyfius S. Pauli Apoftoli

fetiam converfionem iníerantur vitt

& S. Hierothei fideliffimus difcipu-

abundanti in dómo Ecclefi&. — Si di-

lus.

Totaim Ecclefiam ille vi£ (an-

cas fanctuim Di'onyüum non faceré

&us univerfim in fex divifit Ordia

diftinctienern inter. Sacerdotes. fim«

fies, Priores ttes vocat Ordinss eri«

plites & écutatos; Refpondeo , fan-

)e

gentes , & pofleriorcs Ordincs ini-

&iffimaimn Datrem fuppönerc Sacers

tiandos. Ordines erigerites nihil aliud

dotes ut plurimüm effe cutatos , &

L

funt , quám Sácer Ecclefiz principa-

ideó dicir Sacerdotuai officium elfe ;

(

tus feu ipía facra Hicrarehia Eccle-

purgatós illuminare — Praefertim ill&

«

fiafticà , conítans Miniflris, Sácet-

tcmpoóre-, quo adhuc érat penutià

ts

dotibus , & Epifcopis , feu ut ipfe

Sacerdotum. — Quód autem fanctus

[

loquitur, purgantibus , illuminanti-

Pater dliami perfc&tionern fequirat in

bus & confümtm:fitibus

In:ét Or«

cürato quimi i fimpliei Sacerdotc

j

dines initiandos, infimurm lociim te«

jam patet ex füprà dictis. Id:m po-

"

net Ordo pürgefidorum , in quo

teft fefpondefi ad textum S. Trident:

d

olim. compr&h. nd:bantur Catechu-

àd iriitidtn lhujus confiderationis po«

o»

fituri. Vel adhuc melius dixeris , S.

fieni, excommuhicati, püb:icam pee-

hiterkiam agentes. Ht univetüm

Goncil, ibi tantürn defimivitfe eerti-

mes facree Commuünioris àc unió-

tudinem Ecelefiaftice Hiefarchiz ;

nis Fideliuri exortes. n fecundo or-

nihil veró ibidem declarsffe citcà pet-

In Ecclef.

diae initiandorum complectitut pius

fcétionem. Qd autem ctiam facra

Fidelium popuíus , & in tertio àc

6ap. 6.

Synodus májorem perfectionem exie

P

upremo demüni Monachi feu R eli-

gat.À Curatis quàm à Sacetdotibus

?I!]*

Dodctrinám & diftinctionem

gioft.

fimplicibus, colíigi poteft ex multis

hujus fan&i viri (quem facilé Patrutn

eju(dem locis, prafertim ex Seff. » r.

aquilam dixeris) & ego fequor , o-

cap. 1. de Keformat. Ubi Epifcopos,

miffo tameri ordine purgandorumi,

( & ficut in fine ejuídem capitis It

d

I

d

quia hujufimodi purgardi adhuc actu

güet , idem vult inculeare reliquis

QCuratis) ità adrnonet : Ur fewm eas -

k:

-

rnuffl

quafi nihil confcrunt 4d ófnatum

Eccefis , nar Catechurneni funit

[apà ineditantes , fatlis etiam ipfis , ac

j ff

tantürm inchoativé membra, excotii-

![jfä C["lg'

yita atlionibus quod eff veluti perpetuum

funicati veró fünt membra abíciffà

queddafn pradicandi gema ,. fe muneri

itll

Hi ordincs

It«

& feparata, & confequenter in nul-

fu. conformes offendant.

lo cetto ftatu Ecclefie , & ideó ab

feu quitique. Ecclefiz

flatus pulchre

J

ipfis non exigitur,, üt faciant fructum

prafigurabantur in veteri teftamento.

lf K n

" g

perfectionis velut palmites in vite,

Et inpriniis quidern iri ternplo Salo-

&ionis etat primó Sanctum Sandto-

Ícd ijom-m folum cff, toto pe&terc

fUin,

Ldem

46

TRACTATUS L

rqm, in quod foli Pomifi,ci, femel in

non folus ille Prepheta eft , qui fu- -

anno licebat ingredi. Erat deindé

tura predicit , fed etiam , qui pre-

fan&tum, in quod feimper foli Sacer-

di&a bené interpretatur & elucidat,

dotes introibant , tertió erat atrium

& multó plus cít vifionis myfterium

i(;ognïOföef.Ci quám finecognitione oc-

templi, in quo orabat fidclis Judzo-

rum populus , & demüm in porticu

culta videre. Prophetie pars diviniot

In Epifl.t. :

Salomonis atrium gentilium & eo-

& principalior ( inquit Cornel. à La-

]

fum , Qui non füerant de fidcli. po-

pide ) eft de Dco , deque pietate

& 46 £07.

€ornelius pul

o. Ecce figura erat templum Sa-

virtutibus dexteriüs & divinius di- f4P; !*

fanckee Catholice E(Cöleü?,

ferendi facultas , non ftudio pacta,

;t Lap

ideg lomonis

n 3.T6g

[ïgnifi—cans per illam locorem & le-

fed à Spiritu fancto infpirata. Et hoc

de(iderat Ecclefia dum ex Ecclcfia-

eap. 6

Q BA

lis (an&titatis diflin&tionem, noftra

»C.-r

fc&kionis & ftatuum vera fandti-

flico ità orat ; $wfüta pradwatients,

Eccli, 36.

tatis difcretionem , aliam videlicet

quas levuti. (ant in nowiné tuo Propbeta

LT

dcbere effe perfectionem Chrifliano-

priores. . Imó quis Monarchie facre

rum,aliam Saccrdotum, & aliam Pon-

& perfecta facram flatuum & per-

tíficium. 'Er hinc ficut atrium Ju-

fc&tionis difLinctionem abnegarc au-

dxoram erat feptem gradibus altior

dcbit. Cüm ipfa quoque Monarchia

PA

atrio gentium ,. ità & templum Sa-

(secularis fimili varietate glorietur ?

Mij i

cerdotum íeu fanétum 18. gradibus

nonne in Manarchia feculari aliu

Ms

erat altius atrio fidelium Judeorum.

flatus efl. civium, alius nobilium, &

$.Petrus. Altior nempe & fan&tior debet effe

alius principum .* nonne alii pre-

Damian. vita Chriftianorum vitá gentdium,

funt in o

aulis? -

ppidis , alii miniltrant in

D

nam quid prodeft, f1 quis Catholicé

credat , & gentiliter vivat ? altior &

. Et quid gratiofüm Ecclefiz. Ca-

fan&tior debet effe vita Saccrdotum

tholice decorem liquidiüs repraíen-

vità Chriftianorum ,.nam quid juvat

tare poffet , quàm facra illa Eftheris

veflitus Sacer , ubi deheneftat eum

hiftoria » ut Rex Affüerus oftende-

vita profana ? flatus R.eligioforum

ret divitias gloria regni fui ac mag-

non obícuré prafigurabatur per INa-

nitudinem potentis fua , tertio inT-

zaraos , illi fiquidem utpoté fpecia-

perii fui anno grande fuis inftruxit

—— Mter Deo dicati , tum etiam ob fin-

conviyium. Sed grande licét fuerit

gularem vitam nonnunquam vifi

Affüeri convivium , nihil tamen fuit Effber.i.

Re!ggipü vocabantur. Quod demüm

refpeéu illius , quod per facraciffi-

ad Sacerdotes curatos attinct , nolo

mam verbi divini Incarmationcm

ápfes comparare Phazifiis aut Legis

cunétis paratum mortalibus. Tantó

L EM OURU TP REESPC

Do£toribus veteris teflamenti , pra-

hoc illó (üblimius, quantó humanis

i

fertim tempore Chrifti , abfit hoc à

ivina majora , tantó in oftenfione

lus

d . NT

me, fcd potiüs fanctis Prophetis, nam

hl,

glorie, & potentiz hoc illó erat ex-

cellen-

] —

X

ia

13 uottib PECDR FD MERT:s, 46

M

&ellentius, quantó niagriitudo divine

quàm (ümmi Pontufii patavére.

Majeftatis humaná vilitáte füblimiot:

Erant in fegno Aflueri priter popu-

Aífüerus omnei populuni inven-

lutn & faepet populum Principes

tum in Sufan , à maxinio u(que ad

Provinciatum, erant & præfe&n, fic

minimuri invitavit , Rex Vero Chtt-

it regrio quoque Chicifti de ApoPco-

n !pifm

flus omüem populuni terra. Illé

lis , cotumque füecefforibus Epiíco«

aan

coram fe introduci jufferat Keginant

pis dicitar : Conflitues eos Principes fa-

z

(l

Vaflhi, qua tamen venite content-

per ompem terram, Dé prfeQus vetó

pfit, ifte ad fe vocavit velut electam

nempé Parochis & Curatis fic fcri- "

li

fuam Syriagogam Judeorum , vah;

bit Apoftolus ad Titum: — Conflituas

1,. 5(*

Qu& & ipía vocanti obedite fenuit.

per civitates Proibytetos , Íeptem eu-

llle, Vafthi repudiatà invenit pucl-

huchi minifttabant in confpe&tu R e-

! Éf

lam füis oculis gratam , & ifte (u-

gis Áflueti , aft in regnó Chrifti

"

y

perbá Synagogi in füa cacca viduita-

longe

plura quäm feptem millia Ke-

ligioforunr miniflrant , qui omnes

te felidtà , quafivit & prapatavit

fibifponfám , divinisnuptiis pro fuo

prop

ter regnüm Dei. feipfos caftra-

Yerunt.

Vel fi mavis per fepterm

modo dignam , & h&c eft Ecclefia

2flber. 3.

Catliolica , b«c formo(a valdé , cr in-

eunuchós intellige feptem Ordinum

u

" grádus: Porró ad quid ordinationi

j

y. 1.

erédibili palchritudite , ommium oculis

gratofa & amabils. — Tante virtutis

regni ifnmoror , cur non potius de-

M

& oObedientim erat Kegina Efther;

coti fponf& intendo ? in fponfa ita-

t

ut de illa Sacer textus aíferat : Quid-

que pletumqué oculi, labia , lingua;

r

& collüm potiffimüm cónfiderantur »

Mid

quid enim ille (fcilicet Mardochaus )

pracipitbat , ob(eyvabat Eflber : CF ità

hinc Jacob minus Rachele diligebat Goyor 55

ude

Liam , 'quia lippis exzat oculis , fic y, 7

(unila faciebaz , Wt eo tempore folira

m-

trat, quó tAvh payvulam mutriebat. ltà

fponfüs propter labia & linguam

(is

füam ità celcbrat fponfam : Sicut Ht Capi, 4

& verà Ecclefia Chrifti , quidquid

u

racipit fummus Pontfex , & ipfa

coccinea labia tua ,. C eloquium TWH y, 5

dulce. De collo autem fponía ità lo-

12

ebíervat , ipfi veluti nutritio fuo,

qu

móodo in omnem jàm tertam dilatata,

quitut, vulnerafii cor smeum foror meA, ibid.y.o.

zeverentet obedit , 6mni&à inviolabi-

at

fpon[a, vulneráftt cor meum in uno ocu-

Iu

liter credit , ficut erat folita , cüm

lorum ruerum , C inuno crine sollitui.

- Ecce ! collum fponf& Ecclefit funt

yf[lltE i

adhue parvula. Hanc quidem Kegi-

jl

nam ( videlicet Ecclefiam Stygius A-

ftatus R eligioforum

etenim ethi

m

man inceffantet ) pet vatias tyranni-

Religiofi , facris Ordinibus non ini-

5dent.

n

des & hatreícs qu&tit opprimere,

tiati, & devote Religi'of'æ anima de Tr

& de facro Principatu non Seff. 25.

nani

Manb,é Yetumtamen porta inferi non pfavale-

capite ,

bunt adyersts eam.. Et multi jam fu-

fint , finultum

tamen fplendoris & cap. ;. de

Átofe

y.4,

utilitatis Ecclefie conferunr, ipfum Regular.

y &

petbi .Amane: cecidére in foveam,

caput,

eüöü'

&

33

TRACTATUS L

eaput, i*lcxmpä/-Clcrum, multüm ad-

pet Sacerdotes otmnis Benedictio fps-

randa foret , nifi (epé fapius virl

juvant, & nonnunquam in necefli-

tatibus inflar colli ipfum quafi fu-

polluti labiis effent, lingua v.1O Ec-

ftentare videntur. — Contingit nimi-

clefiz quis convenientiüs dici potes

tit, quàm Pradicatores, & animarum

rüm hic , quod in Monarchia fecu-

lari non raró ufüvenire folet , ubi

Curatores , Mel ce la« fab lingua fa. Cante 4.

odor veflanentorum . i.

licét domicelle tegere ac & confilta

( ait dile&tus ) &

Ben? eft : aft quid

dare nequaquam permittantnt. Sape

tuorum, fieut turris.

illud. lac Sacerdotut

n ? nifi verbum

fepiüs ramen , apud Reges fuis im-

pcrtofïs precibus feliciter efficiunt ,

Dei , de quo

Apoftolus : L4c vobis 1.Cor.j:

uid illad Sacerdotum . 1.

quod magni forté regni proceres»

potum dedi.

mel, nifi cloquium Domiai, de que

-

um

omni etiam moto lapide , efficere

Pfal. 1?.

hu

nequivére. 8Sic ctiam rcligiofs non-

Píaimographus ; gg);m dulcia fatici-

Y.103.

nunquam animaee fuis gemitbus. feli-

bus 18615 eloquia ttua , fuper melort meo ?

üm odor veftimentorum,

ci exauditionis cffe&tu ; penetrant

Quid dem

r;ä

nii fan&ta & exemplatis

t

Paftorum

coelos, quos ipfi ferté ctiam Pontifi-

Paulo : Chrifit

4. Cor. 2

ecs penetfare neícierunt. Et ideó dis

vita , dicente divino

V. Is

j

cit fponfus in uno crine colli tui vul-

bonus odor umus. . Supet hoc » quid-

i

ericarum comis nutrien-

neraíli cor meum fponfa , id eft Ec-

quid fitde Cl

clefía.

Unus certé tantüm crinis in

dis , plures tamen (3n&karum Cura-

:

religiofo ftatu alitur , fi tamen per

rum crines oportet illos habere,

f

curas

ctincs

G

intelligcre volumus,

quàm Monachos laicos, & imprimis

d

quidem Miniftris & —Sacerdotibus

jux&à illud communce : cura facit. ca-

Y

nos, Unius crinjs, fola & unica cura

fimplicibus prater curam praPriæ

uoquc

pu

religiofatum ,animarum debet. cflc,

inunditiei incumbit , curam q

habere , utomnia ia domo Dei

fanéte

ut fandto placeant fponfo , ut fint

]

tarh munda à mundo , ac fi non cf

& ordinaté fiant, utfit decor in teme

t

n

fent in mundo.

plo , fervor in choro , Majciïas in

W

am veró , confidetato nonnihil

qiá

divino offiio , ut fint facra vaía

(l

il

fponfæ collo , caflos mcntis oculos

munda, Altatia ornata, facra Veltt-

DA

Opu

i& cjufdem caput paulifper conjicia

menta roligiosé compofita. Bacet-

T

mus. Et primó confideranda occur-

dos denique curafus prater binas haf-

ce curas curam in(üper paternam ga-

runtlabia , & quid labia fant aliud,

nj Sacerdotes & Altaris Minfffiri ?

rete. debet. füper cunctas fibi cornif-

Pf4.44.

Diffufa eft. gratia m labiis t ( inquit

fas oves. Sed his tamcen omnibus

y. 3.

dilcé&us ) prepterea benedixit te Deus in

magis & maxime capillis cingl'opor-

eternium.

O in quem imagis & fx-

tct oculos , n,empä R,everendifïïmos

piüs diffunditur divina gratia, qnàm

Epifoopos , quia i

pfis impofira cft

l

u

in Sacerdotes , Sacerdotibus certé &

cura totius gregis.. Et hinc Eccl«fia

fan&a

*

^ *'*K-M 4

[|

DE MOTIFPIS ET INSTRUMENTIS, Ó«t.

49

*

T

fan&a ità pro ipfis ex Pfalmo quo-

non (unt. O mulier quid ploras ? 0

ic

dam orat : Illumina octlos meos ne uti-

Rachel decora facie, c venufto afpettu,

7o45.25.

y.13.

QU

quam obdoriniam t imorre. Oculi Ec-

6 Ecclefia Chrifti, indica nobis, que

GeRtf. 2g.

um

clefie fünt Epifcopi, qui &i perfet

fera peffima tuos devoraverit filios,

'm Qu

funplices fuerint , facilé totum cor-

dic nobis , quis Herodes rursüs tuos

yll7'

Genef. 27.

fam 'n ll

puslucidum effe poterit.. Ecce ! (an&

occiderit pueros ? Vivir Dominus, quo-

Y. 33.

quid

pulchra eft Eccleia & decora. Ne-

iem filius mortis eff vir , qui fecit boc.

bum

que dicas , hanc effe rantàm deícrip-

Ah inquis , f inimicus meus maledixif-

Matiy.z.

Y.16.

tionem exteriorum , & nihil defer-

fet mibi , fufnuiffem utique , & fiiu

wbial n

2.Rega2,

um y.1.

vite ad perfcctionis obligationem ex-

qui oderat me, (uper me magna locutus

plicandam. Abí& hoc à me, ut no-

v. f-

: QUO

Pfal 44

fafra E abfcondiffem me forfitan ab eo.

P[al.5 4

27; 14,0

bile tempus ;perdam i& deícribendis

£u veró bomo unanünis dux meus , e7

m ? Y

precisé exterioribus , & non potiüs

notus meus , qui fümul meum dulees ca- i5 &

pr& oculis habeam , quód omais glo-

picbas cibos. Tu 6 Sacerdos, cui mil-

?

"U(ll,

Preverb.o

[urm

riejusab intüs. Ah qnid juvat c-

ceo vinum $& propono meníam

cleíiam , fablimesdiguitates & varios

Zb"f" TRU

meam , cui prefto paratum de coeio " 7

poffe ftatus oftendcre ? fi non poffit

panem fine labore , omne delecta-

Sap.ui8.

j M

Íponío convenientes ex eis fru&us

mentum in fe habentem. Tu, tu Ó ": 7-

yuiet-

offerre, meliüs profe&tó eft, omninó

Apocal.g.

Saccrdos confticutus es dux füper fi

Cutt«

carere dignitate, quám dignitatis per-

deles populi mei, ut deduceres cos "7-

ub

fe&ione, & lengé turpius eft, Ec-

ad vita fontes, fed ecce tua pervería 54P- !6.

Yi

clefiam confundere moribus quàm

y. 1g.

vKa deducit eos ad portas mortis.

yibUs

veftibus, fi ergo in. veftibus praci-

Siccine, hocae ell, eculus fui zaco, c feb. 29,

() (ig

*

?

yü 158

pitur fervanda diftin&io , nefas plané

pes claudo

Circumfpice parüm Ó

eft in morbus velle eandem negare,

Paroche, undé tibi tantum frumenti

Ploquf

ia

cüm tamen proteftetur divinus de illa

in horreis , tantum pecoris in man-

qiet

CAnt.4..

fponfus : Quam pulchra es amica mea,

dris ? undé tibi menfa tam opipara

yp.1

quam ptlcbra es ! oculi tuicolumbarum,

jefw i','

f

culina otnnis generis condkmento

p n

Cant. ?.

ab(que €o, quod mtrinfteiis latet. E.tgo,

tam inflructa ? undé fuppellex tam

Y.i

ó pulcherrima mulicrumjam te nemo

ampla ? undé tibi tot pulvilli in le-

Gu

« defpiciat, fed videamus.

€ts ? tot loculi in fcriniis ? nonné

bona funt Ecclefie ? ex patrimonio

mg

COESIDERATIG OCTAVA,

Chrifti ? ab Altati Dei ? ficcine pto

gf

taatis bonis mihi tanta rependis ma-

ynibus

la ? ego tribui tibi calicem benedi-

: Planélus Ealejï.;t

€ionis, & tu retribuis mihi calicem

fopor-

Ox in Rama atdita , ploratus e

malcdictionis. In quo , inquis, dedi

ifimo:

Matih. 2. Xj

y.1i$.

adulatus antltus , Rachel plorans

tibi calicem maledictionis ? inco, 2.Re—g.x;.£

f €

E

filios fuos , r neluit confolari , quia

quia tuà malá vitá blafphemare fccifli y. ; z.

Trad.l. Pars L

oinncs

(i9

d

$o

TRacTAFUS L

omnes inimices meos , nam omnes,

deberes , Gettó cïc;"tiüs-mäef'cïiori d

qui in circuitu meo ambulant , (ub-

huc lamentatione cuum adimpleres

laté fübfannant me ; Ecce : inquiunt,

calamüm/ , certó certiüs verba Jere-

mis itY plangentis € corde & calamo

hac efl,qua olim gloriabatur dicenss :

3

l

um

Flores apparuerunt im teytA nofirá ; fi-

tuo effluérent :

Déducant o0t

1ei la- 7?76;14.145

Cant.2.

fj

y42.€71

cus protulit groffe fuos , vinea florentes

chrymaim sper sactem & diem; & n y.i7.

)f

dederumt odorem , Le&ulus mofiey fie-

tacéAnt i quoniam. contritione mágná (og,

Cant. 1.

(f

ridus. . En quomedo flos ejus decidit ,

tontiita éfl virgo filia popüli mei , plan-

y.16.

Ui

& decor vultus ejus deperüt ?. Duces

g4 puffimá vebementey.. Si egrefus fuera

Gul

jAtot.

& Sacerdotes jari non dormiunt iti

ad.agros j eccé occift gladio, & fi -

.ï'l !l.

2' 7!

lectulo virtutum, fed in czno vitio-

troiero in (ivitatem $ — Ecce attentati

ANi1

Ll

tum, Oder eotum noti ficut fleren-

fame , Propheta quoque & Sacerdos ,

M

tis vinea

?

i

alierunt iu terram , quám ignorabant.

)fed' ficut putfefcefïtium

C

vermium. E jati mon eff uva in vi-

Hodie etenim preter ínituicos do-

jerem.á

hf

tibus, €» neti funt. ficus ini ficulnea, fa-

mefticos ctiam à Barbaris & Hare-

CAf 1

y. 12.

ticis anguílie undique. Ecce £oris

C€ant.

x«

2

lium defluxit. O vos rnagni Praefides

h

fulcite me floribus , flipsre me enalu ;

gladium evaginaverunt peccatores , in-

P(al.g6.

,.

y. 14.,

quia amore langueo-

tenderunt arciom fuuin: FMdteticl exa-

cuerunt t gladium linghas [uas ; mten-

]. at,

O Bernarde , Ó Bernafde, quàm

Mf

veté de me & dixifti , & fcripfifti :

dérunt artum ; vem aiardm $ ut (d«

Bice in pate amaritide mea aimarifima,

ginent im eccultis smmatulatum. Hi

Serim. 33.

fünt , qui firmaverunt fii. fermeneim Pjal.6 g.

in Cant.

amara prius in nece Martyrum , ama-

vior pofl in conflilu Haveticorum, ama-

meqitam.s narraverunt. ut abcofiderent

Duj.u

riffma. nute in. moribus domefficorum,

laquess. Hi fedent in infidiis cum Pal. 9.

divitibás : in occültis páx ut ihtet-

Hj ,

non fugare , mon fugere eos potefl : ità

Hj

inpaluerunt. , & mulriplicati (unt [upev

ficiant innócentein.

En ó Doctor

"

I

rl

numerum . inteflina , d iw[anabila eft

melliflue, jatn non eft ab Haereticis;

Af

nec à Paganis. [ntus autem attenuati

f]

plaga Eccdlefía: ,. é ideb in pace amari-

Mi

zudo ejus amariffima. Sed in qua pace?

fame , quiá non eft , qui párvulis

hj

& pax eft , C non pax. Pax à Paga-

frangit pamem. — Sed quomodo de- Thren. 4.

G

fa&to parvulis frangens paneim de» y. a.

nis , &v pax ab Harcticis , fed non pro-

f

fcato à filijs.

Vox plangentis in fem-

erit , cüm fint mille Pedagogi pto

of

pore iflo , filios enutrivi , £ exaltavi,

uno? utique modó plures funt Dtz-

(in

L

Jt

Sprevemnt,

dicatores quàm Cathedre ? ità qui-

J

ipfi autem [preverunt me.

Vjile

d

e» maculaverunt. i& à turpi vita , À

dem eft , Predicatores füunt multi,

hg

l')'( /^

turpi quaflu , d* à turpi commertio , 4

fcd Patres pauci. .. Ah parvulis po-

Ld!x

tius manu , quàm vece frangendus

negotio dewique. perambulante im tene-

W

bro.

Sed 6 melliflue Do&tor , f1 mo-

eft panis. O utitiam effent lingue in

d

dernum Ecclefig ftatum. defcribere

manibus eerum , utinam confirma-

tent

PUESS

DP MOTIVIS ET INSTRUMENTIS er.

&

fucre omnes fcrmc Hatefiarchz ?

rent fa&o , quod conclamant vcrbo

Tunc Ecqlefla brevi iterüm expan-

quis Auus, qui vcf*cem Domini ma. Ex Bre-

deret ramos fuos in fplendore fandti-

litiosé fc1dxt 2 qUIS Calvmus ? quis yiario in

)

tatis. Sed uuquc de Eccleüa fua di-

Lutherus ? nonné omncs perverfi $. Petr;

Sacétdotes ? ( audito fan&um Lau- Alexand.

?eremu

cit Dominus ;: $uper mures puos feru-

hv

Jaia -5 2. f;;lem con/?ztuz Cujfode: : eta die C

rencium ju?cuuanum) quomodo ma- 26. Nor.

*

P.6.

h

!

feta nocle in perpetuam mon tacebunt ?

Sacerdotes dividant vefhmenta

inea , attentiüs 'confi deravemt forté

ll

Iþnæ. 52- donet ponat feruþzlem laudem interra?

n

V.7.

Ah mqu:*

Pmujfcrzmt me, vul«

ahquando illa läcra vetba ; Partiti

Cant. $.

L

neraverunt qne , tulerunt pallzum meum

fant. ve,qtmenta mea fibi (7 illum , lu- 70411 t$.

?/,c 7i

mine veritatis. interne 1lluftratus,

Vo 24

(ti

qnihà Cuflodes murorum. : Ego mulier

diuriüs fe continere non POtUlt quin

l,

V.1e

Ap9C12. «micta Sole ; expteílà [iguo fandti-

N

fatis dlcebam ahquando

Nolite 1i€

Chnf*um fponfum meum ità J.Oqucm

CAnt. 1

j

cenf derare, .ayl fu[ca fim , quia deco-

tem mducere; Scito gruagïxom 1686

y.j

lomv;t "me Sol Sed ea SaLerdotes &

*j

CAMHL. 1.

boc in loco Paftores , animarumque Re-

Pafïeresl mei ( quorum veftibus nigra

eres, e Eccle/' « fignificare. Miniffros,

[1$

y. $

funm , & quorum meriti$ olim for-

]IM non imea querentés , tamquam pa-

n

M Yi

mofa ) spfi vero canfi deraverunt €r in-

trimenio praprio meis abutuntur divitiis.

fal. 21.

GuPcaVerunt & vxde-

Sicque impudenter at focure vivunt , «c

jtit-

y. 19*

jþexer.m: "me

'£unt boria, & redditus mos, & qwa ff ignerent talia , nullamque de djs red-

A

Wi

v1dcru.nt

quod bona cHEc negotia-

dituri . frnt TAtioneni.

Horum majer

71 i f

tio mca, .Ldeo mu'rzp icati (um, ficut

pats eft, qui inter f veflimenta tmea di-

ohm locufte in ngypto A devora:

videntes, voluptati & carnis cura infer-

qui

Exod. 16.

verunt früchus Langm & hane/fatu mee,

riunt.

Aud'tc meum dil e&liïmmm

Serm. 77

cum Pf&[ !

F.gclz, 24

fitct

paþierunt adversiin i mala pro. bonis,

Bernardum , quomodo me Paítores *

ii Cant.

y, 23.

Ef divi-

mei pcrcutmnt,vulnerent ac fpohento

odf

C odutn pro dzleihane "ea.

Pfal.to$.

ferunt fibi veftimenta mta. Et quomo-

Pattci ( 1nquit ) admodsim funt, qui non,

jtiC05;

y. 16.

do non dicam illos mihi mea divi-

que fua (unt , quarant, ex ouibus cha-

nr

Pfal. 21.

dere veftimentà , cüm mala vità Sa-

i ejus. Diligunt munera , nec po[funt

;uhs

y.79

cetdotum - & ueglg;ntla Paftorum

paritet dzlzqere ebriflum :

qma nmnm

) &C*' W i

fint potiiïim.a origo nutnmcntum

dederunt. Mammona y Cre.

nde vera

j bn

omniam Hærnfam ! nonné (cimus,

banc il exuberare exq'fzmdæ rerum f

| ptO

uti Luther amfmomfat & mala vita

fluenrmrz , veflitin (plendorem mena-

-

( 9r Ht &lvlä

nonnu"orum Emccrdotam occafia-

fFüm 'uwr;em ? conger;em æajämm di-

à Lapide

1 qnl-

nem dedit,- ita.& lmdxezpfoslhfþhe-

genteorium Qp AUTEDYWIM . , mf ? de bonis

ul

incap. 45 -

mate, & ch. cflæ infultare, cüm «co-

[par/e ? inde eft , quid illa pauper ,

p

lfaie. -

fum nnpuz,am vitam audxunt aut vi-

pmops., Cv muda welinquatur facie mife-

d

dent magiíque (c 1n fua Harefi, &

& randá, incultA, bifpida, ex[angus, propte»

y i

boc non ej? boc tempore rnare (pon[am,

.Sacerdotum odio obfirmare , & qui

G

d

*

et

m*

eti

TRACTAÀATUS Í

j

fed [peliaré, mom eff cuftodire , fed per-

tta Simeon, ;u'&e rcprähen&s Levi;

P

dere , men eff defeudere , fed exponere,

fed nunquid potiori adhuc jure con-

LT

nen eft inflituere , fed praflitere , non

tta Levi , contra indiíciplinatos Sa-

sft pafteve gregem , fod mactare , & de-

cerdotes conqueritur Ecclefta ?. Vos

vorare , dicente de ilis Domino . qui

6 Paftores , & Sacerdotes pravis ve«

& nimis$

deverdnt plebem meam , ut éibum pa-

ftris nroribus turbaíftis me

má . Cn6 quem dabit mibi de mimero

mie odiofam reddidiftis. gentibus ;

Prapofitorum , qui mon plws invigilet

Turcis , ]uds*xs ; Hettreticis & uni-

Subditorum evácuandis mar(upiis, quzm

verfis populis terte , & intantüm

yitiis eszrpandzs ?O ub , qui orande

juidem, ut vix-nom ptincipaliüs ad-

fledtat iram ,. qui pradicez ainum pla-

fcribi poffit Sacerdotibus , quod di-

hi

-eabilem Demine ? lertoraloquinit, gr4-

vinus Dionyfius Carrhufianus üni-

Pioribus gravius manef. yudicium:

o

Ver(ir. de Chriftiano populo hifee

inal

Oltés 6.

y.9

Bernarde , ha&ccine leviora dixetis?

verbis fcribit :

Tanta fcelera ci pet

nonné potiüs tales fimiles dieamus

£atd ini populo regnant , c cenfluunst

Sacerdotibus , iv via interficientibus

Chrifliemo ; quód wniverfitas €briflias

pei rgentes de Sichem ? 3lli ehim *ia-

lovim contrá Chriftum conjuráffe. vides

totes afcendentes Jerufalem: , Do.

tur; &? cuim. demonibus concerdáffe, fü né

iino fuüá devotionis vota P1€ folüz

meniba £P fümere zrrefræmtz/]" n

tum , nefandé trucidabant, pró fce-

Deum inbonorare, offeridere, Afpernari i du ims

lus ? & ifli fanctam E(.CICfiaï'l] fuo

idque tam evidenter ,. quod & infideles flamm:

decore fpoliant , bonis ejuídem abu-

Chriflianes propter eorum abominabiles divini

L

tuütuf , & ad fupernam Jerufalem

pompas , vdnitates , impictates derident, amorii

ánhelantes animas íuà indifciplinatà

c juftum Dei gudicium reéognofcunt 4€. ayt. .

Yità tevoéant ; fedueunt , occidunt.

benedicunt ; duim Chriflidni profternun-

in Ófca

Omnés falfi Sacerdotes ( inquit fan&tus

tur , quemadmodus olimi Nabuzardan

lec: eit

Hicronymüs ápad Corneliam à Ka.

jrinteps inilitio Regis Babylonis dixit ad

pide ) «bfiondunt viam , cr oscidumi

fetemiatà : Dóminus Deus (uus lotutió 7éyem.4ó

bomines mali meribus , mne peymeniant

eff cánfra locuri ifltum , & venit vobis

ïemfklem O nefandátà piaculum !

bié firmó , peccaþ*zs enim Domino Deo

urbem Sichet oltm Simeor & Levi

Peflro. Metitó & ipfe Chriftus ceri-

ingreffi tam horrendam intreific CïO-

ttá mahgnos Sacetdotes & R:ectores

ietri fecctunt, üt Jacob, auditá tantá

coriquetitur, vos confadiftis (anctam

lii i

erudelitate ; quafi ftüpore attonitus,

Do&rmam fiicám, &urbáftis me fcan-

led |

ifthác confeflim córfcptione fuós in

da ófis vefkris inotibus, odiofüm me

Genéf. 3 4. filios imtedtus fit 5 Turbafls i& .

fcciftis órüii pópulo, tit bläf'phhme-

y.30

adzajum feciflis me Chanandis €» Phe-

fu£ nomed fheuni & intüs & foris,

Yez.cis bmmrmöw ferra bugás. Béné

Per vos Ó tnali Sácefdotes ; [uper P[al o

/

€ft 6 1fracl, feritó conquereris con-

enmes inimices ueos fdäus 177 gppre* v.12,

[

mtm

^

bE MOTIVIS ET INSTRUMÉENTIS, evé

D]

'sudak E

brmm yuims wis valde

er tunor mo-

enim bénes Magifler 5 cujus tami malos

; Reg.12.

$..

tis tneis: Id eft; (aper hoc, quia malá

videimus cffe difeipulos. Vide Chriffianos,

vefttá vità blafplfemate fcciftis om-

quid 4gant , db evidenter potes de ip[o

fie$ fneoS inimicos infideles & H-

/czre,quzd docéat. Heu qus Catholicaé

feticos nomieti Domlm ; etiam Hu-

aures don horreant tales bh(phemxas

— é&kuate facitís meos Bdel»s

an VGI'C

in Chrxftum tatitum zudm, ne di-

ex vobis quuatuf Spmtus fanétus,

cam ; fuà imipiefate caufare ! ! verum

E22tbaf.

cüm tam apertc if vobis opefetur

qmdcm eft : Parer non portabit iniqui-

a 20.

fpiritus t nequam, Q!: Videbast sme, fo-

tatein filj.

Et non nifi m(ïpwmcr

rái fugerunt à me : oblivioni datus fim

blafphematut Chriftus. ptopter ini«

g*

tanqud;r sortum à corde. ; faäm tán -

quam Chrdhanorum , at etiam $a.

3Bfal. fu

"

quam vas perditumi : duoniam atidivi

ccrdomm vitàm:

iNon tameri ideó

:

&

pra cit.

71fapemnmem shultorsm mmmomn-

9 fceletate Sacerdos juítificatus es ;

lt'.'

titón ià crtuitii Id eít ; quos intetne

fed conitra te flatuet aliquando fáciern

"

ád rhedm ampïcxan'*æm fidem mifez

fuam juftus & tremendus ]udex,

(5

ficotditef Vocabam, illi, vifis inter

objiciens tibi : tu illufor & contem-

(5

. Ecclefis Minifttes fam corruptis mo-

ptot honoris inei ; qui debuiffes lios

fibus,fursus fettÓ abierunt ;

fancti

&ofare nomen meumi coram fidelis

v

1j

j

mfþirauone altà obtiviorie fepulta :

bus & infidel; bus

etiaimi neqmter

nl

tne meamqüo Ecclefiqm 3pud omties

apprabrmm infipienri ledz/h ime; Ptope Pfal.a;

li jïynm

5eétas peffimo ealculg notárunt, &

tered & ego dabo te in opprobriumi v. o.

us i

qu:dum hotrendiofe adhüc calculo,

fempiternum ; ( in iegmominiam eter- Peyeri.28

Iit, dnUn)

àni ponit Salvianus , sit fcquitur :

TAH , quæ niuinquám olnzwme delebitur.

y. 40;

Ü

i eft Catholicà Lex , quam credunt?

Et certé , etfi devaftatores Sichimi-

át án.il

ilfl-

abi. fünt pietátis Ó mjhtam pfécepta ;

tarum non fint omnino excufabiles;

]uf

ia difcunt ? Évangelia légünit 5 & im-

innocentes tamen funt fefpe&tu Sa-

pádici funt , Apoflolos Audiunt ; & ine-

Cerdotes malé vivenfes ;

illi corti«

T.

briantur , €hriffum fequuntur & rápi-

piefiti patri faltem fefpondere poüie:

7! far/m

177

dint i vitdm mzfrobam agunt; Cv pro-

rünt : Nunquid u£ fcorto aluti debuéré Gene[.34.

bani Legein babere [e dicut. Talis pro-

fetoré noffrá ? Sed qualer tátionem v. 3:,

n

jabet Sacerdos vel Paílor turbandi

coie

fedtó Seäa 6f quales & Sedlaterés : boc

funt ab/que dabio , quad dotentur appá-

Ecclefiam ? qualem rattorem füis

o

Lib. 4. de ret Prophetas ; ques habent, impuritatem

petVerfts moribus totum dehoneflart-

t

di Cletüm ? Sanctum facerdotalem

at

Previd. detere i e Apajiofos ; quos legunr ne-

faria [enifi y& ; & Evatigelid; quibus im-

flatüm redderdi contemptxbxlcm?

rnïc

buuntur, bat, que ipfi faciumt, pradicare.

Alniï"'mum

offendendi Numen ?

mCa

Santia à Chriflianii fiérent , fi Chriftus

OHSc

Ícandal izandi plurxmos ? & fic fuam

fanita docuijfet : éflimari poteft de éul-

aïxorun*quc perdendx animias ? Ah

f,;er?dl

teribus fuis illequi colitur. — Quomede

nolens velens aliquande ex S. Au-

"

G j

guftino

d

TRACT

ATUS

fi

fj4

Lwd mali-

olim jacoo confpexerat Rachelem

guftino fateri cogetuzc

Lib. 2.

tie ejus nulla caufà effet , " nifi mali-

véenientem ad fe cum ovxbus Patris

€onf.

tia, Quod filiis Jaceb fuit caufà ex-

füf, & ecce mox amiavit lapidem, quo ; Genef.2v.

-

fj

Cap- 4

rufätxoms, hulc erit caufa damnatio- ;

puzeus claudebatur ; & adæquato grege, -

ofgulatus eft cam. En o JEfu, ó Deus

nxs N,mquxd mquxct Chriftus, So-

ro*e mei, 15"50'189. mea, Ecclcfià meá

jaoa Rachel tua Ecclefia: Plorans&

Áili

ficut fcorto intuam perniciem abuti

deprecatis cum ovibus tuis & ovibus

Guj

Patris tui venit ad te fontem vivum,

debüeras ? nunquxd bona ejus in tui

li

v..ntm mgluw m ,

! & dignitas cjus

petens pro fe &

pro fuis agnelhs a-

u

in meam com:umelxam wmmutmda

das confo lattoms, aquas falientes 1&

vmam eternam. Amove obfecro, ab

fuerat ? vidcte ergo quomodo fufh:

scatis diem illum horrendum , qui

ta lapidem ^ tribulationum,'qui pom-

inodó in bonis dwms dies veüms'

pá nobili fej ulehzalem penctra?u la-

! Audi & exaudl Ó Domme

am VC:G ad té me converto Ó Ec-

pidem.^

Píal 5$

illam clamantem ad te

Ó fpoufe

v! II

clefia Da ; 0 Chuüo dxle&a f'ponfä

& mihi dil e&a matet ,

quld tibi &

Efu, amove a me plangas tues- Atque

nühi ? quid pofíem aliter , fiifi tibi

renova meum of'culum paas, Amen

43

condolere ? fürgam yelut olim Maf-

GONSIDERATIO NONAÀ

dal:na poemï:cns & dolen$ ', furgqm

& vadam ad fepulchra Prophctarum

fulj j

Matt.27.

)

M.« Apofïolomm ut ibi plorem, eo-

Allueutia «d Sacerdotes,

y. j2

ïO)Hr !

rumque dU.)uiU m jmploum ; Sur-

Elus dawus tui£, 0 Dommc (4-

Pfal. 6$.

m

gite Ó corpota San&orum , & jn-

trate fan&am ciyitatem ,

emtc &

medzt me, quia: dthgo te. Verum

V. 10.

videte , , an fit adhue eadem civitás,

enimyero figuis dixerit , quomiam. di-

1. 7 0AR. 4

ligo Deum , (v fratrem [uum oderir,

F. 26.

uam vos vefiri quondam Apo&o-

licà doctrinà xdificaflis , rofeoque

mendax efl. Nolite putare venerandi

f

l

vellro fmgumc puæ*PunfsaHls ? cft

yiri, quod hzc fcribam. tanquam vos

volem fuglllarc aut canfundere,

qmdem eadem , fed alii modo inco-

0

lg,alii R e&ores, alii R cétorum modó

longé fit i me tale nefas ; nam f

I

AG . 6

atque incolarum mores ? ubi modó

hoc, meus meca-&or amo* nec effet

j

li

y.

j-

viri pleni Spiritu fané&o ? ubi jam

fincetus , nec zelus dlfcretus Devs

credentium cor pnurn, &anima una ?

k

Ad. 4

eft fnihl teftis, quód non fok üm elï"em

ubi jam fideles ob firnphcuatem Cot-

paratus cum Conf*cantmo Magnio

Theodo-

Q

y. 32-

Vettus

Adt. 2.

dis habent gtatiam ad emnem ple-

actu peccantem - ' Sacérdocem Pa"10

i

lib. 1.

Á

V.47

bem? füper hoc ego plotabo, "Ve-

obt-g»re fcd etiam, f1 necc[sc fotct,

rüm quis revolyet. nobis lapidem ? quis

mille dando vitas tale crimen ab ipíe

[dP "

li

Muartct,

amovclit ab Ecclefia fancta lapidem

avertere. Confidenter quxdem (cribo,

[

ilon tamea 3udackr

confidentiam

s0t tantarufque mifetiarum ? vix

Y

magnam

Q'*ftrt*

bE MOTÀ VIS El ÍSsTRUMENTIS, e.

$$

larium ferió. fua peccata deplanget ;

maguam: mihi pfdi.nittit V&Pcr'äl pru-

dentia , qu& non immeritó veftta

Videns', ab ipfis Sacerdotibus"'impu.

; tGeneLn

corda mjagé gaudio quàm tzdio re-

dcnter plaugenda committi ? quis

Wt

Virtuterm, quis$ pietatem pro merito

7 T?

plébit, cernets, etiam Keligiofos pro

veftra faluté & honore effe follicitos,

&flimabit taritüm , tie dicam , pro

Et fi quondam aliàs indomnitus Lco

illis comparandis laborabit, fi it eis,

Áulus

qui virtütis exefliplar , & pictatis

ä

Gellius

Ándroduni, ob évulíam fibi ex un-

fpeculum debefent effe ; non nifi vi-

]

lib. s.

gue fhrpem tam üupehda pi;ofeqþ'e;

batur gratitudirie , nunquid man(ue-

tia & noxa$ confpexefit ? quis con-

éAap. 14

ttita corde Deum adorabit 1n Eccle-

tudinem | Chrifli profeffus Clefüs

forté irafcetut mihi, fiab ejus decore

fiis, f1 audierit, Clericos jucundari

h

opinis, ludis & jo-

1.

deformes vitiorim maculas abílet-

i convivils, 10 p

cis ? inficias equidem noti iverim:

à

lt-

gete nitat ? an fortafsé irí (anito Sa-

cerdotum ríiodó fiuineto quafi innu-

plures ióti fünt tales ; iáni, nifi Do-

Rom. 9.

j nl

v.26.

meto , omnes , teílante eonícientiá

mitus. Sabbaotb veliquiffet nobis femén :

j Elr. Il

dicere valebuft

ficut. Sodoma fatti effemus.. Nifi Deus

üc

noli nos tarigete ;

continto cjuafï invicem fuccedentes

3

quoniam fan&i fumus * melioramihi

fibi iü Ecclefia (üa juftàs & (an&tas

de vobis prómitto gmajorem riempe

qua(dam aiüimas fingulati curà ale-

b

humilitatem, cui fetriper in corde &

óte illüd - Jacobi

In rmultis offends-

fet ,.eà jári pridemi velut viriea de-

74:0!52. r2

$. 2.

dimits omnes. Et : qui fe &iflimat fla-

ferta defloruiffet. Habet Deus indu-

e , Yideat ne cadat. Quód veró au-

bié his- queque fhiferis temporibus

i.Cor.10.

dacter vel pr&fumptuosé.non fcri-

fibi ácceptas quafdam animas , quas

Pfal. fe.

ifa FTA

TU

bam; facilé conferitit, quifquis (anctos

exaudit i abícondito tempeftatis, v.9.

QUE AT

& probat apüd aquam centradi&tio-

Patres atteritiüs luftraVit., acrlofeimi

m'idi' z.fw?

Quippe iri eis offetüidet aculeum , pra-

nis. Sed utinámi omnes tales effent,

,Jefj!. LA

fertini in ote aureo & Doétore rhel-

utihamn femoó , Vpræf'ci'tïi'm Clerico-

n

rum perVerfüs effet ; quia fzepe de-

lifluo. Agcdum ergo fürgamus ali-

h VQS

Quando , efigamus mentis oculos,

li&üm uniusSacerdotis totam comu-

nitatem ad deliriquendum atidacem

-

lifes

rütiiiriemür perípicaciüs, [quid à ne.

m

facit, fpé plüs officit tepiditas pra-

bis Chtiltian feipüblicie neceffitas ;

dii

noftré vóéátionis dignitas , & ipía

fideiitis, quàm iniqüitas privati, cut

po

rel utilitás exþofcat.

Et tieceffitas

friagis "pletumque nocet languor in

capite , quàm dolor in pede. Legi-

d

"

quidem tahta efl, utà Vveto nen ab-

n T

erraverit , fiquis dixetit, lecefse effe,

tnas in vitis Sancterum , quód non-

uam ctudceles Diosletiani au£

3Hi;0 rÁ

Ecclefiz ratem flu&tibus füccurmbete,

nunq

Domitiani Chrifti Athletis per ex-

fOfC(t: w' ,

nifi ipfi naute & naucleri comprimis

ceffent, eandem iniquitatis aqua gra-

quiütiiïï

ma etiam omnis genetis tor-

jipo d "

(mirére) vite filum

d iboy

vare. Étenim, amabo te, quis fzcu-

$nenta tenue

abrum-

p

,gnam

*

$6

fRACTATEï.S

i

.ibu'm*lff.sa. ne quwmm nm abíciffo

caput « dmmn.ndo pau'abaz in fiavi ;

demüm capite. Sic eft : tamdiü ne.

& cc!,,,e mox motus tam maognus fur-

I'tïXlE m mari :

ut navxcula fzrmé o-

quxt antiquus hofhs Egcipüam dc-

Vmccre m COI'POI'

Mattb.4

quamdià fug ga-

periretur flu&ibus , & neceflàrió

tur à caplte, at fi fex:nel mala peccati

pereundum fuiffet difeipulis , nifi

h1

[

lue.s ipíum Clerum invadit , facilé

Magifter imperáffet ventis. ltà eft:

9j

rotum cor.pus proüermz Cum maje-

Chriftiane pereundum eft populo,

rés ( i inquit . Gregorius ) voluptati

ub1 regnat vitrorum fomnus in Cle-

ls Moral.

de]ervwm : mmarzbus la;uvue frana la-

lexmæ in vitiorum praceps

xAnir.

Ef tant) lacentils boffis ad fe-

:bcuntc ruina Clero , non folüm

riendum eccupat ,

quam bj , qui pre

Chnf]c anitati iu&uofa imminet, fcd

sulp;s intercedere: poterant ,

voluptati

toti feté aaæquc orbi ultiima rerum

Pd( 4Ht

Audia-

-Hinc atcrna fapxcntxa pre-

Ícena jam propé impendet.

Clpl!

mus aureum Dod&orem , ità diffe- 9 Chry-

Ejfote ergo pmdentes ficut. fer-

e[tomus

Matt.10

pentes.

Serpens cnim ( Plinio tefle,

rentem : Qtando vides , quod Sacerdo-

y 160

f neceffe füerit , fenenubus ctiam

pes pof tos in. fummo vertice diguitatum

fuperilud

Matt. 28

totum reliquum corpus ob)mt , ut

qm montes dicuntur , 4ppnbend:r ini-

capat illafum ferver, non: ignorans,

A tui-

quitas tmebrofa , guorodo dubitetnr , ii

ecisam

fra&to capite ,

eCeHZmo vite dif-

quin jam finis. eft mundus ? Exit nempé

W

bor i.

J

dlat

N

J[ata.i.v

rumpi ftamen.

O Ecclefiía prudeus

in fine mundi , ficut fa&um eft in

J

cfto ficut ferpens, cuftodi, & unge

dicbus INo£. be peüquam mgreih

Quj gy

CQPHL tuum unguento OPUD]O un-

funt Hlu Dei , ad filias hominum,

Luca 12

y. 26

Gf'"sr

guento fan&.ïztm , & oleo pcrfeäæ

tantum in terra malmæ humanæ in-

charitatis , ne fubitó dicatür tibi :

cendium fubortum eít , ut non nifi

Genef.ó,

WUH

unl

74

Pfal.55

W

».12-

Omne mput languzdum,

Ecce enim

univerfah aquæ ailuvxo extingui de-

TU ]

]

l

dbren.

vapotes tetrenaraum. Voluptawm jam

bucrlt Salvà aliorum mterpretat:o—

!

y

mukum lan mmlum tuum caput,

ne, per filios Dei ibi non incongrue

E

ideft, Clerum ; velut denfæ nubes

Saccrdotcs Legis nature mtelhgun-

obtenebrant, fumus vanitatis ad ecu-

tur ex femine Seth , de quo Sctip-

»

Genef.4

t

los ufque pertingir , & gmalignus

tura

Pojiut mihi Deets femen aliud

y.2j

fin] !U

ignis , in quo totus mufdus pofitüs,

pro Abel , qui fuit Paftor ovium , fi-

Ál

ti

lpfos jam:am appxæhendlt homines,

gura Saccxdotum , offerens aeccpta

Fo 2v

f

quos iu. Ó Domine smpofuifla fupey

muneta & altiffimo. Sic & ia con-

4

f.qum weffra. En fati fünt hoftes in

fummatione fxculi , quando Sacet-

captte tuo, claxua ad Deum, forti-

dotes tanquam filii fponfi , filii Der,

fi

M

Fíal.139

tudinem capitis tii ; Domine , Do-

imó juxta Gonftancinum Niaguum

mine virtus fä utxs mez

dbumbra

«

y.f

tanquam dij, vanitates & vmuptatcs

lk

(uper caput meum in die belli, Pau-

terrenas deperire coéperint, vix aliud

]aan $

xillüm ahquando Chriftus omnium

amplius prafagiti poterit, nifi, qued

y. 4

1

appr Q-

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, (t.

j7

i

apptopinquet nox , quamdg memo pe-

quia Mehercules in 1pü» vetificatur

[

P/al. 75

tef? operari. Cyuando. flelle de celo

illud Scripture : Mifit in.ees iramin-

cadere, quandó lumen mundi defi-

dignationis (ue, indignationem, & iram

V» 42

o Mu

cere , dies tenebrarum & dies irz

& tribulatienem, miffionem per. Angelos

f

€y

profe&tó procul abeffe ncequit. Ruat

malos. Viam fecit Semita ire fue, . mon

l

109»9

orbis, necefíe eft , ruentibus illis,

V. 44

pepercit A iorte Animabus eorum. Tunc

qui pertant orbem,

Orbem portare

veré dicitur Deus, . tegere populum

l

nonimmetitó Sacerdotes & Ecclefie

(üuum in virga fettea , quando item

tunc

i

præüdenns d:cunïur ,& .quxdem

rcgit pet rcé&tores reprobos

üm

PGIIOTI ]U.l'c quam cærrcm PHIlCiP€9,

ducit fuos per. femitam ire & vin-

(d

utpote à quibus porulus [sepé (zepifis

di&x , quandó ipfis preponit per-

um

magis premitur quam fuflinetur,

vc1fos duces. Tunc eheü jam non

li*

quod non «ft portate

fed gravare.

Parcst anmmbus , QUBHQO eas cotm-

h á QCW

En tantze neccílitatis eft

Sacrum

i'nltüt curatotibus malis, adeó ut

h

jin

fancté incedere. Clerum. Quod ad

vetó vetjus fit.: nunquam punit

j '['W

J

dignitatis vocationem attinet , non

Deus Severius , quam fimali te-

Matt.1$

Int-

M AF J

&Ít meg mentis

bhic ejus excellen-

nent (ubhmxus. Va dixi populis, fed

V.7

t

tiam , í(ed fantüm breviter. perfc-

adhuc magis yz paftoribus, Va qui-

deim

a

Malacb.2

C&ionis exigentiam exprimere. QO

dem omni homini, per quem ícan-

Sacerdos , fum inauis

Angelus Do-

dalum venit. Verumtamen judicium ,. .

LA

y. 7

mini exercituum. O . refponfum opti-

duriffimum in bis , qui prefunt, fiet. V. g.

1grcl

Quis £$ ?

inum! fitamen

a vita non oftendat

n

I)

Et hzc eft ratio , cur fanctus Dio-

8.Gregar

p- ""

Homil. 24

contfarium Ailgä[ü?ü?]l quippe veca-

nyfius defcribende Ecclefiafticae Hie-

j

Gm']

bulum nomen efl offiii, nom natura. Licet

rarchix coeleftem præmlf'erli, item

n Dl

Hebra. 1

"T

itaqué Sacerdos Angelis fit in natura

cur Angceli terrenis 1magn1bus de-

V. 14.

diffimilis , eft tamen: in. func&tione

;tío-

pingantur , dcbet nempe Sacerdos

Angchcam puritatem imitari,fi ve-

1g[ll€

zqualis, quianon folüm calefles ill1

Spiritus funt im miniflerum miffi. pro-

lit eis confimili Officio fungi. Po-

gkm-

pter eos, qui bereditatem capiunt. faju-

no vcrba ipfius fanQt Patris: Ut ige-

t

(in4

"

Matth i5

tis. Scd ctiam facerdotes, quos mit-

tur (1nquit) procaptu nofiro Dii effi-

tit filius homipis, ut colligant de

geremur, clementiffrma | illa diviniias,

m,ä H

AL

rwno e;us otnia fcandala. jam tc-

caleflium quoque. diflintliones Ordinum

acpfä j

i n

dwn us ad cot, & peufgmu& impen-

nobis exponems , ucfirique funilionem

fiüs, an quid turpius , an quid ab-

Saceráptii illis Miniflerii Sociezate con-

D

r

d

ominabilius, an qmd horribilius ex-

Juugens, dum pro viribus divina illorum

De calef

m DUO

cogitari qucat, quam fi mifli ad tol-

Sacratif a. Offia. imitari nitimur ,

Hiserarch

TU

emlefles — Spiritus

ao

lenda fmnda a , fcandala ii pufillos

Ierrenis mzagzmbm

[4!7 t.

4nittaü

? V& populis, quibus tales

pinxit , carnalique velamine ,. dum in

gii V

i^

sU

,Anoeh tales Sacerdotes obveniunt ,.

Sacris Litteris de i

loquitur , aternos

, !

Imc? L Pars .

H

13805

L.

j8

YtoacrarUus

4niä*dzös texit, ut os ex viftbilibus ad in-

juftitie. — An ergó ignoras , quód

telligibilia, crex fidione. fignorum ad

toties gratia divina in fe vacua fue-

rit, quoties c$ propria naturz blan-

fimplices caleffium. ordinum — provehat

fümmitates. lafpiciamus jam nos ó

dimenta fecutus? Dominum fc ipfum

dile&itfimi non fi&té fed ferió , quæ

vofare non debet, quemi adliuc pro-

fit imitatio neftra, an actio, àn cori-

pri& fervire natürz delectat. Sic eft;

Verlatio, atj vita noftra compareat

fic fuit, & erit : Scilicet tem ácu te-

s. Cbr)]ï

üt veré Angelica ? Erit forté non

tigit , qui dixit : Nos Arbitror inter

in 4

nerto àd háe , more irridentium , ad

Sacerdotes inultos effe , qui falyi fiant

CL dBomil.

huünc feré modum refpondens: Oho

fed. saulió plures, qui. pereant.

Quot

qüid dicis * qua( Ang:lica puritas,

modó voluptatis te fofis cotonas,

tot tibi thefaurizas vitidictas carbo-

quafi Apoftolica perfe&io » hatc pro

Monachis, & non: pro Parochis. Si

fies; Porró fapientis eft , triftitia

égo méutm Brevianum petíolvo. Si

temiperate loetis , & mmnas lenite

Fundatioriibus, caterifque obligatio-

promiiïïs.- V ifis crgö tot iti orbe tia-

nibus Patochialibus conimuniter fa-

lis, ex tnalà vitá Sacerdotum pro-

tisficlo , quis rhe accufabie ? TNorn

tnanare folitis, videarpüs etiám : fale

(um factus Cleficus , ut quciidie ves

temm pádcis lineis, quot & quantá

lut Monachus nioriar, fed ut comi-

borà perfe&torum Sacerdotum cori-

modius velut Domiinus vivami fí

ftans fanétitas non. folum im Eeccle-

fn.7,

pïac'u'i[ï&t fne& natute tam mottifi-

fiám, fed in totum quoque orbem

m

diffundatür. Perfcé&i Sacetdotes funt

caté & quafi Angclice vivere , tunc

&en Clericis ; fed Carthuftaais me

velut apes, colligentes ex Scriptu-

tarüm flofculis cetam feu lümceti

corutilitonem judxiffem. Sed quia

vetitatis & mel Sancm dulcifque

ejusmodi faflidiofam virami nacura

iea jam à pueto fübhorruit & de-

converfationis, Operibus apum de

facto omnino abhotret , hisc mihi

lumirne àd Sácta tott providetur Ec-

1 n

L

clefis ; & Doctrinà Sanctorum Sa-

:providere volai de tali flatu, in qio

(

) t

lfperafe , poffem pabulum firnie men-

Cetdotum eadem fulget , ut Sole

hi

A!mll

P(al. 4

furá, & libettatem fine claufurá. Sic

Luta. Melle füaves tedduntur aliás

Uu. ("

j |

e(t, fic fuit , & erit : nos Domini

v.9

amarx potiones. Ámarus quidem

HP f 1

fumus, & Ecclefix , ftuges confu-

eft aliàs potus fletu miftus , atnarus

!

Matt.ze, raztedati, In pacein idipfum dormiaft,

Calix paflionis & tribulationis , in-

V. 45.

cr vequiefram Ó . vos . deplorandi !

ttepide tamcn bibitur, ubi huic Sa-

cerdos mel falutatis doctrine inflil-

luig;;. dormite jam G requie[cite in pace pec-

lpb 75

catorim. Sed. eheu fubitó approbia-

lavetit , fuoque exemplo petpavi-

quabit hofa : & Angeli pacis. amate

dos fottiter prolectavetit. Protinüs

Alexandet Macedo pt&paratum me-

jiebunt. Ut audio, jamà puero ru-

pifti jugum , & declinafli à femitis

dicinz polum exhaufit, ubi Philip-

ï;j

pus

A—-

TO

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , G.

?

pus Medicus præbxbendo immiffam illas admlrablhs , concordia invio-

inferende mortis falfam fufpicionem

labilis, . mundities fumma obedien-

retovit.

Medicus animarum eft

tia admiranda

prudentia ftupenda;

1

Unam domum fíeu alvearium inba.

Sacerdos, reddens eis etiam aquam

amaram , potabilem , fi tamen fibi

bitant , & cubilia diftinc&a cenent ;

L

ipft pï:us applicuit, quod aliis pro

Tempus laboris & tempus (fentii

S Chl

cura praícribit. Suave profe&ó ju-

ftricté fcrvatur , non furtivé egre-

gum Chrift dici non poffer, nifi id

m mh

diuntur de nocte, fed ad opus füum

ipfe abundmtla divinz gratim pro-

exeunt , intuente fole, non ex cau-

( Müm

pnoque exemplo relevaflet. Jam ve-

sà yagandi , fed mellificandi, fructus

35

ró cum mgcxm gaudlo ab Electis

duicx*!ïxmos confüugunt ex foribus,

"

fufcipltur, quia de Petra melledivi-

& tamen fru&ui nulli nocent ,

col

tiá

na gxatxæ dulcoratur , atque tot he-

ligunt ex alienis hortis fine damno

Vute

roum cxcmp iS con*mendatur. Sic

alterius. Regem eligunt magnitudi-

d-

fit omnis Paftor; Sermonem imbe-

ne & fgec:e mfïgmoyem & man-

f0*

cillibus fortaffis dutum & íuavitate

fuetudine clatiorem , pro hujus de-

(

toculcet ,

& opetratione indulcet ;

fenfiene ufque ad mortem pugnant,

WE

putans

fibi efle divinitus impera-

huic exhibitam forté aliquando in-

cole

tut, qued ab Ifaia de Domino fuit

obediantiam in fe ipfis proprio acu-

«de

præd:&Jm

Butyruym , «* Mel come-

lco uíque ad enecationem puniunt.

Yfau. 7.

Nulla

Jl bcm

y.14

det , ut fciat reprobare malum, c eli-

inter illas eft. otiofa ; fed

gere bonum.. O utinam , utinam tam

Utf

omties fuo labori feduló invigilant ;

jtii

longa Studia, tot Libri , tot Lege

alie vigilant citcà viétum , alig fu-

s

tot fan&z Infpirationes , & ipía dc-

tufos explorant imbres ,

& nubium

imnum ratio tantüm valeret in Cleri-

lquC

fpeculantur concurfüs, alig pugnant

cis, quantum folus nature inftinckus

ü de

contra apes degeneres, quatuim con-

In reda-

íacit in apibus. Pauca accipe de api-

dirio eft, ex proeda vivere, & alic-

r Ee

"D

*ori0

bus ex San&to Ambrofio apud Pe-

nos labores comedere. Alize ceras,

Merali.

aliz rell

fole

iram Berchoriam , qui abíque du

ongmmt, alig cellulas

lib. to

bio optimé de his animaculis diffc-

conftruunt ,

& aliz alia. peragunt.

i

£Ap Ó

rere valet, utpoté in cujus ore, cum

Ínter tot mhd ominüs diverfías inter

jl

[f 05

adhuc infans in cunis vagiret, «on-

occupationes ( quod non immetitó

glomeratum examen apum fedit.

g,

miteris ) nec ulhm quidern invidiz

Apu,uhs ( inquit omhnibus commu-

aut coütentionis patmbqtmnem fe-

j »

nis eft labor, communis cibus, com-

PCHCS

fed omnia fiunt. dcbito o*

TM

munis vifus , communis operatio

dine , & debit pacis quiece Vidc-

tpà

communis fructus, communis vola-

fis (ic. de

tet ellé conftitutus vene-

rotini

tus, commnuinis vngmltas LO[POFI),

tandus clerus ,fic in concotdia pact:

m f"

& fïæcundttas fobolis.

Ordo inter

in amore fiatermmm, iine UïV!(J!a

l L

phif

H z

fine

PUS

—

1

óe

IT AC TitaTnrUs:L

fitte contentiotie, fine turpi eemula-

in quarum favis dulciter epularis. Id

tione, fic in integritate caftitatis, in

tereà (e(c carumaculeis ftudio egregie

putitate cordis , in fpirituali foecun-

pungi permittit , ufque dum , fan-

ff f

J

ditate fanéke Sobolis , fpeculando

guine undique , per modum cujut-

h

futura, contemnendo prz(eritia , cer-

dam Plebotomiz, copiosé defluente,

tando contra infernales crabrones ,

obícuritss oculorum ruríus fatis 1l

omnem. vagationem vitando , in fe-

luftretur , ipfeque prifting | fanitati

creto contemplando, pro comimunt

teflituatur. O aftutum animal, non

animaruni falute ftrenué , laborando,

ignorans, apes, etiatn cüfn pungant

NI

atque fine omni confufione & offen .

prodeffe & íanare! tales apes . funt

h2

fione videndo.

Sed an & aculeum

boni Sacerdotes, qui, dum ferociert-

habeant Sacerdotes ? Minüs (iquidem

tes uríos & malas beftias, id eft, pec-

eis cotiverife videtut , quia man-

catotes & infideles aculeo divini elo-

En'/q.'zg.

(üetudinem Chrifti imitari jubentur;

quii pungunt; eorum infidelitatis &

laía curate , & neminem ledere.

malitie ulcera fanant. Hoc enim eft

U

Matt. 10,

Porró haud omnis , qui pungit, vel

adimplere illud Sacri Evangelii di-

$4«

ideó ledit 5 Sepé morbus , qui.un-

centis : Nom veni pacem mittere, fed Vs

guento nmutrituf , cultello curatuf.

gladium. Aculeum feu gládium de«

Quàm faluber fit apum aculeus : vel

bet Sacetdos habete, gladium noni

t.26.

ipfe uríus fateri poterit : Urfüus dici-

acuti fert? , quo cuni Petro ámipu- -

v' ;,l

tur ad initium hyemis per quinde-

tet Malcho auriculam. ( Nam. ft fides

Ro .J0;

ex auditu , valde inconveniens fo-

cim dies tam alto fopore opprimi,

v- 170

ut etiam, inflidiis vulncribus , — vix

ret, velle aures amputare; & homi-

|

excitati queat ( vah pigrum animal)

nibus deauritis fidem pradicare. )

tali tamque profLmdo fomno fcpul.

"

Sed gladium difcreté acuti fermonis,

f]

1us' mito quidem modo ping:

l

cfcitä ;

potentis feparare pretiofum à . vili,

at in ventre ejus pro tunc temporis

& cotfhpungete inflata eorda , ut

Zï

.i

sihil invenitur nifi aliquantulamde

(luánt falubres poenitentie lacrymse,

k

humore , circà cot nilil, nifi pauca

átque illuminetur , turpitet hebeta-

:

guttule fanguinis, & in oculis nil

tus mentis oculus.. Jam confidete-

[

nifi ingens hebetatio. — Sic eft

ubi

mus torum genus humanum ab

Qu

venter pingueícit, plerumque fen-

Adamo ad noítra uíque tempora &

at

fus hebefcit : & ubi ventres pigri,

nltra ,. quid aliud intoto mundo ex-

fir

ibi plerumque mens irianis.

Urfus

fpectabis. ( Si pios & zelofos Sacer-

hi

quidemi alias ( fecundum Plinium )

dotes füftuleris ) nifi meros fetoci-

ürl

debilis eft capitis, lhiabet tamen tan-

entes . urfos malas beftias , pingros

i

tum cefebri , ut, adventante vete ,

venttes , infatiabiles - belluas ? Pet

X

de fpclunca fua exiens, apum alvea-

quinque mundi etates potiffima pars

ria, quo patente aditu , aftute Juflret,

hominum fpiffiflimo

idololatriae

;

,Jalio-

61

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS;, c5»t.

aliotumque (celerum fomnio mifer-

vincHs. Q Sanéte Deus , in quari-

timé jacebat fepulta. Et fpes excitan-

tam irtationalem beftialitatem deve-

nit creatura rationalis ! Et ecce hos

di jam nulla fupererat, nifi imprimis

,

lfiis.$2- Rex manfüctiffimus ipfemet vulne-

utíos has crudeles beftias Divina cle«

W $.

ratus fuiffet propter iniqüitates ne-

mentia per paucas apiculas per pau-

,

firas, & attritus própter fcelera no-

ces Sanékos. quofdam predicateres

t

ítra, fuumque fegale Sacerdotium

ad íe mi(ericorditer atqüc mirabili«

J

inftituiffet, mitterts miniflros fuos

tet convertit, fanavit, illuminavit;

n

in omnem tcerram : VChlï apes argu-;

fanCtificavit, adcó quidem, ut, ubi an-

Proy. i6.

If

mentofas , in quarum ore faru siella

tea furcbant crudelitatis Latrocinia ,

[ 255

i

compofita verba , éuleede anima, & fa»

mahnifeftato Evangelio , jam flore-

nitas offism : 1n quarum lingua acu.

s

£etit- Sanckitatis Gymmfia. Et fic

|os

leus Spiritüs dura falubetrimé com-

adimpletum efl , quod per Ifaiam

Eeclef.22. pungens corda, juxta illud : Pungens

predictum : Vitulus urjfus pafcentur:

y. 24«

Ifaia. 1.

di

eculum , deduat lacrymas, & qui pun-

fimul vequiefcent. catuli eorum. / Vitali

" Mtt

git cor , profert. fen[uin.. Lege , & per^

erant Jüdei, ad adorandos vitulos y. 7

lege Annales, tum aliospaffim libtos;

aufcos proni, unde Chriftus apud

rd 7134'

d

diícürre confiderando omnes & fin-

Pfalmograplum de fuis crucifixori-

n

gulas fermé . Mundi. Regiones &

bus ita conqueritut : Circumdederunt

t2

P(al. 21.

Provincias ; & quid , antequamSacti

ame vituli multi.. Ml nempä:, quorum

v'

hf

EVangeiii predicatores eds pef fpi-

patres mutavetunt gloriam meam,

| jde:

P'ifl!:. I0f.

hutti

titüalem Phlebotomiam fàanarerit, in

In. (militudinem vituli comedentis

Q

omi

7:'7'

fingulis aliud feperics, nifi metos

foenum. Uríi erant gentiles , quos

it.)

» propemodum uríos & beftias. Urfi

fape immifit Deus . in populum

etaüt olim Getrmani

ariteceflores

fuum Ifracl peccantem , ut humilia-

Sap. i,

DOmS;

nofli 6ne fepublica fine Civitate,

teturfub manibusgentium;qui nolui

tP.l .

d

lj

Qu

fine agricuiturä , continuó velut

fe humiliare füb manu omnipotentis.

ia

beftis hinc inde difcurrentes & per-

Verüm, tam beflie gentium , quàm

vituli Judeorum fimul invenerunt

hetie

petuis fefe wulneribus coedentes.

dirfi o & beftie erant Hungari &

paícua fálutis , quotquot no& £epu-

d

quidem tami crudeles , ut. crudis

lerunt pradicationem vetitatis. Pla- Pal. 68.

] 4

carnibus vefcetentuf , fanguine po-

cuit tamen Deo urfüs füpet vitulum 42.

t &

novellum, quia gentes glorificabant Ad. 12.

tarent, homines, quos capiebant, in

9e

£nulta fruflra conciderent, Beftie &

verbum Domini , qued Jud«orum *- 4$.

Oi

ütrfi erant. Prutheni, Livonii & alii

plurimi rejecerunt.. E ! tantum uti-

foce

iis confines, intantum ut invicemde-

litatis fruótum , tantamque fructüs

ngl' 03

utilitatem fecere pauci Sacerdotes &

Voratent, non minorem crudelitatem

fat

& beítialitatern reperies in Perfis in

Pradicatores fuá melleà doctrinà, &

1l

JEgyptiis & in aliis Kegnis & Pro-

Angelicá vità. O (an&tum Numet

$

jure

H 3

g.

a

62

m owoTATUS R

fíi tantum preflare potuerupt ram

crgone fapientia noflra devorata eft?

pauci , quid non poffent moderno

& quis devoravit'illam ? hei hei car-

niseoncupifcentia , avaritize cupidi-

tempore Sacerdotes ram multi ? tan-

tum certé , ut aufim dicete : fi Sa-

tas, mundi vanitas , folatiorum nu-

t Bf

cerdotes & Ecclefim Paftores vive-

gacitas, abundantia & jeQtanria, re-

rvge

rent, ficut poflent, ac deberent, tunc

fpcé&tus humanus ,. & feníuales affe-

noviflima fierent (anctiora Prioribus,

étus , ah cur contra hos fures & la-

hoc eft : Ecclefia noviffima in mul-

trones non pridém exaríimus ficut

titudine perfectionis, & pinguedine

A

ignis in fpinis, & cur non acuimus

fan&itatis facile

aculeos noflros, monente Scriptura:

fuperaret primiti-

vam. Sicut econtrá omninó creden-

Ira[cimim e nolite peecare.

53,:?,8&11 P 419 d

dum eft , fi vcl per unum aut alte-

amodó in fapientiffimasapiculas con- y ,.

rum faculum nullu« amplius pror-

jiciamus oculos mentis noftra , me-

sus effet piusaut benus Sacetdos , to-

tnorig imprimentes , quomodo illce

tum mundum in taatam (celerum ab-

non folüm pro fe congregent in &-

omi^ationem abiturum, qualis nun-

flate, quod comedant in hyeme, fcd

quam fuit ab origine muadi. O quàm

ctiam pro aliis , nempä hominibus,

Sap.6.

vcra funt verba Sapientis ; Multitudo

adeó ut indé ortum traxerit commue-

y,14*

IHj

Autem . Sapientium . fanitas eft orbis ter-

nis ille verficulus : fic vos, non vo-

727

rarum. INon utique multitudo Sapi-

bis, mellificatis apes,. O fi apis, ig-

1,Cer, 3.

pafa , cui compottet fayum , tantá

vQ 19.

entium hujus Íxculi, quorum Sapien-

!

tia flultitia eff apud Deum, Sed mul-

induflriá laborat , quantà ergo ig-

1

titudo illorum Sapientium , quibus

duflriá nobis non laborandum & o-

Luta 21.

h

dictum efl - Era dabo vobu os £ fa-

perandum eft , utpoté quibus pro-

j t

pientiam ; cui nom poterunt vefifleve e

miffum eft ab ipfomet veritatis an-

Vlj.

contradwere omues — adver(ariü veft»:.

&ore

Qui autem feccrit - docuerit,

Matth. ,

l!

V. 19.

Quid dicimus ad hec Ó Saccrdotes!

q

pic snagnis vïæcabimr in regno cælorun;,r

(

Q4APUOT TERTUC M.

Pryy 8

a hi

L

De moticyis , qua mos mocvere debent ad jiädium

N

Peïfäöïz'om;r,

i

UI

* Atis motivis, que , meo judi-

nefcius , quód fit lonjg& facilias vo.

D

— eio , quemvis prudentem ad

lentem adfummum perfcé&tionis api-

Ti

ftudium perfectionis meritó movere

cem perducere , quàm vel uni tepido

H

poffent ac deberent. ,. adjungam per

feque ipfam amanti ftudium perfe-

fr.

tfthoc totum caput adhuc alia ; non

Conis períuadere. Prafertim veró

41

ad

Ll

p

DE MOTIFVIS ET INSTRUMENTIS, d

6j

àd hoc difficillimé ádducuntut Sacer-

em inforietur , antequam . vitiorum

l*

eff. 23.

dote$ , utpoté , chin adhue ftüdiofi

babitus totot bomines poffideat , mum-

fint plerumque de gente non fan&ta.

quam perfellà , Ac fint maxiimo ac fine €^P- "

"

. Hinc etiam fácris Ordinibus initiati

Jisgtdlari própemodiin. Dei omnipotea

i

i. Pefvá à.

V. 9.

ægerrimä capiunt ; quid fit * Reg4le

auxilio in. difciplina: Eccleftajiica perf-

.

Sucerdotitm , geníá [andla.

lmó nofi

veret : (antla Synodus [Lainit. Cnam.

d.

tátó citiüs oblivifcuritüt eórum, qu&

obfem àd honofem Altilfimi ponam

Q

in fcholis aut fcripferunt , áut audie.

ádhtic quædam tmoótivà bené pondc.

nu

fànda , & imprifnis quidcm pet ttes

tünt, quàim eofumi, qu& in cauponis

J

& compitis viderunt ac captärunt.

Ccoufidcrationes eà , qu& fpecraliter

Sacefdotes cutatos concetnunt, deu-

tetn Pf

T

Audivi fübinde à fimiplicibus : malus

ftudiofus, bonüs Sacerdos. INon di£-

dé pío Sacerdotibus & alis in come

) !

Ime-

fiteot , hoc poffibile efe, & fecun-

imuni fuo modo, quare fit.

illg

düm admirabilem divinae b:liïgnitä-—

|[e

tis. difpofitionem interdüm fieti j

CONSI DE.RAT[O PRIM 4.

ídd

querma modimi ex 1rrialo juvene in-

H

bus,

terdàm bonus quoque (enex prodit,

Sacerdos prejertim Curatns dcbet [andié

indicante hoc Scripturà

Bénjamin

fU

Gesef. 4.9.

wivere , ut det Immfm exeni plum.

ivOe

lupus vapax , mane comedet pradam ,

Y. 27.

is if

& vefpere dividet [polia.. Sicenim qui-

y Rima ratio , cuf Parochus aut

dam David nomine , qui in juven-

r

alius Curatus tencatur. fanctam

nantd

(!] IHQ

tute ultra triginta annos crudeliffimis

& perfectam vitam ducete eft bo-

MU

n Pïäm

fefe dicaverat latrociniis, in. fencctu-

num exemplum fuis ovibus dandum.

te evafit in Monachum (anctum &

Nam ( tefte S..Gregorio Magrio )

$ ?ïo-

fpirit.

virum perfcétum, adcó, ut, qui prils

Lex ipfis Pradicatoribus impefita eff « uf p ysp ].

n

€4p.14-3.

i filvis etat princeps latronum , in

ipfi viveudo illuminent , qua loquéndo (,.p aflor.

t x

fadeve feflinant. Nam loquendi autho-

g.*

cenobio jam effet exemplat Mona-

chorutm. sed hoc eft de taró contin-

ritas perditur , quando voX opere ner,

preyoi, Bthtb.. De communi quippe prover-

Aljuvatur. Et in alio loco : Cufus vit4 j4gy; j

E

4

Adole[cens

defpicitur, veftat, ut ejus pradicatio con- p,f,

22. Y.6.

bium eff , & vetum eft

Juxtà viam fuam , etiam ctum fenuevit,

teninatur. Conantur quidem omnes,

son recedet ab ea4.. Sic etiamy conmu-

inquantüm poffünt , fuz pradicatio-

his contemptum aVertere communi

tüius ut plurimüm veriffimum effe

competitur : malus ftudiofus , peffi-

ilo facte Scripture textu : Omzi4 Matt. 25.

confotmitet facro

mus Sacetdos ,

ergo , quecunque dixerint vobiss fervate y, s.

C facite : fecundüm verà opera eorum

jus v

Trident. ità dicenti : Cum adolefcen-

nisap*

tium atas , nifi. certà inffituatue , profia

holite facere. ,

dicuut enim r non fa-

itepi?

fit ad imundi voluptates fequeudas , nifi

cupt. H&c equi

dem Chziftus ajebat

, qui

m

à teneris annu ad pietatem e» religio-

ad turbas de Scriþis & Pharifsis

m

uPCx

FO

4

TYRACTATUS

[

64

fue grege, quàm vulpcs pro gallina.

fu;pcf Cathedram. Moyfi fedetunt ,

Cefpirat plebeus ^, & damnatur ut

ui alligaverunt onera gravia & im-

diabolus, delinquit Sacerdos, & pr&»

portabilta, &c. Aft ad vos dicit , Ó

O Keverende

chariffimi , quia mifi abundaverit Ju-

dicatur ut Angelus.

E

Patet , fi Sacerdotes moderni fzecult

M.

Matth. . flitia. veftra plus quam Scribarum. (

^

y.29.

excuta

t ; fancto Bernardo contradi-

!IF

Pharifaorum , non mntrabiti; m vegnum

cit , qui liberrimé & verilfimé ita

Matt: 16, cælarum.' ïv.i,a Deus reddet unicuique

y. 27.

& non fecun-

olim dixit, & predixit. Non eff Jam

fgcundiim opera €jus ,

fed

digere , ut populus fic Sacerdos , quia

MAttl.7- dym nuda verba, non qui dicit,

y. 2l

nec fic papulus, ut Sacerdos. Ego. pro»

DT

;Iui facit , intrabit in regnum ecelo-

fectó mea vitá in tanta mala nuüs

A;ad

rum. Bene docendo , & malé vivendo

quam ruiffom, imó^ tantam malitiam

Quj

diff. 4- (inquit 2uctor imperfc&i opetis)

CAW« 12«, pyeyn inflvtis , qtomeodo te debeat. con-

nec unquam fciviffem , nifi à Sacer-

Thir,

detibus doétus & ductus fuiiï&m,

i

demnare. $cd quomodo is, qui male

Sed ifthzec híc in fscreto loquor , 10

vivit, bené docere potetit ? Quottiodo

At :

publico de fimilibus femper reve-

In P4j9-. ( inguit fanctus Gregorius) ts Vitam

us alienam , qui negli-

fenger filere confuctus , iequcr non

7C VT — coryigere vale

lanti

detrahendi , fed. Concilii capiendi

r'imus noftram ?. Ah ! nertio amplius

L |

caufa .* rego itaque humillime faciat

ï'241

€A]- 2

im Ecclefia notet , quAm

qui perversé

£

[

3]

menp vel ordinem

[;inäimis

mihi hanc gratiam , ad quam pr&e

(

agens" , U

babet ,

"delinquentem namque buue ve-

ftafídam Princeps Apoítolorum oire

in exem-

nem Sacerdotem ex authoritate fua

f

dargueïgzonu!!m prafuiit , v

Apeflolica hifce verbis adhortatür ;

Vuth s

plé culpa

vebenignter extendatur , quan-

entia erdinis peccator Tono-

Dominum autem Chrifttum [anétifiate , poryj v

yusl

do pro vever

ZAUN.

Ó

ia cordibus ve[lri ,parati [emper a& J4r. y, jg,

quim difficile eft confo-

lari atque. cobforrare

puüllum gre-

tisfaclionem omm po[cents Vos TALiontM . , [Gs]ag,

—

de €4, qua in volus e[t.fpe. Aynabo, ID- & y r

ä

gem, & fimul

pro teyerentia venca-

À

Ó quotics

firuat me in fpiritu leniratis , unde Epbef.z,

Y ,

h

l

fi pecc

antem Paftorem !

)l

bonus Confcf/arius pro-

pedim fitmiter fperare futuram fe- y , ?.

:

L

h

£tiam aliàs

lt

limationem

deflorat, dum

tributionem , videns , Sacerdotes Vi- Ecclef. $

. priam &l

alterius

Sacerdotis mala fadta pro

Vere, tanquam fururorum [pem mon , ,,,

l

babentes. Haud (ecüs, ac fi efiet unué

Áil

-pofïä excufat .

fic eft, inquit, non

interitus hominis & jumentorum,

d

nemo ex pufill

a plebe , ficuti mihi

& s&qua utriufque cotiditio ? fortaf-

il Í

mens mcea pra

fagivit , fic evénit .'

f

fcilicct : ficut omnes Sacer

dotes fant

fis quia contra fuperbiam, avaritiam

yi

ejuídem coloris, ità etiar

n (ünt cjuí-

laíciviam, & ommnis geüeris crimina

f

dem valoris. Corvus corvo conícn-

é Cathedra crepitante invectione de- $, Hieren-

e

tonant ? Aft : Aecuifare avaritiam r in Epif-

h

tit, & grus pro grue vigilat, Paflo-

fc$ autem non aliter vigilant pro

lairo poteft : quid communius apud & Nepif^

E

itatas

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, éx.

6j

M

iratas mulierculas , quàm pattata fce-

Neni (ané (inquit S. Chryfoüömasj In Mdf?»

u

lera invjcem obtrudere & exaggera-

gentilis effet , fí ipfi ut oportet , Chriflia- 649- 5-

[d»

re? Fortaffis quia multoties facram

ni efe. curaremus.. Exempla quippé

d

Scripturam & fanctos Patres cirant ?

non movere tantüm, fed & trahere

Juli

Matt. 4 &t hoc & Haretici faciunt, boc &

folent. Praefertim eorum , quorum

d-

V. 2;

diabolus fecit, dum Chriftum tenta-

perfona propter ordinis aut dignita-

d

"

vit. Fortaffis quia fuum íermonem

tis honorem notior eyadit, quod &

jn

confirmant oftenfione miraculorum,

ipfum Sacrum Txidertt. hifce verbis:

fed imprimis noflra etate. raró am-

qum

Nibil efl, quod. alios magis ad pietatem, Seff. 22,

P[O-.

A8. 3.v . plris auditur in tali effe&u illud fan-

& Dei cultum affrdue in[Iruat , quam "* ejor-

|uile

Apud

i Petti : Surge. o ambula. Deinde ,

eortim vita, cr exemplum, quide diy;ne !s C4pes

tiam

Claudi teftefan&to Chryloftomo , convincunt

miniflerio dedicarunt. Cumenimarebus "

jcct-

Texier,

maj$s epera virturis , quam miracula i

feculi in. altierem . fublati locum confpi-

ï'em,.

Donni

bec enim fie fievi poffunt s vel fi vere ,

eiantur ,in eos tanquam fpeculum, reli-

lii

S.

€

j

?

; fz;ag, faltem ab improbis, O Domine cui

qui ocules cenjiciunt , ex z't]äup fumunt,

Q

credent mifíeri mortales jllis diebus,

quod tmitenttr,

( n

quando fargent Pfeudo - Chrifi, e

$i hoc, fi nihil magis ad pietatem

i

Matt. 24. Pfeudo- Propheta: c dabunt fignamagna

& cultum Dei inftruat quàm Cleri-

yo 24-

(v prodigia , itA , ut in errorem indu-

corum fanka vita, tunc certé per-

cantur ( ff fieri. poteft) etiam. eleti?

quam perfpicuum eft, nihil magis

Linde ergó diícernere poterimus ve-

deflruere omnem pietatem & vcri

um of*

ros à falfis Prophetis , tuos Paflores

Numinis honorationem , parvó Sa-

j

Mattb.1. àfuribus & latronibus ? Sané beatus eff,

cetdotum Exemplo, eóquod oppofi-

horit:

F.O'

qua iftis jam temporibus inter tot ne-

torum eadem fit ratio.

Siccine 2

u t

quittofas & dolofas Harefes , inter

Iftudne docuit Do&ot veritatis, dum

] T ET

fam eortuptam Chriflianorum imo

ait: Unu[quifque veftrum . proximo [uo

ROm. Iju

TL

.&Sacerdotum vitam aon fuerit ffan-

placeat in bonum , ad — edificationem!

m Ile (5

y. 2.

Matt. 7- daliz.atus, A fructibus corum ( ais) cog-

Tunc tales filios fponfi dixeris , &

P

y.16.

P(Al. 46.

mofcetis ees.

Omnes qui viderint. os,

non potiüs filios alienos, qui mer

g v

Ifaia 61.

ti funt ei , qui inveterati. funt &

£ogno[cent illos, quia ifli (unt-(ament, cui

d n

y. 9.

bened:xit Domisus. O Domimefi hoc

claudiaverunt À femitis fuis.

Filü

D

ibid.

AWI LUE

foret, Ó fi Sacerdotes & Paftores Ec-

etenim Sponfi fequuntur fponíum,

as

u

cle(iz germinarent juftitiam & lau-

quocunque ierit , ubique & in om-

d

l gf

of

Mati-f. dem coram univer(is gentibus, Ó fi

nibus ipfiin auditu auris parere pa-

jf

7.1$.

videremus opera eorüm bora , tan-

rati. Filii autem mendaces , filii no- Yfaie go.

jiti

131.1

lentes audire legem . Dei.. Ite, Ó vO$ , x

xaque dignitate digna, tuncbrevi de

, qini

terra tolleretut omnis injuflitia, uíu-

ponentes offendicala & fcandala , &

Hw

m

ta& dolus. Brevinemo inveniretur

dicite in tremendo dies Domine fi-

lii alieni non debuiffernus nuncupati,

L

g € "

inalus, fi omnes Sacerdotes boni

fumus

jus 9?

Ivad. L ParsI.

qa»

66

TRT-4c€ T

AFUS L

MAtt. 7.

fumus enim membra verz Ecclefiz,

tifieos; Ommes quotquet venerunt, fures joan. zv

y.22.

veri Sacerdotes tui, Nonné in nomine

fünt. c latrones ? fortaffis quia furtts v.$.

Joan. 13

- f0 propbetavimus ? INomen tuuman-

& rapinis operam dabant ? Sed hoc

W. 16.

nuntiavimus? Scit Dominus, quos

non videtur dicendum. Ut patet ex

Plarifei oratione , ità ( fed malé ) fo-

elegetit, porró ad hos volentes fe-

na

iAv

1f

c: Deus gratias ago tibi, quia non Luce.id.

FTTT

ipfos juftificare de throno fuo in vo-

Matt.7.

ce tonitrui fulgurabit : Nyngttam no-

füum ficut cateri boininum : vaptores, in- V.tt.

Bygd-

v- .23.

-yi vos, di[cedite à ime omnes , qui epera-

jufli, &c. Forfitan, quia populo non

qun

pradicabant? fed neque hoc , dicente

I

P[Zzl.l.'

mini iniquitatem. Ego novi viamju-

y..6.

ftorum , & audivi vocem plorantis

Domtino : fuper Catbedram Moyfi fe-

Matt.23.

Y.2«

Emng

P/al. 53.

Ecclefie ; Quemium alieni infurrexe-

derunt Scriba C Pbari[ai. Forfan he-

Doy 7

y. j

tcfin & fal(as doctrinas tradebant ?

runt adver[imm me. . Alieni fünt , &

pb t

foan. 19.

non Paftores ovium; Nam, Paftor

at fi hoc , utique Jefus non juffiffet

f

y. 4

ovium cfin proprias oves vemiferit, an-

corum diéta fervari» ideó itaque fu-

tes & latrones dicebantur à Chrifto,

lbid. v.4.

té eas vadit » Cv oves illum (equuentur ,

quia (ciumt voceim ejts.. Hfti. veró non

quia ipfi dicebant , & non faciebant,

vadunt ante ovcs in bono, fed potiüs

quia onera gravia & importabilim

- fequuntur oves in malo. Alieni funt

imponcbant in humcros hominum ,

sales, quia!onge aliter docent quäm

que tamen ipfi digito (uo nolebant

movere. Haxc quidä Chrifli tam acris

Chriftus & Apoftoli , quim (an&i

AU. i. Y. Patres & Concilia.

Chriftus dedit

reprahenfio convenientiffimé ad ha-

teticos refettur : de illis etenim Ec-

nobis exemplum , coepit facere &

doceres plüs fecit & pertulit, quàm

clefia per fanctum Job non immeritó

j9b. $. !

dixit & juffit , ifti veró confundunt

ita conqueritur : 5jml venerunt latro-

[]

bonam doéctrinam exemplo pravita-

nes. ejus, c fecerunt fibi viam per me , "

*

Darci in

tis, libcralesin jubendo', &

r

Q obfederumt in Gyro taberuaculum

beneagendo. Apoftolorum non ne.

meum. Sed notiminüs etiam conves

Plilip-3- nso dicit : imitatores mei effote fratres:

nientet Doé&tor mellifluus loquitur :

Btrnav.-

».17.

Paj

r obfervate €os, qui ità ambulapte fi-

Quod baretici faciunt. per. prava dog-

«d Paft. .

H

y.2

«ut babetis formam nof'ram. Vi autem

mata , boc faciunt plures bodie per mala

non ita ambulant , undé nec formaá

exempla $ tantó graviores bareticis ,

!

pietatis, tiec fpeculum fan&itatis dici

quant) pravalent opera verbi.. Parum

Z':IZ.

L

queunt : Sed pró. dolor ! ambulant

nempe intereft, anquis fedacat lin-

)2

^

llid.

poft eos, quos Apoftolus ctiam flens

guá dolosá vel opere perverío, utro-

vocat jnimicos erutis , quorum finis in-

que enim cafu fuüratur & trucidat

teritus : quorum . Deus venter e[ : e&

oves, ficuti in ordine homicidium

gloria in confuftone ipforum , qui terrena

parum refert, an quis occidat vel

;ï

fepiunt. Fures & Latrones fünt tales.

Íclopeto vel mucrone. Imó, ut li-

4

ha,

JNam quate ChriRus aflerit ad Pha-

quet ex fan&o Bernardo , poflerius,

opere

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, e«t.

67

TM a

opere videlicer perv.rtere cít priore

truim fuper mare, fruifftrum aurem . [uper

t5.d.

detetius & pejus , íicut ex oppo-

terram.. Eloquio laudant tertam be-

0C

fito majus & praftantius eft ,. pec-

nedi&tionis & exemplo detrudunt in

X

catotem convertere pietatis exem-

abyffüm perditionis,

Hei, hei Do-

*

0

eum

plo , quàm pradieationis cloquio,

mine, cujus afinus aut bos in put

vt LA

gqHenv icus

Ladé becatus ZEgidius aliquando in-

cadit ; & non continuó extrahet i

"n Lucs 14.,

lini v ll

terrogatus , quidnam przflaret, ad

lum ? & hem tui ipfiffimi Miniftri, n,)

Engel-"

lol

grave in

inflru&ionem populi fetmocinari ,

tuas oves, pretiofas, quas ipfis com-

2

Luce

an operari, oppido arguté repofüit.:

mififi , animas , deducunt , malé

l f«;:..

Amabo, quid horum preflantius, an

vivendo, in puteum interitus. Vere

Evang.

*

24.

lg. ha

Dom. 7.

in propria períona ad fan&um jJaco-

viri (anguintin , & deloft.

A

t!

poft Pent.

bum Compoftellam peregrinari , an

Quid hoc ? Ó venerabiles Sacer-

pr&tereunti domi folüm viam mon-

Df

$..

dotam manus ! reyerà blafphema-

iv

fi

Ítrare ? nonne prius ? fic etiam dico

mur , & utinam non fepe fepiüs

L

W

ego . Aniabo , quid cft abominabi.

contra facri Altaris confecrates Mi-

d

lius, an viam iniquitatis per propria

niftros his longé adhuc deteriora &

male fa&ta currere ,. an illam folum-

U

defpicabiliora inverecunde & irreve-

modo verbis viatori fuadere ?^ non-

renter cffunderentur , A& quidem

ii

],

ne (cxtcris tamen paribus ) priüs,

nonnunquam ab hominibusabjc&if-

cbunt

vacti

Porró per hoc non dixciim ,. quafi

fimae fortis . utadeó in illis adim-

t

Hazretici folà linguá nocercnt , &

pleri videatur illud Pfalmi . Sagitte

non

etiagm abominandá Pharifaica

parvulorum — faile [unt plage eerum,

j E

5&1963,

vità, nam fi it3, perveríis Catholicis

Sagitta fané acuta lingua fugillans,

yrito

7& l

quoad hoe forent meliora, Omninó

& plaga magna , vulnerari , linguis

ltt-

L

f ff y

palam eft., quód Hareticorum de-

fufürronvm. | Sed quid funt plaga ifle

Zah.13,

paftores & impoftores tam exemplis

in mcdio wanugm moftrarum ?. Mitta-

lum

LÀ

perverfis quàm "verbis dolofis ma-

mus manus ad fortia , appraehenda-

onvee

&ent atque devorent plebem Domi-

us arma juftitiz , refiftamus carni,

Rif gt

Plal. 13.

diabolo, & imundo, velut fortes i&

ni. Sunt asbo eorum pedes vcloces

t u

v 3.

ad effüdendum Sanguinem, tam pes

bello , abundcmus in omne opus

f tl

Jf[al T It

operauonis, qui nunquam flat in di-

bonum, teneamus, per verum pie-

ii s

p-R2.

rc&o, quàm pes pradicationis, qui

tatis excmplum lucernas in manibus

picorm

fo;zaz,fz.

nunquam dirigit , fed fempcr per-

nofiris , paucis, converfemur inter

at li

y

-..JO

2

vcttit viam Domini.

Fateor otmni-

homines tam angelicé , vivarnus i

j Utf«

&O., omhnes Praedicatores & Paftores

carne fragili , pro poffe noflro., ad-

qcidit

Catholicos eff^ Ang&los , quia aiti(-

juvante gratia, tam beroicé, ut ome-

idiufm

fimi Pracones , fed funt eheu fpé

nis, qui viderit nos, pra: admiratiene

d

Apocal.1o

Angeli, qui velut ille Angelüs Apo-

conturbetur & timcat , qucmadmo-

Martiá ,

tl

y. 2.

dum Heredes suetgebat. foannem. , (oi

y,26.

Faly*pticus ; panunr pedeafiz fuum dex-

I

L d

-

eAi

j

fd&

4$

TXctT

ATUS L

euc eum virium juflum , c» [andum.

nis. Sit fion folum Apmf'coiö—runï

Tunc certó certiüs experimento ca-

laudator ii pr&dicando , fed corum

piemus , quàm fapiefiter fcriptura

quoque , imió triultó magis imitator

fübjungat . Rt infirmata funt contra

i operarido ; Qtwi4 fie ( ut iriquit A-

I. Péfri z.

Píal.63.

?o 9.

£os lingue eorum. — Tunc loquetnini

poftol. Petrus) eff voluntas Dei , &

y. 1j.

bené facientes eUmutefcere. faciatis im-

AcL. 4

verbum Dei eum fidueia. QOptima

namque probatis fermonis , eft ex-

jrudentium

hoinintin

igitórantiam.

?0' 3'1

hibitio operis , & optifria fatio mo-

Confiderate , obíecro ; hanc fuper

hyl.

vendi eoncordia verberum & ope-

Petrani folidatath fatioriem , quia fie

Matth. fs

rum. Hine videtis, quantüm [ial

Yelustas Dei efl , & nonà fcriptori-

V. 165

lucineritur illi Sacetdotes, qui flatins

bus excogitata comfninatio : Sic vo«

exatdefcunt ficut ignis iri fpiriis, 4u-

lantas Dei eft * Ur homünes videanf , o di

dito Ycl utio Vetbo , ecarpente eos,

epera ve[Ira bora ; & glerificent Patrem

V. $;

qui feddunt mille pro uno ; pro ünà

veftrum , qui in celi ef. Spe&-aculum

fhaledictione tihille taledictiotes &

enim fa&i eflis mando.

Qmnium

imptccatiories, pto uno fotté verbo

óculi in vos , & quoó quis altius eri-

pungitivo fnultas conciones paffio«

gitu£ ; eó profündiüs in ejus Vitam

fiatàs & zelo átnaritudinis repletas ;

infpicitur, O quàm felix ille, cu-

Sap. 7.

V. 26,

pro ufio capitülo vulnas norinihil

jüs vita eff quafi fpeeulum fine ma-

propiüs tangente totos libellos ültrà

cula. Siquidem Bilil ütiltus ad ab

fodunt vindicativos , iimó qu"od ads

ftergetidas alienas fnaculas , quàm

huc detetius, pto pia & difereta ad-

fe ipfüm immaculatüm & irrepre-

fnónitione verba coritümeliofa, con-

henfibilem cuftodire, O quàm felix

; de-'»m

tcmptum & fifum . no'n'nä hoc eft

ille ; cujus vitá eft velut virga dire-

y»7. —

€Xarbones magis exeita&r*c $ quäm tnalo

Gioni. Nullus fiquidem Paftor pat-

inedelatn fesre ?. qui fe vult viratri

cit falubrids ; quàm qui virgà vir-

P. fz[-?äl

y. 205

Apoftolicum profiteri, non dcbet ab

tutis, Virga Moyfis percuffit petram

.....

rtu

tis &

Apoüölor'um Vita degenefafe. Apo—-

é» fluxerunt 4qua , Virgà vi

ftoli talem con(íuetadirieni non ha

fanctee vita percutit predicatot faxea

1.C0r.45

buerunt ; Sed maledicimur & benedi-

cordá , & efumpuint lacrym& , alio

y.12. C7

timüs ; per[ecutionem patimur & fajfi-:

fine liac folis verbis pleturique

öenefl 36

)j

nemu , blafpbemarmur , e óbfeerdmis.

ádremt verberanté, Per virgas Jacob

ä. I'im-4'a

Et quidetn , titi in alio loco habetur,

ditatus eff ultrà modürn ; nain cujus

y. 2.

i empini patientia.

Sic agát ominis;

colotis virgas ovibus in calore coi.

quifquis , intuente divino confilio

£üs con E'empïaudäs' e*xpöheba*t j fmjus

Cdnri 60

7.

fnuneti Paftorali praficitür ; detegat

& colotis foetüs pariebant. Ecce

Genef.3t,

ertorcm cálumniantis per v-tbamar«

Myfictiutm , latet, quod forté Ange-

[

fuctudinis , & infinuet füiám inno-

lus eidein iti fomnis monftrare vo-

€entiam per fortitudinem eperatio«

luit, Paítor erat Jacob, & pafcebat

eves

DE MOTIVIS ET INSEYPRUMENTIS; c«. .

d9

N

oves Labani. Paflores funt Patochi,

fate non d-edigua'ms (it dentes; - Sed

Thren. ^.

àaliique animarum prafecti , illorum

ficat in Sacerdotibus ebfuratum ef

"

vl

d

eft pafcere oves Chrifti , atque du-

drum eptimum, ità & in. Chriftianis

i

1

a

cete a"d Canáles .:;q?ua'*rüm viventt-

mutatus ef? color optimus. Pauci mo-

L

UA

um,quod fit eructando facrz Do&ri-

dó, a pauci fcrvant ufque ad fiaem

tfi-

h& fluenta , fed quia h& oves &

candidutii innocentiz colorem , que

TMBR

adhuc infantes fpfendefcebant, afcen.

plurinutn fagis aufeultant vitam

üpt

P fædicaüfi&(']uäm verba prædicatio*—

deütes de lavaero baptifmi, minorati

Eptft. &

M E us

nis, mx«a illud Serieca : bomiaes ain-

funt iodo foetifeti bonorurà opes

plias oéulis ; quàm aurilus credunt, hiuc

torie v

füm ; quia,dum fub virga Paftoris

cYo

it quöd toties ex bonis etiam alio:

tranfeunt, fæpä illani non v iferiterti,

ii i s

quin eoncionibus nihil boni conci-

fcd arefcentem & prz malo tabeí-

plant , rut(us üt ánte mieros monftré-

frtfh v

centem offendunt, atque fic offen-

ulum

Íós partus edant, iró adhuc forté

fiotie fCändäIi*pcrcutiunrur. Et quod

ynitga

ábominibiliores ; justa peffimum fci«

fnnime dolendum cfl, taliá plurimi

Paftorim non cófideranz, alii nog cu-

hH eria

licet pravi exempli colorem ; quem

Vitani

in Virgäfeü vitá fui Paftoris atteni«

tant; alii petpetara fomniant, omnia

q

E

tius atque curiofius. pervidere , &

eXpedire , que nulla. Lege; conftat,

prohiberi, tanquàm ignari illius di-

W TW 715

pervident. Et quis per tot monftro-

fGS pártis ditatir? non divirius ja*

viPault : Non mandutalo carnem i

I. Coï'. ye

T

€ob, hoéeft ipfe Chtiftus, nion for-

etérsum nefratrem meusm [cahdalisem.

7413.

qmm

taofa Racliel, id eft. fanéta Ecclefia,

Dicere fortafsé non nemo infipienter

frptte

not demum ipfe Paftor ; quitameri

doctus potuiffet : Infasis Paule. Lici« Adl. 26.

m

exPrimciido in fe fanctiffimae Vit

»

tillimé vefeeris catrie , admiittente v. 24.

7 Jirz- W

eptumunmi éolofeii ,

ültra triodumi

Domino, àc dicente : manducate, qua. Luca. i8,

r po

7

/i

poffet ditári, fed folus dolofus ditef-

apponuntur Yobi.. Aft : non infanio , v.£.

, Vif

14l

y ]

cit Laban, & vorax lioedile inferna-

teponit , fapientiam inter perfe&tos

p

lisditis, O fiin. Sacerdotibus atque

loquens : Scio, quià emuia mibi lieent,

i d

Paftoribus intantum fulgeret pictatis

fed nón omnia expediunt, omuiia wihi li-

Qu

aurüm pert ititegritatem Vitae, quan-

sent, fed non omnid. edificant. — Neme

fj 31

tum nornnuriquam fulvüm vinum

quod. [uui eft. quarat. fed quod alterius.

nufiq

bibunt ex aüreis poculis in hilaritate

Vindia quidnám exigatürá bono Pa» ;. Cof. /e.

j o

" (

vultüs. 'Tunc ptocul dubio ctiarü re-

ftore ? quöd ícilicet non füfficiat ». 22. &

mcu u

liqui Chriftiani adhuc forerit optitni propriam folüm attendere confcien- /e4.

ye ol«

Cdüf'i és

coloris, haud fecus , ac grex ovium ,

tiam, fed quód irifüper etiam jubea- -

l

nojüs

T. $

que afcenderunt. de lapacro onmnes ge-

tuf áltetius patcete confciemtie, f

Ea ag

fude confifüs liceritie fiat ignorarnti

atellie foedibus , & fferilis non eft inéis;

Àif* s

qua tantze ctant formofitatis, üt eis

£uing.

Frufttà (übi

de licitate

(e Yv

cocleflis fpon(us fus fponfe compa-

opetis blanditur, quisquis fuo fatto

a[CCbat

)

infir-

qd

*

70

TX WOTATUS :

infirmis oceafionem (candali poni.. CONSIDERATIO SECUNDA.

Annotet fibi talis, fineque oblivione

Lib.6.

fibi annotatum teneat illud. Sanc&ti Perfectio & S«ndlitas vite Sacerdotibus

&pifl . 2o.

prafertim curatis ef-neceffaria ad intel -

Indict.15.

Gregotii, ità protcflantis: Ege Efum

teflem iuYoco in animq mea ,. quia a

ligentia Scripturarum.

Paffor

fümmo ufque ad. ultimum null bowinum

cap. 9.

Onet yox tua, Ó Sacerdes, qui Evan-

Cant.2.

Act. 20.

dare (candali. eceafionesm vole.. Difcat

ex hoc , quantam cautelam adhibeat,

$

gelizas Peru[alem, Vox enim tua

V. 14.

y. 25:

ne ullià maximo uíque ad minimum

dulcis, & fortior in mortalibus, quàm

lfai 46.

unquam offendiculum. prebeat. Sic

Orpheus in Silvis, aut inter Delphi-

F. 9-)

nas Arion. $1 tamen fanctiflimo Ser-

pportet. fucipere infirmos, & fic docere

Pufillos : nimirim per vite integri-

monis operifq: concentu non carcat,

tatem , & pon per morum corruptio-

Nam ubi inter bzc tanta di(Ionan-

l

tià notatur , ut yix non meritó dici

ü

nem. Er nunquid veftra chariras

adcó magnam charitstem fe prsíe-

queat : vox quidem , vox facob eft , fed

Genef.27.

il

fert; autmniet ? Si amore íuarum

manys, manus (unt Efau. lbi dubio va-

V. 21.

1

ovium À licitis naturg blandimentis,

cat, quin talis füá pradicatione iadu-

lbid AA

i

invicto animo , juxta didtamen dit-

cat füper femaledictionem pro bene-

cretionis abflineat , f aufteriora quae-

dictione.

Movebit quidem talis

q

queaffümat, atque fe fuofque a&tus

mortales velut piíces hujus moralis

] Wtf

Q

LU

J

Luce 17.

ftudiofiffimé cuftodiat, & ornet ? non

maris & procellofi mundi. . At non

un

uto, hoc cxiftimandum : có quod

ut faltent de virtute n virtutem, fed

latl

V. 10.

non folum fit boni pafloris, mortifi-

utfuant de peccato in peccatum,

L

catam & exemplarem ducere vitam,

Quid ergó Confilii (ais ) ut amae-

4j

foan. 10.

fed ipfam infüper quoque animam

nus verborum operumque concen-

7

fuam, ita forte poftulante neccffita-

tus'verus & firmus períeveret ? vox

y.1.

h P GU:

te, pro fuis ovibus in mortem dare.

ctenim Íuavis & dulcis raró períe-

'j' dam

1bid.

"Chm feccritis emnia ( ait. Chriftus )

,

verans & conftans.

n

il

;

T

Luc£17.

qua pracepta funt. vobis ,— digite : Serv

Quod ad. operationem feu ad bo-

il

y.10.

inutiles fumus, quod. debuiumus facere fe-

num exemplum attinet, füfficien-

eimnus, Porró fiquis. & ifthzc facere

tem confiderandi materiam in pra-

fent

cedenti. confideratione. datam effe,

neglexerit, nonne talis habet,. quod

meritó mctuat, ne aliquando audire

arbittor.

Nec unquam fuit mca

Á

j 1

d

Ltuca 19.

cogatur : de ere rilo te judico. [erve ne-

mens loquide alio exetmplo, nifide

T

y. 22.

q,,.:gm quia toties tam impudentcr ip-

vero & firmo, Nam pictas fimulata

l

Bimet commififli, quod in aliis mul-

!i

potiüs duplex iniquitas quàm pictas

"

totigs tam acriter reprobáfti.

vocanda eft, parüm' etiam prodeíft,

qu

imó nonnunquam nocet dilueafcens

ü

41 fronte, fi corrumpat in. fine. In

toi

hàc

fiu,q

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ct.

51

kl

hic igitut corifidetatione oftenden-

Nec etiam £acilé laborare pig:;t, ubi

dum eft, qtlöd þerfc&io & (atictitas

fpes tante mercedis urget. lüterro-

L

vitae non folüm fit neceffaria ad sdi-

£a regiuni Pfaltem ündé füum ipfe

.

ficationem per. bonurii exeriplum ;

liauferi£ Spiritumi, & refpondcbit ex

fed ad ip(àm quoque pradicatioriem;

liis pc]libus Salomonis ex divinis

ut juxta veruri Spiritani & zelum

Scripturis : Mirabilia ( ait id Domi-

Pfal. iid.

y.i29.c*

3

l- Cati

inftituatur atque ptomoyveatur. INe-

fiir) reffunonia tua : ideb [ceutata eff ea

[

EM l4

mo , nifi pet. emiflionetn Spiritus

arinta ia, declaratio (ermaonut tuorum

predicare dcbet , ficuti nero nifi per

illaimninat , c intellediym dat pdï'!f.-zfis,

emiffioneni aéris cantate valet. Fi-

Phi- ))

ós mei Aperui ( attraxi Spiritümi.

-

flula oris tui nutiquatn fra&tuose

Irtetroga eum , qui tam bonus tnue

(

cantabit , nifi probé fciatüüdä àttta-

ficus evafctrit, ut Melancholicum pot

ldlle

Rés.16,

hat Spiritum , quetmadimodum nof

fct refocillare Saulem , átque ab eo

2$

did

cantat organurm, aüríi extenti folles

repellere Spirituni tiequam. Et rur-

fl c

fübminiflrent aéfem , folles, feu' ut

fuüm illuni audies ; ad Deuti ità Io-

Yà- y. 21

Pfül. nys

aptius loquar pelles pradicaritis funt

queritem : Quawi dulcia faucibus meis

20

WSUTET

Sacre Scriptura : ex lis pfædicana

cloquid tud [upey iel ori meo ità cft O ——

k

di Spiritüm debet atttahere ; quis-

David : übi viget boria difpofitio

quis fuis verbis vult dare virtatetn,

E

gutturis ibi refonat atmá&nitas vocis.

moral

$. G'reg'.'

Qui ad. verá pradicatienis Verba. ( iti-

Non crüda & amara fed (übtilia &

dulcid comiedit cantor, fi füam rau-

Ar 07

in Paflor

quit $. Gregorius ) fepraparat, ut

cedinem folvete, ac Vocis puritatem

y d

cau[arum origints à. [atris. paginis fu-

at

,

mat s ut omne qued loquituy ad. divina

fervate cüpit. Sie ctiatu pradicator,

ami»

Autboritatis fundamentum rvevocet, at«

volens la&te lavate peccatorum ni«

que in eo edificium [na lotutionis frymet.

gteditium , priüis ab uberibus Matris

oncd

Cant. i,

?«

Pelles (unt Sacr& Scripturg , & quíi-

fuz bibat dulcedinetmi lactis, necefie

7. f'

', Pctfc—

dem non immetito vocaáti poflunt

eft, ctiam ufque ad. fán&tani quan-

pelles Salomanis, quia hifce Divinus

dam ebrietaterr, En! Sacerdos, Ma-

d-

Salomon: &terüáque fapientia cir-

tef noflra Ecclefia dua ubera liabet ,

duo ubera ejus duo sctipturarutii te-

ficit

cumtegitur. He pelles femper ex-

tentz debent efle in tabernaculis

fiatmenta , ex lüs tibi fugendum, fi

T

j 6[&1

Paftorum, tum ut continuó fpecu-

vis tuà ptedicationis cithará fugare

P(al. 26.

lentur celfitudinem divinitatis i4 4b-

Spiritus nequitig, haec ubera fint dul-

E. j.

feondito tabernaculi [ui, tumut paícant

cia faucibus tuis , fempet ex eis fuges

ghidt

Y/aia 32.

t

*

populum Dei i2 tabernaculis fiducia;

fempet ea in manibus tene, vclu

Cant. i,

gula

( requie opulenta.

uivis enitn

parvulus marmas, not crubefcas

Pietas

77. "

V. 12.

quantumvis pufillaminis facilé. fat-

horum amere etiam parvulus fieri,

fodöüi

cüm inter h&c ubera divinus non

étam quandam fiduciam capit , ubi

od

dedignetur commmorarifponfus, In

fe [

f

tot premifliomcs ex Scriptutis audit.

triä

n

fRAGTAÁATUS

i»

rA*

die malo. Et fttenué defendere Jeru- Ephef. s.

ttibus fpecialiter habitare beneplaci-

cclefiam ) (anctam Ci- v2

tam eft celefti (ponfo : nempé inle-. falem ( id eft E

&kulo Salomonis , hoe eft;

in Sacta vitarém Dei. Pto certo tenete, Sa-

Euchariftia , & inter lilia ,hoceft,

cerdotem fine (cripturarum intelli-

gentià effe Militem fine gladio , Scri-

in fan&kis animabus, & inter übera

fponfe, hoc eft in Sacris Scripturis,

bam fine calamo , T'extorcm fine filo,

3

"

€ant.2. lnleculo quidem Salomonis quiefcit

torem fine tritico, Coquum fine

foco. Hinctalis pradicando plerum-

vclut caíto feffus & fafciatus amore,

que taliter fuos fatiat Aüditotes, qua-

Cant.6. ut confortet infirmos. Inter lilja ju-

y. 2.

ftorum fcu Gn&arum animarum paf-

liter olinj varrus Martialem, — Mat-

citur, & cas germinare & florere fa-

tialis, ( fi Poéte fides habenda ) die

f

foité quádam à varro ad dapálem

ciat in aternum inter ubera demüm

coenam (f1 fuperis placet) perquam

fpon( commoratur, ut intelle&tum

f:

dét pägvulis. Undé per Salomonem

humanirer invitabatur, qui, utialas

J

ProY.9. dicit Ecclefta: Si quis eff parvulus, ve-

aliená vivere quadrá erat fatisdoctus,

prafütuto velpere diligentitfimé &

V. 4

uiat ad me, c infipientibus locuta. eft.

&

iNon utique vocat parvulos fenfu ,

quidem inftaclupi famelici inDomo

Mäïtiälif

tüi

neque loquitur infipientibus coram

Varri comparuit. Ventum eftad men-

ler

fam, feflam eft. Apportabantur & li. 4

Pí4l.91. Deo, nam : Vir tnfipiens non cognofcet,

tib

». 7.

r flultus non inteiliget bec. Sed pat-

deportabantur ( prout in magnificis Epigram.

R

vulis malitia, & inftpientibus corám

conviviis fieri confüevit ) modó ar-

int

munde. Adhortante nos ad id divi-

gentea efcali3 & modo autea pocula,

ftupente Martiale, nihilque magis

1.Cof-14. no Daulo his verbis : Fratres pelite

LE

y. 20.

cupiente , quám fatisfacere fuorum

puer) effiri fenfibus , fed malitià parvuli

p

effote , — fenfibus autem perfethi eftote.

prurigini dentium. Sed non potetat,

quod petelzebat efüriens hefpes. quo»

CantAJ.— "Non parvulos fenfu ad fua ubera vo-

Á

hiam fjngula illaza waía erant «ibis

y.je.

cat Ecclefia,eo quód dicat in Cantico,

u

ubera mea ficut turris. — Procul hinc

tàm vacua , quàm forté Martialis

W

procul efte profani ; procul abcíle

ventet, unà phialàfolà exceptá, que,

paucis inftru&a uvis, excitavit ma-

dl

parvuli fola terrena fapientes. INon

iSr

murmurationem ventris , quàm fe-

P[al! 69.. enim vos afcendetis hanc turrimfor-

Af

y. 4

titudinis, fed foli viri glotiofi, ho-

davit. prefertim , quia ipfi à vatto

lre

Kccl. 44« gyines magni , virtute & ptrud.ntià

unica tancummodó apponebatur, ap-

penío fimul hac, .hofpiti, ingrato

m

fuá prædi;i,ifäi afcendant par puram

i

epiphonemate : $2 son coimedifh , fal-

contemplationem & íanctam cluci-

üfa, [

Kom.3. dationem. Vos Ó Sacerdotes Domi-

tem. vidifli e fodifli. Ex fic, luforio

y.2.

convivio abfíoluto, incoenis fuos re-

&f

ni, utpoté quibus credita funt eloquia

dien

meare lares juffus eft., Jam apagé

f

Dei. Vos afcendite ,acceptuti ex eà

W

armaturam Dei t poftis refifiere in

Matcialis cum tua fabula , quia hance

'[3'

5api-

*

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , G.

73

- D

fapiens ridet, d

eplorat autem, quód Sed hoc Solis fàcris Seriptaris velut

- g

hocidem ( infenfu morali intelligen- proprium attribuendum e(t. Legifti

?

53'.'

do ) multi Predicatores fuis faciant

fortasé Ciceronem vecari eloquen-

l

Auditoribus.

Aícendunt enim Ca-

tie lumen Demoftenem torrentem,

fi-:

'thedras pregnantes conceptibus , &

fed funt flumina mortua, torrentes

parturientes Cicerenianos foetus,

& mare mortuum omnia Tullii &

Q

n

fpumat eloquentta , & tumet etudi-

Demofthenis ora Sole Sacre Scrip-

1m.

tio, clangit verborum exquifitio, tin-

turz (unt putews — aquarum viventium

Cant. 4

tillat fabulofa narratio , in- fcenam

qua fluumt unpetu. de Libano. — Solus

y.

zlua

Áat

prodit hiftrionalis defcriptio, addità

Sacrarum Scripturarum | impetus itt-

demum proecpilogo modiciffima fpi-

ter omnes Doéctrinas potiflimum &

die

lem

rituali exhortatione: v. g. diligenter

veré letifigat. civitatem Dei, Porro

Pfal. $,

otate; in Deumíperate. Ecce alte-

quomodo Conciones fru&tuose fint

uj

AAAAAAA

uam

v.$.

rum imo ip(ífimum conviyium

formande , volente Deo, dabo in

alàs

Varri! audivifti ó Chriftiane & for-

(rus,

tracatu quarto. Hic te fantüm in

taflis ctiam fedifli, fed nullum ftu-

Domino adhortati volui, ut tibi pre

u

omhibus libris recomendatas habeas

Gum écpifli , concionator qi.;igpä:

joma

tuus potiüs piétorem quàm fpiritua-

pelles Salomonis,ut ex ei(dem hau-

imd- Bï'x',v,u

lem coqnum aut patrcm cgit, epulas

rias vera fapientis Spiritum, ut cum

x .':y'-j'v

tibi appofüuit , quee aures quidem de-

Simcone veniasin Spiritu in templum rycs, ,.

agniflds r

mulcent, animam veró non nutri-

& Cathedram, ut tibi bibas crapulam y. 27.

IOdö Y

unt, minüs fatullant , fenfum qui-

charitatis ex uberibus Ecclefie , ut prj ,.

o

dem delc&ant, fed menrem non . elc-

tanquam potens crapulatus À vino Spi- y s.

d

vant , faciunt admirari, fed non com-

: magi

ritüs fancti poffis debellare fapien-

forum

pungi , attulir fecum aurca putami-

tiam mundi. Ifta crapnla Sacerdoti-

joltff

na , vacua fructu , argentea nauci

bus minimé interdicitur, fed potiüs 45 ,

fine nucleo devotionis , perfundit

fümmé commendatur, atque in Apo-

g

^

v, !;o

x

cibui

quidem fuam concionem vatiis

ftolis mané horá diei tertià à Petro

infigniter. laudatur.

Tante ifthec

(actia

eloquentiz foribus , fcd floribus pi.

| [ay quæ,

&tis, non valentibus habere odorem

crapula & vera Scripturam | notitia

raftantie eft , ut non nemo in has

gt

pietatis, multicolores. decantat vo-

Jucres, quas tamen ipfe nec deplu.

devotas fors etuperit querelas ; ah

a

quin lt

1

o

mare necaffare valet. Venià ruá dixe-

ttia , ah tria cognovi nimis feró, fci-

rim, Reverende Concionator, fan&

licet Deumr , Mariam , & facram

)3[01',- QP.

30

fumo: vendis, & a£ra verbcras , fru

Scripturam.

'ingï

ftrà conniteris, tuis his pictis, fictis

Q quid ad hec ego, 5 mi bone

!

flap'l

& falfis frugibus animas faturare au-

JE(u , qui in hanc uíque horam ad-

;l

quíort

huc horum omnium fermé minüs

dientium. Siquidem nuíquam legi-

[inos fv

7oan. 6 :

tur, quia fimilia Spiritus & pita

'o.fco á !,mdä venit,

m 9

gþm»t.,

quän; n«ihi,l agn

K

quod

».63.

Trad. 1. Pars I.

Ül i

u

74

T*RACTATVUS I.

quód in nebis tanta horum igno-

äus datus , quid fEJflts nonium erat

Audiitis

Ó

^

Sacerdotes ,

rantia ? undé venit, quód facra Scri- glorificatas.

Cant.4.

Píal 145

d

ptura fit pluribus Sacerdotibus hor-

Präüs. glorificare Jefim debemus pci*

V. 185

T. 12.

tus conclufüs , & notitia ejus velut

mehtis expurgationeni cordis puri-

lingua , quam pauciflim: veré not-

tatem & vita int»gricatem , tuüc

cunt ? forté quia Scripturas non há-

flabit. fpiritus ejus , x — fiuent. aqua.

bent , vel quia eas vix femel per

Quanmiobrem per bonorum operum

L. Cor.6.

menícti afpiciunt ? ex parte quidem

fru&tificationem & fanétam conver-

À

"

* x

-

9.

credo , tales inveniri , atfunt non-

fationem conftanter glorificate C por-

nulli 11 evolvendis facris litteris fre-

tate Deuti in corpore veflro, . E« tunc

Ms

quentes & vix non affidui, & tamen

per ícriptutarum Le&ionem confi-

N

Scriptura de füis hi(ce Leétoribus

denter accedite ad eim . , m ilumina-

P/al. 55

[T17]

C* facies veflra non confunden-

meritó dicefe poflet, quod quondam

vC 69

Chriftus de fuis diícipulis ad Philip-

tur.' O quot jam fuerunt. confufi,

pum : Tanto tempore velafcum. fui ,

& adhuc iudies confunduntur & per»

5

?mn.z -

P. 9.

€v onon cognavij?zk me ? Tanto tetq-

eunt , eoquód ad divinarum littera-

i. &

pore jam jaceo in cubiculis volver-

tum facrarium . in fpiritu fornicatio-

h

)

que i manibus Sacerdotum , & ad.-

nis & nequiti£ fuos carnales cogita-

fü

Pfdlo 6$,

huc fum velut.extranea fratribus ,

'Q 90

tus levare non.vereantut, nec reve-

if

& petegrina filiis mátris. Ecclcfie ?

rcantur tam facras coeleftium geme

m

cauíam vero tantae Seripturarum 1g-

marmm conchas.

QO. quot ab alto

I

etam ruerunt & à fide defecerunt,

norantie , fepé ctiam in datis. , fi

hnj

M hir

centies à me exquificris , centics tibi

eoquód hanc facratiffimam teftamenti

LE

ex (ané&to Paulo refpondco : Anima-

Arcam, velut olim Bethfamite , ni-

J.Reg.ö'.

,

L Q

4. Cof. 2

li autem lfämo non perdpi eA , que

mis prefürmptuosá cutiofitate inf| Pt

Wy 3d

va 14'.

(th

funt fpivitis Dei, flultitia cnim eft Mli,

xerint. O quoties non nemo mclius

E

£ non pote[t intelligere , quia [pivitua-

fecillet , ft ftans à longé cum Publi-

Tg

lier. examinantur. . Appofite hic ap»

cano fuum peétus percuffiffet, dicens

fiüq

plicatur illud divi Bernardi, de mu-

in cotde fuo .* Deus propitius effo mibi Lucat,

tb

liere amiéti Sole ità dicentis : Merirà

peecatori

INon enim ego fum dig- y.7;.

Àq

quidem adwirara. Moyfis f[antle , &

nus, tam fané&ta intueri verba. O fa-

Íiti

Serm.i2

euriofius defideras gntueri.. Verumtamen

crofan&taScriptura veré beatus eft ;.quà Matihat.

u

De te y.6.

ip Apoc:

/ölvä calieamenta de pedibus tuis. , od

non fuerit fcandaliz.atus in te.

t

l!

involucra: pone. carnalium cogitationutm,

enim etiam dici poteft, quod fancta

i

fí accedeve coneupi[cis. Quoniam in ma-

Ecclefia de verbo Euchariftico in fua

li

Q

Sap. "

levelam animam uon introili: fapientia,

fequentia fan&tiflimé d:cantat. — Su-

If

^il

l h

v- 4--

tié bab tabit in corpere fubdito peccate-

munt boni, fumunt mali, fortetamet

L

vSpiritus enim . fandtus dijcs;ina effugiet

ineequali vitae vel interitüs, mots eft

h md.

foan.7.

y. 29.

malis, vita bonis, &c. Sicquoqugfg.-

a

- fitum.. Nendum egim erat Spiritw [An-

lcram

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, é»r.

7f

b

ctaniScripturam volvunt boni, vol-

Do&tot Angelieus ? Scd aediamus,

"n

vent mali forte tamen ingquali, &c.

undenam mellifluus Rernardus füum

lf':ï

ad cura feré modum, quo ex eiídem

inhauíceit fpiritum ?. ad amicos füos Gene(24 —

"

j ^^

non raro floículis mella colligit apis,

dicete íolebat (

inquit ejus vite Scrie v. 3.

ünc

& virusaranea, INon quidem quod

ptot) egreffus fum cum líaac im Placidws

T

fancta Scripturarum ubera ex fe ve-

*agtos ad medirandas Scripturas , & Meile e

m

nenata fint;/hoc abfit cogitate , fed

ibi fagos & quercus pto Magiftris Cornelius

Ls

[ I.C?ii,s

quia lac divini;fermonis in venena-

habui.

Nam ; hanc veram ( vetbs à Lapide

] Par. :

tum.trajicitur ftomachum , ^ & quia

funt ejufdem (n&i Patris) Germa- in Genef-

tutc

Pfal. j

non raró fuüb labiis fagentium vene-

wamque (apientiam non. Leclio doget,

onhi-

y.2.

num afbidum lat:t.

iNam quidquid

fed undlio , non littera fed fpiritus, non.

iMe

pb

recipitur ad modum recipientis reci-

eruditio , [ed txercitatio in mandatis

lt .

1,7;6r

pitur : & .concingit in hoc caíu cum

Domiti. Falleru, falleris, fi te putas in- serm. 37-

lfuüx

Sctipturà/, quod olim cum divino

venire apud sundi Magiflvros ,. quam in Cant.

4 Pefc

Manna., defíerviente uniufcujuíque

folt Chrifls difeipuli , id eff mundi con-

itterà

Sap. 16.

voluptati , fiquidem'ad qued quifque

temptores, Dei aunere affequuntur.. Ttà

Qtid«

Volebat., convertcbatur... Sic & Scrip-

eft 6 Bernarde , o difcipule Spiritüs Col. r.

V. .'.Zi :

;()gM*

tura à. malevolis facilé detorquetur

fan&ti ; myfterium Scriprurarum ab- . z6.

TO

in falfum fenfum , quem voluntas

fconditum eft à fieculis , manifzfts,

m gem-

tmalé appetit. , cooperatur autem in

tum autem eft fanctis, Initium fapien- P[al.u16.

) i

falutem 'omni. petenti bonum. : Et

tia timor Dosini , intellectus bonus om- v.1o.

Cornelims

erutil

hinc eft, quód fancti homincs non,

nibus facientibus eum.

Quare : timete

A Lapide

nifi cum metu & tremore , non nifi

Dominum omnes Sandli ejus. Timorem

m

uR, m' LW

in Prog-

cum ingenti reverentia & fobrietate

ejus facite omnes. $acerdores Dei,

m in

Pe m(þc*

ad Lectionem íacrarum litterarum

utpoté non ignati , quód timere

Genef,

) mghllï

acceflerint, San&tus Carolus Borro- Deum, . juxtà Scripture modum lo-

méus facram Scripturam non nifi

quendi ,. fepé idcm fit , ac Deum

; Dubl-

(icet

nudo capite, & flexo poplite vene-

colete, & illi-in fanctitate & juftitia

" fetvite. En duo vobis hoc loco con-

ibl

vabundus lectitabat, Sanctus Thomas

Aquinas plerumque ante cjus expo-

fideranda propofui : Primura, quód

(m

dxg yl

0i

fitionem , prafertim ubi aliqua dif-

fine fpiritu fcripturiftico plerunque

hi.

n

ficultas occurrebat , ad' preces & je-

omnis fermo languidus & inefficax

hi

junia confügit, & rogatirs aliquando

ac omnis lingua predicantis infirma,

pert

J

à (nis Confratribus , ut divina Can-

Secundum , quód Ííenfus Domini

ia

tica exponeret , refpondit cum hu-

non fiat cognotus, nifi ( ut loquitur

(o Ill i

Placidus

militate & reverentia

Date mihi

Epift. 5.

e

fanctus Dionyfius) Soli , veris ac le-

. Meile in

fpiritüm Bernardi , & interpretabor

gitimis, Dei amatoribus.

Amate etgo

adTittim

qetatme

vobis Cantica Salomonis. Vah non

tjio Yit4.

corde perfe&o & laudate Dcum iy

Pfal. 1$0.

| mors

0? $ 4tiis

y. 4.

frcgïxcþit,carxïalis homo ,. ubi pavct

ehordis & organo. 'Cantanribus

yxr*

K 2

Ca«cili4

, Ffam

"rIvtYTA4TUS X

76

Ceülis Domino decantabat : Notum

gelium Chrft, imó ipfum Chriftum

ex Breviatio eft, hanc virgitiem fan.

in caftis ac virgineis cordibus vcflris,

&am ab ommnibus muficis tanquàm

Ad Leétionem facree Scriptura, pre-

fpecialiffimam. Patronam honotari &

mifs& hutili oftatione & amorosá

Ms

h.

celebrari. A quonam hac fancta Or-

conttitione accedite , infixo priüs

i Tif

anis ludere imbuta , ipfis. Muficis

"putiffimo mentis & otis ofculo, eam

d

.

difcutiendum rclinquo. Vobis veró

attento anino fü

p

icite , fingula ejut-

6 Divini verbi praecones hanc. bre-

dem verbà devo

tc

& lenté , non cür-

Cornelimi

hn

vilfimà quaftionem propóno: edicite

(it, mafticando. Merotes cftotean-

*

tiqui moris Ecclefie , qui vo

lebat, 4

Lapide

denig :

mihi ó apicul Ó Sacerdotes , qui vià

fui

Cacilia evaferit apis argumento(a ?

factam Scripturam in templis

factatilfimam Ruchariftiam in fi

Mij

Undenam acquifierit vocem (imul &

iOr d

tam fortem , & tam füavem? fortis

latete teverentiffime teponi , üt vel

M

D

erat voX ejüs, quia Valerianum pau-

ind? colligatis, quàm fan&é divina

ff

cis licét verbis intantüm terruit ut

eloquia lecitate, & le&a in taberna-

li

culo cotdis veftri cuftodite debeatis,

h

virginem facram, etfi propriam fpon.

-

Plr

T

Ü

fan) attingere nequaquam audertet ,

tü Veró ó famula Chrifti Cecilia,

,:X'f

me Muficum non Pi4tio

die

J

füavis etat, quia Saxea aliás corda Va-

quia non nefcis ,

aÜ

lériani & Tuburtii in fpiritu lenitatis

effe, fupple, obíccro,imperfcé&tionem 22

OVf

Y

intantüm demulcebat, ut non folum

fcsmonis mei, fparge in. cordibus Sa-

fá

ecrdotum femina cafti confilii & pu-

di

wvelut cervus ad fontes, aquatum

baptifmi defiderarent & chrrerent,

titatis Angeliceextinque à latere ip-

p

fcd & ad locum Martyrii velut ad

forum ignem impuritatis, ut capiant

ho

domuin chorearüm propcrarent. Un-

intelle&um diving lectionis , adhot-

ii

dé illi tanta familiaritas cum angclo?

tate eos tuá .—virgineä & füaviffimaà

n

nempe virgo gloriofa femper Evan-

voce , ficut frattes , valedicens eis,

Vit

gelium Chrifli gerebatin pedtore, &

adhortata dicens: Ecce silires Chrifli,

To

ajicite opora tenebrarum, ey induimini

li]y

non diebus, neque noctibus vacabat à

fni,

colloquiis divinis & oratione, & cor

arina lucis.

, "

fejïus igne czlefti asdcbat. . En Sacet-

CONSIDERATIO TERTIA.

!COI Büä

dotes, Angelos , apes, confecratos

Mi

hnj

Sacerdotes prafevtim cuvati tenentur per-

Orpheos cgo vos hactenüs vocavi,

E

hic habetis omnia 10 una Gacilia, in-

fettà e fandté vivere, ut fereddant dig-

l,

nes divinis auxiliis, quibus pra eateris

fpicite eam velut fpeculum , fiat cor

Pt

veftrum inftat. cordis illius inmacu-

( jfpecialiter indigent.

[

latum. ut non confundamini legentes

t

divinas Scripturas. Igne coeleftt in-

A A zi füat quïdem .momenti

,

duo motiva przcedentia, ma-

h

flammemint , portantes, diü noctug;

Ve

medirando facram Scripturam, Evan-

joris tamen eft fequens , imó prace-

cn-

bu

ed

WE

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c«.

77

dentiem vita & anima. Multum qui-

tià Dei, eft falutatia verba invenire:

$

dem prode!f ad xdificationem bonuim

gtatia Dei,inventa tité difponcre, gta-

i

exemplum, íed nihil valet abíque

tia Dei , dilpofita mente tenere, gra-

?

Pfal. 128. gratià divinà. Niff Dominus adifitaves

tia Dei, tetenta proferrc; gratia Dei,

F. i.

rit domum;, iA Yanum laboraverunt ,

til

prolatis accendere, gtatia Dei eft, non

ls

1. TPT.T- L diScanteam. Sanctum eft,(andke

1

à-

vidci ab humano reípecka , non tut-

-

p.i7.

bari inani timore, non falli prefüump-

borate i verbo. ( doitrins, af : nifi

Spivitus adfir covdà audientis , otiofus. ef

tione , ton impingere indifcrctionc.

Cindi

$. Greg.

bonil.26.

érimo Datloris. Debet quidem colonus

O quoties vetitas auditur in cubicu-

td

ul

atate, & feminare infpe fructus pet-

lo & tacetur in publico,, vel quia ti-

V It Ptl

1

fuper E- cipiendi, vetumtamen nifi Deus de-

inetur , ne perdatur humana gtatia,

ito n

y4j Hga

derit pluviam. temporantam w [eroti-

vel ne dicatut : Medice eura teipfum ,

Lut4d 4..

1. Cor. 6

vd

V. 1Ó.

nam in tempore. (ue : plenitudinein an-

nam plerumque, tefte fan&o — Gre- - 24-

j

nua meffis cuflodientem. — Fruftva vigi-

gorio, ubi confcientiam morder reatus In Paffo-

ferem. $.

1

lat , qui cuftodit eam. — Et füpervacuó

criminis, linquam ligar timor confufto- € vigil.

v* 3 "

colitur terta, nifi benedicatur à cxlo.

yis. Gtatia Dei indiget. predicator ,

V,

ild ;

ib

P[al126- Si- orning res fe habet in Parocho

ut dirigat cogitatus, ut regat linquam,

sui

p9

üt affe&tibus conformet. vocem , &

aut Goncionatore , bono exemplo,

Gratiá

d

2

velut aratroapertit & praparat tef-

tebus accommodet. geítus.

Dei eget, ne infletur. tempore. fe-

ob

ram , nempé corda aüditotum , pr&.

dicando divini verbi fpargit femina.

cunditatis , e animo concidat tem-

p

tl

Oportet quidem hac fieri , quia effet

pore ariditatis , ne moveatur laude

hominis quafi. tentantis Deum, fpe-

ad complacentiam , ne vituperio ad

tatt

dhot-

rate fegetem converfionis abíque

iram, feduttam in penaria , quàm in

pradicatione veritatis & exhibitione

abundantia pari animi fcrenitate lu-

iima

; 0

vittutis. INihil ominüs tamen intus

dest implere minfftcrium fuum, cu-

movere corda eft Dei miferentis, &

piens per omnia foli placere Deo, &

J lþb

Honmil.$8

non hominis laborantis.. Nifl iatdis fit

prodeífe animarum profcétui. Gra-

gt

fuper E-

tià Dei iadiget Sacerdos , non folüm

yang.

inquit fan&tus Gregorius ) qui doreat,

Doüleris lingua exterius àin vatuum la-

üt vulnera aliena. curet , fed etiam,

4. Cof

-

'$ boraj.

Hoc totum indicare. voluit

ne propria incurtat , & coquidem

[^

y.

*

fan&us Paulus, dum ait : Ego plauta-

longé majore , quia prg cateris à

j

demone tentatur fortiüs, in occafio-

gt

vi, Apello ricavit, fed Dens. Bieremen-

tünm dedit. Hinc jam liquet , quantüm

ne verfatut ftequentiüs , in. confet-

u

fione materialiffimam illam materi-

fibimetipfis imponunt, qui omne

tempus evolvendis libris, ac inqui-

amaadit., crebrius fimilia in libris

rendis conceptibus impenduni, nihil

offendic fepiüs, fpiritualia audit ra-

mentl

veró orationi & mortificationi , qui-

riüs, & vix unquam habet , à quo

1310

moneatur ad melius. Eheu nullibi

bus» divina promerctur gratia, Gra-

præcc-

K 3

unquàm

"s

ET

ï*RA.ci*AT"U"S L

unquàm fecuritas, tcc dum in. t&m-

ominafi&nem. Nulli quidcm pr:xfï-mï,f

plo petorat , nec dumi Sacramenta

diaut peccandi neceífitas imponitut,

neceífáarió tamen füccumbitur , ubi

adminiflrat, nec dum . &grctantes vi-

femel virilis animus certandi. depo-

fltat, nec dum tmorienres commeR-

dat, nee dum vadit ad celebrandum ,

nitur.. .O quàm difficilis & rara ef]

nec düm remeat dotmmum. INec fecu-

lapfi Sacerdotisconverfio, nifi quan-

rus eft ptofpiciens rci Domeftice,nec

tociüs abrumpatur otmnis labendi oc-

—

iai

tü-

impcrans culinee, necaffidens menfi,

cafio, hinc narrat. Dionyftus CI

fianas, olim religiofum quemasm in

dum folus eft , obruitur cogicationum

tumultu, dum folitudinem fugit, in

ecitafi ductum fuifle per. varia Pur-

rumores f&culares incidit.. . Modó

gatorii loca ; ibi-qüe vidifle, horren-

dis cruciati flammis animas varii (ta-

Melancholii abripitur , modó Me-

du(aDomeiticablanditür, modó con-

tüs& conditionis, paucos tamen Sa-

cerdotes , hujus rei caufam querenti

l

cupifcentia fürgit, caro pungit , ava-

[4)

sitia. fimulat , gula incitat, otium

refponfum datum , pené omnes

L!

;

*e

a

- Apud

)

precipitai. Ehcu quäni grandis lap.

cetdotes addici fappliciis fempiternis: Henricil

!

j ?

fus, lapfus Sacerdotis ! tantus certé,

quia malé vivere fermé plurimorum Esgd- —

[

efl, verum autem anté mortem de

graye m

]

Mi ;qlllï

quanta cít dignitasejufdem. Et(emel

]

cecidiffe , non raró jam eft fermé pe-

peccatis dolorem cócipere, vix unius. Lyca E-

L:

tiüffe. Nam.poft lapfum(loquendo

Mirum tibi hoc non videbitur, (i vet« vang.

]

de primà , fscundá, ac tertià vice)

ba fané&ti Joannis Chryfoftomi atten«. Dom. 19.

LU

l

pletumque apcriuntur ocu

,

i, cognot-

tiüs confideraveris. Clericus ( 1nquit ) poff Pent

tin

citar foeditas deli&i , timor prohibet

qui -femper . qmeditatur Scripturas , aut

Iug

tantüm Ícelus aper:ic'ndi focio , deeft

omhinà obfervaturus efl, & erit. perfe-

l]Bm

occafio confitendi ignoto.. Hinc ad

Gus, aut: ft femel ceperit ia contemnere,

fj

hbros recurritur, fententia. favens

nuuquam excitatur in illis ut tjneat. Et

Hemil.2f

D

21

queritur, propofitio forté ctiam

rationem hujus dat : quiaquiuquid ter-

fig

damnata contrà torrenteim exfplica-

vibileeft inScripturis, ufa vilefcit. Quod

Vc

tur , conícientig jufté-latranci filen-

hic (anétus Chryfoftomus de (àctis

x

tium imponitur, confeffio differtur,

Scripturis afferit , hoc ipfüm meritó

li

antiqua occafio offertur , ícelus fcc-

dici poteft de omnibus aliis motivis,

Ya

omnia . motiva ufu vilefcunt Sacer-

leri additur, omne bonum intedium

m

vertitur, timor miauitur, impuden-

doti iteranti malas vias fuas, nam fx-

kd

tia augetur , corteptio defpicitur, &

cularis forté ob artentionem aufcul-

lt

samdiu peffima via iteratur, donec

tationem faltem nov.itate tei percelli-

fión

maliiteratio inducat confuetudinem,

tur, fiipfiterribilis Hiftoria ob oculos

«(

confüetudo pariat neceffitatem necef-

ponitur, Saccrdos veró contendit non

fen

nift refpucre , quod jam toties (c me«

fitas defperationem:, defperatio atet-

fid

minit, augivifle,. Jam quis non videt,

nam abjectionem, dgmnatioue,m ; ab-

a-

ïaj

"

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c*c

75

Sácetdotem inter dot perieula ,. inter

düm vix; vacet fe ferió recolligendi.

tot oacafiones & difficultates finguh—

Tot pr&fidia habentur in religiorié ,

rifTimis gracus & auxiliis Dei indige-

quot religzioíà exercitia quor adme-

re? lINonné metitó dixeris : intet tot

Ritiones, incfepationes, obfecratia-

occaftones non perite , tot Diaboli Ia-

nes

imoó quot fratres. In. religione

queos evadere , commiflüm fibi gre-

movemur verbis , excitamur íolatiis,

.

gemnon perder(.,vm perfectieft, hoc

trahimur exemplis, ne labamur , om-

l-

terreflrem. Angelum exigit; & huic

nis adhibetur cautela, & (1 labamur,

Il

fine fpælahfäma pratia . non eft par

praftó eft medicina. En dile&itfime

[-

ullus homo. Und? ruzsüs primünicis

liis omnibusru in tuà Parochia priva-

l:

tatus Chr)fofïemus - 81 talemi ii

tüs , nemo ibi pro te mv:gdat, acdum

h-

aliquem adducas Monachum, qualis , ut

eft ergo te falute tu& , nifi nblmctlpfi

d

exaggerationem ditam, Elias. fuit , non

mv:gxhvens. &elpondfs duidem; sj P W 26.

il

tamen illy comparandus eft , qui traditus

confiflant. adversim me caffra , non ti- Y

mebit eor meusm.. INam, fiftatus Sacer'»

ga- rpl'd

populis , & multorum peceata ferre com-

ps durti

pulfus immobilis per[everat & forti. -.Si

dotalis eft ftatus altior & diflicilior ,da:

Tà fue

Ut *'r "x

qui autem bené adminiflraté Sacerdotio

tut etiam in Sacm*ncto otdinis vrquæ

Dzalagd.

d w

ilius. prapofiti /czlzret Monacbalis Sudos

copioftor, ut rité & debité peragatut

s. U 71

f'es canfem: tantim eos diflare veperict,

officium , quod n Domino fuit fufce-

quantusm inter privatum. diflat && Re-

ptum. ng imo fateor, & proüteor,

LVet- 9f

yten. Dui

gems - Capefis ex hifce verbisó vene-

in. facfa ordinatione pratet pot tefta.

tande Smgdos tum fracus timofis;

ter & cháracterem etum tribui gtae

Jut ) pw'Ff'

[

tun coa(olationis. "Timotis quxdam,

tiàm facramentalem , qua facri Mi-

quia reverà rem difficilem aggteffüs

niflei in (üis minifteriis fpecxahter

uj

es, nifi juftitia tua & fortitudo tua abe

adjuvantur , íed vel ideó time, ne ** €or. &..-

titlt

u Bt g

undaverit plüs omm Monachorum,

fortaihs in vacuum gratiam.Dei re« V. 1.

(üccubuifti , pcm('ci. INoh equidem

CCPEIIS

ittl-

lNam cui plus datum eft,

tenieris ad. religiofam perfc&onem,

plusexigiturabeo. Dignus nfs, coi«

Lo

juxta Monackorum regulas vitamin-

ceífam fibi gratiarm amirtere , quiis

f

flituendo, ftrictiffimé ülentium fet-

Lüt4 ig.

quis negligit eidem ceapellfame Atj-

nerico

vaudo, aft teneris ad quafi Apoftoli-

L

ottv

ferte. ab illo Maam : ( inquit veritas) *

cam, qus priore inrantüm efl. altiot

quia fepofitam ia füdario tenuit,

icite

&di&m liot, nmumtum plus eftpug-

quami ad men(àm dare debuiiler.

nl

Rate iti campo aperto, quam fuam (la-

Mna ptetiofa eft grátia facramenta-

u

tionem fervare in caftello munito. n

JrLeIlI-

lis, & illud jus ad fpecialia auxilia,

€aftello quafï tnunito funt rehgtofi :

uibus infitmitas hurmana in tami

DCUlOS

temotiotes à peticulis,& ditiotes prae

álto munere füblevatur , aftindignus

jcnon

eft

fidiis, Oecluditut ipfis omnis janua

hujus jutis in fe effc&um fen-

( n

vagandi, cüm bonis Patochis inter.

tite, quifquis refugit, benc vivendo,

datori

o

E ais

;go

TRAVCTA-TUS. L

datori (e gratum oflendere , gratia

num non occurrent mala peccati,

Eccli.35.

hac factamentalis, & auxilia fpecia-

fed potiüs tmateria victorie ; quia

. d.

in tentatione. Deus illum confervabit, &

lia non dantur in squalite. ( quod

tamen fit in poteflate ) fed pro re-

liberabit à mali. — Erit Deus talis ex-

cipientis difpofitione & ufu ; necelle

altans animam , ut fit acceptus po- pj 5 ,.

eft, ut bené utatur, fibi füperné con-

pulo : illuminans oculos, ut vix laba- y . ,

ceffis, qui fperat fibi majora concedi.

ret in formandis Concionibus & Ex-

Propter quam caufam ( íctibit Apofto-

hortationibus , ubi tamen tepidi ple- Gene[. 2j.

— Aim.u

',v. 6.

lus ad Timotheum ) admeneo te , ut

rumque in evolvendis libris. velut r ,,, ,.

refafcites gratiam Dei . qua in teeft per

Efàu in venationibus laffantur. Beata , .

impofitionem. mamium. mearum.

Ea

profc&tó eft aninaa Sacerdotis Dco in

W! " /

tefüfcitanda eft collata gratia , ut

perfe&a (an&titate & juftitia fcrvi-

1j

fentiatur divina prote&io , furgen-

entie. Qui emim bene mimiffraverint,

jv

dum eft & fomno teporis, ut refuf.

gradum bonum fibi acquiront , & smul-

tam fiduciam. lt&à, ut aliquando, con-

citetur Sacramenti füfcepti virtus.

Excita inte , Ó dilc&iffime fervo-

fumato fuo curfü , tantis fint tales

tem fan&orum , vive vitam Apo-

affluxuri deliciis , quantis modo la-

borant moleftis. "Tantó in caelo

ftolicam , & dabuntur tibi auxilia

Apoftolorum. INam quemadmodum

erunr Monachis gloriofiores, quantó

à nobis Deus colitur, ità nos vifitat,

in terris ex charirate cis fucrunt la-

boriofiores , & in occafione fortiores. rpifl.; ag

fi ipfüm perfequimur peccando , fu-

it à nobis fuam gratiam negando,

Hinc afferit Auguflinus : Nibil eff in

fN

.Pf;zl-Wv

í

1 celimus ipfum velut metcefarii ,

bac vita , € maxim boe tempore dif-

Y. 4 5.

ulofius. Epif-

;tiþuit nobis juxtà mercedem met-

ficilius , laboriofius & peric

cenarii, i ut filii, nos fovet ut filios,

copi aut Presbyteri offcio : fid apud

f ipfi in auditu auris obedimus, ipfe

Deum nibil beatius fi eo modo tmilitetur,

d&

que nofler Lnperator jubet, Et hazc fünt

fh

Yaia 65..

nos .antequam clamamus exaudit.

Si ipfum colimus fervidé , füccurrit

tria inflrumenta , quibus aget Do-

RI

v. 24'

nobis in brachio forti, fi tepidé evo-

mini colitur , rigatur, fegcíque edu-

1u

catur. Horum expets ( crede mihi)

Pfal. 30.

mit nos , jam vctó cape ctiam fru-

f

étum coníolationis , quia nempé

parüm aut omninó nihil tritici hor-

!

y. 28.

Deus non derelinquat Santtos fuos. 1n

reo stcrng beatitatis inferet. — His

veto tribus , nemp? odote boni ex-

omnibus periculis pro gloria ejus ti-

10

Pfal. 33-

moxatä fufccptis. Redimet. Domins

empli, fpiritu Scripturz, auxilioque

H

y. 23.

auimas fervorum fuorum . C non dt-

divinz gratie totus etiam mundus

H

converti poterit. DIndé te cordialiter

linquent omnes , qui fperant in eo. Sa-

i)l

cerdoti ferió ad Apoftolicam perfe-

rogo , atque cum fan&to Bernardo S. Bern.

1

&ionem incumbenti , Deum filiali-

adhortor: Noveris bujus Trinitatis $a- in Epil*

ter timenti, etiam in medio eccafio-

cramentum , im nullo fruftvatum à te:

1

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, .

8t

ff pafcae verbo , pa[sas exemplo, pa[cas

:afä ET

ciali quoque titulo pro propriis Paro-

oratiamum fuffragio. Manent auteim tria

chianis & concteditis fibi ovibns:

4

hac , verbum , exemplum, oratio, major

& proptera juxta probabilioremi, ve-

-

autem e[f oratie. Suícipe hanc piam

tioremque Theologorum fententiam,

P* uj;

admonitionem , & propterea fafci-

Parochi non folüm teneatur ex juftt-

B , s

pientur verba pridicationis , ille ete-

tia fuis Parochianis fingulis dicbus

X

nim confdenuüs corripit , qui cor-

Dominicis & Feftivis Miffarum fo-

* Pk' Gm(,:

feptionem fon rejicit. Servito Do-

lemnia peragete , íed etiam fiepiuis

inino, ficut decet virum perfectum,

Vellt r

faitem per annum , eifdem fractum

Dati,

quia hoc Sacramentum Kegis non

Sacrificii spplicare. Juxtà. id (acri

koit

,.ä?omly.

tevelatur , uufi illis qui fezvignt ei die

(Tudent Cum pracepte divino wandac g

d

. 28.

4c modle in P.ur;-it.axc vita.

[tVi- r

y.1$.

eum fit omuibus, quibus agimarum sura

&e refor.

commiffa , ovesíuas agno[cere » pro b

trill j

5430 £.

sul-

CONSIDEAATIO QUARTA,

&acrificusn offerre, c^c. Idem vidctur

cott-

dicendum de aliis precationibus &

al

Quues Sacerdotes. teneutur. fanite d

devotionibus, fi non ex jullitia, fal-

dola-

pevfecte virere , quia faut Legati

tem ex chatitate , &am fi fübulcus

quo

pro Ecclefia ad Deume

íuos porcos quotidie faltcm mane &

uantö

ve'peré per quaídi precaciunculas i

Egati-ene fungi , fihil eft aliud,

n

cuftodiam Angelorum & protcétio-

L

quàm ex commiflione- altcrius

nem fu-pxemi TNuminis corumendat,

ytiofcs Epzþl;*

"DI

negotium gerere. Hinc, quia ab.Ec-

quis fufünebit Parochum ,

ininus

€lefia Presbyteris, taaquam Miniftris

Igrg- d!f

pro fibi commuffis animabus £ollici-

gublicis commmufum &. injun&tum

tum ? an fortaffis minüs attendetur

y l

€ít, ut fán&? offeranr orationes fi-

perditio anima, quàm abreptio fuis ?

jj 4j

delium & in (uis ptecationibus.com-

Jitifs

hoc fané nom e(fet pervigilare pro

sendcat neceffitates pepuli divinz

fuo grege inflar rationem reddituri

muieticotdie , ut pro gemitu paupe-

pro animabus Chritti, (ed potiüs 1n-

j Do

zum .&-(abvcntione immolent Alti(-

u Cdü'

flar negligentis Pafteriscommifli fibi

funo Sactificium placauonis , He-

gregis obHviíci. Aut quomodo quis

Potre.

ftiam immaculatam, jure meritiffimo

audet afferete , quód ferió

n

i ot

E«clefig Legati ad Deum & Media-

4 H

fionem peccatorum intendat.

tores incer Deum & populum dicun-

fuz predicauoni ferventes orationes

pont &

tur. Magis quidem adhuc hic tan-

adjungat ? medium optimum fun:-

«

guntur Parochi , & alii animarum

mf':que'necefïäriux*n tion debet omit-

gundu

Paflorcs , quàim Sacerdotes folügi

tere, qui in fe vult egrotantis curam

rdialitcf

fimplices. . Quia ipforum non tan-

fuícipete. INihilominus tamen, quia

at*

tüm efl, Preccs & Sacrificia offerre

omnes Saéerdotes tam Éimpliees

gro tota Ecclefia , fed infüperex fpe-

quàm «curati funt veri Méediatorcs

"TA

Jrad.l. Pars L.

L

intet

E

*

I.

E

-

TRACTAFUS

inter Deum & plebem , fecundum id

Chriftiani populi, nempé per fom-

8. Chryf.

$. Chryföfïomi : Medius flat. Sacerdos

num contemplationis, & quietem

homil.;

emtey Deum €» maturau bumanam , il-

orationis :non cubando fuper latus

£5 ikud

l;ac venientia benefieia ad nos . deferens,

dexttum aut finiftrum , fed orando

lat in

noffüspftitione!'illuc perferens, Domimum

in omni loco, & puras levando manus,

1. Tinp z.

4nno quo

Sane jugum

ivatum rccanciliauns.| Videamus itaque

fineira c. difcéptatione.

v.8.

1hey titus

hic xquamodä tiali Sacerdotes itatum

Chrifti fuave eft, d onus ejus leve, mi-

Mit

Mattbar.

eff. Rex

Numen placent, an rion potiüs eo-

riimé pracipieris tam dura, ficut olim

y. 30.

nát;

Ozias.

ftitrl oratio fit, qu& iram exsitet & fe-

imperata erant. Ezehieli. Minimé

judith. $.

erein acéendat , quám quae a

pracipitur Chriftianis. mylflis fuper

?a 126

*ïfäïisorf-

diam provocet ?

fmum fuos cibos in foetore deco-

Ut olim Deus

domui I(r'acl& do«

quere, aut pollutum fordidurnqne

mui Jude gravitatem iniquitatum

pariem manducate , Íed nutriuatut

SAp. 16,

oftetideret, futurafque pro eildem de-

Angelorum: efca patie füavitlimo de

y. 20.

Exchiclis

A

bitas poenas indicarct, juffit Ezechie-

coelo: przftito, jubentur offerte. in-

lem Prophetam per quadringentos &

cerifüm bonum & cutrere in odoretmti

triginta dics dotmire, & pro Iíracl

füavitatis Chrifti. Aft pró pudot, pro

ln

i

quidem . füper latur. finiftrum per

dolor!'quod in Ezechtiele presfiguravit

trecentos & nonaginta dies , pro Ju-

divina cletmentia , adversüs ipfumet

l

da vero fuper latus dextrum per qua-

Deum jam implet hurmara zmalitia.

dragima dies. Grandis p*-rofcäö po-

Aperianius oculos mentis noftra,at-

fia, tamdiü! uno cubare latere, prohi-

que confideremus in lumine fidei ,

55

bito omni vertendi riotu, Prophcta

quid fünt immortificate paflioncs

tamen ^ hoc difficile praeceptüm pro

-

noflre , quid inordinati affcctus,

iniquitate populi fine omni querclá

quid terrena defideria , nifi graveo-

«

U

& lubenti animo . in fe füfcepit , Ío-

lentia flercota ! & — his turpiffimis

làüm f& coràm Domino humiliterex-

ftercoribus vix nor omnes oratíoncs

Ilq

enfans, ut ipfi imperatum , paaem

noftras pollaimus. Examina oratio-

Á

füum ftercore humano opcrire , feu

tjes tuas, imó & facrificia tua, cogita

)

li

( ut interpretes loquuntur ) fuum

& tccogita aff-&tus & cogitatustuos,

paner quafi fübciner itium hordea-

nonné fepiüs abriperis anxid curá

ln

ceum füper ftercora coquere. Tunc

pro tebus terrenis pro equis & bo-

bn

(i

enim ipfe in humilitate ad Dominum:

bus? & hoc procul dubio pró pudot

Ab, ab : ah. Domine Deus , ecce . anima

eft fuper ftercus equorum orare , o

a 161 eff polluta. INoa tamen plus

quoties labia Sacesdotum profantur

p

cocleftia , dum eorum corda medi-

D

obtinuit clamando , nifi ut pro fter-

coribus hutmanis liceret adhibere ft-

tantur carnalia ! O flercus humanum !

Sophier. .

inum boutmn.

Ecce ità Sacerdotes

uo nonnulli Sacetdotes intimoraté

V. 4

;

41

t

Chrifliani deberent. portare peccata

ictum Domini pollunt, orationes

foetore

—

DE MOTIV1S ET INSTRUMENTIS, £.

8

fcetote inficiunt, facrificia contami- reverentid, veftium cultu, habitüs-

lt

nant, & tamen intertot concupif- que compofitione in confpcótum re-

i

centias, inter tot malignos affc&tus, gis prodeundum , quà verborum fa-

i

inter tam. indomitas pafliones & de- cundiá mei Principis negotium pro-

fideria fua fiepé (epiüs non verentur ponendum , expiícarcr intercÀ ubi

l

n; (it;

de juflitia fua contendere, more il. caté & caut, quo verborum pondc-

!

Malach.:

lorum , de quibus Spiritus fanétus re, muncrum allcétatione certiüs &

[

n; Malfrll.m

TX

apud Malachiam : Ip quo defpeximims fortiüs animus regis dcvinciri queat.

n ^^

* momes tuum ? in que polluimus te? Er--Bene fe . res habet Ó Sacerdos vene-

pc!'

gone fuas preces indevoté perfolvere? randifime, en Legatus cs , Legatus

eas terrenis affectibus replere, magis (nétz Ecclefie , mitfus ad divinam

(0«

inter illas attendere ad cantum aut Majcflatem, nt depreceris pro pec-

qne

L

volatum volucris, imóad nugacità- catis populotum , nut gratiam favo-

ituf f

tem canis, quàm divinam Majefla- remque obtineas afflittm fponíe ,

) ü€

y 4

Ifi-

tem , hoc non fit fupremi numinis oftende ergó omnium oculis , pra-

ffi

prefentiam vilipendere? ludere? de-. fertim divinis, fan&itatem, (àndá Ec-

fpicere ? Fac principituo ,.effer talia. clefià dignam. Sed eheu quid agis!

po

qnt

Mid. y, $, Aàancra tales fiipplicatienes duj fto, ah utinam tui a£tus effent ram inno-

ynet

Ji. placuevit i, aut. fi. füfceperit faciemm. centes, quàm (epà guerorum lufüs!

walt lh

tuam. Finge tibi, teefle iegatum tui. utinam lavares aliquandó. & difrum-

Principis, miffüum ad quemdam Rc- peres tuarum paffionum faícias, qui-

ræ)

i

gem aur lmperatorom , utibidem bus jam rotannos turpiter ligamus

"

communibus tug patrie neccflitati-

Jaces? utinem non cotmpareres 1n cofi-

of

bus &-utilitatibus beac confulas, jam ípc&u diving Majeflatis, velut qui-

Qu ,

VC

ccdo mihi, qualem, praflolans diem dam ocreis ftercoreis , togis (qualen-

audientie, te intereà nobilitati, to- tibus, manibus fpurcis, collari, cine-

f

tique Kaegiz civitati in tua conyer- re.tabaceo, pefufïïo, vultu tettico, ca-

(s

fatione praefentares ?. fortafis cum pillis difflatis, & totu demim habi-

yrito«

pueris in Éoro luderes?aut cum puel- tu, nil nifi meram graveolentiam

[

(ogl

lis ad fontem publicé fordidasfaícias exfpuente. NNam crede mihi, omnia .

stl

lavares? Vah , iaquis , abfit tale pro- ifla. haud queunt fantam excitare

a

brum, non auderem ampliüs ad au- nauícam in terreno rege , quantam.

j b

dientiam regis accedete pre rubore excitat in füpremo Numine unicum.

pibt

- & confufionc , tantà puerilitatetur- ctiam peccatum: veniale , aut quivis

je, 0

pificatus ! ego abíque dubio iflhoc. voluntacius inordinatus affe&us, in

r

n cafü omnium oculi illuflrium juftam quidam iram concitaretur tef -

n

morum gravitatemm, meo Principe renus Rex tam ncfanda talis Legati

mum'! Sapbfï':

dignam , objicerem ,. diuque no&u- Pra&fumptionc, an autem pra& hor-

nüfaïc h 4 4

que mecum fludiosé tractans, quà rore ejuímodi foetoris protinus vit& -

rons

z

exci-

qpiofe

$4

Ta ( UCUT 4 TU Ss

"

exciä&ef , dubius lierco. — Sed ert,

ritudinon ! quandó tu. eradicaberis?

füblimiori in lumine confpexerat

loquof hicd illis, qui de fepalchiro

quádam horà virgo felectifima Ca-

fuorunr peccatorumy per Sacrarmneri-

tharina. Genuenfis abominationem

talem poenitentiam jam furrexerunt,

actüs alicujus tantàm rainimt contrà

qui, velut Lazarus , vivi vità gratix

Dei voluutatem adnmiiffi; & mox ex-

prodeunt, attamen adhuc ligati pedes

foan. .

Matt.a

elamavit : O Domine , aut. ceffet

V. 4 .

C manus inflitis faatutm paflionum,

hj

hujus aboniinationis vifio , aut ego

& inordinitorun affsz&uum. | Et fi

ore horrore in triille partes diftum-"

dixeris mihi , utique omnia jufto-

por. Ofi homo altiori cogtitione

rüm opera propter Deuni peracta

font meritorm vita &terna, &im-

inftru&tas non poteft fuftinere tut-

pitudinem unius talis actüs, quomo-

petratoris auxiliorum. divine gra-

dó fanctiflimus Deus , qui omnium

tix? etiamifi non. procedantex cotde

actus, bonos & malos infinité clarius

omninó perfe&to» Kefporideo, quin

Matt. (9.

LE

perfpicit, Sacerdotenr non ürno , fed

inió : tanta eft Derbonitas, ut & pro

l

facilé ruille eju(modi abominationt-

pora dqua frigida: mercedem tribuat,

busconfpurcatum tolerabit, nedicam,

nec Eleémofyrianm, etianmy cam impa-

tientià datanr, irremureratam relin-

petitiones ejusimiplebit? & hinc uti.

Pfal. 3t.

que nom ampliüs miraberis , quód

quat. Verumtamen ejusmodi adorato-

V. 6.

-

oratiofiefri ,

ex córde* inordiratis

rtes ;in diluvie aquarim inültavum. ad

eunt non approximabunt. Ejusmodile-

g

sffe&ibus fübje&to procedentcm , E-

zechielis cibis coniparaverim. Quiis

gati imperfe&ti tetipore caftigationis

C

tiinirne

"

nequit tarti foedé foetere humianum

nt con(ölïari

N

flercus in raribus terrerii. Principis,

Ecclefiatm. Moyfes debet effe, radi-

Exodi.34

y. 29.

ans cornutà Sandts meritis facie, qui

il

quänïtüm obolent riali cordisaffe4tus

coràm divina Majeftate. Minüs ob-

vult impedire illius terribilis fenten-

IU

Pfal. 7.

eft fapori ciberurn fimusboum,quim

tig exfecutionem : Nf converfi fueri-

l;

inordinatus arhor odoramento ora-

ts gladum fuum vibralit: arcum fuum

V.13. (*

X

14.

tionum. Et ifla omnia ( bené nota )

zerendit , & paravit illam. Et in eopa-

li

loquor tantüni de Sacerdotibus tepi-

vavit va[a siortis. Plüs placatirratum

(; 9

iNumen fuà oratione unus fanctus Exed. 17.

dis, circà minora negligentibus, atqj

7,13' vt

iinperfe&tis, minimé veró de verían.

Moyfes , quàm mille Saules omni- P 72-

bus' futs facrificiis.

3!'41!.1 l W!

cibus in flatu peffimo, facrificantibus

Melior eff. enim ?- "€8- 1.

hf

fil

sunus timens Deum, quam mille fili im-

Ectl.16.

ii flatu peccati mottalis. INam illi

K

fuis otationibus & facrificiisomninó

pii« Plus placet Deo, inquit fan&us Au-

Y. 3.

.

ferpentes & Scorpioues admifcent ,

guflinus, latratus camum , mugitus InSerm.

»

Mu

Jeurron.

33-

illi altiflimo ( pr horror!) omninó

boum, grunitus porcorum , quàm-cantus

fl

j

Clericorum. luxuriantiutm.

Fatendum

Detutron.

pro adipe devotionis fel draconum of-

&

ferunt, é radix germinans fel C ama-

quidem omninó cft (c&teris paribus)

lr

29! r' lsw

nihil

w

p

DE MOTIFIS BT INSTRUMENTIS' c«.

5

jj

nihil poff& obeffs malitiám iiniftri

leftibus , qui adhuc totiis, quantus ,

u

Valori Sacramenti ! & (ancitati (acri-

ligatus tertenís. Haud fecüs ac f fas

ficii , quemadmodim nihil obfuit,

cílct,. divinis addigimane, & caducis

"

quin Hoftia in cruce oblata eflct Deo

inhiare. affccku. . INon. decet. fancta

*

gratiffima, etfi crucifigentium. vo-

pet itripuras offerri nianus , nec ora-

tionis atofnata, fine niortificationis

lo funt

Matt.26.

lutitas fuerit perver(a ,. ità otmtinó

Ti ub

eft : filius quidem bomiuis vadir, lancta

myrrha. Judicate jam inter me , &

p.24.

f

quidem Hoftia ctiam à Sacerdote

vineani meam . vos Ó Spiritus ftan-

D.

malo imimolatur , ve autei bomini

tes ànté thronum , an hec fit equa

à

illi, per quem filius bominis traditur j

veheratio, unà manuofferre munus,

[l

Va Sacerdóti illi , pet quem ita € hri-

& alterá infligere alapam, aft utique

Vfä-

ftus mactatur & fümitur ,meliusabf-

hoc facit,qui(quis quoad c&remonias

t

que dubio effet Sacerdoti malá con-

quideti Altari*fervit , quoad vitam

uj t

Ícientià gravato , aut tempore pené

autetm & inclinationes. fenfualitati

inVetetato, Altate otnninó. non ac«

J

Ó yu 4

litat. Ah quid agis.quid intendis, quid

]if

&edere , quäm facrofancta tam irte-

cógitas,Ó Sacerdos ? an ntefcis , quä

g

Vefentet G Säcleegä ttattate; Pottó

mentis corporifque praparatione,quá

liti

ut fresrobis ápertior fiat ,. a(cenda-

teverentiá, quoque timore olim Kee

nto

Pt

aius. paulifper rioftrae. mentis in-

giria Efther fupplex ad Kegem Affüe.

Eflber.i4.

mddM

tuira in divinumi palatium , fpecta-

tum ingteffa ? Audito videlicet gen-

türi, quomodö vel qu'aii:ï mutnera

dile.

tis fudt peticulo, mox fufcepic indu-

(oftt$

legati fanctee Ecclefie omnipotenti

imenta fletibus & lu&ui apta , utens

ohft

Dco pottigatt ? En venit non riemo

pro unguentis cinere , & pro regiis

EW&! j

Sacetdotum , ex officio pro commu-

cibis: maceratiote tenelli corporis,

d

)

tiibus neceffitatibus collectas pofitu-

ut. veró pro charitatis ardore calidis

ji

j2

fus pulfat.inttát, accedit,offert.Oblata

fletibus divinam clementiam depre-.

"

Dominus (uícipit , infpicitdifpliccfit.

cata , Deamque dignis poenitentiae

hr

!

Efler a5 .

W

Siccine ( inquit ) taliane mihi ó fpon-

fructibus .honorata , rursüs , tegio

jm

l ]

fa jam mittis muriera ? hane fant uv

petfulgens ornatu , fui decorís glo-

tp

ex vincá fioftrá , quam mea planta-

riam capeffivit , non causá faperbi-

atü

Cant. 2,

us

vit dexteta ? S1 vinea florentes dede-

endi, Íedregis mitigandi fuzorem.

ndus

y.12.

Matt.13.

nint- odore , unde ergó Ó dileda

Sed hem tantá circümdata. gloris ,

yni

1f

fiea, tamm abornitrabilis foetor ? riem.

vix cun&ta pet ordinem oftia intta-

TU

ii

*P 24.

pe inimieus bomo boc fecit : ipfiffimus

vit, fegisque i ocalis ardotem cone«

lii

fpexit, & jam diutiüs ftare non. va-

tuus Legatus ditninuít fuavitatis odo-

A "

[

rem , quia Prophana immifcuit fa-

luit, cottuit ergö in pallorem colore

ugml!

cris, ote'clamans ad coelutn , corde

mutato. Vide, Sacetdos.regina pra ti-

(Antl

& carne exultans in mundur, turpi-

more corámi proptio cójuge ftare ic-

nduft

ter pra(umens fungi minifleriis cae-

quit, & quidétanto preparationisftu.

j

109

ribi)

jl

b

o

86

TRACTATUJ L

die premiffo , paratiorad vana quàm

étum & Sanctorum fortem vocati ,

ad divina coràm diviná majeftate flare

delc&amur pró pudor in rebus vilif-

Wa

fimis ! illa refpuit heroico regioque

prafümis? coram quà tremunt An-

VI I('

geli, inque fuas procidunt facies An-

animo deliciss licitas ultroque obla-

d. cap.3

gelice Eof&:fialeä ? ecce hic Deus hic

E

ta$ , & nos damnabili follicitudine

Mutd

». 1.

jlüs quàm Affuerus ! en timet coram

querimus illicita, veluti ignari, quia

humanis oculis , qu& erat incredibi-

]

nemo mittens wanin fuam ad. ATALITI, p acg g.

Iblda 3j. ^

lis pulchritudinis , qvze pre deliciis

é refpiiens retró. aptus eft vegno Dei. y, 5 ,

llla licet rofeo colore perfufa , íu

Í

yo ';63

nimidque teneritudine corpus füum

fine ancillarum fulcro ferre non erat

t

gratis ac mitentibus ocula triflem ctla- Eflber.is.

fufficiens , tante profcétó imó ma-

bat anunum. Et nos ctiam fub nigro y s,

joris pulchritudinis deberet effe ani-

poenitentie habitu animum levem

(

ma Sacerdotis , volentis flc&ere di-

vanitatifque cupidum fevemus ,»ilïag llid. 14.

jl

yinam Nemefin , deliciis virtutum

ornatüm regium velut pannum men- , ;g,

V

affluens, pre teneto, filialique amore

ftruata deteftabatur , minimé eum

fij

fe ip(am non capiens, tota dififa fibi,

portans in dicbus filentit. ,. hoc eit,

Wi H

& tota innixa brachio excelío divi-

quando non jubebatur proccdere in

Hi,

f

nz grat , copulsta velut fponía

publicum.

Et nos ctiam occulte,

Ilid. y.17.

UT

.Deo illo myftico diving pertcétio-

contra tot prohibitiones ftudemus

li

ibjd.;4. nis vinculo.

Sanctior deberet effe

cultui corporis , vix non magis quàm

ag

V. 16.

Sacerdos , Reginà Eflhere , quz,

cultui animae.. Illi non placuit con-

]0fe ]

teftante innocente conícientil , ità

vivium Regis. JNobis autem allu-

dtd

Deum confidenter affata : Tu feis me-

befcant lauta convivia pree omni o-

ii

atf

veffitatem meam , quod abominer fignum

ratione & devotione. . llla jam Re-

Ilid. cap.

fortaf

1bid. y.rs. f(uperbia c» glorig meacic,. Et nunquam

gina obediebat cognoto: íuo. velut

2' rlzo'

tf

K

latata fit ancilla tua, ex quo buc trans-

parvula, nos autem vix Sacerdotio

on.

initiamur ,. jam grandes nobis vide-

lata funi, ufque in prefenteim diem, mfi

fettat

i re Dewiue Dews.

O bone JEfu!

mut , velociores ad Leges aliis pra-

( N

quis noftrüm , quis Sacerdorum po-

fcribendas , qüàm ad nobis prafä—f.cïi'

'dien

terit in veritate affirmare, quod nun-

ptas fervandas. — 1lla demüm arnore. Effher.4.

Cp1

f

quam fit letatus, nifi in te Domine

populi, etiam cum peticulo proprig v. z.

fite d

Deus ? (ané adhuc longé formofior

vite , füpplicem fe ftitit Regi , &

erat Eflher in anima , .quim in cor-

nos amore Chriftiani populi, minis

ffïg(

, Ptnd

pore, illa Affuero de(ideratiflima coa-

mam non rarö etiam diffxculfar.eim,

lj

!tlongi

jux, ad regias delicias exaltata, omai

vitamus, fugimus, horremus. Plang Matth.z

modó invitata, & quafi vocata, in

Regina Either furget in judicio , & y. 42

4?' '21 my"m

fs j

eis nunquam delectabatur , in-nulla

condemnabit plurim.osi--Sa.C.CdeFCSa::

re laetabatur nifi in folo Deo, vah &

W

Sic fic omnem . Sacerdotem inflar

fa.

no.? Sacerdotes in Miniflerium (an-

Eflheris puré vivere opottet. , fiin

f fg:4

otationie

bE MOFTIVis ET iNSPRUMENTiS,. é,

97

ofatione curmi fiducia ad "Tlhronutn

peréxuté. papulo. auctores. thértis esifli-

Haüd £latini

kfiher. 4.

gratig accedere. velit.

ss dqei effe debuisus dutes ad vitam.

Ex noflvo enim peccato populi ttrba pra-

vu .,I'

füþef- órantetii extenditur Virgæ aus

tca, ubi itam metetur plumbea vita.

firata efl. .Et poft pauca rursüs fub-

t

in, Mora], Ottlipottus Deie (iiquit 5. Gicgorlus)

jingit valdé notanda ifla : Qub fera-

ciffgna gentis gladius in necem fideliurü

fepà ejus preceim in. perturbatione. defe«

AT

fit , qui precepta illius in tranquilitate

tantá erudelitate gra[[avetur ?. mfi mo-

flta vita,qui Sacerdotes nominainur, c

hy, (

centemhit.. Juftiffimé (cilicet contem-

ttit Deus hominem petenteri. , qui

hen fumüs ,^ à pravi[Jmis gravaretur

l- vf

contemnit Deum jubeatem. llle de«

operibus ? fed dum mos competentia ts«

müm bené fperat fignum clemientias;

bis relinquimus , & nobis incempetentia

Dyi

j

cüjus vita aburidat iuflitia, n viis

Cogitamus , peccata moflra barbaricis vio

lj

hu

juffitias debet ambulate Sacerdos, iti-

ribus foiamus: e» culpa noffra bofliwm

T v i

qüe vià irriaculatà miniftrare divi-

gladios exaetit ,. qua veipulliea Vires

m

tiis , fi cupit audtre à €hrifto, quod

gravat. Quid autem dickuri fumus, qiià

populum Dei , «ui indigne prafumus,

i

Eflper 15 Eftheri ab Affücto dicum : Ego fur

i

y.1Z.

frater tuus,noli mmetuere. Non morierá :

peecatorum voftrorum onere. premimus ?

Hac omnia & adliuc plura in. variis

RUT

non exim pro te ,. fed pro omnibus bac

Qs

Lex confituta fl En dile&iffimi in

locis de temporibus fuis fanctus Gre-

ii

Domino , per multos iri cordis do-

gotius, Cüm tamen certum fit, tunc

tetiporis plurimos fanctiflinos vitos

on

lore jam arinos populus Dei confpt-

lii«

cit divine irdcundix virgam , imó

praícrtim ex Monachis cfloruiffe ,

tacetido de viris Apoftolicis (uti füe-

1 9-

fatis fenticjufta punitionis flagellum,

i

fortaiis arbitramint , hane animad«

te ex otdine Benedicto Sancti , Au-

M

relit .T

U

verfiónis Legem , ac diíciplina vir-

guítinus, Juftus, Laurentius, Melli-

dotio

gam füpet Sacerdotes non effe ex-

tüs, Leander & alii ) eolligi hoc po-

tentam aut latam ? Ó fi hoc effct fa.

teft. cx quadam ejuídem fancti Pon-

EO

j p

cilé INurmen placabile foret : aft ego

tificis Epiflolà , ad Imperatorem

vclementet. ttetuo ,. fie de noftris

Mauritiuni datà, cui inter alia h&ec

w[zlzn'

depravatis. tempotibus fit. potiore

infetta : Sdio, quanti bis. diebus aéis 3 1 paflor.

gnote

J

r

jute dicendum , quod olim magnus

Monaflerio amilites. converfi. tniraeMla qup,io.

r

,r. l

fecerutit;

Á

qna Q virtutes operati funt.

L

Gregorius de füis afferuit :.^ Quanta

At talia

d.

tnindus gladio feriatur ( iniquit fan&us

e tioflris temporibus affc-

g

rcfe valemus ? Ó peramande Le&or, Genef. i$.

InPaffore Pontifex ) afpicitis, quibts quotidie per-

ïf&!?üïz

eap.iz. — cuffronibus antercat. populus videtis. Cu-

haud poiï"üm* te omninö celare. Le- y, i.

?

j

*

xe hasc é cujyuídam peccatoris f3nu, Micpeg,

gus boc n

ifí noftro pracipué peccato agi-

0, & M

füpet ha&c cuffudi clatiflra orís t« As , g,

dore*

tur ? ecce depopulata urbes , evera ca-

fira , Ecdefis ac Monafleria deftructa,

velut Mater Domini , coníervá om-

jl

nia in corde. tuo. Nondüm nuper

in folitudinesm agrà vedattà funt, fed sos

aurecan

A

itiote

$8

"*acCTtAaTUS L

E

L

&

373. iteä

gufcam R oma clauferat portam

Seraphicus erat Francifeus, vit mi-

$. Epz'pbg :

t (anckitatis Hilarion , maxima 1n

ecce fcripfit ante diluculum ignota

Futis t

manus

*

L

Eradisemus omnes infirimos

toto vix non mundo fame Anto-

mius, & hi, cum fexcentis aliis con

qu?dgm

pofl XI. Meum quidem non eft, Scri-

PZ

flanter refagerunt Sacerdotium ,tan-

[

pturas,imerpretari. Verumtamer at-

Qeraclim

tendite ó Sacerdotes & Paftores, ne-

tà fefe- dignitare indignos , confetli.

á

V

li

Lapiáe

q

uando dicatur vobis : Qmod mfir-

Hodi? vetó non pauci juvenum, qui

vix, ut due, litterati , qui necdum

lijädp..?äy

li G(y !gv d

T

Exechiel

"um

fuit, non cenfolidaftis. Afít ó De-

eVitt.

ephebos plent exuerunt, jam Sacer-

iM á

34.V. 4

rmine , ?]'uomodo alios eonfolidabunt,

m

1. Coy. H.

f ipfimet z'njïrm;' e imbecilles, & dor-

dotescteati depoftulant , & expoftu-

M

Qf

y.. 30.

wüant multi ? Adyuwa nos ó JE(u

lant. Ecquod magis ftupendum : be-

ti Sacerdotio donati ; hodié jam pro

fli

PÍal. 27.

fortitudo gie*bis tug , Aumen,

y. $.

Parochia follicitant ; imó £ne icru-

J'[

m

t modó

l

v::;f:.4.

CONSIDERATIO QUINTA.

pule Epifcopatus acceptaren

(fed

(fos

-ipfis darentur. O. intol:rabilem ve«

DQuam abominabile fit , caco modo , &

cotdiam! quis credat , iflos homines

fiia

Apn examinata prids vecaiiont »

habete tantüm tantam notitiam de

Hs t

* ad Sacerdotum yglgïe?

Bpiritu Ecclefiaftico , quantam. vel

fnus

quivis rüfticus habet de linguá He-

ut ]

Tempora mutata, & homines

braica? iNonné hi funt , . de quibus

ml

Vs

iutatos in illis! olim viri fan-

divus Judas in fua Catholica.. Que-

fuday t

&iffimi fimul & do&iffimi indignos

eunque autem naturaliter , tanquam

V, ij?ffu

3.:?;6,? e50

facratiffinio íc(o judieabanr Sacerdo-

autta Animalia norunt , in bis corruitie

T U.

&m.

tio, vocati ad facros Ordines, fe ex-

puntur.. Edete , bibere, lüdere, pee

Veten

cuniis inhiate , otio vacare , && c&-

cufabant , humiliabant , fugiebant,

V $a

timebant , horrebant.

Hodié veró

teriscommoditatibus £rui, velut brue

u f

homines improbiffimi , juvenics lu-

ta inftin&u naturalà docentur, quane

TCJ q

zidi , immorigeri , fcelefti, impudici

xuüm veró per hoc fibi , Eccleftis ,

Idot

curtunt & volant ad facros Ordines

Chriftinianzque reipublice damnum

adhan

abíque ullo timore & revcrentiá,

inferant, tam parum confiderant,

Qetdot

poft (ua vitia toti in eo occupati , Ut

quàm 'aper de Silva, dum depaíci-

tantummodó — admiflionem — extot-

tur Sata. Eheu Domine , in iftis fa-

Pfal. 10j

] nüme;

Dtag

queant, currendo ab uno ad alium,

& efl nex , in ipfa perttanfeunt vc-

y. 20.

!

TM q'mwl

atque precando , dolosé , queruïose' j

lut omnes beftig Sylvze , ficut catuli

$4p 4o

y.14

^

üütenr

impetuose, imó & minanter. Quis

leonum rugientes, ut rapiant & qu&-

Henrictis non celebrat, quis non flupet Hie-

tant efcam fibi , gon intelligentes , nec

pf

At

$ponda- xonymi merita & fcripta? & tantus

ponentes in. precordiis. Quid fit, vive-

nus ad

Icy

tamen vir vix perfuaderi potuit, ut

te ab Altari, & qu& ob hoc obligatio

Altari fan&ià ferviendi ? ipfis brutis

Vi

Annum — Sacerdotium fufcipefct. Vir plané

longe

::üg

DE MOTW15 ET INSTRUMENTIS?, c.

89

i »ti

" $

Epigüx

longé deteriores, tum, quia, quod

tamen defunt , qui , inüigaüæ*diabo-&

pollent ac deberent cognoícere no-

lo Monafleria ingrediuntur , novi-

ET.

lunt advertere , tum etiam, quia bru-

tiatum íuflinent , imó & publicam.

m qwæm

ta ex inflin&tu naturali faltem non

Fr anctf-

profeffionem edunt.. Hincbeatus Jo-

"m

ignorant, quid füz (anitati malé, be-

annes à fan&ta Cruce cujusdam Mo-

«us de $.

Hl Q?T-'ïc:&

nevé conducens , ifti veró propris

naflerii prepofitam matrem inftan-

Mar!4

ini

Part. 2.

quoque falutis penitüs obliti, ador-

ter adhortabatur , ut quampiatn , à

& Greg.

dines íacros, pinguiaque beneficia

lib. 7.

ol

Tf

in 2a[f.

demone illufam , INovitiam quanto-

mentis claufis profiliunt oculis, ut

ciüs é facra familia propelleret, ne

Cap. 27,

j

6,417. 12.

tantb periculofiüs cadauts. quantb citits

fecüs per hanc morbidam ovem aliz

d

conícendere ad altiora feftinant. Fe-

quoque inficetentut, inque ruinam

l PIO

ftinate lenté dile&iflimi, bené priüs

traherentur, affirmans, fe id divini-

|cti

L foan-4- probaté Spiritus, fi ex Deo fiuit.. . Nam

tüs didiciff. Adimpletur nemp? cir-

1000

y

,01.,

credite mihi : hodié non pauci ad (à-

cà hoc illud commune : diabolus al-

| Vés

€ros Ordines , ad Ecclefiaftica Bene-

terius auxilio facit, quod propriáne-

ycs

ficia, dignitates à diabolo quafi capil-

.quitiá nequit. O quot olim fuerunt,

n de

lis ttahuntur. Scit nempe afturiffi-

imó adhuc ralia funt qua&dam afcete-

jv

mus nequam, quantüm fui interfit,

tjademoni, velut acies. ordinata ,

A

ho

ut hoc modo boni impediantur , &

tetribilja, ob perfe&iffimam diícipli-

gibüs

mali promoveantur, Hzc enim eft

ng cuftodiam , & fortiffimam chari-

, u j

5 Greg

ipfius verfuta fraudulentia , quá pau-

tatis unionem velut caflella munitif-

rgnqälm

tis notantibus, paulatim Ecclefiafti-

in Paf

fima, adversüs qu£e omnisinfernalis

TU

cam difciplinam facilé perimit, ac re-

furot initus. Sed hem tartaream fi-

äaP jiQ

iT Pc'

verentiatm Sacerdotii facilà adimit,

miam, haud igaoram, piam & per-

&c

ut Sacerdotii dignitas in defpettu d fan-

fecktam quandam animam nonnun-

lr brir

Gus fit honor in crimine, Miratisfot-

quam mifericorditet vocart à Deo

(

"

16, quód dixerim , non paucos Sa-

-in Monaflcrium teciture. diícipline

Í

üdc Ilj

cerdotio ab ipfomet daemone quafi

jam proximum, aut omninó tanto

jf

adhamari , cüm tamen fan&um Ss-

jam malo percuffum, ut ibidem la-

Kidemm!

cerdotium fignis predcflinationis an-

bentia erigat, infirma confortet, pri

ii

numeretur. Quin imó, eft fignum

Rinumque diícipling ac charitatis

predeftinationis , fed ei duntaxat ,

fetvorem introducat. Sic & dxmon

sf n

jieäm, f

04.

quivocatur À Deo tanquam Aron. INon

fua mancipia & homines indornabi-

ü.æm. VCL'. y

]oan. 1o.

g m

autem furi & latroni, qui non intrat

les immittit fan&titate & difciplinà

3 'lu

n v

per ofium. in ovile ovium , fed. afcendit

fulgentibus interdàm , coenobiis , ut

aliunde. YNon ci, qui fibi ipfi hono-

fenfim per talem (ibi fidiflimum mi-

gtb !

ren a(fumit , ctiam facra Religio &

niflrum aut feminet difcordias fub

[j i*

g

vita ceenobitica, & quidem à fortiori

fpecie zeli ; aut laxitates füb. fpecie

eft fignum predeflinationis. — INon

difcretionis , aut alio modo gregerh

tfis M utü.

Trad. L .Pars I.

M

Domini

nj

99

I R ADCST

4 T U $D

effe periculofiüs in Clericatu intet

Domini per lupum füb ovini pelle

SThem

latentem diripiat , atque dilaniet. Ua

mundanos vivete , quàm in coeno-

zz.q.läa"

7udit.14.

qulier Hebrea fecit confuflonem. indomo

bio fub tutela obedientis ftare » quis

Áf d.

45 V. 46.

non videt, effe fecurius , à füo pra-

Regis Nabuchodonofar , ex gaudeo,

lato paterné regi , quàm follicité re-

unus fiepé nequam facit confufionem

in Domo Dei, & doleo. Unus non

gete femper vatiab:le vulgus ? fot-

rató perverfus Sacerdos toti Clero

taffis autumás, ideó flatum religio-

malam inurit notam. Imö nonnutti-

fum accuratius deliberationis ftudi-

um exigere, quiá 1 eodem vivitut

i pj

quäm Damon libenter unam con-

t d

ftrictiüs. Sedifthec mala eft argu-

verti permittit animam, uc occaíio-

D/;.'llläg. !

ne talis convetfionis tresalias in pr-

mehntatio , nam quo tigor in religio-

l;

füumptionem, abducat, Plura forté

ne eft ftri&tior, eó vitafecurior, quó

l!

circà hanc rem de difcretione fpiri-

quis temotior eft À libertatis gyrota-

£uum dabo. Tu intercà lege ex fpe-

gio , eó eft & remotior À peccati pe-

N

culo exemplorum de Teftamentis

ficulo , nifi forté dicere velis, tardius

Ji

d»

Hiftoriam , mea dicta magnopcrä

efle eligendam fccuritatem . rigoris,

(e

confirmantem. Etmesa fententis non

quàm periculum interitüs, aut te fa-

fi

ciliüs colezare poffe pondus & &

ius

lu

difficultet adüipulaberis' , eíffe nempä

diei inter mundanos ; quäm frater-

ii

(piritus impensé ptobandos , & nc-

I

qua uám ad facros Ordines temera-

nurm amoretn inter religiofos, effeq;

Z/x

rié cel.randum. Ego audenter dico,

facilius vigilare pro pluribus , quàm

fibifoli intendere. Ratiofecunda jam

lj !!l/l:

longé majorem deliberationis indu-

fatis conflat ex antecedentibus, quia

higuo me.

flriam permittendam efle-füfceptioni

facrorum Ordinum quäm ingreflüi

fcilicet Parochi rure fermé ut pluri-

Tu

in Religionem quamcunque ctiam

mum fünt foli, aff v« foli, quia ctm

Eccl. 4.

íj

ceciderit , non babet (ublevantem fe. Ha-

hn

firictitfimam, imó quàm profeflioni

A V. 10.

(olemni emittende. Quoad ingret-

bent quidem rurales Sacerdotes, pr

o

fum quidem res per fe clara eft,

dolor! non raró fecum, à quibus itc-

if

l

quia folus ingrefïus in religionem

rató projiciunturad novum lapfum,

li

non autem ad emendationis fructum,

Full

nullum

fecum obligationis vineu-

ità ut ipfis longé effat facilius foli-

iniiel

lum affert , cüm écontra, quocun-

tüdinem Thebaidz fuflinere , quàm

Á

que die ex majoribus facet qui(piam

In

ordo füfcipitur eodem quoque una

in talium confortio non petire.

Titig

tali folitudine inconcufsé flare , crede

jam cleticalis obligatio imponatur.

ktte

mihi, non communem Monachum,

Ti

tQuoad emiiflionem vcró facra pro-

feifionis res multis rationibus decla-

non communem Anachoretam, íed

Dis

rari poteft , quarum prima eft. Quia,

virum perfectiffimum , & hemincm

ul

Ut

quod fuícipitut periculofiüs , ibi deli-

Angclicum expofcit, talem videlicet,

B

hj,

beretur morofiüs , at quis non videt,

eui mibil deeft, qui aut. Dei folo münere,

ut

DE MOTIVIS ET I'NSTRUMEANTIS, .

9

ut Joannts Baptifl a vepletus Spiritu fantto

Tu veró adhuc ex fatuis , qui nec-

S.Thomas ox. utero matris fua , aut exercitatione

dum oleum charitatis per probaram

2:2-4488. viyiutum , ut alij Santli ad perfectianem,

mortificationem tibi ipfi emifli , qui

Ad.. $.

aut con[amatam " virtutem — pervenit.

Becdum perfe&te tibi ipfi infudifli,

Dicito mihi , Angelicum Do&orem

jam alüs effundere pre(umis ? quanta

illhec vecordia

*

?

tertia ratio eít,

ibi loqui tantiim de Solitariis : bené

eft , & ego oppono tibi fanctum

quod rardiüs & confideratiüs fit ac-

l

/

"

- Chryfoftomum ita loquentem : Nevi

cedendum ad Sacerdotium , quàim

'S.Cbr]j

9-

W

non pauces idoneos [uimiet fuäjk Redio-

Monachatum: Quia lapfus Sacerdo-

flom. in

ü

v6$ , multtm in abflinentia w jejmus,

tis fxcularis plerumque magis nocet

Dz'alo"g.

laborantes , quibus quamdin licuit effe

Chriftiang reipublice, quàm lapfus

Q

u

/P'n'ü(;ta;. e nibil aliud curare , quam

Acligiofi privati. Religiofi enim

C

propria, (v Deo placebant ,. Q in dies

dclitum faciliüs abfconditur, quàm

*

«on modisa Philofophie iycrementa ca-

Sacerdotis habitantis in medio populi,

deindé ctfi claruerit delictum Reli-

M

pibant. — At ubi im. populo prodicrunt,

Q multorum. unperitias emendare ne-

giofi , faciliüs tamen ut plurimüm

m

f

cefsé fuit

aliqui inter exordia tantum

rursüs datum tollitur fcandalum, v«l

Qius

fuflinere. pondus non — potuerunt. cfficj ,

per Confratrum . ingeniofam quan-

dam excufationem , vel per piam in

at

qui ver? tolerare zcoatli funt , perdentes

conflantiam , d feveritatem priorem,

meliorem partem interpretarionemi,

di

ql

e fibi intuleyupt suagna flipendia , Q

vel per eorum proptiz virtutis ex-

(uam

cellentiam , ità ut alius Confratrum,

Loco fu. tühil alim profuerunt..— jam dilectih-

| ;am

me hos duos Textus accuratius tecum

fan&té vivendo , ftrenué readificet,

Jpnfæ Gtato

quta

ruminatc , qualis debeat quis effe, ut

quod forré'ifle cadendo vitiosé de-

Jutl-

-

fit fibi per f fadficiens

P

intellexifti ex

Ítruxit. Et fi dixeris mihi , ex cjuc-

T.2

Hic autem

n

fancto Thoma dicenre

modi lapfu oriri (ícandalum inter

HE

eft , eui nibil deejt, & Quód vcetó

Confratres, re(pondeo prudentes K.e-

A YU

-u

füfficientes feipíos regere , (epé ad-

ligiofos fermé femper minüs fcan-

st

huc tamen impares fint ferendo . of-

dalizari peccato infirmi fratris, quàm

plit

ficii oneri, aliifque dirigendis, modó

rudem plebem etiam levi defe&tu fui

i&üm7

l'atoris. Et demüm Presbyteri fae-

.intelilvigis cx fancto Joanne Cþry(o;

T.

ftomo.

Vah quomodo crgo tu, o

culares magis notantut, ob frequen-

quam

mifer, caco impctu prefumis fufci-

tem convetíationem fetmé ab omni-

[ |

pere facratitlimum Sacerdotium, cu-

bus nofcuntut , frequentiüs in dif-

qa

curfibus delcribuntur , de R.eligiofis

famque animarum ? qui necdum pro-

ghurts

Priis didicifti imperare paffionibus?

aurcm à multis tacetur , quia à rudi

T

qui necdum proprism ornáfti lam-

populo etiam frequenter eorum no-

jin

Matt.2j. padem ? Prudentes virgines time-

mina ignorantur. Hinc ait Chry[b—-

lb]iC€fx

Vo 9.

flomus : Qui privatam vitam, cr nax

.bant & Ne forté non. (ufficiat oleum.

M x

ii

niulti

If

"

E

92

T* 4cTATUS E

s. Chï;?.'f! multis occupatam negotits agunt, Babent

eft , tenebra fint. Accuratiffimé te exa- 2, Cor.ir.

loco [Upr velsnen, deliftorum [uorum ipam foli-

mirnato, ex quá intentione, ex quo Y./4.

cttate.

tudinem

L]

e

motivo , & ex quo fine ad Clerica-. Luce d.

quum veró adducuntur in

medium , € illo feereto ficut. veflibus

tum afpiras , intentio fiquidem & . 37-

;

exuuntur , per apparentes motus quafs

finis in omni negotio & actione po-

tiffimüm attendi debent. Intentio ju-

í

nudas animas fiflunt oculi intuentitm.

Quarta ratio defumitur ex continua

dicat omnes , & quidquid bono fine

A

n

praxi Ecclefie , que femper exegit

non peragitur, bonum vocari non

Ti

I

metetur. i octilus tuus ( id eft inten-

provectierem &tatem & miaturita-

Atli

d? (X«

tem , ad füfcipiendum Sacerdotium ,

tio) fuerit fimplex , totum corpus tuuim,

(j

n M

ii

f

quám ad emittendam facram Profef

nempé totum opus , /ucidum erits fi

) M

ftonem. 1mo & ipfe Dominus prius

autemi mequam fuerit, etiem corpus

ii P

t

per triennium fuos difcipulos proba-

tuum tenebrofum erit.. Si per Ordines

(4)

,

vit & inflruxit , ufquedüm cos in

facros ambitiosé ad füblimes gradus Lua. rr. -

&

ultima Coena Sacerdotes coníecravit.

áfcendere , Ymundo videri ac. zefti- v. 24

qu

Plures adhuc hujus rei rationes ad-

mati affectas , fuas, te impelli à

U

duci poffent , f:d.jam tempus eft,

füperbiffimo diabolo , & mon à

amp

ut videamus, quifiiam fpiritus fuper-

Spiritu Sanécto , qui bumilia refpi-

Mu V

üt. Si otium & tuas commoditates P[al. tt2.

M

vefletit ít1 te , eoquöd tantà cum fe-

M

ftinatione ad facros accurras Ordines.

per hos quatis, jam rursüsnonSpi-

y. $.

hpu

Lwus b

O fi Archangelus Gabricl jam te gra.

titus Dei, fcd. pigritia catnis te vo-

n

cat. Sed ício motiva tua, ais nempe

lu

tiá plenum falutáffet, fortatfis bene

faceres, fortaffis dico, bené nota, narm,

inttà te, quid faciam ?. fodere non va-

Y

Lutca 1.

(( Maria turbata eft in falutatione

leo , mendicare erubefco. Seio quid fa-

j

&am: Pro Titulo fcribam, ad ordi-

v. 39

Angelicá , tu. multó magis turbari

deberes in vocatione ad. Officium

nes cutram , bona eft negotiatio Sa-

plüs quàm Angelicam. Imó nift per

cerdotum , quia multi eorum adeó

fine fudore vultüs vefcuntur pane;

:

longam experientiam contrà dia-

bolum, mundum, propriamque car-

acfiineis Ádam non peccäfï&t , aut

mem viriliter. decertare doctus, te-

falrem poenam hanc nen incurriffet.

ftante proprià conícientià , affirmare

Porró putafüe , quód in hoc te fim

of

valueris; quoniam me virirmm cog-

laudaturus, quemadmedum laudavit

tib

nofco , etíiam coràám Angelo divini-

Domiuus villicum . iniquitatis? Ah pre

ii

tüs vocante,humiliter te excufate de-

jufto dolore diutiüs me continere

i

Ltt£47.

beres, dicens : Domime , noli vexari,

nequeo, quin altá voce exclamem:

Ton

y.6.

non enim [um dignus. Ut multó ma-

O ftupenda , ó tremenda res ! ergone

[a]]

gis autem , cüm tanta tibi gratia nun-

jam ipía Sacrofancta Sacramenta no-

Q

quàm contigit, attendendum efl, ne

bis fervire debent pro inftrumentis

lib

Satanas transfiguret fe in Angelum

quafi mechanicis quibus noftro ven-

cea]i

lucis. Vide ergó me lumen, quod in te

tti,noftrifq; voracibus cognatis cibum

Wun

coti»

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c«.

9j

ERMTI

coriquirimus ? Sicce ergané regale Sa-

pofthabeatur bono conimuni. UIt ne-

o 14

cerdotium jam veríum eft in figli-

mo fe vivel fraude intrudat Ecclefia-

2- Ltl

num & opus futorium ad, futrinam

fticis Minifteriis,fed qui Ecclefte dig-

&

tecum , ad incudem & acum. & non

né fervire repertus cít aptus,& à Deo

ad Sacerdotium , fi tantumodó panem

vocatus, hic folus, & quidem adhue

"

fomnias. Magmus euim pudor eft, ( in-

cum timote, accedat.. Aft inquis pa-

Wa

quit S. Gregorius Nazianzenus ) $-

rentes mei ità jubent , quibus obe.

Apud

n

Ludov.

erarium amlire. , tangttàm mon virtutis

diendum : premuntur inopiá, cui ex

(l«

exemplum s fed viclás parandi occafio-

lege natur& füccurrendum. R.efpon-

Abelli de

Af

nem. Sed ifte pudor ( pró pudor ) in

deo, fi mandata tuorum parentum

Chr iflia-

nl

"o S4-

fancta Eccleftia apud plurimos jam

Spiritui tu& vocationis congruant ,

pené depuduit. Jam non queritur,

i

cerdote

pro reverentià eis obtemperandum

ind

quid de ántmabus aut ccelo , fed uni-

effe , fin autem eidem repugnent,

cag. $.

adus Lt

cé quid fit de pane lucrando, non

magis obediendum effe Deo vocanti,

quanta fit meffis animarum, fed

quàm — follicitationibus parentum.

xl .

m

quanti redditus prabendarum. Nihil

INam ficut parentibus nullo jure con-

j

[ à

ampliüs hodié valet : Nom im fole pa-

ceffum eft, impedite vocationem fi-

ne vivit bemo.. Sed eheu , quafi pro

liorum, ità etiam filii nullo jure ad-

rj

Matth.4.

ii D

y. 4

Evangelio fufcipitur : deflruamus

Ítringuntut , contrà fuam | vocatio-

n p ^

lapides Sanctuarii, ut fiant nobis in

netn, parentibus obedire.

Quia di-

panes, offeramus Corpus & Sangui-

vina vocatio eít altioris Ordinis ,

d

nem Chrifli, ut bibamus & epule-

quàm poteflas parentum. Et tranfeat,

a

n 94«

muf, occupemus Ecclefiaftica bene-

quód parentes tui fint paupetes , fi

tamen ad alium te flatum efficaciter

il fr »

ficia , & fat nobis bené erit, pereant

anima , defpiciatur Clerus, tursus

vocatum, fentis, aut Ecclefiz fore te

ioid

o5

ctücifigatuf , Chriflus ,. ruinetur

magis nocivum , quàm utilem com-

Ecclefia dumodó habeamus , quod

petis, non teneris, negicét3 cuà vo-

y tdto

manducemus, O-amor , ó JE(u,

catione , imo non potes tali medio

r paes

qu& me nom cogis profari ? tam

illicito tuis parentibus fuccurrere ,

, d

multó minüs aliis cognatis & agna-

"gtf il&ï-

horrenda fortaffis nemo ponit in

ere, fed utinam non effent( qood hor-

tis. Quia eff contrà Ordinem cha-

ctem

tibilius) quitalia non hotrentíecum

ritatis , fubvenire indigentie alterius

| WW'

cuf proptio majori damno, aut

excoquete in corde & implerein fa-

hm

&to, neceffitas ( inquiunt intrà fe)

gquali totius cujusdam communita-

non habet legem. Aliter nec me nec

tis. Atqui periclitatio proprie falu-

fyriet:

eonfanguinitatem meam fuftentare

tis ob neglectam fuam vocationem,

e goHC

queo. Aílego oftendam tibi, quód

item. deflruétio difciplinee Ecclefia-

t n

habeatlegem. Lex eft : ut omnisne-

ftice, animarumque perditio funt

damna imcomparabiliter majora ,

cefTitas corporalis , cedat necceífitati

qo Ye

animatum , wé bonum privatum

quàm quavis neceffitas temporalis,

M j

ergó

du

*

(

fUR 40 TuTYSs

l.

94

ergó qmn*admodum in nullo cafu

nes, utinam non noviffem , utinam

licet ordinate vel promovere. indig-

non mrhes apeure eHet qui ad tem-

num Eccleflæque HOCIVUID l['l etiam

pus (cduio füo opificio operam de-

dgre i famili iamque fuam honefhiïi

in nullo cafü id licer appetere. Hinc

non netmo prudentcr dxxn , mallem

me fuftentavére.

Sed filio vix in

propriam matrem anté oculos meos

Poéfin admiffo, jam * valere jufsi cre-

fame pereuntem cernere , quàm mei

pld,a, mox cOepere operam lecate

ac mifcendls

indigni promotione Ecclefie velml-

epotandis cantharzs

nimum damnum inferre ,

Chartxfolm imó nonmmquam jn fi-

1

ll"DO GgO

m;lcs cantilenas erumpere : 1ó fruere

0

ipfe opto magis non vivere , quàm

vel Ecclefim yel animabus noccere.

Jam bonis, conüfus forti tui ]oaxmls,

4

Deindé vix ahomndo occurrit ex-

ut is aggr ägatus eft numero Cleri,

trema mccaïra» , cui aliter obviari

jam etiam recordabitur tui, folvens

tua dcbxta & hume&ans tua arldac

(

lïC(]UlT

nifi fufceptione facrorum

Ordinum. Scd folumodó vel necef

En à prædarum fructum (fcilicet )

fitas communis ,

aut ad fumm um

4"1 non verté Deum qnarimus.

Bu

gtavis, dtqm qL^d quis teneatuf, vel

di ob gravem parenrum ne-

ceffitàte nemo teneatut , inó nemo

quod quis poflit fuccurrere neceffi-

taïl Lommum pareutum cuin PCIJ-

inutilis poiïit acctpcr m-ndhuum

Ecclehaihcum pateícit ex ifthac pa-

(vl

culo vel propriz vel alterlus anim,

hoc videtur niimis abfnrdum Nam

ritate : ob gravem necefüitatem (( uti

Numtra

h

in neceffitate communi

unfcntur

certum eít , cüm pxopofmo contra-

36. d-

(ü

rium docens fit damnata ) nemini li-

RALA 45

omnes illi effe , qui fe non: nifi ægle

AF/ZE

Innocet-

& difficulter fïlfïentare queunt , uti

cet furari. Ratio eft, qula hoc kmd

Wj jg

ädü]lHO , aperiretur janua plumms

110 XI.

Itj

m ,

íunt ferme omnes operarii diurni,

pluumx etiam ex opifieibus & rufti-

furtis non. fine maximo detrimento

^

b

E u

Jl

cis

hi fiqdldcm in fudore- vultus

communis boni , ergo pariter ob

F )dv

íuiz gIC pto Íe qUO"U(. iLllS compor-

gxavem neceffitatem t»mporalem

idt

tant panem aít mmquxd propterea

pfopr iam aut paxcntum ncmo lllïlfï-

ablï[

emnium horum filii debebunt pres-

lis & nen vocatus poteft accedere ,

4'1']!

vel promoveri ad facros Ordines &

byteti crcari, & ad Parochias pro-

tl

moveti ? hoc, pratcrquam qued fit

Beneficia Ecclefia iftica. Quia hoc fe-

lti

impoflibile, non folüm bono Spiri-

mel dato , aperitur porra plurimis

IQ

fed omni infu-

tuali Chriftianitatis ,

dolis , dstur occaüo per fas& nefas

hii

fefe intrudendi

pet bono politico fmr ié nocivum

5

atque Ecclefie no-

pl

cendi.

Amabo undé tot murmura-

forct qum tali modo homines revo-

(QUC

cantur À labore , alliciuntur. ad lau-

tiones contra Paftores , undé tot. de-

D

titias & contrahenda debita, &c. Cre-

&ru&loms Eccl efnfhcæ difciplinge,

pot:

das milu, etiam ego fui inter homi-

unde tot pl luralitates Beneficiorum,

nif

tf

li

2

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, é.

de-

ni(i ex hoc vulpino fchemate

difpendio falutis in fxculo manere

poffiat. lNam imprimis debent pa-

beo fübvenire mese confanguinitati ;

Qo

e

utpote gravi neceífitatz laboranti ;

fentes gravi necellitate premi.

j

quandoquidem alias rionnüllt ex fle-

cundó debst aliàs nullum fuccurten-

Ift

mate meo À fuo ftatu honorifico Vix

di fuppetere medium. . Tertió dcbet

lioc fieti poffe fine ditpendio proprie

(s

tion neceflarió decidetent; O tales fi

a

Ecclefææ probántur inutiles potius

fiutis , cui mefitó etiam additur,

capi; à vitiea Domini abigi , quàm

fine damno Ecclefiz. Sed quia vo-

di

.

admitti debent , quia przítat totáni

catio eít res fummi mionietiti , exa-

minemus eam pra&icä«

ec

B

etiam aliquam familiam é fuo tem-

porali ftatu labi , quàm vel unicam

(ils

le l j

animam perdi aut negligi ; & indigne

: CONSIDERAT[Q SEXTA

-

Vctis

vivit fane ab Altari, qui(guis ignorat

Quaemodo volens fieri Sacerdos debeat

j

digué Altari fcrvire. Porró per hoc

non eft meiis mea , aliquzd ii Pfæ-

deliberare ?

i

jüdicium pauperum Íícfibere ; abfit à

g

me , quin potiüs conftanter dico ;

Onum eft vivo , chii portaverit ju-

Thren. z.

b

gum ab adele(centia (ua.

Et bo-

xefm

C&tceris paribus , in ordinatione &

P 3*

diflributione ftipendiorum ac benefi-

num eft adolefcenti , f1 cogitaverit

M

et

m

corum fempet elle paupctes diviti-

in füa juventute, quomodo vivat in

x pv

virili etate, bone (unt ejufmodi co-

bus pref-rendos.

Clericos illos ( in-

" UU ;«;;gn;-:"

gitationes , & fundarnentum magnz

quit (an&tus Hieronymus ) convenit

ntta- jH

prudentie, praefertim : fi Sapientum p,jyoyr

In Bpift.

keelefto. flipendiis (uflentari , quibus pa-

Hinc aflerit Sa-

ni l s

4ad Da-

yentum c propinquorum nulli fuffragan-

confiliis. roborantur.

20. Y 18

[cmc

] p

í

ma[um -

tur, qui autem bottis parentum Q opi-

pientia: Qui mané vigilant ad me, in-

Prov. $.

gnmi tl

venient ine, Scd nequis forfitan fe ex-

Papan..

buws fuftentari poffant, [i quod. pauperum

y. 17.

jmetto ,

cufare poffet , fc ignorare fapientiae

eflaccipiunt 47 Sacrilegium. incurrunt.

iet ?

Sed tantüm hic reprabendo illos, qui

tabernaculum, in eodém quoque loco

omhibus füuz habitationis finum hií-

i

abíque probattone füue vocationis,

T

fine ullo lumine Supetiote, ex mero

cc verbis expandit. — Ege fapientia b4- qpidoeg,

1

t^

bito in confilio, & eraditis inter[um c0- . , .

inftin&u naturali , & appetitu ven-

1

n5*

ttis , velut bruta ad altiflimam 5a-

gitationibus. Dile&iffime in Chrifto,

J [?

cerdotii dignitatem properant. Hinc

nutuero Sapientum, id eft, Sacerdo-

jurim

tum

?

faeilé colliges , quid dicendum , fi

aggregati concupifcis ? Bené

s d

eft , aít in fan&tis cogitationibus à

paflim in Theologis Legis , filios

Áic 19-

juventute tua alliduus efto , &* «e!- Erql. ,

(quorum parentes gravi premuntur

Óeceflitate , cui aliter fuccurri non

filiariue. fit tibi unus de mille. In his y, g,

enim invenitür (apientia diícretionis,

tot de

poteft, nifi manendo in faeculo ) non

il'xæy

& vetitas vocationis. . Per Confilia-

jpl

rium

ciOïUm.'

poffe ingrcd-i in Religionem, fi fine

pii

96

*RopDOGTATUS E

tium ego intelligo prudentem Con- bus permoleftum, pmpriæla!uti- per-

fcfflarium , eui candidé patefacies noxium, nec non ad quzvis facinota

Alius forte fortunam

omhne confilium voluntatis tuz, ne incitativum.

.

Deutvron.

nimé

fccüs fias géns arque confilio , fimilis fuam in bello tentat, aít tibi m

2. y.26.

illis , contra quos juftifimus Deus: arridet peticulofa Martis alea. Quia

O; mewm. non interrogflis, . Et quid in bello vita plerumque eft licentto.

faia 3o.

eft aliud os Domini interrogare , nifi (a , & mers tepentina. Munus Ad-

y. 30.

vocatie etiam non placet , quia ju-

à confeffariis: & prudentibus Sacet-

dotibus confilium exquirere ? Labia ftitiam non vendete , X

tamen fibi,

Malach.

enim Sacerdetis cuflodient [cientiam, & uxori ac filiis queque pretiofa eme-

2. Y.7.

Et hic 1e, eft verbum pretiofum noílrà &-

T

Legem requirent ex ore ejus.

ij

unus Confiliarius feu Confeffariusfit tate , quod pauct captunt ,

bonum

m

tibi pra mille cognatis blandientibus reverà effet , pofterius. omittere,

H

j

"d

ac lvctantibus. Magis ftqui

dem Sa- cüm utrumque noi pollit inftitui,

lica, quia adhuc

Prov. 27.

cerdotis cenfilis amima dulcoratur , Minus placet vita au

generofius & fgpé fecurius eit. , in

i

V. 9.

quàm fepé proprie Matris lactatu.

uic itaque maturé imprimis , & bello c

um fiducia citó füz vicx lu-

9

Íyncerit

ef tUz vocationisapeti mo« men claudete, quäm in aul;s, ab in-

frequenter excoe-

la

tiva. Quare nempe pra cateris tibi. vidia & adulatione

ftatibus Clericatus allubefcat.

catam vitam protrahere, Difplicet

(10

Motiva autem poffünt effe : flus quoque cauponarie aut fimili com-

qu

propria ;

falus proximi, henor Dei. mercio tuum, litteris excultum ani»

j, m

"i

Íta tamen, ut in hoc ultimum,

etiam mum devovere , preíertim , quia

T I

duo priora, & quacunque alia tan- aliás totus mundus ejufiodi fortis

fid)

quam in finem ultimum ultimató hominibus gravatur, fuflinens exin-

E

pProv L:1 6.

referantur, . Etenim smiver(a propter. d& ingens Chriftiang pictatis nocu-

T

femetipfum. operatus eff. Domints.— £. entuim, nec etiam lubet more quo-

X 1

V! 4.

fic nos quoque vult inftanter opetari, rumdam propriis opibus infidere, at-

a

Xphef. s.

teflante Apollolo : Effote ergo imita--que ad has confumendas uxorem du-

n

tores Dei , ficut. filij eharif[imz.

Salus cere. NNam, quà cum uxore eft, folli-

1 .CorJ.

vils.

tl

PFOPfïa tunc te moyet ad Clerica-. grus eff , que funt wundi,

quomode pla-

v. 23

Mi rdne

l

tum, quando confideratis tuis talen-. cear uxeri : e& divifus eff.. Solus da«

ho

tis, moribus, arque naterz conflitu- müm ftatus Religiofus pro falute

T4y

tione, tuz faluti procurande ex om- omnium fecuriffimus videtut.

Aft

hh

nibus aliis flatibus hóc aptiorem aut. ex certis tibi forté caufis peteati oc-

ioc

& (i forían 1n ali-

&qué aptum non reperis. Et impri- cluditur aditus

ior

mis quidem te non fugit, perpetuó quo loco patcet, cuivis tamen obvio

do

in Academia veríari , aut alibi fine coenobio aut ordini te legare , & al-

et

conditione circumvagari, effe omni- ligare tibi nec libitum , nec conful-

fib

tum

DE MOTIVIS E'r INSTRUMENTIS, &ä:

27

cum eft , quia valdé miferum eft , in-

ipfum per continuos labores & fito«

Ut

quilitum incauté fieri cenobii, quod

leflias confamendo, atque variis fefe

A

difciplinant exulare coégit. * Salus

vite periculis ,

prafertgm — terne

I

proximi tunc te movet, quandó

pere contagiofo ,

exponendo ,

1

puro amore , Deo lucrandi animas,

nam ficut religio poteft dici len-

n

inflammaris, & ex hoc motivo pote-

tum Martyrium , ità etiam curaani-

Àd-

tjs etiam:Clericarum religioni pra-

marum, ex divino zelo proce-

jl*

ponere, praíertim illi, in quá a-

dens , meritó vocari valct lenta

fbi,

luti ptoximi invigilandi rariüs im-

pfo proximo proprie vitz oblatio,

emt

$. Greg.

pertitur licentia aut' occafio

quia

Divinus honor £unc te movet,

«

nulum . omnipotenti Deo tale eft. Sacri-

uandó facris Ordinibus ideó initiari

n Paft

QUif

ficium, quale eff «elus animarum. Inió

cupis, ut tibi bác vii occafionem

ttefey

-&:4173 ä-

plus dico, nemp?, inftante neceffita-

fternas, tum fanc&is morbus tum ex-

litu

te, aut magnà utilitate, ordinem

hortationibus peccata impediendi ,

:a'hq;

charitatis exigere , ut potiüs in fa-

abufus tollendi, cultum divinum

il

culo pluribus profis , quàm tibi foli

promovendi ex duo patet, licet pet

;l

zelum animatum |etiam honor Dei

in coenobio. Magnum eft quidem

db u-

Sacrificium fe Dco per ttia vota fo-

promoveatut, & licet charitas Dci &

T02

lemnia offerre , quia per hzc homo

charitas ptoxímiunum rtealiter cha-

jifplct

ton folüm dat, quod habet , fed etiam

titatis habitum conflituant, in tatio-

4

quod eft, preftantius nihil ominüs

ne tamen movendi zelum anima-

i

tamen videtur pofterius , quia si4js-

rum & zelum divini honotis abin-

yn il

fogn.. g.

a

qma

rem bac diletionem nemo habet, ut ani-

vicem diftingui, Nam zelus anima-

E

rum accenditur ex confideratione

jj lorti

Ql

mam . (uan ponat quis. pro amicis. futs

Et verus-zelator animarum plus dat,

interitüs tot nobilium animarum ,

T

T

quàm ipfe eft. & haber. INam fibe-

vivatum imaginum omnipotentis

Dei tot excellentium | cteatutarum ,

né miniflraverit , poterit aliquando

dicere : Domine unicam dedifti mihi

pretiofiffimo — Chrifti fanguine re-

iCï*c» i

animam, & ecce füper hanc per gra-

demptarum , undé quis harum falu-

3rcmäü'

tflami tuam tot alias lucratus fum,

tis (iti magnopere inflammatus, uni-

il follz- M

vetía hujus mundi folatia facilé nav-

um0d9 Pl.l TR

1. Tim, , hinc dicitur : qui bené prefunt. presby-

a

rA

teri duplii bonore digni babeantur :

feat, femper fecum animo revolens

bohlb

maxime qui laborant in verbo c dodtri-

illud Scripturz : da mibi animas , c-

Genef.td.. —

)[U laiv [J

ná. Ponit autem quivis. zelo(us Pa-

tera tolle tibi.

Zelus divini honorts

V» 25 .

u

tochuspro amicis fuis animam fuam,

veró fufcitatus ex confideratione íu-

s([

WJIOL

non íolüm in effe&u fuum funden-

perexcellentiffima Deitatis, indigné

"TE

ferens, tantam Majeftatem aut ab ali-

do fanguinem ( quod modó rarum

eft ) fed etiam rotas fuas, conereditis

quo offendi , aut minüs reverenrer

c,&al«

Áibi ovibus, impendendo vires, fe-

honorari.Tali zelo incaluit Elias.dum

N

fedens

( LO[]Lu

Tratt, Ll Pars L.

a

.

98

o 3 4004 R E EO

$. Reg.i9.

fedens fübter unam juniperum, itàad .

cüm jubeatut talis Hebtsorumé

y.10.

Angelum : Zelo zelatus fum pro Do-

caftris educi , ficut nec Bacclio de-

votus.,*quia juxtà fanóturh: Benedi-

LvVit.24

mino Deoexercituum , quia derelique-

v.læo

&um aibil frc contrarium eft omui Chri-

runt pattum Donini fili Ifrael ; Ec hic

$. Regul

zelus plerumque priore eft fortior ,

fliano , quomodà crapula, quantó ma-

Cap.- 39

üemadmiodum prior hoc plerum- .

gls Clerico ? Tertió manifeftabis

tuo confiliario , qualem profe&tum

que eft blandior, uterque indiget dif.

ctetionis fulturá, ifte , ne cadat per

feceris in virtutum exetcitio, prafer-

tim in mortificatione , & vers hu-

ditam prefümptionem , & ille , ne

militatis amore , qualem frucum

tfuat per carnalem adulationem, &

hec funt fan&ta motiva , qu& pru-

hauriasex Concionibus, Exhortatio-

dentem ad facros Ordines. adducere

nibüs , ex piotum librorum Lectio-

ne , Sacramentofuni pefceptione ,

queunt. Keliqua veró omnia ( quee

ad ifta tria non reducuntur ) confen-

qualis tibi orandi modus potiffimüm

ll

conducat ,an mentalis, an vocalis ,

a

fü citis, mefitó , velut à bouo Spi-

Secundó non.

an fcias modum meditandr, examen

titu aliena , repelles.

cela quicquam confeffario tuote totà

inflituendi , &c. Item quonodó te

vitá tuá, fed abfque dolo omnia re-

Ícias occupare in folitudine & occul-

B

to, quomodó converíari cum homi-

E

Proverb.

vela Domine epera tua . C dirigentur

éogitationes t« , lndicando nempé,

nibusin publico , quinarn humores

f

lge V' 59

quibus malis inclinationibus potiHi—

naturales te magis moleffent , an

i

Melancholia & inordinata triftitia ,

d

mnüm vexeris , quibus tentationibus

tæ

potiffimüm impugneris , quibus i

an veró fanguinis inquietudo , &

li

refiflendo tmediis utetis, an nullà

a€reg natura cxceffiva blanditia ?

alt

Quartó ad trutidam dabis pondus

DiH]

pravà fis confuetudine obvolutus ,

txíertim in matetia luxurie , blas-

tue fcientim , an non nefcias, quid

ffio

phemig, & bibacitatis. lílze etenum

fit ftatus Sacerdotalis , que ejufdem

Á

confüetudines (funt inter. ftudiofos

obligationes , quomodo Sacerdos de-

j

fermé frequentiores , corre&ta diffi-

beat effe verfatus circa Altare in rubr?-

Ün

ciliores, & in Clerico abominabilio-

cis & ceremoniis , circa Sacramento-

H

rum adminiflrationem . in ritibus &

tes. INc igitur prafumas ad facros te

(

ordin:s conferre , nifi per. notabile

difcretione , quomodo citca confet-

Yerl

o

tempus expetimento ceperis.te omni

fionale pto co

o

nofcendá leprá , fe-

adfl

*malá confuetudine effe faperiorem.

rendáque fententiá in. Theologicis,

düh

In Paflor- xuttys € inquit fanctus Gregorius )

quomodo pro perfpicienda hominum

m

6ap.13.

debet ad. tminiftevium. Altaris accedere ,

indole, circumfta ntiarumque vatie-

lm

nifi cujus cafhitas anté fufceptum mini-

tate in prudentum refponfis , quo-

te,

flerium fuerit. abprobata. Et abíque

modo pro dandis monitis, & pra-

fu()(

dubio nemo blafphemus dcbet in

Ícribendis remediis n afceticis. C&æ—

miltiam venerabilts Cleri admitti ,

pl

nam quis debeat habere dona con-

Cio»

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, c»t.

29

t

ciohandi, -quam gratiam'exhortandi — dant, omnia apud ipfos fluunt , fed

b

& movendi, ac demüm qualem quis

utinam nunquam levitate diffluerent,

(j ia

debeat obíervare zdificationis mo-

fi nocere hi volunt tunc ut pluti-

lri- 1.l

dum in omhibus fuis functionibus

tnüm nocent blanditiis , homines vé-

. & Mi

tité peragendis, item hic queque fine

t acuti ingenii fciunt nocere aftutiá

b

fraudis admixtione explicabis tua

& fipé vulpem diü tegese. Ingeni-

fl

talenta naturalia , uti funt qua in

um acutum potiffimüm invenitur

st.

Sacerdote potiffimum fpectantur, in-

in naturà choleticá, cuí ptzdomina-

: hu.

genium, judicium & memoria. Pro

tur elementum ignis , ingenium au-

um

quorum majori intelligentia conve-

tem fluidum íei floridum in naturá

itio-

nienter foflro intento dividitur in-

fanguineà , cui predominatur ele-

drio«

genium in acutum , & in flujdum:

mentum aéris. Uinunf faltem ex his

fie-,

prius non adeó quidem velox eft ad

duobus oportet te habere , ne aliàs

ii

inveniendum , eft tamen aptiffimum

tejiciaris velut homo caucafius & ft.

aüs* j

altiffima fpeculando penettate , diffi-

ne ingenio : ingenium tuum fit ttan-

fren

cillima folvere & refolvete.

Pofte-

quillum , five deinde fluidum five

dote

rius difficillimis quaftionibus non fa-

acutum, quia nunquàm perfeverat

xoll--

cilé fe immicet; aft ad amplificanda

mentis ferenitas , ubi deficit ingenii

& invenienda communia mitá dex-

tranquiilitas,

udicium fimiliter di-

'ofni-

Vumore

teritate pollet. Utrumque ex his eft

viditur in ju

:

icium diícretionis &

bonum, pofterius tamen pro Paro-

t d

applicationis, prius pollet dexteri-

cho praertim rurali plerumque me-

tate difcernendi & judicandi, íecun-

TM

FI

i, &

UD

lius eft. INam ingenium acutum füis

dum app!icandi & exfequendi, vide-

altis conceptibus multoties commu-

itüi

t

mus enim homines, qui plurima

nia tranícendit , hinc fit , quód ejus--

fciunt & optimé intelligunt , fed

nüus

modi homines , quo doctiores , eó

neíciunt intelle&ta 'applicare , alii

$, qmd

econtta in difcutienda vetritate mul-

xyídet

funt, & obícuriores , ftylo utuntut

gravi& forti , minüs tamen füavi.

tüm laborant, aft, que femel capiunt,

rdos de'

Optimi funt in dandis confiliis & ex-

vaferrimé applicant, utrumque Sa-

il

fequendis maximis negetüs , fed in

cerdoti videtur neceflfürium nam,

fuis rebus minüs veloces, & in con-

deficiente. primo non poterit difcer-

jtibus :

vetatione minüs grati , aptiotes fünt

nere inter lepram & lepram. Defi-

, (

ad fpeculandum , quàm ad petoran-

ciente fecundo , fiepé impertinenti-

fïlfe-

dam vei-demulcendum ; luidum in«

bus confundet feipfum & alios.

J

oglClst

genium econtrà non innotefcic füb-

Parifotmiter memoria alia eft di-

limi acumine fed floridà foecundita-

ftincta, & alia diffufa, prior diftin-

te. lfti homines reli&tis altioribus,

Giffimé fes, etiam quoad fingula

qu

fuos conceptusé rebus obviis eruunt,

vérba capit, & teprefentat , fed'ad

& p*

rmultà fe non; extendit , neque etiam

pulclxä»amplifieant ; grat-iosä éluci-

, Q

IN 2

femel

| m Lon'

a

u

i60

TRACTATUS L

femel tecepta perfeveranfer cuftodit.

mernoriam ; cüm tamen in prioribus

Hac memoria frequentior eft in ju-

hoc otdinarié noti contingat, quent-

venibus , & tarior in fenibus, juven-

admodum presbytae fuos oculos con-

vexis perfpicillis in. decrepitam fa-

tus fiquidem facilius fpé capit vet-

ba quam íenfum , citó memotie

pé ufque fenectam confervant ; defi-

mandat veríus, fed vix uno altero-

cientibus citiüs vifü myopiïbus-. His

ve verbo hzret, mox trepidat. pet-

itaque tuo confeflario fidiffiume ma:

iurbatione percüla.

Poflerior . ad

nifeftatis, (f1 tamen aliàs nullum im-

iulta íe diffundit fed . minüs di-

pedimentum canonicum obflat ) jam

g

findé, integras lüftorias ex lectio-

toto corde.confuge ad fanctas ota-

ne vel auditione facilé filii annotat ,

tiones & . Sacramentorum frequen-

in verbis tamen & textibus citiüs

tatiofes ,

ut clementiffimus Deus

]

labitur : & habet fe res fermé cum

det tuo Confeflario fpiritum,qua re«

l

&ka funt , cogitandi , & tibi vireseas

f

rhemoriá tanquam cum oculo inter-

no ficut cum vifu exteriori , nam

dem exfequendi , fetvans te- inteteá

aliqui hominum longé remota me-

in pleni refignatione & indifferen-

j

tia. Et fi dixerit tibi Confeffatius;

í

lius & acutius cernunt , quàm pro-

Alii econtrÀ diftinctiffime

te fuo faltem judicio ad flatum Sa«

pinqua.

petípiciunt. propinqua , áft remota

cetdotalem vocatum.effe ; Ecclefiza

hij J

( nift petfpicillis concavis juventur)

que Dei te prodeffe pofle, jam rure

M

n

süs te humilians, intra irt cubiculum

folüm obícuré , & quafi fub nebulá

Ál

i ^O

áttingunt. Sic etiam fit cum | oculo

tuum, ibidem cum 'Tobia juniore

!! V-I

, dl

interno cum memotia, homines di-

aux flexts genibus aut profttato cor-

fs

6- 36

Íflince memorie pletumque indi-

pore oraturus & ptoteflaturus, e» To

l

gent magno labofe , quia tales de-

nune Domine ( ajebat Tobias ) tu feis, v« 9.

bent (uas conciones quafi de verbo

quia non luxuria causs accipio forerem

q

ad verbum mernotiter addi(cere;aliàs

meam conjugem s fed folà. pofteritatis

l

fape incidunt in nebulam confafio-

dile&tione , in qu& benedisatur. momen

his. Homines econtra diffufss me-

tuum in [acula [aculorum.. Similiter &

z:

motri& fugiunt tales labores ,. quia

tu ex puro corde ità ora ad Deum

Í

tuum.

aliàs, modó vel faltem à longé de

Et nunc tu fcis Domine;

1|

fabflantia tei admoneaatur ; abíque

quiá non accedo ad æfþirimales hafce

Yo

tanto labore fe facilé recolligunt. Et

nuptias , ad fàcros videlicet ordi-

&i

hac pofterior memoria videtur prio-

nes , atmbitionis, voluptatis, comme

ár

te perfc&tior , quia potiffimüm cum

moditatis, otyve caufa ; nec fpe ul«

EU

foecundiore intelle&&u conjuncka eft,

lius tetnporalis lucri, fed fola . fpi-

&

& táles homines tecolle&tiorie audis

ritualis seternaéque. pofteritatis dile-

l;

torum & ícriptorum ctiam quafi

&ione , fcilicet defiderio luctanda-

qu

perfun&toriá , diü eorum confervant

fum animarum , ut per easdem be- Tob. 6.

fiedi--

F;»b

DE MOTiFIS ET INSTRUMENTIS, c.

den

tibis

hédicatur nonmierü ftuum in fecula

lioc illud eligitur meliis ; quod cft

den.

feculorum: . Bené hzgc nota :.En

charitati conformius. Aliis certé , fi

Coft

Xf'cptem fucceffivé viri ; voluptatis,

Ííemper nobis de fecutiore vellemus

n

libidinifque causi ; adcorporari de-

defi

Prquicerc , multe animz deberent

fiderabant /Sare — Raguelis filig ;

perite.. Caeterüm non ignoro , ftu-

His

dioruni alumnos hac inea fotfat fcri-

fed omnes feptemi primá tradirionis

. frà

no&e ; lponía amplexu hecdum

pta minimé le&tutos, neque hoc in-

Tum

potiti à demohio occifi funt. In-

tendo., fc

d ad venerandum Sacerdo-

tantüum fanétus "Deus Hanc defen-

tuim «

)pm

E

ny meus principalius diri-

0ti«

fabat virginetm, rie abimmundo tanz

gituf fert

0, non inícius , quöd Sas

[U.fiü-

.gerctur matito. &t tu immunde tión

cerdotibus dictum , omnibus dictom

Deus

hortcbts ad. vitginem ; Ghflito di:

credatur, . Siquis 1igitur fludiofórum

du

le&tiflimam ; ad fan&tiffimam Eccle.

in talt deliberationis negotio coníti.

i. 7?6*05.

V. 19;

0

fiam ; folius temporalis lücti caus&;

turüs, confilit causa vcilras pulíaves

efeá

uíque ad Altare accedete ? án non

tfit autc$ , veloces quidem fitis ad

etet

juitulimis Deus multó inagifque de-

ejüs pianx interitionem audiendam;

3tIUS,

feniabit ; . deque te vindicabit (uami

féd tardi ( obíecto ) ad confilium dan-

» 9

Ecclefiam ; quàm pucllam Safam ?

dum , in tanta re premeditariter ag*

dd

|da

"T Jàm non mirum videri debet ; tam

1 fod

te,& non pr&erpitatter; Oculi veltri

p füre

v- 8'

mulitos petite Sacerdotes , quia multi

fint in capite , & non ii pede, quiá

um

d Titum €9*unv cum diabolo absnitio peccant;

in hoc negoetio judicium fcrendami

a Il-

allumendo- fibi Eccl-fiafticos horio-

eft (ecuridüm vetitatis fcientiam , &

fiiofé

Q cot

fcs, riori fancte dile&tionis, fed turpis

üon fecundüm conjun&tionis affe«

; eH

- lutti ; gratiá; . Sed quid ; fi à Con:

étum , ne fecüs noceatis commutii

feffario Ecclefi quidei aptüs, tibi-

bono Ecclefiz, düm in favoreni con-

t fm n

j

que ad digné flandum in tua voca-

fülatis priVat& perfong , prudentet

ittetitiü

urtatit

tionis. fufficieris judicaris

k]

ptofpicierida füüt cuncta futura , ut

áütem ta ipfemet in dubitationis bi

nl

bctié fuadeantur pféfentia , ne talis,

Yio , h&res ex una parte àd teligio-

vobis confültotibus , incidat it fcyl.

r

pam

fu. flatum te alliciente imajore fzcu:

lám &tefüe perditionis , qui voluit

mine

titate ; ex altera Yetó àd Clericatum

vitate temporalis paupertatis charyb-

Vocante parenrum iriopid ? Refpon-

| h3(€€

dim. Et quanquám Cleticus aut

&co ini tali ca(u refolutionem facien:

Presbyter candidatus in fingulis pre»

otdie

coffe

dam efle in favoremn patentum, quia

di&is riecdum perfcétus teneàtur in-

s

"

Rullà Lege fttingimur ad ámplecteri-

veniri , debet tamen in eo horumi

j

. Wa fecuriora , ficut tatnen flringimur

optimá difpofitio , fpefque futuri.

| fpi-'

; dile—

Lege pictatis, füccurtere parentibus;

fructüs elucere i quia Tridentina Sy-

quando id fine proptio aut alterius

nodus ad divina Miniftetia tales ex-

gtaviori damno valemus , & fuper

pofeit homines, qui, pratef debitam

tl

j

fcien»-þ

uV 4

I

102

TRF-CTATUS

fcientiam , df pietate 4c ca[tris inori- etfi diaboli monitione annum pro-

Seff. 25

Yil nt.

bus con[picui ,

ut praclarum bonorum bationis aggreíus , f1 tamen intereà

lh.

de refor

j mcliora edo&tus , prioribus ejuratis,

operum exemplum s ( vita inonita a

€ap. 145

€i poffint exjpeclari,

digna difpofitione fe munit , aliàs

nullo impedimento prohibitus , fe-

cute Profeffionem - emittit.

Ratio

CONSIDERATIO SEPTIMA.

horum eft, quoniam diligentibus Deumi, Romn. $.

X«

ä

Confi

eruntur. poti[fima ma.tiva. ,

quibus : emnia rooperantur in bonum. . Etiam Y« 2*

un

fraudes diaboli.. INam ficut apofta-

-4d fludium perfectiom

Sagerdos accenda

tanti Jude. non profecit clectio ad

Apoftolatum , ità ggontrà nil obeft. -

ïg

Gi in pracedentibus cum Cleri- vere poenitenti., fanctéque viventi

E

cis candidatis , hoc autem loco fuafio demonis ad Clericatum, quia

l

mihi tecum fermo eft , qui juxtatuum idem Deus , qui

fratrum odium Jo-

K

(t, Genef. fo.

Q

votum , facerdotali jam gradu poti- fepho vertit im bonum , potens e

tus , forta(sé praecedentia anxio per- conceptum denionis mutate in re- P. 29.

K

legifti animo , eoquód ipíemet pr&- medium falutis, decipiendus eft de-

fatz delibcrationisaut adhucignarus, ceptor, inque vià femel coeptà, cor-

Í

aut fcientet negligens facro adícribi re&to etrore, celerius fortiüfque cut-

Clero concupiveris , ac obtinueris,- rendum. . Coepifli ab initio vocatio-

hi

duc&tus aut coeco folonaturgimpetu, nem tuam carne , humanóque mo-

fn

fenfualiaffe&tu, aut humanorefpectu, tivo., jam incipe illam profequi at-

fto

autalio vano malové fine ? Siità, que confumare ex Spiritu (an&to &

fuP

bonum procul dubio eft, ob culpam motivo optito. Melius etenim eft,

2. Petrit

il

commiffam ad poeenirenti frudtum .fuam vocationem quantociüs per

?

foe

ordinate triftari, aft nunquam opot-- bona opeta certam facete, quàm, an

lii

tet dejici. INam etfi malà intentione — illa fit certa, fecum diü. anxie di(pu-

acceffifli , non tamen ideó malum tare. Communis hicmultotum error

"«'li?rmg' hg

pfïnd

flatum elegifti , sefecandum eft vi- aft, erráffe pudet, & emendare piget.

^

ü ita

tium intentionis, & perícverandum,. O ( inquiunt ) fi hoc in juventute

(ie

fandé vivendo , in ftatu affumpto. fciviffemus , fi talem. occafionem,

Ijïm, if Prop

Quinimó quamvis ctiam expreffo talem inftruétionem ,. talem INovi-

NT

demonis, fuafü. ram fancto te fociàf- tiatum habuiffemus , quouíque non

dlræ;

íes flatui ,. attamen tam hortendo perveniffemus ! i(tis lamentationibus

Quen

malo,fcriá deteftatione , femeldeleto, nonnulli menfes & annos abfumunt,.

Ot

puroque intentionis oculoin Deum nec hilo tamen intereà meliores eva-

fet

directo, jam non haberes , quéd ti- dunt. Non ità fit apud te, dile&tiffi-.

äb;

meres , ne fion fis-ad talem ftatum. me Le&tor, fed quicunque horà tuum

"

D ign

Vocatus. menïad;)ïodunl Novitius,- cognoveris ertotefn , eo.m

ox ferió.

ïc 4

detefta-

Velu

103

DE Mo,i*IVr; ET INSTRUVMKENTI'S, ét.

U

detefiato , getietofam Prophetae refo«

Nam crede milii, vario tnodo Deus

t

Pfal.7

lutionem capeffe : E& dixi nunc cwpi

Vocat, vatio modo pulíat. Et felix

y. 1.

[

bac intitatio dextera excelfi.. Eia. anie

ille, qui pulfanti confeftim aperit.

li

ma imea rampe motas, ut faltemad-

Primo pulfat Dominus timorem

f.

huc metearis denariuti horá undccie

incutiendo , gravitatemque obliga-

ito

fni, pro quo jam laborate d:buiffes

tionis incilcando. Ah quis Paflorum,

g, M

tima. iNon etubefcas faleem in fe-

Mattb.

quis Sacerdotum non timeat ? frau-

im ^ 4

ne&ute addifcete , quod in. juven-

ditet contfa fe omnia jura clamare? &

Xb

tate ríon etubuifti nefcire, quianie-

hoc non ex urio titulo fed ex pluribus.

)d

liüs eft, otditi (eró, quam nuaquám.

Imptimis clamant ad Paítores , ne

be

. Beatus Joannes Thaulerus quinquae

füà malá vitá ttücident animas, quas

fons vita fuá motte vivificavit, cla-

vemi

ginta etatis fuze jam numerabat ane

nos, & tamen in tanta jam etáte à

mant deindé , ut tanquam Miniftri

qu

] J

peregritio quodam idiota folida fpiti-

Chrifto fideles commiffüm fibi gte»

GLl

; di

tualis vite principia, incipientismo-

gem deducant per vias teétas , & o-

j f-"

fe petdoceri voluit, rnon ignarus ,

endant illi tegaum Dei. Legiftis de

( de-

gratiam gratuitó. oblatam , indigenti

hac te , utti nullus dubito, doctiffi-

j Ql*

fempet debere effe gratam. En / vir

tmumiac piifimum fimul Theologum

je at«

tam doctus , tamqueannofüs idiotam

& Goncionatorem Paulum Segneti,

roatio

humilitet audivit , ftudiose didicit ,

qui Scripturarum , Conciliorum, Pa-

trum, àc Doctoerum longüm Catha-

je -

fructuose ptofccit, fan&éfinivit. Fa-

teot :-idiota fum ego , &ion quidem

logum allegat , ut faltem Ecclefize

;qui i*

Cutiottes, tot tationum pondetibus,

TT

fuperné illuminatus, quemadmodum

ille "Thauleri Magifter. Sed é nume-

tot Authorum irtefragibili concordià

r

to eorum , de quibus fanótus Gregor.

convicti, tandem in feipfos redeant. p, £,

i Pcï h

Uänïa a

tHomil; 9.

Papa, qui etfi interna ac my[lica penc-

Erit fortaflis. , qui adhuc fe excuate 45

in Evang, frére ne[ciunt, pro intentione tam

en fa-

audeat, obtendens, illam memorie Chriflia.

j dl*

perma - patria docent. vetba, quos po[[uut.

f-fricationem , omnelque ibi pofitas ,.

j enot

authoritates tantumtodoó loqui de

Siitaque & tu amiciffime Lector , uf-

«ppe

- que modó fuifli inter illos , de quibus

obligatione predicandi vetbum divi-

yenn

ijaie. 56, Ptopheta : 1pfi Paffores igneraverunt

num , non autetn tendendi ad pet-

(ionct

F. H.

fectionem & fan&é vivendi. , Uti

) NO0T*

intelligentiam. Saltcm amodó incipe

diícere fapientiam licécà ftultos nam

( ceteris brevitatis causá orniffis) pa- pe 749, -

Je nol

quemadmodum melius eft accipere

tere videtur ex Soto, ità ibidem alle- jj ;,,

tionibUS

-bonum etfià malo, quàm omni bono

rente : Adyertant , quicunque in Chrifts q-I. 4rt.3.

fomao

carete, ità etiam fatius eft difcere vel

Ecclefía ad Paftoralis Offi) digntatem

fc5 e

2

^

«d boc. Apoftolicum pradicae

ab ipfo ignorante , quim oinninó

affumpri

ie t

Cant.f. ignotate.

Sufcipe»ergo vetba mea

tiguis qnunus exercendum naturali , di-

r u

y. z.

velut vocem dile&i tui pulíantis.

vino , & Ecclefiaflico jure ità e[fe adftri-

é(los,

j

io4

TRAETATUS E

& ædificati,one populi Paftoribus vi-

äas , ut nifi id diligeuter expleverint ,

t& integtitatem & bonum exemplum

lfermm fabituri fint. damnationis fuppli-

cium. Hic quidem oftenditur, quód

przfcribit : sic decet omnimo ( afferit

Parochi teneantur fecundüm omnia

Seff. 2. de Refotm. cap. 1. ) Clericos,

in fovtem Dominivocatos , vitam , wortf-

jura populum inftruere , non autem

quód fimiliter (ecundüm omnia jura

que [uos ommes componere , ut babitu p

Matinut

teneantur perfeéti cflc. Jam ego cito

geftu , inceffu , fermone, aliifque omuibus

Y jf,

4

alium. Au&orem , Canoniflam in

rebus , nil , nifi grave , moderatuim , a6

noftra pa.tria'.celc'br:em , omnibufque

Religione plenum prefeferant » levia et-

|

l

facilé notiifimum. Cerr ( inquit Lu-

ium delitla , qua in ipfis maxima effent,

ones , cunitis

In Col''g. dovic. Engel. ) que de Clericis gentra-

effugiant & ut eorum adi

Quis credat,

U. [.C- frey flatuta þnt"pircanbanoimare,säSS,

afferant venerationem-

Lib. 3.

Canonibus , mulr magis in P;z?þcþgä, qui

hos vitos nefciiffe , juxta legitima

Tit-29.0€ i, bono exemple , non minis , quam

Dei , À Paftoribus tegnum Dei po-

Parafbiül verbo pree[Je debent , obtinere cen[enda

pulo non folüm elle pradicandum,

M

3e .

(cd etiam fanétis moribus oftenden-

unt. Notentut,obfecro,ifthzec verba :

lg

Bono exemplo , non mintis quam verbo.

dum. Paftor fiquidem eft vifibilis

$i ergo Parochi tenentur. naturali,

Afïgüluä Domini exercituuim, imiffus,

[/,

divino, atque Ecclefiaftico jure, com-

ut populum precedat , & cuftodia£

;iji[ïäs fi'bi'ov&s Vetbo paícere , te-

in via, & introducat in lecum pr&«

[/7

nentuf etiam bis omnibus Legibus

paratum «terni T abernaculi. Sjcut

14j

eaídam paf&ere ex;mplö bono ; quia

igitur populo ibidem dicitut : Olfer- vl ; "

lu

hu]us non eftmi üof obligätiö ,quàm

va eum, d audi vocem ejw. là etiam y », &

obligatio predicandi. Aft utique hzc

fingu]is animatum Paftoribus intima- ,

uj

obligatio intelligenda eff de exemplo,

tur: Perfecti effote » exhortamini. Quis /'co i,

Ql

lil

quod procedit ex corde perfc&o'&

crcdat , hos viros latuiffe, Parochis , ,,,

non folüm Cathedram praedicationis,

160

M

prop

optimo , & non d&. illo ? quod fimu-

l

laté fingitur , animoque cx falfo pro-

cd etiam Curam animarum coriitti,

. W

j

l

ducitur? nam Pïunl fe fingere , &

idcoque jure naturg ipfis pr&cipt,

noneffe , non eft Apoftolicum falem,

omhia ad curandas animas neceffaria

a, Qu

fed fermentum Pharifeorum ípar-

media adhibere Uti funt pracdicatio-

qüi 1

'

geré. Et talas utique jim fciunc Tex-

ne in Lege inflraere , fan&tá opera-

o

Luca 1?,

tum fuum ? fnehïpä y& volis P]Jhr'zfäuki!

tione'ad bonum accendete , ferventi

Wb t

v- 4'2'

I

notentur infüper illa verba : que ffa-

oratione Dco cominendare , horum

l

iuta femt à $S. Canonibw. — Jamn quis

trium vel unum omittens , jam non

"

Jl

M. p fe

4

credat , tantos ibidem citatos viros

eft. perfc&té cortra&um obfervans,

fátis

factos ignoráffe Canones ? quis cre-

quia minüs facit, quàm dcbet. Quiis

N(li

demüm credat, &intos hos vitos nutte

Cont

dat , eos ignoráfle facrum Tridenti-

orum

num , quod f&piüs pro infiru&tione

qüam fanctos lägifï& Patres ? qu

naus.

men$

mv

[

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, £.

jf

[

mens (emper eadem fuit; Chrifti de-

Sanctorum nulla fanétitate florcns:

m

Habac. g.

bere imitari vitam , quifquis ejus E-

Abfcindetur ergó de ovili pecus, ut po-

Tit

y.iU.

vangelium annuntiat. Multa quidcm

natuft inter hoedos, qui turbavit oves,

z

hujus veritatis in precedentibus j4m

Ut diícat in flammis, quid fit men-

f

dedi patrum teffimonia attamen, pro

titi opus Oliva in domo Dei. Con-

T

tefricandà memorià, adhuc hic tres

"

«

Atth.19

trà rales furget & | ipfe Epifcopus,

u

tefles ftatuere volui, ut adeó in ore

qui eos, ordinavit. O gemimina vipt-

Maft..:;;.

.

v

!,as

duerum. aut trium teflium (let / omne

rarum! Inquiens nonné vos quon- "5$

T

dam ut filios chariffimos admonui,

yerbum. Primus eft fanckus Hierony-

mus, qui.ad NNepotianum it4 feribit :

paterné vobis locutus ;

pldiegfa.F*« Pew-

b

niai

non confundant opera férmonem tuum,

mi! (eyvate in moribus veffris caffa,

ne,quum im Eccdefía loqueris, — tacitus

Romano

e;iat:,

[an&la vita integritatem , agno[cite qued

Clementa

quihbet vefpondeat : «ur ergà qua dicit ,

agitis. Imitamini quod. trattatis à qua-

tima

VIHI.

4 p

ipfe non-facitz delicatus. Magifler. eft ,

tenus mortis Dominiee Myflerium celes

qui plemo ventre . de jejuuis difputat.

brantes , mortificare membra veftra à

du

Secundus eft fan&us Joannes € hry-

vitis e» contupifcentiis omnibas procu-

:fgdcn-

fiblis

feítomus , qui ità Homil. 1. in a&a

retis, Sit dodirina vefltra fpiritualis me-

De 'ordi»

Apoftoloram : Nibil declere frigidius ,

dicina populo. Dei, fit odor

vite ve[ira

nattone

mlos,

qui verbis duataxat philefophatur,neque

delecamentum Ecclefig Chriflii ut pr

sé p:resbjn-

ioda

r ',

eximloc. Doctoris efl , fed Hiflrionis &

dicatione , atque exemplo adificetis de-

um p

um s id efl, familiam Dei.. INonné

, at

"Aerm. 63-

Hypocrira-. 'Tertins fit fanétus Bernar-

us

cujus hec verba in cantica :

dixi vobis? Chriftum docuifle ver-

20f* gj

Pradicatio cuya impuritate ientis , Dep

bo fimul & facto; Miniflros, Ecclefia

4 eitff

edibilis effl. Verüm mantt ergó : quif-

fua fide, « opere debere effe perfectos,

j IQ

quis non vult hiflrio, & Deo odibi-

Nonné vos fan£t* adhortatus fum ? D€ ordi-

anws i

lis hypocrita fieri , dcbet fua: dita

Ut , quibus Evangelium ore annuntiatis, natione

Datodi

proprio exemplo firmare ; imó vero,

vivis eperibus exponatis , ut de vobis di- Diatoni.

$. Greg.

(jorons

lib. 34..

non debet bominum ducatum (ufciptre,

catur , beati pedes Evangelizantium pa-

, af

Mor l.

qui niejcit bomines bene. vivendo prairc.

cein, Evangelixzantium bona , habere pe-

; [/

4

^

Quia nimiüm preíümptuofus eft,

des veftros calceatos Sanctorum. exem-

furà

£ap. 10.

n

qui alios docere contendit, quod ipfe

plis. Eflote nitidi, mundi, puri, caffi,

gt

ignorat. Hem ó Sacerdos ó Paroche!

ficut decet. Mimiflros Chrifli.. Quuia Ec-

"d OPd&

tot, tantaque aliquandó contrá te, tc-

cleffam Dei munire debetis, ornatu fan-

- gt

ftimonia coràm tremendo jufli judi-

&fo , pradicatu divino, exemplo perfecte.

horifi

-

Pfal. 105.

cis tribunali conclamabunt. . INifi co-

Hac verba ego vobis dedi pro pet-

| 1!100

?13

naris cuftodire judicium, & facere

petua teflera corius vitae veftre , uf

()Metvam,

juftitam in omni tempore.

Surget

indefinenter tecordaremini diei, qua

translati eftis in fortem Sanctorum

n

contrà te univcría Ecclefia , condem-

nanste, quia mentitus es ei, in habitu

dem

Ws fllmf

Sacerdotum , & oþligaticgis eos

imi-

Iracl. L. Pars L.

iqu

e

m

106

TRACTATUS I.

imitandi. Sed en ó fanéte Judex ,

utilitates , kobaudiunt.

Et Sacetdos

P.

eitó fecerunt , obiti (unt. , converft [unt

miffus ad utilitatem atimarum ob-

y.123

in arcum pravun. . Qui debuiffent effe

curato fplendore fan&titatis , inutilis

P[al. 77.

Fe$7

in temple Dei, quafi arcus refalgens in-

factus eft, divinas Leges , fanctasque p,7,,j

tev nebulas glorie, & quafi flos vc[arum

infpirationes non audiens. Ecce nubes |oco (s

Eccdl. $

dn diebus vernis , & quafi lilia, quafunt

quibus cum imperatum fuerit à Deoper- y q,.

78'

in tranfitu aqua, c quaft tbus redolens

ambulare in univerjum orbem, perficiunt

Píal. 36.

Et nos non

y.1j.

in diebus eflatis. . Proptercà arcus eo-

qued. imperatumt e[t eis.

volamus ut nubes, ut perficiamus

yum confringatur. Percutiantur virga

[

«quitatis, qui noluerunt florere in

greffus noftros in femitis juftitie. O : udssdl

Y

TE

virga Aaronis.. .O quàm durum ali-

nules fine aqua , qua À vanitatis ventis

l

34 m

:

1

i

quandó erit judicium omnibus iis,

circumferuntur. - Circumfpiceterram, Pfal. 103.

(

quiin flatu tam fancto potuiffent tam

& nonné afcendunt montes , & defcen- y g.

dunt campi in locum , quem altiffimus

PF

uberes germinate fru&tus , & nil ger-

minarunt preter vitiorum tribulos,&

fundavit eis ? defcende in abyffos

l

J

tetrenarum cutarum fpinas !O quám

matis, & nonne illud cuftedit fuum

ad

tertibile judicium erit omnibus iis,

terminum, & legem, quam ponebat

qui-fedent in. Cathedris Sanctorum

Proy.£.

Ti

aquis. Vetbo : omnia fuze cfeatiorits

& tamen abeunt in Confilio impio-

intendunt finem , fuumque condi.

l]. 30

V.Z?-

^j

píal.ez. tum ! OLector dileéte, dilect: fuge

totem — obtempefrando venerantur,

fi

" T.

à via perambulantium in deliclis , per-

folus homo vivit, velut ignorans

füum finem, rebellis in eteatorem,

füt

Gnef. 15. 4mbula modó rérram fantta: jugique

y.17.

meditatione, ut difcas ex ordine crca-

ingratus in tedemptorem , crudelis

toti

Sap. 5.

turarum tua dignitatis ordinem in

in benefactorem. Et quod maximé

Mell

7- 2!-

fandta vita confervare, atque conde.

horrendum : ipfi fpeculatores. fepé

T.

-cotrate. INe fecüs facientem contrite

oní

gravatos fomno leporis oculos, &

velut contrà iníeníatum pugnet in

terteno pulvere fepultos circumfe-

Yent

Ecl.i4. die füroris univerfa. creatura.

In

runt affe&tus. O utinam horum oCtt« pfal.76.

iQ

y. 1.

omnibus jam tibi veram rcquiem

li faltem interdüm anticipsrent Vl- y. j e

píal.131.' queetes quarensS ex creaturis, ubi rc-

gilias, ut cogitarent dies antiquos, fa.

Qür

y. 14

quies.tua in fzeculum fzculi , & do-

h

quàm fan&e illis dicbus vixerint Ec-. Marcj, .

clefie primi Paftores : utinam fiepius y, j;,

Quf

70512 cebunt tc fua corruptione, quód nul-

V' 7-

libi veta inveniatur requics, nifiin

annos gternos in mente haberent, &

(

creatore , quifolus eft omnis corrup-

meditatentur curm corde füe, quid fit:

tionts expers, & eruens animasà

excutite pulverem — de pedibus veftris :

Nam: qui vult veritati teftimonium

7ob.3;. corruptione. Afcende tuo cogitatu

y. 16.

in collum & contemplare ordinem

perhibere, non debet pulvereis , fed

Vet

lt

Baruchb.6 ftellarum. INam : sel quidem € Luna,

mundatis affe&tuum pedibus incede- Roy. re.

appC

V. f9.

at Jydera um fint: fplendida ; emiffa ad

te:juxtcà id : quam fpecioft pedes Evange- y.ij.

Vldc

" lixan-

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, ct.

7

d

lizantium pacem, Evangelis.sntium bona.

Gabile. Scire, quid fit bonum hone-

Q

Jam.veto tempus admonet, ut

ftum , utile & delc&tabile, hoc mul-

tili

huic

quoque. confiderationi finem

torum efl, adeó, ut non indigeat ex«

imponam. Afpenus fortafsé nonnul-

plicatione ; at quomodo hoc triplex

que Ditli

Met s

is fcr:püfïc hic videor? Aft hec mi-

bonum obtineatur , hoc paucorum

eft

-

nimé exafperabunt maníüeto fpiritu

non quidem, quafi ipfum non

(utnt

legentem , utpoté probé gnarum,

eílet paratum fe omnibus communi-

; fiofl

oportere etiam interdüm religioía

cate , fcd quia ex omnibus vix pau-

amus

corda lixivio lavati, ne feeüs contra-

cos efl reperire, quibus tanto fe bono

(CAUEN m

&æ eotum ífotdes mlmo unguento

digné difponere placet. Oftendemihi

I Matchb.2

VMHS

? potiüs illiniantur , quam cluantut.

hominem perfectum , & ego oftendo

y. $4

Oportet primum bac fieri, fíed non-

tibiin ee omne bonum. Fenerunt att-

E[ ï?m, P'l

dü eft ftatim finis:Scio ctiam,fito tem-

tem. mibi ( inquit Salomon ) omniz s,

liitt- v

(fimus

pore mutare Stylum , &fcmper yc-

bona . pariter cum illa.

e fapientia , ,

neraudnm reveteri Clerum, ctlam x£-

biffos

quidem ibidem R.egum fapientiffimus

l.mda zælm*z Dei.Ncce(sé nitnirüm eft,

füum

loquitur. Aff quid eft fapzenna IDEBE r Cor. 2

ad excitandos gravi (omno oppreffos

períc&tos nifi perfc&tio ? quid eft fa- y, ,

bt

fi

ponni ü 1(111411? c tiam

E

trepitum adhi-

pwma quam pradeflinavit Deus ante y, .

eQMoTSDy

KEcdl.39. bere

: CU )2

, fed ur excitati fuamr, potetit

facula in gloriam. noffram , nifi per£e-

y. j

fuo rungon jam füavior Chorda

Cio dileftionis ? Sieut feriptum eft,

primut

tahgi, ut faltent eó hilariores ,

(ILO

4od oculus non vidit , nec auris audi-

]gn(] 405

funt À fomno temotiores: hoc autem

vit , nec in cor bominis a[cendit , qua y, o

eatoftts

totum fit , ut fatisfiat Scripture di-

preparavit Deus tjs , qui diligunt eum.

rud*i

CCHEI

Bona enum e nala.in beminibus

Quid eft illa fapientia , quam Luci- Ezechiel.

mavme

tpn[þlo)ll

Mala modó tentavi, pro

fer pcrdldlt nifi decor gratie & pet- 2j.y.i7.

5 feé

conhdemnone ob oculos poncndo

fc&tio fanctitatis ?. Homo fandtus ( in-

los, U£

ventu ram 11 am.-

Jam veró tentabo

quit Eccl eüa&xcus) in fapientia manet: Eccl. 27.

ii

í

bona pro P'JUfo'ltC Vmum mearum

fecut Sol.

Undé dicitur

Fulgebtmt y.12.

ü

J

nim 00"

E

mc'rlmndo quam bonum fit per ftu-

jufh ficut .Sel

Quia nempé omnia Martb.rg

srent v

dlum etfectionis confit uDommo.

opéra illerum velut Sol in confpectu Dei: y, 43

CONSIDERATIO OCTAVA

anquOS;

d eculi ejus fine intermiffrone in[bicien-

xmns'

C U»'

Gonferuntiw. alia smotiva , quibus ad ffu-

?es dn Vil eorum: Juxta id : Oeuli Do- Eccl. 17

- dium. per facfzanfs Sacerdos feipfum

mini fuper ju[tos : « aures ejus in pre- v.16.

accendat.

bff(ïntv

ces eorum. Vultus autesm. Domini fuper P[al. 23.

Licinadmodum , malum sfc id,

qmd It

: ä "3

fadientes mala ,. ut perdat de terra me- v.16.

quod emnia fugiunt , ità é di-

HWIOT1AIR. €0Y UM

Neminem enim diligit 17*

, n

! lmonllm

vatío:: ; bonum eft id , quod omnia

Dews nifi eum , qui eum fapientia smha-

bitat

efe E

appetunt. Ef veró bonum triplex :

Eff enim bac fpecioftor Sole , - Sap.z

Videlicet

honeftum, utile, & dele-

j

gcdt Y

fiper. difpofitionem flellarum , luci com- v. 2t.

Z

parata

i

gt

nz»ü*

108

TRACTATUS L

parata i.'nvenitur- prier.. Ml (uccedit nox,

C&am &inter Deum omhis perfc&ig-

fapientiam. autem. mon. vincit. salitta.

nis , otnnis pulchritudinis & nobr-

Nonne ex his facilé capitur, de qua-

litatis fontem tanta eíl propinquitas

nam fapientia facri lequantur Libri ?

tantaque perfe&kio, ut fape gradauim

Kcclt./9.

fimilia afcendant & deícendant amo-

nempe de illa,que extingtiz mialitiam.

Cant.2,

V. fo

ris jacula : - Diledhus meus mibi, C? ego

Que ingreditur. fine macula , €v ope-

v. 160

Pfal.!4. — yagup juflitiam. De illa, qua eft luci

ili. Amica mea, columba mea, forinoja

y.2.

1mea4.

Sed indiea nobis Ó coelefüs

V. 10.

priot, & jam aderat, nondum factà

Cant.&.

Sponíe, que cft formofía , qua co-

l

tertà, preparand coelos, Quiate ad-

y. $.

"fuit praeparanti coclos, necdum fun-

jumba tua ? Columba mea ( 1uquit )

dato orbe terrarum ? nifiideó , ut

perfetta mea. .O quid potlet cfle uci-

Ephef. i.

lius, quid delectabilius, quid felicius,

!

oftenderet illi, quas conftitueret man-

Lttca 3.

a

fiones rc&tis corde,, quos elegit ante

quàm illius efíe columbam, qui cor-

y. 21.

p(

rundi conftititionem, ut effent f(an-

porali fpecie defcendit ficut columba

0f

tuper orantem Jefüm ? quidfelicius,

Ecclef.in

i dv immaculati in. confpeéku. ejus in

Fefto $.

ibaritate, | INonne ex his facilé col-

quid delc&tabilius , quàm iilius eíte

trà

Agntti.

ligitur, in perfe&tione recondi omnc

Íororem ? Cujme tiater Virgo efl, cujus

bonum honeftum, ficut dicit (apiens:

pater. feminum nefeit. Quid felicius,

Luce! )

n

t

SAp. 7.

Innuimerabilis boneflas per. sanus illius.

quàm illius effe amicam ? qui tem-

. 9.

7

H

y. 1.

INam Sole quid pulehrius , quid ho-

pore opportuno convoetat amiuds C

y. f

l

ncflius ?. certé. fi in Sole non effet

vicinas [uas, cuivis earum nominatim

*

ult

fpl:ndor innumerabilis quaü honeíta-

dicens : Mea cerva chariffma, quem-

admodum defiderat. cervus ad fontes

Pjal. 4

detz

Kclef. in

tis & pulchritudinis ,. tunc egreffus

.

Q2

Advent.

^

lg

honefliffimA Virginis matri claufila mi-

aquaríi, ità elim defid-rabat anima tua

E

er.j.

a

Pfal.;2.

nimé in eo pofuiffet Tabcrnaculum

ad me Deum , veni jam & appare

y.17.

hi

y.6.

faum. $i ergo delectabile eff oculis vi-

ante faciem meam ,. qua eft valdé

Preov.2í

?02 m

Eccle.i.

dere Solem , Ó quàm delc&tbile erit

mirabilis , & plena gratiarum , «qua

Ády

y.7.

intueri animam perfe&im , utpoté

fririda. anima fitienti , & inebrians

fitür

In Exer-

Sole fpeciofiorem ? tanti videlicet

corda amantium dulcedine caftz de.

eitii di-

lectationis.. O felicem illam animam,

t M

etit delectamenti , ut ( teftante INi-

Ap. 10.

L2

vin.ext-

colao Eíchio ) talis anima nobilita-

quam ità Deus honeftavit ia labori-

V. 10»

t(den

Tiél.14.

tem nulla creatura , immoó nec tp(a

bus, dans illi fcientiam 5anctorum,

hm

omnium creatararum digniffima Vit-

& complens labores illius.. O Deus

meus , quando dies mei aliquando

Proptt

go plenä capere& Ícite queat. lea

nE

nempé quó quid ipfi nobilitati, ipíi

implebuntur, ut adimpleas se latitia Pfal.15.

cum vaultu tuo : dele&tationes in dextera y. i.

milite

pulchritudini , 1píi perfe&tioni eft

tf

propínquius ac fimilius , eó & in fe

rua tifa, finem. Bené & füperbené mihi. Pfal. i.

m

cft nobilius, pulchrius , atque pet-

erit , f1 dextera tua in hunc me fu(- y. 26.

fb

fc&tius. Atqui inter animam perfe-

cepit fin;m , ut videam voluptatem

tuam.

o

s

i

p

DE MOTIFIS ET INSTK,UMENTIS, u

joco

(

tuam. Hancunam pety à Domino, hane

aufus fuiflet ipfum altiffirmuni: fibi

li

requiram.

H« una eft meta cursüs

in fponfum depoftulare , ni(i diviná

jti

quidem

L

mci, & finis meus. Potuiffet

i

inftitutione formatus & juflus faif-

Deus puriorcs condere Angclos, per-

fet , accedere ad. Thronum gratize

[o-

Heb. 4

fc&tiores creare homines , aft perfe-

cam fiducia? Sed quod humana vi-

a CM

V. 16.

étiorem preftituere finem , ncque

litas prefümete non potuit, id divinae

iflis , neque illis potuiffet , quam

Majeftati ultró. nobis offerre corm-

lls 4

eft in via perfe&a charitatis unio, &

placuit : teflante id diviná veritatis

$ Q Cut

in patria beata vifio. Undé nifi ne-

E»piftoli : Venite Benedicti patris mei,

Matt.2;.

quu) ^

gare velis , in Deoeffe omne bonum,

peffidete paratum vobus Regnum à . con-

.

& U

34.

emne pulchrum , omne delcétabile,

füitutione imundi. Veni Sponfa. Chriffi

|icuis,

Ecelef-

ieceffarió etiam concedes , anime

accipe cononam , quám tibi Dominus pre-

j cor. H

perfeQta pro fua. capacitate advenire

parayit in eternum. — Aperi mibi. foror

Cant. $.

lumbi "

omne bonum lieneftum , utile , &

mea , amica mea. Oh obf'upe[cite cali

a

2

[gus, B!

delectabile , quia unus cum füpet-

faper boc, obftupefcat terra ! Ergoné

ferem.z.

j dlie Pj

tranfcendenti bono fpiritus efficitur ,

eredibile efl, ut babiter Deus cum bomi-

P.12.

j as D

& ( ut verbis Clementis Alexandrini

nibus [uper terram ?

uin imó inquit:

2. Par4-

Lib. 7.

MW)S) J

lil

utar) efficitur. ad. Magiflri frmilitudi-

delicie smea , effe cuin filiis bominum. Et

lip.v.68.

nem Deus , qui in carne ver(atur.. O

fponfabo mihi eos in fempiternum.

qm u

Strqm,

Proy. 8,

iil Ü n

homo ! Ó rationalis creatura , qui

Sed defolamini 6 Porte Cali ! quia

Y. 3I«

M

ultra à Deo tuo tibi petere aut defi.

filit. hominum ,'jam patlim fpretis

Of«e. 2.

detate potuiffes. Multüm quidem di-

divinis deliciis , diligunt vanitatem

j

qUCIH Á

V- 19-

j fonte ,

l

ligebat, venetabaturque matrcm fuam

& querunt mendacium , pro eo, ut

Kex Salomon : Pete mater qmta (aje-

Píal. 4.

yma us E';ij-

dile&o oftium cordis. füi aperiant,

L L]

at

bat ) neque enim fas efl , ut avertamfa-

fiepé opere oftendunt, quód . corde

; 4pp?* ,

Exodi 14.

3- Reg. 3.

( tuam. — Sed tamen. petenti , ut

dicant: recede à nobis , ut. [erviamus

E

[ il

aä hu

nydfl y

Adoniz: Abifag Surtamitis uxor da-

e/£gyptiis, encbrofis fcilicet operi-

tfetur, protinüs tefpondit Rex : qua.

bus mundi. Ad calefles nuptias &

nebriat

vt poflulas Abi[ag Sunamitidem: Adonia ?

divinas epulas invitati , quemadmo-

oiue 13

dütm olim vafthi, venire contem-

animdd v

pofiula ei & regnum.. FAis diékis, fimul

Eflber. 1.

!

eodem adhuc die juffit occidi Ado-

nunt. Invitati vero ab infetnali Pro-

ig lb

vl 125

fiam fuum fratrem. Vah fi *alornon

ferping raptore ad mundi faftum, ad

doru

carnis titillatum , aut ad quafcunque

Q Dd

propter ifthanc petitionem , & qui-

dem ab ipsamet Kegis matre tam hu-

demüm nugas, mox in auditu autis

iqando

militer depofitam , ità in fuum ex-

obediunt ; haud fccüs, quàm quon-

" h

dim pepuli Babylonis, qui, audito

arfit fratrem , quis( quefo ' unquàm

du "

hominum aufus fuiffet À tremendá

fonitu tuba, fiftule , & cithare fam-

"m

jelid m

D

fibi Deitatis Majeftate

&ternum

bucz , confeftim cadentes in terram,

Danicl.3;

c m

fje

adoraverunt flatuam auream ,. quam

xzegnum poftulare , . quis unquàm

».

Dlupzatem

V EF]

(0n-

u

TAR UC T. ATU sf

pete]

conFituerat. Nabuchodonofor Rex.

Ut

ciem tuam.. Rogabis eumn , ( exaudiet

* Vota tiA reddos.

Decernes vem,

adeó vetilfimum fit illud Salviani:

t£, €7

Lil.6

Omma ATA , am:"

colznws ein

O vmzc* tibi, C in vus tuis [pleædcbzt

l

de provi-

lumen. Ecce fic bencdicetur bomo ,. quii

Pfal. 127

9 4

d£4s

£omparatiene omnium þlus nobis Deuis

v. 4-

mlzs ef.. Vix tam vile quid fpe&an-

tünet Dmfzm m.

Impumls deliciis '

[7.1;

dum tamummodo oftendere valet

?f:qdc:), non fO um a quaHdO atet-

1 i

hn

"T

mundus ut rpfinon toto apluribus

nam vitani poGldcndo & velut Re-

f

Oflæ a,

PFil 44.

Ü

fv

mtendatur animo , & yix tam pre-

gma circumdata . £ul gore gl

V. 2f

f(:d V.10.

"

tiofum quid aternüm poihdendum

extfis ommpounus aiï:üendo

Matt. 19

promlttere valet Deus,ut nonà plu-

mfupcz in hác qüoque Jam lachry-

I

- 290

rimis negl*wtur vilipe ndqtar con-

jarum . valle centuplum divinarum

[

temnatur.. .Ah qmd prs,taouvs quld

confolationum & dulcedinum aécci-

f

gure

*—x.(-

majus audiri poífet diviná illà pro-

piendo. Co'nmrmzs f qmdcm aíc

«

Genef. 15.

qumom

(il

V. 1.

Ego pz*atm or tuus , C mer-

rum eft, viris perfcétis & animabus

6s TU magna

nimis. Sed Volunt ve-

fan&is raro deefle delicias fplrltualcs,

íana mortalium corda pro 3qm ini-

nifi carum guftus aut nimiàa gu lofi-

lal

quitatis fedp 1fia in rcrditloms metce-

tate R.. füpcrbá complacentia impe-

t

d,s,m da.re qm,*, Íuümm

f]'ï d&

ilï*&-

d1

r,aut Dei altiori CUJ,.;L() fub-

fu

tis DODH n in mcrcvdom CXISTUI IA-

tía Imtur. Deindé pofitó, quod fu'b«-

f

boris 1cc1pcre. Qxxd Cogx*as Ó ani-

indé comptehendat fterilitas animarm

tUf

1j3:, quid agis Ó homo' prefertim

dP;

tuam,cogita, quomiam felix efl [teri-

vz;

abf

tu ó Sacerdos- Domini ? tevertere

Iis qmma quam DC*'LIS habl*"lft. fäClt

Yer

P[al. 112.

Sunamitis revertcre,-teyertete, E0

in domo zterne confola'tioms ]üX-

Mo

f

tuam animam infuam fibi d*pofcrt

tàid : suffinentes autem Da;rmum zpf

M

Ü

fponfam, non ambitiofus Adonias,

bereditabunt terram, | Quin imó, fi

IT

fed divinus Salomon , atmabo te,

adeó oculi tui laguent pra inopia.

f«;,[f)

h7

quare eam illi

defpondere atque to-

Rogabis eum , é exaudiet te : exat 1dlet

jlä'7

)j

Mub

taf in CTU.S VOILH':'HFIH ttadete cuti-

te i)cmmus in die tribulationis , ut"

P[llo

QUf

Ctaris? on(mn cum ? Salomene me.

mitter tibi auxilimmde (zndo , & im-

PU lm

tuis.ne idcitcó quo pellaris throno

P?ea» omnes petztlones tuas. Petite

M

(fl'n

K

aut. faltem nota

dll

comimnodo

*

?

URU

(inquit ) e acüpietis.. Heec etenim

d

In Epiph

Neon ertp't "nortalia, qui regna dat 6&-

Luca12.

eft Lex fponfi &fponfæ ucfint unius

dy

lzfia.. H

ic etenim plus eft quàm Sas

confensüs & .unius voluntatis.

$1

y. 21.

1

lomon , & largiere adhuc longé ma-

igitur anima tua faüo.fponfo tam fide-

p

nu animee P»rreäæ tribuit, quxdqmd

lis fuerit, ut :pff* dicete queat :

To-

Reg.1o.

am ierrA tHa nnog ..

ftm

vult & petit, quàm dedit olim Sa-

lintas oxea in ea, j

79An. 16.

l äflz. n

y.12

2ob. 22

lomon Regmæ Saba. Super emnipo-

vecabitur ampli2s defolata.. Cuuia dile-:

V.24.

f

tentem ( inquit Spiritus; Sanctus ) de-

€&us follicitus eft pro dilecta in tem-

äpp(

y. 26

Ifeiaé2.

Caty

- liciis äïues- d- elevabis ad. Deum fa-

pore ficcnatïs, ncqualmo dcfinat fa:

feq.

V. .

foy

cerec

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, cc;

Ift

i

core fructum , & ambulare in lumine

cafligat, & flagellat ;utique ptz ce-

'i

»

vultüs fui Forfan laborem & dolorem

tetis maximée íuam diligit carnem ,

iUl

times, quia fapientia perfectionis non

qui poteft cum Apoftolo in veritate

hl

b

2

?

atfetefe

e

*

I.Cor.9.

(ii i

invenitur. in terra füaviter. viventium.

Cafligo. corpus 1meim & in

C

i^

5.0

v- 27- *

Sed decet, floriduim thalamum preé-

fervitutem redigo.

Ergo fit flagelluim

Kt-

ceflitfe fpinas.

Sed eti : nuüciatum

Prov.26.

equo , G catitus a[ino C virga in dorfo.

hU

f.Reg.xS

eft olim David : Non liabet Kex fpon.

Nam virga atque correptto tribuit (a-

y.3.

Ti

n

äPI 0Y.20.

Ia

y. 2j. O

[dlia :«zpcq,frä ; nifi tantüm cenium pra:

pientiam: Equus & afinus, imo bo-

P

^

6.

v. 15.

fd'?.!"

putia Philifibinorum. — E placuit férmo

vés & pecofa campi funt omnes triali

uwf,

hry

4^

tn octlis David , wt fieret aener Regis

appetitus & paffiones fioftre , at quid

füfm

JV.

& tnatitus Michol.

Aft, ut tu fias

dicit de liomine fcriptura? hoc netii-

aCCl

filius Altifmi ; idem. pcr grátiam

P;Czl .

p-ä oumia [ubjecifla [ub. pedibus ejus, oves

" $.

Vv

^

"u

adoptioris , quod Deus eft per ria-

G loves umiverías

in'ttper C pecora

ybus

turam fus Deitatis, ut atiimá ftua fiat

cnpi. Seu diod , quoád hoc , idem

eft :

G,Vlef., 4*

yiles,

perfe&ta Chrifi fponía , opus nofi

ub te erit: appetitus tuus , C t

y. 4.

xlof

hab:s , nifi uno tantüm preputio,

dominaberis illiss.. 'Tunc etenimi pecorá

unà taütüat circumcifionie non miá-

campi pedibüs üofttis fübjecta tetica

mpe-

*

"

nufacti-fed fpiritual

i, qu

& cít per-

mus , cümi per Yifgam dircétionis;

i

fe&a tuiipfius mortificatio ,' à crea-

& (anctos aff:ctus nofltis pallionibüs

; fib

türarum inordináto amore conftans

yumart

imperamus.

Abigenda futit é terra

Ml

abítractio ; & plena-in Deum con-

cotdis noftri dnivería paflfionum na-

T

CAnt. 2«

P 13:

verfió , & 1ifle fcsmo it oculis tuis

ftrarum pecora, üt parctur locus flori

e m

"

non placebit ? Durus eff bic fermo(ais)

campi, & lilio convallio. Fürat ve-

n

J

?oan. 6.

n

1 Ó

Q* qus petefl eum audire ?. INam quid

lut Leo licét rebellis caro. ,. haud ti-

TU

Pl

|d

vV. 61

urids , quäm f&ipfüm mortificate ?

met fpiritualis Samfon , utpoté probé

Lmövl

h?

.EPbeF)'æ

Nemo. enim unquam earnem [uam odio

gnarus , (i modó tetrori eft : Quid

-

judic.14.

: inopf-ä- nl

babuit : fed. nutrit & fovet eam. Qlid

fortius Leone ?. Foré aliquando fola

*'foy

V. 18.

y. 29.

eyt fffp"'.,g,

durius , quàm fibi ipfi indicere bel-

quid dulcius mclle ? Delcendens Sam-

j t ia

AdGalat.

lum ? ubifermé continuó caro con-

Íon in Thamata obvium fibi fzvum

w,&ml- '

FYv

cupijcit: adyeretis [piritum , urit , furit

tugientemque Leonem dilaceiavit ,

, Mi

& rugit ; haud fecüs ac Leo paratus

atque quafi hoedum in fruflga difcer-

ad pradam. Sed efto fortis in beilo,

pfit, fed revertens in ore occifi Leo-

o

.

o*

& ftrenué pugnato cum antiquo fer-

nis jam invenit examen apum , fu-

A

J

pente , volente tibi per(uadere fal-

mit ex eo favum mellis , edit, pae

us

füum amorem carnis, ut fauciet fagit-

tentibuíque de eo porrigit. Sicagen-

(2

bt

0«

tá mortis.. Crede mihi , quia carnis

dum eft , dilectiffime defcendens in

[1

Hebr.12.

^

T ng

Ij,z

appetitus mortificare , minimé eft

fpirituale pralium mortificationis ,

P.IO'

ia d

m

eam odiffe, fed potiüs finceto amore

omnes obvios malos affcctus.S ap-

inq

Ícetpe,

Y

f

foviffce. INam, fi Deus, quem diligit,

petitus fortiter dilacera atque di

-

occide

t

9L

d

I

11

TErXQge€TAYaTESs

occide carnem tuam cum concupif-

natura conttadictiones, nec non 'za-

boli aut malorum liomtnum contra-

centiis fuis, non occifione naturali,

qua feparat animam à corpore, fed

rias argumentorum fallacias pene

occifione morali, que purgat À vitils;

diflolveris , atque. omnia impedi-

fpe fretus , quia fuo cempote veniet

menta removeris. Qia hic eft pun-

tibi examen apum, fcu caterva vir-

&um diffcultatis 2Nam , quamvis

tutum, implens te melledivinorum

nihil'facilius — fit, quäm velle, eíl

Charifmatum , adcó quidem, utjam

1amen nihil difficius quàm — ülud

non tu folus fructum laborum tuo-

circà caleftia efficaciter. perfuadere,

rum manducare, fed infuper & alits

homini, terrena fapicnti. O fi velle

in coníolationem tribuere — queas.

proficere nobis adeflet , media pro-

P/Zïl. 12j.

Affirmante hoc divinà fcripturá :

ficiendi reverà nulli deeffent. Hew

y.j.

qui feminant. in lachrysmis, m exul:atia-

fi damnatis fi yel ipfimet diabolo

pne metent.

Prefertim exultabit ani-

daretur ( quemadmodurm nobis ) eli-

imatua, cüm in refurtectione mot-

gere bonum vel telum, ptoficere

tuorum iüvenias cotpus tuum in-

vel deGcere, animum calcftibus vel

tantüm gloria exaltatum , inquan-

caducis dedicare ! quo fervore , quá

tüm modo fpontoncá mortificatione

circumfp:&ione intenfione & inten-

fuit humiliatum. Ah quafo, quid ti-

tione , putamus , eos tot occafioni-

bus À Deo tam mifericorditer. con-

Pr

ihes pugnare pro eterno Regno ?

cüm bellatores hujus mundi tot tan-

ceflis & oblatis, efle ufuros? ut ità

Cg(

taque vite diícrimina adeant pro

&terna cvaderent fupplicia, fuper-

b

Ritig

fpoliis perituris. Illi pro coronà cot-

nafquc promererentur coronas ! Fer-

K

"

guptibili digladiantur, & tu pro

taffis ficut nos , eligerent fuas com-

moditates, fugerent incommodita-

quo

immarceffibili, illi fe dando pericu-

lo, & tu fugiendo difcrimcn inteti-

tes, mortificationes & labores, for-

Qp

n

lr

tüs, quia nemo in fpirituali certa-

taflis naufearent fpiritualia exetcitia,

tb |

mine cadit, qui generosé pugnat,

tefpuerent corre&tiones, riderent ex-

hortationes? Fortaflis ficut nos, oti0,

of

fed folus ille perit , qui fpon-

te fe captivum tradit. Jam, ut tan-

fomno, jocis, conviviis, rifibus, lu-

J

dem huictoti capiti finem imponatm,

fibus, loquacitatibus , conventicu-

f

Ál

te rursüm non lemel , non feptics;

lifque nugacibus vacarent? O infa-

ícd feptuagefies fepties pet. omne

na cogitatio! ex obfefsà perfona ali-

il

lt

tibi charum rogo atque sogito , hgc

quandó à Beato Jordano interroga-

r

tus demon ,

an viftonis beatifice

dnt

& fimilia non femel , non fepties

N

tantüm fed feptuagefies fepties &

valdé . cupidus, confeftim repo(uiti

Ex Protti.

h ,äl:un,

tamdià meditare , atque ruminare,

omnia damnatotum tormenta ad ex-

Exe mfl-

ln t

donec te ad ftudium perfc&tionis to-

tremuni ufque judicü diem lubens

Lit. G.

Mp d

.sum inflammatum fenferis , donec

folus perfctrem, fi vel per momen-

.defþ

tum

N

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ex.

nj

tütm creatorem claré intueri valerem.

ne, fuper Cleram autem tuum eææ

Diícite Ó filit fponíi vcl ab ipfo tar-

reat fanCkificatio tua.

Puto quidem,

fareo. inimico in. longanimitate la-

hactenüs dicta ad excutiendam ío-

i

]

boris & patientie coeleíli fervite

cordiam, & ' ad inflammanda tibi

"

fponío, nealis pro eo, ut Angelos

coníectata cerda poífse(fe, imó, nifi

Vl

judicetis, ab ipío Satana confunda-

fint omninó dura cervice ,. c» incir-

!

mini. Tete yeroó 0 Sponfe Eeclefiz , Ó

cumcifis cordibus & auribus , dcbere

l

I

dulcis JEfu , per vifcera mifericor-

efle fufficientia, attamen ut pzo di-

ee,

dix tu deprecor , refpice fuper uni

lc&ione tue dile&iffima fponfa nihil

'clie

verfam Sacerdotalem familiam tuam,

inexpertum omittam, adbuc addam

Pf')—

ut inimici ejus induantur confufie. —majora.

jet

lo

CAPUT QUART U M.

r

icete

j VCl

Digreffro ad Prefules Ecclefra.

qu

Uo híc occurrunt, quz necef-

entibus loquor : Qui autem apiems efh, voy

ntef«

audit cou[ilias & diícit à formicá

E

Y

Q

farió ^ fübmifsé pramoneam.

y. 1.

Primum eft; fuo cum quibus modó

prüdentiam. Secundum eft : detur

t Q

PïOV- fi

ego locufialoquat, cum illis quip-

vwenia , per. fcripturas explicare co-

p-€0

! Utl

pé, quos decet' magis difcretá vene-

nanti, quod forté in facris interpre-

fige-

fatione , quàm correptione corrige-

tbus nonità expofitum reperitut,

!Eofe

1e, & erigere, f1 quandó forté. he

Meum quidem. non eft ícripturas

s (om.

quoque lucetne purgatione ihdi-

exponere, fed liceat tamen pro uti-

o

n

geant. INon fcribo hic per modum

litate Sponfe Bcclefize eas , fübmiffo

$, Iül*

J

inftruentis , minüs corrigentis , fed

judicio ,

congruenter applicare.

xcrciti-a,

pro Ecclefia Dei pet modum El&c-

Quacunque enim. feripta funt , ad mo-

Rom.i;

at

molynam humillimé rogantis. Sita-

firam Botlrinam [fcripta funt : & con-

V.

ys o

men pro exigentia zeli confilium

ferunt ad utilitatem. Erunt fortaísé

pauperis in paucis intercutrerit, con-

ïbus,l"'

nihil ominüs, qui ifthec ridere, fa-

t. Cor. 4.

fiderent, obfecro, haud omne con.

pientiam ,. & calumniari zelum re-

!anfk"*

y. 3.

( i

filium inopis prudenter contcmni.

putabunt. / Aff mihi pro minimo eft,

ferem.ga

Quia ab altiori. confilio reprahen-

tam ab humano die rideri , quám à

of ah

y. 25.

ertop

duntur illi, de quibus Scriptura : Con-

prudentià mundi taxari.

Libenter

Pfal

(:e:ze/.'zn

yariit

7* lum inopis wnfüdi/;ïis.. Nimirüm

calumniam [uflinent filii, ut rifus pa-

of

non eft alienum à Deo, per afinam

retur matri, rifus, de quà Scriptura

epo

fultv E'h

Num, 22

ajere 1

j in;Hr.uere-Prophetas ,& per calamum

ait :rifum fecit mibi Deu. Qod tunc

ye d.i

; iypenr ^

dcípeétum erudire honoratos. Sapi-

Ecclefia dicet : quandó adimplebi-

Trad.1. Pars L.

tur

yor

t

W

TJPRACTATUS L

tür illad

-

L

Adbue multiplicabuntur in

primo uíque Adamum fecundum,

PÍal. $1.

Senecta uberi; G lene patientes eruit :

qui novus homo veniens in mun-

* 5

t annuntient.

dum, novaque pracepta dans mindo,

Mutt. i.

J 20

A

regrio , & Sacerdotio translato, ro-

Vam fibi quoque fponfam &dificate

P. |

CONSIDERATIO PRIMA.

voluit , tantó priore pulchriorem,

)7

Owaye. Ecclefia dicatur Spon[a, cr quo-

quantó Lex nova eft antiqua perfe-

tiode (it pulcbra ab(que eo , .quod

éior , tartó plus labentem dignita.

iitrinfecus latet ?f

tis , quántó Sacerdotiumi éjus plus

habet honoris. Diciturt tertió in tettà

Mprimis fide certum eft , Eccle-

militantiumi , ut diftinguatür ab Ec-

]

fiam Catholicam effe veré colum-

clefia triumipliante, quee non atipliüs

fiani veritatis, columbam & veram

militat fub Lege; fed quiefcit in glo-

Chrifti Sponfam, Uti fatis claré pa«

fia rettibütionis.

De fic ego no

tet ex illo facri Trident.

Ut dxeiia

(ctibo, quia hujus perfeétiffima filii

Seff. 22.

6Ap- 1.

Sponíz füa Exclefie. — Roursüm certum

non amplius indigent do&rinà aut

eft fecundó , per Ecclefiam Catholi-

admonitiorie

Non egebunt ( itiquit

4päcazzd

cam nihil aliud intelligi , quàm coe-

JEfu dileétus difctpulus ) Iumne Lu- v

tum omnium Chrifti fidelium , iti

ceria, neque Iumisie Solit, quoniam Do-

g

tetra fecundum Legem Evangelicam

nünus Deus illuminat illos, c» regnabunt

f

fub uno capite vifibili in obedientia

in [achia faculorum. De fola etgo Ece

T

militantium Dicitur primó füb uno

clefia Catholica , in tertis miilitante

f

capite vifibili in ebedientia fnilitan-

hic eft ferro, quate vocetur Sponfa à

W

tium ; pef qu& verba excladuntut

& refpondendum , tationem Sponfi

Ü

Heretici, qu& fünt menibra fine ca-

& Spona de. prafenti breviüs & cf-

pite, & confequenter mortua , fepa-

ficaciüs liaud explicati poffe., quim

2

rata à corpote Chrifti & exclufa , co-

verbis illis : Erunt duo in carne urt geye(s,

)4

|

rum quippe fides non efl fides Chrifti,

Ubi per cárnem optimié homo intel- , 2,,

quam Dcus revelavit , fed credulitas

ligitur, itá, ut fen(us fit ; Sponfüs &

|

ettofis , quam humana cogitatio ad-

Sponfa erunt quafi unus homo. 5&-

1

invénit.

Dicitut fecundó fecundüm

pius fiquidem caro pro toto liornine

Tk

Legem Evangelicam , ut diftingua-

in Scriprura ponitur ; uti palàm eft

g

tut ab Ecclefiía veteris Teftamenti ,

ex illo ;! Omnis quippé earo corruperat Genef.d.

Vi

que militabat tum fccundüm Legem

viam [uat. . ld eft : omnis homo. y, , ,

l

Qs

nature, tum (:cundüm Legem Mo-

Unus itaque homo Sponfüs & Sponfa

faicam, & hzc utique etiam fuit fe-

8

dcbent effe quoad naturam juxta il-

Icétiflima fponfa Chrifti ? nam ipfe

lud Scripture : Omuis caro ad fimilem g,elj s.

i

.eft fponfus & caput fuper omnem

fibi conjungetur , & amtis bomo fimili y, ,.

fti fordialitur. Unus homo debent

Ecclefiom. Duravit hzc ab Adamo

Tar

eíTe,

"A

DEf MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, (7»:;

nf

im,

effe, quoad mores & vit2e rationerm,

potiorem & nobiliorem partem Ee-

]un.

fcd tamen quoad talem rationem vi-

clefix femper eífe in. ftatu. grati&

indo,

te , ut fit in medio eorum Dew., qui

preterquam. . quód ex.. co. non delt-

Matt. 18.

; 0«

F. 20.

inbabitare. facit: unius . moris in. domo.

nat effe Spon(a Chrifti etiamfi mul-

(catt

In carne una dcbent eíffe duo unius

torum Charitas refrigefcat, Secun-

Píal. 67.

Jtefily

y.7.

voluntatis , citóenim vinculum di-

dà datur inter. Chriftum & Eccle-

ais

i

le&ionis rumpitur, ubi femel divor-

fiam conyenientia yitze, quia Eccle-

lls

rium voluntatum admittirur.

Sunt

fia femper conata fuit , & adhuc

lus

denique Sponfus& Sponfa duo unius

omni poflibili conatur modo , cun-

P Ls

teffà

&os filios füos infiitaere, juxtà for-

juris , quia.ipfis ( exceptis interdum

b B

quibufdam ) funt.omnia bona comu-

mam virz Chrifti, quid enim audi-

nphus

nia, & reverà, ceteris paribus, valdé

tur Írequentius? quàm ; porfate

.

ab(urdum effe videtur, conforti com-

Deum in corpore veflro

.

induite

n g«

(uin

municare feipfum , & non commmn-

Dominum TEfum Chriftum : fequa-

i fili

nicate fua.

mini vefligia ejus, &c. — Et fi atten-

y a

Tam veró quis neget, hzec & quis

tius confideramus uniyerfum corpus

uiqmi

W i

adhuc plura perfc&tillimo quodam

Ecclcfie-,

.....

tevetà ver& adhuc inco-

:

dem vivit, operatur , imó & pati-

j l

modo invenir inter Chriftum . &

Sponíàm fuam Ecclefiam ! imprimis

tur Chriftus. In unoquidem opera-

i Do

jutt

funt unius naturz, five naturam hu-

tur mira, ín alie fuflinet opprobria,

;tgna j

manam five diviaam röfpjcias. À-

in his füb obedientia ducit vitam la-

lo G6

motc

4

eisue-

z

"

quippé Sponíe Sponfus, tem-

tentem ,. in aliis predicat Regnum

r

allitánte

Dei, in his miferetur turbe, in aliis

ponia?

pore À Patre prxfinito, in fimilitu-

dinemhominum eft fa&us, qui ab

fugit in monres & ducitur à fpiritu

ypott

sterno fibi fimilem non habuir, do-

in defertum, per hos baptizat, per

us &t

;.;Peïfi ?c

illosad f& parvulos vocat, per hos

nans infuper fuzx dile&iffimg Spon-

40

y. 4-

fe maxima & pretiofa promifía, nt

jejunat, per illes in oratione pct-

ime t G

per hec efficeretur. divinze confors

no&tat, in nonnullis rursüs crucif-

moite g.

nature, & quamvis non omnes Ghri-

gitur, in aliis auterm triflitias anima

7p0 ls &

fliani fint in flatu gratiz , habet ta-

patitur. Ut adeó veriflimum fits

fr. d

men Sponsá adjuvante & íemen

Ego lio'bifäum film tïmni';bm did)w üfque Matte5j,

| h'omi'ïe

glorie, in cordibus diffundente di-

ad confumationem feculi.

Adefl (ug y, 25.

lt

vino Sponfo, femper poteftatem fi-

Sponí& proles cibando , membra vi-

m

vificando , in eisoperafüdo. Sicut

lios Dei. pariendi atque educandi, &

js ho

certé ratitlime quis ingreditur in fan-

fcriptum eft ; biceft , qui baptizzat im foan.t.

p

€&am . Catholicam Ecclefiam , quin

Spiritu. fancle. Hic eft, qui dat. 05 , 55.

.ux.tai,

fimul ?htret in gratiam. Super hoc

loquendi , & fpiritum przdicandi.

*

E

nolte vocari . Rabit. Maft. 25.

j j

amninó credendum yidetur , nume-

Proptercà ait

eft, y. 7.

a jmiliv.i;-

rando. tam parvulos quàm adultos

Unus &f enim Mdä;ïfif vefter. Kic

p d

&t

qui

c[(C,

9*

116

TRAXCTATUS o

qui cüm Patre & Spiritu fancto ope-

cun&i Ab(cedat hic otmnis. carnalis

i, Cor.12.

y, 6.

ratur etnriia in omnibus.. CQuemadmo-

cogitatio , nam ifthzc velle fibi car-

nalitet repräefentare, eft de Deo pet-

dum dicit : Sizte me nibil poteftis face-

jean. 15.

rt.. Hic eft, qui in füis membris

fimé fentire ,^ & fancta. Sanctorum

y. j.

odio habetur , flagellatut atque' va-

blasphermare , h&c fiquidem fanctiffi-

ma participatio corporis Sponfi non

tia patitur. iNon, qüód in feipfo

fimile quid fentiat , fed quód dolo-

Ííolüm florem virginitatts non decer-

res fiüorüm reputet fuos, & 1nja-

pit, fed infüper eundem longe fem.

tias fuo illatás populo , füfcipiat ut

per ampliorcm , füavioremque ted-

factas fibi, jüxtà proptiumac vetif-

dit. Ite riunc ó Virgines ; Ó tertenas

Matt.25.

fimum teftimoriium , quamdia feciffis

Sponfz, & veftros carnales sponíos

F. 40.

uni ex bis fratribus meis minimis , mibi

depetite , fed eheu vix femel eorum

feáflis. Hitic bené affcrit Ladovicüs

amplexu fruimini , & jam non eftis,

In Specul.

Blofius. Qui coutemnit. Eccleftam, qua

qua fuiftis , aft Ecclefia. Dei quó

Spirit;

eft Corpus Chriffà myflicum , contemait

Írequentius, quó amerofiüs füo cic«

&ap- 1.

& eaput. Ecclefia ,— videliet Chriftum.

lefti Sponío fruitur , eó purior virgo

L'/(! 32

Tertió dünius voluntatis funt €hri

efücitur.. lt adeó merito de fuo

h32,

ftus & Ecclefia , quia ütriufque in-

Sponifo dicere valeat : Quem eum ama-

In Foffo

A90t.19;

tentio eft, augete hareditatem fan-

vero cafta füm : ctüm terigero munda

$. Agnm':

LP 7Z

dlam, &facere, quz fant plaeità

fum

cuin accepero Tirgo fum:.

Ite

Infrá

Patri. Undé ita orat : da mebis quafa -

nunc Ó Matres , & wcflros te^

Held.

du Dominé , pet[everantem in tua vo-

nellos pufiones prat amore devorate;:

paft. feria lignmte famulatiim : ut in diebus noftris

aft vobis natura haud permitit,

uod Maternus affsctus intendit. $o-

3*

c» merito; C nuinero populus tibi. fer-

vieus augeatur.. Uinius jris fao modo

]i matri Ecclefi& füprà omnem na«

ä

eft Ecclefia cut Chrifto., quia ipfi

tur&é captum conceflum . eft faturari

l

tíaditaé funt cláves Regni Cxlorum,

carnibus virgineg Soboiis & virgi-

conceflà poteflas ligandi atque fol-

ifei Sponfi./ [te nunc Ó Scriptores,

At

vendi , credita difpeníatió mcerito

& omnium terreriorum Sponforum

i

rüm & thefaurorum Chrifli, & qui-

átque Sponfatum amorem in. medi-

li

dem ipfius fan&tiflimi/ Corporis &

um producite , aft corum omnium

W

pretio—üüimi Sangumnis. Hinc non

amor aut irifanus eft, aut huic com-

o

immeritó eaflé gloriari poterit, quód

paratus exiguus imó nullus eft.

W

habeat talem. poteftatem in ^ corpus

Manet ergó veriffimum : quia hoc Ephef. j.

Q

füi Sponfi , qüalem nec ulla unquám

Sacramentuni

intef Chriftam & v.22.

|

Sponía habuit, aut habebit : confor-

Ecclefiam magnuni eft, ex quibus

V. 7:

DtttT0-4. ryiter illi Scripturze : Nec eff alia natio

Apoftoli verbis, ficut & ex antece:

6

m grandis , qua habeat. Deos appro-

dentet. dictis ulterius colligitut . Ec-

ta

clefiam non effe Sponfam de fututo,

hi

pinquantes fibi , ficut. Deus noj&r adeft

fed

bE MOTIVIS ET INSTRUMÉNTIS, c«.

Üi»

nilis

(cd de praenti

5

"

quamvtis tunc pri-

gritate puritatis; Eccléfra quoque ( ine

Lt

müm plenum crit gaudium ejus, cün

quit fan&us Auguílinus ) && virgo c De virgis

pE

à Kege & Spornfo' plenä inttoduécta4

mater efl. — Cujus enim . integritati con« titate

U

fuerit in cella vinaria , & in cubicus

filimus , i virge non eft ? aut cujus pro- cap. 2

i.

lum gemitricis fuz ; per triumpha-

lem alloquigur,fi mater non eft. C)iod

| fon

lem nuptiatum ingreffüni in &terná

autem divina Scriptufa populos fub

Kkcet.

Tabetnacula ; ratio dicti, tum jam

foeiminarum perfoná inducat , atque

'ffems

fàtis patet, quia nempé conveniuné

fpecialiter. elcétos Spotifas Dei com-

: f

ei de pre(enti emrtes. conditiones ;

pellet, lioc ideó potiffimüm fit , ut

tfena

tum ultetior-eft , quia inter tilam &

indicetur ; in Deo omüaem erga

otníos

Chriftum : tam forté . intercedit con-

fos amoftem eminentiffimo quodani

modoó contineri, riam i hoc mundo

orum

jun&ionis vinculuni, ut illud neque

porte inferi unqvam Yaluerint abs

intet triplicis fortis homines ptz ce-

xefïis:

1 quo

fumpete , neque parca abícindete,

teris major pletumque invenitur a.

10 Cit«

juxtà dlud infallibile teftimonium :

mof, videlicet : inter parentes & li«

beros ; inter frattes & forores , ac

Yiigo

Lucs 22:

Ego autem vogavi pro te , ut. nou defi-

jc dto

aüat fides tu4.. Hinc vocat eam (an&us

inter fponfos & fponías. — ftà Deus;

». $4.

j t

Joannes uxorem agni, dum aif ^ Ve-

üt magnitudiaer fui Árioris ofteg.

J

Apac. 19.

detet, per cfeationerii factus eft óme

nb i

H

57

merunt nüptié Agmi , Cv uxor ejus [v

paravit [e ; quamvis communius &

nium párens, pef iricarnationem fra«

ii ]i

pj t

ob plures congruentias etiám meliüs

ter, per vocatiotiern Ele&torum fpon-

Sponía dicatur ; Primó quia vocá-

füs;

Oninibus populis providet uc

"vorate;

bulum Sponfa , eft quid dignius &

filiis , ómnibus fe notum facit quafi

(it. &

quid honeftius-quàm uxor, tiam per

ut fratribus, fed folüm unum eligi;

A

Sponfam corfunitct intelligimnus ad.

populuin ut fponfam. O Deus ,

i

neim n

4

huc virginem, non item per uxorem:

ámor, qui amando tranifcendis omnia,

p at

Secundó per fponfam communiter

quis te nion aimabit füpef omnia!

"A

intelligitur adhuc florida & conci-

- jam quodad fecundum membtutri

:nptoms

piende pariendzque prolis capáx;

pra&fentis cotffiderationis attinet : fci-

yonfot

homine üxoris venit fionnuriquami

endum eft per pulcliritüdinern intef«

m medi*

édentula quoque & defrugata. Ter-

nanmi, nihil aliud intelligi, quam gra-

n

tió demüm quia Sponf& proprium

tiati & charitatem cum cs&teris vite

yiccofte

efl; ad füturas fe adornare nuptias, at-

tutibus & donis Spiritüs fancti. Pau-

jl &^

que omni poiïibili m6do fe immacu-

Xs omnia metitd, omries gratias tar

"

j b

làtam cuftodite, &t hec omnia vel

gratis datas, quàm gratum facientes.

n &*

taxirme conveniunt Ecclefig, Ipfius

De hac pulchtitudine loquitur David,

; quibus

étenim eft, f fan&dtam & immacula-

dum ait : Omuis gloria ejus filie Regis bfal. 44.

anec

tam femper exhibere Chrifto

,

ipfutn

abintüs. Pülchritudo veró extrinfeca, y. 1.

"

inte«

uí P

"

fed. ( ut Salomon loquitur ) . abfque

fuur?

hanorgte foecuncfitvate fobolis

eo,

(

u$

TRACTAIUS 1.

eQ , quod iatrinfecüs latet , in his

faciunt eum fimilem acetyo tritici.

Nou;

y4.

gratiis non confiftit, licet, ut veré

Sic etiam omnes quidem Ecclefig

Prælam funt fponfæ oculi , fed nof

Cunt. ?

queat dencmmam Pulchrltudo : eaí-

h

dem neceffarió fupponat. Quia mi-

omnes fieitt. pifeime im Hefébon, ut Pre-

Ibid. v.4.

nüs convemcnterdxcxtur quod Chm-

latus mereatur dici ficut prcma in

Hefebon , debet vita ejus effe tam

fli corpus myfticum ex gratiis , ex

vmutlbt.s , ex donis metus fan&x,

cla*a, & do&rina tam viya, ut ldcm

aut ex 11111 QCU!IS COH'IPOI]MUIT

hec

fit fuis Subditis , quod pifcinar aque

non-

enim omnia potiüis funt an*ma& vita

pifcibus. Verum quidem eft ,

Tij

vivificans corpus ,' quàm membra

nulla pifcium genera hbennus mos

h,

corpotis. Quem»ámodum itaque in

rari in aqua turbida , qmm ur cl:m-

f

defcriptione Ecclefize Crmmphamls j

ficata, aft non niinjs verum eft, quia

aqua ! tudmaa optuma efï: pr'candxanfa,

f

quæ COH&IUITUL in Cæhs VIVIS ex la-

pidibus , per viyos lapides non in-

hec non ignorat callidus fer rpens, &

p

telligimus. vifionem beatificam aut

hinc nullibi in Ecclefia plurcs capà

qi

animas , quqm ubi Prelarorum vita

Ye

glotias äanäorum fcd 1pfos Beatos

Per diverfitatem veró lapidum, nem-

& vigilantia non clarefcunt, nam ü-

f

jer Sapphiros, Smaragdos, Be-

cut tepefcente aquá pr'ces lenté emo-

riuntur , fic ctiam , totpefcente Pïæ—

Apocal.2i

ryl!es : (Ahr"feïytes , diflin&tionem

qi

mer lfOl' um.

Ità & de Ecclefïa mili-

lato , fubdm ynus poft alterum pet-

E

tante ( quz à Salomone ex fpititu Pro-

duntur, & nemo eos amphus inye-

lün

nit , nifi Iile , qui riremir , quarens, v Porri j.

tit

phpncg velut. Spenfa decubxtLLr)

fent;endum z.fï pet membra Ícilicet,

quem devoret. Liccat hic hatfare,quàm y. $.

fit

verbi gratxa, per octlos, per collum,

jucundam mihi olim erat adhuc ftu-

Qf

diofo , videre indentes cum prelbus,

per ventré intelligi certas homma.lm

ber

conditiones & Ptazus , vel alias Éc-

non folüm pueros, fed fubindé etiam

Cm:( L

clefiaftici regiminis dx(þoücxones pet

viros honotatos, erant nonuulh, qUI

Pls.

€fgn

es ram va-

P

comparatxones VGI'O a

interdum panem aut alios etiam ct-

hp

V

ras intelligi eorundem hominum

bos proprio fübttahebant ori , ut eos

vitam & mores.

uthu

Sic in. exemplo!

buccellatim projicerent pifcibus, qui

ditn

omnes quidem Chrlfham tafn mali,

in quadam pifcina , muros civitatis

fil;

quàm boni fünt in yentte matris Ec-

amoeniter allambente turmatim cit-

fifh

€ 4nt.7.

clefiz, qui eft-ficut acervps tritici, val-

cumnabant. Sic eft ; ludere cum par-

fnd

latus liluis , fcd nott omnes funt triri-

y.

VIS nonnunquam « & magnos del Q&QF

UI

cüm, ah etiam dantur palex! non

Sic divina Sapientia ludit. in orbe proy. ?.

t6 f

omnes , qui vallant plebem , florent

terrarum. , deícendit'in hortum nu- y, s.

t

'Iicut lilia , ah multi arent velut fee-

cum , ut v:deat an p:fcmæ ejus fint cant.?.

fitm

num ! omnesergo C hriftiani funt

Cryüallmæ , an à fuis Prelatis per y. s.

de (11

(Ponfæ venttis fructus, fed foli ele&i

vita- memum & do&trinz fomtum

cautc

u9

DE MOTIVIS ET iNSTRUMENTIS, G.

i.

Pf4l.147. éátté. cuftodiatur illud Dávidicum :

2

v- 4--

Mittit Cr)jïallum füatn, ficut. buccellás, CONSÍDERATIO SEC,UNDA.

fioil

Cant. 7.

Sic pariter poffem dicete de . Keli-

y. 4

" I

W

giofis , omnes fcilicet. conftitui iri

Dc p"rincipäl'iari-(egimine Sponfe.

af

cóllo Sporife , quod eft. ficur turris

&irnea. At non otines áfcetidere iti

Eflhi'ni—, nie alibi Ecclefiám fub

dem

türrini coritemiplationis. Multi, ptó

M

figüra Eftlieris. p ropofuiffe,

Wlæ

dolor ! profïte!itur fe INazat&os, dui

atque aliquam obvié mieritionem . de

non

famien ii chafifate nequaquám funt

Regno Perfarum fecifle. Hinc non

Tbrei. 4.

Pottó

; ffte

vubicuidieres eboré — antiquo.

ábs re. effe judico, fi in illà regimi-

y.7.

iis fornid, pro de(cribendo prinici-

Y ciatt

fióri eft me& ticentis , Sponíam de

fiüembio ad membruni defcribere ;

paliori Eccleíi& guberriio perftitetó. e,,, i,

s

junih

fed folutimiodó univeríalemi ejus

Prafertim ; cüi Majeflas & gubet- 5 ; apide

pülchritüdinem páucis comple&ti, &

fiatio Regurn Perfatum imágo divi-

a, X

ü/æ cap. L.

; opi

quidem jaxià illud comiriurie pro»

ti& Maieftatis & ptovidentie fuiffe

verbiüri Gernmiariotumi , qu, ifi de-

trádatuf. Erant aütett ( inquit facta

myn

m i

fctiberidá citcümcisé fotmosa Spon«

Hiftroria ) (eptem Duces Perfarum

xC; Cmof

sá, comtüunitef utuntut. . Ecce (in-

atque Medorum , qui videbanit. fa-

quiünt) hac habet vere feptem for-

cietn Kegis, & primi poft eum reft-

NG Pïæ?

dere foliti , liorum utpote fcier-

EÉher,

tiiofitàtes : Qugando veró irónice vo-

m

tium Leges ac juta majorum., Rex

jj r

lünt loqui, tinc ajant: feptetm oftetis

cunéka faciebat confilio, tiefcio , an

tát fottriofitates , & tamen novem

gurtths 19

1

fecuridüm tarmi fapientem erdinatio«

portat deformitates, brevis eft ifthaec

jf qmm [

defctiptio, fed tatmen peracuta quia

fieri æquä (apientc£ gnafus, in omni

jX (rà

qU»

per (cptenatium turnerum univerfi«

primatio regimine ( five in. calum

11(

C ant. 4.

ts communiitet defignari folet. Si

álcendetis fursürmn , five in infernum

gic um

J

».5

etgo Ecclefia tota pulchra eft, quis

deotfüm ) feptenariurm reperi nume-

nnunl, q

tum. In coelo feptem Spiritus ad- Tob.iz.

feptetatium ei negabit. nümerum?

gquim H

ütique vel maxime congtuit , ut ex«

flantanté Dominum in confpeQtu v. :5.

" yes

Throni, fempet paratiad omne di- Apocal.t.

tethe quoque feptemplici circum-

[ oU q

yalletut ornatu, quemadmodüm in-

viti Majeflatis Imperium , five ipfis y. 4

tetné (plendefcit feptiformi Spiritüs

itüperetut in filentio flare, five fep- Apocal.4.

quim t

l!

teín tubis canere, five feptem Phia- Apocal.id

fancti gratià, nam quó magis inter-

(d (Um Pa

nà & externa in bonis concordant,

las effurndere , (eptem funt Plancte,

eó fuaviot fit

tnorum concefitus.

ui influunt in heec inferiora, feptem Zacb. 4.

j &

j

oïlïe i

Verüm , in quonam ille. feptenarius

unt oculi Domini ,. qui difcurrunt ».10.

in univerfam terram

Septeim. ne- Prov. a,

jof

t ]fluv/

numetus confiflat , eft alia Que

z

m:o:

( t

de quá fit,

quitia funt i. corde illius , qui peram- . 2j.

g J5

EY

t£n$ T£-

"d

bulat per loca i:faqu*qa, , quar

quiem,

U fonlw t

;3utc

iio6

TRAC(TA;TUS l.

quiem , &v non invenieus dicit : teyet-

et capiti? afl necdüm eft tempus

Lutca.t.

coronationis , fed modó eft tempus

Ltuce. 8.

tar : & fimul vadens , affumut feptem

certaminis, differamus coronam; uls

y

alios fpz'rit?æ neguieres [Je. Septem de-

monia exierünt de muliere , pet

que dum fuperni Principesfuas duo-

Deut. 28. fe ptem vias

fugientia à facie ejus ,

decim attollant portas, ut ingrediatur

y.7.

qut baber. Spiitu. — Scptcin aras Ba-

Regina cum Rege , in fplendore

Apocal. E:

jaam s«dificavit Domino.

Septem

Sanctotum. En íuá dexterá te tan-

V..

1

Sacerdotes clangebant fcptem Buc-

git, & fimul ig e$ feptem Stellas

Num. 23.

cinis anté Arcam foederis Domini.

oftendit,ut in contemplatione earum

Y. 14

Et fqäïc,m Eïcclcfn; fctipfit 1lla fub-

docearis , quomedp oporteat fplen-

1

7ofue 7.

limis pentia aquile. Scd cur eque

deícere tuas feptem. Lucernas. Sicut

DW

y.2

*

Pf;ll.lz;c

(s

-feptem — Ecclefüs (ctibit ? cut pon

ergö oculi ancillae in. manibus Do-

y.2

Apocal. 1.

pnovem? cur non decem? Ideó nem-

minz £ug, irh oculi tui- femper fint

ff

y.4

L

pé ( teftante. fan&o' Joanne Chry-

in dexteri Sponfi, donec. dextera

l

Homi].22

gbäïomg ) quia' feptem -Ecc.-'gfm font

ejus exaltet t« , donec . dextera Do:

Qu

Pfal. i.

omnes , próprer feptem Spiritus.- Scie-

mini faciat virtutem, tribuens oleuna

V. i6.

qua

charitatis ne- deficianz lpcerna rem-

ol

bat nempé divinus fcriptor, quod di-

&um feptem Ecclefie Angelis , fit

pore fenectutis, cogita, quia feptem

Qtl

di&um univeríz Ecclefize , cüm pru-

candelabra funt autea. Cave 1gitut,

Apocal. 1.

[eql

dentert ctcdatur , Ecclefiam , welut

1lo

ne his unquàm fuperimponas lucet-

P.12.

Deo dile&am Efth:rem, notiminüs

&ias lagneas. Sep;tcd] candelabra ( quia

oD

in omnibus uti confilio feptem fa-

tandem mentem meam apetire coe

hf dO l

Jl

pientum, qui more Ecclefiaffico illi

got ) funt feprem. Ecclefiaftice dig-

ies |

Bitate$ , qu& communiter à Cano-

íemper adíunt, quàm olum Reges

quin

Perfarum. $i ergó Keges terreni, fi

niflis.in tirglo de majoritate & obee

l

li

Áie

Imperatores hujus mundià feptem

dicntia iraduntur , & in Bullis Pone

" Wo

Y

virts defendantur, & celum feptem

tificum prefiguntur videlicet : Sua

* (idbo

ld

Planetis gloriatur, fi Deus feptem

inus Pontificatus, Cardinalatus, Pa-

)

popu

principaliter Spiritibus ftipatur, quis

ttiarchatus, Primatus, Archi-Epifco-

^

RUH

ll

fan&e non attribuet Ecclefiz feptem

patus , Epifcopatus, & omnis infc-

)

lol

rior Pralatura. Ex his jam facile col-

Ecda. 37. Circumfpectores, fédentes in exceljo ad

f p

y. 18,

foeculandum? Si Sponfus feptem ha.

ligi poteft, quinam nomine feptem

(fe

Apecal.;. b:t oculos, cur non eft sponfa- hinc

Ducum, nomine feptem . Angelo-

Ti

P. 60

ipfamet optime dicit : Lava ejgs fub

rum, atque fcptem Lucernarum ve-

0 dk

niant, nempe ormnes jilli ,

qui in

Cant.2.6 capite mto , o dextera illius aenplexa-

í

thm

bitur me.

Sed indica nobis 6 pul-

hiíce ícptem diglïif;acibuä edent ,

opon

cherrima mulierum ! quid fibi vult

quia horum operà univería regitur

ab

Meclefia , horum Confilio cun&a dit-

Apoval.12 ampïexus dexterz ? Fortaffis. coro-

Cerpl

Tinia

v.I. , mam duodecim Stellarum tuo impo-

ponuntur. Horum vigilantiá ot

flo-

N

Em

U

BE MOTIVIS ET INSTR,UM ENTIS, ér.

12y

flotefcunt, ficut econtrà horum ne-

Dominicum in innocentia cordis (ui, Pfal. 77;

pu

gligentid omnia lanquefcunt , imó

atque eum deducant per vias tcQtas . 72.

in intelledtibus manuum fuarum.

1

pereunt, fané, qui Ecclefiafticas Hi-

ftorias vel parüm luftravit, qui quo-

Statuamus in Sanctuario ejusfeptem Exodi g.

atüi

tidianas expericntias diligentius at-

lucernas , é quibus & in quibus ]ux y. 57.

jo

tendit , omninó fatebitur mecum,

Cherubina femper fplendeat, ac ignis

[

effe veró verius, his feptem Eccle-

Seraphicus femper ardcat, ut videant,

gl

"

fie oculis perfc&ionis fulgorem un-

emnes, quiin mundofunt , & at- Muf ,

afun?

desquaque foecundé fpirantibus, totum

deant amore Patris, qui in coelis eft, V. 16.

indubitanter Ecclefie. corpus compa-

in celis ab(que dubio aliquando in-

plen

$i "

l

rete perlucidum , atque feptempli-

tet octo Primates gloriofus fedebit,

cis (peciofitatis nitore gratiosé. per-

[S DO' vJZ«.

quifquis hic in terris inter feptem g, f

"1

;fufum', his vero caligantibus, & in

lucernas immaculaté prafulfit.

M OYj

exte

tertam decligantibus, omni procul

dulcis JEfü , obfecro , fiat manustua PÍal. 79

dubio fpecie deperdità, neceffarió

fuper viros & ftcllas dextre tuze, ne y,;g.

lo g

quafi induci. novem deformitates ,

unquàm ifthe Stelle de coelo ca- Matt.24

um , ,

g p :

poít feptcm enim. mox. fequitur de-

dant, quia nimirum difficulter. cor- y, zs,

formitas o&ava in infctiori Cleto,

rigitut , .qui.cquid.'ä Pralatis delin-

Á

fequitur & nonain reliquo Chriftia-

quitur, vix eft málo invenite me-

T

no populo. Succurre Ecclefiz tuz ,

delam, fi in hifce feptem tuis Angc- 7ob. 4.

15 luwf pf li

o Deus totius confolationis, nequan-

lis inveneris pravitatem.

Abr 355 y. tf.

y; (q08

feptem crinibus &' capite Samfonis,

i a

Pf4l.16. dohi feprem Paílores forté fuos.ocu-

y.ii.

los.ftatuant declinate tertam , tan-

ftatim ab.eo fortitudo diíceffit ; -&

I

quàm immemores , quód idcircó

infonuit : Phili&hiim füper Samfon. 7ud. i$.

4 Cf

Er quid aliud potetit Ecclefia ex- v. 9.

e o

faper excelfa fint flatuti , uc ftent

Pal.17.

pro Efthere , refiflantque infidiis

fpe&are , (1 Prelati ejus fuper gega

J[is Po:

Y. j4-

diaboli, ficut olina Efther ftetit pro

Dalile in finu voluptatum dormiant,

s 0

populo fudaico, atque reflitit ma-

:

nifi ttifle illud Jetemie : Infirmata [ 67685 ,

läiü( h

Mich. j..

chinationibus Aman, — Dicit quidem

eff, qua peperit [eptem, defecit auima -9-

j pv

y. 5

ejus , octidit e& Sol , cum — adhuc effet

Propheta « Sufcitabimus fuper eum fep-

Qu i

tem Paflores. — Scd quisignotat com-

dies : confu[a eff , e erubuit. Verum Ifaia66.

fl o

1nunem Ticonii regulam, ea, que in

quidem e& : mundi pompa, & cat- Y- !2-

" [E-Ptum

nis cuta ad tempus fuper genua llan- jud. loce

Scriptura de Chrifto tanquam Spor-

Àn

p

Ío dici videntur , . fepé convenien-

dientur Vobis. Sed fübitó vos à fe abi- [upra ctt.

um Y*

tiflimé inrelligi de Ecclefia ejufdem

gent atque repellent. Et tunc ejula-

y

Sponsi , irà, ut fenfus hic fit : fuízi-

bilis : eheu quàm longé meliüs mo-

tabimus fuper eum ( id eff ) fupet

dó nobis eflez, fi genua. noflra in- Píal. 18£,

j gl

fitmata fuiffent à jejunio , quàm - 24-

corpus ejus myfticum faptem Pafto-

gnaa !

fcs & Rectores , qui

quöd toties diffoluta fueriat i

r con-

om1113

Eafïcamv gregcm

viYio.

no

Tracl. I. Pars I.

(2

n

TEACTATUS I

vivio,

O üutinam fuifletras & nos

bus? Mulieribus non dabatu£ locus

in Ecclefia oculi fumiles illi, de quo

in Aulá Caroli, nift foli Minerva,

hiuic íoli fan&tus ícientiatum Ma-

CAH. s

Sponíus ad Sponfam : Vulwerafli cor

mewm i wno oculorism tuorum. O

gifter fuani fibi commiffam . fami-

F. 9.

quot bona poffet praflare in Eccle-

liari poft ftudium . perfectionis. tan-

fia Dei vel unus perfectus oculus &

to cum fruétu inceffanter - impen-

Íucertia Seraphica , placeat. vel ío-

dit, ut ex Aulicis ejus ob vite &

lius meminiffe Caroli Borromi.

Doéttine tmefitutu duodecim fue-

Qualis anté ipfum Ecclefis Medio-

rint affuümpti in Epifcopos , feptetti

In vit4

ejis ex

laneníis flatus fuetit , vel ex hoc

in Nuncios Apoflolicos , unus iti

|

Cardinalem , & unus in fümmumni

Placido

ürio cápe

tam perversé vivebant

z

[

Moeile.

ibidetn Sacerdotes : üt i comtnuni

Pontificem.

E etiat 1 Aulis co-

"

proverbie habetetur : Cbi ff voldam-

lutnnag - Ecclefie elabotati queütit.

Scilicet locus noti facit. attificiuthi ;

taré , fi fatcia prete, fcu quod idern

!

eft, qui vult fieri damnatus, fiat Ja-

fed Artifex, Áula non effet. rnala ,

Y

cerdos. Pró dii immortales ! ergoné,

inodó à bonis regeretur, ibi folüm

lo

fubditi potiffimüm vitiorum fomno

quos divina clementia conflituit fü-

Y

per muros Jerufalem , jam fiunt por-.

obruuntur, ubi in rectoribus virtu-

te infeti ! fed en ünicus Carolus

tes non vigilant. Adcó quidem ;

8l

f£otani

ilami dicécefim : i taritam

ut, torpente cuftode , vulpes noti

110

pietatis. formam feflituit , ut jam

folüm aulas, fed etiam vineas de-

hor

inoliantur. Vineam füam cuftedivit

effet aliis exemplo atque admiratio-

bi.

üi, qua& prius fuerat toti Ecclefix

atque excoluit fanctus Carolus , &

Kt

fcandalo && eomfuftoni. Sacerdotes

proptereà vinea ejus tam praclaros

du

4l

er quándam Congregationem ad

pretulit fru&us.. Diutiüs hujus fan.

pir

hoc íub tutela Virginis Mariz — &

&z Lucerne claritatem meo rudi

H

Ill

fnéi Ambrofiü ere&am reforma-

calamo obícurate nolo , femittens

fih

vit, talos mores pr&íertim Bac-

venerandum Le&orem ad Lauren-

li

chanaliorum — iníanias eliminavit ,

tium Sutium ad Placidum Mteile,

lt

Chriflianam pietatem, devotionem

& alios Scriptores , ut ibi plenius

land(

4c pia inflituta fundavit , implan-

diícat , quid fit , implere omnes

hs

tavit , propagavit, exaltavit. Au-

nutnetos psrfe&i Pra(ulis.

Unum

f

ani cjus non immeritó dixiffes

tamen filentio praterire haud queo:

(tt

Gymnafium pietatis , officinam vit-

vix hec lucerna in lírael extincta

Imita-

"

tutütii, domum orationis.

efl, & ecce mox omnes propémoe

tricet&. illius

coenaculi , in

quo

Yta

düm cives Mediolanenfes & his

W

Ad. 1.

omnes Apoftoli erant períeveran-

confines , hujus fui fan&i Prefulis

tes

D

unanimiter in oratione 'cutn

imaginem , quocutique demüm pen-

nicillo deliniatam , anté oculos i

[UPE

rulieribus , guid dico cim mulieti-

n

igfm

fuis

EL

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, c».

13

! J

fuis domibus habere concupierunt.

breves in fomnis , longi in yigiliiss

TA

IetYg

Et meritó, ego enim hanc non ío-

in. oratione continui , in contecm-

n M

lüm civibus, fed ipfis quoque pre-

platione affidui, in vifitationibug

fa.

fulibus fuadeo , & quidem pre cun-

freqnentes , in exhortationibus quo-

l t

Gis raris. pi&turis plus fecularis va-

tidiani. Flentes fumebant cibos, gau-

impu-

nitatis , quàm Chriftianz pietatis

dentes contumelias ,

tripudiantes

viz &

infimuantibus. Ut in. contemplatio-

tormenta. Erant Chrifti imitatores,

(tà R&

ne bujus accendantur ad com-

teligionis ptepagatores, morumm £e-

fcpict

plexum imitationis in vita,cujus funt

formatores , Ecclefiarum aut fun-

ünus ii

fc&atores in dignitate. Porró quid

datores , aut inflauratores , dilci-

irnfur

fanctum Borremzum comemorem ?

pling promotores , perfe&ionis Ma-

ulis d

cum vix fit Sedes Epifcopalis, quz

giftri , vafa eleCtionis ,. exempla

'qüe'üüï.

non falrem unum , aut plures fan&tos

fanckitatis. — Diabolo refiftebant for-

iü'ïilülï j

Prafules numerat , horum igitur

titet , feipfos vincebant felicitet ,

[ m&la j

vitam Domini mei femper anté ocu-

mundi luxum horrebant conftan-

ter , miferis inferviebant humiliter,

" (oliri

los habeant, femper in memoria

y fofrino

volvant , fibi ipíis predicantes :

redditus expendebant falubtiter , E-

y Vittüe

O quàm gloriofüm eff, digné fun-

vangelium — pradicabant fideliter ,

xixüem j

giSaeerdotio & habere laudem in

Deo pfillebant fapienter. En hi ve-

dps f0l

nomine ipfius : Anteceffores noflri

ré laboravirumt , w wos im labores 2oam. 4.

4 d

homines erant paffibiles fimiles no-

eorum. introiflis.

In laborem intre- y, £.

cilleditit

bis, fi non majores nobilitate, fàl-

iflis & non in requiem. Proptereà-

(t«

tem virtute. En modó habentur in

dicitur : Si quis Epifcopatum de[iderat, 1.Timoth.

bonum opus. defiderat.

Opus ? hoc $. y.,.

vaclatos

laudibus, coronantur & accipiunt

palmam ,non quia fublimia tenue-

opus, hic labor. Per hec, inquit

gu]'llS fmf

g muad

tunt, fed quia excclfa promerue-

fanctus Auguítinus ,. Apoffolas expo- Lib.19.de

tünt , quia erant in pauperes benig-

nere voluit , quid (it Epifcopatus, quia eivit.Det.

retmittet

hi, fibi aufteri, in füccurrendo ce-

nomen operis eft, non benoris. Et qui-

| Luutct

" Melïks

leres., 1n dando hilares , in conío-

dem boni operis ; laborandum eft ia

lando fuaves, in miniftrando fide-

opere, ad quod quemvis Spiritus 44.:g.

b jcniuf

les , in corrigendo fortes, in (ufti-

fancus affümpfit , & non in opete y. .

; Oifb

tenebrarum , non in negotiis fxcu-

, Unm

nendo patientes, in judicando dif-

creti , in puniendo jufli , in provi-

laribus, tantá dignitate minimé dig-

hu

dendo ítudiofi , corde puri , orte

nis, nec Ecclefim proficuis , quia

aöl extub

veraces , opete celeftes.

Erant

oppidó turpe eft, fublimi glo-

opämo'

epf

coràm divinis oculis magni, coram

riari titulo ,

& quzílui

fervire

6

& bj

abje&o , quzítus abje&us eft ,

proprüs parvi, pufillis amabiles ,

H p;æ(ulis

fuperbis terribiles, omaibus falubres,

quidquid à veftigiis San&orum ae

3m üm PCP.

eft.

tatdi ad falatia, prompti ad onera :

Ecclefiaflicà gravirate alicnum

g

PA

Ah

I.

Y 4

TRACTATUS

hoc unicum fefpondeo ; venia fit ca-

Ah quomodo pulverem terrenum

M.

Sponías patietur in oculis , qui fuis

lamo. Amabo , quid cotgit olim Leo-

L

precepit difcipulis , eundem excu-

eadiam é fepulchro füo in. medium

Cleri prodire ? hoc nempé ut debi-

tere de pedibus ? ut taceam ds de

li&tis. Surge Domire in adjutorium

tis Laudibus extolleret Hifpalenfem

Antiflitem , illum ftrenuiilimum in-

| J NETR

Ecclefíia tuxm , ut Sacerdotes tui in-

?e 9-

duantur juflitiam , ut , quotiefcun-

temetate virginitatis perpetue Dei

Ex Bre-

Genitricis defenforem.

t

que introierint in Tabernaculum

VIATLUO.

íuum , quotiefcu-uque aícenderint

( inquiebac illa. Sancta ) per te vivit

in ledum flrati fuüi , quotiefcun-

Doimina mea , qua celi culiiina tenet.

Hoc ipfuni & me movet , hocipfüm

quc appropinquaverint meníz íuz,

femper fecum| cogitent atque teco-

libenter ego dicerem de Ecclcfia fpon-

gitent 1

ecce ibi fleterunt pedes

fa Chrfte, quod iplà de matre.. De-

Mut, 24

ejüs. lbi imó híc fleterunt. pedes

fendite, obfecro, propugnate, &difi-

h

Antecefforum noflrorum ,

cate, reformate ità Ecclefiam, quem-

pedes

tcéti ,

ad ambulandum in Semi-

admodüm lidephoníus def£endit vit-

tis juftitie , fleterunt , & non de-

ginitatem Mariz, ut poflun in veri-

fecerunt inter tot labotes

in,t».

?

tate proauntiare ; per vos Ó magni

tot perfecutiones fepé inter gla-

Ecclefue Prafules ,

Domina mea,

dios & ignes , & nos eorum in

Mater mea , fanécta Ecclefia vivit,

(ede jam fedemus quieté , dormi-

& Horet. Si hoc obtinuero, tunc 1u-

Drg

bens & gaudens , me non íolitm in

Habat. $.

mus fecuré , prandemus lauté ex

4

Al

ipforum labore , fudore , imó &

cacullo, fed in ipfo me etiam fepu

l- p.2.

Sanguine ,

aut crgo ad ipíorum

chro abícondam , gtatias agens Deo

j

vivendi formam vita noftra eft

meo, utpoté, qui ctiarn dum irafci-

/-

tur mifericordie recordatur. Venia,

l

infituenda , aut digniori ced:nda

Cathedra.

Nam Íícriptum

eft .:

inquam, fit calamo , nam fi catellis,

j

Prima opera fae : fin autem , venio

Dominorum permiffum eft, fios af

Ji

Apetal.2.

r' jc

tibà , c» movebo candelabrum tuumn de

picere , imó allatrare Dominos , &

li

loco. fo.

de manibus eorum buccellas fufcipe-

li

Vetüm enim veró , indubitanter

re , cut ego prohibeor pro fponía

M

mihi dicetur : Monache , quid ad te

Chrifti auxilii buccellas poítulare , ad

[7

feptem Ecclefie columnas meum,

flatus Ecclefiafticus ? purga tu tuum

!Ij

cucullum , & ce&tera relinque majo-

etfi incultum. calamum , dirigere ?

fti |

tibus. Scias te effe mortuum, & noli

eifque myftici templi edificationem

[

MaAtt.24.

moleflare viventes , quid te inftigat

oftendere ? quemadmodüm olim di

dz

4

ad affüm:ndum calamum, qui inter

cipult Chrifto ftru&uram templi Je- v.;.

&l

litteratos es minimus 2 ad ifla ego

rofolymitani innuebant diceado : Ma-

Cap

— gifen

sf

n

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , &c

f

gifler, afhice , quales lapides; & quales

efl aurum ,. mutatus fl color. optimus,

La.

difperfs faut lapides Sanébtuarit in. ea«

Mati3. flru&ura ? Multó magis ego dixerim

xdium

r.l

de remplo fpirituali , qu9d eft Ec-

pite omnum platearum.

Hzc Hugo,

ddbi

clefía, afpicite quales lapides ? tantó

& valdé conformiter lamentationi

enfem

illis in templo Salomonis fané nobi-

Jeremie dicentis : Nom erediderunt

tb it-

liores ; quantó nobilior anima eft

Reges terrà , & univer[i habitatores or-

z Da

Corpore , aut quácunque re alia ma-

b quoniam ingrederetur boffis, C iii-

d

teriali , tantó pretiofiores , quantó

micus per portas ferufalem, propter pec«

quij

h

Thren.4.

t

nobiliori pretio comparata.. Ec nun-

cata Prophetarum, & iniquitates Sacer-

V. 12.

4 fa.

quid hac fan&ta quoque ftructura dif-

dotum ejus À egreffus. eft à filia Sion om-

Tbren. 1.

foiv:tur'

*

$

ergone & lapides hujus

nis decor ejus;. Sed Ó dulcis Dcómine!

f.6.

cipfum

sfor.

Sanctuarii profanabuntur ? &h non

dic nobis , quando hac erunt ? nam,

Matt.24..

abíque horrore fcribo , qux Hugo

his ficri incipientibus , utique creden-

Lüta zi.

« De.

Matt. 24 cx fanébo quodani condolentie zclo

dam efl, jam incepi(fe R egnum An-

V. 28.

. &il

),. 1.

eXAfavit.

Eheu egrefjus eft ] Ejus de

ti-Chrifti , cüm eidem jam ab ipfis

quine

templo, ibat, €» acsejjerunt diícipuli

quoque Chrifti Miniftris ferviatur:

li sit-

3

ejus, jam audi verba Auctoris. 4cce-

Sanéko Bernarde id teftante , atque

2 vet

*

dicente* Miniftri Chriffi funt , € fer-

; muoni

dunt- Q perverft Sacerdotes, quy €a, qua

efferuntur im enenja Chrii , offerunt

viunt AutiCbriflo , henorati Domini;

Süþer

ia ma

inymen[a diaboli , ipfa eff alea fabeti-

éui honorem mon deferunt. . Indé quem

Cant.

fig vintt

In illa Deum invocaut 5 ini[la perju-

quotidie vides , meretricius nitor, biffrio-

tünc li.

De :2.

Indé

Serim 2g.

/

rant, Legem Dei nec feiunt, nec difcunt.

nicus babitus , vegius apparatus

(ofüm ia ;

Abufion.

Vacantes otio , comeffationibus, & ebrie

aurum in frenis, in fellu, in calcaribus.

m fepuï- :

tatibus fludent, terrenis inbiant, terrena

Plus calcaria , quàm Altaria fulgent.

R Do

fapium , affidui in plateis , in Ecclofia

Indé men(a plendida fcyphis & cibus,

m n

indé commeffationes . ebrietates , indé

rari , tardi ad inve[ligandum culpam

h Veniü

peecatoris , parati ad quarendum ve«

cithara c lyra, indé tercalaria rcdun-

f al

fligia leporis , velociores ad congregan-

dantia, d» promptuaria plena, eructan-

; fs "

tiaex boc in illud. — Pro bujufinodi vo-

dos canes , quàm ad vocandum pauperes.

ninos »

Libentius porrigunt panem cami , quàm

lunt effe, & fiunt Ecclefiarum Prepefiti,

Decani , Archi-Diaconi, Epiftopi, Archi-

s iipe

pauperi. Plures ferviunt eà 4d meu-

yo od

Epifcopi. O dulcis JEfu ! jam non

faim, quàm ad. Miffam.. Famulos aut. fa-

j

gldte ;

mulas [ecum habere volunt , [ed Cleri-

mitor , quód tacueris , aecufatus à

duobus falfis teflibus illis verbis .*

€os babere non po[funt, quia nolunt. -Hi

.

dngt

funt , quorum Thalamus ornatior. eff Ec-

Hic dieit

*

poffum

defiruere templum

Matt. 16.

dificare illud.

V. 61.

( cago !

elefiá fua, men[a paratior Altari; fcyphws

Dei , d pofl triduum rea

non venifti

Tu quidem ó Domine !

olim à!

«alice pretiofior , equus charior MifJali,

cmpl |

Jg. L

Cappa pulchrior Cafula , Camifia deli-

deflruere quicquam , fcd adificare, Luca 11,

is non VtMib Animaáé

jo: Mf

&atioY Alha. — Ecce quomodo objcuratum

! quia fl bomin

y.2j.]

-

u

perdere,

MW;

i15

KRTAC€TATET T

perdere, (id (alvave, Sciebas nihilomi-

mifit Sponfam , ut fervent eam abf-

nüs poft difceffioném & afcenfionem

que macula & abfque ruga. Quam-

tuam , primo Apof'cohco fervote di-

obrem amotre tot '11110331'11111 ,

pet

Apal. j

mmuto, venturos effe Sacerdotes, fa—

Sangumem Clmfh , flexis genibus

J

cri Templi , Corpons tui myftici,

ex venerabili Ludovico Blofio rogo,

fan&te Écclefix tufpes dcftru&ores,

atque obfecro * Sandlé colatur à no-

hoc (ï.lebas

& hinc tacebas. Nun-

bis Deus, tollantur abufu , reformen-

quid & Prælau funt hu]ufmodl de-

tur moves , Epicopi, Sacerdotes ,. Mo-

Prru&ores ? Deus ícit, quia Ron ad-

nacbi ,

Virgines Deo facrata fe corri-

duxi præfato.s Temus :

quafi tam

gant , ( magna diligentia ad. perfe-

nefanda crimina in 1pfie Prælatxs

tHonem contendant.

Per morum re-

fupponerem ; quamvxs horum ali--

fmmauonem & fanctitatis teílaura-

qua in eis filbmdc etiam inveniri ,

tionem : date Eleém iofynam fan&e

!

li

. fine adulatione negare non queam,

Eccïcfïæ Chnfh Spon(æ, & Eleé-

.äi

U

li. gi.

li

u

fed pet hoc eis ad memoriam revo-

mofynas vefttas enarrabit omnü Ealec» :

ii

care volui affh&xonem Eccleüæ $

f

fía Santtorum,

propriumque periculum | ,

* fié; aha-

Tal

quando anudire cogantur ; yátt, imó

qul

Matt.27. v& , qui deftruxiftis templum Dei,

gl

CONSIDERATIO TERTIA,

» 4-00

Def'cruxdhs , quia non ædlficäihs,

d

tanta mala

Q

quls enim incumbit ,

3

$

corrlgere , tam nefandos abufus tola

j

Coff

De umiwerío Regne Spenía , €v quur&

In Paftor. tere. Quia ( tef'fante fan&o Grego-

thüg

CIIP 10«

Sacerdotes vecentur Reges *

lat

rio ) faaenm prosul. dubio culpam ba-

bet , qui , quod pate]i corrigere , ne-

Qià

glzg;t émendare. ' Ipfis incumbit fre-

tai bu

quenti vifitatione ', & fübrili inqui-

Uemadmodum Rex Affüjerus

m

Effher.»

l

fitione pracavere , ne. navicula Pe-

prater Íeptem Duces primarios

IAP

u

Ü

tri aquis iniquitatum fenfim ubique

habuit in. Regno fuo adhuc plutes

Mitt

prægravetur " defcendendum eft in

Principes fortiffimos. . Item quem-

Utt

hortüm , ut vxdmtur, non folüm,

admodum ían&us Joannes prater

Apaml Á

E

quomodo fructus cref'cant , fed et-

feptem fþmtus in coelo vidit infu-

&A

iam , quomodo operarii laborent;

per viginti quatuor Seniores , prz-

làt

Sephan. 1. (crataadum eft. ferufalem lucernis,

fülgentes coronis aureis. . [tà & Ec-

M t

y.72.

ne Mxmfïrl lucis , defixi in fæcxbus

clefia Dei Præter fuum f'eprenanum

[

fuis (erviant operibus tcnebrarumo

prmapahus rchmen , gloriatur in-

4l ho

Ipfis , Chriftus ad Patrem peregré

fuper' quàm plurimis Ducibus ac

Ti

ploficxfcem

fuam dxie&am come

Kegibus , quorum curà univerfis

lt o

$ubdi-

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &«.

1217

:

Subditis. de optátá pace providere

dici sácerdos. Proprié vetó, & eo

intendit , tot nempe pollet Regi-

ferifü ; quo convenit veris Sacerdo«

kf

bus , quot Sácerdotibus. Ju'xtä id ;

tibus. poteftas confecrandi , ligagïdi

us

Apocal. 5- gocifli nos Deo offro Regnum c Sacer-

atque folvetidi ; nemo , quantutrie

iis iós

detes , £v reghnabimus fuper ieriati.

Vis fanctus eft Juftus ; fiie fuüfcep-

o

t

Minüs firiét? loquendo , abíque du.

tione Ptesbyteratüs Sácerdos vocati

valét : Undé in figore loquerido,

(j

bio hac verba c'Ongruä de üngulis

fi-

Ju&'is intelligüfitur

Primó qui-

liaud. ominihó idem fignific'ari Yie

tl«

dem ; quia finguli Jufli fünt Dco

dentur génus Eledum , fegale Sacer-

i. Petyi 5,

Regnum , & fpeciali quodatii inodo

dotiumi , gens [andia.

lat : getis

ft-

y. 9

i

tfeguntüf ab eó , fedente ii eofum

fanéta dicituf totüs populus Chris

anituabus inflar Kegis i fuo 'Thro-

fliánus , quià ómnes in Baptifno

u-

nde

üo ; confotthitet Sriptitd dicenti :

fanctificantur , dicitut etiàm populus

VjAl.22. Deminws regit mé — C dl mibi de-

ácquifitionis , quia Chriftus omnes

i K

y. i.

érit. Deinde jüfti fünt Reges ; quia

ácquifivit Sanguine füo , & quidetà

i yl

fuis paffionibus & fibimetipfis impee

fpécialiori fatione ;

quam peteün-

tant , nam ficut plus eft , feipfim,

tes exttà Arcani Vetitàti$ , — extrà

quàm fortiffima vincere , fic etiam

Ecclefiam. Regale vetó $acerdo«

glorioftus eft. , feipfum juxtà fan-

tiurà , folus Cletüs vocari debet;

iT

&is Leges tegete ,. quam fe negle-

quia hujus folius eft gentem fane

&o , aliis Legeti diéctate. . Mycro

&am tegete & äirïgefe in finem fü«

?

& offerte pro eà

cofmus eft hemo , párvum ergo

pernaturalem

muüdum regit , qui feipfüm fegit.

Hoftiam imraculatani, Keóte item

w

i

Tertió jufli vocati Reges queunt ,

Qccipiuntur

ptecitatà — Apocálype

quià pet. contemptum rebus tempo-

ícos verba de Ecclcfía triumphbante,

talibus Superiotes fint, atque mrtun-

intelligende per viginti quatuor Se-

dum caleant i convenientet verbis

niofes ütramque Eccleftiam tam ve-

Migeri t

|

H

Webr4^ — Apoftoli dicentis : Qui per fidem de-

tetis, quàm novi Teftamenti ,. col-

rimto

y. 35.

le&am in unam í(ànctam civitatem

yiéerunt. Regna , operati funt juflitiam,

Quartó d«müm Keges appellari va-

füpernam Jerufalem , nam bis duo-

i üd

$i

lent , quia habent jusad hetedita-

decim faciunt viginti quatuor.

, peit a

teny Regis fieculorum , & ad coro-

ergo , tefle fanéto Beda , duodenario 15 cap. 9.

ii jf

nam glorie. Praterea poffünt etiam

fapà mumero folet in. Scripturis uniVet- Matth.

05 ,

Pfæ

jufti minus

roptie vocati Sacerdo-

fitas. defignari, — Ke&é per duodecim

i

Patriarchas veteris "Teftamenti íeu

[

&i

tes , naim

icut omne bonum opus

gnarom

ad honorem Dei oblatum poteft fuo

duodecimi tribus Ifrael tota antiqua

»

&. pet

riatüf in

modo dici Sactificium , ità queque

Ecclefia | tepteefentatur

duodecim : Apeftolos tota Eccleüa

s Y

tale opus offerens fuo inedo potetit

l

ubde

08

fRACTATUS L

Chrifïima ác nova, per Jeru(alem

bené Presbyteri & Seniores vocen-

veró duodecim portàrum univet-

tut, & confequenter univetrfum 5a-

cetdotium recté per Seniores repre-

Ad Annii

fum Regnum aternum, ex fandis

Chrifft.

Angelis, hifque duabus Eeclefiis

(entetut , teflator rursüs citatus

?ä

militantibus gloriosé congregatum.

Spondamus, & fatis claré colligitur 7-

ex plutibus Scripture locis: uti ex

Ut fic quafj itdicetur , in illo bea-

».

155

tiffimo Kegno à duodecim Chotis

illo : Twme placuit Apoffolis & Senio-

l

vlh 22.

Rcg: imfnortali novum atque pet-

vibus cum ommi Ecclefia. Et rursüs ia

dh

codem capite : Apoffoli & Seniores fra-

V.Zj'-

fat

enne cantari canticumm , quia cum

novem Angclorum Ghoris tres Ele-

tres. Sicut igitut. ( tefte fan&to Gre-

D)

&orum hominum Choros focian-

gotio ) per Seniovem Petvum [ignifica-

tlo

rur Ecclefia gentium , fcu. Catholica

u

TE

4

dos effe , pi& creditur , ut implea-

Homil.ä;

4

tur domus Cene , & quá diabolus

ex gentibus congregata , fic etiam

p Erang.

tll

n

cum Angelis fuis proje&us eft. His

per vigintt quatuor Seniores optimé

Ti

&f

nilil ominüs , & aliis hujus Scrip-

fignificatur Sacerdotium - Chriftia-

ture fenfibus omiffis, ad fan&te

num. Hoc enimilló Aaronis me-

i N

fin

Ecclefim infiructionem ( propter

ritó dicitur senius quia eft jn digni-

Sir

quam illa Joannis vifio principalius

tate majus, & in figura prius, prius

faca fuifé creditur ) per illos vi-

fiquidem erat Melchifedech , offe.

DT

LU

i, li't ü

ginti quatuor Seniores optime intel-

rens panem & vinum, quàm Aaron

Q-ffff'!,, :

H?z

ligitur ac reprefentatur univerfum

offerens fanguinem atietum. Sacef-

t

Sacerdotium Chriftianum. — INempe

dotium Chriftianum etiam ben? pet

"n

qot

ficut -univer(am | Sacerdotium anti-

viginti quatuor defignatur, quiacft

ht

quam

fecundüm — Benedictionem

veluti viginti quatuor litterz totius

D

u

Aaton ( tefte Henrico Spondano )

Legis, ubi futumus $acerdos cft

Ad Anauu

D

per viginti quatuor Principes Sa-

ipíum verbum , Alpha & Omega.

As

Chisfli

2L

cerdotum fuit defignatum, ità etiam

Inftitutum — eft in plenitudine tem-

llj

poris, ut Sacetdotes nov& Legis

fan&to Joanni per viginti quatuor

SWW q

i

Seniores univerfüm Saccrdotium no-

tanquàm cuftodes fuper muros Je-

UI

] d

vum, fecandüm Ordinem Melchi-

rufalem totá die & totá nocte in per-

petuum non taceant , per fingulos

L

fedech, fuit oftenfum , ut innotef-

flu

lh

ceret convenientia intet figuram &

horas femper meditantes in Hyamnis

Apotal. $.

v

*

^

Cernelius -

eritatem , hoc fiquidem Prophetix

& Palmis , ut offerant odoramenta

hr

feu orationes fidelium , & mini-

ALapide :

&';P.-xtoþhetis haud infrequens eft, ut

D

per typum prateritorum futura vel

firent in fpirirn^ humilitanis ante

in Ezech.

It

etiam prefentia inciment. $ic Pro-

.3gnum; 'quj occifus eft, per fan&ta

:4P d 20.0

Sacrificia memoriam illius faciendo.

Qu

pheta Ezechiel fub typo Luciferi

fuperbiam ac lapfum Regis Tyri

Quod ad alterum attinet , cur Sa-

5

dí

défcripfi. Quód veró Sacerdotes

cerdores Reges nuncupentur, exifti-

mabunt

hi

E 4

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &c.

159

X

mabunt fortaffis 'nsi/muïli' , bhunc eis

n

politicis tantüm | vetbis fuerit Sacet-

ticulum : attribui ob — exeellentiam

dotum laudator, fac&o autem eotum -

cbrg Ái d

di

o

gnitatis ? Sed hac ratio videtur

peifecutot : audiamus

paucis ex

ii

infufficiens, ^ INam tefpiciendo Sa-

Theodoreto ,quantam reverentiam

ipitr ^

cerdotalem dignitatem , longe Sa-

idem Imperatot in Concilio Niccno

üri ex

cerdores majori quàm regto titulo

Epifcopis & Congregatis Patribus

uj "

funt honorandi, wutpoté quorum

exhibuerit. Praparatus erat ( inquit

rSiIS j UP

dignitás communi Patrum calculo,

notminatus Beatus Pater ) 4 Rege ( id

uf

tantó eft Regno terreno major &

eft ab Impetatore. ) locus amplius iu Lib.4.

6n

eXcellentior , quantó anima preftan-

Regia inflrucus fubfelliis e faliis , qua s.

nj

tiof. eft corpore. Sacerdotium ( inquit

Epifcoporum wtmere fufficere poffent, at- i

holic ;

n

Lib.-2. dc

fan&tus Joannes Chryfoftomus) tzz-

que ità debito ipfis bonoré habito , juffit

SACUL.

i

d

: e;iam

J

ibl

tó Regno cf excellentius, quantum Spi-

introire & confultare de ve propofitá ,

a.

& homil.

op(lm'c

ritüs C* carnis intervallum effe. peteft.

ipfà quoque cum paucis pefiremim om-

vt

B.

Similiter ioquitür fanctus Clemens,

de verbis.

uiwm ingreffuseft , c parvo im. foliole

; fnt-

fanc&tus Thomas Aquinas & alii.

pofito a[fedir , prafatus veniam prius &

digni

Sán&us Ambrofius veró facit com-

petit& . conceffione ab Epifcopis. Tizec cft

, senu&

parationem- cum auro & Piumbo,, ac

alia politia , quam 0on nullerum

|

7

Dc digä:

ait : Atrtita non tam pretiofius eff plum-

modernorum mnobilium , qui ele-

Satcerd.

m Aarof

bo, quàm Regia poteflate altior efl dig-

Gionibus , & aliis ejusmodi rrego-

£ap. 2.

; t

nits Sagerdotali. Et ad quid. Sacet-

tiis Ecclefiafticis tam audacter fs in-

Jijf. 34.

dotes prxcise ob dignitatem vocabi-

t p

gerunt, &cíi à Spiritu fancto pofiti

diad

mus RKeges , cüm ex hoc capite ab

effent regere Ecclefiam Dei, fed quid

j i»Oïiüs

ipfts Imperatoribus appellentur dii?

memoro Gonílantinum Magnum?

dos d

Deus ( inquit Imperator Conflanti-

quid Carolum Magnum , quidalios

fius Magnus ) vos. conffituit. Sacerde-

Chriflianos Imperatores ac Reges?

(neg?

t , & poteflatem dedit de nebis quo-

qui ob Religionis defenfionem, fun-

jnc t

[ Legþ

' * Sozome-

que judicandi : d ideó nos à volis ve-

dationum munificentiam , ac Sacet- fofephiu

ü? judicamur , vos autem non perefüis

dotii venerationem optimé de uni-'[;) ;;

us o

stuslib. 1

ab beminibus judicari : proptez. quod Dei

versà Ecclefià. funt meriti ?. cüm & ayriguit,

hcinp

&4p. 1.

foltus inter. vos exfpectate judicitm , &

ipfe gentilis Alexander Magnus j5 uir, .

! üng(läos

,

Bs

p

vefira jurgia ad illud divinum re[erven-

Jáddum fummum Juda&orum Pen-

tiy exaimen.

Vos autem nobi 4 Deo

tificem vetierabundus — adoraverit.

mmcnü

^

omnes

dati eflis dià : « conveniens mon eft,

Ut| adeó verum

fit

W mim;

ut bomo judicet Deos fed iHle folus, de

magni venerantur Sacerdotes , foli

Kis Ante

quo feriptum eff : Deus. fletit in Syna-

vero illi, inquibus prater imagnam ;.meg, ra,

31' fan&ä

gora Deorum , in edio autem . Dees

fuperbiam , aut fortafsé etiam gfan- y, 25

geo

difcernit. Etne putetur, quód magnus

dem cerporis molem , ficut in Saule, , geg 25,

,ai

hic Imperator, more quoramdam,

nihil magni reperite eft , plerutn-

, a

Trad. L Paárs f

que

g

" d

TRACTATUS

130

Aä' 90

ue Miniftros Dci . per(equuntur.

cerdotes vocati Keges, & Sacerdo-

70 4'

Sed audiant tales : Saule , Saule quid

tiumi dici regale ex. duplici potiffi-

ame perfequeris ? Abíquc dubio enim

müm capite : Primó ratione inflitu-

tionis, quia Sacerdotium Chriftia-

Chriftum perfequitur, quiíquis Sa-

cetdotes períequitur, & Deum in-

num eít inflitutum juxtà Ordinem

honorat, quifquis ejus Miniftrosnon

Melchifedech , qui fuit. Kex Salem Heb. 7.

honorat: teflante id divind Scripturá:

& fimul Sacerdos Dei fütmmi. Sicut v.7.

ÉRCAIO Y

qui vos fperuit , me (pernit. Eft ergó

ergó Salem , poft.à Jerufalem fuit

y.i6.

Sacerdotium | omni terrerno Kegno

figura totius Ecclcfia: Catholice , ità

majus atque honorabilius, & hoc

etiam ille Rex fuit figura totius

non folümex Lege pofiivà »dad

Chriflianii Sácerdotii regnantis'fupef

novam Jerufalem 4mnilitantem , &

Probabilius etiati ex Lege naturali.

| Kiti tursüs miultis claré oftendit jam

ficut.omnes animma fideles commue

fxpius -citatus Henricus Spondanus,

niter dicunturfilig Jerufalem , ità

etiam omnes Sacerdotes dici queunt,

quia non fofüm apud Chriftianos ,

non folüm apud Judeos femper in

Reges & filii Melchifedech , etfi

. Sacetdotibus fumma fuit rerum po-

eidem jure Hareditario, aut fanguis

riis propinquitate minimé fuccedant,

Ad . At ceflas , fed etiam apud gentiles com-

E

chrif'i

muni ac naturali confen(u cuncta

quemadmodüm omnes credentes

37

Sacerdotum arbitrio regebantur , et-

propter promiffionem dicuntu filii

Abrahz , quamquàm ex femine A-.

iam qu& politicum fpectarent Im-

perium.

[tà vir ille veríatiffimus ,

brahaz fecundüm catnem non deícen-

f

citans plurimos Authores & Provin-

dant. Solum quidem Chriftum prin-

N

cias & Kegna, in quibus hzc .cau-

cipaliter prefiguravit Melchifedech,

tiffime obfervabantur. Similia quo-

utipatet ex illis verbis Apoftoli :

-

que invenies apud Paulum Segneri

Sine Patre , fine smatve , fine genealogia: Hb 7-5

J

24 p

Parte. 3. difcurl. 24. De Sacramento

ueque initium dierum ,neque finem Yi«

l).

1

Ordinis, & ipfa ratio naturalis. di-

t& habens. NNullus etentm alius Sa-

ljd

P

M

^j q1

Qat , Deum Sacetdotes & parentes

cerdos, preter Chriftum filium Dei,

1

e(le ab omnibus honorandos atque

eft abíque initio, & abfque fine, ne

m

venetrandos. Undé Deusin Deutrom,

Á

pacdl. l.

(

':l",äPo 12e

quidem ipfe Melchifedech, ipfe fo-

J y,

lus eft fine initio, eft ipfum prind- - *-

U

precipit : Qui auteim fuperbierit, nolets

- ebedire Sacerdotis Umperio , qui eo teme

pium e finis ; ine Patte quoad huma-

pore miniflrat. Domina. Dee', ex. decreto

nitatem ,. fine matte, fine genealo-

f

judicis snorietur . bomo dle , - auferes

: gene- T/a14 $3.

già quoad divinitatem , nam

N

malum de Yfrael : eunclufque populus

rationem ejus quis enarrabit. ? Ipfe ?. 9.

h

Qi

audiens tinebit, ut nullus deinceps intu-

folus eft. Rex juftitie & Princeps

me[cat faperbià. Jam veró utad meum

pacis, ipfe folus fempiternum. babet. Sa- Hd.7.

p

tutsüs propofitum veniam , dico Sa-

ecrdotium. Quia fcilicet ejus Sacrifi- 27*

tu

cium

d

u

p m

-

pE MOTIVI$ ET INSTRUMENTIS, &t

15y

t

cium femel in ata crucis oblatum eft

fünf gmera futurorum figura, fed

xilf.

tantg yirtutis & cfficacize, ut ( etiam-

viva & vera Chrifti inftrumenta, ac

ditu.

fi mundus in eternüm ftaret) porfet

Miniftri, per quos ipfe fuis fideli-

Mi«

tamen falvare in perpetuum , vihu-

bus apetit portas juftitize, & arcet ab

inem

jus per femetipfüm , accedentes ad

eis fpirituales nequitias, docens illos

alem 1.

Deum. Sed ex hoc tamen non pro-

utilia, & gubernans in via, quà am-

Sicut !

hibetur , quin.omnes Sacerdotes

bulent. Ex quö etiam jam fatis pa lfaia. «£.

Vfuit

novi teftamenti verà & proprié

teícit, cur Sacerdotes ex fecundo P !7

20

poflint dici Sacerdotes fecundüm

capite feu ratione Reges vocatique-

totlUS

Ordinem

Melchifedech ; ficuti

ant, quia videlicet eis omnes ratio»

omhnes funt veré & proprié offe-

fupcï

fes & pretogative Regum altiori

j

.

rentes & coníecrentes , etfi Chri-

& excellentiori quodam inodo con-

nffs

ftus (it principalis offcrens & «onfz-

vcniunt, ficutergó Ecclefia propter

n u

crans , tam vifibiliter quàm invifibi-

fimilitudinem & Analogiam, quam

treufit,

liter. Vifibiliter , quia quod quis fa-

habet ad ftatum matrimonialem , be-

l; a

&it per alium, per feipfum facere

né appellatur Sponfa, itá pariter Sa-

cenfetur, invifibilirer , quia ipfe eft,

cerdotium propter fimilitudinem &

Emgui-

datts

qui operatur in Spiritu fanéto , ipfli-

Apalogiam ad Regnum, optimé di-

At

tuefs Sacramenta, perficiens, arque

citur regale, & Sacerdotes R eges.

gratiam tribuens, non folóm quà,

Regum potiffimüm eft, falutares Le-

mite £«

Deus, ícd ctiam quà hemo per po-

gcs condere, gladium juftiti porta-

teflatem excellentig. Sic paritet Sa-

re , jufta decernere , delicta amputa-

deatte

cerdotes veré & proprie poffunt di-

te , vittutes premiari , hoftium in-

n pr'm-

jf dedh

£i Keges juflitim & Reges pacis,

curfus propulfare, tranquillitatem

quamvis iolus Chriftas Dominus

reipublice & procurare & conferva-

: oüoh ;

n

|

l(,

Ffal.124.

proprià excelleatia fit Rex & Sol ja-

te. Verbo : Salus populi, totumRe.

gerztalagifi

F. j*

g P

füitie, & Pax fuper Yfragl. INonfolüm

gis paludamentuin , ornamentum ac

Píal. g1,

quia in feipfo juftus eft, fed etiam

fuprema laus cito. Confideremus

qus 5*

F«7.

quia totam Ecclefiam regit ip juflitia

jam, an non hec omnia optimé re-

JiumDo

gali Sacerdotio aptentur ? & impti-

T

( abundantiá pacis. Sicuti fcriprum

Apec;i

eft : quonidin venit judicave terram , u-

mis quidem quoad poteftstem legis-

! [P.C 0..

y. £.

dicabit orbem terrarum ia ju[litia. Nam

latjvam indubitatum eft, eam rcfi-

j r '

judicare in Scriptura fepiüs idem

dere in fummo Pontifice refpectu to-

"i

fignificat ac regere : quemadmodüm

tius Ecclefim , in Epifcopis refpectu

gpnca,ö-

füarurz Dioecefium, in Legatisà La-

j

4« Reg.rj

patet ex illo : Foatbam vero filius Re-

' genä

yz )'l

gus gubernabat Palatium , &* judicabat

tere & INunciis Apoftoliciis rcífpe-

M ] IP

populumterra. Et 66 Melchifedech di-

&u Provincie fibi affignate , in Ab-

jrine

&us eft Kex juftitie, utique hic ti-

batibus tefpectu füorum fübditorutia

Hh

p 9

tulus jure potiore conveniet "Sacct-

religioforum, &c. Et quamquam Pa-

j sri ?

veniat , Legem fetre,

dotibus Chriftianis ? utpoté qui non

roghis non cot

j

K 2

poüunc

4

112

TRACTATUS r

tus futümi Dei; Et unum'tn. Éecclc-

poffünt tamen fecundum Legem

fia militante, velut luminate minus,

precepta imponere , imó debent fibi

commiflas amnms juxtà (anQias Le-

ut prefit mutabilitati humanz, denec

Cant. 2;

Lasíée.22; &

ges xmplgrc dirigere , quoad gla-

perfecte vifienis Afpiret dies , . &

y.17

dium , rursus certum eft illud :

€cce

F. 28.

snigmatis t»clinentur umbra. Undé de

duo gladii bíc , unus-materialis, & al-

Ecelefia fcriptum eft : Pulebra, ut Iuna, Capr, c,

ter fpiritualiss Materiali utitur tfega-

ele&a ut Sol Pulchra' ut Íuna eft,

V. 9.

le Sacerdotium manu alienà , fpiri-

ambulans in terris pet fidem , elccta

Heb. 4

tuali veró manu proprià , gladius

ut Sol. cft, triumphans in üzpema

Pc 12-

Ípiritualis cft fermo Del , pertingens

ClVl[atQ'

£diftcata ex . ele&is läpldl-

u[que ad. davifionem, anime a. Spiritíts

bus; Pundawc quldem Deus omnia

JCex. $

Gladius terribilis eft Cenfüra Eccle-

Regna, fed ità tamen. , ut cuncta,

li PJ/!

y. $.

fiaílica , tradens eontumacem Sata-

fe Pc&z. horum duorum, stellas po-

na, ininteritum carnis , ut Spiritus

tiüs dixeris, qui àm luminaria, INam

huniliatus falvus fit in die Domini.

quale unquan* Kegnum fuit , aut

Reliqua, puto, efle fuperfluum, om-

etit . quod velut Sol aut Luna toti

niareceníere, nam quis nefcit, Chrt-

precff:t mundo ? Soli» illis, quifunt

átianum Sacerdotium effe inflitutum

Lumen mundi, dictum eft : sicut mi- 7oan. a.

n a.djuttonum & ditectienem eorum,

[it te Pater, c ego mitte vot. Pottó v, z.

p OU CURU E.

qui Hzreditatem capiunt falutis, &

dataeft mibi omms poteflasin calo c» in

hinc tantó eft eïcell :ntius Re gno

terrA. Funtes evgo docete omnes gentes. Matt. 2t.

temporali, quantó eft preuohor fa-

Ceterüm exnhcate univezfo Sponfæ y.it. é,

ï

lus &terna falute periturá, tansó di£-

Kegno, etiam pro coronide hic an- rs.

[

ferunt invicen: dignitate ,

GUQIRLQ

neétere volut , quxdnam in Ecclefia

fine, que finium- dwerütas tanta

notuine QQPHIS veniat ?

& refpon-

(

effe probatur , ut mericó pluris zeft-

dendum., Eccicfiam confiderari poffe

anavcrtis LUUID qui unur hominem

quatruplicitet, -Primó confideratur

Ü

dlrexent in fïnem fupernat;ur an:,

Íuls ratione 'Chriftianitatis ,

& fub

f

quàm qui centena mullia prascisé . in

iftà confideratione folus Chr&us Do-

Q

finem naturalem. — .:Ecce quanta fun-

minus eft caput Ecclefie, quia om-

[UL(

es fideles etiam Prelati , . & ipíe

damenta vocandi Ssacerdotium regale/

f

Genef. 1.

Ferit Deus duo luminavia magna : lumi-

fummuæ Poatifex funt. Chriftiani &

7016

tu

nare imajus , ut praceffet dies: e lu-

confequenter membra & norn caput.

t

ATE HIHUS ,

ut pree[fet .moiti. Duo

Secundó confideratur, prout regitut

quoque: Qxdmcmt Kegna maghna :

(üb uno capite vifibili , & fub iftà

unum aterüum. in P,Lclcfia trinm-

confideratione fupremum caput i

hante , quod cft velut luminate mse

terris eft folus (üummus Pontifex, qui

APW**"" jus, quia n»x non erit illic., fed pet-

poteft etiam dici Sponfüs univer(ae

y. 1J-

Pemus dies lgtitie in claritate vul-

Ecclefize , non tamen Succeffor Chri-

fi,

$

DÉ MGTIVIS ET INSII*RUMENTIS',*&W,

133

,

fti, (ed Vicafius ejus , & Succeffor

d

Petri , ratio eft, quia ;; quamquám

CONSIDERATIO QUAKTA.

Chriftus alteti. fünam sponíam com-

W C

tiittits mon tamen ob hoc Sponfus

Anguia ft

pórta ad Regnum

l& h

1

effe definit. Tertio confideratur, quá-

Ecclefra.

tenüs Clerus inferior , totufque po-

UAVT

ZTEAT

pulus Chriflianus regitur ac dirigi-

Onflat ; quód difficilis fit aditus

G]

tur ab Epifcopis & Prelatis, &tub

'ad Ecclefiam | triumphantem ,

uemä

ilà coníideratione ofnnes Pralati

tïm!

ie id in pluribus locis diviná

funt quaft unum caput inferioris

Scriptutà:: Velut Matth. 7. v. 14«

pidvi-

nnià

Cleri & populi , dicente fanéto

Quàm angufla porta , & arca via eft,

In Paft.

que ducit 4d vitam. . ld ip(um eriam

o

Gregorio : Caput quippe : (ubjetorum

funt cundá qui prafant«. d. eum fere

habetuf Lüce 13. v. 24. Si etgo cte-

;

Nm

imodum , qüo Magiflratus dicitur

ditur ( quemadmodum in anteceden-

tibus fuit oftenfum ) quód regimen

, A

caput civitatis, non tamen funt ca-

3 totd

put füpremum , nec etiam Sponfus

Ecclefig militantis fit inflieutum ad

ifunt

fotus Cleti aut populi , -fed funt

formam triuümphantis , tnanifefte fe-

j 1

(quod potiffimüm de Epifcopis in-

quitur, difficilem omninó debete effe

tellige ) particulares Sponfi fuarum

aditum ad Prelaturas , ad regimen

NRoron2.

diéi

Ecclefiatum , Succeffotes Apoftolo-

animarut ac Sacerdotium. De Prz-

rum,non tamen Petri. Quartó con-

laturis hicex inflituto non agam, fed

yguít. :

fideratür Ecclefia prout diflinguitur

potidimüm tantüm de Sacerdotio ,

j !

in Clerum & populum , & (ub iffa

& confequentet etiam de cuta anima-

hic n«

confideratione totus Clerus dicitur

rüm , qu& pletumque Sacerdotium

TT

caput Ecclefia fxculatis feu . collo-

confequitur. . De Ecclefia.triumphan-

;efPOIT-

&ionis fidelium; fatio cf-f.. quiá totus

te potiffimum hac notantut : No^4

14?06« 2!&7

r poe

Clerus concutrrit ad ditc&tioriem fae-

intrabit in £a aliquod. coinquinatum,

7

adetatut

cülarium & vigilat pro populo,

aut abominatienem fasiens dv menda- '

& li

quod propriim eft capitis. - Porró

cum , nifi qui (cripti funt in librovite.

;ïfhlSDO'

agni, O utinam , ó utinam hac ipfa

fuccedunt Cletici, non Apoftolis ,

ya d

fed proptié feptuaginta duobus difci.

notarent Keverendiflimi Domini Or-

ripe

Pulis. He&c idcó huc pofüi, ut fa.

dinatii, ut primö nullum coinquina-.

J &

cilius abfque confufione tum ante-

tum aüt diligentem iniquitatem a

tcdentia, tum fübfequentiain-

facros Ordines admitterent , quid,

gt

telligantur,

qui diligit iniquitatem , odit animam P[al, 1o.

füb 3

fuam. Q autem /ibi nequam e[f » etii v. y.

p d

u

alij bonus erit. Secdndó , ut nullum Ecdligz, .

facientem mendacium , id eft , nul- y, .

,iffïX) qüt

étrina & Veritate»,

Id

h,;m catentem dq

dc

j

ol Chri.'

A

]

TRACTATUS l.

54

de quotimeri poffet, ne propter fuam

obtrudat.

Contta Damafcum itaque

mfcmam prof]srat mendwa deeüs

Epifcopum oportet refpicere ae pro-

populo fala & ftulta , non valens

videte, ne, diabolo ludente, per in-

3P€flf€ errantxum uuqmtatem 5 nec

diícretam devotionem domuim Dei

Matt. 21

g

ad poenitentiam eos (ciens ] provocare.

faciat fpeluncam latronum , ne pery

y. 1

Thren.2. Tertlo mfi qui fcripti funt in libro

füuppofitiam mifericordiam exetCeat -

cw

y.£4-.

d

vite agui, hoceft : nullus ad facros

crudeliratem , ne multiplicando $a-

t

Ordmes adnnttatur nifi c qul cognof

cerdotalem gentem , diminuat ho-

De Ecclef. utur à Deo veré vocatus :

Oportet

norem, Per indifcretam deV&Uonæn

a

Hierardy. enim ( inquit Dxenyflus Arcopagita)

poteft quis hallücinari ex ifte argu-

[

D

part. g.

Pontzjïiern Jancum mon motu proprio

mehto : Communiter docetur, quod

tap. $

Sacerdotales Ordinationes canjice:e fiá

Saccrdos celebrans fan &;H' mam Íri-

«

filb Deo agente. Ut adeó æque fit reus

nitatem afficlat muck

Anoa*-.oa Iseti-

Hi

f

fon vocatum ordinaüs , quam non

ïla,peccd.toa,s yenià , jufïes 4ubfidio

feil

vocatus accedens , imó quld dico &-

& gratxa ; in purgatorio cx';fïenteä

qué ? magis reüis e& & longé facx-n

requie :

Eccleftam fpirituali benefi-

bili

hua i gno(cnur temerc accedexm quqm

c1o & fcæpfum mcdicinali zemedio,

tii,

temer? ordinanti, quia fáciliàs £ole-

Ó q'?auw& igitur "Thefautos fibi col-

p

ratur ignorantia in ftudiofo Juvéne,

liget Epifcopus confccrans frcsgyte«

mod

quam i1 honorato Prafule. -Tuveni-

tum, ipfe enim eft caufa. Et fuo mo-

bant

bus eüim & mulieribus plerumque

d& fit particeps horum omnium ex-

Mtert

b"cws fünt fenfus , & ideó eortim

cell»cu-afïm orum Fruäiuum j

f;.(,/ uf

hibit

ig ;Dofan tlæ 001 üüll quam P,? H Lenu üm

ew'xtra certé in 1p(um Dum ,

P»ïd['

eit. A Pr&(ule nufe.m acutos ocuios,

Augelos in n;orraie.a & þa,femm

i, (

iongofqur. fenfus omnia jura expof-

iri animás juentes efï: injürius, quat-

W

cunt ;

Pontifici feu. Epifcopo dici-

do vel uni petenti gratiam feu bene-

8 n

Exeb;; tut : Er tu füi bomiui [*ecu!atoreyn

ficium orditationis denegat , qui&

il ü

v'

dedi te domui 1frael.

Specu atot Íeu

tot Sacrificia , tot nobiliffimos S&-

u

Prelatus & Doctor Ecclefig debet

:xtificiorum £ru&tus æmpe;ilz O fpe-

Vrf

Cant. »

efe nafus fictit turris Libani , qua ve-

ciofam de*vouc»nem ! & faciem Da-

0l l U

V.4

þmt contra Damejcum.

Per Damat-

tnaíci ! fimilis mibhi vxdemr ifta de-

76.

A

cum iitelligitur diabolus transfigu-

votio , illi jam quaü communi de-

6 f

fàns fe in Angemm lucis , teflante

cepuom : Notum eft omnibus Ca-

It

id beato Tfieódoreto , fequentibus

tho licis, nihil Deo graatius Ribil ex-

üm

VCIDL»

Merità igitur ad Spon(asn ait :

lcn,tlus effe poffe' Sacuäclc Milffie,

lsd

nafüs tuus fieu£ turris Libsui , quare-

&, quidam veriffimum : ia ipfo enim

dm

Lik 4. . fpicit faciem Dæmaf;z.

Profpicis enim,

abícondicus eft Tbefaurus fine defedtio-

Eccli-36.

fl

þ(quanto E diabolus fub fpecie verum divinarum

ne [auttitati. Aftaullum cft San&ua-

y.23:

6

te devzpwr, d pro veritate imendacitm

rium tam fanQum, in quo non quz-

mwu

ünt

T

T

d-

a

DE MOTIVIS ET fN'STRKU;MIENTIS,—eä*c,

135

itit

tit diabelus füum flatuere idolum:

Dixi fortaffis ; nam ; neeeffitate ità

: Pïl()-

Hinc fit , ut fimplices homincs pu-

poftulante , in hoc quoque caíu po-

qu

tent, non poffe melius$ pecuhias ex-

tiàs füccurrendum eft. pauperibus,

| Du

i

pendi , quàm pro celebrandis Sacri-

quàm proprie devotioni vacandum.,

M

J

n,;.

ficiis, etfi intereà plurimi pauperum

Kationem hujus affertionis inrer plu-

eken "

extremá paupertate oppteffi clament

tes alias hanc folam do , quia, licet

3

& (ufpirent, imó etí1 multi ii e&gri-

Sactificium Miffz dignitate & valore

tudine ex defe&tu conducibilis cibi,

infinité excedat omnià noftra mctita,

t ho-

aut medicing, que fortaffis cum cer-

elt tamen cuivisomninó liberum, pro

1i0n€m

| Qng'

ta fpe recuperande íanitatis duode-

hoc faciendo aliquid expendere. E-

conttá veró mandavit Deus unicui-

qui

eim crucigeris potuiffet folvi, juxtà

n Tre

communem naturaz cutíum necefTas

que de proximo fuo' , dicens : Ego

Ecch.i7.

p.i2.

» lat

rió prematurá morte preveniantur ,

precipio tibiut./ aperias manum | fraivi

Deutron.

(obfidio

multofque poft fe miferos parvulos

tuo egeno & pauperi. . Jam quis igno-

relinquant , & quod adhuc iritolera-

rat, precepta effe preponenda ope-

1. V. Hs

iflenta

bilhius , inveniuntur etiam Confeffa.

tibus proprià fponte affumptis ? pa-

beneft-

3odio,

rii, qui gemitus pauperum & fame

ritet dico ad argumentum de ordi-

pereuntium non confiderantes , ejuf-

nando Presbytero pofitum , effe qui-

(bicoh

T

modi indifcretam devotionem appro-

dem Epifcopum fuo modo cauíam

vt

omnium facrarum functionum ordi-

tíjo m

bant ac laudant , hoc ipfum fuadent

interdüm alii citcá tes inventas, nullá

nati à fe Sacerdotts , ità tamen , ut

num *

habitá ratione Domini , ad quem res

has procurare, perfeloquendo, nullo

p

perdita jure pertinet , ratio illorum

jure obligetut, ficut econtrà gravit-

'um ,h

eft , quia nihil excellentius eft Sacri-

fimé obligatur , bonum Ecclefiz pro-

;gggeï[ïm

ficio Miff , etgo pecunia fuperflua

movete, fancta folis fan&tis commu-

us qü,;n

aat inventa nequit melius quàm pro

nicare, plebi idoneos Miniftros con-

| ( ls

illo expendi. Aft ege in fimili caíu,

flituere , indignos repellere , atque

4, Q

conceffo antecedente , nego rotundé

domum Dei in fancta diíciplina per

jl

8

ædn(equentiam. Hic enim metitó

omnia fapienter gubernare. Ab

j 07

contta divina clamat Scriptura : Mi-

bone JEfü ! quid hic aliud queo Re-

()fläel 5.

id

"u

fericordiam volui , cx non Sacrificium,

verendiffimis Dominis Epifcopis ícri-

m

7.6.

j

( füentiam Dei plus quam bolocaufla.

bere , nifi illud ipfum , quod olim

Similitet & res inventa clamat ad

fan&us Hieronymus pro propria fua

b

Dominum fuum , quia nemo habet

anima fan&tiffimo Papee Damafo Ícri-

$ Hd?fl i

jus difponéndi de re aliena : nc qui.

píerat : Idcircó ( verba funt Docto-

(

dem ad pias caufas , tunc fottaísé

tis) obteflor beatitudinem. tuam. — per

( M

efili

fimili devotioni daretut locus, quan-

Crucem Domimi , per necefJarium fides

IP(O

, (fin

do debitá adhibita diligentià , Do-

noftya deeus , per. Paffionem Chrifti , at,

miftus rei nequaquam invyeniri potuit,

qui Apoflolos bhonere fequeris ,

fequaris

tSan&Uï M

€^ nt-

gon 1*

t

s

$,

R6

TRAÓCTATUS Í

£» mtri.' Et demüm ità claudit E-

ficantut. vetba fan&i Bernatdi dic&ä;

piftolam. Nol; defpicere animam , pre

tis : Curritur in Clero paffim ab omm

afate ( ordine , à Doüis pariter (

quá Chriftus wwrtuus eff , Và & cgo,

etfi Sacerdotum minimus , omnes

indotlis ad Ecclefiaflicas curas, tamquam

in Domino obteftor, quotquot di-

fitte curis jam quifque vidurus fit, cum.

h

g-

v

h

ia clementia facit Pontificali di

5

ad curas pervenerit.. Sed utique ejus-

thodi impudentes canes procul hinc

nitate vigere. 2Ne defpiciant, obfe-

cto, commiffas fibi animas , pro

procul iadé füo Paftorali baculo Ze-

E

quibus Dominus nofter JEfus fuum

lofi Prefüles propulfabunt , utpote

facratiffimums profudit Sanguinern.

probé gnari , quod non fit bonum,

fanétum date canibus , nec Domi-

d

Sequantüur Ápoftclos, meritó fint &

abíque intermiffione memores Apo-

nicum ! gregem committere lupis ?

QK

í

ftoli coram Dco, & Chtifto & cle-

quia 'certó cerdius fanguis gregis ii

z.echie

5

lls

k

&is Angelis ram fan&é teftantis:

tremendo jüdicio requiretur de ma-

1. Tanot.$

Mans citó nemini impo[ueris ,. neque

nu fpeculatoris. Videat jam quilibet,

[

y.22.

$

communicaveris peecatis alieuis. Hine

quomodó tunc fefpondeat judici ira-

pe Eccles

voluit divinus Dionyfius, fideliffi-

to querenti : Ui eff grex , qui datus

ferem.g

jïdjl.Hiä?

Y« 2$

rAch.

mus divi Pauii difcipulus, ut Keve-

eft tibi, pecus jnclytum tuunm ? quid di-

|

tendiffimi Pra(üles 'in füi confecra-

cts ? £or(an coammifi eum Sacerdoti-

P/WW 3

tione de hàc graviffimà obligatione

bus, ordinavi fnultos Presbytetos?

!

Ftlp: FE

fempet admonerentur , uti patet,tum

Sed utinam non diceretur gregem

Sacetdotibus commififti adversüm

(0

ex aliis, tum ex illis verbis * Tpfos-

que illos Pontifieio füre monebis , mundi,

te , ordinafti Presbyteros in caput

r

f:

ut munda contingant, felifque cemmu-

tuum, communicä&f peccatis aljenis,

faétus reus omnium animarum, quas

0

sicent divina divinis, perfetta pevficien.

inepti & negligentes Sacerdotes tuj

fic

tibus, fan&isque fantiifima. Hemfi

tunc temporis in ordinandis Presbi-

perdiderunt, omnium fcandalorum ,

L

lo

teris tanta cautela fuit adhibita, qua-

qua tales Presbyteri dederunt, omni-

«d

iem nonoportet adhibeti noftris die-

um damnorum que,fiwe pet dc-

bus, quibus Ecclefía jam non, velut

ftructienem Ecclefiaftice difcipling,

Spo;

olim , laborat Sacerdotum inopià ,

five quorumque modo Ecclefix in-

Qj

fed potiüs meritó conquetitur : copia

tulerunt. O. quàm facilé contingere

xhag

poteft, imó certó continget ; ut in-

UT

me inopem & conteriptibilem fecit,

quibus excelfà Sacerdotiidignitas jam

caute miniftrantes Sacramentum Or-

Lt

non ex humiliate per ingeniofam

dinis per whpofitiohem manuum

D

U

fugam paffim declinatur , fed eheu

faarum fibi faper' eaput. fuum the-

frequentiüs per. fraudulentam' pra-

faurizent catbones maledictionis, qdi

9

fümptionem íniqué raptatur : ad un-

fibi minüs prudenter perfuadent, fe,

i

guem hifce naflris temporibus veri- multos benedicendo ac ordinando be-

d

nede

1

PE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, ó.

"a

nedictionibus impleri. Nen omne;

niftris cura animarum committifur.

Y

quod fecundüm íe eft (an&ius, vel

corruptoribus proftiruitur, quandó

ideó Deo in omni. circumflantia eft

corruptis ac indifciplinatis . homini-.

Ó

ii

2ratius. Aliàs deberemus laudare &

bus ordinationis Bencficium impoer-

titur. Cauté, cauté agendum cft in

fummoperé celebrare illas devotas

güm.

mulierculas, que , omni curà Do-

confertendis Ordinibus ac Reneficiis

jui

linc

meflicà neglcéti , torá die difcurrunt

Ecclefiafticis.. Cautus , providufque

y/

per plateas civitatis, ab unà Ecclefi

erat íanctus Leo Papa, & tamen

ad aliam ,in hàc audiunt £res miflas,

huic fanctiffimo Pontifii , pro te-

x?otä

Yi

:n illa interfant. Lyraniis, in alialu-

miflione fuorum peccatorum pef

Donii«

crati conantur iidulgentias, animam-

quadraginta dies in Vigiliis & Ora.

que € purgatorio liberare, quis non

tionibus períeveranti : ab Apoftolo-

1upis )

widet, hzc operá effe íccundüm fe

rum Principe in vifce dictum eft :

g t

j fi- ;

longé excellentiora, quàm domi ia

Dimiffa unt tibi omnia pescata tua, pr&- " py atugg

- eulina occupari hypocauftum .put-

Lïi!ibïtx |

terquam impofitionis manuum. Hoc enir gyiyie,

"T

gate, c.

Et tamen fi utrumque

Jolum abs te veqniretur. Undé Amos , ap. 143.

ticiitàa

Patriarcha Hierofolymitanus, hac ad

j

fieri nequit, quivis prudens (aade-

l ht

,

l

ju

bit, ut potius omittatur devotio illa

fe venientibus Abbatibus rcferens,

quid "t

libera, quàm neceffaria Domeftica

,;jebac : Orate pro me , Patres,magnum

aol

enun onus , ( intelerabile wiübt inun-

cuta. Non equidem adeó hcbes fum,

syraoi

at

Prelatos Ecclefig |mulierculis

um efl, Saberdotiique dignitasme ter-

; gregFm

comparem , -hoc tamen dico, fi ma-

zet immodice.. Petri enim, & Paulier

dversum

trifamilias tanta obligatio incumbit ,

fomilium eff regere. vatienales amimas :

in ap*

fepofita etiam. fanctá devotione , fuo

ego autem infelix peccator. [um., — Plus

( 'Ahemsy

obediendi marlto , curamque rei Do-

autem quam cetera timeo ordinationems

Sarcnam. O satcina cul te impone-

n q

meílice gerendi, quantó magis

«s

emüi curà vigilandum & Patribus

mus , nifi foli viro gcnetofo oppide.

pidoru

Ecclefiz , ut nihil in domo Dei 1n-

que magnanimo , quem nec valct

quy, n

erdinaté & improvid? peragatur , ut

nobilium importunitas terrcre , nec

t

qU

Spon(a Chrifti caftifflime cuftodiatur.

rcípectus humani vincere, nec pau-

dicin

d n

Chrifus ( inquiunt in Concilio Car-

perum querelz movere, utpoté pet-

'Cuküæ W

thaginenfi congregati Epifeopi) Do-

bene fcientem , quód , quemadme-

conti

[ göfc

ninus c» Deus no[fler. ad patrem. profi-

düm nec nobilitas nec paupertas fa-

&ifcens. Spon[am fuam nobis commenda-

cit Philofophum, ità nec Sacerdotio

vit ; utrymne eaqm incorruptam G in-

dignum. Collaudo abíque dubio at-

vfitif

di

j Uf

vielatam cuflodiemus, at integritatem

que concelebro in. Epifcopo miferi-

uum ihe

. gjts o caffitatem mechis & corrupto-

cordiam ergà pauperes, ipfius enim Trident.

7ibus pfodgynus ?; Moehis profc'&ö »pm-

elt, pauperum , aliorumque . miJerabi- Seff. 2s.

ltl

ofil$

qdl

ditur, quandé malis & indignis Mi-

lium per onartm curam paternam

gerere. de rcform

/ Sed íap.i.

dmaüdog

r

[.À

i

TRACTATUS L-

138

Sed quid eft, pauperem Ecclefig in-'

Mechanice artie Magiftros , plorent

& follicitent ,

utilem aut omninó noxium otdinare,

utfilius proptct ma-

ternum folanum eorum £ribui aniu-

nifi in meimbrum corporalmu mife-

ricordiam cxercere, & in totum fpi-

mmeretur,& ridebunrut, eant ad qucre-

Lteca 14.

rituale effeé crudelem ? Si paupersas

cenque rufticum füpplices , ut filius

faceret titulum ad Saeerzdotiumn , turic

yp.217.

pro folatio matrisin IerVum fmfcipia-

fané exeundum foret in platcas &

cur , & nifi agticola fervo md:gcac

vicos , utintroducerentur coeci &

certó éettiüs bonas mattes alio mi-

claudi. Sed, licet ibi de Coena fit fer-

grare jubcbit, & inter Ecclefiafticos

tales audxentur? ergo'ïc * fanéta fàcer-

mo, tamen non atbittor, quod Chri-

£us de Sacerdotio loquatut, ce ipfo,

dotalis dignitas, qu& à fané&tis Patri-

quia coci & claudi impedimento

bus cclebratur üt d:gmtaam excel«

lentilimá , jam omnium facta cft

Carionico laborant. Crediderim po-

tius -

, quód contra tales pa mpetes,

d. :fpe&tilima ? ut impertiatur prop-

E

CæfLIOqUIH tam in pletate qdam lfl

er talem finem, propter qualem, ne

tj

do&rina debiles, Ecclefia juflé apud

quxdcm officium fubulci concedere-

XKzech,;;. Ezechielem queritetur : Violabant me

tur. Quafi non fcripsum fit , sualie- 1.Cor.i4.

ä

$.19.

Ad populum ineum propter pugillum bor-

P dn Eeclefits tageant.

O Virgo bz- y. $4

riedi£ta inter mulieres, ut filis tuus

dei, r fragmén panis , ut intevficerent

aninas , qua non moriuntur. Val pro-

aquam mutaret in vinum, confidca- fosn. 2.

&

pter pugdlum hordei , propter frag-

tet quidem poftulafti, utautem quem-

u

Ilff (

£fnen panis , accpdunt caeci fludieft

dam ad Apeftolatum præümarPs hoc

ad facros Ordines imó &c admittun-

nunquam prafurmpfifli. Attentave- Mait. 26

Gu

tur. Et quid dico de pugillo hordei,

rat fimile quid mater r bliorum Zebe-

u

ü

dal ,

ftd ei ! bona mulier confufio-

utinam res non jam có deveniflet,

Á

at fubindé non ipfz etiam foeming

nem invenit , ubi folatium fperavit.

il

| viris Ecclefiafticis imperarent , cur-

Nefcitis, 1nquit Dominus , quid pe-

Ánj

sunt tales , fupplicant , follicitant

tatis , fedcre ad dextcram meam &

Ti

per patronos & patranas , ut filius

finiftram non cft meum dare Yobis :

n

Ri

.ad facros Ordines promoveatur,

fed quibus paratu cíL À Patre meo,vo-

J

d

eo potif/imim Íine infligatm , ut

Iens per hocfuanmrinftruere Eccleftam,,

d

wcl aliquo foemineo ac feníuali

ut nentpeé fapxennünm Pres(ules non

Íni

folatio afficiantur , vel , ut fe apud

fa-iant illós federe in Cathedris quod

"T

. altas yäare queant ,

quód jam ha-

«arndles matres

commendant , fed

j [æ(.

b 'ant trs flios Saeerdotes "

fed

Unde suriui in

i

quos coleftis"Pater. elegit.

ia

quat 1tum dedcceat Eeclefix Prafulem,

quondazi fanétus "Laurentius Jufti- eju vite

Qity

ejufmodi foemineis aff- &ibus movc-

nianus ,. fancté & fapienter curiofus,

lnb

i, vel exindé colligt.potefl. | Eant

fuaviter & graviter fcifcitabatur ex

-

tales foeringe ad quefcunque obvios

quoaam nobiii adolcfcente, pro turic

o

novitio,

pE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, t |

59

tent

fovitio. , quà de caufa potiffimüm

füfficientes ad Epifcepatus . afiafque

ff«

Monallicum inftirutum apprahende-

dignitates eX revcelatione carnis &

E

fl«

fanguinis promoverct , ciensillud ;

3

ritingenué confeffo. , ^quód confilio

/

Tridest.

wl

& perfua(ione fuorum fratrum , mox

Si deé'numero Epifcoporum fuiff

em

5eff. s.

fl

repofuit (anctus Patriarcha : Kever-

de numeto beatorum non. effem ,

dereform

tetete, li mi in. domum tuam, & ad

íciens ac tradens: tegimen Ecclcfia-

GD

PE

fratres tuos.;. non es aptus egno

tum, effe onus, Angelicis humeris

ii'geat,

io flie

Dci, quia propefitum R.eligionis de-

formidandum, nunquid pia mater

iflicot

bet à Spiritu fancto. infundi, & non

tantum onus parvulis & homifiibus

ficet.

ab humanga (aadcia hauriri. LHunc

exigug virtütis imponet? hocmagis

d$fe-

! ,Patf'l'

imitationis digniflimum Prelulem

effct. crudelitas quàm pietas. Perinde

j;ilu

L

imitari deberent omnoes Prglati Ec-

periculofum efl, ut infanienti gladium ,

exc

clefim. ltà , u£ fint erga omnes be-

fic improbo viro Magiflyum committere.

didi

ncvoli , plenrpaterno amore , vclut

. Ideó £cclefia vult ac ftatuit, utnul-

( gnp

lus ordinetur, qui judicio fui Epifcopi

&emf x

ían&i coníolatotes, mifcricordes etga

devotum fÍocemincum fexum , af

nen fit utilis , ant necefarius (uis Ec- Triden?.

N

quando agitur.de diftributione bene-

defiis. Quia probé cognofcit, quanta.

$eff. 22-

. nili

.mala . ex. nitnià copià Clericorum

hiciorum , dignitatum , ordinum, col

derefora

(igi- n

latione, aut aliis negotiis Ecclefiafti-

oriantur. Exindé enim premitur, ac

TT

Cap- 16.

cis , tunc digné oftendant íui mu-

vexatur fidelis populus , & funt bi

ao (

peris au&koritatermn, taceant tanc mu-

tantó molefliores , quantó cetetis

ff :]Ufm'

lieres ,. £aceat caro & f'anguis, ut 3u-

mendicis, fublimiores, exindétotus

ares

diatur Spiritus fancug, . INec Martia

vilipenditur Clerus, defpicitur quafi

tienave- u

adfuifle legitur- , dum Chiriftus fuos

ipfuan factofan&um Miflac Myfleri-

im Zde

Apoftolos Sacerdotes & Epifcopos

um , quia tales circumennt, fefeque

| ccnfuüo-

inflituit ,. & cüm de fucceflore in

quibusbbet: obviis offerunt ad cele-

n fpïfäïlïïn

"

Apoftolatu , de quo pravaricatus eft

brandum pro argento, vclut , qui

,

di

Judas,, ageretur, exurgons Petrus in

i1 nundinis volunt extrüdere mete

» mem j

medio fratrum, non 4d foeminas, fed

ces. Exindé proveniunt tot invidi&,

dm VOblS

ad folos viros fratres locutus cft.

YO

emulationes , tam turpes exfpccta-

j

fe (f

Ad. 1.

Quia; quemadmodum abfürdum eít,

tiones, ità, ut femper leffus unius

At

k

li

fi militàns Deo, fc immilfCeat flego-

fit plauíus alterius. tacendo , de frau-

dulentis extorfionibus & reliquis

[

ela f0l

tiis fgcularibus, ità etiam turpe efl,

jj

sls

ii

fi (xcularis fe immifceat negotiis Ec-

Kcandalis ,. nunquid reverà Ecclcíia

d

bt

rlefiafticis, pudor , f1 foemina. .:Ne-

. novetca forct; f1 talibus tantüm oc-

19 i

cafionem praberet , ne dicam, fi fine

If

que perhoc Éccleíia cfficitür novena;

YUs

Jdül .;t

imó veró tunc vere novetca foret,

corrcétione permitteret. Abfit hoc

( Beneficia. improvidé conferret , fi

ab Ecclefia, (cd poriüs audiamus

[

Íiecularium affe&ui erederet , — ( in-

piam matrom , ità flatucntem : Ne

mbämf :

o tl

9

quis

90

0

-—

TR4CTATUS Í

246

quis deineeps Clericus faculaeis , thn-

celum deorsibn , pedes funt fuprà caput, In expoft

vis aliàs fit idoxens moribus, fiientis, e

d faciss retro. — Interiora. effufa. funt regula.

T'riliem.

f

atate, ad. fasvos Ordines promoveatur,

extrà : Deus ibi conculcatur , & terra beati.

deificatur : diabolus bonorificé vecipitue, Bened..

f

Sel-2i. — nifi prins legitimé conflet, ewn. Bencft-

d refor-. cium Ecclefiaflicum , quod fibi ad victum

Deus verà contumeliosé repellitur. Ter. parte g.

€4p. 2.

di

bouefte fuffciat, pacifice. poffidere. De-

ra furfum eft , & celum deoríum , ubi eap- 7-

indé, ficut Ecclefta nomeft noverea,

terrena. celeffibus preponuntur , — pedes

k

ità patiter non eft flulta, ftulta au-

fant-(upra caput , ubi viri [pirituales

q

defpiciuntur : bomimes vero terrena fa.

&

tem foret," f ordines , dignitates ,

ptxbendas in gratiam petentium con-

pientes ,. ad. vegimen temporalium utiles

Aapud

cederet. Dignuitatibus viri dandi ( in-

in bonore babentur.. Facies eff vetrà, cum

inoperibus, qua videntur. bona , potins

Platinam quit Pius Secundus ) nen viru. digni-

g

gitates.

Kegna debent fibi petete

utilitas terrena intenditur , quam mer-

Di

Reges, Epiícopatus , Epiícopes ,

ées eterma. — Interiora effu[a funt. extrà,

Pralature Pralatos ,, Patochix Pa-

quum bona interma negliguntur , & ex-

lor

&

fochos , & ít fecüs fiat , eft con-

teriora diliguntur : Deus verb con-

trà te&uf ordinem , & tam ab-

culcatur , $ terra deifiatur , ubi

Tif

i

furdum, ac fi dicerem , quód Deus

deficit eharitas , & vegnat eupiditas,

Iql

ma|

homines itr gratians folis creaverit ,

diabolus bonorifice vecipitun , &v Deus

imó. minüs abíürdum eft, fiquishoc

contumeliose vepellitur. Ubi vaptores &

u

ed

dixetit, quàm fi aliquod Ben-ficium

s[fuyayis um bonore recipiuntur,cy mag-

Ecclefisfticum, vel Sacer ordoin gra-

nis expenfis procurantur z boni veró patt-

lus

tiam petentis collatus fuerit/. Quiia

peres vel repul[am patiuntur , vel wialé

p

L. z

(tefte (an&o Bernardo ) qui pro fe

procurantus..

dec

on:[z"d".

rogat', jam judicatus ef? ) ficui tanen

n

a4p- 5-

ifte modus agendi non videtur abfur-

Tij

dus, nempé fiquis magis eft follici-

| CQNSIDEKATIQ QUINTA.

!d

tus, ut fibi commendatos promo-

t

p&mmazfa Epifcopi. circa onus. ordinatie-

foty

veat, quàm ut Ecclefiis digné provi-

deat , huic nec debet videri abfur-

nis in «on[cientia poffint. ieri (ecuri?

b

dum;,, fi dixero : jam mundus factus

Y

eft lumen Pralatorum , terra Sal 3a-

Uia inantecedenti confideratio-

:

ne dictum eft, onus ordinatio-

cetdotum ,ac fsculares Patres ac Pa-

Q

hs,

mis propter peticula , & preeferrim

&ores vcl omninó pabulum € lerico-

qua

rum., & nihil jam ampliüs füpereft,

proptet modernam malitiam homi-

num, effe f-tmé intolerabile. [giturin

tXIg

qmifi, ut candidé cum fan&o Bernatdo

HH

fateamut : Negligentia Prala*orum tan-

prafenti infinuandus eft modus , quo

i

sam: deordinationem & confuftonem in-

tam gravis arcina allevictur, ità ut E-

Yior

piícopos in confcientia fecuros reddat.

duxir, qnid ineis e[f terra [ursim , &

a

Certum

u

-

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, éx.

14

ii

Gertum eft autem, primo Epifco.

optima talenta, debitá etate . appto-

pinquante , ftatum religionis ,. tan-

juttgà

pos non poffe per feipíos ftudiofo-

t i

rum motes, vitam ac ftudia. fatisob-

quàm fecutiorem Clericali ample-

i,

fervate , etíi (ubind&.detur occafio

éuntur, nec etiam in hoc ptohibe-

autin vifitationibus, aut in publicis

ti poflünt , alii econtrà fiunt iníta-

Tor. tj

Id

difputationibus eorum ptofe&tüs ex-

biles , & incapaeibus fortaflis effct

pli

perimentum capiendi. Supereft, ita-

melius, fi non perfeverarent. Et ità

T

que ut, quod non poffnt per fe, fa-

potcft contingere , ut Epifcepus de-

717

ciant per alios.

cem educet, de quibus tamen cft du-

Certum eft fecundó, quamvisex-

bium , an vel unus ex eis intentum

nl

amen it optimunr, & nunquàm

fructum ferat, hinc conformiter ei

T

dem Concilio Tridentit.

omáttendum, huic tamer foli (atis tu-

p

&& ianiti haud poffe. Quia modó hu-

Dico, Epifcopum o«pt'ïn-]ä factu.

t ttfe

irama calliditas jam fatis docta. eff,

tuni, Íi anté tempora ordinationis

t (XIts

maturé (cribat ad Univerfitateti , vel

,ett

longas aures ad tempus abícondete,

& fuboviná pelle lupum tegete, nec

unum aut alterum Gymnafium fna

9 u

mirum videri dsbet, quód interdüm

Dizcefis , indicans Mag'nifïco Kecto-

r,l&[

fi aut Prafe&o quód !equenti verbi

aliqui bené refpondeant, qui tamen

Wt&tw,

malé didicetunt : INam ficuttionnun-

gratiá quadrageümä tot fclectis Mi-

g u

uim bonus dotmitat Homerus, fic

niftris indigeat, peteritigitur Magni-

4"0(!5 6'

é diverío nonnunquam etiam incul-

ficus Kcétor aut Prefe&us Juvenes

d g

tus Mydas fomniat Philofophiam,

optime fpeiad fe vocare, illisque

yrepth

voluntatem fui Reverendiffimi indi-

praíertim ubi aurum fperat.

yil 9

Certum eft tertió , omninó curati«

cate, qui ergó , habiti fecum ma-

turá deliberatione , in flatu Clericali

dum eíffe , üt impleatur - ftatutum

Trident. Seff. 133. de Keformat. Cap.

Ecclefiaé defervite ftatuerunt, hác oc-

INTÀ.

18. Ubi flatuitur, ut in omni Dix-

cafione (üam vocatienem cettam fa-

cefi erigantur quadam collegia pue-

cere non negligant. Inutilibus veró

forum , utin eisdem educentur irt

& exigui fru&üs hominibus eju

$-

g

emni pietate & do&trini , fed quia

medi Littera (inquantüm fíeri poteft)

j m

abícondantur, ne fecüs per importu-

hoc etiam obfervato, in quibusdam

locis, prefertim in amplis Dizcefa-

nas preces moleftias caufent. Re&tor

autem aut Prafectüs rursüs Keve-

i

bus , adhuc temanct difficultas , tum

Ordjnätlü'

rendiffimo Domino Odinario ma-

quia vel ejusmodi feminaria juxtà

Ptæfcmm

exigentiam Disccfium fine maximo

turé referibat , fignificans, an tot bo-

Á hofrie

gravamine erigi nequeunt, tum ad-

n£ indolis & probate vitz juvenes

[gtturlü

huc potiüs, quia irr erusmodi pueris

ad hunic ftatum veré vocatos in füo

yjus, q9

non eít certa fpes ponenda, nam vix

Gym

náfio repererit, vel non, ut, n

g u

uno loco dcfe&tu notato ;

ad alium

ton ut plurimum , illi, qui habent

o 1

$3

poffi

C

M

142

TRACTATUS 4

pofï' it fcribi; TIbi notandum , f1 in

Giffimam rationem , fi ejus gloriam

[0777)77

uná Diecefi forte effot. penuria 'bo-

ammarumque Iaïutem omni melio-

ri modo, quo poffünt promovere ne-

41

norum fub;e&orum, poffe etiam

in Má

fcribi ad aliam Digccfim , ubi ftudia

gligant , ad hoc etenim à Spiritu

florent , ut ex coficeffione & dimif-

la, id-

fsn&o tot in. Ecclefia religiofi ordi-

5" ione R.cveienduïïm illius loci mit-

nes , inflituti funt, ut, labente Cle-

TET

gantur bona fubje&a & fandte vite

to, ipfi pize matri füccurrant , ideó

ab Ecclefia tot Privilegiis & Gratis

[

exempla, & non puto , quód ullus

hoe fübfidium fit deuegaturus quia

afficiuntur. , . ut in ommbus neceffi-

j

ctedo , tantam au: forté etian majo-

tatibus e;ubdem orando, fcrxhendo,

rem eífe chatitatem inter Epifcopos,

docendo ftrenui adjatores atquc boni

e

uàm inter Abbates , (cimus autem,

cooperatii efficianrur. Fateor quxdem

l

liberá, me hic intendere , ut optimi

qucd ze lofi Abbates aut alii etiam

oupertores pro bono ordinis chatita-

ftudiofi ubique pto Clc:o Reveren-

Lib. 3

(,/rlr Sf

tivé fibi invicem fnittant ac mini-

diffimis Dominis Ordinariis - com-

tit. 29*

ürent dignos religionis candidatos,

men,dmtur atque mittantur , quem-

ang[( Oq

de Paro-

luy

imó videmus, quo4 in militia fgecu-

admodum dicir Ludovicus Engcl

cbis $. 4

cle:

laf

lari ( fub eodeta tamen Imperatote

Oprandum foret , ut non njfi . eptimé in-

17

0ri,

conftituto ) unus Dux (uccurrai: al-

firutti in (acra Theologi& & facris Ca-

f

teri , quantó magis in mlhna fpiri-

genibus affumeventur.Sed utique ob hoc

YIX

ruali pto gleria umus verique Dei.

prudentes regulares me minimé re-

b

Hinc etiam omninó credo,

eäores

pr&henfibilem códemnabunt,quafi ia

A9

Beff. 24.

& Scholarum Praefe&os in fimili-

deveform

prejadiciam eorum quid (cribereme

d

bus fore fideles, fibi h.enon&: gau-

Tum, quia tamen nunquam deerit

6ap. 7s

füe

dio ducentes quód poffint Epifcopos

Spmms fan&i gratia, ut apta vafa

fiüta

im teformatione Cleri , & in intro-

otxus moveat ad ftatum rehglofum

fælu

dücendi Ecclefiaficá difciplina ad-

juàmad Hatum Cleri (ecularis.'Tum,

Q *

jaüyare. Nam, quemadmodum fé-

quia dubio procul preferendum cít

ftante jam fepiüs citato Trident.

bonum totius Ecclefie bono unius

1

li

Przlati ad Dei glotiam & populo-

aut altetiüs ordinis. INonné bonun

j

univeríx -Ecclefim eft bonum mei

rum falutcm nihil utilius poffüntfa-

m

ecte, quàm fi bonas Pafforcs, & Ec-

ordinis ? ut adeó in Ecclefiam me

fl

cle(ise gubernandæ idotieos promo-

injurium putarem , fi ia derrimen-

kig

yeti ftudeant, ità pariter Scholarum

tum ejus conarer honorem & aug-

u

Priefcóti, Pfofefïores & R ectores me-

mentum proprii ordlms quærere Si Cormlzus

r

niinerint, fe'Dco praffare gïatxiï'-

ergó viros doctos non lateat; quódex 4 Lapidt

d

gum obfequiumi , fi Pralatos in tam

Sacerdotio " pendeat totius populi incap. 4

t&c

pio operé adjuvent. Econtrà veró

fides , cultus & religio:, quód Ofar.

L

ch Dco proptereà ïeddcndam ftci-

reformame Lalcorum mcxpxcnda iE

f

-

arc-

14j

b ffOTIVIS ÉT INSTRUMERTIS, Ót.

Laf

4 refotmatione Sacerdotum , etiam

Legibus, de ftatutis Trident. qui ficá

&ïlür

€ornelius

eos lateté haud poterit , effe ad id

unquam in fcholis mentionem fact-

ente

& Lapidé

incumbendum , ué potius bona ta-

unt ,

ug & quanta requirantur a

in Mas

yniti

lenta. intef Clericos fzculates appli-

ftatum Secetdotalem digné ainplé-

EOïd.l,-

lach. c4-

Cendum. Scire debent tales , quod

centur Parochiis, quàm inter Regu-

. Q

]tlt I$

lares nonnuriquam eulinis, ubi, quó

Gymms(ia. non fint inftituta & fun-

il

fnagis n fcientia & pitate cteícunt,

data , ut folüm deceant liaguani la-

;bl

eó magis crefcit contra eos odium

tinatn, fed etiam, ut tradant pictatem,

ecdi.

fratruim, qfuiaf&:iemi;a & virtus nün-

& augeanf Chriftianant diíciplinam.

VïndQ )

quam fünt obfque invidia; Verüm

Qiuifquis ergo amat Chriftum ; in

eboni

ertim veró propfet ejufimodi particu-

tam pie opere, amore Chrifti , mi-

pxöcm

lates etrores , nolim aliquem totum

niftrec Epifcopis , aut velut Martha

i excolendo ftudiofam juventutem;

thinli

Ordinem repraehenidere , abfit hoc.

Verett

y!'

Sdáo enüm (uf cx Goncilio Trident;

aut faltem velut Maria plorando ate

l

li

l

sJ s

-cottt-

.'

j

loquat ) quantum ex Monafferis pié

ue ofando'pro inflauranda Ecclee

i

a£ Regu-

fiaftica. difeiplina.

W

Mi

1

Ó

laribus

infitutis, c recte. adminiflratis, in Ec-

leficos Candïäafd'sï,»

clefra Dei fplendors , afque utilitatis

Jaiti vero C

E,ngxc' :

d?k;'

O'dPa" I

'

j

oriatur. Scio, laudeque plurimorüm

teflimoniis & céteris neeeffariis fatis

ïnmg i

I

fanctum Zelum, fed ufique Ecclefie

1

inftru&bos , comitemur ufque ad E«

& O

geobhir

vix utilior Dcoque gtatior zclus etle

oifcopos , ufque ad locum examinis.

Ubi abíque dubio convenit , ut tarri

nme f &

valet , quàm, qui laborat , obfcurato

auto dcbituni fanctitatis fplendorem

«b Épifcopo quim à reliquis Exami-

;quafm

tibetem

reflituere ? Quia tamdiü fruftrà fet-

natoribus omni paterno affectu tan«

quam fili chariffimi fufcipiantur ;

j d

te zelofi Reguïär'esxeonfrä vitia de-

fiotànt vetbis , quanidi&» Clefici ad

nen diré detereantur ; fed. potiàs fua«

j 1vl

vitet animientur , ipfi vcró ftudiofi

feelera provocant factis. — Ecce hic

g

fint zclofi ,' contingit forté , quód

fe teVerenter velut Patribus totalitet

ais TU

propser multirudinem aut propter

fübmittant, rcfignato, indifferentique

«j

animo füfcipere parati , quicquid de

álias juflas caufas aliquii ftudioforum

onü —umlIS

juxtà petitum faum non ordinentur,

fe fuetit conflitututri. Primó ab ipfis

i

jonum

jamr hi acuunt linguas fuas in bla-

petatur atteflatio: ; feu teftimonia á

um d

Patre fpirituali, quo dire&ore, exer-

fphemias, maledictiones, accufando

l

r13m mC

& incufando , fine dignitatis diffe-

citia fpiritualia ad timimtm per -

dcmme"

&liduum fecerunt , cujufque confilie

sE

fentiá, modó Epifcopos , modó Ex.

3

, au:)

aminatores, modó alias perfonas Ec-

& auxi

lio. de ifthoc flatu feligendo

l [4

r NIU

elefiaflicas, & quis horum malorum

nion pracipitanter, fcd cunctanter &

j

eft caufa ? certé non alius, nifi ipfi

maturé delib:rárunt , hic igitur debet

q

h

mni

x

Profeffotes & fcholarum Magiftri ,

in fuis litteris fanéte ceftari, fe, o

T

(à , ine

Q^*

qui fuos diícipulos nihil inftruunt de

fludiosá- iz;guifitionc adhibi

jh

jpid?

.[C

| quan-

i

TA PA

,

44

TRACTATUS-I.

q:xantüm (e fcientia humana exten-

noti folum Sacramenta miniftrentur

illicité, fed, pró dolor.! fübind? quo-

uiyt.

dit , omninó hunc vel illum ]uvc-

nem eíle veré à Deoad iftum ftatum

ue invalidé eheu. quid fiet, fi Pato-

i

vocatum , fin fecüs, jam eft error in

chus potu dementatus fübitó ad mor-

bidum vocatur ? an talem Pavcbit

E

primo principio , & non eft opus,

ut talis fruftrà examinetur.. Secundó

dxmon ? Ah minüs quàm afinum,

(

petantur teftimonia ex fodalitate cit-

quia , tefle fan&o Joanne Chryfo-

&À vitam & mores, & tertió demuüm

ftomo, ebriofo a[inus suelior. E tu de- Super

0ft 4. ä

Mf

t

À (cholarum Przfe&to feu Magnifico

müm 6 maledicta luxuria homines Matth.

Rec&ore , nihil horum fuftineatut

in bruta tranfmutas, ut haudamplius Hom.;9.

brd24 P

h4

deeffe. LIt autem paucis intelligatur,

inter carnale & fpirituale difcernere

Iu

ex quibus indiciis potilfimüm dignt-

queant , qui ncfando crimine fpiti-

1l

ts vel inlignitas alicujus cognofci

tum carni fubjecerunt. Haec funt tria Castq.

Drorer),

debeat , do duas breves Regulas.

vitia , qu& quivis vigilans Epifco- y. 4.

f/

014

Prima veríatur circà vitia, qus po-

pus attentiflim? refpiciat contrà Da-

Pray.u. "

,

tillimum demonftrant indignum, &

maícum , eheu fuper tribus fceleribus Amet t.

[

Ml

(if

continet tria D. P. P, N&mPe; pecu-

Dana[éi , €* fuper quatuor non convtr- v. 43.

fia, pocula, puelle, feu quod idem.

vertam eum, De quatto , nempé de

Ti ia dl

Mi

eft : appetitus pecuniarum , confite-

blafphemia jam di&um eft alibi.

!iu(

tudo bibendi , & familiaritas cum

Haec tria vitia vix ullus Clericus de-

&

t Ms

foeminis. Certum eft enim , quód

difcit, fiilla jam ut ftudiofus gufta-

nj

nihil adeó corrumpat , dehoneflet,

wit. H&c potiüs, obrento Clericatu,

"c defpectum reddat totum Clerum

(j

m

plerumque intantüm augentur , at-

coràm univerío populo ; quàm ifla

ue fibi invicem fübne&untur , ut

lor

ttia vitia , propter hzc. Siquidem

de. Sacrificio tnox translatur ad au-

k

jam quafi in proverbium abiit : Cle-

rum, de auro ad vinum, de vino ad

€1

ricorum luxutia, guttur, & ctumena

venetem , de venete ad interitum

foll

mané quippé facrificatur pro auro,

nunquam fatiantur. O auri dira fa-

eti

mes , qua tu in Ecclefia Dei non

metidié natatur in vino, noctu labo-

lri

fatur in venere.

Secunda Regula

facis mala ! Ó quàm verum eft illud

[

m

Scripturae

L

Conturbat demum . (uam,

econtrà , qu& aliquem dignum pro-

d

Prov.15.

^

qui fictatur. avaritigm. . AdeÓ. avara

bat , continet tría S. S. S. qux (unt

lat

cupiditas conturbat domum Dei, feu

Sanctitas , Sapientia , Sollicitudo.

V: 37:.

N

n

fanftam Ecclefiam , vt jam füant

Quàm fancti Sacerdotes ad offeren-

Ti

il

T

communes omnium hofles , qui dc-

dam immaculatam nov& Legis Ho-

foni

berent 'effe. Patres.

Et que tu non

fliam eligi debeant ex exemplo Juda

m

infers animabus damna , ó truculen-

^

Machabzi colligi poteft , qui pro

tum Monftrum , Ó atrox Beftia,

o

offerendis Sacrificiis vereris! Legls , yrjgy.

àttit

HBIATO & y, u

hà

abominabilis Bibacitaslt tufacis , ut

elegit Sacerdotes [ine macula, yol

—Dbaptn-

14f

.DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c^t.

tentyf

habentes in Lege Dei. Sanctillimi erunt

unius vcl alterius casus confiftat ,

:qu

In Levit.

(inquit Corneliusà Lapide) & pu-

minimé gentium , prafertim, cüm

( Paro

tiffimi, ut videantur ipía fandtitas,

hic potitlimüm de minoribus intcl-

flp- 2l.

dmor«

tationem addens, quia 1n Hebrao ha-

ligi velim , qui abíque dubio con-

pgvchit

betur : fan&titas erunt, quód in Sa-

fultiffimé flatim: polt. R.hetoricam

cerdote requiratur fapientia fcu (ci.

confctuntur, &c confequentcr nec-

finum,

/hryt-

entia etiam claré oftendit Scriptura

dum poteft effe locus examinandi ex

Of«t 4.

r de

dicens : quia tu fcientiam repulif'i, rc-

Theologia Morali. Sed potiüs pro-

Trident«

hofrino lr

y.6.

ellam te, ne Sacerdotio fungaris mili.

ponantur ejusmodi Quatftiones ; Im-

e[f. 25.

Lamplis ;

Pré.24« Do&us & fapiens eligendus cít, qui

primis examinetut ipfa VOCatio ,

V. 4

utrüm nempé, ut Deo fidelem cul- * -

ifcrnat

refit in domo fapientiz, quiain do-

foh. i5

Grima . replebuntur cellaria , — umiverfa

tum prafílent, veré hoc vite genus

ine t

y.14.

Concili

(unt ia C

fubflantia , pretiofa, pulcherrima.. Sapi-

elegerint, m potius fue commnoditatis

Colentiea-

Proverb. — outos confitentur , & avertunt furorcm,

gratit ad erdines capeffendos afpirent ,

s pl t4

ft« Part.

£p. Y. $. qui autem indocli (unt in cordnegeflate

quarentes , que fua [unt , non. qua fe|u

x D

£Ap- 19s.

T55 1

Prov.10. ^noriegtury. 'Ttéttio debent effe in foli-

Chri[ti. Deindé àn in ftudio medita-

y.2l:

citudine non pigri.. Clericorum enim

tionis fint ex«rcitati , quemadmo-

n ( V

Rom. 17 e(t : non folüm proprio profcétui

düm prxcipitur in Concilio Medio-

wmE

y.1t.j

fludere., nec folüm alios in fana do-

lanenfi exarzinatoribus, ut inquirantz

du

&ripà exhortati,, fed infüper in K eg-

An ordinandus in orationibus fanéta flu-

Clericüs 0*

Part. 3.

2. Mstl- no Chrifti fine tumultu agere , c rebus

dio ufuque v.víatus fitz quibus medita-

tit, de

jolus

tienibus infirutius. Deum tacitus oret ?

) Ckflaw:

49.9«23.— fuis adinbere diligentiam. Uinde fan&us

ex m z "

€apj5. Benedictus in fua regula fapienter

quis orationis modus? quis illiusfructus ?

di

at ,

hortatur, ut Magifter novitiorum u-

qua. utilitates ? quot , quibmque parti-

gnur ,

pcr»commif]"um fbi novitium curio-

bus illa conflet , qua regula praparatic-

r.ztime;.

qur d d

sé iatendat, fi vere Deum qusrit, fi

nis d erationem, c*c. 1tem quid fint,

de v

& in quo differant examen particula-

follicitus eft ad opus Dei , ad obedi-

d n

entiam , fancte doctus , quód inter

tc & generale , quot & qua fint utrt-

i ?

luriditatem & incuriam nulla virtus

uíque puncta ! quenam Chriftiano

, nd

Ü lab(þ

fcitu fiat potiffimüm neceffaria, que»

flabiliri queat. Dolendum eft, quód

ao Mj

tot luridi Sacerdotes fua optirma ta-

nam qualitates requirantut ad perfe-

T P[O'

i

lenta tam turpiter rubigine obdu-

&tam concionatorem, itef& in gencre

;

$

t [unt

cant, turpiüs adhucá primo fervore

faltem intertogando , quomodó quis

$o|

mlme-

reccdant , & non parim perfuos in-

poffit evadere bonus Conf:ffarius &

bonus Sacerdos. In majoribusautem

,j of

concinnos gef*ïus, ac inceffus hono.

; L*

W

rem Cleri minuant.

otdinibus defcenditur adhuc mag/s

mp^

ju&

Quod veró ad ipfum exanimen

ad, particularia interrogando nempé

yi f

de mateti & forma de officio cujus-

-

attinet , non eft putandum, quódto-

Diaconus aut

efl

1 Legls ! [

j2 ejusdem fubftantia in. tefolutione

vis otdinis, quomodó

Sub-

pl

Trect. L. Pars1,

TERXGUTATUA? 1

146

M.

Surkdiäconus fe habere debeat in. Ec-

facto jam adf'criptoruiiï fingularis

i

4

uübique cura tam in dotribus convi-

clefia , quornodó converfari cum ho-

qua -

fhitibus? quidriam tnàxime fanctum

étuuti quäm in fcliolis habeatut, qua-

idn ]

Clericalem ftatum ornet ? & quid-

tenüs Juvehilis aetas, ex fe ad difllux-

Maj

[

fiam potiffimüm Sacerdotem dede-

us pfona, multorum irnfpectorum

ceat ? Án fint (atis inflracti in. Brc-

ópe in fancti difciplinà confetvetuf;

l

ac de virtute in Vittutetri pronioved-

Viatio, &c. [ti ordine veró ad curám

M

optime fit, fi proponantür cafüs jux-

tüf. Circá habitüm pör'tancïum hic

tà diver(os hominum flatus , verbi

difliaguendum effe, puto , tiam, quie

$ratiá, quomodó procederidum fit iri

bus de Cdngfu& füftentatione fatis

confeffione cüm pueris && tüdibus;

provifum, his ( etfi adhüc i minos

ïä

tibus conftitutis ) omnitió convetiit

quomeédo fint inftrueridi , qu&nati

illis poeniteritià injtingenda? quotmo-

facrumi portáte habituti , türi ób té:

J

Verentiam , turii etiami , quid tionfá-

do agetidum cüni mulieribus? quämf

Q

cauté poffint ac debeánt in certis ma-

tó ipfe habitus incutit eis falutatefü

Yc

terüs ififetfogati ? quomodo agcti-

tiniotem , ut fe diligeritius obferveat,

ut

fiqui veró ex eleémiofina vivere de-

dum fit cüm defperabundis , cüm

u

tnoribufidis , cümi feccatatibus inve-

berent, illi meliüs facient ; fi noü

iun

tetatis, fecidivis, in proxima occa-

utantur facto habitü , ufque dutn ad

fione peccandi conflitutis , aut cer-

nmájores ordines vocentür. Demümn

H

fürà coanodatis, &c. Omnium exa

pauperbus detur ab Epifcopo áli-

quod viaticum aut aliud fübfidium,

fite

mine abfoluto, habcatür vel ab ipío

t

Epifcopo vel ab alie ad dignos in-

teliquis veró alia munu(cula ; cum

quia

ventos brevis aliqua. exhortatio de

patetná fimul & ferid admonitiotie ,

din

fd

excellentia & dignitate facrorum Or-

ut ftadesnt jatn tam in ftüdiis quàm

N

dinum, quà finità, intctrogetür qui«

ii pietate omines aliós auütecellete.

Et fi ità ptofecerint, quód poffint ta-

Enf

xis in particulati , ubiniam modó fua

ftudia cüm fruétu ulteriàs commodé

li vel tali tempore ad. füfcipiendum

Subdiacoriatüm. venite , fin fecüs, 1e

ffelc

potlit profequi? & ne permittantur,

obfecto, tninüs mittantut ad talia lo-

tejiciendos fciant , & alios digniotes

d

m

ca,quie potius Gymnafia Ethefiatum,

loco eorum affumendos. Multüm

yuàm mufarum vocanda fünt, ego

etiam àd excitanda ingenia & acu-

lile

h

ie

eniim ício, quantiïm noceat ftudiofae

endam bonam indolcm juvabit , fi

ton

juventuti otium , ac turpis fecrea-

fub certis conditionibus ulterier pro-

tionüm exceffus & abufüs, Siqui ex

motio tanquàm proemium laboris

if d)

eis fint pauperes, dentut litterz , ut

[pordetur. Sic (an&to Antonie , ad-

talibus vel de conditionibus , vel de

huc adolefcenti , fores Przedicatorum,

H m

j

/6.

aliis congtuis mediis prtofpiciatut ,

repetitis ictibus, ferventer conftan-

"

lii

addito hortamento , ut horum coetui

tetque pulfanti , tandem (nefcio , an

PIOI

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, G..

17

lat

Baronius ptobandi an jocandi gratià ) dictum

- dem ibidem hocíàn&ka Synodus ptes

invita

eft; fciat, fibi omnem fpem ad fa-

QU

cipit, fed agens ibi de fori Privile-

£jus 4d — crum Ordinem penitüsabícifTam effe,

gio , iftud ramen laudabiliffimé fieri

qua-

Tux.

2. diemg. nifi totum g:or?u,s Juris Canonici

fupponit.

M.«].

memorie mandaílet. En , quis non

yruri

credidiffet, tali datà refponfione, ado-

etufs

QONSIDER.AT[O SEXTA.

lefcentem triftem abiturum ? Sedloe-

Vrei:

tus receffit Antoninus levem hunc

| lu

Quomod) Epiftopi [ttis Sacevdotibus fecur?

laborem reputans, religionis defide-

* curam animarum comittere po[fint,

j qux-

tio accenfus , quod intantum ejus

Qr quomodà in domo Dei omnia

: tl

ffiroe

memoriam dilatavit, ut intrá fpatium

wäz'zm;ä?/?cri debeant ?

unius anni grande corpus jli;'is cA-

yiietit

peret , etft in. perexiguo corpufculo

I&tum efï in præbedenti confi-

idbfé

deratione de juyenibus , quan-

locata. . Manet. ergó adhuc verum,

fiotti-

quód Spiritus ve

d

hemens conterat na-

dó Bam falubtiter in fortem Dominj

ütatehd

ves Tharfis, paratus, laboribus peti,

vocentur, híc autem de viris eft fer-

tf

mo. Viros exigit cura aninyarum, &

ut poífit petitis potiri. INon quidem

fuadeo , ab Epifcopo fuis Clericis tan-

quidem viros perfectos, va enim

& 000

rum onus imponi, fed confultum ta-

populo, cui dominantur effoeminati,

TE

men effe judico , ut v. g. dicatur ,

& cujus Princeps eft puer, bincnon r, p,fior,

Dcmilfü

tugc eís ad majores ordines aditum

flarim recens ordinato regimen aniï £ap- 0.

( d

pateferi, Íi ad Philofophicam lau-

marum eft commitrendum , s forte

übüdmm.

ream primi accefferint — Praíertim ,

onus regiminis converfionis novitas non jdeg,-

ilt ; cif

quig hujus füm mentis, majores ot-

ferat , & fiat caufa periculi ves falutis ,

dines, exceptá neceffitate. non efe

ligna, quandó protinus poft fuccifio-

p

dandos , nifi abfolutis Philofophis.

gis qu

nem aedificio apPlican.tut, pleramque

m(äüiüï-

En fic plantandum eft inhorto Chri-

citiüs putrefcunt,& quandó INeophy-

gt

i. ut

arve plantule paulatm

to regimen animarum committitur,

timendum eft , vein [uperbiam. elatus

1,Timet.g

ü

pf

£teícant in magnas bonafque arbores,

2

dantes fru&us honoris & fan&itatis.

in judicium . incidat diaboli. Novitet y,o,

in fedlï)

Et hzc füntconformia facro Trident.

venienti fervo non funt gemme

j Aigüï,öfïs

committendaz , minüs novo Sacerdo-

Mumlm

uti ex pluribus ejusd«m locis colligi

valet, nam, nifi facra. Synodus colla-

ti animz. Sed illi, qui à prudenti-

T «t

t

tionem minorum poft Kethoricam,

bus jam fàtis exercitatus , in filentio

üma

& , his datis, miffienem ad altiora

ftudiosé didicit, quid alios in publi-

frriot pl

Sef.23. ftudia probaret, non diceret : Aur in

co doceat. Jam hic duo in queftio-

if : Iübqfls

"

de veform aliqua SchelA, vel Univerfitate de licen-

nem venire podunt. Primum eff,

fl »

tia Eptfcopi , qua[i in Yia ad majores or-

quotonam atatis anno Sacerdotes

l

gap. 6

dines [ufcipiendos verfetur.. INon.. qui-

animarum cura preficiendi fint ? Se»

T

T z

€Utle

o*

x

TRACTAIUS L

148

eundum : à quibusnam praxin edo-

fterii , 1d eft, tricefimum annurh im-

eendi?

Prefat.in

pleviflet , rationes autem hujusfunt

Ezechb.dr

Ad ptimum tefpondendum, diffi-

plures. Primó quia juvenilis aetas eft

*

in ep.

iff ad

eulter poffe eertum annum aut teni-

valdé inconflans, prafertim cüm an-

T:

Euffochin

MAtf, 20, pus affignari, nam (icur Deus unum

té perfe&am atatem faró virtutes

fic vocat, alterum veró alie modo ,

perfedté folidentur , fecundó juveni-

ità etiam alium citiüs vocat, alium

lis ardor valdé impedità tranquillo

feriüs, hunc vocat horá tertiá, illum

ftudio fapientie, undé, licét in ju-

fextà , alterum nonà , & alium de-

ï;?

ventute frequentius proferatur fermo

S.Bté- ;üm primüm undecimi. Sic fcimus,

comptus, eft tamen rarius fapienter

Yi L

it]y

dicus i^ qmód;Samuel & Danicl pueri Pres-

excoctus , & facilé labitur judicium,

Apilgt

ubi nature "motus auferunt mentis

rli

Reg. c4p- byteros judicaverint. —Senedhus enim

HO

6 3.

veneralilis eff ,non duiturna , neque an-

filentium. Tertió, quia juventus ob

$ap. 4

norum mnumero computata [ed atas fe-

ebullientem fanguinem ad quadam

y. $.

ne&lutis vtta immaculata.. Nihil omi-

turpiffima vitia ut plurimüm eft

nüs tamen , vià ordinatià , vera fci-

proclivior: conformiter illi divi Ber-

entia difcretionis , ad regimen ani-

natdi effato : Caflitas in. juventute

uartó

Infentent

marum fümmé neceffarie plerum-

Martyrium eff. fine (anguine.

Bres.

Uti

quia juniores( nifi fpeciali gratia &

que primüm venit cum annis.

coníiat ex fan&to Gregorio , fuper

donis fint dotati ) communiterà vul-

lä

illa verba Ezehielis : Et factum eft in

go minüs zílimantut. Qiuintó de-

D

Lib. 7.

a

trigefimo anno, ità difcurrente : boc au-

nique , quia pet immaturam appli-

Hemil-2. em quàd dicitur , quiain trigefimo an-

cationem non raró optima ingenia

tfx;

no Spiritum Prophetie acceperit, indwat

prapediuntur , quó minüs fe plené

4

Aliquid nobis confiderandum : videlicet

perficiant, & hic error eft valdé

quia juxtà rationis u[um , dectrine [er-

communis, ut, emicante aliquá babi-

s20 non f'ippetit , mift in atate perfecta.

litate , citó applicentur ad officia

maximi laboris, minoris tamen uti

Undé c» ipfe Dominus . anno duodecimo

l

&tatis (ue in medio Doclorum in templo

litatis, qui diutiüs refervati potuif-

u

fédens , non docens, féd. interrogans vo-

fent fru&tificare in majus. Sic eft :

hi

luit inveniri.. Hinc apud Gracos ex-

ideó hodié tamr rara funt Apellis

Ü

ftat Canon. Ur fiquis triginta. atatis

Xeuxisque opera , quia plerumque

qu

Wenrich5 . pyos noy impleverit , Presbyter non or-

magis attenditur , ut abfolvatur citó,

tüt

Sponda- — dineeuy , quia C ipfe Dominus trigefrmo

quàm utpingatbené. Minori onus

DP

7985 4

anno baptizatus cff-. Hinc ctiamapud

imponitur , folüm ut major pro re-

Annum

Ti

Hebraos principia Genefeos , Can-

verentiá exoneretur , & fic uterque

Chrifli 21

ticum Canticorum & Ezechiclem

fuo fine privatur, junior, quia ne-

- Hz'e.ro-

Prophetam nemo legete permittcba-

quit colligere vendenda, & fenior,

Lj . Es

n]m. u

tur, nifi eetatem Sacerdotalis Mini.

M,

quia nequit vendete collecta. Intereà

Illm

.tamcn

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, (.

149

hi.

iànmen omnino curandum eít, ut ta-

tío cedri in monte Libano , fic circà illum

T n

les ad aliquam. Ecclefiam acceílum /fesr quafi rami palme , £ emnes p

dl

habeant , ubi certis diebus tum in

Aaron im gleria (ua.

Hoc effet (ané

Mi

i

m 4n-

IIJ

Confeffionali, tum in Cathedra ex-

Ítare in Synagoga Deorum , federe

1ttates

i

etceantur , ut tali modó creícat ani-

ia Cathedra Seniorum , gloriari in

üvelti.

mus , fugctut fegnities, explorctur

felectu filioram.

Hoc in mote ha.

nquillo

habilitas , atque poft ingeniofam fu-

buére-SS. Garoli, Udalrici, Martini,

n u-

petioris aut alterius prudentisaufcul-

Eufebii, & prefertim omnes illi, qui

tf

tationem, prudenter corrigantur cor-

Clericali vitz Religiofam adjungere

pientdt

3 Libello

tigenda. Ubi autem hoc in publica

ftuduerunt, Probé gnari, quód comi-

dicittt,

Ecclefia fieri nequeat , faltem fiat in

fatus fervientium indicet mentem

Apologe-

! füent

tié9.

oco privato , preertim talia exer-

prefidentium.

[tà, ut ibi ctedatur

citia fuadet (anéótus Bonaventura in

us o

effe Pater pauperum, ubi preeftolan-

Ecclefiis Regularium , quia impri-

tur inopes, ibi Pontifex , ubi Clerici,

qgædam

um d

mis apud Regulatcs per diligentem

ibi bellator, ubi milites, ibi venator,

livi cte

Superiorum attentioner ertores fa-

ubi canes. " Ad hoc plurimüm juva-

ciliüs corriguntur , deindé nifi R.e-

tct , fi feniotes & laboribus jam quafi

ia v

gulates maturé. fimilibus charitatis

confe&ti Parochi é Pagis ad refiden-

Qu

exetcitiis difcteté occupentur , poft-

tiam Epifcopalem vocarentur , tum

u

modum vix coacti ampliüs non re-

ut poft tot exantlatoslabores propriae

ii vil

tum ut

muunt ; vel quia coràm junioribus

faluti quietiüs invigilarent

lgz'nzö e

erübefcunt & timent, vel quia cha-

jüniortbus de moribus hominum, de

n qpi

titatis operibus füa Aflrologia aut

jutibus Ecclefiarum, de fun&tionibus

| ingemï

alia fpeculativa jam praferre affuc-

rité peragendis, de cavendis & emen-

f p

verunt.

dandis plenam & fíynceram infttu.

d ud

Ad fecundum : nempé, à quonam

&ionem darent, ut tali modo & ipfe

"m

praxim edoceantur , nihil effet uti-

Epifcopus in notitiam veniret , an

n OHiCiqa

lius, nihil magis optandum , quàm

in fuis Subditis pietas & (ancta R.e-

um t

ligio vel ctefcat , vel decrefcat. Nam

ut aulx Epifcoporum forent cafla ha-

bitacula Cleticerum & fchole Paro-

valde difficilé eft, aptum cuivis loco

TL

€horum , quid enim convenientius,

præücere Vicarium, nifi vita & mo-

, Ape]lis

quàm ut ibi fcientia pafcendi trada-

tes Subje&orum bené nofcantur, quia

jeumq

tut , ubi proprius Paftor inhabitat ?

unus aptior eft rudibus, alius doctis,

vt cto

majorque locorum , morumqpe ho-

huic datum eft regere animas (anctas,

ipori o

minum notitia morari füpponitur ?

illi convertete peccatores. Hic locus

quid dignius ? atque Epiícopo ho-

forté petit potentem refiflere Hare-

T

notificentius , quàm fi non folüm in

ticis, ille idoneum confolari oppref-

qui n*

Kccli. 58.

Ecclefia fed 'etiam in aula ftet cireca

fos , alius authoritate pollentem re-

y n ,

F.d4

illum corona fratrum ; & quafi planta-

primere Rebelles. . Undé Epifcopi

T 3

Íemper

4 In[cfä

g

"

Roe

ifo

FRACTATUS L

lizat & perdit. Undé c;iaxjï fan&us -

fempet deberent vigilare , ut Clerici

f

juxtà exigentiam locorum & talen-

Bernardus Eugegïum füummum Pon- I» Luta

torum diftributionem ad convenien-

tificem monuit

, ut pre ceteris 64p. 6

i

fuam aulam reformare feftinet, hunc

tia quoque fingulis ftudia applicaren-

in modum ei fcribens : Cirea te funt

t

tur. Vetbi gratia , nonnulli ad facros

Canones, alii ad controverfias fidei,

Clerus ( pepulus tuus ,. cui [pecialiter

l

aliiad Theologiam ícholafticam, alii

Epifcoparis , ac per hoc fpecialis cura te-

Lib. 4. dt

neris debitor. — Hi quoque qui zibi queti-

bf ï

fortaffis tantüm ad moralem, irà ta-

C£onjtá.

iij

men, ut nullus fit, qui non Thco-

dià affiftunt feniores populi , orbis judi-

',M lo

li

4

logiá pofitivà fcu ftudio (cripturifti-

ces, Cre.. Et primb quidem ( fübjungit (4P- !-

agl

deindé fan&us Pater ) Clerum illum € ?

co altem intantüm imbuatur , ut

11

A 'ä j

intelligat , quot fint Scripturae fen-

ordinatifrmum effe decet , ex que praci-

» ii

füs, & acquirat aliquod lumen Scri-

pue in omnem . Ecclefiam Cleriforma pro-

dot:

pturam cum fru&a legendi , & pro

ceffit, Deindà omut quod perperam agi-

aifl

capacitate intelligendi , quod tunc

tur , te pralente , tibi turpus.

Intereft

fief)

optimé fiet , quando potius traditur

gloria fanctitatis tue, ut quos pra octu-

lüori

clavis ad intelligentiam Scriptura-

lis habes, ità ordinati, itàfint inforinatt,

f

lt

rum , quam earum fufa tra&tatio, ad

quatents totius bene[tatis c ardinis ipfi

tüdi

eum fcré modum , quo fepitisin fuis

fpeculuan. , ápfi Jint forma, Inveniantur

Qu

Epiflolis ufus eft fanctus Hierony-

pra cateris oporier expedit) , 4d efficit,

1f fj

idonei ad Sacramenta , d plebes eru-

mus. Hac, inquam, forent utiliffima,

blO dg

ut nempé juxtà fanctam normam

diendas folicità , circtm[pecta ad . fefe

& Gul

matricis omnes. inferiores. Ecclefise

cuffediendos im. omni. caflitate. — Porró

Ü

entt

formarentur , ut juxra exemplatem

ubi nec fan&t. Bernardus nec alii fan&ti

n

formam Epilcopi totus inferior Cle-

Patres , nec tot San&dtorum exempla

lis d

rus inftitueretur. Nam fi veram elt

benignas autes.invenire poffunt, ubi

N

illud fancti Thoms Aqninatis : Ex

aulz Epifcoporum.jam impleta funr

n3.Pauli

L

[]

vita San&orum quodammedo inducirur

aliis hofpitibus , ità nt pro Clericis

lr g

Epift. ad

LIRIT

nobis neceffitas 4d imitandum

Multó

non amplius fit locus in diverforio , ''

Hebr.

utpoté quorum animabus non expce

t

magis hoc verum erit in fancto ac

zelofo quovis Epifcopo , quia quó

dit, mifceri ptofanis, minüs applicari

finj

majot eft ejus dignitas , eó fortior

conviviis , ac affociari delicatis &

eft ejus fanctiras.

D tl :

Illa vix amplius

mollibus, ubi nequeunt inveniri Ec-

habcbit , quod imperet, fi ifta fulget

cleügvlolïegiatæ aut alie pig funda-

Ht , ,

rl s

ut tahat. lIndé bené ait € ornelius

tiones, ut in eifdem perfcéti aninmae

rum Paílores efformentur , amore

2.2, ctaütl

à Lapide : Epifcopus , fi bonus &

W i

zclofus eft , omnes fideles fui Epif-

Chrifti , falrem Jixc duo pun&ta in

copatüs edificat & fan&ificat * fi vi-

coüfiderationem 'veniant ; perfe&a

VTal

tio(üs fit Vcl difes , omnes fcanda-

videlicet notitia & perfe&ta jndiffe-

fentia.

1 hn

tits "

(

'

1fI

bDbE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c«.

uf

reritia; "Notitià fit ii Epifcopo; quá

Dei ; omnia ótdinare ex eperatione

j P(m. l]

perfcdté nórit, quot & quiales$ habeat

& ordinatione Spiritüs fancti , cui

otti,l $.

cnri ^

Sacetdotes ii fu4 Dioécefi , qüà fii-

iefiflete. ; eft fibi damnatiotiem ac-

; u

guli fint fciettià ptediti ; qtià vire

quifcte. Et li&c fünt duo puncta; t

te f

pef qü& ornnia ii domoe Dei ordinaté

tüte; quà moruin iritegritate; quo-

Llulitt

inodo fint rioti & probati apud Deumi

fiant ; liis inviolate cuftoditis totus

(b t

"

fáné Ordo Ecclefiafticus facilé iti de-

|

& lioines. Coufidéra di'igetiter ( nà

li git- !

i r:"

Düddt[fï&

juit Hügo ) yultus pécoris tui.. O a

bità di!"ciphhä coiüfetVatut , his vetó

antmá

Boni Páftores eft ütiiverías füás óvcs

J

füegleétis , fiefcio àü Ecclefiafticà

ibjungc"

i

lib. 3.

ágnofcete, Jüxtá illud : Ego [utit Pa-

Hictafchiá acies otdinatà pro merito

jo4n.1ó.

m il

Jloi lonsá : &i Cognofco méas. Quántó

Vocati queat. "Talis otdo etát in do-

ybl. -

io Cehiutionis , ità ad Chriftum

li prm'-

A

inàgis erit Epifcopi ; fiigülos Sacefs

rapte

dotes probe cognoftefe ; qüorunt

dicehtis : Num Qw ege bomo fum [ub i l, g

TT

ciftodie Domiriicuni gregem com-

poteflate conflirutus babeus fub ine inili- ;,

€ ye

m

fiendat. Si in militià fatcülari Duüces

i : P dicó bulé ? Vade, & vadit: c

i PM ul

^

fuorim militum numerumi ineunt;

alj Veni , £v Venit $ Q [ervo ineo faé

li,

s

| fortis

boc d facit; — Sic etiàm fieti opóttet $, poyog.

l jormn

Á fïngulörum exetcitatiofiei

"UT

tüdinem — & ánimum — exploranti

in dóme Dei

Sciàt Epifcopus fe ,,, Reg.

syonttlt

Quantó mágis lioc cfit fieceffariüm

etiain effe hominei conftitutum füb ,,, 7

in militia fpirituali, que abfque dus

poteflate , & de ominbus judicijs fus,

, i 0&(9»

! g r

bio debet illam intàntüm ordinatione

aqui[frimo judici Deo rationem. vedditu-

& cautione árteverrere , inquantüm

r

Non minüs fit follicitus pra

"T /f'ff

t Püïm

dignitate.

$i in illà Düx caftrorum

falute commiffi fibí gtegis , quàm

ionnifi labore & follicitudine expet-

Centürio pro falute Paralytici , talem

tus eligitur, quantó magis in iftà; &

difciplinz otdinem alat in fuis Sacer-

j QXCmPh

of B

pratertim nofttá cortuptà attate, quà

dotibus , qualem Centurio in milfi-

non taro ducatum animaram unpudeit-

tibus.

Ut vocati humilitet cum ti-

T kiæ (Un't Il In P dpa? à

ter affumunt , quibus via ommis ignota

iore àccedant & veniant , non ad.

Ol £ap. i,

du&loris fl* quo vel ipfi gradiuntur;

miffi veró ab(que murmure recedant

ignari fut. — Quate quifquis infidelis

& vadant , ucnullus pre(umat petete

s f CXP[,

ficit

aut imprudens difpenfator reperiri

non petitus , nec recufare vete Yo-

j52p

nolit, monente (anéto Chtyfoftomo,

catus. Nam quemadmodum non, 2. Cor.;e.

i

Dedignt-

ta4t. S4-

ipfum animum ejus, quà eligitury no[eat

qui feipfüm commendat , ille pto- v.;s.

lIW€Ulfl

batus cit , fed quem Deus commen-

hum

cerdota

j, Üiligenter, Indifferentra autem perfc-

lib. 2.

&a fit in fingulis Sacerdotibus, ità ut

dat. Sic pariter , non , qui feipfum

í.di at

3[110IC

fiat &qué contenti , fiveapplicentur,

aptum reputat , ille idoneus eft; fed

five non applicentut , five eis con

uem Deus per fuos Vicatios aptum

jl

Punä

feratur Parochia pinguis , five tene-

promu

lgat. Illorum eft juxtá loco-

T2

(l

tis, firmiter credentes, eos, quos Spi-

rum exigentiam Presbyt

eros confti-

dlff*

tuere,

&a m

ritus fanctus pofuit regere Ecclefiam

D

TRACTATUS

L

clerus,qui necdüm in feipfo gerf-&us;

£. CH'- - tnete , Presbyterorum cft, Patribus

y.uj.

revetenter obedire , ut jam n [ibi

Verüm ille tantummodó veré perfe- 5- Bern.

vivant , quicunque de Ecclefia vi«

&us erit , qui aliàs dicere poterit. : vi- Lecoft-

vunt.

ui enim aliter vivit, e ipsó,

mcam wmeam mon cu[ledivi s illo videli- pr4tit-

fc omni promotione indignum often-

cet fenfa , quo Salvator loquitur in. E-

dit, quia ibi non eft Paftorali mune-

vangelio : qui perdiderit animam [uam

te digna perfc&tio , ubi necdum vi.

propter me , inveniet eam. Hlinc vide-

ïä

vet fuz voluntatis traditio. Ibi non-

tint Prelati regulates , qui Religiofos

Pj 49,; (

dum .adeít ad commodandum füffi-

fenfuales, pertinaces, rebus tempo-

) ol

ciens difpofitio, ubi adhuc abeft pro-

ralibus inhiarites, & indiíciplinatos

/

prii commodi oblivio atque plena re-

ad Parochias exponunt , folüm co fi-

ne , utab eorum moleftiá liberentur,

fignatio. llle folus eft ideneus plane

Q dignus , qui ponatur cuflos in vineis,

quafi veró fperandus effet in popu-

quem. propris cura vinea a comtniJarum

lo difciplinze reftaurator , qui in c&-

diigentia ( follicitudine non. impedit,

nobio fuit ejuídem deftru&or. Quafi

$. Bevn.

Serm. 3c.

aut retardat ». dum men quarit , qua

veró noníatius effet , ut patientet

toleretut. falfus frater in coenobio,

ä

i Caut,

fua funt , meque quod fibi utile efl , fed

quod multis. Propterea fand Petro cura

coérceatut in Silentio, quàm ut po-

ifla evedita eff intam wnltis vineis , qua

natur in publico in opprobrium or-

dinis, in fcandalum Sacerdotii, 1n

erant de cireumcifione , quia bomo pa-

vatus erat , ( in carcerem Qv in tugre

pernicicm animarum , quafí veró ho«

tem ire : ufque adeo (ua vinea , id ef,

nor ordinis, falus animarum, & glo-

tia Dei non fit digna, ut privetur

Til l

fne enima non detinebatur amore , quo

?

minus cure intcnderet ercditarum.. Me-

Pralatus illofolatio , quod illi forte

£X

rità c* Paulo icter gentes tam ingens

affert praentia altertus boni. Keli-

Til f'st

^g n

fjlva eredita eft vincarum , quól &

giofi. Sicut ergó culpabile eft, amo-

ipfe in fua eu[ledia vinea minime curio-

Ic proprie utilitatis, regimen anima-

I

fus inventus fit. , ità ut mon folim alli-

rjm appetere, ità fimiliter damna-

P Wi

bile eft, propter proprium commo»

h, d

gari, fed & msri in Perufalem paratus

fierit prejter momen Demini noflvi 2 Efu

dum aut temporale lucrum, quem-

n

inm

Cbriffi.

Denique mibil borum vcveor,

quàm exponere. Quari hic fortaffis

iuquit , nec facio arimam meam pretio-

poffet , an ad Parochias potius expo-

fni

fforem quàm me. Optimus exiftimator

nendi fint regulates , an vcró Prese

At

rerum, qui nihil fuorum fibi prafe-

byteri fzculares? Aft ad hanc qu&-

qi

gendum exiftimet.

Ttà eft : proprii

flionem ego meum füfpendo judi-

d

commodi proprimque vitge penitus

cium, nolens quicquàm in prejudi-

1. Theff

Sa;c

Tif

eblivifci debet, quifquis aliis du&tor

cium Jurium fcribere , folüm addu-

* v* 2!'

ad vitam exifteze cupit. Quia peri-

cens illa divi Pauli verba : omnia «tt-

t

sulosé fit aliorum Spi,rituah'; iNau-

ecin probate , quod. benum . eff. tenete.

fi

fe

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, crc.

155

fr;&uïb

Pro certó habentes , id effa divine

monte Sion, in juflitia qu;tiü palma

p

Legi conformius , Dcoque gratius,

exaltata in cades, cujus vira quafi

j il

quod ad xdificationem Ecclefiz, ani-

Plantatio xofz in Tericho , cujus cha-

TL

marumque falutem probatur utilius.

ritas, quafi Oliva fpeciofa in campis ,

rb

Ectl. 24.

Modo illud Spiritüs fan&ti , tam in

cujus mores, quafi Platanus exaltata

n [

erdinum quàm in cutz «ollatione

-jux.tä aquam in plateis, cujus oratio

K Yide

continuó ob mentis oculos ponatur;

in aure Dei ficut cinnamomum, cu-

1figio(os

Píal. 49,-

Cougregaté ili Sandtos ejus qui ordinant

jus do&trina quafï balfàmum in cor-

t

y. j 6.

teflamentum ejus fuper facrificia & au-

dibus hominum , i& cujus demüm

plinams

nuntiabunt csl; juffitiam. ejw. — .cce

opera , quafi myrrha electa. lifc tu-

mef

fan&i congregandi fünt ad Sacrofan-

tatur (uam conícientiam , cujus ani-

ytentuty

ctum $acerdotale munus, & repcl-

mus totus in eo eft , ut fuis fcmper:

óvibus praficiat Paflores , qui jdone?

n pp*

lendi maligni cceli affümendi funt ad

g n d

officium przdicationis,coeli, qui enat-

grunt. alios docere, in do&trina. fana, ,. r

|

of.

Qu

rant gloriam Dei, ornati tot fplendo-

in integritate vitz, & gravitare mo-

EAT

ribus virtutum , quot funt ornamene

füm. Sed Ó conícientia quoríum

pafxenïüf

abiifti? Viden' variis in locis circum

qenn

ta coelorum.

curfantes hüc atque illuc Sacerdotes,

ümu p*

CONSIDERATIO SEPTIMA. -

dg quorum mi[errima conver(atione ( ut.

qyrm **

verba fancti Benedicti applicem )

sioti, ?

Quinam /z'nt fructus pracedentium ?

In $. Reg

melius eft filere. , quam loqui. Àn

f ol

^W tfaplina medici exaltabit caput il-

tales tuté ordinare, & adhuc multi-

*dP. e

n& glo-

Ec[li-g?'

RP lus , & dilciplina Sacerdotum

plicare poteris ? ah quid proderit tibi

r griv t

7

exaltat Ecclefiam, ut inaltet acervum

multiplicare gentem, fi non magnifi-

jaia s

T.

El2 frugum, fructufque fuaViffimos, quo-

cas loetitiam? An veró Ecclefia Izetari

yni M*

rum primus eft fecura conícientia

3

y- 30.

poterit, ubi augentuf peccata pef

Lk Cüy

Jme

Pralatornm, que eft quafi jnge con-

i

yivium,

talium otium ? ubi conteruntur po-

qan at

Prov, 15,

Iile etenim fecutus eft de

puli per talium fcandalum? ubi fa-

jac m

fru&u operis, qui abflinens íe ab

y.1j.

ctofanctum Altaris Myfterium de-

Jm

comm

omni opere malo , & permanens in

fpicitur.per talium turpe perambu-

innocentia fua tam fideliter cuflodit

y», q

lans negotium ? INonné hoc eff,quod

ii

forals

fruétus Eccléfie , ut nullam plantet

plorans deplorat Propheta ? Ferfus ..

V. $.

PO

ælüj CK

PO

atborem in monte Libani , nifi de

eft. in lutum chorus no[ler 5 cecidit £o-

y. 1. &

1*

( r

quà ubercs fperare .queat fructus, id

n

rona capitis noffri , ve nobis quia pecca-

*

m onisoeh z a

hanc à

eft, ut naullum abíque neceffitate ad

vimus.. Facti. funt hofes ejuws in capite. us

i

Sacerdotalem dignitatem fublimet,

endO ]U

Hoflcs , qui, éoquod non vocati fi-

J

af

nifi, quiin odore pietatis eft quafi

bimetipfis quafi imponunt diaderia.

jnpre

rorum à

hi

cedrus 1n monte Libani , in conítan-

ta Sacerdotalis dignitatis, dum tamen,

tià perfectionis quaüi Cypreflus iri

ipfi viginti quatuor Scniores teve-

a '

tentct

ul

Trad. L Pars L.

d!

MU

n

TRACTATUS I

—

giod. videbatar , Me;)tfa: dixit : exterri-

"Apocal. 4. rentet mittebanr coronas fuas anté Thro-

7- 10-

num, dum & ipíe agnus dignus ac-

tus fum r tremebundus. Sed en. ho- Ad Titim

dié menti fan&ificationis feu facer- (4P-I-».12

l

8. Dion)f. cipete glotiam & bhonorem , we»

de Eccleft. feipfum. glorificavit , ut. Scriptura ait,

dotalis. dignitatis non verentur ap. Philip.s

Wieracb. fed qui lecutus eft ad eum , tu es Sactr-

propinquare mala beffia , ventres pigri, V« !fe

(

querum Deus venter e[l.. Luxuria bca-

6Ap- $-

dos in atevnzm [ecundüm Ordinem Mel-

p

Pl'lïte 3.

chifedecb. . Vigilate Ó feptem oculi, ne

ticudo , ambitio ultimus finis, aurum

f

A. 20.

in collegium viginti quatuor Senio-

unicum bonum, tem. bené pondera

D

V. 29.

Ó coafcientia , an ergó fimiles tuta

«

füum inttent lupi rapaces non pat-

centes gtegi. Dicitur aliàás : humili-

promovere queas? fortaflis inquies ,

(l

tas eft janua ad honorém : Sed en !

corum te vitia ignoráffe, fcd hoc

ipfütn eft, . quod os aurcum ità re-

Mi j

t'iä;-m

hodié non patuci, hanc januamexofi,

$. Chryf.

Mitrod

per ambitionem fublimes afcendunt

prehendit : qui ordinaut indignos,

P

fif

de digni-

d

gradus, per' cupiditatem ingrediun-

sisdem [ubjacent. peuis, quibus illà, qui

tAt. S4- -

!

tur caftra Clericalis militie , ac pet

indigni funt. ordinati, ( fi dicent , fe

Mi k

eerdotali

prafümptionem — contingunt facra.

eorum vitia igneráfe ,. undé. Apofiolus

[ib. 2.

æqw

ad Tumothewum : mamus vito nemáini zin-

O utinam tales ( qui putant, fe effe

D

dun

Scripturatum canonummque authori-

pelucris , ne& commaunicaveris peccatis

f

tate majotres, fan&tis Patribus nobilio-

alcnis. Imà ex boc gravius erimen cffi-

E&

citur : qnoniam abfolvexumt vel. promoe

1cs ac fapientiores ) faltem aures pra-

quii

berent fuis legibus civilibus mini-

verint eum quem ignorabanr.. Atque id,

us

L. defez-

tantibus atque clamantibus : Si4«is

quod putabatur effe excufatio ,. fit acc-

Ro

torein $.

fatio. Deindé , pofito ,. quód. fiqui

vallum tranfcendat , aur per muram

Yung.

an belloff-

ceftra ingrediatur , capite punitur. Cur,

omhni vitio catcant ,-non ideó tamen

Min

4e t h-

qugío , fit minor reverentia, minor-

protinüs ad facros Ordines aut ad

NU

kt.

ue cuftodia militiz facrae , quim ci-

alias dignitates promovendi fant. Sed. p .

j

UE

vili? & quamvis tales, propter(uam

it ratienabile oblequium vefyum. — Vi* V ,

l

um

petendi improbitatem , àut ne fecos

dendum nempé cft, an Ecclefia ho-

ln

graviora eveniant mala , tepul for-

rui] opctrá indigeat aut juvetut?.

Q

té tclo non percutiantur, certum ta-

quia nemo fané feculatium Ducum

Tiàct

mcen omninó eft , citius tranfituram

omnes fus militig adfcribi permittit;

l

Ma?tb.zs

effe corum' gloriam & ftemmata,

quofcunque noverit , nom nefcite

Q

qjü;äm verba Chrifti dicentis : Oonmuis

ventare gladium , fed folüm eos,

m

qui nceeffarii videntur ad numetum.

plantatie , quaim non platavit Pater meus

Kl

d

«alcflis , eradicalitur quemadmodüm

«omplendum. Videndum infüper,

L4

N

Pfal. 100.

fcaptum cft : x Babirabit ia medio

an fitvoluntas Dci beneplacens, quód

Is

y 7.

domus imta , qui facit [uperbiam. ^ ctip-

ifti vel facris initientur , & v«l alii

lr

iicb.12.

tüm cft aliás : Si beflia tetigerit. moí-

alitet. promoveantur, nam, quemad-

r

H5 19.

t Lapidabirur , C ità terribile erat ,

modum Clcerici candidati efl, non cx

V

pe

p

DE MOTIVIS ET INSTAUMENTIS, &«

AU

proptio inflinctu íed ex vocatione

hujus-fan&ti Do&oris; qu;mtüm Sa-

n l. &

-Spiritüs fan&ti , ad ordines accedere,

cerdotium , prefertim. vetó Epifco-

j i.

44

'jtà fimiliter Epifcopi eft, non ex pro-

patum timuetit,, ufque adeà ( inquit )

,ur RP P[lll,

v! lþ

prio placito, fed afflatu Dei eofdem

timebam Epifcopatum , ut ( quoniam &«

'aipigri,

conferte, Quod divinus Diony(ius

peram jam alicujus. effe. momenti inter

ia bat

Sernt. $ 9.

pulchetrimé exemplis declarat. Moy-

fervos Dei , famá med )in quo loce ftie -

d fra-

qurum

fes ( inquit ) legalium ceremomiarum

baa, non effe Epifcopum , ne illo accede-

[

UL

ondfa

Promotor , ntque fratrem Aaron ad. Sa-

vem, cavarein: & boc agebam , quantüm

Crétug.

j tüto

cerdotale munus inungit , v quidem

poteram, ut in loco humilt (alvarer : 08

cum Deo cr chbarum, er Sacerdotia uon

in alto periclitarir.. Veni ad iflam civi-

aquzes,

-

4 h

ignoraret effe diguiffmum, donec ad id

tatem propter videndum amicum , queth

DeEccleft

Lid f

(

divinitus agitatis, ub Deo Principe Sa-

putabam , me lscrari poffe Deo, tit.no-

Hierat Ceydotslem, éon[écratiotem pontificaliter

bifcum effet in. Monaflerio. , quafi fecti-

'mdzgnüs , i

17

qu

eap. j

con[umavit. Ipfe quoque ( pergit deindé

rus perveni , quia locus habebat . Epifto*

r

garte 3-

pum. Apprehen[us ( Presbyter fattus

lu .j

(

inferius ) [upremus difpulus , cum

m

equali fibi Sacerdotali decade, ad faerum

fum , & per hunc modum ad. Epifcopa-

li

TT liil-

duodenarium difcipulorum numerum per-

tum peryeni. INotctur obfecro, voca-

bulum apprebez[us , quomodó vcró

1 'gcwis

ficiendum ^ progrefJus ,. Deo veveventer

n 0

Eledienis permi[fit wiunus.. Oflende , in-

fuerit apprehenfíus , declarat vite

yl p

quiens , queim elegeris. Kationem hu-

Scriptor dicens : Mamu injedhA eum - pymdiggg

jus dat fanctus Pater , quia Epifcopus

q tenuerunt , & ut in talibus con(ue- lepis ca-

- At

non éft ipfe Ele&or, íed tantum di-

tum eff , Epi[copa erdinandum . intule- i,on, in

7 At

ud i

viua eft electionis expofitor & ordinum

vunt ; omnibus id tno confenfu. C defi- eius a,

Minifter. Hinc Ecclefia ordinatio-

devia fieri .perficique petentibus, agno-

o ml

num tempora jejuniis & facris pet-

que fiudio C clamore flagitantibus, uber-

s Q

tün eo flente.. Val ille , cujus. fan&ti-

jf w

agit inflitutis , ut Pontifices defüpet

]

illuminentur , quatenüs dosnui Dei

tatis fapientizque fama jam longe la-

tll

d

",

teque.diffufa erat , ad Sacerdotium,

dignos confecrent Miniftros, & füuam

codi t

conícientiam puram confervent à

inje&a manu, raptari debuit , rapta-

qnaculà. Secundus fru&us ceft re-

tas ob promotiorem flebat ubertimt

m

d

& noflris temporibus illi , qui tam

m]'mty

preffio intolerabilis petentium. im-

p

X pudentie , ac ftudioforum moderno-

rocul fant à famá (an&itatis, quàm

( fe

at

rum vefanim. lNe mireris , quódap-

procul ab zthere tellus, Sacerdotiutm,

lum e

pellem vefaniam, quia certé defactó

imoó & altiores dignitatestam proter-

numetum

aut ve(ani & ftulti caulefcunt in fcho-

và petunt, appetunt , competunt,

m[upïfr

lis, aut illud lucidiffimum Ecclefiz

Domine quis ergó errat , aut Augu-

ens (

lumen', (pientiffimus Auguftinus,

ftinus jam pro tunc vir fanétus , au£

pvlal

cum multis aliis, fuit ftultus. Audia-

noftri refpe&tivà pueri. Si Augufti-

uefm

quin & Epit

snus ex propriá veráque cenfcflionc

'nus Presbyteratum ,

&

e COP à-

ü, nonex

ym

p u

1;6

r'xxcräräs 1.

copatum defideráffet , facilé de vitio

fcu Miniftri Haretici , magno nifa

h

ambittonis aut pracfumptionis excu-

invicenr competentes , unus tamenm

i

f

ri potuiffet imó norr immeritó ex

eorum conflantiá & fervoris impetu

intantüni reliquos fuperabat , utPrin«

I

hoc etiam caïitc* ipfum laudifles,

utpoté , juxtà monitum Apoftoli ,

ceps prat admiratiene tandem inter-

c

benum opus defiderantem , quia pro

rogaret , quare ipfe folus effet adeó

qi

tunc rionebat, imó exigere vidcba-

importunus ? cui i[le : ignofcat mihi

li

tur Ecclefiarum meceffitas , Docto-

Illuftriffinze Pririceps, ego enir om-

[

niunt juíliffiman: caufam habeo,

tfunt Sacerdotum penuria , fpes futu-

p

rx ampliffime animarum fe

lo

cetis ,

éredat nmhi , candidé veritatem edi-

[

quia Auguflinus adhuc laicus jam:

«eniti ; nori carebit fuá mercede ter-

[

paflim audiebat Hareticorum nal-

ná(i me pronioverit , & proptereá

leus & Chriftianorun Clypeus. Sed

D:o aliquarido fummias grates refe-

quis noftrà tempeflate exculare pote-

rct , quia.ego fum afinus , & ftupor

rit illos miferos, quorunr cupiditati

i folio , adeó , ut quamvis vellem

f

€edere cogitur Ecclefiarum neceffi-

nocere Catholicis, tamen ob «meam

ta$, quorum ambitioni digniorum

ftoliditatem: & igitorantianr minimé

Ícientia , quorum propagando faftui

poffem..Jam quilem refolutioriem

f

Cedalt', neceffe eft, omne animarum

ad iflam refponfionem Princeps de-

li

lucrum.. Hac nempé diffcrentia eft

d:rit, non eft opus hic referre. Hoe

q

inter vcramr virtitem X politicam

folam hic loci non ab(que dolore fa-

[

larvam. Vera virtus operatur pro-

tendam eft , int-r Catholicos qua-

«

motione digna, & reputat indigm , que tales teperiri, qui, fi de fua im-

«

dum prodeft, cupit latere , & du

portunitate & improbo fervore in-

Ü

latet, eupit prodeffe. Politica econ-

terrogatr veritateny edicere vellent,

ü

tià lrva, excel(? appetere reputat

fine dubio fateri deberent, fe id ideó

dignum , mereri indignum , pro-

facere , quia funt omnium flupidif-

K

d-fle ignorat, praeffe affc&kat. Et fimi & indigniffimi , quia ob fuim

t

fapc(xpius, quó quis honore eft

igriorantiam aut mialos mores in nul-

i

indign:or, eó cft'illo cupid:or, fimilis

lo Monaflerio & Ordine füfcipium-

illis egrotis , qui cibos fibi magis

tur , quia domi parentibus fratribus

noXios appetunt vehementiuüs. Incidit

.& fororibus, & quidem noa immee

mihi. bic illud, quod mihi quondam

ritó , funt graves, & ad omne flu-

[

3 viro fid- digaiffimo füuit narr:tum.

dium & oicium inepti , hinc füfci-

Vacábat ( ut ipfe ex certa notitia re-

piunt Ordines., ut faltem fic cum

tul:t ) i c-rto quodam loco praben

honore é difciplina: parentum libe-

da Haretica, ubi jus przefeacandi erat

rentur ,. & fibi pabult fp»m faciant,

pcnes Principem Catholicum , con-

fi nou ex al iquo beneficio, (altem ex

titalo men(x autMilffarum mercimo-

venére ergo ad Patronum plureslugi

ä

nio.

pR

bÉ MOTIVÍS ET INSTRUMENTIS, .

D*

f niü

jens

fiio. Imó nori decrarit parefites, qui,

luftralis priftina tibi forma redíerit.

interrogati ; cur iftum v. g. filium

Dictüm, faétum, ftupente atque tre-

Impiti

jtPri.

fuuni àdeÓ prz ceteris facroOrdini

ilienfe toto Sácetdotum ac Patrum

fecomtiendent , aut Sacerdotio ad-

confeffu. Ecce talis falus, talis graa

|iftzfe

cribi velint , ingenué fatebuntur,

tiarümi actio tiiánet: ómnes focordes

t abl

quia ifte ob fuani rüditatem , & iri-

& x'ïcg!igent'es Pafïor'es ; & lorigé à

m

-

hlaabilitatetmi ii fGculári ftatuü tieqtiit

fortioti Przlatos

J

ui ejufmodi ía-

( m

áccomfnodari , vah quos rimindus

fhabeo,

doctos, irieptos ; fecordes, indignos

propter abíarditatem tolerare nequit,

aut vitiofos liomiries füis ovibus prar«

m ed

Ecclefia nutrite & lionorare debet !

ponunt , quia per tales ptomotiories

leatet-

an fortaffis ob talium quoque pro.

nón cau(ámi Dei fed caufani diaboli

pra

iotioneni Pr&lati Ecclefig dtern

Pt*om overf.

$ 'fcfc-

ttiercedis tetriburianets fperare: po-

Tertiüs ftuctus efl vi&oria de Áns

Taipot

terunt ? Ó retributioneni ; Ó gratias

fi- Clirifte. . Ah quid dico de Anti-

£utii actionemi ! fed qualem » & in

Chriflo, cürrt totus mundus jam re-

Vcll'enj

«riear

Gallia àdno Domiti 1248. riori tiemo

pletus i& Anri-Chtiftis ?. Nunc Anti 1,

Jo4n. a.

n'r'nimä

Sacerdotum Gpetami dabat fetmoni

€

Cbrifli iudti factá funt. Anti-Chriftas y

*lx.c

tiofti

fotmárido, in proxinia Syaodo pub.

eit, qui feipfum prsfert Chriflo, qui

licé tecitàrdo , fed lemi, auxio ali-

ptopriüm comodum anteporit glo-

T

te H

quatüdiu de (umendo tlierate. pro

ti& Chrifti, qui, ut delet filias, fpo-

olotefe

fufcepto negotio fubitó fp:&hibilis

liat Eccl-fias , ut filios prortiovcat,

5

adefk infernalis prido, atfirnians, fe

Filiumi Dei concülcat, ut otnet cot-

e(fe coactum À Dico, üc ipfi hoc pra

püs üxoris, fibi rapitoblata Altarís,

( if

vore tf«

themate & tiateria exhortationis

üc Fumiliani augcat, prebendas mene

dict:t : K &otes ten-brarum infet-

dicat , qui aritehab:t carnal

«dletit

tà fpiris

] ld ldfä

naliunt, Kectoribus Eccleftarum Pa-

fualibus , t«mporalia etcfnis, tettena

divinis $ hi cnim omines non colfi.

f

if

tochialium faluten dicint , & plu-

|

(

rimas dgWnt gratás ob mrigriani in

gurt cum Chrifto, ergo fünt cenitra

d

"

docendis populis focordiam & tie-

Chriftum , ergo Anti Chiriftr juxta

gligentiam : ex igatorantia fiquidem

id, qui non eff mecum, centra me eff : Luca t

figute

fegris

faícitur p»ccatutm , ex pecéato dam-

C qui nou colligif. shecum , difpercit. Y- 23.

natio, Et at Sacerdoti fides habere-

Hi profedó percutiunt Paflorem. &

] fl

e

tur , addidit demon $ quovis atra

difpetgunt oves. O quot funt rales, Marci r

|

f

eixbone nigriorem reddidi vultum

qui fnos filios opporturé ac impor, Y. Z7

" filc

tuum , fic appa:ebis in publico , la.

tuné iripellune ad ftatum . Clerica--

f m

vans. r-lavans , ác perlavans corám

"n

omaib's

lem fufcipiendum , có pracisé ex fi-

quorumque pflacuerit li.

fie, ut exindé fibi colligant honorem,

faciilh

quore — f-d irrito constu, donec coa.

filiabus doteni , c'orpnr'ib*usi, veftium

Jomet

ornatum , coníanguineis bonorum

40

€ipaefaid , pcr a(perfïonem'; aguæ

Yj

augmene

no

[- 62

TRAC'T.ATUS.L

:/$

tct.. Quod ad primum attinet, dice

angmentum , fus carni voluptates,

quidem vera h&c effe, nam ipíemet

prelenti vite commoditates , & tc-

rum amplás

fleffiones. Q quoties

novi ex ejuí£modi inftitutis preclaros

beniguiffimms JESUS ! jam excita-

viros Theologie Doctores fimul &

vit vitos (anctos & zclofiffimos ,

utis Licentiatos , filii veró veflri,

nefcio, quà laude abfolverunt n ali-

qui fan&as congregationes erexerunt,

ä

erc&as piis Legibus muniverunt , &

qua Uiniverfitate , qug fcptennatio

numero concludicur , fcilicet mino-

l

munitas propagare fluduerunt , talis

fuir (anctus Carolus Borromus, Phi-

ribus (ex Scholis & 'Theologiá Mo-

lippus Nerius & alii, preclarum eft

rali , autloco ultime Logicà , ícd

illud inflititum Clericorum in com-

quis horum promotione eft dignior?

Amabo vos, fi filii veftri funt quoad

T:

muni viventium', fed en,' eju(modi

iis inftitutis tantà vi à nonnullis

pictatem & fludia paucis contenti ,

Catholicis refiftitur , quantá nec ipfis

fint etiam íuo diatu contenti,

f

quidem Hartefiarchis, fi caufam te-

& non petant excclfa Sacerdotum

P]

culmina. Ad fecundum dico , quod

quiris, refpondcbunt, quia ifti homi-

nes impediunt , quo minüs filii o-

ctiam illi ,^ ità exigente neceffitate,

ftripromoveantur, damnum patiun-

fuas.mmanus non claudant pauperibus,

e

&

tüt exindé nofirz familix , non pof-

prafertim parentibus, fin veró abeft

fumus fuflineredianc injuriam , nem-

neceflitas , pro magno habetote re-

li

pé quod ifti praferantur noftris cog-

dundantiam tot bonorum, fpiritua-

V

d.

natis & liberis , qui tamen fumus

lium, tantaumque lucrum animarum.

f

li «

cives hujus vel illius civitatis , 15

Jam ad hoc obmutefcunt animalias

fervitiis hujus vel illius Principis, fi

itY ramen , ut intrà fe quafi tacité

P2

non intef aulicos faltem inter flabu-

murmurent : nolite effe folliciticircà

gno

larios. Sed boná pace boni viri, uti-

animas, fed quarite imprimis felicis

Hs

que veftri quoquei filioli tale infti-

tatem corpofis &,gloriam ejus. . .Bt

VMOI

tum poterunt ampledti , & fic per

hoc eft Píeudo - Evangelium Anti-

D

fua ftudia & pictatem fpem prome-

Chriftorum, certé Evangclium Chrie

t

tionis facere , aft mox rursüs repo-

fti dire&té oppo(itum. Porró nunquid

Ut

nunt : ah nibil nobis defiderate fpci

Re&or Ecclefim patietur fe. Regi à

effulget: imprimis, inquit non nemo

talibus ? decet quidem omhnino Prin-

MLA

L

corüum , puer meus non pollet tam

cipem , fideles fuos remunerari Mis

qxn

; :dray

bonis talentis,. habet naturam , que

niftros., aft non in prejudicium Ec-

N

fl

clefig & damnum animarum., lIn-

quoid pietatem & fludia cft paucis

contenta, illi veró fuos ad ftudia &

Ítruendi fünc tales , gterna effe po-

&

)sr

difciplinam multüm adílringunt ,

tiora terrenis, confol&tione nutrienda

?fGV. n

deindé etiamfi noftri ptomoverentur,

funt timida corda , ne forté per talia

ha,

L

nihi! tamen indé in nos pecuniarum

pia inflituta reipublice inferantur gra-

V0

aut bonorum teraporalium redunda-

vami-

um

:j9

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, t

, ia

vatiiina, timete potiüs ne reipublicse

in terra. Ibi plerumque maledithum &*

mendatium & bomicidium C furtum e&

?

P&md

graventur atque obtuantur iniquita-

ecat

te, quim pictate. Mira res : fexaut

adulierium. iutndant.

Docente mos

Ofæe'.:&;

i

quinque viri zelofi inftituunturin

ipsà experientià , imimicos librorum,

velt)

unum, ut ferviant Domino, & paf-

à potiori effe amatotres vitiotum, bre-«

rin al

fim murmuratur , triginta aut qua-

vi detegetur fallacia pracfati- adagii,

enfiatio

draginta Sacerdotes otiofi vagantur

& innoteícet, quód. & Theologia,

t miüt«

in civitate , & ( (altem ex hofpiti-

& facra Scriptura & facri Canones

giä Me

bus ) jam nemo conqucritur. Depo-

fint de pane lurande , modó nemi-

cä : [d

nantur ejufmodi timorcs, & relin.

fiem promoveris, nifi in his bené , e.

273

quatur à fzecularibus Ecclefiarum or-

verfatum, fiquis autem tgnorat , igno-

ilgnio.rB

3

t quoad

natio Epifcoporum judicio, quorum

ralitur.| Etfi forté multis fupplicatio-

eft providere , quz & quanta nccet-

&ibus pro ipío interpellatur , quia

ntenti,

h&'- 19

ontefit

faria ac utilis fit talium Miniflrorum

ubi non ef [cientia anima , mon eft bo- ,

d.

etdoturà

propagatio. Quartus fru&us eft ftu-

sum. Poffem quidem plures adhue

,0

diorum promotio : ut n«*:mpä diffol-

fructus adducere, nimirüm, quód per

vatut illud diabolicum adagtum: nonr

difciplinam Cleri Epifcopis prapa-

celftate,

eft de pane lucrando, diabolicum vo--

tétur honor in tetris, gloria in cae-

M Qtibäï:

v d

€o, quia duas parit filias diabolo gra-

lis, quód inds oriatur animarum lu-

tíflimas » ignorantiam — videlicet &

crüm, Ecclcfie emolumentum, An-

nbewïc fe

acediam. O quot ftudiofi à Deo bo-

gclis gaudium, damonibus confufie,

n fpirinla-

nam fortiti funt animam , fed , quia

Sed quia de his nemini poteft effe

apimact

ii eis non eft. ardor difcendi, idcó

dubium, idcircó ciídem filens faper-

[ ämlmïms

sccdiam fibi affümunt in fpon(am, &

fedeo. Hoc unicum folummodó re«

u twïä

"e

jignorantiam in concubinam, ex iftà

gaus: vigilate, & confirmate catera, 4peta]. 2.

olictidid

gcnerant errorum moní(tra, ex illa

que moritura erant; Sie emum abun- v.2.

r

witiorum probra :

ifla excmcat

danter minilrabitur vobis introitus in 2.Petoi )

[

neis "

fmentes , & illa encrvat vir:s. O

eternum Regmun. Sin minüs, fcriptum r. 1.

dium n*

quot adhic Gramatici cum optimis

e(l: sj exgo noti vigilaveris , ventam ad. Apota].a.

m

certant, Logici vcró aut Cafifle in

ze tanquam far ,. w aefcies, quà borá v.g.

ym

g

rebus fid:: & (alutis mediis vix cum '

?gni;zm ad te,

I fC Regw

?erää, é.

lib:ris tufticorum ab/4ue confufione

lW

vy. $.

CONSIDERATIO OCTAVA.

P

l

pefent cettare.. Q are eriire feru-

mnp;an N

2.Fsdrd.7 filem , 6 Ecclefja Dei, omnem folfi-

y.65.

qaie

m

citudinem acuens, ut i quivis Ca-

' pe Vifitatienibus,

Prov. 14. t dea fEt sucesdos dous. & ezudittss

50

LMNES

le

7. 37.

Q. a aeceptyis eff Regi Miniffer intelli-

Icum eft in anteceldentibus-,. Canf.

.

4 6

D

en À

Prov. 17. eens, Qy pretiofi Spiritfts vir. eruditus.

7 quód Ecclefia Chrifli f

udio- y, 22,

jc n

li

y. 22;

1 Pef

Econtra vcro, ubi non cff feientia Dei

fiffime tanguän: hortus conclu(us

cultos

(oraf

j

-

u- l

460

TR4CTATUS L

;:QäO'diri dcbeat , ità ut nulli ad ejus?

lans vigilas fuperme, tanquam unus

dem dignitates & fancta minifteria

ex amicis chariffimis , d« quibus dici-

yà

pateat acceflus, nifi folis illis, dequi-

tur ; qua babitasin bortis, amiciaufcul-

Cant. ,

bus prüdenter fperari potcefl, quód

rant. Tunc Prelati funt veri amici "!7

4Nh

46

Colof. 1

fururi fint Deo per omtia placentes : in

Sponíg, quandó tanquam fideles imi-

V. 10;

simni bono opere fructificantes, & cref-

tatores dilecti , fzpius defrendunt in

:

gentes in [iientia Dei ; in omni virtute

fpirituslem fuz Ecclefie hortum ,

!

confertatt. Porró quemadmodum non

auículraturi, quomodo. fibilent 'ca-

fufeit plantare vineas, parare hor-

nales in fonitu aquatum, canalium

l

tos, & pomaria conferere, fed iníu-

quippäxcura prima habenda eft, quia:

L

. ^

per necefle eft , ut induflria & in-

fine his nequit. Ecclefia vocari quaft-

fal

fpectionis cura.geratur , me- arbor

bortus irriguus y c füut fons aquaruim,

faie 51

i()

?]:d' $9.

aut herba mané florens, yefpere deri-

eujus non deficient aque, Scdforté non

y. U.—y'

*

(j

y.6.

dat, induret Cv arcfcat. VÀ pariter non

etrit defe&kus in canalibus ?. ità eft,

faris eft, in. vineam Domini fanctos

quoad numerum defacto nullus eft

à(y, r f8

dcfe&us; nam audio Bernardum fut-.

"

F'ME n

operarios conducere , íed infuper

by

*f

h

opus eft, ut folerter aufcultetur, ne

pirantem : Canales im. Feclefía imultos

f,

(er

fübitó primus feryor tepefzat, iià. ut

babemus , conghas autem perpaueas : tan-

fit

jam faciat labruftas, de quo fpera-

t éaritatis funt, . per quos nobis fluenta

bantur uy&, JNam Euro quid muta-

guleffia smianant , w ante anfundere ,

fup

Pli i

bilius, & humaná mente quid incon-

quàm infundi. velint , loqui, quam audi-

flantius ? patrefamilias dortmiente ,

re paratiores : « prompti docere , quod

a,

fj

citó inimicus bono tritico. interfevit

non didicerunt , & aliis praeffe geftien-

W

Adt. 26.

gizania, & dormitanre Pralato , citó

tes , qui feipfus regere nt[eiunt. . lrà cft,

u

y: 3e.

exurgent inter bonos quoque viri

o Bernarde ; Canales hodié multos

li

I

loquentes pervería,. & operantes

fuftinemus, aft canales ligneos, cer-

À

mala. Hoc fiquidem ptoprium cft

tantes poculis aureis, noltri lignel

3

$

CEPNPpRADU OUS

furis & .malitie , quód tam ifta quàm

canales jam putruerunt. , & cor

r

VPEÉ p(], or

f

!

;

ille vigilent, aliis dormientibus,hina

fant . cicatrices &orum 5 cicattices

L eu V. 60

an-

l

afflita Ecclefia bené ad .quemlibet

male confuetudines , quas anté

i

fan&um & zclofum Epifcopum di-

nos contraxerunt inter turbam mife-

ie

ïp""i!- 6

Píal. 22.

cere poterit: Virga z84 g baculus tuus,

ré fludentium. O caualis corrupte

V. 4

ipfa me confolata funt. Baculus, quia

ol

cicatricis audi Gregorium de te tui-

eodem ftrepué repellis indignos, qui

que fimili ità loquentem : S«cerdoti« In Paf«

b

RCJ

velut impudentes canes facro Altari,

um tantummodo. gerit in moming , tiaa Gap- w

approperant, non ut offerant, fed ut

laicus in fermone priflino per[everat c

!

L

auferant ,.npn ut venerentur divina,

opere. Audite & vos ó magni Pra-

P

R(lef

7erem. i.

fed ut confpurcent facrata. Virga tua

fules, f1 talibus ?c&ras oves commite

.?"I.

IN

me confolatur, quiadicut virga Vifäi-'

pitis certé eflis caufa, ur plebs Dominica

PT &

äl:men. j

-

:

DE M-CTIVIS'ET-INSTRUMENTIS, r

163

Y

isdi-

Mi

pradonibus populanda vemaneat, drindà — oculos. faptem. Vlt mittat cos in hot- Aþecal.y.

d

fümat. interitum , undé falutifera prote-

tum füaum. — Nam octli ejus. ficut. co-. v.6.

j Mm W

i mj

&onis magnum debuit babere [ubfidium.

lumba füper rivulos aquarum, qualatte. Cant..

4 Reg. 4

' Ét fic modó non folum eft imers in

fant loté, && vefident juxtà fluenta. ple- v.i2.

lesim

y. 4A0.

ella, íed etiam in canalibus. Porró

nifima. lpfi videbunt & vifitabunt . p(al.79.

dunt i

indica nobis ó melliflue Doctor,' cur

vineam tuam, quemadmodum pra-. y. r;.

oftum ,

hodic in Ecclefia tam multi canales,

ceptum. in Ifrael eff . Parriarcha, Pri- p(al.to.

ent

& tamen tsm , pauce conchz ? Ideó

mates, Metrapolitaut , & Epiftopi pro- v. ;.

apalium

Cant. 7.

-nempe, , quia jam non eft ampliüs

priam . Diecefim per feipfes , aut. ft legi- "Trident.

Jl qua

purpura Regis juntla | canalibus. 1dcó

timé qmpediti fuerint, per fuum.genera-. Seff. 24.

y

iti uj í

tam pauca reperiuntur concha, ideo

.. lem Vicaritun, aut Vifitatorem, fi quo- dereformn

quimiat, "

tot perduntur gemtn& , tot peticli-

otténon "

-tannis totam propter epus latitudinem s. qap. a.

tantur anima, Per purpuram Kegis

vifitare . non poteruut , (altem majorem

ii di,

2. Cor.

; ego charitatem Chrifti intelligo jux-

ejus. partem ,. ità tamen , ut tota

xilus d

tà illud Doctoris gentium : Cbaritas

bienmio per [à velper vifitatores . [uos

VU l4'oï

dumlil-.

y

Chrifli urget nos. Sed quid utget mo-

compleatur , vifitare non. pratermib-

m

dernos canales noftros ? ah non cha-

ü

rant, lpfi imprimis intrabunt in

ii L

titas Chrifi, ífed cupiditas inundi ,

-univerfas Ecclefias| & — Capellas ,

— füperbia vitg & concupifcentia cat-

probaturi, an Sacerdotes opere com-

windtt

pleant , quod toties ote pronuntiant:

Pbilip, 2. nis. Ornes emim , qua fua. [unt, qua-

gind

y. 21,

runt non, qua [ünt 7 E(u Chrifli , magis

rempe : Donrine dilexi decerem demíás

yiut, T

folliciti, ut fibimetipfis cumulent ex

tue , C locum babitationis glorie tud.

prabendis divitias , quàm ut Chrifto

Mundiffimus abíque dubio & glorio-

(Jg [ !im-

y, I^

lucrucentur animas , ut carnem co«

fus debet effe locus habitationis Re-

d ul

fonemt voluptatum rofis , quàm ut

gis gloriz, qucmadmodum olim cor-

ia U

animas meritorum coronis , ideó ca-

pus ejus fan&tiffimum in Sindoné

ylri

put.Ecclefia non amplius przdicatur

mundá fuit ínvolutum, & pofitum

at Carmelus, circumdatum gloria

in fepulchro gloriofo. Obfignandum

PTUdl

Libani & .decote Carmeli, Imó

eft Tabernaculum fanétum , & non

j v

committenda clavis sdituis, ne forté

j df

r 4l

toptet Íordes ! Clericorum quafi

n m

lfaie33. €onfufus eft Libanus & Carmelus

pecuniis corrumpantur ficut quoit-

jb

l COfruP "

$

obíorduit. Luxit & elanguit terra ,

dam cuftodes fepulchri. Hoc p:racto,

eret, 2. quia canales'ejus fa&i fünt ficut ci-

ut Epiícopus (uum gregem à mitii-

dete t

l

lj

y.13.

fterna: diffipatas, qua continere non

mo ufque ad maximum plenius cog-

T

"] '4

TE

94 vi

Cant.2. valent aduas. Surge 9 Ecclefía, pro-

nofcat, agens vices Chrifti, Domini

"

y. 19,

pera ad montem ad agnum , de füb

congruenter imitaturexemplum , d

at C

Ecclef-in. cujus pede fons vivus: emanat, .Invoca

centis : Sinite parvulos ventre ad me:

3gm

Eflo S. in medio Seniórum agnum flantem tan-

& me prohibueritiseos, Expet imentum

eó coffi

n

Clemen- qhAm ocium., babentem. cornua (j* — enim capiendut

n , an novclla oliva:

l

£5

rtum

Trad.l. Pars L.

"

-f

iees^

162

TRACT

ATUS

f

rum crefcant in notitia boni, an par-

to «ternitatis oceane , fine pöeniten-

tü

vuli in myfteriis fidei bené inftru&i,

tie tabulá , longum iter 1n alteram

an ad honeftos mores pro fua atate

vitam apprehendentes fine viatico.

éí

inclinati , & fi defc&tus notatur , ul-

An non alii contempto extrema Un-

g

terius-ingeniosé indagandum, an hu-

&ionis tobote , contra nequimmum

fti

inimicum in ultimi: luctaminis are-

jus vel parentes vel canales fint rei?

Bt

nam defcendant ? & quare ? an non

parentes , quia fortaffis füos filios

v

dicbus Feftis domi ficut pullos ab-

fortaffis, quia propter inopiam mee

to

tuunt illud fcandalofum des, ut dem :

ícondunt , aut perpetua: boum cur

Ü

addicunt,. Canales veró poffünt effe

des denarios , ut dem Sacramenta ?

z

H

fci ,. quia aut inftruCtionis fluenta

Scd ifte quidem contra&tus ut Sime-

|9

niacas damnatur , ille veró , des tif

debito tempore & modó non tribu-

unt, aut quia parentum negligentia

fatiem, des quinque denarios , ut fa-

bu

pro exigentia officii non corrigunt.

ciam propter Chriftum decern paf-

füs , quafi fine fcrupulo practicatuf.

p

Et vel ideó in fimilibus parvuli de-

du

berent in medio Doc&orum flatui,

Quàm autem fit abfürdum, occafione

Pa

uia de ipfis ut plurimüm verifica-

tam turpis lucti tot animas tantis Sa-

cramentorum thefauris ptivare , alias

p

aMpot. 14..

tur illud Apocalypíeos : Er im ore

lQ

s.5

eorum mon eff inventum mendacium.

omninó eternz damnatioriis pericule

&ij

de

Sed à parvulis ad majores, & in his

exponere , me fapientiores judices

Yl

tef

fortafsé experientia docebit, qu3 in-

funto.

O abominanda morum cot-

fh

terdüm quis major , quód fit co ftu-

ruptela, quid tu confuctudinem pra-

i

pidior, & quó adultior, có ignoran-

tendete præfümis cum tanto anima-

b

ts plenior. Sunt praetercà fagaciter

rum damno, Sacramentorumque de-

examinandi adulti , quoties verbi

fpc&tu ? Scrutandum quoque quàm

fan&t cuftodiatus illud divi Pauli :

Hebr.ig.

gratià per meníem aut per annum

t

audiant Concionem , & an in pro-

Beneficentie autem C commtmionis no-

V. 16.

pria Parochia, item qualem ex Con-

lite oblivifri. — ualiter nempé Paro-

eionibus hautiant fruéctum ? cur non

chiani ex Chriftiana charitate fibi in-

!

fepius eifdem interfint , & cur ex

vicem in neceffitate fuccurrant ; pr&-

h

eiídem non magis proficiant ? donec

fertim an cura.habeatur pauperum.

fic indire&té eliciatur ; Parochus fx-

&grotantium: & alrrum dcerelicto-

l

iüs non concionatur : talem habet

rum, an Parochus fit veré PaterOr-

jl

"

modum , & talem ilyllum s ideó

phanorum , & juxtà Facultatum

ipfum non libenter audio. Ulterius

quantitatem opitulator pauperum,

H

i

inquirendum eft , qualis fit fervor

vcl an' magis gaudeat , fi mendici

po

in frequentandis Sacramentis. Pra-

mordeantur à carnibus , quàm fi eis

fertim in periculofis morbis, an non

porrigatur panis , inquirendum int-

l;

L

interdum fe aliqui committant incer-

fuper , an vinea non infeftetur ä b.e..

118

r

DE MOTIVIS ET INSYRUMENTIS, &

16$

miten.

ftiis de fylva, id eft, an non graffen-

tet fuerit correptus , alius quàm pa-

altetum

tur publica peccata & grayia fcan-

terne admonitus , ifli, quàm cleme-

dala , nam ficut fecularis Principis

ter fuerint auditi , alii, quàm libera-

Viati

ma n

eft, publicas-vias À latronibus pur-

litet adjuti, nonnulli , quàm felici-

yfhimum

gare , ità fimiliter Epifcopi eft, de

ter fuerint in pacem . & cencotdiam

fua Diecefi omnia ícandala tollere.

reflituti, fic eft : quó monentis au-

Vs 4ft»

Et demüm prudenter & difcreté in-

&oritas efl major, eó eft admonitio-

* 4f 0A

veftigandum, an omnes cum füo Pa-

nis memoria diuturniot. O quot hine

um me

tocho contenti vivant ? an vere in-

indé in pagis;animse miferrimé per-

, M d.

gtediatur in innocentia fia juxtà om-

eunt, eoquód eas intet fuumque Pa-

rametta !

; Ut Sime

nia verba Píalmi z. itàutneque, qui

ftorem nobile confidentie amoriíque

ex advetfo funr , habeant quicquam

bonum diftruncatum atque difturba-

, drii

mali dicere de ipfo. His vel fimili--

tum fir. Omiferiäg ubi deficit filialis

jo$, UL

bus , populo, datá Benedictione &

eonfidentia ovium in Paflorem &

lm pi

paternà exhertatione , dimiffo , quis

paternus amor Paftoris in oves ? Ubi:

ura&icatuf-

dubirabit , quin etiam "'Tabetnacula

dividit fubitó fuüborta diffenfio, &

occaftort

Paftorum fint luflrranda , preertim

mala disjungit affectie, que plerum-

stf

que eft eó periculofior, quó ranco-

propter opus peculiare, an. videlicet

wue, d

non colatur 1n. abícondito idolum ,

ris favilla occultier. 'Tacent quidem

nl

'

genef. 21.

de quo Spiritus fan&us quotidié pro-

tales agricole , fed intüs urir. flam-

oft5 J

Ut

teflatur: ejice ancillam basc de do-

ma, quam verba Paftoris magisnon

y.19.

yottfti Q

mo tua. Pervefligandum eft, qua fit

rató provocant quàm mitigant. Hi

lnar pre

difciplina domás , an ibi requie(cat

enim , paffione predominante , fui

yo anime

fpiritus pacis , humilitas Chrifti ,

Parochi facta malé interpretantur ,

amqeó

J

mundities fancta, frugalitas religiofa,

verba rident , vitatm taxant, mores

Loquc

quam

vanitatum rejectus , mollium con-

carpunt, actus vilipendunt obvian-

i

Ddl : gl

temptus, librorum felectus, Parochia-

tem, fugiunt, concionantem fpet-

aipiti 1

lium jurium documenta, obligatio-

nunt, Evangeliumlegenti vixfrigi-

num notitia, memorabilium annota-

e

L

dé credunt. Miffz ejus interfunt cum

tio, atque i1 omhnibus prudens or-

toedio , Sacramenta füícipiunt cum

j

rant |] p

dinatio? O quantus fru&tus, quantus

naufea. Eidem confiteri nolunt , &

g per

Ecclefie honor, Deique glotia ex

fiinarticulo mortis alius non . fup-

ejufmodi vifitationibus accrefcetet '

petit, coràm eo peccata tacent, &

| där gli&O'

ó quantà confolatione fimplex vul-

fic moriuntut , ad tribunal ducuntur,

La

accufantur , ju

4ntur . damnantur.

Fgcülfawm

gusnonnunquam etiam poft mniltos

annos taliain laudem fuorum Epiíco-

Eheu quis ejusmodi exacerbatos ani-

porum divulgat? hic narrat , quàm

mos placabit ? quis ejusmodi lites

fuaviter fuerit inftru&us , ille quàm

componet, quis tantam bonorur ja-

lü

Rnervose accenfus, unus quàtm fapien-

c&turam animarumque flragem difti-

n

àm ?

3

nebit?

ij

y i

ji

[

íó4

"CUA WaocTEITUS 1;

4

nebit? Cette non ipfemet Parochus,

cior eft brevis exhortatio zelofi

ti

nam dum f& commendat, athiopem

Pralati, multis concionibus deftinati

Vicatii, undé diabolus tam fübdole

bl

lavat, dum fe defendit , crabrones

excitat, dum ptoponit exempla, te-

laborat, ne Epifcepi verbum Dei in

ponunt dicteria , adeó, ut , fi etiam

propr.iä

etfonaannuncient, fcit nam-

mitaculis: fieret clatus , tamen . vix

j

quc ver

1pcl

lis, quód authotritas tan-

ampliüs foret acceptus, hocfiquidem

tum verbis pondus addat, ut non ra-

9

habet vulgus ; difficulter dimittit ,

rÓ eorufn admonitio equivaleat im-

[

uod femel pertinaciter apprahen-

perio. Undé Sponía toties tamque car. ,

qï

dit. Solus Epifcopus in fimilibus poft

fortiter. füuum invitat dile&um , ut; ;,

coelum eft optimus mediator, opti.

deícendat ia hortum füum, ut ve-

(

inus pacificator, optimus confola-

niat in agrum, & vifitet vineas , fci-

tor. Plus ille proficit verbis decem,

ens fcriprum elle : Vifitatio tua cuflo- ?sb je

h

quàm aliicentüm , tunc enim intüs

divit Spiritum metm. . Per. accurratas y, ;5,

[

di

wrens rancor-extinguitut , quändö

quippé Pralatorum vifitationes &

potentes exhortationes non folum

f

offenfis ab tpformet Epifcopo ( fi ità

zci cauía exigat ) fatisfa&tio prormit-

orditum Spiritus , fed omnium quo-

Cam.ly.

ff

titut, tunc Parochus rurfus à — fuis

que Ecelefiatum cuftoditur. Ecclefie

7-12-3".13. J

honorabitut ac. &eftimabitur , fi co-

itaque fux fpirirum extinguete cupit,

ràm plebe cum fundaménto aut in-

quisquis eam débito tempore vifitare

Ia /f

nocens declaratur, aut propter fuos

negligit. horrenda funt , qua Deus

Y fü

notos ecxceffus jam fatis punitus, cor-

pet os Zacharie de tali profert : 4d- za4jj. ni.

p

rcétus atque emendatus denuntiatur.

buc. fuie tibi ( inquit facer Textus) y.iy g.

m

'(Tunc rursüsin Parochum à Paro-

vafa Pafforis fhulti.. Quia ecce ego. [u[- fea,

chianis filialis confidentia ponitur,

citabo Paflorem in terra , qui derelicta

l

quandó 'ipfe ob do&rine prafian-

nen vifitabit , difperfim non quaret, &

AP Y2 p

l

V2

tiam viteve meritum palàm laudi-

contritum non (anabit, & id , quod flat,

t

bus prudenrer extollitur. Tunc flo-

mon enuutriet , & carnes pinguitim eome-

rfebit vinea pacifica , quandó cana-

det , & ungulas eorum diffolvet; O Pa-

f

les incitantur] ad flrenu?. propinan-

flor. & idolum derelinquens gregem. Enn,

p

dum amoris rorem, paternaque cu-

fiquis Paflor dereli&ta non vifitat ,

d

tz füccum , & plantulze feufubditi ad

hunc Spiritus fan&us: ftultum nun-

ebedienter^ reverenterque — aperien-

cupat. At ntiftum titultm à fe ple-

u

né amoveat , non fatis eft , folum,

- dum füarum aurium opificium. Pra-

I]O(

fertim, fi Epifcopus fan&té utrinque

quod conttictum, fanare , fed. debet

qus

íua documenta cuftodientibus pro-

infüper, quod flat confortare fer-

t

mone,Tt , ut vox Pralati fit vox Do- Pfal. 28

mittit pandendum füi favoris finum,

fj

violantibus verà jufta caftigationis

mini preparantis cervos ,. & vevelalit Y. 9.

lt

flagcllum. Plerumque etenum effica-

ceuden(a, Vox praparantis ccrvos eft,

h

quanf

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, cc.

16f

tf

quandó Sacerdotes fortitet aceendun-

queat. Et quamquam divus Hiero-

letndi

tur , ut ditigant omnes greílüs fuos

nymus adhortetur : Nunquam dema- Epifl. 44

fübdol

ad cutrendum, more eervorum ad

nibus tuis facra Leclio deponatur.. Vix XNCPOW'

y Dait

fontem, pet viam perfectionis ceft-

tamen unquam, puto, effe magis di- um de

-t nafte

denía revelat, quandó animales ple-

vinis Scripturis vacandum quàm an- *if4 Cle-

itas if

bium mores emendat , detegens eis

té ejusmodi petagenda negotia, quia ficorum.

t o Pa

omnium etrotrum craffámen. Et in

eloquii flumen, recenter hauftum li-.

d,eat Ifü*

templo veró omues dicent gloriam,

quidius fluit, & vivacius rigat. De-

quandó juxtà paternam vigilantiffi-

indé vix unquam etiam utiliüs quam

at

æum ) m"rï.h

mi vifttatoris admonitionem unani-

in itinere divina volviturt Scriptura,

ini confenfu (an&té converíantur in

, Ut

tum ; ne (ecüs mens.vagabunda, non

at

domo Dei & Ecclefia Chrifti. Lindé,

fine damno , in diverfa rapiatut, tum.

hos nobiliffimos vifitationum fru&us

etiam , quia. Deus frequentet reve-

fi af h

fponía confiderans, ut tandem fuum

yceartatiss

lat meditanti in agro , quod negat

ioes &

dile&um ad vifitandas vineas com-

prandenti in aula.

Non in aula ,

on folüm

moveat, etiam excellentiffima pro.

íed in via Eunucho aperta cftScrip-

Cant.7.

miffa addit : i&j ( ingnit ) dafo tibi ube-

tuta. INetmo itaque Epiícoporum du-

Ad. 27.

um que

cEedeii

y42.v.12.

YVA fied.

Et rursüs : im portis noftris

bitet, quin à füà Ecclefià tanquamä

veíecupl

emnia poma, nova ( vetera, diledie mi

proptiá Sponsá ità invitetur : Femi

Píz.2; fervavi tibi. In. portis noftris Sponfa

diledià mi, egrediamur in agrum, com-

ADt. .

orcvltt

ue D

Y.9.02:10.

fuis defenforibus fervat poma , in

morenur in. villis Manà fargamus ad F ! &

pertis, de quibus dicitur : elevamini

vineas, videamus, fi fleruit vinea, fiflo- "*

w[of&f t: A lj

porte aternales. lbi porriguntur po-

res frudus parturiunt. Egrediamur in

: Testts)v

ma mellitiffima : juxtà id : vincenti

agrum Dominicum, emptum pretio- -

q p n

dabo edere. de ligno vita , quod eft. in

fo fanguine agni, videamus , an. de

l dfïfüf?f

Apocal. 2

Paradifo Dei mei. Omnia poma, ve-

illo propter caftiffimos mores veré

j qu^

t Ü

y. 7.

tetá quidem quia (unt de ligno anti-

dici queat illud Píalmi : Pulchritudo P/al.. 45.

i, af

quo dtetum, nova autem, quia eden-

agri mecum eff.. Videamus , an in vil- P* !

ii

tes nova. continuó dulcedine atQuc

lis Domini Greges ad Paícua edu-

d 09*

pulchritudine delectant. INam dulce.

cantut , an per vineas gemmafcat in

; Ilm' f

dinis ejus , fcilicet Dei, non eft finis,

vitibus virtus ?

ol viflmf:

& pulchritudinis ejus infinitus the-.

yom "t

faurus, LIbera fua Sponíà fpandet,

CONSIDERATIO NONA.

ni f Pk'

hoc eft, dulcediaem & pinguedinem,

, folums

qua hauritur ex Scripturarum fcien-

De Cencilia Provincialibu , & Sjnoät-

! (d &

tia , ex Scripturis Pralatum con-

libus fet Diacefanis.

/

—

!

orare K

J

k

folationis lac fugere opottet, ut co

:

r

in vifitationibus fuos parvules atque

Uid fint Concilia Provincialia

" !evllabifþf'

parvulas refocillate. atque. roborare

A Synodalis , & quinam ad ea-

?

dem

TU

]

quän',

166

TRACTATUS L

dem vo.cändi&admittcndi fint ? non

tur juniores ad ejufmodi Cohailia,

Mfa

puto quemdam Ecclefiafticorum la-

ut exploretur corum fagacitas & ap-

A M.

tefe , quamvis onmininó optandum

titudo ad majora negotia tractanda,

i. ld.

foret , utad ifta Concilia capaciores

pretetquàm quód Deus nonnun-

Presbyteri quoque admitterentur &

quam revelet Juniori , occultatum

vocarentur , etfi ceteroquin forté eis

Seniori , juxtà illud : Super Senes in- . pfal.1t.

nec de jute, nec de confuetudine in-

tellexi. Uindé ait fan&tus Hieronymus : y, roo.

tereffe competat , non quidem ut

Peffma. confuetudinis eft im. quibu(dam ypift. ad

t

vocem decifivam aut confultivam,

Ecclefiis , tacere Presbyteros , & prefen-. Nepot. dt

aut ob frequentatos actus jus praeícri-

tibus non loqui, qua[fi aut invideant, aut Cieric

f

ptionis-fibi vindicent, fed folummo-

non dignentuv: audire. . Et fi alij, inqu

41

do, ut in fimilbus erudiantur, & dif-

Apoflolus Paulus , fuerit revelatum fe-

[

denti Prior taceat

poteffis. enim per

lo

cant inter fapientes fapientiam. INam

fi juniores nunquam eruditis Senio-

fingules prophetave, ut omues deficiant,

fen

rum interfunt Confiliis , quomodo

d omnes cen(olentur : Spiritus Prophe-

C

biedkus efh : non enim

n fapientia majorum fequentur ex-

taruim Propbetis

f

LU

empla ? neceíse fané eft cum Senio-

diffenfionis. Deus,

paci.

Gloria- Patris

tl

ribus fepeliri fapientiam, nifi junio-

eft. Filius fapiens. Gaudeat. Epifcopus Jt-

Vij

tes ab ipfis adbuc vivis difcant, quod

dicio fito, cim tales Cbriflo elegerit Sa-

(itu

cérdotes; — Haec fanctus Hieronymus,

t

poft eorum mortem doceant. Dein-

de ut fiant excitatiores ad ftudia , ad

per qu& verba tamen fan&us Pater

Tif

inquirenda Confilia, & fuo tempore

minimé docere intendit, quod Prass-

Til

danda.

Tertió ut dent aliquam in-

byteris ex jute.conveniat federe cum

Ti

fiructionem circà mores & humores

Epifcopis ,. contrarium enim tradit

T

& confílat ex facris

hominumi. Certé , fine injuria me

in aliis locis. ,

Mut yin

Canonibus , continua traditione Ec-

poffe dicere puto , quód ruralis co-

h jà SWJ

N

opetator fepé magis íciat & cogno-

cefie , & eft certa Canoniflarum

T

Ícat mores & genios rufticorum ,

do&trina , Epifcopos tam juriídidtio-

?

quàm ipfi Prelati , & confequenter

ne quàm otdine effe Praesbyteris ma-

tig

abíque dubio ctiam optimé pandet ,

jores , quia hoc de ratione eft per-

Mi

que fit ipfis Cantilena pracinenda ,

fcétze Hierarchia.

Q

Porró Concilia Provincialia, vult

ut provocentur ad faltum , & hoc

l

vel maxime juvat ad tollendos va-

Tridentina Synodus, congregati fin-

seff. 24.

de Rejor.

IN

tios abufüs & mores reformandos.

gulis trienniis., Dioecefatla veró fin-

(

Nam quis Galenus falutare præüa-

gulis annis. : Sapienter confiderans, &4P- z

Is

bit rhedicamen, verbo pon cognito?

uód his ad reformandos mores &

lN

& -quis Praelatus fructifera dabit Con-

ad Ecclefiafticam:. difciplinam intro-

t

cilia ; recipientium indolis 1gnatus ?

ducendam vix quid potlit effe uti-

lius. Nar, quamvis (apponendum: Trident.

Quarté denique faluþziter admittun-

li,

fit,

DbE MOTIV18 ET INSTRUMENTIS , c*«c.

167

nelli,

Seff. 23

fit , quód Epifcopus fiepiüs titatur. -Epiícopum adeó infatwavit , ut con-

&

tta nos tam odiofam Legem ferret ?

de Refor

. Cenfilie Canonicorum feniorum &

bundi,

gravierüm quód imitetur fanctum

ego nullus dubito, quin hoc ille vel

nnyr-

cap 58

ille adulator intexucrit. Aliorum au-

Paulum, itá ad Philemonem fcriben-

|tatün

tem : Sime Confilio autem tue . mibil

tem vox cofitemptoria ità fonat: no-

Mjtr f Y

volui faccre.. Qyuamvis omnia majora

lite curate : eft tantàm Lex octi-

duania : non fetre, fed obíetvare Le-

lymus 530

Ecclefiw füz negotia fuis Confilia-

tits" difcutienda committat , longé

f:Bufäam p

gem finem intentum propignit. Aft

gt w

major tiien ut plurimüm utilitas

'"horum obloquentium ora apprimé

]

yt, 4 C

]

fperanda eft ex Conciliis Dicecefanis,

obflruunt ftatuta Synodalia : dicimus

"

enim eifdem : Chariffimi , fruílrà

1 inqüit

^

quim ex ejufmodi Conciliis quafi

am l

privatis.. Primó : quia Conciliis Sy-

conqucrimini . contra Epifcopum,

um p

fiodalibus longé major preparatio &

contra illum Canonicum aut Confi-

liatium : quia ità flatutum eft in no-

lrftt,

ferventius ftudium premitutur , in

Conciliis econtá ordinariis , caufz

flris Conciliis Dicecefànis ,. quibus

pl

interfuerunt Doctores. & Pixlati,

1f qum

non tam 'rigo'rosä ad amuffim ven-

ii Paüïö

tilantur , quia ibi praxis ftudio pre-

pietate & prudentiá infignes , rcm

valet , & frequenter hodié conclu-

non cacé , fed fapienter & confide-

(

raté tractantes.

ditur ficut heri,& ctas ficut nudius-

Sic in exemplo :

hgt

tettius , cuüm tamen tempera nor-

Concionator quidam pro exigentia

eronymlïïl

nuünquam varient citcumftantias, &

acritet & conítantet invchitur in

fios i

uöd pra

feram mutent cauías , ità ut requi-

certa vitia publica , fed quia veritas

plerumque odium patit , talis.apud

rant Scribam doctum , qui didicit de

The(auro íuo proferre nova & ve-

superiorem aut accufatur , aut ipfi

aim l

Mattag, fer2.. Secundó. , quia ante Goncilia

objurgatio omninó à morbidis in fa-

! ex (wis

ciem fpuitur , quibus vitiorum de.

V. $2«

Synodalia Spiritus fanétus ardentius

jiiote 4

invocatur. Cüm intereà in Conciliis

fenforibus honeftiori & meliori mo-

gonitu

quotidianis fortaffis fine ulla cogita-

do vix obviari poteft, quàm dicen-

jurif(ii&io'

do : rogamus veniam, nos non pot-

u 0

tione Spiritüs (an&i conveniatur, fic

)

enim experientià docemur , quód in

fumus aliter loqui , quàm noftra fta.

d

quotidianis frequentiüs movedt con-

tuta imperant , murmur veftrum non

eft contra nos , íed contra tot pro»

fuetudo opetis , quàm puritas in-

(

j, "l

Jj

l,

.;

tentionis.

Tertió , quia fanctiones

bos & doótos vitos, qui ifla 1n fuis

I

conventibus maturé fanxerunt.

Es

-rcgäl'l

Contiliorum Synodalium fugt tutio-

| Vöfö

fit

2;";

fes à murmure , & fortiores n au-

fic de aliis cafibus, in quibus allega-

d

&oritate. . ]Nam fi Epifcopus abfque

tio auctotitatis fervit pro inftrumen-

to defenfionis.

mote

ejufmodi Conciliis falutarem Legem

um i?

flatuit , mox libertinorum calume

am veró nonnulla breviter tatr-

Ílau-

It du

niofa vox períonat-: Ó quis noftrum

IÀ

gþlldä (unt, quz,, inordine ad te

fane-

PO

m

h

"

lÀ.

168

TRACTATUS

I,

rándam dif"ciplinæ fermatm , in tra»

& Ecclefiam amat, emue f'uüm fta-

Gationibus Synodalibus petiffimüm

dium convertat , plantando , rigan-

enucleanda occurrunt.. Et imprimis

do, cenfultande , vifitando , admo-

gqüidem ( ut ordinaté procedatur:)

nendo, ebíecrando, increpando, ca-

fummé neceffarium eít, ut tractetur,

ftigando ; implorando ( fi neceffe fue-

tit ) etiam fummi Pentificis auxili

-

.

t

quomodó univerfim Schole fandté

peram.s;.

inflituantut, nam ab/ inflitutione

um. Bona facite fludia ve[ftra , utfic

y. 15.

ftudiofe juventutis potiffima falus

difcant. autem. &5 noftri bonis. operibus

Ad Titii ;

tam civilis quàm Ecclefiaflici regi-

praeffe ad ujus nece(farios : ut. non fimnt

p2

minis dependet, Et ideo , quia ob rei

infrucduofi,. Jam À-ftudiis proximus "

;;

neceffitatem in T'ractatu quatto dein-

gradus eft ad ordines. Undé fecun-

do loco íeduló confultandum eft,

firu&ione juventutis fpecialem con-

fiderationem exarare intendo, híclo-

quonam pro candidis Nazareis &

ci hoc folum rogo : inquiratur ac per-

Clericis candidatis potiffimüm . fcri-

[

bendum aut mittendum fit ?. Ubi-

f

quiratur de ícientià , vità ac famá

ftudioforum , non tantüm à . Magi-

nam defactó inveniatur civitas Na-

I

Luca z.

ftris & Ptofefloribus ,. fed etiam ab

zareth , in quà pueri cum duodeno

[t

9. 5$

exttáncis , fübtiliter pervefligetur,an

JEfu ptoficiunt (apientia & atate &

non in quibusdf*.m locis vcriffimum

gratià apud Deum & homines, &

C

fit multotum illud teftimonium :

fuam vocationem, cum Márià, cori-

111

Ht

ftudiofis emo in hofpitiis frequen.

cipiunt de Spiritu fan&to. Ità ut ref-

tior, inlufibus& compationibus ne-

ponfum habceant intus à — Spiritu

ii

f"

Luta 2.

mo longior, infore nemo fcurrilior,

fancto pet divinam infpirationem ,

in plateis nemo audacior , in nocte

quód vocati fint. . Ec teftimónium

neme clamofiot , in. verbis nemo

bonumab iis, qui foris funt , quod

:T imatfy.

T

4

turpior , in a&tibus nemo flagitiofior,

digni(int.. Nec erit adcà. difficile, ^"

!

at

funt puellarum feduétores, virginum

hoc explorato difcere , quia in omni "

füjy

fermé Dioecefi adhuc vivent Presby-

W

er

corrüptores, rumorum auctores, fe-

ditionum dué&ores, innocentium. il-

teti, optime adhuc memores, quot- .

AUL

1

*

ufores , Magiflrorum contempto-

fam terniones in. fuis le&tionibus

legl

ECL]

res , Bacchi difcipuli , blasphemie

fcripferint , quotnam repetitiones &

Magiílri, atque omnis nequitiz Pa-

exercitia Scholaflica habuerint ? in

fn

'tronij, Eheu! eheu!-tali modó ftudia

uibusnam econtrà hofpitiis fuos

!l

f r

h

haud amplius funt commune Eccle.

quotidianos circulos. valdé ftudiosé

(

fie bonum , fed potius totiusmundi

frequentaverint a qualesnam eorum

fühg

Pfal. 15.

malum. Abominabiles fatti funt in lu-

oculis horribiles cafu$ propofiti fue-

d

y.2.

diis fuis, qui ità. perdité fuos annos,

tint, ità, ut etiam lachrymis folvi

Tur

-pecurrias, talenta, & animas perdunt,

nequeant? plura de-hác materià jam

Ti

Hui, hui. ergó, quifquis Chriftum

patent ex antecedentibus , quibus ta-

Qu

men

j Di«: MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, é.

169

m .

me:i adhuc addo,inConciliis Dioecefa-

hinc indé fint difperi & vagabundi

! rigan-

nispoffe laudabiliter ftatui;ut ad facros

ab(que convenienti beneficio & con-

, m

Ordines. afpirantes ad Reverendifli-

ditione, quot fint otiofi apud nobi-

ndo, C

mum Dominum Ordinarium libel-

les in atcibus, apud viduas in oppi-

lf foe

lum fupplicem ícribant, in quo fan-

dis ,apud parentes in pagis ,apud cau-

E

"

&é proreftentur, ( ex nulloalio fi-

pones in 1.,1,r4biþä,ls—, apud yagosin viis:

|

, U

V:'

ne Sacris initiari cupere , nifi puré,

nam de his omhibus tmeritó ità ad

a

ntfervianr Deo & Ecclefig Chrifti.Et

Deum meum glamo : O JEíu, qui

s

fimul hamillimé rogent,utexamigen-

feptem ftellas tenes in. dexterá. tuá,

tur juxt) omnem rigotem, ne fecüs in

Pfal. $$.

,[pximus )-l?

dexteram ruam fic notam fac : €» eru-

le fectt

tanto negotio, non fatis examinati &

ditos corde (apientia. Ut ipfe feptem y.12.

utt cü,

probati.fe periculo preefumptionis ex-

ftclle nunc dignentur fydera com-

atzis &

ponant,qus ctiam locum habere que-

pefcere , quorum bella plebem c«-

m (ct-

unt in promotione ad curam anima-

dunt diro mortis ulcere. Sydera er-

rum, Beneficia Ecclefiaflica, & dig-

rantia (unt Sacerdotes difperfi & va-

nitrates, ut vel fic ambitio & cupidi-

gabundi, berum syderum ( inquitfan-

vits N

pas deterreantur , ne in extremo ju-

us Bonaventura ) motum inordina-

j duodem

De Ecclef.

& aute

dicio propria Scriptura . contrà «as

pum eali , id eft , juflá Pralati caleflis Le-

clamet : Ecce homo mendax , hiíce

Hieracb.

xines, *

gis ]udicio reprimunt , quando talitum

litteris mentitus es. Spiritui fancto,

exce[fus corrigunt , c correttos ad fru-

-Part.' €-

i Mäfiäæ COU( À

ito nunc ad tuum Patrem mendacii

gem amelioris vite provehunt. c compel-

, [j ütfe*

";

diabolum, qui preefümpfifti.decipere

lunt. Hac Sydera ertantia plebem

] Spirimh

Mattem veritatis, Ecclefiam.

cadunt , quia, tefte fan&to Gregorio,

yr;tonem,

Tertio tractandum ef de impedi-

catija funt yuina populis Sacerdotes ma-

In Paflor,

Áiótm

mentis , .qu& poffent fandto rcfor-

li. Et alibi : gullum puto ab alüs 1a-

cap. 16.

In Paf

i, QU*

T

mationis operi obflare. Et hic bené

jus prajudicium, quam à Sacerdotibus to-

j df

cxïe, !

: (641). 12*

ruminandum efl , an non nimia li-

lerat Deus , quandó eos , qutos ad alio-

gia in at

beralitas in relaxandis juribus , in

rum corredtionem po[uit , dare de fe ex-

u

concedendis difpenfationibus , privi-

empla pravitatis cernit. Et utinam ifü

i, QU

legiis ,& exemptionibus depauperet

non frequentius darent exempla pra-

| kalomb ;

Ecclefiam. Sed de iftis fufius in Tra-

vitatis, quàm pietatis, utinam nen

: grifionef

D

Étatu quarto.

Pro tractatione affü-

patrarent fcandalofa in hofpitiis. pro-

gorint

? d

Pf4l145. mendum eft illud Pfalmi : adificans

broíà ii compitis , Sacrilega in an-

olpitis

li

'7. X

ferufalem . Dominus difperfiones 1raelis

gulis, nefanda in cubilibus, pratef-

! fndio*

congregabit.. Hoc fummeé neceffarium

quàm , quód bominibus fint valdé

cofum

eft ad zdificationem Ecclefiz, & mo-

onerofi, in præjudicium Eccl:fiarum

& Parochorum. Seatote autem ( pet-

0 ofm fllC

rum .frenovationem , Ht numerent

u

aultitudinem ftellarum , & . fciant ,

m

git fanctus Gregorius loco fuprà ci-

SAtri-

quotnam Sacerdotes per Dioeccfim

[.

tate) quod Dto ',noäro magnutm

Aracdt. I. Pars I.

fidu."j

qulbus

g

170

XAICTATUS L

te praftantes ex longinquis ctiam re-

ficium placationis offertis , [f tanti labem

PIZJFOFc

facinoris de ve[tris citis finibus ampu-

gionibus acciverint , ut in terris fibi

44p.16- ruig Amputanda eft deviatio Syde-

fubje&is Evangelicam — doctrinam

diffeminarent , teligionem propaga-

tum , ut ceffet quaüäcio- popu—ïorum.

rent, depravatos mores eliminarent,

Quinto Traétandun occuttit,quo-

todó sacetdotes debeant. ac potlint

ac pietatis amaenitatem inveherent.

it

fe (emper fan&té occupare, nunquàm

Sic etiam Rex Pharao cenffituit. Jofe- Pfal. 194

certé Sacerdotes debent fíne honeftà

Y. 21, (*

ph.u;u Dominum domás ftt, c Prin-

42.

cipem onuis poffzffiemis fua, ut erudiret

occupatione relinqui , nifi velint dia-

8sp. GE« of occupariditradi. Quwi im labore

Principes ejus ficut femetipfum , & fenes

bowinum wom [unt (inquit fanctus

ajus prudentiam : doceret. Pariter cori-

fültandum: eft fuper afia loca morum

Bernatdus) in Labere profettà demonum

erint. Ec ubi otium , ibi vitium,

corrupt:lis aut aþuflb'uïs infecka , ut

hinc laudabiliffimé conuftitui poteft,

nimirumreisdempraficiantur viri Íci-

imó deberet, ut omne tempus fru-

entia & Spiritu Dei prediti.. Quód

éuos? impendatur , certis horis me.

fi contingat contrà difcretos anima-

ditando , certis horis fludis in-

tum zelatores quærclas niovetrt, eós-

ä

]

J

que apud Epifzopum de rufticitste

r

I.

vigi-landa , &ettts hofis exercita-

tioni corporali infiftendo, Sz ccr-

vel indiferetione. accufàatt. , annuett-

guy, À

f o

tis horis Ícectioni Aícetim wacan-

dum cft nonnunquam , horum amo-

ità ut

oblivio-

tiot

&f zis

iVÀ

fi anxié petcmibu's- , fed inte-

do ,

nu nqmmï

j a

ni tribnt ilud (íandü Hierony-

reà imponatur fücceffori , ut adhuc

t

áctius ia vehatur itr Ml vitia; proptet

ï

Épifl.«d mi : Facito aliquid operisy ut te femper

"

Ruflicum diabolus suveniatotcupatum. Cleroo

r

quor&m juftam reprehenfionem odio

Mona-

timé inftituto, bene tranfitur ad £.

iniquo fuit habitus , donec tandcrm

ebums.

culares fübditos, difquirendo.

moltorunr üninimi voce convic

Sextó, an nullibi in Dioeceft graf-

faum etrorem cognofcant. INam fe-

fetur Hzrcfis, magia, aut ejismodi

eularibus prafertinr potentibus fem-

vitia venefnata , velam non faltem

per filentium: imponere non raro eft

occafio rnajorum: rumultuum écmur-

aliqua loca de fmilibus viriis fint

füfpe&ta? item quinam viri fint fatis

mnurationum. Sacerdoti vero- praect-

potentes, eradicare ejusmodi vitia ,

pere, ut ejustnod: vitia aut intacta

F — WMER — BS — EE

& homines ad frugerm- reducere , &

reliriquat , aut faltem contrà ea tart-

tünm in cantu rnolli procedat , hoceft

&

f in proptiá Diaecefi non reperiun-

tut füfficientes, debent fané tales ex

omhibus vitiis januas apetire , exul-

«

aliis Provinciis accerft, & hoc eó mia-

tabunt enim tales in. rebus peffimis,

b

gisconvenit fanctz follicitudini Pra-

fibi perfüafum habentes, jam effe li-

citum, contrà quod modó pradica-

1

latorum, quia varie nos Hiftoriz in-

ftruunt, quód Reges & fzculares

tionis beliüns füblatum eft. Et de-

?

Principes viros apientia & fanctita-

imüm ctiam non femper eft con(ul-

Ti

tuTm

VOANE a

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ér.

37t

Wmpr.

tum , ut talis prxdicator in füo per-

e

quippé tenendum eft : quà qu—id*üä.

ttis fbl

Íeveret tenore , quia equi indomiti,

€tius & utilius, eó inagis laborat dia-

Cbrinam

quo fortiàs tanguntur in vulncre, eó

bolus, ut fingat laborem in pracep- P/al. s.

(0p4ph

furiofiüs ex(eruntungulas. Optimum

to, mille comminifcendo obftacula v- 26.

Ifitenl

erit, fi intantüm audiatur talium in-

pro uno, aft animus rcti tenax non

herent

firmitas, ut tamen non fileatur veti-

finit f& quibusvis obflaculis frangi ,

it P

tas, ut tutatis praedicatoribus, non

fed quicquid obflat , generosé con-

iutetur pradicationis zelus. Dubi-

o hi

fringit , nec gravat labor, ubi inflam-

enidn ?

um hic oriri po(fet , quid fir conful-

mat amor. Ad precavendes autem

é fiti

tius, in fzcularibus converfionem

fumptus graves fübditorumque mo-

te£ COf«

vel teformationem incipere À nobi-

leftias multàm | juvabit — Tridentini Seff. 24.

4

friorufm

libus & potentibus, ant à vulgo » &

verba i megte tenere : Modeflo con- de reform

refpondendum : Si in nobilibus elt

tenti equitatu , famulatuque , fludeant , zap. 3.

eviri ld-

fpes fufcipiendz difcipline, abíque

gsam celerrüne , delita tamen cum d-

| '!löd

dubio eisdem fan&e xdificandis pti-

ligentia , vifitationem. ip[am . abfolvere.

ma manus imponenda eft, & ulti-

; 4nimi«

Si nempé fecum accipiant homines,

ina plebi , quemadmodum fané&tus

frugalitatis & difcretionis amantes,

at &*

aftcibtt

Surius jp t ridcricus. Epifcopus Ujttajc&tenfis

non veró ilios, qui rapere capere Po-

; nnutt

&Jus yita -Ggï, Lodevico i':fp,ondiz : Piícis

litiam dicunt

:]

quemadmodum

die i8.

edendus à capite incipiendus eft, &

non nemo ait : Reverendiffimum

orom

In quada

non à caada, edificium à. fundamen-

Dominum noftrum Ordinatium li-

, f ite

7ulii.

to ,& non parictibus , fin. veró in

bentiffimé füfcipio , ac ut Chriftum

Diæ;q&,

üt ády

potentibus nulla fpes fructüs afful.

venetor nullam protsüs circà illum

iä,PïOFEei

g

ecce oprimé convertin

^

i

ofict i

ut ad

znoleftiam. ferens , aft Apoftolos ha-

plebem, quia melius eft, unum po-

bet, quos metito pifcatores dixeris,

« t

xentem potentibus tormentis relin.

rum, quia humidum amant ut octó,

, (jnridi

quere , quàm multos infirmos falu-

tum, quia omnia expifcantur à fun-

Nf

tis remedio private. Porró in Prin-

do. lta eft : non fpeculatotes , fed

us t

cipibus & -Regibus vix magis quid

[peculatorum fpiculatores timentur.

g n

fructificat ,. quàm fapienter exaratie

Sed in quonam moderatus modeflus-

a&

littere , tempore opportuno miffze,

que confiftat famulatus , hoc forte

sp

de quo pun&o alio in loco.

determinatu difficile videtur ? At fa-

j n

Septimo di(cuffioni fubjiciendum

né difficile non foret, fi placezet pef

j at

eft, quo. meliori modo vifitationes,

tritam tot fanctorum Przíulum vi-

fg[,h()cei

concilia & hujuífmodi negotia fine

am incedere, quifüuas non rarÓ afm-

jc,

magnis famptibus Epifcoporum &

las Dicecefes pedites vifitarunt ; &

gl

gravi onere (übditorum peragi que-

quid dicam de eorum famulatu in

ant. Item quomodó defalcanda im-

itinete? cüm domi in fuis proprüis

) fædiaï-

pedimenta , quz hujufmodi fan&tis

refidentiis non nifi paucis famulis

,E

(

magnus ille Patriarcha

negotiis obfiflere poffent , pro certó

ftiparentut ,

X'3

T

fan&us

u^

172

,a weéeTXITIS L

Ü

. fan&us Laurenrius Juftinianus per

füfpe&kis .habeant , cererüm abíque

Surius

lt

integros viginti tres fui Pontificatüs

dubio longé adhuc plura fe venti-

invit4

Íanda offzrent, uti funt citcáà mona-

lc

snnos nunquam plures quàm quin-

ejus, 8.

ue liabebat: Miniflros, & támien di«

fteria ; nofocomis , hofpitalia & alia

H

fanuarii. cere folcbat, gtandem fib: effé fami.

pia loca ; itemcircà reliquias Sancto-

ü

Íiam, cuyus cürá premeretur : fed

rüm , riiraculofas imiagines ; & de-

votas percgrindtiomes, &c. Sed, quia

gk

per familiami füam intellexit vir fan-

. étusgregern pattperum.Semiper quip-

finiilia conigregatorur fäpïeütiam la-

ie

péin corde fuo volvebat. illam au-

tere tion poterunt , ideó ignorantia

)

U

team divi Hieronymi fenteritiatm :

nica tácet. Hec autem tantum pro

lis,

in Epiff.

Ü

(

Glorid — Epifcopi eff , pauperuim ifiopie

exemplo adduxi , firmiter credens ,

rl)

Ad Nepots

ex finiilibus zclofts & (zpiüs repeti-

D

de vita

providere , ignominia Sacevdotis eft, pro-

rüs fludere divitiis. O quàm longé

tis Coticiliis totanx Ecclefiarii ii 0p-

ic

Cleric.

bi

eloriofius cfL, hadc fanctam , quàni

"

timum fiatum potle poni , & forte

loriam. O

ráundi faftuofam. fedtari g

facilius quàm per Concilitim gcne-

Q

tale.

Ratio cít , quia in Coneilis

lt

quam lorigé gloriofius eft, gloriofo»

tüm atitecefforuni fleenué imitari fa-

getieralibus , propter lorigiorem E«

4

€ta , quani contenti

pi[E'OPo*ü11ï abíentiam Ecclefiz par-

la

des.

gse'.l narrare lau-

ticulares fæpius tioi modicuni fufti-

g;L

Od&avo demüm confultatio mos

tient damnuri, quod tareri rnon ità

glä

venda occurtit, circá fabricas Eccle-

facilé continget propter Concilia

l

fiarum, ornatum altariumi, citca cone

Dicecefána, Deindé quia. in diverfis

Qti

formitatem ceremmotniarum & rituuni

Regïo'niB(is diverfi- fünt hominuim

W

obíervationeni , jta, ut domus Dei

mores, hinc ad eos corrigendos dit-

M

nullibi defpe£&ta relinquatur , aut cal-

ficilias plerümque univerfale quid

tl

1]

2. Macl

tüs divinus ob iniconvetiiefites fritus

ftatüitur. &it ltäque otnnis Prafulis

lm

y.ijs

in confufionem ducatut. Item dc ju-

omsubus utilitate confulens , íctmper prat ^*

æf 0l " U.h]

ocülis fiaberis illud divi Pauli: Qwe-

bt

|

ribus & patronis Ecclefiatum , a

Ad Pilig.

|

'/!/[l

cungtee funt. vera , quecunque pudica

j

ipfi Pattorit fortatffis- fibiniet non. ni-

$.

miünr pattócirienture ità ut vix nori

quacunque ja[La quecunque (antta, quam 7^ 7

T

dici queat : O praeclarum cuftodemi

cumque amabila , quetunqué — bona

li

oviüm , utajunt Jupum : vel an ab

fama , fiqua virtus, fiqua laus difeipliä

aliis Ecclefiee nullupi dantrtum pati-

f& htec cogitaté.

s

W

4ntuf ? itéti de probatione aut fe-

lr

CONSÍDERATIO DECIMA.

Probacione [ibrorim,4c i*ndu-ïgentiä-

t

Praoccupantur. objectienes contra

rum , ut fciant Parochi quofriam l-

-Precedenutta.

t

bros fidelibus tutó commiendent,

fi

quafnam indulgentías fecuré & cum

INtiquum eft : quemadmodum

f

fru&tu.promulgent , & quaínam pro

Á X omnes , qui pi& volunt vivere in

li;

chriffe

DE MOTIVIS EX INSTRUMENTIS, cx«.

173

abfquä

öbri/ïo fEfü , perfecutioneti patienftr.

Vetti«

tliedra füblimiter appatendo, & quis

]tà parttef omnies-, qui pi& volunt

fait ; ati non fit Deo gratior patien-

(t«

fcribete coritradictioriem fuftinebunt.

tia: Sácerdotis per urbes & oppida

&di

Et hoc ideó ; quia ficut cüfteüs cü-

theridicantis ; quàm faturatus ventet

jindlo-

fieo pellitu£ , fic etiáni zelus zelo

Re—ligiofï cantántis. Cathedra teverà

& à:

obloquitut. Zelant nornnulli pro

. Vel Paróchiá Sacetdotet non faciunt

d qui

gIQria Dei & Ecclefizé &dificatione ;

fandum , & quamquäm' Sáccrdotes

imlie

Zclánt & alit pro fuo honofe & pro«

páüperes communiter defpiciantur à

orinti

prià &ílimatiote. Ündé mox infe-

plebe, peffunt tamer efle pretioft iri

tunt.

jm pté

Scriptum eft. : Nolire tangeré

confpectu Dei. . Sicut itaque melius

E';tla/lg-'f à

fedets ,

Chriflos ineos

C in Profheti inei

eft ; nocentem boná fide abfolvere,

?0, L.

siolite malignari. Ex immaturo igitu£

; rcp'eti-

quàm irinócetitetri condemnáre , fic

zclo ifla (cribuntür , utpoté , in qui-

etiam tutius eft, indignos boniá fide

iit o

Á

1

& 1tote

bus riori folüni Sácerdotes , fed ipfi

adimittere ; qu.ämforc& ligrios temeré

fti gcn'e-*

quoque interdüni Praati tanguntur.

jadicate, & velut indignos tepellere,

Et impfimis quidem ódio(a eft ipfa

zoncllis

& utique fätiu's efjg proptet botios tó-

allegatio Legutri; quafi verà tieceffe

Ícrare malos , quàm propter malos

r E

frg pát*

habcrent Doctotes ádmoriett de Le-

teprobare bonos , claré id teftante

ii fali

gi?b;ïs* ; & Magiflri de Regu[is ; in-

fan&o Joánne Chryfoftomo , ac di- Super

grata eft de juribus adnionitio , übi

riori i

cente : Melius eff. propter. bonos etiamm Matth.

luppotienda eoruni cógnitio. .Se-

tnalos fovere : quam propter malos etiam Hom. 2j.

Coficl

diverls

eundó fapiuntï ifla aliquam Keformá«

bonos contewieré : proptey Lotos ergo tractans

offum

tiotietti , fed notiti cít, quöd omnis

Sacerdotes , etiam inalos bosorate , ne tlud (uper

Reformatio fit odiofa. Tertió vided-

proptey imalos etiam bonos cónteuitiatis, Cathe-

;naOS dl

tur iftà eo colliriare , üt miinüatuf

Melius eft. emim malis inqufla praflare , draim

(ile qud

d

il

honorabilis nutretus Sacerdotum ,

quam bons jufta [ubtrabere. — . Ad haec Moyfi,

s r

Proy. 14. cum tàmen dicatut : Imu inultitudiie

áargumenta folvenda induco illud,

sf 1

populi diguitas Regis. : r i paucitate

quod non.ita pridem cuidam ánima

qyli: Qu j

plebu ignominior — Principt, — Qouarto

contigit , diuilla interné fentícbat

mf PHJW / |

!

!

trat(cat , quód nionnulli ex ambitio-

infpiratiofiem: quandam ad rem val-

ff T

dé arduam & extraordinariam , fed,

ftie aliave malà intenttome (e facris

fj

;!ä b?ïæ

]

;

admüíceant , nonr tamen converit,

timens, ne iri propofito fibi negotio

Ij

"T

j

üt aliquorurri raluri cedat ia repul-

periculum fame aut vite incurtat,

,

fam multorum, quia ettati nonnuri-

infpirationi tamdiu plené confentire

quam intet Sacerdotes funt pigt quae.

tfecufavit; donec intetné ( & quidem

OM

dam anima, qua Deo quotdie offz-

à virgineo ore uti fibi videbatur)

j ;an!ïä

fünt Sacrifictum laüdis ,. & fic for-

fitnilibus fermé , etíi brevioribus,

taflis magis placent pro fe in humi-

COI'I'CP['&

inducete pudere tandem,

qiodi

litate vivendo , quàm alius in Ca-

en tanta Ecclefie pericula & mala

[ p

"

Y 3

cernis,

diu

J.

"s

N

YROCTATAUS

cernis, & tu, his neglectis, pro tuo

«

brum in favorem cujufdam pa rtieu-

ftercore velut fcurra follicitaris. His

laris Domini, & ab co habebís Lau-

paucis adeó illa anima illuminata &

deim , etiamfi liber cateroquin fit in

prajudicium & nocumentum totius

ä

commota , ut.pre confufione fimul

& confolatione feipfam vix ampliüs

Ecclefiz.

Econtta fcribe librum in

f

Ik

capere potuerit , jam non ampliüs

fummam -utilitatem totius Ecclefie

follicita pro proprio confervando

& univerfi mundi , fed cave ne fit

!a;

]

fl

honore & vitá, fed potiüs quomodo

in prejudicium vel unius particula-

ris perfone, talis enim protinus co-

(Il!(

poffét füuum honorem & vitam pro

Deo perdere. O Domina , Ó quàm

tra te furget , hac , inquiens , fünt

:bn

longé dulcior & juftior eft correptio

conttra me, non patiar , ego ulcifcar,

&

2. Reg. 6. tua in tifi fervienterm , quirma Mi-

ego retribuam , & mihi funt vircs,

cholis in Davidem faltantem , illa

& mea tela nocent.

Scilicet turba

n

dl

Fj

contempfit fnum Dominum , quia

rufticorum à caclo flagitat pluviam,

üt

(aücté coram Arca Dei lufit , & tu

ita tamen , ut nemincm eorum ve

Usur

tuum corripis fervum , quia pro

pguttula tangat ; lava totum corpus,

bi; D

Eccli. 10

Arca Chriffi lamenrari noluit. Non

fed cave , ue vel ullum membrum

J

lt j

y. 26.

murmurabit correptus , Íciens , quia

tangas , redde Chrifto totam Eccle-

f ta

1MAG.2 . cioria ejus feercus C verms effl..— Jam

fiam abíque ruga immaculatam , fed

Dtot

y. 62.

fütis

ifla verba jungamus illis divi Pauli

attendetibi, ne cujufdam vitia cot-

n

Philip.3. .dicentis : Propter quem (nempe pro-

ripias, promove bonum communc,

v. 8.

-4ed ab(que prjudicio boni privati,

Prou gd'n

pter Chriftum ) omnia detrimenttim

fieci, & arbitror ut fiercora , ut Chri-

honora Deum , ita tamen ut diabo-

9. ij H?*it

hum iucrificiam , appendendo ea fi-

lum non offendas. Et hoc eft , de

ol

mul in ferie fpeculationis ftaterà, &

quo Dominus per Ptophetam con-

I

haud obícuré deprehendemus, quód

querkur : Fornicans fornicabitur terTé» Ofet ss

Pro , t

totus quafi mundus pro ftercore pu-

Cum bella illa merétrice Apocalyp-

T.2

MTIET

gnet , quemadmodum deplorat je-

tica, de qua fuo loco. Videant itaque

Dfu

Reverendi Domini Sacetdotes, ante-

$3

remias : Amplexati funt flercora. Scti-

28

*Tbrän. 4.

quam in furore me arguant, rüinam

I——

£

, -

z

bit quis pro exemptionibus , & ecce

xr. j'

Landibus celebratur ab exemptis, &

irafcantur , & quidnam impugnent?

—

-

vituperium experitur ab aliis, fcribit

per me licet, vocitent me ftupidum,

.

I €—

ftultum, afin

Ü

um, &c. fed ifta minime

uis contra exemptionem , mox in

L

funt ad rhombum, , qu& impugnare

-

eum volant vituperia exemptorutm ,

& encomia aliorum , ratio cft, quia

volunt, quod ego propugnare no4o.

-

proprius honer & PïOPfiDS favot

iNen enim fcribo pro flercore pro

——

e»-

E

^ W

velut idolum colitur, honor autem

proprio honore aut favore , aut fci-

&

entiz oftenfione , fed caufam Eccle-

L4.1

z

F-

Dei & utilitas Ecclefiz neque ab his

terius,

2*

Pa

£——

neque ab illis attenditur. — Scribe li-

fie tracto. Et hinc videant uli

quäm

"

DE MOTIVIS ET ïNSTR'UME&TIS ; 6)6;-

17f

pmim-

s La

qu?im lt.urpïefït», propter imaginarium áccendi. Licét etgo dodti & fäpien'—-

proprii commodi prajudicium com-

tes inftruétione non indigcant, indi-

nfirin

niune^ Ecclefie bonum: impedire.

gent tamen fepé admonitione , &

n dotis

O quinm ipfis longé honorificentius

citca hoec punc&um multi halucinane

brom i

foret, f1 Íctipto, verbo & fa&to om-

tur Pralati & Supetiores, tari in cot-

Ecddit

^

fiem lapidem moverent , quatenüs

re&tione acexhottatione fuorum Sub-

re il

lapides Sanctuarit rursüs-fancté ordi.

ditorum, ducti illo fallibili motivo z

sricile

fiarentur. Sed ut ad objcéta in fpecie

quia etarem babet , quia doctrinà & foat. 9.

nis cot

cj;idqtfc tcfponideami.

prudentiá praditus, ideó corrc&tione Y. 23.

ns, fünt

Dico pr'imö* ad Textum , fiefas

& inftructione non eget. Aft etiam

Tiv

abíque dubio effe , San&os Dornini

Salomoun ztatetn habuit ,. & tamerm Pror. 25,

ont vitd

& venetabiles Sacerdotes tangere ex

Kegum fapientiflimus evafit ftulti(- v. 2

rala intentione vel in. nialum , ipfis

fimus virorum, quia noti habuit, qui 2-Reg.rz.

uVL )

Pl

düt injurianr faciendo aut nequiter

um debité , velut Natlian patrem

otürm Y

j

detráhendo , uti patet ex illo Exodi:

admonuit. Nibil movet ( inquit Theo-

n corpo»

Éxoda;, Di nom detrabes ,— &» . Prineipt populi

philus in. Epiftola ad fan&um Hie-

mermbruft

y. 28.

tui n malkdices. Verüm 1llos difcre-

ronymum ) ( prudentes « eruditos

m E

té tangefe ex pura intentione & in ;

viros pre follicitudine fideà commozeri.

u

1

&

Prefertim , fi commonitio fiat 3 Prae-

l

v

am, R

p oprium eotum

;onun aétus vir-

tutis eft, non vitit, o

r

1

ous. dilectionis

3

lato, quia, tefte (an&o Gregorio, pa- InPaffor.

j vito a

147

& non detractionis, laadabile magis,

[ern

vt

n alloquium . aliquid bonts mnentibus Cap. 18.

Prov,ag, quàm blandiri, juxta ilad : Qwi eor-

fem

f

»er additr. Itaó (anctus Petrus non

yi prii

^

L

eaet. (olüm fcientes fed etianm con(irmatos

u db

V.23.

sipit bominem , gvatiom po[lea im

in veritate adhort

eLb y

nt*ilre

& hoc (em-

x d.

&pud exm miagir , quambile . quiper

lmose blandimenta decipit. ltcrn : 4r-

per : Is

1b

á

4Ht vos ( inquit ) femper ». Petri r

m (

Prov. o, 4 fapientem, C diligit te«. Da fapienti

commonere de bis er. quidem cientes &* y. 12.

m

V. 9. c» ;3 ota[ignem , «v addetur ei fapintia.

eonfermatos vos im pre[enti veritate.

h caï'j?' ]

Doce fuflum, ei» feflinabit accipere. Ex

Specialiter veró notent ifta nonnulli

um

quibus Scripturz verbis jant? pate-

Confeffariorum, utpoté quibus jam

.

P

*

gt i

fcit , quidnam ad illud dicendum?

PG!TiEHS 1

nolevit , do&tos nunquam

il rmmm

Do&ores & Magifiros non effe in-

efle admonendos, aut intertogandos,

n

$705

,

ftrueridos , rempé quód nemo tam . quia in eis prudcnter fupponiturfüf-

yfup

dümf

.

do&us , quiri doctior, rierio tati fa- ficiens rerutm riotitia , qua'fï vcró ubi.

jp m

i

piems , quin fapientior, nemo tamy fcientia , ibi & opera, ac fi nonpot-

oU

juftas, quin juftior fierí queat. Dein- £nt effe fapientes wr faciant mala- ferem. .

p

pnic ?

dé , aliud eft inftruere, & aliud de

.Secundó adid , interdum à me Y. 22

cort

obligatione admonere , ficut aliud etiam Pralatos tangi , refpondeo,

[

e , aut C[o

eft intelle&us & aliud voluntas, in- quid tum? etiam à Batbitoníoribus

)

am Ea'li'

tclle&us debet inflrui , & voluntas tanguntur, nec tamen idc

ircó de illa-

ta fibi

Ant

ui;cri':,ï*

quäm

N

176

TRACTATUS L

tfo, dicendo : indigni

m& eft , Cleri-

tá fibi incurid conquetuntur , quafi

veró melioris fint conditionis, qui

cos contrà ea murmurare , qu& non

mentum deglabrant cultro , 'quàm

dedignantur-Przlari recipere, 1njufté

qui mentem excolunt calamo. Et

conqueritur infetior , fe tangi gravi-

ter , ubi füperior füffert patient:

ef-s5

hoc ipfum vel maximé fancto corum

deferviet zelo , ut eó fibi fubditos

^*

hec & his fimilia me movent , ad

corrigant fru&uof&*?xs , quo minüs fe

tangendas nonnunquàam ipfas quo-

corrigi. ferunt jndigné, argumento

que lucernas, quia nempé fuperio-

ribus adulari non debet , qui fubditos

defumpto ex virà Joannis 'T hauleri.

n vit4

'Thaulerus, ut jam fuperno lumine

meliorare cupit, veritarem certé ad-

€jus.

plenus , ac omni. humano refpe&tu

huc zítimare nefcirem, fi eam folis

Sed

Vacuus, quädan/a die in pdblicà con-

aperire fubditis contenderem.

fCiClï'EibLlS V€fifas CH fOl't& OanOfäP

gione omnium ftatuum vülnera pa-

ri veritatis ta&tu tangebar. Sed en !

quemadmodüm in objcectione poni-

nemo in fenfü delicatier quàm pro-

tur ; fcientibus Leges non funt alle«

prii confratres, uhdé finità vix con-

ganda, unde,

Dico tertio * papé paucos fextus

cione , confeflim in capitulo con-

ventum eft, confültatum, conclama-

Concilio Tridentino adduxi & quid

tum ; Thaulerus, à Catbedrà remo-

primüm foret, fi antiquos Canones

;

tus , alium in. Conventum relege-

cigarem? O (acri Canones, yos jam

tür , nec etiam exfecutio conclufo

fermé rractamini , ficut quondam Lex

difcordálfer, nifi Magiflratus & Re-

Moyfis à Pharifieis : Dominus (inquit

&ores civitatis, nefcio , À quà volan-

fan&dus Hieronymus ) càm dediffet

te fama, rei certiores facti unà fimul

mandata Legis per. Moy[en , Ad extft«

Lib. 4

4d Monafterium confluxiflent hunc

qnam itulit : ligabis ea án manu tua, Q

in modum coronam fratrum allocu-

erunt iminota. ante ocules tuos C eft fen-

Contin, if

turi : non decer correptionem tanti

4

fus ; pracepta mea fint ip manutua , ut

tap. 25

Dodtotis proprios naufeare confra-

opere compleantur : [int ante octilos fuos,

,fM!Zf 1 bs

ttes, cüm eam gaudenter fuícipiant

ut die ac mnollemediteris in eis, Hoc Pha-

lj 'EP,

ivitatis Rectores. Cathedre potius

rifei male intezpretantes , feribabant in

i Ti

eft admovendus quàm amovendus

membranis Decalognm. Moyft , id eft, de-

idp j

tam intrepidus viritatis preco, quia

cem verba Legis, cemplicantes ea, & lie

redicantium liberé prolata veritas

gautes in fronte , & quafi coronam c4-

eftlanguentiumanimarum falus, plu-

piti facientes ; ut Jemper ant£ oculos mo-

ribus haud opus fuit, ut malus mur-

verentur. Ttà (e modó res habet cum.

'murantium ftomachus fanaretur. Eo-

factis Canonibus, ità paflim à Cleti-

dem argumento uti deberent Pr&lati

cis vivitur, ac fi ideó Canones Ec-

clefia flatuiffet, ut Gratianus habe-

in promovendis fuis ftatutis, in plan.

rva-

tandá dïfciplixïä , in reformando Cle-

ret, quod coníctiberet ; prius fe

bat

u2

E

*

«

*

x

PE MOTIFIS ET INSTRUM BTI-NJii*rE, m

197

) Ckfi*

bantut in corde, nunc ja&tantur in -

habuerunt tantsm. occafionem fibi-

1[122 1

codice, ptocul modoó abeft, ut in eis

metipfis invigilandi ficuti noflri Sa-

, Itj

meditetut. die ac no&e,. quin imó

cetdotes , tuncetenim erant copioe

;i gr&vi—

nonnullis de eiisdem etiam audiri

fioreslabores , labores i catechizat-

lentit s

fermonem odiofüm eft. Intrà pocula

do, labores in operando, itinera lon-

at 4

non eft difpatandum, dicit non ne-

ga , pericula frequentia , follicitudo

As qu

continua.

Nunc fedent Sacetdotes

mo, qui extrá pocula raró invenien-

fyperi

dus. Sacri Canones infpiciantur, & in

quafi in. requie opulenta , metunt ,

iübditos

illis' clar perfpicietur , quód nihil

quod non feminarunt , edunt. ac bi-

cette d

-

durum aut afperum fcribam, 6 fiho-

bunt, quod non pararunt , f1 itincta

zl

lQ

N

tum vel faleem quarta pars à Cleri-

conficienda-hi in curribus , & hi i

n S«.

cis perfc&é cuftodirctur, abíque du-

equis , jam 6Gne periculo dormiunt if

bio tam (an&i paílim haberentur, ut

abundantia pacis , nenio cis infidia-

tut , nemo czdit, in fervitutetm redi-

ab iisdem fideles in publicis plateis

uni à

l

( quemadmodum olim in primitiva

git , imó ab omnibus ipfis fervitur,

i&cclefia ) genufle&tentes Benedictio-

ut eó quietiüs omnipotenti fcrviant,

)s fexLub

fiem peterent. Cüm tamen defactó

hinc. ratio eft fecundó .intolcrabilis

Saeetdotes poffent ac' deberent per-

eotum ingratitudo , eheu quid ingta-

i& qui

; Canora

fe&iores efle quàm in primitiva Ec-

tius, quàm poft tot & tanta accepta

'

$, yo j

clefia, utiluculenter colligitur exil-

Bene&cia inter tot tantaíque occafio-

tes non folüm à füpremo deficere;

xdm s

i& Quzftione fan&i Joannis Chry-

foftomi cur fan&tus Paulus in. Epif-

fed neéquidem medium, attingere?

izzrz;(mqmï

n dl

copis non excellentiores virtutes ex-

Ratio tertio eff, quia modo non fup-

TU

petierit , ad quàm Quzflionem fibi-

petit occafio. fanguine profirendi fi-

snetipfi ità refpondet Aureus Doctor:

dem cum Mattytibus, fortiiis admo-

n D

Quia perpauces tales invenire erat : E-

nemur, utfltem profiteamur eam

"TT

in fan&itate vita&e cum confefToribus.

um d

pi/copis autem plurimis tunc opus fuit ,

gl Y

qui per fingulas civitates Magiftri con- .

R.efpondco quarto ad id, quod non

debeat minui numerus Sacerdotum,

j i

do :Epif. fütuerentur , n ergà. Ecclefie. negatia,,

ad Timor, [riltusque. perirent , idcirc) moderatam

quia in multitudine plcbis fplende-

at ?

u

japg, Tututen propofuit inquireudam, non fa-

cit gloria Principis , illud verum e(fe

premam illam atque coleftem, Si exgó

de multitudine fübditorum fuo Prin-

2

lf 75 ö" Id

in primitiva Ecclefia mitior fuit pto-

cipi fidelium & diíciplinaté. viventi»

guin

um, non veró de multitudine rebel»

ponenda virtus, ne fecüs. deterrere-

jl

-£ut de fe humiliter fentienres, indu-

lium , inqué proprium Dominum.

jj m

bitanter hodié füblimior praefigenda

crudelium, quia Princeps is multitue

, 07

fob. 26.

eft, ut abfterreantur de . (e ambitiosé

dine gorum conjumitur. — Patitet dico,

v. 1£8.

yone l

itieffe : in multitudine Presbytero-

prafumentes , & ratio ultetior. ef

u i

primó, quiain primitiva Ecclefia noa

tum San&orum Sondc.ccrabic

ut Ec-

Iz*göt, L Pars 1

clefia,

hi

TRAÁACT

Á T'U.S £

«f78ï'

moderatos , que modó nec uni qüi-

clefia , portó impierum wultitudo nen:

tas Ez,ecb; 16.

Sap.4« erit utilis, mifi ut. impleatur illud

dem heluoni fufficiunt.. O. iniqui

y. 3.

Pálmi : emultiplicata eft iueis ruina.

Sodomz, Ó fuperbia, faturitas panis, P- 49

& abundantia & otium quoufque ho-

ä

Pfal- 1^5. Confüfioni & non honori Epifcopis

ys29.

talium multitudo eít : quia (ubjedto-

die Clericos poffedifti ? Omnia taceo,

$.6rtC-. vym culpa prapofitorum deprinit vitam.

hoc unicum dice : olim fancki Epif-

inPaflor. Ex. copfufio patris eft. da filio indifcipli-

copi tam lautos cibos.acctpere timue

£Ap- 3-

erunt , contrá quos hodie ruralis co-

nato. Deinde longe abeft, ut perftu-

dium pietatis diminuatur numefus

operato abíque timore murmurat.

Cleti, fed ex hoc potiüs fuotempo-

Refpondco demüm quinto ad quat-

Ecclci-22. s. multiplicabitur ejus imperium. | Pti-

tum ; traníeat quödi intet Clericos

y. 3.

piz guædan*x reperiantut animae; at-

;

tmó quia ubt floret perfectio .Cleri,

bet

lfaia 9.

ibi crefcit dilatatio fider , & — confe-

tamerm picetas particularis. nom dc

1

y.7.

- quenter eà pluribus opus eritmeffo-

prejudicare Legum ordinationi , &

univeríali Cleri honori. Nonné fre-

tibus, quó amplior flavefcet meffis.

Ad converfionem infidelium: haud

quentiüs pie anima , egregii & dig--

j

£

Ll

opus erit miraculis , fi Clerus claret

ni adoleícentes füpplices Meonafte-

V(

fan&itatis fulgore , quia nitmis gt -

rioruny fores pulíant & at bis terve

4A:ipecal.

kpe

buntur inbabitantes terram , fi viderint

repctitis: eorum precibus alia f

17-9. 9« in Clero tantam de conculcata vitio-

non datur refponfio , nifi forte: cha-

&

rum beftix victoriam , teftante id

riffimi filii, Deus vobis.providcat:

u

numerus convehtüs noflri juxta fun-

fancto. Chryfoübmo , à€ dicente : 5;

datonis noflre affignationem jam

V

X

vita noffra talis effet , qualem poftulat

Homil. 33

Evangelium s potitis admirarennir. gen-

completus eff , ultrà quem aliquem

(0

ft

i Matth. files ngfi'ïaS $ q»(äm £05 , quz suivacula

füfcipere nom eft. nobis confüctum,,

t

edunt.. Secundó , quia juxtà renova-

neque noftre. R.eligion: confultum.

tionem Sacerdotum etiam innovabi-

O quàm ftrenué forfitan tales annum

li

F

^

tuf liberalitas fideltunv, ut augeatut

probationis fuftinerent

Ó quanto

V

numerus fapientum, & corona San-

forían fpiritu ad perfe&tionem Reli-

GTot

[

florum. Mirum videri non. debet;,

gioíam contend

Cíitcii

t! cur ergo Przes

l

lati regulares talibus ingreffur dene-

quód primeva in Ecclefiam Chri.

ftianotum liberalitas intepucric, jam

gant ? cüm tamen-eos , in d.-fcétu

debitze fuftentationis , Eleémofynam

v

enim. dormiunt , qui dona & obla-

tiones fancé impendere & expen-

colicéturos eircammittere valerent?

Bs d

d:re nórunt; Tertio : quia crefcente

vcrüm non: decet ita fieti, quia con-

fulendum eft bono ordinis, parcen-

71) (f' lp:

Clericorum. fan&itate , decrefcent

Kf,

L

dum gravamini plebis . & ordinaté

indubitaté ftiperflue expen(z ac dam-

omnia inílituenda.

Quantó magis:

nabiles füperlluitates , adcó ut facilé

hoc ob(ícrvari deberet in. ordinandis

honcfte fatient qgatubr autquinque

CIC-*

-

x

DE MOTIVIS " INSTRUMENTIS, &

179

üni qi

Clericis & Sacerdotibus. Certum eft

dunt , honeflius ubique fermé hofpi-

itigits Eu

enim , quód longé magis fit probro-

tio fufcipiantur, Presbyteri fieculares

25 pini ^

fam ,. peticulofum imoó & fcandalo-

econtrà , -quid dicam de hofpitio?

»ufque lo.

fugm videte fzculatrem Clericum cit-

etiam ab introitu in. civitatem repel-

ia t4C90,

cumfluentis

inflar mendicantem ,

luntur. Jam amote JEfu confidere-

di pf

quàm religiofum cujufcunque Ordi-

tur, quomodo Hzretici noftram pot-

etetimi,

nis. Minüs probrofüm cft religiofo,

fint zítimare fidem ? càm audiant ac

rutalis ov

uia omnibus notum efl fidelibus,

videant , quód Sacerdotes Catholici

tfmutat.

quód Religioft fimilia faciant ex o-

pra cunctis fütoribus ac fartotibus À

toalqut.

bedientia & difpofitione fuorum Su-

pottis civitatis arceantur , & hocqui-

t Cletico

petiorum. ,. conformiter fuis votis,

dem jubente Magiftratu Catholico ,

Qumg, a

Kegulis aut Statutis , econtrà vetó

non ignato , quód noflre decentius

23

non ddxt

quiíquis 'viderit Sacerdotem fzcula-

fit Kcligioni, tales nunquam admitti,

ion, &

tem ejuímodi negotio occupatum ,

:quäm à multis notari. Hinc jam pa-

Vonncffe

mox concludit , quód fit homo lu-

tet, quàm mala fit illa fequela , ad

gii&dite

dus , aut pra torpore nolens appli-

Sacetdotium aut Ordinem quis non

Mwaüej

cati , aut propter incapacitatem non

admittitur , ergo temere judicatut?

valens.

Minüs periculofum eft in

utique nemo tenetur in fervum con-

b ttrvä

^

Aeligiofo ; Primó quia fupponitur

ducere , cujus operá non indiger ?

dia aX

fort;di

cum focio mitti, ut frater À fratte ad-

utique aliud eft , cautelam adhibere,

juvetur, & in tentatione, roboretut

& aliud innocentes coridemnare, non

,providïati

Secundó quia Keligiofus füpponitur

ideÓ paterfamilias à fuis ciftis & ar-

juxtà if

in JNovitiatu magis inftructus ,. per

cis claves retrahit , quia fuos famu-

rcp jam

continuum exercitium mægis morti-

los pro furibus habet , fed ideó, ne

Ó aliquem

ficatus , & in divina gratia magis

incuftodia furtis occafionem prabeat,

;p,ülitum)

confortatus s Tertió quia Keligiofus

pariter refpondeo ad Textum $.

ynloltunm.

habet excellentius tnotivum & mae

Chryfoftomi : aliud eft contemnere,

jes n

jore . cenfetur protc&tione: dignus.

& aliud cortigere , aliud eft repro-

d

Econtrà Sacerdos fzeculatis folus, ve-

bare;aliud emendare. Et propterea in

x M

lut ovis etrabunda , in eitcuitu am-

honoré Cleri adhuc plüs addo, quàm

qgo l

bulat, forté etiam ignarus, quotnam

allatum argumentum probat, & dico,

h

f n*

pedibus conftet mortificatio , moti-

quód etiam mali Sacerdotes non de-

T

vum ejus eft fimile illorum, de qui-

beant contemmi aut feprobari , &

Pfal $?.

busPropheta : Circuibunt civitatem ,

hoc non folim propter bonos , ne

valerctt

fotte ex falà períuafione boni fper-

ipfi differgenttr ad manducandum .: .f

]uia cote

J6.

y. -(.)f- e

veró non. fuerint [aturati , r murma-

nantur, fed propter ipíam excellen-

grcen;

rabunt.

Minüs fcandalofum eft in

tiam & dignitatem Sacerdotalem, qug

Ofdmalc

in ommibus foriformiter elt vene-

Religiofo, quia Religiofi ob Ordinis

[ö mggis

decentiam plerumque honeftius ince-

£anda, Aít nego, quód mali non de-

z

beant

dj

Q

f$o

Pt

fR.!AC'TATUS'I.

fortaffis nonnullis vcl maximé vide-

beant cofrigi, objurgari & emendari.

Tale certé privilegium Sacerdotes

bitur odiofum; quia Clericorum ve-

nullibi poterunt oítendere , quód

recufidia jam intantüm depuduit, ut

minüs curent diffammationen: quàm

liceat eis impuné peccare. Quare

Is Libello ( inquit fan&us Bonaventura ) tam

corrcétionem , erunt nonnulli , qui

Apolo-

enormia, & aperta, & multa & magu

& publica Cathedra actius objurgatt ,

uód fint avari, lafcivi ,' potatores,

geties.

üociva Clericerum [celera non veprahen-

damuws ? cüm non debeat per[onarum effe

lufores, &c. cum rifu refpondebunt:

acceptio apud veritatis Doclorem , mec

lià quid ego curo ? hoc mei Paro-

Tont.ia, !

P

jra tumore vel favore. debeat. apertam

chiani antea non ignorarunt. , funt

veritatem tacere, & boc gravius vedar-

fertné omnes hortiimes difcreti, gnari

compati infirmitatibus meis , & dif-

guere , quod eff nocivius , & quo Deu

Hanc

magis offenditur im quocunque. Ex hanc

fimulare cum diflimulante.

totam Coricionem fcio dexterrimé

w

Clericorum fcclerum objurgationem,

rcfutate commani illo Textu: Spiri-

Maréüi 14

judicat Seraphiicus Do&tor , debere

non miniis difcreté & prudenter fieri

tus quidem promptus ff , caro vero in-

V. 26.

T. us

etiam coram populo in publicis Con-

firma. .. Scá. in libris generaliter fra-

)2

cionibus , fi tamen exceffüs eorum

terné cotrepti & pie-admoniti, mox

tales conveniunt in unum , Confi.

Leto €1-

funt publici- Qare. fübinfert : Indé

eft , quàd propter. boc cogimur interdum

lium imitaturi contraScriptorcs fimili

qf419.

aliquid de Cleritorum exee(fbus tangeres

feré con(ultatione , quid facimus?

-0 PET--

4C

se putemur ex timoye 1A6e76. , vel ex

quia ifla fcripta perferentur ad altio-

:es manus , & v«nient R everendif-

[

privato favore , quafi eum ipfis coutra

Laios paritey conjpiraverumus , Cv Wt

fimi Ordinarii noflii , & tollent À

dena.

h

Laici equanimius ferant , fi eos corripi-

nobis dile&kiffimas. coquas noftras,

à

guus , Tidentes , qtiüd mon Clerici par-

nbi-fqüe rcformare laborabunt , juxta

r d M;J d?ll

tamus. Et maximé ut veritas Evangelij

rigorem juris,. Meliora quidem de

h

i

i a r

fervetur , qua omnium peccata deteflae

venerabili Cleto judicaverim , mihi

GP!

sur. Si hoc, quantó minüs mihi vi-

(iniquantüm poteto: perfüadens, pau-

cos in tantam jam defluxiffe carnali-

tio verti poterit , fi ego venerandis

4

Clericis füa vitia & exceffus anteco-

tatem , atqué malitiam, nihil oniinüs

"

a

Ü

tun oculos ftatuam , non arguendo

tamen per juftum judicem univeríos

vwem

eos coram populo ; fed admonendo

Ecclefig R.cétores rogo, audiant fan-

fq.

?t

& rogaxïdo in hocce ptivato libro,

&illimum Pontificem | Gregorium

Y

neminem in particulari infinuando ,

magnurm ità circà hanc materiam

kudij ïï*

Ícd generaliter folüm indigitando tot

Brunichildi Regine fcribentem : 4r- Iu Paff,

22- P,zö. ä

fcandalorum monfítra utfollicita Pre-

l

Eu'öli.lü-

denter ad b«c debemus ulcifeenda confitr- ap. it.

latofam curatio faciat ceffare tnaxi-

gurre, ne paucorum facmus multorum pof-

y

P. 4

l

L[—

ia peccata Cleri, ^ Porró hoc ipfum

; ff quod

lid. Jl

id.?.g)e.;

fit effe p.rditio.. Et tursus U

r

ET

UX

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, Cc.

181

mévie

Domine clamant fideles tui : Pupilli ,

nal? géritur , quefitum vel vindicatutm

Thren. $.

Qrurm Ve

fadti [umus ab[que patre, tnatres noftre

/

non fuerit , longorum ufurpatione tem-

uduit, u

perum cum majori. licentia. in. futuris

quafl vidue; . Quafi viduse facz furit ^ £

Al qnäm

ere[cat. exceffibus. Sit tcformatio odio-

non pauca Ecclefi patticulares, quia

il , qi

habent Sponíos tanquam non Spor-

fe carnalibus , quid curat vit fpiri-

yjurgit,

tualis , modó illa fit Deo grata, Ec-

fos, utpoté fuatum Ecclefiatum au£

VOLafORSS,

clefiz gratioía, cunctis animabus fa.

emhninó nullam aut exiguam curam

debunt:

lubetrima, reformamini in novitate (en«

habentes, raróaut nutiquam frangunt

yet Pato-

parvulis panem per infttuctionem,

Rom.:2. fusveflri , ut probetis, que fit voluntas

, fnt

'42.

Dei bona , & beneplacens & perfecta.

raró aut nuüquam confolantur Spons

i p

fam pet vifitationem , raró atit nun-

quàm provident ei bona per conci-

; &if

CONSIDERATIO XI.

& H

ltorum convocationem.. Hasec fancta

ptettié

negotia aliis committunt, ipfiinterceà

"

Supplex memoriale ad Píalatos Ecclefía.

: 9pre V

toto cordis adnifu [acularibus curisin[er- $, Gyeg.

Criptum eft : exibir bomo ad opus

viutit , has, càm ad[unt, fe Agere exul- ia pafe,

j YV

diiter t*

fuum €r ad operationem (uam u[que

tant : & laborem deputant, fi in terrtnia qay. .

niti, Toot

- ad vefperum. Propofui in hoc capite

negotiis tten laborant QuA autem mente

nonnulla de opere Epifcoporum &

animarum Pre[ul bonore Pafforali sater yp;q,

aliorum Pralatorum , prafcrtim veró

ceteros utitur, fiim terrenis negotiisver-

porcsfim

depinxi hic ea, qua ad infituendam

fatur ? Fortaffis ex hoc fatisfaciunt

j fiaimisi

ac confervandam honeftatem inferio-

fuse obligationi, quia quod quis fácit

1 Jd alti

tis Cleri juxtà Conciliorüm decreta

per alios, períc facere cenfetur? Sed

v

Patrumque com(ulta,; conducere vi-

obíccto videant, quibusnam fue fpon-

qpiei

of

dentur, de clc&ionibus & quibus-

f& caufas, papillorumque enutritio-

dam adhuc aluis

commodiüs alibi

nem fident , quia quos quis perdit

yr, p

4d Titii

aéturus, Jam vcró ipforum eít , ad

d?

V..

per alios per feipfüm perdere reputa- g Greg.

tuidcm

opus füuum exire, 4d omne bonum opus

bitat, d eim in (uljecto peccatum non ,,, pj

lm j mlhl

coreigitur, in eos , qui pra[unt fententia

2. AdTgR

paratos effe , opus Evangelifte facere,

caj). EC

n

'minifterium fuum smplcre. Tu au-

retorquetur. Committitur à nonnullis

A.f

T

tem 6 Domine exurgens miereberus

munus vifitationis ? ccanis ruralibus,

jofrims

Pal 101.

Y.14. QU

Sien : quia tempus smiferendi ejus , quia

fed quis fructus, fiila tecreationis

Yi

IvenOS

venit tempus, 2edificabis Sion & adhuc

causa peragitur ? quis fructus : fi De-

,

q'

junt at

:videbitur in gloria fua , plaecbunt

canus füuum amicum antecedenter

? otiuft

Ez.edn'äl

fervis tuis, lapides ejus qui modo

pramoncat, ut paulisper füam remit-

ateti

tat.id alienám domum , ceteraque

d

2.

m

diffipati tunt, quia Sacerdotes ejus esn-

f r

- sempferunt Legem,animas devoraverunt,

benéordinet,ut, cüm vehnerit, non ine

4(""1'[4

epes Q pretium accoperunt , viduas ejus

veniat, quod corrigat, aut fuüo Reve-

rendiffimo Domino Otdinario corrie

WW"M/'

Jlid.y.2j. amulripliaverunt. jn medie illius, En !

qllt'

rA

gen-

Wi

n

*

18:

TRACTATUS

Il

de Paftorum ffuäu,n de Parochotum

gendum referat , ceterum abfolutà

vifitatione, poffe eum antiquá difcre-

profc&tu ,de Sacerdotum perfe&ttone,

tione pro fuá tursüs commmoditate

de Clericorum honeftate , quám E-

uti, ducitur autem Decanus ad hanc

pifcoporum follicitudo , Przlatorum

cura, oculorumque vigilantia ? O

indifcretam dilctetionem ex maléap-

Tobis. 4

Japis angularis Chrifte Jefu, nifi vi-

F. 16.

* plicato illo Scripture Texta : Quod ab

;

alio oderis fieritibi , vide , netu aliquan-

gilaverint oculi illi, de quibus intcl-

do alterifacias. Ytem queeunque vultis

ligitur illud Zacharis : Super lapidem

Zadt.g

Mattb.7

* tit faciant volis homines : C vos facite

unuim féptem octii funt. Jam nihil ne-

y.g.

y.12.

bis fuperefíe ampliüs videtur, nifiut

i

illis. Quia ergó timet talis Decanus,

fides noftra fiat in Petram fcandali ,

ne ipfe magis reus, impingat acrius,

favotem fibi conciliat favendo ini-

nihil ampliüs füpereft, nifi ut pradi-

quitati. Fateor equidem , quöd Epif-

cetur illud Jeremiz : Tabermaculum

copi in certis prudenter fua partian-

meum va[ftatum eff , owmes funiculimei

ä

dirttpti unt : filii mei exierunt à t C Aeyem.gs,

tür onera nam quis eorum univería

h

propriis perluftrabit oculis ? aft totà

nen fubfrflunt : mon eff , qui extendat y, 2o, y

- fermé fuá curd in alios translatà quafi

slirà tentoritm meum, & erigat pelles fa.

WO

ffi;?m.:; (

fine curà velle wivere , ab aliis vifa

meas. Quia fixlté eaerunt Paflores, &

Domimum non quafierunt : prepterea

hz

I

nunquàm aut raró propriis oculis ze-

vifete , fiu muneris rationem — 'VIx

non intellexertnt , e omnis grex eorumn

D

rató proprio exercitio indicare, hec

Aifperfus eft. — "abernaculum. meum

u) t

negligcatia patrit negligentes, apetit

diffipatum eft, quia in Ecclefia modó

34'?-10. Pd/

januam fceleribus , mducitque. pau-

tot graffantur fcelera, tot exceffüs,

tot abufüs, füniculinfti dirupti fant,

L

latim rainam, eó periculofiorem quó

ab adulatoribus

414

111

ajor fecriritas pro-

quia inter fideles rumpuntur pacis

p

o

mittitur. Hoc eft, faam Ecclefiam

vincula, litium texuntur funes, bel-

lorumi cuduntur fraudes,; charitàtis

Q

velut viduam- relinquere , pupillos

4f d

abfque Patrc, feque ipftitm de(pcétum

tepefcit fervor , mentifque ridetur

P/al.101. teddcre, Tu itaque Domine fac sne-

candor , filii mei exierunt à me, quia

d g

y. 13*

smoriale tutm in. generationem & gene-

tot jam: fidelesdefeceruntà fide, uni-

ts d

yatienem quemadmodüm cupit ac

€6 fermé propter fcandalofam Clert-

l, | þ

corum vitam, & non fubfiftunt: quia

j

precipit fancta "Tridentina Synodus,

multi fimplices in fide fluctuant, in-

Q

Sejf 23. que. 4deó ex Paftorum munere, anima-

deveform riumque falute funt , frequenter omnium

ttà fe dicentes : utique nequeunt 5a-

li

fa?- f Lj

auribus , meutibufque infieis sit impofte-

cetdotes vera pradicare, qui non hor-

f

U

^M

ytm, Deo guvante , nulla temporum injtt-

rent tam nefanda perpetrare? non eft,

zia , aut bominum cblivione aut defuetu-

qui ultrà extendat tentorium meutm,

Iu

[

dine aboleantur. Ah quid adeó de Ec-

quia deficit fervor fan&te dilatande

P';i!.[o,t E

)4,

elcfiz utilitate, de animarum falute,

fidei, ah olim Epifcopi contra Hate-

f

$icos

—

185

DE MOTIVIS ET. INSTRUMENTIS , drc.

?

ydionm

tícos ac gentiles pugnarunt verbo,

elefia ( àit Hugo Cardinalis ) funt le.;—

fefhto,

pugnarunt calamo, pugnarunt 5aa-

ricá ,. qua effa debent effe candida per

quin E

guine ufque.ad.Exilium : , uíque

annocentiam , fortia per patientiam , la-

elatorum

tentia per intentionem re&&am , medul-

ad Rogum , uíque ad Martyrium«

ntia ? 0

Ubi eft hodie Hilarius , fitmiffimus

lata per erationem devotam. Scd Ó in«

, if v

fidei noftre murus , ubi Chry(ofto-

nocentia ubi habitas ? Ó patientia ubi

cubas » Ó intentio tecta ubi delitef..

bus intd

mus Licentiofz vitz repreffor , ubi

cis ? Ó otatio devotz ubi pinguefcis?

trlupidt

Auguflinus perpetuus Hareticorum

infe&ator, ubi Salefius cocleftis Chri-

cheu pro pinguedine , putredo in e[f;-

Prev.1£.

ii

, nifüt

ftianz perfectionis Magifter ? hodie

bus ejur.. Pro fancta latente intentione

V. .

(candii,

econtta vacatut zdificandis palatiis,

Cäpulchra dealbata , intus plena otfi

bus mortuorutm , fed quid dico ideal-

t pïær';i-

plantandis hortis , vénandis cervis,

excercendis caballis. INon eft, qui eri-

bata , cüm ctiaR1 cutis corüm deni-

u

gat pelles meas , quia ftudium Scri-

grata. fit, cecidit robur , defecit can-

!

iil

pturarum paffim negligitur, & ho-

dor, difpería (unt, offa & caro ipfo.

it AC n

rum omnium malorum unica cauí2

tum exultat in Venererm.

Non di-

j tl

eft, quia ftulté egerunt Paflores. Ideà

cant, quzío, modo effe alia tempora,

ritt pe!lal;fï;,

qu& primum rigorem potiüs diffua-

hts (

g*egïem, z2 ( clamat Jeremias ) hac dicit Domims

T.zx

Deus lfrael ad Paflores, qui pafcunt po-

dent quàm commendant , nam hoc

: PTQPf i

p lum meuus

vos difpevfiffus gregem

ipfüm refutat prefatus Dionyfius Ri-

[ üf»W

meum , & ejeciftis eos , & non vifitaflis

chelius totoart. 21.. Non emim (inquit

T mflm'ï

Ézeicb.

£05

Ecce ego vifitzbo , ego ipfe fuper

citca finem illius capitis ) temporis con-

jf

34-.10, Pa[fores , vequiram. gregem. meum de

difio qua aliud quam olim requirat , fed

o

mauu eorum. - iNon dicant , obíeero

baminam inajor Yanitas , curio[ttas , 46

jupi h

elatio banc produetunt , ipfi Domitio Chri-

pax , pax : modó omnia bené funt

r p

ordinata i Ecclea , jam ceflavit

flo ac. (anctis. Patribus omnibus invi(am,

im(*j, b'cþ

eaufa lamentandi cum Dionyfio Ri-

Qw fepé per eos prohibitam fuperflmita-

hat

iil

4adt.6.

tem , luxum c difolutionem.. Auftetie

f

chelio : O quantim deflenda funt faces

riaetuf

tas non petitur, fed difciplina exqui-

WC

qui

de vitg temporum borum, quantum deplorandus

111f

Sacerdo- eff miferabilyy. ac. deformatiffmus Excle-

ritur boncíla mediocritas nom pro-

f

ädau W

tunmn.

fia bujus. flatus , im quo aut mulla. aut

hibetur, fed luxus defletur, vitia re-

m Clöl'l'

- peciiaria infligitur pena Presbyteris

prehenduntur , luxuria damnatur.

ynt;qi

Non fibi blandiantur, obíecro , de

Clericfque lafcivis , em im [nis permit-

häph!n

runtur (edere [celeribus , im gravi[inum.

quotumdam Authorum mitiori ( di-

peunt ov

fcaudalum Laycorum.. Nee ulla fit vifr-

xeris potiüs laxiori ) Sententia , quia

orum non eft, cuivisobviam

gon if

P(al.37. tatie Canonica Clericorum. INam con-

Epifcop

nonev

Y.4.

auctori fi

dem adhibere, fcd ad ipfos

tra clamat per Prophetam. ipfamet

! qeam

Pí4.10:. Ecclefía : Non eff pax offibus meis : offa

pertinet libros examinare , corum:

idatan

Ü

wl 4'.

mea ficut cremium, aruerunt.. Offa Ee-

fundamenta popderare , bonis mori-

us

a Ht*

il

(

ET

184

tR fcCTA«TUS Lv

bus acïverfaxätia teptobare & fola fa-

versus Paftotem. Primus ficomnium

lubrica probare , nam poft Adae pec-

divinus Dienyfius , is enim meritó

À Sacerdotibus primus fui feminis

catum non folüm voluntas eft ad pto-

fructus petit. , quia poft Apoftolos

lapfionem prona propter malitiam,

.. fed etiam intelle&us propter igno-

omnium primus rám diviné de tota

Hietarchia Ecclefiaftici fcripfit , is

-. gántiam. Sicut ergo motes hominum

itaque formam vivendi Sacerdotibus

continuó 1n pejora ruunt , nifi fub-

£ibit :

jndé nová tenovatione in melius e-

& Pontificibus dignam ità defc

4

"

fl

dicit, D& Eecle.

tigantur , ita & (cienti humanz ,

Qui Sacerdotem [eu Pontificem

Piyt.

augufliorern prorjujque divinum in

jfinuat Hierardh

prefertim morales de die in diem,

T

er minüs confideratam Auctorum

virum , totius fantta [cientia peririfv 64P- ?

[

equelam, . magis ac magis à veritate

mum, in quo liquidà ac perfpicue faeras

tus omnis Ordo fecus, c perfeitus fit &

recedunt, nifi fubindé fagaciori (cru-

" De Ecde.

4atione corrigantur , quia voluntas

peffit agnoféi : is eque ea , qua carnis

Hiezardi

tracta à voluptate , facilé quoque tra-

fant. geret , nifi inquantüim urgebit nt-

ce[fitas

natura , idque veluti ex latere . 3.

Lucaá 6.

hit intelle&um , ut ftulté approbet,

uod ipfa malé diligit , & non folüm

ác. per traufitum faciet.

Sed ubi eft part. j

y. f;.

ex abundantia cordis os loquitur, íed

talis Sacerdos ? ubi talis Pontifex. ? qui

pe E«dt.

nullotempore , nullo medo ad aliena ulla,

fxpé fxpiüs etiam calamus , quem-

Hierardi

admodum loquitur fanétus Gregorius

quàm fola ad munera [ua converttur :

lj

tatfd,

Jn vit4

L

€Ap. 2

de fancto Benedicto

1

Quiá Santélius

fed. Àà-divinis ad. divina. continenter a&

St Bæïe'

part. 2

f

vir mullo modo peruit aliter dorere , quam

femper. divino fpiritu divináque ratione

dl&t ((;P;

vixit.

rransfertur..— Ubi. eft talis vir Eccle-

Ü

36.

A

y

am veró rütsüs ad te, Ó

dulcif-

fiafticus ? Qui , qyantüm j bomini

i

fime JESU. , me converto , tu ícis

efl, ad fummam perfectus eft divine imi-

De Kalt

tationis effigiem, O Ecclefia tales fues

(

Domtine, quia hác ipsá no&e , quá

ieraria

l!

$

hacícribo , cantavimus ; fürrexit

runt , & non funt amplius ! tunc

füam Ííententiam fanctus Chryfof]m**-

cap. *

j

Paftor bonus. Parirer & tu furge, il-

ATT« $»

Ifaia.go.

mus coram univerfo mundo propu-

.Su;;r f

luminare Teru[altm : tanquam à Do-

u

mino tibi ditum puta ; Memento,

gnabit, ingniens : Eugn qui regendos

E

In die

refurveclionis inea in futurum.

alios [ufcepit , tanto decet gloria yirti-

h. j

5

tis excellere, ut inflar Solis cateros velut

]

y. f.

illa cognofces , quód poft promul-

Hem.ie

atum Evangclium nec decima pars

Stellas fuo fulgore obfcuret. — Et pawo

in i.Epif

hominum fuiffct.damnata, fi Sacer-

inferius fübjungit : Opertet Epifcopum

ad Timols

|

Angelum effe , nullà bumana pertur j4-

dotes vcré fecundüm Evangelium

A

iap- 59 1

vixiffent , tunc in magna conflantia

tioni vitieque pabjeäum. Sed ubi mod

?

[d

-

flabit frater adversüs fratrem , Pre-

funt tales

»

ó autee Chryfoüöme,

jam ob(curatum eft aurum optimum,

D 4

latus adversus Prelatum , Epifcopus

non ampiiüs Sacerdotes fuo. fanéti-

hi,

tatis

-advcrsïls Epifcopum & Pafter , ad-

. DE MOTIVI$ ET INSTRUMENTIS, é.

18f

RUN]

tatis fulgore piasinftar fiellarum Íu-

TE

ftras, fed cunctas infüper vobis com-

«entes fidelium animas obícurant ,^ miffas, I

Genef. z

- femii

iarum enim omnium fanguis

íed tantam hodié fuorum vwitiorum

exquiretur. Tunc ve illi , qui fan- "- 22-

Lpo&olus

abominatione obícuritatem in mu-

&am Auguflini adhortationem ne«

tä d ti

lierem amiétam fole introducunt, ut

glexit. Contemplamini ( inquit ) quid Augufri-

lpfif , i

non fit illi fpecies, nequé. decor.

fit pepule [anclo praeffe , c» confiderate, ?5 dcfite

etdotii

Tunc danget illud divi Ambrofy :

quale fit , divinis Sacramentis infrflere, £^^4r-

defcrbi:

I5 [ïta

Magua fublimitas magnam debet babere

Altari vacare debent, qui de altari vi- Cléritorié

em d

cautelam: benor grandis grandiori de-

Paftor.

vunt. Talis convenit cura f)nceritatis

, mþmm li

bet- follisitudine circumvallari. Ctii plus

Sacramentis , qualia funt. Sacramenta

-

T d

creditur, plus ab o exigitur, ficut fcrip-

ipía , quibus exhibent. officia. ervititis,

i [uté

tum efb, fHienti legem &* non.. facienti,

nt contrà Deum offeudant , ipfa qua

peccatum. eff grande, & — fervus. (ciens

"TU

traitant , aut. contrà populum incipiant

Veluntatem. Domini (ui , fi non fecerit

impcdire , quod pradicant. Sed 6 Au-

ia n

ul 2

cam, . vapulabit multum. O ( juxà

.guftine ; nullus jam eff, qui ifla con-

j um

Lublimitatem dignitatis teneretut. ab

templatut, nullus, qui recogitet cor-

omnibus cautela obíervationis, (i

sed i cf' i-

de , & proptercà vinea Domini de-

i

quotidi? accurata reddenda rationis

gtj

j

L!

j

turpatur ac devaftatur, quemadmo-

Ti

haberetue ratio,aunquam opus foret,

dum ptophetavit Jeremias Paffores

J

!

t ,

De cenfid. illud divi Bernardiiaronari : Monftro-

multi demoliti funt vineam mea, con-

eremJ2.

ATO$ , eradus fummus, c-Animus in-

gt

fib. 2.

culcaverunt. partem aneam, — dederunt , yy,-

o fomus : fedes prima, c vita ima : lin-

portionem mtam . defiderabilem in . de-

j t

gua tmagnilequa , c manus otiofa :

fertum — folitudinis. Pofuerunt eum . im

TO a

"TL

. Serimo multus; & feuctus nullas : vule

diffipatienem , luxitque (uper me : de[o-

(us qravis & actus levis : caput canum,

,

latione defolata eff. omnis terra, quia

ia

£ cor Yanum z facies rugofay * lingua

[ L

nallus eff, qui vecogitet corde. .. Ah te-

Bo

nugo[a

ingens Autaritas ,. ci nutans

cogitet omnis, cui incft cogitandi

um

flabilitas. Ambrofio pct omnia con-

fenfüs, an vinez noflre quid durius,

"NV LOHO

fentit Hieronymus : Grandis (1nquit)

Super

quid lamentabilius : poffet accidere 2

i

Ezec.

dignitas Sacerdotum , fi gvandis ruima ,

/ "Wndü

quàm eft, à propriis devaflari pafto-

lib z.

fi peccamt.. Lertamur ed. afcenfum, . fed

ribus? Confiderate evgà , ( ait fanctus

, n

timeAs

É

"us ad lapfitin. Non eff tanti gau-

Gregorius ) quid de gregilus agatur,

7 , f

dii exeelfa. tensiffe , quanti maroris de

Tn Paftor.

quando Paflores lupi fiunt.. Impletum

f gt

füblimioribus corruiffe , nec enim folin

eft in.tiobis profettó, quod. fcriptum e[t ; d diid

p

pro myi-m deli£lis veddemus ratinem ,

v erit. ficut populus fic Sacerdos. Sacer-

Jl

fed pra emnium, quorum. abutimur de-

Pe/!t

(

dos enim non diflat. à populo , quando

i

niis , & nequaquam [innus de eorum (a-

nullo smerità vite fue vulgi tranfcendit

fofofra

Deutr. 4« hute. felliciti. * Cuflodite igitur, [ollicite

attionem, Quis eft, qui fimilia cogi-

pj

primim

animas veffras ,. imó non folüm ve-

tat? cefté quifquis fit , diü fe conti-

n

l:

TrAG. ] Pars I.

4

ncre

LOr

"t

—

TRACTATUS L

i&

illis diebus.. Quuia nimis feró eft, velle

nere.nof poterit , quin cum fanéto

Ser.1- 46 -Bernardo exclamet : — Heu genus ele-

montes bonorum defidetiorum pa-

Cleriéts: . um vegale Sacerdotium , gens fanita,

tere , cüm incipiant montes cadere.

Patiendum eft , priufquam pariat ju[- Sephon.z.

populus acquifitiouis, quis inter. tua illa

fo quafi pulverem. tran(euntem diem. V. 2-

primordia tam divina € [piritualibus

effluentem charifmatibus Chriftiana ve-

Difcipling pacis navandum eft , dum Lete 24

f

adhuc dicitür : Pax vobs , & non pti- V: 26*

lisionis ortut eredere poffet : po[fe talia

LE

in te aliquandà veperiri ?. Et tamen

mürn, quando dicitur : Mea eff ulrio, Dettron.

jam modó reperiuntur talia, qualia

Q ego retribuam ei.. Ad opus exeun- 33- ?* 35

dum eft, priufquam inttet nox , quà

forté quaris ? heu pre. vetecundia

Jerem-30. dicete nequeo ! in. moviffrmo dierum

licet nemini operari. Sicut dicit Scri-

y.24.

*

$

intclligetis ea. O dies ttemenda , Ó

ptura

Operamini opus. veffrum. ( ad Ecda.ft.

utinam faltem Prelati ifta tecogita-

quod vos Spititus fan&us affümpfit) ?. 4*

rrnt & noviffima providerent. . Si

ante tempus , €* dabit vebis mercedem

credunt, quód illà die lapis de patic-

veftram in tempore fue. Pacte , qui in

te fit clamaturus, an. dubitare pote-

vobis eff gregem Dei ,. providentes non

rüunt, quin calamus, quin manus,

coace , fed (pentaueé fecundum Deum*

quit fcripta tot fanéctorum Pacrum

neque turpis lucri gratià , fed volunta- - Petti j.

ac omnium Prophetarum fint velut

vià : neque ut dominantes in Clero, fcd Y 7-

4l

Yvocem tonituri editura? Tunc vo-

forima fatti gregi ex animo. Et citm ap«

cetn fuam dabunt omnia Concilia in

b

paruerit Princeps Paftrorum , percipietis

Spiritu (an&to congregata, tunc pa-

immarceffibilem glorie, coronam . appr4-

Á

t

Trident.

làm fiet; quàm verum fit, quid ovi-

bendite difciplinam » Servatà tamen in

emnibus diferetione, & depofito om-

Seff. 24..

um Chriffi [anguinem , que ex malo

!

negligentium, e2 fui officit immemorum

ni humano refpe&u , quemadimodum

u

der jorm

Paflorum regimine peribunt , Dominus

hortatur Joannes Chryfoftomus: Sit

——5

c4p

Epifcopus temperans , & mon. (uperbus,

t

noffer 2 Efus Chriflus de manibus corum

fit vequifiturts. Rogo : quis ad bac non

fit reverendus , fit. negotiis opportunus,

S.Profper.

contremifcat ? quis ifla. fine intolevabils

regenti quoque y. autboritate dignus , &*

metu. fütura examinationis. uccipiat ,

plenus (it. Sit etiam feverus, fit mitis C

de vit4

nifi qui bac non. intelligit , aut futura

bunilis, fit liber £ vebemens : fit etiam

contempl.

Y

"PIEI———X —

lib.1.

mon credit? Sane qui iftis non move-

man[uetus c& conflans , ut eum , quem

tut, forta(fis corhovcbitür , cüm pro-

dignum . effe viderit, cum multa. potefta-

Xx

t-3

E

18

pkiis Ípi &taverit oculis, 1mpleri illud

te fiflat , etiawfi wmverfi. obffiterimt.

—

Q

Pfal. 17.

Davidicum-commota eff.c contremuit

Indignum , etiamfi multorum fuffragia

y.

teyra , fundamenta montium conturbata

eum pro[equantur , cttm eadem autbori-

li

l]

P

d;—- 4-7-

y.7-

funt , & commota [«nt , treimor appra-

tate re[juat ,. milil aliud vefpiciens , nifi

»

713

lb déleres ut parturienttse

edificationem . Ecclefia

r]

nen quicquam

Matt.24

; hendit. eos.

otiofi

V& autem prægnantïbus & nutrientibus

vy.19.

facaat odio , vel amoref Ecce gl

Pra-

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, Ct,

185

l, vie

Præi"ulesþ tot vivenfium teftimonia

meun , €» pafcent vos fcientia €» do-

&viná.

Pluta non addo

.

L

um .

ego canis mortuus in medium pto-

Sapientis

InPaflor,

ts

r

duxi, fperans, veflrá authoritate &

autem viri-e[t ( inquit fan&tus Grego-

cap. if.

r

vigilantià in venerabili Clero emen-

tius ) & breviter audita latius pen[are,

n lm

dari, quod mea Scripta non valent,

& queque difplicent. im- celeritate eor-

H: j dum lt

fperans veflro zelo impleti illud Je-

rigeres

fefe;;zc 2

fion rA

LEX BY

remige: Et dabo vobis Paffores juxtà cer

ej! tl M

j exen- 2!

ox, Qu

A. B SECUND A.

i

-um ( ad M

De inflrumentis , ad perfeétionem. ordinariá "Viá,

fumpi

rl

, Jummé uecef]arus,

"P

Ommune eft omnibus attibus,

altioribus Divinitatis fectetis amoto-

dentz tl

an

* qpöd certis . quibufdam fibi

se fuffigit , confomiter Scripturg di-

"NI

centi : Accedet homo ad cor altum, €7

"E "

propriis utantur inftrutmentis,

Píal. 63.

& loc non folàm locum habet in

exaltabitur Deus. — Chriflus. etenim

i Cl jfü ,

V

artibus Mechanicis, fed etiam in Li-

per juflificationem in corde humano

T

beralibus. Sic fua inftrumenta habet

fpiritualiter nafcitur , per profcétum

/erripiem.

Aflrologia, fua inftrumenta Geome-

crefcit, per perfectionem fusz paffio-

if IIP/W (

ttia , & fua inflrumenta Cofmogra-

nis percipit fru&tum. Pro arte igitur

tatic g

phia. Ars artium eft, hominem for-

hác altiffimá excellentiffima quoque

itooft

mare perfe&tum , & longé plus,

inftrumenta ftatuenda funt. — Zacha-

Zathar.

jinodutt

quàm ex quocunque trunco effingere

rias Propheta quatuor olim viderat

l, V. 20.

mus: 5l

Mercurium.

Anima enim perfc&a

fabros miffos , ut dejicerent cornua

fiprlt

non eft velut Xeuxis pictura, deci-

gentium. Quatuor inftrumenta non

,PPM"'W!

incongtue pro vita fpirituali ponun-

piens & volucres adyocans , neque

TA

ut pictura Parrhafii pi&tori imponens,

tut, nempe Lcétio, Meditatio, Ora-

ii d

fed eft opus, ipfum factorem Deum

tio, Examen. Per hac quatuor in-

jf

alliciens, nulli deceptioni patentem.

fttumenta , non folàüm quatuor cor-

li, qllfm

Cant.7. |

Adcó ut dicat : Afcendam in palmam,

nua gentium ( puta cum fancto Hie-

uU N

Palmz

ronymo quazgor animz paífiones ) Apoe. 13

/*

c apprebendam fructus ejus.

Mu

affimilatur anima perfecta :. juxta id.

videlicet

gaudium & cciftitiam ,

if

l.91

juflus at palima florebit, . In palmam

[pem & metum debellare valemus ,

u*

aícendit Chriftus , dum anima per

ed ipía quoque decem cornua afcen-

3*

dentis de maribeftis devincere. Haec

purain contemplationem , & chari.

tatis fetvorem fue mentis obtutum

quatuor inftrumenta omni tendenti ad

yi pl

Aa 1

pet-

, glOUO ]

- n

«88

TUPRACYTYATUS

L.

^

períectionem ( ordinarié loquendo )

tio petita acquirete,: difcuflïc;; ádepta

fünt fumméneceffária.. Imprimis ne-

petficere. .Et de his quatuor infltu-

Lf

40

ecílaria eft Le&io, ut inftruamur, ut

mentis in ptafenti breviter agendum

Í

]0

fcilicet cognofcamus , naturam &

eft , quia fic Ordo exigere videtur,

proprietates vitiorum , quz exílir-

in omni quippé atte primó diícipu-

f

panda, & virtutum, qu& implantan-

lus vatiis rationibus permovctur, ut

animum fuum addi(cenda arti navi-

de, quia nihil volitum, nifi precog-

PI

nitum.

Secundó neceffaria cít. Me-

ter addicat , deindé ut füb Magiflto

^

ditatió ut accendamur.

Sicut- dicit

conftitutus. inflrumenta tractare dif-

f

Pfal. 5$.

Sctiptuta : In Meditatione smea exar-

cat, Tettió ,*ut incipiat crudiora us

V. .

artis opera elaborare, quartó, ut pau-

de[cet ignis. . Quiaaut nihil aut parüm

prodeft, per Le&ionem bonunm co-

latim fubtiliora ac fuüblimiora, donec

gnofcere, nifi voluntas fit mota illud

in Magiflrum evadat. — Hoc ipfum

(

li

appetete. - Tetrtió néceffaria eft Ora-

obfervandum judicavi in vita fpiri-

t

tio, ut impetremus, quia nequit ho.

tuali , andé in prima parte hujus

mo per fuum laborem in feipfo faiu-

'Tra&tatüs.conatus fum , venerandis

tis dona propignere, fed debet ea ne-

Sacerdotibus ftudium . pegfecuonis

i

1

ceflarió , factà convenienti difpofi-

períuadere , . in fecunda parte trado

[/7j

tione , per humilem petitionem de-

inftrumenta. ejufdem , nen quidem

ful

fursünrdevocare. Quartó neceflària

eodem Ortdine, quo hic pofui , fed

Prä

eft frequens diícuffio íeu examen , ut

initium fumatrn ab oratione , ductus

(

De divi-

h

per diligentem revifionem deduca-

illo fandüffimo divini Dionyfii mo-

dis

nis Neni-

mus ad perfectum : opus prefixum.

nito : .4nte omnem atium (c in Tbeo-

nibus

pl

Dat igitut Leétio falutaria cognofce-

logia maxüne ) ab oratione inshoandum

137

Ya

ze, Meditatio cognita appetere, Ora.

f

nobis eff. Aanre fit.

Ünd

CAP"ZJT PRIMJ7O* A.

D. m

h,

H

D7

; Expenduntur aliqua de ovationtin gmem

ln,

Yo

CONSIDERATIO PRIMA.

Qu

J

V

iuid & quetuplex fiz eratjo?

nei

f

Upliciter hoc. vocabulum :

dé laté. Stri&é : Oratio idem cft, ac

fi

D

-f Oratie , apüd Afícetas accipi bo:

Mflerum à Deo petitio , "de(umpta

folet : Primo flricté, & dein- . efí hac definizio cx fancto

joanne

K

dicen-

*

*

bE MOTIVIS ET INSTRU MENTIS, éc.

d$g

.6, ij

t t

dicente : Quia quedcunque petierimus

cotdis gemitus feu flammigera defi.

1. Toan.r

fecundàm voluntatem ejus , audit tos.

Y.14. C

detia dicitur afpiratio, fi fit per pu.

apendum

Et fcimus , quia audit mos s quicquid pe-

tum intuitum in caufis Altiffimis di-

: vide

f

tierinis , fcimus : quoniat babemas po-

citit contemplatio. Oratio vocalis

) dj

titienes, quas poftulamus ab eo.. Dicitur

eft illa, qu& ore prornit, quod mente

wetur, u

primo petitio , in quo convenit cum

gemit. Cum oratione vocali confi-

atti D2

petitionibus , quas homo ad homi-

detatio & afpiratio frequenter con-

Mag.üto

hermi fundit , fic mendicus orat vel

junguntur, contemplatio rariüs , &

Care d

togatà divite panem aut numum.Di-

fermé tantüm in viris perfectis , de

diota (üg

citur fecundó à Deo ut differat ab

contemplatione perfzcta loquendo.

) t pl

omai petitiorie hominis ad hominem ,

Meditatio autern omnium difficilli-

yi, doY«

& eít actus Religionis. Dicitur ter-

me & ratiffimé conjungitur,cum O-

doc ipn

tió-: beneflorum quia fola honefta pe-

ratione vocali. Katio eft, quia verba

vit t«

tuntur fecundüm voluntatem Dei.

tam tardé vix unquam pronuncisne

atte huj

Laté fümpta, feu in communi ac-

tut , ut poffit intellectus circa illa

retetindo

Lib- 2.de

ceptione Oratio ex fancto Joanne

formare difcurfus , eaque entcleare.

Damafceno definitur : quód fig Ele-

r duons

Jïde .

$i objicitur mihi illud Ecclefig. Sem-

Doin. ad

ate frdo

vatio mentis ad. Deum.

De Oratione

per in Pfalmis sneditemur

" Refpon- vt irut.

fubifta confideratione bené intelligi-

deo, Ecclefi

ará fumcere ly meditemur

n qiém

tur illud Pfalmi

du k

P(al. $1.

Effundite coraim illo

genericé , hoc eft : mentem fan&tis

P düa'-li

—

-—

F, 9.

corda ve[tra. Es hoc íenfu etiam me-

cogitationibus & devotis affectibus

ditatio, contemplatio , imó & fim-

r m

*

p

occupemus , quod poteft fieti per

plex confideratie nomine orariofis

pias myfleriorum | confidctationcs,

i T

[

W

ll);;:

veniunt , quia his omnibus humana

per verbis congruentes afpirationes

hm "

mens ad fuum Creatorem dirigitur.

& fan&tos affectus , item per con-

Undé Propheta sternam beatitudi-

templationem divinz Majcflatis,cum

Pf-ald 4!4

nem contemplarus exclamat : Ht

qua tremebundus loquitur homo

$.j

ttcordatus (um, c» efudi in me animam

fupplicans , nec non pet fanctiorem

meam , quoniam transibo iB locum Ta-

inteHigentiam Pfalmorum & Canti-

bernaculi adinirabilis.

cotum , quàm magis unctio Spiritüs

Dividitur Oratio in mentalem &

fancti quàm adinventio proprii Mare

vocalem. — Oratio mentalis eff illa,

tis adapetit.

Addunt hic nonnulli

qua fit folàm interné cogitatione &

tertium membrum divifionis , ncm-

affc&ku abfque externa pronunciatio-

peé orationem mixtam , conílantem

ne. $i fit pcr. fimplicem cogitatio-

íumul oris prolatione & interná de-

nem aut recotdationem dicitur con-

votione.

Sed hoc videtur minimé

fideratio : fi fit per difcurüs intelle-

Receffarium , quia À parte rei illa

m ,Cüizc

€tüs & convenicntes affe&us volun.

Oratio mixta eff proprié ipfa Oratio

jefamp

satis dicitur Meditatip * Íifit per

vocalis , quamvis ex intetná devo-

4

Àa 3

tione

, Jon*

d

X

190

JR4€TA4TUS

tione procedat , quetmadmodum fcti-

Plteriumunà cum canticis, &hym.

nis, ducentifque orationibus recitare

p

ptio dicitur proprié opus externum,

etfi operationem intelle&tüs, conti-

confueverit. Dominus Loricatus in-

lr

nuó concurrentem , neceffarió fup-

terdià ac no&ü . quotidié integrum

Pflterium Davidis tum cantando;

pbnat, quia interna devotio & atten-

tio eft de effentia omnis orationis ,

tum recitando , oCties , im0, inter-

$

De orat.

fi enim oratio ( inquit. Ludovicus

düm novies , & duodecies abfolve-

f

c medi-

Granatenfis ) fitfine omni attentio-

bat. Sanétus Dominicus Fundatot

u

tat.éAp.4

Otrdinis

ne, non jam dicitur oratio, fed di-

Predicatorum | fplendiffi-

qr

ftra&tio. Quid prodef?. flvepitus labio-

mum Ecclefiz lumen, mundique fax

uafi - afliduus erat in percurrenda:

f&

Defum-

rum (inquit Ifidorus ) ubi cor eff mu-

tum? ficut enbm. vex. fine medulatione

fandtiffimo Rofatio. Sed inquis : not

i

99 bono

0f

eft quafi vox porcorum , fic oratio fine

contemno orationem vocalem abío-

lib.3. cap,

/x41

M

Ex

(0

8.

devotione , ef

Lll/iüj

i mugitusboum.

luté, fed tantüm refpcótivé ad ora-

Y

his coiliges primó, quomodo intel-

tionem mentalem , quia oratio mea-

ligendi fint illi Alcetz , qui oratio-

talis eftillá longé perfe&tior. Ke-

B

: [e

4

nem vocalem nihili £

€

iciunt. INimi-

fpondeo negando omninó , quód

Vj

[/

rüm hoe intelligendum efle de. nu-

oratio pracise ex co fit perfcótior ,

ü

f

da voce orís abfqueattentione mert-

uia eft puré mentalis, fcd illa ora-

af

tis, quemadmodum ait rursüs pracfae

tio eft perfectior. Deoqué gratior ,

tus Doc&tor : Melius eff. «um . filentio

qua procedit ex majore charitatis

$4

Loto cit4te

orare corde [ine fono vogis, quam. folis

fervore , cordifque puritate, & mihi

Ut

yerbis fine intuitu entis , quod. non

omninó certum elt, quód non fató

Ü

eft orare, fed facra verba itteyeren-

fimplex muliercula plus | mereatur

l

ter mifcere, nam oratio vocalis,pro-

apud Deum, recitando fuum Ko-

i

priétalis,nequaquam eft vilipenden-

farium , quàm Monachus in coeno-

füi

da. Undé . non abíque dolore lcgo

bio interné fubtiliter. difcurrendo.

VQCI

vel audio quoídam extrà modum

Dcindé diftinguendum eft, inter me-

fapientes & fpirituales , qui omnem

ditationem; alpirationem , & con-

tf

orationem vocalem fine differentia

templationem, ponamusergó quem-

X

vix non tanquàm inutilem rejiciunt,

dam incipientem , qui fecum inter-

f l

uzro enim ex talibus, an hoc intel-

né ratiocinatur de vitiis expurgart-

Ye

lig

o

ant' de oratione vocali proprié

dis, alium veró proficientem, €X

t

f

tali, vel an folüm de inani voce , fi

abundantid cordis prorumpentem in

1

primum, cetté confundunt tot fan-

variasamoris voces é& virtutull

1

&itlimos vitos, quibus fludium ora-

a&us , jam quzro, quis horum me-

Ty

Ex Bre*.

tionis vocalis valdé familiare atque

lius orat ? nonné pofterior ? item

q

fructuofum fuit : fic de fanc&to Patti,

unus in fecretó contemplatur , alius

t

Die 17«

tio dicitur , quod quotidic integrum

veró jam eóulfque afcendit, ut etiam

Martit,

K

intef

x d

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, céi.

191

E.

intet hotas Canonicas & inter alias

to fieri , quod pro adjumento adhi-

us fettute

preces vocales mentem füamá divi-

betur, ficut eft oratio vocalis, ideó

JEicanis i

na contemplatione non relaxet , fed

enim per ora facra emittimus verba,

Integrun

&qualiter totus. divino amori im-

.ut convocent pios mentis affe&tus.

cantatd,

meríus utrimque adorat Deum 1n

Hic igitur tantüm rogare volui, ne

Im) itz«

Spiritu & veritate. Jam rursüs in-

indifcreté vilipendatur oratio voca-

SERNS

terrogo , quis horum orat perfecti-

lis, pr&ertim apud rudes, tum,quia

5 Funditot

üs? & abíque dubio tefpondebis

plürimi myftica penetrare nefciunt,

lþknäilïi-

quód pofterior , quia; ficut vitaacti-

tum , quia etiam contemplantes a-

yndiqe Á

va contemplativee conjuncta eft per-

quile frequenter, recedentibus divi-

etolmandd

fc&iot, quàm puré contemplativa,

ni folis radiis, fuam efcam in infe-

ità fimiliter peffc&:us eft corde &

Ingu: t

rioribus congerere compelluntur, ó

cilem -

ore fimul laudare Deum, quàm folo

quàm bonum eft, tunc fcite in- hu-

ive ad at

corde. Hoc indicare nobis vult di-

militate pulfare per. vocem , cüm

otatio m

vina Sctiptura pcr Prophetam afle-

mens vix poffit arefacta pree fici . Tum

P(;zl" g3e

tens: Cor meum Q7 caro mea extulta-

Jtot. M

demüm, quia ofatio vocalis, f1 de-

y. g.

verumt im Deum vivum , pet. cordis

bité perfolvatur , eft ingentis meriti,

i, q

afb

exultationem intelligendo jubilum

optima difpofitio ad contemplatio-

( ia t

tentis, pet catnis veró, eruptionem

nem,; & in. quibusdam cüm ipsá

amoris. Et ad hoc deberent. ómnes

! u& gratioï..s

actuali contemplatione perfe&ä fub-

Sacerdotes fummoperé incumbete,

fittit. Si autem huju(modi Authores

y Qun

ut affuefcant, in omni oratione &

de oratione fecundo modo intelligi

TE

" fonm

opere contemplari divina , & in

volunt ; amabo , ad. quid proptet

omni loco fpeculari eterna. Hanc

falàm orationem (. quam fancta

otationem ífané&ta matet Ecclefia

Thetefia bzftialitatem vocat) vere

füum M

fuis Miniftris exípe&at, ut nempé

precationi detrahitur. Falfa eft oratio,

g ia

voce cantando audientes «dificent ,

ubi non eít attentio, Dei derifio,

difcurra

&

cotde amando INuminis irani

teligionis confufio , & mentis inqui-

f n

tranquillent , hoc docuit nos divinus

natio, quemadmodum afferit Conci-

g, X

Magiller , qui fepiüs vocaliter oráf-

lium Trevirenfe : Quid eff. voce pfal-

aöfgoq

g

fclegitur. Ínterim veró, f quis ad-

lere mente autem. domum aut. forum

m t

vetterit, íe interncé aut ad altiora

circumire , nifi bomines fallere & Deum

apud"

ttahi, aut per orationem vocalem

irridere. Ex quibus facilé -

ntefil,

"

À contemplatione impediri, omni.

GColliges fecundó, quid dicendum

ypenta

nó confulitur , ut preces vocales,

ad illam Sententiam , qu& docet , ad

; vitti

rj

fatisfaciendum pr&cepto Ecclefie in

non ooligatorias quantociüs relin-

yoruri ff

quat, omaes fuzanima vires ad in-

horis Canonicis Ron requiri attenta»

fc

Portó fundamea-

jor? *

ternum adorationis filentium com-

t1ionem internam.

pouens, quia non debet impedimeq-

ta hujus Sententie fünt potiffimüm

fegucn.

it gteta

i

T*RACTATUS I

362

fcquentia : Primó quia Ecclefiaatum

Refpondeo, omifsá illá quaftione,

an Ecclefía poffit pracipere actus di--

inrernum pracipere nequit ; Secundó

quia etiam Oratio diftracta eft. vera

re&t internos , Ecclefiam pracipete -

k

cum Deolocutio , quod prob.antä

Orationem, ptoprié calem, atqui Yo-

f

paritate, Orator, inquiunt , licet co-

calis recitatio fine interna devotione,

son eft elevatio mentis ad Deum,

E

ràm Principe diflracté peroret , ta-

met dicitur, veré perorate, & poteft

non|eft a(cenfus anims, non eftunie.

talis , Principem pulchris encomtis

cüm Deo , fion eft clamor in fenfu

celebrans, laudem & proemium re-

cordis. TNon eft.teftrictio fenfuum;

non eft oblivio fui & omnis creatu-

portate ,'ergo pariter, qui integrum

Breviarium p

l

L

ene diftra&é períolvit,

tg, non eft Sabbathum fpirituale,.&

?ä

veté illud perfolvile dicendus eít,

confequenter non. eft prcpriä Ora--

s

& meruiffe gratiam , quia non mi»

tio , nec opetis pracepti impletio,

K

Hinc ctiam jam patet refponfio ad '

nüs placent Deo facra Pfalmorum ac

N

Y

fecundum : Dico enim

tranícat ;

Hymnorum verba , quàm terreno

Quj

Principi mundana eloquentia. . 'ler-

quód fit locutio cum Dco , non ta-

*a d

tió , quia talis Oratio cft adhuc veté

men ob hoc eff. vera Oratio. Etiam

Prn.

4

aGus Religionis, pcz cantum , c&re-

difcipuli euntes in Emaus de Deo &€ Lucaeis.

l

moniarum obfcrvationem , ac extet-

cum Deo loquebantur , non tamen 704;?:. i

T

nam devotionem zdificans audientes.

dicuntut oráffe. Sic. & Pilarus locu-

Quartó cft talis diftracta Oratio me-

tus eft cum Deo, non tameu idcitcó

tiroria, tUf propter ofrantis pracce-

oravit. Aliud eft ergo cum Deo re-

verenter & attenté loqui. ; quod efi

dentem intentionem, quia etiam (om-

ny$ ptopter praemiffam fanctam in-

orate , aliud irteweretter & mente

Et

tentionem poteft fieri meritorius, etfi

difpersi, quod eft Deum irridere.

1nens i íomno attendere nefciar,

fimiliter aliud eft. perorare aliud

orare , aliud laudare Principem tet-

ergo multó magis Oratio s« tum ct-

jam propter intentionem .Ecclefie

tenum & aliud adorare Deum. Prin-

BET

g.

orationem inílituehtis ,, quia Deus

ceps enjm tanquam homo refpicit

,,I !0. : f;

non tam refpicit Legati diflra&tio-

€A, u patent, Dominus autem intue- ,.Rþg, if

nem,quàm Legantis pietatem. Quin-

tur cor-. S1 exgo fas nen eft, moribus y, 5,

tó denique , quia hanc Sententiam

incompofitis & fine omni teveren-

docent multi do&i & pii Auctotes,

tia À terreno Principe aliquam pete-

,

h

lii

quibus hurmiliter afféntiti ,. eft fe fa-

re gratiam, quantum nefaserit, avete

li

picntibus fapienter fobmittere , &

fo mentis vultu divinam alloqui Ma-

non eft timenda culpa, ubi tot Do-

jeftatem ?. quia utique meritó talem

&torum füffragatur Authoritas. In.

rexetentiam in orantis corde fibi exie

Pf*lua'ä.ä

M. ;

!

diciumque mánifeftum fuperbise eft,

git eterma Majeftas, qualem in ho-

vclle cortigere, quod pia mater Ec-

mine exteriore Principum morttalitas.

L

in

»lx

[

£lefia permittit doceri, — Ad hac

DE MöTIst ET INSTRUMENTIS, &e.

195

quelint,

Imó veró , fi Principes terreniá voce

Spiritus e]Jus.. Vae populo Chriftiano,

eaduid:

"

"

1

1l

!]

diffonantem mentem pervidere va-

íjam de ipfis quoque Sacerdotibus

Mati.i;,;

preop

v».7.

lerent, & ipfis quoqué omnis elo-

verificatur illud Scripturg ; Populus

,ai

quentia & oratoris peroratio in nau-

hic lahiis me benaras : cor autem eevum

devotiot

Ícam vertetetur. Ediffere mihi, quo

longe eff à me. Verum quidem eft, pla-

äd Deuml

animo quicunque terrenus Kex ac-

cent Deo divina Scripturarum Can-

on euni

cepturus effet, fi audiret quidem, fe &

tica, fed vel ideo ipfi fümmé difpli-

or in al

fuis ore laudari aulicis, videtet veró

» fenfüum;

cet eorüm tam vara tamque diffolu-

ab isdem cordeíe ímpcti dolis ?

ta tractatio; quemadmodüm Magi-

inis CLl

iNonné quó talis magis laudaretut,eó

fler jufto teedit, dolorifque feníu affi-

irituale

mapis 1tritaretur ? ficcerté cum Deo

citut , fi orationem à fe perfcétt con-

;pnl (t

agunt plené & libere diflracti preca-

cinnatam diícipulus perorans erroti-

j impleto

tores, quó diutiüs ore laudant, eó gra-

bus implet. Ah, fi Princeps munda-

dionto à

viüs corde irritant, adeó, ut. in ipfis

nus defpicit oratorem ex alieno ca-

s ttati

Deut, 3 2, inpleatur illud Deuzton. Irrzaverunt

lamo decantantem, quantüm non af-

9,nit

v. 20,

in vanitatibusfuis. Dolose cum Deo,

pernabitur divina Majeflas precato-

nrio, £

Prbverv.

fctutatore cordium , agcre nituntur,

rem facrata verba mundano cogitatu

v D

12 V. 29.

quia dolus in corde cogitantium mala.

commaculantem ? Ad tertium aio :

t

n

on ame!

)

Miala in corde cogitant, eo ipfo, quia

tranftat, quód externa verborum

peccant , hoc enim omnes coticedunt,

Ws ld

prolatio, ceremoniarum obfervatio

ypel i

-quód voluntaria diftradtio ín omni

& fimiliafint actus teligionis, perhoc

un Do f

oratione fit peccatum faltem veniale,

tamen mínimé probatur , quód fint

quia cft quedam contra rcligionem

oratio proptie dicta, fic etiam orga-

"dT

irrcverentia. O ne fomnient talespre-

noedus pulfando organa facit actum

itticate

j

eatores laudem & mercedem à. Do-

teligionis, edificat audientes , atque

uex AU

mino, quialaus & fruétus ceorum jam

excitat ad devotionem , fic omnis,

nipns

pridem confignata ? apud Jeremiam

qui ad cultum divinum rectà inten-

tione vel traétando muficam v«l alio

um H

?*Zrem.qzs Proph; tam dicentem: Malediétus, qui

?. 10'

facit opus. Domini. fraudalenter.. Qui

ofro. ïdP d

modo concurrit, actum reli gionisex-

n

crando cupit mercedem & à Deo lau-

ercete cenfetur , aft quisfomniavetit,

i

d

mOfïïRi* r

dem recipere, ftudeat. conílantet ta-

quód organa pulfare vel cheli lu-

fl

rv

P[z[i;z. lis exiftere, cui non. imputavit Domi-

dere fit proprié orare? vel Breviati-

70 2-

nus pcecatum , mec eft. in [piritu ejus do-

iquam Pcf

um períolvere? Hoc quidem eft ve-

at

t a

li. Nam ubi cordis diftractio, ibi

45 !

rum : dupliciter orat, qui devoté can-

.....

f! Hl xvi

dclus in fpiritu, & hinc non eft mi-

tat, porró cantans plene diftra&e, nec

eli

efito Lal

Pfal, 10$. ram, f1 talisà choro orantium exgat

uidem fimpliciter otat.

Yi

LA A

Ad quartum intertogo, vel talis

vdJ

fi

$i

condemmatts, & oratio ejus fiat in pec-

P[al.77. eatum. C)uia ad Deum meon direxit

habet intentionemdivinum officium

Inl]ï m

Etl«

v-:'

cer futin , C non eft. creditus cum Deo

wr PL

Trad. L. Pars L.

tcvetenter pcrfolfelxdi, vel ueglig

ter

m .

m

i94.

TRACTATUS L

tet & tantüm fnaterialiter ? Si pri-

gua eft eorum authoritas compara;tää

Pw

snum, tunc abíque dubio talis inten-

authoritati tot fanctorum Patrum ac

h

tio eft bona, meritoria, atque füffici-

factorum Conciltorum unanimi con-

j

eiis ad fatisfaciendum fus obligatio-

fenfü afferentium , per liberé diflra-

H

€am oratioriem magis Deo inferri

^i dummodo per voluntariam 6eva-

-

Cl

gationem notabiliter non intetruni.

injiriam , quàni offerri Sacrificium

fe

patur, quia tamdii quis ex prami(ísà

laudis. Magnam ( 11quit Bernardus]

5

*

intentione Virtualiter permartente at-

injuriam Deo facio , cum illum precor, ut

tentus effe cenfetur, quamdiu libere

nieAm precem audiat , quam ego, qui fuu-

non vagatur. llbi vetó libera vaga-

do, non audie.. Deprecor illunf , ut mihi

j

tio tnentis 4dmittitut , omnis virtus

intendat , ego Yeró nec milii nec illa it-

integtionis facte dilabitur. Si fecuni-

£endo. Qued déterius e]f , mutila . ev

J!

dum, tunc talis intentio abinitio cft

imtunda in. Corde ver[ande , — feterem Meditat.

a

peccaminofä , & nullo modo fuffici-

horribilen ejus afpectilus ingero : dtdi- q ss

D

ens ad implendum praceptum pecca-

ant ii ( inquit Hieronymus ) quibus ,

ap.d. -

Tat

tinofa eft , quia proponit inhonora-

p[allendi in Ecclefia effictum e[l, Deonen

4

ud.c

lt

te Dcunmi, infüfficiens eft, quia non

voce tantim, [ed corde p(allendum. Si- Vi p -

hi

attingit, quod Ecclefía pratcribit,

fuilià conftant ex Concilio- Trevi-

fün

videlicet oratiotiem formaliter talem.

Engel. .

tenfi fuprà citato fimilia vidcfis apud

lib.2.tit.

dur

Petrum Beflzum ex. Concilio Mo-

Paritas de fomno nihil probat , quia

41.$.3.

Tlor

neminem fugit, aliud effe propter

guntino. Similiter ftacuit Tridenti.

In Sattr.

fe1

Deum orare, & aliud propter Deuim

num, ut omues compellantar Hym-

:

dotiort-

nis & Canticis Dei nomen revcren-

T

dortnire , fimiliter nihil probat infti-

galicap.

-

tet, diflincté, devoteque laudare. Prae

alltäfq

tutio Ecclefiz. Imprimis cnim nega-

12. Sul].

ïï(b;

tur, quód oratio quà vagabunda fit ab

omnibus autem fingulatit:r notanda

24.dt ft-

inflitutione Ecclefiz,| Deinde refpi-

fünt verbailla.( Dolentes de celebr.miffar.

L

,m[

f

t

cit quid.m Deus fanctam intentio-

dijivilà praeipimus in. virtute obediuen-

&

j

nem Ecclefiz legantis, fed non ad

tie, ut divinum efficium nodiurnum pati- -

r

f

meritum Iegati, quia ftuhil. prodeft

ter c diemmum , quantum eis, Deus de-

T

fübdito, bona pracipientis intentío,

derit , [lidiosé celebrent , pariter ac de-

[

Y3t&. Ecce! nonne fapientius eft, tot

nifi d-bié. fequatur. operis przcepti

Q

impi-tio.

ac tantis feverenter fe fuülmittete ?

f

Ad quintum affero ; pet me licct,

quim cum prioribus paucis pericu-

Tij

fint Patroni illius fententie pii ac do-

lo (e dare? INonné fapientius eft,

&u, funt tamen exigui momenti rc-

fr

monente Spiritu fan&to, Dco fapien-

&t

fpe&tivé ad tot, tant&qu authoritatis

tef pfallere, quàm divina vcrba (ime Pal4é

A

conttarium fenticntes, ad tot Scriptu-

intelle&u. properanter deblaterare ? , $.

]

L.

h

r& textus. pletos minis in cos, qui

Mira res ! proditforte aliqua fententia

ü

i

opus Dcei negligenter tractant.. Exi-

noftre cuti favoribilis , & P.ro:finüsx»

f

pre

x

9s

DE4 MOTIVIS ET INSTR UMENTIS, e.

195

ympitui

pro lege füfcipimus, adcó, ut, fi quis

eó clariüs inveniatur, quó diutius

attüm «

nimicote

hujus fe non oftendat fautorem , jam

difputando queritatur. Si quis igitur

judicetür tanquam Authorum con-

te diln.

conícienti& fcrupulis diloricatur, vo-

temptor, econtrà emanat Lex ab Ec-

lens fuis continuis frepetitionibus

eg Infat

clefia in animarum fàlutarem favo-

emendare diflractiones , humaná in-

Scricnt

tem, & jam liberé difputatur, an non

firmitate fortiores, is confidenter cre-

atratdis)

dependeat ab acceptatione populi,

dat, quód fancta mater. Ecclefia pie

ia t

Quafi veró effet majoris füuperbieà

repetitionem remittat, quia non fup-

UM

laxiori fententiá modeíté recedere ,

ponitur gravis comtniffa negligentia,

j, t n

quàm majorum ordinationem immo-

ubi vigct tam ardens voluntas can-

ii

defté difcutere. Authores non corti-

dem cavendi, Si quis veró ideó hu-

i

pimus, fed noftro jure uttimur, quo

jus fc fententis fc&tatorem . conflituir,

(s

cuique fas eft, fuo abundare fenfu,

ut cot €ó liberiüs confabuletur crea-

n Ab

pretertim ubi nulla pietatis impug-

turtis, ore murmutrante ad cfeato-

) g ül

natio, fed mcra atque. vera ejuídem

tem, is firmiter teneat, in malo fe

proemotio, ubi vero pietas cultufque

effe ftatu. Tum, quia ibi fludium

if 3

divinus periculo exponitur, ibi ve-

perfe&ionis implicat, ubi neque fub

j I

l

tum eft, quód abundare fenfu, fit re-

oratione cuftodia mentis vivit , tum

ais

i'l

dundare malo. Injutiam Auctoribus

"l

etiam, quia talis non eft fidelis intet-

non infligimus veriora pro neceffita-

yoloMe

ccílor, fed Dei potiüs irrifor, Eccle-

te virtutis fe&tando, quemadmodum

fizque contemptor , utpote fan&ta

yut Hf u

abíque injurià anteceflorum hodié ad

ejus negotia tam contemptibiliter

; tevctad

lil

ul

altate fapienter argenteis utimur ca-

ttactans. Catetum decantata res e&,

licibus, etfi illi quondam ftanneis

yre. h jl

triplicem effe attentionem : ícilicet in.

Í notanas ji

L

contenti , prafertim cüm dubio ca-

verbo, fenfi ac fpiritu. Prima ftudet

Miriilh s

fcàat, quin fapientiflimi quoque ho-

cunéta verba ordinaté proferre, alte-

gt l u

die longe aliter fcriberent, firursus

ra verborum fenfui pios confananter

refürgerent , alium exigente flylum

T dul

affe&kus adjungere, & tettia Maje-

moderno feculo, nimium ad laxita

flatem , quam adorat, teverenterex-

jj DU d

((l fU

tc$ propenfio. O ficulum , fieculum

pavefcete , vel amorosé compati Ec-

carneum ad malum, & prorsüs fcr-

clefie afflidtionibus , pro quarum

4

H

reum ad bonum.

Sententiam illo-

(üblevatione tenero affe&u. Quali-

Meittefe

rum Auctorum nullà ego cenfürá per-

bet harum ad folvendum debitum

:is' Pïf fCU'

ntius t

firingo, facilé tamen venit mihi ejus-

orationis penfum fufficiens eft, que

reG. &Pim'

dem quidam fe&iator, quem meritó

autem earum fit melior, magifque

peccati mortalis condemno , — quia

vatba i f

ampleckenda, ex jam fequen-

hanc Ecclefia non fuüflinet. in favo-

tibus patefiet.

:

Jatetito d

rem excotdium, fed in folamen pu-

3 *

atl

QU

üliänimium. Tum ectiam , ut veritas

Bbz

Pf 0[

—CVON; :

PIG

P u

u

X

$é

2

fxRucr4TUS h

Id

uod E(au frattr néeus bomo pilofus fit Gen[.z7.

CONSIDERATIO SECUNDA.

& ego lenn ? [i attrectaverit me . Pater y.12.

meu , C [enferü , timeo , ne putet , me

De Conditionibus ad Orationen

þbi Wlui,æ iludere. & ;'ndug[;t/g:gper me

ï

i

requifitis.

malediiinem —pre Benediclione.

quantó magis hoe titneat peccator in

hao F

x Ai;ii vatias Conditiones ad ve-

fe non exprimens naturam filii , fed

L

n !

tz Orationis bonitatem requi-

fervitütem peccati, prefercim, cüm

J !

runt : ego autem unicam tantüm po-

Deus contra talitet orantem jam in

s

Mdg, '

no & dico : fit Oratio filialis , & fa-

Scriptura ità conqueftus

L

Quare tu Pja

m-

^

M

i

ti. . INNunquam fané negaretur nobis

enarras juftitias meas, e» a(fumis tefla- v. 16

paterma exauditio, ft foret femper fi-

imentum per os tuuim. Portó indica no-

i, !

lialis rnoflra precatio : Füg babebunt

bis 6 Rebecca cur filium tuum tam

follicité induis veflibus valdi bonis?

^1,

sifericordiam , inquit Scriptura. O

Pri,j

.l'i

quim pretioía gemma fed nimis rara

an fortaffis pater ejus, pra fenio jam

I

UT

eít fiialis Oratio. Omnes quidem

oculis captus ,. difcernere potetit in-

lute if.

clamant : Pater moffer : aft quid fit,

ter rioVas, dettitafve vefles ? nempé

vl 131

—— 073

tantum Domimum comipellare pa-

hec in figura funt facta, — Eft igitur

—

trctm. tantoque fe patredignum mort«

fpiritualis : Kcebecca. fancta Ecclefia

Pfal.t3e.

inftruens fuos Sacezdotes , utinduan-

Y. £.

ftrare filium, vix cft, qui confidcrat

——

multum interzft , creditote mibi, ut

tur juflitiá velut veftimento optimo,

"E

quis illa verba acuté perpendat , &

cüm ad divinum , cuncta cernentem

&

lfaac mittantur , gratiarum Benedi-

multa requiruntur, ut quis filialiter

Y

"r

J-I;

j

precari intelligat. — Primoó etenim fi-

&tionem pro Chriltiano populo im-

a, EU

lialiter orans per ftatum gratig debet

petraturi. Undé filialiter orare inten-

t

eífle ex Deo natus , nam ubi flatus

dens , non folüum debet effe indu-

l«

gratie deeft , ibi filius irz clamat,

mento falutis per ftatum gratie cir-

ttl

Ecclíg.

indignus certé laudate Patrem , quia

cumdatus, íed infuper bonorum o-

y. 9.

non eft [peciofa laus. im ore peccatori.

perum, virtututmnque ami&tu pro hu-

atq

Sap. 4

h

Imó faud exigua Deo contumelia

mano pofíe indutus, amabilis eff co-

l

inferri cenfetur , cüm vocetur Pater

y. 6

rimn oculis parentis puichra foboles,

u

i turpiffimo peccati fervo , quem-

& pulchra eft corim oculis divinis

tic

admodumi: Rex aut quivis vir hono-

cafta gencratio cum claritate fancti-

tatus injuriam fibi fieri exiflimat , f

q

tatis , offerers in confpcétu fummt

E

à vilifimo quodani lurcone protervé

parentis cibum orationis cum jejunio

Ya

vocitetur parens. Jacob , qui hirfu-

& cleémofyna. Secundoó filialiter

tiam primogenitt non praíctulit , à

Tuia iA

Wdaag (

orare cupiens, non folüm debet effe

.

|

)

Patre fuo Benedictionem petere tre-

filius per gratiam , fed etiam parvu-

3

P79V3 ;

pidavit , undé matri refpondir : Noffi,

Íus per humilitatem. Hoc enim exe-

hi,

perien-

ADïE »M(*o TiPIS ET 1 NSTR UMENTJS, eu.

167

b pf j

petientia docet , quód plerumque

It M o

fectu , hic enim, duni oràt , fovet

parvuli adultis amentur 3 parentibus

tancotemi ille fpirat vindictarn, alius

t a, n

teneriüs, cifiuf'ciue audiantur clamana

poflidetur ab odio , & alius divexa-

TL

fes : hóc probe novit illa orationis

tur àzelo amato , & rató eft tantgs

lidim. .O

Magifïïra ; de qua Ecclefia if fuis

fuavitatis placidique corlis home, ut

pecat n

n fiii, il

1n Feflo .

Kefponforiis ; Cum effem parvula pla-

meteatut in orátione expetiri, quaim

eui Alriffime , quoniam excelfus Deni-

fuavis fit Dominus. uartó üt ora-

eftitn, u

Vifit.Virg

Maridt.

nis o bumilia ve[iit, & alta à longé

tio fit veré filialis , ab orante exigi

kem jumi

€ognofdt.

Altà à longä cognofcit ,

P[z:(.z PA

tur,ut, quetm vocát patrem, honorct

N

« 6,

quia fuperbus , cui Deus refi'tit , di-

ut pattem , quermadmodum per Pro^

:

ii &

vinz bonitatis throno appropinqua.

phetam Malachiam indicatur : 8i ezgo 3, alachs '

$ indio t

!

fe nequit. Aft paterné rcfpicit in pre-

Pater ego fusz , ubi eff bonor vueis

T. CUf &

Pfal.tet.

, G)v Ie" 7-5-

V. $.

ces humilium , nec fpernit pfeces eo-

Á

egó Dominus fum; ub: eff tunor mem ?

valde o

rum. Ideircó afferit : Siquis eff parva-

Prov. 9.

dieit Dopninus exercittum . ad vos Ó Sas

«t ftio j

Y. 4..

lus veniat ad mé , ut prope accipiat,

cordotes.. Quintó filii à Patre volen«

: fotetit

Luce 18.

quod ftans à longé cum Publicano

ts exaudirieft, ormnem eidem eft pra-

IT

humiliatus fogabat, "Tutpis quidem

[ 13«

flatc ob:dientiam. Quiaindignus eft;

, Mughi

faperbia ii omni mortali , longé ta.

Patíís benignuni fentife auditum

du j

men tutpiffimüm eft , fi filii inflen-

fperüens ejufáum tandatum. Undé

tüf advetsüs patentes. Qpamobrem,

Kegiüs píaltes cohortatue : Subditus

Píal.56,

fo p

quä Patre tmiíericordiarum exaudiri

ef!á Domino, C orA eun. Quafi dicat :

37. Jd

exoptant, ominem lapidem moveant,

(

quó ampliis exetcitatus fueris in

m Benth

Pal.75.

me loco orationis incenfi füperbia

qrzceptorum obfíervatione ; eó con-

opulo t

y. 23.

eofum afcendat , pro miícricordia

fidentitis adorabis Patrem in veritate.

iram pelliciens, quemadmodurn fepé

Sextó filialis oratio poftulat ab otan-

yate iftele

effc iil

faciunt, non folüm £lii füperbi : fed

te, ütfe in confpc&u fummi Patris

gnus i

etiam iracundi , ac þræ iracundia flere

timófaté , verecundé ac teverente£

atque ftridere foliti,, taliurti fiquidem

habeat : natmn hüumilis verecündia &

yonoru é

paffionatus clamiof fibi f&piss vere

títnoratà teverentia áudiefitis captant

( p!'O

bera quárm munefa mercatur. Hinc

Yl

d

hi

betievolentiam , füperba veroó impu-

ut Oratio fit vere filialis , debet ter-

dentia, & praefümptuofa it everene

r f() j C?;

tió ptocedere ex corde trianfüeto at.

tfià ejuídem offendunt afpe&um,

j divin

que placato. INam filius paffionatus

'fe [:m&lj

Omnmni cïuidem tempote timofaté ve-

Job. 35.

exafperat patrem , lhiomo autemn pla-

tecünde ac feVerentef coram Deo

ày forf!

P.26..

catus & tranquillus deprecabitur Deum,

ambulandum eft , pracipue tamen

jj

Pfal.146.

& placabilis ei erit.. Quuia eft fufcipiens

3d id toto pe&ore incumbendum eft

, fj nj

6'

smanfuetos Dominus , & man[uetis dabit

tempore orationis. Ét quidem quód

in prefentia Dei preces fundenda ,

Proy.;. d'4fiam. O quot orationes ex defectu

y p

F. 34.

maníüeti cordis fuo deflituuntur ef-

dilcimus: ex Propheta , ità de fe.

um ?*

Bb 3

ipíó

penfü'.

198

'TRACTATU.S L

ipfo teftante : Effundo im confpeciu

cumfertur. Non evgo. eftimet bemo ille,

[

fl

Pal 141 esug ovationtsm meam , C tribulationem

quid accipiat aliquidà Domino. Et ut

y. 3.

ifta fiducia fit firma , non debet effe

Á

meam anté ipfum orcnuntio. . Et . tatio

f

eft, quia ubi dormit memoria Dei

fundata fuper arenam, id eft, fuper

ptia

l

prafentis, neceffarió. lengueícit fer-

PI'O

r

metita , fed fuper Petram,

vor dewotionis.. Quód . cum filiali

1cmpä Chriftlum Salvatorem , &

timore fit orandum indicat: nobis

Deum miferatorem: quemadmodum

hi

Mi

plzl. 2.

rursus idem Propheta , dum ait: Ser-

orabat Daniel pro civitate (ancta cla-

'v. Il.

vite Domino in timore : « exultate ei

mans: Neque emim in Juflificationibus

deem

Y r O

Atti Ea

P fal.2:

*j

um tremore. Mem : qui tunetis Domi-

noftris profternimus - preces ante faciem

d

Yi 24

num , laudate eum. Cyuaft dicat: fiini-

tusm, fid in miferationibus tuis nultin

p

Ut

tium fapientie cfl timor Domint,

Bené notanda hic eft parabola dicta;

utique nemo faptenter. pfallere po-

Ad quofdlam qui in fe confidebant tanqus

Q

Lmï 1:

ali

terit,nifi prius timere didicerit. Q'uod

juifi.. :Nam inventus eft inter. illos,

veto verecunda revcrentia orationem

cujus univerfz juftitie velutpannus

J i f

teddat apud Patrem coeleftem com-

menftruata reputate funt. O P

hari-

.

UTA (ï-.'i)i

us lv. LI

Ü

mendabilem. Conftat ex divo Paulo,

Íxe crgó nunquam legifti ?. Maledi

Feb. 5

ità ad Hebrzos , de Chrifto Domino,

&tus boino, qui confidit in bomine... E.

: feïe*iiäiæ"*

yF.7

179 v* 5'

fcribente : Exaudittis eff pro [uà reve-

econtrà ; Benedittus vir, qui coufidit in

: rfiam

ventià. Et hinc bene dixit fapiens:

Deinino, & erit. Deminus fidueia. ejus.

3

j

m

Anté grandinem preibit coru(catio :

"Tranfeat , quód rapinam, quód adul- "7

hu f

Ecclat.

terium nen feceris, tranfeat, quód jc-

ln al

^

2.Yy

ante verecundiam prailit gratia , & pro

3

' yeverentia accedet tib: bona gratia. 5ep-

junes & decimas folvas, & fis homo-

. fb

H

timo ut ad Deum aícendat futnus f

opulentus virtute, fed fcito, quia nos

"

t

Pfal. 22.

foru;

lialis orationis, necefle cft, ut ardeat

falvatur Rex per multam. virtutgm:

y. 16

gigas non falvabitur in multitudine vir-

m

in filio ignis charitatis. Hinc nemo

in veritate afferere valet : Deprecatus

tutis fu. "'unc fan&dior Kege Davi-

Oi

fa. 118

y. 58

fum: faciem tuam intoto cordesieo. TNi-

de ? Ut de propriá prefümens jufti-

tj

f1 fimul contenderit fervare. Maxi-

F d bed

tià afcendas in templum oraturus in

commendatione rui ipfius ? INon irà

7qu3, PW

! Matt.22. Pt o primiin mandatum. : difiges

Domimun Peum tuum x toto. corde

Rex ille-fan&iffimus : Ego autem ( in-

)l;

Im

tu0, Cc.. Et infuper fecundum fimile

quit ad Dominum) in maltitudine mi- ,. ,

fiü

r

l

$,

huic ; Diliges proximum tuum ficur te

fericordio tua introibo in domum tuam:

ipftm. Intantum enim quifque in au-

adorabo ad. templum [ancium in timore

I

tibus Dei clamat , inquantum amat,

ttio. INono: ut oratio fit filialis debet

fe'm;

OdZtavó filialitet orare, eft fiducia-

eífe rctignata & abfque cura : quem-

at

liter & fine hafitatione in fide poftu-

a

ew

d

C

nodüm hortatur Apoftolus : Do- 44 plj

f!ig.

t

futobi. 1.

lare. Quiemm hefitaverit fimilis eft ftu-

minus prope eft. Nibil folliciti fitis :

H

y.6.

VT

Guimaris qui A vento imovetur Q éir-

in omni oratione Qv — ebfecratione W?l(j-;»;; :

"

h

4

g

DE MOTIVIö ET IN STKUUFNTIS,UF

1959

heno d

gratiarum adioue petitiones ve[lra in-

aperire , relinquendo per omnia pa-

. Eu

netefcant apud. Deum.. Dicit 1mprrmxs

rentum arblmo , quo modo vdmt

ddc

Apof*olus nihil folliciti fitis, volens

petita concedere vel. negare. Sepé

st, p

nobis infitiuare, quod orantes affimi-

emm melius. eft filiis, fuis catere ,

Perrat

lati debeamus patvulis, qui confiden-

qunm damnari votis, & ideó fapé mul- Ifidorus

otem , &

tet à parexmbux flagitant panem, ni-

o$ Deus non exaudit. ad veluntatem, ut. de fumm

adodi

hil folliciti uadé ematur , nihil- folli-

exaudiat ad falutem. Quia fcilicet Vi- bono. lib.g

fnda d

citi: in ctaftinum :

& quafi tacité di-

det, qud exauditio ad voluntatem cap. &

/?m:mn' "

Md!t!f g, cunt : Cm/imzts enim . dees follicitus erit

petentium fzpé fit noxia. faluti ani-

f fd(hm

V.34.

iupfi- ltà conftitutum efle, vult A-

maram. Citoó quidem líraelitae exau-

poftolus! 1ommcm filialiter orantem,

diebantur pro defiderio füo, quo tam

tuis lt

ola didi

üt nt.mpc, horà orationis aj propm-

importuné pofcebant carnes. Scd'en:

quante, miffa faciat omnia negotia

Adhuc efee eorus erant im ove ipforum,

lhunt tht

! [

Pfal. 77.

inret i

aliena & curas terrenas, íervans pre-

G ia Dei afcendit faper eos, c omd:t

V. 20.(9* gt

*

.

Ta autem

luïpäfl'd)

Matth. 6. Ícriptum orandi modum

pingues eoriin, Cuoticfcunque crgóà

v. 6.

Gd oraYeris, intrà in cubiculum tuum,

t Oplüfl

Deco aliquid togaveris fcmpurlnnc

]

Í

]

€ clatifo offio . ora patrem tuum in ab-

faü&iffimam claufülam tuz petitioni

l audd

10

fcondito, Nihil follicitus tali tempo-

annc&ito : Ferustamem non mea Y

Lt 22.

hi. E

u']

fe circà corpora es neceffitates aut

Iuntas , fed tua fiat. Tu enim, meig-

v 42.

g nf "

Pfug4. feni Domefticam , fed jacta [uper Da-

norante, ab &terno cognovifti, quid

t H'

quod 400 »

F. 23

mintmn curam tuam (j" ZP 'e te enutriet.

tue glorix meaque faluti magis cX-

In abícondito prof-&ó non orat, qui,

Pfïïiaf

ag[ qllOd

füb oratione, mente fua negotia ter-

Dectimó demüm :

filialis oratio

&f h

Secus enim

rena in omnem angulum. & inomne

rfeverat pulfando.

forum cormitatur, cordis oftium non

(tefte (an&to Gregorio) virtutit por- a mora,

wrru i U

Otatione, & anté

bené claudit qui ia

dus oratio non baber , quam nequaquatm. jl

Wrirudit W

orationem CGO*CSUOHJ'H

tumultus

f)f? feverantia continii Amoris ten:t.

nia

K EDJ'

tio excludit:

(K.

a"ïcæztgrmunü

perfeverantia ; petentis. cft probatio

m p

Ecclci, ;$. Eec -*fïätüu.us

4 f!ï&' OY ATIOA£TA PT&—

fiduciam habentis, ficut econtrà cum

at

y.23

para amimam tuam , « noli effe, quaft

patre minüs fiducialiter agit filius ,

u Num

homo ; qui feutat Deiin. INam : tüur-

ejus libzralitatem-non. patienter. ex-

! AUF lf' h

piüs ejicicurquam non admittitur ho-

f5

ans. En !ifle funt potiffim

iriudi m

ftis. & facilms eft,

in principio cu-

conditiones filialis: orationis. Plures

flatum filiorum

u WW

farüm diftractionibus

iftere ; quim

adhüc occurrent ,

Ííemel admiffas repcller

Deindé di-

"1 li ifnti

1mpun(m& confiimnn, ac prima

ve[ftra inne-

orationis Donnmcæ verba frequen-

mwsdlv-

«it Apoftolus ; P: Hs

tefeant apud Deum

Pet quae 'Va.:bz

tius meditanti ,

eó namque quifque

quqm

rïolus PO 1114

nobis oftendit,

filiorum effe ,

U&S

páiris favorem expcrietur copiofüis,

tius.

folummodó- neceffitates Pan.nübus

quo filii munus expleverit ube

Eó

"mW " n

o

gï

7

ho

TRACTATUS 1.

$09

:

i

PEö'/quifque (ug orationis dcfectus de-

gendos effc de devotione fenfibili &'

imptoprie tali , nemp? de dulcedine-

n

prehendet velocius , quó Dei digni-

fatem perpenderit ardentiüs. — Quia

interná de lacrymis, &c. fub quibus

igitur teneinus eonditiones filialiter

fgpe frausdamonis latere folet. Nam

precandi , jam procedendum cft ad

velle veram devotionem vituperare

e

g:axim falubriter attendendi.

ac càavillari , hoc non cft afcericum,

a

fed impium. Long?é abeft à vera de-

votione, impedire profectum fpiri-

hl

CONSIDERATIO TERTIA,

tualem , quinimó vera dcvotio eft

De devetione intirna, .

inftrumenrpm , fundamentum , fs

&

trimentunr , ac ftabilimentum omnis

fi

Evotio ex fancto Thoma Aqui-

profectüs fpiritualis, & ( ut loquitür

lu

nate definitur ; Quód fit fpecia-

Ludovicus Granatenfis ) (üummum

22402

qu(

lis quidam actus voluntatis proupte, &

aliquod bonum , hominem ad omnes*

tüt

$. 3*

parata ad faciendum ,. quacunque ad

alias virtutes excitans, atque ad ome

lüó

nia bonorum operum genera protre

il

Dei fervitium d. famulatum [pettant.

Dicitur actus voluntatis ,. ut intelli-

ptum faciens. . Similiter intelligendi

10l

gamus veram devotionem minime

funt quidam Magiftri , Patres fpiri-

fna

confiftere in fufpiriis, variis geftibus

tuales & Confeffarii ,. qui nonnutie

Col

aut lacrymis, neque in fübtiibus Ju-

quam fuis Tyronibus & fibi coritlis

(Ql

iinibus & altis cogitationibus , ne-

animabus devotiorie in multis difuae

tf

que in extraordinariis divinis vifita-

dent, dicendo, per hanc foveri gu-

lun

tionibus, raptibus vel revelationibus,

lam Ípiritualem & nutrirti amorem

t

l

neque etiam in confolatione fpirituali

proprium ,

nempé hoc vcrum efle

Yd

yel teneritudine mentis, fed in prom-

de devotione falsá , improprià vc

3

l

fhit

pra voluntatead obfequium divinum,

indifctetáà , non autem de proprie

f

nam fufpiria lacryms , teneritudines

tali, que eft gulz fpiritualis proptiie

&Wt

& dulcedines , &c. fepé etiam inve-

que amoris fortiflima profligatrix.

n

niuntur apud homines carnales. Imó

Ad hanc enim omnces excitandi & in-

U

ipfi Pagani in fua füperflitione fub-

citandi funt , quja devotio derrvatur

fl

indé lacrymas fundunt, fufpiria edunt,

à verbo devoveo , ut adeóque Deo

fl

varias fuis Idoli: reverentiasac gcftus

devotus , idem fit , ac Dco addictus,

exhibent, n inimé tamen idcircó vo-

& homo divinus. ficuti dicitur homo

q

lus

candi fünt devoti , nifi vclis dicere,

carnalis devotus feu addiétus catni ,

n

quód fint devoti diabolo.

Indé fi-

& homo mundanus, devotus mun-

quos forté inveneris Afcetas, qui de-

do. Dicitur etiam a&us voluntatis

po

tel

votionem fpernunt, carpunt, ac ve-

ex eo, ur intelligatur; poffc cor hu-

iuti impedimentum fpiritualis pro-

manum effe veré devotum , etiamfi

h

fcétüs rejiciunt , crede , eos intelli-

intelle&us variis incidentiis & cogi-

tatio«

3

7

E

A9

"

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, £.

26f

xfb

Sic & pueri fubindé ludi gratià mag-

dulcelte

tationibus infeftetur , nam cogitatio-

nes & intelle&üs diftra&tiones fzepiüs

na

attentione intellectüs imitantut

ib quii

etiam fuflinemus inviti , econtrà de-

coeremonias Ecclefiafticas , fine ullà

det. Nun

recolle&ione morali. Sic & ipíe d-

votio petf gratiam divinam fcmper

Vitopct

eft in noflrá poteftate.

Secüs enim

tnon poteft totum officium cum aliis

alceticun

Concilia in recitatione Officii divini

attentiffimé decantare, devotustamets

i vende

eandem non pofíent precipere, quia

nunquam dici poterit, quia nequit

tum fit-

impoffibilium nulla eft obligatio.

habere attentionem voluntatis, & rc-

levotio d

Hinc non inepté dividi' poteft diftra-

colle&tionem moraliter bonam.

nturm, fl

&io in diflra&ionem intellc&tus feu

Econtrà veró poteft voluntas per-

um otmi

natufalem , & in diftractionem vo-

fe&iffimé effe recolle&ta, & totaliter

t loguti

funtatis f:u. motalem.

Prima eít,

Deo immerfía, eriamfi intelle&tus in-

) fümnum

quando intell-&us per divería vaga-

tercà perturbetur, vel immiffione ten-

madont

tur, reniténte voluntate, & omnes

tationum, vel auditione aliorum dif-

que aj ol*

fuos affe&us ad Dcum ditigente, &

cutfuum quod tamen femper intelli-

ifta diftra&tá'hihil obeft bonitati ora- :

nefà P[Olï.!

ge, nifi accedat voluntarium , nam

tionis, imó poteft contingere, ut fit

ubi voluntas vanis impertinentibus

ial

paté ipin-

magis metitoria , quàm oratio plene

fe fociat, nunquàm culpá vacat.

colle&a , nifi tamen fucrit. mala in

q o

Reliqua in definitione pofità de-

causá voluntarié datà, & necdum re.

claratione non indigent , àá&tusautem

; üþjcog'lillls

| muhjsd!filæ

ttacata. Secunda eft, quandó vo-

fpecialis ideó dicitur, ut diftinguatur

ab omnibusaliis actibus, qui non funt

r

luntas impertinentibus obic&tisab in-

tellc&u reprefentatis ulttó adhetet,

actüs religionis, ficuteftdevotio. An

yii 0

vel füos affzétus, retrahens à divinis

veró Angelicus Do&tor devotionem

mittitin extranca , & hac diftractio

b mpria "

hic fümat latiffimo quodam modo ,

fine dubio eft mala, ac repugnans

quo fenfü omne opus, peractum ex

T: P-WV[F

devotioni. Similitet etiam recollectio

motivo colendi Deum , poteft dici

malb Pfopïll,'

;

actus teligionis , faltem imperatus ,

- ff0

i

poteft dividi in recollc&tioné intelle-

t

&tüs feu naturalem , & in recolle&tio-

five an fümpferit ftrit& , quo. fenfu

j Afl

t

nem voluntatis (seu moralem. TNatu-

folüm intelliguntur actus per fe ad

qp d

talitet tuncintelle&küs eft tecollectus,

colendum Deum inftituti, uti funt

t

1c

D

j

quandó attendit cuidam negotio, vo-

otationes,, & aliz facre functiones,

Ts

luntate intetcà minimé huic affe&tà,

hoc non eftopereptetium difcutere,

[, mrhon

(

modó id unicum notetur, exigete

fed prorfus ad diversà inclinatà. Sic

jfus a

Potcf't hypocrita in choro feduló at-

.quidemá nobis divinam Majeftatem,

potus ?

l

tendere , ut effugiat publicos crrores

ut in omni leco, tempore atque actu

S volun[.lïlj

& füt confafionem , abfque eo , quód

vias noflras coram eà devote, ac

CCOf ]

habeat voluntztem colendi Deum,

fan&ke dirigamus, pracipué tamen id

qi

aut fatisfaciendo pracepto Ecclefiz.

nobis incuimbere tempore ofatioriis.

j 0

Tracdl.k. Patrs L

[o

d

Qra—

R

192

I Ro 4(COT AJTUGOS.A

Orationi igitut feaccingens, non tri-

(ui intendete cupiunt , aut ex ptoprià

Ü

ftem fed hilarem. . ac geaerofüm . in-

cutiofitate & füperbà pra(ümptio-

e«

fh

duat animum , id agens pto. devo-

ne , aut ex diaboli malitia in peticu-

lofas ícrütattones & varias tentatio-

tel

tionis adjumento, SUOd fan&tus Be-

nedi&us de perfe&tá obedientià fcri-

nes incidunt, aliü funt continui imn

i

bit, hi tales ( inquit. de vete obedien-

difcutiendá conícientià , an huic vel

fni

Cdpc ïn

tibus.) Relinquentes flatim, que [ua funt;

illi tentationi non confenferint , alii

8j

& voluntatem propriam deferentes, mox

fecum difputant, an obadmiffam fot-

Wi

ex occupatis manibus, & quod agelant,

té difttactienem non fit à capite inci

K

v

unperfectum relinquentes , vicino obedi-

piendum ?. & nonnulli funt. toti in

Pari modo

qu

entia. pede jubentis vocem fattis fequun-

eo, ut citó abfolvant.

du

tur. 1tà finilitet ad otationem acce-

diverfimodé fentiunt . Auctores qui

qm

dens, protinüs omnia füa negotia

pto confervandà attentione & fovette

iil

tam interna quám extetria , tam im-

dà devotione pias quasdam praxes

q

pettinentia quàm impedientia fuam

preícribunt, nonnulli autürnant, at-

1li

voluatatem & feipfum totaliter defc-

tentionem füperficialem effe omnium

fiti

tat, fuos cogitatus & conceptus im-

facillimam ,, que tamen mihi vide-

Ietr

perfectos relinquat, foli Deo & opeti

tut omnium difficillima , quia nude

4

ic

divino 1ntentus. Et hoc fortaffis qui-

íyllabe & litterg tam arida& tamque

phi

busdam adeo laboriofüm non etit, (al-

infipide fünt fetmé menti, quàm

tat

tem impetfe&éfe abftrahendo 3 crca-

fttamen ori , adeoque vix vidctur

fhr

turis, ac interne fe recolligendo, aft

pollïbile , üt hutmana meris rci omni

qo

án tecolle&tione mentis petfeverare,

fücco tam vacug die'i*'älligetur." Et

10

totoque ofationis tempore pulfanti-

füpct hoc etiam certum eíft, quod

pi

bus extraneis cogitationibus claufum

fola ifta atteutio non operetur in ánie

Ni

cordis oftium nunquàm referare, hoc

ma excellentillimos devot&e otatio-

Yen

opus laboris raraque virtutis eff.tum

nis affe&tus. Melior procul dubio eft

f

ob mentis inftabilitatem , natutz cot-

attentio [Heralis , fed. tamen quia

ld

tuüptienem, ac corporis indifpofitio-

paucorum eft, pfalmorum expedi-

Yi

nem , tum etiam ob diaboli tentintis

tam intelligentiam habere, tumetiam,

(

infidias, propriam pi gritiám,ignoran-

quia nonnulli citcà verborum fenfüs

fi

tiam ,ac malam vagandi confuetudi-

in multiplices difcutfus incidunt &

Iat,

fii

ncm. Vatii variefe hic eccupant, ali-

fcipfos implicant , ideó hac quoque

ha

[

qui fibi nimis parcunt, adeó , ut om-

difficultate non caret. Alii exilti-

[

nibus cogitationibus & ineptiis li-

mant. optimum effe , omnibus dif-

[

berrimus introitus & exitüs pateat,

cürfibus renuntiare, & fpiritum ad

alii «contrà fe nimium intendunt, ità

1

puram. contemplationem fuftollere.

'J

ut caput debilitent, aut Cor compri-

Porró non ommes capiunt verbum

mant, nonnulli dum verborum fen-

hoc, Ízd folüm ii , quibus darum eft

Á

e-

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &

203

top

défursüm. Nonnulli demüm pro

dicentis : Re/té movit vivere, quivedé

1pi.

certis horis certa paffionis. myfletia

Hotmil.46

pericu-

tovit orare. INam quomodó virtutes

mediranda prafcribunt, hocpra c«-

in otatione fimul cooperabuntur, ni-

fititid

(Qui J

teris bonum eft, fi fpiritus fuftinet,

fi per varios actus exerceantur ? aut

aft plurimis nimis difficile eft fuum

ücvd

quomodó oratio poterit cffe totius

fpiritum diak certo. & determinato

vitg viva informatio ,' f1 carcat vit.

L , di

ebjccto affixum detinere, praíertim

tutum exercitio? hic orandi modus

mfr

ubi ex defc&tu diutini exercitii adhuc

pulcherrimé cruitur ex Plalmo 82.]a

teifto

violenta retractio fentitur.

Ad me

quo, prater alia, orationi bene infti-

tott ii

quod attinet, illum attendendi mo-

tuend& optime congruentia , ctiam

. o

dum cuivis rctinendum confulo , ex

hac leguntur : Aftenfienes in corde fuo

tes qi

quo, docente experientià, potiffimum

difpofuit , in valle lacrymarum, in loco ,

[oftte

fru&tum animeq: profe&tum fe quis-

quem pe[wit. Etenim benedictionem. da-

pare

que facere, perfentit. Si tamen falvo

bit legislator, ibunt de virtute in virtu-

at tie

aliorum judicio, meam quoque igno-

tem. Aícenfiones in corde fuo viator

oyrtiu

rantiam prodere compellerer , dice-

per hanc laör)fnïarunl vallem difpo-

ji d

rem illum effe optimum orandi &

nit, dum per fanctos virtutum actus

j od

attendendi modum, per quem Sera-

de gradu ad gradum profcétüs a(cen-

tmqy

phica virgo Terefia ad tantam fancti-

dit , clamans per (anéta defideria, De- píaj, $5.

tatem afcendit, nempe per continua

mine Deus-virtutum exaudi orationem

l, quam

V,- 9'

; vt

flammifera defideria ceeleftes pulfan-

meam, multiplicabis in anima. wmea vir-

B/dl, 137*

fei r

do fores, per varios virtutum actus

tutein. Et quia gemitus defideriorum

y. 3-

B

füos fibi fuübdendo affe&us , & per

:

non tacent , donec altif/imus. afpiciat.

Eccl. 2$.

puras oblationes fummum placando

Ipíe benignus & mifericors Pater af-

y.21. -

D quöd

a ll

Numen. Hic modus orandi eft con-

piciens in oblationes, & refpiciens ia

Píal. $3.

veniens doctrinz Ludovici Granaté-

faciem Chrifli fui, filialiter oranti ,

] ofati()-

aC p. 1&.

dod

fis, viri in Afcefi folidiffimi, atque ce-

petfeverantzer pulfanti tribuit füz gra-

T

lebratiffimi, qui tractans de verá de-

tize benedictionem, uthomo conftitu-

votione ficícribit : Plerumque ubi per-

tus in hàclacrymarum valle proficiat

| expf ia

feila eff oratio, ibà etiam eft devotio,

de die in diem, fcandens de virtute in

matiath

i fel!flls

Contemplatio, cen[olatio fpiritualis, &

virtutem, uíque ad montem perfc-

Poarte.7. -

amer Dei actualis, cum emmibus veliquis

&ionis, contemplaturus gterna,donco

du &

é4p. 2,

virtutibus buc fpectantibus, tanta efl enim

in dile&a eternitatis tabernacula fut-

- uoqüc

il

Jünilitudo inter bas virtutes, ut facilli-

cipiatur,beate vifürus Deum Deorum

mus fit tranfitus unius ad aliam : e

inSion. Porró quenam defideria &

'Dug dl[-

quamvis inter fe diftindta funt, tamen in

virtutum aétus ad orationem potiff:-

ipun à

ipfo exercitio , ut dixi fimtl cooperantur.

mum fpectent,& quomodonamafcen-

fiolldt

Hic modus otandi etiam | confenta-

fiones in corde difponenda fint,mon-

vctbunt

neus eft doctrine fáncti Auguftini

ftrabit fcquens praxis forma.

m

Cc z

CON;

i

E]

d

TRACTIT

y.! Tva S L

d

nuntientuf omrtes laudationes ejus ini

CONSIDERATIO QUARTA.

portis filie Sion. Secundó,ut exaltet p/al. g.

nos de portis mortis peccati , gratiam y, /j.

Forma exercendi fe i. devetione

tibuens in prafenti & gloriam in fa-

€0' is.

turo , ut in tempore tribulationis à

yna

7!2So

nobis faum divini favoris vultum

k £ Eliüs hoc fanctiffimü erationis

avertete nolit. Tertió exhibemus in

oratione Sanctorum — heroica facta,

exercitifi explicare, haud queo;

Gol 1

quàm inducendo aliquam fimilitudi-

non, utà divina mente meeilos re-

:(

4

!

nem , & comparando illud cuidam

pellamus cogitatus , aut fumme fa-

fpc&taculo feu comoediisscomoediae

pientem doceamus factorem, mon-

Vg 4

4

Ítrando facturam , fed ut juftam pla-

1

& fimilia fpc&tacula plerumque in

fj

honorenr Principum inftituuntur ,.

camus iram , fandamque impetre-

n

vel ut corum animi recreentur, mmec-

mus gratiam , pcr quam po(ïïmus

lancholice cogitationes dii pergantut,

initart , quod colimus. Adveatante

fieníque à curarum taedio pauhífper

igitur tempore orationis , anima pet

g

avertatut , velut im eorum heroica

vivani fidem conflituit fe rev.renter

Í

facta pergratà exhibitione tememo-

in prafentia Deiy firmiffimé credens,

rentur, vel ut per heroica fpcc&tacula

quód omnipotens fummaque Maje-

Wg. n

exhibita ad fimilta edenda acccndan-

flas cum totá fui coelcfli curià refpi-

UET

[

tur, vel demümr ut corum favor &

ciat de coélo fan&to fuo , in praíen-

(

gratia emulgeatur. Conftituto itaque

tiatum fpectans omnes motus cordis

PM-H. [r

& oris, mentis aff:&us & corporis

h á,

[

tempore , Principe cum totà Auli-

corum faorum catcrvà in pracnitia-

geftus.

Imó ad hoc anima ipfum

1

rum fpeé&tante , fümmeé curatur,, ut

Decum devotiffimé invitat, fufpirans:

Ij jf !

)

quivis commiffe. fibi perfone Pro

Deus virtutum cenvertere : rve[pice de P/al.75.

l

vinciam perquàm optimé impleat,

e&ls » inelina autem tuam mibi, C €X- y i5.

attenditur (ummöpc-r& , que meliore

audi verba inea.. In conjpectu Angelorut py,], 16,

modo flatim in Prologo (p. &itorum

pfallam tibi , adorabo ad templum fan- y, a,

b-ncvolentia captctur , aurcs demul-

um tuum Cv cenfitebor mamini t40- pp,] j5

cefitur verborn fententiis, ingeni*o*-

Et ad hoc vcl maxime fervit Invita- y , $, 2,

fis conceptibus , ac muficorum con-

toriüm ia Officio Canonico ad Ma-

certationibus , oculi vatiis cxbübitio-

tutinum cum Pfalmo : Venite exul-

temus Domino, per illum enim Pfal-

nibus, figuris , & artificiofis excrci-

tationibus, corda vero rationum pon-

mum anima non folàm Angclos , fed

dcribus. & ponderofis inclinantar af-

infuper univerfas quoque crcaturas

aífcétuoseé convocat , ad celcbrandas

f-&ibus oic pariccr inflituitur exet-

citum orationis. Primo , ut narren-

Creatori debitas Laudes. Jam, utani-

tur omnia tuirabilia Domini, & an»

ma captet benevolentiam fummiR e-

gi5;

um

i

DE MOTIVIS5 ET INSTRUMENTIS, Ct.

20f

o

gis , ut in fuo corde primam difpo-

gitate de ulla creatura , ingrata in

exdt H

nat aícenfionem , deícendit veluti in

Creatorem ; quidquid impertinens

i

Prologo in vilitatem fuam , humi-

incidit , mex per propriam vilipen-

mitd)-

tionis

PÍAl. 4.5.

lians fe ufque ad pulvetem , quem-

fionem & fui annihilationem repel-

admodum fcriptum eft: Humiliataeft

lit. INolite cogitare dile&iffimi, quafi

vultm

7. 2;.

in pulvere anima noflra , eructans ex

humilitatis actus minüs convenirent

us i

corde contrito, & fpiritu humiliato :

aut aptati poflent horis Canonicis &

fü,

Laudibus divinis , nam omnes divi-

los te-

Cene[.

P quomodo ego loquar ad Dominum

meum, cdm [im pulvis & einis ? Siin

ng Littere , &ipfà (ancta Ecclefia,

m l

V. 27.

hortatrix , nobis accinit : humiliate

confpe&u ejus Infule quaft palvis exi-

, fnof-

capita veftra Dco. INulla anima tam P/al. 35.

l/aio 4

;, £, quid ego corim Deo meo ?. sj

m ple

ommes gentes quafi non men fint , fic

innocens , quae non f:rat confeftim v. 16.

y.ij.

mpctrc«

y.17.

fint coram eo : &* quafi ulilum , €

coaüfufionem füam, confid:zans illud

ollimus

inane reputata funt ei.. Quid ego co-

Píalmi : Prevenerunt Principes conptn- P[al.67.

ICHI&I]E

ram Domino meo ? quid eft (ubítan-

& p[allentibus , in medio juvencularum y. 26.

imagd

tia mea intet torinnumertas excellen-

tympaiiflarum. — Ah quid funt anime

r n

tiffimas creaturas ? minüs certé quid,

etiam fanctiffimg inter tot Principes

ctederi

quàm atomus i medio ncbula. Pa-

vel Poteflates coelefles , qui ferviunt. Apocal.7.

; Mi

Pf4.;$. rüm ergo dico , f1 dico : Subffantia

ei dit a& nocte , nifi Juvencule tym- v. .

F. 6.

n

mea tanquam uibilum ante te.

Quo-

paniftrie ? necdum gnare cum fpi-

cunque me verto , vereeundia me4

] Pfæl d

ritibus fupernis in Cymbalis bené fo- Pfal.150.

5 cofdllS'

P(al.45. contra g eff , (v confulio facies mea

nantibus digné concelebrare Deum. y. s.

at

17- fdo

cooperit-ue. . Et haec cít prima fcena,

Refpiciet puriflfimos fpiritus , & di-

n l?[um

^ abíque dubio Deo Iongä gratimea »

cet : Pecatum sneum contrà me [f Pfal. se.

Etcliaj. quia oratio bumiliantis fe nubes penetra-

femper , & hinc fuiipfius naufcam ac y.15.

uf

y.2l.

bit. O quantus campus variorum a-

hoffórem diutiüs ferre non potens,

reA&IH l Pfdï,ï

&uum & mentis affectionum hic fe

LA

H

j

h

jam per ardentia dcfideria pofcit à

jam aperit , ultrà horarn in hac ma-

Deo puniti , quicquid cognovetit

ag pj

teria facilé íe anima exercct , quia

peená dignum. Ha«t ( inquit) mibi fit

?0/6. 6.

9["/?] /4/" ) !

Í

quó plures propriz vilipenfionis a-

£en[olatio , wt affligens me dolore , nan y. 16.

j M u

fgrite p

€&us elicit, có clariüs fuam vilitatem

parcat. Coníolari renuit, nifi oppro-

agnofit , quó ampliüs fe omnibus

brus, itrifionibus, adverfitatibus, poe-

4 M*

trcatutis poftponit , eó amplior ma-

Dnis & tormentis.. Omnia poiïïbilia

o CXUI'

teria, humiliandi fe occurrit , facile

tormenta & opprobria fibi inferri ar-

Db

in hoc exercitio diftractionibus refi-

dentiffimé exoptat , non folüm pro:

0$, (Cd

ftit, omnes enim fenfus aut modcfte

quovis gravi commiffo peccato , fcd

eatus

€laudit , aut divino operi impendit,

pro quolibct quoque minimo d-f &u,

ais

quia aliud verecundia non finit , in-

que divinis unquam. difplicuit ocu-

v

dignam fe reputaus, aípicere yel co-

lis , pto quovis a&u , quem minus

€c5

u

.decen-

515 ]

N

$66

TRACTATUS &

deäenter in honorcm diving Maje-

anima tertiam in füo corde afcenfio--

flatis obtulit, pro quovis verbo,quod

nem ponat,adhuc profundiüs in fuum

abíque neceflitate protulit , pro quo-

nihilum deícendit, erubeícens fuam

libet bono opere , quod operari ne-

praefumptionem, quód à Deo con-

glexit. Pati & contemni cfllagitat ,

temptus, cruciatus & cruces petie-

non folüm, quia tot mala patravit,

rit, quibus pretiofiffimis donis foli

fcd etiam, quia tot bona accepit, gra-

amici digni cteduntur, non veró

« — u eu —

ta cupit efle, multa patiendo, quia

inimici virtutis , rubore perfundi-

Gu[o;

nequit fetribuendo. ([Indé ulteriüs

tur, quód pro fuis peccatis & defe-

»d !

emnes poflibilescruciatus fubire con-

Ctibus ad tolerandas quafcunque poe-

cupifcit , pro quovis dolore , quem

nas ícíe obtulerit , percognofcens:,

hid !

Dominus JEfus perfenfit, pro. qua-

uód ex tam vili creatura queant ,

l

rl 121

vis injutia, quam fuftinuit, pro quo-

non nifi viliffima opera procedere,

Ü

vis vulnere, quod accepit, pro quávis

prorfus indigna, tanto offerri Do-

iij l

fanguinis guttula , quam cífudit.

mino. Lubens quidem ( inquit) pro

h 9

Grata vult effe perferendo cruciatus,

43

te Deus meus ago, quicquid manus

& (uftinendo cóntemptus , pro fin-

Mi

operari, lubensrelinquo, quicquid in-

h

LU

gulis gratüis ac beneficiis collatis ,

tellectus excogitare, lubens fuftineo,

cum fibi , tum fanctis, tum univer-

quicquid per gratiam natura poteli

Tür

fis creaturis. Et hec eft (ecunda íce-

xrferre. — Sed tamen metuo, dum

hr

na, non minüs Deo grata, quia

lego: 4d Cain autem r munera illim Gene], 4.

tl

acceptum eft Chrifto, in fiti (uge paf-

non rtfpexit. Timeo , dum cogito , y. j/

k

fionis habere fui fequaces. Magis ( in-

quód non fit Deo condignum mu-

ht

Quit .S, "Auguílinus ) meretur, vel

nus, quicquid fine non caret, Unum

unam (olam lacbryman emittens, ob me-

cfl, quod me erigit in fpem vivam,

moriam pa[fionis Chriffi, quam fi ufque

nempe : Etrefpexit Dominus ad. Abel , G;enejïä

ad terram . promi//'oms peregrimaretur.

«& munera ejus.. O f1, clementiffime

4

O fi tanti meriti eft, Salvatori amo-

Patcr benigné refpexifti ad Abel of- '

t0sé compati, quanti non erit me-

ferentem de primogenitis gregis füi,

ï;ä

rii , yclle patientem imitari. Illa

quantó magis paterne refpicies in fa-

poenitentia pr cateris Deo eft. gra-

ciem Chrifli tui, quem ipfemet po- Pfäl. $8.

|

ta, qu& dolens deteffatur culpam

fuifi primogenitum éxcel(um ptze y »5,

comniiffam, & gaudens amplexatur

rcgibusterte. En Ó Deus totius con-

poenam promeritam. Illa anima,tan-

folationis, fanguis clamat, fanguis ,

quam grata, meretur majora bona

non pueri jufti Abcl, fedfanguis fan-. 45 ,. y,

accipere, qu& in gratitudinis notam

ä

&i pueri tui JEfu , quem unxifti. 5

cupit tantis fe malis fübmittere. Sed

Sanguis unigeniti clamat, non viti-

parva adhuc ifthaec exiftimat, quisz

didam fed mifeticordiam. Flagella

quis ad majota properat. Undé, ut

claxpant, vulnera clamant, totinfini-

ta

*

e/

eqpegsi

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, Cr.

107

:.-dïüof.

tà ejus metità clamant. Hac audire

bus rutsüs monflrate Patti s ego enim

um

non Yvelle, effet fané filium amare

origo & abyflüsomnis mali, non au-

; [iim

nolle. Sicut efgö tibi natu£tale eft,

deo accedere & alloqui fontem &

-

0.

lum diligere, ita & tibi proprium

abyffumn omnis boni. Ver

1

t

l

m quidem

; petic-

eft, eandem oblatum I'ufcipefe. À-

eft : Aby[fus abyffum invocat : Sed ficut pog ,,,

nis d

braliam füum filium in holocauftum

Ííctiptum : In voce cataractarum tila- . g

1ven

offetre voluit, & intantàm placuit,

rum.. Vos Ó San&ti Dei eftis ille Ca- p

lfündi!

Cenefi22. üt audite meterctut : Benedicentur in

taracte coeli , per quarum patroci- ; , y »r,

Q

y. i$.

famine tuo omnes gentes teria, quiaobe-

nantem. vocetm "nobis pluvie Bentdi- p/ s;.

w

difli veci ime2.. Quantó magfs dignus

Gionis erumt : ldcitcó auditam facite y, g.

Ycens,

Apocal.g, &f agnus ,. qui eccifus eft, accipere vir-

vocem Laudis ejus.. Clamatead divinas

ïllfaüï !

F. 12.

tutem C divinitatem , & fapientiasm ,

&tetni Patris aures : Ubi funt miferi- py], gs.

cedett,

£ fortitudinem , & bonorem £ glori-

cordie tue antiqua Doinine : Sicut Jv y, 0. e

r De

Hebr.o, 4 o benedictionem, utpoté , qui per

raf David in veritate tua ?. Memmer (;ouepr,

y.14.

Spirituim (anctum [emetipfum obtulit im-

effo Domine opprobr fervorum tuorum

it)pro

| nants

acilatum ,^ factus obediens ujque ad

( quod continui in finu meo ) multarum

Ifbilz'p T

Wortem , mertem autem crucis. Huanc

quid i

y

gentium , quod exprobraverunt inimici

coftinen

t

in fatisfactionem meortum peccato-

tii Domine, commutatienem Chrifli tui.

1 Potdqï

tüm , in gtatitudinem acceptorum

Juravit Deus in vetitate fta, daturum Luta 1.

beneficiorum , & in conteftationem

fe nobis : Seipfum dedis , quia dedit y.73

y, d

ub (

filialis amotis tibi humillimeà ofÉf-ro.

Filium, quiunum cum ipfo eft. Non-

ne hzc eft mita commutatio Chrifti?

(Og!w j Vvic

Sed inter hec rursüs nova mox in-

tervenit Verecundia, üe nova tribua-

tradere Filium in manum mertis, ut

p mv

Unom

tur gtatia, Anima enim tuborecon-

tcdimeret fervum ad libertatem vite?

Fiiium dileétum mori voluit, ut ini-

yiVam

fpergitut, quód cum divini loqui

Majeftate; eidemque fanétiffima Chri-

mici mortui ad vitam refurgerent.

"o

nolitt v

Íti merita in fpititu offcrre praefümp-

Aft Ó ingratitudinem tanto Redem-

v

i

Non enim e[l. illis Pfal-

Abelü,-

fctit, undé jam (üz mentis oculos ad

ptorum pretio

Pattociniam fanétorum convertit ro-

tomwiütatio Vfta accepta.. Sed pro do- ?* 4?.

'egiS li

gl

gans atque togitans , ut per Spiritum

lor jam nimis impletum eft illud :

E

fanctum , in £efe inhabitantem. offe-

Non timuerunt Deum

La

Ipfe quidem

nc[ PO' PP,- f;

rant omnipotenti Patri merita uni-

extendit manum . [uam in vetribuendo ;

j

gcniti« Credens, quód Deo minüs fit

indignis motrtalibus in novo Tefta-

grtatum munus , nifi per gloriofas

mento tot ac tantas conferendo gra-

f Ui3;

porrigatur manus.

tias. [pfi Veró contaminaverunt Teffa-

"a

, O San&i ( inquit ) ceeli cives , fi

mentum ejus , divifi (unt ab ira vultüs

ynxit z.

»

veré amatis eum , qui amorc veftri

ejus

*

exprobravcrunt velut izinici

n vll*

feipfum in mortem tradidit, pretium

vommutationem Chrifli ejus. R-etribue- Pjal. s a,

hd

ejus Sanguinis. vefiris interceffioni-

bant mala pro bonis. Adeó, ut jam v.1z,

nf

gecce-

0

$08

TRACTATUS

I.

peccetut. có impudcntiüs, quó Deus

Hoc ipfum quoque opto pto quavis

dimittit uberius. Memor! efto Do-

gratid, pro quovis dono, quod u-

-

mine opptobrii fervorum tuorum ,

uàm divina bonitas fuis largita e&

fervis,ut vel fiehonorem Dei fan&tos,

ä

quia intantüm fe jamiam extendit

humani cordis pravitas, ut impu-

gtatias agendo , quos nequeo imitan-

denter in derifum & in fimilitudinem

do. Jam inter fitniles a&tus, & ignea

I:

imptoperii ponat , quofcunque con-

charitatis defideria animam conftitu-

tam fubitó fursüs nova verecundia

fpexerit pictatis ac religionis culto-

res. Quifquis modó incipit pié. in

inceffit. Confiderans enim anté di-

Chrifto vivere, hic & poterit cum

vinam Majeftatem fuum abyffale ni-

hilum, eílimat «etiam omnes fuos

E

Davide dicere : Operui in. jejunio ani-

Pí4l.68.

a&tus, licet de fe optimos, omnes fuas

Y. U. C

mam meam : & fattum eff in opprobri-

um wibi, c pofui ve[limentum meum

oblationes , & inflammata. defideria

ln

f&

(

cilicium : e facius fum illis in parabo-

velut purum putum abyffale nihil-

um, fortaflis fe refle&ens fuper illud:

J

lam : adver(um me loquebantur qui fe-

debant in porta : & in ine, pfallebant ,

Ex nibilo ndil fit. Undé jam modé

Qu

quibibebant vimum.. Atquis tantorum

concupifcit , anté divinam Majefta-

fl

&

caufa malorum ? ah non inquiro, cu-

tem flare infuo effentiali nihiloabs-

tiosé fcrutando, fed me accufo ,. in-

P

que omni a&u sbsque orinii defide-

genue fatendo : cgo continuiin finu

tio, & sbsque omni confolatione ,

ali

inco

: eX finu mco tanta prodierunt

in profundá fui oblivione, omnibus,

Is

?Gb' 33 : tmala

: Ego peceavi. &* veré deliqui ,

tam qu circ fe, quàm qua circà

qi

y:27.

univcrfum mundum ficri poflunt,

1

omnium proptereà mundi malorum

cauía. O mifericordiarum Domine,

plenarié refignatis in. fanctiffimam

K

'€eonvertatur ( obfecro ) in finum

Dei voluntatetn. Et hic cft ftatus, de

meum, qui;ratus eff furor tuus (uper

quo apud Jobum dicitur : Elegit fuf*

70&. 7.

j

ovespa[cus tue. Memor e[lo ongrega-

y.1j.

h

PÍAl 73

pendurm: anima mea , &v mortem effa

T. . €7 2.

tionis tue,qam po[fedifli ab initio. O

mea. lNon tamen putandum eít,

hi

fancti Dei clamate ad Deüm, — atque

quód anima in. hoc ftatu omninó ni-

L:

Pfdl- á4:

V. 13.

prctium fanguinis agni aterno mon-

hil agat, quin imó longé excellen-

fto

ftrate Patri : Et eratio mea in finu meo

tiori modo modó offert omnes pr-

£onveyrietttr.

Oratio mea eíl , ut,

cedentes actus per profundam aüni-

ln

juxtà divinum — beneplacitum , de-

hilationem, quám priüs obtalerat pet

&

turmihi, pro quovis peccatore,

fervidam operationem. Nihil qui-

P

pro

quovis cujusvis peccatoris

dem anima in hoc flatu fcntit , quia

T

dcfecu | omnia pofïibilia perfer-

ipfàm nihil afficit , nifi (übtile quod-

fi

fe tormenta atque Gpprobtia , ut

dam gaudium, quód Deüs fit fümmé

felix & tenerrimus quidam affe&tus

vcl fic placetur ira Dei , & ceffent,

L

aut faltern minuantur delicta mundi.

defiderii , ut voluntas Dei in omni

f

ctea-

p

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &

206

quii

creaturs adimpleatur,& ifta duo fem-

ne ad propriam naturam , geque di-

Qdute

per debent adeffe , alias anima inci-

cas atum perfectiorem in hoc flatu

jin d

dit in quietem naturalem & in fíla-

effe aétum charitatis, aut perfcótae

(indos

tum periculefüm. Quód homo in

refignationis. INam imprimisadtum

imitn-

omtii flatu aliquid operetut ,'ex eo

chatitatis ficut etiam Prä,e(entiam—D&i'

X g

conftat , quia juxtà veriffimam 'Theo-

illud gaudium effentialiter pra:fup-

onfiti

logorum doctrinam, hominis perfe-

ponit, & in fe eminenter continet;

ecundi

&io eft propria operatio, & quo quid

quia nemo de aliquo bono gaudet,

antt d.

magis recedit ab operatione & actu

nifi illud amet, & in intelledu per

[f

p

]

l

ll'j

l

i

fl«

fecundo, eó magis aceedit ad poten.

aliquam cognitionem pre(entem ha-

qes fooi

tialiratem & imperfc&ionem , ficur

beat , porro illud gaudium fuperemi-

es lia

econtrà quó quid magis accedit adope-

net cognitione & amore , quia illis

jefideri

rationé & actualitatem eó magis acce-

pre magnitudine quafi deficientibus,

e nihi.

ditad perfc&tionem, n6 autem putan-

ipfüm adhuc creícit , nam anima

cil

"

M

dum eft , quód ille magis operetur,

tefato modo devotioni immerfa ,

u modö

qui operatur fenfibilius, minimé gen-

continuó magis ac magis cognofcit,

: Ml/'dh

tium. Sed quó operatio eft fimplicior

uód Deus omni creato amore fit

& (übtilior, eó eft a&ualior, quia eft

infinité major , & quód nunquam

slb

g ld-

actui püro conformior. Sed de hoc

fatis poffit cognofci & fatis amari.

(ohtiofe

alibi fufius. Quód veró anima in hoe

Et hinc amore liquefadta guafï ex-

Pfal. 76,

flatu perfectiorem actum elicere ne-

clamat ; Defeu't S;iiritu; meu, Quia

omnibusz

F. 4

Ug qa

queat , (ic oftenditur, nam, fi poffet

Deum meum fíàatis amare & fatis

oiïilm ]

affignari perfc&tior a&tus, tunc debe-

cognoícere nequeo. Sed huic. defe-

&ioni protinüs- refpondet gaudium

Cfb

ret allignari ipía pura concemplamo,

& amor intimus ex contemplatione

illud fanctum : vel ideó fuperabun-

du d

procedens , folus enim amor ex pu-

des gaudio, quód Deus tuus fit. tan-

nf j

rà contemplatione proficifcens cft

Wüm [] / M,

tus ac talis, omni fcilicet crcatà cog-

fublimior , quia ille folus pro flaru

nitione. & amore infinité füperiot,

jm e^

vi& ex puriort & füblimiori coggii-

Deindé eminenter quoque in f* con-

nm'nö n

tiotie procedit , atqui ad actus. pure

tinet a&us refignationis, quia eó ipfo,

3xceU€R-

& perfe&é contemplativos nullus

quód -anima defideret , volantatem

us [

homo, quantumvis fit juftus & fan-

Dei in omni cteatura perf-&tillime

T anlll-

us , feipfün poteft fuftollere , cüm

fieti , defiderat etiam. hanc in feipfa

j

pura contemplatio fit fpeciale do-

erfe&illime fieri, defiderat etiam

hil q'

nüm Dei, dcbet ergó neceffarió in

hanc íin feipfa perfectiffime implefi,

.'if) qu-

fufpendio & caligine lumen contem-

five deindé fit in agendo, five in

'

kqu,

plationis in puro gaudio fpiritüs, &

abftinendo , five in fu(cipiendo, frve

f

in (üftinendo. "Ecce. dilcéctiffimi , ita

refignatà yoluntate patienter & per-

afffaüf

feveranter exfpectare , fine reverfio-

difponendx faünt afcenfiones ín cot-

"T

Irad.1. Dars H.

de, ut füblevemu

m pet-

f(d

D

yr ad füblime

fcctio-

"ag

216

TYRAGC TOA EUS

0

fe&ionem & altam contemplatio-

neni externani Plæxeftnn iü lHClPl'

seni. Hoc eft iter. compendiofiffi-

entibus tam ferenam meatis recolle-

f

iuni ad fümmam pemäloncm,

&tionem notri admittit. Ini Horis veró

!

vel

præfertlm quændo non folümin ora-

Canonicis diftinguendum eft ,

f

tione ,fcd infüper ia omni operatio-

enim quis. internis totaliter mtenms

E

ne in eo nos exXerceamus. Tali ICZLUPO

ádhuc rité pronustiat externe vcrba,

f

pe niodó implemus illud divi Pauli:

vel non ? [tem vel adhuc percipit

(

1 The[al.

hoxum alterum feu focium fecuni

erer gaudete fine itermiffionc oratc.

,fVläJ

oemper gaudemus, quia in. hoc ex-

otantem, vel rion? Si primium ab eX^

Ü

etcitio : riofi f'w.cne inttat ahq 12 fte.

perientia habet , optimé cht fe ini-

tilitas, fed eft continua variorunt ft-

ternis totum nnpnnds.ndo ;

qllO

bi füccedentiuii actuum foecunditas.

p

fiágis i Deum raápitur , có mehus.

fl

Sitüliter ii Hoc exercitio non facilé

Si fccunduni, turic intantüm appli«

f

incurntur nimia mtenfïo ; CUfiO:3

canda eff rnenis ad devotictietii exte«

i

Ícrutatio, aut mehntis perplexio, quia

fiorefii , mquantum fequmtur Kie

fl

continua fuiipfius aunilatio & humi-

tio Pmm eft, quia Ecclcfia ii tecita-

H

LSC' O taha nom ádniittui üt,

fed mox

tione Breviatii tantüth-ifla düd £e-

di

üt 1urwerc tefitaverinit ,

obtrüticant.

quirit, videlicet, ut oratio fit vocalis

p

Side mfefmliïtone órarüs, quia ubt

& dc Vota Átqui qux ruihul omittit

H

ibi eft oratio

externé de Verbis, & itiferne mmur-

cít gelmtus cotdis ,

fet

fBentis, five deindé lmgm canat ,five

gitur amori ehvmo iíta düo opnmc

jan

tacpat five manus labori mawdwt fi^

obfervat, &HI')PIU ctiamfi mentefit

fm

ve à labore qLIICR:äL Porró ut intcl.

füam verbis aut verborim feniii nort

Yot

Exgatm , quomodó anitba in lioc ex-

aliget , fatio fecundi pat.t ,

qulä

K

ercitio per ortirie opus poffit perdu-

talis nori etáret vocalitcr, & confe-

füt

tare , diftinguenda fünt opera noflra

quehter fion m*nhm ifitctitionetfi

fi

in tres cla(les :

in prima clatfe funt

Ecclefig, ficut nec ille , qui qui idem

ls

Verba recitát; fcd nullam tamen ticti-

omnia il[a, quz per f- ordinata funt

m

ad cultum d'wm-m, & ex fua natura

tis devotionem adjungir. In fccunda

Yi

fibi annexam habent d:votionetri

Claffe contincntur ornnia illa opera,

fs

internarn, talia f'mf ormrnes oratiortes

qu& pet fe qmdmï ad cultum divi-

D

nutt fiern ofa 'I]äüflll', interea tamniert

tám vocales quam mentai-s, it-ni le-

&t

- €&io fpiritaalis cofh'oqma fpmtualm,

non (uor fimpliciter cum devotiotie

o

& iflis potei*c anima valdé claré &

mr;lm mcoup«tmih& lalia funt

at

- fucidiffimá quadqm tecollectione con-

iter agere , fe veflite , cdete, autopus

m

vetati cum Domíno Dco. Excepiá

mátuale excrcete, Et itter. haec po-

h

adminiflradione Sacramentorum , &

t&& p CILIG' dcvotio lllïtrlla perdui:n es

al

fun libus functionibus, ubti fortatlis

fcd non cütn. tantá mentus fereaita-

áttentio ad cxremonias & dcvotio-

dautur

N

te, fariüs ctíanmp intcr illa

K

$nagn

" 4

PE MOTIFIS ET ï«NsTRUMEanS, d.

AIY

a

maegnz illuminationes. In tettia Claf-

les orationes yaldé cfficaces teddatur

$ fecill

fe fant illa opera, qua aut intelle&tum

aptior ad fequentia pcrfpicaciüs per-

forisrad

4] füa operatione " impediunt , nti eft

di, d

fpi.cxenda , & voluntas promptior ad

fomnus, aut toram fibi ejusdem ope-

eadem exfequenda , nam ifle modus

itentif

fationem vendicant, uti íunt irten-

orandi eft quafi illuminans mirabili-

0 Yi

fum ftudium , intenfa fcriptio vel

tet ; Uandé (an&us Laurentius Jufti-

"

: peapt

confeffionum auditio , .& cum iftis

j fecun

nianus de Danieleafferit ; Non meruit

j.

254

( otdinario tnodo loquendo ) interna

feereta. fecire coleffia Propheta. Dauidl, ,.

itmabde

devotio actualiter minimé confiflere

',

b. de

n-'

quia jejumavit , (ed. quia concupivit, di- '

D

t, fi i

valet, debent iraque ifta opera pcr

£ente Angelo : ego autem veni, ut indica-

fcip.

& q

pr*æcedcntem intentionem eo ferven-

perf.

có f

.'.

ven tili , quia vir ,dgjderiafrum 6.

tiüs Dco offerri, ac. mens fub ipfo

p

talium exercitio fiepilis per breves

OR.ATIO MAGN/E EFFICACL,

yicti at

afpirationes ad Deum elevari, ne fz-

titir, l

cüs fjmilibus exercitiis nimiüm im-

Quam qui(que prafertim Paflor 41&2714»-

Ts

mería paulatim contrahat dcfuctu-

qum, ad minimum bis in die devo-

i u

dinem & difficultatem fe colligendi,

f& deberet fundere.,

t südds

quod adeó nociyum eft , ut fciamus

jl a

non paucos, qui, magno in vitá in-

Deus fan&te Päter , füummume

ine i

i

terná progrefín jam fadcto, multifque

7 quebonum, in gratiarum a&tio-

lii op[imc

jam in oratione gratiis teceptis , fen-

nem pro univerfis Beneficiis , coe-

fim quafi inadvertenter omnem de-

lefti exercitui, toti humano geneti,

feni n

yotionem perdiderunt, fuáque effusá

mihiquc peccatoti conceffis , offero

áttt qum

acirreligiosà vità plures fcandaliza-

tibi infinita merita Domini mei J E.

sunt , ac feduxerunt, cüm intercà alii,

, & cite

fu Chrifli, qua& tanta, tanteque pre-

acfitoti

fingulis operibus fervidam intentio-

tiofiratis funt , ut omnes Sanctos in

yji g

nem . premittere , fefeque per fre-

admira*:oacm rapiant x ïe'que -Dmllif

quentes afpiretiones & mentis cle-

potentem Deum metitó amote vul-

mmöfl müï'

Jnointà

vationes ,r'ecolli.ge:re , Affucfa&ti, in

nerent , eadem tibi offero in fatis-

ilh OPCI?!

medio curarum non folüm devotio-

factionem meorum ;otiufque mundi

nem internam non perdiderint, fed

lium df

peccatorum. O Deus meus, ó utinam

etiam auxerint, & in fpiritu fltrenud

nunquam offenfus fuiffes five à me

a n

devgtmne

profecerint. Caterüm de vita afpi-

five ab alia creatura ,. Ó utinam fal--

rativa., quz propria eft proficienti-

Tl A

tem non ampliüs offendereris. .O

um, plura dabo in Tractatu tertío ,

dulcis JTEfu ! en , pro honore tuo,.

1 :,

ubi etiam, volente Deo, refpondebo

pro fanctiffimo nomine tuo, pro -

24

ad dubia , qua contta dicta poffent

etiie

more, quo in facra Euchariftia lates,

nccurrere, Iftaautem hic tantüm ideó

pro cujusvis anima falute & pro«

; 1'5[61']4;(3'

poüli, nt intelleétus nofter perfimi-

feau in -nle gaud,ens & lllbens þfu&;i-.-

j, 0"

Dd2

pio

m

ES

';.Qm,,.-*"

E

TRACTATUS

l.

22

pio , juxtà tui fancti beneplaciti dif-

CONSIDERATIO QUINTA.

]

pofitionem, omnia totmenta & op-

probria, qua poteft fapientia tua ex-

| De Devottone exterüua.

Cogitare & fan&ta omnipotentia tuá

inferre, omnia tibi prata ópcra volo

exetcefe , omribus bonis creatis pri-

1 Er externam devotionem nihil.-

l

vari , & hec in &ternüm & ultrà,

aliud intelligitur , quàm illa ex-

.F

quia tu ultrà dignuses, & hec mea

ferra rcverentia, qux Dco per actus

!

m

defideria toties fetiovo ac fenovari

vifibiles exhibetur , uti (unt fitus cor-

|

poris, compofitio membrorum , eu-

pf

volo , quoties aliquid in rerum na-

N

hd ?.

turá movetur aut moveri poteft, to-

ftodia fenfuum, &c. INam, quamvis

|

Af

ties & intantüm , quoties ac inquar-

Deus principaliter & primarió tatt-

Í

tüm fanctiffima Trinitas delectatur ii

tüm fefpiciat cor, utpoté principium

fuperían&tiffima Deitate , & his de-

& 'originem omnis a&üs boni vel

fideriis indignus tam.perfevetanter

mali ,. nihilominüs fecundatió refpi-

ü

cit etiam actus externos , tanquam

Ie

ác immutabiliter inhaefere cupio,;

quemadmodum íumma De:tas cft

fructus cordis : aliás enim fine cauía

[le

imtnutabilis ín fanétiffima Trinitate.

pr&ciperet tot ceremonias , tam in

rgk

O fanctiffima Dei Gehnitrix | en,

nová quàm in vcteri Lege, quia ne-

u

ine totum, totam vitarn meam, pra-

me prudentcr imperat , quod ficri

fid

fertim ultimam horam & ultimium

non curat. Animam & corpus Dcus

llei

mortali dedit, ut laudetur ab utroque,

fpirituni, omtnes actus, motus cor-

Mita,

Qi

poris & anima mea, preferrim hu-

ab illa in fpirítu humilitatis , & ab

M

lu

ifto in lumiliatione carnis s "nempé

jus diei ( vel no&is ) omnes animas

l

totius mutdi , praícrtim veroó tihi

ficut efl : Cogitatio bominis confitebi- P[al.7.

fü

commiffas , fingula earum verba &

tur tibi : (ed d lingua meatota die me« v u.

D

opeta & (ufpira, motus corporis &

ditabitur jufitiam tuam , emnia offa Pjal.ze.

li

anima, totam earum vitam, praíer-

inea dicent : bouumefl confiteri Demino, V. 24.

li

tim ultimam horam & ultmum fpi-

c p[allere nomini tuo Altif[me : ad an- . Pfal.34.

[

nuntiandum ananà mifericordiam , . v.1v.

titütm, & iftam diem ( aüt noctem )

ii

commendo tibi ó facratiflima Mater,

veritatem tuam per nodiem.

P/al. 9t.

)

6 MARIA Virgo , uni & immerge

Debet itaque in omni oratione et- y. 1. &*

Q

n1os & noílra omnia , juxtà fancti-

iam externa aliqua devotio & reve- feq.

tii

fimum Dei beneplacitum , meritis

tentia adhiberi, & quidem ex pluri-

(«

bus rationibus, Primó ut Creatorem

infinitis Domini noftti JESU, quem-

admodum Sacerdos aquam immifícet

fuum laudet totus homo. 5 nam &

k

Yt

vinum. Et fic nos & noftra unita &

quotidi à Domino precamurt, ut di-

«

immifla off:r omnipotenti Deo in

tigat corda & corpora, fenfus, fet-

fs

inoaes, & actus noflros, etiam ratio-

Oblationem . & Sactificium Laudis ;

.

ni con-

L.2

Qmen.

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, äft.

21j

ni confentaneum eft , ut ferviamus | citó laxantur ora profanis: & brevi

NTA

E

1

Ili corde & corpore, fenfü, fermone . fentietur difficultas fpiritualialoquen-

& actu. Seeundó propter edificatio- di , ubi femel defecerit excrcitium

nem , quia fiepiüs plus permovet o-

fimilia loquenda cogitandi." Porró

rantis devotio , quàm concionantis

hzc tantüm intelligenda funt de eon-

m nuk.

inve&io ; fic fan&a Afra , tunc tem-

tinuanda in omni loco mentis recol-

! il -

poris adhuc pagana & impudicitiis

ectione , ne fcilicet detur anfa eva-

t adus

-

involuta , cernens fan&tum Natcif-

gandi , . & locus diabolo ;-nam lo-

QUs cofe

x prop.

Augufta-

fum toto cotpote, vultu, oculifque

quendo de Horis Canonicis , de ora-

, d

ad otationem fe componentem, pro-

tione tentaii, quotidié uná aut alterá

qo die 7.

gamit

tinüs ftupefa&a , de fan&i viri infti

horá majori fpiritu peragendá , item

itio t

Augujf.'

tuto- inquifivit, veritaterm cognovit,

de aliis precibus , per quas forté à

a um

probavit , fequ« convertit.

'Tettió,

Deo majotes gratias impetrate cupie

Eoni Yd

A

quia ad quafda'n orationes, non fo-

mus , omninó tenendum eft , illas

Q K

lum interná; fed etiam externá reve-

opottete fieri in loco quieto & fecte-

rentià petfolvendas, vi praecepti te-

to ; nam fpiritus devotionis adamat

t

jje UA

nemur, Qoarró , quia devotio ex-

filentium & quietem , gnatus cffati

teriot-

, tumil

juitunt adjüvat interiorem.

Spiritus (an&ti : Ducam eam in [olitu-

Sunt autetn circà reverentiam extet-

dinem : Cv loquar d. cor ejus.. Quoad

Ofca. a.

quuie

vo 14)

nam quatuor iuigulatiter notanda :

Horas Canonicas res eft certa ; quia

quod fl':fl

nempe locus , tempus, fitus, modus.

;( tefte. Petro Beffeo ) facra Concilia

In. Sacer-

,rpus Dat

Quod ad locum attinet ,' nunquam

burtst

4.Tin.2.

exprefsé vetaut, nequis Clericus Brevia-

dot. Re»

y; $.

negligendum eft illud divi Pauli :

vium inter ambulandum legat , ne quA

is;&b,

£4li.

; Tif

Velo ergo viros oraye inomni loco levan-

occaftone in diver(a vapta mens illius di-

te$ puras wanus.

Deberent. itaque

(ap.12.

j r )

vagetur , fed volunt, t in locum fepa-

omnes Keverendi Domini & anima-

vatum erationi idoneum tanti[ber conce-

"TT

tum Curatores , vel quicunque de-

dat. MH ille preclarus Do&tor, &

ais f

müm Sacerdotes, & viri Spirituales,

olim Parifiis Concionator Aulicus,

rarms "

in omni via àc loco fecum habere

preter citata tria Concilia , addens

y ab !

^

aliquem libeilum fpiritualem , ex quo

hanc rátionem quia deambulationes

W,ö

l

j

:

/

velaliquid devoié legant , vel pié

pietati concipiende obfunt,, folitudo

confiderent , aut fan&? meditentur;

veró & feceffüs al animi atténtio-

tum ne eos diabolus invertiat otiofos,

nem comparandam conducunt. Re-

r

tentationique petv10s « tum, ut fem-

fpondebunt fortaffis ad hec nonnulli,

pet fint parati, omnem hominem in

fe pofíe, deambulando per. campos ,

/13[01' ef

aut ab Ecclefia domum temeando ,

via forté obviantem , íeque fimul

nam

comitem adjungentem , «dificatorio

longé effe devotiores, quàm domi in

y,

fermone accendere ; nam nifi mens

fuo claufo cubiculo flando , aut in

(u5,

d

eontinuó interne occupetur divinish,

E«clefia fle&endo. Sed cauti fimus,

n t

l9

j

nhe

fil (ote

214-

TRACTATUS I

rantias meas me memintris : Granas

ne nofmetipfos decipiamus. Forían

Tibiago , & matri mez, qua, quam-

necdum intelligimus , qu1d fit vcra

devotio , credamus potilis tot facrls

vis hteraturam non cognovetit, me

Concdus in Spmtu fancto congrega-

tamen talem orand1 modum non do-

Cl.llt

tis, ctedamus potiüs fantis Patribus

& quis Patochorum hunc par-

qui pnanimiter yetbo & exemplo

VUIOS in Cathechefi docer.. unqmm

docucrunt - ad devotc orandum effe

aufüs fuerit ? Cur ergó non erubef-

aut Ecclcfiam aut alium locum quie-

cimus pra&xcate quod non audemus

tum fc.hgendum Nofco ego homi-

docere ? Quoad tempus orationis,

nem , fatis expertum , quam bclla

eodem feré modo difcurrendum eft;

;;;

devotio percipiatur , ubi Breviarium

nempe, quemadn oddm juxta condi-

d»arr bulando cum focw deblazeratur

tionem humana imbecillitatis opot-

|

talis f'cxhcet ut Jpü VJdcatur, adhuc

tetin omni loco ofate, 1ta etiam 0pofe

fi

poffe facdms hmpxda aqua famem

tet femper orare, r non deficere.

Et

Lucatf,

gorporalem depelli , quàm tali ora-

qucmadmodum ad devotiüs oran-

L.

li

tione animam refocillatis caput qm-

dum , certis hous fel 1gcndus eft lo- '

li

d«m per ejufmodi orationem,etfi citó

aendum eH:

cus quietus , lta & feli

o

(

abfolutam , magis plerumque fuit

tempus quxetum. Undc ait fponfa Cant. 5

fen

dcbilitatum., quam pet fceretam &

Per nottes quefivi , quem diligit amima

LT

o

& quietam orationem, etfi fein ho-

mea. Tempus enim no&urnum eft

tijà

:ram cxtcnafntcm, tum, quia in firm-

81c & Chn&us

mzmmc qu:etum

Lu

.

t

libus deblatcration ibus p'erumque

erat pmzachzns in eratione Dej, Hoc

12

ie*nl

faltem fublong: )gyti: du cuntur, ca-

ipfum obfervavit Propheta , nti pa-

P/al us

i

pitii procul dubio maximé nocivi ;

tet cx illo pfalnn

Memor fui node

IU!D p£ OPICI' nlmlam mtenfwncnb

Nominis tuà Domint. Sicetiamde fan-

figi

A

. 16

uT

quà cogebatur tam linguam , quim

&o Paulo teftatur Scnptum : Medm

aures acuete; thm

'yü

-

Q

ut pararct ad

autem. notte Paulus . & Silas orantes ,

curfum, & Jfæs ut expedirct ad ca-

laudabant Detm. ltà de fan&to I*lan-

Mlh

Tur[ell.

pienda trarsyoïantla verba. De Dco

c1fco Xavgrlo Iegmr

qUOd Melia-

ld

lib. 6. de .

autem cogitandi nullus fuit datus lo-

pora , ad edem fan&ti Thoma, fzpc '

P!vrl

Vzm X4-

qu

cus: tu quidem Domine ralia nllnl

totas pcnc noctes Prembus eXtfaXe- .

Veru

pmmus vidifti & audmfh

an VCIO

if

rit, tanto fpiritüs fervore , ut neque

eAp. j.

'Tibi etiam gmra fuumtncfllo, hou

machmatxene dæmonum neque ma-

V:[ |

fo üm fcio, quód nemo prafumat ,

litià hominum ablgl potuerit. Item

T

dotg

m fupphcare nobili aut viro hono-

yaldé bonum eft-ad orandum tem-

fato, quare autem -Deo meo minor

ff

pus vefpertinum & tempus matuti,

hh 4

honor quam yili tetra glcbæ exhi-

num; praíertim fi in oratione ad-

Pfal. 24.

dxxlt

bþamr, rurfasnefcio. Rogo, 6 Deus

impletur illud pflmi: Ad vefperum:

Pþl 2j

y-]'

V. 6'

meus : Deliita juventutismea , e iano-

demoralitur fletus : & ad matutinum

N

letitia.

Vi

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, C«

il

Ctis

latitia, Siícilicet tempore vefperti-

(ionis peticulum fe dare : natm, ora-

yqui

fio in compunctione cordis & multis

fit I

fe ante tempus , providentie eft ;

Iacrymis commetnoratur mors &

debito tempore , chligentiæ ; differre

nonde

Doniinic4 fepultura, tempore veró

ultrà dsbitum tempus , negligcätiæ,

Inc pt*

matutina ín fan&o cordis jubilo Do-

omittere criminis. R.efporideo ego;

n

rtiinica refürrectio; nam propter me-

qui vivere vult ab Altati , ferviat

Eu

ftioriam mortis reddimur per noctem

Altari per fobrietatem , & nor dia-

odemus

hümiliótes ; & propter mernoriam

bolo pet ebrietatem. — INeceffarium

yration

jum dl

Dominicé refurrcctionis pet diem

eft , tam nefanda tefecati , ut poffint

álacriotcs; quod utrumque non [o-

cuncta d-bito tem pore & ordine com-

4 Cond

.limi bontt fed etiápi neceffarium

pleri. Ex his facii£ colligitur , quid

ij oput

eft; prits. ne carnis füperbia ac pe-

de fitu oraritis diceüdutm. ? nempä

"

i

fulantia id^ mollibüs lc&tis idcipiat

1

f

loquendo de oratione genetaliter )

( j P

de rio&- lafcivite; pofferiüs, fie rio-

liberuri effe cuivis, eodem corporis

lüs ,Or*m.' *' l

ftra pigritia labores de die conetur

fiti.uti , quem pfobata experientia

i :R l.

- liottere, C&terümi quod ad Horas

oft«ndit, efle merti tnagis profcuum ;

n d

4

Cánonicas híc attinet, ità quilibet

& fi oportet rios in omrt loco, oni-

Lt

tempus prüdenter diftribuat , ut tan-

nique femipore orare , certuni cft,

TL

to riegotio tribuat tempus dignum ;

quód liceat etiam diverfüm in ora-

friáximeque idoneum. Laudabile eft

ytmum 9l

tione corporis fitim adhiberi , quià

etiani, in privatá recitatiorie inditari

noni fuftinet hümaria infirmitas fen-

D Chïifhls. W

Dfi- F u

tempora Clhori , nec canter vitupe-

p«f permanere in codemsx[ïndä A«

— fabile eftex ratiorabili cáusá ab illis

r U,W'h

guítinus àd Simiplicianim : Et fLan-

Lib. 2.

tioanihil recedere : verbi gratia, anté

fes ordmus, ficut feriptum efl : Publica-

Vfui nl ;

4d Sin-

Mitfàri in utio cónititido ab iriitiore-

nus 4utewi de louginquo flabat $ Cv

máclr .

plician.

citàndo ufque ad Sextam , & finità

flexis geuibus , ficut im. Achibus. Apoftolos

queft. ..

ï omnmi

Mifsi ufque ad Vefperas exclufive,

vrüm legimus : cv fedentes , fcm: £e£ce

:

)

- hoc folüm vituperabile eft, ex mera

David C Ehat. — Nift. attem . Jacentes

Bo Fa n

piztitia, aut ex levi qu3dam caua,

orareinus, ton [criptum effet in P(almis :

*öd Mcm: Mf

Mitutiaum vel Horas cttam miuores

ynz, A i

Lavabo per fingulas nocles letum meum ;

Toutar

diffzrrein ertipus pomictidianum, vl

laceymis imes flratum. meum — vigabe.

vefpertinumautomaigo noctarrium:

Cum enin qui(íqué oratiomewm quarit s

u r i

eque n

Illad fotré adhuc turpius eft, mané

collocat ineinbra fieut eà oceurrerit , ac-

-forum Breviarium ab/olvere, ex hoc

jj I

coitüodata pro tewipore pofiti corporiá

fiefando motdvo , ut deindé toto die

Ad movendum Amimu. Ecce fes tanc

m f

Av

CC

»indalgeatur; K.-fpon-

tiotatu digaa : inducit fan&tus Pater

—

flarites, fle&entes, fedentes , imó &

I

eüt quidem tal-s Libeto d-voti my-

ol 4

2.

:

fl

jacentes , neminem veró ambulane

p

K, melias offe prevciire , quim

tem s quia (cilicet nullus corporis fi-

wutiium p

mnicc;r*c , aut ob crapulam in omif-

tus

-ul

N

:Nr*w;wï* .

«

216

UPTÜZICTATUS L

2

tus adeó quietem mentis impedit, tia, qua tamen nen

fr

jinüs mönfïro-

ficut violenta deambulatio ; & nu(- fà eft, quàm.homo,

habens digitos

quam capur difficilius in uno collo- in capite, & oculos in pe

a

des Non eft lfait 53,&( A

catüt , qua

m ubi pes in divería me- — fpecies ei neque. decor. Ét omni dubio ?. 2.

vetut, Deindé fine dubio etiam fàn- — vacat , quin. plures ob fimiles negli-

&iffimus Doctor pervidit, ac pre- gentias. & mutationes; gtaviffimé-

vidit , quód exejufinodi ambulan- luant in Purgatorio. O fi fanctus Se-

tium otationibus plurime abfürdita- verinus Colonienfis Epifcopus tam Petris

tes fequantur, prafertim , loquendo — acerbas in flammis purgantibus poe- Damid- -

de Horis Canonicis, indé enim füb- ' nas dedit, eoquód Canonice Synaxis m in Be |

indé venit , ut fermé nulla Hora^ officia perdiftinóta horaru

m fpatia pifl. «d

habeat fuam faciem & propriam fpe-. non perfolverit. , quid fiet de ills, Defide-

ciem ; Sie nonnunquam catente Ma- . qui in Canonico Officio adeó mon- rium

[

F I,Rng&l

turino fuis Le&tionibus , gaudet ii(-. ftrofas n

1vf

iuu

ationes & coafufiones fa- 4lb.

) 42

í

dem Completorium , adcó quidem, ciunt, non, ut cum (fancto Severino

2l

li

ftit poft Benedicat mos , fimulctiam per reliquum diei tempus fecurius

l

1*

petatur Bencdictio

i

ro novem Le- ingruentibus negotiis vacentt , fed,

itd) i

(ij,

Cionibus ; quare hoc ? ideó : rcli- ut tecreationibus , natura commo-

qua enim boni Domini per diem ditatibus , vcl potiüs dixeris, levita-

iaj 9

ambulando recitant memoriter : Le« tibus. Verus fpiritus, veruíque pto-

AR

Ctiones autem ,- utpoté memorix ficiendi fervor non quarit de fubftan-

j E

M Bd

non impreflas ducunt , differendas tía , fed de divino beneplacito. In-

la, &

effe ufque ad Completorium , quia dicium eft, quód adhuc parüm divi-

e

H

H

»fuim forté aliàs domi paululüm an- . na Majcflas eftimetur, ubi tam exi-

D

l]

té fomnum recitare confueverunt, gua reverentia eidem exhibetur. Ta-

ne fecüs , cogantur fecum portate lis juxtä fancturi Aug'ufhnum— adhi-

gw

ií

onus Breviarii , aut aliquam in via bendus eft corporis fitus, qui eft ac-

moleftiam füitinere, Sinilia debent coiiodatus ad movendum animum,

N

interdüm pati Hymni, Et quid fre- non qui eft aptus ad fovendum tor-

hN

quentiüs , quàm fummo mané citó . porcm. Undé ulteriüsdico, loquendo

Y

k

Horas minores effundereex Diurnos | de oratione fpecialiox'i quodammodö,

f:tà veró nocte Matutinum ex Brc- optimum devotionique maxitné con-

lia )

viario ? Rationcm fimilium muta- gruum effe, ad orandum, aut humi-

d lg

tionum dant boni Domini, quia Ec-. liter genuflc&tre, aut reverenterflares

li, lj

clefia plus non precipit quàm füb- quód federe non fit tam laudabile ,

f/lþ. l, Q

del

:&antiam) ,que ob fimiles mutationes. ritio Prima jam patet , quia Ícilicet

non ceffat integra perfeverare. Fa- íedere in homine fano eft fignum

!We!iaf

;

tcor quidem , quód in rali Horarum — torporis. Secunda ratio cft , quia Íe-

! Lojil

confufione adhuc reperiatur fubftan- dentem citiüs & facilius obtuit fopo*,

[X ng. bl

a, Á

quàm

e

PE MOTITIS ET INSTRUMEVN(TI.F, óc

117

moit

quàm ftantem , aut flectentem. . Ra-

tem diü fle&tere aut flare nequibat ;

s digi

tio Tertia eft ,^ quia fedentaria. vita

|

pari.modo nemo Parochorum ceft re-

!

ii

minüs conducit fanitati & bonz dif

prehendendus, fi aut ob defatigatio-

yi dub

; N 1

.;i

.".'

pofitioni ; nec obflat , quód David

nem à via, aut ob aliam debiliratem

ls gl

& Elias legantur fedentes oráffe;

& infirmitatem. faum Canonicum

raviline

nam etfi hoc ex rationabili cauf,vcl

penfum fedendo devoté períolvat;

n&use

etiam ex myftetio interdum contige-

ficut nec. ille, qui accedendo , vel

rit , fepiüs tamen orále vel flexis

recedendo à templo , eoquód ob ni-

ypts untn

'ï.g;

ibus pt-

.M'

genibus, velcorpore proftrato om-

mías occupationes alia temporis oc-

ninó credendi fant ; prafertim cüm

j Syna:ais u

cafio non fuppeditet. INcc mensmea

devotiüs precari , majoretnque à Deo

eft, per hec, reneris con(cientiis fcru-

] u

]

: de ts

gratiam obtinere intenderent. Sicde

pulorum laqueos injicere, fed ad id,

deà m

g. Reg.id. Elia dicit Scriprura : Elias autem . 4f-

quod dignum & fanctum eft, omnes

xfions d-

V. 42.

cndit in. verticeem Qarmeli ,

.

e

pié in Domino cohortari « per charí-

; Sevett

z.Reg.12, D'0WUs.— 1

nterram pofuit faciem. fuam

tatem Chtifli obfecrans , ne imiten-

16.

inter gemua [üa. Sic & David,

tur quorundam defidiam & intolera-

s fs

f

eft , 1

2.Paraljp €99 pro parvulo deprecaretur , in-

biles irrevetentias , quas famen fuo

; comm.

FOOME greffus feorsum. jacuit. füper. terram.

abíürdiffimo , son cenfiflit , totis viri-

Lucs22. 9c Salomon flexis genibus, & palmis

bus excufare & defendere conantur.

ïtii, kV'ua

v- 4-10

in coelum levatis ad Deum clamavit.

NNon confiflit (inquiunt) devotio it

qlate p

Pofitis genibus orabat Dominus; pofitis

delüblan

AG.7.

in hoc, quód quis tardé aut veloci-

Y.0 genibus, oravir Stephanus, pofitis

tet celebret, quód quis ftans, fedens

i. I

i

3 be, genibus fuis oravit Paulus ; & uni-

aut ambulans otet ; quöd quis verba

rim d

vetfaliter omnes , quotquot devoté

conglomeret, vel quaf1 paufis diftin-

j tam a

y. 36.

Vcl pro te gravi deprecati, non le-

guat. Sicole, fcias etiam hoc, quód

ytur, T*

guntut fedendo oráfle , nifi ad id aut

fit alia quæfh'o, in quonam devotio

yutni thll

infirmitate, aut aliá rationecompulfi.

confiflat, & alia , quidnam devotio-

"r

(j

Sic (cribit quidem Joannes Caffia-

nem impediat; item quód alia devo-

.Rnus, quód Monachi JEgyptii inter

tio fit interna & alia externa. Etiatn

n r

. pfallendum humillimis fedilibus in-

ob negle&tum extetioris devotionis

federint, fed mox addit rationem :

ES

Jypee?

poffumus peccare mortaliter ; & hoc

4mmo

Lib. 2.

Ità namquà (inquit ) jejtutiis c opera-

vel obícandalum , vel ob legis &

inec

de P[ali. tione. totjus diei moctique laffefcunt , ut

legislatoris contemptum, vel propter

yr m

sodo.

nift bujufcemodi vefetlipne. adjuventus,

periculum gravis ettoris, vel propte£

t

64p- 12. ne*bune quidem uumerum (nempé duo-

impedimentum fpiritualis perf. &üs s

audäblk)

decim pfalmorum) flantes implere pra-

praícrtim veró circà hanc materiam

jj lt

Cornelius valeant. Sic ctiam fan&us Bernardus

citiüs & frequentius gravitet delin-

L hg

4 Lapide fedens meditari folitus eft,quia ob d-

quunt Pralati, quandó in Officio &

irreven-

,qui Ó

in2.Reg. bilitatem & — frequentem infirmita-

Choro publico fcetrïdalofa.s

e

chc 70

Tracd.k Pars.il.

"

W ww

tiA$,

yi p

qüam

"

C

-

218

TRACTATUS L

t

brorum extení

io , indecens fricatio »

tias , abuíus aut negligentias non

omhnis £ifus, omnis levitas , omnis

d

eorrigunt , & quamquam ejusmodi

indecentia s abfit ufus vel faltem ab-

defeétus fecundüm fe cuivis in . pat-

ticulari fint tantüm veniales : taimeti

ufüus tabaci , geftus immodefti, lufus

lt

Praelati eos tolerando. fiepiffimé pec-

& actus otioft; verfus non corrum-

Y

cant mortalitet , quemadmodüm Su-

pantur , verba non fyacopentur, fyl-

lab non devorentur, nec tamen ni-

b

periores regulares , dum non corri-

mium Ínorosé trahantur , fed it pro-

g

guntregularum ac ftatutorum pra-

IK

vaticationem , juxtà communcm

nuntiatio diftin&a , paufatio diícreta,

(

Theologorum fententiam , fcatum

ceffatio plana. Chorus Chorum non

ü

mortalem incurrunt , licét fortaflis

praveniat, VOX inordinaté quaft ex-

trà Chorum nonludat aut. luxuriet $

D

nemo pravaricantium gravem fiox-

ti

am contraxerit. Ratio eft , quia dif-

fed fit gravitas in voce , tranquilli-

f

ciplina monaftica , ficut & difciplina

tas in corde , puritas in mente , tno-

deftia in corpore , mundities in. ve-

fl

in publicis Officiis divinis funt mag-

fte, humilizas i oculis, concinnitas

fj

num bonum, & ingens Ecclefie de-

&

ceus, quod Pralati ex officio con-

in actibus , conformitas im titibus y

teverentia in omnibus. Et quatm-

f.

fervare. & promovere tenentur s fi

o

ergó negligunt , deliéti morralis rea-

quam. fuprà pro privatá oratione

genuflexionem fummé commenda-

h,

tum non effugiunt. Eft autem. im-

h

potlibile , difciplinam potfe (ubfifte-

verim, in publica tamen otatione,

f

te ubi minimorum negle&tus femel

major fatio habenda cft Ecclefiafti-

Lib. de

ce ordimationis , quàm private de-

li

inolevit. Qwiis religia monaflici Ordi-

Ti

, furilit.

votionis, & majoris eft humilitatis

d

5022.

nis ( inquit fancus An(elmus) fund -

M,

tàs perit, [ culodia per modicarum cul-

obedire ordinationi Majorum, quám

M

L

perum contemptum.| paulatim tepefcit.

corpore humi proftrato precari,quim-

Cur non idem fentiendum fit de

imó, fiquis Breviarium privatim te-

omni difciplina Eccleftaflica ?. pree-

citans, Chori ceremonias fervat, lau-

fertim in publicis ofüciis & oratio-

dabiliffimé hoc facits quià ejufmodt

caremoniarum attenta obfervatio s

nibus (ümma cura gerenda & — circà

todum orandi: per medum ego in-

plurimüm conducit interne tecolle-

telligo( etfi forté alii aliterexplicent)

&ioni, preterquàm quód fit indi-

omnem externam modeftiam , uti

cium magna venc rationis ergà Ec-

clefiam. Sed fortaffis à me exfpcctat

eft devota corpotis compofitio, de-

bita verborum pronuntiatio , imper-

vencrandus Lcé&or, quid de proftra-

tione fentiam , cüm toties de eádem

tinentium remotio , & fedula fen-

a oA MEEEL nE Laxare TM

füum cuftodia s procul itaque abfir à

in Scriptura mentio fiat? R.efpondeo,

divino Officio omnis coüfabulatio ;

eatm valdé laudabilem effe , & | indi-

fübmit- .

eculorum evagatio, türpis mem-

ciurhq,l cordis Poenifcn,tis , e.

fentis

p

A

£.

DE MOTIFIS i«:r INSTRUMENTIS , e»t.

210

fíidi,

tentis ac humiliantis , : interel tamen

deniquefiaes , utique etiam Miffa-

: Oi

dià jacere fuper faciem, facilé nocet

tum? etiamfi non propercmus mmofe

ltem d

capiti, & fepé ctiam aníam prebet

currentium in ftadio : Vel : fiquis de

fl ts

diabolo, faciliüs tentationes immit.

fine defperat , nunquàm incipiat

COffQthe

tendi, ac phantafiam depingendi. An

Miffam. Suntaliqui, qui fe excufant,

ntur l

vetó quis praditus fanitate & viri-

quód aliter nequeant cffe devoti, nifi

men

bus , cubans in flrato fuo habeat

inftar veredi prefcllinaverints cft (a-

t pro

gratiam, cum Davide per fingulas

némirabile , fi tamen ità tecum in

:ï

) dlf(lf l,

noé&tes lecum fuum rigare , ego val-

vetitate competeris, amabó te, poft-

TU

*

dé dubito. Obfecro te quidem, hono-

habeto privatam devotionem tuam

u at

tande Lector; pre omnibus attende,

communi

ac laudabili modo cele-

Juxoriti

ut in le&to fis féinper bonis cogita-

brandi , inloc enim eris Deo gratior

Ugnquilii-

tionibus intentus , tam ante indor-

& tui ipfius victor , & à periculo

fcandalizandi remotior. Sepiüs reve-

te , o

mitionem, quàm poft experrectio-

fs i Ye

nem ; quia caftitas majores . hoftes

rà fideles mirantur, variique varia

concimb

non hab-t, quàm mollitiem flrati

cogitant, dum cernunt hunc Sacer-

& formam mulietis. Intereà tamen,

dotem Ífuam Miffam ulttà horam

j ts

fi contingit ,. te in le&o recotdari,

protrahentem, & alterum anté qua-

r quit

nondüm períoluti Completorii. que-

drantem | ablolventem; & quis non

j Qtitote

fo, ne offeras íacrificium laudis in-

mirabitur, audiens interdum tam acre

m

flar pigritantis fuper lectium tuum,

certamen inter Sacerdotem & mini-

y atf

fed conf:ftim é lefto prorumpas, ad-

ftrum , quiífnam eorum poffit citiüs

rl

jvat 0^

hOf tans animam tuam , quemadmo—

fuam partem abfolvere ; & utinam

Tüb- 3-

düm olim junior Tobias virginem

(emper abfolverent: Concedo quidem

r

P. 4

Saram t Exurge , c deprecemur Deum.

tibi mi venerande Presbyter , quód

NI Quam

Pro corotiide autem hujus Confide-

devotio celebrantis non confiftat in

ïm*,qum'

rationis, oportet me etiam refponde-

devotione miniftri ; quód autem cul-

xaim f*

re ad illud, quód devotio Sacerdotis

ia

pà careas , miniftram tuum praveni-

cclebrantis in eó tion confiftat , five

endo, fignis aut verbis ad feftinac

;eüfmok

feflinanter , five tatdanter. celebret.

dum inftigando , aut potens emen-

feratio v

Dico itaque , quód non ille fit lau-

date, non corrigendo, & errores de-

y r "

dabilior, qui eft proprixs cemmodi-

docendo, hoc nego, & femper nega-

| ii

fcim

tatis & privatee devotionisftüdiofior,

bo; Si mihi non. vis ctedete, crede

eg

t

fed ille , cujus animus eft purior,

faltem infigni Theologo motali Pa-

eic

mens recollectior , voluntas atden-

ttitio Spoter, abíque hoc ( ut füppo-

tou

tiot, & actior rituum obfervantior ,

no ) fatisnoto, cujus verba pro me- In Theol.

ità ut non folüm fit devotio in inte-

moria hic pono : Errant. ( inquit ) morali

fpotit

tioribus, fed etiam modusin exterio-

Sacerdotes , fi exifliment fuá nibil inter- Sacram.

, in*

ejf , oficium Miniftri, feu ben? feu ma- p.2. c.5.

tibus. Eft modus in tebus, fu;;g certi

Ee'2

fübm

l£ per- $. .

105

" as

D[-

TE AX TATES

I

419

lé peragat , muaxime e refpoundendo. Quomodo velut Angelus ftes. arite

Caveant illi, quibus etiam gratum acct-

Altare habens thurribulum aureum in

dit , efm ipfis contingit Minifler. citiffi-

manu tua. Silentium hàc mediá horá

ue refpondens, devorando , deglutiendo

fiat ctiam in corde tuo: quia inieo ve-

uaium Confiteor. .Et abíque dubio

lut in Calo preparabitur fedes Dco,

fenentur Parochi & Superiores Ec-

qui cít benedi&us in fzcnla. Amen.

1

clefiaflici curam adhibere ,. ut hoc

Officium angelicum non À fcurris

CON SIDER;ATIO SEXTA. |

luforié & diabolicé, fcd À puetis ho-

neflis reverenter & rité peragatur,

De Applicatione Orvationis.

imó veró, quandó Minifler plura

omittit, aut erroribus umplet , tunc

Lurta hfc in quæ&ioneni vmffc-ï

"ER 9 - — -- — a ^ ansdbeDeuées du

debet Sacerdos locó ejus füpplere,

queunt. Et primó quidem, an fit

(

eodem tmodo, quo fupplet in abíen.

meliüs pro feipfo orate, an pro aliis?

LI

d

tia Miniflri ; ratio efl, quia talis reci-

Secundóan pro uno, vel pro pluribus?

f

tatio, 1n quà nulla vera conftructio

Tertió an pro vivis , vel defunetis?

0i

aut fenfus notatur, pro nullá reputa-

Item tangendum quoque aliquid,

bl

tur , & talis Minifler refpondens non

quanam res in oratione petendæ?

de

«ft melior muto. Kefpondent aliqui,

Brevitet de hác re loquendo : Nulla

LudeYid — |

£0j

quod nihil interíit, etiamfi refponfio-

praftantior oratio efl, quam ut. quis pe-

n

Blofusite

nes Miniflri omittartur , du&i for.

tat gratiffrmam Deivoluntatemin fe, C

E.

fur

taífis rursüs fuomon cenfiffit : hocqui-

$m oimnibus alis fieri. INam, qui

4 Dco

funt.

"

pra

dem nec ego ignoro, quód eíflentia

poftulat , ut in omnibus gratiffim

, fpirit.

[

C

aut fübflantia Sacrificii in verbis Mi-

cjus voluntas fiat, imprimis exercet p

om

niflri non confiftat , inteteà tamen rc-

actum excellentiffimum charitatis et-

eollige tecum, q-ualis, hisomiffis, in

gà Dcum, utpotéei exoptans tantum

Q

qu-ibusda-m eveniat verborum . con-

bonum, remque tam praflantem, ut

&t

nexio. Ceterum quemadmodum in

neque ipíe Deus quid fanctius, quid-

f& l

ifto tremendo myfíterio nimiam pro-

ve excellentius ab homine defiderare

DI

perationem vitupeto, ità pariter ni-

queat. Quid enim Deus poterit fan-

miam protra€tionem non laudo, fed

Ctius velle, quam füam fanctiffimam

b5

fervetur communis piorum modus,

voluntaten: femper & ubique perfc-

boc eft, ut Mifla per mediam circi-

Ciflimé implert ? — Deindé exercet

p

t

ter horam duret. Ut eó convenien-

etiam perfcétiflimum aétum charita-

41

tius poffis meditari illud. Apocalypfis:

tis etgà proximum, qui ci exoptat

füty

Apocal. $. Factum eft filentium i Celo , quafi me-

tantum bonum, quo majus ipfi ex-

V..

x

di&beri. Cogita itaque , quod illà

optare non poteft. Fortaffis autumas,

mediá horá, quá celcbras, tota Curia

ET

plus effe, alicui optare ipfum Deum

ftor

exlcítis quafi fileat , tibi foli intenta,

& vifionem bcatficam , quàm im-

pletio-

PDE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, €i.

i:t

ler m

Yfeümun

pletionem divini beneplaciti ? Sed

fpecie quadatn à Dce petere ; liine

tefpondeo , quód ipfi beati adhucli-

adhuc tnanet quaftio : quanam , &

dii ho

b:ntius relinquerent (uam beatitudi-

pro quibusnam potitfimüm in otatio

f0«

nem & ipfum Deum ( fi unum celi-

nibus füupplicandum. — Dico itaque,

da Deo,

gendum foret ) quàm divinum bene-

orationefii , que pro Ecclefia Catho«

Á

placitüm. Ratio eft , quia divinum

lica , ejusque pace offertur , effa

beneplacitum eft caufà vi(ionis bea-

omriüm quoad applicationem praee

(TA.

tifice, & omnis boni, hihil fiqui-

ftantiffimam, Deoque gratitfimam.

dem boni creaturag accidcre poteft,

Ratio primó defumitut ex perpe.

Mif

tiifi Creator velit » ficut nec aliquid

tua ptaxi Ecclefig, qua eft columna

fmali, ni(i Deus permittat. "Tertio

Veritatis ; & omninó certum eft, fi

f vt

demüm ifle actus charitatis eft la-

Chriftus füuam fanctam volintatem

pm, n lt

tiffimus, utpotä ad onines f& exten-

cüidam manifeflet , quöd hanc vel

Voro a?

dens, nieminemque exclud:ns, & con-

maximé & infallibiliter revelet fuae

oplanbus

fequentet perfe&dïimus, nan., ficuti

dile&iffimz Sponfx , quemadmodüm

dcfonda?

quo pluribus damnum infértur , aut

apud lfiam fcriptum — eft : voluntas

Iflliæ- 63

" thüiä

faltem inferri intenditur, eó grávius

ia in &4. Et hoc exigit lex fponfi

delinquitur , itá econtrà quó plurjum

& fponíze ut fit intet eos volunta-

; peteMö?

jl

cómmodum PFOI*HOVGEUF, aut pro-

tum ünie & fecretorum comnunte

: W i

moverí exoptatur , có fanctiüs ora-

II

/

J;h

càtio , pr&fertirt in iis, qu& füntmu-

tur. Porró hic modus applicandi fuas

tui amoris cibus, nam quomodó

gt

, qm á

pteces & opera eft tantüm genericus,

fponía juxtà Cor fponfi ornate fe

jyn'»

fic enim , faltem implicité, femper in

; pratbum

poffet , nifi ex ipfo cogriofceret, que

omnhi oratione, facrificio & opere de-

ornametita fint accepta corim oculis

yritad

bemus effe conftituti, tiam fiquisnon

ejus, Seimus autem, quód orationes

optaret in. omnibus divini bencpla-

pro Ecclefia omnium frequentiffimé

ang at

€iti executionens, is in Veritate dice-

prafcribantur, maximé eftimentur,

&antem:.m

fe non poffet : Fiat voluntas tua ficut

(us i

& máximis gratiis donentut; ficfct-

in calo €» in terra. 5 nec etiam divi-

té omfics indulgentie conceduntur

,dirt

ptit ite

nam in f? charitatem oftenderet, li-

fub iflà conditione , ut aliquid devo-

«et enimjdivina charitas nobis non

dl

té osctut, aut áliud piuth opus offc-

pr&cipiat, pro cuactis in fpecte ora-

fatur pro exaltatione fanéta miatris

qie Pff (s

fe, pracipit tamen nobis, neminem

Ecclefix , extitpatione herefüm , &

j atl

noftra eratione excludere : afl quia

Principum Chriftianorumi concordià

" Chäfifäi

-

tutm éx perpetuá Eccl-fiz praxi, tum

impetrandá

3

atqui fi Deo gratior

j exopt

eX facraScripturà , tum cx Chrifti,

ápplicatio, quam ifla , foret , tunc

, ;P(; d

San&torumque exemplis docemur ,

certum eft, quód Ecclefia candera

T

aoníolüm in genere; fcd ctiam in

praícriberet.

jf Deüm

e3

KRatio

quä

mit

glcüi*

f x

212L

TRACTATUS t

Katio fecundó eft : quia, fi verum

Ecclefiz falubertimas Cen&ifutioneä

eft ( uti veriffimum eft) Chrifto fieri,

& Regulas prefcripfit. Tacendo de

otnnibus , .hic tantüm adduco, qu&

quidquid fituni ex minimis cjus, hoc.

j

longé adhuc potiori jure verum erit,

apud Proíperum Stellartium de Ca-

fieri Chrifto fponfo, quicquid fit Ec-

talogo Miffarum & Orationum lego,

ubi intet alia hzc habentur

Omnes N. t7.

cleftae. (ponfæ , quia fponfa non tan-

.

puM

Í

tüm foror fpon( , íed quafi unnm

Sacerdotes cuveut , juxtà Cou[litutiones

Pfïfc&

eum fponfo cenfetur, Katio eft tet-

frequenter. orare pro univer[a. Ecelefia,

p p

tió,. Dco gratiffimum eft pro Eccle-

ac pro $s prafertim , — qui majoris [unt

tird ]9

fia laborare , ergoftmiliter otare, quia

momenti ad ejus univer[ale bonum , €it-

Itih

D

fxpé plus prodeft devota oratio, quàm

jufmodi funt. Principes Ecclefiafici ,

laboriofaoccupatio. Antecedens con-

Seculares , & alij, qui multim prodege,

l

f

flat , nam, fi graviffimum peccatum

vel obeffe bono animmarum poffunt.. 1tema:

rurfüs n. 18. unufquifque Sactrdes fin-

2

eft , laborare in Ecclcfig perniciem,

erit econtrà Deo gratiffimum opus,

gulis smenfibus duo Sacra faciat, alterum

Milua, ]

laborare in ejusutilitatem ; & fi tan-

pro Indiis , & gentium converfione ; 4l-

LT]

eerum pro. legionibus féptentrionalibus ,

quam inftrumentum diaboli opera

Spiritus fancti invadit , qui Eccleftam

c Hareticorum vedu&tione , & in altis

É

offcndit , crit econtrà cooperator o-

Sazrijïcizli , C Orationibus eadem Do0-

igl

mino commendalit.

Pati fervote ifte

B

peribus Spiritüs fanéti, qui candem

defendit. -

fan&tilfimus zelus pto Ecclefia ctiam

flg

Qrartó poteft hzc veritas colligi

in (an&tis alterius fexus. femper eni-

q

tum ex variis Scripture locis, tum

tuit , ut adeó veriffimum videatut *

H

exzclo omnium fermé San&torum ;

uotquot füeruat anims pinguiores

[

sl

?n"

fic inftanter pro Ecclefia laborabant,

grati& & illuftrationis , omnes mut-

orabant , & poenitentie opera pera-

tüm pro Ecclefia Dei orabant, plo-

Á

gcbant fanéti Francifcus & Domini-

rabant, clamabant. Talis fuit fanéta

f

p

Catharina Seneníis , inflanter pro

eus ; hinc ad primum à Chrifto di-

2-

£tum eft : Va Francefeo , € viffaura la

pace & unitate. Ecclefie ad Deum

l

«a[a. miala quale come tu vedi ruma,

fü(pirans: , talis fuit (ancta Brigitta

Vidua, cui Deus circà regimen Ec-

ïä

Vade Francifte & rcflaura domum

meam , ecce enim ruinz proxima eíl,

clefie multa revelarej dignatus. eft.

]

Talis fuit fancta Uherefia, qua edo-

alter verà ab Innocentio tcrtio vifus

K

efít in fomnis Ecclefiam Lateranen-

&a, in India ob defe&um fidei, tot

Y

fem fuis humeris füftentate. Sic fan-

petire animas , pra amore & comr

u

uti fa-

é&us Ignatius Lojola totus divino ze-

paffione vix non contabuit :

lig

lo pro Ecclefia Catholica ardebat, &

tis liquet ex. propriis ejus fcrip

tis, De Fitt-

Ó

] dat. Me-

ad hunc finem fan&iffimam illam fo-

dum ait

Mille mibi vitas , pro ve

H

unius anima , de tantá ibi pereuntium nejir

cietatem inftituit, cique pto utilitare

[

multi- cAp- --

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, (»&

21j

iitutioneä

anultitudine, liberatione & falute pouere

ces. ad iftum fiaem non;'funderent ;

nb

paratifama videbar- Undé , poftquam

undé Samuel coram populo protefta-

i qit

Sorotes fuas ad orandum pro Miffio-

tus cfldicens : — Abfit autesm & me boc

z.Reg.ä. !

n d

natiis, pro converfione peccatorum,

peccatum in Domine , ut coffem orave

v.2R

um lo

& pro communi Ecclefie bono ferió

pro vobis. Portó per paccm , quaà

:Om Yi

cohortata , etiam hac addit : $2 ora-

Deo ardentiffimis precibus cfilagi-

De Via

fituin

tiones , defideria, difciplinas, & jejuma

tanda eft, ego hic nonintelligo prse-

Perfedt.

cisé concordiam Chriftianorum Prin-

ï EHW»

ad eum , quem dixi (copum non diviga-

éap. 3-

tis , certa eflote , & cogitate, non facere

cipum ( etfi (it optimum ctiam pro

aj [

ürcà fi-

um , d

vos , mee adimplere fiuem ad. quem hoc

hacorare , uti in alio loco dicam j

niem.

ifià , &

in loco vos Dominus conflituit. 51 ocu-

fed inteiligo pacem aliquam univer-

los nofttos in facramScripturam mit-

falem ; Pacem intelligo, non qualem

a nl

nt. ltet:

tamus , mox occutret nobis Píalmo-

dat mundus , fcd pacem Chrifti in

qria f

graphus , zclofiflimé admoniturus :

ofculo fancto , quemadmodum petit

Regate: , qua ad pacem (unt. feru[alem.

Sponfa : Ofruletur me o(iulo oris [iti- Cape

"EL

Pfal.i2t.

Per Jerufalem in fen(u Allegorico,

Pacem, qua eft vinculum perfectio- , ,.

yfnts j

7J. 6.

d

juxtà communem fanctorun Patrum,

nis fcilicet charitatem , ex qua omties,

Ecclefia intelligitur » à Spiritu fancto

cindi

qui viderint Chriflianos ; Coguoftent. poig u

igitur docemur , pro Ecclefie pace

illes & quia ifli funt. femem eui benedixit , j

E

jl

Dominus

»

P

fenotc l

.impeïranda orandum effe. Vel fi tibi

quemadmodum iij Scrip-

nen placet fenfus Allegoricus, fcito,

tura per Prophetam promiffum efi:

adía i

quód etiam in fenfu proprio & hifto-

Dominus virtutem populo fio dabit , Do-

P/al.zs;

empet cl*

vidett

tiali fanctus Propheta per. Jerufalem

minus lenedicet populo [uo i pace.. Ex

VD II.'

totam Ecclefiam populi Hebrazi in-

unitate pacis & dilectionisfine dubio

inguiofüs

tellexerit. INon enim folitus cít. Da-

potiHïmüm cognofcirmut, quód fimus

mucs m

vid pro fola civitate Jerufaläem otfate:

veri Chriftiant & difcipuli Principis

ynt, *

pacis, ficut ipfemet teftatur : Iu boc

f i

fcd pro toto populo, quemadmodum

joan.13-

patet ex illo : Salvum fae populum

cogno[cent omnes, quia difcipuli mez eftis,

W. 365

hr p

P[Al. 27.

y.9.

tuum Domind, c benedic hareditati tua s

fi dilcéionem babueritis adinvicem. Elanc

, Dam

pacem , ommium primus, Chriftus

jb

Q»ódautem Jerufalem fpecialiter no--

miünct , hoc tantüm ideófit , quia

fuae Sponfa à Patre coelefti poftula-

imon 2

Jetufalem fuit civitas Regia , caput

vit, dum eum fic affatus : Parer [ancie

foan.z

T :

rcliquarum civitatum, Princeps Pro-

fetva eos in nomine

tHo , quos dcdifii

V. 11.,

gz

vinciarum , Domina gentium, fPe.

anibi, ut fint unum ,

fieut & nos.. Hác

AG. 4

fidel, (

cialis fedes Dei & fundamentum re-

Ecclefia ,

pace gaudcebat primitiva

y. £2.

K coft

ligionis ; imó tantus fuit fervor.in

quia credentium erat cor um

m er a4ni-

EC

qil

ha-

Prophcetis & fan&is hominibus vete-

fA una ; & ob hanc pacem erant

Y. 47.

y

Pl;bernæ O

Dom. 4..

; fcrif

Jh

1is 'T'eflamenti precandi pro populo,

bentes gratiam ad. omnem

TA

Deus , qui fidelium menies

unius efficis

pof Pafchz,

j

ut fibi peccate ducerent ; fi (uas pre-

vel

j

qil-"

O£Eomm

ul

L

TRAC'TXATVUS L

224.

faizmtatis . da etiám pacem iftam in

pro meipío offerre? Primumabíque

Mattb.6.dicbus noflris. — Fiaz voluntas tua [icut

dubio veriffimum eft quód. nempé

yö lao

in celo e» in terra.. 1n. coclo ibi pax

propría operatio mihi utilior fit quàm

$. Greg, fumima eff : quoniam donum r pax eft

alterius applicatio s faltem ordinario

modo loquendo ; quia oratio altetius

bomil. t2. glettis ejus ; ibi pacis non erit. finis, quia

S

in Ev4ng-ibi non efl meum ac tuum. , frigidum

mihi duntaxat prodeft. modo impe-

S4p.3-V-9 illud verbtm , omnis difcordig & di(-

tratorio , propria vero meritorio.

f

Tfaia 9.

Non autetn poteft fimiliter alterum

fenfionis principium. Hanc coeleftem

f

y.7.

pacem totis viribus imitari debetet

affirmari , fcilicet melius effe, profe

li

$. fo4t- (an&a Mater Ecclefia , hanc pacem

ipfo, quàm pro aliis orationes fuas

s

offerte ,. nifi fortaffis quis pro aliis

nt: Cbr)- à Deo Ecclefie inflantiffimis preci-

bus poftulare deberent omnes genuini

magis ex praíumptione, quam cx

nf

fefr,

fi/z

cjus filii, prefertim veró Sacerdotes,

dile&tione precaretur , fatus, fuam

ii

inemotes , quód non fine caufa fuas

propriam animam jam efle adeo in

Hotas Canonicasillis concludant vet-

gratia divina pinguem ac fortem, ut

I

bis : Deminuws det nobis [uam pacem, C

orationis tobore haud amplius indt.

fl)

vitam «ternam.Pet hoc enim inftrui-

gcat , hoc abíque dubio non elfet ve-

l

imut, omniutn noflrarum orationum

rá dile&tione duci , fed diabolica frau-

HF

ïm

finem .& fcopum debere efle pacem

de feduci. Deindé, tranfeat, quodci-

li

Chrifti in praíenti , & vitam &tet-

tis aut ftequentius noftra petitionis

nam infuturo; Ex his

fortiamut effedtum , fupplices pro

Nel

bus

Colligitur primó, melius, Deoque

nobismetipfis , quàm pto aliis, ex

fior

gratius effe, orare pro aliis , quàm

hoe tamen male arguitur, quoód prior

H

profeipfo , & rationem ulteriorem

oratio fit polteriore perfe&kior ; (iepé

dat fan&us Joannes Chryfoflomus

enitm Deus mercenatiis fine dilatione

;

Dot

D

iflam : quia, pro fe orare neceffitas co-

concedit, qüod filiis cum fznore dif-

ij

fert; imó non raro magis amat ne«

liife

suptr.

git : pro alis Charitas fraternitatis bor-

tatur. — Duleior autem ante. Deum eft

gando , quàm dando. Sic contingit

I

lt

tj

eratio , non quam nece[fitas tran[mittit,

exempli causá , duos orare pati fer-

dCVw

ed cbaritas fraternttatis. commendat.

vore, unum pro fanitate corporali

Hotmi-2«Mee fbimetipfi contradicit fan&tus

egrotantis fui filii, & alterum pro

3

ll

interV4- pacsr , dum in alío loco ait: Detis non

conver(ione fui inimici infenfiffimi,

TA 014« 155 anwere confuevit , dum ab alis. pro

jam evenit infüper,ut filius juxtà

1

mebis rogatur, quàm fi nofimetipfi oremus.

priotis petitum integtz fanitati re-

ANam imprimis aliud eft, querere; an

ftituatur , inimicus vero pofterioris

1

l

h

mihi magis profit propria orgtio ,

loco converfionis adhuc profandiüs

h

quim alterius pro me fufa : & aliud

labatur ; quis quefo, ex hoc cafü pru»

quarete, an mihi magis profit pto-

denter inf-tet : falubrius Deoquegra-

M

tiüs effc , arare pro corporali falute

N

priam orationem pro aliis, quàm

: filio-

IU

g

E

DFf MOTIVIS' ET INSTRUMENTIS , &

:f

ndige

[

filiorum, quàm pro converfioneini- à vita avocat, ut faltem illos rrazioti

frgia

micorum imó fi duos aut plures an-

peená condemnet; quia omninó ce-

nos pro converfione cujusdam pec-

tum eft, quód nemotam profunde irt

Yi

catoris füpplicaveris, ille tamen ni-

ituferno jaceat , quin ruiffet profun.

) a'ïterius

hilominüs fine poenitentià decedit ,

diüs, nifi benignus Deus eum in mul.

p n

ne idcirco arbitretis, te fruftrà oráf-

tis confervaflet. Pre(ertim autem

vetitato

fe, aut tuas preces Deo gratas non

Íemper fructuose precamur pro Ec-

aterum

fuifle, abfit , (ed oratio tua in finum

clefia, quia ipíà tecipienda. gratix

? PtPfc

tuum revertetut , majori fru&u ,

ferapet eft capax, fuoque Sponfo gra-

oflcs du

1

L8CA 10.

- quàm fi toto illo tempore pto teipfo

ta; non quidem in omnibus membris,

[/o 1l

fufpiraffes ; conformiter. illi : $; :5b

Íedtamen in multis.

yim d

y»ó

fuerit filius pacis , requiejcet fuper illum

Colligitur fecundó, ut plurimum

,

pax veftra : fin autem ad vesrevertetur.

perfe&tius effe , orare pro pluribus,

Ton

Sic pariter ; nifi peccator, pro quoad

quàm pro uno» quia majoris eft cha-

gtl

Deum clamas, obicem pofuerit, ora-

ritatis, fuccurrere pluribus quàm uni.

As jf

tio tua perfeverans certó tandem ipfi

Nequé dicas, applicationem plurimis

xeltyo

impetrabit convet(ionem. Sin vero ,

minus prodefle fingulis , & fic nemi-

olici tl

tuncomnis gratia , & totum oratio-

nem bené juvari; fore ergó meliüs ,

j o

nis meritum tibi refervabitur, imó

ut füccurratur uni. cum fpe falutis ,

T

vetó etiamfi peccatorem tuis preci-

quàm 1nultis cum fruftratione. Sicut

pics p

bus converteris & peté dotaveris ,

fapientius eff, rempore naufragii

T

fon tamen ob idde tuo metito aut

unum indubitanter liberate ab inteti-

tu, quäm citcà multos occupar—i ina-

gtatia quicquam fübtrahitur, fed

duor if

potiüs addicitur, quemadmodum lo-

nitet.

Imprimis enim dico, effe

ediiit

jn Morí1, doitur $. Grtegorius : Ouisqtispro aliis

magnam quaeftionem , an oratio pro

enore d

intercedere nititur. , fibà potius ex cbari-

multis minüs profit fingulis , nam

s ami

tate (uffragatur , ut pro [emetipfotantà

fan&us Hi:ronymus fentit exprefsé

T0

cititis exaudiri mereatur , quàm magis

contratium, dum ait : Quoties procen-

fe if

M

devoté pro aliis intercedit; Nempe ve-

tum animabus pfallrnus , vel Miffa cani-

! cofp'?fa-[i

Matrh, 7, I9 Verius cít illud Matth. In qu4men-

tur , tantum prodefl cuilibet , quantum

remm p

».2.

fmffi -menfr fueritis, vemetietur. vobis s

fi pro qualibet caneretur. . Ex ratio eft,

Quanta. veftris proximis remiferitis

quia Deus magisrefpicit intentionem

fanfiin

mala , tanta remittentur & vobis ;

operantis, 'qu'äm quantitatem operis;

jis j5

f

quanta ets dederitis aut optavetitis

quoniam ergó eodem intentionis fet-

bona, tanta dabuntut & vobis.

flerio

vore poffüm defiderare falutem cen-

Kuríüs etiam reprobis poterunt effe,

tüm animarum, quo unius, pofïum

j

imó fzpe fünt utiles noftre orationes;

etiat à bonitate divina 1dem pro !1n-

C Cafu P r

propter has enim non raró Deus eos

gulis ex centum, quod pro uno,fpe-

»

)Caquä f

tate, Deind.

€

od pet-

cittus aut ab occafione peccandi , aut

: (emper nego, qu

orpli [a!qrc

jrad.. Pars II.

fe£tio

u

"

236

TaR

AC

r A TU-S. .E

fe&tio orationis bené de(umatur à pe-

ad Deum . clamabat , fnagno fetvos

titionis effectu ;

fic certiffimum cít,

fis fpmcu fc offerens ad tolerandas

quód Dominus JEfus in Cruce pro

quoqué (fine peccati tamen noevo)

fuis erucifixoribus perfcctiflimam

atcrnales inferni poenas ut. vél fic

faltent

Dco Patri orationem . obtulercit , &

ünius äthxopis animani

LE - DEEE C E EE

l

Chriftoluccifacere poflet; & en tam

quód pro omnibus propter fuaim re-

"verentíam fuerit auditus , & tarmen

avidé defideranti mox fpectabilis af-

paucuïum eotum fuerunt converfi ;

fiftit defideratus cunctis Gentibus,

nam, quód benigniffimus Dominus

camque fua divina fuavitate hunc

adeo falutem ommium fitiens, vcl pro

fere in modum affatur : Fili mi, hoc

P. 38.— R-— E — AE —

Ex Anta«

üno duntaxat non oraverit, hoc di-

unico actu riort minoti tiercedis co-

f

910 Ba-

cere non audeo, aut quód fan&iffi-

roná te dignum fuifti, ac ít ormnnes

0

lingb.

$a cjus oratio pto fingulis nori fuc-

Turcas, omnesque Hearcticos ad me

Q

rit exaudita ,

hoc fentite nolo 5 fed

convettiffes ; plura. haud locmum

fr

indubitanter tetieo, quod benigniffi.

abbrcvtamm Verbum ,

utpoté per-

ib ;

ius JEífus tanta 1mguhs gtatiarum

quam potens per p1uc1fT tna fuisíet-

1ü

auxilia fuis fanctiffimis p*'eabus me-

vis mgentem eoníolationetrt animte

s

IL:GI'IC

quanta nec ipfe obturatus

quc fortitudinem tribuere. Habes 6

ày

tho percepit. O Deus cordis mei,

venerande Sacerdos, quod umtens

M

Juie;. qauàm veré dicis de populo iflo: Quid

in fratre layco , laycus quæope hic

We

y. 4-

efl, quod. debui ultra facere. vinea mea ,

vir defideriorum in focierate JEfi

b

& nen feci ? Ipfi verófacà fünt inflav

V!XIf

& Anno Domint 1617. Plc

Pfal. $

inà

Faj'

afeidis /ara'az, €& obturantis aures. (uas

obiit. Caterüm ex iflis, & prafcrtims

Vi

'laliaaux

lia faerunt internae infpira-

ex textu, fandi Hieronym: nemo

DN

ti0nes

iteny externa miracula , fic ut*

infer at, fecum mala rationi , natiorie

eu

nobis fatis indicat fanctus Lmas ità

forté ità concludetrs -

Simifla decan-

fe

Lucg2;7. Ícnbens :

Videus autem centurio , quad

tatz pro- centum tantundem prodeft

W

v. 47. C* fatlum fuemr, glorificavit Deum , di-

fingulis , quantüm fi caneretur pro

ày

48.

cens : vére bic bemo ju[tus erats cm

üno, ergó ltcet pro una Mifía plura

of

emnis türba eorum , quà fumul aderant

accipete füpendia ; ifta enim illatior

Q

ad fpeilaculum ifiud , «» videbant.qua

ron eft bonas "Tum, quia damnota

— fadbant , percutientes pettora [uavever-

eft ifla propofitio. Non efl contra j ab Agm.

tebantur /|. Ecce hec nobis folatio effe

Jüriam pro pluribus Sacrificus flipendium. q,dy, z.

k

poterunt , quac dó conver(ionem ia

MH e Sacrz]ïmmz HU offeYTE z . pg,

qi

fidelium, pro qua oramus, non im-

neque etiameft contra fidelit atem,eriam-

lr

petramus: folatio poterit nobis etiam

fE. promittam , proutffone etiam . jura-

Ü

eíe illud', quod.ds Alvhonfo R ode

rnento firanata, danti ]f:pemlmm, quàd

l

ricio legiut ; devotius aliquandoó

pro nullo «lio efferam. 'Tum, quia dans

Cl]

puflimus hie Dex fcrvus in oratione

ftipendium pro fe, totam miffam

di

CU

- U

E

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, érc.

217

o£m.

letants

cum omni fructu fibi applicabili pe-

converfione . Hareticorutm. — Ratio

tit fieri. Tum demüm, quia opinio

t ncvo)

hujus diftributionis eft , quia pro illis

fancti Hieronymi non eft omninó

maximé orandum eft, à quibus po-

t vt

Aniunt

certa, nec ego hic illum orandi aut

tiffima falus dependet , quemadmo-

facrificandi modum pro pluribus ex

düm funt Przelati Ecclefiaftici , &

&enam

inflituto adeó commendo , fed hoc

Principes Chriftiani. Owecirca ( in-

dubl f

unicum oftendere contendo, opti-

quit Cornelius à Lapide ) melior effe

Gentis,

Iu Ofet.

tate hu

mum eífe , fuas preces & Sacrificia,

nequit oratio , quàm illa ,. quá oratur

non amore füpendii , fed amore

pro Regibus & Principibus , 1um Eccle-

* .

!i mil hoc 'v k

Chrifli applicare pro Ecclefia , quae

fiaflicis , tum facularibus , ut. eos prau-

fcedis - Li'

fc habet pcr modum unius.]Non enim

dentes , Q pios, & flrenuas vel largia-

fiomio ,

debemus ita materialiter intelligere,

tur, vel ejffiiat Deus.

Obfecro igitur

k *

quafi in Miflà oblata pro Ecclefia

cum Apoftolo primum omniuum,; pra-

| ocumtt

frucus ita diflribuerentur in fingula

fertim autem Sacerdotum , fieri ob-

m p

Math. 15.

membra , ficut difcipuli diftribuerunt

féerationes, orationes, poftulationes, gra-

ns füskct

turbz (cpté panes & pifces ; niinimé,

tiarum attiones pro omnibus bominibuss

at at

gentiü. (ed ut benigniffimus Deus vel

pro Regibus c omuibus, qui in fublimu-

1. Ttznoth.

Hbso

avertat malum à populo füo, quod

tate [unt : u quietam e». tranquillam , , , &

gt imitt

viderit maximé eidem effe noxium,

vitam agamus in omni pietate & cafli- ..

p

vwelut largiatur gratiam, quam, quie

tate j bor euim . bonum eft C acceptum

bus & quomodó cognoverit effe

ceram Salvatore nofiro Deo.

aye [

i. pe

maxime falutarem. Hinc etiam ctit

Colligitur tertió, melius, Deoque

præfærtim

valdé bonum , tum pro fervotis fli-

gratius effe , otare pro vivis, quam

mulo, tum pro majori fructu , fin-

thi ao

pro defunéis ; fed quia circa hoc

gulis diebus fuis opetibus particula-

punctum multi occurrunt adverfarii,

; fttiué

ideó fit.

[f dectt

rem aliquam inrentioner prafigere,

L

pro Ecclefig tamen femper. majori

bono. Verbi gratià , die. Dominicá

sretur p

CONSIDERATIO SEPTIMA.-

-

fi(; puri

offerendo omnia füa opera pro cun-

us Praelatis Ecclefiz; die Lunz pro

jm ilto

De Corrigendo exceffu.

Confiliariis & Ecclefie Legatis, die

dinnad

Martis pro Miffionariis & aliis Apo-

Redo Domine atque profiteot,

UI

ftolicis viris , die Metcurii pro cun-

C

f*it?mäianl "

Purgatorium effe : anima[que ibi Trident.

€tis Sacerdotibus praefertim. Confef-

detendas, fidelium fuffragiis, potiffantm Sef.25. i&

, f

fariis & Concionatoribus : die Jovis

verb acceptabili altaris Sacrificio uvaris Decret.

n

pro Regibus & Principibus Chriftia-

f

Nihilque magis defiderlo , quàm utde purg-

l'nm jl?ïx

nis ; die Veneris pro Regum , Prin-

fitibunds flammifque fepulte Chri-

jm, ^

i

cipumque | Confiliartis ac Legatis ;

fti (ponf , piorum fidclium (uffra-

"

die Sabbathi aur pro dcfunctisaut pro

giis refocillentur ; ó utin

anr pro hifce

F

2

di-

E

i

fTRX CIA4ATUS-E

a22$

f

dile&iffimis captivis redimendis pof-

excedunt. Nulla proliibitio,nulla cog«

Éx Brev.

femmeipfum captivum dare,quemad-

fcétio , nulla admonitio apud ipfos

31. Auge

modum feipfum pignoti dedit fan&tus

quicquam: valet, Fruftrà ipfis dixe-

ris, in duplicibus & infrà quaídam O-

RaynïuqldLls- TNonnatus pmdecentis

in captivitate Barbarorum , ó utiaam

&avas , non licete celebrari miffas de

ä

poffem.emittete tale votum in folati-

requiem , fruflrà allegaveris décreta

3. fan.

Y

um animarum, quez in.Purgatorio pu-

fümmoram Pontificum , refpondent

enim fempet pro-femper , fe habere

niuntur, quale emifit petrus Nolafco

in. folamen fidelium, qui à Paganis

ípecialem devotionem ergà animas in

;

captivi premuntur. INihilominus ta-

Purgatorio, quàm vix non pluris zfti-

d

men, fiquis: faciem Ecclefiz, ac mo-

shant, quàm.pradicationem & marty-

dernorum. hominum mores & .affef-

rium fan&ti Petri, Dixeris forté ipfis ,

fi

juxtà declarationes Cardinalium, jux-

k

é&us. pauló- attentius. confideraverit ,

facilé deprehendet ,. diabolum. nobis

tà corimunem Theologorum, juxta

[I$

etiam in. rebus fanctis illudere. — 'Ta-

Sctiptores in. Kubricas.per Miffam de

Ya

YO

€eo:hic. malitiam. quarundam perfo-

fcfto-squé fatisfieri intentioni funda-

torum, aut intentioni petentium :fcd

narum, qu& uthabeant, qeód abli-

j

a&ra.verbctas, à. füa confüetudine &

tii

guriant , varias fraudulentias commi-

nifcuntur. Jam fingunt , quód indi-

pertinaci devotione non.ampliüs pof-

fir

gcant. pecuniis pro tot miffis. defuns

iunt dimoveri... Addideris forté Mif--

lo

étorum ; jam, quódanima quadam.

fàm de fefto tali die defunckis plus pro-

Dj PC?

dcfle, quàm.Mifflam De requiem. Pri-

f

a

tamlongá & fumptuosá percgrina-

tione indigeat,de his, inquam taceo,,

nió propter obedientiam & revererre

Buj

quia fimilia. omninó pracaveri haud

tiam ergà (anctam Ecclefiam. Secundà

4 g, &X

queunr, nihil enim tam fanctum quo

propter interceffionem fan&ti , de quo

i

humana malitia non.præäimn abutis

Miltla celebratur: Tertió proptet coti--

d

formitatem.Quartó proptcr reverene

ff

Etnon facilé propter quomnäam ab-

ufum, multorunr devotio in dubium

tiam,qua inMitlis dc fcfto Gn&tiffimas,

n

vocanda eff. "Faceo preeterea illam ab-

Trinitati per Gloria Patri exhibetur.

furditatenv. circà dies anmives(arios ,

A;'

Quintó propter majorcm celebrantis

i1

li

eoquod fübindé quepiam non folunz

evotionem; prgterquàm quód fine

A

imeommunibus Feflis,. fed. etiara. in

jufla & gravi caufa celcbrare Miffam:

iT q

Feftis Apoftolorum, & principaliori-

ab Officie Canenico difcordantem ,

Md i

bus fanét.ffima Deiparzanté miffam,

veniali faltem culpà non careat. Sed.

Vr m

locó concionis, Vigilie defunctorum

nequé hoc capiunt, utpoié quorum:

w

devotio puré inaffe&tu,& nequaquam

pcragantur, de his, inquam ,& finuli-

L

busegofilco,& Superioribuslocorum

in fcientia fündatur ; & hinuc iftum

Wi, p

Cotrig

lo]

endarclinquo.Item ctiammagis

devotionis exceffüm ut plurimum

5' 5-

!

H

filendo , quàm loquendo. mecum ad-

tantum apud tudiores repeties, & ra«

[

mitor quód omnesfermé pertinaciá

j

ritlimé apud doctiores. Aliqui eorum

abundent, quodquotin hác devotione

tefpott-

E

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, é»t.

320

tullacore

tefpondent, etiàm fuos anteceffores &

netut obedire Superiori , pracipie

pud i

imajores ità practicálfe , qui tameti

enti in. duplici Miffam De requietn.

ips

faére viti pii & docti; alii , Decte-

Kationem dat, quia riullus Pradlatus

ain 0.

tum .Pontificium non effe accepta-

infcrior poteft füos fübditos obligare

t nits

tum ; alit, fe petenti promiftffe Mif

contrà lcgem -Süpei—'*iaris. - Sed áudia-

ris d

fam De requiem. Primis refpondeo,

rnus fundamenta afferentium, malius

fe(pendem

venetot veítros Anteceflores & ma-

effe orare prodefunctis, quàm pto vi-

f hobss

l

jores, nom tamet funt apud me tan-

vis. Potifimum igitur eorum fermé

janimait

tz zílimationis, quantz elt facrorum

fundamentum eft, illud terribile fa-

To.i1.z

44. 1220.

Juri gl

Kituum Congregatio. Mirum non

&um, quod ( au&tore Btovio ) con-

&mutty

eft, quód veftri Antecefforcs ifta vel

tigit beato. Bertrando, nimirüm li-

fimilia decreta non fervaverint , ut-

benter vir ille beatus fuam — fenten-

ortipls,

Jjum, t«

poté, qua verifimiliüs tunc tempo-

tiam reliquit, pto quaanted, tum

m, i

fis necdum emanaverant : fed hoc

orando

pro converfione pecca-

Mi

valdé mirum eft, ó dile&iffimi, quód

torum tum difputando tam fortiter

ioni f

- vos eadem obíervare nolitis ,- cüm

fletit, miferandá apparitione f'ubn'of

m d

jam patfim: in ipfis quoqué directo-

Ctem petterritus. Sed refpondeo : fi

pl &

ris inculcentur, addito infüper , ad-

ego cx charitatepro peccatoribus ota,

j ]iüspofj

monendos ac inftruetidos. effe popu-

nunquid unica hiftoriéa me À chati-

los , ne - fcandalo afficiantur, dum

tatis propofito dimov.bit? abfit. In

at Me

Direge. petentes Miffam Pro mortuis, non

arera fundatur illa (ententia,qu& prae-

] plflS p

yem. Ut

Tim

audiant miffam De requiem ; & ne

tet. hiftoriam privatam fuffragium,

; geveräm-

Bussfeld.. Sacerdotibus nimiüm molefti fiat in

aut fulcrum non habet; tum quia fa--

ennor.;o, €Xquirendis quotidié Miffis de. de-

é&um privatum fxpé tam facilé ne-

d

undtis , fecundis refpondeo , alienum

gatur quàm probatur ; tum, quiaca-

jj g

orct qatte

efle à Spiritu (an&to, quiíquis priva-

füs particulatis . malé applicatur in

tain devotionem ftatutis Pontificum

confequenti'am univerfalem. Tran-

rrevt

— prafert. Ibi effe nequit genuina at-

fcat, quód clementiffimus Deus hoe

ndilinte

qué perfecta diledtio, ubi deeft Chri-

facto beatum Bertrandum ad. füccus-

atf

fjcbranlisï

ftiana atqué perfe&ta. fubmiflio. De

tendum miferis animabus fpecialirer

acceptatione legis difputare nefcit,

incitaverti;tranfeat, quód ad hoc pien-

od f

F

imTbeol, QUilquis ver& obedire didicit. Ullti-

tiffimum mifericordie opus vocet &

;

Mifan

sorali

mis refpondet Patritius Sporcr , eos

alios » ergonä omnes? ergcnäex hoc

dantefts

Saram, mnimé tencri promiffione nal& fa-

bené infertur , nullum effe Deo gra-

« xX

Part.2. C , fsd omninó fatisfacere füx pro-

tius opus, quàm füccurtere animabus

qu()fum

£4p». 6,

tnillioni per Miffam de Fefto cur-

in Purgstorio ? minimé gentium.Hzc

lüä

qusm

Sed.4. xente, cüm omnis promiffio intel-

illatio eft tam inconveniens, ac ftdi-

j i

$.2

ligatur fa&ta & obfervanda fine pra-

ccrem : nonnulli ii matrimonio pet-

um

judicio lcgum. Sicut nec fubdituste-

fc&tiüs vivunt, quàm alii in RcIigiq-

35';&!2*

E

D

jeortm

fcrþonf

319

TT DCCTATUS- t

ne, ergo flatus matrimonialis eft per-

'Tertió utique gratius ent Deo, füb-

fc&tior ftatu rehmofo

Aut : notl.

"^venire fibi chatis

qum* tcbe lhbus

inimicis ?

nulli magxs placuerunz Deo mandu-

cando $ quam alii ]qunando , ergo

Quartó prudentis eft facere modo

mandpcarc eft pelfe&.us , quàm je-

alis , quod quss fibi poít mortem

junare , nonm ita eft ratiocinandum ;

ficti cupi. O quàm dulce nobis tunc

nam ficut Deus. non omnes eodem

erit , feclpere mifericordie meníue

ä

modo vocat, ita nec omnes per ean-

ram , quam modó mifetis animabus

commodavxmus Undé nos Chriftus

dem viam ducit.

Alios perficit per

hortatut :

Facite- vobzs amices de Masn- Luct 16,

gï

aufi:erlzatem, alios per laborem, alios

nona zquizmm, ut ciim defeceritis, r6« V. 9

per opera mifericordie erga. defun-

&os, &

& alios erga vivos, haud íecüs,

cipiant vos in aterna tabernacula. Bené

2

ac faoxens attifex, C]Lll divetfis inftru-

poena peccati dicitut : Mammona

1

mentis diverfimodé utitut,

Huic

ll]lqulmïlb ; niam dum peccamus , 1 fiG-

P;

hiftoriz adjungunt communius et-

bis catbones thefaurizamus- 5

b ïxä

zf

li

$000

iam. faquanna argumenta.

dicitur : cüm defeceritis; nam in Pur-

? Primó nonnemo ità difcutrit; non

gatorio vere deficit virtus noftra;,.

fa

eft mifcratione dignus, fuiipfius mi-

quia ibi ampliüs opcrari non licet,

ägï

fcteti nolens ; quis enim carceri eri-

Lt qms tunc nos ex ardore tam, "hote

$4

Mj

pere faraget propriz Lapuvmm a-

tibili educet in. refrigérium ? nifi a«

f'ij

l4 4f

mantem :" qum i!l PUFCHH] a H.ldVö

nimg per noílra Iuhfagia ad;e&æ,

Præugmum delapío funem porriget,

mifericordtam pro miíericordia tri-

frti

ut ferpfum juvet , manum mottre

buendo

Tamdiü tamque ardentet

z

hg

dctreäanm ? tune pto illo folhc:tus

apud divinam bonitstem pro nobis

t

fis, qui 1gnavu: fui curam negixgu f

intercedendo, donec recepti i bea-

ii

titudinis tabernacula cantemus cum

quemadmadum facit omnts peccator,

W

1piis canticum novum. Cum jatereà

quza il volenti fe convertere Ífeme-

Qu

per in prompti eft gratia, . Et non

PGCC&ïOleb non 1'31(0 mgfati,tudmem

[

potius miferearis animz, qua hgatls

pro gratia tependant ; cóque profun-

1. 25

fi&

manibus & pedibus vapulat 2 fumma

diüs ad tartara defcendanr , quó ipfis

hl,

L

fané miferia eft , in miferia relinqui,

copxoüor gratia impetratur ; quià

L

übi nullum füppctit medium, fcip-

quó abufus. gmnæ eft frequenrior &

Ó

(üm proprio Martre 3uvand1 praíet-

majot, eó culpa fit gravior,

x

$

timn ubi tamæwhemens hberarxoms

Quintó denique legitur de fancta

Yi

deflderxum perurget,

Gertrude, de fan&a Therefia, dequc

ü

äecundö peccatores fæplus fum

non paucis aliis San&is & piis ani-

lg

repxooi » confeqmnter ncftfarum

mabus. , quod non tantum pro anie

EH

orationum, & facrificiórum incapa-

mabus im Purgatorio captivis fuas

cc$ , in Purgatorio econtrà fempet

orationes Deo obtulerint ; fedeifdem

!

etürit capaces üdïraglorum

quo*

DE MOTIVIS ET INSTRÜMENTIS, C

àit

)o li.

quoque utiivería totius fuz vita me-

cbellbus

quafiviffet ovem, nobis prebetis íc-

tita liberalitfimé donaverint. INonné

quendi exemplum , ut potiüs nona- EA4 !5.

fapientis erit, fimili devotione prz-

gintà novem. juftos relinquamus in

oremob

fatas prudentes virgincs imitari ? fa-

poena , quàm unurm peccatofem i

: füortaf

pientius fine dubio , quim fue dc-

culpa Defertum & locus mäqüo(ug'

obis t

votionis mif&ricordiæque olcum fa-

cft Purgatorium, ZEgyptus vero fta-

» metlle

tuis impertire virginibus, defidibus,

tus peccatorum, & quis ex niobisriofi

wutmabts

nempé peccatoribus , qui facilé ire

malit cumanimabus Elc&tis i dcferto

Chridui

poffent.ad vendentes , ut fibi labo-

caftigationis! fitire, quàm cum pecca.

de a

rando & operando mifeticordiam e-

totibus inftar Pharaonis i damnas

(triti, t

fnetent à diis qui laboribus oninia

tionis- mafi fubmez*gi ?

vendunt.

)u od ergoó

i. hat

Alienam opem. recipere

tu magis optas effügere , ab hoc fa-

fammoni

non debet., qui fibi propriam im-

tage & alios magis fubducere. Subo-

tui, f

pendere torpet ; ficut fcriptum eff :

le: mihi refponfio tua, tiempé, adducta

$j bf»:

FA Tbeglæf.-

Siquis non vult operari, nec manducet.

Scriptura loca inteHigeüäa effe de

34 vo /0.

minPus

Jam refpondco ad ifta : patronum

flatu naturz lapíz, fine dubio omni

; ff

feu advocatum pro miferis animabus

commifcratione digng , non veró de

fon li,

agis , & bené agis , quia (criptum :

flata natura reparatae, iri qiio, aperto

Salubris eff cogitatio pro defuntlis exo-

gratiatum gazophylacio , divina mi-

T

r, Mach.

Yare.. Qinód autem fit optimum aut

fet'cordia femper in promptu parata

j tl

I2. Y; 46.

j ädjfäæ j

melius, q.uäm pro peccatonbus, hoc

eft, mortaliut confortare infirmita-

od t

fcriptum non invenio. Hinc ad pri-

tem, itd ut non nift fumimse focordiae

.

fhum affeto :- veta mif:ricordia nori

! a[dwf

M

;

fit , pulfanti nolle aperire, & gtatiam

refpicit dignitatem, fcd indigentiam;

tam copiose oblatam refpuere, INon

to no'ois

iam f Deus noflram dignitarem vol

potuiffet ad vitam refürgere femivi-

ii

potiiis indignitatem . refpicere vcllet,

vus , nifi à Samaritano fuiffet cura-

j d

tus ; fiec viarm falutis invenire ovis

miude

quisunquàm Glutem fperare valeret?

ego faltem de me ipfo aliud affercre

errabunda, nifi à Paftore edocta ; afl,

[i[udmffü

?OJ. 3435

füequeo , nifi illud Jobt : Peccavi ee

genere humano reconciliato; omnis,

; ol

y.2

/o

Veré deliqai , c» at efem dignus , nom

qui viam quarit, invenit; & omnis,

YCepk Similiter & tu cum omnibus

qui falutis remedia petit, accipit. Sed

d quiz

fateb. tis; ut adcó nemo effet 10 Pur-

ceffa, quafo , tuam ulteriüs refpon-

rf x

E

eatotio fed omnes in Ínfcrno , nifi

fioficm promovere ; nam fi te ad mi«

ile divinus Samaritanus, non noftrá

feticordiam peccatoribus exhibendá,

le [30&3

dignitate. , fed (nà mifcticordià mo-

E

commovere . ncquit amor Chirifti de

, 1F

Lucae .

tis, nofira alliziffct v:idacra, Omnes

Coelo defcendentis , faltem te moveat

i i*

in:natla perditionis manfilfemus, nifa

amot ejuídem in Coelo regnantis.

J&tus benigaus Paftor., nonaginta

Afcendamus. ergo furfam in fpiritu,

"

audituri clemenuflma verba aman-

novem i1n delerto dimuffis pereuntema

jl

tilims

$

A WE

À

'zgi

TiAET'ATüä L

3

p

tiffimi Dömini, quibus füam dilectit-

.cu*lpam ? ltem quis gravius peccarüm

f

committit , an qui eft cauía Purga-

fimam famulam Brigittam olim ità

Ludovic

torii alterius, an qui damnationis, &

affatus : 5i fieri poffet , ut toties mert-

Blof. in

yer , quot anima funt in Orco, ego prom-

rursüs quis graviüs delinquit , alteri

&

Monil.

priffuma. voluntate corpus sneum trade-

imprecans paenam,an culpam ? cetté

tap. L.

rem, q mortem pro quavis anima [ufti-

fi vel parüm difcernere queas intet

f

mihi fine hafita-

nereim, quam modo pro omnibus fuftina.

lepram & lepram ,

(

Videfis dile&iffime , quàm longé fit

tione refpondebis : pofterius eft pe»

fpirtitus Chrifli à tuo. Ille pró quo-

jus, pofterior peccatum habet majus,

l

vis peccatore tam horrendas adhuc

oftetior delinquit gravius. Bené cíl,

ü

lubens perfertet poenas , & tu pro

ergo , quia oppofitorum eadem cft

0

ratio , ctiam mihi ulttó concedes,

peccatoribus detreétas tuas offerre

&

feces. Ille non tantüm tantas Poenas

uód fiberans à culps faciat meliuss

D

prompto fullineret animo pro eis,

quöd cripi

ens ex penculo damnatioe

d

excellentius 5 quöd

qui ex mcra focordia fuam neglexäre

nis faciat opus

hi

exorans & €XOP'[?U]S falutcem P€CC3-

falutem , fed etiam pro cis, qui ex

Qu

tori mercatut ampltüs, otante ac cla-

meramalitia impoenitentes decefsére:

fs

& tu doccere audes ,. follicitadinem

mante PTO a

nimabus 1n -Purgaw-x*io,

quod

la

haud effe gcrendam pro ignavis fua-

Fallax eft illud argumentum ,

tet

que falutis oblitis » ah doloreac hot-

dicit, potiüs füccarrendum effe ani-

il

tote percutiot, quando fimilia lego *

ma impotellfi à quäm peccatori fe-

q

ipfum juvare potenti. Hoc argumen-

longe aliüs fpiritüs fuit divinus Pau-

k

'2.0 CO?'-IL»

lus , huic quetidiana [ollicitudo omnium

tum , hujufque fallaciam facilé pet-

D

V. 22.,

Ecclefiarum , ut lucrifaceret omncs.

cipit , quifquis bene ità diftinguere

Erras & toto cocio aberras, quií(quis

didicit : potius (accutrendum cít im-

i

potenti , quàm potenti, in pari ne-

putas , illum effe miferiorem , qui

r

poenam íuftinet , quàm qui culpam

ceifitate concedo , in difpari nego.

ei

fovet. Falleris , fi dixeris , miferius

Rem declatabit cafüs , & veritatem

effe, cafligari invité, quàm offendere

oftendet exemplum' : Pofito itaque

cernis ante oculos tuos duos in &«

fponté, nefcius, quód non poena, fed

culpa miftros faciat populos. Vah

quali vita p'ericulo conflitutos , Ju-

t juftum Patris flagellum fümmam

deum adultum , & Judeum infan-

in iflo cafu fine dubio etiam

reputas miferiam, cüm tamen à Dco

tem

illuminatihomines horrendos quo-

tecum affirmo, baptizandum effe pue-

l

rülum Tudeum , rclicto aduto , fi

lii

que Inferni cruciatus libentius fufti-

[

nere , quàm vcl culpam venialem

uttique fubvenirenequeas ; R. atio cít,

$p.4),

contrahere optavére. Amabo, indica

quia pofterior eft potens fcipfum ju-

:;

mihi, quid eft deterius & pojus , an

vate, potef'[que falvari per Bapïifma

aliquem traherc in poenam , anin

flaminis, pucrulo omni falutis medio

defti-

(

3

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, W.

255

j

deftituto. Sed. ponamus, contingit,

luntatia non effent , imó. peccata non

a u

te videre. cx unà parte hominem

forents quia a&us carenis voluntario

infidari nequit peccato , omnique

tionus V

phreneticum | aut defperabundum,

jam paratum fibiipfi laqueo, aut alio

culpà vacat poenitentig dilatio, ubi

it, d

m? t

crudeli inftrumento mortem inferre;

. deeft converfionis potentia, Volun-

yas Ut

ex altera econtrà parte audis clamo-

tatió igitur facrificato & orato pro

converfione peccatorum , ut qucant

y hat

tem cujusdam inclufi bortendam qui-

miferi in gaudio exultates 4uma no-

Pfal.128.

u p

dem famem aut fitim fuftinentis, citfä

v

tamen ullum periculum immortis ; if

ffra. ficut. paffer. evepta. .eff de laqueo » ?

yet m

jaed,

hoc profc&tó cafu nimium craffum

laqueus contriilus efl, c. mos liberatifu-

committeres errorem, fi mifero in fua

ILES -

jl d

defperatione perire permiífo, fameli-

Jam ex his facile poter—i»tx colligi,

concats

quid ad tertium & quintum dicen-

s mdi

co praftares opem ; quig propria füie

ipfius occifio incomparabiliter majus

dum? NNam ad tertium refpondceo, fi

du

eít malum , quàm quivis cruciatus

Deo effet gratius potius orate pro

bi quöd

defunctis, quàm pro vivis , utique

famis & vix effzt. quid. crudelius ,

qu

quàm talem crudelitatem , cüm pof-

hoc verbo docuiffet aut. exemplo

fte aC [

fes, nolle avertere. Ecce ità fe res

monftrátfet , non lego Chriftum Hle-

m

habct cum anima in Purgatorio de-

vifle aut fpecialiter. pro defun&tis

tanquàm pro fibi charis amicis oráffes

tentà, & homince in peccatis jacente,

nd alïir

illa ingenti fame ac fiti eternze vitze

lego tamen , eum oráffe pro fuis ini-

cruciatut, citrà tamen ullum mortis

micis & fleviffe pro civitate. Jero-

«

periculum, five fpiritualis, five. cor-

folyma. Quare facilé negatur, quod

[gcüäPïT'

poralis, utriu(que enim tela pet. exi-

gratior fit/ Deo oratio oblata pro

bllingit

tum temporalis vitae felicitet. evafit:

charis amtcis , quäm pto inimiciss

fÜ [ü jm'

s

ifte veró quamdiü jacet in. peccato,

nam fi hoc verum teneret, tunc. fe-

n pit

tamdiu pendet in laquco, in laqueo

qucretur, quód quó fanctiores homi-

nes, fiercnt, eó magis pro ipfis otafe

cheu venantium, qui quocunque mo-

vetifà 2

[V

mento. feparando. à corpore vitam

dum foret: quod fine fundamento

,( l) faque

contrahitur, mifer ad "Tartara trahi-

alferitur. Deindé quandó pro pec-

ys n*

tur. En!in ifthunc miferrimum tuos

catoribus precamur, non precamur,

Il

conjice oculos , f1 tamen non nefcis,

ut maneant inimici & rebelles contrà

1[09 $

inial

quid.fit effe miferum ! fortaffis nec-

Deum; íed ut convertantur. & vi-

m

t

dum tibi fatis mifer videtur, quia cft

vant. $i ergó omnium divinorum

lb()flf-l

yeiep

in feipfum crudelis? fed fall-ris plu-

diviniffimum eft , coopetati Deo in

Lib. 1.

animarum falutem , fine dubio ctiam

lu

t0 ;

rimum. Quid enm miferius. ( inquit

54p.13.

Auguflinus ) mifero tton miferante fe-

omnium fanctarum orationcm fan-

Ra

ipfum. Solatio ego íané etiam poft

&iffima erit, que fit pro falute anlie

plürt J

cor-

f

peccata non carcrem , fi mihi ea vo-

tmnarum. Si Frgö majus opus eft,

vet-

pigu'

Iracl.l. Pars 1I.

s

eu

$24

TRACTATUS L

£

vetfio unius peccateris , quam creá-

futmmiationemr é Purgatorio libefas

tio totius triundi , indubitariter etiarm

fe£,ne ünicam quidem blafpherniant

;

Deo gratiót erit labor. vel. oratio ;

áut a&tum odii impediret; quia illg

qug pro falute utius animz impen-

jüfle anim& nequeunt Deum u-

pl

d

ditut , quám qu& pro confervatiorie

quam blafpliemare , aut odio habere;

totius thutdi; Et ad quid cotmpara-

fed ipfum etiatu in flamrnis amant

f

tionetn inflitüto intet naturalia & fü-

& laudant. Ex qüibüs datur fatis iri-

P(

H

perriatüralia, cutn fit extrá omtie du-

telligi , minitné affentiendum effe il-

biuri, quin minitnum in flatu füper-

[is, qui docent, intef poenam Purpa-

li

fatüralt longé in dignitate, excedat

totii & nferni nullum dari difcrimeti

hi

utivetí3 totiüs Ofdifis tiaturalis ?

préterfolam cüratiotietn ; nam, orif-

Cur noti dico, quód pet. falatem

fis incettis , cettifhtmum eft, datiifta

h

idatuof difcrimina : Pritnüni eft,

on

unius anifna , Deüs plus ametür àc

honoretuür , quäm pei" ljïäefätioxïem

jioad durationem , quia poena Put-

bet

RA

:

oinniufn

an

ifmarum ex Purgatotio ,

gatorii eft temporalis , atInfetni &tet-

Pu

iu

dus ibi 4 condito Orbe fucrant ac

fià, üt? orrries coficedünt. Secaridumi

adhtic future funt. Katio cft , quia

eft, flatus gtati& & amicitie, quo

illa

fet falvatiotiefh aternatn unius atii-

'aüdent oriines anitma in Purgatorios

füi

$& plüres blasphemis impediutt:

& flatus disgratis & inimicitic ; ehieuf

ten

tuf, quàm ofnes hofrities quamdiü

quantum diferitrien & chaos pef tüini«

fit

am

ftat mundus protulerunt auc ptoferre

cum lioc eft inter dámriatos, & afii-

foterunt; nar etft omnes blasphe-

thas illas ad tethpus incarceratas ; itl

d

mi& oinniutn' hominum. pr&íentis

tertogáüfiam ex eisdem , an velit li-

n

bentiüs fues ctuciatus not fofüt ad

fzculi crefcant quafi in immenfum ;

üp

tàmen certum eft, quód demmüm fint

extremüm ufque dietm, fed per totam

(€Cil

i cetto- & finito quodam nutnero;

&ternitater perferre , qu&m divind

Qc

econtà blafphemia quas tnica tati4

$ratià privari & refpondcbit tibi :abs-

plu

tüm damnata anima conttà Deuni

que dubio affirmativé. Tertium dit

[ü

ctimen eft laus divina & amot ; liz-

fer totam sternitatetn effuridit , ne«

2

qucünt poni in nufrieto finito , fed

birantiim in Purgatorio : & econtra

l:

ficut &ternitas caret otnni fine , ita

perpetua blasphemias damratorum int

fati

& ifta blasplhemie orntera finitum

fih

Inferno; jam rursüs interrogaanirmatm

execdunt numetrutn. Et ecce iftas i«

ex Putgatotio, an velit libentius if

f

finitas blasphemias, & iflos infinitos

perpetuum horribili flamma cruciati

fio

á&tus odii , impcdit ifIe , qui per fuas

quam Deum vel femel blafphemare?

i

dcvotas preces, autalio modo uni-

& tefpondebit tibi indubitanter affir-

j

car folummodó luctatut. atiimat :

2

tiiativé. Quartum demüm & omnium

econtrà Vctó , qui ofnties. anifnas À

horribiliffamut damnátis , & orrt-

fiiuüm 1naxime confíolatorium ali-

Qögdito' Qrbe üfque ad ejafdem con-

f

quand

DE MOTIVIS ET iïSTRUMENTIS,O&'?-'

23f

9v [

uandó liberandis animabus, . diícri-

detré&tas otare ac laborare pto con-

[letin

qmen eft, quód in Purgatorio fulgeat

verfione peccatorum ? certó non de-

; Qu ii

fpes, in Inferno econtrà graffetur pet-

trcQares , fi veré Deum amares. Jam

Jeüff t

petua ,dcfge,ra;:io, eheu ! quantum

non miror fuper illud facrj Evange-

diodet,

chaos inter utrumque , quis ftulte

lü : Gaudium erit in.celo fuper unopec- P*

fhis. drynt

fomniabit , interjacete folummodó

eatare parnitentiam agente, quàm fuper ?- 7-

tut lt i

patietem papyraceum ? Hinc ulte-

nonaginta upvem jufls , qui non indi-

lii f

fius ad imeum iptentum aio , quàód

gent peaitentia; Vi funt animz ju-

liberans aut. coníervans ab interitu

ám u

fte in Purgatorio: illis enim non

idiferied

damnationis unicam tantüm animam,

ampli)s opus eft poenitentiá: fed fo-

nm, at

Deoplures gratiarum actiones, a&tus

lummodó aut fatisfa&ione aut. fatis-

. af

laudis & amoris conferat , quàm fi

patlione : nobis veró adhuc yiven-

ii d

omnes animas à . condito Orbe ]i-

tibus omnibus, etiam juftis neceffa-

j Pt

beráflet & Purgatorios namanimgin

ria eft poenitentia , quia in multis

ofetar at

Purgatorio absque boc gratiasagunt,

offendimus omnes. Ad hunctextum

laudant. amantaue Deum ; econtrà

réípondet nonnemo ; majus illud

Secotidir

dlla, miü ab ,i'"nr,cri,t:u damnationis

gaudium intelligendum etle fenfibi-

dig, qU'

Dutgitot

fuillet erepta , per-totam sternitae

liter, non veró appretiative; Sed con-

tem non ampliüs amáffet aut laudáf-

trà eft, nam minimé eft credendum ,

icitiæäeheqï

fet Deum. Admiferim quidem quód

quód ibi Cbriftus loquatur puré de

4s pettté

amor laus ac gratiarum actio Beato-

gaudio fenfibili ; quia repugnat fta-

(y, Lal

rum fit longe perfeckior & intenfior

cetitisi tl

£ui Bcatorum , ut. magis appretieng

amore , - ]aude ac gratiarum ackione

liberationem à poena, quàm à culpas

n atl

; folütr/

captivorum in Pargatorio , & con-

quod fic offendo ; tepugnat Beatis ,

fequenter fi citiüs liberarentur, Deo

|

et totf

vk

t magis appretiativé gaudeant, quód

glioque per illud dutationis -fpatium

non fint jn poena , quàm quód non

läm divina

plures intenfiores a&tuslaudis & amo-

fint in culpa; ergó etiam repugnat,

jcibicur

ris -conferrentur : attamen horum

Fatttm dl

ut magis appretiative gaudeant,quód

actuum acceleratio minimé eqüipol-

liberentur à culpas item nulli licet

;g'mgf j l

let actibus unius anime fine fine du-

appretiative magis dolerede lapfu in

i É o

raturis, qui tamen animá jllà non

poenam , quàm in culpam : ergó ne«

gormt

fülvatà . perpetuó fuiffent / omiffi ;

que poterunt Angeli appreriative

g4nin

nam quod duntaxat per aliquot. an.

magis gaudere de fiberationeaticujug

ï)en'ti(ls i

nos aut fiecula citiBs incipit, minimé

à poena, quàmà culpa;.& confequen-

eft comparandum 1lli , quod in eter-

ter à primo ad utimum appretiative

fo hemarc?

num durat ; adeó ut videatur majoris

majus eft gaudium in Czelo füperuno

intct d

sítimationis amor perpetuus unius

peccatote Poeni,z:en.tiam agente,quam

C omflmm

Beati, quàm amor omnium Beato-

fuper nonaginta novem animabus

gv

rum per millé fzcula. *Vah Eondhhr

liberalis à paena ; quod wel ipfemet

"

ng.

DGf

yruft

qua

"

W

I.

116

T uc TuU s

1

Dominus infinuáffe videtur , dum ad

cum morte lu&abatur , dum, ecce

ànétam virginem Mechtildem ait :

tibi , januam nonnemo pauperum

Lil. 4. de Hoc snibi maxime defiderabile eff , ut

pulíat, petitque, rei inícius, ad pien-

tifmum Decanum fuam conícien- Thomas

l

fpirir.

peccator per veram panitentiam ad e

€onvertatur. c vivat.

tiam purgaudi causá ; filentium pe- Cantipr.

f

$'at.

Y

Similiter fuprà dixi patére refpon-

tenti 1ndixére. famuüli ,. fed haud in li. z.

€4p. 1 y.'

fionem ad quintum ; nam etíi pluri-

tanto hoc pdtuäre filentio , ut ago- €. g1.

nizans non adverteret, quaré, velut

mi San&ti utriafque fexüs fuerimt val.

dé mifcricordes erga defun&tos , ta-

famulos fuum Dominum excufantes

f

men in eis femper preevaluit zelus &

zcelosé incuíans , confeftim , quà ad-

fü

lNoR

Ó

lacrymæ pro miferis peccamribusa

huc potuit voce exclamat

ll

utpoté probé gnaris , quód bonum

moriar , nifi priüs huic homini pe-

titam mifeticordiam praftitero : ad-

4d

quidem (it exorare pro defunctis ; íed

melius pro converíione peccarorum,

mittitur itaque poenitens , confitetut,

lil

Thomas

& prefertim pro Eccefi. Lego

abíolvitut , fxinulguc cum jJoanne

u

procul dubio de &ncta Lutgarde vir-

moritur. Libenter concedo , quód

p

Cantipr.

Qu

& alj in

gine, quod multas animas furcentibus

fancta Thercfia plures animas & flam-

meo illo carcere eduxerit ; Sed quan-

p

Purgatorii flammis eripuerit , intef

yita ej-m.

quas etiam fuit anima [nnocentij rer-

to charitatis ardore in converfionem

ii

tij fummi Pontificis ; fed non minus

peccatorum. hec fetaphica - vitgo

u

lego , quód ipía fola plures convet-

flammuctit , tum ex praecedentibus

Ql

liquet ; tum ex Ícquentibus liquebit.

(

terit peccatores orando, quàm multi

Concionatores predicando ; item

Et quid dicemus de antiquis fanctis

üt

quód tum pro fe , tum pro conver-

Patribus , de Apoftolis , qui etiam

D

fione peccatorum feptem annos j-

petierunt. ipfimet pro fratribus fuis

D

anathema fieri ? nonné omninó cre-

junaverit in folo pane & aqua ; X

(

rursüs quaturdecim alios, pani inter-

dendum eft , quód & ipfi fciviflent,

P

Ex Brev..

düm- herbas addendo. Laudatur Ger.

fi Deo gratius facrificium, quàm ze-

T9E

lus animarum effet ?. Undé

17 NOY.

trudis mifericordia erga defunctos,

MP. lj PEI

fed quantam charitatem habuerit er-

Ad quartum dico, orantem pro vi»

hlfimw' D7

vis, prefertim pro Ecclefia, non mi-

ga Vivos , .fatis- indicant iffa. verba:

üy, g

Zelo divini bonoris promevend:, & pro-

norem, fed imó majorem poffe ,PO&

p d

euranda [alutis proximi , jugiter arde-

mortem fperare mifesicordiam , otane

[

bat. Multas quidem animas Joaunes

te pro defunctis. Satis nobis hoc it-

[

Nivellenfis fuis fanctis precibus Sa.

finuat fanc&us Auguftinus , dum ait:

i

crificiifque adjuvit.s, quantum vero

Qui talem charitatem habet , ur omnes Dom.4.

D

zclum pro converfione peccatorum

dilicat, c pro emnibus oret, t meliores poft afchs

Iu

foverit, vel ex hoc unico facto cog-

fiant 5 pro malis fupplicet, ut cità fe cor- Serm.2.

l

TATO; .

q1

noíces ; In ummg, agonia jamiam

rigant 3 de ?ua porte voluerit int.

illits

9U

D& MOTIVIS RT NSTRÜMENTIS, &

133

dum,

tis crefcete ,' fed duntaxat pro nobis

ilius cele[lis ferujalem portae apertas int-

y p

rebitur invenire: Bcné nota (ingula ó

intercedere queunt.

Eft fine dubio

15 d p

dilc&iffime, imprimis, quà placet in-

eoram poft liberationem interceflio

ag

trare , patet tali janua. Coeli. Deindé

valdé potens apud Deum , potentiot

lentium p

tamen creditur peccatoris pef f0*

fingulariter eft notandum , quód vi-

fl haud n

ventes adhuc queant meliores fieri,

ftram operam falvati ; Ratio cfl, quia

p, u

& fotté ad magnam fan&titaem af-

ille cteditur futurus gratior, qui ma-

u v

cendere , & tunc , qui orando velalio

jori grati& fuit affe&us ; quia ergo

) excilutt

- fmodo eít caufà talium converfionis ,

exccllentius eft opus confervare ali-

Íuo modo fit particeps omnium bo-

quem ab interitu aterno , quàm à

n, qià

uN

norum eorüm operum ; fed:etiam

poena itempþorah liberare, etiam pro

homitip.

illorum, quiab ipfis convertuntur s

tanto opere major gratitudo & in-

adeó ut non folüm fanétus Paulus

terceffio ardentior non immerito fpe-

(litero :

habeat accidentale gaudium defactó

tatur. Prudentis eft, facere modo aliis,

; Gof

in Coelo, quando quis per ipfius E-

quod fibi poft mortem quis fieti cu-

um foat

Cfd() ] qUöd

piftolas convertitur s. f2d etiam fan-

pits pro me affümo, & fic dico, ego

jmas e la.

&tus Stephanus, qui probabilius fuis

poft mortem nihil ardentiüs defidero,

precibus 4 Deo Pauli converfionem

quim fuffragia Ecclefiz , ergo volo

T

impetravit. Similiteraccidentale gau-

modó orate ac celebrare pro tota Ec-

onverionza

phia "g

dium femper accedit fancte Monicaz,

clefia, ut pofl mortemomnium ipfius

r

q.uotiefcunque pet fcripta aut per ot-

fuffragiorum — eó faciliüs patticeps

dinem fancti Augaftini aliquis falva.

fiam ; fcimus enim , quód Ecclefia

jl

tur ; non adeó quia ipfum pepetit

fua fuffragia & fpirituales thefauros

u

.mundo ; . íed quia peperit Ghrifto.

prz omnibus foleat fuis benefactori-

, qu qun

Diftimus hanc vetitatem ex (ancta

bus & zeloíis filiis applicate. Sin

U f

autem coram oculis tuis ita placitum

annin

Gerttude , qu& ceam celitüs edocta,

ait : 'Quandocunque aliquis fcribit ,. vel

fuerit 6 Domine , ut poPc mortem

f i

Liä. 4.

alios. docet eA : intentione , ut laus Dei

acre fuftineam Purgatorium , fis be-

ypr*

CAp. 13.

per boc, & prefectus animarum promo-

-Bcdictus in eetetnüm, coram te quip-

j

tum omnis profectus quem Alt-

Infingar, Vatttr ,

pé loquor , quód malim univetfas

jnpoe

divin&

quis ex illa Scriptura , five doctrina ,

Purgatorii poenas ad extremum uf-

g,n(mm!'

pitatis. etiam per mille annorum millia confequi-

que-diem fuflinere , quàm unicam

of po

tur , totaliter cedit in illius f(alutem, qui

animam , fi pofim, ab &terno in-

m ora

fetitu non confétvare ; & quis viro-

fità intentione bocDomino primitüs pra-

J hOC m'

libavit. . Nihil autem horum poffu-

rum hoc optare gon laborabit , cüm

áum!

mus fpetare Y defun&tis ,. defuncti

fimilia foemine ingenti optare fpiri-

llf Wmm 01

J

enim neque amplius libros fcribere,

tu minimé dubitarint.. Quid enim v€- In Via

j n

neque amplius populos docere , .ne»

fert (inquitfan&a Vherefia ) me etiam perfedk.

(

fem ,

que amph'us in perfcétione & meri-

«d u[que diem judicij in Purgatorio de- cap.5,

tineria

[r mmlm

Gg3

$28

ïRACTgTUs .

$d

tmm ; fi vel una duntaxat. anima per

taffis minitatis mihi propter iflafimi-

lem térribilem apparitionem, quetmes

erationem meam — falutis compos. reddi

tep

admodum contigiffe fertur beato Ber-

f

queat » quantà. verà magis , etim de tot

auintarum commodo -ac bouo , atque bo-

trando.Fac mecum Domine , quod

e

wtore Dei optimi maximi agatur. Ygno(ce

tibi placuerit , fi placet tibi, ut a'Spi-

dit

ritu conterteat , imó ut contetar , fie

f

mihi . Seraphica virgo , quod te

ga

foeminis annumerayerim, foeminam

Deus meus benedictus ; parüm meá

pea

te folüm dico juxta tuum íexum,

refeft , an a mortali vel a' Spiritu

d

non autem animum ; talia etenim

occidar, dummodó amore JEfu mo-

m

non foemineum , fed virile.demon-

riat. "Tu fcis, quia ifla niinime fcribo

ii

flrant pectus... LIndé per te mihi l-

in odium afflidtarum ac. mifeclarum

W

ceat, 0 fancta mater. Ecclefia, de hac

animarum , fed puré ad corrigendum

f

fandt Virgine canere ;

moderai temporis exceffüm, exeeflus

Ni

eft multorum inordinata devotio, qui

foo

Fortem virli pettoye

animabus in Purgatorio magis nocet

fiofl

Laudemus onuts Virgingu,

»guäin prodeft. : O quotiesmilerze iliae

diü

Qua fantlitatis gloria

animm privantur Ecclefie thefautis

fiief

& indulgentiis ,. ex def.&u debite

13 4

Uvique fulget inilyta.

Hac Chrifli amere faucia

applicationis. Sic enim rudis plebs

Cfetit

Penas peroptat fortiter,

frequenter. tempore- Jubilei & alia-

(fitti

Hac Chriffs amore mortia.

rum Indulgentiarum offert preizri-

ï.ïpt

a

ptas preces, jejania & alia opera pro

bponjo patitur jzzgz'te;g

piso

animabus in Purgatorio , ducta iilo,

pl

ä'Jifcamus 5 Viri à tenella Virgine,

in Scriptura minimé fundato princi-

ütt

qui volumus videti grandevi , prg-

^v

pio : nihil effe melius quàm orare

p

f

ia

tim animarum Paftores, his rcyerà

pto defunctis , .cüm tamen intentio

ino

longé major cura & obligatioincum-

fummi Pontificis minimé fit, ut

opera

&

1

bit,orandi ac laborandi pro fibi com-

to defunctis offcrantur , etiam

1 £is

fit

uiffis, quàm, pro defunctis ; urpoté

ipfz Indulgentis applicari queant , &

(it

qui non funt amplis fübeorum cura

confequenter, quia nonmpletur con-

ac poteflate.. Defunétis folummodó

cedentis iütentio, füo quoque effe&tu

(

füccurrere tenentur ex charitate &

caret gratiofa conceffio , Ó quoties

tanquam fideles ac mifcticordes dif-

animabus utiliüs fotet, f1 ficret alieni

D

penlatores fpiritualis thefauri Eccle-

gris reflitotio. ,. quàm ejufdem pto

fim ; viventium veró fibi commiflo-

Miflis de: Requiem expenfto.

Ah!

fum renentur curam gerere ex otii-

fit fervor in-Ecclefia, ut minuantut-

cio & corittactu , & hoc non folàm

peccata in vivis, & ex eo augebun-

difi

docendo , fed etiam orando, & omni

tür fuffragia. pro defqi;&is ; quia.illis

Dt

plüs.auxilii adferc unus. in. charitate

. meliori modo; guopo[ïunt, Sed for-

i

2'316-

,qu

2

319

bt MOTIVIS ET INSTR UME--NUS, Ó

trihlm.

zelóque Dei fetveris, quàm cerituni

gaudium in Coelo füpet uno peccae

Iem u

w

2

tepidi. Fetvens 1ri zelo D

?

i, Veréque

tore poeriitentiam agente , quisdubi.

itberm l.

haud timet Spirituni ; fed, undé fit,

tet, quim fümmnia fic triftitia in Orco

nite, qtd

éx liac ip(a doctrína probare éonteti-

apüd invidos -dammatos fuper con«

verfione cujufvis peccatoris, pr&íet-

li .uta*Splt-

dit: Si igitur, à te Spiritus intetio-

contt,

gatus , a tuo Sactifício vel uinuini

tim Vetó. non pauc& anume multàni

puin m

peccatorem id viarn falutis feducás;

vexatitur intet ofanidum cutioficatibus

ida at

& fcfütationibus,ünde in talium corde

Vel omries captivos & Purgatorio re-

te El

dimas, pofterius approbavetit, vel

fimiles perpetuó perftrepunt quetes

ynime (

impetuose petietit,facti fanctà Cruce,

lg :ó fifcitet, me effcinter prede-

- miferun

flinatos. O fi fcitem, àn preces mea

inttepidé ei dicito : Yade retró Sata-

corrïgendum

fià: quia non fapis , qua Det fünti

fiit coram Deó accepta ! fortaffisille;

li gl

Natti fi ex Deo effes, fine dubio fe-

pfo quo oro eft teprobus , fortalfis

fpondetes

5

$

libentiffime nos óortines

cft incapáx , fortaffis egomet füm illo

ideroio i

ynugis n

fioftros toletabimus crüciatus, quami-

iüdigentior. Has fcrutationes mox

u

diü divina jufliiee placuetit , ut nu-

excipiunt pericnïofiores cogitatig»

dip tl

tiertis Efetorum udicá faltemi- áni-

fiosS. jam difquiritut aliotüm Vità. ,

TT

fná augeatut. Caiterüm hac cüm dif-

coricipiuntüt finiflr& fufpiciofies, pa-

fiuntur terefafia judicia, ventilatt»

m fidi Pl ,

€fctione intellisattuf àc agarituri

öiimiaïl quippe tempts liabent. Eft

tr divinze difpofitiories, inveftigan.

gt

of pzæfïïi'

tehjþüä füccuttendi definctis, & tém-

tür Dei judicia , oriuntur. hafitatios

nés in fide j flerilitates in corde, anxie-

jj o m

pus orandi pro vivis, & quamvis fit

pofterius priofe 'éxcellentius , expee

tates in mente 1nfílabilitates i v3e

luntáte , obfícutritates itt ititelle&tu,

m»dato prma-

dit tánjen iüterdüm ex certis caufis

prius pofteriotí praferri ; quetmad-

impíicatioties in conícientia , & fie

; quim 0^

aM

modum fnoününquam eleemofyna

:

deficit hümilitas orantis, fimplicitas

X

(t, 0

fopïïä

€orporalis "fationabiliter - preefertur

H

petentis, conflantia orationis, & fr-

fpiritual

1.

jJani vetó , quia ad fecun-

ducia filialis , & Bec fuit potifima

y, t

b

fiie4 fatio, güöd in antecedefiti cóott-

n uPAH

e;iu'm necdam' gefggnfum,. fit

fideratione ron refponderim ad id;

u o

] ]mpkf

intet peccatores plurimoseffe repto-

.uoqüe t

f

CONSIDERAT'IO OCTAVA

uot

bos, pro quibus ofare, eft. tempus

A P

perdere, Ah non ita loquaris in Chrt-

ld

De Vitatida fämtaüme infer*aüniiluht. :

i hia

ífto chariffime , tempus non petdi-

9

u[ a»m ng

fiec c4-

n

Mnem qui&erü orationem fa«

tur, quod Deo impenditur ,

iil

O

litiofus daemon conatur itmpe-

tet íüo fractu , qui bono

ofat

affectu, $- 4uguff.

Aniíle, vel [p.7o«n-

ul

dire, nullam tamen magis, quam qua

etfi fine effectu petito.

PUA

"

pro converfione peccatorum fundi-

ille fit pradeftinatus vel

n

teprobus, /tzt ho«

;; errare. 1n» tnil. 2»

jj qi/

tolà velle judicare , f

non Yi

mrx nec mitum, nam fi tantum eft

th-:

i dläiiff'

j

w

m

u^á.

T*RACTÁATUS L

148

tantis. Porró , ut tibi.otnnis atixictas

tertogatus aliquandó beatus ZEgidius

fanéti Francifci difcipulus ,, quid de

é mente tollatur, hanc piam, eamque

veram de pradeftinatione. nota fen-

pradeftinatione fentiret , in huncferé

modum fapienter refponditle fertur:

tentiam : Sciendum itaque, Prade-

foamts — dam cego manus aut pedes lavo, pto»

ftinationem quadrupliciter poffe con-

Nadafi

fuündum maris non intro; fedin litote

fiderari, nempé ex parte. Dei & . ex

ä

de fic.

L]

(

erflo. Sic eft: illa de predeftina-

parte hominis, & rursüs utraque ifi

fïdd;/ïg»-l * tione duntaxatfunt infpicienda , qu&

intentione & executione.. Praed:flina-

ql

ferviunt ad purgandos ac lavandos

tio.ex parte Dei in intentione, nihil

?

affc&us, que dant robur in fide, fet-

eft aliud, quám benigniffima. Dei vo-

vorem ia charitate, conílantiam. 1ti

lunras, quà vult omnes homines fal-

Í

vos fieri , providens fingulis, con-

opere, ac plenam confidentiam im-

petrandi , : aut id quod. petimus , aut

gruentia media, quibus operari fuam

r

quod eft utilius. 5i fluctuas, an pecca-

queunt falutem ; de hac löquitur Ían-

K

Lib. Ade

tot, proquo oras, fitpradeftinatus, an

&us Auguflinus , dum ait : Prade-.

li

non, pfecare; ut predeftiaetur, nam

flinatio eft .grati&. preparatio Prede- Predejr

tk

ftinatio ex parte. hominis ia inten. famd.cae

Deus ( tefle (ancto 'Thoma Aquinate)

4«

pradeflinat folutem alicujts boiminis pev

tione, eft ipa efficax voluntas ho

d

erationes aliorum. implendam. . Quin

minis , quà, homo effieaciter vuli

Ini

imó quó plura in peccatore videtis

uti omnibus mediisà Deo prefcriptis,

ff

ut aeternam falutem coüfzquatur. de

reprobationis indicia , eó ardentiora

lic

hác loquitur idem Auguftinus,

dum

pro eo eimitte orationis fuffragia, ad-

:'irc:

ditatamen hac aut fimili condittone,

ait : Untuique propria veluntas ef

cau-. In Man-

of

tg. 4l c. 25.

ut, fi hoc nequeant emollire faxum ,

Ía fus damnationis , vel [alwationis p

I

faltem juxtà diving voluntatis boni-

deftinatio ex parte Dei in executio-

EU

tatem fructificent in alio.- Stc enim

ne-, eft.actaalis. zetetnge. b»atitudiniq

Vi

nosadhortatur fan&tus Joannes Chry-

largitio, & -Praedcftinatio| ex- parte,

fci

Homil.28 foftomus , dicens:. Quanti pejus oleut

homiuis in executiona; ipía;actualis

Ier[

in Mattb. per peccatum morttii , tantà magis dcbe-

ejusdem aterna- hereditatis | aditio.

adq

anus , f eos amamus , pro eis intercedere:

Ordo autem in prædufhnationis ne-

st

ut ficut (orores Lazari. feciffe videmus. ,

gotio ifte eít: Primó omnium eít

lt

won priüs à precibus ab[cedere ,.- quam

pradeftinatio ex parte Dei in inten-

Mif a

vivos recipiamus, Qunó nempe robu-

tione ; tatio eff, quia imprimis ordi-

lf,

lo

flior cft hoftis, quem debellare non

natio Dei neceflarió pr&ccdit omnem

Y

ordinationem crcature , ergo eft.ne-

ceffas , eó gloriofior erit/ victorias

N

ceflatió. priot præda&inarione ex par-

turpior peccator, quem' convettere

Y

laboras, có capta aliquandó pulchrior

te-creaturz , deindé eft prior prade-.

prxda; & quó diuturnior conftantia

ftinatione inexecutione ex parte Deis

l

quia implicat, ut aliquid exécutioni -

,xï)rälltiS, eó liberalior majus remunc-

-

m 311-'

MR ,

MWv

3

PE MOTIVIS ET INSTRUM ENTIS, e.

*4É

fis Ms

snandetut , nifi priüs fueritintentum:

quód zulti , idem fit ac omnes , uti

a

Sequitur fecundó ordine predeftina-

peffet oftendi ex pluribus aliisScrip-

c notu d

tio in intentione ex parte hominis ,

ture locis. Secundó etiam clariffime

que, Pred

quod iterüm certum eft , quia hec

patetex ipfa pofita. parabola, quod

erpolean

: Dak at

nec poteft effé executione pofterior,

Chriftus ibi loquatur de vocatione

nec vocatioge divinà priot ergó ne-

ad vitam eternam , feu de predefti-

5 ütragi n

ceffarió fequitur vocationem tan-

natione ; atqui non potefl intelligi

- Preddn.

'

quam acceptatio, & mediorum pra-

prima pars illius textüs.de prcdefti-

f1tIofe, f

hi;

parationem — tanquám

coopetatio.

natione in executioDe , quia in exe-

m Dave

Tertió fequitur p'rædePcinatio ex pat-

cutione reverà non funt omnes vo-

hom'ines (l

te Dei, in executione s tatto cft, quia

cati. Similiter loquitur fanétus Pau-

Dpuis (0t

,

^

l

hec non poteft effe prior ulla pra-

lus in prima ad. 'Timotheum : ubi

u

!

h

dcílinatione in intentione , necetiam

()päfäïl

ait , bonum effe pro omnibus orare

: ïoqïliïüï n

Poiterior przdeftinatione ex parte

coràm Salvatore noftro Deo, quiom-

lt

L Tionotb.

] 4f : rl

hominis in executione , quia neceffa.

nes bomines vult falvos fieri. Jam hic

2. PV. 4

Htlb P fædï l' )

tió prius debet res dati, quàm poteft

loquitur- Apoftolus clariffimé uni-

verfalitet nemiaem excludendo 5 et-

ins n inta/"

accipi. Quartó demüm fequitur pra-

volints 1

deftinatio in executione ex parte ho-

gó quia Scriptura à pradeftinatione

minis.

Porró non debet fibi vene-

neminem excludit, neque nos debe-

jgot l

ol

randus Lector imaginari, quód velim

mus aliquem excludere. Paritet o-

ftenditur hec a(fertio ex fancto Petro

)l uatuf f

hic omnes qusfítiones T heologicas

uf'tinus,dum :

"eitcà predeflinationem vel reproba-

dicente : Nolens aliquos perive, fed om- » popy "

tionem tractare , minimé gentium

d

mes ad penitentiam veverti.. Ptobatut y. ,

fed folummedó illam quzftionem

etiam tatione, Deus providet omni-

m

ri.læ. »

affumo , que pluribus animabus in

bus & fingulis convenientiffima tne-

TE

g a

otatione praíertim , non exiguum

dia ad falutem : etgó vult omnium

4

facit negotium , nempe : fummé in-

falutem, quia nemo prudens adhi-

at &

H

gt

p

— tet predeftinatos vel intet teprobos?

bet media, nifi velit finem. . Ante-

" (äyg&üäffj

ad quam 1gitur queftionem promen-

cedens conftat ex illo Joannis : Erat 7oait. 4. -

jui alito.

tis tranquillitate, & veritatispropug-

lux vera, que illuminat omnem bomi- y. e.

;

jgiion P

natione.

nem venientem. in bunc mundum. Et

mnium *

Matt. 20.

Dico primó ex parte Deiininten-

hec predeftinatio ex parte eft, ante

yi in It

y.1$.

tione omnes fünt predeftinati, pauci

omnia noftra merita, & confcquen-

yimis 0 j

veróin executione. Utrumque fatis

tet antequam oramus , ex parte ipfius

uliromi!

celii :

[ Oeïllï'

colligitut ex illo facri Evan

[o]

jam fümus predettinati.

Multi enim funt vocati, pauci vereledii.

Dico fecundó

Predeftinatio ex

ione [l

Hzc verba.puto effe clariora, quàm

parte hominis in intentione , faltem

rior p*

ut explicatione indigeant, Imprimis

erfeverantereft paucotum,quia pau-

T

ci abediunt Deo vocanti; Dixi fal-

enim certum eft apud Intetpretes ,

gt

h

tena

g

TRACTATUS E

242

)

tem perfeveranter, nam hac cfi mu-

taffis enim fie pradeftinati funt, ut ex.

T &tid:

noflis precibus. accipiant. eandem . gra-

p

tabilis; quia fubjectatur in fübjecto

lo

mutabili , nempé in voluntate huma-

tion, quá velint. & efficiantur eledti, 7^

n3; quemadmodüm ergó verum eft

Sed üt tes clariüsperfpiciatur,perpen-

damus fundamenta contraria : Con-

9

dicere , quidquid recipitut , ad mo-

trà primam conclufionem ftant non

H

dum recipientis recipitur ; fic paritet

Ák

poteft. dici : quidquid perfeverat ad

pauci , rati , à benigoiffimo Deo ali-

!

modum períeverantis —perfeverat.

quos negativó anté pravifa merita

reprobari » ducuntur. potiflimüm ad

tel

Und? fübifta confideratione, qui ho-

die eft reprobus, cras poterit effe

hoc afferendum , quibusdam texti-

li

K

predeftinatus, & viciffim , quia ho-

bus fandti Thomae, in quibus ange-

licas Do&or ità fentire videtur; tum

p

dié poteft quis; habere voluntatem

omnia media convenitentia faluti ad-

etiam ratione , quia autümant , hoc

f

t

hibendi, & ctas illam rursüs depone-

e(fs neceflarium ad. manifcftandam

Rof .

i

re, atqui quamdiü quis hanc effica-

divinam juflitiam. Primus , . itaque

eem voluntatem | adhibendi. omnia

textus , quem ex angelico Doctote

?.19.

]

L. Gent.

$nedia habet , tamdiü eft praedeftina-

adducunt, ità (onat : Veluntati divina

f

4d Auiti-

[7

tuss & quamptimuüm quis hanc de-

de falute bominis duplex: voluntas eppo-

ni videtur : (cilieet voluntas de contra-

bald.

ho

ponit, &ve peráctum directum , uti

fiquis nolit adhibere, aut per actum

didlorio , fecundàm quam vult aliquem

N

indirc&tum, uti ftquis gravitet. pec-

non: falvari , « voluntas de. contrario

àli

eat; tamprimum eít reprobus; non

fecundiim quam vult. aliquem damnare s

in executione , uti clarum eít s quia

Prima quidem voluntas non vequirit ali»

bu

qui femel bravium accipit, nonam-

quam rationtm ex parte volita » etnm

f

lr

pliüs perdits ezgó im intentione ex

felus gloria on fit debita, natura z non

parte hominis, nam Deus in fua vo-

enim requiritur vatio , quaré non dem

l

luntate nunquim mutatur , nec defi-

4licui , qued dare mon. debeo : fed volum»

i

nit effe bonus , ctiamfi homo incipiat

tas damnationis re[pisit vationem voliti

fl

effe malus. . Hanc præde&inatwnem

ex parte dasimati ,- eüm. dammatio ex

fi

nobis Propheta indicare voluit, dum

debito inferatur. Yeen i Epiftad Rome

Pf4l. 63*,

dit: Deleantur de libro viventium » e

Cap. 9. fic ait angelicus Doctor:

y.29.

uare bos elegit ad gloriam, e» illos v&-

cum juflis non firibantur. Fruftrà fané

poftularet deleri , nifi fcirct eos potle

prbbavit, nou babet vationem , mifi divi-

^

mutati. Pro hác debemus conftanter

nam voluntatem.

i;

laborare ac orate, tum ut impetre-

Jam refpondeo ad primum Tex-

smus tam aliis, quàm nobis ; quem-

tum S. Thome : Angelicum Docto-

admodüt hortatut nos fanctus Au-

fem in eo nec verbo-quidem often-

De Prz- guftinus, dicens: Siquifunt nondum

dere , quód Deus non omnes homi-

Mutt, j

uoste-

7.14,

defl m ?Wï* gro eis ut Yaatutur oretmus s for-

nes preedeltitiet , aut gu-öd aliq

gro!äet

1DE MOTIVIS ET'TNSTRUMEN]I"IS, ex.

145

fint, at

probet ante przviía demerita. Im- Jiums i ommes bomines im condemna-

indey p.."

primis enim ibi fandus Dod&or non ziggem , fic c» per. unius juflitiam , in F0 $.

antir dj

loquitur allertivé , fed ait folummo- | emnes bomines i. jufltificationem . vita. p.if.

tUn at

dó : Videtur.. Deindé plus non aflcrit, .Sicut. enün . per inobeétentiaim utiss be-

atia : Cot

:quäm quöd Deusnonteneatüurhomi- guá peccatores couflituti. Fm'f atuliss

i f

nem praedeflinare ; & hoc necego jrà dv per umius obrditionem julli con-

10 Dio:;d-

necalii negabunt, Potuiffet quippé — ffituenzur multi, Atnabo. quid clarias

vl men

Deus hominem in puris naturalibus |dici poffet ? fatis utique modo . in-

ilimim d

relinquere , potuiflet nos omnes poft telligimus , quidnam Apoftolus de

m toil

lapfum inimaífa perditionisrelinque- — predeftinatione. fentiat ?. nempe fi

jubis a

te i hec idcircó quifquam conqueri abundavit in Adamo delitum , 12

viders t

potuiffet , aüt quarere: quate nobis Chriftlo abundavit & gratia, fi crgo

facis fic; quia IPG meritó fefþOllfüfn juxta .C.QmmunernDo&orum 3- Ada-

Dmatit hOC

n

£aiffet : O hoino, t4 quis €s, qui re(pot- mo non peccante, omnes ab eo deí-

Rom. p.

is, Iu

deas Deo ? nunquid diit figmentum €i, . cendentes fuiflent pradefünati, mul-

r.l?.. |

i Docnt

qui (e finxit: . quid. me fecifli fic?. 42 to moagis hoc fentiendum cft , Ada

aon babet poteflatem . figulus luti , ex — culpà per Chriftum deletà, quialon-

qutiti n

d d

eadem maffa facere. aliud quidem vasin . gé plus nobis Adamus fecundus con-

bonorem , aliud. veró in contumeliam. — qulit , quäm primus deftruxit.

TT

Sed aliud eft poffe aliquos excludere

Ad íecundum Textum Angclici

i um

À regno Ceclorum , & aliud velle/ Do&oris , tefpondeo , cum loqui de.

j; at

a m

aliquos excludere. Item aliud eft ha- voluntate permittente , non autem

bere poteftatem faciendi quedamva- . de voluntate intendente, aut exclu-

ragini n

faincontumeliam , & aliud velle. dente à beatitudine , patet hac re-

| Wü!? , im

Prius colligit S. Do&or exdivoPsu- íponfio ex ipfo contextu illius Ca-

H

lo, & ego colligo. Poflerius autem * pitis fuper quod S, Doctor fcribit : ibi

"TL

us Paulus :

abfit a* nobis , Ut non magis fentia - enim nioX fubjungit div

n W le!ïï"

t4 Rottt. 9.

mus de Deo in bonitate , tot clarif- Sü[hïljllt ( fübinteuige Dfïu.S)äïl 7171

d

fimis facre Scripture textibus robo- . patientia, va[a ire. aptata in interitutms

L 2?0

WM!'O u

gati, in quibus Deus 1pfemet prote- . ur offenderet. divitias gloria fua in va[a

d o

Ecce:aliud efl, vaía

flatat, quód non velit mottem pec- . sifericerdie.

j podor

catotis ; fed ut converratur & vivat. ira patienter (aflinete , & aliud ea-

]u i

Minus utique vult mortem hominis .dem velle , vaía itz Deus patientcf

, mff il

(emel juftificati s. quàd. velit omnes..tolerat, non ut eadem perdat, fcd ut

- homines (alvos fieri ; quód non vc- .eadem fuis miferationibus adimpl:at,

um T*

netit animas perdcre s non eft.vo- qucnmdmodüm fanctus Petrus aíic-

s Doe

Va- rit: Pafienter

agit. propter yos tolens 2. Petri g.

luntas ( inquit benigniffimus 5al

m ()Rm'

Matt.i$; tor ) ante Patremve[lrum, qui in Calis - aliqu

o5 perive. » fid. oumes Ad peniten- Y. 9.

Volunt aliqui reptoba-

y.ig. efls t pereat ais Sicht. pey umus de-. tiam veverti-

gite

Hh z

tioficn

li

od

—

IR4ACTATUS L

144

tionem negativam & permiffivam

hibitum amorem , ego fentire aot

invicem confundere , fed non bené,

mihi inepté imaginari potero; tc fioty

funt enim diftin&iffima ; nam per-

velle voluntate efficaciffimá, ut omn-

miflivéaliquem reprobate , dicit mihi

nesomnino homines falventur ? Do-

voluntatem,quá Dominus Deus per-

mine, nifi tu velis omnem hominem

g

mittit homini , ut poffit mediis fibi

falvari , ad quid ergo dixifti : Eustes Marp. i,

mifericorditer oblatis, veluti in füam.

in mundum. univer(um.: pradicate Evau- y, lj

falutem , vel abutiin perditionem;

gelium omni creatura ?. A n ezgo-in ve-

Rn

Xc L'ä'.lfo,

ficut fcriptum eft : Appofuiz ribi aquam

titate. potuiffent. Apoftoli omnibus

Pl

y:47.

Q ignem s ad quod volueris porrige ma-

omninó hominibus dieere s Appropin- Mapij &

num tuam. Et hoc per fe clarum eft,

quavit Regnum Des : poenitemini €» ert- y, i5

quód' Deus permittat hominum: ma-

dite Evangelio. , niíi fanctiffimze vo-

!

litiam & intetitumr, fecüs enim non

luntati tue placeret, omnibus in Re-

;

polnt perire;

egativa veró te-

gno tuo parare locum ? abfit, utquis

guf

probatio dicit mihi voluntatem. in;

ità de infinita Dei bonitate cogitet,

u

Dco, quà velit quibu(dany non.dare

T0f

quinimó.ex verbis illis : Kado parare foan. 14

s&ternam gloriam ( (übintellige ante

vobis locum : nom immetitó colligo, y. 2,

D«

previfa demetita ) & hoc de divina

tantum effe Dci erga homines chari-

fmif

bonitate minime eít fentiendum;.

tatem;, ut, deficiente loco in illa im-

fátit

quia abfürdum eft , de Deo talia ab-

meuisá domo:pro Electis, potius no-

E

furda cogitare, qualia ne quidem de

vum Coelum.condetet ? quàm utali-

ffqu

aliquo homine fano- & veraci cogi-

quos non eligeret. Et quid mirüm fi

hn

tarilicet; nam quis fuperng mentis:

Deus lioc faceret; cüm Patres terreni

d

me vocabit ad Coenam; nifi cam fe-

dii: no&tuque laborent ac (üdent, ut

tió. & efficaciter. milii dase velit?

Cllgm

fuis filiis- amplam hereditatem con-

f

quis ergo audebit fenrire de fanctiffi-

quirant: ,. atque relinquant , in Deo

Lt

mo: Dce, quód. vel unum lhiominem

enitm eft velle, poffe, & imperium,

y

velit exeludere ab-illà Qoena. magna

imperata parata habere , &z amor (ü-

&i

sternz gloría', cüm tamen'/ad eam

per omnem amorem parentum. Un-

lm

omnes-univerfaliffime vocet/ ,. daüm

dé ipfemet. per Ifaiam ait :^ Numquüd tfara 49

dit: Venite ad. me omnes,. 1mó ut ad-

fs

Mattili,

oblivifci potef? mulier infantem [uumy ut y.ay.-

T

y.26..

hue clarius. oflenderet: ,. quanto defi-

non wifeveatur. filio uteri fit ?. & ff illa

füm

derio £cracuc in falutem omnium: , . ait

oblita fuerit; ego tamenmon oblivifcar tuis

V

Luta 14..

fervo füo- ; Exi im' vius & fepes :

Ecce in maiibus meit defcripfi. te..

Ns

compelle antrare/ ,. ut mpléatur dowms

y.23..

Objiciunt fecundó : Angelicus Dos-

ln

«nea:? O bone Deus poft tot promif-

Corait : Eledio Dei,quá unum eligit , Q. & d

Q

fiones , poft tot admonitiones, poft

G alium veprobat , vationabilis eff , nec Vevit.a, 8

tot preparata media, & poft tantum

taten oportet ,. quüd vatio eleclionis fit ad s. -

h

in. univcríum genus. humanum ex-

tmeritum v fed in. ipfa eledlione vatio eft . -

Q

divina: -

—

s

p EL MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c»c.

AAf

o fenti a

divina voluntas : vatio autem reprobatie-

mitem, qui etiam poft Baptifrnum &

otefo, t

ais eff bominibus peccatum originale, ut

in homine juflo remanct, & homi*

fimà, uton.

fanius Auguflinus dicir.. ltem (. tefte

nem multüm retrahit, quó minus

Fentur ? Do.

fancto Auguflino ) qui lberantur à

vocanti ac predeftinanti Deoper me-

m hotuinn

maffa: perditionis , gratia diligant qui

diorum applicatiotiem debité refpon-

xili : bt

2on liberantur , debitum agno[cant.

at

ü

ddidtt r

Refpondeoad textum fancti Tho-

d textüm fandki A-ü-guffmi? tefz

Reto1 v

m : cum loquide prædeftimtione ex.

pondeo, quód per debitum peccatunm

toli-omnbu

pàrte hominis , non. autem ex parte

intelligat, ità ut fenfus fit, quicunque

j

let n

Dei, eó ipfo, quia pro ratione repro-

predeítinanturfciant, fe non fuiffe in:

LT

bationis non affignat voluntatem

intentione ex parte Dei pradeftinaz-

Qf v

Dei. (icut tamen affignat pro fatione

tos propter praviía merita , fed cx

nibus n A.

eledtionis; fed affignat ex fancto Au-

mera gratia, qui econtrà non liberan-

^*

dbf utqui

gu&inc peccatum ori g.inale. Ubibené

tur à madà perditionis, fciant, hoe

advcrtendum, fan&um Auguftinum

ideo fieri, quia peecárunt abutendo tos

are ag

Jl p j

non dicere , peccatum originale effe

mediis à Deo.liberaliter oblatis ; & fic

dj lgt

Deo rationem reprobandi , fed ho-

fine dubio electio , quà Dcus unum

mines dure

minibus; nam Deo non poteft effe

eligit & alterum reprobat, eít ratio-

iniaim.

fatio , quia omnes homines habent

nabilis, quia eligendo: omnibus facit

$ PotiüSHO'

giqualiter peccatum originale, & coat-

gratiam, volentibus autem repróbari

fequenter non eft majorratio: , cut

aut merentibus non facit injuriams

uimid

d

hanc rejiciat, quàm illum ; nec etiamy

D:indé poteft dici, quod fit rationabi.

mres tett

eft major ratio cur iftum pro illo

lis anté pravifa demerita in reprobis,

eligat, cüm Chriftus omnes zqualiter

abfoluté loquendo, conceditur ;fackis

&;den&-, L

jem co

zedemerit. Deind» f effet ex parte Dei

tot promiffionibus ,. negatur. INam,

: in Du

peccatum originale ratio reprobatio-

omnibus promittere vitam aternam,

nis,vel effetpeecatum per Baptifmum

imperh

/

pro omnibus mori, omnibustot me-

deletum:? vel non deletum ?. fi fcun-

diaad vitam eternan copfäqueüdams

T

pj Ü

dum,; tunc fequitur , quód faltem om-

utiliffima preparare, imó praccipere ,.

nesChriftianifint. predeflinari; quia

ut laboremus pro vita etcrna, & ta-

; Nmmtf li

in omnibus Chriftianis certé pecca-

men non velle omnibus dare , hoc (a--

j um d

tum originale eft dcletum ,. & confe.

né fümme irrationabile foret. Quim

je il

certum igitur cft , quód. omnes

3

quenr"er'in-eiscdïät ratio teprobatio-

ijnlir

nis. Siprimum, tunc fequitur , quód

& finguli tcneantur ferió ac cfficaciter

| f&

homo proptcr dcletá peceata reprobe-

operam date , üt sternüm falventurj

j

j

icis D*

tur; quod cft abfirdum. Efteigó pec-

tam certüm eft , quód Deus

oófm-

li

üwf glr)

càtum originale ratio - repróbatioris:

niurn

ác fingulerum — folutemy

TP

j TP

liominibus eftex part« hominis, non:

efficaciffud petat. Objici! potef

(fimi

M

;

quidem in (e & formalitet, fed caufali-

tertio:

$

L]

Sepius in facra ; Scrip-'

,uttl

icr, quia nempe peft fc relinquit fo.

tura leguntur aliqui eligi à Dcey

B

ergo

i

L

-

$46

TRAÀICTATUS G US

ii

gentes, E(au autem ad hoc opus noR

'ergö fion '*elig'unt-ur otmncs. Itemin-

?bl

cerdum dicuntur aliqui exc&cati aut

allumpfi , neque illi iftam . gratiam

i

indurari À Deo, ergó fignnm efl, quód

contuli. Equidem non ignoro, non-

-Deus non velit eorum falutem, etfi

nullos ex-hoc Scripturz loco conari

qu:

fod

íüam reprobationem negativam de-

ápfos tantüm induret negativé. Sic

tel

Joann. 15. ait Chriftus ad fuos Diíci-

fendere ; fed non bené ; nam ut tedié

yit

f?. i9.

pulos: Ego elegi vos de mundo. ltcrr

advettit Cornelius à Lapide, neque

/ IT

Q

Malachias, neque fanctus. Paulus lo-

Joan.17. ad celeftem Patrem : Non pro

wiundo rogo , [ed pro bis ,. quos dedifti

quuntur de'elc&tione ad gloriam, vcl

[/7j

y. 9.

mihi, quia' tui fiunt. Ergó non mun-

reprobatione adinfernumrs velenim

h7

dum, feu omnes homines in rhundo,

loquerentur de Jacob & Efau petío-

tüt

naliter, id eft, de eorum propriis pet-

fcd tantüm aliquos de mundo prade-

DX

flinavit. R.efpondco, fimilibus texti-

fonis, vel de ipforum femine, vel pet

fdi

bus Scripruram plerumque infinuare

allegoriam, ità, ut Jacob fuerit figura

Ál

aliquam fpecialem. vocationem , ad

ele&iorum, Efau vcró reproborum?

(5

nihil horüm convenienter. dícitut i

aliquod fpecial:opus; non veró prze

lii

deítinationem & vocationem univer-

ergo. INon primum, quia Efau pto-

fno

falem, quà Deus vult. otones homt-

babilius fuit (álvatus; nec ullum fu£-

Yi

nes falvos fieri. Sic libenter concedo,

ficiens fuppetit fundamentum affe-

lu

quód. non omnes fint-ad Apö&ola-

rendi, ipfüm effe xternis flammis ad-

äJL

tüut vocati ; quod íolàm primus

di&um. INon fecundim, quia fine due

tili

textus probat, quemadmodum' non

bioctiam ex femine Jacob fuerunt

lub

omnes funt vocati ad obtinendam

aliqui damnati. — Quis enim credet,

Saul, & plures petlimos Reges po-

lii

aureolam martyrii aut wirginitatis,

&]

"Ad fecundum textum dico , Chti-

puli Dei fuille omnes (alvatos ; cüm

fii

Óftum Dominum ibi ad cxleftem Pa.

tamen certum fit, quód cx femine Ja-

cob defcenderint. Sic econtrà etiam

t

ttem oráffe pro confirmatione Difci-

nullum eft dubium , quin ex femi-

ficn

pulorum in gratià : uti fatis colligi-

tur ex fequentibus verbisillis : Pater

ne Efau plures faerint falvati , intet

-ümþ;, pro

ü

fancte (evva. eos , in nomine tuo. Et hoc

quos numeratur fanótus Job. INon

*,

i

-procul dubio fpecialiffimum privile-

etiam poteft dici tertium ; quia pro

gium eít, Matiz virgini , Apoftolis ,

rfeprobatis à Deo, fruftrà: oramus

r

hr

& paucis aliis. folummodó concef-

nam, teftante fan&o Gregorio; Olti-

i

fum. De fimili fpeciali quádam vo-

neri nequaquam. poffunt , qua- pradefti-

In Didli]

:

catione loquitur divus Paulus ad R.o-

nata non fuevant : fed ea, qua fancti vi-

ma1nos, übi fic ex Malachia habet: 74-

vi orando efficiunt, ità pradeflimata funt, lib. 1. —

RO0lW. 9.

cób dilexi, Efau autem odio babui. Hoc

ut precibus obtineant. Qiia ergo. .A-

19 '

| P.12,

-'eft: facob mihi fpecialiter elegi, ut

poítolus fcribit * Voluntas quidem cüre« -Row

, fit pro * ^

g

'. in..

dis n ö'olg[äörgtia 4d Denin

Á

gll)il:lþï'*cjl'l's þeþedicagtur Qn?llcs

ollis

P

a

E

147

DF MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &e

OC oftó at

illisin falutem / Manifefturn eft, Apos

non. Abraham enim accepit fignu—ni

^ Ronit. d.

y

m gruün

ftolum non loqui de reprobatisà Deoi

ut fit pater omnium credencium

y. M.

inepté enim à Dco peteret, quodnc-

ui veró non crediderint in Chri-

Prüoro, at

» [oco cu

quaquam poffe fe obtincre, ícitet 5

ftum, fruftrà (e jactant , qhöd—- fint

ptivat (

fcd eum loqui de. hominibus ex par-

filii Abrahz , quia fuat tantüm filii

te Deicle&tis; & ideó pro illis ora-

fecundüm carnem , & hoc nihil cis

tumuc d

vit, ac ipíemet pro eis anathcma à

poterit prodeffead (alutem. Hos enim

i,

Lib.r.

às Dayus -

Chriflo- effe concupivit s Quatemus

Decus odio habet , utt patet in. Efau,

(ità tursüs loquente fancto Gregotio)

qui horum erat figura; flios veró

dphrim vi

| Di4l. €. ?.

merbantür accipere , quod. eis emnipotens

per promiflionem , five deindé fint

ms vl

Detts ante fecula difpofuit dare.. Loqui-

ex gentilibus five ex. Judaiis diligit,

x En p

eisque ecteriam vitam pmmittit ,utí

tur itaque fanctus Paulus in illo loco

ypnorisge

fi

de vocatione ad. fidem Chrifti ; uti

patet in. Jacob , qui fuit figura Chri-

i d

[

v

fti & in. Chriftum ctedentium.. INe-

feduló legentem.vix latcre poterit,

bf

Adducit autem Ifàac & Ifimatlem, Ja-

que infcras , ergó co ipfo , quia fi-

rcproborümi

cob & Eíau, ut oflendat, quód non

lios fecundum «arnem in Efau odio

nist dititi

illi fint veri Hralite , qutex KAbtraha-

habuit, & filios fecundüm promif-

us El

fionem. Deus in. Jacob dilexit, hi

fo deícendunt, nam inquit, etiam

vcullim fujf-

Hmael, étiam Efau ex femine Abra.

funt.à Deo predeflinati, & illi à

mentum i

T

hami defzendunt, & tamende primo

Deo reprobati. R.cfpondeo enim, ne-

j hm

dicitur : Neg enim erit beres filius an-

gando , quód ex odio v«l dilectione

n,qlmfmï' »

n

éille-. Et de Efau Jicitur : Efau odio

ftatim bené inferatur eterna repto-

Jcob t

habui. Sed illi: funt folummodó veri

batio ,^ vel eterna praedeflinatio fie

enim a

fine dubio , edio funt Deo, impius c

l(ralitz, Deo chari, & erunt aliquan-

Ags]

dó Hsredes, fi ii aceeptá. fide & ju-

impietas ejus 5 & tamen non bené ex

SAp- 1.

vatos ;

flitia perfeveravetint, qui funt ex

co infertur, quód omnes impii à Deo

"

fiat aternaliter reprobati; aliásenim

xfamit P

íemine Abraha fccundüm promiflio-

conri du

ncm, uti fuit laac & Jaeob. Ponam

fcriptum non effet : Impietas smpii non Exet.33

jj r

propria verba (an&ti Pauli : Nes enim

mocebitei , im quacunque die converíus , ,.

«Gcn*ef«zf,

räm[i: j

9. 18,

( fünt verba ejus) emnes qui ex. Ifracl,

fuerit , ab impietate fa. Similiter fine P.[;z l.. ii

1 Ob u

i funt lfraclita : neque. qui femen. Junt

dabio Deminus diligit jufloss Ex hoe ,', x d

y quip

Abraba , omnes filit, fed in 1[aac vocab-

tàmem nomn fequiur : quod juftus j ais

rä o u

gur tibi fémen : id efl, mon qui fili car-

etiam ex parte füi fit aeternaliter prz- , , ,.

(

deftinatus, aliàs entm fcriptunr non

gor*O

*is, hi filii Dei z fed qui fil [unt. pro-

i nl

mi/[rouis , eftimantur in (exine.. Atqui,

eflet : Zuflitia jufli mon lb

vrabit eum, im

Deindé, fi

uj

TM

li

infert deindé, filii Abrahe — per pro-

quácungue die peceaverit.

miflionem fünt. omnes in Chriftum

Apoftolus per| Efau rept

obationetm

2]2 M

FW» '

eredentes, five deindé ab Abrahamo

& per Jacob pradeftinatíon

em Elþ«

)d

C

ü;'

&orum ibidem vellet p;'obarc *

j

A,f:cundu,m carnem difcendant , five

gü&

"

" !

ii

g.

3

24*

TRACTATUS L

hominem indutet ; fed mihi long&

gf'ä

quetetut , quód omnes credentes in-

[UN)

fallibiliter falvarentur, & omnes Ju-

;j

probabilius videtur , quód Deus ho-

fmil

dei , qui pro tunc necdüm credide-

mines tantüm induret ac exc&eet

rurn

eunt, füiffegt infallibilitet damnandi,

meré permiflive , hoc eft, permittit,

p

!

fcu utrumque effe falfum, neminem

ut proprid fponte tales fiant , non

fata

fugit; quis enim credet , quód ex

autem ipfis fübtrahendo gratiam vel

Tor

Gentilibus , qui in Chtiftum credi-

copiofiora auxilia , quod effet pro-

g

i

dcrunt , nemo fuetit damnatus, &

pri& negativé indurare & excacare.

Ratio mea eft , quia illos vocamus

quoe

quis eredet , quód pofl fcriptam Pauli

Epiftolam , nemo amplius Judao-

communiter induratos , qui grati&

pE

po

rüm fuerit converfus & eternum fal-

Spiritis fan&i maxime refiftunt,

gb

vatus s fi fuerunt aliqui falvati, ergo

& qui majores gratias accipiunt à

non füerunt omnes reprobati s Gce-

Deo ; ergo non potcft dici , quód

atde

nuinus igitur feníus illius dicti ell ,

Deus ipfis fuam gratíam fübtrahat.

d

»

uem . tradit Cornelius à Lapide:

Sic Judaos vocamus homines obdu-

ftah

dn cap. 9.

"

Tacob dilexi in utero materno ad-

ràtos , fic & noflros hareticos voca-

4d Rom.? :

;

huc , ideft , flatui eum , ejuf-

mus exc&catos , econtrà vero Paga-

Ásd |

p

que pofteros cligete in populum

nos in India, qui de Evangelio Chrifti

meum , ac in Ecclefiam ; Jacob ati-

mihil unquam aüdiv.runt , non vo-

liras

tem odio habui, id eft, eum nieglexi,

camus induratos, fed potiüus homines

xdp

macli

- 4flam graziam ei non dedi. Previ-

miferos ; & rationem addimus, quia

malü

dens autem Apoftolus , ex hoc fuo

Pagani tot lumina & tot auxilia.non

Quan

receperunt ,-quod Judei & Harctici,

difcurfü facild poffe oriri queftionem,

tif,0

euinam ergo Deus filios Abraha fc-

& veriflimüm ; tiam fi cgo interro»

Wa

eundüm carnem in incredulitate per-

got, quifnam fit homo obdurati cot-

dis ? non rcípondeo , illum effe , cui

Hf

mittat , dum tamen Legem juftitie

fin,

fc&tabantur, & econtrX cligat Gentes,

Deus fuam gratiam fübtraxit ; fcd

RofH. 0

füjum

äuæ uon (ed abantur juffitiam , praoc-

illum , qui gratie divinz refiftit ; &

pl g.

ille eft obftinationis cordis , qui ce-

l

cupat hanc »quaerfiionem füo reíponfo,

ht

& ait ^ Similia non effe fcrutanda ;

piofiori gratig, & pluribus fortiori-

p

f.d cogitandum , quód ipfe non mi-

bufque plus rcfiftit auxiliis. Sic mag-

uam

lut

nüs fit Dominus omnium , q

*

nas fané gratias accepit Pharao, nam

& coníequenter J

uftà

tot videre diving omnipotentiee fig-

aliqu

Flgulus luti,

n

& fan&té faciat , i, cujus yu

It , mife-

na , toties pet flagellum corripi, &

;uo cit'

£

il

vetur, & quem vult,

inderat. ltà tamcn

toties rursus Deum parentem CKP?,-

fit fignum

riri, hec fünt dona, que non omni-

Qu

ut ifla iaduratio minime

a

reprobationis, quod tamen objectio

bus dantur. Deindé fi hominibus ob-

Ie;

intendit probare. Nam imprimis fa-

durati cordis à Deo fübtraheretut

cætcris

It

gratia , non effet ratio , cur

E2 negatur , quod Deus negativé

gräï;iüs

um

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, Ór.

245

ii

graviüs punirentur ; íed potius effet

Ecce fic agit Deus inftar pi matris

od Deis h.

eis indulgendum , quia ipfis fuiflét

cum; homine malo , & malus homo

aC exott

minus datum. . Aft contrarium ple-

cum Dco ; quó magis inftat divinus

1 permiti

rumque legimus in Scriptura 5 fic

favor, & magis refiftit humanus fu.

f , m

Chriftus. Dominus minitatur. obfli-

ror. Meliüs fortaflis feciffem, f1 po-

fuiffem. matrem filio amaras medici.

" gruam v

mat€ civitati Capharnaum , & ait:

od efit o

Terre. Sodomorum. remiffius erit in die

nas porrigentem , has enim adhuc

& exct

judic , quàm tibi. Ergo fignum cft,

magis borrent egroti , quàm cibos

[os Yocini

quód eis, qui obdurantur, non folum

delicatos. Sicut & peccatores longé

gratianon fübtrahatur, fed infuper co-

fortius rejiciunt divinas correptiones

, qui gt

e . refilut,

piofior tribuatur. Sicut ergo Sol non

& amaras poenitentias , quàm mife-

]

obdurat lutii fuos radios fübtrahendo :

ricotdis favotes ; veruntamen quem-

accipiumi

f

J

fcd potiüs eo(dem in illud uberiüs &

admodum non defunt , qui delicatifz

d 1

UA

ardentiüs mittendo : irà pariter Deus

fumos eibos refpuunt , irà fimiliter

m fu.

omina ol

dicitur obdurare hominem, non fub-

non dcfünt biftoriz , quz nos docent,

gfetics d-

trahendo.fuos diving gratie radios!

quód Chriftus quibuídam induratis

Íed poriüs eos malo fübjecko largis

peccatoribus in ultimo eorum agone

C ESD

porrigendo.. Quod, ut clacuns intel-

placido ac gratiofo vultu apparucrit,

pydio C

ligas , finge tibi puerum quemdam

eos blandis verbis allocutus , quod

jic, 109

vel propter morbum & naufcam fto-

cifdem mifericordiam promiferit, nec

atisdomis

maáchi & guílüs , vel propter alium

non in fignum amoris, fua (àndtiffi-

aliimus, quu

malum affectum, omnem cibum «e-

ma vulnera aperuerit ; nihilominüs

r aurila 0f

«u(antem ; jam ad iftum accedit 1a-

tamen leges , quofdam facies fuas a-

i Herti

tet , optimum acdelicatiffimum (üum

vettiffe , alios infüper in Chriftum

p

portans cibum , rogat filium, ut fu-

horrendas blafphemias jeciffe, coquod

adurii d

mat cibum , ne fecus virium jactu-

ipfis temporalem vitam non prolon-

us d

ram, naturaque ruinam propter rii-

gaverit. Ah ! tune dixeris, quod iftis

mxit (

miam inediam paulatim incurrat. . Ad

benigniffimus Deus fuam gratiam

4 [6(1&1'[' D

hac filius nonnihil excandefcit , ma-

fübtraxerit ? fedais , in hoc Deum

]i; q"! æ.l

fubtrahere füam gratiam & obdurare

ter veró videns , quód verbis nihil

du fortiot

proficiat , & ramen unicé amans fa-

negatiye , coquód non det efficacem

jj. Sic g

lutisfi]ii , conatut cibum inftrumento

gratiam ad confenfum. — Refpondeo,

jrzo, 10

aliquo ori filii immittere ; ait ille pro.

etiam iflam probabilius Deum non

otenti r

terca jam 1nagis in furorem actus,

negare, adeó ut ex parte Dci gratie

s

COffiPi) ,

vultum avertit , ora forti claufura

nihil defit, quó mins fit efficax, fcd

nom df*

munit ; & illà adhuc magis inftante,

totum decíTe ex parte hominis. Sicut

etiam faciem ambábus manibus ob.

dicitur perditie tua ex te Ifrael , &

gon on

tegit, donec, ni(i ipía aufugerit, con-

dico, quod uterque tam Judas, quàm

ninibso"

at

tta propriam quoque matrcm vibtet.

Paulus magnam gratiam accepefit,

Jraét. L. Pavs H.

li

& ye-

ar &

erlb'

14*&

|)b€—

afó

TRA4ACTATUS EK

tum fundamentum contrarie — fen-

fe

& vetifimilíus Judas majoremquàm

Paulus; quód autem ifte. converfus

tenti confiftit) me in tantüm com-

N

fuerxt non autem ille, ratio eft, quis

movit , ut necdum ab ifta. tra&tandá

fü

1

I

in Paulo gratia Dei. non fuit Yacua;

iriatetià defrflere queam , fed amore

t

di

cüm eldem fedulo cocperatus fuit z

defendendx divine bonitatis , pro-

]udas econtrà eandenr irr vanum re-

movendeque humanz' falutis quaft

POI

nl

«cpit. Deindé ob authoritatenr Do-

compe llar,

adhuc quandam Confi-

nlj.

derationetzi addere: Undé (it;

&orum refpondeo, tranfeat quod

[

k

Ild ul

Deus aliduos negatxve indutet, non

At

l d

ideó tameri negatlvc reprobqt. Notr

CONSIDERATIO NON&.:

d

f

dicit Deeus- in Scnptura ad Pharao-

nen induravi te, ut te reprobqrem y

Tradataür de eadem snateria,

f T

Romä 90'

d

vel quia te reprobaw Sed in boc ip-

p

g. 16.

fi tàm dulce eft, aut ['crxbendæ

fini

fum excitayi ut oflendam inte virtuten

Inbune

meam: c ut annuntiétur nomen meum

aut meditando ,. divine præde-

locum

iti üiver[aterra. Nox eff (inquit Theo-

Ptmatloms tractare materiam , it3, u£

Bo

Pauli.

doretüs ) Deus avchitedias zm;;ïobzmtz,

rfion fiemo fab. biüjus tractatione ifY

pra

dulcmres al 1quotles effatus lacfymas,

Pharaonis : fed ipfe, tit folet , patientia

£

st eff :

ile autem patientiam ex:]fnmz-

qmm dulce a 1quando erit ifiter far»

p

vit inbecillitatem , & propterea: [uam

&os prædcümatos &ternam juflitia

0 !

cororiam fecipete ? Quaré, ut. tantze

titm

auxit contumacian.. Sed tamen fapiens

sniverforum gubernator , &* ei juffum

confolationis juftitieque

mercedis

bis.

]ïæppllczum itulit , o ex epus improbi-

ommies párticipes reddantur,, 4vidé

t

tate ad. mala: profligenda: falutave: sne-

percupiens, ipfos qaoque facratioris

long

dicamientum eompofuit. Ya eft, fic Deus

Ícientia? doctores, hic paucis áffari

sf

hominem indurat, nom ut ipfun

non dubito ; nemut eosdcm,, ego idio-

d

fcprobct ,

fed ut aut patienter cum

ta, cortigam : fed ütcos pié in Domi-

ïgfl(

ferendo convcrtat, autper eum con-

no alliciani, ad acutiüs confideran-

(

vertr nolcntenr alios- eniendet.

SiC

dum tanti memeniti negotiuri, deqs

N

eportet efie harefcs, non ut Deus ha-

Deo iagis iri bonitate fentiendum.

M

n

beat

quos reprobet, f:d' ut- aut ab

Melius quxdem Dquue ac Ecclefie

lr

Al

"

errorfe dd vcritatem —cótivertantur ,

gratius eft, de xüa materia in humi-

i

Iuj j

qut. Catholiei per eofdeni cxercean-

hmte fiere quam in præfumpt:one

l

tur. Et quaré, amabó, dcberet bang

gatrire ; fcd. poffumus ctiam fübli-

Pmdejl,

[

nitfimus Deus ahquos flegativé fc-

mis im humilitate loqui.

INani

[

probarc? fortaflis ut' thanifcftaretur

quemadmodum: nom repugnat, in.

divina juftitia , quemadmodürn fla--

füblimi fedenteni eH?. humxhoremr

É

tim in prima objcétione pofitum. eft?

jacente in infimo, ità. pariter. nom

P

al ifta ratio ( in qua tamer quafi. to»

fepugnat, effe bumiliotem profe-

g

Ycle

t;t-g»-,«i

DE MOTIVIS ET INSTR ;U.M;'ENTTI.S., [

2558

fäfif : fCD»

rentem magnalia, garriente abje&a. . Confolemur itaque omaes lugentes;

ifiüm .

INon alta, fed alté loqui indicium eft

predicemus annum placabilem. R.e-- J/aia s.

à tl

fuperbi fpiritus, Bonum eft, ex humi-

fpondeamus confidenter omni ex no-

Ád m

litate interdum eft& bonis tacere! fed.

bis percontanti fumne prxdeftina-

ii , p

duplicis virtutiseft , ex charitate op-

tus? ex parte Dei es predeftinatus.

ilütis (iu'alf:

portuno tempore proferre ,;quod quis

Suntne omnes Chriftiani przdeftina-

d Conl

in hamilitate cognovit. Timemus ( in-

ti? funt. Etiam omnes Hoeretici ?

gn lib.

quit Auguftinus ) ze loguentibus nois

etiam. Etiam omnes pagani & omnes

äï-üt;- -

Refp. ad

Art. falsó

effendatur, qui veritatem non poteft. ca-

homines in toto mundo ? indubitran-

peres & uon timemus, netacentibus na-

"

fbi inpe-

tct « mentiri non poteft Veritas, quae

bis, qui veritatem potef! capere, falfitate

univerfaliter vocat .omnes, Et quid

ft.dïtï.l;,

m'ferï& |

eapiatur. Pracfertim iftis miferis tem-

&ft vocare , nifi praedeflinare ? oimnes

poribusquibus tot abominanda graf-

x

(1nquit Auguflinus ) predeflinatione

De Fide

r

fantur herefiim monftra, quibus val-

funt. deputati , qui fzmndäm propofitum

*

$

$

XS

peri

ipg ptt

dé folemne- eft circà predcftinatio-

Vocati [unt. INon moyeamur ad.cop- -

;

3

3

im; il

nem quafi luderes uteó certiüs re-

£rarium fentiendum illo' fanctiffimo '

bus «. A2

« arine

probentur. INonnulli libertatem ne-

Scripture textu : | fudicia tua abyffus

usl

gant, utcó liberiüs peccent. Alii fe

multas NNam addamus & reliqua ver-

ntitt

"pgædeüinatos prefumunt, utin yitiis

bai, quaíine ullà intercapidine fe-

jum jHHifiæ'

€o viyant fecuriüs, & in peccatis mo«

quuntur, nempe : Hemines & jumen-

Pfal. 55.

—

riantur deteris. Iflife reprobosver-

ta (alvabis Domine, quemadmodum mul-

y.7.6*

bis & fa&is oftendunt, ut Electis eó

/ of

tiplicafli mifericordiam zuam Deus. Xilii

fe.

-«tudeliüs noceant, quóà vita eorum

Autem bomintn in tegmine alarumtua- :

ts md

eficitto

longiüs diftant, & illi femper in in-

rum fperabunts. inebriabuntur ab uber-

ais d

certo bivioque ver(antur , carnis pru-

tate domís tua , & torrente voluptatis

dentiam fe&antes , & viam Domini

tu& potabis eos ; quomiam apud te ef

yquiüe

inDor

ignorantes. Sed quiddico de Hzreti-

fons vita s. d in lumine tuo videbimus

cis? nofié & inter Catholicos eft mag-

lumen. E,cc&, quot & qu'äm confola-

gonü&rmf

na nonnunquam animorum turbatio

toria poft f& trahunt judicia Dei &

lfluma Cqï

itcà pradeftinationis arcanum ? Pro-

abyífus multa, ó quàm verum cfi:

iitienonm.

In Prafut

Eu

Ad le.in

fet ( inquit Leffius ) animi afficlio

adicia Domini vera , ju[lficata. in fe- Píal. it.

qraviffrima e[l , & interdmn tanta , ut

anetipfa , defiderabilia fuper aurum €

y. 19.

Ty

Traii. de bomings ad defperationem. & mortem

Japidem preziofuim qmultum : e$ dulciora

d

n i

Pïæ e *

fpontaueam adigat. Seio quofdam 1nde

füper anel & favum. Dulcia. funt. ju-

in graviffimos melancholia affectus inci-

dicia Domini, & non eft timendum.

j M

diffe s alios fludium pietatis , &v flatum

de eis, ne quendam mortalium fe-

jnits i

religiofum abjeci[fe s alios pené per totam

probent ad manifeflandam divinam Ked. i;.

niliorer

vitam in anxietate ver[ari , prade[lina-

juflitiam. Nen enim nece[Jarti [unt ei v.12,

jrer 0

:tianem Dei fenper fu[peibam — babere.

homines impii , nec latatur in porditio- Sap.a, y.

nj

la

"£ 15.

t

TRACTATUS L

ifi

"

i

fie vivortii. — Creavit. enim ; ut. e[fent ,

Deo , quani omnium hominum re»

probatxo. Deindé ,. fi. adeó cernete

hii

emhias C (anabiles fesit mationes Ovbis

terrarum. Sanabiles fecit nationes , &

cupimus - divinanr Nemefin vindi-

jüh

fanavit homines, quemadmodum ait

cæutc.m afpiciamus daémones , non-«

(Jv

Pjal« 106. Scriptura : Mifit verbum fuum c [ana-

néex eorum lorrendo &terioque

qh

y.zes

cruciatu fatis colligimus, quanto

vil

Vit co$, €v eripuit eos de interitianibus

éorum. Infpicite hoc verbum ,cruci-

Deus. peccatumr. odio habeat, cüm:

k

fixum: infpicite ]hfum ; quicunque

illud i& nobiliflimis fplrmbus tam

n

atbittamini ,

fiegativé- duosdam à

f:veré puniat? "Fertió . ifla ;uihtnæ

DT

üt adoramn dz

manifeitatio-eft exigua. refpe&wc ad

f

Deo cffe reprobandos ,

ejus eluceat: mifericordia; Án ergo

mifericordiam, qu& oftenditur, dum:

Ifi

tnifericorditer — .

D

fecdum: fatis delcatum in: filto ,

p€CCätOf

elxgxtur.»

If]

euod. eft erratum & fetvis? Amer gcy

Quid. enim adeó mirabile in. Deo; fi

hiecdum fatis perfona divinaexfolvit,

homini beatitudineni flegat ;

qu ani

[i

qUOd natura humana dGllq'UIK ?oÀn

LPG' nótt debet..— Similia- fnira fum;

lii w,

f.2l

f

ergó tion maJorls efl. prerit- tanta

mter hofnines. quetidiaua , & qm

adeó divina juftitia exaltatur, fi ho-

a

Chrifti patfio', qglam humanz pra-

varicatio? Certe fi majoris pfetii non

ífho damnatur ,

cüm- peccatum fit

T i,

GHLt nunquam Deus Adam: PLCCGH

tanta abomlmtlonw ut nulla crea-

I

ii

tun permifillet . quia rion. eft. pru-

tura pura pro unico mortali per to«

2 «it

tam aternitatefff queat. tantum fati$«

D7

dentis de facili permlmm maíum ;

tiifi fciat te(arcire majori lucro. Satis

patr quid. dicam diviriz juflicia facis-

thà

manifzftata eft juftitia. divias ,. quis

faccre. .Ef quld adeó magnum vel

W

fid«-uffor nofter Chriffus abundaatzr

mirumr effet in Deo , facere vaía im

hs

contutmeliam ? & qui id adeó excelleris

u

Deo Patri (olvit; qwod natura liuma-

Mg

üa: debuit Qiria miajus obtulit (aa-

habere va(a probrofa? & ne. nulu

UE

üta

gUIHiS prenum quam fuxt [fäfl*ï*? ['(.r

objictas (anictum Paulum ad Rom. ità

Tüt

fionis. dcbitumni.

Prorsiis ergo mth

fcxiberitentem:s As uom haber potcflateim gogs, g,

fl

ff

juftae vindictx. deeffer, etiamá nul-

jþgulus luti ,ex eadem m.e/]'a aliud quidem

IUSV inofta: hum æfLI'lïæ dammtiom

vVasiti imnm'm alud veró in contumeltam. T Tim M

[:

iddiceretur; aut i Regnó coeleífti ex-

Errürsüs : ad Timotheum : In magna

2. Vs 2'4

ET

i

eluderetur

autem domo.y son [olrim [unt vafa atrea *

Í

Qninimo: tadta per£e-

5

étionis atque seilimabilitatis Domni-

& argeuteas fed dv lignea e ficlilia . ,

ca Incarnatio eft, ut im. hoc folo al«

& quadam quidem im baorem , quedam ,

Y

tillimo - myfterio fatis divinee pþrfe

autem in mnmnzzlzztm- Audire placcat :

Rotti-

étiones ranifeftarentuf , quamvis

prius, quim puldxrc utrümque eX-

t

ahasnulla cteatura exifteret.. Ec oni-

phcet beatus Tlicodoretus : Va(a au-

A

hinócertum eft; quod unica- Cheiftt

fein ive (rqut ) ad interitum compas

faugumzs gutta plüs. manifefler de -

?afa appeüaf eos , qui fuà [ponte tales fe-

j

$

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, C's'c

253

Ofminurt te

é funt s boc enim feripfit etiam ad Ti-

INabuchodonoforis : . Ceput ex' auro

de cemdte

motbewm : in magfa autem domo non

optimo erat, pedus autem. e brax

pig. Danicl.2.

deftt vind.

folibzn Junt. vafa aurea r avgentea , (ed

de argento, ce. Sic in cápite, in pri« P 22

10f5 (t«

c lignea ( fidlilia, cc. Et docens ,

mitiva Ecclefia, erant fideles aurum

ag

quàd quis fu& (ponte C avbitratu fit boc

optimum, pofteá ceperunt effe. at-

üj, qüäf][&

vel illud , (ubjunxit : ftquis ergó. emun-

gentum , füceeffivé. zs, ferrum , &

bibt, a

daverit fe ab iflis, erit vas in bonorem ,

demüm, deficiente charitate, reputat?

Vrb t

faucti ficatum «5 tutile Domino, ad omue

funt in va(a teflea & opus manutan fi-

il lia

epus bonum paratuim. Ecce : non aífc-

guli. Quartó. laborat. argumentum

Thren.

tit beatus Pater, ideó effe va(ía futilta

nípedcd

ac fündamentum fupervacaneá curá,

V.2

endit-u;,vdum

i magna domo, ut reprobentur, ut

& admonet cujusdam casüs : fic fer-

t- dipiir

Deus fuam juflitiam per. vindi&tam

mé contigit in. quodam loco : INon-

iti eisoftendat, autut vaía contume-

jein Deod

nemo ex. ratiotiabili caufa matrimo-

liofa permaneant, minimé gentium :

p ; quii

nium conttahere prohibitus, ità cum

,-furi (

Kccl. 15.

Non euim concupifcit multitudinem filo-

Superioribus expoftulare coepit : Vo-

y. 21.

B

"T

vum. infidelium c inutilium. Sed ucíe

bis incumbit D

eo tatiohcm reddere,

emundent & fiant vafain honorems

imur, fl

fi tali modo genus hamanum deficit.

quemadmodum Augultitius ait : O.

Risére ad hanc expoftulatiencmome

jetcatm if

yt li t

Tral UP* gis sslus aur idcb vivit, ttt corrigatur z

fes, & nonimmceritó, quafi.veró

otdi gt t

Pj[aL.j4. anutido) vivit, && pey tllum bonus exer-

modó- in tanta hominum copia- fit

&eatur.

aeío enim cur homines

timendum, ne, uno ad matrimonium

ántum at

mali,interdunr tamdià vivunt? forté

nof admiffo, totum genushumanuni

wfhflä fam«

upmum Ye

ut peccando majorem fibi vindictam

deficiat. Sithilitet. dico : quafi. veró

»*

inter tantatm homiaüum proclivita-

ge a i

thefaurizent ? ab(it sdicit enim Scrip-

tura : Nemini dedit [patittm peccandi.Sd.

tetüi ad omne malum fit timendum,

|oeclet

Eedl. :5.

5

fa 20.

ut 3ut fecorrigant ; aüt alir corrigans

fie omnes falventur , nifi Deus alie

k

; tl

tur per ipfos. Sic reverl & ipfi d-

quos ante finalem impoenitentiam

ad an] ju

mones Deo ferviunt in bopurn, quia

ncgativé reprobct ? O. fuperfluam

pb

multi prof.ét5 San&i noi pervenif

cüram ! nimis multiplicantur filii

g

f-rit ad tantám juftitie coronam ; nifí

perditionis ; dixi notanter anté fina-

Wntumzlmm: "

À demonibus ( etfi malá intentione)

lem impoenitentiamr , nam , vcrba:

j ff

fuiffent. egtcgié tcntati & excreitati.

anté pravifa dcmetita, poffent adhue

ial

Deincé ait Cornelius à Lapide : Per

alicut. fcrupulum | vel.| anxictatem

, fl s

vaía futilia - folutnmodo ibtelligi

injiccre , pofíet enim quis fic fecum

j,u umfii(ü

Chtiflianos infirmos iti fde & cha-

argumentari : tametfi anté. pravifa

ife Pkäü I

titate, cui cotinparativé ad tnagnos

demetita ä Dco omnes pr'ædqfïinen,

ynue &

Sanétos fünt. vaía in-gloria & quafr

tur, cgoó tafmen non amplius fum

| .Väfl h

coptumcliofa. Et in bocfcnfü potcris

pradcfünatus, quia jam fxpius meis

ii nf

Écclcfie applicate. illam vifioncm

peccatis eternam rep tobationem pro-

fnetuiy

ii 3

, ul ä

TRACTAIUS L

374

(ü

merui , non fic intellige , fcd ante

diving perfe&kiones excellentiffimo-

modo manifeftentur per facratiflimü.

lat

|pf&vifa denrerita finalia , ità ut om-

[Ie

ncs à Dco fintefficaciter preedeftinati

myfterium Incarnationis, in illo egim.

-

ex

ad vitam , five fint pe,.c,,c'ato;es of

aluffimo myfterio veré Deus anemo

H ;

Pfal.us.

e

do

jufti , exceptis folis illis ; qui in pec-

riam fecit mirabilium fuorum. Dein

P2

&t

catis moriuntur. Hi enim reproban-

pulcherrimé infüper maauifeftatur di-

tur pofitive : uti colligere eft ex illo

vina providentia; quia Dens 4b iniitie- g,j s.

jti

gt

y. 4 2.

Matth.2. Difcedite à me maledicti in

conflituit bomimem , c reliquit illum in y, ,,,

manu Confilj fui. .Ex hoc enim po-

lo |

iguem aternuin. Et quamyis Chriftus

. adhuc paratus effer ( fi Deo Patri pla-

tens cft Deus , non veró indigens,

f ( d

cetet ) ipfos damnatos redimere 5 il-

revelare divitias glotie füuz..| Cog-

T []

nofcere fané poflent honoratiflimi

f

lud tamen defiderium non eft abío-

lutum efficax ; quia damnatis nullum

Domini, quöd' non fit tanti momen-

fui

7)

amplius datur liberationis remedium,

ti eorum fundamentum , ut contra

& confe

ht

uenter non ampliüs poHünc

tam clatas copiofafque- promiffiones

dici pre

4

ldflinati , p

tzterquam quód

doceant , non omuaes adultos ef/e &

^

t

dv

implicet , aliquem effe à Deo xter-

Deo przdeflinatos 5 proefcrtim cüm

Gft

naliter reprobatum & adhuc tamen

nec ipfis .adüjpïuleïtur íanfétus Augu--

pradeftinatum.

P

:

ftinus , qui tamen in hac materia plu-

jto

muin

Ex his fatis ctiam collig

,izugr » pat-

rimum attcfidi deberet. INon iftudcx

"

yulos fine Baptifmo decedentes non

me jpfo loquor , fcd ex Cornelio à

J

Lapide (qui diligentitlime legit Ope-

1

ddi

etle à Deo efficaciter. praedcftinatos j

.tüm, quia moriuntur in peccato ofi-

ra fan&i Auguftini ) itadicente: Or4- Ig Epifl.

feth

inali, tum quia non £

eci piun,t -

ves Tbeclogi ex mente fantii Auguflini 4d Rom,

l,

.ccnfent , Dettin nesninem reprobä]fe ; id £Ap» 9»-

&l

dia & auxilia proxima. — Er in iftis

quoque manifeflatur juftitia divina ,

eft Celo exclufiffe, c deflinaffe gehenma,

Yij

fiadeó putatur , non poífe candem

nifi pofl. pravifum ejus fimale peccatum.

fety.

Quomodo goft prævifum peccatum

j [(*' (l[l K!

manifeflari , nifi per reprobationem

hominum. Quintó videtur valdé in-

finale ? nempé, ut apud citatum Ane

fiiü lii

«onveniens, de Deo cogitare, quód

thorem pulchrä explicat Bellarminus:

lii

nequeat aliter fuas perfc&tiones ma-

aliqui moriuntur in Originalitantum

nifeflare ,. nifi cum damno alterins.

ur parvuli fine Baptifmo decedentcsa

ftg

ONam , quomodo hgc conveniunt 5

aliqui in Actuali tantüm: ut fideles

D

Pfal.15. '?föph&»ta .aHErit ad Deum : Quonium

baptizati 5 alii in utroque fimul , nti

y.2

bonoruim meorum von egts s & iltibon

Infideles, & hi omnes reprobantur,

fis

viri videntur docere, quód Deus et-

non ex parte Dei, fed ex parte füi,

Y

iam malis indigeat. —Sed relictà iftà

& poít mortem quidem etiam x

parte Dei, quia-f-prædeüidarion-ismn

0i

refpectivé exiguá manifeftatione,cre-

damus ac teneamus conftanter, quód

ampliüs funtcapaces. JNec ctiam cer-

Y

tum

d

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , éx.

if

ellentilino

tum elt, quöd: Angelicus Dodtor il«

ex parte Dei ptopter pmmifïïönseni

facraifini

lam Sententiam tradiderit, fi tamen

& divini amoris exceflum ; ambigua

inilosim

tradidiffet, magnus profe&tó ei honot

ex parte hominis propter mutabilitas

Den n

'

exhibetur , fi in lioc pun*öïïo ab illiüs

tem, infirmitatem & maltas difficul-

j

lis

u Daii

,b

[j

do&rina modeflé receditur. ; nunc

tates füperandas. LÍndé quamvis di-

T

enim longé adhue clariüs cognofcet,

xcro tibi ex parte Dei , certiffime es

quam bonus Ifrael Deus.. Si nunc rut-

pradeflinatus , tafüen non bené in-

J n s

ii d.

süs defcendetet , fine dübio cum Pau-

fers ; ergo certiffime falvabor. INam

c enm p

lo püblicé doceref./Certus furr enim,

Job affetit : Focabis me, c ego repon-

debo tibi.... INou (utficit VOcafi ; fed

?0&- 1'45'

!) ia

Éoni. f.

quia neque mors, neque vita, neque An-

n

s.

&i , nieque Principatus , néque virtutes,

opottet infüpee vocanti refponderi.

f u

S.*-*zfüg

'. «ft..

noraclni

f

negie vüflantia , neque futurd , neque

Qui (reavit fe fine te , v (alvabit te

Serm$. -

r n

fortitudo, neque altitudo, neque profun-

[ine te. . (Non (atis eft te & Dco prac-

Y*

de verbis

dum, neque ereatura alia poterit nos fepae

deftinati. , fed oportet iüfüpef te

Y

3

, u n

E.

. Apoftol.

Tare À Coaritaté Del , qua eft in Ciriffo

pradeftinatiomi. cooperari. . Dei eft

.romifüong

du dri

fEf4 Domino soflro. Em , quantam

gratiam dare , & hominis da"ta'mj gra-

tiam bené impendere. Dei cft, falutis

vt n

divus Paulüs.in D'ec fiduciam ponit;

certus fum , inquit, & hocnon folum

thedid offerre , & lominis eifdem

n Aug

prome , fcd pro omnibus ini com-

bené uti. Amiabo te , quid juvat,

ia

inun i',qu:öd tanta fit dile&tie in Chiifto

etiatnfi ('po*n»fuïs qu;mdan'r»efficacilïïnïä

No d d

JE(s Domido noftro , ut nunquam

(ibi. in fponíam feligat , fi illa cori-

x Cnont

defitiaf rios diligere, curare, ad falu -

fcntite fecu(at » quid juvat ; tametfi

yelit (

etiam annulum & munera mittat , fi

teth vocare, falut ifq.ufe media donate ;

lenie: y

illa recipere abnuat ; & ecceab &ter-

ità , üt rlec mors, fiec vita nobis rio-

i pf

€cte queant ; tiec alia creatura nos à

üo in altiffirno divinitatis Secteto nu-

gioha

vitaà eeterna excludcre, mifi unum in-

pue concluíz- ac decrete fuat cum

uf m

fervenerit, & quidnam illud ? Multa

tot4 natura huníana , quód nempé

j p

De du

placeat. fupercxcellenti diving boni-

( inquic Bernardus) enumeravit Apoflo-

piici Ba-

lus, sainimà tamen adjeeit, nec nos ipfi,

tati , fibiadoptare naruram humanar

iri iliamr Patris ,. fociare im fororem

um d

pj

quia foli id. defevere pofumus propria yo-

luitate , nulla autem créatura vios evelles

filii , adotnare in fponfam Spiritüs

iguiont

fe aut vim facere poteft.

»

Íandti , beat& ceternitatis annuio fub-

m

É

X his utique demütm .. colliges ,

áttliandam.., Porró id , quod efficaci-

] u

j

D

tet' decretun efl. ; circa totam natue

imó intelliges cotum Pradcfünatio-

:fm?ul ,

fiis ra 'üeriun'[ ; Ó Velief. ällde fiquüf-e

rani lhiuman«ri , &qué conclufüm eft

ä

e mbanülf!

iu Chriffo dile&iffime Le&or, nemz

circà fingulas animas ejufdem natura,

"

ell)

lia non bené dicerctur Deus velle

X Pal'f

pi x pane Dei Przd-ílnationem

Qu

l etiait

Ü

omnium effe certifliniam , eX parte

(alvate totum, niíi pariter vellet fal-

urons!?!

vare , quidquid continetur füb

fO'tQ.

(

**m& hominis valdé ambiïgu*?m » Getta

INeé€

;getiäüï

g

"a

$76

TRACTATUS

L.

iNec bené diceretur. Chriftus mor-

düm contenta divina bonitss; vocae

ruus pro omnibus, nifi & morruus

mus, inquit, puellam'tertiöæ - Voce-

Matt.22,

effet pro fingulis. Conclufis itaqué

mus, & congregemus omnes quos

invenerimus, bonos & malos, utfin-

hifce ab &terno in divinitatis fecreto,

guli cooperando rceipiant pretium ,

placuit fanctiffime Trinitati füum

ä

confilium manifeftare 1n. tetmpore.

quod pro fingulis datum , vocemus

dl

Quare ( ait divina omnipotentia )

per Scripturarum litteras, per radi-

cationis fervos, per infpiration&m ob.

vocamus ea, que non funt, tanquam

UM

tutus , pef confolationum tactus ,

ea, qu funt, faciendo hominem ad

m ,

jmaginem & fimilitudinem nolftram,

et tribulationum i&us, per dona &

i

Vocamus pucllam ( inquit divina boni-

flagella, pet bona & mala. Q Deus

6 exceflus divi amoris ! quis tibi i«

tas ulteriüs ) C queramus ipfius. vo-

r

luntatem, percipiendo , ut permaneat

putabit, fí perierint nationes , quas fea-

S;zp. 12.

in innocentia fua, de ligno fcientie

fli ? Non enim eft. alius Deus quám tu ,

,'/I?p,

y. 1. (*

[

boni & mali non comedens. An ifta

cui ciira eft de emnibus. . Quuis afferere

Píal.17.

j*

C

uella dixerit: vadam. €» obfervabo me

audebit : per Deum abeft. Deus mye

y. 24

i

Matt. 21.

ab itiquitate iea , expreffum non in-

non prideftinavit ? in collum tuum

venio : hocfolum invenio, quia on

mentiris, qui(quis hoc dicere non

p

EE

M

ivit, nec vineam fuam — cuftodivit.

etubefcis ; haud fecüs quàm quadam

Cant. 1.

Tio

Sed quia confilium Domini in ater-

puella,, ad cujus januam &egius ju-

8os

num permancet , ait divina bonitas,

venis pet triginta & amplius an

die ac niodte fletit ,^ pulíans ac cla-

I$

'vocamus puellam fecundó : mitta-

|

mus falutem & Ave incorrupte fili

mans

Apeti mihi foror mea ; cgo

Wtf

"^

Eva, utíaluti reftituatur mater cor-

flatdi mecum, te defpon(are mihi in

IN

fide & charitate non fictà, faciamte

Qr

rupta. Jam hac filia incortupta Vir-

habitare in tabernaeulo meo 1n 50e-

bl

M

go erat camö prudentior matre vi-

u

culum faculi : illa veró . fuis forni-

m

ventium , quantó maturius delibera-

vit, ut confentirct Angclo : qu'äm

catioDibus immer(a, tam diu obtu-

für

illa diabolo. Confenfüm tamen ifta

rat fuas aurcs , donec fubitó velutal-

diutiüs-negare non voluit, ut cog-

tera Proferpima À Principe Acherontis

*iXE

E

novit, ad þc'ircumdandu m virum , non

rapiatur. Nunquid poterit talis cof-

queri, non fuit, qui adjuvaret , non

h

requiri cognitionem viri. Ecce ( in-

quit ) encilla Domipi , fiat mihi fecum-

fuit, qui me fibi in dile&tam a(cifce-

"

[

Luca ;

*.

$.

diàm verbum tuum. Hoc eft fané Vir-

et, mequé tanto fübduceret malo?

minüs certé conqueri quis pojerit ex

inis fapientis, moram gerere inde-

damnatis vel damnandis; quia nun-

Y

liberando , & moram nceícire, in ge-

rendo morem.

Ex hoc enim. mox

quam tor ac tantà faciet fpon(us pre

apparuir gratia Salvatoris , & aperti

fponfà , parens pro filiis, autfilius pro

:

Scd nec-

Deus,

(

funt divinitatis Thefauri.

parentibus, quet & quanra fuit

quäm

u

DP MOTIVIS ET INSTRUMZENTIS, &c

2fy

N5 VO

K

quàm atfocia. (üflinuit , quàm indig-

nandus , etgo tantüm illos pr&delti-

m

na pertulit pro quavis anima. . Quid

nat, quos prícit vocationi coopetae

s qu V

eft ergó pradeflinare , quid eft. voca-

turos , & fub iflà prdvisà conditione,

o$, lt [1:!.

te, quid eft amare? fi iíla non füntfig-

fiin bono funt perfeveraturi ; ficnim

-pretium,

na pteedeflinantis; fi iftanon funt vox

Deus vellet quoque illos falvare,quos

yocemu

vocantiss fi ifla non funt argumenta

certó præfcit damnandos, tunc rem

X

rotid-

amantis. Perditio tua ex te Ifrael,

quaíi impoflibilem defiderarct , &

of1

3

9

Deus enim femper pul(at, femper

quomodoó ejusmodi voluntas poterit

&. Auguft. o

y tadtus,

-

cat : Vocat tndique ad. correptionems

dici efficax, cui nunquàm refpond:t

in P(Al.

t dona

402

Vocat undique ad penitentiams vecat bte

effectus.. Deindé quos Deus efficaci-

Q Doi

nmficüs ereatura , vocat per leclorem, vo-

ter vult falvare , certó falvabuntur ,

eat pzr tracloreim , vocat. per intimam

quia voluntas Dei eft infallibilis, vo-

i tihi my

€ogitationem , vocat. per jlagellum «or-

lutati enim cjus,quis refiftet? R efpon-

quijl,

u "

!

Vépttonis , vocat per iifericordiam. con-

deo, quód praícientia Deum non

^

folationis. Ex his jam ulteriüs

li t

faciat dcteriorem ; f1 ergó Deus effi-

Colliges fecíidó,quàm ftulté agamus,

cacitef*poffet velle omnium falva-

. Dasar "

Íianxie (crutemur , an fimusà Deo

tionem, non praíciens per impoff-

;ilummum

jicere 00l

praedeítitiati nec ne, tam inepté certé,

bile numerum Ele&torum, etiam po-

" q,uædsm

2c ille, qui, negle&o horologio fola-

terit præfcicns ; quia divina prælïia

rio, anxié perquirit , an. Sol obíer-

entia nihil mutat in. bonitate diviná,

g J

yet curfum fuutm. O ijnfipiens, non

Qioad ulteriora , nego, quód Deus

Jius 2010

in Sole quarendus, fed in horolo

gio

)

velit rem impoffibilem , cüm cuivis

jj At C

ya; £2

corrigendis eft error. Sic pariter 1n

fit. poffibile correfpondere vocatio-

difcuffionis lucerna fcrutandum eft

ni diving. INego quoque, quód vo-

ml

cor humanum, pravum & inícruta-

luntati diving ex parte Dei nullus

facit

bile, non judicia divina ,juflificata in

tefpondeat cffectus, ex eo enim fe-

T

femetipfa , (epius (copendus eft (piri.

quitur mediorum przeparatio , auxi-

uis of

tus proprius, nonarguendus divinus.

liorum latgitio, &c.. Quoód aurem

jj oU*

Colligestertió, pradeftinationcm

ex parte crcatuta libere fepé non

"

£X parte Dei effe abíolutam, & non

fequatut effedkus, hoc n ihil impedit,

Achcrontis

Kj

conditionatam , ratio cft, quia utique

quin voluntas Dei ex parte fui,

P d

: falis CO"

poteft quis habere abfolutam & effi-

caciflima; quod ficoftendo.

m

ff

fel j

cacem voluntatem dandi, ctiamfi al-

creatura non fervct mandata di

Vvina ',A

ter non accipiat. .Sic fine dubio ego

& etiamfi Dcus permittat. transgtes-

fionem mandatorum , tamen effica-

efficaciter. & abíoluté poffüm velle,

o

ut Imp-eratorTurcamm convertatut,

ciflimé adhuc vult eorum obferva-

ulg Hlln'

quamvis nunquäm fit convertendus.

tionem : Ergó patiter , etiamfi plu-

j(üs f

Sed ais : Deus autem jam prat-

rimihominum reprobentur,& quam-

p

Ícit , an hotmo fit falvandus , vel dam-

vis Deus horum petditionem etiam

lt

r1!

I^

Irac.l. Pavs IL.

É k

permit-

quam

Í,P"Ü

TR'JPAC TATUS L

1;8

t

permittat, tamen adhuc potef velle,

Prayaricatio.. Jam in hoc cafü ceftu,m

0

imó efficaciffimé vult eorum falu-

eft primó, quód efficaciter velis, tibi

à me fcribi vocabulum Pradeftinatio.

0

tem. [tem quamvis Deus peccata

permittat , tamen non vult, ut com-

Gertum eft fecundó , quód infallibili-

&

mittatur peccatum , imo peccatum

tet Ícias, me fcripturum, Pravarica-

q1

li

ipfi fummeé difplicet. Ergó pariter

tic. Et certum eft tertió , quód ego

ü

quamvis- Deus reprobationem | ex

&qué potuiffem fcriberé Prade[hnatto,

parte creaturag permuttat, tamen ex

ac Prevaricatio, fifioc fieri poteft in-

parte füi &cminem excludit à Kegno

ter creaturas ipfas , cur non intet

Coelorum anté finale þeccatum :imó

Creatorem & crcaturas ? Si ergó ali-

€

g

ipfi fumme difplicet, quód homines

quandó à Dco non legeris pradcfti-

f

fuà fponte tanto fefe bono privent.

ratus, cogita, quod non fit caufa in Ie-

Patriter difcutre de Ptzfcientia Det,

gente ; fcd in fcribente , talem enim

i

nempeé , quamvis Deus ab. eterno

aliquando Deus fupet te proferetfen.

li

omnes trangreffiones fuae (anQtiflimse

tentiam, qualem fcripfiftt per vitam.

l

Et hzxc tua vita fine dubio ab zterno

Legis previdetit, tamen femper vo-

k:

luit, néc unquam aliud vclle poteft,

fuit Dco prefentiffima , non minüs

Ál.;

d

y').l»

tifi ut ab omnibus fàncta Lex. accu-

ac mea hodiérna hec fcriptio. Echoe

li

taté cuftodiatur. Ergó fimiliter, etfi

exemplum ideó hic pofui , propter

Is

Devs ab zterü0. previdcrit tot. ho-

incptam quorundam argumehtatio-

minum damnationem , tamen poteft

nem , quà dicunt : $1 Deus me pre-

omnium falvationem | efficaciffimé

videt falvandum ,. certó- falvabot,

k

vclle. Et eft peffima argurmentatio,

quidquid egero : fin autem me pre-

di

Deus ex parte fui hoc vult, vel pre-

videt damnandurm, tunc fruftrà. co-

hn Y

videt illud, ergo tiequitevenire aliud.

nor evitate damnationem ; quia Íci-

W !

INam que eft ecfequela : Deus f:m-

entia Dei falli nequit. INam . utique

i

per vult bonum, ergó nequit cve-

non igtioras , quod aliquod fcriptum

Y

nire malum? Item ego clariffimé vi.

vocabulum conftet fyllabiä & litte-

H

- ftt albus,,

dco, quód preícns murus

ris, quifquis ergó legit vocabulum ,

J

[2 j

ncquit effe. niget ? Quod de-

neceflario etiam | videt illius fyilabas

oc unico exemplo : pofito,

& litteras,.|.Sic pariter. Deus ünico

tu Ó vencrande Lector, petis à me,

intuitu legit, videt ac pervidet tuam

üt tibi (cribam, hoc vocabulum : Prz-

pradeftinationem vel reprobationem,

d-finatio, & hoc omninó ferió , tri

& fimul quoque omnes aétus totius

bu-üs mthi quoque ad hoc papytum,

tux vitz tanquam fyllabas & littcras,

atranyentum & calamunpz , habes 1n-

quibus fententia fupet te al'iquand'o;

füpcr gratiam cognofcendi futura, &

proferenda conftat. Oculus nod fal-

jam claréprevides, imó quafi in prae-

litur nec mutatur, quandö littcra tnue

f£cntiarum legis , quod fim fcripturus

lit-

tatur , [cd tamen uqica non raró

teia

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c«. |

259

[ntum

teta totum mutat fenfum. Imó vero

-mam providentiam fieri ; & iffa vo-

'elis, tb

oculo Dei nihil mutatur, quia Deo

luntas fine dubio tunc quoque fit,

eflinti.

omnia funt. prefentia in eeternitate ,

quando homo peccat , aut quando in

néidibi

codem modo, quo fiunt in tempore,

finali peccato decedit. Impletur enim

rPtitle

quemadmodüm etfi in papyro una

voluntas univerfalis Gubernatotis,

uad en

littera füccedat aliam , legens tamen

quá flatuit, ut homo liberé agat, fcd

df

unico intuitu, facilé videt totum vo-

tamen refiftitur voluntati diving

cabulum.

Sic córàm Deo totum

potc!ï il

complacentiz & approbationis.

on ittet

univer(um , omnis generatio & füc-

Colliges tertio, iftum modum ità

| ergö 1l«

ceflio eft quafi unicum. vocabulum,

fentiendi de Predeftinatione effe om-

raddi

€IH in ïCiDPOïC unutmn f'ä(]ü?.ïül' alte-

nium íaluberrimum ad evadendas

a inde

rum. Quod voluntas Dei fit equé ac

tentationes & proficiendum in ípi-

lemenift

fcientia Dei infallibilis & fortiffima,

ritu; nam Ífi demon nos vexat pu-

Yetetftt

hoc certiffimum eff, ilud tamen vo-

fillanimitate recurrimus ad divinam

yet vitit

luntati cjus quis rcfiftet , prudenter

bonitatem & pradeftinationem ex

ibatetm

applica

ieft : nam etiam fcriptum

parte Dei, ..quiä in Deo habemus fie-

Ád.. 7.

elt : Vos femper Spiritti fandto vefiftitis.

onmini

?—j[.

miffimam , fpem quod nunqüam nos

ii Ecl

lmprimis enim voluntati ejus quis

orphanos fit defcrturus ; Sin autem

tefiftet ? idem eft ac dicere, nefas eft,

nos vexat fuperbià & praefumptione,

j Prop!ür

Deo ac divinz ordinationi refiftere,

recurrimus ad nofílram inftabilitatem

ymenutio

ymepree

& fic intelligendus eft Apoftolus ad

& predellinationem ex parte noflzi ,

Komanos. Quodautem divinse or-

& mox falutari timore percutimur.

filribts

dinationi homo malitiosé refiflere

Quod attinet ad predeftinationem ex

mepe

queat, conftat ex illo: Owi refiflit. po-

parte Dei, non tantüm dico cuivis

n o

Rom.:3.

u o

y.2.

teflati, Dei ordinationi vefiftit. Deindé

hominum , quod fit certó pradeftina-

füumitur, quod non fit confilium ad-

tus, fed infüper addo: ó homo, qui-

j UZW

versüs Dominum, & in hoc fen(u fi-

cunque cs, f1 haberes aut habere pot-

fcnpn

g lite

ne dubio voluptati multipliciter re-

fes tantüm defiderium ad perfectio-

fifhtut ;.fed irrito tamen femper . co-

nem & fanctitatern, quantum habet

natu. Síc Saul omni quidem modo

Deus, ut evadas fanc&tus & perfcéus,

$ [l:&baS

conabatur impedire, ne David ad

& hoc conílanter ac petfevcrantet,

jj i

tuum

Kegnum eveheretur : fed fruftrà,

tunc mallem effe in tuo ftatu, quàm

det

quia non eft confilium adversüs-Do-

aliquis Clietubin.. De pradeftinatio-

äüonïmr

minum. Tertio demüm, intelligitur,

ne veroó ex parte tui dico ; etiamfi

iM

t0t

u

quod voluntas Dei tanquäm univer-

quotidié cum Paulo rapereris uíq; ad

li

falis Proviforis & Gubernatoris fem-

tertium Coelum, attamen videas, nie

u

00

fi

peradimpleatur, nam ficut nihil po-

cadas. Uitrumque non obfcure infi-

nod

teft effe extrà Deum ità pariter . ni.

nuat nobis fanctus Paulus, dum ait:

quP

hil poteft extrà univerfalem . divi-

Ero fic eurro, non. quaft sncertim : fíe

ao J

Kk a

pugne,

p

a.

u uf

s

$60

TRACTATUS L

pugio-., üon quafi aéra verberans : fed

plura quidem contrà diéta adhuc ob.

V

al

t; Cor. 9. safligo corpus meum ,. & in fervitutem

jici queunt, quia tamen arbittor, fa-

[

y.26. C" redigo, ne forte cum aliis pradicaveri,

cilé poffe omnia ex antecedentibus

27.

ipíe veprobus efficiar.

Nempe certus

folvi, pauca tantüm adhuc pro ma-

fuit ex parte Dei , ut veró ex patte

jore claritate adjungo.

l

H

füi quoque cotrefponderet predcfti-

Primo videtut inconventens, qu

ód

Przdeftinatio dicatur mutabilis. Se-

natiocarnem fübjecit fpiritui. O quot

anime quia autumant, fe in incertum

cundó fequitur ex hoc , quód prz-

d

Jaborare , quafi in defperationem a-

deflinatus non difcernatur à reprobo,

[

guntur. INcício, (nonnemo inquit)

quia reprobus poteft fieri pradefti-

an forté à Deo non fim derclinquen-

natus & viciffim. — Tertió fequitut ;

p

dus , aut forté jam dereli&tus , & fi

quód homo poflit dici feipfum pra-

É

non fum predeflinatus, quid juvant

deflinare. — Quartó pradeftinatio eft

«

me mea bona opeta ? inde labuntur

fpecialiffimum donum, ergo non da-

li at

tur omnibus. Quinto (equutut; quód

f

aliqui in periculofam curiofitatem

LA

adeó , ut petant à Deo fus pradeíti-

unus pra altero poffit ii

VF, & [

&

fationis per revelationem . certiotes

ipfum per proprium confenfum di(-

hy

ficri ; alii, quia hoc obtinere neque-

cetnere. Sexto' Apoftolus dicit : Ques Rom. 8

&t

unt, concipiunt odiü adversüsDeum;

aurem . pradeflnavit , hos dv vosavit, V. 39.

]j füt

naufeam in vita fpirituali s. languo-

C* ques voravit- , bos & juffificavit 5

l. P

fem in bonis operibus , & toedium

quos autem juflificavit , illos & glorifi-

M.

t

in bonisactibus , & nonne hoc cft

cavit. Ezgo non præde&ix-lavitomnes $

jn

fagnum impedimentum profe&üs

quia certum efl , quód non omnes

jüd.j

anime ? Ó anima ! efto confolata &

juflificentur , minüs glorificentur.

D

erede mihi , x parte Dei tam ccrta

jam ad Primum refpondeo , negan-

S.Aügu : dfbi

es, ut non indigeas revelatio1c, ex

do, effe inconveniens, f1 Predeftina-

& fjj t

parte veró tui, fecura non es, ctiam(

tio & Keprobatio. ex parte hominis

6"'0?97. m

habeas revelationem s depone ergo

dicatur mutabilis s tatio patet primó

42 W

has anxietates , gratias age Deo pro

ex ipfa definitione ; quia Pradeftina-

vocatione totque gratiis tibi collatis,

tio ex parté hominis nihil eft aliud,

)

& ota eum , ut det tibi mediis bene

quàm efficax voluntas perícveranter

uti, quatenüs bené utendo efficiari

utendi omnibus medis à Deo pro

(t]

majotibus digna. Efto humilis in o-

zterna falute confequenda conceffis ;

culis tuis , quia neícis , an tante vo-

atqui hec voluntas eft variabilis, po-

f

cationi digné refpondeas s efto con-

teflque mutari vel directe, i& fi quis

[

fidens in Deo tuo , quia ipfe potens

nolit ampliüs. uti mediis ad falutem

eft,imó invocatus eft paratus & prom-

neceffariis » velindire&té, ità, ut quis

hb .

pius inclinare cor tuum ad faciendas

quidem retineat incfficacem quandam

m'

[

juftificationes in eternum. Caterüm

volitionem mediis utendi , Deoque

4 MPIQ. e

Vocati-

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ex.

zórl

Vi j

vocanti fefpondendi , fuá vità tamen

- Ad tertium . refpondeo negando ,

Yttor i

aliud monftrans. Ratio fecundó pa-

poffe , juxtà hanc'do&trinam , homi-

edenubs

tet ex füprà allegatis fanctis Augu-

nem dici, feipfum predeftinare ; Ka-

; fom.

ftino & Thoma, qui nos fideliter ad-

tio eft, quia predeftinare, cft idem

hortantut ad oragdum pro peccato-

ac ad a&ternam gloriam deputare vel

15 qui

ribus ut non vocati vocentut, ut non

li

predefinire ; atqui homo non poteft

pradeftinati: predeftinentur.

Ergo

fciplum predefinire, fed folüm prz-

jod ptt-

clarum eft, poffe ex non vocatis &

definientt ac predeftinanti Deo cor-

tpr

reprobis fiert praedeftinatos , fi' hoc,

fefpondere , atque coopetari. Sicut

prædeüi-

cur non etiam eX' predcftinatis re-

ergo homo bené operando non dici«

fequitur,

probos ? cüm natura humana fit lon-

tur feipfum falvare, fed falutem fuam

um pre

ge proclivior ad deficiendum, quàm

operari ; ità pariter Vocanti refpon-

inatio dl

ad emendandum ? non ex patte Dei,

dendo , non dicendus eft , feipfüum

1

,not d

lfaie 46. utpoté proteflantis : Confilium meum

predeftinare , (cd füam pradeftina-

u

yl' 10'

abit, & omnis voluntas mea fiet. Etgó

tionem opetari.

,&

ex parte hominis , ut mutetur per-

Ad quartum dico , Predeitinatio-

füm d.

fona viatoris, cüm Deus, fpeculum

nem ob triplicem rationem vocati

j Qu

&ternitatis , mutari nequeat 3 hinc

fpeciale donum. Primó, quia omnia

j nl

Lib.6.

fürsüs ait Auguftinus

Inquantin

alia dona excedit, & cftomnium do-

if

Hypag- poffumus , omnes bomines ad bonum opus

norum Princxpium ; omnia enim pro-

épri

noft.

exbortemur s nulli defberationeim demus,

pter Electos , & quidquid à Deo ac-

itomes

pro invicem oremus, ipfius erit pote[latàs

cipimus , ia hunc nobis finem tri-

f orna

gudicium in nobis debitum mutare dam-

buitür. Secandó vocatut fpeciale do-

ficentit

nationis , C gratiam prade[linationis in-

num ex parte tecipientis; quia Pra-

; negan-

S.Auguff. debitam prarogare. Et alibi adhuc cla-

deftinationi pauci períeveranter coo-

ydcliti

deFijg f185: Si non espredoflinatus , fac ut

perantur , non vero ideó quafi non

cOper,. Prétleffineris, & enitere vivere, ut cele[lá

omhibus à Deo mifericorditer offet-

homimf

€ap. 22. babitationi congruas.

retur. Tertió propter fingularem pto-

« prm

;dcmflä-

Ad fecundàm tefpondeo , feque-

videntiam, & protectionem, ut aetet-

naà Dei Praedeftinatio 10 hominibus

R äüüd7

lam , ioquendo de cognitione crea-

tutarum, convenientiffimé admitten-

r

quibufdam fuüum finalem effe&um;

dam effe , quia eft opus folius Dei

hoc eft períeverantem cooperatio-

Jeo PfO

arcanum pradceftinationis precire, &

nem, confequatur. Jam ex nullo ho-

ncdlti

futura in verirate anuntiare ; quod

rum capite probatur, quód ex parte

ls p*

jam docuit beatus Theodotetus quin-

Dei non omnes fint pradeftinati;

*I(Iqms

to poft Chriftum natum fzeculo, dum

Non ex primo ; quianon eft creden-

lorc

InEpifl. ait : Ees, qui digni funt falute , folus

dus, velle cuiquam fua pretio'f'a dona

üt qUIS

Ronm.

novit vmiver[orum Deus , nullus autem

negare, qui feipfum otmnibus donate

1andäm

$4p. 9.

€x bominibus.

dignatus eft; INon ex fecundo ; haud

)eoql.lc

j

enim

qoct

us

T

4

TORUODOTauTUSs

465

enim idcó Deus ad dandum patcus

verfiones confpicerent.

Agit igituf

cenfendus eft , quia homo ad recipi-

fæpä Deus, quemadmodüm pius, ju-

:

endum piger; quemadmodüm haud

ftufque Judex ; qui , paratus quidem

ideó 1n feipfo vilis eft Deus , quià

omhnibus quahtumvis reis , laqueo

t 4

in mundoaà plurimis ut vilis habctur.

debitam, benigné donare vitam 5 fed

A

E

INon ex tertio : quia incauté ambu-

tamen, ne facilitas ignofcendi verta-

Í

lanti imputandum eft , fi fubito ex

tut in anfam delinquendi , quaft in-

í

propria negligentia imparatus invc-

vitus mortis pronuntiat fententiatm.

niatur, qui fcmper paratus effe jube-

Sic fimilitet fapientiffimus D«eus ,

ti

tur. Qua, ut clarius intelligantur,no-

quamvis in nullfüs perditione late-

tandum eft, multos fübitó & repen-

tuf

bl

tamen nonnunquam fapientet

Mf

finit unum vel alterum miferabili

hr

d

tiná morte obrüi, uti verbi gratià

(l

W

in fomno, apoplexiá, pr&cipitio, aut

horrendáque morte perire, ut majofi

alio cafü ; jam in fimilibus cafibus,

cum lucro plures reducat ad. vitam.

M.

h

ufu rationis impedito , plerumque

Sed nonmirctur , f1 Dco permittente,

[

,

ld

í&oriuntur ficut inveniuntut.

E

non incalefcat tempore hyemis, qtii

[1)

ergo fpecialis gratia & fingularis pro-

fponte tepebat tempore «ftatis. Fru-

íftrà incufat cafum nature , qui non

[

teétio, qqöd Deus non permittat ho-

minem impararum fimili 1'epen-tinä

curat (emper flare in gratia.. Injuflé

fit,

morte interire, vcl quód in tali cafu

accufat Deum permittentem mala ,

[

quibufdam adhuc ex fua infinita mi-

toties tccufans:, porrigenrem bona.

(

hii £

fericordia concedat , quafi extraordi-

Iadicium Dei teprobantis fubitaneus

Tj l

nario modo, ufüm rationis, fpatium-

mortis cafus effe nequit , cüm multi

71

^ à f

que poenitendi. Hzc fpecialis gratia,

per cafüm afcendant ad gloriam, qui

ii

Vg

follicitaque protc&tio fine dubio non

fine cafü delaberentur in poenam.. À

s

omnibus impcnditur. Dcecet fiqui-

cafu pereuntem . eripuifle cenfendus

JH

[pi

dem divinam providcnciam omnia

eft , qui de periculo tam paterné pre-

monuit , quemadmodum Salvatot ,

d[ül

in menfüra & pondere certàque Lege

^

gubernare, neque ratio divine boni-

dum ait : Er vos efloteparati : quia qtia

Mätfï | :

&í

tatis hoc femper exigit, ut rursus na-

nefcitis: bora. Yilius bominis venturus e[f.. 5 y y 44

b

tur& propter negligentiam unius al-

Et utrursüs Thcologicöloquar ; mo-

teriufve impediatut maligni. Nam,

raliter loquendo ,' Deus femper ftat

d

nüllum catum permittere, magis eflet

ad oftium cordis, & pulíat, non au-

l

j PW*PP-«

impedire , quàm promovere bonita-

tem phyficé loquendo. .1tà nempe

&t

713

tis fru&us ; quia, fi peccatoribus di.

pradicandus eft Deus mifcricors Do*

N

minus, ut. tamen non dicatur huma-

Y

vina femper adeffet protc&tio, nimi-.

rüm augeretur certé eorum przum-

nz malitize fervus.. Ità coelum diving

l

ptio ; vixque pauci fefe maturé con-

gtatize muneta demittit, ut tamen na-

verterent , fi in fine multorum tam

turz ordinem non evertat.

Ad

fortes prote&ion.es, mirabile(que con-

As

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , cx.

26j

Pt gt

Ad quintum dico , negando, quód

dem. accipere recufantibus. "T'otum

pits t

ex hoc quis habeat caufam füperbien-

enitm quod habet, debet liberalitati

di; quia dicitur illi : Quid autem babes,

dantis. Fortaffis ex eo alios contem-

r qwdcm

&qUCO

quod non accepifls ? i autem Acceperis ?

net, quód íuà culp& obiata dona ac-

[tam d

i. Cor. 4. (þod autem homo, adjuvante divi-

c.gm negiexerint ; Sed Ó ftultitia!

V. 7,

Vi Vefti

nàgratid, per proprium coníenfum

papé th grande opus facerés, mi-

Íícticordiam tibi fummé ncc(.Hamm

quaf

feipfum difcernat ab aliis. non con-

tefttat

fentientibus vocanti Deo , hocliben-

non repellendo, & ne hoc quiden

JSDHS)

tillime concedo, & fi hoc non conce.

ex tuis viribus, fed per gratia mdxw-

ione lte

derem, fané fapientiorem Auguflino,

nam; dicente Domino : Quia fene sne

fo,m, i.

1 lap Lprx[

etnardo, & aliis me RUIEGM&H' em.

nihil pute/ïzs facere. D cindé ex hoc pe-

Defpiritu Con/entire

ml fcib

(inquit fanctus Auguftiaus)

ficulosé contemnis proximum tuum, "

e li.

p awon

vocationi divine , vel ab eo dz]fwm;e

quia femper verfarts m periculo ,

34* — proprie voluntatis eft » qua ves non folum

quandm peleprmarxs à Domino.

ad viti

non infirmat quod dictum efl : quid enm

'b uni, qma 1guoras att anyore V(.l odio

fEnitta

'emis, 01

babes, quod non accepifli ? verum . etiam

dtgmls, all Vcré a lquando fuícepe-

hat'ö- Ht

6onjirinat. Acctpere quippe e babere Ani-

ris, quod te habere pretumis : Tum,

E lel POH

ia non poteft dona , de quibus boc. at-

quia ne efcis, an perfeveraturus fts ? po-

dit , nifi con[entie

» A€ per boc quid

teris enim Deum vocantem fuübito in

m

babeat, & quid. accipiat , Det efl : Ac-

fine repellere, cujus hucuíque vocem

nem h

Gpere autemn d babere utique accipien-

folebas . admittere s poterit & alius

tis eft

babentis efl.. Ydem fonant ver-

adhuc in fine fequi Deum trahentem

ub l eus

Tratl.de.

ba (ancti Beznardi dic

entis

Quod 4

fursiyn , qui : hactenus fecutur& . car-

m n

Grat ( Dei

0 jali

tür libero arbitrio , tam abs

nenr tendentem. deorsum.

Sed ad-

&Ofïnma th

Libero

que can(m,n Hon paf*/f effe accipientis ,

verto communem etrrotem noftrum:

cnafi

etbit.

quam au,que gratia dà Antis Hoc ergo

nempe quia alii liberé peccant, libere

íolüm eftab!: !Läd m,imo. Hereticum

IGcOo €o5

contemnimus s

pereunt ,

vitettt p

du.e

" ,ubï ]

quod hnoino pet virces naturg

hinc fimilia funt quaft . quotidiana :

nö

dl

& fmc a

cce

-

p gratia pof ffit fzipíum

Sibi imputet íftultus ;. quare. credit

I' qu,'tqmi

per proprium confenfum difccrnere,

fallaci damoni ? cur fequitur mun-

um

& cx nan prd-ftinato quoad fe s prae-

dum ? cur tam lutidé vivit? juftehzc

deftinatum teddetes noa auiem q 10d

(aítin-t, jufté perit. th lomgequ-

tem fimilia dicta fint à E eiri charita-

j

hoc potüit per gt

atiam Dei.. Ad quid

[ I'OH

Pbilipp. g.

enim dicetc rkd:-n Apoftolus ; Ommuia

y.13.

te , quotidiano fermé exemplo do-

|tà nf

poffum àn eo, qui :se confortars

SID To]

cemur. .O quoties contingit , quod

rILOfS i

- vocanti confentire non poíTet? Et ex

liberi etiam - nobilium auz aliorum

*3^Í

gir of

hoc tam garüm .;atur homini. cauía

hoi

l-

lorum parentum à Ícurris Ífe-

ducaatur. , ad inhoneftiffima patran-

m dlvmæ

fupetbiendi , quim mendico accipi-

tamcn"l

da incitentur, jam videt fimilia ma-

enti eleemo;ynam, aliis fortaíflis ean-

irona

li

TRACTAÁATUS L

564.

1r0t1a honellaaut vit honeftus. Nua-

lum folummodo declarare ordinem,

quid dicet intrà fe : pereant hi ftoli-

quem Deus fervat in fuis electis ; ità

di, quid ad me, cur fe affociant (cut-

ut fenfus fit: quos predeftinavit hos

tis? cur eisdeni credunt? à nemine

& vocavit, &c. Primüm omniumeft

ad tam abominanda cogüntur ? Mi-

predeftinatio, poft przdeftinationem

nimé ficloqui placet, cuicunque vera

fequitur vocatio, poft vocationem

diícretio, ineft, fed penfans, quód pra-

juttificatio, & poft juftificationem fi-

fati liberi fint nobilis profapie , quód

nalem glorificatio. Nihil autem ibi-

s

il

À parentibus tenere amentur , vadit,

dem definire , quinam fint predefti-

ab

ut cos ab errore lapfuque tevocet. Et

natis nam f1 hoc intenderet, malé in-

u

quis quaío aulicorum effet adeó 1n-

ferret ; quos juftificavithos & glori-

i

gtatus in füum Principem, ut fübitó

ficavit; cümcertum fit , quod non

omhnes accipiant gloriam, qui jufti-

grä

iucidens in filium fui- Principis à la-

(]UO

tronibus fraudulenter abductum, jam-

tiam fcu gratiam ; eít autem optima

Ti

que fponté latrociniis fe. impenden-

illatio poft. vocationem juftitia poft

hr

tém , ad aulam patetnofque lares noti

perfzverantem juflitiam «terna glo-

rtill

tfeduceret ; probé. gnarus, bonum

rià. jam plura quidem adhuc liben-

Ál

ter dekhac excellentiffima materia

Principem ob abfentiam filii fümma

.

&U

triftitid affici, ma

J

ore fine dubio ad-

traderem, íed tamen , quia adhuc

huc afficiendum, i tam miferum filii

grandis reftat via, ad alia progrediot,

loci

flatum reícitet. Bené eft: eccc omnes

hoc unicum te rogans atque togitans,

ann

peccatotes, ctiam Tyranni crudelif-

quicunque hac mea inculta fcripta

Y

fimi funt nobiliffimz profapie , funt

uá le&tione colere dignaris, fi inci-

NT

nobiliffimz crcaturz , imagines Dei,

dit tibi velintrà velextrà orationem

fl

filii altiffimi ac Domini noftti, ab eo

fimilts cogitatio : fortaflis egoà Deo

ftti

tenere amantur, funt & fratres no-

non fum pradeftinatus ? fortaffis ille

h

vel ille À Deo non eft pradeftinatus,

flri, ó quàm ergó ingrati fumus. in

ipfum—- Deum ac Dominum noftrums

repelle ejusmodi cogitationem tan-

PTO

Yet

fi ad horum interitum idemvs , fi

quàm diabolicum phantafma. Audi

i

proptereà cos contemmimus, fi illos,

benigniffimum JEfuüm fuam felectit-

li

quocunque valemus modo, ad fru.

fimam Virginem Mechtildem & te

gem reducere non labotamus. Auli-

in ea tam dulcitet admonentem, imo

ü

cus profe&ó in aula Principis haud

quafi rogantem: Ora pro miferis. pet-

*

o emis De Spirit.

H

ampliüs comparere auderct, fi ad in-

catoribus , -ques tam caro. prett

)

tcritum filii rideret, aut eum reducc-

ac tantopere ad me converti cupio. Ora & Grat.

pro me mifetrimo ac pro omhibus [jj. 4.

re n« g'li getct. Sic ratiocinatur genui-

"i charitas , refpiciens magis Domi-

peccatoribus, haud fecüs, quàm ille-,;ap.14.

num, cui tam nobilis gcmma perit,

qui dixit: 6 Domine JEfü ! he tux

3.

quàm percuntis liberam voluntatem.

pteces fint mihi imperia, lAmex

C

ON-

Ad fextum refpondco , ibi Apofto-

j

——

x

-

DE MOTIVIS ET INSTRUMÉNTIS, é».

t otdtem,

tandi O J&fu, ó amator falutis hu-

s ts

CONSIDERATIO DECIMA.

tnani generis; putabam ego, nihil tibi

flinavtt ls

- De tollendis Abufibus,

effe gratius, quàm orate pro conver,

ompimd

fione peccatorum,quam facrificare pro

/

E'Atcor : quocunque me verto, in

[nationem

animarum falute, pro Ecclefi utili-

VOCHtion;m

F

ftuporem rapior ; fi adlocamira-

tate; putabam , omaium divinorum

culofa me confero, ibi ut plurimum

ctionam d

diviniffimum effe, coopetari tibi in

equos, afinos, tauros, vitulos & vaccas

| autzm .

animarum falutem, & ecce hic in.

cereas confpicio, nonnunquam etiam

t prædaüi-

ftruor, nihil effe viliàs, nihil abje-

caballos argenteos ; video infuper in

&iüs , neque tempus effe de talibus

4 maltit

muris citcà circüm appenfas tabellas,

cogitandi. l]tinam non eflet invee

y& glori-

inquä eis aC.CCPti beneficii expïefïäs

nire Sacerdotes , qui fingulis menfi-

, qui m

ratias, & hinc non indigco, üt ex

, qijd

bus, quin & fingüilis feptimanis ad

guopiam rationem harum appenfio-

minimum unum factificium offerung

yem ofüm

nis curiosé percohter, ficut nec gral-

pro fuis equis. Án veró intrà trigins

| juRiu'a ?0&

larum ante fores Ecclefiarum jacen-

at p

ta annos pro Ecclefia aut Epifcopo,

tium. Sed, quid tauri & vituli coram

al bt

Altari Domini? circà hoc nonnihil

àiquo pingue bencficium accepe-

i

E

1

runt , unquam facrificate cogitarint,

f miti

acutiüs ab edituo inquito, & refpon-

magna quaflio eft. [à eft ; non qui»

quia alli

det mihi : Domine mi : tanta elt hic

dem eorum ora, fedbené tamen eo-

; fogrediof;

loci devotio pro pecudibus , ut unico

rum fada ità palàm ediferunt : Pe-.

ye gt

anno pro folis hordis & fordis facilé

fcat ltalia, pereat — Gallia , pereat

ia n

bisaut ter centüm Miffz legantur

Germania , percat Hifpania imo quid

i, fnce

Si ulterius qugro:an nemo petat Mif-

cuto Eccleftam aut Mundum, modó

otationen

fam fieti pro falute animarum , pro

Deus meas cuftodiat vaccas; pro his

epoi D

fotéremiffione peccatorum,pro con-

orant, pro his facrificant, pro his

OftafHS lHC

ftantia ac victoria in tentationibus ,

emittunt folvuntque vota , fi totum

;delïinaw&

pro impetratione virtutum, pro con-

Regnum aliquodab hoftibus devafta-

ynen

erfione infidelium, pro pace fide-

tüf , vix non frident, fi eorum canis

p AW

lium , pro augmento aut bono Chtri-

ab alieno mordetur, vix non plane

s

flianitatis ? refpondet : nec mihi , nec

gunt. Hodié facrificant, ut fuum per-

4m& *

parenti meo conftat de fimili petiBne

ditum canem g:om(piciant vivums

g

aliquando fa&a. Pofito , fi & tertio

ctas, ut Parochum, cui fuccedere fpe-

yin f

intetrogarem, an forté Parochusnon

J

&b

f

^

ium

rant, confpiciant moertuum. Haud

»rtfid "mi

1

ultró interdüm offerat Sacti

diffimiles illisfoerinis, qux ante Al-

n EC

pto communibus Ecclefiz neccffita-

tare pretiofze Virginisduo perfolvunt

(;mm'b(ïäm J

libus ab(qué dubio mihi reponeret:

Rofiia, unum, ut fauitati teflitua»

n il

non atbitor , quód Parochus nofter

inia;alterum ut mor-

tur egrotans gall

! ht ti

habeat tempus , de fimilibus cogi.

ans filiaz

ti fuüccumbat pr& lfæmc plot

m

E

c;

mell.

IYvad. L. Pars H.

CoN

..3

266

Tm4cTATU- s L

tio. Devotiorrety notr. damno, fed

Inó fic petendo, | fic (acrificando fi-

«

ant foeminis detetiotes , niam illas ad.

abufioneshorreo. Etquid eft. abufto;

Petendam filiz mortem, gallineque

nifi reiapplicatio ad finem,. abin(ti-

M

tuerite non intentum: ? hinc confide-

p

falutem inftigat mifera paupertas fed.

PC

iflos turpis cupiditas ; illas rronnihil

rare placeat obfecro,, an Chriftus al-

excufat fimplicitas

iftas non pa-

tiffimunm Sacrificium proutilitatebo- 7 Cor. $

fi

tüm. accufat caecitas. Gravi/rme fufpiro

um : & canum inflituerit? Námquid de v. g.

j

( inquiebat ohm fancta. There(ta de:

bobus cura eff Deo ? INunquid propter

(

fecularibus ) càm video; quales n0$ fC$

res temporales, & quidem tam viles

b

Deo per- érationem aliquandà bíc. com-

hortendam mortem fubiit Chriftus?

[in

mendare cupiunts adeó ut etiam. ad pe-

im cujus cormemorationem:SS. Miffe

«

cuniam c» cen[us aumuos umpetrandos

factificium fieri precepit ? Kefpon-

PC(

illius nos Maje[latem compellare velint.

debitur quidem;, quamquam Chhriftus

]

O Seraphica virgo, im qua nom (uf-

pro iftis rebus impretandis Altaris

p

piria erumperes, fi pradenscerneres;

Sactificiunr non inflituerit primarió;,

&

inilituiffe tameri eums illud. fecunda-

hodié divinam Majeftatem non: mo-

(

dó pulfari pro danda pecunia velau-

rtjó, & quatenus ope temporalium

19

gendis cenfibus annuis , íed pro: rebus

tranfeanrus ad aterna.. Sed imprimis

mil

viliffimis; ab)e&di?mls , minitme ne-

hoc extrà queftionerm eff, an queat

&t

ceffariis, fummé nocivis; atque pec-

divinum: Sacrificium primarió prore

caminofis ; &:hoc rionfolünva facu-

€l'gl

temporaliofferri ? certuny enim apud

£f

laribus, quin &:À &acerdotibus. ;; &

omneseft, finem principalem & pri-

&E

liocnon folum pet comimunes preces;

marium effecultum divinum: ; com-

qi

ífed per ipfum quoque tremendum

mlmquc peccaturm gravxff imunr ,. fr

A

Altatis Sacrifrcium. Ah ! olinvin ve-

ex intentionie primaria fineque ulti-

tili

teti Lege offerebantur bruta. pto fa-

mato pto: re tempomh Mifla cele-

igf

lute hominum ! hodie veró offertur

bratur, Deitide fi fecundarió: folum-

Is

Pfal.1;

Deushomo Chriftus Jefus pro falute

modóifla contingunt; cur riom im-

hi

brutorum.. Jani non folüm adimple-

Pcruxtur populus, intantüm tempora-

B

turin multisillud Davidicum : Noneff

lia à Deo : effe petenda inquantunm

Ü

qui faciat bonum : Sed infüperin. vc-

profunt ad'animarum falutem ; offe-

tenda effe immaculata Sacrificia adi

q

ritate apponi poteft ; non eft, qui pe-

tat bonum : Non folim liodis fermé

placándum caelefte: Numerr ut nobis

Hi

l M

emnes inutiles facti [unt » fed: infüper

placatus indulgcat , cæie&emque be-

daujt d i

emnes: pro: rebus inutilibusorando

nedictionem: 1mpertxat ; ideo à . Deo

$If £, l

Deo . molefti funt.. Non: nego, bene

per Sanctos fuos noflris animalibus

etiam fieri orationes pro rcbus temr-

concedi. fanitaterm, ut laudemusejus

poralibus; bené offerri lelrLHimum

bonitatenm, utlmltarl Sanctos: cute-

Sacrificium: pro:animalibus, utpoté ,

mus , quos à Deo pertot tantaque

fine quibusnonaliter b,umana condi-

miracula.honorati.cenfpicimus;? Bonf:

certé

EE R,

pE

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, £.

265

imno, &

certé Paftoris non eft , fuas oves circà

& pecuniam pauperum facrilege

elL abif,

L abitli-

fimilia in turpi errorerelinquere, mi-

prodigere, aliosque digniores paupe-

ET [T 2h

tc contü

M

ia

in Deeret.

r

nüsturpelucrum quatere. Si facrum

tes per hoc defraudate. Secundo,

Tridentinum circà Purgatorium , ea ,

E

quia hoc eft fcandalofum coràm ple-

r d.

AePurgat

qua d curiofitatem quandam, aut fuper-

be. "Tertió, quia indecens flatui cleri-

TEtatebo: 1

flitionem fpehant , vel zurpe ducrum fa-

cali. Quartó , quia impediens profe-

Mil

piunt , tanquam [candalofa & fidelium

€um fpiritualem. Et quinto demüm,

rid prot

effendicula prohibeat, à fortiori repro-

qu honeflz aures non horrent , au-

tam Vi

bate cenfendum eft , illam ícandalo-

dire, quód res fan&tiffima Hoftia pu-

Chrilby!

íam cotruptelam ! quà nonnulli Sa-

triffitua , 'myPcerium tam tremendun

.SS Mil

cerdotum Altare accedunt, ex affectu

ex finetam abjecto peragatur , &

| Rf

pecuniarum, utacquirant , quó poft

quafi ad lufim applicetur ? & tune

n Chrilii

6 venerande Sacerdos practicare au-

prandium Tautius comeffare , fortius

is Al

potare ,acriufque ludere queant, aut

des, qua honefle aures audire hor-

t primariö;

ex alio fimili quodam affectu. Pro

rent? Sed quid hic aliud queo , nifa

d od

(inquit nonnemo in füa Theologia

Deo meo commendate, que nequeo

:mgoraiium'

" motali) rem frequentif[mam & fi fi-

emendare. Lindé rursüs ad Seraphi-

edunprms

milia funtfrequentiffima inter Sacer-

cam virginem me confero : impen-

d queac

dotes , quid fiet inter fzculares ? quis

fius inveftigans , cut fufpiret, tem-

nurio prort

ergó orabit pro falute animarum,pro

poralia negotia in facras preces come

at

cenver(ione peccatorum , pto utilita-

mendari ? Mundus ( inquit ) plene ar-

[ m&pre

te Ecclefiz ? ah vix amplius ceníctur

det, c accenfus efl & Chriftum iterum ,

n; m

quid utile, nifi fit carni delectabile?

at dicitar, condemnare volunt, cum mille

m i

Dicit quidem ille au&or factificia ex

adversus um fal(a tefHimnnia producanti

e uä UIU"'

tali fine oblata veniale peccatum

Ecclefiam ejus ad terram proflernere,ct

Kills

evertere moliuntur , « nos temnpusso^

non excedere, quia ejusmodi fenfua-

De fitti«

j hn

les Sacerdotes cenfentur faltem . ad-

firum adhuc iis & Deo petendis ampen-

dat.3n0-

huc habere pro fine primario. divi-

demus ,qua [ipfis concederet , aliquam

num cultum , etfi ob folum cultum

for[an animam — minis in celo babere-

naft. wp

Dei fortafsé minime celebrarent ; fed

sus? non fic, non fic , mon efl jam tem-

m ol

quomodocunque fem confidero, me-

pus, ad parvi smomenti negotia cum Do«-

ritó huc adducendum eff& puto illud

ificia

qmino pertrattanda. Ecce heec funt, que

a

De Refeit divi Dionyfii Carthufiani. Con[uetu-

vulnerant cor amantis ; nempä aiiil«

m

ii bö'f

elauft.

do excedends , fu. affiduitas delinquen-

&io Ecclefig,offenfa Dei, & perditio

4TF, 6.

di , in iflis, & non eurare , nec emeuda-

animatum.O fiin nobis divinusamot

j4 Dv

!

re , non poteft à mortali excu[ari pecca-

atderet, fine dubio idipfum cum hac

mb

nus,ejtü'

to , imb tota vitaeorum eft , quafi quod-

amore füccenía virgine fentitemuss

dam peccare continuum. — Katio eft :

Etenim folüm verum efl : fimilis fi-

y cüf Q

Primó ; quia hoc eft ele&mofynam

mili gaudet, fedetiam . fimilis fibi fi-

ia*

L

quile

j J

at

u

TRACTATUS L

à68

fn-ilïe petit i fic cor vile & abjcctum

non prabuiffi , apud me vem eri.. Hdi

vilia & abje&a petit , cor terrenum ;

quidem tinez in beatüm Álanum ob

tettend , cof econtrà ccelefte coele-

omiffam przdicationem late funts

fliacor Chrifto unitum omnia cupit

& hinc fibi cavere admonentut. nes

€hrifto lucrati atque unire. Quaritüm

gligentes Patochi , ne per fuas fri-

vetó Chrifto Domino noftto difpli-

vülas difpenfationes, facilefque Con-

ceat,inter Ecclefiz afflictiones popu-

cionum intermiffiorntes ipfo incutrant

lique peccata,rebusterrenis impetran-

facto , quod Alano fuit oftenfum iü

vifü ;. nam quotquot anim& ex de-

L u T g

dis preces impendere,animadverti po-

teritex fequenti:BeatusAlanusYChri-

fe&u divini eloquii pcrierint, tot ipfi

N s

flo- Domino ejusq: fandtiffimá Matet

judicabuntur ut tci. Porró principa-

quondá jubebatur per Conciones pro-

liàs ifta ego idcó huc adduxi, ut, ad

pagare cultum facri Rofarit , quod &

nos À focordia excitandos , ejuímodi

aliquamdià ftrenué explevit! fed ex-

indé atrgumentum fumamus : Ó bone

pertus , in hoc pio opere à multis,

JE(u ! fi tanta. correptio atque mi-

etiam ab Epifcopis fibi rcfifti, & obi-

natio in viridi , quid fiet in arido?

cem poni, muriere ptzedicationis de-

Alanus pro peccatoribus. non ceffa«

ä

f

pofito, animum fuum dilc&e folitu-

vit orate, fed folüm pradicate defi-

vit , tümultam mundi fugit , folitu-

dini & contemplationi confecraré

propofüuit, ratus, fatiüs effe, Deo in

dinem petiif, non ut amatot defidiee;

pace fervire, q;u'ä.m non fine lite ani-

fcd ut declinator difcordie ; quod

marum falüti fe darc.

Sed en ! citó

cetté non adco' miror, facilé qu—i*p'pä'

iri fua cella abfconditurn Alanüm in-

inveniffet , qui-idipfum eidem fua«

venit, qui fugientem Jonam ii mare

fiffct ; quia haud omne , quod fpe-

projecit ; non quidem illi , ut inftar

ctem zeli getit, femper divinum cres

ä

jone deglutiretut , grandem pif-

dendum, càm non fit infolitum, v«

j

M. 1

Zon« 1.

"

cem praeparavit, fed quod horribilius,

fto lerpenti fucata nonnunquam pro-

nj (

preparatum eidem in aperto Inferno

ponere bona, ut eó' dolofiüs machi-

Tion, 7b (

netuf mala. Imo' ego multis füade-

'-,Petrulf

locum oftendit. Tw ( inquiens ) me

d i,

Penne-

iterum in Crscem zgi, moxque füb-

fem , cautiüs aftendere Cathedras;

! V,

jugens , humiliter caufam petenti.

quia plerumque tutiüs eft latete,quàm

uin in

.tj&! gog.

Peccata tua iterum ie ecrucifigunt , dum

ápparere ; & non pauci fibi ipfis in«

d omittis , quod te facere oportebat.

teritum fabricant , dum adhuc do-

ans diy.

Mundus lupis plenus eft. , — & tu facius

cendi , ad alios docendos prematute

Pdït'. 2.

GüP. i5

es canis muttis : babes [cientiamn, e ta-

feftinant. Sed hoc valdé miror, nec

lentum ad as ad me convertendas

unquam íatis mirari queo, tam paus

& adducendas , C mibil. borum facis.

€os effe , qui tot animarum ftragetii

ÓQ focot-

Ouinitum animarum, que culpá tuáper-

veré confiderant corde.

gä;z;:fz»æ . €oquod illis manum Adjurricem

diam , coleravþilc cffet , fiquis diceret ;

M

m

" 4

[4

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, .

&69

t B

ád pr&dicandum mihi defunt talenta;

de, C tradam eos. in manmi tüd. — Sic

hinumop

l, Patas

timco profari in publico , fed into-

parite£ tunc demüm Concionatof (a-

*

x (unts

e

letabile eft , nolle precati in fccreto;

lubriter ad poenitentiam adhortatur,

e

CRE D

Poteft quis dicere : periculum cít in-

t [ f

quando jam ptiüs fibi ipem convet-

E

ter homines ver(ari , nam toties trie-

fionis per ferventes orationcs pr&pae

favit.

t'que of

ipfum pervefti experiót , .quotics

Et undé tam rarüs Concio-

Afcarrut

alios convertete conor , íed nemo

num fructus

aE

nift , quia fundus &

enfm i

poteft dicere : peticulofüm cft, pro

vittus impellens ad concionandum,

g od

hominuni falute ad Coelum clámare.

eft plüries plumbá aut lignea ; aliqui

t iil

Poteít quis dicete :. tirneo jHefie

enim pradicast ex aurg popularis ap-

pradicante poenitentiam, fiat tumul.

princip.

petitü , ut fibi mercentur laudem:

xi, ut,d

tus in populo ; fed nemo potcft di-

alii ut vendant füos coniceptus s alii

ejufmodi

cere : tieo , ne dum oro pto pace,

üt fatisfaciant fuo officio ; alii ex in-

fim cadfa difcordie. — Poflct demüm

5: 0bote

ftinctu naturali, & vix

pauci, urgente

quis dicere : non poffüni totá no&ke

ii f

'

charitate. Ignitum fanétumque elo-

l

n arido?

in oratione vigilate, ficut olim Ana-

quiüm non riift ex charitate nafcitur.

n elia

chorct& in ZÉgypto , fed neriio po-

Chatitás non nifi pet defideriorum

cite dde

fefít dicere : ego non poffüm meas

devotionem accenditur ; & devotio

Preces & Sactificia pro Ecclefiz po-

'It j fjl

nori nifi in oratione concipitur , ut

of dcüdlh

pulique utilitate offerte ; fi potes pro

adeo vix unquam fit fortis ac viva

animalibus & aliis vanitatibus ; cur

l,qu

VoX pt&dicantis , quám non excoxit

hon etiani pro communi Ecclefi&

:ä,

qufyps'

Hammä orantis, O flamria charita-

bono ? Potes, imó debes tüas Horas

tis ubilatitas ? Ó utinat faltetm in

jem (

Canonicas pro Ecclefie bono offerre,

cordibus Religioforum latitates ! ó

uf

utinam non eífent inveniehdi etiam

ym de

quia es Legatus & Minifter ejufdem.

hE ?9471.

Propterea (1nquit auteus Orator) $a-

um v*

Reïigie*fi , qui q"üidem e& confüetu-

Cbr)'jo]r'.-

cerdetés. prapofiti funt , ut multitudinis

dinc qufichm quotidie celebrant, fed

at po

Hom. 70.

erationesl, ctm fint infirmiores, bijce po-

pet héc omhia füa Saácrificia nihil à-

s o

4d popul. -

sf

tentiores adjungentes , paritey cum illis

liud. peturit , nihil aliud volurit , nii

&6 painit.

in Celum a[cendant.. Potes , ac debes

ffkdfäsi

parentum longam vitám , frátrum

cofda audientiütm in oratione Deo

fecundam fortutiath , fotorum hono-

;e,qUäm

commendare, fi vis pradicande fra-

tifica matrimónià , & cogrnatorum

;Püs j

&um facere , adcó quidem, at qaafi

temporalia bona.

Sunt & alii , qui

hr

prius per flctus ác gcmitus in fecieto

fe fuminé perfzétos autumant , cüm

at

peccatorufm corda expugnes , ante-

finé compaflionis aff-&u vivanti

f d

quam in publico verborumi arietes

undé fi audiunt Kegnotum everfio«

j pt

admoveas. "Tunc demmüm Davidcen.

hes, aniraruin perditiones, ác pec-

fide

H

T

gl

itet manum cum Philifthais con-

catorütm abominationcs, perfectionis

ÍocoP

£cruit , ut à Domino audivit : Afcen-

eíIe dicunt , ad fimilia ridere ; quia

vl

klj

ri

ïicer?f?

£79

TRAÁOTATES :

ftecfon

nifi Deus iffa vellet , fieri hon pof-

-pecca;törum convetfione ,

fent, tuncque dicunt , effe hominem

communi Ecclefie bono. , Ex fola

fümmé perfectum, quando omnia ac-

Dominica vigefima fecunda poft Pen-

E

"

ex quibus

eipit de manu Dei , ficut fiunt , R e-

tecoften pauca adduco

facilé colliges , quomodo verus ora:

ligiofum debere effe inflar mortui, &

nihilcutare , quicquid inmundo fiat;

tionis fpiritus in Religiofis quoad ap-

ad ipfum enim non pertinet, nificu-

plicationem debeat effe conftitutus.

omnium . (alvationem ( inquit ibidem

fam gerere pro animà proprià. O

quàm difficilis eft hzc do&trina ani-

Serm. 3. ad Religief?) ardenti me per-

m amanti, & quàm ardua homini

optemus, pro cominui bono Ecdlefie, pro

fv "UET O — « U*€— — —— MA af — 479 . 05 — 6 . 0

viam Dei ambulanti ; quafi perfccta

generali veformatione , pro vivis ac thore

L

tefignatio non poffet effe, nifi in rrun-

tuis , pro parentibus , prapänquiö , 6018*

E

cis & lapidibus. It eft Reeligiofüs

miffis * benefadloribus , pro iufideltum

fi

fit mortuus ad füftinenda opprobria

converfione , pro fidelium emendationts

n

ac quaeque adyerfa, fed fit vivus ad

gro uaiver(ortam falute ommi modo. nobs

lii

decantandas Laudes divinas, ad oran-

poffihilà laborare, in[udare, [atagere 109

p

dum pro populo, & ad dcflenda fua

ceffemu , orande , celebrando, bort anto,

df

aliorumque paccata. Ità eft: Keligiofi

corripiendo , aliorum peeeata s ficut. noe

ac Sacerdotis non eft , fe immilícere

ftra deflendo , pro eis mos difciphnando,

.gl

negotiis fecularibus , nam , quid ad

vigiliis, abflinentiis c aliis virruofis £x-

di;

militem Chrifti, curiofa, nova, mun-

ercitiis infiflende. Milites Chrifti pro-

dana, exttanea, acimpertinentia s fed

fs&ó non fumus , nifi pro Rcgno

(end

&t

quis dicit , ad ipfum nihil pertinere

Sponfaque Chrifli conftanter pugnc-

&il

'falutem populi ac bonum Ecclefiz ?

mus , nec veri fumus Chrilti fervi,

niá [ítrenué labotemus in vinea

d

Nullo sodo (inquit Ludovicus Blofius)

Arbitreris. proximi tui [alutem nibil ad

Chrifli ; alius quidem pred.cando,

Ve

D

i£ pertinere : tu enum (etiamfi non pra-

alius orando, alius alio modo, prout

on

Cf

fis ) eam libenter. c. fidulà promovere

cujufque vocationi congruit.

InSpecul. debes. . Offer igitur preces Deo pro pec-

fatis eft ,* folüm permiflioni divinz

tg

g

[pirit.

£atoribus ,

.'/

euntis prodeffe coneris.

confentire , fcd oportet infuper Deo

üïpm

Sil

f

tAp- $-

Ità enim exumiam gratiam apud Deum

pracipienti obedire. INon dicit Scti»

gromereberis. Et quidfrequentiüs apud

ita

ptura: qui voluntatem Dei permit.

u

ilum illuminatifüómum Doc&orem

tit, ille in R egnum Coelorum intra-

Dionyfium Garthufianum , ac quód

bit : fed, qui facit voluntatem Dei.

Non oramus, Domine fac volunta-

«hl

Rcligiofus fit anima plangens ,. fua

q

aliorumque peccata deflens.

Multa

tem tuam s fed , fiat voluntas tuas

p

folia deberem implere, fi omnia vel-

quia infülfum effét à Deo petere,

ü

lem adducere, quibus Religiofps cor-

quod neceffarium eft,cum facere , fi-

Q

cut fané eft , ut Deus femper faciat,

dialiter adhortämg ad orandtunlpro

quod

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , ct.

i7Ó

, fictot

quod ipfilubet. Aliud eft in peccato

num? Effari lioc poterit dilectiffima

Ex f

divina permliT o, & aliud. humana

Chirifti fponfa, Cathatina Senenfis.

apotan

commiffio ; prior eft fine dubio Iau-

Dià multumque aliquandó hac (a-

danda,& refignatoanimo fufcipiendas

cra Virgo fuis precibus. gemebunda

& quw

vetus 0i

quis erim reprchend t opeta altifi-

eoclum p pu [fAbat, quatenüs fccum di-

mi? Poflerior veró eft fummé de-

iquud

ving gratii rorem in quandam de«

flenda, & in hanc fe refignare effet

mitteret matronani, multis crimini-

nftitus

ul bidem

péccato confentire, & in voluntatem

bus obfoletam ; penetratum tandem

divinam fe rebelleny oftendere. INon

coelum precibus, ác impetratum ,

tii

ertaffe Davidem interitum

POR

puto,

quod petituni, quoniam prafata

Abfalomi deflendo ,

nec. Jeremis

muliet pemtus rgüpuxt

fiCC

norr

i

am fuper defolatam Civitatem plan-

paulo poft optimé dxfpoüta é vitá.

TUUMILE

gendo -minus Chriftum fuper mot-

migtavit. Coelo: quldem haéc anima

jam erat deftinata, priüs t tamen facrae

bt

tuum Lazarunm lacrymando O cha-

tiffime, noli effe Chrifto perfe&mf,.

Virgini oftendenda , quàm pretiofa

TL

üiam qui illo perfetior effe cupit,

gemma aternitatis coron& inferere-

Ht

il M

perfectus effe definit, quia nom vult

tut. Yidit ergo: Catharina defunctae

371 al

eífe: pafe&xoms Idezm conformis.

maties, vidit,& obüupult & vixnon

rfln

Tunc tua refignatio etit vera, Deo-

adoravit, tantee quæppc crant. pal-

jj !

que graa , quando ad. illud conten-

chritudinis, ut plane nefcirct, an quid.

D Nf "

fimile creaturis ineffe poffet. Pratad-

dit; quod. Deus fuà permiffione in-

jl pf

tendit ;fed putafne, Deum intenden-

miratione loqui haud potuit , audire

p M

dere, pemmændo mala, uttileamus

tamen divintm verbum meruit.,, quod

ycr p

adilla? procul abfcedat tam: impia

ità ad. eany ; Qua bac vefira mortales

hr id

, fatul

cog;tatlo Ideo pem*nttuutur trala ,.

ignavia e[L, non apen ; ferreque omnia,

m V1063

utexcitentur bona ; ideó datur mi-

ut bi animi tam [cite , vmu]ieque con-

)fæ Call 0'

feria pauperum,, ut ptobetur miferi-

farmatz, al excidio perreni pervos affe-

lOdOr P n

cordia divitum ; id:ó permittitur pec-

rantur ? q» cupus immanitatis fi fít , finere

U !

(0

catorum pxolapfïcr ut- füccurrat ju-

tales formas, | fempiternis incendüs ar-

of dlï jl

ftorum d:votio » ideÓ- hurbana fra-

dere. quas veftris fuppetiis, ad. aternamr

gilitas tot fubjaeet perlcuhs ac necet-

füeitatem: eveliere pofftis ?. Audim

dict

(cit d

fiatibus, ut femper inveniat chari-

verierande Myf)ca, abipfo Domino

tas, quibus fcrat operm Siergó com-

noflro: cujusdam immanitatis argui-

nyim £

11

pellimur. mifericordiam lmpendcre

mur, fi profalute animarum, minis

if

;D*

aliorunr corporibus ,

quanto magls

facimus;, quam pofTumus. O inía--

Ju»

animabus? fi crudelitas eft, fame per-

nianz noflram ! pro rebus citó peri-

YO

euntibus negare pariem ,. quale rior

turis longas preces inftituimus, & tat:

us

animas immortales. creaturas miferé

o f*

td

erit crudelitatis monftrum; 10 pecca-

o :

to' tacentibus adjutricemnegare ma--

externum perire pumltumus Sactis

camus

e fäad[!

g

-

£7i

,,V?RA'GTATWS- d

fïc—-;:»;zizïïs pto tebus viliflimis, & non

cogitamus de gemmis pretiofis. . Ut

CONSIDERATIO VNDRCIMA,

To«n. 15. 4dc6 in nobis continuó vetificetur

!:

y. 24-

De Zelo tez'fgm emendanda.

illud Domini : Ufqué modo non. peti-

77 Elus nihil eft aliud in gencre',v

flis quicquam in nomine meo. Cyuia ali-

quid dicinon meretut, quidquid tem-

quàm intenfus amor , & vehee

Pal

mens deí

i

pore cluditur. INec petitur in nomi-

derium pro honore vel bo-

no alicujus. Sic qui totis viribus pto

ne Salvatoris, quidquid petitur con-

t1À rationem falutis, Nihil eft omne

falute animarum laborat , dicitur ze-

Reguum in comperatione unius ani-

lum animarum habere; qui fe totum

9À

m

ma. Hocminimé latet infernalem fy-

peo honore Dei dcfendendo

|

cophantam, undé tam prompte Chri.

gendo impendir, dicitur zelum diyt-

T

Mu

fto omnia Regna mundi promifit , (i

ni honoris habere, Certum eft. au-

f

ntd.

MP

temi , non folüm dari zclum bonum,

|

modó unico peccato confencüret. Et

(ap. 72

omninó certiim eft, demonem liben-

qui feparat à vitiis & dugit ad. Deumi

eg.

ter nobis totum ceffurum mundum ,

Ícd etiam malum, qui fiparat à Deo ,

fifui juris effet, ut vel unicam | ani-

é ducit ad Infernum ; & fic , qui, alios

feducendo, cooperantur diabolo in

mam in ruinam trahete poflet. Vah!

&.nos infipientes corde tot anima-

perditionem animarum,dicuntur ze-

lum diabolicam alete ; nam etfi ejus-

rum falutem negligimus, ut vel pau-

[

cos denarios acquiramus. Q. Sacer-

modi peílimi hominis fuo Principi

dotes, ó Sacerdotes, Sacramenta funt

tenebrarum non procuret bonum ves

ql

inflituta non propter pecunias , fed

rum , procarant tamen bonum appae

4

i

*

propter anitnas, O Sacerdotes, 6 Sa-

rens , quod ad denominationem zel

cerdotes, nolite orate ut Ethnici fed

füfficit. LIndé & ego per zelumters

3

ut Chrifliani , ut Ethnici fané oratis,

regum mihil aliud intelligo , quàm

h

fi pracise temporalia petitis ; dicente

vehemens defiderium pro augenda

.Matt.

. Chrifto : Hac enim otmnia. gentes in-

gloris opumve copia alicujus, pra-

y.32.

quirunt. Qoerite primüm Regnum

fertim Principis, yel INationis, & ifte

Dei & juflitiam cjus & cxtera omnia

zclus eft Ecclefig Dei maxime nocie

ä

adjicientur vobis. Regnum Dci fiepe

vus, atque eà periculofius graffatur,

]q afm: Mu

quó minüs advertitur. Ex hoc terree

*2

in facro Eloquio Ecclefia prafentis

temporis dicitur. Orate itaque, ut

no zclo na(cuntur contentiones , itae,

ejus imperium amplietur , &

inimicitize, blasphemis , maledictio-

nes, imprecationes, detractiones , li-

| j;l'f.citia ejus, quafi lumen dif--

- fundatur.

belli famofi , mendacia , homicidia,

e3,5

pQ

rapi-,a

f-andala , injuftitig , fedition

ng, prelia, Apoftafig À fide, & omnis

geacris delicta, Vah tanta monfira cx

tam

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTFS 65'6*.

159

ECMA

sam fpeciofo titulo ! tacendo ramen

gelum pietatis , & prþcandum pro

adhuc de innumeris cateryis pecca-

Ecdedæ bono. Neque dicas fiailia

4nl.

torum, qua.iíta monítra plcrumquc

etimina longé effe à Sacerdoubua,

comitautur ac füb(equuntur; uti funt

fi ellenz, tamen non ben$ dici , pro-

1 gent,

omnis geheris fraudes adulationes,

ficxfa ex zelo ! Íed. potiüs ex ambi-

& Yal

ealumniz, di&teria, facnlegla fupere

thlïC-idUl&thne » agr ex humano re-

yevel

ftitiones , ambitiones,ac omnium fa-

fpe&'u. iNam ego hbentf*r taceo Hi-

(titsp

crorum contemptus. De his & fimi-

florias.S& Chronologias., in quibus

dM W

libus malis. nos benieniffimus .Ke-

oculis .nofltis occurrunt | horrenda

ii fetü

demptor preemonere voluit, dum ait

bella , feditiones ,. innocentium op-

o

Pl

Audituri enim eflis pralia . & opintones

preffiones , arque alia. graviffima

& n Q

Mdff 24f

preliorums videte ne tuvbemini ; oportet

mala , quorum fi Sacerdotes non fue-

qu en "

!

sF

gunin bae fieri ; fed nonddu eft. finis,

runt au&oms ,fuerunt tamen horum

m Loü Jj

canm:fget enjm gens in gentem s & . Reg-

fiepiüs zeloülï mi promotores. Li-

[ 4 | u

nuUm in Regimm Et qmrc Salvator

benter ülco illam nuüquam fatis de-

mf i UW !

addit :opiniones pr&liorum; cur non

plorandam crudelitatem Kegis Ane

IM

fatis fuit dicete: erunt bella. per lo-

ghæ Henrla octavi, qui uno anno

( 131;

dlau]b il

ca ? cuf aadxmr äx opiniones; bello-

millé monafleria , decemque millia

ilLUm"[ h

ram ? Idsó nempé, ut nobis ofhn

templomm exfpoliavit , expilavit,

deret, futuras elle diverfiffimas fen-

] c Hy]lh'

extirpavit, quo fa&to illum pro me-

tentias ac. ventilationes. bellorum :

morià gterná yer(um promeruit :

J) Driton

P

botuft

Yo,

"

(11118, a

Á

ius appaobabit bella ut )ufïa,

Millia den.a nno templorit fuffulit anme.

pumappe

alius econtrà reprobabit, ac contém-

Et nonné hujus atrocitatis flrw-

onam zl

nabit 3 áfte adhzrebit huic pqrtl yMle

dus adjutor fuit, qui m ultlmo

alteri; iflé defendet & 1lle repra-

vita fuæ agone propterya ità cju-

zelumt

hendet s non ex zelo jufto (ecundüm

layit : O (me mz]emm De fimulcr

70 qhvinl

Dcum , fed ex zelo terteno, & fecun-

Regis guatia excidi, thorior. veus Maje-

Q aagïü

düm 1011h11€m Quare exurget gens

]Zatts in utroque lefo, Et quamyis hu-

contrà gentem ? ex zeloncmp.,, quia

jus ultima verba iidicant, cum fuiffe

O'] IS & llLC

axbluabunmr, praliando, innoccn-

laboriofum aucupem chu favotis

mciw"*

tefque occidendo obfequium fe pra[lave

acgtatiz , tamen omninó certum ell,

nl

[04n.16.

Deo. Noli mirari in Chrifte chariffi-

y.2.

dati poffe alios, qui, etfi à fuis Prm.-

hgc ul

me , auód ifla materiz de oratione

cipibus aut Regibus nihil unquàám

s;f

immifceam ;. nam exigit ordo , ut

fpcmre queant , quxmlommus noit

nonnunquam aliqua extrà otdinem

ceffant fuaf J, minis, calumniis , op-

f()m.

ponantur ; & fi nulla cffet alia ratio,

portune & importuné celare pro glo-

On) ('! A[

tünc mxhx ifta fui?icerc Vidcretm ut

tia zentis fug , five deindé cedat in

08 rap

faltem , tot vifis malis

Saccrdotes

alterius damnum ;

five in Ecclefæ

& Omh

gormoveanturad apgreliendendum

detrimentum, five in commune ope

Arad. L. Pars Il

m

Pva

ollfW

-

"

m

TRXCTAÁATUS L

$74

probrium & fcandalum. Hi fünt haud.

enini placet i ità loqui propter corinie

abfimiles ftudiofisin Univerfitatibus

Ventiany: preterquam, quod zelus:

ur, unico forté audito

faciliue. exploretur , quanr aribitio ,

degentibus,

Verbo' cofitrà. (uani Nationemy ac

vel adulatio ; quat habitant in abícon-

ä

Pattiam, mox capulum apprehen-

dito , quafi leó im fpelunca fua s

ddeÓ ut citius invenias hoóminerim

t

dunt, fanguinemy fpirant , compita

blaspherniis implent, adeó ut vix ul-

monflenter txbx finé lite, ubi ctef-

lus fecurus incedat , ff eoruny .Gen-

cat piper , quánrubi quiefcat vel

f

tem nori laudat- Forte fiorideerunt;

fcgrict adulatio: Poterit qu:dern ficti,

D

t

qui nor erube(cunt ejüffodi vefa-

qUOd. in aulis Prmcxpurn unus alfe.

niam getierofitatem: vocitare, qua

ratrr ádulátoremy quod & alibi unus

K

iagis puerilitas malitiofa 8 malitia

áltefüni ambmofum compcllct : fed:

i

puerilis vocanda ; pucrorümt eninr

fcitate ex ipfis,ità compellatis? &

t

|

eft , putare nullibi nafci homines ,.

indubitanter. negabunt ac periega«

nifi in pago, if quo ipfi effufí. ]am

burit: C&oa Domino meo arma ftige

a

mter itudiofos ejusmodi beftialem

deani ( inquit ) Genfiliarius, hioc dgo

m

Zelum reperiri , docent in nonnullis

ex zelü, & niori ex adulatione, rinüs

2

locxs ffequnntla & quafi quotidiana

cx: humano refpeéfu, aut honoris ap-

ji

homicidia , ó utiniam exurgeret: fan-

petitu. INam adulatorum eft ; riel

1

é&tus zelus, qüi hunc nialedictuni ze-

it ore gerere, & velin cordes in fa«

lo

De Sacetdotibus

luti fubverteret"

cxe fidclicatis juramenita: deponere, &

Í

veró, talia etiattt, cmn düdireri, nol-

à tergo rcbellionis in£idias ponefe j

Q

lent credere , minüs nom audita pree-

cum Abülone foris Religionenr pra äffg-lid

Ti

fümere ; fcä*, pro dolor ! adhuc fieri

tendete , & intüs rebelliónem: intert-

là

queunt qua: necdum fa&a confm—

dcre : cum Joabo: Amafe hnguæ dá« z. Reg.2t.

k

re à*e, & mariu ultimum vice vales

95

eimus; Si nomn aperte æqll& lä PQCFQH-

ad

do: facmora falteits haud: diffimilia,

cum Jahcle la&e immittere fomnum, 'fud, "

tüt

imó majora o"culte excudendo riía-

& clavo tr a*ïs:fgef'c caput verboz

fat

adulatorum eft : blandiendo- nocere-

14 ; & vald? timendunt eft, ne pau-

E

latim. tranfeat ad Sacerdotes, quod

AÍt ego fron fümr talis,; egó, nieo

o

*ott fatis: corrigitut

it

ftudiofis ,.

Dornmino: fidelis u(qLe ad aram; nihil

qaemadmodum in comperto habe-

aliud qusro , quàm falutem populr,

i

qous raró fieri borrum: Prslatun, ubr

aucmentum Regni , & gloriam fe«

dcfünt bont fabdici. Potsó au pows

de x*tfsm throno. bum & pac'samam,a

,.

dicendum fit ,.

Ecclefram: tot rhalis

& ideó

lv.l d

eo- Bellotiznt , tanquant

d

affligi propter ahquomm ambitio-

foecundam pacis w&oriæque tnatterm

3

abfque lebore quies-mon venit, mec

5iem , propter adul a,thlKS", pfoptgf

humanos refpf*&us vel propter alia

abíque ferro Oliva paciss & fi ven'«

peecata, mcà parum fefert 5 milü

fct.,

tamen- jati.g Oioriofa non-effety

2

qma;

a

DI MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, d-

27f

Stertoi

quia gloria non nafeitur in otio. LI-

ac undique fan&ta Ecclefia affligitut.

Ql Ti

dé Martia gentis virtus probarctut ,

Ex zelo contra Ecclefiam foris Pa-

1 i,

fi femper fub umbra Olivae federet.

gani vibrant gladium , in circuitu

rindoy.

Nunquam Romani , aliqué generofg

Hatetici ftrident dentibus, intüs fi-

ct at

Gentes fam amplum fibi Jaudis fege-

deles nocent difcordüs , Sacerdotes

- hórret

tem-meffuiffent , nifi fibi penficulaté

confundunt fcandalis. Sed liceat mihi

: ais

cordi habuiffent, abque exercitatio-

unum ex te diícere, Ó pia fanctaque

wifat vel

ne fcrrum rubigine obduci, & mat-

Mater, quia cuum eft, diícernere le-

tidatl

&ulos animos abíque probatione yir-

pram à leprà, zelum à zclo, ac pre-

unus dl

tutis rubiginare. Bella fnadenda , ge-

tiofum feparare à vili , indica mihi,

alibi dnts

zendaque íunr juftitiz zelo, gu,enjad—

quifnam 1fte fit zelus ?. An de hoc

ellt d

inodum dicitur : Pereat mundus &

zelo intelligendus fit Propheta, dum

p'elïatïis?&ï

fiat juftitia. Per arma fupprimenda

ait: Zelus domus tua comedit 2&. .E

Pfal. &£.

eít ambitio & tollenda zmulatio ; ne

.gu,idcm de illis duntaxat quato, qui

cpee

A

P.g.

TU

cteícat nimiüm , quod temporinon

nec poflint tibi quicquam . pacific

"

y li

minuitur...Si ego humano refpettu

loqui ; qui magis laborant pro bello,

of ff

aut honoris appetitu ducerer , anci-

quàm!pro pace 5 qui frequentius o«

pitem belli aleam .non fuaderem;

rant, imo facrificant pro privata vi-

jonorsdd

| efEï, f

quia, furtupà vel femel finiftro ocu-

&oria , quàm pro communi pace?

lo intuente facilé

elli. fuafor omno1

Annus forté millefimus centefimus

ii Iä

bnontf &

favote ac gratiá excidit, pro qua ac-

nonagefimus fextus fluxerat , cüna

quirenda tot annos fadavit. Sed hu-

inter Anglos & Francos exorta fva

j gt

il

j

manuim favoremwgraytjamgue,pcqurg:

bellorum sempeflas , ipfum quoque

jpati t*

épi Md ;

haud metuit , quisquis pro honore

Bellovacenfem Epiícopum. ad arma

traxit. Ármatus contra fas jufque Ec-

iib

KRegni bonoque communi (yncc«z:o

Ardefcit zelo. Ecce ex zelo tra&tan-

clefiaflioum Epifcopus , cum hofte

vie d

(omin(

tüuf u.cgc;-»tia bellica, ex zelo bellige-

congreditur,vincitur ac capitut. K&o-

; fali?

ratur, humanus fanguis funditur,

gatur non multó Coelefünus Papa,

ac omnia fusqué deque vertuntur.

ut pro hujus liberationeapud Regem

j gt

Exzcloqueruntut dignitates,cudun-

Angliz ageret ; egit quidem follicité

4f ficà

tur fraudes , emuntur favores , exci-

fummus Pontifex , fed à Rege incx-

ram;flihü:

tantur Jites, foventer feditiones , op-

fpectata munufcula ac refponía acce-

ill

p

"

primgntuar innocentes ,. deftruuntur

pit. Miferat qu-igpä Rex fummo Pore

j

)

Civitates, .devaftantur . Regiones;

tifici loricam Epiícopi, addito in lit-

tetis hoc convenienti lemmare : Vide Sponda-

debellantur populi. Ex zelo domi-

2

matur . fuperbm , graflatur invidia,

an tuuica filij tui fit.an'uon? CuiDon- nus in

qui

adoratur maimona , affümitur dives,

tifex : Non filius aneus efl,vel Ecdefía3 Annali-

t F

telinquitur paupet, d«fpicitur virtus,

ad Regis igitur voluntatem redimatur , bus Eccle-^

s

6 Vcn'l

quia potis Martis , quàm chrifii miles fiaft.

extollitur wiä,tiumf Ex zelo ubiqué

h fg' t,;

J 2

qi

: judi-

ET.

fPxOCTITUS*A

176

. .

jtidicatür. Ex hoc fa&o jami animád-

boló adhzeferünt, "Nam .ille. e.,?'-kt bo-

verti licet , quid Ecclefia refponde-

sicida ab initio $ ità, ut nequein Coelo /o4r. £.

fet , fortaffis ità ititerroganti * Indica

potucrit fervare pacem. Undé opti« Y 44

fobis Ó ele&a Chrift Spon(3 , ati

inéaitdivüs DiönyHus Garthüfianus:

ejüfmodi zelatores: , bellorun pro-

Sicut in páce fadlus eft locu Dei , ità

2

finotores ; di(cordiarsmi femiriatores;

üi perturbatione , cóntehtione y divifione

C

ác pacis ofores fint tünica Sponfi tui?

eft Locus diaboli $ qui ficut. mulla e tane Dotti.

Tunica fponfi certé erünt , 1 veré fi-

t afflicifor ficüt charitate j centordià Pentet.

j

deles funt : teftante id fan&o . Atha-

d fpirituali jucunditate ferVorum Dis Strn.ó.

f

tiafió ac dicente * Fideles, Chriff? [unt

ia de uulo tantüm latatur » .ut. de ««

ü

Vefles: INón fünt ( itiquit ) non funt

virfone » difcrdia & contentione. Als

i

tanica fponfi mei, quia tutiica fponfi

quis dubitat ; quim if Ecclefia. Dei

h

fot animorum diffenfiones, bellotufri

ii

thei iniconfutilis eft ,^ fporifus nieus

ideó' fuami tunicani feinidi nion fufti.

fuccefliones , populoruni perturba-

ii

Ti

fiuit;ut indicaret , quantum concor-

tiones , ac Regriórum invaftones, ex

fl

diam fidcliüniamet- Proprer boc ( pet-

irividia , ex in(idiis ac fraude deino-

j

gitidem Athanafius) neluif ve[lem di:

nisexciteütu& ? Ícit nefnpe f.-*cïygiä

In

Vidi ; quid füpéy ómid Volut^ paceni e

d

fcrhinatof, quód , ficut Ecclefie pace

snitatein confervari. O Sácerdotes Dei,

ác concótdi niliül mielius , tnihil utie

fig.;, t

procul eft 3 zelo Dei , procul à zelo

Hus, nihil falubrius poflit accideres

Daäz,?p]f (ffr.

Ecclefi, qui ofor eff pacis ; in' pace

i & diver(o diffenfione ác bellis nie

lt

s

lil detcrias, nihil darnnofiis ; nibil

Pfal.75-

fa&tus eft locüs ejus; Cumi cotüs rhun-

C0

dus effe£ iri pace Chriftüs nafci vo-

periculofius poffit evenire. Portz ii

?. 30'

T'ii*ää.

Q

H

huit, Cä'n'ficunï' pacis ab Angelts fibi

feri nioz prievalebunt: ng'ersüS* Ec-

li. i,

[

:

Marty'—«-

folos.

dccantari voluit $ pacciti per Apofto-

cifiany : Hretici ; Turcz alique

los omnibus anüuüntiári voluit ; ad

Luéa 2-

Pagáni ^ nom ádeó poterunt nocete

fr

Luca 10.

pácemr && concordiam Herodeni &

Ecclefig; q'u*iä" quó 1nagis ab.eis fuit

&t

Luta223.

Pilatuni feduxit ; pácer füis äljfci*-—

impugnata, eó magisfemperfuit ela«

fi

palis tr:buit ; Princeps pacisac Deus

rificata, & adhuc clatificabitur- 3une

Bï(

?oan) 14

Durni Ecclefia:

fn'PFrz*;*-.f;»h

I/aia 9-

pácis vocari volüit.

tiaxime ( iüquit Auguftinus ) pera-

1

habcbat pacem per totativ Judatam &

Rom. 16«

pieudum efl. j mos effe vilares ; «um 4b

:-&'&' 9 »

Galilam 8&c Samarianmr , æ'cfiifi'cafjä—

ihfidis boffium deprimi videmür ac Yutei-

tür . ambulatis in timore Domini.

Scd extiriguimur , fi diflinguimurs

j

Qu pacis funt, ferper fc&tati func

carbories tenitiemoriuntur, du dit-

Sai&i.. Pácern. & concordiam fem-

janguncur ; & fideles Chiiftiani di-

l

per conciliare laborarunt, quibus ve-

Velluntur , dutmi dividuntur. Omnis:

.

ius zelus & fi piritus Dei iierat L.éóne

q

uippe pace & unione confer-

p CH

fen tiones econtrà & difcordias fem-

vantur, & diffidio diflolvuntur 5 vel

l

$u fcminare confücverüpt, qui dia-

ü£ alius qucit ; riecelse efl, lociata aus

t;

' geri-ï

ä—L

B

DE MOTIVIS ETINSTRUMENTIS, c«.

LE

lo u

$eti & divifa perire. (äldquvd uri:

cinétz ?

& audire potcrit clámotem

jein C ^

quam Ecclefi& damni à El Pagalm aut

paupgrum miferorum ejulatum, vi-

d

Hareticis fuit illatàny , hoc fenxpd

duarumr ploratum , pupillorum ge-

rthuümm

inituim

potilimüni ideó fa um ; quis ipfi

palvulox uni fnnocentenm

i DEU g

fideles , aut propriis bellis intenti,

agitum ? Qiuis afpicere fame per

i, nf

extraneis hoftibus refiftere nicglexe-

euntium cadaveta ? flammis confum-

ilé r t

funt ; auf quia corde & charitate dif

ii templorum &dificia ,

continuo

;j ii

jundu, auxiliuni inviceriinon tribue-

iétallorum

vomitu dxrata tecta?

miny Duj"

fünt , & fic nonnunquam proptef

Quis de mccps fpe&tare poterit, dum

hlltdel

ünam aut alterani civitatetr fibi dif

de pre eífis ttiutis. j Pfüa&uque pottis

ii &

fidentibus , exttaner lioftes intereà

(&ïï bundus 1mpctns MTuit .

, dum,

xta D

fnaxithi miala Chriflianitati intule-

Jlu]u;.d de-vita obviat

tl ucxmt,

; beloni

fünt ; & hoc eft , quod apud ]uea

dum pucfum ante fmatéem claman:

l pcl"kï

Tbyeisin r

fniami ità ueplanmt hgclc( 13 Vide

fem fi'?l*ïfafi:)lt ; parvulam in mame

mis hzerente lh !uo*ulat, niatrem mi-

aol

V. 20

Donine quomaim tribulor , cónt ze"fbuma

udt dæ n

feticordiam mmoxantem detruüncat.

eff Venfey inéus : (ubver[um e[t cór meum

271 177£7i;€tïüfd.

Sübver(am eft cot fi-

Vitgiüi adultiori qmdem párcitur :

M ærafï

deliüti , quia , tefle fanéto Bonaveri-

fed quid crudelius , quàm paratam

,filiLue

Se?Hi- i

tüta : Difiamidis eft munc multitudo cre-

Hoftiani fübducere torti ; üt ferve-

für vitz nefanda Ab fruftrà Safans. Danieli3

jt od

Dobn. jgar*;zrzzim ; e]wmm son e[ff cof muum.

Pent.

ria Llällldt

Nullüs híc Daniel ;

fed -

acbïö"'

Venter conturbatur, cüm poouh pré

3. Reg.13.

confuüfiorie: nefciánt ;

Cmo iuglänt *

mieri turpes ac ctudeles Amnories ;

Porïæ t

Tbyen

qun fers znm]ym r*ladzm ;

e domi

liaud ab(inüles illis , de quibus Pro-

Pm. Ls

yetsis d

loc. áí

mérs foanilis eff . Exutinam femper effet

phPta

Tasri pinguei ol f dfmnt "nme

g ii

füots fuilis , & ütinam Chrifliani

quomam: wuler Vellautes adversmim ane, V-13-

ljdl

j nf

filites , fuo furore fuifque nefaridis

Et ecce cómipita jam inandant San-

éfiminibus fon interdum Gentiles

$uitié ; eadaveta jacent wper cada:

[4

039

j a

füpefarerit.- O quis eriumetabit, quot

vera velut ligtia 5 hic rubor ,. h

iW

1

etütà

blatphemis, quot raping: quot furtá,

cruotf , hic cotpus proje&tum ;

hic

Yif Mlü

quot ftupra ; quot facuïegm ; quot

Yentef diffedtus ; híc crura confm&:!,

ü) ym

híc fanus abíciffa , hic cervix te-

rialedictionies, zmprecanones, liomis

j mm d

vulfa -; híc merbra divifa ,^ & non

f 46 7217

Cidid && diabolica pa&da vel in iplo

itirieris tranfici pattentur ? üt tácesri

ett, qui fepPth. Hic eriiof ac cere«

Pal 7g

de confiniis caftrorurn, quæundlque,

brüm patictis lapidi velut pl&ura ine

v 3

aumu"

boms omnibus evacuata ,

ófrinis ge-

beret, & hic lapls de parlcte ii tte-

jf

ficfis- fcelenbuä ac cæcïlbus adimplen.

ti^nda illa- die nion folüm clamabit,

- Qrnni

tut. Et quis fine cotnm ifetationis a.

fd vivo infüper chara&tcre monflra-

(

ctymis confiderare poterit incolás ci-

bit. quod hic caput ibiiocentuli alli-

vVitatis" circumquaque denfo- milite

fum, atque collifum. Tunc majotetri

d i

Mm 3

tetto-

,

m

£75$

TRACTATUS 1

i

zerrotem incutient illa pauca vetba:

ut ferro non indigeat. In illos quip-

Vandica (anguinem noftyum. Deus wofteri

pé tantüm fetrum vibrandum ,. qui

Ecclefiaquàm modó omnis bellato-

non corriguntur verbis. Et fi opor-

j

rum tumultus. O luctuofam captz

tet bella fieti, fiant , quemadmodum

ä

civitatis faciem ! viros devoravit gla-

Scriptura ait : E;ïmzde iram tuam mffaï 7t.

dius, jüvenes aut comedit enfis , aut

:

Gentes, qua te non moverunt, Q in. Reg- "

abfumpfit ignis, inclyti ducuntur.cap-

84,que npmen tuum non invocaverunt.

tl

tivi, virgines nonlamentantur, vi-

Non bellum, fed .caufa. modusqué

ti

bellandi Hero&m | oftendit.. INam fi

duz non plorantur; parvuli non de-

:

flentur, occiforum nulla fit recorda-

t

ille effet laude dignior, qui ad lites

tio ad Altare

Sacerdotes fe abícon-

Pmnm í

tunc dug amulietes mete--

E

3. $

derunt, virgo jam non cantat in cho-

trices anteferendz effent Regi 5a:

eg;

ro,campana non yocat ad Miflam,

lomom. Bene fuit .Saul Pugnando

C&

necad chorum , nec ad Ave datur

L. eg B.

di

contrà , peccatores Amalec : fedïmlc

flgnum 3 Yetbó, omnia facra tacent,

perfequendo- David:m. Cantabant

ii

atque fole blasphegnig in. cellariis

snulieres , tympanisque : ludcbant, ut

fi

jl

i.

inter tumultantes Martis Bacchique

Davxd proüravc.xat Philifteum:econe

&i

trà veró omnss filii Ifrael poft impe-

r

l

filios audiuntur. Et quis eft, qui ift-

hec confiderat ? Cogxtabam hic da-

tratam victoriam magno ejulatu coe-

teir

1e ptoblema , quifnam acutiüs belli

perunt flere. Vah aliás partá vi&toriá,

n

Belluam videat,an Monachus in fua

lotus folet cani mumphus & filii

ff

lírael in ïacrymxs falyuntur , cüm tae

celli,sel bellator in bello ? Sed quid

hdi

tempus fruflra tero :

res enim mihi

men ( quod magis mirére ) debe la-

p

Xuca 24. manifefta eft, quia nefciunt, quld fa.

vére Beniamin, dolobant nempé oc-

i

cifos fratres fuos. Sic eft : multos vir-

ciunt, quicunqibella gerunt; O fi R.c-

n

ges interno nmms mulobe la vide-

dicülle. peenituit ,

perperciffe. i

Jnig t

rent, nunquqm aut taro bella forent!

QUCIPGUHITI iNon eft unudxtum GIIMH

fiut ad a-t

fi laudcdquxaunï nuda aliaratio mo-

vmïkorcs deditle lacrymas, tum quia

m d

neret,tunc ifla iola abundé füfficeret,

fzepé melius fuxHet uunquam Regna

ftt,

f

uttot, tantaque Jmpnämm:ur delicta.

obtinuiffe, quàm majori damno ac

b

I*atendwn quidem fateor, etiam tem-

probro perdidifie ; tum etiam quia

fer

pou pacis peccata pcommzttl ferrum-

facilé 4 in crudchtatem ac tyranmdem

te

ue abfque exetcito à tubigine dc-

vertitur , quod ab initio juftitia cre-

i

voratri AP& non item aufuüum , aufets

ditur. Magnus Conftantinus, [mpa-

K

bon æque 1ndolis homlmbus femper

ratorum grande decus, vifis- coràm

)

plüs quies prodeft, quam: tumultuo.

fe ttibus millibus parvulorum intef

q

O fi noflri moresaurei fierent, quàm

alia in hzec quoque verba , adhu&

j

velocmr fertea fzecula ceffarent. Hoc

paganus etupit : Melitts ejï me meri,

f

ergo magna mentis indicium efl, ità

falvà vitá inmocentium, quam per eorum

)

inte-

omnia prudenti difciplina moderari,

"

DE MOTIVIS ÉT INSTRUMENTIS , Gc

179

st

iuteritumz, vitam. vectiperare crudelem.

iri Siciliam , fed nec ibi invenit quie-

m, o

En! ifte heros eligebat , magis in fiía

tem. Fruftrà quippé quarit effugere

diopr

lepra petite , quànr innocenti nor

tianus Domini , cujus manusfanguis

dmod .

parcere ! Qnid dicunt ad iflud fadum

ne pf»næ'*; DI(CC ö SäCGdeS ö* Chfif*

177 j

Chrifliani , qui nom patcunt inno-

Ítianz Iuimario . patcere fanguini, íie

u^

Ceritize , ut captent tranfitoriam glos

aliquandó in die irg tibi (empiterno

QG

tiolant, qut fcmpo*rale Íceptrum ,

horrore porrigatur atque exquiratur,

hod

tanquàm ignart , quod riom gloriofa

A Chrifto ; Chïrifïi'a;nifqu«: athletis

Nl

h

fed probroía magis illa Cotona, qu&

di(cenda efl vera virtus, probataque

al

innocentiun: fanguine comparatut.

magnaninitas, nion ab ZEthnicis Ro«

E

odf

Et quis dubitat , quin iniomni prope-

m

anis, aliisque Gentilibus [audabi-

tiiodum bellointer Chritianos invis

Mi ]

l

lioreti non probat. : Laudantur . Ro«

ürnax

manorum bella, laudantur Gentilium

,01

cetii inito: plures intiocentiores fan-

n mäi& ,

&tioresque crudeliter é medio tollart-

facta ,. fed à quibus ? ab iis niämpg'ï,

Cantu

tür, quam fuerunt parvuli. Conflan-

quorum folemne cít, crudelitatem

kb

tinio oblatt» Quid dicent. aliquandó

pietatem, & fuperítitionem — teligio-

gum'.(äoü"ä

ád ifta Sacerdotes, qui ab bella & di-

riem cenfete. Plena injaftitiis, füpere

fenfiones inftigant ?. aut. belloruni

fitionibus, crudelitatibus atque nu-

Poü impe-

ïïemfpefïaïc velut recteatione - delee

gacitatibus erant Gentilium bella, &

Ajb t

élntur? Timeat omnis, quisquisef-

plerumque . ex i*nfï'igaïione diaboli

'fävi&tïfjä!

fufione huniani anguinis dzle&atur,

fufcepta. . Scit infernalis draco, hoc

effe quafi bello. proprrum : Regnis

r at

tie ipfi coatingat. quod Conftanti lo:»

peratori contigille traditur. metuens

invehere pauperiem, populis famem;

) äebelh'

Conftans, rie à fratre T hieodofio, fuo

urbibus flammaám. Regionibus defo-

emp?i 1

lationem ," terr& cadaveta , animas

ultosti

tenipore imperiali chirono movete-

Orco. Per. me licet, laudent alii /£-

Sponds-

tüt; cunr primó Monafticae vita ad-

ff

&us ad

dici, póft veró, erronea (üfpiciont in-

gyptios, qui quondam cunmi Roma-

.tum;fm

ARaÁumn

diss crefcente, cum ormninó- clande-

nis propter occifany feleni ácerrime

n d

6$fo

füinó occid: cutavit z fed qui puta-

depugnarunt. - Vah ,. 6 fimilia fünt

iM

heroum cur nom etiam; puceros , qui

bat occifione fratris fuo fceptro: quie-

m

teniac fecuritaten ixüfeh'ere, priore

propter nuces di(cordant , nofttisane

4n q

terribiliorem iiï'qrri-etuäinem iticutrit »

nalibus inferimus; per me licet; de-

raHIli, d

cantet alius immanem belluam 'Tro-

fiquidem occifus Theodofus ei per-

tioa d7

fepe vifibilisapparuit , manu tenens

janum bellum ,. proptcr tutpe fcor-

y,In

poculum fariguine pleum , fimul.

tum excitatum & accenfüm , pudene

$ COfälm

que Conflantem 1tà invitans:- Bile

dum , probrofüm non generofum

fraters Ex quo Conftans tantá.: tri-

hoc meritó dixctis; alia facta Chriz

4di

flianis. canerida. Gentilium quippe

flitid afficiebatur, ut pené nefciret;

quo fugerets fugit quidemex Graicia

probra litteris confignata ideó potius,

ut

jr

411

j

3

1

n

T gTA T'U-S I

-atdeteftemur, quám & fc&temur ; vel

melius eff mundum deftruere, quim

fi

ft placet exipfis quoque quadam a3-

cuidam homini. particulari.: injuriám

B

diícere, quia nemo etiam inter Gen-

inferre » Ratiocfl,quia per deftructio-

tiles tam malus,quin faltemin aliquo

nem mundi , nen uni, fed omnibus

f

bonus.

Diícamus ab ei pacem &

infetretur ; /hoc idem jntellige.de

Vl

concordiam , non furores & diícot-

optionibus feu-votis. - Hinc peffimé

f

4dias. Superfluum puto , multas

faceres , fi optares, ut potius pereat

f

hiftorias Gentilium pacis amantium

mundus , quiàni aliqua familia vel

j

adducete , folus magnanimus Sci-

aliquod Regnum. Secundó accipitur

Ht

pio nobis 'fufficiat , qui-fubindé

juftitia, prout eft virtus particularis,

|

J

äajebat :o$e malle unum fervavé ci-

five deindé intelligas juftitiam. com-

K

i

ven , quam mille befles occidere.. Ex

mutativam , legalem , diftributivam

It

aut vindicativam s & hic tursus cete

Vit

magnifico concordig olim. . Romse

dicato templo colligi .p.,ote"cü , quan-

tum eft : fatiüs effe , interitum fine

füf

tüm Romani Pagani amaverint pa«

peccato optare, guäm cotXfa ?li—,q'u,äm

vcl

cem , & quantüum odiverint bella,

harum jufüiriarum peccare. .E.COD.,U'ä

lt

-Præförtzlïï civilia, ex Romano Ora-

veró minimé veritati conyenit, me-

hm. 'POI

t

T

;

ote, ità perorante: Nec privatos focos,

lius effe, mundum perire, .guälïï. jus

Cicero in

f

E

miri, t

aec publicas Leges , mec libeigatis jura

fuum non pe

U

v

jye , aut injuriam illa-

!

"E

!

D

cbara babere poteft , quem difcordia ,

tam non vindicare. Hoc mmi:m,fï*, fed

n

pzci»f.

quem cades civium , quem bollum . «avile

fiepé magna virtutis eft jure füo ce-

g

dere, & lepé necefarium ad fervan-

deleclat : ezmque ex mumero bominum,

I

dum. jus fuüblimius & univetíalius.

exc finibus bumana natura exteimman-

Lunoy, v

Bum.puto. loficias quidcm noniverim,

lIndé yides , quód iflud adagium

hw &

fas cfle, potiüs, perire mundum, quàm

prorsüs nihil faciatad rem. Imptimis

lu.'d(,';';; p

fieri nefas ; fed bené intelligi dcber.

quia fundatur in conditione impOHi*

Tltyy pot

Primó igitur accipitur juflitia univer-

bili , fcilicer;: fi mundus poflet de-

E

[ bm, hu

faliter pro omni bono ; in quo fen&u

firui ab(que peccato. . INeque dicas,

füil

Matth. 3. Dicit Chriftus :- Sic enim decet nos ad-

Deum hoc facere poffe, neque te ali-

d

F. H

qmplere omnpem juflitiam 5 & in hoc

ter intelligere , nifi ut fiat juxtà di»

fl

fenfü . communiter. illud . adagium.

vinam yvoluntatem : Refpondïg e

Ut s

"— Accipitut, fcilicet : f unum eflct eli-

nim , hoc &qué Deum pgfïþ faccre

Md

gendum , aut jnteritus y«k] defiructio

circà aliquod Sceptrum ayt Kegnum;

lg, f

gmundi fine peceato , aut commitfio

quia Deus nulli Regi faceret inju»

Ogj h

peccati fine dcftructione mundi, tunc

riam, fi auferret ab co Coronam, &

M

f

fine dubio priüs foret eligendum,

daret cuidam mendicabulo ; quia uti»

]

utpoté careris culpá , abfoluté autem

que nou minüs cft Dominus omnis

l

loquendo & 1ftà conditione non (ip-

Kegni, quàm totius mundi. Deindé

[

pofitá. LItique effet ineptum dicero:

falíum quoque eft, quód quis gueat,

D

fuum

5

DE MOTIVIS ET INSTRU MENTIS, é*.

Ef

E

h

ttt

fuum fibi j ju,s vendicare , previdens,

qua cruento bello jus [uum vindicare. Vge

| injrn

majoris indé ponderis eventura dam-

bello füfpe&to , fitamen peticulofà res ,

dellrdi

na, quàm eft ipfà res debita, autcau-

eft,cam bello jufto. Debello jufto hic

] omis

fà bellandi

Sic non licet rem fuüuam

loquor quia pacem amicabilem con-

ntelged i

vindicare cum diteptione R.egni alie-

tendo fiiadere, non autem füper bella

Y peTn

^i aut pattis thnoceritis , m.nus In pe-

fententiam ferre ; hoc enim pofterius

ts t

ficulum & præ;udxcmm Ecclefiz ;

pre(umptuofum foret , cüm tamen

faml Yi

qma Eccléfie nocere, eft arma con-

prius fit opus fan&:[ï mum. Oqud

ttà Deum ditigere ; & mdubztantex

jocoitt

tam abfurdum, quam quod noftrà imie-

yticuii

rælereqdum c& bonum umv:rfahs

feràatate, quivis etiam Idiota prz-

itiafm o

Ecclefiz , bono cujuscunque Regni.

fumat de bellis difputare, & audatter

(iriburivim

Item fit bellw*ï illicitum, quando ex

dcfinire quid juris! dchortemini ta-

tütsus

vindicatione propriz rei , previden-

les ab ejusmodi ftultitia, Ó vos ve-

efitum lt

tur periculofiora vcl diuturna bella,

nerandi Deoque chari Sacetdotes , at-

at

vel quando nulla affulget fpes , R.eg-

que eos adhortamini ad fanctas pro

s Erto

num, pro quo pugnatur, pacxfirc

pace preces.

Preces clament ,

quia

Ecd. $9.

lt ff

Augu.

Poihdwdl 5 uua bollum non. fufcipi-

tempore belli leges ; filent.

Clame-

endum , mfi. cum wiajus emolumentum

t qdäm ]U

Apudtra-

mus ad Dominum, st det nobis pucun- g. 4f

þez, quàm damm mietus o]iendztur. Et

ditatem ordis , & fieri pacem in dielus

aj ll

quil.

pl

nimis cert& prodigia eff humani fan-

noftris.

uía (tefte fàncto Auguftino)

a lod

guum effuo fine fpe paei fice pof-

fantam pacis bomgm, ut nihil folear gra-

fetlionis.

Hoc fibi cordi habuit Im-

1

j al

tiuts Audiri , mibil defiderabilius, cenct-

Laurent«

petator Otho, undé cernens, aut

Lib. 10.de

umVLï th

pzfa , nibil poffit sndlius inveniri. Cla. U

Cir.Dei-

Bever-

dqöonendum effe Imperium, aut ma-

memus cum Propheta : Diffipa gentes,

j pl

f

luch.in

gna civium ftrage tuendum fpontc

qua bella volunt. mitemur illos inco- :

d ]n

þzl 67,

oicinp

Theatro

potius mori fï:afuxt quqm tücti ; ad-

las cajusdam civitatis Anglig; qui ,

yitebum

momtu qw,

fuxs tam amicis, tum

y. $t

dm PODL[

cüm incenías ab hofle nrbis portas

mlhtzbas , hefam citó de eventu bcl-

confpxcwezzc ; 1mm!fT $ lignis conti-

Mi

j do»

lyd lib.

!

li defperar;c, refpondit : fuam vitam

HUO xgnem fCHDV&ïUI]t atque auxe-

nfïue tPf*

iibx tanti non effe, ut hic de causá

4 l,

runt, & fic per ignem ab ingreffu fuit ^

j;; j

Lib.1.tit.

bellum civile

nafcerex:ur.

Bt hec

el

ondat t

impeditus , qul tamen ignem idcó

A

34. de

mens bonorum Principum fcmpeg

po(an; , ut confumptis portis pate- -

ollc

j

al 77.

Ireuga

fuit, libentius carere Kegno, quàm

ret ingreffüs.. Quia ergó sgnis accen-

V. 4l5

j 1 Regnum,

€» PAact.

obtinete cruore. Ouemadmodum at-

füis ejï in jacob, C ira afcendit in Umel

i P

ferit Ludovicus . Engel

Bon etiam

5.5.

lgnis præhmum & ita vindicte , ig.

ofoüamr j

Principes: , quamvis fuper:orem non ba-

nem peihmus igni, igni videlicet de-

beant , folent tamen magis Jadicem com-

precationis & . devotionis; ficut ait

F

jms ?

pl

fes ad Dominun,

promiffariim , five — avbitrum, aliquem

öcrmtura Oravit qu

j D?

potentem Principem, vel plures affumere,

e ab/orpms eff ignis.. Abforptus e

ü Nunm. 11.

t

qü

qüca ]

Irad. L Pars L.

AN D

ngs

m

"

usl

TRACTATUS

L.

ágz

ignis mdxgnatxoms, quia accenfus eft

Pa]ïares meos , & Paffores tuos: fratres

enim: fumus. Ecce univerfa terra coram

:

ignis otationis. Ad hoc nos admo-

H

nere voluit Innocentius duodecimus

te efl : vecede à ane obfecro.. Si 4d. fini-

EY

li

hu;u s notninis, cujus Imperxo mone-

flrani jeris, ego: dexteram tenebo. $i tw

Ofze z

ta i lucemi prodiit, mortarium 1gm.

dextevam elogeris, ego- ad finifframper-

um incufur exhibens, hàc fübífc rzp«

gam. Et ccce tam gratum fuit. Deo

MT2 8

9y.18

LP

tit

tiorte : Bellumr conteram de terra. INec

hoc opus, ut protinüs: fuam fanétam

li

adeó inaniter, nam , fibené memini

pronaihon/-m ad Abrahany fecetit.

f 14 ol

eo fedente , tàm Oriens, quàm Occi-

Ad Aquilonem c Meridiem ( inquiens)

dens pacem compofuit. Sed vix fan-

ad Orientem . «& Occdentem s ormen

1b

lii

T a

&us Pontife erat in porta, Mars jam

terram , quam.

onfpicis , tibi dabe &

p

" rursüs: füa paraverat taflra, ut inno-

femini tue«. Porró rationem, cur. .A«

p

d

varet agro Dominico fua. difcordia-

bfaham potiüs petierit à Loth dividi,

Eztdli.10; rum femina , qua jam per tot annos

quim cum eo pro terra jurgari; * a-

Dus

: Eo Atlftimn

p.2

fpargere coeperat. Sed mittamus ve.

figuat Sctipturz, dum ait :

ul

hs

Di

Levit. 25. lut ignita: mortasia -& miffilia fur-

tempore Chananaus, o Pherezitis Eabzm-»

y.$.

bantim tezra ila. Imdhglsne Ó ua«

Al

süm:- cotda nofcra, unpn,amu.smanua

noflras prums xgms, attollendo:eas ad

cerdos, quid vehm dicere ? nempe

hu

Coelum per fan&tas. orationes, offe

noiïro tempore cm.a nosChananæx &:

den

Phartezei multi habitant , filii Cham,

AMul, tet.

Oa z-

ramus- Sacrificia noflra: in: Jgne Do-

G E'WI 9;;

9pp

mino; in igne divini amotis ; ut- af-

qui inítar pattis (üi totis; viribus co-

cendat: Sacrlficxum noftrum: in. con-

nantur denudare Chriftum & Spon-

[iii

Gendf.24

fpe&tu Dei, qui ignis.confumenscft,

fam eju.s Ah/ubi funt modóSem &

Ms

P

fcw«

& percutiet foedus ignis cum xgm,

Taphetlr, quorum ope Sponía Chri.

amorfociabitur amori, & Deusad;u-

iti, vclut altera Rebecca, füo prifti-

tor nofler fortis, arcum & gladium

ni decoris pallio operta, dlg*]e appa-

va.m

1H0[

P[al. 45 & bellum: conteret de terta;. quem-

reat in confpc&a divini I(aac. Sed

hits

p.u.

la

admodum fcriptum eft : Aufzren:

ptó dolor ! Homwe perver(us [ufcitat li- M' i r;

fcep[

ufque ad. finem terra. Aretum. conterct ,

tes,e? verbofus eparat printipes. Homo,

g.

l

e confmnger ATa C

( feuta comburet

de mlodu:ltu : Inisuicus bomohoc fi jffif,s Z d

ïïew

igni. Si. veré filii Abrahee fumus, cla--

ille icmmat bellorunr zizania, quo

y. 13«

M«

micmus . imdefinenter. ad. Oüïlïlgü-

minüs. fit;confilium pacis inter illos

d

tenten ut refüfcitet inter fuos zelunv

duos.

Inimicus. humani ggnens k

fehr

Abrahe:: Faclaeff rixa(1uquit. Scrip-

quemadmodum. ::explicat 1p(cme1: H 5'»

HU

Gent[-13- türa ) inter Paflores Alrabam. Cj Lotb

Chrtus, inquiens Immitus auten.,

:45.

i

Aft fapienter exortum. mox fopivit,

qui feusnat: ea, ejt diabolus.

Sed: con-

I

ignem; Abraham, pacis amans,, hiíce

tcramus. bellorum zizanta. per 1gn1ta

f

paucz.s verbis: :

Ne quefo fit qurgium

otationum. miffilia. . Oremus, queme

Rutti. 16

admodüm. or:w.ï Apo&olus , dum

(inquit ad. Loth. ) mier me Qe d

LI 29-

dixit:

P

i

ää

rj

À

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , é«.

28?

Wr: f

dixit: Déus autem pacis conterat Sata-

pacem , faltem | voracem impediat

Ferricnt

nam (ub pedibus ve[tris velociter. .Ote-

gladium , :ne noceat nimitm, & hoc

$d h

mus pro Regibus &» omuibus, quiin fub-

obtinuerunt ; nam diü quidem illi

ctitdt. t

ljmitate funt . INon ut ipfifibi per hu-

Principes fleterunt in acie , nihil ta-

nifrangte

mani fanguinis effufionem inanem

men notabile effecerunt s .donec tam

- füt Da

i, Timot.2 gloriam & fuperbum dominatumat.

fterilis belli pertaeft , fructus | pacis

a andam

».2.

tribuants fed w quietem d. tranquil-

gu&are ftatuerint. Faciamus & nos

m fett

lam vitam. agamus in emni ptetate &

fimiliter; fcilicet, fi boni Principes

ii

Píal. 14... caltitate.. Pereat mmundus, & fiat ju-

adcó autumant, bella effe dulcia con-

ERU)

W.b

ftitia, fed itàut poffit dici.: fuffiria

vivia ; concertent 10 . nomine .Do.

VET T)

pax ofculata fünt. Cuia ubi non eft

mini;aft rogemus tamen Domi.-

d

, r À

pax, ibi nonj eft bonum. . Zelemus

num, ne multe mice de eorum

Loth dwld!:

zelo etiam pro R.egibus & Principi-

menfis decidant , per. hoc enim ni-

bus,.non tamen zelo tetteno & in-

u 4

minm augentur & conforrantur gli.

a

Jaci 4.epto, de quo (an&us Jacobus ait:

res & mures. O fi fapis & fentis, his

ftai Mi!l'

7-20

Ociditis , & zelatis : « non pateflis

ne.credas , quia hec animalia pre-

Adipifei , ligatis & belligeratis , &* .non

j

f1ó quidem fünt ad vorandum, utpoté

babetis : Sed. . zelo. pictatis & provi-

chati |.catelli circumeuntis ac qua&-

L

dentis , ut, quicquid agant, pruden-

rentis Leonis , .quem devoret 5 (ed

fl C

L

i

2. Math, tet agant, & reípiciant finem, quia

citó aufugiunt , dum domum rdi.

y.$.

'apparet , fine segali providentia impo[-

turam perfentifcunt , tunc primüm

vitib

(s Q

fibile. effe, pacem vebus dari.

Seepius

patefcunt eorum foramina. Tu veró

L

000

gloriofius - fuiffét ,. nunquam con-

9 benigniffime JE(u / tuorum non

h

onfa Cut

Ícendifle "Thronum, quäm pofi mul-

oblivifceris in finem , fed per pre-

k

tum effafum fanguinem miferé de

ces parvulorum placatus , clementef

fj ff

illo ruiffe. Aliud eft deftruere civi-

obftrues formina , mifericorditer au-

j

g

^

tates, & aliud. xdificare.s .. aliud «ft

feres fciffuras, facies utraque unum. Ifaia .

. Jasc o

!

l,

';;

iceptrum manucapete , & aliud ma-

Ephraim non amulabitur/ gudam , & V ,.

T

nutenere ; prius commune eft, po-

Judas aom pugnabit contra. Ephraim 5

IN Hol*

7)

:

li

f

flerius , magnanimorum — tantum.

Dabisque Ecclefig tue, ut poffit di- c,,,. g,

jfl

T !mry

| r

Í

H

i

jl

1'

l

Memini, me legiffe de duobus (an-

cete ; Fadta fum coràm eo s quafi pacem y, 5

?)710

"ilàs

Mi

"

J

.:

€tis. Epiícopis, qui monendo , ter-

j

peperiens , pro hác orabit ad te

Pjal. 31.

rendo ,. precando omnem lapidem

omnis Sanctus & omnis

F. 6,

fiefB y

moyvcbant , ut difcordantes invicem

Sacetdos,

; Hf g

feculares Principes ad concordiam

ii

Xeduceret, fcd irrito conatu ;; con-

$u

ferunt íe ergó ad facras preces, Do-

g

'J,Cm' h

CON-

us d

P

,,:,'ninq,n'ugg,e togant , ut ni velit dare

N22

Usidm

Pt

TXAX4CTWXTUS-L

,934-

id Deuni níonm' diriguntut.

Primo

fi

CONSIDERATIO XII

éniim aliqui; duftii erant; non Deum;

b

fcd ferietipfos refpiciunt ; & quia in'

in

D fugienda difidentia in ovattone

Ls

fcipfis nihil dignunr exauditione in-

Yeniunt ,

ideó omnem fidüáciam ab-

di

^W Uanquam diabolus muültis và«

Qu

tiifque modis inmpugnet Eccle-

jiciunt. AP: quam ineptum Deoque

fiam , attamen vix ii ulla re tantun

ino

O

fatum lioc fit, jam plurimüm pa-.

[

d

ädhxbct conatum; quantum, üt impc-

tet de fal(a hümilitate, Amabo, fi

f

diat oratiónes fro ejus utilitate , ex-

liomo velit-füa peccata , fuant infuz

ritatem , fuanv vilitatem , füarm tut-

faf

altanonc & tranqu:lhtate. Scit rieti-

pe infertialis draco, quód. Petti navi-

px*udmcm refpicete , eritne cárm fads

if

üb

cüla jam pridem fuifletabforpta , nifi

&tus ii terrg , ut præiumat ahqu:d 3

e

"

E

imó hoc ünómn effet 18

Vil

f("ïmptf in edeffent; quiad Dominum

D«o petete

- Salva nos , perimus. Scit

lj

i

Mütfb 8 cl atmatent :

Dco fpctare , fed pótius if proptis

h

illam Hietónytni Sententiam; diccn-

juftitia confidere: INoni ideó tpero 3

ül 6!

Ál

?25

tis : Dnpeffibile efl; mültorüms preces non

Deo cxaudirr, quia apud me juftitis $

fáti

éxaudiri s Ptefertitu ir re tady (ancta,

ilg

fcd' quis apud. Desninnim niferitorduss P(al. i:!i

D:oque tam grata , uti eft, ütilitas

Hiüe Y:7;

] höll

e mpzofa aptd. etim fedemptie.

li

& profectus Ecclefis. Undé ficetera

perfape fit , quód fimpliciam vota

h l

ll

iachinamenta: repellt confpexmt

I'mfabllltef exaudiantur , precibus e-

Dei

Pórtó,

(

:alum diffidentie ingetit.

conttà Dodlorüim , et(1 juftorum, te«

Lnde diffideritia oriatur, haud. incori-

li

pl tfis s quia fcilicet fimplices totali-

grué difcimms Prophet4 dicente:

tef & confidefiter mtmnt in poteti-

dl

" PPP Ockli omasium in te feranr.. Mitabilis

tias Domlm y UDICC mhærcndo älVl-

lii ij

n veritatt dicefifr

v

i

Gmfflf&

d

y. 0

loquendi modus , cur oculi dicuntur

Nunquid Deó

h

fperaze , Cur nom ponus thiánus , üf

Yaj f

quiequam eft diffcile ? Scioli ecd'n'frfz, 7-14

recipiant » cütrior potiüs hngua ut

fepofità ffynccxæ cotifidentia, ómmia

ïux

exaudiatur ? cuf nom pot:us cordq

plus &duó per(crutantur, an "foraffis

li

üt letificentü£?' cür nori potitis mensy

i

non fit præfumptuofum, à Deo tati-

üt repleatur ? nempé ad Deum debet

tàm gratiam pctere ; an' rion fit indis

ü

éculos fuos dirigere , quifquis vult

ciütir füperbie ? &c, O quàm veruni

quicquam ab eo recipere: , quermiade

eft s Qu ainbülat ft n)piwïüï , anibulat: Prof4os

Dtitj, ; Q

mOdum oravit Tobias afferens :

Ad

1À.

f

A 0U- 3«

éo1fi denter !- Secundoálii, cïum" Orafit, V. 9.

d

te Domine faciem meam couverto: , 4d

óculos fuos flatmünt füper éd , qua

£ig;s d

fe oculos sneos difigo: Peto: Domine, cc.

ütu didiceruüpt.

Sic facilé ivenies,

P

27; 0tüli

Pjal. 1

n

it idcmi David ) ad. Do-

ápud quos pacerii füadendo , ád pre-

T-2

miuum Detm mme , donec miferea-

riom

. candum pro pace exhorfando

gfuY nolivi

]udé f IPFS & confidentia

mediocriter impifiges ; Ó Pater , i

/

noflra infirmatür' ,

qula oculi noftri

quiunt, tantüm. hoc ne füadeat 5 boz

[!

Bu

M

**

X

u

bE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, (5*6.

- $$

Drio

fium non effet ,

- fi hifce temporibus

tanquani non confideraris, qüomodo

n Dam,

belia ceffatent ; neccffàrió enim ob

poffit, aut. velit eifdem vitze neceffa-

& quii

inultitudinem lhominum nos mane-

tid providerc ? abfit ; Scriptura enim

ditioe n

fetcomunis fames

aut mgs.ns rterum

dcIt

Domine , ónmuia in Sapientia fe-

Pfal.iog

uicin 4j

charitas. Unde ego ipfemet fcio, ante

éifli , & fiquis defectuni patitu£, hoc

y« 245

a Degi

duos aut tres annos quofdam fimpli

fit aut propter inctedulitatem , aut

IffTT Dd

&es optàffe commiuncm peftem ,. ut

propter utilitatem. | V& defiderantibus

As $

ddo, f

diminuto mottalium numero , fru-

diem Domini : 4d.quid edm vol ? Quid

V. 18

yani f

ientum polffct VlhOl"l pretio compa-

Prodcrunt vobis illa ? cüm nihil com-

(nssm t

iàti $ hoc quïppe hi filii diffidentiae

£nunius , quanr poPL bella fames, &

V t f

üfü & expericntià didicéte ,. quód ;

poft famem pefüis. Pkrumque enimy

*

uP*

1 ahqmd

übi pauciores 1ricola , ibi pletum:

i

ab occifis gladio , nói procul atte-

vilius veneant efce. Sed quid mirum ?

iuati fqmu. ; & ab attenuatis fame,

yt efet i

Si venit w4 Det in filios difpdentid. 5 namy

tióri procul contriti morte. .O vos

ii propnæ

Épief.;

9. 6

1 Deus rjori potuit portare miutmiu-

fhulteres, qulbus riatura liberos fine

od d j

fationeni fihoorum . krael ir* dcicrto,f

divitiis dedit, vos mágnam infanianm

J

rm ii WM :

judtiodo liofum pouæmt ? f repre.

éórbmittiti$, à Deo petendo füofteni

HHQVH

P. Hiendantu£ Hraélitze - quia male locuti

pawuloxum, ut minuatur veftra cura

$.16:

fant de- Deo: dixerunt , nimqmd poterit

mum ol

cónquirendi panem; quafi veró Deus

Dis par aye mienfam in de[eyto . Qaatis

nos fie pou.ns aliter veftrge füccurte.

pFCClblb &

£ó. triagis culpandi (ünt-illi Chiritia-

feinopid , nzü extinctione párvulo.

lat f

ij qui dicunc ? tlifi Dcus peftem dut:

fum. Et vo$ Ó mórtales omnes, qui

(s ol

betla

bellum immiferit non pofie alr tot

?

áliafvé commuties ; pmgas

gt t

eiilo i

Luöæ j 4, liómines in utbibus ? 0 6 ulti c tar-

€ï(f"()ï£.lf15, HH avnam i Ulthi'ïIT* QQUSS

y.2

di éorde 43 credendum. Q: quun

uafi vetóo Deus non fit potens filios

2

thq" Z DV

ANattl.é. pambu: duobafcurf pifcibus faturavit

Adæ dirigere

*

nift pet n]()ftla fale

ll CC(erw

quinqüe millia virorunr abíque mue

cem, & Maztts enfem. -Et«citcà hoé

m Omm

lieribus & parvulis; non potetit fa-

punéur mult iüflruendi effent, ne;

j hr 15'

tüfate vosriodice fidei » qm pet qua-

p"tgndo pro fe auxiliüri , Deo prc»

j o u

GfäZlnïa annos tam nümerotfo popu

lo

tervé Pfæinlbant tnodufi. JNon dce

)Il f ; ![ldl-

in deferto providit 'it3, u£ nihil u«

fünt' ; cfede rmiht ,

etiai iüter píus

í jventi

Denty; z, 4920 deetfet: ; qui fecit , üt Hydria

dentiores: ; qul neque àd lucrandas

tnfäi'f

D

. fatitiae üon ä&zcem , néc lecythaä

plenarias Indulgentias induci queünt;

p

iti óri

6lei muinuerstu

$« Reg.17.

;afn noón POI*I'IE

üt orent pro concord:a Chrifliance

na , G'Jæ

faftentare füá p fovi dmfm quos creas

fun PUD 1pum qlllä timefnit, nc exe

Vit omnipotentid 7 quid. majus:eft,

áüdiartur.

actáque pace, fuis officiis

Tefcto tze

äd a

4n vitam dare , at? cibur ? nonné

& (eivitiis fmoveantut.

io fl

priüs » atputas , quód Deusinfipien.

fiien, àn ejuímodi liomines pruden-

tioribus fint annuümcratdi , cüm fit

fef , )L

r & improvide producat homines;

Nn3

PX'O:'ä

Id

r

286

TRACTATUS L

cum, vel adventüs Anti- Chrifti , aut

li

þfo prié ftultorumfomniare, divinam

þrovidö;!ltiäm ad praftanda beneficia

certum udicii diem pradicere. Manet 46 7 »7.

indigeredamnis. INonné vides quoti-

ergó, quianon eft noftrum nófle tem-

dié, quód Deus det vitam infanti abs-

pora. Perró de quatuor Angelis & ego

quemorte matris? curnon etian tug

aliquid noto:. Et vidi ( pergit ibidem

f

vite flatuique neceflaria tribuere po-

Joannes ) A4lterum Angelum. afcenden-

Ü

tem ab ortu Solis , babentem. fignum . Dei

00

tetit abíque nocenti gladio ?. Sic cft :

ptopter filios diffidentie venit iraDej,

vivi, C clamavit vocemagna. quatuor

d

'Apa'ml-y.

?0b. 6,

& qui tunent. pruimam , orruet (uper eos

Angelis , quibusdatum eft nocere terra &

W

mari, dicens: Nolitenocere teyra C mari,

y: 29

tio

nix. 'lertió nonnulli mittunt. fuos

oculos in omnes quatuor mundi pla-

nequé arboribus , quoad. wi[que. fignemus

f

ga5, curiose fpcculando, an necdum

fervos Dei moftri in frontibus coruin.Quid

4l

videant Angelos tenenres quatuor

eft, quód unus Angelus refiftat qua-

tuot, quibus tamen ab ipfomet Deo;

li

ventos, luftrando ad (uas auguratio-

nes & glofias. varios libros, & hinc

jam data eft poteftas, armandi creatu-

li

Hl

concludunt , jam fermé fruftrà cfle

rasad ultionemcontrà infenfatos: Per

714,

orl

noflras otationes, quia tempus extre-

hoc nempe divina bonitas nobis o*

L

mi Judicii jam vidcturappropinqua-

ftendere voluit,quantam nos opotteat

re, utiex plurimis fignis cft colligere:

habere confidentiam. Augelus Dei Vi«

j bu

Primó, quia natura nimiüm deficit.

vi dicitur. Sacerdos ,- ipfe eft fignatus

ütf

Secundó quia Romanum Imperium

figno indelebili , ipfius.eft fignare (er-

Gu Vat

saldé. declinat, Tertió, quia Evan-

vos Deinoflri. Ipfius eft., ad Deum

hg 53',;»:«

gelium- Chrifti jam in. toto- ferme

magná voce clamare, divinam mifee

p

mundo pradicatum eft. Quartó quia

ricordiam implorare, & nequaquam

üsq

Jj

communiter dicitur : Mille, & non

de illá diffidete; ctiamfi viderit figna i

ftinr

amplius mille, Deducuntur..fimiles

fole- & [una, flapenda matheora in.

Áod

conjecture ex virisnon contemnen-

Iaj Og

g authoritatis , fed eo ipío, quia funt

nitaumfluctuum in mari ; etiam(i au«

Uy

tantüm conjecture, ideó eis minimé

dietit Romanum Imperium jam efíe

lo

difciffum, Anti- Chriftum jam eíle na»

eit inherendum. Adme quod attineti

(us !

funt mihi pluris effata.Sponfi &

1

tum; etiamfi jam auditum fücrit : It£5 4j "

li

Sponíe, quàm omnium. auctorum

& effundite fcp

tem phialas ir& Dei inTOr- u z

H

h

conje&ure : & Sponfus quidem ait;

ram, Potuit Rudolphus Romanum

Gowf

$d

Aü

De die autem illo vel. bora , nemo feit ,

Yaf

Marti.

Imperium precibus & pietate obtine:

f

neque Angeli in Calo.

Mens autcim

r»cur nonalii eisdem confer vare:pr&-

pu

Sponíz. conftat ex Concilio Latera-

fertim fi non. contemaatur , quod in

h

j

nenfi , ubiadmonentur omnes Pradi-

Daniclc fcriptum : Provocabitur ad Ut pyagig] j

Ti UAR

catores Verbidivini, ne praífumant:

lum inultis auxiliis & fortibus nimts 11 y.2j.

N2 d

;fï'mj?us præ',üx»um futurorum malo-.

nou ftabunt ,:quia inibunt adversis gum.

ij

D

£0i-.

DE MOTIVIS ÉT INSTRUMENTIS, c

/

287

cete as

confilis. Potuerünt Sancti antiquiTe- m , dv quand) terra woflya dahit

ftamenti füis precibus & meritis im-. fru&um faum ? Ecce ! Bumiliata. eff

P þl * 43;"

3 noftcten.

petrare, ut acceleraretur' adventus

in pulvere anvua moffra : conglutinas

Pe 24'0*

gdisen

Chrifti;cur non ctiam Sancti novi Te-

tu$ eff in terra venter. Alr! ventef

vj

pirbio

ftamenti; ut differaturadveritus Anti-

ficut acervus tritici defecit , & lo-

w df

Chrifti./Ptomitte mihi deiniceps Sacer

liorum condenfunt abundavit. Uvaé

figum i

dos , quód tam ferventi puroque affe-

decefferunt, & labrufeg coricteverunts

qui quatuor

|

& defideras tardationé Judic is,quànr

"

adeó, rit jam videatur ipfe Sponfus per

uimac !

ina-

Micb.*.

purgac fervido petivit Maria feít

Michesam conqueti : V mibi, quia f-

i e "

P.Is.

tionem R.edemptoris, & ego tibi pro-

us um , ficur qui colieit 10 autumuo

J ii

tnittam ufqiad adventuni Anti Chrifti

VACEIOS Vinidenia : 402 e[ft botrus Ad co-

Qtortti

ádhuc mille annos, falvis omntnó

medend:tin, cc. pracaquas ficus defMdera-

reilzt

ofrinibus Scri pturg Prophetiis, & qui-

Vit AUuma mea. — Periit [anchus de terva,

fometDan;

demaque fundamento deducto, ex il-

17'. 4 L

( recius in bominibus nan ejï; cGe Qu

mndj ctetti

P]Zz). 89 A

lo verficulo : Quoniam mille anni anté

optimnus in i eff, quaft paliumi : c qui

nl t

Ye4.

oculos tuos: tanquam . dies befferna, que

reitus, quafi [pina de fape. Quarcó Do-

J Qos o

prsterir. Quiaimó nor defidero, at

riina miea ! r/!f!nfz'j?efis' inopis noftra, C

Pfal. 45

iihi prornittas deomnibus Sacerdo-

v.o*24'

Ms cpor[e;t

tribulationis noflre? Si vctum eft quod

j m

tibustam puram affcéctum,íed cantüm

quidarm de tuis (ervis dixit, ac fcri p-

Ricbard.

jl

üt faltem decirha pars Sacerdotum vi-

fit: Now enim poteft Maria alicujus ii

à $, Fi-

l fignafökï'

Genef.rg.

vát Pirä, .H.a*t'üiqjt..ze füo di gnä * Non dele-

ferias fcire, & non [abvenire.. Cur ergo

Gore de

j Dan

P. 22. ?

bo propter decem : - Fidacialiter ageri-

notr f*u'ccurri.sï populo Filii tui , cer-

dütr, atque orandurti cfL, vec non ip-

nens tot mala, cotbella, tot affültus, L4ud. —

pequaqu

fisquoque Angelis: pro juftitia püg-

tot iricutfus, tot tribulationes, tot ve- Virg.

sridigu?

fiáütibus, certando pro mifericordia

xattoties affl:c Eccle(tz » O Maria !

fanfbé ac confidenter - refiflendum.

o

quid putas, riye fa&turum, £i fo fublimi

Orando pugnavit Moyfes cum Deo;

ts gloriz throno federem ? (àné me

m[cmy.o'

Exad.32.

& prevalinc , ád-ó , ut Deus iraíci

continere rion poffem , quin quanto-

l Ctiämüsfl.'

riom potuerit, quiaà Moyfe permit-

ciüs & throno profiliten, teque co-

TM

"

füs non fuit;

Similiter totà. niocte

gmelïö »

ràm magnituditie divinze Majeflatis

J

profternerem, rogarem,rogitarem,fic-

jl

Iüöïfabatur*']acnbï cum Ángelo, &

prevaluit? ità quidem , ut iþfemgf

que perorarem : Teríanéte Deus, de-

PT

Gewfgg

Augelus clamaverit: Dinitte me; jam

bitas tibi femper grates habeo; quod.

f

y.26.

enins afeendit aurora.. O Aütota ! te

te prae cunc&tis hominibus ad tantam:

l

uto , ó magna coeli terteque Do-

dignitatis excellentiamr , glorieq: Co-

qmrep fz

mina! 6 aurora ! quandó rursüs

ronam evexeris:jam veró omnia,que-

T

yoi!

p;CiIl $.

Sol juflitiz& per fuos miferationis

cunque unquam de manu tuá accepi,

j i

l;tä-v p

Uan-

tibi rursüs in humilitate cordis , refti--

y-12. *

radios de coelo profpiciet ?

iil 6

F.

tüo;ac ttadoinolo ampliüs effe in caelo,

jl

dó rursüs Dominus dabit begignita*

ii

nifi.

f

ao

283

TRACTATUS L

nift fiat mlf'erxcordla in terra, nolo

ac fi cum Filiofeciffes. OMarla mi--

&

amphus tua vocati Mqter, niftte tuis

fetere Ecdcfiæ Chriftü ,

fi diligis -

Ch

aml

Hdehbus oPcenderls con(olatloms Pa-

Chuf]cum ecce Raehel cum parvus -

lem

trem, in ex:hum me confero, tamdiü

lis- fuis , pto qua divinus Jacob, tuus-.

donec conf leris exules filios Evæ $

fétü

que Filius, non guatuordeam fedto- Gene[.29.

in centro tefrz me abfcondam - do-

tos triginta tres annos in terra füg

tf

nec appareat benignitas tua füper

peregrinationisfervivit ; Ifla eft Ra-

poü

:

filios hominum ; non redibo amph-

chel, qua Labano idola abftulit, dum Genf. gt

é mundo idolorum cultum fui'dïht.

fui

il

us, nifi tot pereuntes oves reduxeris

ad falutis portum. En! f fimilia fc-

Deos alienos abjecit, dum deemonum

C&,«

cüm fecogitat : fons & origo omais

fimulachra confregit.- Verüm modó

Dor

aQ

mahnæ qmd tu non tenrabls 0. Máa-

meritó clamat- ad fponfum , quod

olim tu Mater ad Filium: Fili (-in-

Qu

ter mifericordia? praefcrtim cüm tuos

n

t

mlf emord & oculos tam m"[anter im-

quicbas tu virgo) quid feciffi nobis fie: Iuca 2,

14 0

plorem Scioquidem , qu. jód non fim

Bcce pater ttius C* ego dolentes quæreba- r, 48.

Tot

[un

dumus À teexaudiri, vel anté. tuos

mus re. Sponfe (inquit Ecclefia ) qua-

if

virgineos pedps PïGGïdUb jacere

xe facis nobis fic ? Ecce ego & paryu-

ji

aft memoegto 9 diva Virgo, quod

li mei dolentes te quzrimus; Rachd

hl

dem

Filiustaus nontantüm me audiat , fed

olim j m ulrimo loco ponebatur, quia

iij

0 |

m Mifla voci meg;quoque Obf*dlat»

lwnpe Jacob mallet- omnem fuam

venit, & rursus ad Infe rnum deícen-

fubftantiam pP!dcre, quim Racheli ,

qua

dat, & có q.nm olim. profundius j

& ]o 'epho injuriam fieri ; & ecce

Ab VE

uó fumens damnatis fum turpior 5

hodié. cum fws parvulis omnium

74!7

[l

Ahfi puritfimus JEfusà ranto mon-

primoloco pomturEcclLfm omnium

fzr 34

ftro fe finit tangi ac fumi, quomodo

tPla ncqudïima conttà eam.- ]dm non

od

recufabit Matct. nieas 'audire-preccs?

ampliüs cüm vetitate dtci potef]c de

EUR

Si Filius fe Jp(um concedit , quomo-

Ci 1mhqms i qued olim de judæxs :

Mm

dó Mater oranti auditum mgablc ?

Erat euiim ( inquit: Scriptura ) pre tuxo- 2 Mat,

li

Unum Vcrbnm habeoad Teó R.egi-

vibus & filiis : itemique pro frambus (9 i.

n

na "Cali

, amabo te, fi Filium tuum

tognatis mifàr [e llmtuda saximus voro

Itgr

ità orantcm ac claman;em audires ,

e primus pro [anclitate timor erat 1etn-

nlh

quemadmodum ut credo, me au-

pli. INotet obfecro hæc facra 'verba,

Y

dis ,

nunqmd poffes zepellere: ejus

cuicunque vel faltem adbuc guttula

t

feces ? abfit À te; 3 hoc enim magis

de pietate eft! "Tanta inerat. Judeis

Í

;

eHct noverce quam pig Matris. Be-

cura , pro fan&ta Civitate & fancto

ü

né eft verba Filii tui funt, quod uni

Temp o,ut vix effent folliciti etiam

f

ex minimis meis feciftis, mihi feci-

peticulofiffimo : tempore belli, pro

R

flis;. fac ergo mecüm mlferlcordlam,

propriis uxoribus & liberis; Et intet

hl(

& reputabitur tibi &qué ad juftitiam

Chriflianos parüm afpicitur anfan-

D

é&a

UP .

N

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c.-

289

Mi

i&a civitas, templum Dei , vcl falus

-Hrh]atosque , ne unquam deficiant

Chriftiani populi periclitetur, modó

confortare? Ad opus ergó incumbit,

I p

ambitiofus titulus, aut fpeciofa ( mal-

quisquis verbo wel exemplo malos

1005, t

lem dicere ) fcandalofa glotiola cap-

convettit , bonos perficit, & perfe-

m fïdï()' Gy;';

^

tetur , modó pauci qucant numini

&os flabilit. Gpus facit in muribus

1tett d

corrali, aut quedam commoditates

Jeru&lem, quisquis pro Ecclefia ftre-

la

potlideri. INefcio (àné, utrüm adhuc

nué laborat. Porró non fufficit (olüm

Vil dum t

fit tanta fides in Chriftianis, quanta

ad opus incumbere , fed debemus

mfulfrs

fuit in. cane Tobiz ; interim. certum

infüper uná manu gladium tenere,

dzimonum

s

eft, quod ille fuetit follicitior proíüo

gladium non matcrialem fed fpiri-

Qüm foió

Domino, quim multi Sacerdotes pro

rualem, Gladium Gedeonis teneant

m, u

fanéta Ecclefia, & honore Altiffimi.

omnes Sacerdotes. . INon quidem il- 7Zudicum.

s ii

lfai& 56

O cancsmuti, non valeutes latrare, imó

lum panem fubcineritium ex hor. 7. y, ;;.

if

y. 10

quod deterius, neque valentes orare.

deo, qui Madianitarum caftra per. 7o4n. s.

Tunc folüm fuam vocem - exaltare

t l

cuffit, fed panem vivum de Caelo y, y;,

fciunt, quandó opiparam meníam ía-

du )

defcendentem, de vquo-canit Ecclefia:

oX p

piunt, & tunc adimpletur, quodibi-

y4

dem (üb(cquitur : Cages. impidentiffi-

1

i l

,. II,' :

O falutaris Hoflia ,

mi nefaierunt (aturitatem. Vbi eft mo-

qua celi pams oflium :-

u i?

dó talis zelus in. Chriftiano populo,

Bella premunt. bofliliay

p f

j Id

qu'alis olim erat in lfraélitico? qui;

da robur, fer. auxilium,

2.Exdrg a, 85 Tezdificaret muros Jerufalem, ur4

j; keP

y.17.

maniu (nà jaciebat epus. civ. altera tene-

Hanc Hoftiam Sacerdos ad. placan-

js m

pat gladium. Quideft per allegoriam

dum Dcum puftis manibus mundo-

, o

regdificare muros Jerufalem, nifi re-

que corde offerat, dicens panem coe-

j ]mm

fuícitare in Ecclcfia (an&&am difcipli-

leftem accipiam , & nomen Domini

i potdi P

nam, fàanctos renovare mores? - cica-

invocabo. Hic eft Gladius Domini ; 15;4; y. z.

de Udgiä: !

trices & fracturas, quas variz haerefcs

Principi tenebrarum longeé terribilior,

n

) 77 d

inflixerunt, rursüs rcftituere ac tedin-

uàm Madian Gladius QGedeonis,

! NWJ'*

:s ö:' ?)«'

tegrare?

uid eft muros edificare,

Gladium Jeremie teneant omnes

s

nifi lapidem füper lapidem ponere,

Chriftiani, quemadmodum Scriptura

attit i

i& invicem firmiffimo glutine necte-

ait, Extendiffe autem feremiam dexte«

t Väf )l,

fe? &quid eft Jerufalem (eu Eccle-

ram , c dediffe ?uda gladium aureum,

fiam vivis lapidibus & gemmis zdi-

dicentem

acpe fanctum gladium s

H-af ]Udæï)

ficare, nifi infideles per converíio-

munus a Deo ,in quo dejicies adver[a- . », Magchy,

g i

nem Éfidelibus adjungere ? peccato-

rios popeli mei Ifracl... NNon. dedit Je- ,5,, s.

jciri

tc$ per poenitentiam expolire, expo.

remias Jude verum gladium, utbe- « ,.

litos jufiis fociare, fociatos invicem

ni notat in. hunc locurn Cornelius à

bCHI ) FfU

perfc&o charitatis vinculo firmare ?

Lapide; ícd orando & intetcedendo,

p

l

Oo

ul'aaDl

..Tmc't. I. Pars 1l.

impe-

(

"asf

T at a PU Tk

190

Ed

impetravit ipfi firmam fiduciam in

dicaretur, quàm: providé & ordiriate

debeant omnia conftitui in- &edifica-

fu

Deum de trium—phanfis- l(raélitis ho-

flibusquod non obfcuré indicat fcrip-

tione Jerufalem fpiritualis, hoceft.,

?I 14*«'

tura ibidemaflerens : Hic eff. fratrum

in propaganda Ecclefia, que debet

f

amator , & populi 1frael : bic eff. , qui

'effe , velut caftrorum acies otdinatas

praíertim quia contrà eam non. tan-

multum orat. pro populo & umver[a [an-

&a civitate Peremias Propheta Dei-

tüm pugnant ho&äs vifibiles 5 fed in.

if

AX

h

Gene[.22.

Ignem & gladium in manibusinftar

fuper quoqué invifibiles fpiritualis

y' 6.

k

Abrahe debent pottare omnes filii

nequitig , ex invidia vatias infidias

ftruendo, & dolis dolos ne&tendo.

W

Abrahe; Ignem devotionis & gla-

dium mortificationis , ut feipfos que-

Dolus diaboli eft, volentis tibi gla-

tidié Deo'offerant in Sacrificium: pla-

dium jeremie é manibus etipere ,

(

4l

cationis pro univería Ecclefia. Gla.

quando à fpiritu orationis tetraharis,-

ex perfuafione, te non exaudiri...Sic

f&

dium, inquam,debentomnesin manu

Ibid.v. 2

tenere , nam'ad opus haud omnes in-

etiam fanabellat fübfanavit Judaos :

ün

cumbete queunt, quia multiaut 1gno-

dicens: Quid Judei facinnt imbealles?

at

tant , aut prohibentur , per coniver-

Sed fidacialiter agito;fi non es dignus

fonem in&delium velfidcliumemen-

exauditione , fac ut dignus efhiciaris.

fet:

datioriem muros Jerufalem a dificare;

Si cor zoflrum uon . reprebenderit mos :

;.- foend.

L LJ

tü:

nemo autem prohibetur ,. fed potius

fiduciam babemus ad.. Deum 5 Ved fi

« 20.

an

(X

omnesadmonentur, atque admonen-

reprebeuderit mos eor moffrum , confi-

di fünt, indefinentibus gemitibus ad

feamtur peccata noflra, ipíe enim fide-

, ïfm h

,

m

P/4l-50. Dyemm, fufpirare : Benigne fae. Domine

lis eff & juflus, us vemittat nobis peséas

qv

'. 20«

in bona voluntate tua Sion : ut adificen-

ta moffra , dv emundet nos ab omni

de

R

(it

tur iuri ferufalem. Sic patiter omaes

iniquitate noffra.. Dolus diaboli eft,

Xsdra. 4. Mrdlit in adificatione fan&z Civi-

quandoó nobis függeritur , non poffc

ädl*f.url "

7.1;..

tatis erant qüidemr armati: Reverfi

ampliüs tos homines ali ;& hinc ne-

N

cefflaria cffe aut bella aut Parcas. Pa-

U

fumus oimnes ( inquit INchemias ) ad

titet hane tentationem fuftinuit. poe

Tid.y.16. sygygs. Non tatmicn omnes exttuebant

mutos; fed. media pars juvenum eorum

pulus in zdificatione fan&&e Civita« w1,, "

E

faciebat opus, e& media parata erat 4d

tis, undé mutmur ortum : Filii soffri, y, ,.

billum; "Funy, neob mulutudinem

é filia noftra multa funt mimis.Scd cone

folatüs eft eos INehemias , univerfa

operando fibi impedimento fotent;

tüm: ne fubitóab. hoflibus circum-

fapienter ordinans , illudque Regii

»

E

venirentar. Hofles cnim: Judeorum

Páltis. fecum revolvens

Non €oti- Pjal. 3*

40

Esl 4 00

"e

vegati [und ounes. pariter , Ht Vent-

fundentur im tempore inalo, G in diebiis y, ,,,

3(,:; 'gov'

renz- G pugnarent contra feru[alem , &

famis fazurabuntur. Fraus diaboli cit ,

dicilþ,-

md,ïem,ü ;nþgm, Tum etiam; ut 1n-

^

Í& timore appro?inqpamis ju

IcCGe

u

À

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, é»t.

29f

E& oria

gecedamus à. fiducia, Dei.

dies illi : kem, ut Anti- Chrifto noms

Lj adi

Qu« de

futuris plapis , aut in. facris Paginis

tribuatur tanta poteflascyrannizandi ,

lis, bocdd

continentur, aut per fervos Deei ali-

& ad fimiles deprecationes fine. du-

4 quæ CD

undé nobis revehncur .

non 1deó

bio.mortales in illa tetuendá tribu-

des ordina

nobis. aperiuntur

ut præcxse Ícia-

latione exítimulandi (ünt, atque in

m n t

mus , minüs ut -negligentius viva-

omni confolatione in. fpem firmam

yles ;

mus, aut dejectius oremus , fed di&a

€rlg€ndl Nam fiquis Sacerdotumil-

s fpirrla

& ícripta funt malis ad terrorem, ut

lis affli&tiffimis diebus lamentanti po-

attag. Id

fe egiendent, & bonis ad fervorem,

pulo vellet proponete, talia tamquc

x Dcdonio

ut corum ardenti fupphcatxone aut

hottenda effe adhuc neceflarió even-

is ii p

diffefanturaut (altem miauanrur pre-

tuta, quia ità predicta ,talise(Tet pro-

fe&o. fidelis adjutor Anti. Chrifti, &

us etiftt

dicta mala. Sciendum quippé , eflz

s tetrat

liqua in. Prophetis , qua 1pfallibili-

pl,unmos ad blasphermias ,. ad abne-

a. X

M

tet cvenient, uti cft ipfüm Judici-

gationem fidei, & ad defperationem

um & adventüs Anri-Chrifti , &c. &

impellereo prafertim, quia tunc tem-

W u )udäf)s 1

urt ib

utifta non fiant

non ngumus

poris PícudePropheta ingentemlcon-

fufionem excitatuti fünt], bonis fideli-

nontsdïgüm

Deo petcre , poffümus tamen ut dif-

Íerantur. Alia fünt, quorum even-

bus ad horrorem incutiendum, adhuc

rnus c(ïclü

mdfrzt rw

tus non eft de fide.certus , uti eft

longc horribiliora falsé predicendo,

WVHF

an Stelle in proprio fenfu fint de

quàm ipfis Deus unquam conceffu-

czelo lapfutze ? an Sacrificium fit. in

rus efl. Confolate 1g:tur Jerufalem.

þ ii [0!1 j

Fottis efto in fideomnis fdelis futu-

omnilocotollendum ? & pro horum

eenin j f,

averfione poffümus abfoluté diving

ta pof'cerltas, Confide in Dco, gene-

77 Püm-

clementia fupplicare. Sic etiam bené

rose, conflanterque age, ità , ut neque

tlmeas,

joboli &

divinam bonitetem imploramus , ut

tyranmdem Anti-Chrifti

Kegnum Anti-Chrifti abbrevietur,

Sempet &an omni tribulatione cum Pf'd 2.

29nf

Matt.24.

vt Chriftus Dominus fuis Ele&is

Propheta clamato : Oculi mei. (emper *« !5*

th i

y. t

Datc. )

dignetur benigné concederc , quod

Ad Dominum , quoniam tpfe cvellat

olim dignatus paterné promittere ,

de laqueo pedes smeas

ljhnm

Amen.

dicens :

Propter - Ele&kos : breviabuntur

g C i

F[;n(] nm

Scdcon'

P

*

d

umvd**

*

ue Ml

**

;f

yn t f

)i

il

boi f

Qo2

CAPUOT

Jud[d'i

ne

TK A C' E AI UZS )

291

Aq'u*a

€A'WP'UT SE—CZ)*N'D'UM.

fet

17 Q:z

^f

14

De Mm?!dtiane,

Miéz. mo

hi

litc

CONSIDERATIO PR zMAK.

Iyt f qmd

fj

t

*

tl

— Quid, quetuplex, quàm neceffaria ac utilis frt Mfditniæ,&fg

*

&

"

du

fei

Uinque mihi hic breviter tan-

tribus conflare , nempé difcurfä

j ut

inquirat bonum, fuo fini convenienss

p

| gere propofüi ? Primum: eft,

Meditationem pofle definiri,

affe&ibus , utappetat , quod inqui-

pr'æ«

quod. fit alicujus veritatis affectuofa

rendo bonum , poffibileque effe cog-

€om

T

ac practica invefligatio ; dicitur in-

novit ; & efficacibus propofitis , ut

velligatio , ut differat primó à fim-

conetur acquirere , quod placuit ap-

doq*

plici cogitatione, qu& cft (olummodo

petere. Secundum eft, meditationem

"n

i

tcété dividi : im meditationem circà-

etil

nuda rei reprefentatio abfque invefti..

dicta, & im meditationem circà facta.

|

thuli

de £tione, vel ut loquitur Kichardus :

Em

cogitatio eft ipfius animi afpcétus,

Meditatio circà dicta eft illa, qua ir-

àm

myfter.

ad evaginationem pronus. Secundó

fticuit fuos difcurfüs circà verbas vet-

quoq

- ut differat à confideratione, cujus eft

bi gratiá meditatur quis ex textibus

lm

4ap. 3.

veritatem cognitani altius memoriae

Scriptute , ex fententiis fan&torum

frm

imprimere , notr veró proprie inve-

Patrum aut cx aliquo pro libello, &

f

talis dicitur occupari eircà dicta. Me-

ui

ftigare. "Tertió, ut diffcrat ab afpira-

tione , caius eft, in objectum cogni-

ditatio circà facta efl illa , que fuos

xl

tum voluntate ferri. Cynartó, ut dif-

difcurfus inflituit circà aliquod fa-

ff

fetat à contemplatione , que eft rei

&um, verbigratii, affümendo ali-

m

fimplex intuitió. Ulterius dicitur a£-

quod myfterium de pafione Domini,

d

fe&uo/a , ut differat à fludio s nam

aut ali-quam hiftoriam. Tertium eft,

tl

etiam ftudium eft. veritatis invcfli-

ut oftendam, quanta fit meditationis

ter

neceífitas. INeceffitatem meditationis

gatio , & quidem quandó ordinatur

Pü

ad praxim , ad. inftructionem proxi-

nobis fatis claré oftendit S. Bernardus,

m

mi, etiam practica, fed nonaffcétuofa.

dum affzrit : Defectus meditations bo- pib.:. de

Ye

Dicitur demüm practica, ut denote-

minem i cor. durum c injänþbzl"e ducit'.c-mjïd'.

Ti

tut efficacia mcditationis : bonitatem

Cor duram efficitur , ubi meditatio

be

uippé meditationis non cogitatus

negligitur , & ad omnem piam ad-

&t

:

(ed effectus oflendit.

Unde vides,

monitionem atque inftinctum infen-

Af

bonam meditationcm effentialiter his

de

s

fibile ; non abfimile ;lli pete ,

qua

m

! DE MOTIVIS$ ET INS'fR UMENTIS, e.

195

qua Chriftus Dominus ait

Quód . Deiin cordibus noftris radicare ; ne

femen füper. illam cadens arucrits — fecüs fimiles repu*emus ftultis nau-

utcat F.

Quia non babebat humorem terra defer« . tis , qui quidem frequenter pondus

?. 6

aque é navi cjiciurit , nunquam ta-

ta, G invia, & inaquofa. Et abfque lu-

Píal.6 z.

more eft cor (ine meditatione , &

fnem Juftrant , pet quanam fimas

y,3

hinc ejufdem negle&ores , ad. tempis

unda irrepat, aut quomodo ci ingref-

Luce 8.

quidem credunt 5 ícd in tempore ten-

fàm occludant , & fic femper quidem

vc ,;6

tationis recedunt.

Sic quidam rudes

laborant, nunquam tamern periculum

ruftici qu'idam m"y'fïer'ia Fidei, & cre-

evadunt, poteft enim contingere, ut

')ä'(-? f

dunt, quando tamen ititiere apud Hae

rimis furtivé ampliatis, urida fübitó

iiicur!ï;;-uc

reticos divertutit ,. facilé corun So-

turmatim irrumpant, navemque flu-

onenict

phüftmatibus inducuntür , ut contra

&ibus diripieridam tradant.. O quot

w ii

preceptum Ecclefie cum eis. carnes

fünt fimiles riautifhodié in naVigatios

comedant, ac paulatim variis falla-

ia

te fpirituali ? quot fürt hodié , quis

ciis & blanditiis delibuti eorum falfts

eje&tis & navicula cordis iniquitatis

vftts ,

dogmatibusaffentiant.. Katío eft,quia .

aquis , aütumant, jam rem (alvani

phaitip

in Fide non fatis radicati funt , nec

elle, abíque ulla reflexiorie, quá oc-

säitanoneiïf

vetitatis ak expenfione fuffulti, INon

cafione in firhilia peccata inciderints

nem at

multüm: ab(imile contingit quibuf-

quibus falcibus aut quá fecuti occa-

a d

dam Sacerdotibus , qui quidem ex

fiones peccandi' abícindende ; qu&

li, g

vatbui Y

quodam Theologo morali fibi noti-

medicamina pro curandis vitiorum

tiam vatiorum: cafüum & re(olutio-

morbis üciliffimé adhibenda $ quo

K (€X[ibw

mum comparaut, fed fine expenfio-

froeno petulantia carnis potiflimum

a o

üe rationum ^ ac fundamentorum ;

HbCHU;&

con?rri'ngendæ » quo fune inftabilis

undé à docto Thieologo Scholattico

voluntas borio alltpanda , quodnam

d M

vel parïun impugnati, mox expuge

froenum fÍenfibus injiciendum : quo-

u (UOE

nantur & confunduntur.

Eodem

rnan pabulo virtutes faluberrimée nu-

ii

modo Ííe res habet cum hormine me-

triendg ? & hinc, quamvis poft Con-

nendo 5'

ditationem megligente, quamvis enim

fcflionem. ejufmodi homines fint toti

é Domfffb

talis fciat , quid agendum vel omit-

confolati , ut corum navicula pecca-

rtim

tendum , quia tamem fecum non ex-

torum pondere exonerata, jam quaft

djtggjüüfs

pendit , quomodo tentantis diaboli,

videatur lata provehi portu , pela-

ditiion

mundi aut catnis fophi(mata diffol-

goque volare,à Syrenibus tamen ve-

Lfr[]afdus)

venda, ad malum allicientibus proti-

lociter rursüs iricauti decipiuntur, co-

nüs confentit,& à bono tecedit. De-

rum; caring undis ampliüs exedun-

" düüf'f-myhä

bemus ttaque fzepiüs nobifcum medi-

tür , flu&ibus rapiuntur, obruuntur,

-ncifi[äno

tari, quibufnam armis valeamus ten-

merguntur, fepeliuntur, O homo, Ó

m ?

tariti diabolo obviare, quibufnam me-

Sacerdos, quid agis, fcis nayem tuam

m--iüffn'

diis virtutes acquirere &infitü Verbá

effe cariofam, naturam tuam undique

£ :

Oo 3

;orm-

qlll

t

7

E

I.

294

TRACTATUS

coräuptam , & tamen eandem non

aliud , quàm aqua tepida , inipcfeas»

perluftras À triremi ufque ad pup-

irpicatas mentes expíare. Enfís eft

fine acumine, minimé penerrans uf-

piai , non perícrutaris tuas malas in-

clinationes intensá ac impensá medi-

que ad divifionem anima ; minimé

;:

tatione. Vifita & revifita teipfum me-

feparans ab impuro amore mundi ac

€

ditando in Lege Domini dieac no&te,

omnium creaturarum. Unde Francif-

cus Suarez dicere folebat , fe malle

ne unquam naufragium patiaris , &

de(cendas velut lapis in profundum.

privari univer(à fcientiá Theologicà,

|

Gravedinem & duritiem [apidis in-

quàm unicà meditationis hord. Mae

ducit negle&us meditstionis, ut adeó

Juit Danicl in lacum leonum demitti,

iuin

]

non pauci rorem excitantis gratiae , &

quim vel femel confüeta orationis

WA

faluberrimas adhortationum | aquas

teinpora intermittere. Diícantex hoc

fí

vclut petra duriffima longe à ( re»

illi Sacerdotes ( fi tamen Sacerdotcs

l

A

fl

pellant, & quidem pró dolor ! etiam

vocandi ) qui (üas meditationes ex

It

inter doctos. Hi enim à Superioribus,

quacunque ftrivola caufa intermittunti

à Confeffariis , vel à quibufcunque

qui per totam feptimanam vix uaà

di

Gl,

admonuti, aufes fuas veíane obftipant,

vel alterá vice meditantut ; imó qui

la

fi non ore , faltem corde obmurmu-

neque fciant , quid fit meditatio, quid

l

a

rande , f& non ampliüs indigere di-

mirum, fi tales fint pleni vitiis, pleni

daículo, fi librum aperiunt, equé mox

ignorantiis ? nam yiá ordi gariä vix

tef

rursüs claudunt, quia videtur Auctor

4

E

a

:

liquando datur intelligendá rerum

pi

m

1ipfis nihil incognitum proferre. Om.

fupernaturalium , nifi per viam me-

ditationum. Satis claté id teftante Ki»

qi

nia atbitrantu£ , feícire, & quidem

multa fciunt, fed nihil tamen, quem-

chardo à fan&to Vi&ore , dum ait ;

r

3

admodum oportet feire ; quia plures

Qu ecculta funt folere prodire in mati-

Trad, 2,

p

atque graviores crfofes, Ícilicet pec-

feji ationem, modà ex propria mgditatio-

de exitt-

cata committunt, quäm idiote ac ru-

i, od ex divina rtyelatione, Et Wbj

min.mal,

d

b

des. Tune mihi illum gnarum (cri-

revelationis gratiam prafeutem babmus,

tür

ubi

cdpc 15'

bendi dixeris, qui papyrum loco li-

meditationis officio non indigenms

kw

atitem divina rcvelatio défuerit , 1meus

Ti

terarum maculis implet ! aut pingen-

di peritum , qui cun&ta monftrose

bumana. ad meditationis [Iudium necefe

Q

effingit ? dicunr tales , aliud effe (cire,

farib vesurrit..— Aut ergo. Sacerdotes

f

tales, cevelante Domino debent viam

& aliud facere.. Sed hoc ipfum fcire,

Ü

e(t nefcire, & quidem turpius ; quia

prudentie doceri , aut eam inquirere

W

turpius eft, nefcire uti, quàm carere

pet proprias meditationes conarj. Ar«

d

fcientiá. Scientiam habent füperficia-

bitror ( inquit (an&us Chryfoftomus)

R ]

Lib. 1

lem , equé fine fru&u , ac granum

cundlis effe manifeftlum ,. quad. fimplict-

y

frumenti. in füperficie petre. . Scien-

ter impo[[jbile fit. fine precationis praji-

or. Det»

Pl

dio £wm virtute dgg.erg.

Quid ergo

tia fine igne /medi;ationis , Rihil eft

mirum

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , éx.

295

imþeteas

mitum Ó dile&iffimi , f difficultate

Eaf

hl

W

I

qui Religiofüm ex para pigritiá per

premimur in vineendis tentationibus,

maníem circiter meditationis exerci-

trani

in habituandis virtutibus, ix effor-

tio (e fübtrahentem , peccati morta-

- fitin:

mandis concionibus, in dandis con-

lis damaant, quia talis marifefté os-

mundi 4

filüs, piis monitis ac movendis di(

tendit , quód nolit proficere , cüm go«

ehng.

curfibus. Nam Deus omnia füavitcr

lit medium ad. profe&tum neceflari-

Íe md

um adffibere ; Cur non À £ortiori hoc

fapienterque erdinat , nec defe&um

veolop

in neceflariis , nec exceffümin füpere

dixerim de Sacerdote f&culari » quía

otà. Me

fluis füftinens. Dictum eft quidem

quo periculofiora extant certamina,

mdeniti

Xuce2n

aliquandö : Ponite ergo in cordibus ve«

eó magis neceffaria funt arma.

v otitiont

?014'.'

firis non. prameditari , quemadmodum

Queartum, . quod hic tractandum

n

re[pondcatis s ego enim dala volis os

Occurrit, eft rneditationis utilitas, de

Sicerdots

fapientiam : "Yunc enim ità neceffà

quá re jam füpri citatus S. Bernar-

ationti d

rum erat, tum , quia Apoftolis

dus. ità . diffetit : Medit.tio primtin p, de

Hnee EGFHPU-S E

ec vitfes füppe-

etmittut

quidem menteim purificat s deinde vegit c.,, vfide-

T

ditabant , tot ac tanta meditan-

ajecius, dirigit adlus ,. corrigit exccf-

rat. 4d

; ingi

di, quot & quanta exigcbat fundatio

Jus , componit motes , vitam boneflat

Eugeniu-

i[3(i0) ij

Ecclefim ; tüm quia convenientius

C ordinat , agenda praordinat , adla

"

manifeftabatur magnitudo Omnipo-

récegitat , ut nibil in. mente. vefideat ;

(l Pkm

E

"

i

ii v

tentis per virtutem divinam, quàm

Aut incorrectum, aut correcltone egens.

per induftriam humanam;s tüm | de-

0 Fa

j

Primus itaque meditationis fructus

müm, ut difcipuli Verbum Dei lo-

viatn f

eft illuftratio intelle&üs. Sic legimus

quetentur có majori cam fiducia, ro-

de non paucis Sanctis, quód mirá fci-

[Lante h

borati promiffi affiffentia divini

entiá & intelligentià illuftrati, etiamfi

dum at

auxilu. Quia veró modo nec tem-

in ítudiorum palefrá parüm , aut

t il .W';' l

pis, nec vires, nec occafio meditan-

omninó nihil fuerint exercitati. Sic

li

di ampliüs deefl , meritó jam dici-

Áan&us Francifcus Seraphicus, ctfi

qi, I [j

tür ; mcditare priüs in occulto, quod

cateroquin vir fimplex; tam apté ta«

g hd

Ío qua.

LE

f

i$ inpubiico ; prias tibimetipfi

1aen , atque füblimitet de Scriptura

meditando períuade , " quod predi-

ac Theolegism difficultatibus, etiam

?fif j

g

H

cando per(iadere vis aliis. Et ficat

à Cardinalibus interrogatus, refpon-

fodó prz/umptio reputaretur, fine

diffe traditur, ut Do&tores Thcologos

d

preparatione cathedram : afcendere ,

longé füperaret. Et quamquam Sera-

ità axqué plané prefuümptuofam . vi-

phico viro ifthaec fapientia defuper

l

À Patre luminutn fuerit conceffa, ate

dctur &inc meditatione velle profice-

jnati J

16 ; quiaplerumque dithcilius eft pro-

tamen dubitari prudentet nequit, quin

oftotib/

priamnfl;&cre. voluntatem, quàm

ad iftud (ublimis fcientie donumfefe

| fnpit

alienam. Hinc non dc(unt Au&tores,

pet fanctas meditiones convenienter

ni [ t

ifpe-

d d

g

e6

riacTATUS .

D

difpofüerit, przfe rtim per continuam

ut cognofcat Deum omne bonum,

ut nofcat feipfum ot

^

L

)

ne nibilum: &

W*f 4 il

Chrifli patientis intuitionem. — Sic

quoqué Seraphicus Do&or Bonaven-

haec duo folüm bené novifle, eft fa-

li, f

tura faffus eft, fe non aliundé hau-

né totum fciviffe. Cibabitur infuper

u

(

fiffe fuam do&trinam, quam & Chrifto

cor meditantis Pane vitz , quod eft

fecundus excellentiffimus meditatio-

crucifixo.Sic pariter (anctusPhilippus

fm. a

nisfru&tusut, aut voluntas commo-

1h

Benitius fuam celeftem prádentiam

non aliundé haufit , quàm ex Chrifti

veatur ad deteflandas Dei /offenfas,

til

yr

Domini cruciatuum — meditatione.

amplexandafque poenitentim - lacty-

Undé in fuo agone exclamabat: Date

mas; fi forté anima adhuc vità gra-

la'lw

tiz deflituta,aut, fi eádem jam dona-

A

mihi librum meus . & interrogatus,

qualemnam librum intelligeret , ocu-

ta, ut conftanter tencat, quod habet.

dit

los fugs in. Crucifixum conjiciens ,

Eft qu'ppé exercitatio meditationis

n

105

fubdebat : illum tantummodà. defidero ,

tante virtutis ad precavendos lape

i

ye

illum uon. alium omnin) vole.. Ec quid

fus, ut aufim dicere ; fi homo confi-

opus eft, multa exempla adducere?

deraret, non peccatets Si Sacerdosb:»

I

Mt

fcícitemur : folummodó ex . Regio

né meditaretur , non laberetur; quia

f

?1.;

Píaltc, quomodoó ad tantam ícien-

tot funt graviffima rationum ponde-

H

tiam pertigcrit, ut de feipío affirma-

ta fugiendi quaevis peccata, ut volun-

h.

l

Pfal. 118.

re minimé dubitarct : Super omnes do-

tas eisdem quaii» neceffarió convicta

centes me eXrgllexi : & ecce refponfio

ac tra&i, omne peccatum à. longé

It

7. 990

jam cft data : quia teflimonia tua ne-

fugnt , hotreat, abominetur, nifive-

j

ditatio inea efl. O quam verum eft

lisiomniare , voluntatem humanam

bit

nec efle ratione movibilem , nec v&«

bt

Eccl.14.

igitur : Beatus Yir, qui in fapieutia fua

?äzvo,ïuþitm, c quiisgJuflitia fua medi-

ri:stis propofitione flexibilem. Sier-

üt í

€ j

pabutur , « i (enfa cogitabit. irgtin-

gó voluntashumana malo aflentitur,

fdi

fpeclionem Dei : ababit. illum paue. vi-

indé provenit , quia ab intellcétu re

L

tss

16

ta Crntelledfs. Pane intelle&üs ciba-

filtendi. motiva non proponuntet s

34.

hi

bitur mens medirantis, ut cognofcat

ideó autem nen proponuntur qui: in

l]

gx,cellent-iam finis , aptitudinem mee

meditatione non. expenduntur. kt

hm

*

dictam , turpitudinem — vitiorum ,

tranfeat, quód tempore tentationis

l:

pulchritudinem virtutum, peccato-

non omhia incidant, quód ratio ncn-

T

1

m

rum gravitatem , bonorum operum

nihil obfufcetur, nunquàm tamen

1j

j

pra;iöfimtcm, pericula peccandi, oc-

lumen fortiter admonens deerit, vbi

]i

cafioncs bené operandi, infidias dis-

exercitiumm medirationis vigct ; nce

À

boli, ihfpirationes boni angeli, ca:-

facilé potcrit abeffe promptitudo fe

p

nalis ac.. fenfualis. vite foeditatem

recolligendi? ubi ineft habitus. mee

t

mortificátionis nobilitatem, mundi

ditandi. Et fic verum manct : cujus

ü

vanitatem , caleftis patria fatictatern,

l.'lï

gor mcditabitur timorem: firmabit

t

".

u-

DbE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , ct.

297

bonin,

in illo, & non flectetur ,. r continebit

Beatts yir , qui in Lege. Domini med-

bülum: Y

yies;

illum, & mon cenfundetur 5 Scd & aquà

tatur :

qzwmam £rit ran:,zmm lzgnum

I

Eccl.15,

falutati potabit illum, quod eft terti-

qued plantatum eft. focuis decurjus aqua- *

]

Pfal. 1.

ut nf

us præclarus medltacxoms fru&us,

rum ; quod frudum [uum dabit. intem-

pore (uo. Amicietur. fcilicet viriditate

y. -

qui d

pmabx: meditantem aquà falutari, ità

mmeditito

]van. :

ut penitüs a(pernezur aquam prafen.

virtutum , ficut lignum ju&ta aquas

$ COTDIQO

tis vite, de quà qui bibit, itcrüm ft-

amicu foliorum;. & Proprcrca DCUS

Eccl. 1$,

L

offens,

tit, & toto anhelitu afpiret ad aquam

exaltabit ilum apud proximus fuos, ficut

V. 4

f& iX

yivam, de quá qui bibit, non fitiet

Platanus exaltatur j Juxta aqnas, c» fo-

Vi 2

inzternüm, Valdé commune cfl piis

liuim. ejus non defluet , quia momine ater-

Ibid.v.

2

E

am don

animabus ruralis popelli , quod, au

no bereditabit ilum, Et tunc potetit

dito fortà vivaciori difcuríu de Coe-

cum Propheta dicerc : Hareditas mea

od ho

P/di 1$

editationi

lo, de Infezo ,

aut de Paffione Do-

praelara eff mibi , benedicam Dominum

Y.6. P 7.

andos 1

muni,

foleant afferere

; Q fi talium

qu: tribuit mibi inteleciut ad . medi-

ofmo cont

vellc.mus teminiíci, nunquam pcü?:-

tandum, & voluntatem ad eum ap-

mus jucundari, minüs rxdw., velfal-

plicandum. Silentio fuperfedco reli-

JACef082.w

lfate

tare, Et vcritfimé ; pam, qui fcmel

quos mpdmtioms fru&us »/laceo,

tfetut; qui

V.14

Etctl. 2.

expertus eft, quid fit : Meditabor ut

guod temoriam exonefet vanarum

umpone

cogitstionum fzcibus, ac adimpleat

) ur&'O;un

V.2«

columba, ectiam neícite nequit , quod

dicit Scriptura : Ruum reputayi erve-

variorum iuminum tnefäurl

Sileo,

jo C0* :

zem, & gaudio dixi, quid fm/lm ág-

juod tribuat acumen in, cogitando,

long

hL

wo* ftf

t n

&iperis ? E toties fibi vim infci

conftanriam in volendo, prudentiam

bll'l'ä[llf QUOULJ terrenis occu Lräh.l ju-

in loquendo , difcretionem in. ope-

hum

betur.. INon tamen fine/ zaudio cít

rando , fortikudinem in patlendo,

j fiec Yv

ut fibiquidam infipienter. fingunr

quod írt preparatio ad orationcm ,

i à

agrïf'f M)

fed tantó magis incbriatur dulcedine

mipomlo ad conremplauonem diuc

aque viva, quantó minüs afficitur

ttix ad erfL&wnem nutrix picta-

lr

P[al. 76

laliugmc hujus maris mortui. Mempor

tis confervatrix putitatis. Hocfolum

ponat n

V. 4

qu n

fui Dei (jnquit David) £ delectatus

dicó : fäpim.mm odit , qu1gu1s me-

Quf

fum. Vah ! f tantum valet. fola de

dztan fugit; Virtutis amator non cfl,

Ufi

iif

Deo metmoria , quid non . cfficient

medxtailoms ofot: Nec rofectó ve.

meditantis protrd&a cum co collo-

[ Epl(copus fuas oves amat , nifi

(àfl0

)d

Pfal. 44.

quia ? Anima nempe ejus exultabit in

L

[LIOs Sacerdotes mhgenter meditari

g ul

Domino, C dekélabitur in (alutari [uo.

£ompellat.

dftflfu

j

Aquaf'pxevtxæ potabit illum: non (a-

Quintum & ultimum pun&um

yu

f

pientie qualiscunque Fedaquafapæn-

hUJUS loci cft. circa tempus medita-

tituo) ;

&i falutaris,Ecclefia falutiferé foecurs

tionis , nimirüm, quandó & quame

bltus HIC

dantis tetram humani cordis

& cof

dià fir meditandum ? Ad primum

:

imeditanris; adeó, ut de eo dici queat

quod attinet, omnibus notum effe

Tradl. I. Pars II.

ii

guto,

],fnmlf

AR

Gs

s

298

-

TREACTATUS i

puto; iliud tempus effe pfo' trieditas

antequini fenfüum & imaginationis

d

Cj

tione feligendum, quod eidem maxi-

lyta rité componi ac concordari

queat ; cüm utique neceffe fit , non

x - 4

meé congruumi. Áddo^tamen,à Mas

gifttis fpiritualibus pre c&teris füade.

iantüma fe à fenübilibus abftrahere ; P4tt. z

m ,ff

f

ritempus tratutinurm,quod ctiam no-

fed etiani otationis fru&tus collige- 042- 40.

g

bis indicate vidctur Pfalmgraphus,di-

te? Hacomnia &qué inveriies apud

P[ali62. — cens : In matutini$ meditabor in te;

Salutiumi i fpecülo ánims. Si ità:

y. Zs

Quod fecunduni coricerniit, poterunt

etgó ego jam erravi , pro trieditatio-

$

(

meà pace , àlii alitef. fentite, ego

neunicam conftituendo horam! ah

f

áutem conítantef afferó , ad mii-

Vellem ac optatem utique, ut fancto-

nimüni fingulis diebis unam horam

rum Virorum veftigia preinefernUf;

continuam . debere meditationi ini-

ütinam effemüs fttrenui

imitatores

H

ä

pendi; ne fecüs & contrá nos riaa-

Stephani Capünfachi ; qui quotid-iä Xifl. $a

u

Ü

fuetiffimus Dominus juftiffime coti-

poft cóenam orationi quatuor. hofas ger. 7rfi.

Mait.26: quefatut : Sie mou potuiflis uná lorá

impefdit ;; Ignátii Martinii , Qui

I

T.40.

vigilare meetm? vigilate d orate , uf

fingulis diebus ac no&tibus quitique

fj

hon intretis in tentationem. Dixi pet

horás riieditationi flexis genibus de-

d

dit; Confalvi Medetii , qui qüotidie

S, Atha-

ii

unam horani contiüuarn; quia ( tefte

fan&to Petró de Alcántará ) longé me-

fex. lioratdmi fpatio meditabatut ;

náftus ii

d

Seráplj.

liusac fru&uofius eff , in hac inters

ütinami fané&ti Antonii & aliofüm

ejus vitá:

Y

fchola

fia opetatione per füfficiens tempo-

iiultorum qiii ád irnitatioriem Cliri-

p

ä?.f,ä:!). 9.

fliin oratione pernoctabant. Sed

i

ii$ fpatiutri ià uno continuo ferio ac

Douttii.6: (ctventer perdutate, quani eidemin-

quià hoc noflra focordie — perfua-

b

éetruptith vacafe , tationerii affignat

deri non peteft, faltem cum dul-

l

fan&us Vir, duiá tertipus nimis ab-

ciffimo Salvatore . foftro quotidic

b!

n liorá in trieditatione V'igille;'nuksf,

ü

breviatum , totum fermé pletumque

in fecolle&ione fientis & myftetii

Non fit nobis dürum , unà horà

feprafentatione abfurnituri utadeo-

amore Chrifli exeteitio mentali oc«

que ipfi mentali orationi vix aliquid

ecupári, cüm 1ipfe amotre fioftti ;

Agonizans in Monte Oliveti , tior

tempotis remaricat, & rion táro finis

ponatur , cüm primüm effet colligen-

folüm oravit, fed & copiósé flevit

dis früctibus initium daridum. — 1No-

& ubcitim fanguine manavit, Ca-

Lib.5. de

Veamus, ie grátis nobismetipfis

z

tanda fünt hic infupef que ibidem

Orat.

ptafatus Sanétus de jufto. tempotis

blandiaruir , dicetido : Monachi ZE-

P fdlmüda

- fpatio, orationi impenderido , fubdit;

gyptii ( t.e&efc:amano/) bíeves ofá-

äap. Ib

Quicquid qualibet vice ( iriquit ) üná

tiones; (ed crebras utilius cerfüerunit,

quàáni longás. Similitet optimi ple-

horá cum dimidii, vel duábus horis

ninüs fucritgmihi nimis parüm Vide-

rumque Afcet& fümme azftimant

ij quia fipe integta lï*?ï?elabifuf ; bíeYes a(giratioges; & oraticuilc

u.

làs

——

Q»ax

"

r

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, &c.

m

ioniy

iä..s jaculatorías

-5 ergó non videtur

mem perfc&tionem duci ; at Sacer-

Kcorr

Comptit,

opus effe ,'longas meditationes in-

dotibus hoc neutiquàm promittere

it,üot

M«dit.

ftirüere, cüm poffint cedem( teftan-

audeo , Deus fiquidem facit mirabi-

£ap. 12.

te Ludoyico de. Ponte ) per breyia

lia , ut oftendat fuam potentiam,non

ollige

füfpiria füppleri. INam refpondeo,

veró ut foycant noflram focordiam,

sl

etiamà me jacula divini amoris (um-

O quot fünt Sacerdotes, qui quotidié,

-s

-

ieé &flimari,verüm enim veró quem-

preter fuas conyenientes functiones

xdiito-

admodum gelido é foco non folent

facilé per tres, quatuot, imó plutes

am! d

calide flammee exilire , ità necigni-

L

:-n(-

horas poflent orationi mentali ope-

tfando-

t& amoris fcintille ad Deum pe

i di-

ram dare ; & fine dubio majori Ec-

lefemu'g'i

pirationes afcendere , nifi prius per

'clefie emolumento , quám pro fuis

jititta

meditationes ignis dcvotionis in al-

auditoribus anxi& inquirendo varias

tati cordis accendatur. Citatus Auctor

quoüdäe p

fabulas, & raras contingentias, quas

düntaxat intelligendus eft- de.iilis

ot horaq il

x

nec ipfiquidem intelligunt,ne dicam,

ii; 4

LL

TE

períonis, qua aut ex defc&u vacan-

operam navando cutis temporalibus

[—

8

; qumq

tis temporis , aut ex defcétu fuffici-

& nepotiis fzcularibus, iudis?-caclzixï-

X

enris inflructionis non poffunr ; vel

aibus d

:

nis, & exercitiis non honeftis. O quoc

iodc V

non fciunt meditari, & tales abíque

in concionádo brevi facilitateminve-

!

Ti

Vibaut:

DL

dubio vices meditationis per bonam

nitent, fi non horrerent meditationis

d

voluntatem & amorofa fufpifäa füp.

exetcitium ; af Satanas eos non finits

H

1

|pen-

4j CL

plere queunt. Aft minimeinte

lxlb

impedit , retrahit , fciens, quód medi-

dus eft de Sace.rdecibus, ütpoté inqui-

j *

tatio fit excellens inftrumentum dif-

bus ignorantia meditandi intolerabis

ponendi fe ad unio

Iici

pef

ncum Deo, &

peïflä-

g dil

lis eft. Nunquid ipfi libros non ha-

quód Sacetdotes perfe&é Deo : uniti

Ludovi-

aipddt

bent, aut habere valent, quosinfpi-

plusutilitatis unà horulà Ecclefie

ciant? INunquid-non poterunt y

od

ifo

$

6s Blofi-

jgic

adferant , quàm multis annis adferre

us 1nin-

fpirituales aut litteris: aut oretenüs

valeant alii, quitales non funt.. Me-

jni 100

füitfpirit.

convenite , ut ab eisde hác re ne-

;

ditentur, obíecro , ex bis jam citato

:€Uf3ü OF'

*

£ap. 1.

e f0 (lj

ceflariam inftru&tionem - accipiant 2

Ludovieo de Ponte,utpoté viro pror-

forfan erubefcunt, fe coràm aliis hu-

dii

üfffï

sus fpitituali & magne illuftrationis,

miliare ? aít cur non potiüs erube(-

g at

& claré perfpicient, ad quidnam pre-

cunt füam prafüumptionem ?. Quà

ces jaculatorie juvent ? nempe ut

ib 9

fafcipiunt officium Paftoris, & vo-

eisdem devotio in meditatione con-

g

lunt pro populo publicas. concio-

&epta foveaturs Quia fant. veluti relt-

ijdil Pj

nes formate, cüm adhuc ignorentin

quis ex aeditatione. precedenti ,. quas

4

xjei 0

occulto pro feipfis falutatem medita-

fantius Chryfoffomus vult minimum. ad

Cdp 12.

(potuth

"tionem inflituere; Scio, quasdamani-

lioras fingulas frequentari : ut fint quafi

lo

ii p*

mas à Deo fine difcur(u intellectüs,

quoddaim. [pirituale. borologium.. Et in

güimäïïf

fine infpc&ione ullius libri ad tubli-

hoc fenía antiqui Monachi ufi funt

ii

Pps

pre-

l

3oe

TRACTATUS LE

»

À

ftct 0s vixncïcfe'x

f

precatiunculis jaculatoriis, nam quód,

orationem, qüia opo

in bono malum , pellere pet oratio«

fil

teter has, etiam totas noéctes infom-

'nem tentationem , & per recollcétio-

gu

nes divinis Meditationibus & Con-

hii

templationibus impenderint , videte

nem diftta&ionem , ac procul du-

pi

eft in omnibus fermé Scriptoribus,

bio , quantó maágis noftra precatie

ui de hac re tractant. Undé nos Fran-

difplicer diabolo , tantó magis pla-

Dite

ff

l

Ton. r.

cifcus Arias adhortatur, ut, quia non

cebit Deo.

Trad-s.

i

t

offümus totum diem totamque no«

€4p. $ 2.

CONSIDERATIO SECUNDA;

€U«

&tem fan&tis Meditationibus confecra-

f2

1e, quemadmodum antiqui Monachi

Quid ? quá difpofitione ?. & quomoda

1

faciebant , faltem bonam diei noétifvé

fit meditandum ?

hi

partem in eis infumamus. Pratereà

Caffianus ibi tantüm loquitur de ofa-

E. materia, de difpofitione, & de

a

todo meditandi hic agendun

$]

tione vocali & quidem publicá , &,

venit, Et de materia quidem primo

T

hane non nimiüm protrahi fine dubio

loquendo ; ajunt nonnulli, rem om-

fiepiüs utile eft. Uindé etiam fanétus

nem effe materiam meditationis.Cone

CAap- 20.

Benedictus vult habere, ut in Cone

W

5. Reg.

Qu

ventu omninó brevietur oratio, Ka.

cedo quidem hoc, f1 volumus ctiam -

illam intelligere , de qua Propheta:

if

tio eft , quia in publica oratione fac-

» )

Populi medüati funt inanid , aut ilfamn,

Pfal. 2.

D

&ud

piüs unus impeditur ab alio , tum

quia major requiritur attentio ad ca-

de qua idem : Delos totá die medita-

y.ds

fun

bantur. Portó longe aliter fentien-

Aid

remonias & exteriora , & coníequen-

Píal. 37.

dum eft de meditatione fanctà , qu&

.d

^

ff

cet nequit fe fpiritus tam liberé ad in

i

teriota reciperes tum, & potiffimüm,

idcircó redké X Joanue Trithetnio de-

r

fcribitur , quód fit artenta rerum di-

quia communis & publica otatio irà

Sples

vinarum , eoque pertinentium inve[liga-

M

W

peragenda efl , ut conveniat pluri-

bus, non autem ut paucioribUs: quia

tis , quá meditans ad. Deum colendum,

Capf

five ad. virtutem ample&tendam , G vi-

ergo plures vcl ob azetatem vel ob nas

turalem debilitatem vel ob aliam ra-

tium fugiendum , inflammatur. Et €

Wt

tiomm in publicis precibus diü ftare

res planä fümmimomenti , üt non

n

1

non valent, mirum nof eft , quod

quavis materia obvia,, fed fiatui, ne»

czdem non multüm protrahuntur ;

ceflitati & utilitati cujuslibet convee

f

qua& rationes omnes ceflare vidcntür

niens pfo 1. ditatiofle affütnature

f

in oratione privatà , prteíertim if

Ego , ut in hoc negotio diftinétius

(

aentali.

Quód autem demon nos

procedam , pono tres claffes fnedi«

hi

smagis tentet füb orationibus longio-

tantium. In prima claffe funt incipi-

I

tibus, quàm breviufculis, hoc non

entes & quafi adbuc tyrones hujus

fj

exetcitii , quorum potiflimus finis

u

eft prudens motivum ad abbrcvian-

dam , fcd potiüs ad prolongandam

meditandi eft , ut addifcant modum

(i

medi-

tE

Ws r THPES AE ER SENITMENOII 5

jot

Yif

üeditandi ; & de tebus Iþiriw-ahbäs

nem pergete , fed dcbent fibi fcligere

Qratos

falátares difcurfus formandi. . Hi ita-

materiam juxtà propriam neceflita-

J

tem.utiliratem & conducentiam ; ft-

d

que indigent libzllis., qui materiam

l d

nieditationum fecundum pun&a &

ve deindé fiat ex Libello materiam

precario

partes diftribuunt , nec non convee

meditationis fecundüm puncta & par-

p pia-

nientes affe&kus & applicationes fub«

tes tractante, five ex alio pio Afceta,

parium & punctorum diftributio-

fhiniftrant ; & ab initio quidem; qui

tnatefiam fusé tradunt , ne aliàs in-

nem rionattendente ; five ex (acra

NDÀ

tellectus incipiat vagati , & anima

Scriptura 5 five ex proprio capite?

r

(ie ex notatis aut Patrum fententis

& tzmdio meditationem- naufcare.

tl

;

ità tam:n , ut Exercitium progref'süs»

ales poterunt efle Manna Anima

j

P. Pauli Segneti Societatis Jefu. Paíf-

Examen particulate, Le&tio fpiritua»

ne,&de

cua Animz P. Michaelis Lang Ord.

lis, & ipía Meditatio Íemper invicem

fibi cohereant. Verbi gratià , coniti-

gbndunä

S. Benedicti,&c. iftis veró adcó fufis

materiis non debemus dià inharere

tuit quis fecum operam dare acqui-

1 Pfimo

n of«

(ed ubi advertimus , quód. poffimus

rende virtuti humilitatis , pro mate-

us Cote

fücéindtioribus debité & fruékuosé

ria meditationis ifte accipit yel docu-

menta humilitatis, vel gradus humi-

j t

óccupari , nofque ipfos juvare, moX

àd füceiné&tiora tranfire ; vel fervatis

litatis, vel fpeculum non fallax Pauli

toplde

Auctoribus fufis , tantüm optimum

Segneri pro Le&tione fpirituali in

W Immy m

omni fermé Aíceta inveniri potell

punctum eligendo ,. vel arripiendo

il M

Auctores fuccin&tiorcs, uti poterunt

materia conveniens ; vix enim cít

(entid

)

-effe

Anima devota Requies , Au-

Aíceta , qui non unum aut alterum

n,q*

T

&or anonymus ; Alvear P. Placidi

capur habet de humilitate.. Examen

«fpio d*

( l

Spies , ]oamiis. Bufzi Enchiridion

autem particulare quivis Prudens fibi

Mteditationum. Meditationes Andrex

ipfi formare poterit juxtà fuum fta-

at

Capellz, Nicolai Avancini, &c.

tum & vitz inftitutum. Erit infupet

jj

[d

jti (ecunda Claffe funt in hoc ge-

valdé utile, fi ad acquirendam pr«-

Í, Ü

fixam virtutem, fuas d:votiones quo-

. pd

ncte quafi proficientes , utpoté qui

in modo meditandi & in formandis

que dirigat. Sic poterit talis in Miffa

od

difcurfibus nullam ampliüs difficul-

(quando ftertia oratio recitatur ad li-

jjui, *

m

tatem patiunturs fed tota corum dif-

bitam ) Colle&am pro humilitate im-

cone

ficultas i eo confiftit, quomodo tan-

ponere. Idem efto judicium de reli-

m

detm ex füis tmeditationibus queant

quis virtutibus implantandis, aut yi-

hindii

ftabilem effe&um & fructum hauti-

tiis'extirpandis. Et ità procedendo,

; fnee

fe ; vetbó non habent difficultatem

facilé uno menfe plüs ptoficies, quàm

jndp

fmieditandi , íed meditatione bené

alii ordini fuorum Libellorum fervi»

; [j

utendi. Hi ergo minimé debent in

endo per multos annos. Sané nemo

j fims

á

fuis Pibellis meditatoriis juxtà ordi-

credit, quantüm circà hoc puncta

bi

j

Pp 3

mad-

la, —

*

m 9

jat

TRACTATUS L

iibx plurimi etiam Keligiofi impo-

qui veré humilis cupit eyadete , de-

-

bet in cundkis fuis exercitiis ad eam

nant; füumendo quippé pro medita-

r

tionis exercitio Libellum , materias

collimate. Secundum vitium eft in--

ä

fecundüm Textus ac Evangeliorum

ftabilitas, quia tales toties fermé no-

f

f

diftributiones tra&antém. ^ Duo ifli

vam vivendi rationem appetunt,quo-

H

incurrrunt vitia , fpiritugiemprofc-

ties in Libello aliud Evangelium oc-

&um valdé impedientia :

cuttit.

Hodie volunt cum fancto

B

Primum cft, quia procedunt abíque

Francifco Xaverio in Indiam profici-

ulla exercitiorum connextone , & in

fci , cras cum fanéto Onuphrio vitam

niera confuftone. .Frequenær quippé

folitariam ducere. . Variant fua pro»

!

contipget , quód corum meditatio

ofira fecandüm. variationem medie

ttactet de zelo animarum ; Examen

tationum , femper inftabiles, femper 2 Tif g.

K

autem particulare fit de refrxmarione

difcentes, ( nunquam ad fcieniiam. Pee P. 7.

K

gule. Quazío, qua híc connexio, aut

ritatis. pervenentes.

Et hoc videtut

i

E

qü occáfio, in Examine füper me-

mihi &qué abíonum , ac f1 'Theolo-

ditationem fz reflcctendi, atque circà

gus Studiofus primo die fui Cursüs

fata propofita fe examinandi ? Qnàm

(tudendo difcutere vellet , quodnam

0f

fit hoc abfurdum ?. vcl ex hoc dit-

fit conflitutivum Per(one diving?

di

curfu capies. Pofito : ex me quere-

Secundo die, an Sacramenta ov Leg-

ho

1e5 , qualinam defa&tó virtuti fpecia-

gis caufent phyfice gratiam 7 Tertió:

litet ftudeam ? & ego tefponderem

G

-an peccatum confiftat in pofitivo vl

humilitati ; tunc rursüs intertogates,

in privativo ?. Quartó ; aà Angeli

W

de quanam materia hodié fim medi-

naturalitet -cognofcant Íecreta. cor-

tatus ? & ego de zelo animarum.

dium ? Amabó, polletne ralis.ad fo-

üt

l

lidam fcientiam ità pergendo pervee

Item tu, de quanam materia inftitue-

à

tim Examen particülare ? & ego de

nire ? & quomodo ad folidam Aíce-

lol

abflinentia. Demüm fcire cuperes, de

fin pertinget ?. qui primà feptimaná

itt

quanam matcria fpiritualiter legerim,

fug converfionis niedi.atur de unio-

,

ü

ne & transformatione in Deum; 1e-

& cgo refponderem tibi de prarflan-

f

tia folitedinis. INonne ad ifta meriró

cundá de modeftia ; tertia de difpo-

f

fileres ? & tamen fimilia inter plu-

fitione ad facros Ordines, quibus jam

ü

T

timos , etiam Religiofos ceteroquin

ante viginti circiter annos fuit ini-

tiatus.

bone voluntatis , fünt quafi quoti-

diana. Quid ergo mirum , fi ex fuis

Sed ais primó : fi ifte procedendi

|

exetcitiis exiguum fructum congre-

modus non eft bonus, cur ergo coni-

gent ? Quomodo enim in veritate

. muniter À Scriptoribus matcriatum

iitg :

4

quis valet afferete , fe ferió ftudete

meditandarum itàobfervatur ? Dein-

humilitati, fi nec ullum quidem ex-

dé nihil eft à propofito tam alienum,

ercitium ad eamobtinendam ordinet ?

quig poffit ficri proficuum vere cu-

pienti

Fa

-

EE 4

.

DbE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ér.

:

40j

-

pienti proficere, | Kefpondeo imptis

buit, fed hoc, ut exprimiantur tem-

al um

this ad primum , circà libros rem fe

porum mylfteria; noriautem , ut itri-

T

liabere ; ficut in ttundinis ; ubi vendi-

pediantur falutis commoda. — Nun-

m Q

tofes (üas exponunt metces.

Hic

quàm fuit intentio Ecclefiz, ut pece

m

fortaíse venalis eft pannus , ibi co-

catof poenitentiatm tamdiü diffetat ,

um o

fium ; hic-horologia aurea, ibi pos

donec audivetit Ecclefiath cantan-

m hd

cula argentea , & alibi vafa teftacca.

tem ;

t pro

Sicuf ergo in nundinis ríemo etiit

Audi benigne Conditor ,

r Vi

ínerces juxtà ordinem expofitas, fed

Noffras preces cum fletibuss

lua P'x"u-

3

$ro fua qui(que exigeritia & utilita-

Nec ut nu'nquäm fecotdetu£. tmottis

m n

ie : ità patitef- debet fieri iri Libris,

ità fanien; ut pro quavis mieditatiotie

nifi quandó dicitut : Metnento homo,

s, [ngr

ia !^

&etta matetia feligatut ; etfi ordo pa-

quia pulvis es, & in palverem tever-

x w

&inarurti minimé attendarur, — Quo-

tefis; Sed potiüs gaudcet matet Ec-

cefia in Chriftiano filio, fi poftlap-

( Ti

modo veró intelligendi fint Audto-

füri non differat convertiad Dotmia

( Curs

fes, qui dicunt, Libros eífe fecundüm

otdinem evolvendos ; dicám de Le-

num,; & fi nunquam oblivifcatut

j LiUCGWï

w ais

étione fpirituali.

R.efpondeo fecun-

hota mottis , ad quam femper pro-

|

-

À

perat. Optimé facra ille tempora ve-

AIOYA

M

T

dà,- ii l

o€ ejufmodi Auctores à.me

Deratut, qui non facro tantàm, fed

j at

""

non laudari, quemadmodum nec illos

Goncionatores ; quorum prima &

omni tempote fan&té vivere nititur,

oiittYo *

üinica cüta eft, ut a(fumant Textum

Ille temporum optimé facta myfte-

à A

ex- cürrente Evangelio i an indé quid

tia recolit , qui Dei cultui cultum

quo

fupperaddit. Scimus utique; ó frattes

uisido

ütile & conveniens auditoribus queat

prudentet efformati, an tion parüm

in Chrifto dile&tiffimi , tion idcircó

ii pv

follicitis quia in fctiptiorie & compo-

in magnis fcflivitatibus nobis come

um ApA

^

fitióne librorum utilitas legentium

tmunes, quotidianofque cibos fübtras

iii

lcpnmälll

éft attendenda,. & non commoditas

hi, tamctfi unum aüt alterum obfo-

": i

[ctiptoris; ficüt necin concionecom.

nium tribuatur,

]tà patiter tametfi

B.

D;uma'ïï'

imoditas pr&dicantis , fed utilitasau-

certas Octavas fpeciali devotione

i di

honoremus ,

nón tamen debemus

-

ditotum. Libri, Seripturat, Textus ,

ubl

idcirco folità extirpatione praefixi vi-

EVangeliomm diftributiones, fefta &

T.

.temipora, debent oómnia fetvire fa-

tii, aut implantandäe vittutis e&xetcle

lüti & profectui hominis, non au-

tio tecedere. Hinc mihi valdé placet

od

i

tem homo pfzcise esdem ; JNam

fios quoründám, qui ctiam intef

ao ol*

Odtavas Corporis Chtifti , Pente-

MAVcl. 2. Salbarbuus pyopter hominem fadtum eff:

g

b.27.

& noh bomo propter fabbathum. |.Sáe

coftes, &c. nihil mutant in fuis medit-

pieniter fine dubio Ecclefia Scriptus

tationibus rpatutinis; attatnen, ut pFo

1 21 lemlm:

imyftetiorum exhibitione , & gratia-

iras'/,& Evangelia per anmum. diflri-

ium

1 Wfä cü-»

1 Pignü

TRÁACTATUS K

i

364.

fpiritus venit, & vadit, hinc fit, ut

1

u;n eïargicllone fpecialiter quoque fe

&qué ifti tempore , quo vocem ejus

gratos oftendant , tempore vefyerti-

no aut de myfterio Corpotis Chri-

non audiunt, aliquo adjumento in-

ne fccüs vagari incipiant

£i, aut de Spiritu (an&o brevem

digcant ,

ä

poft greges. fodaliumn fuorums hoc

qaidem,aft ferventem meditationcm

.«onfuetis excrcitiis annectunt , &

eft : ne talis anima , füperná illuftra-Cant. 1

n'!

hoc eft unum facere, & alterumnon

;i011c deüiqtuta, fuis cogitationibus

tl

P

exípatierur ad füas cencreatüras.

emattere.

J

- Ad fecundum dico, pofífe quidem

Ejufmodi itaqué anima, quandó (

i

emni matetia aliquid spplicabile in-

fentiunt ariditati immerías , acomni

:ïq

[94

devotionis fücco deftitutas , utantuf

fd

veniti,fed hoc

[

/s per aliquam

amorofis facre Scripture textibus,

qu

affo&tatam coactioncm , quàm per

d

non quidem ut cx cisdem longos

"

fuavem , & convenientem applica-

I

.tionem. Sic poteft quidemetiam ty-

d

i(curfus inftituamt, fed unicé ut fe

ii

ro viris Apoflolicis congaudere &

excitent ad fanctos affc&tus , utt po-

tetunt effe , a&us dile&ionis refigna-

d

eongtatulari , eoqod tam amplum

animarum lucrum fecerint, poteft &

tionis , annihilationis , conttitionis,

fmc

Ti

Deum laudare in Sanctis fuis, fcd pe?

defid:ria majorem derelictionem fü-

' CJL;!. i

ftinendi, in tali dereli&tione pet to»

Atl

hos actus, quamvis bonos, nunquàm

|LM,

tam aternitatem perdurandi , &c

^ij

libetabitur à fuis inordinatis pafflioni-

(45,

busacvitiis. Deindénon omnes pol-

Donec rursüs. fentiant in fe lumen

lent tam expedito applicandi judicio,

füpernum , aut tradtum ad tranqui-

2U[y

niles Textus

& confequenter fruftrà occupantur

lam filentiums mula fi:

ponuntur circà firiem in

Nonaformá

*

g

in variis, manendo antiqui in vitiis.

&t

Eft ergó utilius, fecurim ad radicem

:editationum Jeannis Craffer, cajus

l

ponere, atqué pro yarictate morbo-

KAu&toris méditationes , ficut & alia

ejusdem opufcula omnibus ípirituar

thot

rum, convenientem medicinam ad-

lis vitze alumnis fpecialiter füadcrem.

t

- bubere, quàm totam fcripturam, me-

- Sitationum apothccam fine fclcctu

Vel p

terunt . ejusmodi anime pre

Anig

interna recolle&tione

gevorarc.

confervanda

«s

In tertiá Claffe (untilli, quibus

etiam alium parvum Iibelum recipee

qp

aut donum contemplationis, aut di-

re 5 Uti. eft Regula perfe&ionis Be-

pit

vinum alloquium jam eftdatum, &

nedi&i Canfeld ; compendium Chti-

In

is -Gagliar-

h

de his certum eft, quód pracfente ta-

ftiang perfc&tionis Achil

^

di; aut Thefaurus indeficiens Blafü

ll

li gratia | debeant relinquere omnem

difcurfum, fuum libellum, ac medi-

Palme, &c. aliud enim medium iü

x

l

tationis exercitium , ne fccus per

ifthoc ftaru vix affigaari walet 5 Pri-

mó non eft fiadenda longior medi-

proptiam quzflionem , divinam in-

tatio ; tüm, quia anima pre tünc

i

diuuctionem impe.dignt. Pertó, q-*qia

fnedie

E

**

DE MOTIFIS ET INSTRU MENTIS, éx.

35j

h, u

fneditandum non erit idonea, um

dum eft, ine fücceffivé evadat dl..l.rä'.c

em a

quia tali modo retraheretur Afimpli-

«etvicis & obílinati cordis, nihil am-

ento il

citate fpiritüs. Secundó non cíft. fua-

plius curans, neque admonitiones

ncpit

dendum, ut ab oratione omninó ab-

humanas, neque infpirationes divi-

m x

fcedat, tum , quia. anima tali modo

nas. $1 tamen quis novetit, f« effein

fecot.

paulatim intepefceret; tum , quia fe

malo flatu , non idcircó d.bet. inter.

itionil

magis redderet incapacem fubleva-

anittere hoc fanctum exercitium, &

"teatutal

tionis , & Joftenderet fe. ingratam,

quidem.neque tunc , quandó autu-

utporé non patienter exfpectans Do-

mat, fe non.poffe «clicere; contritio-

ïuandö l

acoti

minutm; nec Tertió, ut concedatin-

nem, autíuz vitz emendationem in-

, ütinti

telle&tui libetratem vagandi ! hoc

fütueres quinimo etfi habeat pofiti-

^

quippe vitiofüm & malum foret, nec

vwam antentionem in fua mala con-

textib

demüm Quartó, ut conctur, fc con.

fuetudine ulteriüs perfeverandi, aut

n long

nice u t

tinere fine omni cogitatione, hoc

fuo inimico nunquàm ignofcendi, at-

-

enim videtur vaniffimum, quia non

tamen figaet f fanctá cruce ,aperiat

jsrdg

eft in hominis poteftate effe - diü

libram, legat ac relegat certam - ma-

o

fine omni.cog itationcsergó optimum

tcriam, rumuinetur atque meditctur ;

z(Z.z;ät. A

ctit , per actus dileCtionis & annihi-

quia, quemadmodüm nonnunquim

nl

L

;y. 7

Jationis ad coelum clamare

L]

Indica

ex auditjone concionum peccatores

?

"

mibi , quem diligit anima mea, tibi paf-

pr&ter pracedentem intentionem ad

c4$5 Ub cubes in. Meridie, ne

(e lund

vggg;fi

peenitentiam trahuntur , ità & in hoc

apiam, ewe.

ä [ränqmï,"

.iexctcfitio. Difpofitio proxima ;.potiiïï.

| Quod axinet ad difpofitionem pro

muüm ifta quinque includit : primó

js Texto

exercitio . aeditandi , (ciendum eít,

aptitudinem corporis; fecundo cele-

ou

&tionem loci à tumultu liberi; tettió

ff a

n

p

aliam effe difpofitionem remotam,

& al'am proximam, . Difpofitio re-

" & il

abftra&tionem ab omni alio negotios

]

mota, eff ipfà pia & rcligiofa vita

quartó materiam antecedenter pre-

; p

itituie

meditantis ; nam certum eft , quód

paratams & quintó demüm Spiritüs

fiudtt

anima fit ad hoc exercitium eó ex.

fin&i invocationem.

Debet itaqué

g n

peditior , & fuperne illuftrationis

fai profectüs cupidus, primó femper

,c()tk&muc

capaciot, quo magis eft à vitiispur-

bonam diztam fervare, ne-per excef-

ymf d

gata, & À vanis tumoribus remota.

füs hebetentur fenfus, & me fpiritus

&ionis C

Praefrtim autem cavendum eft, ne

[i"

per gravedinem vel fomnolentiam

jun ^

lumina ia meditationibus conceffa, &

"u

corporis impediatur ritej fungi officio

diícrera. propofita cencepta parvi

fuo. Debet fccundó vefpere antece-.

fu

b y

pendat ; ratio eft, tam, quia indig-

denti, aut faltem man& anté medira-

lo

nusefl, ultérius gratid vifitationis

tionem, fecum expendere, quanam

i.alöf j fi.'

donari, qui ignotat digné eftimare.

matetia fit ipfi maximé neceflària. &

Jl

of n

donatam ; tum etiam , quia timen-

maxime proficua, quam vel ex Afce-

Tr4d. I. Pars Il,

j i

1

t,

d

d

$06

T ucCeXIlIUuUs$

fa , Vcl ex facta Scnpi'ura , Yel ex

parte voluntatis fïmll" adus & a£

HIPEOI'ICO, vel etiam .Coricionatore

fL&US

actus proprie difplicentiae ,

£natuté mquxrat ; Catera exphcauone

Proprie vilipenfionis, odii füiipfius ;

[

non indigent, fed folüm apphcanone,

actus doloris ; eontritionis , ptopofi-

tum erendauonis ;

actus admiratió:

lranfeo igitut ád tertium & altimunm

pun&um hujus Confiderationis; qu od

nis fuper propriam ftultitianr ; quód

eft, undé def(umendi, & quomodo for-

fam vili zei adhaferis , fuper boxuta-

iandi fint difcur(us & aff.&üs ? qua:

tem Dei, qu& te tamdiü tulit, quód

fe po&quam bené recollcétus,fle&te.is;

te infertus non pridem degluuve-

aut ex .I.acwnabx li caufa fedens, t« re-

tit&e. Gratitudo pro patientia Deiy

verenter im prifentia divinze Maje-

petitio Venig , peptio il lufttationis,

flatis totiufun caeleftis Militiae con-

ut cognoícas , quoriodo ab ifthoe

ftitueris ; Primó perfpicienda eit na-

ialo hbefati poffis ? hinc

tuta fei propofïiæ Y. g. deformitas

C)uartó cogitabis de fnediis, varia

vitit, aut amabilitas virtutisy poxtquos

tibi ob oculos pon«ndo;- eorum apti-«

!

adus intellc&üs, ftatim fequuatur ex

tudineni difcutiendo &c. fequxtur ex

parte -voluntatis actus dctcftationis ;

parte voi tuntatis .elcétio eorum, quæ

l

odii, hortoris, &c. tatt abominandit

judicium pr& c&t-ris maximé appros

vitit , auf actus defiderii & amoris

bat ; propotitum , in effe&tu ifta me-

Y

tam amabilis virtutis. Sccundó miPl-

dia conftanter adhibendi

ciendi funt effcétus- ; quibus n- fnpé

(Lmto inquies , quanam- pouf'

C

bonis, vitium fediante pcccato ho-

fimum fugxendæ fint mcahones?

Ii y, ?

fninenm pnvet & qu& znala iniducat ;

quaiam cavcnda pericula item quæ*—

D

nam tiniendé tentationes » & quo«

) jh

item qux bona impediat, & qua ma-

J

i poít fe trahat ; vel f1 mavis, quan-

modo illis obviandum ? quomodo*

E

tunr ex ufiico peecato feguacu; lu-

pc.fn.ula cavenda, &c. Item quauarim

ctum ceffans. , & quantum damnurni

in his omnibus difficultates fint fü--

CID».I"g Is

* jan ex parte volunctis

perande ? quenam obftent ? qu&nam

exfurgit májor flamiha odii , dctcfia-

abflertreant ? qu&nath óbftaculain fu-

ïp(

fionis , & abominationis cejuimodi

turum queánt f» aperire ?. Ff quia

viti: Tertioó t:aipfum Pellülhabh, ati

Yolüntas ad vinccndas difficultates ,

huj uunodl p-ftifero vitio fïs if étu» ?

ad rchnqu.ndas commióditatcs & na-

quantun*l & quamdlu 2 qua OCC2Í10-

tur& gr«tas óccaftones , ád ample-

te in illud ircideris ? cür notr citiüs

&:nda media aatur& valdé ingrata;

te ab eo' extricaveris ? iteny quibut-

forfitan adbuc Iangunda , & necdum

üanr potiffimüm radxcxbus firmétuf ,.

fatis prompta eft, hinc

Sextó fortiter refutaridae furit ofm-

Pa per qmdnam maxime roborctur.

EHuic dilquifitioni. correfpondent ex

ncs impugnationes , omnes fuafio-

fics

bE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, cc

j

17

$es carnis ; omites fraudes mundi &

tam adhibendam eíffe, ne forté; ne

(f

diabolice tentationcs ; diffolvenda

etiam fubitó cafu incbriemur. Vah!

iil

fünt argumenta contraria virtuti,

quantum ergo erit malum volunta-

;fopüfl-'

exaggeranda eft magnitudo & dul.

ititc-

ria & pr&yiía crapula-! Quibus auxi-

cedo victorig , qus poft füperatas

ls , Yel quà occafime prohibüit ?

l quïöil

aliquando difficultates manet ; often-

occafione intettogattonis , quandó

bontt

dendo, quàm turpe fit, mente dejici,

templum effet diflolvendum ; ut

tqii

A

quàm pteclarum certare , quàm fa-

oftenderet nobis, quäm turpiter pef

glum*fe-'

cilé vincere , übi pugnam refolutio

crapulam templum Spiritüs. (àn&ti

Yi D

generofa prgcedit ; & huic ratioci-

deftruatur. — Ubi prohibuit ? ante

Tifionis

Matt 24

P

nationi tamdiu insitendum , donec

templum , egfeffus de templo ; ut

b il«

voluntas plené perfüafa , concipiat

oftenderet, quód per crapulam Spi-

Ípem de divino auxilio , induat for-

ritus fan&us é templo fuo expella-

j Va

utudinem , atque amote & defide-

füf , & quód cor ingrediente cra«

p

tio virtutis omnces difficultates quafi

pulà , egrodiatur omnis fapientias

quir &

flocci faciat , atque contemnat.

& .hoc ex parte Dei prohibentis:

Multüm . infuper juvabit ad for-

.um) qhæ

jam ex parte hominis bibentis fibi

mandos diícurfus communis. ille

crapulam.

T

Tu, Qui es? qui te ift-

ufeme

vetíiculus:

ebridfli ? homo , 1mó non tantüm

Quis, quid, ubi ,'quiïbus auxiliis,

homo , non tantüm Chriftianus, fed

lm.poïif;

cur, quomodó, quandó ?. Pro exem-

& Sacerilos; O probrum ! Quid eft

plo- ferviat ifle Textus

Attendite

inebriari ? beflüs affimilari , imó

ifont

Lute 21.

4utem vobo , ne forte. eraventur corda

beftiis deteriorem fietj. .. .O befliali-

aq

Y. $4

&

1

o

vefra in crapula c» ebrietate. — Jam,

tas in Sacerdote ! Cur te inebriáfli?

:

Quis hoc dicit ? ipía eterna veritas,

ex meta levitate.

Ui te inebrisfti?

guomOdO

N

ipfemet Deus , ergo eft ipfi creden-

onatd

in preefenria aliorum, cum fcandalo

dum, ergo eft ei obediendum. Quid

i

imultorum. (in;z'ndö te inebriafti?

niendt

prohibet ? crapulam. Cur prohibet

tempore quo potuiflem orationi auf

2

?

crapulam

propter malos ejufdem

ftudiis vacare." Quotmodà te inebriáfti ?

H quiä

effzQus , ne fuperveniat in-vos ( in-

ridendo , laetando : Quf per rifm pysy, 1s,

quit ) repentina dies illa. Quandó pto-

t

feulrus operatur [celus ; & bibuli exul- y, z 2

hibuit ? tunc temporis, quandó mun-

tant in rebus poffimis. — Quibus auxilia? pyoy, 2

$) m

do füperventura mala praefaciebat,

ex oblatis fidelium , ex patrimonio y, , ,.

z

l, ampk'

Qitomodé prohibuit ? non dixit : no-

Chrifli , ex peculio pauperun'.

il]'g;aïää

lite inebriari , fed dixit : attendite

fcelus ! Ó nefas. Etifle modus , eft

jcudi

autem) vobis , ne forté gravehtur

refpectivé quafi adhuc flcrilis & infi-

€orda veftra , &c. ut oftenderet no-

mus , jam Ífi ad altiorem modum

14

afcendere velis s — tunc fic incipies:

T,.bis, attendendum, ac fummam cu-

: fi 19'

ng

Pota.

L

TX CTA4TUS L

398

f

Potator quid fecifti ? ah Deum offen-

sancipium darmonis , prada Ditis ;

thonítrum: horrendum., abominabile

fur

di, gratiam petdidi ,. reatum peccati:

incutri ! quid eft Deus? quid eft gra-

abortivum. Ubr peccafü ? ah: in terra

ex

tia ? quid eft peccatum: * al Deus ,.

Sanctorum: inique geffi, in Cathedra,-

tib

Yol

quem offendi, eft. fammum bonum,

in domo; 11 loco, ubíquondam íandti

habitavére viri s peccavi in valle la,

füat

gratia fummum donum , peecatum

füumimuny malum. "Iu qua es? qui

crymarum, ubi non letandi, fed plan-

Bio

effendifti fummum bonum ? ego funv

gcendi eft.locus.. Quando iftud patráfü

Yd

fatts

eteatura vilis, homo; vermis, lutum;

malum ? poft tanta accepta beneficia,

poit toties. remillà. peccata. Quorodà

£ä&i'

pu-rum,nihilüm*.;- Uli eum offendifli?

pró dolor.1n prafentia ejus, im cori-

te inebriafti ? me contra niaturam co»

Vi

*fye&u Angelorum: , im faciemi ejus:

gendo , & proptereà meipfum jadtan.

D

lj

Tl

peccavi. Quibus auxiliis operatus es

do« Cár hoc fecifti ? quia contraxi

jam confuecudinem,

Quibus auxiliis

malum ? ab propriis Dei donis, qui-

hir

bus ipfüm debuiffumr honorare ; pe-

teinebriafli ? adhibendo varia efcu-

eonj

euniis, quibus dcbuiffem eum in per-

lenta provocativa ad. potandum , ut

er4

fonz inopis fuflentate ! Quandé- hoc

mihi có' magis faperet bauflus , Ó

$

malitiam ! Pari modo potes proce-

&6

niefas commififli ?. eo: ipfo tempore;.

quo-tpihi bené faceret, quo me con-

dcre in faciendis propofitis v. g. Quid

d

fervavit, fua dona tribuit:. O ingra-

deinceps vis facere ?- fügere tantum

10

a"

tuny animal ! Quomod? cunr offendi-

malum. Car ? timore gehenna; amo-

te Der, propter retributionem.. Qa«

ii

fti ! ah ! multipliciter : deturpando

ejus imaginemy , norr cutando: ejus:

modó potes fugere ? mihi vim infe-

a

fsl

!'L

Pro»hibitionem, deftruendo fanitatem;.

rendo , violenter me abflralhiendo,

[

extinguendo rationem: , 1m crapula

gratiam divinam implorandos Quam-

exercendo- fcurrilitates , prabendo

dà-vis tc abiltahere ? femper quidem,

Jot

fcandala. ,

hi

effundendo: blafphemias;

maximé tamen quando ab alis invi-

&t

tor

excitando rixas. . CWr offendifli tuum

Quis te invitare ille; velille, -

Dominunm ,

quia ipfe bonus , &

ergo füg.xïendi.? funt ejufimodi mali fo--

ü

ci. Ub; funt. cornpotatores. tuii imi

multus ad ignofcendum s credidi

:

eninv , quód fit.datutus peecanti

illà vel illà domo s ergo cavenda funt:

veniam. Quid indé modo habcs ? alr

ejufmodi loca.. Qribus auxilits hocpoe

snalam conícientiam ,. elaufam: cocli

teris praeftare 2 auxilio divino:s & fic

K

de egterisdifcurrendo. Videin Chri-

f

januam; infcrnumrpregparatum. Qvis

fuiiti.ante lapfumy , & quis modo'?

ílo dilcéüiflime , quanta.di(currendi

ah egoquondam opulentus donis Dci

copia im unico'fe Textu aperiat ? &

tamcm adhue minimé fünt ventilata.

graim, ego quondam chara Dcei fo«

fingula vocabula hujus Textüs, Ni- *

boles., Angclorum frater, & modó

. fed ad:

[ inops & paupet, Dei inimlcq's,)

hil adhuc fuit a*mpþficawm i

fingula

i U

DE MOTIVIS ET INSTRU MENTIS, c»c.

jos

1 Dlll

fingula duntaxat fimphc:ter refpon—

quxdem ille Au&or , quód fit longc

dunhi

furn. Cetté fi te bene applicaveris ad

feliüs veritates magno laboris im-

If tti

eypcndendum unum Textum , erit

pendio inquiere , quám eafdem ex

atlidri

libellis ; medltatloms fusé tractanti.

tibi hora nimis brevis. OqUOt a&tus

a

voluntatis , quot actus rheritorii pof

bus , fermé (ine labore excetpete;

lle l

funt iflis admlfcerl ? & hinc finé dus

plures ad fuan opitiiónem roboran.

fed pl

bio fiet, ut; fic conftaater pergendo

daáni adducit inflantias ; Primó ait:

ipamh

vel PEI' mf*dtum annum;, totus mu-

artifices tantó füavius amant opus À

cnehcm,

feris itr alium hominenr, utmagnarnt

fe porf:&um , quantó majori laboris

Qxarwae

facilitatem expetiaris, in extirpatione

impendio illud perfc.ccrunc Secun-

fafti C

vitiorum, in progre effü virtuturiy, in

dó venator , quó longiori tcmpore

d.

iü for-

éxequendis tuis pwþohtls

predam invefligavit , co liquidiore

coitaxt

inandis Concionibus ,

in niovendis

perfunditur gaudxo, übi eam dcmque

T

Cpxr:m alibus difcurfibus , im dandis

invenit. "f'ertió veritas proprio co-

stüà eldie

CO'IhhliS ac H]OPIUS,

fátu crüuta vchemelmus commovet

àm, d

Jam citci finem meditationis, cuti-

ammum, qmm centüm veritates ab

ub ,

a, quas tr: actifli, contrahe in breve

aliis propofita.. Hacc quidem ex parte

quoddam compendium ; ut per dicm

mihi placent per ommnia tanien ne-

u

matcmauï mané tracbitanr , faltem:

quaguám eis adftipulari queo :

l!ïl-

g Ü

tntom

quoa,* fübílantiamr , femper queas

primis eniri dua inflantigi non funt

tec

n memorià revolvere. Pr(mone

4 40«

ad.rem, quia non ideó fuit quis me-

liüs meditatus , eoquód majori gau-

QIJ()*

Exbz infüper certos quo! í(dam a&us T

pwmularl ; quos pct dietm velis ex-

dio aut (üavitate fucrit pcrfufus,

jm il«

al

ercete, adjungendo quoque ac pra-

quod folàm inflantiz probant ac di-

figen

, Quf

ö

dn difcrctanm poenitenciam ,. fi

cunt, fed bonitas meditationis collt-

Uldxm)

fotté à tuo propofito recedens , in

genda eft.ex fzuctu: & effcQiu.. Hoc

duriquanr fylvam: iveris.

Et ità in

naturale eft, quod fua qucmque de-

J*

Donino cuni gratiarum actione me.

lectent, & qu od füa cu ique plfaceant

W(C! Cr

ditationi fimis i nnpomtur cui fübfe-

fvd hoc ipfüm: fapé magis impedit,

*mllh (

quitur brevis recolleétio ,

TT n

quo"nodo

quàm promovet fructum ; Putoer-

mieditatio fucceiferit , annoratio fru-

go diftinguenduni, effe inter animam

atiatu

&üs prineipalioris in aliquo libsllo ad.

jam. illuminatam & necdüm purga-

j hOC pO'

id prasparato ; qua notatafi Jnffæpms

tam.

Si anima fupernis luminibus

p ML

tehieenda & rem«ditanda. C acterum,,

quifericorditer prevenitur, runc con-

ha fu;b' s s oprormne incidi in:

«edo omninó, unum Iumem defuper

Qu

An( orem , quaftioncm moventem,.

datum effe utilms centüm: rationi-

mtï&

qu:dnam fit melius ? an rationcs &

bus ex libris colle&tis , fed e)ufmodl

rerlïi l

«eritates ex libris deiümere! anvcró

pte thfä lumina COIDH]DDIUS tmtum*

]5. N!"

proprio Marie excogitare

*

?

probat

dantur animabus ;

faltem: aliquo

mode

d

j

íng

$19

FREXGCIAIENS.L

modo purgatis. Sin veró aliquis fos

inquitere , quod poteft quis. forid

1um per difcurfum naturalcm ahquOd

mehus ex fuo libello habere. Qud«

motivum eïabomt tunc nego, efle

qu

igitur ad profe&tum ipfis uti-

fzaum xllud utilius aliorum - dz&:s,

lius vifum fuetit , illud fibi pruden-

4

Pxæürum tLthbu.s Scflptw.æ, & fen-

ter applicent, five deindé fit ex alie-

Vi

tentiis [anftorum Patrum Hincego

1o, five ex proptio capite

omnibus fuadeo , ut qu'dem mora-

lcm conatum adhlb -ant, ità tamen,

CONSIDERATIO 'TERTIA

ut inquirendis rationibuscaput füum

non d*efaü

2

gent, neque fe multüm ex-

De Modo ineditandi circa. Facfa , fen ig

crucient, fj dederir bæmgmlhmus

materia hiftorica

Deus dlu&:atwnes fuas, cum reve-

fentia & gratm um a&xom in humi-

Ictum eft jam in antecedentibus,

ä

litate füfcipiant ; fi non, aut peramoe

mcdltatmncm circà facka 11011

V

roíos aff.&us Pul[lm: aut fuos libel-

in co differre à meditatione cxrcq di-

[

los mfpmant ad quid enim fcribun-

Qa, quod nullum dl(cur(u.m mfhtuat.

tur, fi infpicere non hfeat, quis fcit,

nam fic foret poriüs contemplatio,

an forté 200 olageat divina bomtatx,

Juv

qmm m»dltatzo Sed totum d1 cri-

ä

Dobis magis 1oqu1 , nofque potiüs e-

n*en inter utram ique confiflit in hOL,

(

mend:re per libros, quàm per pro-

quod medltauo circà dicta mfarat&

li

prm,n noftrum caput, Prafertim ve-

concludat ex VclblS ; Yerbi gratia.

EO:

fo *D.folTïLL nt fubtiles fpcmiat'o-

E bmta: ell horrmdum malum, er-

Ü

nes eifcà 'vc rborum. ct;moiowiaco

oo dcmccps cavcbo. Meditatio econ-

&

Naim fimilia, tametfi videantur Pul-

trà concluda apex faäo; Si Ozaob ir-

f

chra , pïmumquc tamen funt tantüm

tcverentet Arca tactum fuit repen- :

2, Reg4f,

hi

m-*m naturaua in qu]bus nulla eít vis

tiná morte pcrcaHus,

va ihi, fi

t

perducens hominem ad vitam füper-

fquöl:;iï"mum Corpus Donu'nmdïg-

naturalem , & fpiritualem profc&tum.

8

né tractavero. Poteff autem aliqua

Vis potiffima quærvndx eft in fcriptu-

hifloria , parabol à, aut fadtum afJumi

:

T

ris& op«.rat;ombus fidei. Potiffimum

dupliciter, ncmpé vel in. proprio fcn-

tempusdandum elt aff- &ibus, & fry-

fu , vcl per moralem apphcatlonem,

Q

Q

Qibus enu cleanchs ; non autem per-

In proprio fenfu accipitur , q.lando

d:.ndum inani ac naturali fpecul atio-

ü

yer bxgxana Sacerdos nxd:tatw quàm

D

Unde facilé confentioilli Auctori *

horribiliter noanuqm md;gne fa»

l

nbwquam effe mentem obruendam

crificantes à Deo fucrint pqi.w j

!

nimiá materig copid ; addo tamen

quemadmodüm apud . Vincentium

IJb 2

fiihilominüs, non cífe prudcnus, diü

[

legitur de quodam, qui volens con-

Speculi

colhfq

snor al

|

feipfum fatigando. per fpeculationes

incr ore in prefentia. populi ,

gutm.

,

D

J

DE MOTIViIS ET JNSTRUMENHS,&a

5'*11*;

! foft&

g,i.jttur"e i diabolo fuit abreptus ; — fe&um indigcat, antequim fibi 4

P-

in moráli, àpplicátione áccipitur ;

il

j,'

plicet. Ut igitur in exemplo de in-

quandö Sácerdos meditatur, quomoz

dignà celebratione maneám; pofito,

füdtt.

dó non habens vefterh nuptialem ;

nonnemo Sacetdotum in fc ádvertity

Y d

icfæff.iz;

ligatis inánibus & pedibus fucrit mi

quód non ad-ó horreat, in flatu pec-

A

fusin tenebras.exteriores? applicatis

eati riortalis celebrate; quaré ut fibie

übiquäm horfenduni fit áccedere ad

Tl

inetipfi incutiat tertorem , feque ip-

Altare in ftatu peccati mórtális ? Pri-

fum demulceat ad premittendani

ór modus convenit ctiám minüs do-

:

( & neccilé ) celebrationi fetiam con-

,

&is & rüdioribus, fecundus autefH

fcfhonem ; ftatuit fecufii; — pet ali-

potiffrhüm | tanrüm doctioribus &

quot dies; aut feptimanas, ád hoc ob-

r

eft inir& efficaci$ , foecünditatis, ác

tinendum , quátdam hiftorias & tra-

ehtiois

illáminátionis. Portó hfcrursüs c4.

goedias meditari.| Vid.tur autem huie

& m

vendus eft error, dc quo jam i- áf-

negotio pra. c&tetis aptd decollatio

dtad:

téccderiti dictum. INempé ; ficut di-

fancti Joaunis Baptifle, quia ibi plu-

if

&ta meditationum non funtaccipieridd

íà fuctübt peracta , qua trcíhciidae

:mp'iazjo,

jixtà ordinei cürrentis Evangelii ;

aCtioni faerificit faciié prop&r fimi.

y

f d

3tà neque hiftorig juxtà ordinem A .

li:udinem pofiunt applicari, uti. Yi«

titini

étoris, aut jüxtà ordincm Sanc&torufm

d-bimus. (indé raéta congrua difpo-

p

it! Calendario

rk;-

sf

itotufi;: hoe cfhifh

ittrorie ; vivaciter tibi ob oculos po-

]i gri

forct aüttimentum plarimarum ev4-

nes totanr ilOl*ifelldaxn tragocdiam ,

l, d

gationum ; quia talis inciperct legcte

totam fierodis erüdelitatein , inipsi-

tio ol

àc medifari, adhuc igtiarus, ob qu.m

&cfido ; quotmodó | innocentiflimus

Propheja m catcere fuctit detrunca-

jl

fineí. Neque dicas, te meditan vi-

fas Sanétorum , ut imiteris i tam cor-

tus»f quomodö iaü&am Lüam cexvi'.,

$ an).:.:'4

g, 4

ttà eft, quód ifte finis fit foluinibodó

€cm tcrto lübinife£it ? quomodöians

Mara é.

jnindg

£cfictalis, tamque inconvcniens, ac

guuickeütaim caput in düco , ftupen-

9 i

fi'q'ui-s dicertet : ego prod.oó n forum

ubus omuius dicumbentibus , ad

g n

äliqïlid éfnpturus, feíciens tam;én

kixodem, fuerit idlatum? filrattici

ttaditum ? &c. Eiic jam licét invchi

) [10 fEü

Qquid? Aut:cgo cmáin qüidqu'xd OC-

currezitimihir. binis pfimö el'lg«;'ndus

in ipfum £Herodem ;- in hunc f.te

y;ioe

u

€fl, deindé fncdia. Hiftofie dcbent

todum : O faanüs ! $ crudelitas!

&obis neftreque utilitati applicari,&

héciné. non aiite£ pofui-fti £üüm ces

Illf;q:*ïänïf

tion fiós hiftoriis. Priüs indagax'ldum'

icbrare natalem , nifi morte inno-

Á gr;cv-f??

&ft, quonam morbó xgrotus labofct,

j

u

centis ? $iccine aliter non po*uiPciï

ántcquámi mcdicing pr&ícribantur ;

tuos Tribunos ac Principes traétate,

C

grit U

]

priüs dcbet fpiritualis. vitee alumnus

hii $anéti niactatione ? ficcine vi-

a o a

$cire, quánam hiftorià ad (üüm pro-

hum forté non habuifles , nifi iuno-

, golii:ïq jl

cex?.tïezïzï

gb[m'

-

g"

TRAICTATUS £

äem , He-

l.g:c':ntcm Qfanjguinem fudiffes ? lcetitiae

quöd Sacetdotum tytanni

|

convivali forté quid. defuiffet ? niíi

todis refpedtivé peccatillo compara-

verim. Dicito snihi Ó tyranne , o

l

ferali funere fuiffet confusà? Eheu

- obftupefco, horreo ! caput fand

myfta ! qui graviori culpe obnox-

!

! '-Prc»phetæ infertur in diícos tacet qui-

ius, nou horftes fanckiffima tractare

q:

Jii

dem modó vox clamantis in defertos

myfleria ; quid diceres, (i. Herodes

l

aít non tacet vox manantis fangui-

Joannem in ipfo convivii loco, in

Præfentia omnium diícumbentium

[

ne in difco. intuere modó Tyranne

Ü

caput innocens , ut in eo tuam ag-

proprià manu crudeliter dilanidffet,

IU

nofcas crüdelita'em. Cur non bibis

membratim dilaceráffet, pedibusque

£

fan

o

guinem, quem fiticbas ! cur non

conculcáffet ; Nonné incomparabi-

liter. facinus fuifet (evius, quam

r

comedis carnem , quà fatiari tuafc-

fuit decollatio in carcere per fpecu-

&

ritas capiebat? devoratfes forte velut

ferox bellua illatum caput, nifi illud

latorem executioni mandata ? E«

K

"puellæ -fälta;rnci date fpopondiffes.

quid, i ipfe Joannes hanc ipfam

n

Hoc nempé eft : maluifti. Alciffimi

coenam Regi inflruxiffer ? quid f

eum ad R.egale folium evexiffcr? quid

Im

Proghetam trucidares quàm mere-

tricis filiam contriftare. Quid agis

fi eumétyrannicájcaptivitate exemil-

f

ellus, cut non dehifcis? cffateca-

fet? nonné mottem tanto intuliffe

Ht

ii

lum, fi tamen flupor & hortor- fari

benefactori , fine cotparatione fuit-

finat ; vidifline unc

(s

1

d

i

uam tam inía-

fet gravius , crudelius, deteflabilius?

f

tiabilem crudelitatem ? en! innocens

quid fi infupcr Herodes Joanniscar-

occiditur, tali rempore ; quo aliàs

nescanibus projeciffct, aut.corpus ejus

f

folent dimitri rei ! - Juftus perimitur

in foediffimam cloacam abjeciffet ?

q

hi

in grariam adultere ? humanus fpi-

quis nefcit , hoc nimiüm auxilfe erü-

ratur fanguine, dum regiam fpcrát-

dele Tyranni nefas? porró parüm

B

dixi: longé adhuc his fievior tyran-

(

fss gratiam. Triftis canraturleflus ubi

dulcem exípedtaffes Hymeneum.

nis eft Sacerdotis indigné facrifican-

]

Verbó : fit natalis, feralis; epula Li-

tis. Si tamen Sacerdos nuncupandu

^

$

fib

P

i In EP!]L |

|

s. Ambrof. bitina 5 faltatio, decollatio. O fcelus!

eft , qui tam fcelefté commifsà.

lib. 2. de

quod etiam omues barbari horrere. con-

poteftate utitur incrudelitatem. . Nog adDeme-

eft (. inquit divinus Dionyfius ) iffe philum —

füeverumt./— Et tamen, Ó dolor!ó

: rz'r:- "

amor ! facinus , quod omnes barbari

Sacerdos , non efts. fed infeflus , atrox , Monat

herrere confueverunt, hoc in Ecclc-

dolofus, illufor fui, & lupus & Dosijii-

fia Chrifti à malis Sacerdotibus pené

cum . gregem ovinA pelle armatus, fi (a-

eerdctala munia fibi affumit » neque me-

quotidie patrarur.. Quod Herodes

femel fecit in Joannem Dei Prophe-

tuit, neque vereturyea que [unt drvinas

kä

ämi .

tam , hoc ipfi iteratis vicibus faciunt

prater anevittam perfequis putatqué s. eA

:

Y

in JE(um Dei Filium »' Erravi fané,

larere. Deum , quoriim ]ibikip'je con[cius

p

—

EEE

»

DE Morwfs ET INSTRUMENTIS, &

9

n; H

fit s e fe Deum fallere exiflimat, quem

Hetodes ) hie & moriuis. veforrexit.

Xnpatee

falfo nomine appellat Patrems audetque

Herodes (.de te Ó Sacetdos clamat Laea 25.

me,)

fceleflas. blafpheimias fuas ( neque . euim

totum Coelum ) qui quondam vefle v. /1.

obnor-

preces dixerim ) faeris Aris inferre, ca[-

^

albà indutum cutn fuoexercitu fpre-

'

tadate

que fuper figna illa divina ad Chrifli fi-

vit JEfum, rursüs redivit à Tartaris,

Jerots

gnilitudinem dicere $. mon eft ifle Sacer-

Tu es Herodes , in vefüibus quidem

ooo, 1

de. His & fumilibus bené expenfis,

& foris reprefentafis JE(um, in vita

bentium

jam applica tibimeripfi , Ó honoran.

veró & intüs (aperansfcritatetyran-

jantlit

de Presbyter , infpice teip(üm, cogie

num , cum totfo infernmali excrcitu

db

tà , ac recogita , an nunquàm tantá

Ípernens eum , qui in dulcedine fua

crüdelitate facrum . Altare contami.

mp&rebi-

tibi pauperi paravit Coenam mag-

nare foleas? f1 nihil tibi conícius es,

nam , Coenam , qualem non fecit

N

t

PCC*J

grates habeto Dco, te clementet con-

omni nationi ; crudeliffim? trucidans

fervanti ; refolvitor ín uberes com-

x.['Eï

eum , qui é tuo te nihilo produxit ;

páflionis lacrymas , confidcrans &

qui pretiofifIimà fuà morte & diabo-

i ipan

*-qui d

nihil dubitans, quin u£que hodié non

ltea te captivitate tedemit ; ad tantze

fátó taüto íÍcelere facrge Afræ p,oliu.

te dignitatis füblimitatem. vocavit ,

iiol

antur. Stajntimore, ivocans gra-

e i

tot te donis ditavit , poteflatemque

tiam Omnipotentis , tum ne labaris,

tribuit , ut Kegni eterni particeps

) imuliiïä

tum ut,fi forté , conícientiá non in-

fieri queas ; hoc Herodes non fecit.

jine i

dicante , lapfus efles, ab occultis mi-

[g&.lblh".v'

Sanctus quidem erat Joannes , quem

fericorditer munderis

quia netmo

decollavit Herodes , non tamen om-

ynlmis&äï'

Íe certó. debet. prefumere juftum,

nis fan&itatis Auctor , tuus ipfemet

p

quamvis non fciat fc reum. Sin veró

Creator, Redemptor , Confervator,

lbjcci'l'ef ]

facrilege celebrationjs re reum com-

Adjutor, & omne bonum , de quo

wl

peris, indutus mapipulá fletüs & do-

meritó Joannes : Ego non fum dignus, 25 s. r.

Ü Par-lm

loris, jam fixis mentis oculis , (erió,

ut folvawi ejw corrigiam . calceameiti. , .

jor r

Iu hunc tu tuum crudelitatis futotem

ne feró , crudelem fpc&ato tragoe-

fariat

diam , non in aula Kegis Herodis,

eyibras, non ceu Kex in Prophetam,

Il

p

(cd in aula Regis & jn templo fum-

fed tanquàm rebellis fübditus in fure

flb; ]i

ii

mi Dei,non in przíentia terrenorum

mum Regem, pauper fervus ia fu-

j M

Principum , fed in confpectu Ange-

f PJI

premum Dominum , mifer captivus

l

li

licarum poteflatum, tragoediam, cu-

in libertatis datorem , creatura vilis

yfïus )

!]

l T LM

justu ipfe es Au&or. Infpice actio-

in univerfi Creatorem. J4mige ad quid

Matt.26,

(

j p 4

nem tuam, & age ut vidzas, & vide,

veuifli. Sacerdos ad quid Altare ac-

V. $05

df!la'yþ ,

quid agas ! Joaünes precuríor erat

ceflifli » quis non putaret, te veniffe

[14

r

& figura Chrifti , crudelitas Herce

adadorandum Deum tuum, debitume

Marti $.

dis crudelitatis tug. - Quem ego decol-

que eidem cultum praftandum ? po-

li

V.16.

layi Zoannem ( dicebat de Domino

-

pule meus , Sacerdos quid fcci tibi ?

f

a

Tract. 1. Pars LL

Ego

u

fRACTAÁATUS Í

lr

Ego veni ad te, ut vitarn tibi daretri;

offers INatüm, noti per modum ho-

nl D

fotH-6. & abundantiüs darem, quia, qui man-

tiorántis, fed per modum illudentis ;

n

y. 5$8.

fióti per modum anima ejusafferen.

u

ducat bunc panem , vivet in eterutim.

Vugædld

Et tu venisad me , mülii illaturus

tisgaudium , fed doloris tránsmitten-

fi

1. Cor.t

"

rnorteni ; quia quieunque wianducave-

tis gladium ;iti diíco,in pateria glorio-

y.27;

fum Matisz offers Filiumi , eundem in

tig

t panem bunc, Yel biberit calicem Do-

modum , quo quondam Ipfum eadem

Ti

ini indigké : veus €rit Córporis d» San-

guinis Domini. loc eft ( interprete

fanctiffima Virgo beat€ Coletá& mon-

MIE

d

&nc&to Chryfoftomo ) reus eff tala ca-

ftravit, Inftantiffmis Coleta preci-

Suri -

-.

ür

di Dominice, 4c fs Dominum occidiffet;

bus Chrifti pulfabat Matrem, ut pto

in Vilde

afllidiis hominibus fuarri apud Deum

fit

é Chrifli Sanguinein efudiffet. — Keus

erit Corporis & Sanguinis , & qui-

interceffionietni interponietet ; & hetti

l

K

deni glorioft ac ii dextera Dei col«

otafitis quädam vice ócülis fpc&'ab-ia

UL

locatt.

(ivi

Pfal.$;.

Refpice. in faciem: Chrifti tuis

lem fe infert, toties invocata Virgo;

Ego enimy fum ( inquit dulciffimus

tenens fané&tis im furs manibus lan-

tüt

y. 127

"

cetm , infantüs recens occifi & dilas

il

Pfal. 22, Domitius) de quo toties recitas : P-

y. j.

»afli in con[pectu ineo men(am, adverstis

ntat& carnis fruftillis plenam, virgi-

f'ünt

Yfaia 21 695 qtt tribulant ie.. Atite oculostuos

neoque ore ità orántem alloqucns :

Jtig

Quf vis, üt pro il!is irítcfcedam , quii

l!

it

17

$

pone meyfau C* comemplare in [peeula,

Malie; quomodo pet te men(a Domini conta-

peccatis Filium mcum, quaritütfi quie

poti

T.12.

minata eff ? Ea im propria tu mea

dem ipfi poflunt, ità ut híc vides, i

at

fruflta diícerpunt. Ecce facrilegé

loru

me menía crudeliffimé agaredetis,

facieris templum fanétum meum fpe-

facrificans, fic offers virgineg Matri

fatüt

luricam latronum, Íatrocinatis ac f&

dilecturn Filiüm, & otnninó certum

fum

- viens i. Deum tuurir impudcntff.

eít, (íi Marix anim4 adliuc doiotis

neh

mé ; hoc Herodes non f-cit , dum

gladio patetet, quód majori dolore

Lum

Jostinem in cárceze decollavit.. Mit.

afficerctu£ - fácrilegiis. Sacerdotum ,

füt

te oculos tuos iti facràm menfam,

quàm olim crudeliate : fJudsorum.

uj

qui aftas facro Altari, divina pollu-

Perluftta (acram Evapngelu hiftoriari,

tsl

tis tractans manibus , & immundo

" facrilege , & vide , an Hetodes vel

iil

fümens corde. Intuére jacentem ir

Herodias fimile. quid fecerit & O fi

x

patena füb candi dis fi peciebus J&(um.

Herodes, quemadmodüm ta , JEfum

Yi

Intuére , & recotdare Joannis abícifli

cognovilfet, nunquám eüm dcrifit-

pa

N

capitis , quod falratrix fue& porrexit

Íct,'ne dicam, tam tyränn.iää ttradha(-

AWPL

$nati , forté & tu fan&tum Domi-

fzt. Si Herodestot à Josuneaccepi--

ïxd

nurti i patena offers matri, it3 cfl:

fet beneficia ac doria, quot tu à Chri-

h

matri offers, & quidem proprist ejus

fto , & hoc ipfum non ignoráffet ,

Y

tiatri, Matri divina. Sed elieu Ó tre«

nunquàm: eum: decollaffet. . Sed. &

d

" 3mor! ó horror ! Marie dulcem füum

d

Calicem . (alutaris aceipiam ; iiï*luf?;f

1tà

*

p

ET.

DE MOTIVIS ET INS?'RUMEN'TIS, u

AF

xjum ho«

ità efl. preclarum Calicem accipis ,

vel parüm de gravitate peccati, ptg-

]lidents

Annaus.

Deum 1nvocas voce, & blafphemas

fertim Sacrilegii in Theologia audivi-

isaferet

Stneca

immundo corde , .non folüm Atreo

fli, velaliundé ex libris haufifti, haud

fisfitae

fimilis, fed eo in. crudelitate major.

Img,ædi.g

2'

dubié ingenué . fateri-cogéris, tuum

fijgh

Hic vindictz fürorem pallio amici-

longé crudelius .effe facinus, - dicto

xundem d

tig tegere gnarus , fuum fratrem

Atrei pagani facto. Ille- etenim r-us

imi d

Thyeftem adhilare convivium 5Sac-

duntaxat crat corporis & fanguinig

Jet& mote

chareis invitat litteris ; jamque Thy-

filiorum fratris, tu ycró corporis &

^fles nil mali. fufpicatus. ,. deft:nato

i p

fanguinis Uaigeniti Dc ; in quat-

fj " ?XO ?:&h

die perquám loetus adeft; Atreo in-

tüm 1n te eft, eundem cruenté. ma-

ul Dan "

tercà crudeliffimé mactante Thyeftis

&aado, fruflillatim diffecando , co-

T & heti

filios, fibi in Obfides datos. . Inrerfi-

uendo, torrendo, . cxleftiqué. Patri

| fp':&abia

ciuntuf . ergo pervuli , membratimn

unquam fancto Calice, per modum

dividuntur, partim ollis immittun

idludentis & irridentis objiciendo ;

ais Vipo

Atibus 4

tut, partim verubus infiguntur, co-

facrum convivium vertendo in lu-

Á &die

quuntur, totrentur , cenaculo infe-

dibrium; Calicem falutaris in -po-

i, g

runtur , menfz apponuntut, à pro-

tum offenfionis , 1mmiícendo figno

ptiog parente inícienter manducan-

fubjectionis 1nalitiam .. rebellionis,

il

tur; Cibum comitatur potus , aurei

Atreus nonnihil excuíati poteft,quia

«

porriguntur Scyphi, in quibus non

vindictam fpirabat. priüs offenfus à

aftifiqi

;C Vldï-—', i

tam Bachi quàm occiforum parvu-

fratre, tu veró 10 Deum furis, à quo

lorum immiftus fubüiliebat cruor po-

metis. continuó . donatis. beneficiis,

:' Fam'kgä

tatut, cpulatur.

Porró , ut & oculi

llle fceleris tragoediam in propria fal-

eg Mat

füos cibos haberent , pro conciufio-

tem peragcbat domo, tu veró in do-

y ceit

yc doiti

ne hujus tam humanz, & veriusin.

mo Dei,. que eft domus erationis ,

humanz coenz afferuntur parvulo-

& non futoriss in mensà . Domani

rum abíciffà capita, quae fibi crudeli-

conviva caleftis convivii. Etquam-

atdoti

tas. fludio refervaverat, ut. poffct

quàm. more Atrei innocentiflimum

idext

eisdem - illudere Thycftü , propriis

JEfüm trucidare in. cffe&tu nequcas,

filocit

filiis refecto.. Jam inquosnam triftes

nulli tamen dubium eft , quin hzec

Ferodövel

affc&tus, vindicteq; motus Thyefles,

ipía in. Chriflum tragoedia in affz-

fitf 01

vifis abíciflis filiorum capitibus eru.

Cu.exerceatur, totaque ejus paílio

Em

ïüy]

:

perit, boc tacens pretereo, filenfque

toties ità reiteretur, quoties facro»

jl

füperízdeó ; quomodó ad. fumendam

fancta Myfterix indigné celebrantur,

d

íceleris. vindictam .. omnes Superos

& fi alterutrum eligendum effst, aut

p

Inferosque conciverit, auditó fiuum

Attei , judæorumque crudelitatem

l ä Chn'

ventrem . filiorum induiffe — fepul-

fine peccatoin cffe&u infcrre,Chrifto,

uoräfkï j

chrum. Sed tecum mihi hiíc fermo

aut in mortali celebrare peccato, tunc

EL

efl, o facrilege Sacerdos! & certé fi

pracligendum fotet.

onminö priüs

i

Rr a2

Quid

$

TYTa4cCTATUT-€T

216

f

Quid agis? ó (aricte Deus, ó Patet fan-

fao marito Anialerico juftó . duriüs

éte, cur non vindicas fanCtiffimum

«

labebatur , adeó, ut fübindé etiam in &" eg Ti

tui Filit fanguinem ? quem poliutæ

teneram ejus faciem fanguinem pro- aput Hier

Tu

n

Sacetdotis manus contrcétare non

vocantes pugni volaretit. - Haec etgó Drexelii

l

f

C4nt. 3

verentur ! Quidagitis, o boni Cali-

quodam die mundum linteolum fao TY48-22.

jt

tes; ofexaginta Fortes, cur non defen--

fanguine niadente. vultu tubéfacit ,. 4:5: £

Ye

gitis, cur nom vindicatis de tyranno le-

ac madcfacit; fimulque absqüe morá

íii

étulum Salomonis ? Quidagisó Vir-

íuo fràátti Childeberto transmittit ;

f

adjungens, nefeio; at pet calamum;

f

gomatcr, cur Filu fanguinem non

vindicas fanguine de illo , 'qui Cyro

an veró per linguam bajuli , haec fo-

It

&ege Perfarum longé crudelior , Ke-

la verba : Frater ex boc eollige. Etecce:

AP«

vix ftatet lhinteolo fecerts imbibitum

1.

gium ille Principem Kegirigque cu-

14j

fij

jisdam dilectum filium | innocenter

cruorem confpicit, jam arma in co£-

nj

forté é medio fuftulerat; & en! in ul-

de molitor , nec mora: btevi enifm

h

tionem fccleris, mater quantociüs co-

períava bella fuit executioni matt

lit

piofüm confctibit militem , Cyto b*eï-'

datum , quod tune erat. füente fla-

(

!m

Pi

^

Íum indicit, manus conferit , victrix

tutum. Miror quidem, inquam, quod

;Jn

hi

tedit, captoR ege if triumphurh du-

non metuat, ne per manus Arnge-

(Mfgf

lorum vel ipíat (acre meníae mappe

€to. Scd, fe haud fatis triumpháffe re-

[

H

batur,nifr Juftinus Cyri occifi caput

in füblime Altate divinee Majeftatis

[/277

in fitulà humano cruori inundans, fibt

ferantur ne. Yel ipfi Angeli clamie

(ol

coràm allatum afpexi(fct, hisque fi-

tent : Pater coeleftis, Virgo matet, gegef 27

gu.s

mulillud verbis corpelláffee : €yve

ex hoc cruentato corporali collige: y, ;5

N

UX

fitiflà [anguinem , fangutwem bibe. Mü-

quód fera peflima tuum comed-tit

ün

ror quidem , quód faerilegus Sacet-

Filium, quód beftia devorarerit JE-

li

dos , virgineumr contingens Filiuni

fum. Sed,ctf? juftum vindicem nor

lii

l

non fnetuat divam Virgimem fimili

protiriüs fentias , non idcircó tameri

Q

punitione ultricem ; cüm illa vix ulli

ejus evafifti manus. . Non fibi (ihquit

Íy

peccatori citiüs fua rnifericordig vift

fanctus Anfchmus de vetietabili Sá-

Ó

ceta claudat, quàni peccanti in puriffi-

ctamento hoc ) ff indignus accefferit ;

L

£num Sacramentum.Mitor, q-u-öd- norti

applaudat , quia continu damnatus ton

li

tiietuat talisdivinam vindictam.quód

fuerit 5 quoniam . snultoties peccatofis.

non horrore 4e tremore percutiatur,

fapplicium diffoytur , & occultum judie

ii

quotiefcunque fuos oculos ii tpfum

cium perendinatur. INon . tibi applad- Ce[atu

Y

folum corporale demittit, ne dicanv,

das, etfi columba nivca , te fpes lil. z.

K

in fanétiffimun: Sacramentum , re-

Cante , facrum Sanguinem 6 Calice

Q

fle&tens fe faper illad , quod de qua-

non ebibat, etfitibi fáctam Hoftiam

non fübducat, etfí non omnia in

b

dam Chlotilde Regina lcgitur, qua à

iL

fanguis |

ER

EE

: CA

DE MOTÍVIS ET

INSTRUME

Al

13, Ó

4

31

?

diriü

m "t

fanguinem rmiutentuf , etfi creature

guiniem fundit« — Corpus. Chrifli - segipit

contrà te non pro£inüs im àrma

ofe , qued pauló ante meretvici bafia

m m. mld

tuark ; quia Deus- fuo tempore fide-

inprefferat. . Kepoftum fuit pretiofiff-

" ergö D

liter. tibi reddet menfüram vindictas,

nium illud corpus. in Sjndose sunda ,

m (,loïm.:

D

4

*

tein in eré g

juxtà exfpedationem paenitentise.

it- mouumento uevo : ifie a

Eyifl. $23

RI

Veniet dies, quo tdonis lufus ab-

adbue potu beflerno futente o in fentina

i mor

fcindetut Mauritit gladio, quó om-

ventris , adbue prazedentejrapula eflu.

Smitt

fis cfeatura contrà Chriflicidas at-

düte, demergit eum , in-quem . Anges

lum

fnata flabit. Veniet dies Tudicii, quó

li profpicete. defidevant.. Po(füm ego

,haclo

in effe&u expetieris , quànr meritó

dicete

etfidus Herodes , perfi-

Erece

2- CWJ. Ile

Apoftolus premonuerit : Qui enim

diof talis Sácerdós.

Herodes nom

Mairt.

bibitori

y. 28.

fuanducat C bibit indignà, judicium fibi

prohibuit difcipulos, &t decollati

AE

mandiucat c bibit , von . dijudicans Cor-

Joannis corpus ponerent in monu-

vi etitt

fs Bomini. l'unc eventus monftra-

rento; ifte veró ; poftquám fàn-

ynt fute

bit, quod David in fpiritu pravidit,

&iffimtum | Corpus facrilegé. confe-

afte

H

dum afferit : Sepulcbrum . patens. eft

etavit , ctiam eafii projicit ad devo-

:mx,qüCd

guttur eorum: , Bnmuis fuis dolosó 4gt-

tándum. Canis es, polluens Altate

LDE

y Aj

bant, pudia ilos Deus, decidast à o-

Domini, quisquis fan&a opcratis

ULH

zraq;

a m

gitati

bus uts, fecundim inultitudi-

in flatü peccati; canis, de cujas

nem impiétatum eoruim , expelle , coss

rnu Propheta in períona Chrifli

Mi

Áj du

quoniam irritaverunt te Domine: Lin-

liberatt cupit, dum ità orat 5 Erue à

Píal. 21.

o mit, i

guis füis dolosé agünt Prcsbyïeri

framea Deus. animam ieam., «f de:

V. 2l.

inanu cdnis unicam meam. ltà de ma«

lg n

Sactilegi , quia f& fingunt; amicos ,

eüm fint ininrici. Linguá pronun-

nü canis liberari cupiebat. JEfus,

yneliti

Li

fiant

.

Agnus Dei qüi tollis peccata

tnánfüetiffimus Agnus , dum vifus

rit J

cem tf

muhdi , dona nolis pacem : & intüsin

quondam fecit , in fpecie pulcher«

Speculum

rimi infantuli, aversá facie , ma«

cö t'an'ri?i

corde velut lupi rapaces inirnicitias

Excuplé»

fovent Sactilegio. Sácrilegium jun-

nibusque pedibusqué relu&tari , ne

Vltis

j (

gendo. Sepulchrum patens eft güt-

à malo quodam Presbytero fumi

ais

M([ICT"J

tüf cotuni, patens fimme diícrimine

poffet. De manu canis liberari cu-

]

* fox ad tecipienda ftediffma , mo-

piebat

Propheta, ut oftenderet ,

"

Mi

j

dó ad fecipienda (acta. Per idem

qualem canem intelligeret, nempé

(

Wi

gutturis foramen injiciuntt. Corpüs

illum;quianté fümptionem tinà matia

1 JW

»

Virgineum . pef. quod priüs fetmo

ténet fanékiffimuum Sacramentum , &

h-U

1j

ab

Vifcivus erüpcrat, Hoc ipfum indi-

alterá percutit petram pcétoris fnijnon

t

csnt verba Petri Bleíenfis ; dicentis;

tamen flauntaqu& poenitentiz. Dicit

Cl

uidem:Dotnine gon füim dignus, nec

^il

Perfidus Judeus , perfidus Chriflia-

]oli

reddere dignum quia

j n

—R z'(le de Labere, ifte de Calice [an-

t—gmen'ftudez. Íe

íam

[

g

w 6R

j

TUS

l

z

FR 4AeTA

tam. parüm dijudicat Corpus Domi-

fleteto promifüis ,. prelertim juteju-

ni abaliocibo, quàm parüm canis.

rando firmatis ; & quamvis ipfüm,

Hinc pergit Propheta : udica illos

latere non potuit , Joannem virum

Deus. Aft dilectiffime in Chrifto, ro-

fan&tum , non effe vitá privandum

*

go te per Chriftum , dijudica Ipfum

nec j

uramentum jn commuüílionem

anté hoc ttemendum myfterium , ne

delicti fcervandum ; attamen -proprie

judiceris à Domino ; dijudica & di-

reputationis amorc , fenfualique in

cerne te per feriam poenitentiam ab

puellam affe&u füperatus , maluit

í

omnibus illis, de quibus fan&tus Pau-

enecate innocentem, quäm propriam

minuere authoritatem ,. aut pucliz

[

Philib-3- lus : Videte canes ,. videte malos opera-

y. 2.

turbare letitiam. Et hz funt ipfilli-

rios. Bonos operarios exigit Domi-

nus in vinca füa, non malos: ope-

m cogitationes , quae Sacerdotes ad

|

fi

rarios, qui permanent cuf ceo jnten-

committeada Sacrilegia pertrahunt,

f

tationibus ; non autem operarios,qui

Cogitant quippe fecum, quid de me

fentient homines, fi toties confitcor?

temporetentationis recedunt , & ab-

2-Petri.2, eunt; Velut canis veverfus ad. um vo-

quid fentiet Parochus, vcl quid Ca-

[

V.22. . witum : t fus lota in velutabro. hiti.

xellanus ? Ah (inquiunr ) ftve pec-

&

cem, five non peccem , non poffum

k

Ut é duriffimo Saxó cordis tui aquas

me vincere ut coràm proprio me

H

poenitentiz falutifere prolcctare que-

as, fxpilis meditare excellentiam hu-

meo Parocho confundam, quia apud

pe

jusauguftiflimi Sacramenti, accinens

eum füm in magna eflimatione ac

Hs

NE.Divi-

fhi

tibimetipfi : Ecce canis : Ecce panis

reputatione , & quid ago? pofito :

dantur

Si cras accedo non ità. procul quidsm

h

in 4.lt-

Angtlorum , fattus cibus viaterum, vere

anis filierum , mon mittendin canibus.

diftans Monallerium ,ibi meam cofie

le

, niedlas.

Priüs ergo te conftitue in numero

fcientiam fynceré purgaturus, eft ta-

Ál

men res plena. dubio, an non tertià

Eu

:

filiorum , & tunc accede ad meníam

X

Angelorum. Decide à cogitationibus

ycl quartá diein idem peccatum fira

ftor

tuis , nefecundüm multitudinem im-

lapfurus , & quid tunc ? nunquid

i

mox rursüs illuc me conferam ? non

pietatum tuarum expellaris à. con-

&

poffum hoc facere, pergam ergo hoc

fortio Angelorum. .Quanam cogi-

le

tationes Herodem ad decollationem

menfe, quo pede cepis quo £ni

(0,

;

innocentiffimi Toannis impulerint ,

delsbo unicá confeffione , que aliàs

lj

facile erues , facram hiiloriam faga-

per multas fuiffent delenda ,. & fic

di

mifeti, non tantuüm . quotidiana ia«

cius infpiciens.. Et gom?i/iatus eft Rex

d

( inquit Evangelifta) propter jufturan-

currunt facrilegia , fed etiam lia

dium , e propter fauul difeumbentes no-

continuó accamulant delicta, & hoc

-]3

luit eam contriflare. Cogitabat nempé

& quadruplici potiffimum errore ;

Primó, quia in- flatu peccati verfati

fecum füperbus Rex : quid de me

D.

Íe fciunt: augete peccata quafi pro

fcntient difcumbentes , fi meis non

nihilo

L

p a

bï MOIIVIS ET' INSTRUM ENTIS , c.

319

Ij

üihilo reputant, utpoté que gratid

fine fafficieriti furidamento fe proter-

P(U,m,

carentemi, gratià ampliüs fpoliate

vé refolvit.

f(

hequeunt. Secundó : quia tentati,

Sunt demum, prö dolof, & alii,

*«*

um

divinuti auxilium fiducialitet non

qui multiplicando facrilegia , ideó

of

implorant; fitmam enim in eümfi-

c;»nez:c?ätioncm & confeffionem : dif.

a

duciam liabere ion poffünt, cujus

fetunt , quia timent, ne forté in cori-

j i

inimicos effe fe nofcunt, & fic non

feflionalt offedant Joannem, liberé

maut

eff miruni, quód lapfüs trahat lap-

ipfis dicenteni : INon licettibi habere

prm

um ,. cüri non habeat fibi tefilten-

Ícortum , nec alerein domo tuà mu«

pueiïæ

fen; mamum. ertió, quia irtentio-

lierem füfpectam , & in lioc non tan«

fieii liabetit fe emendandi de futüro,

ipfil.

tüm imitantur Herodem , fcd. ipfam

yte$ a

liberé peccant in prafenti ; & ple-

quoque & multó magis Herodiadem,

hu

fuftique quó fanctior vita de futuro

de qui lcgitur, quód maluerit it exie

ent

figitur , eó pejorin pradetiti ducitut:

lio cum fug adulteto tniferrimé vi«

nEE:O."

Quartó, quia parüm rcferre judicanit,

tam finire , quàm in patriá fine. ipfo

d O

án fiát ob multa vel pauca, quod fe-

füis po-HE:Hïonibu"s frii lt & ifti

u

€effarió fieri ópottet, quia ergó cor-

inalunt exülare à confortio ^ ngele-

poüunï

fetlio equé ob dnum mortale ac ob

rum à diviná gratiá, ab eeterná patri4;

píura eft rieceflaria, volunt eidem

yio 1

quám feparari à confortio unius mue

"m

peccata poeaitetitià digna pramitte-

Iiefculæ. Malunt cuttifüo fcorto mi»

pu

(f

L.

te, Preterquim quód diabolus in lio-

ferrime &tettiüni , petire, quàm fine

0i

0

fninem femel Iïaþfmn fortiatüf 1na-

illo m Kegno Dei bcaté vivere. Illa

joteni tentandi acceffani, & gratiá

i

fue filie ( etiam Herodias dictz )

divina patiatur majorem repulíam.

períuafit, ut caput Joanuis in difco

m

Alii econttà dubio cemere fuppreffo,

petetet; lIt ipía mater eó fecuriüs iti

))cün

T

c pra(uniptuosé refolvunt , quód

ineeffu viveret. Ifti veró diffuadent

fioi tetieantur ad. deponendam con-

tum lïfB

imó vetant füts pellicibus fyscetas

fefliortert vel propter peticalum per-

confeffiones inflituere ; ne forté, cis;

yung

deadz sftimationis, vel ptopter aliam

peticuli vitandi causi i Confeffario

j m

levem ratioriem, qu& tarnem ipfis

abite jüffis, fuo pellicatu deftituaüe

rgö ho

femper videtur gravis; nam ficut

tur. Hem viam perditionis ! hem

HnitO,

*eté amanti ornria funt facilia;ità é

miferorum itaturn, in quem eospra-

u ahïs

diveríó. amote carenti omfia funt

cipitant Herodiang —cogitationes ;

A

dificilia , & pigcr ctiamn murem au-

quia nempé malunt , ipfum; Dcum

n i*

Prov. 22. dieris dicit : Leo eff. foris- Áft aliud eft;

defpicere, ab eoque defpici , quám

j M

LA 13.

feipfam rité probate, & aliud fe te-

ab hominibus non tefpici , ác velut

g hx

fneté exeufare, Confcicntiam à labe

fandti refpectari; quia malunt cofie

immunem habere nequit, quisquis

riefando

Vg[(fm

ttillate PSP;ricum fanéctum

Sáctie

3'(1 p

mhllo

(*

VRd4LTsenUS A

j

quia malitia Miniftri non obcft valori

f

Sacrilegie, quàm faltantem puellam,

(*

3-

Íuam íc

llicet corruptam naturatm, exi-

Sacramenti , fcd tamen (uà divinà

gug incommodo ; & fic continuó

gratid.te fandhificante in animam

cutm. Herodiade in. glacic faltant &

tuam neutiquám venit , quamdim

cadunt.,. atque in profundum ruunc.

probrum. peccati tuo cordi inhatet ,

ff

lt

Eheu fuge glaciem ,. fuge faltum,

;

quocirci generosé vince teipfüm,

&

fuge profundum ,. noli imitari Hc-

yincat amor pietatis , amor in amoe

todiadem neque Herodem, crudclius

rem füb Sacramento latentem , vitte

fil

furendo in JE(um, qgäm illi in jö—

càt omnem refpectum humanum, ti.

0

th

anaem ; fed, f1 cecideris, imitare Gri-

morem perdende eftimarionis , dif

d

moaldum, Theodonis Bavariz Ducis

ficultatem relinquende - occafionis,

fihum,þ qui mote HCrodis';übiPilitru-

agglutinarionem catnalis confuüetudie

f

£t

dem equé fratris fut uxorem affiimp-

nis , adyolvere , & advolvi jubeas

(erat, non quidem adhuc viventis ( fi-

tuum veneris gluten, genibus more

cut Herodes) fed jam defundti relidti.

tis viteque clayes tenentis ; fatere

Contigit forté, nt tunc temporis fan-

culpam , deplora lapfüm , detcflare

&us Pre(ül Corbinianus. Boice di-

ctimen, emendationifque flrenué fz-

Gkare fru&us , & tunc confidenter

tioni pedem inferret, & ad,,GrimQäl-

dum fe conferre inflanter rogaretur ;

accede ad Pontificem, qui penetravit

fzd f(an&tus Praful de Grimoaldi in-

Caelum , tunc minimé re projicict

ccftu certior fa&tus , intrepide illi in-

à .fac,.i:e' fna, íed recipiet, traétabitque

dicati curavit, fe in confpectum Prin-

te filiiloco., cibans te imelle de pee

gipis neutiquàm venturum , quam.

tra deferti, & pane fnayiffimo omne

[

(io

di& probrum illud heret, — Fiacütant

E

dcle&tamentum in fe habente ; vitu-

lo faginato, vel melijis dixcrim Agno

:

ad hoc refponfum tam Pilittudis,

quàm Grimoaldus, quia ipfis diflicile

immzaculato , in cujus comparatione

f

vidcbatur fcjungi inceftuofo confor-

omies delicig mundi font velut quil-

uilig porcorum. Imitare, fcd incun-

tit

tio, quo velnt legitimo matrimonio

utcbantur, . Vicit àc diffolyit tamen

&anter Grimoaldi poenitentiam, &

&

i

pietatis amor iniquifatis vinculum.

noli exfpetare, donec tibi facra Al-

taris Hoftia in crudam catnem. , &

Quare ambo ad pedes fanéti Epifco.

i advolant, culpam deflent, pecca-

Sanguis Chrifli in rerribilem cruorei

tum accufant , abominantur fcelus,

mutretut , quemadmodum cuidam

r

$

4

En dilectiffime in Domino, tu Chri-

acerdoti chxtigilïä in Lcgenda fancti

In fpectl.

ítum JEfum Pontificem jmpollutum

Hugonis traditur. jNam ecce ! faris,

Ext mg»

totie$ ad te vocas, quoties facta con-

ut arbitror , tibi hic de (anguine &

fccrationig verba rité pronuntias; ad-

cruore propofui, & fi ifta ad cor taum

eft quidem ille vocatus , facramen-

commovendum necdüm fufficere vi-

orias

äï

taliter fub fpeciebus panis & vini,

dentur ; firniles tragöedias ac hift

CO.

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ex.

321

vt

«onquite tibi ex aliis Au&toribus, &

draà

oculos apetirem facrificulis in Age

non defifte in fimilibus ardenter me-

num maníuetum tyrannizantibus,

Anumum

dirati, ufquedüm omne Sacrilegiüm

Quia veró veriüs eft illàd beati AL

qumi

plus quàm patentem Infernum hor-

berti Magni dictum

Semel Chriflw

Ioteh

teas. INon intendi , ifthaec tam fusd

traditus eft in carne. , fed millies in Sa-

ttactando, ut in tuis meditationibus

cplüm,

gramento ; die unA pertulit. ludibria

jn am

eodem modo tam laté excuttas, mi-

PAf[ionis » quotidie patitur impietatis il-

, Yl

nimé gentium ; fed ut oftenderem,

lufoues, Cuapropter ó Udo cefíà à

Inyn, t

quäm facilé fit in hac meditandi me-

ludo , ne fecüs fübitó totum contra

1is , dl

thodo,etiam tempore flerilitatisyabun-

te Coelum juftlum vindicem incla-

cafionis

dantem materiam inveigjre,flbique Vás

met: fecundüm multitudinem im-

pfoetule

tias hiflorias falubriter applicare.Tum

pietatum ejus , expelle eum , quo-

bvi j

st,i;up, ut, inauanti&m paucis poffem,

niam irritavit te Domine,

us f

-

lS ] fäföfü

A

h.

, dereRay:

4DUTYOTESY TtÉUTAM

[

| De Examine.

ia

poc

pj

* Ertium Inflrumentum ad pet-

dales. Dicitur tertió fuerum aétuum,

fectionem acquirendam íum.

m&bj[quc

:j

id eff , omnium operationum inter-

mé neceflarium, eft ipfum Ex-

natUm ac externarum.

Eft autem

ded p

amen , quod definitur , quód fit ftu-

Examen duplex , nimirüm generale,

]mo o

diofa ac quotidiana fgorum actuum

niei. u

& particulare, uti ex duabus fequen-

expenfto. Dicitur primó ftudio(à ex-

m A

tibus Confiderationibus patcbit.

peníio , ut denorctur, finem prima-

m* Mg[iüll?

rium examinis non efle pracise no.

vdtt

titiam defe&uum , fed potiüs corte-

: CONSIDERATIO PRIMA. |

Mio?

:

j

cjonem ac emendationem eorun.

De Examine generali.

[ämiamy L;

e

dem ; undé non tantüm numerus,

TM

fed etiam modus & cau(ie lapfüum in-

| l]jus Examinis officium | eft,

f9. * '

dagati debent. Dicitur fecundó quo-

fingulos actus totius diei diftin-

(di

mau

1

fl

tidiana : tum, ut denotetur, examen

Cké expeadere, undé neceffarió infli-

j Cüiä

3

uotidié effe inflituendum, tum , uf

:

taendum eit vefpere, quemadmodüm

at

"

ifferat ab examine, quod conf« flio-

aic íanctus Bernardus : Ve[pere prate- de inter.

ni premitritur. INon enim ciíl mens

vit diei rationtm exige ,. cr fuperve- domo

mea, illud in data definitione com-

gj

nientis modlis fac indictionem. De lioc tAp. 31.

jl

prehendere, ficut n«c tecollectiones

examine ità loquitur illuminatiffimus

f

annuales, menflruas , vcl Iigbäoma—

Díonyüus Carthufianus : Iffud a4

Tradl. ]. Pars iI.

&

&

5

emmien

19

a

NG

C

T

312

TR A

ATUT L

omneim peitinet' Chriffiauum 4 tt omiü

optima difpofitio ad gratiam recipi.

endám.

In Dtót- (5j entequam vadat dormitum , vitam

Secundum punétum eft: petitió

6AL.I8P fy s difeutiat , concientiam. intücatur;

pli. Serm« c aualirey diem expenderit , penfet :

liminis &

illuftrationis , nam ;

$.

quid boni omi[erit , quid. mali éommifes

quia vix non fumma fapientia eft,

vit , diligentes examinet.

uzío, no-

noffe feipfam , abfque dubio tantum

tent fibi hoc Domini Prasbyteri, 5fi

donum defuper à Patre luminum po-

iflud ad omnem Chriflianum perti-

ftulandum eft; aliàs facilé feducimur

ïg

"net, quantó magisad Sacerdotes ? ut.

à natura , quxe plerumique pronior eft

poté, quorum rnon tantüm eft cum

ád coritemplatda ac aftimanda pro-

fzcularibus' Chriftianam vitam du-

ä

priá bona , quàm ad infpicienda ac

v

-€dte , Íed eorum vitam in tantüm

corrigenda propria etráta. O necte-

- tfanfcendere , ut poffint (teflánte eo-

das fpiritui proprio , fed fidem habe-

dém Auctore ) in veritate afferere :

to Spiritui fan&o dicenti : Pravumeff. fetema?.

Ego non Jum de boc mundo , id eft , ad

eor hominis c» in[crutabile : quis cog- v.9.

I

Dionyfius

faculavitm hominum [ocietatem nion per-

sofcet illud ? emo fane, nifi, cui feru-

Cartb. i

"

f

tineo , "ec aliquid) mundana vanitatis

taus corda & retes Deus dederit. Ad Palz.

foan.

d

aut pravitatis ii wüe babeo. INotent

Deunm ergó clamandum eft : Ilumina v. 1.

6Ap. &.

fibi hoc, qui fuam coenam potitando,

ocules smeos, ut fciam , quid defit mibis Pfal.iz.

g«

inferam ufque no&em protrahünt ;

Jertium punctum eft : ipfa dif- ». 7

ità ut à menía fürgere, fit inlectum

cuftio coh(cientiæ*-,- quá debet ordi- Pfal. 2f

.cadere , fine

oratiarum actione , finé

naté inftitui , tion vagando iodo y.;.

Ü

)

examiite , finé ullà divini nominis

in hoc, modó in illud , todó in

invocatione. INotent , & recogitent

aliud. Cl[l

i$ veró ordo , àut quis

fecum, an ídeó Domini forti adíciti ,

dis fuis defectibus,

modus in inqutren

|

ut depofitis humauis motibus, be-

non omincs conveniunt, aliqui enim

ftialitatem induant. In beftiam homo

cenfent, effe anté' oculos ftatuenda

f

paulatim degenerat, fi feipfum (cduló

precepta divina , Ecclefie, proptii-

|

difcutere negligat , quia nemo poteft

que ftatüs conflitutiones aut regulasi

füa errata cortigere, nifi corrigenda

aft mihi hic modus videtur nimis

per examen pranoverit. Porró , ut

generalis ac fufus , tiam fi velimus

Examen generale fructuosé inftitua-

nos ferió, omnia enucleando , fuper

tur, h&c potiflimüm quinque puncta

cuncta pracepta reflectere , vix hora

obíervanda funt ;

exarnidi fufficiet; fin autem velimus

Primum punctum Examinis eft:

tantüm obiter petcutrere, verbi gra-

tia: ttion moechatus ? non mentitus

gratiarum actio, tàm pro bencficiis

totius vite, tüm etiam , & fpe.

es? &c.in eternüm nunquam venie-

eialiter pro eo die acceptis; quia

mus in cognitionem noftri fundi. Alíi

gratitudo pro gftatia recepta cfl

fervant huncordinem; primo expeti-

Qunt,

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ct.

233

1 f

dunt, quotnodó fe babuetint ergà

-

Quartó,quomodó tremendum Al,

Deum, deindé ergà feipfüm, & tcr-

tatis. Sacrificium omüipotenti Deo

tió ergà proximum. Alii demüm fi-

: petti

fuerit oblatum ? an debita preparae

a

bitantüm hac duo affümunt, quo-

tio fuerit praemilfa?. an devotio tam

ntà d

modó-totum diem expenderint ,

interna quánt externa cum omnibus

) (nctf

& quomodó feipfos impenderint,

ceremoniis fuerit rité fervata? item

examiniando fede hora in hboram , &

10f p«

an iflud Sacrificium forté non fuetit

ducimt

quafi de momento in momentum,

ex negligentia omiflüm ? aut an non

oftiord

quidnat egerint, quánam intentione,

potiüs amore lucti temporalis, vel

n pre

ac fervore iftud aut illud opus pere-

coníolationis fenfibilis, quàm puro

xétdi &

gerint? quomodo (ias fenfus & unie

amore Dei fuerit oblatum ? an illo

vería membra cuftodiverint, ac ap-

peracto debita gratiarum actio ? Sa-

Üriectt

emlub:

plicuerint ? & ifle modus videtur

cramenti contemplatio, & fuiipfius

j

ii (

emnium (aluberrimus; . quo practicé

ens cuftodia fuerit fervata ?

ita fcrmé uti poterit quivis Sacerdos.

.dilia

)uintó, quomodó reliquum tem.

gur

Primó examinando fe, quo tempote

cüt fdtr

pus antemeridianum fuerit expen-

furrexetit? an non plus fomno in-

fum ? an nihi] otio datum, aut inu-

st AL

dulferit, quàm neceffitas naturg exi-

tili labori? non neceffarie ambula-

dutiti

gebat? quà ftrenuitate füurtexerit ? an

tioni autlocutioni? Ó quantum pet-

ejit stili l

. iofa d

non longam difputationem cum pul-

ditur, fi vel momentum tempotris ,

vinari moverit? an prima ejus co-

prefertim . antemeridiani , inutiliter

bt att l

gitatio poft cvigilgtiönem fuerit in

traníigitur ?

jo fnof!

Deum ? item an flatim fe totum , &

Sextó an Examen patticulate fue-

itodo 1

omnia opera fequentia totius diei

tit debito modo peractum?

àit qu

perfecté & ex puro amore in Deum

Septimó quenam difciplina fue-

j s

tanquam in ultimum finem retule-

tit in menía fervata ? an nullus ex-

jaui t

rit, & quà promptitudine ac mentis

ceffus fuerit commiffüs ?. vel circá

i

hilaritate hoc fecerit? Secundó an

quantitatem vel circà qualitatem, fi-

t

confüetam meditationis heram non

Ye citcà aviditatem , five citca de-

' fcga!a$&

ncglexerit ? item quo fetvore acfru-

centem modeftiam , in, comedendo,

t n

&tu eadem fuerit peracta?

in bibendo,in fedendo, aut forté etiam

«elins

Tertió : an ex Breviario nihil fue-

1in loquendo ? an ex quovis ferculo

n

rit omiffüm ? an fingule Horz fuc-

vi&toria gula & fructus mortificatio-

« hat

rint dicte debito tempote ? debito

nis fuerit reportatus? quamdiü menía

vditu

ordine ? debitoloco? debito ac decen

duraveritquà premifsa intentione,ac

ii gf*

ti corporis fitu ? debità reverentià?

oratione quà mentis recollc&tione ac

nenïmïs

intentione? attentione ? ac applica-

gratitudine cibi fumpti? item an intet

ii

tione?

tefectionem COIPOI'&ICID anima qua—

$5 à

que

: CXPCH-

quits

TO f COIXCTUS L

$i

que convetiens pabulum fuerit da-

in fingulis-fuis actibus & operationi.

tum? analiquid ex pio quodam li-

bus fempetr fuerint feduló cuftoditz,ac

bello faltem interruptim fuerit le-

puré iu honorem Dei, propriam,

é&tum? ac in devotam confideratio-

proximorutnque falutem impeníg ;

nem dedudum ? denique quinam

an non fuerint admiíTze cogitationes

fuerint conviva adhibiti ? & fiqui

blaspheme , lafcivg ac delectationes

prafentes fuerint, quonam fpirituali

morofz ? an non cogitationes gulofz,

colloquio ac fan&to exemplo fint

invidioíz, ambitiofze, rancorofz,otio-

edificati ? an nulla affederit foemi-

ï

fz , vang, fuperbae ? an non fuetit lo-

na? Ó procul hinc , procul efte

cus datus füfpicionibus ,' temerariis

foémella ; natn Chriftus Pafcha man-

judiciis, cutiofitatibus, fcrupulofitati-

ducabat cum difcipulis, & non cum

bus ? motibus van& complacentiz ,

foeminis, Adam veró edebat cum Eva

propris eftimationis ac appetitüs lau-

ä

& cecidit mi(cr.Idem efto judicium de

dis ? impatientiz, inordinatz triftitix,

r(

eoena. Hic quoque admifcendum eft,

pufillanimitatis, precfuümptionis , aut

l

anextrà tempus ordinarie refectionis

alterius 1nordinati affectus? an in

C

nihil de cibó aut potu fumptum ? & fi

plantafiía non fuerint repraefentata ac

lo

aliquid fuit admiffüum, an cum debita

admiffe turpes imagines, ridicula fpe«

Hi

faiipfius humiliatione & ex. vera ne-

&acula aut faCta ?. vel alii mundani

ab

[U: 11

faf

es? anmemoriz nof

ceffitate, an veró potiüs ex gulófitate

geitus & levi

It

aut curiofitate ?

inheferint cogitationes & curg inor-

I

Odavó, quomodoó reliquum tem-

dinatze de rebus temporalibus, & ad

hi

pus pomeridianum fuerit expenfum ?

reminon pertinentibus ? an. interne

]b

preíertim, an mentis relaxatio, qu&

Reminem defpexerit? contrà nemi-

!

nem murmutaverit ? nulli fe fupet-

ad reftaurandas anima, corporisque

neceffarias vires juxtà difcretioais rc-

bé pretulerit? &c. An intelleétus

i

I

gulas fuit admittenda , fan&to flatui

fcmper füerit occupatusin revolvene

li

fuerit convweniens? an eidem fuerit

dis divinis & cogitandis falutiferis?

pura intentio premiífa?.an in ea de-

an femper memor fuerit Dei fui, il-

bita modefítia fervata? an. eidem tem-

lum ex teto corde füo diligendo ;

ïw

pore praítituto fine mora fuerit finis

ejusdem fe fan&tiffime voluntati ple-

impofitus? & hec potiffimüm exa-

né fubjiciendo ac refignando , de co

minanda occurtunt circà primum

in omnibus fancté fentiendo, aceum

membrum, nempe quomodoó tempus

fummé zftimando ? in confpe&tu ejus

fuerit expenfüum ?. Quoad fecundum ^

femper & ubiqué fe reverenter ha-

membrum incipiendum | eft à domo

bendo ; purificatis mentis affectibus

intetna nempää potentiis animg, ab

incedendo? ac in omnibus ejus glo-

iütellectu, voluntate & meroria ex-

riàm meditando & intendendo? A

ä

domo iüterná mox tranfibit ad ejus

aminando, ac difcutiendo ,an eedem

pottas,

,&v

"

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , c*.

31f

fafini

portas, hoc efl, ad feníus exteriores,

liquis fenfibus, membris ac geftibus

od

examinando fe , an per eaídem nihil

efto judicium. Deniqué examinabit

Oprit,

iniquum inttaverit ? an femper fue-

Íe, quomodó fe íüo officio fuisqué

p

rint claufe mundanis ac vanis, &

funétionibus impenderit quà inten-

tations

folum apertze & impenís celcftibus

tionis puritate , actionis integritate,

£tona

ac utilibus ? An per os non erupe-

ac, reverentie obíervatione Sacra-

;guloïæ,

iint blasphemie ! verba impudica?

menta . adminiflravetit ? quomodó

Y otio

fcurtilia, detractoria , fcandalizati.

imoribundis ac egrotis aftiterit? qu&

Vetit lo

va, pungitiva , contumeliofà, itrifo-

diligentia ac patientia Catechifmum

metutis

ria, nugatotia, ad rifüm moventia?

tradiderit ^.& quo Zelo omnium

ulofttte

propriam jactantiam olentia , proxi-

falutem qnaierit, ac. promovere

Acetti

mum loedentia , nmpertinentia, men-

fluduerit? five pet. conciones, five

citis i

dacia , inutilia, vana, frivola murmu-

per exhortationes , per correctiones

:

ttiltiit

ratoria, & fimilia ? &c. An femper

aut bonum exemplum ? INon qui-

ottis ,U

füerint prolata honefta fancta, edifi-

dem eft opus, ut quifque circà £in-

Catotia? an in converíatione debitus

?ani

gula hic pofita fe diícutiat, fed pro-

1125

uv

ndi modus fuerit adhibitus? an

CL

loq

ut cuique videtur neceffarium , cam

fuerit vitatus inordinatus clamor, &

ratione vite, quàm ratione flatüs ac

lag

j mundi

abfurdi geftus? an omnibus prafertim

occupationis ; ifta enim potifimum

yotig 1l

paupetibus fuerit exhibita religiofa

tantüm adduxi propter illos, qui

CULT mOr d

manfüetudo, & fancta quedam affa-

fuám conícientiam duntaxat pet can-

bilitàs ac vultüs fetenitas? an & huic,

cellos à Iong& infpiciunt , quorum

y; &A

al

g

ità exigente peccanti

»e

i

corrigendi

totum examen his paucis abfolvitur :

; It

j n

iädole, (civetit admiícere ordinatam

quid hodié mali fecifti ? nihil fpccia-

liter occutrit : tecitavi meum Brevia-

quandam feveritateim ? & demüm an

icmper ori fuerit impofitum | filen-

rium,nec commifi adulterium: fed ;;-

Nabum 2.

il

V. 14-.

tium, quandó & ubi fuit tacendum?

trainlutum e» calca, & experietis fce-

gyorde

torem. Lucernà ícruteris animam

& an fucrit loquendi licentia data,

du

quandó &c ubi neceffitas aut utilitas

tuam, necefsé eft, fi vis eam prepara-

lii P

exigebat? Deindé tranfitur ad oculos?

te velut habitaculum mundum Spiri-

j

examinando fe, an oculi femper &

tui fanco; nam, qui in fuo cubiii an-

at

uübiqué fuerint in in vera mortifica-

teriores duntaxat foeces colligit, nun-

10 ! df i

tione,in humilitate,ac fanctà modeftià

quàm illudà fundo purgatum inveni-

j, i

coníervati? an non fuerint procaces,

et. Sivit honeftus veluniü pediculum

xtud?

liberi, vagi, curiofi libidinofi ? Item

in füisveftibus notat,mox fingulos ve-

cntat l

an aures non biberint turpiloquia, ver-

ftiumangulos perluftrat,gnarus,quód

fsb

ba fcurrilia , detra&totia , vana, nova,

eju(modi animalia,in fao genere oppi-

jus p

curioía? idcm cum propottione de re-

dó foecunda, taró fint fine (obole , &

nd0? IA

$53

| guöd

T qu

POIWJ

TRACT

——

Á

ITUS

H

316

A

X

uód eorum nidi poft longam etiam

quis imprimis ptoponere

, quód VCH?

invefligationem vix fatis deprahen-

lit deinceps ( inquantüm pet Dei gra-

tiam poflibile eft ) fingula peccata vi«

dantur. Sic faaé fe res. habet cum

rioftris vitiis ac peccatis , nidificant in

tare, & fingulos defe&us emendare,

|

cordis angulis , & abícondunt fe in

nam qui non cupit fugere makum,

confcientie latebris, intrà paucos dies

inquantüm poteft , à malo necdüm

:

totum avertit affe&tum. Deindé de-

in magnum numerum excrefcunt ,

bct fibi proponere in fpecie , quod

nifi continuó inveftigantur, capiun-

tur,non tantüm , dum mordent, &

citci

u&dam peccata fugienda om-

[

latrant, fed etiam dum tacent & dor-

ninó fpecialem curam velitadhibere,

ä

miunt, Faciem lavamus mané, etiam

totalitcr amputando corum occafio-

ncs ; füper illa vitia meditationes &

li

dum miaculam nullam confpicimus ,

utpoté probé gnari, quód multe par-

examen patticulare inftituendo , con-

il

v& labecule non cernantut per ocu-

venientes mortificationes adhibendo,

T

los, quz tamen tolluntur per undas:

juxtà menfüram relapsüs fibi diícre-

Vi

fic pariter quotidié lavanda cft con-

tas poenitentias injungendo, divinum

li

fcientia per aquam fpiritualis expia-

auxilium & Sand&torum intercellio-

Qii

tionis , etiamfi nobis mundi videa-

ncs ferventer implorando, & nequa-

í

mur , quia nemo tam mundus, quin

uàm debet cedere, vel pufillanimis

fei

fuos etiam gerat dcfectus.

reddi , etiamfi frequenter in ead.m

lit

Quartum punctum examinis con-

peccata relabatur ; quia quamdiü vi«

Ql

fcienitig eft ! dolor de defcétibus com-

get animus certandi , tamdiii fpes af-

Vit

miffis, & petitio fimul etiam veniz,

fulget vincendi. "Certó certiüs !uo

tot

nec non collectio plutimorum fru-

tempore in infirmitate perhcictur

i a

&tuum , uti eft humilitas ,. füiipfius

virtus , fi certantis non' deponitur

p

vilipenfto , erga Deum major grati-

animus;; & fi effet , ut non effemus

fl[ll

tado, falutaris timor, &c. INam quis

períeveraturi uíqué in finem, utique

A

poterit feipfum aeflimare , cernens,

tamen meliüs eft, cüm poffimus, fur-

li

fe unico folüm die tot noxis ac de-

gere, quàm jacere femper ? Pariter

T

fc&ribus fieti obnoxium ? quis fibi

nemo ideó dcbet dejici, etíamfi in fe

0

non difplicebit , quis non pavebit,

deprzhendat , quód longé adhuc di-

k

videns , fe in fuis propofitis tam in-

Qet

à quibufdam actibus , hic pofi-

"

é

conftantem, ac in tentattonibus vin-

tis , verbi gratia ctiamfi animadvete

Vr

j

Y

cendis tam debilem ?

tat, quód in divinis revolvendis non

Quintum punctu

m eff : pröpofï-

füetit pro viribus füis continuó Oc-

t

tum emendationis ; ut veró propofi-

cupatus , quód fua opera non pere-

tum emendationis fit perfe&te faluti-

gerit ex puriffimo Dei amote ; pet-

fi

ferum , debet fieri in genere & in

fcétionis quippe, & non obligationis

EM

motivo

eft, fenuper ex perfedtiflimo

Wg

Ípecie , -id efl, in generewdebet fibi

OPCf d«

^h,

"a i

bE MoTiVIS ET INSTRUMENTIS, (

..; j

v

Dge

üperari. Dei eft hujufmodi perfcétami quod turbidum profluit , ab intimis ex-

charitatem tfibuere , hominis autem

ficcare.. Etube(cat itaque omnisSacet-

It Yl

àd tantum fecipiendum donum fe

dos, oninifque Verá fide illuminatus;

enür,

Rüdiosädi(þc)nefe. Humanum eft;

ptofaláte animse fus& taim dtile , tame

qnln,

eodim

etiam poft muültos ànnos à tani per-

que neceffarium medium negligete

fc&to operandi modo fipiüs de die

ind: d

peüfans fecum , quód hujus ufüus &

defle&ere ; & afininim , pro ifthac

cmcé quidem Gentilitati familiaris

Ea quöd

obtinenda gtatia utilià media negli-

fuerit : Quid quóque die dixerim ( i

etdi o

gete : afini enini firie Verbere ceffnt;

quit Ciceto ) audiverim egerim , cou«

[adhibiqfï,

& homines afinini definünt opetari ;

1 Occit-

motioro vefperi. Q&äm indu&riua i

cüm ceffetit obligati; Quinimo anie

ifthoc exercitio Sencca fuetit, vel ex

rione

*

inál pforsüs plumbeum , quovifque

hiíce ejüs Verbis collige

.

1d0, Qu

afino detetioterp meritó dixefis ho«

Quotidi? pj ,

apud. me cau[am dito y cim

fublatum &

I?'d CeSöla

fhibed

ininem illum , qui tántüm ad illud

anPæ?ü lumen eft , &* conticuit. uxor,

j d

petagendumi , feque de illo exami-

mera q4Th £l con[ciá , totum dieim ine«

djvimm

nandum incümbit , quod füb perie

cum ferutor , falta ac didla mea vemes

od

cüló daninationis intimaátur 5 áfinius

tior $ sibil smibi ipfe abfcóndo: mibil tran-

&

fiquidem non. folüm metü gehenria,

to ? quare enim quicquam ex erroribus

umiämnïii

fed ctiam tintore Verberum pfopel-

imeis timeam , cim polfim dieere qvide

litür , quiti & defiderio pabuli. Difz

ne iflud ampliss facias..

"

ii *

&ite, quilfit, Dcum ex totis anim&

Czretüm ádhuc híc qugri poteft

j p

viribus diligere. Dcutn profz&tó ex

primó , quantum temporis fpatium

st Il

toto corde noü dili

Fo]

eit 5

qui in qu&-

fit Examini genetali impendendum ?

qiat

terdo. perfectiones thefauro viribus

& tefpondeo , haud pofíe univerfa-

d

párcit ; ne dicam, qui tam facilé pro«

- litet certutm tempus affignari , quia

" e[kmüf

ficiendi medium negligit, prout cft

alius ampliüs indiget , alius minüs,

accuratus examinis ufüus ,. && tamen

hoc tamen cautum fit ; uüt éxámen

I) udiuc

hoc ipfum tàm facilé medium annu

ante elapfüm faltem quadtantem nune

fs ^

putet

iefatur fignis praedeftinationis , «1-

quàm finiatur.

Quanquàm forté

"

Güt econtrà ejüfdem negle&tus (ignis

primá fronte nihil fe fpecialitet no-

teprobationis ; teftánte id claré Gre-

tandum apetiat , flam , nifi certum

lad

hcoe

(ll

Lib. $.

£orio Papa hifce verbis : Reproborum

- tempus,huic íanéto exercitio quafi

fuc

W

d

Moeral.

effe propriuim. folet, [emper prava. ageres

ex Lege praícriptim, inviolabiliter

fetvate contendamus, nunquam cef-

jil

j;a

! firiquám , que egerint , vetvackate j

omhe enim quod faciunt. ,' caca mente

fabit diabolus ros infeflate ; modo

j *

pertranfeunt , fackumque fuum , nift pu.

immittendo toedium , modó fuaderis

j p

niti fuerint , noti acnofcunt.. At contra

do ejüsabbreviàtiotiem , mnodó otnif-

Jf Pe

fioneti ; modó finget, hanc opetam

Electorum e[l, acius (uo$ quotidié ab ipfo

hgguonb

éogitationi fonte difeutere .. Cv omne;

non eífe neceffariam , taodó inuti-

) gtf

lcl-nf

opm'

d

ài8

YT* 42crA4ATEs !

charta fortaffis in aliorum manus dee

lem. Affignatum etgo habeat fuum

tempus quotidiana mentis difcuffio ,

veniat , poterit adhubere mmodum &

ut abfícindatur omnis omittendi oc-

vetba fibi foli nota.

Deindeé toties

cafto.

in cellula exarandum eft aliquod

Secundó híc quzti poteft , quo-

punctum, vel aliud parvum fignum,

modó peccata & defec&tus fint anno-

quoties per diem ( fi eft lapfus fre-

tindi ? nam (uppon.o* , quód fpiri-

quens ) vcl quoties

et feptimanam

taalis profectüs cupidi non folüm in

( f& eft lapfus rarior

j

vitio, in prin-

Examine particulati , fed ctiam in

cipio cellule fcripto , te contami-

generali fua errata notare confuef-

nifli. Finito autem quovis die, vel

eant, faltem quoad peccata mortalia,

quivis feptimana , füper cellulam

& quoad illa venialia, que fan&dum

tran(verfo modo ducenda eft brevior

Jineola , & fic de die in diem ,. &

progreffum pre cateris rctardant.

R.efpondeo itaqué, ducüs per to-

hebdomade im hcbdomadem. - Pro

tam quandam chartam lineis , effe

exemplo in fequenti forma ego Ícx

formandas füblongas cellulas , &

duntaxat cellulas pono , ad quatum

quidem tot , quot viderit quilibet

imitationem fibi facilé quilibet tot

elfe neceffarias ad notendos fuos lap-

effotmabit , quot fuis erratis

fus ; in harum principio efie fcri-

confignandis adverretit effe

:

benda vitia & peccatorum fpecies.

necetlarias,

-Siquis tamen tir:ct , Re hujufmpdä

YA

f/

N

ia

20*

35

M.

r

f:; U

Y

—

É

s

—

:

e N-

:

ä

f

1

n

N

AE

ERN

N

$:

ïïx

Ms

A

ï

L

1393

roesn.

EE

j*

WA

m

Wj

fi

N

M

)

"Tabula

ï

Í

"mRm.

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , c^t.

329

tss

bcoanté oculos materiam mcditandf»

x &

Talula , feu Figurk Exa-

cognofcendi gravitatem peccati , eli-

de teta

m;ms gmem/z's,

ciendi contritionem , & de ceteró e.

digu

m

mendandi, Nam afpiciens vocabu-

ügnum,

f f

l,-l'

b.466

Àà-

lum Pallium , mox me tefle&o (üper

]

e

PIUS il

l Pälium .

-

l

caput 39. Genefis,quód nempé Jofeph

titmanm

L

E.

E

amore caflitatis, relicto pallio aufu-

p

|

R

—

É

getit. Sed, pró dolor ! accidit contra-

' 4

Contatme

|

H

iï

riutm, adeó üt primá feptimaná con-

) dle ) Wï

X Solarium

!

trà caflitatem fuerit tredecies pecca.

: cellt

*

da

tum commiffüm; (ecundá novies

3

ii

*

l

tertiá quater , & fic deínceps. Tot e-

diïm ) t

i

nim invenio figra in primo domun.

km, Ia

ï

culo , totin fecundo , & tot intertio,

MmmRDUMSPSHUES watmacerenes u

— —

u

[!

hac autem effe intellizenda de fepti.

Acetum

d quiim

$.

2

mana denotat mihi litera: S. Quares

villbxt tf

forté , cutfignain primo domunculo

|

g ettià

x qe o VMIT a

u r TMUE CUTNDMCCEEM A

fint invicem diflimilia? R efpondeo i-

4t d

Locufta

deó , quia ín materia luxuriz divetía

S.

|: d-

1]

| i

eccata poffunt committi , nempé vel

|

cogitatione ,vel verbo ,vel opere,&c.

ä:;

asss u- semRPGMa UE T ID u b t racRENM M As

MEGMMMPOPDS. um

iftud ergó fignum (1) poterit mihi

Lu&us

indicate cogitationes , iftud (-.) tur-

d.

|:|

pia vetba , & iflud ( ) ipfum opus.

Sed avertat à nobis eptimus Deus, ne

2

——

unquàm tam horrendos lapfus incur-

l Judici

i .

ramus, fimilia effe notanda

, dico; eC-

|

Íe committenda , non dico.

|

iS;

ïï

Sinn.ïitcrafpiciens vocabulum: $- 2. Reg.21.

lariuim , ftatim me refledo füper lap-

Jam quis ex iftis poierit mihi venire

fum Davidis , quód fcilicec dcambu.

innotitiam meorum erratorum,etiam-

lans .in füo folatio, pet incautum af-

fi forté libellum aut chartam fimilera

pc&um fuerit captus ac lapfus ; Ergó

fubitó, menon fatis cuftodiente , in.

fummopci*ä cuflodiendi funt oculi,

veniat? ego veró flatim primo feré in-

& tamen ego , pró dolor ! primá

tuitu fingula peccata,tam quoad fpeci-

die toties meis oculis periculofam

em, quàm quoad numerum cognof-

libettatem conceffi, totics itemfecun-

co,imó non tantüm cogno(co peccata,

dà, & toties tertià. Diem enim mi-

I,l

T

cd infüper ex his ipfis verbis jam ha-

hi indicat litera d. Afpiciens autem

Tt

vocabu-

4

j

TRACT-ATUS

"m

L

$

me teflecto

P

üu

2

t

i

C

vocabulum — Acetum

diverfiffima , etiam pet

»

átá ginta

fuper illud Davidis : Er infiti mea. po-

annos diverfimode commiffa, in Con-

taverunt.me acetao , ac mecum cort-

fcffione generali, é minutiffimálfcedu-

cludo, quód met exceílivi potus totics

lá quoad determinatum numerum &

pet unicanttantüm feptimanam itera.

certas fpecics fine ulla hafitatione re-

I

ti, fucrint cauía tam amare potioniis

citare. Qui autem tempus examinis

UT

|

Chrifti.. Quemadmodum & Locufta

nof exfpcctat, fed quamg; fifüfm er.

gnihi iudicat exceffüm in cibo, totics

tor fuit comtniffus, mox illum no.

&if2 (fi

per feptimanam commiffum , quia

tat, huncadhucmagis laudo ; unde &

f

. Joannes , exemplum abítnentig ,

laude digniffimi funt illi, qui femper

f

Mardát. Locuflas d mel. fslveftre edebat. Hunc

fecim portant libellum examinis , ut

tr*

6

e

debuiffem fecdándüm permifïïomm

inomni loco ac cenvetíatione , qua-

P?

q

difcretionis imitari ; fed accidit pró

cunque minimá licet culpá contracti ,

dolot contrarium s & quidcm primä

I

protinüs fe parüm turbaavertendoy

' feptimanà f:xies ; fecundà undecies,

commi(füm defe&um pfimmythio

iUl

& tertid quater. Item cernens voca-

fuo libello inferere , ac fefe recolligere

fs

Ecdi. 5$. bulum Lu£lus ,tefle&to me fuper illa

valeant, Sunt & alij, qui fempet íc-

ha

y. 1$.

verba Ecclefiaflici : Faec ludum, fe-

Vi

cum vel intrà togam, vcl alibi abfcon-

cundum meritum ejus ,uno die vel duobu

ul

ditum filum gcrunt , ut , dcficicnte

propter detratlianem , & ftatim cogito ,

forté occafione fe commodé averten-

]

It

? !-Vn

quód ego debeam tefatcire ac deflere

di , fà

m

m intereà in filo; ne&tendo

t

damnum perdetra&ionem proximo

nodulos , fua errata confignent ; fica-

m

illatum , quod contigit primá die ters

mor"pïoücicndi ingeniofus eft , nott-

P

^al

iC

Vi-

^tlo

fecundá quater ; & tettià (em

inunquàm etiam apud litteratum. 1g-

vocabulum 7udicia ; in

naros, utpoté quibus non erit diffici-

Id

P/al. 1;$. dens denique

n

y. 16 4.

memotriam mihi revoco illa Pro

I

Hc-

J.v?

1

huac ultimum modum , pro fuis

f,'

I:Fn'q

i t f

d

2v

P

t

7

& verba : Septies in diela

LX d

peccatis

tandis , adhibere. Simus

Vi

4

LA

Ee

at

D

-

A

bi (uper judicia quftitie rua

A

ficmei

EN

ergo Ó nos

docibiles à Deo : F4- $. 'Grág.

8

i Rex tam CO«

fum teprehendo:

^ eamus quotidie mobfoum . vatio- — in Pafler.

M

r

i

i populi feptie

D

eo de dielaudem

"u

pio

^

nes, quas eum mofiro judiee —— eap.1z,

retulerit, vae mil

P

CZSI

'tesbyteto,qui unà

babebinus.

]

feptimanä bi

$ $ € itcr

a quater ; & alià

ole

xi. Í-

ícmeltotum Breviarium ne

ön'—

I

?*

dem modus fervari potetit quoad om-

d

nia reliqua peccataac vitia. Et fi huic

f

annotationi accedit diligens men-

Ü

fltua , aut faltem annua relectio &

t

. computatio , non etit difficile , fin-

ti

. gula peccata fua, etfi fint plurima ac

CON-

R

n

331

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS , ct.

?.u.f

bl

[)

g'mta

CONSIDERATIO |SECUNDA-

ciculus fagittarum à Sciluri filiisfran-

, of

gi potuit, tam parüm , imó minus

mifodi

De Examine paruculari.

omnia fimul colle&ta vitia poterunt

It

n

i

M

extirpari , pot

erunt tamen , fi di-

AEIOR 1

Otrigcbat Scilurus. Rex Scytha-

vifim fagaci Examuni particulari fub-

d

exanins

rum , morti proximus, fuis octo-

jiciantur.

Stobeus

Eft itaque

Examen pärticulare fin-

m d

ginta filiisfafciculum , ex totidem fa-

tam t

Serin. $2.

äittisx colligatum, pracipiens, utcon-

gulare fludium pro adeptione cu-

1

1

j nj

fringat

u

it ab eiss aft fmguiimalacmm

jufdam virtutis in particulati , æqgä

€

asrpi

** ULL

^

quifamp

fe debité

are

, quàmrhoc velat-

quotidié faltem per quadrantem cit-

citer inftitnendum ; commuhiüs ta-

amias, u

tentare, ne dicatn frangere ;cüm. Vctó

men & meliüs citca metridiem pran-

iofe , i

pater cuivis: faam fagittam in patti

culari &

Rv

(?;1

paratim diffringendam

dio, quàm vefpere fomno premit-

contti

vt

1-1—1':

3fo

1t

trade

ivct,

mox àfilis fine dig

»!

M V

lt

G-

tendum ; Tum, ut ità per diem fiat

yattenb

oni

H

mandatt

7111

1

H

1

[

J

trina diftin&a tecolle£tio : videlicet:

fuit executi

IPII

ETU

(ïüOQ

fimmi

]à fe tes fermé

etecolltt

patre preceptum.

mane per meditationem , meridie pe£

examen particulate , & vefpere per

habet cum noflris vitiis , (agittze funt

i fcmgq "

4

vitia noftra, fagitte acute,, fagitte

cxamen generale. Tum etiam, ut

d

ad vulnerandum veloces , volantes

detut occafio , eodem adhuc die fua

; Ui

die

1

viti

in

ii s.

& nocentes in nocte, .Ssgät-

propofita exequendi. — Quia. in exa-

Ti

(4

te funt obít

cíéibetM

Diekuc

l

s,ne vites virtutum

Quni

mine particulari non tantüm propo-

» K

nimus occafiones fugere', fed inter-

gc*mmaf&ani in vianea humani cotdis.

guitc

dum etiam quarete ; nequaquam

Prudens ergó pampinator noxias vi-

(:r D-

GS 6& ! m'n'

—tiorum has fagittas in fafcem colli

od

quidem occafiones peccandi , fed vi-

m 5

te nondebet , ut unicá vulínrá rum-

&oriam de nobismetipfis reportandi,

T

f

pat , fed debet. fpecia'em fcirpiculam

actusque heroicos exercendi. Nihil

I.ln j Pfo Nis

(A

figuidem intantüm animum pugs

uni poft aliam. imponere , utiam ía-

;bfyg, Sim'dï

gittam poft aliam frangere , & unum

nantis oftendit , inquantüm vincen-

pou

vitium poft alterum eruncare ; aliàs

tis glotiofa vi&oria; & nullum tam

i 9 '

enim nunquatm fequeturfalubris pam-

certum ! efficacis. voluntatis eft. fig-

! judi&t 4

pinatio ; nifi forté caleftis agticola

num, quàm virtus in effe&u probata.

pampinaceos palmites exttaordina-

Jam quod attinet ad partes examinis

rio quafi modo purgavetit. . Volo

patticularis , poffunt eidem potiffima

dicete , quamquàm per Examen ge-

Íeré omnia dicta de examine gene-

nerale cunc&tis vitiis fit ftrenué . refi-

rali applicati ; uti eft invocatio Spi«

Üendum, non tamen id füfficete , fed

ritüs fan&i, gratiarum ac&io, pt&-

cffe infuper cum quovis vitio in par-

fertim pro fru&u, quem cex hoc ex-

ticulati ad fingulare certamen deícen-

etcitio haurite fios credimus , & pro

datis gratiis à ptoximo cxamine pate

dendum. Quàm parüm quipp? faf-

Tta

ticulati ;

coN

ul

3

z

TOR dC T

ATU

i

ticulati; dolor de commiffis defecti-

Í

laris, que cum c&tetis aut. nullam

buss item aünotatio commiílorum

habet connexionem , aut. cujus exer-

f

d

&uum ; ifto tamen di(crimine

cende ratiffima íe offert occafio.

quod in particulari examine tantüm

Quinimó ne :cefsé non eft ,

ut fem-

f

i

f

notentut unius vitij defe&us commi

pet vitium cert um .,

aut certam vit-

l

fi, aut virtutis a&us omiffi ; defcen-

f

tutem nobis præügam us, fed poflu-

Y

dendo omninó ad fingularia : fic v. g

mus étiam aut certam. animae POfCH-

in virtute humi

atis, an nunquam

tiam , aut certum corporis meni-

(

neglexerit occaftonem Vlï'O" eligen-

brum purificandum affumere , con.

ql

di? & quotiesz an nunquám neglexe-

venienter illis divi Pauli verbis : Mor- Cola]]",-»

)

rit occafionem feipfüm in verirate

tificate ergü membra. veflra , qua funt - 7-

Hi

x

d

vilipendendi ? opprobria gaudenter

(uper terram.

Eftque , meo judicio,

fuftinendi ,

&c.

Duo nihilominus

ifte procedendi modus breviot atque

p

hic tm&anda occurrunt , de quibus

facilior : brevior eft, tum quia citius

f

in antecedentibus nihil tractatum ,

utique i,æulhuaz do abfolvi queunt

fit

nempé de quibufnam vitiis fit exa-

snima POïLHLlæ

Lornorlsque meni-

bra ,

:ou: in certo numeto coníti-

TT

inen Pal;'lfl(.üläï'Q pre&cipuc in Piïdïf"h-

Ir;

Jj

dum ? & quantum temporis fpatium

tuta , qu..m vitia , que fuünt fepé

fit uni vitio eradicendo , aut uni vir-

guaü Hfh.. numero. Tum emm,

eft

tuti implantande dandum ? Ad pti-

quia unà animeg potent

&, QUï uno

Vit

mum dico , illi vitie ejerando etle

LOFDC*ih ii

qui!or, metnbro bené

dar

primarió operam dandam quoód ma.

parpato , oi tantüm unum , fed

C

gisprofþ&ui fpitituali obftare, Deutn-

pxurrrm & fermé interdum . omma

tür

vitia unà fimul diruuntur : ;uxta il-

Id

que magis ac frequentub offendere

videtur. Quiaprudentis eft, obftacu-

lud divi Jacobi.: Siquis im verbo mon

n

L] A)p

j Auli $

la. fortiora removere , & amantis

0j mm:ur

dic pe;*fw u

» .jþ

vir. In vitiis

P. -2;

lt a

tollere , qus maxime difplicent a-

CCOIItï'ï notnu rató dæüüï*

contfarium 5

nxn

mato. Cum illo vitio primó manus

adeó. ut notinut 1qmm intumefcat fü-

M

'Hg

Lid

excellens , ut

conferende íunt, quod eft cetero-

perbià continen

f

ram veluti dux, fons,ac origo, quia

nonnulli eó magis excedantiü potu,

lt

dace femel profh*ato á facilé. totus

quó funt abftinentiores in cibo. Fa-

Vitt

Rer. 17; exercitus debel

latür.

Sic proftrato

ciliot eft , tum ratione cognitionis,

f

Philifthiitm, &

v )le

Goliato ,terga dedére P

tüm fatione attentionis 5 faciliüs fi-

d

fudith. rg fic

wo Holoferne fugse præüdxum

quidem eft , fenfaum errata cognof-

W

V. 1.

Pariter pro illa

fumpsére Affyrii..

cete , quàm vitiorum occulta pene-

—^

i

vittute eft. primarió laborandum ,

trare ; faciliüs etiam . eft

attende-

D

qua prz ceteris fpiricuali progreffm

te , ne offendamus in verbo, quàm

t

fetvite advertitur.

Uadé nunqmm

De contaminemufr vitio

forté non

l

alfümcnda eft vittus omninó fingu-

ità prafenti.

Homo enim fuperna

fapien-

A»

a

DE MOTIV1$ ET I

IN

&"'C""

RUMENTIS,c^t.

M

2

3

: ul

venientem difpofttionem

D

ret ,

fäplcntta necdum imbutus , faciliüs

js t

fine dubio ia nmuom retinct. ope-

quia mamfehum incicium proprij

ocuf.

amoris e1t ,

elle

[29

abf

*7[*(* omni iál-

l&tl()HGSPfhühnl » qll'l("fl pLOPFl ( 2-

u m

tes virtututn.

**ngm eít opus in

pu

nationis n*ol cília vivere.

Iff-

IBEH

FE Yl

lioc exercitio , ut quis fe fc:*ïpx.ri(

:?

Aotal

iv

f tu)c dicit

Vl

ali id')d yi-

i*D

fed ol

fledat , cu]u(na*n v. g. pfofx.rema

tium

ext

E

tum , q

ndó

nullam

vetba fint vzm is ,

i pota

qut cujus tacen-

amplius habet vim in voluntatem ,

HS f

da vitii :

fed . í(atis eft cogno(cere ,

qmz ipfa per gratiam divinam , per

ete , CO*ï

e

;xct

X41

llalb

mcmt

nfl

C&

ohls, ac continua

dód priora ptoferri chatitas aut ne-

tbis: "

cellitas po&u et

, & pofletiota tace-

exercitationis fubfidium roborata ,

ti fancta mortxfuacm füadeat.

lNon

jam expedito gaudet dominio in om-

T u

lï

«» judi

eft opus ,

in quoms actu pro-

nes malas inclinationes , hujufmod

eritt i

priam ejufd m virtutem | laboriosa

vitio confeederatas ; INam , quem-

admoudm duoxlcmr homo dicitut

æqm w

fpeeulatione nobis prafsntemus , fed

mortuus

indo, fcilicet natutaliter;

rM q

fatis eft , fijopere compleamus illud

Do&oris Genüuum

Omnia in olo

Squ rl

1. Gor.10.

id eft 'pbr fepatationzm anime à

riain- Det jacite.

corpor

& moraliter fcu. civilitet ,

Weto d wl*ld-

y. 31 —

f

Ad fccundum refpondeo , tamdiü

hoc eft, per perpetuam feparationem

m d

nä

efle uni vitio eliminando , aut uni

ab dc?lbus [zeculis ità fimiliter noftrae

vitrtutt conaenaa

Lavan

3alae mc!mmxonu du-

11,3

üt

(

n

!u

operam

P? ;llwlï Cs ():.

11-;;.

wa,l

4'7:3

iV V

morti ttra-

(moto Mä

dam, quam: diü ncccffänum, aut ptae

ylmm mort

cateris fru&taofum efle animadv:rti-

dlfæ dici

qu

; naturaliter ,

id eft,

m , &

ïiï

tur; f:u donec PlO"ïOHLLUTx vitium

per plena

112

fublationem & E.para-

a. omi

adicitüs eviratum effe cenfeatur. Ubi

tionem

ab an

ima ; & morahter

,hoc

mxaü

^

-

tamen notari oportet, dupliciter pof-

Cit , pst co

onti

»-

tiam ab a txbas yi-

vemrm 1

íe aliquod. vitium extirpatum dici :

tiofis,

Et ii:J ti moxï.i

er anI'ïüüS

j pvb '*D m

neimpé .naturaliter 8z moraliter ;

vivit quidem in mundo , Itatamen,

ottatii

etiam

Naturaliter dicitur extirpatum, quan-

quafinon effet in mundos

ameiat

dó neque ampliüs ad illud fentitur

moraliter mortificatz páffiones funt

cl Lyüa )

naturalis inclinatio.

Ita extirpari

quidem adhuc in horhine , ita rtamen

n p

vitia , non eftde neceffitate ad per-

quafi non ampliüs effcst i indiomine ;

erO i5

fe&tionem acquirendam , quia poteft

quiafunt debite fübje&e imperio vo-

) mfl()mh

dari altiffima perfe&tio in fubje&to

luntatis. Pariter quemadmodüm non

iil ,

etiam adhuc (üftinente malas naturae

eft in hominis poteftate naturaliter

j CoO'lw

inclinationes ; nec etiam eft in ho-

prolibitu vivere vel mori , eft ta-

ü PE?D»'

minis poteftate, nullà malà inclina-

men moraliter , quia liberum eft ho-

attco

tione infeflari ; quinimó fiquis hoc

mini vel fe fcparare À mundo

vel

o, (

inordinaté intenderet , perfectioni

fervirte mundo ; fic etiam non efltin

forte m

magis impedimentum , quàm con«

hominis potcflate, carcre omni gy41à

Xt3

p foptt 3

natu«

faPlCU

d

354

TRACTATUS

L

me

ditetur de luxuria, fed. poteft, &

maturz inclinatione , & fuas patfio-

nes. naturaliter. mortif

—

iC dic

ET

japet

e

forté 1tzt01dum falubrius, etiam me-

;.-

ferni

vel non habere,

fl ta4n

ib idii

nuc

n

n

n

&

)""J

k

[2

Itt€

x i

Lï*äil

DO.H

112

i& ii

i,quas 1pfe per

e

non quidem p«t ;;;my

$ natutxe

sï

H

("ma luxuriam toties met Lf'df :

1

res , nifi. quoad aliqua vitia

extit

a

L

:certa tmottis hora , ne forté fübitó

xr

i

[

tüu ficiliota , fcd pc

33

atiat

n di

b hacvita unpara;us avocetut ; itenn

cie Nilg

uod iü

nam ,

qh.u Í .&ä"

de F* &fentia divina P in CUHIS coti-

1

fe efï d«&r

11

L u

;.

Et.ad ! 1Me.n Q-

ia

^0

in

ofa patrat;

fpcctu. tam th:a

^ i

1

i'czl

o111

VCiii

'vl*

v

d

ii

Af

ioncin am-

ïlä&a.

enim & his fimi

A'a ^

$

ne

ulla

(

i) €2 'E(ID

2!

P.

,

lectendam ac in

fOle

ic

quet

(*'-UA]

violcntia ap Fi;

p

,

ut , imó-

X

fe di-

fi

noníolàm omnis R-:äigioüzþs

IQFJ ntur ä.G ext

ipenda qu

uelibet vi-

"ä

l

cerdos , fed quivis quoque (Jhrm;a

13 & pxa, fettim ad luxuriam ex-

Int

CIC

oto

1

autem - velle

n-»-

hus L'PI* etut

€Ó23 Lwd O,.;lïcreu

tende-

ïlr*v'ï

ié

endam.

h

!011et23

Oiiciil

fuo *qf itul co 1ve-

11

icU i

:-'Z-

'Li(-ä' fii

itio, de zmo anima-

tead

i

*X.LF(. ï"

fo

9-3!"3

n

idet

iti3 ne

mi

cen-

ätell

$

ofa;, hoc

z'ï qïjg* ga'y $ /(HM

.;-

rim , de

;

^

Bio

43

Yi

feti Í

ef1a , 1 nift ï

itatur ret

Ccafc O

ít

át

Vadx tut

Ti

liiii

N

g

fï)

f

$

ü

5

[23

bfonu

41

ünu

n, quia

hi

tià vitiorum lolia

TO.A idiu ï

r-t

AC

11

lftï Í

O1l FOAL

unt adjiuvare md:mn

[ni

felo

V

exam

en Ja.UCU

;.i

cu

párticu i

atf

Cs

ni

AT

eli

i

orían contta

[7]

pet

ïjcdï

/

.

-

nta

i

R^

pi

iC

a La

I

;

L0

f vi

tlo LVDC*" f

A1ofa*

I(,vle;zw; * 'ï"!ï.

ä

c

, Íed hoc ipfum

üc

teov

vl-

li

[R1

credarut evutiu

" ) 8£ *vr(ulu

fit fne fr (J:u Ex quo rursus

Inc

per exp*rientiam fatis do&a , pei at

des, quód non fit fructuo! um fuo lt-

h

&

!'*',

eidem

obvia

-.

Unde

fuï» »

ma uh lent

bello Rumuwn mdmcm in

t

anté unuim Vel fefc

J

11' um in

ia

omninó judico ,

hodie' contemplando C

onte Thabor , ctas de fenuncia-

qui meníem ela phm, vix unquam

*n

effe Examen pm:caïal

mutandum,

tione fzculi , & alio die de obliga-

ut

tione Pralatorum medi

do. Dix!,

d)q

qun v1tn m, jam fadicatum , radi-

citüs amputate , certé non . eft labor

pet fe L;qucndo :

efle tamdiu un4

Tif

unius vel alterius diei, preíertim

examini PärthDIQU vacandum ; Pïl'

L

g

uando illud vitium eft valde lataum ,

accidens enim fübindé examen util

tlb

includens in fe plura alia vitia ; licet

tet citius mutatur ; titi üquxs adver—

i

non adcó lata.

Similiter tamdiü de-

teret , ab alio vitio fibi majus perl-

Vit

bet examini conveniens meditatio

lum imminere, aut fi primum in

Q1

Tite

iihïïn.dl $U

—] w

idem eft opus, ut

;:

uod vitium novum, etiam valde

Er

&

materia dire&e de ptopofito fibi vi-

iculofum , incidiffet. Vitio fiqui-

Qu

tio tta&tet ; fed fufficit , fii faltem in-

m

(l)

pm*mm novitet contracto of«

4

dm&c ; ut falubritet & fru&tuose

-

nes vites mxpendcndæ funt, ut ve«

li

xl'ït

iO

applica

Sic vetbi gratià ,

iter fuffocetur ; qua afi in ovo , an-

Ph

etadicare vmum Juxurlæ,

VU:L qu iS

tequam in Struthiocamelum L od

Is

non ei aecefse , ut in iteted continuó

cat ; & profundas radices agat.! Si-

ü

miles

N

E.

-

DE MO TIVIS Ei iEä.S

RUMENTIS, c».

555

m

imues tametr. m1

1314

ita L***E

ï'h .ïu. lz AL '*i'

tationum té teflectes

j5 at f(.(: Pddm

f f«

fiant , ut femper vitctut inc onftan-

eas tuam q*muc vitám per ifthanc

Pfe PH

tia , quia exercitiorum z:u;tam, , i« v. g. hebdomadam inflitueris, inqui-

ideent

]i &

.

ne

fufficienti caufa ü

iicc i/..( ;

3

ff']uO etiam caufas , cutf

ab eis tatm

iUb

(

Tïä'l [ »VZ

RH

(*)11(4 Mi ïliblt fïd C«.GL

M

x..Z')'l

facilé recefferi

íS : ILA

hoc, ut

r*d* E

ï

t,UI

autem m:ä Fä()l ctum. M

.,«,L»

um

:

"ao

,.M

i

t, jani fatis [ patet , qui ld fit

$ Q

COfO

lïï

4113

nhiac

hic eti

[2

[:] LA

i..' dC

O

TP R::wa&o menfitua ,' & quid an«

"2

nem iïä

D

Pä

qt dm 3 per Kecollcétic

nualis? nempé ficut in Sabbatho o per

PLM

doma

3

Zï

» ll

ivVil

im & annusa-

m

ediam citcitet horam inftituitur dis

d

riam ll.f

83

T

.E( 1/5 itaquc

T

D.CCOI-

1

ligens r«,vmo ommum actuum totius

1 £5

y(.

N

bet Y!

lectio

3001na

^^

i nihi

i

üuan

dann.

fc,bhh.äüoe

t3

R

A

am debere fieri ul

aliud.q

mïïl U

TroV1 MO Ofüün m íüorum

achuum per

timo die menfis

& annuatim femel

) vl

hebdotadan

1con

*13

iak

jfforum & omif-

tefpectu totius ani, Qua ultima re.

0 aüm d

forum , infpici

iendo cxamina cujuf-

vifio opnm:: fieri poterit tempore

j4, uv

Vis diei tam gct

icra lq quuü] Päffl(.u-

aunui fecefsus feu 1pmtuahum Exete

l

46

n

hi

u

latia

Í

À

c non fingulas ex medita-

citiorum , femel in anno per decem

ac fet-

(

je

tiontbou

annotatas Lx.ïu.i d3 5 COIT l

aut faltem octo dies devoté

onit

an

doa

;1

uscum actibus aïmms

iE

I

ctus uü i

venter perapgendorum. —Quia aliás

d

ci

Sic in Exa

'hfi;v

generali pti-

y ipin

condwt tunc temporis fuam corie

nlü 1n

i

P

il

) efL , an die Martis

j

d

;—;j

fcientiam, per confeffionem annua-

[

1U1í

i*«

4 peccat

ï

C

lem

1l

m

]

:

ommiferis, quam Pe-

majoris puritatis ergó , humi-

af

Fla iL

C ul

1

713

rrbi

Jom:

ZO11i

H

bere

P

fimul

l1

ac contfito corde p

ïg"v, H

Hlæh' i

indau

CA iïi gauf'i

'cur vitia defce

etit diflic

lo t

talem conf»&wmn atl-

ifium i

ul PODJS creverint

(]U'ïiï] GC

nuatini deponere , fi dili

iiiy-

ilgens antoe

rgm*W

]m

Cï

"t

Secundo iní

;')

clenda eft

tatio per totum annum przceíht

e Qni

d;arta Examinis

generalis

in qua&-

Finito veró anno , poteris tuos defe-

lo ! 30'

;

ntt flïhf"

,

nam peccata Cnïlï'hïï fte

&us annotatos adhuc in minorem.

nuïïu p

M

cec

fchedulam contrahere , in tali vel fi-

P

ifíam L.pdma am

ldCf.o ; ut

Qum ; DC'

t!ib1 innoteicat, 11 ouanam virtute

mili , verbi gratiá forma

al L'"'

iuc fis debilior ? & in. quodnam

——-——«——-——-m"-—w-—.——m

[Ul)a N

vitium labendo frequentior ? Sic pa-

O». 38

O90 43

('.l"s P

ritet infpiciendum eft cujufvis diei

lfra QUE neg ]

(Dn

&A- 18

|

rlmut]) l j

Examen particulare , ut. ftias, an

|

U. 21

j

[

E

—— —

ao v?

tuum illud peculiare vitium in füis

-.a-—-,..——-—--—-ï—-—-——-

Tor6

tlü niul

aCtibus vcl augeatur vel minuatur ?

Ial Jrsglabsl

$33

m ORU usl guissume m Q aumeSeeee. CDIDRUAUMNDL

« Üf

Item , an in ichandls peculiaribus

u

T 46

l;

propofitis , tum mané, tum in ipfo

K :12

l

examine fa&is , fias fidelior aut infi-

4 96

TOUD

]ob

delior

m a

Super tefícras autem medi-

aagj öl'

: ETU

f

n

v

336

IR400 E A"T U $- I.

1c ai-

aut negligenter. Ideó denoto blafphe-

af

Jam ifta fic confiteot : Per hui

pum totum Breviarium, ex negligen-

miam per fyllabatn /a. Ut agn*ofcas

ii

fex

tia omifi : 47. infuper Matutinum

gravitatetm delidi , recogitans te-

cum Laud bus :22. tres horas minores :

cum illud Levitici : Educ bla(phewum

fir

extratafiva, & ponant omnes , qui au-

óf.

p Fuidiftra&us in recitatione Bre-

Levit.zf

dierunt , manus fuas. fuper caput ejus ,

*j

viarij plené per. cotum Oflicium 38.

*

L]

cr lapidet esm populus univer[us.. ldcó

hi

(emiplené itidem per totum Off-

eium. 43. per notabilem partem ple-

per fyllabam abs : crapulam denoto,

L

né 18. per notabilem partem femiple-

ut intüs compungaris , revelvens in

u

mente tua illud lamentantis?*jeremiæ:

né. 21 Blafphemavi per facrofanc&ta

Sacram:

e

-

ntà delibetatc 69. indelibera-

Replevit :€ amaritudinibus , ancbriavit

1

u

ue abymthie. Ah totics Jefum in- —

þrm; j.

té 82. Ufque ad cbrietatem bibi deli-

e

.

qiis

betaté 14. indcliberáce 23. Locutus fum

cbrias abfynthio , quoties te ii

DN

vetbaimpudica 46. otiofa. r1». fcurri-

cbrias vino. Idcó vitrum lingua pet

àm

lia. o6. Si quaris , cur Breviarium

(yllabam eb infinuo, ut te cortigas,

d

iilud tecum peníans : Obsutui , e bu-

m

per fyllabas s fra : & neg : dcnotem?

Pal jt.

niltatus — um

G

lu 2! ('iünif.

O

h

Refpondeo , me hoc ideo faccte , mi

,I 56

m

honorat

4

&

de Pït*äbä*'æï , Ut fahzïufä ti

quantó magis filendum ab impudi-

?erem.

pha

iaris, teflc&tens te fuper

6s , otiofis ac fcurrilibus. . Jam fe-

ij

/;.'..8 lp. 10. fnorc pei*cut

/hu'e-

illam terribilem fententiam

quitur in fimili forma

p

1f5

auduleuter

dicus qui facit optis Duzgzäæz

;J!

-

poti

tem

f

bit

Cenfe[fe | generalis de quadraginta aumis,

p

r ii

iif

O 1310

no

96

9 TIIY2

fere) lu 1713

Poe 1 ^ ^

Q

67

Z

gä

|

1 « 894

j 2

|

;

v 47

5

.».-'»

2(

Qice

O 495

p E EEE

Ó—Á

-

p——P—

*

i

2

i

1

ts

4219

236

—ï

11 317

aíc| 9 764

| He

j

35

|

990

IV-- 26

O 326

A

42

hï[ü

157

m

ä

22

U 431

3

265

—5

[

H 64

e 419

g — —Á

sss gt

«t

130

48

212

fl

629

9

-3 612

9 16

C 329

bac |

23 779

Q

& 6422

6213

T

114

li

;l

|

G 999

U bb

EETS

sä

]

j

1

d

(ä

Ecce! bic tot fpecie diftin&a pec- éta adhuc omnia fuiffe patrata, & ta-

3

cata ponuntt

1

r,utvix putem,ab ullo men perfcaiffimé fingula quoad fpeci-

11

hom

A&

ium tot, & fimultam diflin- em, & quoad numerum exphcantuh

an

DE MOTIVIS ET INSTRUM,ENTIS, &c;

35

ii

an fint cetta, vel dubia, indicantur ; &

anxietatibus , nam'fiquis dubitate aut

apioa

infüper cuivis vitio conveniens re-

fluctuare coeperit , an qnoddam pec-

;lïal'lS [*

flexio ac. meditatio ex Scriptura af-

catum tam quoad fpeciem , quim

um

fignatur : Uti sc:lege : Matth. 26. v.

quoad numerum debité Ecclefiz cla-

f Ode , .

6y: No, Matth. 24. v.37. ga. Matt. 26.

vibus fubjecetit, an non? infpiciat

i s

i

V. 74 €0. PfAl. 108. v. 6. Apoc. 9. v.11.

fuas recollectiones ac- confeffiones

"i. J "

fle- INum. 25. v. 6: lo. Joan. 13.v. 6. afc.

annuales, revideat Schedulam con.

9 denoto,

AO.3. v.r. He. Lucg 22. v. 12. Bac.

fcflionis generalis, que uná cum re -

'eyens i

joan. 13. v. 27.

colle&ionibus annuis, tum propter

s*]&rcn:iæ:

Fateot quidem, quód primá fronte

hoc, tum etiam , & quidem potiffi-

,ndrit

appareat fignotum confufio , aft fi.

tüm, propter profe&tum fpiritualem

Jám x *1

quis pet unum vel alterum meníem,

(emper (crvanda effe videtur : & mox

g il

imo per unam velalteram hebdoma-

intclliget, utrüm confcientia vexetur

lingut

dam huic notandi exercitio fe quoti-

metu inani , utrüm veró moteatut

: Cort (

dié dederit, tunc non habebit. majo-

timore laudabili. Et amabo, quomodé

rem difficultatem in difcernendis füis

iti, 6

poterit quis fcrupulis & inanibus am-

177

(

fgnis ac notis , quàm in literis Al-

biguitatibus credere, cüm (ciat , fe

A impüdþ |

phabeti? tiadé,íi Confeflarius. de

tantam íug confcientige induftriam

$1

» ]gm l

modo notandorum defectaum à fuo

impendere ? Forté hoc ipfüm non-

Ltic£ 16.

poenitente. attecedenter informetur,

nullis fcrupulofum videtur ? Sed fi-

y. 5.

poterit intrà tria Pater & Ave clario-

milibus filiis-lucis prudentiores funt

fem conícientig notitiam ex fimili

filii hujus feeculi in generatione füá ;

2

fibi tradita (chedula haurire, quàm fi

quia follicitiores funt pro tranfitoriis

per duas aut ttes horas poenitentem

numis, quàm illi pro eternis divitiiss

in facro ttibunali fua . peccata reci-

ifli vix non plorant , quandó ipfis oc-

d

tancem aufcultáffet. Et i'-äquis in cafüu

cafio lucri fübtrahitur , & illi cum

o

21

neceffitatis (üo Confeffario fimilem

explofione rident, quandó illis an(a

| 1:

fchedulam daret, dicens : deomnibus

luer; oftenditur. Oeconomi Domi-

—

hiíce peccatis me humillimé accufo,

^

norumque Miniflri per fïngulos dies;

|

ac ex cotde doleo; abíque dubio ejuf-

per hebdomades, meníes, ac annos

a :

6;-'

modi confefiio non tantüm foret'va-

rerum detrimenta ac lucra, accepta &

& |

n|

lida (ed etiam licita & fructuosa ; Ex-

expeníà diligentiffimé computant ,

fY

ttà cafüm autem ncceffitatis non elfe

l

ut fo tempore Dominis debitam ra-

"

hicitum , confeffionem füam quocan-

g

tionem reddere queant, & nos vivi-

-que dcmàm modo in fcripto date,

inus per dies, per feptimarias menfes

docent facti Canones, Florent. & pet-

ac annos fine ullo ferio confcientiae

m d

petua praxis Ecclefie , multüm pre-

ratiocinio , tanquàm Domino ratio-

uo?d P

tereà iflo norandi modus fervit pro

nem non reddituri , ó homines nec

^

[

repellendis fcrupulis ac ;confcie:

: d

tiae

unius teruncil quidem !

)

Irxad. 1. Pars LL

Vu

C 4-

338

PueyurUs

EK

fio

s N

9

d

—«—AR f' U M.

fü

CAPUT

fi

De Leifuue f)iïftüdfi.

Ó

f

"

f

E oï&ndatur iaonoränäus Le.

vetó hatc ipfa nefc-i;:, utilis nec ifïïa'i-,

ls

riec aliis efle poterit. Eft igitur hic

fK

IN

&or, i me forte hic à qui-

- * busdam afcetis aliquo imodo

(inquantüm per brcvitatem fieri po-

lU]

diffentientem adverterit; nam ícien-

teft ) tradtandum, quomodoó ad ho-

tumomnium ícientiam Sacerdos pet-

dum eft, me non (cribere pro mo-

lls

tingerequcát , & quámquam ptinci-

nialibus, queis forté tantüm unusaut

z

altet libellus fpiritualis fuadetur, ut

paliter agatur.in hoc loco. de modo

lu

hauriendi. doctrinam | afecticam . &

cx eo potiüis meditentur, quam le.

fäC«

profcétum.fpiritüs ex libris fpiritua-

U

gant; ne fecüs Plura legendo , inci-

dant in foemineam cutiofitatem ; &

libus; poterunt nihilominüs potiffi-

quarum fumma ícientia eft , fuo Pa-

ma æquä Aliis terum Ícientiis come

tri fpirituali absque ullá fuafionis dif-

modé applicari. Quare fit

f

cuffione in humilitate cordis obedi-

(efr

*

1e:fed fcribete me pro Sacerdotibus,

CONSIDERATIO. PRIMA. .

fl

"4

quorum eft omnia Ícite, & nihil ig-

fü

Quid , quomadä, d quam nece[ariä fit

(

norate ; amplcéti eum, qui fecundàüm

do&rinam eft, fidelem fermonem, ut

fpiritualiter legendum ?.

W

potentes fint exhortari in. doctrina

&

Nüquum eft, quódfinis prace.

fana, & cos, qui eontradicunt, argue-

HU

n

w9

ut poflint omnibus de fpe no-

dat media. INemo enim. , nifi

&

forté infanus , medicinam fumit,

Saterdot.

ftra & falutis mediis füfficientem ra-

N

fumptionis fine non attento ; nec

Regal.

tionem reddere. ^Sacerdos ícire de-

[

bet- ( inquit Rabanus apud Petrum

longz fe quifpiam committit Vi2 ,

ïh

6Ap. 7.

Beffeum ) Scientiam fanctarum Scrip-

nifi priüs perpenderit , .quó tendat

türarum, parare veritatem hiftoria-

pergere : Stultitia & c«citas eft, prius

rum, modostropicarum locutionum,

manu quàt iatelleétu negotium at-

E

flgnificatlonem reram myflicarum

ripete, quia c&ci priüs manu pal-

omnium utilitatem . difciplinarum ,

pant, quàm fciant, quó ventuti fint,

vitz honeflatem; motum probitatem,

& flulti primum n fine vident, quó

clegantiam in verborum prolatione,

devenerint. Priüs itaqué legere vo- *

&

diicretionem in. fententiarum. judi-

lenti infpiciendum eft, quaté legat,

cio, differentiam medicamentorum

uid ex le&ione hautire cupiat;. &

ä

adversüs morborum vatictatem : qui

tunc. abíque difficultate modum le-

|

gendi,

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, ö"c.

39

gendi, lc&ionisque librum feligere

tentiis confirmet, ac fpiritualium eru-

noftet. Ex aliis qu1ppe libris metun-

dmonum fibi theurum colligat;

tur documenta pietatis , & ex aliis

quatenüs in hyeme, id eft, tempore

monumenta erudmoms Portó. qua-.

ariditatis habeat , qulbus fuum fpiri-

ftio hic non movetur de fine ultimo,

tum füftentet. Quartó, ut diícat;con-

fed de proxxmo ; ham finem ultzmum

trariis refiftere. Et ngto demüm,

D rblr

lectionis, ficut &' omnium aharum

utinflruatur , cunca juxtà regulas

gitu m

noftratum aöhonum debþre eHe fo-

difcretionis fapienter otdinate , & or-

p

i

lum Deum, tanquam certiffimum te-

dinaté dlfponere. Jam his notatis di-

jo d

co, ut quis in fundamentis afceticis

nemus, Nequé etiam hic ia quzflio.

xdos p

nem venit finis malus , fed bonus;

folidé fundetur, debet fibi ex opti-

mj

quia dubio vacat, quin ad finem ma.

mis Afcetis unum fehgere auctorem ,

d moi

lum nulla le&io , nullus liber , five

tradentem omma principia vita fpi-

ticam &

ritualis, juxtà ordinem ac pet tres vi-

facer five profanus fuadeti queat

,(p ititle

Undé ad librorum le&tionem acce-

as, nec nimis fufum , ne magmtudz-

3 pOtlm

dens, procul abeffe jubeto intentio-

nexmohs memona obru*u:ur ; nec ni-

mis 1uccm&um, ne multa ttanfilien-

Qs con

nem, ex- eis fugendl vel errorxs ac

fraudulentlæ virus, vel veneris fomi-

do, omnia imperfe&a relinquat.

-

tem, vel curiofitatis Pabulum Ja&an-

Hunc auctorem legat fecundum or-

M

tieve flimulum; quinimó non tan-

dinem ponderatc fmgula verba ex-

tüm malum eft, legete aut findere ut

pencxc.ndo, imo magus meditetur; nott

doä:l v1deamur ; fed etiam vanum eft,

tantüm femel À principio uíque ad

m

jn

ut pracise doti efficiamur ; quia íci-

Hnam pervadendo fed iterum , ite-

entie fine opere funt palee fine gra-

rumque repetendo, donec perfe&um

nis r

no,, quibus jam multi fibi fornacem

fyH;ema totius vita fpmtuahs in me.

xterna damnanoms fuccendcrunt

mofia teneat s & juxtà hunc ( inquan-

if ; n

Non propter Paleas, fed propter tri-

tüm propríus flarus permittit )omnes

v1tæ füz actus tam conftanter infti-

fl i

f«

ticum in agrum jacit femen colonus ;

ruat, ac fi juraffet in doctrinam ejus.

n 7

fic quoque non PfOPt€f rerum l]Otl-

tiam, ícd propter notitiz fru&tum

Sic plerumque fe folidavére fancti

9

T t

aut enitn fibi familiarem

df

IlllS

volvendi fünt libri. Poteft veró fru-

homines,

Gus feu finis le&tioni fpirituali in

ronum d

fecetunt pre cxteris certum aliquem

quincuplex preefigi. INam- Primó po-

Auctorem , cujus deCrinam veluti

ganü "

teft quis legere fpiritualiter, ut exle-

fug vitz regulam fant fecuti , autfi-

quil

&ione hauriat fundamenta fpiritua.

bi ob oculos pofuerunt certum ali-

(b qUO

lis vite. Secundó, ut inquirat argu-

quem San&um vel Sanctam , cujus

( T

menta & motiva, quxbus volunta:

v1tam in omnibus actionibus prima«

; ]egäf,

tió imitati conati fünt; aut fe totali-

tetm moveat ac accendat Tertió, ut,

puitó

ter tradiderunt Magiftro cuidam fpi-

fe tum aliorum exemplis,tum fen-

rituali,

*5

r

yuz

göü j

—

340

TR 4CTATUS

I .

rituali , à quo ab Alpha ufque ad O-

Patrem fpiritualem,- aut aliüm vitumr:

Ü

mega fuerunt infiru&i ac duéti. . Et

expertum confulete. Ad me quodat-

QI

videtur lioc plané neceflarium , ete-

tinet, falvo aliorum judicio, & in-

nim ficut impoflibile eft, ut quis eva-

quantüm habeo notitiam Librorum

Cu

dat perfetus Theologus aut Philofo-

(piritualium. , Reverendis Dominis

fi

phus, nifi utatur aut certo Magiftro,

Parochis ac fingulis Presbyteris fzecu-

aut certo faltem Auctore ; non tan-

Pï

laribus ad capienda fundamenta vitz

Y

sàm eunr obiter legendo, fcd cjus in-

fpiritualis ptog cetetis fuaderem 1/a«

&

fuper fundamenta per impenfum ac

gogen Ad divinum. amorem Petri Penue-

[

intenfum ftudium indcfesó expen-

quin ; Quoniam ifte Au&tor proce.

Il

dit medio modo, nec nimis fusé, nec

dendo ; ità pariter. impolüibile cít,

t

ut quis perfcité in aícetica folidetut

nimis fuccincté ; declarat fuam do-

tü

do&rina , nifi aut juxtà certi cujuf-

&rinam per fimilitudines ; illuftrat

dam Audoris principia fuatm iníti-

per frequentia & brevia tamen San-

Q

tuat vitam, aut totaliter nianuducen-

&orum exempla: eft facilis intellectu,

&

dum fe tradat hujus artis petito Ma-

plenus fan&to zelo , niec adeó admi(-

fí

giftro , aut immediaté ipfüm Spiri-

cet Monaftica; qua fzcularibus Pres-

D

tum fané&um pro Magif'tro habeat ,

byteris nonnunquam videntur odio-

[i

quod tamen raró contingit ; quia nulla

fa , aut faltem non multüm applica-

AC

ats abfque .Magiflro addiícitur , &

bilia. Porró iftum laudando , nolo

f

alioscontemnere. Laudo etiam Du-

quidem nulla minüs quàm ars ac fci-

i

entia- Aícetica,quia nulli im pediendae

cem fpiritualem Ludovici de Ponte.

J

tantas molitur daemon infidias , ac

Lando Difciplinam Chriftiang pere

li

ifli. Jam circà hoc punctum duo in

fcékionis Bernardini Kofignoly 5 vel

q

dubium eccutrere queunt.

Primó

fi mavis füfiorem, lege Jacobum Al-

li

quifnam Audtormm pra catetis fun-

vatez de Paz : Joannem Baptiftam:

damenta Afcetica folidé tractet ? Se-

V

Santiure; Alphonfum R.odriquez,&c.

[

cundum

"

L]

quamdià uni Auctori ità

Ad íecundum dico , tamdiü ejuf-

i

fit inherendum ?

dem Auctoris principiis effe infiflen-

z

, difficile

Ad primum refpondeo

dum , donec quis fatis claré cognof^

effe in hac materia aliquid univer(a-

cat , quód jam ptincipiis altioribus

liter flatuere', quia non efl omnium

indigeat. Qnod quidem non ità in«

eadem -capacitas ; nam per pauló al-

telligendum venit , quafi idem fit

tiota principia ducendi func illi , in

femper Auc&or legendus, fed ut mo-

quibus fe aperiunt figna ac difpofi-

dus vivendi , Íe mortificandi , pef

&ones ad flatum fublimiorem ; per

gradus virtutam fcandendi , femel

communia., in quibus pr&ter com

ex eo hauftus; nunquám deferatur

mane necdüm quid apparet.

Erit

ad eutn feté modum , quo vir fenex

ergo optimum de hoc , aut fuum

eodem adhuc utitur dicendi. ftylo;

quem

d

DE ;M'()TIVIS ET INSTRUMENTIS, C

344

Q vium

$guem juvenis *irt fcholis didicetat,

fem, is enim meo judició gratià mo-

Y qui

quanquäm 'verbis forté. gravioribus

vendi finguïariær pollet.

1o; kit

& füá etate dignis. Poteft igitur A(-

Sed quaris, cur fanctos Patres nori

Libronum

E

ceta, principiis femel fatis imbutus;

ponam pro primo fine , nempe ut

; Donins

(üum fcriptam Magiftrum fecuré fe«

potiüs eX cis fumeremus elensenta

rl

ponere, ità tamen, ut tempore inter-

fpititualis vita, quàm ex aliis A(cetis?

ment vt

venientis difficultatis , ác animi in-

Kefpondeo , fan&tos Patres fiepé

derztn f

falire in montibus, & tranfilire col-

conflanti& , femper ad cundem tc-

vtri D

cuttat, de novo fe fundans in eo per

les, & ideó non videtur contultum,

dor poc.

induflriam , à quo forían per incu-

ut prafümamus cum ipfis falire, an-

is fis

fiam teceffit ; quemadmodüm Ora-

tequäm Íciamus ambulare. Sic me

t lia d

docet fanéctus Benedictus omnium

tor ad prima rursüs litterarum ele-

n

nienta recurrit, ubi ob memoria irn-

juftorum fpiritu plenus, citcà inem

m i

conflantiam in fe erroris periculum

fus facre R.egule ità afferens : Rega-

j inzellc&u.

cerüit, Jam ad fecundum Leéctionis

lam banc defcripfimus, ut eam ob[ervan-

xb d

finem. Ut fecundus finis in Lectione

tes in. Monafleriis , aliqmt*enäs vel bo«.

sibas Pree

obtineatur, tempé ut voluntas no-

ne[flatem morum , aut initium conver(as

ftra cfficacitet moveatur, accendatur;

pnur od

tionis nos demonflremus babere s cotertim

ac in bono pftopofito confortetut ,

m p

4d perfettionem. conver[ationis qui fefli-

neqüaquàm ampliüs funt Auctores

nat , fant dodrina fanilorum Patrum;

md() j 00[0

Cap. 73.

a D

À principio ufqué ad finem fecundüm

quarum ob[ervatio perducit bominem ad

TL

erdinem legendi, fed eft ex eis affu-

celfitudinem perfetdlioni. | Ecce ! priüs

mefidà ac ftudiose expendenda certa

ponendum eft. converfationis inis

iliang f*

quzdam rnateria . five deindé illa

tium, quäm cum Patribus properan-

& noïï ;

d

g

fir ii medio , five à principio, five

dum ad petfc&tionis faftigium. Do.

&ring Patrum funt pro feftinante &

"

in fine, Verbi gratiá, defiderat quis

totus fepleri horrore peccati, ifte 1gi-

faliente, non autem pro repente, Sal.

ag

tur faluberrimé fibi conquirit mate-

tavit Joannes anté nativitatem ; fed

nmii dl*

tiatn de gravitate peccati , quam de

quot adhuc ? Ó utinam nos tepidi

m

vetbo quafi ad verbum meditabund?

faltem faltatemus anté mortem , fed

hr 6089&

ponderat, reliétis intereà caeteris, de:

faltabimus , fi priüs bené ambulate

jaiote

faétó ad ejus ptopofitum noir perti-

didicimus. Hinc non poffüm fatis

gon i P

mirari , quód quidam Auéctor ipfis ——

nentibus tam antecedentibus ,. quàm

fubíequentibus. Vis autem ac effica«

etiam Novitiis pro materia Lectio-

(d um

cia movendi vcl maximé poft factam

nis facram Scripturam fuadeat. Hoc

4ndi

,F

f

a

Scriptutam invenitur in fanétis Pa.

uidem & ego optarem , ut INovi-

di

tribus, ipft enim in virtute Spiritüs

tiis à fuis Magiflris certae materig ,

j

fcripfete. Vel fi quem ex Afcetis cu-

aut certi libri ex Scriptura explicaren-

pis , affume Ludovicum Granaten-

tur, verbi gratia ab initio INovitia«

Vv 3

tus

qllem

1

Er "

24*

TRAETATUS L

tüs Ecclefiafles , is namqüþ affatim

Ponamus, vult quisim perfe&tum

f

materiam prabet, meditandi vanita-

Concionatorem evadere ; jam hic pri-

mó debet fcire artificium concionan-

tem mundi & nauíeandi fxculum.

U

di, nempé quotnam partibus bona

d

Dcindé pro ptoficientibus forte liber

Sapientiz aut Ecclefiafticus, aut ali-

Concio conftet ? quid in Exotdio, in

|

quid ex Evangelio. Aft, ut INovitii

Propofititione , Confirmatione , Re-

futatiore , Epilogo potifimum ob-

Scripturam juxtà ordinem loco Le-

d

fervandum? qua periodorum ac ver-

&ionis fpiritualis adhibeant, non pu-

borum connexio fervanda ? ut . hoc

to , poffe prodentem fuadete.

Ut tertius fru&tus, fcilicet faluta.

obtineat , affümit fibi Auctorem, qui

4

communi opinione quoad artificium

ris cruditio ex Le&tione percipiatut,

ü

& connexionem excellens przdica-

rutsüs legendi funt libri à principio

It

ufque ad finem, non tamen inharen.

tur, hunc feduló legit ac relegit, pr&-

Q

do verbis, fcd pr&cisé attendendo ad

cisd attendens ad ejus modt loquendi,

&l

periodos connectendi, & abuno pune

ea, qua funt notatu digna. Undé qui

n

(

vult erudtione dives fieri, magis dc-

&o ad alterum tranfeundi , legendo

fi

bet libros raptim percutrere; quátm

meditari nihil ceteroquin curans, an

fiteruditus, an habeat donium movett-

TiX

atque ex eis prudenter rapcre feu de-

YG

di? an[piritum contradictionibus tc-

cerpere '? quicïquid fibi foré utile, ju-

lib

fpondendiinam omnia fimul rató,imó

dicaverit.. Quemadmodüm ,bxdofi;fe'-

tit

rüm fafciculum " volens congetere,

vix unquàm , in uno inveniuntut.

pertranfeundo velociter hortum, ar-

Sunt nonnulli, quiad capiendum ar-

tificium , omninó unam tantüm vel

IN

ridentes fibi colligit flores. Ejufmo-

N

di flores inter alios miniflrabit Gcor-

alteram concionem in quovis genere

li

gius Stengelius Societatis Jefu, Ly-

fpiüs legendam füadent, verbi gra-

d

rxus : Roívveydius in vitas Patrum,

tia unam in genere panegyrico, aliam

Francifeus Arías in Thefauro inex

in füuncbti , & undfh vel alteram

W

[

haufto , qui ultimus fingularti

tet fer-

pro genere fuaforio ac diffuaforio. -

vit pro Sacerdotibus , ut ex €o dif-

ltà pariter, ut quis jn vita fpiritua-

eant , quomodó Ecclefia Chrifti fue-

li evadat perfe&tus, debet primó fci-

te, quotnam fint Vis ad perfc&tio-

rit fundata, ac per fané&tos & fapien-

tes Dei Sacerdotes per Orbem pro-

nem? qu& virtutum & vitiorum ad-

popata. ut confirmentur ivn fide, &

invicem connexio ? quomodo ab uno

:

f

yoborentur in zelo.

gradu ad altetum pergatur , undé de-

bet fibi primo feligere Auctorem, ex

De quarto demüm & quinto fine

Y

lcé&tioni fpirituali prafigendo fermé

quo pracisé fundamenta capiat, ni-

cod«m modo difcurrendum eft , ficut

hil attendens , an ille Au&or gratià

eruditionis, moveridive efficacia pol-

de fccundo. Tota hzc res declaratur

leát , vel careat. « Et plerumque if

e;';fcmplo, Saccrdotäbus vald& utili.

vet-

R,

]

343

DE MOTIVIS Epi" INSTRUMENTIS , é.

j

u

vetbis fimpliciffimi ; funt in funda-

tatio? undeé À primo fervore tatita

mentis optirii.

prolapfio ? undé in rclaxatione men-

m

dofite

Secundó Conciona

tot deiuet fïcir'c,

tis, tanta libettas oris? undc cam fre-

M BOH&

unde defumat cfficacia argumenta vel

quens mundanarum rerum narratio,

dion

ad períuadendum, . vel ad di(füaden-

tanta nugarum effufio ? cachinnatio?

dum? aliud enim eft. fundamento-

didfolutio ; ubi modoó Patrum colla-

e M.

tum notitiá, & aliud argumentorum

tiones , .fan&a colloquia, fervoris

um

dC

efficacia ; hac itaque pto diverfitate

ftimuli? ah in promptu caufa eft :

T

materie quarit ex diverfis locis &

deeft eruditio rerum fpiritualium ,

'

libr;s, (olüm eorum vim & efficaciam

D)

qi

ïïï&

l

melius judicant, de fpiritualibus om-

attendens, & nihil curans librorum

nino fillere , quàm continuo metu

fici

ordinem aut artifigium. ld rursüs

concuti , ne ipfis fübitó hereat aquá,

alio-

tes Íe habet in aíceticis , nam poteft

eoquód. ex libris nihil haufcrint, un-

du

In Prolo-

quis effe praditus , faltem imperfe-

dé optimé affcrit Humbertus : Ex dc-

qucndl,

&é, fundamentis aíceticis, & tamen

10 pun.

feclu eruditionis multa mala fecuta funt 50 9€ €ru*

eíle vacuus veró proficiendi propo-

im Relgiome c» im Monaflerüs. Qu Pfione

g

n

fito , debet ergö voluntas fortiílimis

illa mala? omiffis illis, apud prafa Religiefe-

llä;an

motivorum aculeis impeti , qu di-

tum auctorem pofitis, dico, pró do- ^.

]ovte

verfitatis exigentie diverfis & libris

lor! etiam frequentia effe fequentia,

-

nibusl'i':

bibuntur, niíi forfitan de petita ma-

ex defcctu enim eruditionis fpiritua-

400

tetia fpecialis liber fe offert.

lis prolabuntur in varios diícurfus,

Viuftat

Tettió Concionatot debst effe in-

invicem vexant , invicem pungunt,

hn f«

ftru&tus hiftoriarum & cruditionum

externé quidem ridetur, fcd interne

m

mercinionio , aliàs enim flerilefcet

mens amaticatut ; notans interdum

enet

lingua loquentis , antequàm hume-

vetba pungitiva non tantüm per dies

b

Gentür audientium aures. Sic equé

& meníes, fed etiam per annos. O

du

in fpiritualibus fzpé oritut fterilitas

quoties pert infulfam rclaxationem

?ltlefäm

mentis, quia deeft eruditio cordis.

mentis rumpitur vinculum chatita-

ofl

Et raró datur. foecunda meditatio,

tis ! alii propter longum . quoniam

i

quam non praccífit foecunda przle-

deícribunt ac taxant Superiores; alii

|

yo Id

&io. Fateot qu'dem quód meditatio

quidem putant, quód .fraterné vi-

d

()«

vant, cütn fraterné bibant, & fic me-

non tam fit metienda ex cognitione,

má

quàm ex opere, indé fecuturos fed

dios dies fine fru&u tranfigant ; pa-

buno

homines fumus, & - intet homines

cem habent adinvicem , íed potiüs

Q«

DW

veríamur , & plerumqué malé con-

in nomine Bacchi, quàm in nomine

Chrifti. Attendite vobis, ó dilectiffi-

n5

verfamut, nifi legendo prius erudia-

Y

f

iur,qu& in fecreatione ptoferenda.

mi, quia non omhes , qui fociantut

TAR

Ediffere mihi, undiin facris qui-

in pace, uniuntur in Deo; datur ctiam

busdam aíceteriis tanta morum mu-

concordia, que eft vinculum iniqui-

i POI'

tatis,

i

yd

z-

w f

*

4

TRAGTATUS L

-gäziä, Nihil mali agimus, dicitis : con-

nemajora müurmurationum tonitrua

cooriantur in parvo coenobio, quàm

i

cefferim vobis, quód cum Phatifeo

afferere valeatis; INon fumus ficut

olim fuerint audita in deferto à toto

3

c&teri hominum' : raptores, injufti,

populo Iíralitico. Sed. rursüs ad tta-

e

adulteri, &c. talia enim crimina de

mitem. Qiuartó debet Concionator

4

vobis nemo facilé füpponet ; fed quid

effe praditus argumentorum prafi-

ll

dio , quibus vitiorum defenfiones re»

ü

Matt.12. dicemus ad hec? Omne verlum otio-

fum . quod. loeuti fuevint. bomines ,. ved-

futet quia quó magis vitia à pradi«

NI

y. 36*

dent vationem de €o in die qudicii

O

cante tanguntur, cÓ- fzpé magis à

li

quot nonaunquàm uno die profe-

ta&to leguntut. Libri ergó convenis

hi

entes locoque congtuo confülendi

runtut vetba otiofa, & rifüma mo-

ü

ventia, que omhia fan&us Benedi-

funt, à quibus predicator copiofius

8. Reg

H

&us in omnibus locis zternà clau-

informatur , quomodo valeat a vitiis

il

cap. $.

x

furà damnat , & ad talia difcipulum

tfemovete larvam excufationis, &

Q

aperire cs non permittit? Amici ,

nervosé indicare probra falfitatis. Si-

1l

militer, quin imà multo magis, hu-

thefautum perdimus ingftimabilem ,

Pk

quis enim cognofcit pretium tem-

jusmodi' armatütá. munitum efle

*l

poris , quo nobis eternitas proftat ?

oportet , in vita fpirituali progicdi

[

timendum eft Judiciuni ,non folüra

cüpientem , quia , verbi divini. pra-

Q

cone forté tantüm ab auditoribus ob-

propter mala corami(fa , (cd . eciam

propter bona omiífa.-Dicitis quicï::m:

ganniticnes. fufiineate , hic ubique

(do

hicité eis utitur fübditorum fragilitas,

éontradictionibus impetitur, INatura

f

qu& concellit Superiorum benigni-

(üam petulantiam exculat , infirmit-

ü

tàtescommendat, millé neceflitates

tas, Verüm càvete: quiak fæp& Supe-

riores fumilia ad duritiam cordis vc-

fingit ; adulatur, ut laxctar liberiis

j

Matt. 19 ïh'fl permittunt , ab inico autem non

biaüditur, ut tractetur lautius fmolee

l

|

y.8

j« ji-. Ab initio fundationum fuit

ítat, ut amctur teneriüs. . Diabolus

S. Greg.

alius fetvor Keligionum. Etiam Bc-

terroribus , impetit, fraudibus . infe-

li

lib. 2.

nedictus & Scholaflica mentis rclaxa-

3

Ítac, füb fpecie vircutam vitia. ve-

!

V, fie

nüm exponit , ut vendat carnalita-

Dialog.

tione fcfe tcfocillabant, fed tali, qua-

iem ipfum' Coelum infigni mira-

teta, fingit.chari atem . ut laxitatca

l

i

culo comprobavit. Tonabat tunc

:

difcretionem s ut fcurrilitatem affa-

j

UE M

C«lum , ut Bencdi&us | conce-

bilitarem s ut avaritiam , parfimoe

i

W

niam ; ut amiaruülentam paílionem,

AXdleret 'invitvg : qu(id |prius ne-

h

gàbat rogatus, üt cum íua fahéta So-

ítatertnam cortc(tionem s ^ uc nientis

tore intet facra fpiritualis. vite col-

iuperbiam, fama cudtodiani ; Aliquos

loquia totam noétetn duceret infona-

inpugrat per indifcretas auíteritates

nem. INegat forté hodié Superior

ahos. per. apparitionum illufioncs,

f-níuale iolauam , & timendum eft,

& slios per nocivas familiaritatet,

Et

*

AT

[

DE MO TIV[ïS,äE'T ,«INS'ïTRäUMENTIS, ex.

545

Oniià

Fx quid de hominibus dicam ? hic

füm omninó applicare indifcreté. R e-

j qin

nempé à via re&ta retrahit blandiendo,

fpicienda funt tempora , loca, orlo,

)1 tf

*

i

j

ius carpendo, alius irridendo, alius

vitiumque conditio. Non omni tem-

d t

-jonatot

contemhnendo , aliss murmurando,

pori congruit.omne exercitium, nec

alius difputando , & alius contem-

omhi loco omnis actio. Ordinaté in-

n a

nando. Predicatores plerumqué dun-

ftituenda efl vita , & juxtà meníu-

iofi :

jl

taxat taxantur ab imperitis & malz

tam virium fufcipiendus labor. Mor.

! PTZ

ji

vite notatis : boni veró Aícete in-

£ificanda eft natura , non occidenda

nl

(uper fiepé zepiüsdo&torum ac fecun-

cato ; exetcendus animus , non fuf-

n

düm eftimationem piorum fügilla-

focandus fpiritus. I ponenda funt

yotnd

üonibus fübjacent. ^ Contri fimilia

fpiritualis vite fundamenta , ut ta-

copioiiüi

ergo cölligqndæ funt fortiota ratio-

men non ignoremus, poffe alios per

at Yil

num pondera , ne labefiat in bono

alias vias duci; nec ideó quempiam

.0m51 i

conílantia. Mon (uünt quidem di&c-

errate , quia à noflro viveridi mode

iritis

413 di&teriis arcenda, fed collectis (a-

recedit. INon ideó debemus effe per-

Lägisa D

pienda dictis intàs flabiliendus eft

tinaces, quia conflantes ; nec ideó le-

m &l

h

animus,; uc fciat blandientem fapien-

ves, quia humiles : fed omnia ordi-

ter avertere, & fügillantem patien-

T

naté juxtà fpiritualem , non catnze

j P'?'

€er perferre,

lem , diferetionem fiant, prout per

toribo

Qnintó demüm prs oculis Con-

diligentem Lec&tionem inflruimur,Ex

cionatori habenda eft diícr:tio ,. ut

|jc g

his colligitur primó , quód Lectio

j NÀ

fàa proferat loco, tempore & ordine

fpiritualis fit Sacerdoti (ümme necef-

, ipitm

debito. Ordinaté enim ficti oportet,

faria, & imprimis quidem , ne fecüs

lecciiiïüECS

quae à Deo proficifci ceedantur. — In-

in incertum, & (ine fundamento pu-

"

f

i

4

yt ib

1

fpiciendi funt auditorcs corumque

gnet, utpoté nullum proficiendi fug-

difpofitiones. It pradeater ordinan-

yus f

damentum edoctus.

Secundó ne ia

da funt Pharmaea, ut fumenda dulci-

Diabïm*'

meditatione experiatur fe pumice fte-

d

ter afficiant palatum , & fümpta ama-

riliorem. Mirum enim non eft , £

t d

Apoc.te.

ficati faciant ventrem ; quemadmo-

mola nom refandat aleuron , nulle

V. 10.

düm iiber ille , à Joanne in fpiritu

[ ani»

affufo critico.. Dívinum eft, laborare

devoratus , tali amaritudine, de quà

Md

abíque materia ; & plufquam huma-

Iíaia 28.

Scriptura afferit : Recogirabo omnes an-

num trutinate intelle&u , quod nullo

um

garoi

y.i5,

nos meos im amaritudine anmma imes,

perceptum eft fen(u. Tertió quia ip-

Sic fimiliter füummé | neceffaria eft

forum eft , alios erudire ad juftitiam,

",

emnt Aícete virtutum ductrix dif:

n

quod fieri nequit , nifi-pri*s ipfimet

cretios nanm iftà deficiente ,. deficiat

aut per unctionem fpiritüs aut pet

; M

!

necelfe eft, omnium virtucum pro-

affiduam Lectionem , viam juflitize

jlieitl^

fa; &LIS

Infructuofum eft, multa le-

lämiwh )

elucubrare, errorefque detegcre docta

ere , & nihil fibi applicare, damno.

füerint.. O quor anime interiüs fen.-

jl

"Vrad. L Pars lL.

Xx

tiunt

b

TRACTATUS f

346

" tiunt fe trahi ad. vitam füblmiorem,

nempe hoc effe veriffimuti , ad p9

nendum folidum fundamentum;quia,

L]l

& hiac querunt (ibi ducem, fed inve-

(

niunt, pró dolor ! ececum, in quo

qui rnulta fine fündamento legit, ve-

lut individuum vagumr in divería

fiec eftnotitia per experientiam , nec

d

abit «non autethi effe ità legendum ad

fcientia per le&tionem ; fed. ne ejus

£f

coecitas patefiat, rnox talis omnem

capiendati etüditionem. Nam fi ad

capieridam eruditioriem ità cunctar-

fi

- fpititualem difcur(üm obrumpit, ran-

do, & juxtà ordinem quafi meditan-

h

quàm rem cum primis Sandtis jarm

ti

pridem fepultam , & non amplius re-

do legendi effent libri , vel effet tati-

tium unus & alter Au&tor legendus,

f

füfcitandam. Alius autem füam igno-

n

zantiam prefurnptione & temiericare

vel plures ?. Prirhum - tioni videtur

j(hl.

fupplere riititur, parüm curans, ati be-

Saccrdotibus füadendum, quia ex uno

gl

alterove Auctore, licét optirrio, nuri-

$d.

né & utiliter, tnodó velociter & fub-

tiliter refpondeat, fibi vendicans ofh-

quäm tantum eruditionis haurient, ut

y

oí

cium Magiflri, necdüm idoneus dif-

poflint in omni occafione& loco prae

Íentes grato fpiritualis do&lring col-

l

cipulus; multaque effutiens de con-

loquio edificatc » nam fegnper ovur

li

templationis fublimitate,; adhuc mor-

li

tificationis ignarus. O ! Doctores,

uid ex uno &altero Auctore itivee

nire poffibile non eft,frequenter idena

N

quorurm smerces , nori Aureola do-

étoratüs , fed carcet eterna obícuri-

fcpetere multis toediofum eft. . Ses

K

Ifaia $

cundum videtur ultrà vires. huma«

Yl

tatis. lNatn proptered captivus ducus

V. 13.

nas, quia citiüs abíolvemus dies no-

Q

eft. populus seus, quia nom babuit fcien-

tiam. Indoctis & fyderibus erranti-

flros vivendo, quàm nobiliores Au-

d

fuda. 12

Daniel

,n(

' bus procella tenebravum fervata eft in

&ores accuraté legendo. Prfertim

prater Parocliiales functionies & alias

at

i2. V. 3.

aternin. Qui autem dodli. fuerint , ful-

bunt quáfi fplendor firimamenti. Ma-

occupa

tiones «conveniens quoque

Y

peuto 4

q

27« Y. 18. ledi

&us, qui errare facit cecum in itine-

temporis fpatiïum'» otationi. dandos

?€

Ego enim cunt Íancto Bernardo

qui etrare facit animam fimpli-

owninó judico , plus temporis efie

Proverb

,'cem, Deoque qu»æ*ren*do- intentam.

dandum orationi , quàm lIectioni,

. Econsrà veró eruditus in verbo, repe-

16. v- 202

wiet bona. Et qui ad juflitiam erudiunt

utpoté exercitio nobiliori. Per me

Dpoanieli2

m

Itos , quafi fhella in perp

etuas aterni

licet, narrent alii longos Catalogos

L22

Auctorum , qui prater continuuti

tatts. Qiuaré Ó Sacerdos ! flude , ut

fcriptionis ftadium, etiam multa mil«

legendo acquiras fapientiam , qua au-

melior ; & prudentiam , qu& pre-

ia librorum accurraté legerunt , ego

Prover

k: ro

veró hoc nulli fuadeo, fed dico , pru-

läæv- 163

tiofi

ot efLatgento. Celligitur ex his

(-candó , quomodó intclligendi fint

dentis effe , unius fe ingenio fami-

illi An&torcs, qui dicunt, libros efle

liariter applicare, & ex multis inftar

Colligitur ex

tardando juxià osdinem legendes , apismella congerere.

pE MOTIVIS ET IN$ TRUMENTIS, £.

3475 .

!d

datis tertió ; quid dicendum ad illam

vctbis quondam divus Hieronymus

ntumgu

quaftionem, an fitconveniens ut Sa-

raptus in fpiritu anté tribunal Chri- $. Hierge

cetdos & vir-fpiritualis libros etiam

ft ab 1pfo fanctiffimo Judice fucrat tymus

in d

profanoslegat? Refpondeo enim cum

increpatatus , ac tamdiu ab Angelo // Reg.

um

diftin&tione 5- libros profanos legere

actiter Hagellatus , donec . promitte- Monady.

Nuld

eruditionis causáà , videlicet eos cur-

ret ac juraret ; Domine fi uuquam has (4p- 19

j at

fim evolvendo & nobiliora notando,

buero codices feculaves, fi legero , te ne-

hoc omninó videtur licitum & falu-

[ mdiu

gavi. Et ut có certiüs crederet, & có

dLeftttt

tiferum ; quia nullus Au&or tam pro-

firmius memorià tenefet, quod con-

r legcndus,

fanus, ac malus, quin bonus & fa-

tigerat, per plures dies 1n fuo. cot-

yn vidt

&us ex eo po&it aliquid boni colli-

pore caftigartonis vibices perfenfit.

AG. z.

Eheu, fi tam feveré punitur eloquen-

;uiæexuna

É

gete , 'flblque vel aliis falubritef ap-

j

(itó, fii

y. 26.

A

icate, fic ctiam divus Paulus cita-

tia quzfita ex Cicerone vel Plauto ,

aurient

vit Ethnicos Poétas, Juflisfiquidem

uid fiet illis, qui , negle&is libris

factis , ex fzecularibus libris, non tan-

i

kIocopre

omhnia cooperantur in bonum, etiam

libri mali , modó tamen abfit peticu-

tüm eloquentize vanitatem ., fed ime

Jling t

lum perverfionis ,. vcl -prohibi-tiö.

etiam nugatoriatum famularum fcur-

rilitatem conquirunt ?. Potcft hic ad-

3&0(6 ia

Libros weró profanos - ex inftituto

:

jux& ordinem legete , vel eis. ex-

huc quzri , quid de Compendiis per-

:

uettat ii

TM

pendendis tempus impendere , hoc

fe&kionis & de parvis libellis fentien-

vitiofum eft, & Sacerdoti minimé

dum? an non fint fufioribus pra-

jcs ln

convepnit. Rario eft , quia in eis nec

ponendi? quia videntur compendio-

i d

eil fpirirus, nec vita imitatione dig-

fiotem viam monftrate ? K efpondeo,

i fores Ap'

p ett(i

na. Et fic minimé approbo induftri-

bonum effe , femper. hujusmodi 1i-

am illoróm , qui Senecatn continuo

bellám fecum portate , ut. difpería

ia

j

xolvendo velut idolum adorant, nam

mens.ejus ope in omni loco valeat

j dodi

quu

quamquim fuis Epiftolis multas

recolligi ; effequé hujufmodi libellos

yi d

quafi. Chriftianas fcntentias immif-

viris jam illuminatis ac folidatis fum-

j at

ünt

cet, furnidamentum tamen Chriftia.

me utiles; quia intrà pauxillüm tem-

)ti

nag vite ex co minime hautriti valet.

potis ex eisfe totamque vitam fpiri-

gt

Neque dicas, te legete Senecam aut

tualem aqué , imó perfpicatius pof-

Á Pa t

Ciceronem propter imitationem fly-

funt perfpicere, quàm ex gmajoribus

Cf

lt, non propter imitationem- vitz s

libris per moram longiorem. Inci-

nam habes Patres & Scriptotes Ca.

pientibus vero, & in Aícefi necdüm

lm

tholicos, quorum fiylum.imiteris ;

fundatis pro regula & ponendisfun-

íi horum tibi nullus placet, certé tuà

damegtis ejusmodi libellos nequa-

[[CO:PN

füpetbià Deo difplices, & caufam ha.

quam füadere queo, quia pl

crumque

mif-

jio

bes ferió meditandi illa verba : Cice-

multa pt

elüpponunt, quorum o

Jtis jj

riculofa

ronianus es, non Chriflanus. . Cuaibus

fio igcipientibus multàüm pe

(f

AX2

, eft.

n

ó

us

4

349 .

TRACTATUS' L

eít. Declaro fianc do&trinam conve-

vident c» audicntes non auditnt , mequé

nienti fimilitudine : Pono duos Phis

intelligunt.. Jucandius quidem effet,

Matf; i

P. 13.

lofophos unum, qui füa manufcripta,

abíque mortificationis moleflia. per

: " legendo, ftudendo, repetendo; ac di£.

compendiofam viam optato potiti

tetmino quàm longo fatigari itinete :

( putandoà capite uíque ad calcem

accurratiffime ventilavit ! & alterum,

aft haud. noftre electionis liberz eft,

compendiarió terram defiderabilem

qui ultà proémium vix pufilum

progreffüs ; uterque ex proptiis fcrip-

ingtedi , abíqué trsjecbione deferöifff;g[.gf,

tis congefto Compendio utitur: prior

fed profperum iter faciet. nobis , Deus » s

[alutarium. noflrorum.

ingenti cum frué&tu, quia fuum legetis

Compendium, facilé fe breviter fi»

g

CONSIDERATIO SECUNDA.

peruniveríam refletit Philofophiam,

wagnumque miefnorim addit vigo-

scm :- pofterior econtrá. fempet abt-

guid .ä

quande ? d quomodo fit €.

:

Lethione sotandum ?

qué fcientim fru&tu mancbit, tametfi

íuum Compendium eenties & centies

pcrvolverit ; quia nequit effe fru-

Koverbiuns eff literà f&?ripm fd«

P

net ; non itidem le&a. . Docente

314ra!l

Iï;

dtuofa ad. fcripta reflexio , ubi nulla

i

preceffit ftudiofa eorum perlcctio,

nos quotidiená experientià , quod

a!

memoria it» multis fit infidelis mi-

neceffequé eft, im difputatione tali

hetere aquam . , quia ab: eo neícitur

nilra , fipé incaaté avolare finensy

f

recuríus ad fontem. Eodem feré mos

quod , non nif , magno labote cap-

do res fe habet iv afceticis; nam vir

tum;s adeó , ut vix in ulla re tut$

!1

in fpirituali ledtione atque. exercita-

fitipfi habenda fides. Quamobrem;

tiane jam beaé vetfàtus, facilé idém

nifr füper arenam fcribere , & fuper

cognofcit in pagiria; quod prius quee-

arenam zdificare velimus, neceffarió

Kcelsi.3o- fivit in Tomis, minimé ad id pertin-

leétorum nobiliofa chartis notare de«

bemus. Totum de hac materia Tra»

tt)']PP,' 5

gente fpiritualisviteznovello, utpoté

'H;

per exercitationem nondumvaptato ;

élatum fcripfit Hieremias Drexelius;

quia priüs debet marrationem . viro-

quem, qui volucrit, legat, ut edo-

rum nominatorum confervare, ante-

ceatuf , quantis ab cedem Auctore

vàm liceat cum fru&u in abícondi-

exemplis notandi neceffitas probe-

tis parabolarum converíari. Virino-

tür;atque utilitascotnmendetur. Ego

nünatiin hac re funt bont Aícete ,

enim hec tria duntaxat, quid, quan-

uotunt doétrina fecundüm | funda-

do;& quomodó fit notandum ? pau-

cifirnis hic tractabo , ad eum feré

3enta probatur, & abfcondita para-

bolarum funt compendioía docu-

modum, quem ad legendum tradidi.

Unde

menta Sanctorunr, qu& animi non-

Ad primum dico, in faciendis no-

? 3

tatis

düm purgati fr-cqpf:mer« videntes uan

LR

bE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, Crc.

349

, i

]

tatis effe refpiciendum finem notans

debemus continuó carni moflré fe.

m d

"

!

D

tis, quia alta fibi notat Scriptor aut

fpondete, non fpiritui ; inflar repro-

du u

Orator, alis Concienator, alia Aíceta,

borum , qui paenitentiam in perpe-

o p

alia T'heologus , alia Medicus. Kur-

tiltit:

tuum craftinuri diffcrant ; nequé

süs Afccta notat alia pro feipfo , &

quafi vellemus in craftinum peccate $

]ere d

alia pro inflrtu&ione proximorum ,

quia velle peccare de futuro , foret

n

ità tamen, ut applicata propris, pof-

f& peccato contaminare de prafenti ;

k t

. fint etiam perfrequenter applicari u-

fed quafi crás vellemus paululüm ar-

ü!f 1 DW! u' ll

tHitati proximi & vicilfim. — Pro fe-

cum intenfum remittere, ut pruderi-

ipfo imprimis notanda font ea, qu&

ter fedemus murmur ità frequenter

ferviunt ad vincendas tentationes ;

conquerentis natura ; quamdiü ergo

UNDA

five deindé. fint efficaciora motiva,

me tanto difcipline coarckibis rigo-

€ive fententie Patrum , five parvae

rte ? qüandö mihi aliquandöcozmi'-

hiftroriola & fac&a Sanctorum: .. Sie

vobis refpirationem & refocillatio-

agü jït i

Verbi gratia poeeft paucitlimis verbis

nem ? promittendo ci de die in diem,

notati illud Macarij Alexandrini Ab-

ufquedam tranfierint diés peregrinas

batis : Macarius. Alexandrinus Ab-

tionis noftre, & infonuerit in auri-

qpa

Áfarul

- D

bas, vifus aliquandó humetis faccum

bus nofttis coeleftis vocis ille dulcor :

lä , quöö

arená-plenum bajulare, atque à non-

fam enim byems tranfit, wnber abyt c» Cant.a.

ficis

nemine interrogatus , cür id ageret,

vere[fit. Fleres apparuerunt in terrA V. i. dv

s a

reípondit ; vexo vexantem me. A&p-

noflra, tempus putationes advenit.

i.

jore af

plicatur ; ergo & ego vexabo luxu-

" Ulterius pro feipfo notanda funt

3iantet carnem meam aut cilicio aut

illa , que fingularitet excitant ad

J fe t

)

alià afflidiatione. Item : quidam fra.

vit& emeridationem , & promovent

:

remg

. kf

ter graviter tentatus , ut fcdiret ad

pr"ofe&-—'u—m in virtutibus , pfaäïeftinï

faculum , ità obviabat tentationi /:

famendo ex geftis San&torum certás

inlit.pp. Hodie ( inquiebat quotidie ) adhuc

virtutes , in quibus plerutmque ali«

TU od

u Tt

lib. 9«

propter Dominum in Monafterio

qui fpecialiter excelluerunt ; ftatuen-

mancbe, cras forté abibo, & fic idem

do fibi ad imitationem certos quoC

5 DïgXCiiUS'

dicebot fecundá, tertiá & quartá die,

dam aétus. Sie verbi gratiä lego in

il ga

W(quedüm finitentar novem anni,

Bulla Canonizationis fancte "Thete-

f Auaofg

quibus elapfis , & illa tentatio eva-

fig, apud graviffimos Au&ores fuit-

i p

Ruit.

À

licatio: nonneé hic modus

íe quafi pro axiomate rec.ptum ; ut;

jur. U

tefiftendi eft. diícretiffimus

9

2

name

qui amari à Therefia vellet ; eani

j Q

«quis audebit fe exeufare ; non pof-

damno aut injuriá afficeret. 1n hoc

un: p

fum dicete : Hodié volo me fervare

fané quilibet fanctam Virginem imi-

euff föff

,

- propter Dominum, hodié me adhuc

tari poteft abíque ullo periculo cru-

ff Efadi

vincam propter Chriftum flagella.

riftagii , nullibi enim legitur , quód

4um, hodié propter illufüm,&c. €ras ;

quis diligendo inimicos, orando pro

nj If

xX 3

füis

TRAÉTATUS ?

i

$59

tenera etatepoffia

t effe maloin Ha—t&ä

f;.'nls petíecutoribus fibi cutem laferit.

Ton.to.

& quód ideo admonendi fint. paren-

Lndé Auguflinus : In veliquis operi-

Serm. !

bus bonis interdum poteft aliqui qualem-

tes, qui hujufmodi pueris & puellis

nt voe-

gunquà excu[ationem pratendere : ad ba-

cum morte lu&antibus renuu

cate Parochum , obtendentes, filium.

bendam verb dilectionem sulis fe poterit

aut filiam. eífe adhuc meram inno-

excufare. Pote[t mibi aliquis dicere : non

centiam. Caute chatiffimi in re tanti

polfum jejumare 5 nunquid Pot(/ï dicere;

sgn poffum 4

mare?

.

momenti ; melius eft fpiritualem Me-

dicum confulete, quäm puerum pe-

Pro prox!

mis notanda fünt impti-

fcrviunt Concionibus,

riculo damnationis exponcre. Quar-

fnis ea , qu&

uti fünt concep£us,

fententiee , hifto:

tó pot

eft applicati ad commonendos

ne fuftineant fratrem cum

rie , nobiliores textuum explicatio-

patentss ,

forore in uno le&to dermire.

o

nes, alizque fAlutiferz applicationes.

tó , ut difcamus & nos in corre&tio-

Dcindé notanda funt efficaciora mo-

tiva, fententiae, inftructiones, & pre-

ne manfuetudinem adhibere , quem-

fcrtim breves hiftoriole pro monitis

admodüm beatiffuma Virgo arguetis

meretticem , eam compcllat filian.

& nhofrtatiunculis in confcífionali dan-

fä

dis. Sic ut luxuriofis incutiamus tet-

Et in ordine ad commonitiones in

Í

totem, poteft notati id, quod de me-

confeffionali dandas , valdé falubres

fünt hiftoriz ex facro Evangelio. Sic

tctrice , Benedi&ta nomine , legitur,

2

ad fuadendam reflitutionem , in ex-

ad quam fàt

$o

iflima Deipara in viu:

Penia filia, quod multi funr gterna-

emplum adduci poteft Zacchaeas, nt-

fomn. i.

a

ä

liter damrati , quit

À.

on tantopere pec-

pot , qui fe ultró obrülir, ad refar-

d

carant, ac tu. Et boc ipfo die puet

ciendum quadrupló omne damnum,

M icbev.

quácunque demüm fraude illatum ,

fübmergetur, & damnabitur in Hi-

?

- dn Tradl.

pania , qui octo annorum exiflens,

ac ad erogandum infüper in paupe-

|

de Ro[at.

cum forore peccare voluit, etíi non

resdimidium bonoram ; annquäm

Ed

aliàs tam nota ac communia n chat-

otuerit id stu complere. Ja;m ift.

hac patya hiftoria poteft diverfis per-

ta non neceffarió notantur. Et de-

fonis diverfimode applicari. Primo

mim pro proximis notanda funt ea,

iis, qui pluribus fefe pcecatis luxurie

uze ferviunt movendis (an&is dif-

olluctunt , inculcande , quód jam

cutfibus, ac tollendis vanis colloquiis.

P ——

multi in Inferno torreantur propter

Et quamvis in menfa & in fimilibus

unicom hujufiodi peccatum , ficuti

honcftis ac füo tmodo neceflatiis fc-

cteationibus non fint adeó feria pro-

& ille pucr.. Secondà , quód nullo

imó nullá horá fimus fecuri à

ferenda ; nihilominüs tamen fenypef

die

talia adferenda funt , in quibus quid Apud

morte, ;quemadmodüm ille, quo mi-

Sicfale exhi Laurett.

nimé credidit , gurgite hauftus eft.

de fpiritu & vità latet.

n& do- Beyerlinx

Tertió , quód ctiam pueri adhuc in

larationis, & fimul quoque fa

&rnez

DE MOTIVI$ ET INSTRUMENTIS, t

3fi

CU

Cringirion cáret, quod Nicephorus de

dienda nempé íünt litterz pietatis

.P&I'GF.-

beato Ephrem Syro refert $ Pluribus

faccharo, dodtringque fale, non veró

puellLs

jám diebüs in jejunio transactis, for-

fiugatoriis, vanisqué novis, quorum

t Yo.

igä aliquandó vir fan&tus cibum fibi à

fcriptio potiüs indicat (alem infatuze

flium

Miniflro adferri jufferat, feden ! Mi-

tüm quàm auimum plenum fpititu.

tiiftet on tani cautus in ferenda olla

1 ff

Enitemur in tioflto genere riagaum

fe t

quàm im itnplenida , juffiorie, neício,

intet Ethnicos fapientis principeri ,

m Ms

übi vas fragile impingeret, ut iri par-

cui trios erat, fuos amicosid feriptio:

tes diffringeret, obfoniumque füper

ne docere $ q;lod ipfe* przc C&terts eX-

m p

Qut

£etfee pavimientum fefminaret. Vidit

arats dici lcione doctus , uti patet

id Éphreni , Miniftrumque pre £u-

ex Epi.fïola fecunda ad Lucilium, ubi

on.ad

m cua

bore ac tiriore totum quantum cón-

i fcribit : Ex pluribas , qua lego , dli«

Qgin-

tutbatun advertit, ütque eurmi confo-

quid apprehende. Hodwrnum, boc eff.,

laretur ; itá blando vultu allocutus

qttod. apud. Epicurum nactus fum.. Hone-

r

eft : Beno animo fili , quandequidem

ffa ( inquit ) ves eff, leta paupertas silla

; quem-

éiinit obfoniust ad uos Venire retttit i 4gt;

'argüfüä

Á

Ver$ nen eft paupertas, fi leta. eff. Cui

itos 4d illud acéedamus ; Qiyo dicto, (1-

&i cum paupertate bene cottvenit , di-

j f

ions i

tiiul, ad olle fragmenta accedit, con-

Ves eff. Non.qui parim babet , féd qui

fidcc, comiedit. Ecce párüm intereft,

plus cupit , pauper efl.. Tte Epiftold

: l

etítin convivio olla vel vittum fran-

tertiá ad eundem ità habet : Quod

do N

gatur modó conícientia fana & vir-

Apud Poriponium legi, aumymo. tuo man-

ïyi.nex',

tus integta fervetur, meliufque eft,

dabitur.

uidam adeo in latebras ve-

4 J ZW

humi ex £ragmentis oll& cibum fu-

fugerunt, ut putent, in turbido effe, quie-

d

tete in tranquillitate cordis, quári

quid. in luee eff. inter. fe ifla wmifienda

ammnum

fegi& menfae aflidere cum Íaeftonie

futtt , & quie[cendi agendum , & agen-

ia

tilefitis. Sic decet mágnanimum : non

ti quiefcendum efl.. Ex rutsüsEpiftolá

p

frangi, nequé irá moveri, etfi füa

fextà ad eundem: Quid me bodid apud

uanquäm

frangi 4ut pefdi confpiciat. Regia

Hecatouem deledaverir dicam.. Quaris ,

;inf j

virtus eft, fmanfuetado conflatis s &

inquit , quid profecerim? amisus effe mi-

j l 2

puerile vitium, ifa pracipitans. Ciuis

hi cepi s suultum profecit, nunquam erit

j

ftupidior poenaque dignior » ani fer--

folus , qui fibi amicus eft., Scito bunc ami-

á; d

vus ünutn cffundens eibum, ari herus

eum omnibus effe. Imitemur inquam ,

Sacramenta mille ?

d

j

Exinicum fapiettemr , non quidem

üm]ilbw

ejus fapientie inharendo, fedram iui-

Ab procul a menfa blasphemus e»

i

aisf

omns amaryus !

Iizrendo , fed tatm induftrié.notando,

flotataqué litteris infcrendo viva

( p

Ut fumat, veniat, ferculamitis bo'r;m.

d)

Chriftianig fapientia verba ; fícut ille

i,

Et quod hic de difcurfibus dixi, hoc

qu

gentilis Philofophie mortua dicta,

Je

j

siétum quoqué de litteris volo. Con-

For(an in hunc feté modum noftras

clau«

ánt

p

(uiP

u

TT

rTRaA€C€TATUS L

ACNE,

claud:ndo Eeiftolas : caeterüm ex

leftia pofterforum: - Aliter. fentien-

mellifluo fonte iftum hodie haufi li-

dum eft de tertio modo legendi , il

$. Bern.

enim continuó füb ipfa lectione ff

quorem : Non adduci Wlanditit, nec fe-

fup. cant.

annotandum , quia finis legentis et

daci fallaeis, nec. injurüs — frangi, toto

corde , totà animá, totA virtute diligere

fru&us cruditionis, qui potius multa

&f Quem etiam dilcétiffimo propi-

notando , quàm pauca meditando;

confertur. Scilicet aliud eft ariftas

g

nare volui, ex eo bibat, ut proficiat.

Í

Quod attinet ad fecundum , quandó

congregare,& aliud easderm triturare.

fcilicet notandum fít, id it5 intelligen-

In aliis quatuor modis lecta quaf

t

dum eít, an fit notandum (üb ipfale-

elidimus, in hoc veró fele&a colli-

gimus , magis attenti , Ut affatim

&tione vel ptimüm poft Ic&ionem?

4

Et reípondco, quando cftaliquid fpe-

invehamus molendo , quàm ut ftu-

cialitet expendendum , & quafi me-

diosé molamus inve&a. Unde amore

J

li

ditandum, tunc ^non effe in chatta

frugum, nec fatum quidem ungue

ietandum , durante le&ione ; Ratio

à noftro ptopofito dimovemurt , ta-

K

eft, quia multum impcditur ftudiofa

met(i à quibusdam curiofitatis dém-

li

t

ttutiatio , ubi femel admittitur ex-

nemur , probé gnari, quód non omnis

t damnanda curiofitas, nam vitio.

C

ctibendi follicitudo ; imó in primo

fum non eft, effe curiofüm , ut comi-

li

legendi modo omninó nihi] exícri-

bendum videtut , quia fuppo;ïi;ur,

arentur virtütes, & exterminentue

[

quód fundamenta tam frequentetle-

vitia. Laudibus extollitur , qui no-

ocomiis variis in locis mendicando

(

gantur , ut familiaritas Auctoris fup-

leat defetum . notantis. In' quarto

conquirit neceflüria vidtüs , & cur

u

tem & quinto modo p:r quádran-

laudibus privetur ? qui vatiis ex li-

bi

&m circiter vclocitet rursüs cft per-

bris feduló comportet incitamienta

p

vircutum, Quia hoc nori fit, ut de-

li

currendum , quod priüs lzgendo pcr

horam fuit expenfum, nori folànut

(:rantur ptopria bené jadía fundsig

q

£cs eó fortiüs imprimatur mernorig,

menta , fsd' ut explorentur 4liena

l:

f

fed etiam üt notatu digna mand-n-

adificia. Soleo enim ( inqait Sencea ) gpiff. z

P

tur Papyro. Nolim, ut 'imiteris quo-

e in alitna cáfza tranfire ,. mon tan-

ründam defidiam, qui ut effugiant la-

quam transfüga, [ezd tanguam explaïä-

Wt

borem exíctibendi, cun&os libros

isr. Id efl; nunquàm aüfugio ab cis,

vatiis füblinitionibus comniaculant ;

quorum vcftigia fcétari cohiftitui, etfi

quia fimilig fiepé ipfi pigro aotator

quandoque ad alios pto eruditione

gencrant confpfionem; libris inferune

divettam.

l

injuriam , paupertatis violant cuftc-

DIitimum demüm hujus Confide-

rationis cít modus annotandi , qui

diam, & communitati afferunt nau-

feam. Fru&tificandum eft fine inju-

notr omnibus eftidem. Omiflismul-

tis aliis ; quidam Auctor fpecialiter

tia librorum, & notandüm fiac mo-

coni-

355

PE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS, .

bntit.

commendat ac prvæ(cribii iftum mo-

tatá.re, proprio vocabulo, aut appli-

adi,

dum, compingenda effc ( inquit ) pro

catione innargine : Verbi gratià, no.

jone dl

notandis " rebus füfficientia folia , &

tas quid de amicitia, in margine fta-

«tf d

unum pluresvé libros praparandos ;

tim fícribis : amücitia. Item notàáfii

i ul

vel non compacta hujufmodi folia

quàm mifcré Impetator Maximinia-

ditnds,

& chartas, effe. imponendas majoti

nus ob blasphemiam perierit, mox in

J ardts

cuidam thece ; quod poflcrius vide-

margine ponis blasphemia. Et poft-

EE

tur confultius , quia chartis in theca

uàmità promiícue per feptimanam

ordinatis, pro exigentia femper po-

plura annotáfli , elige tibi certum

u quaä

& ol

teft füperaddi papyrus , quod tamen

diem , aut tempus fufficiens, quo

noquit fieri in libris jam. confe&tis,

fingula annotata in fuum dcbitum

t dfin

T

aut chartis conglutitiatis. Deinde, ait,

ordinem diligenter redigas, aut con-

deamt

juxtà alphabetum in. fipercilio cujus-

Ícribendo im libro ad id praparato,

libet paginz effe ponenda nomina

aut inferendo thece papyro inflru-

ungu

gt , t

tetum notandarum , verbi gtatia. In

Gz, adjunc&to vel in fine notatorum,

litteta. «. Ambitio : Angelus : Anima. lit-

vel in alio libello, foecundo ac diftin-

ii d

yonomni

teta b. Blanditis : Blasphemia. litteta : c.

éko indice. Ratio, cur ifte modusfit

Caro : Charitas : Clerigus : Conflantia.

g vt

utilior,eff. Primó, quia taliter notata

littera. d. Divitie : Demon : Difcordia :

fortiàs memorie imprimuntur ; fe-

y u

rgyincauf

& fic de catetis litteris , & fic, quo-

cundó , quia etreres, qui fzepé intense

Weícunque le&io inftituitur, arbitra-

Ícribenti fubrepere queunt, facilé cor-

,qiite

tur , fempet explicari dcbere notata,

riguntur. Tertió, quia fic citiüs liber

a

abfolvitur, & hincquamvis videatury

ut, quamprimüm verbi grati deam-

j &

bitione notatu dignum quidoccurtit,

duplex labor , eft tamen priore fet. "

ii &

protinüs fub titulo. & vocabulo am-

mélevior, poteft enim quis ità

i

bitio annotetur & exaretur, pariter

premifcué plus per horam notate ,

f um

quandó quid occurrit de Angclo, vcl

quàm alius, fingula diftin&é füe

o f

thece infetens forté per medium

de anima. Qui putat , hunc modum

j d

fibi conducere , meá pace , eundem

diem. Quia eft valdé magaa mole-

" Scn(*iä ' E;:f

adhibeat , mihi tamen videtur fequens

flia, propter unicam fententiam mo-

n fd!?'

utilior, licet ctiam priorem laudem,

dó iflam litteram inquirere , modó

T d

Dico itaqué, affümendam effe pa-

aliam , praterquám quód noflram

Ü 2 515:

thecam non femper ad manum h-

pyrum juxta terniones vel quatet-

niones , prout in excipiendis lectio-

bere poffimus. Facilis eft quoqué in

ifthoc noftro modo ipfa in debitum

nibus Philofophicis aut Theologicis

foliti füimus , & his omnia , quze

jocum tranícriptio , quia plus noR

nifi, nt oculos in margi-

Confldef

cunque tempore lectionis occuttunt,

tequiritur,

dl , qw

promifcu? effe committenda ; expo-

nem mittam, qui mihi

mox indica-

amit-

üäsmu*'

fito tamen femper fimul cum anno-

bit, qusnam fubter vocabulum

1

y

citif,

P

"

TrAd. L. Paes HH.

-t

TR pTrU $:

354

citia , vel aliud in theca jam expli-

dicaverunt

Filii hujus facratiffims

catum fint exaranda. Caterüm, qua

fcientie erant fan&ti Patres , filii ab

hifce uberibus lactati atquä nutriti.

hic defünt , facilé cujuslibet fupple-

bit pfudentia. Et quanquàm rerum

Per Scripturam fürrexit Auguftinus s

utilium excerptiones & tranfcriptio-

er Scripturam fürrexére & alii ad

nes ad convenientem Sacerdotum

tam füblimcm fanckitatis apicem; &

Ij

do&trinam fummé neceffarias effc, ju-

hinc, quia per fuavem fapientig gu-

As

dico, tamen quoad iuutilia liberrimé

ftum experirnento ceperunt , quód

cum fancto Gregorio INeocefarienfi

bona effet negotiatio ejus, eam bea-

fateor * Quia verberum multorum nuila

tiffimam predicaverunt, fummis lau-

Commet.

eft utilitas , nec tin vir , amice, audtor

dibus exornaverunt , fummoque ftu-

in Ecclef-

ad finem.

fuero, ut ea, qua minüs convenit, inutili

dio elucidaverunt. Sed Ó quàm lon-

epera con[iribas , ex quibus prater ina-

gé reccffcrunt filii à veftigis Patrum.

Intra hodié fcientiarum Athenea, &

sieim laborem, lnl commodi percipiatu:ia

non abíque ftupore comperies, quód

vix ulla fcientia pauciores numeret

CONSIDERATIO TERTIA.

auditores ac fácra Scriptura ,. quód Tyident.

.Via ad intelligentiam Seripturarum

jam omnium quafi minima ac de- seff. s.

aequirendam.

fpe&ta reputetur, qugà Patribus fum- q, refor.

mis habebatur in Laudibus. Sicciné (;

P

M Ulte. filie congregaverunt divi-

ergo c&lefas ille [aerorum librorum tbe-

tias , tu fupergreffa es umiver[as.

faurus , quem . Spiritus [an&tus fummá

Divitias doctrinarum congregat facra

lberalitate hominibus tradidu, megleitws

Theologia, divitias facrorum Cano-

jaceat ?. Jacet fané. negle&us apud

num peritia , divitias congregat &

complures Presbyteros feeculares, INec

Philofophia cum ceteris omnibus

mirum , nam imprimis adhuc ftu-

Ícientits , ac rerum notitiis s aft tu,

diofi in fcholis nec modum legendi,

6 primogenita fcientiarum Domini,

nec quicquam de illa audierunt. De-

tu Ó facrarum Scripturarum viva in-

indé ut Presbyteri , aut non habent

telligentia fupergreffa es univerías,

Interpretes s aut fi habent, toti quan-

nulla fcientia tantis abundat divitiis,

ti terrentur foloafpe&tu librorum tam

quantis divina Scriptura ; nulla tales

grandium , ne dicam, eorundem Le-

profert'the&mos quales fcientia Scri-

Cione ; abíque omni vero Interpre-

pturarum. Multi filii varüis ex libris

te , legendive inftructione , multis

fibi congregant eruditionum divitias ;

factarum Scripturarum Leéctio citits

aft iemo tales , quales Scripturarum

parit naufeam, quàm iatelligentiam.

amator , qui Scripturas probé cailet,

Qeapropter. quorundam defideriis

Prov.31. omnes eruditos excedit. — Undé fur-

bonzque voluntati gratificari volens,

brevem hic viam ad intelligendas

y. 28. vexerunt filj m , & beatiffimaim pra-

Scrip-

DE, MOE'IV;S ET INSTRUMENTIS, évt.

E2r]

tifims

Sctipturas monftrare. conor , non

ptura tfem proponat pet tropos aut

füid

proprio confi(us ingenio , fed do&tif-

per literam planam , modó obtinea-

fuotti

fimis Hugonis ipfiftens. Principiis,

tür vetitas. Quia fübindé etiam ipfae

i

qua per fcquentia verba 1ndicantur :

tes geflz per ttopos & translationes,

^ dli d

In vefectorio faere Scriptura tres men[a,

five per parabolas narrantur, quem-

m

id eff. , tres intellelus divina Scriptura

admodüm nos in coníctibendis hi-

Kjb s

tig g*

videliet biftoriales , myflicus,

ftoriis variis di&tionibus & tropis u-

Je anima. Linquirai/

, qii

Qrmoralà s Prima metta famplicibus ;

timut.. Sic David in 1pfa hifloria feu

2. F.eg.zaf

m be-

Secunda doctioribus . 5

Tertia communa

in fenfu hiftoriali vocatur lucetna.

».t7.

mislt-

eft utrifque ; In prima. cibus eft groffior,

Sic Chriftus dicitur. vitis vera ; non

foatt.ig.

»chRn-

àin fecunda fübtilior , in tertia dulaar:

utiqué per proprietatem , fed per fi-

rO

Prima.continer [aporem exemplorum 5

militudinem & translationem.

Sic

m Iofe

Patrüm.

feeunda. vim myfteriorum s tertia dulce-

etiam eft fenfus hiflorialis & veritas

ng, &

dinewmi morum j/Prima pa[at mirqculi:,

hiftorie , quód Nathan Propheta

s qui

feeunda figuris , tértia verbi.

Davidi füum adulterium indtcaverit

Primum igitur eft, quod Scriptu-

qurxtet

per affamptam parabolam de duobus

rarum Lector ignorare non debet,

viris. Pariter proponit nobis Sctrip.

, ii

varietas fenfuum , feu intelle&tuum,

TT

tura regulam recté vivendi , inter-

qui juxrà Hugonem f(ünt tres ; nem-

usl i

düm per planam litteram : uti quando

pe fenfüs hiftorialis, moralis, & my-

dicitut : Obedite prepofitis veflris &

Hebr.1;.

Siädü«? WL

ii il

fticus. Ducor, ad hujus potiüs quàm

fubjacete eis. Interdüm per exemplum,

v. J?o

aliorum -divifionem amplexandam,

uti quandó Chriftus vel alii Sancki

j þ;mnä

ex eo, quia eodem fpirim debet legi

in Scriptura nobis ad imitationem

negltäü

Scriptura, & exponi, quo efl con-

proponuntur. Sic dicitur Chriftus zaf-

u

fctipta ; atqui omnis Scriptura aut

r

fus pro nobis , & obediens factus,

vetitatem fa&torum & fidem relatio-

nobis relinquens exemplum , ut fe-

iuc d

nis nobis inculcat , & eft fenfus hi-

1. Petri 2

quamur veftigia ejus. Omnis etenim

legflldi»

ftorialis ; aut infofmat noílros mo-

Chrifti a&io eft noflra inftructio.

F. 2tl.

j D*

res , & vitam noftram pié re&tequé

Interdüm per comparationem : uti

H hgb&üf

ducendam, & eft fenius moralis ; aut

Baruch.

eft illud Prophetz Baruch : Qui emit-

fique

taanifeflat. nobis. occulta d,ivinaqu?:

tit lumen ev vadit

.

*

Q vocavit ilud,

3 YV. 33

a

fecreta , & vtl fen(us mylticus... Sic

Q obedit illi in tremore. Vel per trans-

Eccli.38-

umle

v.19.

paritet , quando Sacerdos legit Scri-

lationem , quemadmodüm in Eulco

erpfe

pturam, aut debet ex ea quztere ve.

mu,*ti&

dicitur : Flerete flozes. quafi lilitm.

titateni£ei gefles aut informationem

Quoad fenfum myfticum , frequen-

j ditib

3norum, five deindé pro fe, five pro

tius q

.

uidem ipíà litera (ecundüm fe

Aptidt.

aliis; aut intelligentiam mylteriorum,

primo

proponit hifloriam & rem fa-

(ideni

Finis enim legentis eft inventio veri.

&am, per hiftoriam veroó ipfum my-

rolci

tatis.. Et hil?c parüm refert, ag Scri-

flerium ac figuratum fignificat. Sie

«

y ?

Caput

$n

assl

TERZJUTAITUS L

356

cundün literam fignificat myfticarm

Caput 22. Geneízos fecundüm literam

aartat luftoriam quomodo Abtaham

unionem inter Chriftum: & Ecclefi-

fcenderit

montem Moriam fuum

am,& nequaqüä—m poteft intelligi de

filia Phataonis , uxore Salemonis,

iaacum immolaturus ; myfïi—cä au-

tem defignat mihi immolatiotem

quamquàm videatur ad illam allude-

Chrifli ia monte Calvari«. Sic ctiam

re ; Quia aliud eft ad exponendum

2

Caput 27. Genef. Hiftoricé narrat,

myfterium, feu potiüs defcribendam

quomodó Jacob fe veibusE&au val-

Ecclefiam aliquid de illa admifcere;

& aliud de illa hiftoriant confcribe-

|

d& bonis inducrit myftice veró indi-

d

cat incarmatiotem Chrifli in. utero

tc. Sicut quis nor dicitur , quód hi-

Suniliter Exodus narrat

floriam fan&ti Petri confcripferit ,

k

vitoinis.

q

etiamfi illum " verbi gratiá in vita

hiftoricequomodó Moyfespopulum

Dei ex. ZEgypto eduxerit , myftice

fancti Alexit introducat, forté diceri-

Q

do : Alexius cenfetur Petrum in hoc

lt

vcró reprzíentat noftram redemp-

lii

tionem à fervitute peccati per Chri-

fuperáffe , quia Petrus rcliquit uxo-

n

ftumr. Iter Caput 16..— fudicum hi-

rem poft longam cohabiratienerit,

P

Alexius veró primá nuptiarum nocte.

floricé narrat, quod Samíoti mori-

frftiji

ens occiderit Principes Philiftinorum;

Porró cui ifa divifio fcripturiftico-

Ifon

4 !

rum fenfüum non placet, per me li-

n

myfticé autem denotat, quód Chri-

flus faà morte devicerit Priricipes te-

cet , fequatur mentem Corneliià La-

sebratum. Kursüs Caput fecandum

pide, Lyrani, Dionyfii Carthufaani,

& aliorüm , qui corrmuniter docent,

Exodi narrat hiftorice, quod Moyfes

in uxoferm duxerit Sephoram filiam

uatuor facre Scripture effe (cnfus :

ä

Raguelis, qua INum. 11. AEthiopiffa

riempé litteralem, Allegoricum, Tro-

dicitur; myfticé autem defignat ,

pelogicum feu moralem, & Anago-

quód fibi Chriftus junxerit Ecclefiam

gicurm, quos duobgs his ver&bus eïo

ex Gentibus congregatam. Et fic de

plfi.c';nt'.

multis aliis. Nihilominüs tamen fo-

Littera ge[fa do cet s quid credas AEegaiït;'

let fübindé Scriptura fecundümfe, &

Moralis quid agas,quid (peres Anagogid-

fine feníu hiflerico , ipfürrr etiam

Mifterium & figuratum indicare ; uti

Non enim ego inharendo priucipiis

Cardinalis Hugonis- aliorum funda-

funt nonnulli Píalmi , qui in fenfu

Hiftrorico neque Davidi, nequé 5a-

menta tejicete , aut inftar Magiftri

jomoni , autalii applicari queunt ;

artem interpretardi tradere praefumo,

fcd debent neceffàrió per Myfterium

fed tantumnodó infirmioribus. intel«

A. z.

de Chtifto ac ejus Ecclefia intelligi

le&ibus ad Scripture- ftudium fru-

titosé affumendum confilium fugge-

quemadmodum id probat fanétus Pe-

trus Apoftolus de Píalmo 1j.Sicetiasm

ro. Et proptereá etiam plures divie

Canticum Canticorum per fe & fc-

fionies adduco, ut, qui nequit unum,

faltem

p m

DE MoTiVis ET INSTRU MÉNTIS, c«.

17

ideó eniti altiffiimam : divindé cofi-

;n'yïïicam

faltem capiat altetum, fru&us fcrip-

T.

tur quafendi, modum. Accedit ;

templationis

Ícliolami

Vvocatnus

trliie

quód in re videatur exigua differen.

Tlieologiam myfticam. Itet , funt

emoni,

tià; fiam five primum feníun ape

plutima id (criptura, que fecundüm

1 al

pelíes litteralem , (ve hiftorialem;

fc tiequé hiftoriatu , tem geftam fig-

ytetdu

femper tamen fateberis , quód tam

üificant: Uiti verbi gratià: Hoimo im-

Proverb.

tibendr

per hüric, quàm per illum nihil aliud

digens tmifericors e[.. 1tem : Qui confite-

19.9.22.

jicst,

Ípectes, riifi tei geftae veritateni, Et

bitur ine coram bomimilus , comfiteber

nfb

ft Coraeliusá Lapide pet (enfum lit-

£ ego euig cordm Patre ineo. . Etgo

tetalem alium intelligetet, quaat hi-

datur fenfus litteralis , — qui non eft

Mdtfo [é.

quii

ftorialem , turic pto fe iri iàc refan-

hifloriafis, cutn nulla fcriptura pofüt " 44

(rpft

&um Eucheriutti tion cítatet, utpoté,

effe fine fenfu litterali. INam ad pti-

rj v

qui pro primio Scriptura fenfu non

inurm refpondeo , imprimis negando,

t dit

quód ideó aliquid dicatut myfticurm,

imt x

Lib. de

fitteraletu , fed hiflorialemi ponit, his

clariffimis verbis : Quatuor funt divi-

quia proponitur firie figuris & ima-

quic Ux

fpiritua-

tiigfidy

libus

garum expofitionum genera : biftoricum,

inibüss neque ideó "Theologia tny-

tyopologietiii , allegoricum ; & attagogi-

í

lica , dicitüt myflica , qüia docet

g nodt

formulis

Yutilic

cui.. Hifforica expofitie eff » qua veri-

abfquef fïgutïs: fed ideó, quia iti oC»

15 pf éfat.

tateit fatlorumi ac fideim velationis in-

culto ac in caliginofo docet fecretiffz-

"3

tiia ineffabilia. Natn fanctus Diony-

meliaL

eulcat.. Tropelogica five. itoralis expoft-

tio efl, qua ad vita emendationeinimye

fiüs non dividit Theologiam in my-

fg;[hu Ti

fücam & fignificativam tanquáni

flicos intelleikus vefert.. Allegorica expo^

ferdot

fítia eff , qua gefloyum narrationem fu-

iü metnbra íibi invicetn. oppofita:

( i

turorum umbram pratuliffe demonfirat.

fcd in myfticam & manifeflam, quiti

L

jamTto

Anagogica expofitia eff , qua ad. [acra-

imó ip(äm- Theologiam tnyf

[

ícat

y Anf

fiora ealeflun. figurarum . fecreta. per-

Vocát ctiam figuificativam , do vet-

du

aucit.

uod veró attitiet ad. fenfum

ba fanctifmi Pattis : Opera pretiutn

Allegorícum àc Anagogicum, dico,

ff ,( ait ) animadvertere dupliem. effe

utrümque itj tmyftico contineri,

juia

T

f

Theologovum traditioueth , arcanam al- pj g,

ger fenfürn rriyfticum nihif aliudin-

terati a iny[licam i alteram ver). ma-

MA

telligitur, ni(i cognitio veritaris, füb

tifeflam atque. totiorem s. & alteram

j rfgcipiiä

fignis ac figuris lateritis s Myflicum

quidem fignificativatn ac peïfcientem;

u fint

enini figrificat divinum. quoddam

alteram ver (apientia effe dubio[am ac

Deindé concedo

Ed

arcanuti , flon ormnibus petvium.

demonffvativaim.

rzfgmüy

Quemadmedüm videre eft apud

omninó , quód arcana celcflia fint

!

:

i

fanctum Dionyfium Areopagitam in

quid à fenfibus ac figuris alienum &

um i

plutibus locis. Neque dicas: Myfti-

fuperemineris ; aft nego, quód non

m if

cum idem effe videtur, ac à figuris

poffint aut nom foleant roftre con-

ditioni conformiter per figna nobis

T

& imaginibus aliquid purgatum ;

átcano

it gnum;

. Xy3

f

28

TRXSUCITMTUS.L.

-Leto cit.

arcano 1nodo indicati. Ipfos quoque

Cognitis Scriptute fenfibus , fe.

f

fanctiffmos Angelos ( inquit citatus Pa-

cundum eft, ut Sacerdos fciat , quo-

ter) divina myfticé. per. enigmata pro-

modó & quibus mediis quivis intel-

)U

palave cernimus. — Ad fecundum ret-

le&us comparari queat. Et quam-

$

pondeo, non effe neceffe , ut finguli

quàtm fan&ta vita & devota oratio ad

À

textus Gctipturg per fe habeant fcn-

omnem fcientiam fit oprima difpofi-

fi

fum hiftoricum vel litteraletm, quem-

tio, quia pietasad omnia utilis, dice

fC«

admodum citatis verbis : Homo indi-

tamen quoad fenfum hiftorialem, mi-

gens, &c. nullum factum narratur , &

nimé repugnafe , quin ctiam maxi-

li

confequenter non habent fenfum hi-

mus peccator poffit habere majerem

Atl

ftoricum aut litteralem:; fed tuntaxat

notitiam Sctipturz , quàm vir forté

l;

moralem , quia me inftruunt, quód

fanckiffimus, fed non adeo doctus. Et

N

paupertas doceat & fit magiflra mi-

non eft dubium, quin multi Here-

&l

(ericordi& ac compaflionis. INi(i vc-

ticorun; plura íciant narrare ac gar-

di

lis forté dicere , quód omnis Sctip-

ire ex facris hiftoris , quàm non-

L

ture textus debeat habere fenífuüm

nulli piiffimi Catholici, quia litter&

01

gramnaaticalem ; afl ifte fenfus non

& hiftorig facre poffunt equé per

dos

eft fcripturifticus, vel fru&us factae

diligens ftudium memoriz imprimis,

ff

Scripture, fed eft communis omni«

ac hiflorie profanz. Undé jam pa-

aQj

bus libris, quid enim me juvat , in»

tet , fenfum hiftroricum poffe ac de-

J

telligere conftru&tionem grammati-

bere potiffimüm continuo ftudio ac

libu

ealem ? nifi indé- vel hautiam veri-

labore acquiti. Sic acquifivit fan&tus

o CCl

tatem hiftorie , . vel inftructionem

Hieronymus , fic fan&tus Ambro-

Wi

fus, & alii; Et vix ullupmà mihi tc-

morum,vcl cognitionem divinorum

Wi

fecretorum. Habent tamen plerum»

peries, in. fenfü hiftorali perfc&turn,

Vl

que funiles Scripturg textus fenfum

ab(que magno labore & ftudio; adcó,

W

hiftorialem, ratione hifloriz , cui in-

wt non putem , te íine lectione

ll

feruntur. Sic Íanéta Evangelia dicun-

per folas preces à Deo obtenturum

ln

tut hiftorica conícriptio , etíi qua-

effe , ut

fcias , quántüm diflet

dam in eis nullum factum narrent.

fin

Bethlehem à "Nazareth , vel quid

lh

Secundus veró adductus textus habet

fit jejunare bis in Sabbatho ; quia

lr

emninó fenfüm hifterialem , quia

non folet extráordinario modo à Deo

fih

ducit me in cognitionem promitlio-

concedi, quod potefl ordinarid vii

nis divinz faca illi, qui confeffü-

]f

haberi. Ad intelligentiam |itaque

ftoy

&us eft Chriftum coràm hominibus.

hiftorialem obtitiendam, debet fibi Sa

Á

Sicut eft feníus hiílorialis , quód

cerdoscomparare notitiam mundiZE-

Dcus promiíerit Abrahe benedictio-

Tür

tatum. ut fciat quandó vixerint Patri-

Qu

mom in fuis pofteris. f]am

,a-rch,æ,qug tcrhpote coeperint Iud.icg*

*

mp

ltl

a

DE MOTIFIS ET INSTRUMENTIS , éc.

3f9

35', r"

fub quibus Kegibus Ifaias, -Jeremias,

nologie mundi s in Pentrateuch: fol,

; U

& alii Prophete vaticinati fint ? Item

18. Ubi quis facilé eruditur per dicm,.

isintd-

originem populorum, verbi gratià

quod forté alibi invenire nequibat

p

qualesaam populi fuerint Moabitee ,

per annos. , Eft pretcereà (ümmé uti-

Yatoxt

Ammehnite , Madianitg, &c. Item

le, tua ad feníum hiftorialem,tum

difpof ;

nomina civitatum ac regionum ne

ad. alios capiendos , primüm citati

jj, üià

fecüs fumat civitatem pro regione,

Auctoris Canones 1n Scripturam fe-

]em i

vel vicitfim.

Item cujusvis | statis

duló pcrlegere. Ad íenfum mora-

a

flatum & ceremonias, verbi gratiá,

lem , ex Scripturis hauriendum,

majercq

antequam incipiat . legere . Librum

mulrüm juvant talenta naturalia ,

vitlot

Levitic. operspretium. erit, priüs

preíertim. ad . fenfaum accomodati-

odb

Ícire definitionem ac divifionem fa-

tum, Duplex quippé eft fenfus mo-

i Here

crificiorum

& oblarionum ;

Item

ralis, unus,. quem Sctiptura fecun -

cx g

diftantiam ac dimenfíiones locorum,

dum íe in fé continet , & ifle - eft

um m«

Vctbi grati, quantum fpatium in fe

proprie fenfus fcripturifticus ; alter ,

contineat fladium. tem varios mo-

qui indé eruitur ingenio applican-

pia liteta

æqu'g W

dos loquendi , uti, quód timor Do-

tis, & vocatur fcníus accommoda-

jmprimi

mini fzpe (amatur pro cultu divino,.

titius. Hoc eít : licet Scriptura hu-

anima pro vita, circumcifio à Paulo

jusmodi íenfum minimé intendere

&j

vlfe

pro judzis, preputium pro Genti-

videatur, potefl tamen ità conve-

ofiudo*

libus. [tem interpretationes. fzepiüs

nienter applicari. INam. fi hiflorie

vit o

occurrentium propriorutn nominum,

profane , imó & fabule per diícre-

uti: Betbli-hbem : domus panis, Bstba-

tionem fru&ctuosé in fenfüum mora-

y n*

nl mlhl f

ven : domus vaniratis. Sufanna ; lilium.

lem applicantur, quantó magis hi-

Sephora : pulchra, salasiitis, perfectz,

Ílorig facre & di&a Spiritüs fancti,

&c. Siquis horum omnium & fumi

fadioi "

Exemplum prioris & fcripture pro-

lium habuerit perf-&am notitiam,

prii fensüset fletus Chrifti fuper Je- 44 19

fané ícripturam leget, & quoad fen-

rufalem, quia certü efl, independéter à

Obtegfüf 1f

gt i

ü';t

füm hiüoricum;intqlliget.velut alium

noftra interpretatione, quód Chriftus

librum. Omnis fiquidem. difficultas

«que defleverit intetitum cujuslibet

, j g

tam in hiftoriis facris, quàm in pro-

anima,acomnium incolarum civita-

o (

fanis intelligendis, indé ut plurimüm

ti$ Jerofolymitane. Exemplum po-

modOäDïf

promanat , quia ignoramus ftatum ,

Íterioris poffunt effe illa verba:Fiat vo-

Mattbh. 6.

»rd'mafïla 9

moreíqué populorum, de quibus hi-

luntas tua, fcut inctelo C interra. Hoc

rom

UVC

V. 10.

ftorie traduntur. Porró ad notitiam

eft :da Domine, ut talis fit ordinatio

)

debcl rlbl J

mundi ZEtatum, multàm ferviet R.-

in me,qualis eft in coelefti Hieratchia,

m unh"

chatdus Arsdekin in (ua "Theologia

ità,ut parsinferior peefcate fübfit par«

"

j

tripartita Part. 1. fol. 161. item Cor-

tifupetriori; & pars fuperior regat

gintl J*'f'**'

inferiorem ; quemadmodum Angcli

xicliqsä Lapide in Synopfi Chro-

in

PA

)4

860

TRACTATUS

k

in coelo fuperiores illuminant infea

culofüt ac iila fcrutari. Ingenio fuo

riores. Sed in fimilibus opus eft ju-

Origenes credidit , & cecidit , igno-

rans , quod Lex Domimi immaculata,

dicio, quod multüm perficitur , tum

per exercitium , tum per attentam

converteus. animas- Te[limonium Domini Pfal. .

g

arvuli. v.9.

Le&ionem Moraliftaeum ac nobilio-

fidele , fapientiam pre[tars

A

l

rum Concionatoram, qui in boc ge-

Msyftica itaque penetrare , fupponit..-

|

nere excellunt ; prafertim veró viam

animum expurgatum, & intellectum

dono fapientie illuftratum ; vel ft

PM.HS.

(lernit ad prudentes meralitates cog-

7112)

[

hitio rerum preprietatum. Unde fi-

verbis beati Theodoreti uti placeat ;

fi

t Epf.

2, R;g.4c

quis cum Salomone à Cedro , que

Divinarum Scripturarum expofitio em

animum purtim, atque ab omni :

nacula prajisa

eft in Libáno , ufque ad hyffopum,

Cam. a

r

quz egteditut de pariete , difputare

alientim requirit i tym mentis octiios -

eres , qui £ res divinas queant per[pi- f?

annem —

Jj d [

xoffet, fine dubio ex divinis Canti-

j

E

D TT

cis magnum fibi thefaurum colligere

cere , e inpenetralia

fpiritás ingredi Epifre-

N

valeret s fi tamen (cientig pieratem

Audeant. Audet forté ingredi fpiritus

E cd;)- 31 . fï

humilitatis , fpiritus emm o

D

mnia [cru- 1 Cor-2.

comitem ( vel dixerim potiüs) du-

Sed non ? é.

&tricem daret. Nam quemadmodim

tatur , etiqm profunda. Dei.

ii

iOnis , alt e-

homini pio ac fan&o talenta natura-

audet fPiritus praefumpt

al. m

Qu

nim Spiritus fanctus

superbe oculo Pj

lt

lia profunt ad hauriendos varios mo-

rales fenfus, fic é diverío homini ma-

e infatialili corde cum bor non edebam, ** 5

fel

Tres menfz fünt in refc&torio facra

lo acdepravato fcrviunt ad fagendum

do

Scripturg, in qui

bus Spiritus fan&tus

é Scripruris venenum ; quia carnalis

aft ad -

V

omnia carnaliter interpr'e;ag:w ;«

Leétori laboris dividit fpolia ;

Y

hanc tertiam meníam pauci admit-

füperbus ut ingenii fai ja&tet acumen,

s non

ql

non veretur ad (currilia Scripturarum

tuntur , quia divinus Spiritu

Á

fi,iPü

detorquere arcana , cui fane meliüs

facilé aperit coeleftia arcana , ni

Y

priüs fuerint aperta intima penetfa- -

N

4

E

1

foret , litteras ignorare , quàm tanto

abufu tantáque Religionis injuria

lia cordis, ut, nullo- obftante impus

m

ritatis peffulo , poffit intrare, ac cee-

profanare, Ex quibusjam fatisliquet,

^

lin

nare cum anima , cibans eam pane

t

quódad capiendum fenfum moralem,

vite & intelle&tüs. Idcircó fi vis in

requiratur pietas acrmorum fanctitas;

fo

veríutias parabolarum , acin abícotie .

k

& quód mali tatiffimé deguftentfen-

fam tropologicum ; fed duntaxat,aut

dita Symbolorum in

ttoife , primó

h

totus efto in eo , ut

animum tuuf&

fenfum proprium ^ gutLaþ aliis furto

ablatum. . Jam

purges atque puri

fices 5 praíertim .

D

De myflica atque fecreta Scriptu-

'fl;udendo Caüigati " fobrietati ^ ac

[

manfíuetudini, Nam u

E

bi iracundia,

rarum intelligentia quid dicam ?

nihil equé dulce, ac divina myfteria

ibi flultitia, & vinum

e mulieres apo- Ecdit. —

Undé fapiens y. z.

intelligere ,. fed & nihil &qué peri-

flatare faciunt þpienfffj

fanáé

A.

hi

DE MOTIVIS ET INSTRUMENTIS, c

361

viel

fan&é hortatut : A4wfer iram à corde

fuerit fctipta ? quenam fcribentis fue.

tuo , €* Amove malitia;m a carne tua.

fit primaria 1ftentio ; qu& ut eo cer-

m

ml

Quia nihil citiüs ferenitatem diffi-

tits capiatut , ]uVat etiam, 1Dteraum

aut

j Dut

pat mentis , quam itacundia cordis

'*"*"c,cptla rursüs revidete ,

bæuc -æmus

ulb |

& petulantia carnis.

oculos paulifper in fequentia conji.

in tuis orationi bUS I*GU'D ?'itlcdl

cere. Quia ( telte fancto Augu

&b

f

no )

F

uppomt

yelcdm

luminum .cum Propheta invoca

vTarme , c

icillime inveniri poteft

fAl.11$

n

Da mibi intelledium , ut [ciam te[izma-

ambigtitas in propris verbis , quanttum

7.12j

niatua, — Et quamvis Sol intelligen.

Ad libvos divinarum Sg,ï;[?*ü/!&'lhn p

i placea

tie non ftatim tibi or

iatuf

PC.U..

Gat., auam non aut rzzm:wjmmm ipfa

:ofrmumb"

Lib. 3. de

vera nihilominüs in . fancta öcudw-

fermoni, ,

t'o cognofcittir ;'c;'zptun,,zz

ii at

tHzeHito ,

atit

m collatio , aur * 9* *-

runíi le&ione ac meditatione, quia;

??Z'bïpïflïll

t le! k

chrift.

Lib, 2. de quod «on intelligis citm legis , cognofces

pïæwiemz; lingita folvat inf[pectio. Huc

2arvr

M! "W

UlitAt.

in die vifitationis

Quoó diutiüs ac

G!I J& ue p

Cii

lr.ï")t

quód fquucnter €AP. 4

am ;ng"dl IH

iru

-

rifli

atdentiüs fudafti pr

Vv-a-,

eó ube-

U"

f tiptu

ex aïm poffit folvi ac

" mes

riüs fuo tempotre percipies.

Cap. $

declarari , ög hujufmodi interpreta.

at

Tertium eft ,

odl ectot: Scrip-

tio]es pr& cateris majus videntut

m

turz obfervate d;net , ut fnon ex-

habere pondus. Quemadmodüm A-

mms i*

quxrat intelle&us novos- ; quod eít

poftoli infigniter confirmarunt , ac

M)o ( l

RUJ:L

f^01

iil

6t veritatem .novi. Tefta-

i

)

ità intelligendum , ut nilil vm.rpre-

1 m dlmï'

tetut , nifi confotmiter univerfili

tient

icliv

3'130 Prophetas & fcripe

dgro

do&trinze Ecclefie , & unanim

N ex-

L' "'J 15;3

sl'eftamenti

Q

l

s d

pofitmm fan&orum Patrum . , non

ha fl

lil

ïï

eft, quoa valdé confulo,

x. ul.l te lll

etbretationem exttahatur

J d

vetó ità, quah omnis wrn:pntmo,

que in fanctis Patribus non habetur,

brevis fynopfis ;- fcu argumentum

yi

mtüs "0

ellet reprobanda ; quia Deus uni re«

totius Epiftole

, aut Pfalmi expla-

velat hoc, & alteti aliud; & nemini

nandi. Pro exemplo ferviat Pfalmus:

Seff. 4

" mrïm-

adhuc patefacta funt omnia. R epro-

Dew Judicium tusim Regida. . Jam,

bat Tridentinum ingeniorum petu-

nifi in hoc Pfalmo habeam argumert-

«nte

Pll'

lantiam, que confueverunt Scriptur&e

tum & reflexionem ad fequentia,

j

textus ad privatos contorquere fen-

flatim in primis verbis occutret di£-

y & l

fus ; aft non reprobat piorum indu-

ficultas ; quia prima verba mihi'non

ftriam, qui dilucidando Scripturarum

indicant, an David loquatur de feipfo ?

cu abfcon'

parabolas, edificant Ecclefiam.

an de Salomone, an veró de Chriíto?

It 1

pnmo

Qartum obfervatu: dignum eft ,

pergendo autem, invenio plura, qu&

yun (

ut in le&ione Scripturarum dlhgcn-

nec Davidi , nec Salomoni conveniré

ræfefüm

tet attendantur circumftantie tem-

poffünt : uti eff illud : Er adorabunt

le(a" !

i

poris , locorum, perfonatum ; uti

eum omnes Reges. Item : Sit nomen ejus

jc

benedict uim.

Sed ifta optime conve-

vetbi gratià. , ad quofnam EPIP[OI'&

j

Arad. l Pars 1L

Z

niunt

K

nit

!

Cenae

261

TEACTÁATUS b

x

tüum,quá tanquam caput & au&or

niunt Chrifto ; ergó David locutus

reg

eftinícníu figurato. Argunientum

omnis-gratig fanétificat membra cor-

eis

BI

itafi

dc

hujus Pfalmi eft : David fup-

poris fui myflici, Imó potcíft etiam

k

in

plicat Deo pro adventu Meffix

juftitia hic accipi prout eft virtusfin-

(

primo verfü proponit fuam petitio-

gularis ; tum , quia nos redimendo

Jut).2 f

exercuit actum juffitig , folvens Pa-

hf

nem , in fequentbus dat fue peti-

D

tionis rationes , quia fcilicet ex ad-

tti noftrum debitum; tum, qui

areddet

[

Nihil. Matth. .

ventu Meffie tot ac tanta bona 1n

unicuique fecundum opera ejus.

It

1111^?

iliitc

populum Dei, ac in ot

s get tes

ominus tatnen dico rur(us Jper jufti- - : 27

(ip

tiam tgam', hic potiüs intelligen--

n

terrz profluent ; & hinc pre mag-

nitudine defiderij tantorum bonorum,

dam effe ipfam unionem hypottiati-

[

(i:

velut obrutus tmentis excefiu feu ex-

cam , ac gratiam. fubftantialem ; ità

W

R

fla(i, ipfum in multis ita defcribit ,

ut fenfus fit, da tuam divinitatem

ül

ac fi jam coràm intuerctur,. Finit de-

il , qui fecundüm fuam humanita-

li

mui íuam petitionem communi

tem eft filius Regis, defcendens ex

d

claufula : Fiat , fiat; hoc eft : Amen,

R egia flirpe Davidis. - INam fecun-

f

amen. abito iraqué argumento ,

diüm divinitatem , non voco ilium

xnl

nihil ampliüs fupereft, nifi, ut Chri-

filium Regis ; quia fecundüm ean-

für

lo fingula convenienter ac prudea-

dem jam ab «terno eitipíe Rex

txæ

meus, & D.

V LE

^

s meus.. Quod in alio

fr

ter appliccmgs*

ln primo verfu di.

(

citut

Deus , 1di

ti

í4

;

UH

$

3

[4

i

&

d

A ,

&c.

?'ll

f4 y

F.Ug

loco claré indicavit Propheta his vet- Pfil.3.

i^

at

Poteftquidem imprimis hic jidicium

bis. Dets.autem . Rex mofler anté [atu- v ,.

i

fumi in vulgati acceptione , qqia

la operatus efi. (alutem n anedio terre, —

hts

Ti

fcriptum eft : Negue enim . Pater. ju-

Eft quidem Chriftus etiam Rex quä

F. 22,

dicat quemquam , (cd omne confiium

homo , fed hoc habet per divinita-

X ; ^ w

f

li t

dedit Filio. Ergö David jam. bené

tcm , & ideó , quia divinitatem cum

(s

otavit : Dens judicium . tuu

4 S

444

id eft:

humanitate. necdum Propbeta uni-

I^

t

tuam potcflatem judicandi Regi da.

tam afpexit , ipfum qua hominem

1fity

V

Nihilominus tàmen conformius fe-

non vocat Regem , fed folütmm filium

J.6,

Y

quentibus dicendum eft., quod hic

Regis , quod habet ab ipfa humani-

judicinm , idem fit ac imperium ,

tate. Pariter & non vocat Chriftum -

N P!al 9[ '(

irà ut fenfus fit : Daimperiutm puero

qui Deum filium Regis , etfi fit fi-

P. 3l

P/Af. 85;

P. 16.

110.

Quemadmodam | prophetavit

lius Kegis eterni , ut patefiat, quod

Anna dicens : Domints Judicabit fines

non loquatur de filio fuo Salomone,

Mdh'ä.lg

tarrá , Cv dabit inperium Regi fuo , &

quiabíG;dubio pro tunc necdum fuit

J ih

« Reg. 2. fublimalit coruu. Cbrifli [ui.. Similiter

Rex, ficut tamen Chriftus, quia Deus,

[t, 1.

FE.70.

er juftitiam poteft hic imprimisin -

.^ jam addit fug petitionis fationem, -

731

ä

elligi plenitudo gratie fanctificantis ;

fcilicet : judicate populum tuum in.

P(al. »

5, U.

^i

um ,quàá (;h-;j[ius iníe plenus erat; ju&it;a ; id eft , veniat Mceflia

? egat

Y

d

DE MOTIVIS EK INSTRUMENTIS, e

363

& at

embriyr.

fegat populum tuumin juftitiatribues . pauperum : C bumiliabit calumniato-

jX dodim

€is gratiatumi dona, quemadmodum

rem ; id eft, filios hominum hare-

Rex terrenus diftribuit fuis. tubditis

vittulte

des faciet Regni celeftis. —Diabolo

terrenas poflcfliones. Hic feníus con-

autem auferet poteftatem ; hoc fine

i

LI&ïttb. E

firmatu

LT

£il

lis verbisapud Mattheum :

dubio clariffimé perípexit , que in

jlvens D

r. '6.

Ex t enim exiet! Dux , qui regat, po-

foiritu exultationis ita cecinit ; De- Lf 7.

qUiäïfdifff

V

j

pulum mesm 1rael, € pauperes tuas

poftit. potentes de fede , & exaltavit - 7?- e

. Nl

211

Gu

im judicio. Ubi p

peres non fünt ac-

buniles ,. efurientes implevit. bonis s & 52

lp j

cipiendi in fenfu vulgati ; nam Chri.

divites dimifit inanes.. 1tà eft Gànctiffi-

izlpd

ftus non eft tantüm d

wViilá

£^1131f

atorf men-

ma Virgo, per Filium tuüm demo-

h;'poi'ze:j.-

.dicabulorum ,

f.

]

d

etiam chum.

nis. confraéta. eft potentia ; & de

um

5'4[! e. -

5

Quoniam pufillum e

r/

nag

i

2

num ipíe fe-

flercore peccatorum eredka eít hu-

ivitituttm

y. 4

4it , & «qualiter cura. eft li de omni-

mana natura; pauper fpiritu bonis

humantee

u

bus. . Scd per pauperes

intelligen-

impletur, & plenus füperbi fpi.

exans at

di funt homines in communi , pra-

ritu,fpiritus vacuus in igne torque-

m um

tut. Hocnotato,non tantüm fecun-

fertim veró pauperes populi, qui con-

r ii

di i

af 1

nendico

tinuis fuzf defideriis. inft

ch- , fed plures prefentis Pfalmi

( Tl a

rum pul&bant fores divinz clemen-

vet(us facili negotio intelliges, quin

t M

ti£ , ac clamabant : Urimam dirum.

& multos.alios fimiles Scripture

l

LI

dinzn

f[4ia. 6 4.

textus.

peres. Calos & defcenderes.. Paupetes

4

Senfus ergó illorum. ver-

j

u

h:)'v r'F

V. 1.

Dorun

fané & pupilli abíqué patre erant ho-

( Judicare pauperes in judi-

aitt jl

i

h^

Tbren.

mines anté Adventum Chrifli, quia

cio) ifte eft : ipfe Mefbas in fe fuf-

?* manus fuas dederunt Aílyriis infcr-

cipiet caufam humani generis , ut

ilit fkm:

Pfal. 42.

r d

y.

nalibus, & íervierun

t ZH

[ -

gypto igno-

eruat ab homine 'iniquo, & de-

v. IG

" divitte

rantiarum in cophino idololatriz ac

lofo diabolo. Cui confonat illud Je-

Pf»zl. 8o.

atemt um

(celerum. At pof*tquam genus hu-

remi£: Feceego judicabo cattf[am tHam ,

v

77822

Á

Ifll»

y. 7.

f

hi

manum vifitavit Pater futuri feculi,

& ulcifcar ultionem tuam.. Pergit de-

39»

2

fonmindd

[ (dia. 9. impletum eft, quod pracécinit D

y-o.

indé in fua ptecatione Propheta :

vid fideli eatmine , dicens : Defide-

Su/ipiant montes pacem. poptlo , €7

m rfliiüqï

rium. pauperum exaudivit Dominus ,

colles juflitiam. Sed quinam funt ifti

T

Pal $.

[Chf lülm

praparationem cordis eorum audivit an-

montes ? nifi illi , de quibus dici-

F. 2l.

al

ris fa. — fudicare pupille & bumili ,

tuf

Fundamenta ejus im mantibuslafdl,gg,

i

Häï: qUO

ut non apponat ultra magnificare fe bo-

fandis.

Fundamenta fan&te Civita- y, r,

Mattb.12

tis in montibus fan&tis,funt Apofto-

yormoles

me [uper terram. Inimicus homo ,

y. 29

ui fe magnificabat füpet terram ,

li , quia Ecclefla Dei fundata eft fuper

Cdumf'dl'f

7oan. 12.

ä[ï Dialolus , qui tunc eje&us eft fo-

fundamenrum. Apoflolorum c Prophe- Ephef; 2.

ma DeUS.

V. 31.

ri- vl 20-

tas, dum Chriftus venit judicare ter-

tarits vipfo fummo angtilari lapide Ch

3[i0i15f?]!

Píal. 07.

tur. intelli-

ram. Cuemadmodum pradi&um

flo Jefa. Per. montes igi

g

70 8.

fuit illis. verbis

*

L4

Hi pacem

[f5 i

Salvos faviet filios

guntur fan&i A poftoii.

Az i

: fufccf

rggä[

N

-

264

TAR OM CTA TUS

I

fuíceperunt Popuïo, fcu pro populo,

febtis'kcalli,'quia fecit mäm in ten-

cim Chriftus ad eos : Pax vobis, ficut

Pfal.to3.

7o4n.20.

" pora. t adeóque fenfüs fit-: & veg-

v: 19-

mifit t Pater, e ego mitto vos.. Acci-

W.

liL

E

. 21

nabit ia domo jacob in etérnüm, in ge-

pite Spiritum [andum. , quorum vemifc-

Herationem ( generationem. — Quuia Luca 1.

M.

4

iccU

I("! "'ed

eft

Q

vitis: peceata, remittuntur eis.

Regni ejtis tton erit faons.. Dicitur au- 35*

Veta paX , quam mundus dare non

Mi

it.2f. E

tem aste Lunam, ut indicetur, quod

poteft, -remiffio peccatorum , & an-

l. Petri l

y. 2

i

Chriftus fit precogüitus anté mundi

V. 20,

nuntiatioO veritatis.

Apoftoli funt

db

conflitutionem. Jam in fexto verfü

duodecim portx nov Civitatis Sion,

M

Vidi

£Af13

indicat Propheta ipfüm myfletium

quas diligit D

inus fu;ï

omnia

Incernations'; dum afferit : Deften

[2

]

et

Íí

&il

f1S

Pïi

-

f

;

..

lamenti.

-r.,-uf' o

tabernacula Jacob vete

[

1077 1/

luvia in vellus : e ficut ['illicidia

*d

Pj!;zllgöo

Quuia pulcbri (uper montes pedes annuan-

JHillantia fuper terram. Placuit impri«

Ti

tjantis , C pradicautis pactm.. Portó

mis itá loqui Spiritui fan&o, ut vel

lt

J/aie j2

er colles poffunt intelligi fan&ti

pit

?- ,R', .

ex modo loquendi intelligerenr Ju-

Patres, vel alii San&i. Ifti enitn fuf-

a

dei , de quonam fit fermo ; ncmpé

ceperunt ^prz caeteris jaftiti

f&

n

&

non de alio, nifi de illo , pro cujas

lun

fanCtitatem , ut eos in fantum fuper-

adventu apud Ifaiani Patres ità pre-

tlo

LU

!

fulgerent , in quantum colles pro-

fi) l

minent vallibus ; non íunt tamen

caü : Rerate culi defuper » C nubes lfuja 45

pluant ?uflum. — Ecce ! exaudita fünt y ,

ut nü«

&quales montibus feu Apoftolis, ut-

verba veftra. . Vos togáflis

z

t 1

porä quos fpiritus gratiarum pritiore

À

1

T

P

Liazï;ju:&um, & ipfe deícendit

Tine

vi

diis replevit, ac Ecclefize fund.

c

4111n0^

BA4d v

nta

luvias vos togaílis, ut eum

iicut P

n)!

effe voluit. - Quod Sponfa indicaffe

rorent Cacli , & ipfe ficut flillicidia

&(d

videtur , dum ait : Vex diledli suiel,

füllantia fuper terram. Dicit deinde:

eg

Cant. 2.

BVl

T

'?:':

w5

1?

(

íÍce

ecce ife venit [aliens in to

/$,

d

ICICGC

ndet ficut pluvia in vellus, quia

mf

Dl

Y. $.

1:

"

;

?,

"ei)ius

ï:

filiens eolles,.— Quuafi dicat : S

E

utcrum Virginis clariüs ac cafliüs

Ti

B

meus in montibus falit ,

Hl

:

JC

2

né

i

explicare vix potuit , quim eum

me

ftolis füis Spiritüs f:

Vi

lccl

dona copio

la

comparando velleri Gedeonis, quod Jul. £.

n

fiis largitur ; colles tranfilit , quia

rorem de nocte in filentio & abíque

l

Q

eadem aliis Sanctis parciüs quaíiin

, firepitu fü(cepit, dum Spiritus fanctus

tranfitu. miniftrat.

1

f

Qaartus ver

us hanc nobilifimam Cenchatm rore d-

jam fatis declaratus eft in anteceden-

Q

NT 4

B

Ji

plevit

CO

:

n ea pretiofiffima gemma

]

tibus. In quinto ergo dicit: Ef per-

mundique pretium crevit. Dei Fi- -

Mi

mancbit um Sele Qv ante Lunam in

lius in ve

i

1

lus defcendit ; dum Dei

hu

generatiogem Q generationem. Pet So.

Spiritus Marie obumbravit. Orietur

f

PÁal.118,

lem non incongrue intelligitur ater

V.. 01.

t diebus ejus quflitia, C abundantia pa-

D

nitas, ubi femper perfeverat dies s mx

cis s donecatiferatur Luna.. Quia Chri-

Per Lunam veró

üity

Apoc. 21.

enan on erit. illic.

ftus natuseft

d.

cüm totus mundus pace

V. 2j

D

viciffitudo rerum & tempora pre

£

gauderet, & quia per fuam doctrinam

Bu

& pre-

t

m

DE MOTIFIS ET INST

&U n

DTrLs»x

ENTIS, fä--c./

36

D

& praedicationem , totum terrarum

Píalmus quadragefimus feptimus, qui

Orb

ViX

T0Y

N: ö ïïg- P:aïl ^

1 feplevit fanctitate &c pace

incipit: Maghss Dominus , C lauda-

n aj

J

Plilip. 4.

Dei, qua exuperat omuem feafum , &

lilis wmimi in eivitate Del moffri , m

^

vc 7-

K

adhuc replebit, donecauferatur Luna;

monte [antio ejus.. Fidei vcrà propu-

KcIQur d

!

ideft: ufgtte ad confummationem faculi.

eaoae r

gnator dcbet effe in L

- EF

;er'ätus, G

i, qui

Matt.2$.

Ex quo minime fequitur, ablatà mu-

in omni Scriptura veríatus. Quam-

t ml

!

'P.'ZD.-

tabilitatis Luná , ctiam auferri pacis

vis intereà non negaverim , quód

xto atl

donativum ;quomodó enim tunc pof-

etiam fubindé tempore orationis aut

JFIV'P

j

Gce

1

uy&

MIBU

i

f:t efle pacis violatio , cüm jam

meditationis plurcs fenfüs poffint u-

ficritomnis mutatio:

3

i

tiliter & fru&uosé adhiberi. Pro ex-

J

isorigo. Supet-

TU

?

vacaneum ergo fuiíTet de pace «tcr-

emplo fit Pfaimus quadragefimus

nitatis mentio

ii

1125

m facere, cüm non

t m

uattus , qui incipit : Erttavit cor

b uv

fit prudentis de eadem ambiguitatem

meum verbum bonum. Vlbi anima pri-

admittere.

A

l

l«

Reliqua hujus Píalmi

;ü'ffï

l'i

!

&b UI

AA

A WAi

C

mo poterit cozazemp*iari ,& per fi-

]

bv

( nc—-mpä dominab

* 63

? -

dem humiliter admirari , quomodó

funttam cla

x

r

ade Chr

li

E

, utexplica-

va Uï J

2

Lï)

eternus Pater generet Verbum fuumn,

tione minimé in

í

lïäx"—ï'»i?.ïl

, undé omil-

V £T

v

I

)

um boi

(

1413

A

Wä*'

o

1 ; Quiaergo verumeft ;

fis illis

N

Nemo bonus , mifi (olus Deus 5

etiam Lauce18.

)U

Pal

fext

(f

ii

Di

U. 1ICAL

um notatu dignum effe,

verum erit ; Er Deus erat Verbum. v. 19.

gl

Vi

Il y

1

fe

ut Lector Script

iB

ü

f

Av

nper attendat

Deus de D

C lumen de lumin.e« ]704;1, l.

$; u

finem íux Eea

LUE O

2Ct

H

^

U

H

i

jo-

1

!

W(HL

n

Afl

i.

aut "*vïcd

Et ex

iioc

l.

uuntur. affe&tus admi. y.;,

71;-'1

ia d

^

e

:

f inlaï'v

lïä

H

1

1O divinis

n;ä

nis . q

rationis, gaudij, ac congtatulationis,

u

vacat Scriptutis, qui indé fuam vult

actus fidei, defiderij, hoc ineffabile

emendare vitam ; aliter, qui c

-

í

a

yid

»,)f;dä :

at F

X

:

Myfïeräum aliquando intuendi in

Hareticos vult propugn

aiti

1

dei

Y

J

(:

v

-

&terna beatitudine.

Sec

71

u

ndoó poteft

p

1

:-

titatem ; & aliter., qui per f

immp

1

anima illa verba accipere in proprio

; c Qu

3*61

cem mentis intuitum vult co:

i&Ccii

l-

fenfü , hoc eft ; David ait ; Cor

Cile

af1.

qin

!

plati magnalia Dei. Ad vite em

meum concepit cogitationem bonam,

aol ï

dationem prudenter accipis Pfalnium

dico feu dedico ac offero omnia opera

fextum , quiincipit : Domine ne in

(

inea Regi meo, àc Deo meo. Pra-

jtis

furoretuo avguas me,Crc. Ibi enim pro-

fertim in ifto Pfalmo ; quia in hocce

f

eote

g m

ponitur modus p

vb

di veniam, ex-

divina Myfleria defcribo, & ex hoc

; g

emplum agendi poenitentiam , pro-

fumit anima occafionem feipfam in-

p

pofitum fugiendi non folàm peccata,

terrogandi 5 quafnam ipfa fuis opeti-

dum pi

fed etiam occafiones peccandi ; quod

bus pracfigat intentiones, cuinam ea-

j n

indicant illa verba : Difcedite à me

dem offerat ac dedicet ? an imitetur

1/],',1771 lí ,M'

0Tmmes, qui operamini iniquitatem. Itei

Davidem ? an Chriftum ? qui feme

yi

pfalmum Miferere,! & eju(modi Seti-

per Deo Patri placita

praititit, & de

ba Píalmi bené

ndus p*

pturas. Pro contemplatione ferviet

quo ifla quoque ver

z j

intel.

forin

&t

r

3 E

3— (; 6:

fRAOTATUS L DEÉ MOTIVFIS

ET IN.

RUMENTIS, -

—

intelliguntur.

Item quofiwm mon-

fua. verba ifla ponit : Spiritus Domini

fuofos cogitationum partus ipfa non

locutus eft per me ,. éo fermo eju» per

ratóin füo excoquat corde ! acus

inguatn meat. NNam, quamvis tcta

doloris, humilitatis, &c. Item poteft

Scriptura fuctit À Spiritu fancto in-

Dico ego oporA

[pirata , eft tamen i.tcr Scupturas

anima in illis verbis

mea Regi, cont.implari , quomodo

difctimen ; alia fiquidem fuit. con..

Deus Patet fuo Filio Chrifto Domi-

cripta per directionem Spiritüs fan-

cti,ftudio tamen & labore honanum;

no tradiderit'omnem poteftatem in

alia veró per puram infüfionem ab-

Qaelo & in Tetra; & quàm prom-

/04n«12«

ícenderit in uterum Var-

que humana ruminatione.

Hic jam

pté Filius de

rursüs in feipfam redit anima , fe

ginis , ut impleret mafidatüm , quod

dedit ipfi Páter , & juomodo in.ffa-

ludiosé confiderans , an fit infiru-

1

V';.."'."l

s (ané&tus. fed calamus

biliter 5p

ibiteti

mentum Spiritüs fancti, autan non

ía

quitei

naropr

num Vet-

i-

Scriba velociter feribeutt

potius infitumentum diaboli ?. 1

bum

ia4

"

memb

£d

Lors

na virgitiali defcrip-

j

ftrumentum profc&o Spiritus fandti

etit.

ondüm eft , fi adhuc ad mottifica-

(;

Adt.2.

Bcné etenium per linguam Spt-

titus

[anéctus c-x;grim:tur

quia Apo-

tionis pietatifque opera tarda cit,

W

n

aï.i

ftolis tanquám lingua ig

ta apparuit,

quia neífcit tarda. molithina prritüs

D':nde

er totum

& qpia ex ote Sanctorum cloquitut,

fancti gratia.

P(lmum jam contcmplatür anima

Maré.13.

juxtà illud; Non enim vos eflis loquentes,

fpeciofum pra filus hominum , id

y. 13.

fad Spiritus fandlus. — Sumdliter bené

cft : Filium Dei immaculatum, 5pon-

quoque pet velocem Scribam ac ca-

lamum repraíentatur ; quia figna

fum Ecclefiz,Sponfumque fuum.. O!

Rom. f.

-hoc unico Píaimo latent di-

(an&itatis animabus infcribit , dum

quot in

?o j*

charitatem in eatum corda diffundit.

vina arcana , variorumq

1160

u-

actuum

Vel rursüs. poteft anima accipi in

motiva.. Sed jam tempus eft , filum

abrumpcndi : hui«;'ff]ue 'Tra&tatui fi-

proprio fenfu s id eft : quafl Prophe-

ta dicat; Ego mca opera, feu mcos

nem imponendi , qui confcriptus fit

Pfjlmós, & prafertim iftum , velo-

in honorem Libri vite , qui eft Al- 45,5, ,

lociter,cc. vix non fine labore fcribo,

pha & Omega ; qui & omnium , s.

meorum vérborum & cunctarum

quia Spiritus fan&us mihi didat ;

quemadmodüm hoe itdicafle vide-

litterarum fit. Prigeipitti

Fanis..

tüt 2. Reg. 3 dum iïlter noviífima

st

— À ——

—

—— À

QAP

IND

EX

^TR 4CTATUS l.

De Moticvis $. inffrumentis ad perje&zionem aece[[ariis,

Pag. l

ARS L CAP. I. De precurando peæ*?äionisejïcaQäszeria.

-7 Confiderat. . Cur hodie tam rari fint perícéti.

2. ilid-

»

lI. De prima mala radice , defiderium pgrfc&ionis impediente-

IL De

p -

.x,ï;! 43.*';3 *

«5 (o) $&

L

l

í

De feeunda mala radice.

: Dititi

—

IV. De tertia mala radice.

gt

us t

V. De quarta mala radice,

t O g

n

VI. De quinta & uitima mala radice.

1j

n

Cap. l. Definitio C divifio perfetlionis && ad qualem. perfetlionem . Cl.rii

:

ttnenttr.

2i

ï

]

l

;

i

l

r

"

Confiderat. . Definitio perfe&ionis.

il id.

ritas 4

,

^

II. Quid nos Deo maximé atfimilet?

p

,

Jf ;

fem 20

IH ; Divifio perfectionis

C

f

"

V

di

o

" IV. Probitat data perfectionis divifto etiam fcholaftice.

31

V. Deducuntur aliqua ex dictis.

34

le

VlI. Solvaatut Obje&iones contra datam divifionem.

j

[

1

VII. Oft.aditut data divifio ex S. Dionyüo Arecopagita, && adhuc ma-

iMddiur

idlatne

1

| (lf 1]

gis eluc

pulchritudo Eccleftg.

44

0il

VHL Planéctus Ecclefia.

49

BA

IX. Allocutio ad Sacerdotes.

5

.0

: Cap. liI. De Morivis qtt nos movere debent ad f'ulium perfectionis.

62

dlUà. V^

Confiderat. 1. Sacerdos, preferim curatus , debet fan&e vivere, ut. det bo-

nj S't"

num

xemplusn.

/

£^

.

H

63

(0

(

I! PCifiZ

Cto &

fan&titas vit& Sacerdotibus, pre(ertim curatis , eft ne-

u

Üb

J i

ceffaria ad intelligentiam Sc

rip

r

turatum.

o

|

Jrnufm y *

HL Sacerdotes, pre(ertim curati , tenentur perfe&té & fan&té vivere,

jm, p

ut fe reddant dignos divinis auxiliis, quibus pra cateris fpecialiter

fu. V

indigent. .

76

Jatent d

IV. Omnes Sacerdotes tenentut fancte. & perfe&ä vivete , quia funt.

o QU

Atl ']11

Legati pro Ecclefia ad Deum.

5

-

8I

J

d

!

il

V. Quam abominabile fit ceco modo , & non examinata priüs vo-

li

j»

catione ad Sacerdotium volare,

88

Ffak[fi

gsxl*

VI. Quomodo velens fieri Sacerdos debeat deliberate.

nid

n

Al n

VII. Conferuntur potiffima motiva quibus ad ftudium perfe&tionis fc-

1l

ipfum Sacerdos accendat

IOZ

y n

Ltlm

Nl

VIII. Conferuntur alia motiva quibus ad ftudium perfe&tionis Sacer-

qnU

dos fcipfum accetidat.

107

€ap. IV. Digreffio ad. Prajules Ecclefía.

113

.//

QConfiderat. L. Quare Eccléfia dicatur Sponfa, & quomodo fitpu-

»

H4

chta , ab(que eo qued intrinfecüs latet?

I9

II De principaliori regimine fponfa.

1f

WM'

IIL De univerío ! Kegno Sponíe & quare 9acctdetes vocentt

126

p

R.eges./.

IV- A«r *

il

je

|.)

?(0)So

*t^ ^

IV Angufia fit pott

tG 6

á negnum Ecclefiz

133

Quomodo prpr1 citcs onus Ordinarionis i confcientia poffint

Hen fecuti.

149

VI. Quomodo Epifcopi fuis Sacerdotibus (ecuré & cutam animatum

committere poffiat , & quomodo in domoDe

omnià ordinaté

fieti dcbeant?

/.ï,. 7

153

VII.. Quinam fint fru&us precedentium ?

VHL De Vifitationibus.

1)9

IX.

De Concilijs Dromncxaï

: vnodaïxbus feu Dicece

efanis

165

'(,.T

Praeoccupantur Objectio

cs contia pracedentia.

7

d E»C fæa

18

L &U*FLLXJ c'ïïcu'aïf ad Prael

PARS Il. Be inflrumeutis ad M:fmf:wzm. o,fdm triá viá /:umve neceffariis

182

188

Cap. 1. Expenduntur ahqm de Oratione in genete.

uoilüäüfäf. I. Quid & quotuplex fit Oratio.

sbid

Il. De conditionibus ad Orationem requifitis.

196

Iil.

D« devotione inte

tna.

200

iV. Forma exercendi fe in. devotione cordis.

204.

Oratio magna efficaciz.

212

V. De devotione externa.

220

VL De applicationne orationis.

Á

VII. De corrigendo exceffu.

127

Vlil. De vuavda fcrutatione intet orandum.

239

J Q

Nv

IX: Tra&atur de eadem materia

2jo0

X. De tollendis abufibus.

265

XI. De zelo tetreno emendando.

271

z

XII. De fugienda diffidentia in oratione.

284.

Cap. Il.

De Meditattone.

291

Confiderat. T. Quid

qllo"mle*a , quim. neceffaria ac utilis fit Me-

ditatio , &c.

ibid

JI. Quid, quà difpofitione, & quomodo fit meditandum.

$3oQ

Ill. De modo meditándi circa facta ,

feu in materia hiftorica.

310

21l

Cap. III. De Éxamine.

Confiderat. L. De Examine genetali.

ibid

II. De Examine parncuïarz.

231

Cap. IV. DeLeclione fpirituali.

338

Confiderat. I. Quid , quomodo; & quam neceffarió fit fpititualiter legen-

dum.

ibid.

I[. Quid, quando, & quomodo fit ex le&ronenotandum?

348

IIl Via ad intelligentiam Scripturarum acquirendam.

34

TRA-

EEE

—R

^.

r

-N

ii n RRR TE

*

^

L

E

a

p

——

D ii n

TT

T

.

*

/

z

z

M

A

d d

T

M

7

i

"

$g*

^

m

P RLA

y-

E

".

o

7

4

-s

rj

j

Ts

d

v

i

x

äe

/

D

d

^

.

z

$6d

z -

*

Z

L

E

**

Dd

-

"E

pl

E

5

^

g

t

"

ER

P

LA

l

i

45

'ZT*

L2

2

E

^

r

E

[ o

äï

52

^l

*

t

-

P.

?

$

n

i

2

Ti

d

us

a

2

E

m

v

s

E

-

d25

E

d.

E

nj

'ï(

,;

b

i

z

r

o

/

$

MT

-

aE

D

Es

i*5

f

ss

TO

$

2

-

r

17

:

"

»;*

;

E:

b

2

&

&

E

ES

i

5

E.

[

s

as

"

d

A

5

gl

u

u

WE

0

7*

"

2

"

»

j

2y

k

i

E

x

z

90

P

*

hs

*

?

UT

5

4

"n

E

b

j

*

P.

£

&

s

P

P.

EE

u

peu

d

-

M

s

ol

p

m

Fv

d

3

-

E-

te

z

x

t

:

-

l

2

u

—

L

P

E

x

z

x

v

2

.

Y

m

E

E

-

t

p

E-

Gu

E

t

g

E

*

2

g

v

-

A

2

s

d

d

[5

n

Y

"

*

i

db

$-

p

7

TM

"

x

N

s

2

b

9

j

2

:

À

p

A.

d

-

"

z

E

Mi

9s

*

s

*

b

Q

g

r

a

z

9t

x

J

r

$p

v

2

i

s

a

M

i

T

p

s

^s

v

i

^

4

-j

E

z

$

:

s

A

*

p

T

k

p?

*

&

ao

ag

x

r

Es

d

H]

l:

A

j

2

eXx

Z

x

A UA

u

"

P

2

-

ZA

A

;

4

$

v

i

u

z

d-

.

PUR

v

ï

"

3

A

&

o

s

E

*

V

i

2

u

E

i

A

H

d

w

x

H

v

T.

4

g

D.

*

Lf

,

*

Ti

-

$

ap

^

a

"

*

L

i

E.

x

Ü

x

$x

us

*

9

].

P

.

d

3

45

p

i

As

j

5

P

P

z.

!

P

d

s.

s

n

E

x

*

Ü

$

a

$

r

—^

M

»

VN

b

4

3

rj

A

n

z.

4:3;.

1

E.

2

34

z

Qs

z

"4

É

j

m

2

z

2

F

rf

L.

t

s.

A

.

.

h.

a

;;

"

*

*

ts

&

d

P.

s

T

iE

i

-

-

j

$.

?

A

j

J

LA

21

m

"

2

i

Zs

i .

"x

r

/

t

A h

£

s

^s

n

um

2

55

A

"

*

2

Ts

5

2f

2

MÉ

:

;

p

P

"

p

4

s

3

v

^

.

$

z

ó

1

j

E

"

g^

ü

"n

8

zi

x2

23

Y^

"

ij

54

Vg

As

Í

"d

*

E

A

d

x

oA

u

1

AE

?

$

M X

7

pe.

^

"m

AE

P

ES

T

p

d

3

A.

s

z

*

22

[

i

d

á

$i

4

x

b

s

je

2p

p

j

(

z

£

1

[

2

at

J

d

Y

d

71

d

p

p

T.

n

P.

i

i

"

aE

6

^

A*

*

Es

d

(

dul

*

d

v

À

at

i

?.

":

Q2

Gl

*

x

5

24

n

As

5

5

-s

e

d

z

ij

7H

m

N

a

|;

H

"

*

*

5

u

205

ï

r

D

É

Bs

7

ï

E.

;j

:

É

u

i

LA

U

(

s

La

A

.

j«

.

t

D

$

d

x

J

d

*

&

A

ii

n

x

d

:

D

E

*

E

,

x

d

x

"s

À

£

^

7j

x

.

-

D

z

d

I

1

j

J

*

Ab

4

L

p

C

A

.

2

2

L.

d

d.

*

3A

Pa

a

1

l.

259

d

m

o

L

s

T

d

x

P

»

e

d

Ya

"

«

s

j

:

2

TR

4

H

2

R

E

15

*

«

D.

-

LA

d

Es

P

5

Y

5

i

p

Hs

Bj*

4

*

s

gt

d

:?

$.

ÉÍ

*

[

TM

-

D.

í

i

ij

2

.:;

/

17

*

EY

d

(

Es

1

Á

»

E

i5

P

J

»

p

2

$

$

x

£E

E

"

;

A

z

At

v

"

;

AE

3;

:

9s

d-

v

d

A

1

.

ts

*

AR

i

- k

us

p

a

(

j

d

5

R.

Á

ï

F

?

i

ss

$

-

ää?ä,

4

5

"M

M

:

T

:

2

/4

^

"

.

j

C

7

&

t

;

s5

eh

V.

i

z

2

£

i d

A

2

T

5

z

A

[2

*

h

*

d

a

t

E.

ii

odl o

T

b

L:

ï

1

T

»

i

»

ä-

:

-

2

LU

-

74

^

z

h

m

Ii

(^

"

"

$

fääf

*

z.

A

£Ye

*

1

g:

[

ïn

E

Es

*

Es

t

z

(

L

".

y

Jl

A

n

J

4

d

M

£.

1

^"

J

Xf

s

D

^

W

T

l7

A

E

J

n

"

p^

LUR u

v

*

Ej

;

N

pE

1*

5

3f

j

x

.

-

;

3

É

T

E

E

4

X

2

r

ä

PUX

hi

EE

"1

-

E.

A

d

E

A

&

4

r

ä

j

2

?

d

A^

j

,

H

"

A

n

p

&

:

i

u

s

iE

i

[*

4

Yi

À

fs

P5

1

s

T

p

A.

ji

E

,

AX

du

H u

j

CR

?

;

b

-

*

zl

"j

!

*

p

L^

$-

*

1

:

j

M

i

d

z

d

;

-

»—

J

.

3

$

Tä

1

:

ls

?

4

"

&

r

2

Y

v

E

P

4

43

bj

A

L

MAU

r

d

T

hn

^

TE

|

3

d

d3A

t

P

k

2"

H

E

x

g

»

-f

E

A

d

5

Ó

E.

i

:5

*

i

E

P

P2

.

det-

*

4

2

r

-

*

5

25

L.

i

d

N

[

p

E!

ï

l',

[-

i

*

m m ts

7)

:

n

TA

x-

Af

P

E

VN

x

*

"

L

U

4

i

?

z

A.

T

CO

s

2"

9.

23

A

x

2

B

k

P

T

E.

[

T

"

j

IbN

J

1

a

/

i

i

s

2

Y

j

R on E

»,

i

M

E

p

d

K

A

j

n

£

D

E.

i^

K

»!

--

E

D.

E.

iÉ

"

?i

$.

2

E

s

Á

A

*

dv

H

L

a

4

$

;

E

a

u

O

.

$s

ss

s

E

iï

"*

Ym

N

:

2

2

j

g

i

/13

4

!

j

k

;

"M

*s

T

l.

a

T

b

*

b

4

"

&

C

ä

4

"

71

F.

"

La

W

Ri

E

G

t

Id

Á

u

A

23

J

j

/s

T.

$

d

A

:5

i

sE

i

i

*

d5

" d

^

d

á

z

d

"

x

p

i

»

r

3

A

A

Ü

X«

$

*

b

j

d

o

"

2

$

E.

4

d

H

.

2

$;

u

"

:

*

"

P

D

dew

d

M

.

"

:j

*

N

eH

"

g

^

j

i

i

X

1

t

8

g

$

3

E

p

P.

"

"5

j

d

d

A

i2

^

a

d

4:.;

u

p:

d

d

b

n

"

L*

v

i

ï

T.

LA

Dd

(s

L*

Ó

2

4

-

W

»

*

»F

jose

2n

r

Ü

«,:

1

)ó

4

vt of

EEE

i$

*

i

«'r;

z

2

d

|

j

f

i

R

j3

'à

jf

:

TE

:

di

A

í

j

/

tfä

2

n

2

A

r

"

1

1

K

f

E

$

»!

UX

E

2

T

a

g^

j

r.

j

H

)

h

J

É

"b g

d

2

m

Ed

ï

W.

t

*

b

:

^

"m

b

Y

g

x

Fa

?

E

KM

M.

5

&

»

ä

ïv

2

!

1

T

"

i^

.

*s

"

T

P

15

z

)

E

$

t

1

5

*

k:

MW

L

i^

ia

:

36

*

L

z

*

Pa

E

x

E

5.

lo

p

w

i

P

LA

!

^

21

f5

*

*

P

2

5

d

"

s

c

A

d

:

6

"

U.

*

2:

W

RT

u

"

4

2

P.

ww*

-

2

*

b

T

.

s

d

K

YLs

Xls

X

2

r

"

Y

*

2

LN

"

u

u d

1

T

É

:

j:

ige

1

"

h

C

22

Ü

nE

t

2

À

$

Es

u

T

.

d

T

i

-^

a

u

,

&

"d

5

3

£

V^

-

i

*

i

i dd

*

T

*

1

3

&

E

ET

T.

s

E

ä

j5

s

Y

L5

i

O.

"

A

h-

j

3

a.

"s

&

M

L

É

y

E

A

d

b:

-

A

X

2

2X

Y

*

s

i

s.

um

^

V

ä

1

É

E

L

5

U

À

A

E

du

du

A

v

.

Ts

LMR

D

iW

E

(

xef

L.

N

n

"

(.:

x

7

k

h

--

E

D

1

d

z

*

E.

i

"

H

fs

i

5

E

E

TE

ä

€

J

d

E

OR

*

"

.

DK

"

P

i

2

i

P

D

$

3

2

3

*

T

*

bt

g

-

"

Ui

T

b

-

L

HE

?

j

m

M

P

E

d

d

d

"

»

x*

hs

$

.W

TK

&

*

;

M:

x

n

A

-

E

n

i^

.

$4

Á

A

d

E:

$

t

[/

Y

m

M s

3

.

y

T*

-

s

i

5

l-

at

E

*

k

k

t

D.

5

4

.

p

^j

L5

P

u

L

91

r]

3

£

p

u

j

20

*

Ls

PX

2

*

N

z

d

*

?

7

ï«

£

$

0 g

3v

t

p

2

,

m

"

j

r

U

.

*

P

l

Z

.

2

»

"

is

"Y

s

k

$

*

z

&j

J

"

*

i»

f

d

"

É

K

i.

i

h

d

r

o

i

x

T

£

us

"

$

i

x

n

A

".

Es

1

Es

ol

^

Y

d

"

d

M

i"

w

n

E

*

"

C

&

MT

u

4

6X

2

T

o

DA

3

W

-

E

A

i

T

m

-

3

L

;

5

4

X

z

W

^

i

E

^

s

-

A

M

d

"i

2

D

-

z

f

?

6

2

^

-

i

s

e

j

D

r

E

F

A

,

-

"A

ts

T

á

I

U

i

b

"

M

"

gicenk

"

*

t

i

:

s

Ms

5j

p

LE

*

At

U

MU

$z

UER C -5

RTO

cem

GuL

LER

Utrquue

T« S/&CLILARIS, Quim REGULARB,

o

*

In qwj

4*7 ;

eo

M.

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

r

Ex hmpmiahmisg Scnpturæ SS. Conm-'

ä

liorum.

Patrum fontibus, —

o

Adminiculantibus variaram Hiftoriarum, & efficacibus Ratxoms

-

humanz moeomentis ,

ä

ä

Fa Perfecitonis

Ita-ine z*badzæ (9 energicà demonflratur , ut bujus Speculi f;*eqummza ufu

fs?(z/(f Quieots ecvadere po[fit

u

.—2

T

lIa F

ff/äi .g)i.m fw.,äü?ïl

ä

2

Cü"äi,ïa

iLUI Opäh. &

labore

ft

ddsodunm Recverendi Datris ,

" i

J

Lj

/E N

ILIANI NAML

tti

b-lä

panffepben / Con-

O:d. S. Benedi&i, in exem pto Monafterio Ptf

gteo ationis Benedictino- Bavaricz ,

Profeffi , &c.

* X* o

, P

ä

HMMOMISRUUASEA R. p

ASVISGRANI,

Sumpnbu

s ARNOLDI METTERNICET Blbhopolæ à

Anno M. DCC IX.

"

W Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com