Gi120-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Commentarii Theologico-Historici De Festis Jesu Christi Et B. Mariæ Virginis, 2 — OEU LE - d U A o 5« * | - : | T - À i " 5 ; ; j "k j ;ï;t : u f M : Tv 12 A ü us T d * x :E A 2 X Pa 3 x : AE & E M a P L Q b g iO 75 k2 v ^s : Ts g b " Yi 4 u 72 d D 2 d E [ LL M E 74 s : A 2 d Ed ?: E $x E :2 E 3 3 n ts * , MC 3 TA »x u : z s "w g z s i LR Vil Sincnel bj »J C»: - U n oA Dþä/h/" ? ^UA.* j ? NI2S511923357. 021 LEULLERDEL EEE « UB Tübingen ^ l*'u E 1]E l »i RA a du t- " .l i | X s Aïäm:m COMMENTARII ) THEOLOGICO - HISTORICI DE FESTIS .JESU CHRISTI, D. MARUE Vs SANCTISSIMO D. N. P. M BENEDICTO XIV. NUNC VERO LATlNITATE DONATI CONSCRIPTI, MICHAELE ANGELO de GIACOMELLIS, EX INTIMIS AUCTORIS CAPELLANIS ALM.E CONGREGA TIONI MAJORI .ACADEMICAE B. MARLIE V. AB ANGELO SALUTAT E MOLSHEMII Axwo MDCC XLVIII IN STRENAM OBLATI Pans ll [ u 4ergentorati, Imprimeb. Simon Kürsner , Canc.Typ j o H d n d Ui E -——r —— —— — — —] — EXA w—RE3L— — c p — —— —— — L MoEES — XIDILTTLLcUmE E N : w- - S&Uu&/ n ä.kw( N af CH.»] , REVERENDISSIMO, PERILLUSTRI, AC PERQUAM GRATIOSO DOMINO D.JO. BAPTIST/E KENIZINGER EQUESTRIS ORDINIS S. JOANNIS HIEROSOLYMITANI COMMENDA RUM ARGENTIN/E ET SELESTADII COMMENDATORI INFULATO, EJUS- DEMQUE ORDINIS PER ALEMAN- Ni&M VICARIO GENERALI &c. &c. Almx Congregationis Academice Majoris Molshemianz Sub titulo B. MARLE VIRGINIS AB ANGELO SALUTAT/E " PRJEFECTO DL Relzquque Dominis 2 i W DD.SODALIBUS þ& i CONFOEDERATIS IN MAGISTRATU IN. CONSTITUTIS ? jr rj dietur L z f B j $ J. 5 i dicofgs, ARU dedicat TocirPer €3 coufecrat Qro o krgl, Y ummhus Q Bb ermel Quidi y Congregatio Major QUi disdy Tib) ]U Molshemiana. MU Doni H u n 9 Ll H AAAAAA i * $1 i 2 $ L $ $ 2 $* $ $ i. ? $* $£ : EMTI | M M FERIA SEXTA Qu PARASCEVES Cur. Feria [eocta mojoris Hebdomade dicatur Feria feocta in Parasceve. Kïf*&' KR SGXE quo hactenus die lo- & cutifumus, isferiaquin- 7Y Ed -- ia as n ta in Coena Domini ap- þl pellatur. Nuncadeum N Z« diem fermonem no- m a RRE A CL «552 (trum convertimus, qui d vocatur Feria fexta in Parafceve, cujus G*W origo nominis ex eo deducitur, quód Hebrxi, ut Sabbatho mfequentl ab omnibus curis vacui , omnibüsque ne- gotiis expediti effent , edulia, & quid- quid fibi opus erat , hàc die parabant' j qui dies ab Apoftolicis usque tempo- fga IOM ' ribus JESU Chrifti Paffioni & morti Shmyan commemoranda deftinatus fuit, lta- A que z Feria fexta Para[ceves, E ue, ütinftituti noftri ratio poftulat , ! Qr, 0 primüm de Chritti Domini noftri Paf- ibl fione & morte , quantá poffumus bre- u vitate & perfpicuitate dilleremus , to- — 1 S'EHü tiüsque rei tractationem in quasdam di- Dd videmus partes. lum n Narratio ex . Evangelto a. traje&a gorrentis Qrat Cedron ad fadorem fanguinis in borto , que eft prixia pars Pa/Jionis fti, d - Df AT Chrifii. Y Dic&o hymno , feu Cantico illo, de fim i quo fuprà verba fecimus, torrentem D Cedron trajecit Jefus cum Difcipulis pin, fuis, venitque ad Montem Olivarum, W A ubi. de Paffione fua, de Apoftolorum fuga, ac de fua Refurredione omnia Ws W predixit. Cümque in locum quen- W ] dam perveniflent , qui appellabatur Vi Gethfemani , ingreffus Jefus in hortum Tf At difcipulos remanere juffit, dum ipfe ad E orandum pergeret : addu&ísque fecum k lii | Petro, Jacobo, & Joanne, tedio ca- Tet ptus magno in mcerore coepit effe, & qi Wi pavore : tum ab ipfis ad jactum lapi- f& tl dis càm receíliffet , in genua provolu- Mope ms P j Fería fexta Pararcever. 3 du tus, oravit Patrem , ut, ei fi liberet: f à fe illum Calicem amoveret; ità ta. MURU ! men, ut non, quod ipfe peteret , fie- fb ti vellet, fed omnia ad arbitrium Pa- Q tris voluntatémque referret. Deinde humo erectus, difcipulos fomno captos i ii deprehendit, quos ad vigilantiam & T orationem cohortatus , iterum , ut ora- L ret, ab eis feceffit, eàádémque plané obfecratione idem, quod modó dixi- mus, a Patre precatus eft. Ciimque ilb fe iterum ad Difcipulos contuliffet , » Arttit eósque invenilfet fomno itidem confo- D pitos, rediit illuc , unde venerat; ac tl tertió in eundem plané modum easdem prloh (re at preces ad Patrem tundenti adfuit Anga- lus é coelo, qui pavore jacentem ere- m qi xit, Delapfus denique in quandam pl veluti agoniam , longiüsque & vehe- us mentiüs orationem Íuam protrahens , dj fanguineo coepit fudore perfundi, cujus geiti veluti guttx iü terram decurrerunt. ) Ikdi(]i' Tertió demum rediit ad Difcipulos , jpit 6[[35:5 quibus dixit, ut dormirent ac quiefce- Ampa rent; fibi jam horam adeffe, eímque TA Quares- ) propé effe, qui fe prgderet. mius 4 Feria fexta parasceves. mius elucidat. Terre San&z lib. 4; g Vil Cap. 7. tom. 2. etiamnum demonftrari aitlocum, ubi tres illi Apoftoli con- [j ftiterunt, quó pii Fideles devotione "a duc&i fe conferunt: & Cap. 9. locum [ ipfuni defcribit, quem Fideles pari, fri[iiï quà locum , übi feceffit Jefus, ut ora- D ret, pietate venerantur. 3t) Iuj De Chrifii tedio. u De Chrifti tedio & moerore ità Mat- iim thaeus cap. 26. Tant ait illis (Jefus A- D] poltolis) Trifis efl auima mea usque a [iim anorten, Marcus Cap. 14.. Et a[[amit Pe- fani trum , €9 Jacobinn, C9 Josumem [Jecum., w €9 cupit pavere C5 tedere , €9 . ait illis : Tri« trgi füis efl anima mea usque ad mortem, Et Lu- T cas Cap. a2. E fa&hus in agania pro- duf lixiis orabat, TTj Verus fuit Chrifli maror. Pulcherrima D, hn Thoma Doclrina de anixi. motibus in. Chriflo. ( Quomodo concilientur e4 de re "veteres 0 Patres ex Thboma[]020, a Vero moeroris & triítitie fenfu JE- fum Chriítum effe commotum, lucu- W hi 1:93. « lenter oftendit Auguüinus in Pfa cujus - 1 $ Feria. fexta Pamfaiew:. ii cujus ea funt verba fané. pulcherrima : d Triflitiam fic a[fumpfit, qu0modo carnem. No- l lite enim . putare, quia boc dicimus non fuiffe s ünin zriflem. Dominum : $i euim boc. dixerimus , | W E hM quia non erat triflis, cum Evangelium dicat , s ls n triftis eftanima mea usque ad mortem; K to ergo €9 quando Evangelium dicit , Dormi- vit Jefus , uon 'dermivit Je[us; €9 quando ^ Evangelium dicit , manducavit Jefus; non D manducavit Jefus €$c.. Quidquid ergo de il- TO M l lo fcriptum eft , fa&uns eff , verum efl, Ergo ii zriflis fuit 7- prorfus. triflis, fed voluntate [u- n d fcipiens triflitiam, quomedo voluntate ]uji- l .gj'w:fa piens taAT0ED j quomoda veluntate carnetm ve- impi H ran , fic. voluntate triflitiam veram. Olten- LU dit Divus Thomas 3. par. qu. 15: art. r D 4. eosdem in Chrifíto, qui in nobis, u fuiffe, fed alio quodam modo apimi motus & affectiones, Nam quidam iu hominum animis interdum motus ex- þuWMïy ia citantur, qui ad ea feruntur, quz cum. eo pugnant , quod honeftum & licitum "m W eft, ld veró cadere in Chriftum mini- ] mé potuit, laterdum etiam uiotus ani- "] mi judicium rationémque pravertunt ;. j contrà omnes in Chrifto affectiones & T " f 3 appe 6 Feri4 fexta Pavatceves, appetitus nonnifi ad arbitrium nutüm- Y )l que rationis oriebantur, Sepe veró af- ii fectiones & motus ejusmodt non intra lr appetitüs fenfitivi fines fefe continent, Y fed virationem fecum trahunt ; in Chri- 0s íto autem humanz nature motus ità d intra appetitüs fenfitivi fines confifte. i bant, ut rationi minimé obftarent Et g ert. 6. affert illa Matthxi verba: Tr//lis q *f anima mea usque ad mortem, oftendít- W D que, Chriftum vero meerore oppref- fum fuiffe : quemadmodum enim de- ho & leclatio divine contemplationis ità per virtutem divinam in mente Chriíli f €ontinebatur, ut nihil ex ea ad fenfiti- fil, vas vires pertingeret, verósque dolores à) & & cruciatus propterea Chriftus cum acerbiffimo feníu pertulerit, üt alibi It demonítrabimus; fic cüm in appetitu 4 fenfitivo non modó dolor eífet, fed * 1] etiam triftitia, &^ Chriftus quidpiam A wel noxium fibi, àt Paffionem & mor. Ü tem füam timere potuerit, vel noxium Wi €eteris , üt peccatum difcipulorum, n aut Judaorum fcelus, qui nefarié il- us in (nj lii ?um -necäruntg inde fit, ut Chrift vero ^i 7 Feria féxta Parafteves. t vero fuerit moerore , fenfibilíque trifti- d tia, item ut verüm fenfibilémque do- TTR lorem perpeífus fit, Ad hunc igitur f an, modum differit Angelicus Doctor. fe- il cutus veteres Patres, quorum teftimo- N OA nia congerit Thomaffinus Theologico- Is Qd rum Dogmat. tom. 2.lib. 4, c. 2, aít- ülnt ! que n. 8. fententias & dicda Patrum , vl quz inter fe videntur difcrepare , ità in concilianda effe, ut, fi qui humanas r affectiones Chrifto negent,rurfus aliitri- m buant, hi de Chriíto üt homine, illi àt qinstt :de Deo locuti effe cenfeantur. Hinc affedum fuiffe metu. aut 1nzvore , alii anut- TU Li';:: dl unt, alii rengunz 5 nenipe. illi de bourine, bi de Des verba faciunt. j d Si qui veró, cüm (wn t de Chrifto loquuntur etiam üt homi- ne, humanas illi affectiones tribuunt, j d TT aut ab eo abfuiffe autumant ; primo "T modo de animi motibus loquuntur, qui rationem perturbant , altero de iis T Mul affectionibus, que rationis parent im- perio, Rur[us mortem timuiffe , de eáque . o p impendente. turbatum ,. triftlatiimve effe , bi j eonfentient , illi ciffentiunt : nimirum de pre- ] J I i ! (hj !u/?nio €9 obuoxio , f atimque. difJipabih pey [ 4 " [//(2/ 2 $ Feria fexta PQm:ce-vesZ anentis imperium triflitie [en[u omnes. con[ers PT Jiunt; de vebementi €9. Vontumaci , tationts- d que franorum impatiente, omnes diffentiunt. nj D. Hieronymus de triftitia & moerore hu Chri(ti ità fcribit in c. 26. Matthzi: [ N j Coutriflabaiur non timore patiendi (quia ad d(x:!:J hec ventrat, ut pateretur , 3. Petrum tii- nj ditatis avguerat) fed propter. infelicifruum I Jadam, €9 fcandalum. omnium : Apoftolo- IT - vum , Cj rejetlionem. populi Judaorum, Ed tf everfionem mifere Hierufalen.. Et cum eo [ confentit D. Ambrofius in Lucam lib. 10. Cap. 22. Doles erzo , Damine, non tua, ln Jed mea valuera , non tuam inortem ,. fedl na- H 1 Jfiram — infirmitatem ; €9 nos — eflimavimus ze effe in doloribus , cim tu non pro te, [ed pro me dolores ; infirinatus enins e$ , fed pro- pter peccata noflra. Oratio Cbrifli in Zofto. ) bt De Chri(ti oratione. in horto hzec h habet Matthzus cap. 26.. Procidit in fa- fj ciem (44m orans 9 diceus: Pater mi , fi T po[fibile efl , tran[eat à me . Calix ifle; verun- u tamen non ficut ego vólo, fed ficut tu C3c; lh lierum fecundo ab'ít, €9. oravit dicens: Pa« hs H fi n potef bic calix tranfire , nifi . 8I7 uT5 don i Feria fexta. Parascever, 9 L "n bibam illam , fiat voluntas tna €2c,. Et ve7 L Y liclis illis iteruza abiit, €d oravit , tertio eun- hs ia dem [ermouem dicens, Marcus veró c. 14- d Procidit , inquit , faper terram , €9 orabat,. K l NI ut , [ fieri po]Jet , transiret ab eo boras €9 j imä [AL,, ^ dixit: Abba Pater , omnia tibi po[fibilia funt , i transfer. Calicem bunc à me : Sed non, quod " if ego volo, fed quod tu. Et Lucas cap- 22. L Et pofitis genibus ovabat. diceus ?. Pater fi. vis | ]'Amx,ïf transfer. Calicem iflum à me: "veruntamen l, D l non utea voluntas , fed tua fiat, Y it g Calix quid fignificet in facris paginis. Trans; Jiay n ia u eat à me Calix ifte, penes Hebraor for- mula erat. [olemnis in. conviviis, Du- i gim m plex in. Chriflo voluntus explicatur. j Apud Syrosilla vox Ab£a idem, quöd hh Pater , fignificat. Quamobrem D. Pau- i lusad Rom. cap. 8. — 4ccepiflis , inquit, ii Spiritum adoptionis filiorum , in quo clamc- mus Abba Pater, Àc Hebrzi, qui Gra- jt PM m:fl u cà utebantur linguà, Syriacam vocem HFM [ Abbs retinuerunt , quà filii parentes fa- sl lutabant: quà voce fervis non licebat dominos fuos compellare , üt obfervat i nmüfflf' " Á $ amy 3e Feria fexta Parasceut, ud Lamy Harm. Evangel. lib. s. cap. 26. n. 43. Calix in facris paginis ponitur pCCC&l pro cruciatu & poena ; lfa. cap. «I. qu ! K verf. 17. Pfal, 10, v. 7. Pfal. 74 verf. 9. Cüm veró Chriftusà Patre precatusfues- P Ql rit, ut, fi fieri poffet , à fe Calix amove- [ retur: Transeaz 4 m Calix iffe : ad eaut confuetudinem id eft referendum , quà g in folemnibus conviviis ex prafcripto frts religionis agitari folitis , plenum vini N Bu poculun: omnibus convivis prebeba« fj tur, ex quo omnes in orbem paullu- lum vini deguftabant; fi cui veró vel hm fnhy non liceret, vel non liberet bibere, is Tefe excufabat dicens: Tranm[eat 4 iue Ca- T lix , üt obfervat Calmetus in cap. 26. ht Matthzei verf. 39. Sed illuc maximé TR advertendus nobis eft animus, binas I | in Chrifto JEfu fuiffe voluntates, divi- ity nam, & huümanam ; duos ítem intel- u lectus, divinum pariter & humanum, iü Nam cum ex duplici conftaret natura, (iotg Dei nimirum & hominis, fuan: cuique J naturz proprietatem fuiffe oportet, ut QR mature diving nihil omnino deeffet , Qua quod Dei fit ; & humana omnibus pr- ita l; [ Feria fexta Barascevet. : ial dita effet facultatibus , que , excepto fri peccato, ad humanitatem pertinent ; IT quemadmodüm in fexta Oecumenica i Synodo definitum fuit fub Agathone ais Pontifice , cujus epiftolam in eo Con- n cilio recitatam Patres approbárunt, ad- v versüs Monothelitaram errores. At- f que humana quidem voluntas duas in m partes dividitur ; quarum altera ratio- p nalis dicitur, altera fenfitiva , quam commuriem labemus cum czteris ani- u yapo mantibus. Et quanquam rationalis tan'üm appetitus veré ac proprié vo- | iUj iil luntas appellarí poffit, interdum ta- 'W[H! m men etiam appetitus fenfitivus dici fo- let voluntas: & fané pueri, qui ratio- v [ ne nondum utuntur, quadam expete- re, quzdam rurfus afpernari videntur, yni, 9 hp üt cujusque rei vel voluptate trahuntur, vel faftidio abíterrentur. Fuit itaque ubd in Chrifto humana voluntas , nec ra- dquud U[m J tioualis tantüm , fed etiam fenfitiva ; U humaná enim praeditus fuit naturá, i TU l que raturant animantis complectitur, quemadmodum fpecies continet ge- yio o mus; fenfus autem, & appet tus fenfui u p 6 a' refpon- 33 Feria fexta Parafiever, refpondens ad perfectionem animantis H ertinet. Porro etíi in Chrifto effet di- T vina fimul & humana voluntas tum ra- a tionalis , tum fenfitiva ; tamen inter ht eas voluntates nulla unquam pugna ex- Y Iti5, titit, nulla contentio ; rationalis enim 5n eo voluntas femper cum divina vo- ]i luntate confenfit, nec rationali volun- Y ii tate, quatenus rationalis eft, feu qua- tenus movetur judicio & deliberatione ( rationis, Chriftus quidquam voluit, j X quin effet voluntati divine confenta- neum. Quod autem ad fenfitivam vo- j4 hi luntatem pertinet, cüm ea nunquam a rationali diffenferit, propterea inter q. fenfitivam voluntatem & divinam fuit ( h jn omni re füumma confeníio. Etfi enim lt i fenfitiva voluntas, proprio quodam ac n naturali motu percita, ea expetebat,quae hi li [j fenfüs propria effent, fugiebátque con- traria, atque inde interdum fieri potuit, 1 ut divina rationalísque voluntas quid- la dam vellet ab eo, quod vellet fenfiti- lm va, diverfüm ; nulla tamen oriebatur, ]!94 inter eas voluntates discordia: ità eninm llfm earum unaqueque moyebatur , ut ne» Iij qué 2j Feria fexta. Parafceves, 13 3em fs à Atl K| que rationalis, üt in czteris hominibus juftis, à fenfitiva impediretur aut retar- ls | daretur, neque fenfitivam rationalis vo- d luntas reprimeret, nifi quantum fuo AR vellet imperio. Ut paucis concluda- ii mus, Chriftus Divinà & rationali vo- In d luntate ità fenfitivam moveéri volebat , lii a ut nature quidem fuz ordinem teneret, [ d. fed fub dominatu effet rationis, eique d in omni re obtemperaret, neque ad- u ) versüs rationem perturbationem ullam excitaret. Haec communis eft Theo« Ine ( frlinen logorum omnium doctrina, quam di- I fertiffime £radiJjit S. Thomas 3. pat. J[Op(« fUl [ qu. 18. art, r, ufque ad finem, Ad Ca- rünun ) tholicam Fidem ità pertinet, ut nefas j t fit ab ea di(fentire. Qvapropter Aga- tho Summus Pontifex in. Epiftola ad j at fextam Synodum, Adione fextà: Pra- exp;tfä:t,g-*f dicamus, inquit, iu Chriflo duas volunta- Jl p g zej non contrarias , juxta quod . impii afferunt j Haretici , Jed fequentem. ejus bumanam. vos fü st v :l luntatem , €9. mon vefiflentem, fed potias [nb- i jechan Divina ejus, atque omnipttenti. vo- RUE ub luntati, Et fané, quod hactenus dixi- i ill' Vi mus,ipsà Chriíti oratione confirmatur. 1!' 1 tà Feria fexta Para[cever. l Ait enim : Tranfeat 4 sie Calix ifte; & &ignot (5 Cüu rurfüs: Nom ficut ego volo: quibus ver- bis humanam voluntatem non rationa« i, lem, fed fenfitivam exeruit a E E[[C ii que à morte & Paífione, tanquanm formido- j lofa, & nature advería refügiebat. faqi Cüm autem dixit; Sed frut tw fv l Vis ; voluntatem divinam exeruit ,. ]umi, quam communentr habebat cunr (amahi Patfe; In illis autenr verbis, mom A J d tnea , féd tua voluntas fiat , rationalis YO« | m Y luntas oftenditur prorfus cum divina |. fenk Trntiat confentiens, quá monemur de recia ratione Deum obfecrandi , ut Àà nobis (orem mortem prohibeat, & à graviffimis do- " loribus liberet. a N 4 omnis oratia. Chrifli exaudita fz. — Quid. intd dicendum de illa Oratiome : 'Tranfeat. ter a me Calix ifte, ln Quaftionem proponit idem D. a. hom. 3. par.qu. 21. art, 4, num omnís | ftoti Chrifti oratio femperexaudita fit à Pa- |qy tre; aítque,effe orationem nihil aliud, i quàm voluntatem humanam ad Dei E | (uri vo-luntatemrelatam(; Proindäque tum-; dici À | f Feria fexta. Parafceves, 1$ T dici orantis exaudiri voluntateni & pre- i $ ces, cüm Dei adimpletur voluntas. OL Addit, hominis voluntatenr proprié i, pi effe eam, qua rectà ratione & maturo Dam judicio ducitur; nec veré dici polle, À t rios quidpiam velleabfoluté,quod fenfi- tivà voluntate velimus ; tunc enim vo« SMH ] Qu Iumus , non abfolute, fed fecumdzm quidy d a concludítque , Chrifti Domini, qui vo- T V, luntate rationali nihil voluit, preter- r quam quód noverat Deum velle , om- y Qu nem licét humanam impletam effe vo- m luntatems omnémque item ejus ora- MO tionem exauditam effe. Ac verba illa, (j, n i de quibus agimus, expendens, travfeut àme Calix ifle, docet , fi juxta quorum- dam Sanctorum Patrum fententiam ità ub t intelligenda fint, ut Chriftus fignifica- ] Ti re voluerit, fefe velle alios Martyres füze j Paffionis imitatores fieri, aut fi iis ver« n d bis precatus eft illud à Deo, ne timore i LU m mortis perturbaretur, in utroque fenfu, ll r quod petiit, omnino effe impletum. il Si veró ea verba juxta aliorum fenfum wfp][llhl u TA j accipienda fint, tanquam fignificantía Chrifti defiderium , ut à fe Calix . Paf- g onis X6 l Feria. fexta! Pavafceves, fionis fubmoveretur , aut per ea Chri- | TT ftum petii(Te, ne fibi à Judais Calix gt ille traderetur , profectó non id , quod [ j oravit, fadum eft: ratio enim obftitit pwpïfr u petitioni; nec voluit, ut ea implere- tur, illud potiüs voluit, ut de ejus vo- f luntate naturali, & fenfu, qui homi- 8piY nem oftendébat, moneremur. n d Ea oratio , Tranfeat à me &c, fuit fenfti- — t vi defiderü — frgnificatio , nec à rationali €3 i u deliberata voluntate profe&las ideirco I "n exaudita. f.:Un l.fu Rem ut paucis expediamus, ea Chri- ii Sïkius fti exaudita eft Oratio , quz à rctionali & deliberata proficifcebatur voluntate, 1l quà impleri volebat voluntatem Patris, | tv m Iurum [ecundó abit , €9 oravit dicens ; Pa- | Ter vü, fi non potefl bic. Calix tranfire , ni- fi bibum illam, fiat vountas tua, ln Neque verÓ deliberatze huic voluntati ea ob- j W ftitit conditio, Si n potefi bic Calix : ne- que eadem voluntas cenferi poteft fu- ipenfa, aut non abfoluta propter ea Ü verba, Si po/fibile efl , tranfeut à me Calix lt iþ, aut propter illa , $i vis , zransfe er Cá- it, lican 2 Feria fexta Pavafcever. 17 l: licem iflui à me, — Chriftus enim. probé li noverat, eam conditionem , Sj noz po« LU uj ll tsfi bic Calix, mutari nullo modo poffe b propter aternum Patris Decretum; iü i " Ü eámque conditionem , $i poffibile ef , l D n aut $i vi5, impleri non polle. Pater lR !] enim volebat, ut Filius pro falute hu- jrini mani generis moreretur. Igitur non eft exauditum , quodà fenfitiva volune lt tate profectum eft, Tran[eat à me . Calix NU "t ifle; quo non abfoluta voluntas , quin- i l, i /T imó ne vera quidem, aut propria ora- tio, fed naturalis & fenfitivi defiderii Videatur mys fignificatio . continebatur. Sylvius in 3. Par. D. Th. tom, 4. quaft. luæir;du:i'& hii 21, art. 4, ubi egregié fuo more , quz in hoc & precedenti numero docui- poin i n mus, explicat & confirmat, . TL Hifloriam de . fanguineo fudore quidam falsá " pietate duéli ex. Evangelio expunxerant, ia Ferus Sanguis & Chrifli corpore PT manuavit, H poteäïli* Ut primam Paffionis Jefu Chrifti par- a pmpm i tem abfolvamus , de Angeli apparitio- "L de fan- ne, qui ei addidit animum, & guineo ,!mtv,if; 18 Feria fexta P ara' ceves, | [ nyetti guineo fudore nunc pauca dabimus, gtl Nam in lib. 4. dé Canonizat. Sanco- : rum part, T, cap 26. hoc argumentum & fusé pertradavimus. ]Ibi S. Hilarium endi n fecuti obfervavimus, quosdam Chri- ftianos inani pietate ductos, hiftoriam ii ini de fudore (anguineo, & de Angeli ad- La ventu ex Evangelio Lucz futtuliffe, qpit veritos, ne eà Chrifti hoftes abuteren- rum M tur; nefas veró eífe de ea dubitare, À kinar | MT J i quam vetuftilimi Bcclefizs Patres ge- nuinam & Canonicam compererint, & ärh'i n amplexi füerint; cüm prafertim Sancta | inn | lm Tridentina Synodus feff. 4. pronuntia- verit, integros Sacrz Scripture libros ? tl cum omnibus fuis partibus, prout in | y Ecclefia Catholica legi confüeverunt, qiw & in vulgata editione habentur, pro | IT Sacris & Canonicis effe fufcipiendos, ftil Vid. Tillemont, Vita Jefu Chrift- Not. D 28. Igitur, àt pauló anté diximus, ap- | Min paruit Angelus é Coelo delapfus Chri- | d fto Domino addens animum : ficut gt tnim fe fübjecit poteftati hominum , iwi à quibus Cruci affixus eft, ità fe dolo- U! r tradidit, utiisdem fuus animus com- l Qj moves ) f Feria fexta Parafceves, 19 i mioveretur affecibus , quibus quilibet D ys pius vir in eiusmodi difcrimine obno- il xius eft. Ità enim fe probavit homi- M nem adversuüs futuros de veritate car- Oa ( nis fuz errores. ' Qiaafi autem divini- hu n tatis in fe habitantis virtute deítitutus u & aliquantifper Angelis minor fadus, Lï : 1 hi, opus habuit Angelorum folatio. lte- (f | run i hic dicimus aliquos Orthodoxos 8 0. hiftoriam de fud^re fanguineo, & An- i lmp geli adventu fuftuliffe , quia eo Evan- rl gelii loco abutebantur Ariani ad detra- vl hendam Chrifti Divinitatem, quafi in ejus humanam naturam, que Divini- n ol tati unita effet , tarita. triftitia cadere non poffet. Sunt aliqui etiam nunc , hi euitt qui verba illa expendentes, Er fa&us eft ia p fedor ejus, ficut gutte [auguinis . decur- rentis iu terram, proverbio quodam, aut Wa i QV Tb emphafi dicta opinantur, utamari(fimi d fletüs vis , lacrymarámque copia figni- ficetur. Difputantetiam , fi verus fan- | jj 1 j j guis é Chrifti membris manavit, utrüm id miraculo fit adfcribeudum. In no- l j n ï,mfd J firo Opere, quod modó memoravi- ) 1nus, hiftoriam de fanguineo fudore Anim Íena- [ 20 F/eria fexta. Parafcever, femper Canonicam habitam effe docui- rns* st j h nus , omnémque antiquitatem de tex- tüs finceritate fidem facere; qui veró "u € Sacris Codicibus eam hiftoriam ex- g ql punxerunt, nor ( l !l lià eos ratione de- fendi pofle, qu quód optimáà vo- tll luntate id fecerint, Verus autem fuit t V fanguineus füdor ; nam vox illa Sicaut f non femper veritatem negat, imó per- Qu fepe confirmat. Ad auctores quos ibi Ym allegavimus adjicito Lamy. Harm, E- D vang. lib. . cap. 26. & Clotzium He- a j terodoxum Scriptorem Tractatu 4e fu- ] Mi dere Domini noftri. Jefu! Cbrifli fanguineo , Eu ui Exercit. 4, num. r, & fequen. au- file T oritate Veterum Patrum demonftrat, feft fudorem illum veré fuiffe fanguineum, ll W & particulam fv dici quidem polffe t QU imilitudinis, fe4 que mon ad Janguinen: ; fed ad guttas five grumos refevatur boc. (ene f Jui Fuit fudor ejus fanguineus [omilis. gut- r [ Jis, quia guttatim. decurrebat j guttis , iu- Q j quam, non quibuscumque fed. craffi]inus & idor soncretis. Et Exetcit. r2. fudorem hunc n Ó fanguineum miraculo contendit effe ! Yi m adícribendum, Confentit cum eo Sa- gittae J Ri rml ' Ferfa [exia Pät'a[?evtiï 2X ii gittarius item. Heterodoxus Harmon. lii Hift. Paff. Chr. tom. 1. Par, 2. cap. 3. t m "n pag. 349. & fequen. In eo tantüm dif- i fentit, quod n. 62. in eam opinionen, ) mg; i cui plures etiam favere videntur Ca- Ü ( i tholici, propenfiorem fe effe oftendit, T ut. propter acerbiffimum animi moero- LU rem , & graviffimam luctam fanguis ; concretus ità intumuerit , ut neceffarió Antonius Bi- Ro per fudorem eruperit. y ln neus tom. 2, de morte Chrifti lib, 2, hm cap, 2. num. 34. obfervat Hiftoriam de Til Angeli adventu, & de fudore Chrifti hij " Sanguineo ab aliquibus Codicibus ab- [j M " fuile Hilarii & Hieronymi ztate ; üt teítatur hic lib, 2. adversus Pelagianos, w k ille lib, ro. de Trinitate; ac propte- jim rea difpiciendum,utrüm antea in Codi- cibus ea haberetur hiítoria, & inde ] i '!)1[1:';2 ] j fuerit ablata , an veró ex integro addi- ta fuerit ; cümque caufam habeamus , u r j; i* quamobrem verifimile fit ,. fuiffe eam T j hiftoriam expunctam, nec quidquam caufe fit, cur adderetur, facilé quie j ial vis intelligat, eam olim füiffe in Co- dicibus, & inde improvido fané & in- " cumf**"' coníul- ! 22 Feria fexta: Parafceves; f confülto confilio fuiffe ablatam, Quod. ledi quidem argumentum nobis omnino ii f probatur ; minimé tamen illud, quod ?ammhu idem Auctor fcribit num. 39. ubi ex t[mnb illa particula ficut probare ftudet, non WMI E fanguinem é Chrifti corpore manáffe , fed verifudoris magnam vim erupilTe , d guttásque ejus fuifle magnitudinis, cu- dilin piii j jus effe gutte fanguinis folent. Atque C 1 hzc fünt, que adjicienda putamus iis, quze in ilo Opere noftro docuimus. &i ecunda igitur Paffionis Chriíti pars hg lm explicanda eíft, fed antequam ad eam enarrandam aggrediamur , illud pre- m terire non poífumus, quód inter erro- ; ln res Ármenorum, quos Guido Carme- T lita recenfet, & illum d rehendimus, u nullum unquam Jefum e hriftum emi- d. fiffe füdorem, humanámque à divina quyi. natura fuiffe abfumptam , üt abfumi- , Wi turaceti gutta in mare dejecta. Ali- tl quot etiam fuére homines pietate prae- ftantes, qui fcire fibi vifi funt, quot ( guttz fanguinei fudoris & corpore Chri- íti manaverint, eásque centum quin- iij nt, üt itdon guaginta & odo fuiffe affirma videre K j Feria fexta. Parafceves, 25 A d videre eft apud Drexelium Par. 2. de T Chrifto moriente cap. 2. $. 4. Eas | 'Mn)& partim humum irrigáffe, unde flores J eruperint, quibus fcriptum erat: O ners, hi w quam amara efl memotia ta! tradit Jaco- bus Marchantius in Hort. Paftor. Tra- uf g, Catu 3. Lect. 16, Propofit, 3. partim Tbl o eíTe linteo abfterfas, illádque linteum i lm guttis illis ità imbutum magná venera« p tione in Monte Sancto Bavariz cufto« od diri tradit Gretferus de Cruce tom. r. j lib. r. cap. 97. & Quaresmius elucidat, puild Terra Sancte tom. 2, lib, 4. cap. 14« $.4. Nos Armenorum errorem anae r a Ms thematizamus ; quod autem ad alias , ab a quas attulimus pias narrationes, fua ybadon cuíque fides efto, de qua nihil detra« &um volumus ; nec earum. veritas : n ! "T i quanti fit, examinare nobis eft animus. T üb!üm&' Sequitur pars [ecunda. Pa[fionis ab adventa p militum in borto in Chriflum ingruentium u p J ) ad lacrymas. D, Petri, j , l] Cüm tertió Chriftus, üt dictum eft, m äï j :' u ad difcipulos fuos rediiffet, dixit eiss ut dormirent jam & requiefcerent, ten- s pus / n j 24 Feria. fexta Parafceves, pus jam veniffe, ac propé effe eum; gt qui fe proditurus effet ; & dum itàlo- vifn t queretur, cohors illi adfuit militum cum gladiis & fuftibus, preeunte Ju- ia da, qui, cüm illos monuiffet, eum effe ia firre Chriftum , cui ofculum oppegiffet , ofculum Chrifto obtulit, Tunc illi Je- g fus: Amice, quid ità huc venifti ? Itá- jom Ál ne veró per ofculum Filium hominis fiuent prodis? Deinde goarus eorum, que fütura erant , proceffit, & turbam in- d i on terrogavit: Quem quaritis? Illiautem | l refponderunt, fe Jefuüm quarere Na- gitn: zarenum ; ubi veró Jefus feillum dixit n d) eífe , Omnes cecideruntin terram. At Qd ; hr a ! ii, qui in ejus erant comitatu , jam tum providentes , quorfum ea reseva- fs füra effet, Chriftum . interrogárunt? i iil dordi Domine, gladiüsne adhibendus ? atque ilico Simon Petrus, educo gladio , | ditis. quendam ex familia Principis Sacerdo- d frt, ( lj tum percuflfit, eíque amputavit auricu- lam. At Jeíus ceffare eos juffit, & ta- Qd €&à aure Malchum fanavit. Principi- Wi bus veró Sacerdotum , Miniítris Tem- im j ex- ph Senioribus, turbeque catere pro: V;fm. Feria fexta Parafcevet, 25 DN probravit, quód tanquam ad latronem ln veniffent cum gladiis & fuftibus, ut fe [ comprehenderent ; cüm toties antea 5 p docentem in Templo comprehenderé ml s potuiffent, Verüm hzc pro illorum Uf furore efficere nequiverunt, quin ma- li nus in eum injicerent, & vinctum ad 'Tum veró Di- li LW Annam adducerent, g Ícipuli omnes fugà dilapfi Jefum de- Qs a feruerunt; & adolefcens quidam ; qui -fequebatur eum amictus findone , ab t n ais iis comprehenfus, eàdem illà findone, r quà tenebatur , rejedà, ab eorum ma- fin lt nibus elapíus eft. Annas autem vin- &um duci juffit ad Caipham , ubi pef- nim. p fimé acceptum virulentis irrifionibus, u Íputis, plagis, atque omnibus contu- meliis ludificatum , oculis etiam obje- j ii lia &o velo, colaphis cedebant, & irri- dentes dicebant, ut fefe prophetam u i effe oftenderet, ac, qui fe percuflit- hi Íet, divinaret, Simon autem Petrus, J j ; qui in domum Caiphz introierat, fe- g hr mel, iterum , ac tertió Magiftrum fu- pl ! WT t um abnegavit; at,. cüm oculos- ejus ! pj 11 i Wg 26 Feria f:xta Para[ceves. in fe conje&tos animadvertiffet, inde d fie l) gj egreffus , amaré flevit. Q g Quis, €9 unde e[ft Judas Ifcariotes, g | Ri Antequam ulteriüs progrediamur, pauca quadam afferemus , quae ad co- ff i ghoícendum pertinent, qüis qualíisque g fuerit quísque eorum , quós fuprà no- n minavimus. Judas appellatus smws ex st duodecimi , & à Sacris Evangeliftis dici- fi tür Iícariotes, Erat Judas unus Apo- Qu'ï Efx, ftolorum : Unzs duodecim (inquitChry- U foftomus in Serm. de proditione Ju- j & de) bac erat caterva regalis : de boc choro W d Judas eeve[[us. eft. Idem Chryfoftomus d ait, à Patria dictum effe Ifcariotem, Ja- fl das , inquit, Ifcariotes. Quid mibi ejus hd patriam dicis? utinam . ipfum quoque nefüre pitü [/7 uä]&f . Hieronymus veró in cap. 28. v l lfaje, & in Matth. cap ro. putat, Ju- Qi, dam lícariotem fuiffe 6 Tribu Ephra- dfeta im, Eam Hieronymi fententiam re- t fert Baronius ad annum Chr, 32, num. m 9. qui tamen putat in vocem J/carietes SI DH duas voces coaluiffe , nimirum 15, qu& lii od fignificat hominem ; & Carie, qu [j m Feria fexta Parafteves, 27 Ri c'ï.ï oppidum in Tribu Juda, de quo Ut- mentio fit Jofue cap. 15. v. 25. cunque tamen fit, facilé quivis intelli- ltl gat, falfam eífe, Ubertini & Rubifii I()gït N fententiam , qui Judam fomniárunt | 5 1 fuiffe Picentem , illádque nomen illi qui inditum à Cariotte Piceni oppidulo ; QU i nec minüs eos erráffe, qui vel Gallum, vlith w vel Germanum fuiffe Judam affirmà- gt runt. db Quis ille fuerit , cmi amputata fuit auricula, m(hl Cui veró amputata fuit Auricula, I eum fervum fuiífe Principis Sacerdo- ji du ..... tum, tradit Mattheus cap. 26."ldem (unó docet Marcus cap. 14. quibus confen- ; !;th,ïï Nomen autem illi tit Lucas cap. 22. QJ "] fuiffe Malchum, à Joannec. 18. com- ii 7] n pertum habemus : Era£ autem nomen fer- Gupit vo Malcbur, Quidam putant, Mal- us ]F chum, cüm à Chrifto Domino fibi Ti d effet auricula reftituta, Fidem Chrifti p amplexum effe, üt videre eft apud (18 i Cornel, à Lapide in c. 26, Matth, v. s r. um S. Denique Chrifius. Sunt alii, qui exi- u ftimant, Malchum fuiffe, qui cola- (l ^ 2 ^ $ phum - 28 [Feria fexta Parafceves, phum Jefu impegerit dicens: Sie re- [jm i li n il fpondes Pontifii ?^ Nerüm nos,» qui de neutra iftarum opinionum quidpiam l iäh !' v A l detractum volumus , illud monendum qs putamus, fecundam apud nonnullos ] a.;z 1j d gravem difficultatem pati ; conítat ! enim , eum , qui colaphum impege- j (m rit, fuiffe quendam ex Miniftris, qui fifr Anpne fummo facerdoti adítabant, qi d Unus affiflens sniniflrorum dedit. alapam Je- ts f^. Joann. cap. 18. Cüm autem Evan- hu &U gelifta fileat illum fuiffe Malchum, ^ quem tamen pauló anté commemora- fu. verat, videtur minimé poíle propu- uf id gnari, Malchum fuiffe, qui alapà Chri- ftum Dominum percuflerit, üt adver- prüiäþ tit Calmetus in Dictionar. Sacr. Script, WW verbo Maltbas, W (ir, Quis. faerit Adolefcens , qui vtjedià. findone; Qu elapíus efl € manibus [atellitum, At De illo autem adolefcente , qui, T 1] '1 rejectà findone , é manibus eorum, a quibus comprehenfus erat , elapfus eft, N / ità S. Marcus cap. 14. Twwc Difapuli ejus relinquentes eum omnes . fugerunt. Ado- —— quo | lefceus i Feria fexta Parafteves, 29 ( 1 lefcens autem. quidam fequebatar eum. ami- L I 1 &us findone [uper nudo , - €9 tenuerunt eun, n g At ille , vejes1à fiadone , nudus. profagit. ab hi ! eis, Quis ille adolefcens fuerit, plures J fuérefententie. Hieronymus,five quis Wi alius Auctor fub ejus nomine in Pfal- )! mos, &jEpiphanius putárunt, illum M [ fuiffe Jacobum fratrem Domini ]efu , : ( qui appellabatur Juftus; Chryfofto- ldig) mus, & Ambrofius, fuifle Joannem J auii;;äzi. Evangeliftam; Theophyla&us quendam jf i Mievae ex iis fuiffe arbitratur, qui in domo Ut fuerant, ubi Chriftus coenam celebra- A — us vit; eümque unà cum Apoftolis fecu- d tum effe Chriftum , urbe egreffum, & [ il proficifcentem ad hortum Olivarum , f [ m üt videre eft apud Calmetum in cap. 14. $. Marci $. 41, Baronius ad ann. Chr, 3$. $. 68. & 69. rejicit eorum Tl opinionem, qui putant, hunc adole- lerff 7 Íícentem fuiffe Jacobum Domini fra- ? ( trem, qui tunc temporis non adole- Jdii Sua- ii Ícens, fed provectà erat ztate. rezin 3, par. D. Thom. tom. a. qu. ) u D 45. art, 8, difputat. 34. fect, 3. in eo, quod ad S. Jacobum pertinet, Baro- A«! , fm'l niuni 3 30 Feria fexta Parafceves. Wi Q' nium fequitur; fed in eo, quod ad S, Joannem attinet, ab ejus fententia di- ff 11 a Ícedit: contendit enim, Joannem tunc fuiffe annos natum ferme triginta, ut 4 DP Dhj ne adolefcens quidem dici potuerit, ( Tillemontius notà 3. in vitam S. Jo- il annis quzrit, num dici polfit, ado- lefcentem illum fuiffe unum quemvis in vicinia habitantem , qui vefítibus li if exutus in lecto jaceret; excitato autem ( k(,HL j 0 N clamore & ftrepitu , lecto defilii(Ie fin- done amictum ; & domo cgreffum , g ! dima findone in eorum manibus, qui fe comprehenderant, relictà, aufugille. um h Lamy Harmon. Evangelice lib. s. cap. verà ] 27:ea de re ità fcribit: d l4v verv fuerit q!ll L l j bic jmvenis , querere vanum efl 5 nec. enim n illud [iiri poteft.. Sufpisantur quidam , fri[fe Gij Joaunem Chriffo dilehum : fed quare id tein- q lat goris fuiffet Joaunes nudus , aut prope nu- du;? Antonius Bineus de morte Chri- Ini Q fti tom.2,lib,2.cap.4.num.14.hancrent fusé pertractat, & concludit: PrePabi- d Jius uibil efl , quàm bunc juveuem ex vicina IT Qio aliqua villa armrum , viroríimique fIrepitze wxcitatuns accurri[fe , ut. cerneret cognofct- prol rétque , h - Feria fexta Parascevef, 23rI l, qüüï , réque , quid ageretur intempeflà — mocle. t Quare, quifuam fuerit , indagare — meimo ]oarïn;u mortaliwm. potefl, Ij "w r dio Difficultas de. Pontificatu. Aune €9. Caipba. Wil Cur Chriflus ad. Aunam primiim duclus fue- ( rit, D. Auguflini €9. D. Chryfüftomi fententia, n T: Närrant Matthzeus , Marcus, & Lu- j cas, JE(üm addu&tum in domum Prin. i Verüm ]oannes cipis Sacerdotum. Yi OX cap. 18. tradit, primó adducdum in domum Annz foceri Caipha » qui €o anno Pontifex erat, E£ addzxerant eum du ad Auuam primitn : Erat enim [ocer Caipbe, Et pauló qui erat Pontifex auui ilius, $.^ iyvm póft : Es mifit eum. dnnas . ligatum ad Sed cünm Lucas J Caipbam Pontificent, " u cap. 3. narret, Joannem Baptiftam prz- ! Ul' rnr n dicare coepiíIe fub Principibus Sacerdotum 4nna C Caipha, magna inde oritur de m41f U controverfia. p Satis enim compertum m f eít, unum tantummodó penes Hebraos u fummum fuiffe Sacerdotem; qui, fi- g quo- impedimento à facris faciendis u ;fä prohiberetur, ea provincia ad prafi- m nitüm [hnt 32 Feria /äoct:;y Parasceves, dl nitum tempus alteri cuipiam detman- dabatur. Quamobrem tradit Jofephus m , a Antiqu, lib, 27. cap. 8. cüm Matthie fummo Sacerdoti impedimentum | n if quoddam prater ejus voluntateni no- (rit &u fuperveniffet , quo detentus non potuerit facrificare, illius tantüm Sa- gim p'msä crificii partes datas e(fe Jofepho Elle- mi filio. Baronius hoc argumentum pOIEH» TUm accuraté pertradtat ad ann. Chr. gr. & mum. 8, ac putat, qui primus elfet in qu 72. Virüni . Collegio, feu Synedrio, fifn eum appellatum efle Principem Sa- cerdotum, etfi effet alter ab eo longe i (hni m preftantiori preditus dignitate, & ad ann. Chr. 34. num. 70o, ait, Chrittum Tty lm JEfum primó addu&dum effe ad An- W nam Synedrio Prefectum ; qui, cüm RDl BURUAQRDEUNUNEUS n poteftatem quidem haberet cognofcen- tnii di de Prophete doclrina, non tamen judicandi ferendíque fententiam fine kj ii Concilio, illum ideo mifit ad Caipham fummum Sacerdotem, cujus erat eos m u convocare, quibus confultis jadicium fuum ferret. Sed hzc fententia Cafau- h p bono minus placet, itidémque aliis, üt vide- Mp Feria fexta . Parafcever, 33 videre licet apud Tillemontiüm notá Q mdaj 15.ad J. Chr, Vitam. Duo fancitatis & do&trinz lumina de hac re fcripfe- $0 jl lt runt, Auguítinus, & Chryfoftomus; Jn W quorum alter trad. 113. in Joann. ait, A W Chriftum Dominum ad Annam pri- li Il Q d müm fuiffe addu&um , vel quia Cai- phas id confenfit, vel quia adduci non l UP poterat ad Caipham, quin ante do- mum Annz tranfiret ; qui, cüm focer elfet Caiphe, jure poterat à genero LT Et Chry- p ejusmodi honorem exigere. n Ioftomus Homil. 83 in Joannem putat, li li Chriftum ad Annam primó fuifle du- &um veluti in fpeciem triumphi. . U- ( )! tramque fententiam fequitur Voffius 10' Harmon. Evangel. lib. 2. c. 1. S. 2t. ( ubi hzc habet : Hoc bouoris efl babituna Auna , quia foret foter Caipbe Principis Sa- cerdotum , quem credibile efl, nibil magni 10 fie focero. agere folere , 9. erat ejus domus in via, ut pretereuuda foret euntibus ad Caiphbait , queimadmoduin ait. Auguflinus in n Joaun. Trach Y13. ut verifmnile fit , wmilites ) i ij voluiffe oculos [enis. pafcere ejus [pectaeulo , quemn in triumphum ducerent , t efl apud ao D ; Cb);y fö- 34 Feria fexta Parafceves. ] n'd]]ü) [ Chryfoflouam. Quibus esanibus [uffragatur Lauy Harmon, Evangel, lit. $. cap. 38 gl qu I M Quis fuerit ille Difcipulus uotus Pontifici, qui — g in ejus atrium cum JEfn introivit, t IW.H De eo, qui Petrum in domum Cai- G,J j phe introduxit, Joannes cap, 18. hec lss aP fcripfit M tj Sequebstur autem lefum. Simon Petrus , €$ alius Difcipulus. — Difcipulus au- T5 ut d zen ille erat notus Pontifii, & introiviz cum - m lefu in atrium Pontifiis, Quazrunt , quis - [ ille Difcipulus fuerit, qui notus erat hgt Pontiici, & Petrum in ejus domum "4 NH introduxit Exivit ergo Difcipulus alius , i t erat notus Pontifidi , €9. dixit offiartae , "'l ) & iutroduxit Petrum. Sic enim eodem n:f,/. loco pergit Joannes. D. Hieronymus vin epift. 96. aliàs 26, putat, fuiffe eundem. n ] j Jeannem Evangeliltam, qui propter pl generis claritatem notus e(Tet Pontifici : 61 verüm Baronius ad an. Chr, 34, num. i "Z in eo quidem conlentit , quód hr Joannes Petrum in domum Carphæ in- t troduxerit, neg;t tamen propter nobi- 1 litatem fLufre notum Pontifici. loan- Tt nes enim pifcator erat, & farciendis If, | Ieg- z Feria fexta Parastevts, 3$ retibus erat intentus, cüm à Chrifto fi- d mul cum jacobo Zebedzi fratre fuo vocatus eít, Matth. cap. 4. D. Qs ul mas in cap. 1. Joan. Ledt. 3. ait, $. T Joannem propterea notum fuiffe Pon- nl tifici; quód feu Pater ejus, feu quivis i5 alius affinitate , vel cognatione illi pro- m ximus in familia effet Pontificis. Lira- 27 nus in cap. 18. Joann. hzc habet: D:- ii cunt aliqui , quód leannes erat. peritus in (mig lege, €9 propter. boc babebat motitiam. cum g Fontifice. Sed boc non efl verifimile , quia n erat pifcater , €3. de navi 4. Chriflo. vocatus Dj fuerat €dc,. 1deo alia fuit caufa. notitie: cum TU Pontifice , quia. forte aniffus à. Patre fuo plu- n vies portaverat. pifces ad. demum Pontificis 5 iicer»i? m [j vel fortó , quia aliquis de cognitione ejus ibi- l u dem ferviebat ; vel aliqua alia cau[a, quam i, Ü aliqui affignant , quia defcenderat de David, dul €9 Sacerdotes. babebant iflas ! genealogias. !l ] Al b I Quod igitur üt bene compertum af- ] firmari poteft , illud eft, Petrum in- j d r j troduétum fuiffe in domum Caiphz ab alio quodam Difcipulo, atque hunc J ] notum fuiíIe Pontifici; quisautem fue- " à notus eífet Pon- ,M l ri, & quánam cau£ 6 tificl , l] 36 Feria fexta Para[ceves, g tifici plané incompertum, Quisnam ifle Jié Difcipalus , non. temeré afirmandum eff, gmu quia tacttur; verba funt Augu(tini Tract. W pW ,W D 113. in Joannem. Audcor GlofTx, qua dicitur Ordinaria, Quis fi ife, inquit ; 9 Id Difüpulus, quia boc tacetur, non. temeré de- j finiatur. EtJoannes Lamius Tracatu W de eruditione Apoftolorum cap. 2. pag. Tiard ( 36. & cap. 17. pag. 388. fatetur, non " liquere, an $. Joannes fuerit ille Difci- fj jl // Idem fcri- v pulus, de quo loquimur. Dbit Antonius Bineus de morte Jeíu D) Chrifti tom., 2. lib, 2, cap. 4, num 2r. H [ u in fine, & num, 22. De Jude proditione, D TT Poftquam de iis hominibus, quorum in hac lecunda Paflionis parte mentio (lii fit, fermonem habuimus, quxdam di- Vs cenda funt de rebus in eadem Paffio- i nis parte geftis, quarum prima eft Judee us Chriftum alibi docuimus li, proditio, redixifTe , ab uno ex fuis fe proditum [ iri; & haud obífcuré fignificáffe, Judam lat nl proditorem illum fore, Apud Ju- dam pecunie deponebantur ad elee- A D [7 mofyBas; qui, Ut erat avariflimus, qina« th(g Fe;ia fexta. Parafcevet, 37 T magnum avaritie fuz indicium edidit, h cüm ungente Marià pedes Chrifti pre- tiofo unguento adhibito , obmurmu- N rans dixit, longé fuiffe melius futu- ] 1 rum, fi eo vendito unguento, pecunia, qua inde conficeretur, diftributa effet Lt pauperibus, ità fuam avaritiam mife. L Dixi£ ricordià in pauperes practexens. li ergo ( ait Joann. cap. 12.) suus ex Dif- ii cipalis ejus. Judas. Ifiaviotes, qui erat. eum I traditurus : Quare boc unguentum non venii [ zrecentis denatüs, E2 datum . efl egenis ?. Di- . LE ld xit autem . boc, uon quia de .egenis. pertineret ad eum, fed quia fur erat , €9 lculos ba- lj " beus, ea, qua wüittebautur , portabat, De« i " inde.cüm Principes Sacerdotum con- filia de Chrifto interficiendo inire in- lj ld tellexiffet, diabolico captus fpiritu 1us,5 pactus eft cum iis tanti támque nefarii nauie Íceleris pretium. Id narrat Lucas cap. ij 22. Quarebant. Principes Sacerdotum eg iil j '] Scriba, quomodo Jefum.| interficerent : time- bant vero plebem. Intravit autem Satanas i 3 in Iudam , qui cognominabaur lícariotes, f' )'T unum de duodecim ; €9. abiit, €9 locutus jl j efi cum. Principibus Sacerdotum. 9 -- AMagi- j Jita- p Ws 38 Fería fexta Pdrafceüi'. j Jiratibus quemadmodum illum traderet eis : £ &if [aut, €3. pacli funt pecuniam illi dare , i €9 fpopondit, üM lgitur Judas ( üt narrare pergit Lucas) occafionem aucupabatur, j nno,Jtml quà in eorum manus Magiftrum fuum g lii ]lk Dd traderet , quod teftantur cateri etiam Evangelifte; & in Coena Feriz quintz, u li i cüm panem intindum in patina fibi porrigi vidiffet à Chrifto, atque fibi au- Qu diviflet verba illa dici, quo4 facis, fac ci- J [ ! u tiàs, aC propterea fua perfidiofa confilia detecta effe intelligens, ftimulante Dia- jb i bolo, foras erupit ; Principes Sacerdo- tum convenit, ifsque monitis jam . ad- m effe tem us, adducià fecum cohorte ii venit àd y j Efum , quem probé noverat ': lh venturum in hortum Gethfemani , ac lt per fimulationem amicitiz ofculo eum Yi 1 prodidit; àt habetur apud Joann. cap. | hur, 18. Horribile proditionis fcelus ad ; TT J Juda avaritiam Patres tanquam ad ori- : ginem referunt, S, Auguftinus in Pfal. | Ant Uf 63. l//a, inquit, avaritia , que taptivavit Difcipalum Chrifli, captivavit £ militem cu- D j flodem . fepulchri. Damus, inquiunt, volis B/T pecuuiam, gg* dicite, quia vobis. dorimienti- Qd d UH5, ? Mi Feria fexta Parafceves, 39 ln i bus, venerunt Difcipuli ejus €3. abflulerunt ! i, euin, Et Leo magnus ferm.9. dePaífione Jj m Cap. 4. "Hoc perfidus Iudas inebriatus. ve- Jl neno, dum füit lucrum, pervenit ad laqueum, th ] €9 zam flultà inipius. fuit, ut. triginta argen- ümæm tes Cj Dominum venderet. C Magiffrum. a um Suarez in 3. par. tom. 2. difp. 46. mmw fect. 1. teítatur, hanc effe communem omnium Patrum fententiam. Dicen« uT ] h 1) flï l dum efl ergo, Vudam propter avaritiam Cbri- L fiun. vendidiffe. Hac efl communts [enten- pridi t iiors tia Patrum. Et pauló póft obfervat, ) Z ] tam effrenatà fuifle Judam cupiditate 'n'n' j p Tij E pecunig, ut non eà contentus, quam in colligendis eleemofynis furripiebat, H " ï]l [ " vel ipfum Magiftrum vendiderit, quo Tanta fuit cupiditas i 5 fieret pecuniofior. ( ( l m lude, ut expleri uon. potuerit iis, qua fuva- " hu D batur, nifi etiam Magiffrum [uummn . venderet. Denique concludit, verifimile fibi fieri, ! U]]W:] M pluribusà Juda criminibus effe Chri« Ítum infimulatum , ut de tanti fceleris T Mül um & perfidiz atrocitate penes Hebrzos nonnihil minueretur, quod obfetva- mæwu vit etiam Cornelius [anfenius in. Con- ;, iqm:, y Cord, Evang, cap. 128. Quanquam autem [ L [ Evate 40 Feria fexta Para[ceues, Evangelife fatum. Indo fanpliciter. defiri gm Ti bant , pretermffis i5, quo apud Principes 48(b pretexuit , quemadmodzm €3 Bliis facere W* & F U I Jélent, tamen vationi confentaneum efl, Judam " apud Principes quibisdam uodss proditionem OUU Jui Domini, ad quam fe offevebat, palliáffe, ut s fcilicet dixerit, fe fcandalizatum in. Magiftro idm fao . .. Naturale figuidem eff bominibus E Jb aliquo colore palliare proprie. iniquitatis | b fadium, l QU Refelluntur quedam — opiniones circa 1uda | nf proditionem, [TU " Arbitrantur nonnulli, Judam vendi- I Id j diffe Chriftum , non ut interficeretur , : | 1 fed quód fperaret, illum ex Judeorum "i ;;a i J manibus elapfuürum ; que quidem l mm,l opinio nullo fulcitur fundamento. lj Etenim Judas aut credebat , Chriftum ht Jefum effe Hominem Deum, & hác n ratione illud quoque credere debebat, n e fuis ipfis manibus evafurum ; aut cre- debat effe merum hominem, & hác i ratione non erat, cur fperaret, illum ii turbz hominum traditum elabi pofle, Huc accedit, quód ab ipfo Magiftro ) fuo jam intellexerat, futurum ut tradi- pam; tus Vr 4I ] Feria fexta Parasceves. hh qh R'L"A tus in manus Principum Sacerdotum ii 1j & Scribarum, ab iis morte condemna- i " m retur, & poftbiduum Cruci affigeretur, nj üt eftin Matthzi cap. 20. & 26. exquo i udam rejicitur opinio eorum , qui vjm*i '/'"/' l ant Chriftum vendidiffe , falsà fpe EZMI';;, put du&um, ut non dederetur neci, fe TM Bene ad hanc rem fcri- aufugeret. as bit Sagittarius Hiftor. Paffionis Chrifti N tom,. 1. pag. 45$- Miruin, jain. olim €9 LT bodie repertos, qui Iude proditiouem quadan- If tenus. excu[are, ataite tantum erimen elevare l z conati. f[ant, Nobi certé ommes. difplicent Ü colores, qiii. ad. fucandam, 4ut excufandaia | ejus sentem . afferri folent, exiflimantes, eam 1 ;; revera fu:[fe nigranz, £. teuebris Diabeli den- If filfimis. infetam 5 quippe qui ex animi: fen- 1 t tentia Chriflum babuerit odio, cis de Regno J ejus mundano 6 carnali. utlla. [pes fupereffe Dd videretaur, fi lii ) Diguitate oris £9 majeflate Chriflusirruentium in fe militum impetum retudit,ut il ia [lF[.'Al ferrara conciderent, iU Ex iis, que in fecunda Paflionis ? parte contigerunt , alterum illud. eft jj eXd- f 42 Feria fexta Para[cever, examinandum, cüm Redemptor nofter ! gigt gnarus eorum , que futura effent, ali- M " ' M u quantulüm progreffus, turbam inter- Hj j : | g rogavit,quemnam illi quererent ; iísque refpondentibus , lefpan — Nazarenum , | ii ' |H j dixit, ege /z53155. Atque ii omnes in ter- ram conciderunt retrorfüum. Eam rem j | (s ità narrat Joannes cap. 18, — Dicit eis: Quem queritis ? Refponderunt ei : lefgm Naza- |fpond | f reuum, Dixit en Iefis : Eo fum. Stabat autem f €9 Iudas,qui tradebaz eum,cum ipfis, Ut er- n * Dci go dixit e: Ego um ; abiérunt vetror[um, & ceciderunt interram, lterum ergo interroga- | ET vi£ eo$ : Quem quaritzs ? illi autem dixerunt : i g" al lefum Nazarenum, Re[pondit lefu: Dixi 4 QT 4 vobis, quia ego [um. Siergo me quaritis , iil finite bos abire, S. 'Thomas 3. par. qu. 44. at art, 3. ad primum obfervat, plura illius- linl modi in vita Chrifti Domini occurrere i "ii fané mirifica. Nam 'ex Matth. cap. 9. habemus, hominem ad telonium füum TW adfidentem , fimul ac audivit vocem fihü Chrifti Jefu, qui juffit illum fequi fe, n ilico, relicto telonio, fecutum eífe fi Dominum. Matthazi itidem cap, 2 1. armijqu legimus, Chriftum Dominum in Tem- n plum u]"þl Ferié fexta Parafceves, 43 s TAT "P m lum ingreffum , everfis argentario- rum menfíis, illinc vendentes & emene. d l d tes ejeciffe ; & Lucas cap. 4. natrat, i eum per medias transiffe turbas, qua H p adverfüs eum tumultuabantur. Eàden t itidem virtute factum eft, quod refert Yi lv Joann. loc. cit, ut turba omnis, ubi T Chriftus fe effe Jefüm Nazarenum re- nitlal; fpondit, interram concideret, Coclefte 5 )G(ri.illflm enim nefcio quid & divinum ex ejus yako oculis emicabat, üt docet idem Sanctus imttta Dod&or fecutus D. Hieronymum , & LT. " ex ejus ore divina eminebat majeítas ; wm?; quz caufafuit eorum omnium, qu& commemoravimus. Ex quibs patet,omui- j UT j allf nilpgi qne bus,quidChr. D /.L LT s ii ndo voluit,virtuteDivina Il anistas bomiuum: imutavit non folam. ju- li st flificando , fed etiam alliciendo, vel terrendo , f vel flupefaciendo , quod. pertinet. ad ipfa mi- rai&la. Auguftinus tract. ri12. in Joann. ia [ "1 um n Ubi usmc, inquit, smilitzm: cobors, €9. inini- firi Principum €9 . Phavifeorum ?. ubi terror gt lgt munivien armortm ? Neupe una vox dicen- ! i Ü 175, Ego fum, zentam turbauz odiis ferocem armisque terribilem. fine telo. ullo perculfit , j repuliz, flravit , Deus enün latebat iu carue, n'wumw" ,'-,lr P Verba F(r!ï 44 Feria fexta Parafcever. L Verba autem illa, Si ergo w qu&mitis , Jmite bos abire, ait fuiffe verba imperan- W; ini tis; nolebat enim interfici Apoftolos , ;wtl? NV. qui, etfi tandem moriturierant, tameu yei ad eum fidei gradum nondum perve- g | st f ! nerant, quó eum pervenilfe Oportet , qui 2ternam falutem | confequatur. a 1ninicos videt, €9 &ec faciunt, quod jubet. Si- fuendam, utunt eos abire,quos non vnult perire. Nunquid m noneraut poflea. morituri? Cur ergo, fi vunc t ' amorerentur , perderet. eos, nifi quia. nondum , l fill Jicin. eum credebant, quomodo credant , qni- MM Vil cunque mon pereunt? Affert. Calmetus in ll ii l cap. 18. Joann. verf. 8. Patres, qui verba ktul mï TO A illa, Simite.bos abire, affirmárunt effe ju- bentis & imperantis , & verbailla enar- | ij T rans Joannis, U£ impleretar fermo, quem di- dl u xiz, qnia, quos dedifl mibi, non perdidi ex ei D S quenquas, putare ait nonnullos, Chri- | f ftum JEfum de morte animz, alios de l d corporis morte, communem tamen efÍe : p featentiam, de utraque mortelocutum ? W n ' eífe, Preclara in hanc rem funt verba tl Q Chryfoftomi Homil. 82. in Joannem: ii Admirari quis po[[et,cur nou comprebenderins tis etiam um lefa. Difcipulos, ut. vesberarent , lum j eS TT ! [ Feria fexta Parastever., 45 stj £. Petrum maximé, quieos féroi aurtm ab- Ut M. füindendo irritaverat, Quis ergo eo$ con- Mi ; ' à tinuit ?. Non alius, quàm qua eos vetror(um UHl Quod Evangelifla non Df projecerat. potentia, eorum uiienta , fed. faperna virtutis eos. coer- i J! l centis fuiffe fimnificat, inquiens, ut [erio u- ln i pleretur , quein. dixit : Non. perdidi ex. eis ii i quendam. Maldonatusin cap. 18. Joann. Wt num. 6. de hac fecunda Chrifti actione n n aliquot proponit queftiunculas. Prima eít, quid ità voluerit Dominus Jefus äääm Ms m potentiam fuam oftendere, nec ftatim Mf pati, ut manus fibi milites injicerent, Ííéque in vincula ducerent ; ac refpon- f det cum Ruperto, id. caufz fuiffe, cur [ l id Jefus fecerit, ut fatellites , vifo mira- Z IH ctilo , nullam culpe fue haberent. excu[atio- il nem, Secunda eít, quamobrem Chri- " IUO ítus, cui infinit fuppeterent rationes Aff declarandz füz potentie , eam voluerit ( W 35« d potiüs oftendere eo modo, quo dixi- w J mus, nempe refípondendo. Ego fzm ; I! ac fapienter refpondet, ut illis often- M D n deret , quód, etfi refpon(ione illà po- tiüs excitandi fuiffent ad . manus 1lü [) f7*i"?c: illum injiciendas, tamen eàdem refpon- "T V. fione i£4 impedirentur, ut uon. [olzim appre- bene * 46 Fería fexta Parafcevet, f bendere, fed ne flare quidem coramiillo poffent, gl M Tertiaeít, quando, & quomodo mili- tes, qui humi procubuerant, in pedes ina fe receperint, antequam Chriítus eos g m ? f P A t fecundó interrogaret , Quem quaritz . üteft apud Joann. cap. 18. Iterum us ergo interrogavit eos : Quem quaritis? Ixäï 14 u aitque : Credendum, eádem. Chrifli virtute , quá ceciderant , faurrexi/fe , pojieaqzt-am tatn- us diu jacui[Jent, quàm opus erat, ut. ejus, quem li comprebendere volebant , potentiam experiri | &Ei'iïäïatl pojfent | n Miraculum reflituta Malcbo auricula. | dytzl Tertium eft, quod narratur de au- a ricula Malcho reftituta, de quo mira- / M Ing culo lib, 4. de Canonizat, par. 1. cap. 16,num. 33. fatis differuimus, atque $ illuc Lectorem rejicimus. | buy i ( De fuga Difcipulorum. — Ejus fuga Prophetia in vet. Teffamento, df Quartum eft Difcipulorum fuga, de ET quibus ità Matthaus cap. 26. Tvc Dif- j l ïnji cipuli omnes, reliclo eo, fugerunt, Et Mar- | m cus c. 14, Tunc Difcpuli ejus relinquentes | Üns ditn eum omnes. fugerunt, Hujus fuge pro- phetia eftin veteri Teftamento pluri- fl bus ,* ' "Mf«;m' Feria fexta Parafceves. 47 "'dä"mu;i«i,' bus imlocis ; Pfal, 2r.. Tribulatio proxime Ug Eb efl ; quia non eft, qui adjuvet. Pfal. 86. t fuftiuui, qui. ul contriflavetur, € non fuit ; yun ( €9 qui confolaretur , &9 non inveni, lfaic Bta Q*M? cap. 63. Circum[pexi, €3 non erat auxiliator, æpl Ig, |: quajivi, €9 non fuit, qui adjwvaret. Zacharize " uemgg Cap. I3. Framea [uü[citare fuper Paflorem n (j meutit €9 fuper virum. cobarenten mibi , dicit jf Mu Dominus exercituum : Percute. Paflorem , €9 difpergentur oves : Quo oraculo ufus eft MT !, i. ]Efus Matth. cap. 26. cüm proficifcens cum Difcipulis ad Montem Olivarum 77 dixit : Omnes vos fcandalum patiemini in yl nunaat mein ifla no&le 5 feriptum efl enim Percutium Paflorem , €9 idifpergentur Qves gregn. TET d ii Læ! l regie adversüs Grotium de hac pro- ii qui phetia difputat Huetius demoníttat; Evangelicà Propofit, 9. cap. 120. Pu- It li bri dá tat Chryfoftomus, Joannem non au- It fügiffe cum czteris Difcipulis hàc illac dilapfis, quando JESU Chri- us i L] AT fto injeda fuünt vincula ; ac propte- /M, T " tea in illis Matthai & Marcdi verbis: Omnes Di[cipuli, relica eo, fugerunt , fübau- Id Qs Ht d diendam aliquam exceptionem. rüi, cüm ea vox difertiffiné come du plcäg— h 48 Feria. fexta. Parafcevef. plectatur omnes, videtur ad veritatem hr lo eíIe propius,omnes, quidem profugifTe, j ol ii Joannem veró & Petrum revertiífe ; üt apparetex Joanne cap. 18.Sequebatur au- m zem lefum Simon Petrus, €9. alius Di[cipulus ; 771 hi i d quod bene advertit Calmetus in cap. 26. Matth. verf. ;6, Et multó ante qist eum idem confideraverat Maldonatus p D) qur d in cap. 26. Matth, n, $6. Dicendum, fla- tim quidem omnes diffugiffe ; [ed pauio pofl ageii Petrum; €9 Doaunem redüff, €9 . Chriflum igh fecutos fuiffe, EU d n De alapa Chriflo impacta coram Pontifice. Chrifli vefponfio. bene cobaret cum ejus | prüs confilio tradito Matth, cap $. | T0U | ! Bd Quintum eít maximus ille injuria- " d rum cumulus & contumeliarum, quas inhà in Chriftum Jefum congefferunt He. i brei prafertim veró colaphus illi im- : actus: cüm enim à Pontifice de Dif- | ! 3' Rt | | dbl cipulis & doctrina fua interrogaretur, & refpondiffet ,. propalam fe docuifTe r qi i femper, & in Synagoga, &in Templo, t abiis propterea, qui fe audilfent, illa Srd poíle quarere, íceleftus quidam & neia- L ] | !uj Feria exta. Parofcever- 49 iletrd h fiefarius homo fublatà manu impegit yqinps illi colaphum dicens : Sic vefpondes Pon- Hrn ts Lf ? Cui pacaté Jefus: Si male, inquit, ap. t locutus fuin, teffmonium perbibe de malo ; L fämä L la fí. autem. bene, quid. vie d ? Teterri- mas veró & nefarias ejusmodi contu- s li melias prophetavit lfaias cap. $0. Cor- nl J pus memm . dedi percutientibus , €9 . genas f (6, D) 1neas vellentibus 3. faciem non . averti ab in- ff ln crepantibus C5 confpuentibus in me ; cum - nij, t iis, quz fequuntur, Inter probra & contumelias alape &fputa in faciem injeda omnium habita funt femper TT y at graviffima, àt videre licet Numer. cap. 12.nut. I4. & Deuteron. cap. 25. Mu a xim 1 1. num. 9, Alia etiam in Sacris paginis ex- empla deprehendimus de impacta Ym alapa & accepta; fedlongéalio modo, Qu quàm quo Chriftus accepit. Sedecias j Cthhwf? lib. 3. Regum cap. 22. coram Rege i D Achab Michzam Prophetam in maxilla jy i percuffit; cui Propheta : Fifuru es, in- lat quit, iz die illa, quando. ingrediéris cubi- jn t * culum, Et Actorum cap. 23. princeps ial Sacerdotum Ananias juífit ab iis , qui C[äia aderant, Paulum in faciem cadi; cui l qx Apo- $0 Feria fexta Parafcevet. 3 Apoftolus : Percutiet ze Deus, inquit, paries giunt dealbate ; €$. 14 fedens judicas me fecundum legem, C contra legem jubes uze percuti ? De T? alapis Chrifto Domino impactis ceci- i nit Sedulius : m His alapis nobis libertas maxima plaufit, jj Quo in loco Poéta ad eas alapas refpe- ii - Xit, uibus fervi libertate donabantur, quo legitur apud lüdorum lib. 9. um Origin. cap. 4. Mamemiffus dicitur, quafs st A manu emifu, — dpud Fetere: enim, quando ii manuiittebant, alapá percuffos. circumages NT bant, €9 liberos confirmabant. Quazrit | t Auguítinus, cur non eo ufus fuerit | d confilio , cujus ipfe fuit auctor Mat t thei C, $. $i qui te percufferit in. dex- zeram maxillam tuam, prabe illi €3 alteram : nl vjtiv atque confilium non intelligendum B adlitteram ; fed verum illius confilii - ii fenfum effe, tranquillo animo perfe- | in rendam injuriam , nósque paratos effe | grd oportere, eandem potiüus injuriam per- peti, quàm illatam ulcifci; omne au- E tem confilium illud à Domino Jefu B EY fuiffs completum, qui pacaté nihil Tosi effe aliud refpondit, quäm quod opus [2:0! r Jj | Feria fexta Pavafteves, $t i LT exiftimavit propulfandz calumniz, quze adversüs fe, fuámque innocentiam & l [j in dodctrinam intendebatur, ütbene often- ! I dit Suarez loc. cit. difp, 35. [ Ia Caiphaéne, an verüin Anne domo [eries tlla N ínjuriarum in Chriftem illata fucrit, E$ P hfn [ d d YU sl utrim ante, an pofl latam mortis feutentiam, fimn bj Quzrunt facri Interpretes, in do- T móne Annz, an Caiphz onnia ea con- ii d tigerint : & quidam putant in domo: iji o Annz ea acciditfe, que quidem opinio lh . [ Q congruit cum Evangelico textu Joan- nis, qui, poftquam illam commemo- WL ravit injuriam , fubjicit; E£ if eum nid ib Aunas ligatum ad Caipbam. Pontificem : cui À Id opinioni fuffragari videtur Calmetus ii in cap. 18. Joann, verf. 19. quanquam ? 1 M fatetur, communem effe . fententiam , j i idin domo Caiphe contigiíle. Sunt ueplfzrüï d 1 igituralii, qui, üt dicebamus, conmmu- A pff' nem fecuti fententiam putant, factum n id effein domo Caiphz: ait enim Jo- n j annes, interrogatum fuiffe Chriftum à r Poatifice: Pontifex ergo interrogavit. Jefum "T de Dijopulis [us , 69 dejdodrima ejus; 2 Pon- | $2 Feria. fexta Para[cever, | & Pontifex autem eo anno erat Caiphas; ia ità ut verba Joannis, €9 miftt eum Annas, [ vim habeant practeriti plusquamperfedti W" ) uafi dixerit, »wiféraz, üt advertit Nata- | um lis Alexander in cap. r8. Joann. verf. l a 22. & fequen. & multó antea obferva- m Prateri- l verat Suarez cit. Difput. 35. ; at zun illud,aifit, pofitum efl pra praterito plut- miferat. Iuxta quam expojt- hndi j quamperfecto (o n tionem. non eft uece[fe, aliquid borum. faclum v W UVA effe in demo Aune , [ed im. deme Caipba: J ac poft eos Auctores Duhamel in id, I Ccap, 18. Joannis num. 24. ziifíz pro iife- NI faí: nam Hebrai carent praterito plusquatte il sdam mieditationie W perfecio.In piis quibu ä & D bus fcriptum eft, Chri (tum alapá acceptà l interram cecidiffe ; funtalie quedam, i uN in quibus percufforis manus ferreà ma- fettm nicà, feu chirothecà armata fuiffe tra- [ n £ ditur ;quzdam etiam referunt , ex ore ïu qu i Chrifti tantum fanguinis alapee vi efflu- lls xiffe, utex eo omne pavimentum ma« duerit, & in ejus Divina facie digito- q gh rum extitife alté impreffa veftigia. De Nli his aliísque id genuslegendus P, Ayala mf in Opere, cui titulus, Pider. Chriffianw, lov 3. " Feria fexta pavascever, $3 Idb lib. 3. cap. 4. num. 7. In quibusdam iab itinerariis legimus, illum , qui Chrifto ls us Domino alapam infregit,ctiamnum fce- Lt leris fui poenas luere in domo Pilati , feu GubernatorisHierófolyme : Vicetinum ia Qu quendam nobilem virum, nomine Pe- T trum Brantium Penalium,à Turca quo- dani illuc addu&tum, vidiffe impium il- nl lum ab unaad alteram partem magni ] a Conclavis perpetuó inambulantem, at- ü i n que inclamantem : /fic refpondes Pentifici ? i n Vide Quaresmium Elucidat. Terre Diaci Sancte tom, 2. lib, 4. cap, 3. & 4. ubi lt ejus hiftorie veritatem — demonftrat. iij Verüm p utcunque judicandum fit de piis iftiusmodi meditationibus; pipid illud quidem notandum, Lucam cap. tU n 22, horribilem hanc contumeliarum p T feriem ità referre, ut contigerit, an- tequam Concilium convocaretur , de $at quo inferiüs fermonem habebimus ; T d Mattheum autem cap. 27. & Marcum j n W cap.I4. hec eadem narrare tanquam chd!ä geíta poít latam mortis fententiam. T5 ) p Nulla tamen propterea inde oritur pu- " gna feu difcrepantia ; easdem enim pu- (j^ 3 tamus » $4 Feria fexta Patafceves, | j tamus contumelias Chrifto illatas femel g atque iterum , apte videlicet & poft ag Concilium vocatum, üt bene perpen- N Jiuiurq dit Baroniusad ann, Chr, 34. num. 727 m Hac ergo, citin ante coachum Concihum Lutas accidi[fe fcribat , Mattbaus verà atque Mar- eus pofl fenteutiam martzs in eum. latam facia ,m**m J dicant, easdem. contumelias. à perfidiffima , g atiociffiinisque , ac procacibus illis. Minifiris nl iterum vepetitas e[fe adver[is Domitum lefuus Jio, facile po[[umus intelligere. n De D, Petri lap[2. N Ultimum denique eorum, qua in l um fecunda Paffionis Chrifti parte. conti- E gére, eít lapfus D. Petri, qui Chriftum M ( negavit ; de quo, ut perfpicui fermonis DT rationem ineamus,hxc examinanda fuf- emr cipimus ; an, & quodnam peccatum Pe- hia trus negando Chriftum commiferit ; td quoties in illud lapfus fit ; à quonam Pe- Tifed trus inillud peccatum, & quando ini« | Wij pulfus fuerit.Hilarius in cap. 26, Matth. Qj verba illa Petri perpendens ; Nonz novi bowinem , ait: Et veré propé jam [ine piaculo bowinem ncgabat , quem . Dei Filium primus ! f €Ggnoverát., Verüm Hieronymus a €une | ! L D Feria fexta Parasceves, S'AS' lsl eundem Matthzi locum aliter fentit: t $cio, inquit, quosdam pro. affectu erga Apo- i lt l; fielum Petrum locum bunc ita. iuterpretatos , 1t ditereut, Petrum mon. Deum negáffe, fed Ü th: A t ! bominem ; C effe fenfumt Necio bominent, quia [cio Deum, Hoc quam frivolum ftt , L a pradens Le&ov. intelligit. Et D. Augutti- u injas, nus tract, 36, in Joann. acriter eos cafti- ia lo gat,qui Petrum à peccato exqufare corr- fa. tendunt, Petrus Chriflums negando peccavit, n i. Et (ané , cüm Petrus antea Chrifto il Jefa pollicitus effet;paratum fe effe,cum ( eo conjici in vincula, & vel ipfant niot- u tem oppetere , ac fe nuuquam il j ab eo receffurum ; quis tam audacter vt eum non peccáffe affirmaverit, qui ob- r latá occafione, cüm fidei, que pericli- n nf tabatur , confeffione opus effet, nega- p vitfeefTe ex ejus difcipulis, imó veró TM J falfo juramento fe ne noviffe quidem j ii eum, afirmavit ? Profectó eum graviffi- j n : mé peccáfle, qui non fateatur, puto » effe neminem. Ubi efl, inquit Augu- u i " P ftinus Trad. 113. in Joannem, i/4 pre- j l 4 p | )! ! $6 Feria fexi) Parasteves, ! h í mitténtis audacia, €3. de fe plurimim prafi- " "M Jv l) denti5? Ubi funt verba illa, quatido ait : Quare zon po[[um te [equi modó 7^ Animam meam ) WM ponam pro te ? Hoccine efl fequi Magiftrum , | E[gldklaö j Ü fe megare Difcipulum ? Siccine pro. Domino l n l enima pouitur, ut, boc ne fiat, vox Zncilla ! Muf formidetur ?. Sed. quid. mirum, fi. Dem Vi vera pradixit , bowm autem . falfa. prefun- pft? Ec D. Thomas Quodlibet, 9« J "! li art, 14. rem theologicé expendens ità f concludit: 44hsque dubio Petrus peccavit ( M JU mortaliter megando Chriflzan : quod quidem gatet ex daobus, Prim quia uegavit. fiden lE j Nr W : in loco, ubi. periclitabatur, €3. ejus. confefJio requirebatur. j Ore enim «onfeffio fit ad A Jalutem : i& dicitur ad. Rom. Yo. in quo l videtur , quód. fit de neceffitate falutris cou- ! falfio fidei in cafu praditlo ; €9 pracipuc uien- ] EU dacimn in bis, que fidei fuut , efl peruicioff- fiuum , fecundiin. Auguflinum im. libro de D Mendacio, Secundó, quia defeGui. confes f£po fionis. 9 mendatio : addidit. perjurium €3 at blafphemiam, quia , àt dicitur Matthei 26, m:jd cupit deteflari €9 jurare, quia. mou movi[fat üy 1j ominem , que confut e[fe gravia peccata. Unde lm if 3? Feria. fexta Parasceves, Á Ro Unde Glo[fa dicit ibidem : Tertió cepit dete- Afl Jiari. €9. jurare, quia mon novi[fez bominem : s quia perfeverare im petcato dat incrementum *ff n feelerum, €9. qui minima [peraiz, cadit iu a« l j jora, Peccavit graviter [emel iterum, ac vertio : son li Locus ea de ve tamen à fide desciutt, * Poeta Prudenti. ( ) i Itaque peccavit Petrus, & quidem graviter; nec (emel tantüm, fed iterum, ! n ac tertió ; non ità tamen peccavit, ut fidem amitteret, fed tantummodó Cha- f ritatem ; non enim intrinfecus diffen- IN Mi tiendo, fed extrinfecus negavit ; neque etiam extrinfecüs negavit, Chriftum Km[ e(fe Deumaut Meffiam, fed eum fe no- viffe, & ex illius fuiffe fectatoribus ; üt 'M apparet ex Matth, cap. 26. ubi, cum. iil SITÀ illi diceretur : Ez £« cum Iefa. Nazareno eras, J*y ittha refpondit,nefcio,quid dicis 9 c, Non novi bo- aminenz Cjc. cupit deteflari €9 jurare, quia uon " ii J mo[fet bomiuen Idque habent & Marcus cap. 14. Lucas cap. 22. & Joannes cap. 2 Cathemerinon : j ,,'l I8. Prudentius lib. 1 SW l x-. li Hymn, 1. v. 6o, ità fcripfit : Fle- 3 f $58 Feria fexta Pata[ceves, ^ " ( j Flevit uegater denique j g Ex ore prolapfum nefas, i Q 3 CZm mens ianeret innocens, RUP "nimísque fervaret fidem : ( l quod tamen à gravi peccato non libe- | ^ jt,([ ) rat, üt bene docet Auguftinus de men- TRU M dacio ad Confentium cap. 6. Quis it2 T d evanescat, ut exiflimet Apoflolum. Petrum id babuiffe in corde, quod in ore, quando. Chri- U»M flum negavit ? Nempe in illa uegatione tutus ERN veritatem fentbat, 89 foris mendacium pro- lii f;fï:.(i"(?t. Cur ergo lacrymus diluit, quod ore f f (l 1l negaveat , fi faluti [uffiebat , quod. corde u m credebat ? Cur loquens in corde [uo veritateut, 3 li E*SM anaro fletu punivit mendacium, quod ore de- qwd prompfit ? uifi quia magnam — vidit effe per- | niciem , quod corde credidit. ad. jufütiam , W W fed ore non conf-ffus efl a2 falutem. — Triplex [ diximus ejus fuiffe peccatum , qui ter ii fe noville Chriftum, eümque fecutum k Id &íle negaverit, Ter me negabá ; funt (( verba Chrifti apud Mattheum., Ter Qu qe &j negaturis, apud Marcum., Dico tibi n Petre, non cantabit. bodie gallus, douet ter ab- [ün) neges nóf[e me, apud lLuacam ; & apud Jo- fijhe annem : ANon cautabit gallus , douec ter me neges, $9 lfrml Feria fexta Parafcevet., AUM sege.. Quodnam autem & quàm mul- LA tiplex peccatum fuerit Petri, duo con- Mmy a fulendi funt egregii Theologi Suarez d tom. 2, par, 3. dilp. 35. fect. 1, & Card. Gottus de veritate Relig, Chrift, tom. 4. par. 2. cap. 24. S. 3. ! l Quis Petrum ad negaudum impulerit. — Dire crepantia videtur ea. de ve e[Je apud Evangeliflas. Mu Deiis,qux hacdtenus perfecuti fumus, It L*wm[ Lb non iti magnam videmur nobis offen- diffe difficultatem, Major quzdam difficultas in eo eft, quis Petrum ad ne- gandum impulerit, & quando Chriítum »VZ' f Ti negaverit; que quidem oritur ex eo, Al J non eundem lo- quód Evangelifte j w quendi adhibuerint modum. Matthz- "m ! mó negá(Te inter- us cap. 26. narrat, pri Ui Jf rogatum ab ancilla ; iterum negáffe ab alia ancilla interrogatum ; tertió de- !mäl nique ab iis interrogatum,qui ade- n J ran. Ad eundem plané modum lo- ( M 14. Lucas veró Tl M quitur Marcus cap. li cap. 22. ait, primó r jegá(fe interroga- M tum à muliere; negà (fe iterum ab ho- ] ertió denique ne- l mine interrogatqm N 6 gálle j" j f 60 Feria fexta. Para[ceves, gàfle interrogatum, itidem ab alio ho- " u quu mine. Ét S. Joannes narrat;primó negáf- fe interrogatum ab ancilla ; negáfle iterü Thoni 0 Mawie n apluribus,tertió interrogatum à fervo Pontificis,qui cognatus erat ejus,cui Pe- uj i 1 j !] RR trusamputavit auriculam, Praterea tra- dit Matthzus, Chriftum JEfum pradi- Yi | xiffe Petro,fore, ut fe ille ter negaret;an- n g tequam eà nocte cantá(Tet gallus : 4e- ) PT j quam gallas cautet, ter me negabis, Eteodem ( F t lané modo eam rem narrant . cxteri. a lJ E í m vangeliftz, Marco tamen excepto, qui cit, cap. 14, ait, primó Petrum negáffe, g & cüm egreflus eílet foras, gallum can- hia táfle: Er exit foras aute atrium, CÀ. gallus t cantavit ; negálfeautem iterum ac tertió, lr & gallumiterum ceciniffe : Er flaziz gal- d lus iterum cantavit; acPetro tum in me» n moriam venifle,qua fibi predixerat Je- Duy fus, eum videlicet ter Magiftrum fuum hi negaturum, antequam gallus femel at- À rl que iterum cantaret ; Priwquam |gallus ! ET cantet bis, ter me negabis. m [ Conciliantur Evangelifle : Confen[us etiam eo- t lt rum oftenditur de tempare, quo Chriffum "f Mj Petrus uegavit, Iri Verüm multa fuppetunt, quibus ea L quz !l Feria fexta Parafceves, 6t ! lf'df qua inter Evangeli(tas effe videtur , dif- Dd Divus crepantia é medio tollatur, Yi Thomas Lect 4.in cap. 18, Joannis i conciliandos fufcipit Evangeliftas in WU €0, quod quaritur, quisnam Petrum T ad negandum impulerit: docet autem, ii primo negáffe interrogatum ab ancilla ; ilb inde egreffus càm eflet, ac rediiffet , i li ab alia ancilla interrogatum negáffe ; ^ n o quz tamen ancilla non fola fuit, fed [l ff ( cum aliis collocuta eft, qui Petrum iti- Jls "T dem interrogárunt;tertió denique ne- j Ü A gálfe interrogatum ab aliis , tametfi fOR cognatus Malchi, cui amputaverat au- rem, teftabatur, illum efle & Sectatori- iil anht nitemmr ) bus Chrifti, Sunt alii item, qui, qnod tf i attinet ad tempus, quo Petrus Chriftum negavit , oftendendum fufceperunt A Verifi- l E Evangeliftarum confenfum. 1 milior autem concordia eft, fi , cüm gal- l ln lus bis cantet, primó medià nocte, at- que iterum duabus, aut tribus horis ] WM il ante ortum Solis, cümque fecundus qi "m ille cantus vulgó dici foleat cantus galli, '(i,lfi,fsï Mattheus, Lucas, & Joannes, qui nar- l 'fü rant Chriftum à Petro ter negatum effe f ante v 7 y p 1;'; 62 Feria fexta Para[ceves. f ante cantum galli, locuti effe dicantur de cantu galli duabus tribüsve horis j i n ? ante folis ortum , qui paffim galli can- | T K^ d v tus,feu gallicinium vocatur, Marcus : Jl autem,qui narrat Petrum primó negáfle, grisid deinde gallum cecinifle,atque iterum ac gj tertió negáífe, iterámque gallum can- j mü*.&m táffe,tempus trium illarum negationum df defcripfit accuratiüs, quarum primam « hia ponit ante primum gallicantum, nocte 40 li TU mediz, reliquas duas ante gallicinium , i Vid. Tillemont. appetente aurorá. not. 4. ad vitam S. Petri, j D Wi " J Quomodo Chriflus re[picere potuerit Petrum, l E.m' l fi qui videtur fui[fe im alio loco,. Contilian- no d tur Lucas €3 Marcus, il De amaro Petri fletu. Matthaeus , li Vg N ! Marcus, & Lucas inter fe confentiunt, m j quem' narrant vehementer illacryma- Tl If d tum, ubi primüm, audito galli cantu, ii ]i memoriá repetensea , quz fibi Jefus B AUW dixerat, fe gravifimé peccáffe animad- Verüm cüm illud habeamus Iu W vertit. DT ex Luca, quod, dum cantaret gallus , tumqu conver[us Dominus re(pixit etrum, €9 re«r- datus efl Petrus verbi Domini, ficut. dixerat : quUC | quia priuiquam . gallus cautet , ter me aegabes ; D nova ä [ M 63 Feria fexta Parasteuts, ( i l nova inde oritur difficultas, qui tandem n N Efus , qui in fuperiori effet. conclavi , J lr n refpicere potuerit. Petrum , qui, tefte i i Marco, erat in atrio deor[umi, Quidam in- terpretesà fenfu literali non recedendü vtl Wi i exiftimantes,ut con(tet veritas illius ob- L tutüs,quoChriftus refpexit Petrum, fatis À TOU m n efTe putant,fi prima domüs contignatio, q j li feuinferior domüs pars, ubi tunc erat A Chriftus,fubdialiatrio,in quoPetrus ver- 4 Vi fabatur,paucis: quibusdarm ponatur gra- dibus altior. Nonnulli etiam animadver- tunt, Judeorum Concilium noctu eífe p p dimiffum , iterum illucescentedie, üt L d mox dicemus, convocandum, ac pet J " id tempus Chriftum traditum efle fa- H»Lu milie Pontificis & velanz .cuftodien- " dum plebi, à qua tot tantísque contu- M J meliis, quas refert Lucas, affed us eít ; ii atqu eindefibi verifimile feri dicunt , Petrum, qui effet cum jllis domefticis , g Divus Augufti- à Chrifto vifum effe. " li nus, confiderato tum quo Chriftus, a tum quo Petrus erat loco, ait Chriftum J neque eum efpexiffe , neque oculis Non Jj Ia corporis.videre illum potuiífe, potef TL jj ] 64. Feria fexta Para[ceves. potefl dici, quód corporalibus oculis eum vifrhi- | j liter admonendo vefpexerit , fed. interioris | at u illum gratix adjutorio relpexiffe, & ad | J t poenitentiam adduxifífe, Ez iZeo quod fcri- que puum efl, refpexit eum Dominus ; intus adum "u £f, in mente achum efl, in voluntate aClum ef : qua verba funtS. Doctoris lib.2.deGratia ; g Chrifti cap, 4s. Nec ab hacdimovetur | a ii bi jl fententia, quód Lucas dicat : Ez conver[us 07* J Dominus refpexit Petrum ; nam lib, 3. de ^ V " MU Confenfu Evangelift, cap. 6. ait, quo- tidie nos ità precari: Demine refpice me; [ ID refpice, & exaudi iue ; quie precandi for- n ma adinteriorem gratiam impetrandam nl pertinet, Coníonat S, Leo ferm. 9. al de Paífione cap. 4. ubi hxc habet: Ti Refpexit oculis mentis, non. corports tifericor- W diter, non corporaliter ; quia Petrus foris evat l €9 iuferiis ; Chriflus ve:ó iutus €. [uperiizs. erüm qui in legendis hiftoriisà fenfu |— Ywih literali egré recedunt, ante primorum Pafüonis virorum zdes atrium apud veteres fviffe ! n | " confiderant, quod intelligitur ex Sulpi- Q R W cio Apollinari apud A. Gellium Nodt. li d Atticar, lib. 16.« cap. s. Qgi dumos am- CUCL0t il plas autiquitus faciebaut, locum aute januam Áii,q VacHum )7 ) Feria fexta Parasceves. 6$ (j vatium velinquebant , qui. inter. fores. do- tj ts €$ viam medius effet. In co. lwo, qui D Dominum ejs domás falutatum venerant, XMPM; h priusquam. admitterentur , coufifebant , €9 li ' m'nz;ä:? ueque invia flabant, ueque intra edes 4de- inti i raut, ltaque cüm verifimile fit, ante j jf januam zdium Caiphe hujusmodi lo- (4 cum fuiffe, ubi Petrus conftiterit, lu- isü benter eam, quam füprà retulimus, m;ut opinionem amplectuntur, dimiffo nem- Wb d pe Concilig , Chriftum [efum Miniftris Dit fuiffe traditum , à quibus in. atrium adductus , ubi reliqui Miniftri & famuli qu J mamïm;:: ^ cum Petro fedebant ad prunas, potuit '. " corporalibus oculis eum refpicere, H ii Tertia pars. Dowitica. Pa[frenis à teflimonirs "T d iu Chriflum latis adflagellationeme m P.'ff J ' ! Haujus partis divifro : f &infæ j p J: Venimus nuncad tertiam Dominice Paffionis partem, quz, plura continet " f -;j lj capita. Prim;um eó pertinet, quód Prin- p cipes Sacerdotum falfos fubornárunt vll Ls teftes, ut Chriftus ultimo fupplicio ne- caretur, & Sacerdos veftimenta fcidit J L] " J Jl fu?; cüm interrogatus ab eo Chriftus e 4 f fri 66 Feria féxta Para[ceves, L fe Dei Filium effe refpondit, Alterum eft de poenitentia Judz, qui fufis pro- gt gl jedísque in templum denariis, inde egreffus, laqueo fe füfpendit.. Tertium NU g eft de iis, que Chrifto contigerunt , lj jf[üi ! cüm ad Pilatum addu&tas eft.. Quartum eft de illo itu ac reditu à Pilato ad fgü üm Herodem & ab Herode rurfus ad. Pila- ninis t tum. Ultimun denique Pilati continet j n gefta à Chrifti reditu ab Herode usque (qi r ad flagellationem, & latain mortis fen- Uni N m tentiam, i^ i, gl tl Dno judicia adversis Cbriflum. babita , alte- m t rum nocha, funmo usaue alterum, de um t quo lequitur $. Lucas. | Lf Teftantur Evangelifte, à Principibus ( Sacerdotum & univerfo Concilio con- i Dd quifitos fuiffe undique teftes, ut Jefum morte damnarent : ] nec inveniri po- R Ab tuiffe: quidam enim ad falfum tefti- t monium dicendum accefferant, fed Mu nihil conficiebant, quod Chriftam 1z- a Vr deret ; alii eum dixiffe teftabantur , polffefe Templum Dei deftruere ,. & julim poft triduum denuo illud zdificare , at lis : nullius M " Feria fexta Parafceuts, 67 W d mullius roboris eorum teftimonium m habebatur. ltaque fummus Sacerdos ,d um A ínterrogavit eum, quid refponderet; | lpz tacentémque adjuravit per Deum viuztiim, i ut diceret, Filiisne Deieffet. Cüm- M que ]efus refpondiffet, fe. Filium Dei eífe, illum autem vifurum Filium ho- X minis fedentem à dextris virtutis Dei in nubibus Coeli ; fummus Sacerdos ;!1 Ql fcidit veftimenta fua , clamitans eum li TO blafphemáffe ; non ampliüs teítibus terrogál- opus elfe ; cümque cxteros in fet, quid cuique videretur ; fucclamá- Ità rem j runt omnes : reus efl mrtis. quiti) nt Matthzus cap. 26. & LM geftam narra Marcus cap. 14. Ea omnia noctu con- tigére. Itaque cüm ejus Concilii acta hh i) | omnia effent trrita, tum quód non ge- 1 nerale Concilium effet,tum quód nocta ] (l J habitum, lex autem prohiberet , ne no&tu & clanculum jus diceretur ; ideo; j J ( h [j üt prim üm dies illuxit, iterum convo- cati funt Seniores populi, & Principes J n Sacerdotum ; & Jelum coram fe adefle i. d ju ffum rurfus interrogàrunt, num g lius Dei effet ; & refpondente illo fe 1Uum 68 Feria, fexta. Parafcevet, h Filium Dei effe, omnes uno ore dixe- B i runt, nihil opus efle teftibus, ex illius d ore omnia fe audiviffe ; Atque hoc eft juY judicium fummo mane latum, de quo ia elf. Lucas loquitur cap. 22, Er 2 fada efi D ul '? dies, comvenerunt. Seniores plebis ,. €9 Prin- figin h ] lo cipes Sacerdotum, €3 Sm-'bæ. Falfe tefles verba Chriflü proferunt. cum . addi- | ts t fiouibus E5 malignis interpretationibus, De d n j n mere Hebraorum | [cimdendi veflimenta [ ul d ia in figuum . doloris. n fumino ul Sacerdoti. id licuerit facere, g Verba , quz Jefus Hebrais dixerat; m funtea, quzeaffert Joannes cap.2. Sw- du vite Templum boc, €9 in tribus diebus exci- F tabo ilud. Ea veró non de Templo, ! As fed de corpore fuo, & de Refurrectione Kin ua voluit intelligi ; fed. nefarii teftes j Edb ledendi eum cupidi teftati fünt illum dixifTe : poffem. deffruere "Templum, C2 poft EM Tif friduum — reedificare ilud , üt eft apud van]) Matth. cap. 26. & Marcum cap. 14, 14 Ego difalvam "Templum. boc manufacium ; €9 pofi triduum aliud — mon. manufathum n tibi, edifiabo, Qua iu re quivis. videat, qpurt quan - Pa. Feriafexta . Pávafcevnt. 69 ls l [ ln uantum Chrifti verbis falfi teftes ad- T i W Hä diderint, & quàm perperam aliorfum, i atque ea verba dicta funt à Chrifto, in- liüm, ] tellexerint, - Maldonatus in cap. 26. MTO J Matthzi num, 6r. cum Origene, Beda mfml W ! Theophylado,, Euthymio, Chryfo- ftomo, & Hieronymo obfervat » eos teftes, jure optimo falfos teftes appel- L nia [ if AT, lari, Noviffrmé autem veneruut. duo falft te- iil fies, eà ratione, quia, quod Cbriflus dixerat, €3 malo animo, &j diver[o fenfu , 69 aliz 1. A at verbis redtórunt, Quoniam veró neiftud n 4 quidem, quod teítes dixerant, quam- st vis verum efífet, fatis erat , ut morte us g damnaretur ; neque enim cogitata , Dd fed factaleges morte puniunt ; ad aliud i [V "I decurrere crimen oportuit , nimirüm f efum blafphemáffe, cüm fe filium ii EI effe affirmavit, non quidem adop- ii tione, quemadmodum omnes jufti r d Filii Dei funt, fed naturà, féque ipfe ) verum Deum effe dixit, ídque adjura« d j fll qub j lj tus per Deum, Adjwro ?e per. Deum vi- j of i vaum, Qui enim ad hunc modumadju- rabatur, fari eum & vera proloqui um P oportebat, üt apparet Levitic, cap. $. J Yeli, h Zo Feria fexta Parafcever; rl verf. r, Numer. cap. s. verf; 2r. Proz IT Verb. cap. 29. verf. 24, Judic, cap. 7. n verf, 2. & lib. a. Regum cap. 8. verf, 31, [dque obfervat Maldonatus loc. giin cit, num, 63. ubi ad illa verba , adjara m IT t per Deum. vivum, notat eo loquendi ! in w modo fignificari, Dei momime &9 quafi qandato aliquem aut. ad loquendum, aut. ad. n inicdidi ( faciendum . obffringere, Quodautem Sa- um cerdos fciderit veftimenta füa , ícire opuseft, morem Hebrzxorum fuiffe, ut nifi. in fignum doloris aut ad deteftandam dmin Dd blafphemiam íua veftimenta fcinde- du rent, Quidam viri dodi putant, nun- quam licuiffe fümmo Sacerdoti veftes TTE MT fibi lacerare, quod evinci exiftimant ex Levitic. cap, 21. ubi habetur ; Fe- | t Jüimenta fua mon . fcindet, Itaque S. Iyisn l Leo ferm. $$. .Caipham , qui, üt t il Chriíti verba audiit, veíteni fuam dif- tl cidit, ad hunc increpat modum : i t Caiphas ad exapzerandam. auditi. fermouis lia p : invidiam [cidit veflimenta fua, € nefciens quid bic figniheeret infaniá , Sacerdotali fe D o bonore. priowvit, Ubi eft Caipha rationale fint a lr i pechoris zui ? Ubi coutiueutia cingulua ? Ui [uper- J o Feria fexta Patafcevete ya! Wuy fuperbumerale Virtutum ?. Myflico illo facra- H' -'1& 74 tíque — amichu te fpolias, C propris manibus Pontificalia veflimenta. difierpis, oblitus pra« ia ; cepti illius, quod. legeras de Principe Sacere m dotum ; De Capite fuo Cidarim non. deponet, €2 veflinenta fua mm disrumpet. Verüm i ld od cüm verba ila Levitici ad privatum Mtinuti lu&um pertineant, nec Sacerdoti effet (s interdictum in. luctu publico veftem difcindere, üt in lib. , Machab, cap. t i, n pl d 1 t. E£ fcidit Jonatbas ve[ffimenta f&a, non Cs admodum firma videtur ea doctorum fimua virorum fententia, üt bene notat Na- talis Alexander in Matth. cap, 26. num. g &i 4$. Et ad eundem locum Calmetus Ti t $. 65, ait, communem effe meliorum interpretum opinionem , legem illam hbl Moylis in Levitico de lu&du privato "r 'hïml qm' effe intelligendam, neque compledi nifi tempus, quo Sacerdos effet in tem- m plo, eáque fola fcindi non potuiíle ve- gt T d Ítimentas, qua& facra effent, & quz in v publicis adhiberentur folemnitatibus, ^ Í De hac porró fciflione veítis duo 1' wh ! funt capita, que attigimus. Pri- MM mum,andivinà lege vetitum effet , n - ne " n 72 Feria fexta Para[ceves; t ne veftemSacerdos fibifcinderet. Baro- nius adann, Chr. 34. vetitum fuiffere- a* vt t fpondet ; Divind lege Sacerdotibus vetitum ïï W j erat, ne f[ua [cinderent veflimenta, Sed Caipbas fs illá contemptá, quó ceterorum. adflantium ani- ! m tU 310: inCbriffi perditioneiimagi: ac magis conci- Varet,furore quodam percitus,primu: [uminor um ! ol 1 v Pontificum, quorum fit: memoria, fic [a2 ve- flimenta. con[cidit. Hec Baronii refpon- | mdbu us d fio nititur iis, qua Levitici cap. ro, Moyfes dixit Aaroni, ejüsque filiis : ca- | bl pita nolite. vefira nudare, & veflimenta veffra i g lrilm molite findere ; & iis, quibus cap. 2t, ejusdem Levitici fümmo Pontifici pre- ! Diiian Ícribitür, w£ caput fmun non discooperiat , I ; at ve[limenta non. [cindat, Verüm neuter textus is efle videtur, unde quis arguere ; Ut yn "Mu poífit, generatim vetitum fuiffe, ne Íiummus Pontifex veftimenta fibi fcin- the i Y deret, Nam Moyfes videtur vetuiffe, & N ne Aaron, ejüsque filii id facerent eà occafione , quà Nadab & Abiu igne ( ä ak M M u QU j Coelo delapfo abfumpti fuerant, Deus i enim voluit, ne Aaron , ejüsque filii l d Eleazarus & Dittamanus triftitiam ullam lsj N duj figuificarent : Alter antem Leviticit ex- tus 12 Feria fexta Pavafceves, 73 ïifdlliïï hn tüs videtur prohibere, ne Sacerdotes ] fcinderent veítimenta Sacerdotalia, aut Wiäh'm ne veftem ullam fibi difcindereént in ht luctu propter alicujas mortem, etfi. id "u ll;fwin [1 Hebreis in more pofitum effet. Alte- Mituig rum eft, an Caiphas Sacerdotalia fibi ais diíciderit veftimenta, Sacerdotalia fibi nl veftimenta Caipham difcerpfiffe non cdnirn modoó credidit S, Leo, àt modó dixi- mus, fed affirmat Eucherius, Hierony. leii qidoo mus, Theophyla&us, Beda , & Gloffa | ä at V':'. ordinaria, quos fequitur Gerardus Vof- fius in Harmon, Evangel, de Paffione qinal m hsge Domini cap. 6. & cum illis Patribus concludit, inde verum extitiffe vatici- TL nium, fore ut Sacerdotium Leviticum Ts deleretur, Id veró haud facilé admitti piget poteft. Ponere enimoporteret , Cai- t Bb pham íneo nocturno Concilio Sacer- n 5 dotalibus veftimentis indutum fuiffe, u TTE Verüm Ac. Apoftolor, cap. 22. D. Paulus inConcilium intromiffus jubenti pb Ananige Sacerdotum Principi, ut illi j alapa impingeretur, audacter & libere ] qæqü:l j maledixit, &, quód ità fummo male. Qu dixilfet Sacerdoti, increpitus refpondit: " ^ u / n 74 Feria fexta Parafceves, lr Nesciebam Fratres , quia Princeps efl Sacers | s dottimi : quod fané neque dixiífet, neque qu Y dicere potuiffet, fi Ananias Sacerdo- ) talibus veftitus fuiffet indumentis. | qytipr Quamobrem dici pofle videtur, occa- | jius, fiones quasdam fuiffe, quibus quidam T2 Populi etiam Ethnici fcindere vefti. | n l menta folerent; de qua confuetudine a fusé Sagittarius Hiftor. Paff. Chr. tom, n 1. pag 427. num. 38.id prefertim pe- ( n nes Hebraos in ufu fuiffe, üt videre eft P aol in Tractatu deluctu Hebrzorum Mar- t tini Geyeri; tum communem. eorunt E fuiffe confuetudinem, ut, ubi blafphe- ET miam audirent, fcinderent veftimenta, t Con[uetudinis Indaice efl c&m aliquid blaf- n g phenie, C2 quafi contra. Deum . audiérint. , tl Jcindere veflimenta [na : üt ait D. Hierony- itm mus ; atque inde ortum efíle, ut Cai- phas fibi veftes difcerpferit. T De Inde pouitentia, de[peratione, €3 uiferrimo exita. Pt tl De Jude proditione pauca quzdam Nunc veró re- Bu pauló antéattigimus. wr) Qu liqua perfequemur, Ubi primüm ac- NU cepit, ln Feria fexta Parascever, i mhwhl Is cepit, Jefum ultimo fupplicio condem- | natum , poenitentià tacdtus Principus Ui " A p Sacerdotum & Senioribus , quos ab eis acceperat triginta denarios, retulit um 0[[ Jl [ j inclamans, fe fanguinem juftum prodi- di(fe. At illi nihil id ad fe pertinere Ij w dixerunt ; ejus efTe, id ut ipfe videret, quis Rem ità narrat Matthzeus cap. 27. qui I-Pälïk t; i addit, Judam denarios projecifle in Templum, atque inde egreffum laqueo Wi i Binml Íe (ufpendiffe : Sacerdotes autem pe- m cuniam humo füblatam collegiffe,atque V AW " ex eà, quoniam in a&rarium Templi , 1b nefas erat, ejusmodi argentum conji- j i cere, agrum fepeliendis peregrinis coé- j miffe; quo Hieremiz impletum fuit , Dun t oraculum , de quo mox fermonem iuus habebimus, l[mm äj.: L] i Difputatur, ecquid valevent. tripinta argentei, De Jude morte, J;jf»t'mä l Przter ea, qua alibi obfervavimus , hi tria funtetiam de Judz proditione di- J gna, quae referantur & expendan- N [: tur; quantum fcilicet pretii à Sacer- p Otibus acceperit , quaenam ejus " 2 mors M i 76 feria fexta. Parafceves. g íd mors fuerit, & qui fuerit impletum Hieremiz oraculum. Matthzus ait : m gtl conflituerunt & ( Judae ) triginta argenttos. | Baronius ad ann, Chr,34. num, 1$, yinth ! [j & fcquen, confiderat , ex eo pretio campum eífe emptum ad fepulturam itit cxgenlon Peregrinorum ; eümque Urbi proxi- mum, nec temporariam illam fuiffe m f emptionem , ut, quemadmodum in more pofitum erat apud Hebreos, | qnptt W J anno Jubilei przdia ad priores domi- nos redirent, ità ager ille tandem in ml J À venditoris dominium recidere debe- j ret; ex quibus omnibus concludit, Q iM quód Judas iniquitatis fue pretium 4 accepit, triginta argenti pondo fuiffe, Df Sic igitur, t didum efl, uccepit Judas ín ii proditionis prasmium triginta libras, quas m fa&li penitens projeciJet in Templum , fabur- bf Iy, banws ager figuli emptus . efl. in fipulturam Vi peregrinorum. Suarez 3. part. tom, 2. | Atl difp. 34. fe&t. 1. eam Baronii fenten- v ly tiam minimé amplectitur? eos autem Ti triginta argenteos putat fuiffe triginta nummos argento cufos, qui vel ficlum, lt Calme- ii ] vel ficli femiifem conficerent. tus 1j 77 Feria fexta Para[cevet, U fl tus in cap. 26. Matth. 8. 15. idem V Mi lané fentit;ac triginta ficlos obfervat 1 hn mancipii pretium fuiffe Exodi c. 21, ( m $i fervum ,. ancillómque . invaftrit , triginta m n ficlos argeuti. Domino dabit : bos. veró. lapidi- m d a bus opprimetur. Quidam , ficli valore m s expenío, initáque rationead noftratem yam d monetam , putant Redemptorem no- r f ftrum octodecim fcutorum Romano- qu : t u rum pretio fuiffe venditum : inter eos i ts Serry Exercitat, 52. & Eminentilfi- i uhi mus Gottus de verit. Rel. Chrift. tom. 4. par. 2. cap. 24. $. 1. pag. 82, & fe- Jf o ( quen, In Thefauro Differtationum inNov. Teftam. Amítelodami edito s l nipi^ anno I702. tom. 2, pag. 2IO. extat Differtatio Marci Georgii Schwartzen ff': W" iw ul de pretio, quo Servator nofler eflimatus, ubi $. 26, commemoratis aliorum opinio- PL T [] n'fl nibus, concludit, triginta argenteos , u anti venditus eft pa&dione Jude IN LR C nb hriftus Dominus , quindecim thale- ros Imperiales conficere. Judas , üt ( refert Matthaus, penitentiá. dudlus retu- lt ) pt u lit triginta argenteos, iisque projectis s [ in Templum , abiens laqueo fe fufpendiut, Lw Lucas ch[ u) 3 h 78 Feria fexta Para[ceves, Lucas Actor, cap. 1. ità mortem Judze yri l defcribit : Swfpenfus crepuit medius , €3 "l il diffufa fant omnia vifiera ejux. Oecume- W nius in cap. 1. Á&or. narrat , Judam , n f l vt d poítquam fe fufpendit, nondum la. queo prafocatum in terram decidi[fe , qit & ac aliquamdiu vivum ità corpore in- i tumuiíle, ut fe loco movere non poffet; yjrs vehiculo denique, quod illac lenté tra. qyult hebatur, protritum, ut ejus vifcera huc Ms H &&X ln c difpergerentur. Quam hiftoriam lia;apud neque Baronius ampledtitnr, üt videre D eft ad ann. Chrifti 34. num, 74.& vehe- p hementer impugnat Ca(aubonus Exer- od citat. 6, in Baronii Annales, Joannes dtul Varnecius in Differtatione de fufpendio fi l Jude tom. 2. Thefauri Differtationum in Nov. Tefítamentum é Mufzo Hafei ls &]kenii pag. 308. num. 24. refutatis aliorum fententiis , probabile exifti- l( Í mat, Judam proje&is argenteis fortaíle ii adíuós redire meditantem , raptum à hi Diabolo ítrangulatum, & ità in prz- l W ceps actum fui(fe, ut ad terram allifum p corpus ejus, disruptum , ejüsque vif- Áeti (l cera difperfa fint, Sed cüm difertiffimé Qdf j narret L Feria fexta Parascevet. 79 t narret facer textus, nefarium prodito» . d v T N rem fe fufpendiífe, nullus hic difficul- tati, neque operofz interpretationi lo- It cus effe videtur, quód S. Lucas dicat Alb i Verifimile difpería effe vifcera ejus. ha s enim efít, cadaver arbore decuffum ; Wi dejedümque in viam, deinde, quod fu. projedis cadaveribus folet contigere , odlb crepuiffe; nifi quis malit decidiffe. in ventrem, atque ità crepuiífe, üt videre Uet r.":fa; L | . Qu licet apud Calmetum in cap. 26. Mat. pldin, i thzi $ $. & apud Tillemontium Nota 29. in Vit, Jefu Chrifti, Vetus qua- d T ftio eft, cujus generis arbor illa fuerit, ij i5 ad quam Judas fe fufpendit; & ficum. ritone fuiffe ait Juvencus. p D nl Exor[disque fuas laqueo fibi [umere penas Infamem rapuis Ficis de vertice mortett, Ti Etfi Quaresmio fides habenda fit Elu- g ( cidat. Terre Sande tom. 2. lib. 4. M : (l rm;" j f', [ d cap. 21, quinquaginta annis,antequam ille in eas fe contuli(fet regiones, pra- 1 : P grandis oftendebatur ficus, ad quam y, fenes narrabant, fefe Judam fufpendiffe ; eam veró, cüm effet in 'Terra Sanda, edcumcït»:; D 4 are- l $o Feria fexta Patasceves, arefactam effe tradit ac cefam, D. Mat- n g.2ï^( thæuscap. 27. Tunc videns Judas, in- ^ i " " d N | quit, qui eun tradidit, quód daumatu e[fet, | i ! " panitentià du&lus vetulit triginta. argenteos Principibus Sacerdotum €3. Senioribus dicens : E iil Pectavi tradeus fanguinem juftum: ad quee verba D. Ambrofiuslib, 10. Commen- vt gt tar. in D. Lucam, Ef caffajinquit, ef peuitentia proditoris, quia peccavit in Spiri- enlhn, Tittt zum Sanchum ; efl tamen ullus in fielere pudor cnlpaim agtofcere, Principes Sacerdotum , "i d v (pergit Matthzus) facto confilio,emeranz ex illis agrum fieuli ad fepulturam. pereprinos dlui; grün um : propter boc votatus efl ager ille Hacelda- ma,boc efl ager [anguimis usque ad bodieruum ! Pr?;bflid | diem, Nulla certa ratio conftat, qua- vl mobrem ager ille appellatus fit azer fi- Y guli. Quidam exiftimant ità appella- tum, quia à figulo quodam poffidere- lj ollas tur, vel quód figuliab illo agro figuli- nam vafis fingendis effoderent, Valde g ial autem verifimile eft, cüm Hierofoly- mitanis civibus vel publicus vel fuus i, cuique campus effet, quo cadavera in- m Iu jicerentur, ac ejusmodi locus peregrinis 1777 deefïet,idcirgo agrum illum iis fepelien- dis l PNW Feria fexta Pai*ajïews. uSI lhtgg) Quarefmius loc. cit: dis emptum elfe, 'm uiäm Llr cap. 23. de loco, ubi ager ille fitus d tll eft, ac de prafenti ejus ftatu loquitur , !!Kllt "['Smþ narrat, hoc tempore quosdam Arme- VE ingk ' nosilluc injici, qui à fuis decepti Sacer- ünt L dotibus haud ità parvam pecuniam ex- T pendunt, utállic fepeliantur ; fibi enim m pollicentur, eternas futurz vita& poenas ] B)ï N'*gl.,r,.: ' quii; evadere, quze propter peccata Ífibi im- mineant. Quorundam opinionem du ln refert, qui putant hujus agri humo p n dons vigin'i horarum fpatio cadavera exedi & abfumi; id tamen falsó affirmari, ex- fhlea periundo fe comp;riïfe. mjhgrrif;i.: Wum W Prophetia Hieremtie de pretio, quo. Chriftus Tib QU venditus. Verba, que Mat beus Hi- n ereynie tribuiz, extant apud Zacbariam. üxma Y ! Major eft de Hieremiz oraculo diffi- cultas. Matthzus enim cap. 27. poft- [ hi M quam à Juda redditum effe narravit jl argentum , & eà emptum pecunià j l agrum, fubjicit : T»wm impletaum efl, quod p dicium efl per Hisremiam Prophztam dicentein n Ef acceperunt triginta argenteos. pretium ap- mrlo p-retiatl, quen . appretlfzwc;rmz: 4 flüis Mfrael, 1 3 At fir 22 Feria fexta Parafcevee, At nonapud Hieremiam, fed apud Za- *gfg[t,eaïün ;lïï; alque chariam textus ille deprehenditur. Nam Zacharig cap. 2. verf, 12, & 13. habe- quirii tur: E£ appenderunt imercedem , meum tri- | WM ginta argenteot, Cj dixit Dominus ad me : ! d yilih Projice illad ad San&huarium , -decorum pre- tiun que appretiatus finn. ab eis. Et tuli lt fragd triginta argenteos, €9. projeci illos in. doumum Donini ad Statuariuns, hd E Pulchra ejus dificultatis folutioex Divo gt Angujliuo. gm' D] l!uï Vehementer laborant Sacti Interpre- D UET tes in hujusmodi difficultate diluenda, gt üt videre eítapud Maldonatum in cap, fitét 27. Matth, num. 9. & Duhamelin id. m] cap.littera B. Quidam contendunt, finma illud effe Hieremize oraculum , licét Wugi apud eum ícriptum non reperiatur. flimo Alii Hieremie quidem effe, fed eo ufum 00 Q Zachariam ; folent enim dicere Hebrzi, B in Zacharia fuiffe fpiritum Hieremiz. hs | wd Alii dicunt, irrepfiffe mendum culpá litrariorum , qui pro Zacharia fcriple- tT runt Hieremiam, Calmetus in cap. f 27. verf, 9, opiniones hafce omnes l Ó referrt Wflrw, 83 Feria fexta. Parafcever, i ln refert, earámque ultimz videtur fuffra- Wg. : gari, atque idem fentit Huetius De- . hloy; monftrat. Evangel. Propofit. 9.cap.125. f v Verofimile prizugn efl , librariorum.| ofcitan- ! r li :i) eveniffe, ut Jeremim nomen extruderet ^U d nomen Zatbarise, Audaciífima veró nul- TE lóque pacto eorum ferenda opinio, Wil Evangeliftas in- minutis quibusdam re- bus deceptos effe, temereéaffirmantium. Abfit, ut. cum ilis fentiamut, vel minimum 1f errovem in. Sacris litteris reperiri, quas inte- l gras nou. dubitamus Spirita Sanclo. infpiraute Sunt verba Eftii in cit. um coxf.riptas e[fe. Cs d cap. 27. verf. 9. Itaque deferenda mi- dnnit 2 nimé nobis videtur. Auguftini refpon- Diset t fio, qui lib. 3. de Confenfu Evangeli- i at ftarum cap. 7. familiare effe ait apud Evangeliftas, cüm duorum verba & te- Jraculuqïvj' fi ftimonia volunt afferre, unum tantüm, non utrumque nominare , üt apud d iM ff Marcum cap. 1. & duobus fequenti- j u i bus, ubi producto textu, cujus prima pars eft Malachiz, lfaie altera, Mala- n chix nomen reticetur, & folius fit men- hi CLet B lfaia. Quod cüm ità fit, obfervat j ni de ! qüor injecdtam apud Jeremia [ 4 1 veti- - $4 Feria fexta Parafcever venditione agri mentionem, de qua fi- llllm leturin Zacharia, üt videre eít Jerem. Em tibi agram ueum, & quz ïus vl cap. 32. pi kï fequuntur, Cüm autem Zacharias-; üt vidimus, triginta araenteoc com. ) vj["(wlm" memoret, ait, Matthzum folum Jere- "uxU'ïUSk miam nomináíle, & Zachariam prz- teriiffe licét ex utroque Propheta verba s ia illa deprompferit. Hanc ejusmodi a j r difficultatis diluendz rationem fequitut Ire Calmetus loc. cit. & Natalis Alexander in cap. 27, Matth, $. «. Si quis veró Qul dicat, allata verba neque apud Jeremiam " La D) n o reperiri, neque apud Zachariam ; prz- terea non apparere, quamobrem é duo- ul jl busfaciis unum Matthzus conflaverit , Mp & Jude affinxerit ; huic fatisfactum p eíTe abitramur , fi moneamus , moris D] Ó effe Apoftolorum, cüm veteris tefta- nj menti proferunt teftimonia, non verbis harere, fed fenfum refpicere, quod ob- ial DI fervavit pulchré Hieronymus lib. 2. in Amos C, $. In omnibus Scripturis Sancis k obfervandum eflt, Apoflolos, C Apoflolicos vi- t ros in ponendis teflinionis de veteri Tefla THE. Eal"'ü ngn verba confi dcrrre, fed fenfum, | Utr : Til que Mfgs | Feria [exta. Patafcever, $5 M i ueveró factum Mattheus divino fpi- L ritu afflatus Jude affinxit, üt conítat ex M u,m,': ipfius verbis, que neque apud Jere- eut:'q L miam leguntur, neque apud Zacha- 2 riam : E? dederunt eos in agram figuli, ficut li Mlli conflituit mibi Dominw, Quapropter Au- i guftinusloc, cit,de his verbis fermo- il w nem habens, Unde magis inquit ex'per- l It fana iplias Evangelifle accipiendum eff. elegan- ter €9 syflice in[ertum, quia. boc ex Doinini äïrgtionemïffz, M n revelatione cognoverit, ad. banc rem, que de i Sl M Mi Cb ifli pretio fatla efl, bujusmadi pertineve Pro- q W phetiam, Lamy Harm. Evang. lib, j. P ZW 1 cap. 30. videtur eam ampledii fenten- TU ) h tiam,ut Hieremie & Zacharie oracula : in unum coaluerint : Ex duobus vaticinzss iheos Q primo Hieremia cap. 32. ulieiit agium, €3 du altero. apud — Zachariaim unum . vaticinium mpneamm,ï? covflatum. CUf D ]efus adducitur in Pratorizm , quod. Judei i non introiérunt, Pilati cum Judais coloquium. ( u5 Ex iis, que pofítea evenerunt, illa funt maximé memorabilia, Judaos à il 'Ati Caipha adduxiffe ]JEfum in Preto- rium ; illuc tamen eos non introiife, | Ü 1 D7 ng & h 86 Feria fexta Pavafceves. ne, ütalibi diximus, à manducando at Pafchate abftinere cogerentur. Itaque , iret ' Pilatus foras egreffus eos rogitabat, quo adn demum crimine Chriftum . infimula- g pl rent, At illi, qui de crimine non ha- r bebant, quod commodé poffent pro- Tbltg ferre , refpenderunt, fe illi Chriftum gtb non tradituros fuifle, nifi homo effet ! gniad maleficus ; fe quidem comperiffe, ab eo : ingmia: | Gentem omnem feduci, & operam , ii dari, ne tributum Cafari penderetur ; ET ja&itare etiam ; fe Regem effe, & Chri- yám ftum, Pilatus autem Judzis JEfum tà i permittebat, quem comprehenderent, dis i & ex fuis legibus judicarent, Verüm , illi refponderunt, fibi non licere quen- | m ! quam interficere ; quà quidem in re im- Im fi pletum eft Chrifti Domini oraculum. | a | nitnd Quis 3 unde effet Pilatus, varia opinionet, | Ht Ejus indoles Ej mores, ET Pontium Pilatum , quem quidam WA omanum , alii Italum fuiffe volunt , rei Petrus antem Comeftor Gallum é Del- Ti phinatu, & Theophyladus natum in il Ponto, conftat decem annorum fratio T ä ? Pro- w li, Feria fexta Parasceuts, 87 rä Q h Procuratorem Cafaris Judac prafuiffe, o &, üteratpreferoci animo , ean pro- Ti vinclam ità divexáffe , ut feditioni, AUL i qu& pa uló póft excitata eft, caufam Cb rebuerit, De Pilati indole fcripfit Odf þOEcEI; Philo Legat. ad Cajum ; & paucis verbis; d qui Philonem & Graco convertit, Pila- . n tum ità defcribit : Erae pervicaci. duróque Qd ingeuio; deindeilli exprobrat vendizas ET fententiae, rapinas, injurias, clades, tormenta, lii MM d crebras. cedes. indemnatorum ,. crudelitatem m fevilfiiam , quorum fcelerum in. hac etiam vita poenas lui*, Eum enim Vi- )j oj tellius. Syriz Prafes inde exegit, Ro- j a mámque, mifit, ut in judicio caufam u diceret; cámque crimina, quibus pre- alettt mebatur, non potuiffet refellere, per- win du2 petuo carcere Vienne in Gallia dam- natus eft, ubi eÓ furoris devenit, z fz4 r p fe trausuerberans mauu, multorum malorum compendium mortisceleritate quasiérit, Sunt L i verba Adonis Viennenfis Epifcopi in r Chronico. ] Igitur ad hujusmodi ho- minem tot 4íceleribus obrutum ad- j Ü hd j du&tus eft Jefus: & quoniam Hebrei y propter eam,quam fupra innuimus,caue j am $8 Feria. fexta Pafaji:e'ue:. ! fam, in Pretorium ingredi noluerunt, (fHC; J ex indulgentia quadam ipfe egreffus ii eft ad colloquium, De criminfbus, f que Hebrei Chrifto objiciebant , me- d minit Lucas cap. 23. H»anc imvenimus hd f [ubvertentem pentem naftram, €3 probibentem Bb tributa dare Cafari, €9 diceutem f Chriflum ul Regem e[Je, ReliquaS.Joannes perfequitur [ cap. 18. Dixit ergo eis Pilatus: Acapite eun l (l vorES fecundim legem veliram judicate eum, 1 ! M Ti Dixerunt ergo eà Iudai : Nebis non licet inter- tv ficere quenquanm , LamyHarm, Evang.lib. s. fims. cap.3 r.verba D. Joannis, Exivit ezgo Pila« il Ius 4d eos foras, ità explicat z im exteriorem Qu porticum, froe exterius vefibulum. »: T uo feufm locutus fit. Pilatus, d Si quisquam effetg qui in animum ul inducerct, cas omnesafferre opiniones, Qrin| que de hac re circumferuntur, pro- exlium fedó jufte magnitudinislibrum confi- ceret, (ï Qnrel Quidam arbitrantur, Pilatum cüm dixit, Zfccipize eum vos, per ironiam i elfe locutum , quafi illud voluerit di- cere : Cim veftro . judicio tot crimi- N nibus convictus fit, injurium fané effet, hominem huncé veítris manibus au- &l fetre. E Htj Feria fexta Parafteves, 89 d ferre; Alii veró excommuni fententia, iün l I Pilatum ferió locutum eífe affirmant, illádque voluiffe, ut caufa omnis apud j i Hebrzos ageretur, qua tota ferein re- 1 lg bus ad religionem pertinentibus ver- fu. fabatur. Sdemn Jamys Quando jus gladii Indais ademptum, Rabbi- Iflit; dj norum €9. Scaligeri diverfa. opinio. njuris Scribunt Rabbini quadraginta annis Mi ante everfam à RomanisHierofolymam | f Hebreis jus gladii effe ademptum ; ]s p quod fi verum effet, anno Pafífionis i " Chrifti id contigiffet. Verüm Scaliger; »ffm L plurésque alii viri docti putant, He- 717 brzos jure illo privatos fexaginta annis ante Hierofolymz excidium, cüm Ar- : chelao Judez Tetrarchà Viennam in exilium pulfo, Judza fuit in provin- QU ciam redacta, VA n Al putant j gladii nunquam Iudais ereptun, il | | Nonnulli funt, quibus non arridet j J ea fententia, quos inter annumerandus : i $ n cit, qui hanc. opinionem Lamy loc, fufpecto 99 Fería fexta Para[ceves. h fufpect Thalmudis textui dicit innixam. qiat gf Itaque exiftimant Hebrzis jus illud fon- tes ultimo füpplicio damnandi non gg,quiïzaü, fuifle ereptum. Stephanus enim ab yig Hebrzis juffus eft extra portam Hiero- m | ia folyme interfici; & Chriftus Dominus femelatque iterum ibi fuit, ut lapidibus m obrueretur in Templo ; Paulo autem URU opus fuit Caefarem appellare, ut Hebrze- dbl vt at orum declinaret jurisdictionem. Scribit Philo Legat, ad Cajum, Hebreis licuiffe i(tl;;pm ] fuis legibus uti, quas Tiberius rumpi At t noluerit, Ex quibus omnibus confici videtur, ideo Hebreos refpondiffe , t Nobi uon licet occidere quenquam ; quód Go e(fet Pafcha; die autem Fefto non lice- ! tin, i bat quenquam duci ad f[üpplicium. f Vid. Cornel. à Lapide in cap. 18. Joann. l bupi num. 31., Suarez 3. par. quzít. 47.art, ET lr 4. & Baronius ad ann. Chr. 34. num., 76. qui obfervat, Hebraeos jam Chriftum Ml Y condemnáffe, cüm dixerunt: Rew eff | &ä ] iij nmortis: quamobrem ea verba, Nobz uon i, licet. interficere quenquam, non aliter ex- tuiüïih plicari poffe, quàm quód effent dies Ázymorum , quibus lege vetitum erat | Jl [ Capi« l PMIIM Feria fexta Para[ceves. 91 tb capitalem fententiam exequi. Hanc fen- drip tentiam confirmat D, Auguftini auori- ( dlmw tas,quiTra&. r14.inJoannem hazcícribit: tfphanm Ü latelligendum eft,eos dixi[Je,non fibi licere inter- Bu ficere quenquam propter diei Fefli. fanchitatem, TM quam &elebrare jam ceperant. 'uidam,ütSel- Vb denus deSynedrioHebrzorum lib.2.cap. 100 lj 15. $. 10. & 1 1. Scriptores quosdam Ju- gl daos fecuti narrant, quadraginta annis Id ante excidium Templi tantam fuiffe m ii fcelerum illuviem, tantam Prafidum auxilio & ope impunitatem , ut He- t Ts Wfmmde brei Judices, licét non effent à Roma- a n nis jurisdictione privati, tamen à Judi- Quidam T. ciis capitalibus abftinerent, yem o etiam , üt Edmundus Merillius in Notis Philologicis ad Chrifti Paffionem in Tb k h Evang.S. Joann. $. 8. ea verba, Nobs non liet occidere quenquam , ad genus füp- Vparlq ]lllum enim in crucem d ] plicii referunt. fuftolli volebant, quod fupplicii genus (1) Hebraicis moribus omnino erat incog- lin. a & nitum, Intelligebant. de eo genere [zapplicis, cui Chriflum addici poflulabant , videlicet [up- H plicio Crucis 1ndaicz legibus incoguito. Ferior | quüj [; geï fn 92 Feria fexta Parafcever. | j Verior videtur fententia, Indeis ereptum jus gladii, Quid apud illos fuerit. Judicium m u zeli, Chriflus. damnatur. à Indem propter «4, que ad. religionem pertinent,; à — Pilafo gt morti addicittr. propter iuziminntam gpan Imperü majeflatem, ln ]E TT Verüm Calmetus in idem cap. 18. Dd Joann. verf, 31. accuraté obfervat, Ju- sl daà in Provinciam redactà, Procurato- u res Cefaris capitales caufas ad fe fuim- EJ[S , q que Tribunal avocáffe ; & quanquam Ánanus Jacobum Fratrem, feu Cog- ipini m natum Chrifti Domini, & nonnullos &i G alios interfici ju(Iit, przeter uamquód j M Jofepho tefte ea de re apud rocurato- ! O rem & Agtippam Regem eft accufatus, L 1 H.e.d£ Alut ia cere eftaufus occafionem nactus, d atj d cüm nullus per id tempus in Judza effet Caefaris Procurator, üna; Nec quid- Artots quam ea obfiftunt, quae pauló anté hg memoravimus, nex illata Stephano, pe- 1 Wt riculum, in quo verfatus eft Jefus, & i alia his fimilia : ea enim pertinent ad Qu judicium zeli, üt Hebrzi vocabant, quo B. fas efle (ibi putabant quafi per popu- larem Ugj j | lr 93 Feria fexta Parafcevet, Ità i larem tumultum repenté coortum, Mil fm l qui propalam violaret & contemne- Ml WL:- ret legem , eum perimere , Romanis 1 Pmm,g. ea in re conniventibus, Cüm igitur Mitrig; non eam viam ingreffi fuerint ad pet- tnjin dendum JEfum, fed rationem iniérint eum condemnandi fervatà judiciali for- o n má, bene refponderunt Pilato : Nobis tonjo d EUA non licet interfcere quenquam. Pergit Jo- Vi annes; Ut impleretur. fermo, quem — dixit , & Gl quà morte e[[zt moriturws : quibus verbis l fignificat, impletum fuiffe Chrifti ora- Frirt, culum, qui dixit, fe nonab Hebreis, niti, L: fedà Gentibus effe necandum, üt apud l, n Mattheum cap. 20. Et tradent. eun t Gentibus ad illadendum, €9. flagellandum ; Md jl €J cucifisendum , €9. tertii die refurget ; Q l & apud Lucam itidem cap. 18. & Mar- i t2 mpb? cum cap. Io, Id veró minimé probat Antonius Bineus tom. 3. de morte Chr. Til | T lib. 3. cap. 1. qui eo maximé commo- ( )u vetur, quód S. Stephanum lapidibus ( obrutum eífe conítet, nonnifi causà nf p quodammodo cognità ; quod cum ju- at dicii zelo componi nullo pacto potelt. Et flatuerunt fal[os tefles, qui dicereut ; Homa T tie hr 94 Feria fexta Pasa[ceves. p ifle thon ce[lat loqui verba adversis lotum Sanctum C5 legem ; üt eft in ACt, Apoftol, ;c,CiL& ü i d cap. 6. lllud etiam apud Bineum vim g magnam habet, quód in AGis Apoftol, cap- 25. adversüs Paulum prodeuntali- Vn. 4 df quot teftes, & poftulationes apparent q, Vi Hebrzorum ajentium , zon oportere eum PT vivere asplizs, Itaque dicendum eft, | vel Hebrais licuiffe fontes reos capitis guisla | Ya damnare, dummodó à Romano Pra- fide fententia probaretnr , üt putat | n amy Concord, Evang. loc, cit. Iterzm DT wj erg0 dicam , modó me diffentiret. Romanus Ji al Prafes, poterant — Judei [evme in eos, quos Jententiabant fontes effe 5 vel Hebrzis L. ( licét etiam tunc poteftas effet in blas- ET. m phemos ceterósque, qui contra legetn Moyfis fcelera perpetráffent, animad- L2 vertendi capitali poenà) jus tamen mi- n G | itaque nimé füiffe puniendi, qui Romani 1m- perii majeftatem imminuilfent: ejus LL enim generis caufie ad Romanum Prz- t nï;mit T dem pertinebant; atque ejusmodi gl erat caufa Chrifti Domini, quem He- brzitributum dari prohibuiffe, & fedi- 4 ni]yy j tionem in populo excitare voluiffe ' ^m Cti. X Ti Feria. fexta Paratceves, 9$ ! criminabantur. ldipfum attingit Lamy EC loc, cit. & fusé perfequitur Bineus loco uf hii itidem cit. pag. 31. & Chriftianus Tho- u VU i mafius Diífertat. de imjuflo Pilati judicie ! illmpm' tom, 2. Diílertat. in Nov. Teftam. U é Mufxo Hafei & Ikenii pag. 350. num, 6r, Videatur etiam eruditus vir. L i [] lu Bacchinusin celebri Difertat. de Ori- ff fonm: ginibus Ecclefiafticae Hierarchiz par. r. TA 0d 0i pag. 195$. cujus ea verba funt: Duplex tb bujusmodi jus. claré conflat. ex Evangeliorum biflorias eteniu ad Judeorum tribunal veus D lod y ii viortis pronunciatur. Chriflus, quó fe Filium Dei dixerit : blafpbemia enim. crimen. ad ii jent Synedrium [peddabat ; apud Pilatum tanquam ; (Fg,ï'h p ü Cruczs reus agitur, quód probibuerit tributum dari Cefari , CÀ feditione in. populo teutatà it i Regem fe fieri curaverit , quad à Pilato tan- vt t mj quam Caefaris Procuratore cognofcendumeerat. C itaque Pilatus 1udesms dixit : Accipite yi al euin 'vos , €3 fecundiam legena vefitam judi- imigz cate eum : jus. blafpbemi: ple&lendi Synedrio T alferuit ; ubi veró Synedrii vepo[uerunt : Na- i brs non licet interficere queuquam, faffi. funt , Doo T. nullum jus fibi competere de. criminibus Au- | pmhiþif&:*f - &fli majeflatem ledentibus cogm[iendi, Cian R HÍent TM [ 96 Feria fexta Parasceves, yi d autem à Pilato Chriflus Augufle &2 Romane Majeflatis lefz veus eft. pronunciatus , fup- , íii plicio crucis addiclus efl, qui ft de. blafpbeuná viertid PUTLI à Syuedrio. judicatus fuilfet, non. crucis fup- plicio , fed lapidibus damnatus , coutra quod ha predixerat, obilffet. — 1deo. Joannes à Iudass Barinün Pilato didum $ Non licet. nobss. interfiere st quenquam ; referri debere ad crucis(upplicium fl d oflendenus ,. inumediaté [abjunxit ; Ut Jermo tie, - IESU impleretur, quem . dixerat, figuficans , af l aledint guä imorte morituras e[fet. hp Pilati varie interregationes, €9 Chriffi- M refponfrones, lat Poftquam Pilatus audiviffet, Hebroi L que fibi refponderant , reveríus in Md Prxtorium, accerfitum ad fe Chriftum m interrogavit, an effet Rex Judzorum ; i qui viciffim interrogavit Pilatum, fcif- P p citandíne hoc quzreret gratià, an veró DT uódab aliis illud fibi effet infinuatum. ! nüuümque Cui Pilatus refpondit : Quid ? fümne ego Judeus ? Gens tua & Pontifices te ' betedeeci mihi tradiderunt. Quid fecifti? Tum Jefus ea dixit, que habentur apud Jo- ann, C, I8. Reguam wmeuxs ueu efó de boe Aundo 1: m Feria fexta paratceves. 97 d ! Munde. Si ex boc Mundo effct. Resnum me- j m um , minifiri mei utique decertarent ,. ne !j]) qW HC f«!;] zraderer Iudais, Nunc autem Regnum me« erä.mw sm non efi binc. — Profectó Chriftus pro- It T bé noverat, Pilatum non ex fe rogáffe, li jenis fed ex inftindu Judeorum , num Je- TT T fus effet Rex ; fed ideo Chri ulmds . Pilatum, ftus rogavit illáne interrogatio ex curiofi- ! Muxä l tate, an ex inimicorum criminationi- mdlm j bus effet profecta , ut declararet , fe ] nolle ad inutiles quzftiones verbum ul. uin, W lum proloqui, Ubi veró Jefus refpone dit, fe Regemeffe, dicit ei Pilatus : ergo jm, Rex es zu? Refpondit lefus: T dicis, qiia Rex T. j | fum ego; addidit dutem, Regnum fuum ri, D non effeex hoc mundo, in Coelo effe & ml h G' " uum imperium , & eos, quibus ipfe du imperet; fe in hac terra in animosho- i l Ij minum poteftate uti ; quibus declara- 5 (i* vit, fe réum non effe lf Majeftatis , jit nüllümque Principem hujus mundi de- bere de eo quidquam fufpicari, aut l ab eo fibi cavere. i (U ihab E Pilatus mmmrli 98 Feria fexta Pavafceves. ( f Pilatus Chriflum amandat ad. Herodem Ga- 12;,' il lilee Tetrarcbam. r D Illud etiam Judai criminati funt in- j ter cetera , commoveri ab eo popu- lum ; doctrinámque diffeminari usque ln | à Galilea per omnem Judxam: Com- i P 110'0e£ populum — docens per univerf[am. Juda- y B am, incipiens à Galilea usque buc , üt e(t | nnt Luce cap. 23. Hinc factum eft, ut Pilatus, audito Galilez nomine, cüm Tij comperiífet, Jefum Galileum effe, i- yrgu deóque Herodis jurisdictioni fubje- n &um, illum miferit ad eum Principem, àn du qui tum temporis Hierofolyma mora- batur. Id autem Herodi vehementer | vidi Nl placuit: multa enim de Chrifto com- dl muni omnium fermone acceperat, & l Im li in eam fpem eratingreffus, utfignum lj aliquod ab eo fieri videret, Cüm igi-: Vl tur de multis Jefum interrogáffet , nec AEORI verbum ab eo ullum elicuiffet, Princi- V pibus Sacerdotum & Scribis criminatio- freti nes in eum urgentibus, fprevit illum He-. fodes cum exercitu fuo, & illuft indutum - Ut g U veffe albá , €9 remifit ad Pilatum ; €9 fathi . f ij 1 WM Feria fexta Parasceves. 99 LT funt amici . Herodes 9. Pilatus. in ipfa die: Mtrig, ii t nam antea. ininici erant ad ü*vicem , üt ait Lucas cap. cit. zmovgri lt t s wamobrem . Pilatus Chriflum ad. Herodem I hz u"iferit. Herodes vefle albá Iefum indutum !t p ii ad Pilatum remittit. Herodes &2 Pilatus ll vty redeunt in gratiam : qua illis caufa D i finaltatis faerit, lu yn Gu Pilati jurisdictio non ultra Judeam porrigebatur ; Galilez veró Tetrarcha f rl erat Herodes Antipas; idcirco fecun- düm Romanorum leges, càm crimi- j p ii i natio effet de perduellione & affectato Regno, & Herodesad Pafcha celebran- Wpdus dum Hierofolymis degeret, Pilatus JE- "tnt i fum illi remifit ; ille autem Princeps [[ng[flïüs, [ Ípe fuà fruftratus, cüm nullum fignum f i vidiffet, (Chriftus enim non ad often- p tationem , aut explendam curioforum Int [ hominum vanitatem miracula edebat) n i Íprevit illum cuem exercita fuo, hoc eft d fs " cum omnibus , qui in ejus erant M om comitatu , €9 iluft indutum ve[le n li T j! !] 4lbj, qua& primarium deceret. virum: Sic l 1o00 Feria fexta Patafceves, | Mappel]at fic enim Deo placitum eít, ut per odl hanc quoque rationem ejus innocen- g tia declararetur ; nam Regis quamvis o fcelefti cor in manibus ejus eft, juxta j ea, qu obfervat Baronius ad annum ! ,'."-;er lv Chr. 34. num. 79. & fequen. , qui pe- | IT nes Hebrzos ait, fuiffe morem , ut rei LE ullatà vefte induerentur, & idcirco m n EO placuiífe , ut Unigenitus Filius vis i rus candidà ? fuus ab omni crimine pu | 4l veftiretur. lllo autem die, peftquam Ea Pilatus JEfum ad Herodem remifit , büluc cüm fuiffent inimici, in gratiam alter Eam autem nonnulli g alterius rediére. p docent fimultatis fuiffe caufam , quód Pilatus Galileos quosdam jufliffet in- | LIT terfici, interea dum illi Hierofolymis Q facrificarent, ex quo factum, ut eorum cum.hoftiarum fanguine mifcee fanguis tradit Lucas Redif; : retur , quemadmodum | if j cap. 13. Aderant. autem quidanz ipfo in lli de Galilais, quorum Es £empore numtiantes i t fangui mem Pilatus vnifcuit cum facrificiis eo- Ts vunm. Rufinus in Expofit. Symboli A- Xehli- Bagnxq poítolor, Chriftum reconciliationis n Ht Feriafexta | Parafceves. IOI Uv um appellat inter Pilatum & Herodem. De caufa fimultatis, que inter eos in- H s tercefferat, confentit etiam Lamy Harm. i Tl Evang.lib. s. cap. 3r. Inter. Ro ges 89 OP Romanos Prafules ex . emulatz facillimé odia na[cebantur ; for[an etiam ob Galilaos 4 Pi- T st fs lato nuper. trucidatos , dum facrificia offer- w t rent/ Hiero[olymis , adeóque ob. jurisdichio- nem Herodis ufurpatam, Accedit Anto- (ipein nius Bineus de morte Chr. tom. 3. lib. y z As 3. cap. 2, infine. Pulchra Baronii ob- fervatio confirmari poteft é D. Ambro- hi t n z fio in Lucam cap. 23. qui de alba vefte, Ls a quà indutus eít Chriftus, ait: Imma- €ulata indicia Pa[fionis , quüd Agnus . Dei f æml;.:' fine. tmaeula peccata umndi [ufciperet. n pe inp VTL f Confilium Pilati , ut JE[um à worte liberaret, [ T JEfus Barabba pofibabitus, i^ Rediit igitur Chriftus ad Pilatum, qui L "m r illud Hebrzispropofuit, ut, quoniam j nec ipfe, neque e rodes quidquam in l Gluv MU eo comperifsent , cur illum capite da- j WN n mnarent, leviori plederetur fupplicio, " lj fagrísque cederetur : fed cüm Judat venee j 102 Feria fexta Para[ceves., m vehementiüs flagitarent, ut neci dede- Apud i retur, Pilatus ut Jefum à morte exi- " meret, id confilii cepit. Mos erat die j t Pafchatis reum aliquem dimitti ; cüm- i que Barabbas feditionis & homicidii vira reus detineretur in vinculis, Pilatus Ug optionem dedit populo , utrum vel- ! ;-m U lent, dimitterent; fed Principum Sa- ii cerdotum & Seniorum impulíu popu- mbcde lus poftulavit, ut Barabbam dimitteret; J i, atque ità nefario & facinoribus noto o ron homini Chriftus pofthabitus eft ; ut eít gun in Matth. cap. 27. Marc. cap. 15. Luc. fapm cap. 23. & Joann. cap. 18. Matthzus idy narrat» Pilatum , dum federet pro Tri- í dl':[« 16 Su bunali, per internuncium ab uxore mo- findiy nitum effe, ne fein caufa jutti illius ho- tic n minis immiifceret: Sedente autem illo pro l; W Tribunali , smifit ad eum uxor dicens : Nibil quo v hbt n zibi €9 juflo illi; multa eniuz pa[[a fum bodie per vifum propter eum. ETU hYa Hebraorum confuetudo liberandi veum — die Pafche, Somnium uxori Pilati immi[m- Ti df ne fuerit divinitas , an à diabolo, Qu incer2un, llj Apud tl Feria fexta Parafceves. 103 l W). Apud Matthzum legimus: Per diem IU ii autem folemnem confueverat . Prafes populo l Mün dimittere tmum voingum , quem volui[fent D n LY 1 dl Apud Lucam : Neceffé autem babebat di- süttere eis per diem fefium unum , Et apud Wols, l Joannem : Efl autem. confuetado "vobis, ut M unum dimittam volis in Pafcba, Unde in- l lii ter eruditos orta eft controverfia, num u j y in Pafchate tantüm, an veró in Penteco- il fte etiam , & Fefto Tabermaculorum fij ( aunus reorum dimittendus eífet, Sa- 3 n gittarius tom. r. Hiftor. Paffion. Chri- I Gd KC G fti nullum de hac re tulit judicium, üt pl i li videre eft pag, $$6. Cafaubonus Exer- ]5 citat. 16. $. 20, videtur in eam fenten- TP " tiam effe propenfus, ut fingulis tribus W l ) .' illis Feftis unus reorum effet dimitten- T dus, Verüm S. Joannesait, in Pafcha, ial ,.'4 quo verbo , quod Matthzus & Lucas jj indefinité dixerant , per diem faolenmem , per diem Feflum , videtur Joannes Pafcha- " T tisfeftum determinare. [taque verofi- at milius eífe videtur, in Pafchate tantüm, 4 quz celeberrima omnium effet folem- [L. 1ns nitas, reum dimitti confueviffe, üt l bene ld 4 I 104 Feria [&xtal Pata[ceves, - bene obfervant Antonius Bineus de m iblira morte Jefü Chrifti tom. 3. lib, 3. cap. 3. x n. 3. & Joannes Conradus Hottingerus Differtatione de Ritu dimittendi rcum hod in Fefto Pafchatis tom. 2. Differtat. in Qu f N Nov. Teftam. é Mufzo Hafei & lkenii pag.3$6. à num. $. ad ro. Cüm au- g tem nihil reperiatur in Lege, cuiinni- , U us ti poffit eaconfuetudo, alia inter doctos virosorta eft quzftio, an à Romanis ad jund Hebrzos tranfiérit ; conftat enim in Le-* ?aïchano a &ifterniis liberari confuevitfe apud Ro- dl manos, qui in vinculis publicis deti- nebantur ; quamobrem Grotius in n WORO Matth. cap. 27. n, 14. & Voffius Harm, Evang. lib, 2. cap. «. $. 4. & $. con- t tendunt, eam confuetudinem à Ro- ft;tgi 0 manis ad Hebraos eífe traductam. Id T veró minimé probatur Bineo & Hot- ail) tingero locis cit. Et fané Joannes lo- Gf Eu introductá quitur de confuetudine apud Hebrazos Efl autem. con[uetudo volis ; B & ad eundem modum Matthzus : Con- X fueverat; Lucas veró hác confüetudine Tl Ícribit obligationem induci : Neeffe Àiti autemn Pl&;ïg. Feria fexta Pare[ceves. 10$ I autem babebat.. Quamobrem longeé cre- f' l n n 1l dibilius eft, morem hunc à Judis in- md[lv " trodu&um , ut exculfum JEgyptiace d fervitutis jugum regoleretur, in cujus 14 commemorationem inftitutum eft Pa- il fcha ; Romanos autem Principes, qui du Q fübjedis quibusdam Gentibus indulfe- Ij bt rant, ut patriis legibus facrísque riti- 0j J bus utereritur, Judzis jus liberandi u- m num & fontibus reis à poena capitis in ol Pafcha non ademiffe, Pilati veró uxo- J riquidam exiftimant nomen fuiffeClau- Ji die Profculz; & Cornelius à Lapide J teftatur, apud Gracos in Sancorum " numero adícriptam., At h&c plané in- ulj certa, quemadmodum item nihil certi jl T ftatui poteft, divinitüsne immi(lum fue- j rit illud , quo divexataeft, fomnium, anà Diabolo profedium, qui jam fufpi- y l u ^n caretur quidpiam , & Chrifti morte ne Regnum fuum everteretur, metueret. n Ignatius Martyr epift. 8. ad Philippen- "7 j ( fes ait, fomnium illud à Diabolo fuiíTe immiíTIum : Cacodamon terrebat muliercu- r laum uxorem Pilati , terbaus candem in [omniis, u) $ W 106 Feria fexta Parafceves. €9 utà crucifgendo ce[Jarent ,. moliebatur , a [ r [ ia fentiebat [uam pernicien, Idem fentit | if i f eda in Matthzum. Verüm Origenes, N Theophyladus , Euthymius, Ambro- fius , Auguftinus , & Chryfoftomus ï m fomnium illud arbitrantar 1mmiffum T effe divinitüs, ut, antequam Chriftus ! ais ia injuftiffimà damnaretur lententià, hoc quoque fomnio illum effe innocentif- ; ) nj l ii fimum palàm fieret. | j lunt Quarta Dominice Paffionis pars a flagellatios lr ne Chrifli ad euudem raptatum ad li Calvarie locum, * As Adquartam Dominice Paffionis par- j o tem venimus , cüm Judzi flagris cae- (mjan fum , coronáà ex intextis fpinis injectà | gi| illufum, & cruci damnatum ad Calva- FTAT rie locum Chriftum ][efüm abduxe. t runt. Sed antequam progrediamur, lt J in ea ratione, quà Pilatus in caufa Chri- ia H fti ufus eft, paucis quibusdam ob. düni fervandis aliquantifper m immorabimur. p 1 Wil Pilatus 'iff(, 107 . Ferta feg.cta Parajceves, GWIW1 Pilatus quinquies conatus efl Chriflum morti Ht ls eripere, Pilatus ncfario fe [celere ob[iriuxit, (L18 qui Jefum utcunque pa[Jus ejt interfici, j I) li Barouids vindicatus, L Cs 1 In tota Paffionisferie conítat , quin- UI t quies illum connifum effe & Judeorum ia manibus Jefum eripere. Primó apud lfs Lucam cap. 23. verí 4.. Zlit autem Pilatus j €H€ Dl ad Principes Saterdotum €9. turbas : Nibil . Secundó a- 1 weenio caufa in boc bomine, pud eundem Lucam cap. eod. verf, 20. jj ,"m:.ïlg-'r,g Iterum autem Pilatus locutus efl ad eos , vo- I lens dimittere Jefum. 'Tertió verf. 22. Ille (l autevi tertió. dixit ad illos: Quid enim mali j ! fecit ifle ?. nullam caufam wmortis invenio in eo. Corripiam ergo illum , £. dimittam. Quar- h [ tó apud Joannem cap. 19. verf, 4. Ec- T ce 4dduco vobis eum fords , ut cogno[catis, ytnpi Ahy " I]r quia nullam imvenio in e cau[ain, Quintó p denique ibid. verf. X2, — Ez exinde que- ! vebat. Pilatus dimittere. eunn Conatus eft iji ]i i etiam in Judeorum animis commifera- tionem erga Jefum excitare, cujus rei It p(d il gratià oftenditeum populo fpinis coro- natum , dicens :NEcce bumo:; üt eft in E6 " Joann. Í 108 Féfia fexta Parafcever, jj m Joann. cap. 19. Ad quemlocum S. Au / dm guftinus Tract. 161. in Joannem : Si m MN Regi, inquit, invidetis, jam parcite , quia deje&nm videtis: flagellatus ef , fBinzs corona- üu;e h . tus e/t', ludibriota velle amiclus efly amaris con- d d viciim illufus fl alapts Cefin efl: fervet ignomi- II ii via , fngefcat dinvidia. Intumefcente veró E I od tumultu, cüm jam videret, eum non polfe eripi , acceptá aquá lavit manus co- n Qu T ram popule dicens : Inuocens ego f[um à fagui- ne jufli bujus: vos videritis ; imitatus Ju- t üt conítat ex f deorum morem, qui, Deuteron. cap. 21. cüm teftari vellent, lii TT nihi! malià fe admiffum, manus pro- palam fuas lavabant, Lavabuntque "d- Vi T zius (uas faper vitulam, que in valle percu[Ja efl, Píalm. 72, Lavi inter innocentes manus ilitih 7meas, Píalm sied 25. Lavabo inter inuocenutes suanus meas, Pilatus enim , etfi homo 437 Romanus erat, Hebraico tamen ritu id- j circo uti voluit, ut quam prztendebat, (inf fuam perfuaderet omnibus innocenti- D am, quod confiderat Maldonatus in ] cap. 27. Matthzi mum, 24. Cre4o, Pi- liWA lutum , quamrvis Romauum bemintm , in ffim can[a L Feria fexta Parafteves. 109 hisi caufa tamen bominis Judai , €3 apud Juda- ET os Judaorum ceremouià [uam innocentiam te- , WM" 4 Jlari. volaiffe. Confonat Gretferus de ir] x Crucelib, r, cap. 14. ubi, etfi plura affert, quibus oftendat , etiam Roma- VCM,, [ D nos eádem ceremoniá uti confueviíle; 1 IODHOE quo fuam palàm facerent innocentiam, Vi tamen cenfet, Pilatum ideo laviffe ani T manus, ut Hebreorum ritui adhzrerete a Quidam contendunt, Pilatum permi- rii; ia filfe tantüm Chrifti necem, atque fuam *l l fülciunt opinionem iis Joannis £vange- ais lifte verbis: Twnc ergo tradidit eis illum , fim, ! ut. crucifigeretur. Ità Lactantius Divinar, Inftit. lib. 4. cap. 18.. Twm Pontius 9. Ju- , ls deorum clamoribus , £. -Herodis Tetrarcbae g n ánfligatione metuentis , ne Reguo pelleretur , vichus e[t. PT d Nec tamen ipfe fenteutiam protu- lit, (ed tradidit eum Jadans , ut ipfi. de iW enmh ü :'7 TM facundum legen fuam jidicarent. — Ità etiam ! Chryfoftomus Orat. 2. de eleemofy na? j 1 ia o Q Er pofiquam. vebementer inflare eos videt, ipfe l quidem fuffragimmn nou tulit , [ed ce[fit : ipfi La w I) ver propria utentes dominatione ; omne dein [],^ effecerunt, Alii veró funt, qui probaþxi- " us / iIo f Feria fexta Parafcevet, il liüs exiftimant, capitalem à Pilato la- Lipa tam eífefententiam , üt ex Luce ver- ii m bis eruitur cap. 23, — 4djuditavit fieri pe- titionem eorum,. TJudaeorum videlicet, qui xl ad necem Jefum depofcebant. Nam ( j T jl n more Prefidum Romanorum, qui vel- lent proferre fententiam , fedit in Tri- ln j bunali, üt bene confiderat Bineus de gl K ifu)Il morte Chrifti tom. 3. lib.3.cap. 4. num, T $4. & Gretferus lib. 1, de cruce Cap.13. r qui illud etiam obfervat, Chriftum ab !u Ethnicis Pilati militibus cruci effe affi- t xum , qui Pra-fidis fententiam funt exe- ml cuti, Quamobrem infelix graviffimo gt fe fcelere aftrinxit, quo tamen perfi- qunii f dorum facinus Judzorum longé fuit te- D) 1 trius & horribilius : quade reS. Leo ( d ferm. 8, de Paffione: Exceffit quidem Pi- | dl lati culpam facinuis Judaorum , quiillum no- tipol mine Cafaris territum , €9 imvidiofis voci- T bus intrepatsm ad. effe&hum fu. fieleris impu- iUl Q l lerunt : fed uet ipfe evafit reatum , qui conpe- ! n ratus [editiofis , reliquit judicium proprium h 69 in erimen. tranfivit alienum. Baronius ag Ml ad annum Chr. 34, num, 91, de Pilati 7 í culpa hij Feria fexta Parafceves, III i ln 1 jt culpa ait, quamvis Hebreorum in Sy- nedrio adversüs Chriftum Dominum Mjllüf.(a;: | juftum latum fuiffet judicium, quod n as certé iniquiffimum fuit; Pilatum tamen, tb V qui ejus Judicii iniquitatem agnofceret, N ] TM etiam poftquam illud probáffet invi- "N tus, ex Romanis legibus ad decem di- n mf;dem es fupplicium proferre potuiffe; Tibe- Jlb rius enim , qui illum miferat in Jude- am, Senatüs Confulto, qued refertur x.dccm::p.* mi, Qu àSvetonio & Dione, jufferat damna- hs torum fupplicia decem diebus differri; *ntenmm[m:ï» quod Pilatus fifeciffet, Judeorumim- lüff]LX l n petum & furorem compreffiffet, Et Qp at quamvis iisdem legibus liceret,fiqua tu- rauga) multüs popularisque feditionis effet fu» fpicio, capitalia fuppliciaprevertere; ni- | quaa'er&i); bj hil erat tammen ejusmodi,quód Pilatus fi- bi poffet metuere , qui Romanarum n t » $m Legionum munitus effet prafidio, Da- Dd ronii obfervationem probat Joannes ij Gerardus Voffius Harm, Evang. de Paf- W.m .L'JF' (A Jfl fione cap. 12. ubi hxc habet: Cotra L leges Romanas peccat Pilatus indpdeens. Ju- j N deis feflinam ilam — fupplició - executionem, L [j In. II2 Feria fexta Para[ceves, f Itémque Gretferus lib, 1. de cruce cap. g 14. $. penult. Et quamquam Bineus g m tom, 3. de morte Chrifti. lib. 3. cap. 15. at num, 6. contendit, nihil peccáffe Pila- j nequfiü' ?[ tum adverfüs Romanas leges , quibus dieat licebat aliquando nondum decem die- r bus elapfis fententiam exequi , juxta - gt legem Ulpiani, $i que $. Qu tamen f fmqil ' de injuíto rupto & irrito facto Tefta- Ten C mento, & Modettini legem r6. ff. de ii Jf Appellationibus ; tamen quia leges illze o de manifeftis latronibus, aut de aper- Mu d ta aliqua feditione loqüuntur , zif forté d t latro manifefius , aut. feditio prerupta , fa- j nf dióque eruenta , vel jufia cau[a, quau tnox & ) Prefes lttezt excufavit, moram uou vecipiants j t & alibi , 24 funt ipfrgnes latrones , vel fedi- ( zioxum couitores , vel duces faclionum ; ad dl Baronii obfervationem defendendam, TAT fatis eft oftendere, Pilato caufam defuif- fl a fe, quamobrem judicii executionem t i feftinaret, quod quidem facilé demon- fl ftratur: nam feditionis quidem Chri- Wi ftus accufabatur ; fed non fatis eratcri- ibl minatio; crimen probatum effe opor- tebat ( Ju M Frria jäxta Parastevts, 113 : UI tebat etiam ex Romanis legibus , qui« u bus non latrones, fed manifefti latro» M W lis ( nesexcipiuntur, mifi forte latro manifeftus: neque itidem fatis erat qualecunque Íe- 58 Q ditionis crimen , fed feditio prerupta, fa- il i d h Gióque cruenta, Quamobrem , cüm a- ii i i pud Pilatum Judzorum perfidia Chri- n N " ftum quidem Jefum àt feditionis aucto- ia rem criminaretur, non tamen proba- m ret, jure optimo Baronius Pilatum , tihgst raverit, üt quód mortem Chrifto matu at iniquum Judicem reprehendit. Facit m ad hanc rem Diocletiani & Maximia- pet, fl' ni Conttitutio , non fané contemnen- TCR da, quia pofterior ztate fit; ipfi enim Dd nature , & communi fenfui innititur: ul Cimque à populo acclumatum e[fct , iterum D dixeruut: Vane votes populi non. fuut. audi- ii ende:; mec enim vocibus eorum credi oportet , la quande aut mo. xium crimine folvi , aut inno- centem. condemnari defiderant. It legitur ao ) j m inl, Decwrienum Y2. Cod. de poenis; quiiim ( W uod quidem multó antea docueratPla- Vs t to Dial, 2. delegibus : Non debez , inquit, Judicio " OPff' vwerus Judex , que detnmfnanda. [/] funt, 114 Feria fexta Parafcever, hn m funt , ab aliis difcere , €3 quafí. fupefattus tam clamore multorum, quam igmrantiá fuá giyh» ità ferre fententiam, Plura etiam affert ar- a n gumenta élegibus deprompta Chriftia- [;äeïïushpi nus Thomafius Differt, de injufto Pon- sl u a tii Pilatijudicio , quibus iniquitatis Pi- latum reum facit. x*J] n " Pilatus , confcientiá fibà. veclainante ,. dimi- iur, l) fit Barabbam ,. Jefum flagellatum u- n /m/m dai5 tradidit, ;&*gfn:h:m li Itaque Pilatus , etfi probé noverat, WJ, (]W ij Chriftum efIe infontem;alienümque ha- bebat animum à decernenda illius mor- [ r:;(n!ä T te, quin potiüs eum liberandi cupi- diflimus erat , üt fuprà oftendimus ; J WWI&'H tamen dimifit il Barabbam . Jefum autem nl flagellatum. tradidit eis , ut erucifigeretur s üt eft in Matth, cap. 27. Marcusautem nf du Cap. I$. Piatws , inquit , "voleus- populo Jatisfacere ,. dimifit illis Barabbam , 3. tra- f didit JEfm flagelli cefum, ut eratifigere- ?"r. Lucas cap. 23. Emendatum erpo il- Mi lum dimittan, — Joannes. cap. 19,. Tunc r ergo apprehendit Pilatu JEfuns, C2 flagella- IY vVit, " 11$ Feria fexta Pavafceves., L it. ldem plané contigit in S. Agapii ii martyrio ; qui neci deditus eft, eo- d. démque tempore depofcente populo a r fceleftushomo dimiffus, àt videre eft lol ] apud Eufebium lib. de Martyribus Pa- lii lefting cap 6. Trabitur (fant verba Eu- febii) im medium fladuum unà cum uoxio t l quodam , qui Dominum [uum peremi[fe fere- batur, Pofl bacis quidem , qui Dom/num |it- lm um interfecerat , beflits objeus veniam e3 clementiam. Imperatoris promeruit eodem pene ] , medo, quo ille, qui teuiporibus: Servatorts t nofri fuit Barabbas. Quain ob cau[am . t0- ium vepenté . Amphitbeatrum. acclamationibus diltsmy tlj €2 laudibus perfouare capit; quia [ciliet Ime i perator cruentum bamicidam beuigni|Jime fer- i 1 vaverat € bonore ac libertate donavtraz.. * i LT Confilium . Pilati in permittenda flagellatione, " I 1 damnaWi ante erucm fupplicium flagellari P ul Semélne tantàm, au b faliti. lo &t Chriflus cefus fit. j t Poft dimiffüm Barabbam flagellatio ii t 1 Chrifti apud Mattheum confequitur cap. 27, cujus verba fuperius attlillimus,. ) ö Wþ [ Ir6 Feria fexta Para[cever, N & apud Marcum cap. 15. Pilatw autem jpm Volens populo (atisfacere , dimifit ills Ba- rabbam , €3 tradidit JEfum flagellis cofur , doli at crucifigeretar. Itemapud Joannem cap. m 18. & 19. Clamaveruut ergo rur(um. omnes vt dicentes : Non bunc ,. fed Barabbam ; erat autem Barabbas latro, ígal Tznc ergo appreben- jl dit Pilatus lefum , €9 flagellavit. Quari- ámisqot tur, quánam tandem ratione Pilatus d Chriftum flagellis czdi jufferit. Sunt, , g qui putant, idcirco Pilatum jufli(Te t Chriftum Dominum flagris verberari, ( utexperiretur, num ea poena Judzo- Ml li rum animos poffet explere , atque ità hi Chriftum fupplicio crucis liberare. Hzec N fententia illis D. Lucz verbis innititur Evang. cap. 13. Emendatum ergo illum n C dimittam, D. Auguftinus Trac. in Jo- CCM. anpem II6. Hoc Pilatus , inquit, mon cnrad ob aliud feci[fe dicendus efl , nifi ut ejus inja- pl riz Iudai fatiati (ufficere fibi exiflimarent , €3 qrotia ssque ad eju mortem |[cvire defiflerent. qui) Quod Chriítianus Thomafius in Differ- dyj tat, de injuíto Pilati judicio S. 28. vel Yet, ex hoc ait, Pilati teterrimam emicare hT iniqui- M' Feria fexta Parasceves. 117 tj iniquitatem , quem , Chrifti innocentià L dozquum fuit jubere cognitá, nullo mo ut illum jagdlaqm, Chriftum flagris verberari Ut morti eriperet. — Quidam veró morem TWj g roferunt eos verberandi, qui crucdi M: nj occifi, multi capti, affigendi effent : vulti fcribit Livius de DI alii verberati cruci affixi * i Q fervis conjuratis lib. 34. Curtiusl. 8. eo- ii n fcribit Alexandrum Mag- r im, dem füpplicio num juífiffe eos affici , qui obfirmatá jun jl contumaciáPetramUrbem defenderant: i Omnes, inquit, verberibus affedlos, fub ipfis ra- dicbus Petre, Crucibus. ju[frt affsi. Et. Di a ", Hieronymus in cap. 27. Matthzi: fla- db tutum efl, inquit, «t i5 , qui crucifigitur » ais ellis verberetur, Vide etiam Lamy prias flag. jnn t Concor d. Evangel. Differtat, de Cru- ia ce $. 6, qui eadem de re multó plura f lllqüif: ,f'] congeffit, Itaque arbitrantur, Pilatum m juffitfe Jefum flagellis cedi, & id exe- gt cutioni mandatum, quod juxta morem, j m l quem füprà memoravimus , antequami j damnati crucifigerentur , fieri confue- vera. Hac eft Antonii Binei fenten- TM tia tom, 3. de morte Chrifti lib. 3, cap. T HW" p 4 n XIS Í Feria fexta Para[cever, 4.n. $. Quidamautem , quód Matthz- gblmu: D ib us & Marcus flagellationem ponantan- l Pb [füh te latam mortis fententiam; Joannes veró infüper nonnihil temporis inter l i, 9 rf utramque interjicit, binas fuiíTe flagel- j E lationes colligunt, alteram ante latam mortis fententiam , quam fedando Ju- us deorum odio Pilatus ferri jufferit ; al- il m teram , ut verberum confetudo fervare- u tur, antequam crucis fupplicium exe- lia cutioni mandaretur; que eft Calmeti fententia ip cap. 27. Matthzei verf. 26, u ( Sed nullus eft in Evangeliis locus, cui n duplex flagellatio inniti poffit; proindc- l queSagittarius duplicem flagellationem vehementer rejicittom. 1. de Paff Chri- i i fti Par, 2, pag.587.num. rr8. itidémque tl Bineusloc.cit.Gretferus lib.r, de Cruce qull Cap. 9. $ Nec quidquam caufa, & Cardina- BIl lis Gottus de verit. Relig. Chrift. tom.4, 1 pro Par. 2. cap. 25. $. 2 num, 8. Quamo« b brem D. Áuguftini, quam fupra retu- m limus, fententiam ampleci juvat, re- f Y lx jectáque duplici illà agellatione, Evan- n geliftas adhibità Lyrani do&triná conci- iil liabi- h Feria fexta Parasceves, II9 " il liabimus , qui in cap. 27. Matthzi ità lg nyan Ícribit ; Licét ifla flagellatio Chrifli. ponatur l Vr bic pofl fententiam. Judici , tamen fuit. anté j ; D fa&a, t babetur Joannis 19,. Quare ad Muf d | banc intentionem eum precepit Pilatus. flagel- o QUFi f lari , €9 illadi, ut Judai e[fcnt (atiati (an- hn h guine ejus, videntes eum. fic punitum etiam Ts ultra condignum , €3 ideo ponitur bic quaft ITR per recapitulaziouem, ylm «s ; dCl Chriflum ad colummam flagellatum fuilfe , ve- suflifima traditio, — Eam columnam. Romam hi wl afportavit. Ioaunes Cardinalis Colamua D s d in Templum $. Praxedis in Ex- ia quiliis, jeliet AR Sacti filent Evangelifte ; quemad- modunt Chriítus fuerit flagellatus ; ex p i quo filentio complures inter facros In- j terpretes & Ecclefiaftice Hiftoriz peri- tos profecte funt controverfiz, Rei (rbin T flagellabantur vel in Praetorio , ante. gt quam ad fupplicium deducerentur; vel per viam, dum ad patibulum ra.- sb Cüm veró reus cedebatur hüüml EWC;' N piebantur, m in Prætorio , ad columnam alligabat ur, li hi l I üt | 120 Feria fexta Parascever, Mri üt videre eft apud J. Lipfium de cruce at o lib. 2, cap. 4. Cum autem Redemptor imoi U nofter in Pretorio fuerit cefus, vetu- ( ftiflima traditio eft , ad columnam fuif- xexaübuscin fe alligatum. Quare Prudentius in En- nyl a chiridio tom. 4. Bibliothecz Patrum groTuo pag. 1057. ità fcripfit : dityum Viucha in bis. Dominus [letit edibus , atque IT columte u) lii 4dunexus tergum dedit it fervile flagellis, sah ii D. Hieronymus in epitaphioPaule hzc a Crdn fcribit; Offendebatur illi Columna Ecclefiee ighr i porticum (uflineus infeGla eruore. Domini , ad j q quam vin&lus dicitur €9 . flagellatus, Confo- hn nat Beda in cap. 23. Luc : /le , inquit, ? il qui folvere compeditos folet , plena Deo membra quiigli yerberibus fabdidit, ld teflatur celumna in D d Ecclefia Montis Sion pofita. Dominici cruori dul wsque bodie . cernentibus vefligia certa demon- Diit a firat..—. Atque inde impudentiffima Cal- (sl vini calumnia repellitur, qui hanc co- T C lumnam aufus eft dicere, à Pontificiis dl omnino e[Te confictam , üt bene arguit Al Gretferus lib, 1. de cruce cap. 10. Hanc UI yero .l/um: i IW' I2I Feria fexta. Parafcevés. ii vero columnam fexto adhuc fe»culo l fummáà Chriítiani. veneratione Hiero- | w m folymz colebant, quam ligulis etiam textilibus cingebant , eásque pellendis Jb n morbis quibusdam adhibebant, Gre- ii gorio Turonenfi teíte lib, 1. de Gloria Martyrum cap.7. Ad bant veró celum- uam multi fide pleni accedentes corrigias tex- TT tiles faciunt, eamque circumdant, quas rur- fri u fum . pro. benedilione recipiunt, diver[is iufir- unitatibus profuturá. Eam anno 1213. Jo- pl annes Cardinalis Columna Apoftolicus (l b Legatus fub Honorio IIl, Romam a- i D , Íportavit; quz in Ecclefia S, Praxedis pl (nj in Exquiliis locata etiamnum . eodem iib loco proítat Fidelium venerationi , jmun quod ipfi innuimus lib. 4. de Canoni- iinn m Zat, Sanctor. par. 2. c. 1o, num, 21., & r abunde oftendit P, Honoratusà S. Ma- riain fuis Obfervationibus ad Critice fju gt regulas lib. «, Dilfertat, s. art; 3. Joan- m nis Cardinalis Columnz vitam fcripfit de Attichy lib. Florum Hiftoriz Sacri a du Collegii $, R. E. Cardinalium, Cardi» 00 W lem creatum fuiffe narrat ab Honorio j lil,lllum militari virtute Provincias ali« quot h 122 Fería fexta Para[ceves. uot Ecclefiaftice ditionis RomanaEc- r h | Clefiz vindicáffe, Legatümque Apofto- &t licum contracas ex provinciis , qua l ia funt Juris Romani Pontificis, copias in UI 1 | p Infidelium regionis traduxiffe ; Da- miatám expugnáffe 5 aliquot victoriis qicul potitum in poteftatem veniffe Theodo- m ipt T ti Adgeli Comneni, qui opibus potens Imperatoris partesagebat, &ab eo ali- Mi uandiu in vinculis detentum : Hono- i rii IlI, tandem operá illinc dimiffum | fitem| ] | Romam rediiffe, nec quidquam aliud P;/!fiza, h fecum attuliffe, quàm columnam, de ! ariog ua dudum locuti fumus , eámque in i Ecclefia fui Tituli S; Praxedis collocáf- fs fe, ubi etiam nuncaffervatur. Qua- (Gcii tesmius in Elucidat. Terrae Sancz lib, T ml $. c. rr. & fequen, Tom. 2. contendit , Du H ll etiam nunc Hierofolymz in Ecclefia lt i S. Sepulchri haric extare columnam, ad uam vinctus & cafus eft Jefus; cüm- ue Romz eam effe negare nolit in Ec- T ÉN clefia S, Praxedis, ait, Chriftum Jefum femel atque iterum flagris verberatunr, : Ti primüm quidem , 'infcio Pilato, in do- nel EE mo Caiphz ; iterum veró juffu Pilati : !f prima Mu Feria fexta Pava[ceves] 124 li. ) primz flagellationis columnam eam ef- h. ie, que Romeaffervaturin S.Praxes w dis Ecclefia; alteram veró etiam nunc 1 t extare Hierofolymze, — Sed Quaresmi- hilt D um facilé refütari quisque intelligit, i n quiconfideret, de flagellatione in do- af ol mo Caiphe altum efle apud Evangeli- g ftas filentium. In.ea domo (üt fcribit Lt Matthazus) perfidilimi Judai duntaxat fun: D g ünfor in Chrifti faciem expuerunt, & cola- phis eum percufferunt dicentes: Pro- jynd phetiza, quis ef , qui te percu];it ? Mar- qmus cus & Lucas nihilo plusad ea, qua fcri- y dngit bit Matthaus , addunt; ideóque füffof- gl 0 duplicis flagellationis fundamento , m o s Quarefmii de duplici columna fenten- m tia corruit, 1 Qu mæ j v,,m- Duo flagellationis genera, . Flagra. gujuodi e[Jéeut in. Chrifli flagellatione ,. in- n j d y ( cecntum, UA Virgísne, hoc eft arborum famus- yt il culis in fafciculos colligatis, an-flagris nsïflb?! v E funibus Chriftus cefusfit ; nudás- pl De, an veftitus ad columnam. alliga- ] tus fuerit; quot, - & unde.fuerint; qui PA eum h 124. Feria fexta Para(cevts. a dis eum verberárunt fatellites; quinam de- (mds hs nique verberum numerus, ex Ev ange- q X liftis nobis compertum non eít, Duo tU d fuére flagellationis genera ; alterum , ( eftlg cüm virge adhibebantur , & ad hunc g, V l modum verberatus eft Paulus Apofto- yi, t lus , üt ipfe fcribit 2. ad Corinth. cap.2. Nigitzc Ter virgis cafus [um 5 alterum, cüm fla- TT gra& funes. . Interdum veró, ut acer- ii fl bior effet poena , tenuia quzedam fru- ; u fta ligni , aut exigui officuli extremis iil funibus , atque etiam parvuli unci fer- L rei alligabantur. Baronius ad ann. DLT Chr. 34. num. $3. obfervat , Chriftum ; Wt JEfum, qui, ütait Apoftolus, formam " Tagih fervi affumpfe rat, noluiffe virgis cedi, [ld u qu& poena erat liberorum hominum ; dul & fed flag ris, quibus mancipia czedeban- Juzia tur. V ide Lipfium de Cruce lib. 2, hanc rem fatis illu- [ cap. 3. qui totam quö a íftrat, Et quanqu am Rabbini aliquot ! fel robare conantur , in Republica He- breorum füummum etiam Sacerdotem , ET ! ïüï& W vel ipfum Regem, cüm itàà Synedrio decretum fuiffet , & peccatum ejusmo- I g flagellatione pu- di poenam poftuláffet, nitos LI M Feria fexta Paraftevet. 125 quads nitos effe ; eos tamen egregié confüutat Calmetus Differtat. de fuppliciis fa- [4/3 nd cre Scripture S. Flagrerum . fapplicium.. 1 dm, Utrüm autem, quó acerbior Chrifto elfet lagellatio , addita (int flagris lig- al i nea, vel oífea fruftula, aut unci fer- rei , üt traditur in Revelationibus S, iib Ü x l ] Brigitte cap, 7o. — Flagells aculeati5 , iu- fu gb i i , t fixis aculeis €9 retradhis non evellendo, fed ful- cando , totum corpus ejus laceratur ,. nos qin f nihil ejusmodi fcire fatemur cum Lip- QU st n tale ali- VOU fio lib, 2, de Cruce cap. 3. quod flagri genus, quo Chriflus etiam nofler n d cafus ? Imaginantur , aut pingunt per pie- it (rr (obs t zatem nonnullt, Haud ego affero : fed illud Evangelifle, cefum e[Je , €9 quidem flagro, fnp Illud concludendum , crudeliffimam umhmm, fuiffe eam flagellationem ,' five quód i pia r Jud«i ad immanitatem fettellites incen- ( Fj j derent, five quód Pilatus confideret, lh quó poena hzc fzvior effet, eó fibi fo- re faciliusà morte illum eripere. Quam- j : W " Wm obrem Redemptor nofter, injectà de j fuis cruciatibus & contumeliis mentio- wm N n enti pnto ne, priore lopo pofuit flagellation 3 apu r "T " g j ]i 126 Feria. fexta Para[ceves, " ápud Matthaeum cap. 20, v. 19. & apud Lucam. cap. 18, verf. 3a. p Mi 'm(fml Chriflus Jefus nudwus omnino alligatus efl nj 4d columnam. !lw,(f , Nudüsne Chriftus affixus fuerit cru- ! nl 4 j ci, queremus alibi. . Quod veró ad ii v Bagellationem pertinet , affirmamus, m Q eüm ad columnam milites illum alli- hs ap gárunt, omnia ei veftimenta detraxiíTe: w c^nflu càim alligatus fuit. columna , ut fla- u IW glrenm , omuium fenrentià omnino nudus ft y ità Suarez 3. part; tom. 2. difp, n j 36. fect. 4. Calmetus inea, quam fu- [ prà attulimus, differtatione loquens de Ü fupplicio flagrorum oftendit , ubi pri- ln M mum fententià Judicis morti quispiam Wi n addiceretur , ei fatellites illico veftes M. detrahere confuevilfe, & íi opus fuif- Dd fet, etiam vi difcerpere ut usque ad j ilia nudaretur: fedà communi non vi- Drmmj detur fententia recedendum,quam cum n Suarez fequitur Durandus Epifícopus Montis Feltri in Notis ad Revelationes Qu S. Brigitte num. 4, A Dodloribus veró lttay dubitari (olet , 4m omnibms penitws veflibus D feerit d 127 Feria fexta Para[ceves. "d fuerit. denudatws Chriflu , ità ut tet aliquod velum baberet , quo verenda. tegeventut 5 G quidem cÀm ad. columnam flagellatw | fl WM omuino fuiffe. mudum , . omnes. ferme affeverá- vunt , (* banc effe commumem opinionem, Tb r emnium , affvmat Franeifiu Suarez, Prae- i w fertim veró, quód ea eífet apud Ro- j ünty, manos confuetudo, Cicero in Verrem i5 hi lib. s. cap, 62, Repente bominem proripi duf atque in. medio foro. nudari , ac deligari , & limi, ] virgas. expediri jubet. Suetonius in Cajo "TTTE cap. 26. Quefforem. [uum n — conyeratione n nominatum flagellavit, vefle detrathà , [ul- u ol iecláque militum. pedibws ,. ut. firmó verbera- yrigai zuri infifterenz,. Et apud Livium : Mif at d licores. adgfumendum | (upplicium , nudates ml ii 1 ) W " virgis cadunt, Et apud A. Gellium Nod. AUL j : M : Attic.lib. 1o. cap. 3. de M. Mario ho- mine nobili: Veffumenta detratla funt, vir- n TU n gi cufu eft, d De numero (atellitumy qti flagru Chriflum ce- eiderunt, um Qu Singulara quedam Bede ii opinio, ]i Quatuor fuiffe , qui Chriftum ver- il berárunt , li&ores. feu fatellites, affir- J Wl j matJanfeniusIprenfisEpifcopus in c.27. at.- L 4 128 Feria fexta Parascever, h Matthei, In fua quadam extafi ait S. T Maria Magdalena de Pazzis, fe vidiffe pl : [ à fexaginta fatellitibus cedi JEfum, ut m viribus integri feffis fuccederent. Ve- ! g rüm fi Pilatus, üt ait Heronymus in od c. 27. Matthzi, fententiam more Ro- y X manorum tulit, jufsítque more itidem NT Romanorum Jefum verberari , unum siitt j tantummodó dicendum videtur fuiffe | dl lictorem , qui Chriftum flagellaverit ; | il notiflima enim eft formula l1 khr, viir. colltza manus , " caput obnubite, virgu cadito, f Utcunque tamen fit de ejusmodi more l | Romanorum, etiamíi Pilatus in animo i : ( habuerit, ut Romano more JEfus ver- m beraretur, verifimile admodum eft, pro- at ! pter eas, quas füprà memoravimus hs. caufas , minime illi fuiffe obtempera- iaf tum, plurésque fuiffe lictores, de quo- fet tf rum tamen numero nihil nos certi pit, quidquam habere concludit Eminentis- A fimus Gottus loc. cit. $, r. nüm. rr. d Singularis eft Bedae fententia in Marc. tll cap. 15, qui unum tantüm fcribit, etim« que fuiffe Pilatum , qui JEfum flagris ( abalio- ceciderit. Inteligendus eft Jefs non qnuám $g . Ut Feria fexta Parafcever. 129 immf-ms; quám ab ipfo Pilato. flagellatus. Seribit enim D tf aperté Joannes : Tunc apprebendit Pilatus Je- 1 fum, &9 flagellavit, Deinde fubjungit : Et ttt V. milites ple&lentes coronum de . [piuis impofue- Müna: runt capiti eju, Lyranus in Joann, cap. il 19. Bedz verba ità mollitér flectit : Pi- ]i latus flagellavit Jefum non iumnediate, fed per d j ï suilites fuos C sniniflfros 5 nam ib locum ba- D Y l ll bere . videtur vulgatum illud apud Jurisperi- J i my:l Ll lh 105 : Quod. quis per alium facit, ipfe feiiffe videtur. Militaris erat difciplina , utin li u fuftuario Tribunus primam infligeret t plagam, üt videre eft apud Polybium hr lib, 6. Quod fi hec confuetudo Tri- bunorum ab exercitu ad Prafides. & u fs p Procuratores Provinciarum , qui ver- Qs beribus aliquem condemnáflent , tra- d d ducia fuiffet, eáque confuetudine fuif- ELH Q] : fet ufus Pilatus, non tamen vere dici :?C jl poffet, Pilatum unicé Chriftum JEfum j flagris verberáffe. Sed modusloquendi [uJN eít fcriptoribüs familiaris , ut Magiftra- ter:üm hr tusidfacere dicatur, quod fieri jübet, g Caujus gentis ii fatellites fueriut, [Jini£ j u ua ex gente ]i &ores [ :ii Si queramus, qE fuej 3 130 Feria fexta Parafceyes. l fuerint , quíve numerus verberum , j din! quaz Chrifto impegerint, plures diffi- cultates offendimus. ia Serry Exercit. ! Mecun $6. $. 6. Calabros fuiffe putat. Hi Dd enim primi ompium in [talia à Roma- fumahot nis ad Hannibalem defecerunt; ac in trodig poenam defectionis parere juffi funt Ma- u giftratibus Provinciarum, & fervorum qilum vicem obire; quorum operam propte- n rea verifimile eft Pilatum, qui Judex Mp preerat , in Chrifti flagellatione & ne- woh ( ce adhibuiffe, Baronius ad ann. Chr, 34. tntr lg num. 84. ait, verum quidem effe ex La a5lahveaA ii Feíto Pompejo, & A. Gellio U diauiu $ ser à Romanis ignominiz causá, quód de, Íciverint ad Hannibalem, eà poená etfe ( Jl | Ti l damnatos; fed cüm alii etiam ex aliis jl Gentibus in quibusdam regionibus tur- l d d piíIimo illi addicti fuerint minifterio ; | nihil adversüs Calabros inde confici. | a j !wm) 1 Sandinus Hiftor, Familie Sacrz c. 14. * d Baronio füffragatur, & vehementer oppugnat P. Serry , qui tamen Refpon- BI fionum fuüarum ad Sandinum cap. $ Ll fuam tueri conatur fententiam, Cala- L brosfuille Chrifti carnifices, Perime- zius l Fería fexta Yarafcever. D , zius olim Epifcopus Oppidenfis de na- hs. tionetortorum Chrifti par, 2. S, 3. qui J liber Romz typis impreífus eft ann. m i 1727. oftendit, Jud«os fui(fe, qui Je- fumin horto comprehenderint, in Pre- SUPRT torio flagris verberaverint, in Calvario Mi cruci affixerint; Romanos veró milites, Ti qui Romano parebant Prafidi, € variis fj Gentibus colle&tos adfuifle, & nonni- r hil opere fuz contuliffe, ut in hort9 "Id vincula Chrifto injicerentur , inflige- m rentur flagella, imponeretur corona, jada de eo turpiffimum denique crucis fu- Tib Eruditus vir. P. meretur fupplicium, gl Joannes Laurentius Berti tom, $. de 'Theologicis difciplinis lib. 29. cap. ult. tipeid n d S. 7. poftquam materiam hanc pertra- - gt flavit, ità coi hd lviue -- it: Ex bis conflat per- o peram in Brurtios ( qui nunc Calabri appct- i a lantur ) Auli Gelii audloritate conflari ca- lumniam. E uotit -- * 1012 gl De wumero verberum, !n Deuter 0nv. plura , quàm quadraginta . prefcribun- "a jl 'ZJ' Nulle Romanis legibus con- flirutus numeru. 4 ! F6 Nobis 132 Feria fexta. Para[ceves, l Nobis de ea quaftione fatis effe vide- m f tur, quz aliifcripferint, retuliffe. Idem dicimus de verberum numero, Deu- gie u) teronomii cap. 2«. ftatuitur, quadra- ml fhjlls Jl ginta tantüm poffealiquem plagis ver- berari: Sím autem eum , qui peccavit, di- nilq guum viderint plagis , proffernent ». E coram Jl um fe facient verberari. Pro men[ura peccati erit €9 plagarum numerus , ità duntaxat , ut qua- u dlragenarium numerum non excedant.Et Pau- itbud lus 2. Corinth. 2. ait , fe quinquies à Ju- i dais cefum, numerümque declarat qu dirtun verberum, qua per fingulas verbe- rationes àacceperit: Qzadragenas uná mi- n f qus Accepi. Jud&i enim fibi non licere pl i / " exiftimárunt, numerum à lege pre- ; ( Ícriptum excedere, àt obfervat Eftius Mi adillum D, Pauli locum num. 24, Ex Qj his videtur illud profluere, quód Chri- mj *tus JEfus non plures, quàm quadrage- d nas plagas accepetit, Verüm nullus w przícriptus Romanis legibus verberum iti | numerus, & Pilatus nullum ad Hebrai- I agl cam legem videtur habuiífe refpectum: nam, ut alia pretereamus , Chriftus & Dominus non humi ftratus , ütlex Ju- Quj & 0« Feria j&xia Par afievet, 133 a. daorum jubet ; fed ad columnam alli- M gatus verbera accepit; Quibus verifi- Itf s mile nobisfit, longé pluribus, quàm itr, i^ quadrageniscafum effe verberibus. E- At i chius Ze Chrifi Paffioue ait , quinquies « Hl mille quadringentas triginta quinque. net fs Lanfpergius Homil. $0. illum auget nu- ii merum ad quinquies mille quadringene hii i tas & fexaginta. Sed ea prorfus incerta, 2 üt beneDurandus in notis ad Revelatio» ia nes S. Brigitte lib. 1. c. 1o. num. 9. gt n quamobrem nihil certum de numero affirmantes, plurima concludimus ver- ia v idhpeni bera fuiffe, qua Chriftusacceperit, & Afl graviffima. | Unde , licét verifimilim fít n flagella. imultim exce[fiffe quadragenaritin g namerim propter vationes adduclas, 5 quia p Chriflus non imore Judeorum , [ed. Romanuo- s gl rum flagellatus efl5. tamen , quantus fuerit r ille numerus , affrmare uon po[Jamus , quia lu [Lmq nequein Evangelio babetur , neque in Scrip- Vs ]i ïnbfmm tura , neque à San&s Patribus traditus eft. j i jr. Hec Suarez 3. part. tom. 2. queft. 46, j du art. 2. difp, 35. fect, 2. & confentitcum mus ] fhn J eo Calmetus in cap. 19 Joannis, Utcun- ii que igitur fit de carnificum & verbera- m j T tionum 134 Feria fexta Para[cever. Ini tionum numero , certum eít, Jefüm þam Regel ii fuiffe ceefum crudeliffimé , üt prophe- f o tavit Ifaias cap. 5o. & quemadmodum ícripfit Auguftinus, quem affert D. lnl j homas in Catena Áurea : E&e Domi ] Wus aptatur ad verbéra , ece. jam . coditurz J (sj jie qu vupit fandam cutem yiolentia flagrorum : ve- dodn petitu. idibus erudelia verbéra — fcápularum Ierga. con[cindumt, Prob -dolor ! Iacet ex- tf venfis ante. bominem. Deus , frt ob € fupplicium Mita patitur Dew, inquo nullum peccati vefligium potuit inveniri, ia Ij n De Spinea. corona. capitilefa impoftta, — An L fuerit junco mavine. 4 p'umm:. . Etfi Pilatns non iuffit, Jefum Chri- p p ftum poft flagellationem fpinis coronae i ri; nihilominus milites effrenatálicentiá w n fii 1 L " i ! aufi funt illum in Prztorium trahere, & universá convocatá Cohorte, vefte feu TT T qm chlamyde illum veftire purpureà, ejus " capiti coronam é fpinis intextam im- ' jl ponere, arundinem in ejus manum DN m injicere, & amaris illufionibus ludifi- cari, & flexis illum genibus per ludibri- p um adorare , & falutare veluti Judzo» | fani rum M Feria fexte Parafcever, 135 | äl ]&fum 1 rum Regem, confpuere, & caput ei w) UIWE- | ferire arundine , atque omnibus illum d afficere contumeliis, Hec omnia re- ] ferunt Mattheus cap. 27. Marcus cap. M 15. & Joannescap. 19. quz quidem in- n n jurie,irrifiones , & ignominiz illi ideo W illate, quód fe Regem dixerit , üt re- * fs &éobfervat Calmetus in cap. 27.Mat- ! Mtts thzi verf, 28. ubietiam , ea veftis quo fuerit colore, fufcipit inveftigandum, ( Wim (4i Ya S. Matthzus cap, 27. veftem hanc ap- pellat cblamydem ceccinneam, Marcus cap. I$, purpuram vocat ; Isduunt eum pur« ?wwerip wv m 2í/11231 0. lim;oþn, r purá, Joannes cap. r9. Purpu l flimentum, — Coccineus color in facris lfaize ; ints paginis peccati fymbolum eft. cap. 1. i fuerint peccata . veftra üt cosci- aqun num , quafi nix dealbabuntur ; &v fi fue- ul ntin riü rubra, quafü vermiculus , velut. lana 4lba eruust. & in rogum , quo vacca ULsds rufa cremabatur, Sacerdos coccinum i at injiciebat, üt videre eft Numeror. cap, 19. ut fignificaret » peccata populi unà ip n cum vacca igne abfumi. Quamobrem j u j pulchré Lamy Concord. Evangel. lib, wpff]U $.cap. 33. — Nen /[ine D«i providentia, in- l jj f quit ; h I36 Feria fexta Parafieves; quit; obzigit Chriffe, qui faGus. efl pecca- | s j zum , id efl viclima pro peccato, ut rubri co- j Ti n loris ami&la velaretur. Baronius ad ann. Chr. 34. num. 86. eruditiffimé oftendit, E i ii u Qu clmydem militarem fuiffe veftem , & Toen ä h cujus color apud Romanos purpureus, qui illum à Lacedemoniis morem ac- [ "N j i ceperunt:de corona veró diffentit ab iis, n i qui putant , eam é marinis juncis fuilfe M:g:ï/: intextam ; tum quód ejusmodi junco Ípinz fint tantüm in vertice , caudex Dw veró & rami fpinis omnino careant ; m tum quód Hierofolymz , que longé b abeft à mari, haud ità facilé quis in- telligat, qui militibus marinus juncus T ! u praftó fuerit; itaqueftatait;, coronam TAU fuiffe é rhamno, qui terreftris eft fru- tex, ac verifimile effe , prope Hiero- d. tI)n j folymam natum effe eum , quem mi- lites ad coronam adhibuerunt ; ídque Vaitor ; Md affirmat probabilius effe etiam P. Aya- Qrlny lain Opere,quod infcripfit Pialor Chriflia- W t t lib, 3. cap. 15. num. 9, De Rha- b mno ità Plinius lib. 24.'cap. 14. Inter w genera ruborum Rbamnus appellatur 4 Grae- e5, candidir , €9 fraQuofor, Is floret, li. q41105 ul Feria fexta Parafceves, 137 à i P!'xa-! ramos fpargens ve&lis. aculeis , non àat. ceteri , aduncis foliis majoribus, Opinioni, qu UT favet rhamno , adftipulantur Natalis A- Ti lexanderin cap. 27, Matthai num. 12, if vb & P. Toannes Laurentius Berti tom. $. UR de Theologicis Difciplinis lib. 29. cap, lum ult, num. 4. d 157 10 Corona fpinea , lancea, fpongia . E9. arundo lj T à Rege Francorum cendita. [unt in Sacello Id p Regit Palatii Parifienfis, li, at DI a Hac veró ut videamus , quàm fint firma , querendum eít, ubi gentium N fit fpinea corona; eà enim probé infpe- lia &à , facilé judicabimus, € juncóne ma« DO t QORU rino, an non, intexta fuerit. De fpi- neacorona lib. 4. de Canonizat. San- ndr &or, par. 2. cap. r4. num. I3, & cap. 3. p num- $. verba fecinius; ubi plurimum m quo Scriptorum graviffimorum auctoritate p t oftendimus, decimo tertio fzeculo Fran- dni cos Imperatores, qui Conftantinopoli d tunc temporis morabantur , cüm in J DiKm' magna effent difficultate nummaria, g Sacra Lipfana, fpineam Ícilicet Coro- n nam, lanceam , arundinem , &fppn— 7»"' /'Wl ! giam [ h 138 Feria. fexta. Parafceves, giam Venetis oppignoráffe , Baldui« qgn num veró fecundum , quidquid in iis i reliquiis fibi juris effet, Ludovico Fran- jale corumRegi cellife,qui reprzfentatá pe - ID.Q' ] caniá eas pignore liberatas in facello re- elimn od gii Palatii Parifienfis collocavit. Vid et- tllil& GI iamBaillet. Hittor,hujus Diei art.3.n,25, yind $du Corona apparet effe à junco marino, r fit eju. forsia, Qu ff Spinea. igitur corona etiamnum ex- g tat ; quam qui vidit,probéque infpexit, yii cüm é junco effe marino teftetur, pro- TOi fecló prorfus fublata eft omnis dubita- & n tio. Cerona fait de juncis. marinis , ficut etiam ; V vidimus in tbe[aurn. Regu. Francorum , quo- ! Mny vum-acies mon minüs [pimi dure [unt , e7 a- AOUR cute 5 üt ait Durandusin Rationali Di- quq vinorum Officiorum lib. 6, c.77. $. 17. tniz Neque etiam de ejus forma dubitari fholm ampliüs ullo modo poteft ; oculati e- | 9T nim teítes non ad modurm fafciz,quze fndey TT tempora. & frontem cingat , forma- tam effe dicunt, fed inflar habere pi- Q lei, quo cranium & füperior pars ca- Of pitis tegitur, ltàBailletusubi fuprà & D Serry ! Ü " l, Feria fexta. Parafceves, 139 Mäït ! MU(L Serry exercit. 42. num, 7. quod tamen nl antea multis evicerat Durandus in no« lii tis ad Revelat. S. Brigittz lib. 7.cap.15. od n. 2. & poít eos omnes obfervárunt TYIPUM etiam Sandinus Hiftor, Sacre Familize ial l t €.15.& Gottus de vertit. Relig.Chriftia- r ng in fzpiüs jam allato capite 25- $. 3. Si Durando, quem fuprà attullimus , ) Wb W' haberi'deberet fides , tuta quidem ef- fet fententia de coronà marinis juncis intexta: fed cüm Martinus de Rio Ledt. j ;rürz'.::tx« ag 9. de Paífione, fe Parifienfem illam Co- H htl ronam vidiffe teftetur, & é marinis utle ï Nonsiis cis factam effe neget , fpinásque illasy Vj n wil quídquam eum juntu marini. commune i u v babere , propterea inter eas quzftio hzec T A annumeranda eft, in quibus, quam n n quisque probaverit fententiam , arbi- Tiu) J | tratu fuo fequi poteft. 'Thomas Bar- m £t tholinus Gafparis filius Tract. de Cruce pag. 177. variis prolatis opinionibus, i :;Dizd J p n tandem pag. 183, ità concludit: Z4di- candi arbitrium cuyis committo, . Et Bineus T j | f ii cit, lib. 3. cap. 4. num. 1I2. de iis omnibus , qui de fpinarum natura fcri- i pferunt, judicium —ferens-ait : Neme ny attulit W j l " 140 Feria fexta Parafteves, 1 Ir attulit aliquid certi; €9 profecà afferri omui" '3'0 qn] no nequit , €3e, Hoc enim tantim fcimus gugu quid coronam de [pinis cm plexi[fent milites, [j impofuerunt capiti Jefu. gt f Cbriflus crucifigendus . videtur in ea veffe n fuiffe, in qua corenatus fuit 3 illufus á milizi eim D bus.. Terribilis Judaorum imprecatio quá [e devoverunt. drit contulle Matthzus & Marcus, quz füperiüs p attulimus, narratis de vefte & fpinea du corona, referunt deinde , carnifices eam Chriíto veítem detraxiífe , ejüs- 0A Bxl LT que veftibus iterum indutum ad Cal-- i ld M n varium traxiffe , ut cruci eum affige- J TU rent. Verüm Joannes, qui Chrifti f Paffionem diligentiffime perfecutus eft, & q narrat, Pilatum populo Chriftum often- Tonyts diffe eo habitu, quo illufüs eratà mi- p litibus, indutum vefte purpureà & fpineam coronam capite- geftantem, & Waj ! nj dixiffe Judais, Ecce bewm ; Pontifices lm sj veró & Miniftros conclamáffe, ut cru- H dy cifigeretur; cümque Pilatus refpondif- lu fet, ipfi crucifigerent, fe enim nullam 10 q comperiffe caufam , cur mortis fuppli- lob cio j Fería fexta. Parafitvet, " y4X W L cio eum plederet , Judzos legem fu- I g j am urgendo dixiffe : Aos legem babemur, €3 fecundim legem debet mori, quia Filium Dei fe fecit. Nefaria fané vox non ab- lum dixiíle fimilis ab illa, quam popu 7üuü tradit Matthzus cap. 27. Poftquam enim Pilatus manus fuas lavit, ut de- " WW " clararet, fe nihil ad ejus juíti cedem contuliffe , vociferati funt omnes: S4n- Ql Wal guis ejus uper mos. €9 [uper filios nofiros ; qui d m eít Gentis illius idiotismus , üt Levitic. . i cap. 20. num, 9. IOo. & fequen, Ea alb e verba verÓ quid valeant , etiamnum m declarat ab illis temporibus perpetuus g zigg usque in hanc diem fuper Judeos mi- a feriarum cumulus , & obfirmatiflima g eorum coecitas. Perfeverat, inquit Hie- bt r ronymus , uque in prafentem diem bac iut- j 4 precatio [uper. ludaeos ; E fangus Domini " non aufertur. ab eis. Abfurda prorfus eft eorum interpretatio , qui non ad Chri- ] ftam referunt verba illa , Ecce bomo ; J fed ad quemlibet eorum , qui aderant; pl itàut ea verborum fententia fit: O ho- um y mo! quisquis es, vide hic, quem ti- 1 u bi ob oculos ítatuo, quàm malé mul- Catus : 143 [ Feria fexta Pavafcevet, :ediïiü() | Gatusfit : Tuos huc converte oculos; t ac fitantillo humanitatis fenfu tangitur tous animus, te hujus hominis com- hi miferefcat, o Apertiffimé enim conftat, verba, E«ebomo, ad Chriftum Domi« ia num referenda , ut fententia fit: In i ao tf hunc miferum tam miferé habitum , d quzo, refpicite, cui longe alius quàm Regis, ineft afpeclus : Videte verberi- frad um bus flagrísque excarnificatum ; fi ve- ftrum odium üt Rex inflammavit, illi iil in hanc miferiam deje&o tandem ignof- J Tif V cite; ac fi non-omnis ab animo veftro W w humanitatis fenfus abeft, non dubito, | hisin t quin illum , licét crudelitate & odio m ( n flagrantes , liberum tandem abire pa- t tiamini, lts fen Pilatus anxiu ,. quid confilià capiat , varia r«« Vi s tionibus buc illuc impellitur, Tandem 07 Chriflum. morti addiciz, tdii d Pergit Joannes, Pilatum, ubi He- (s vf braeos clamare audivit, Chriftum [e- J w: fny fum capitali crimine adftringi, quód Fi- lium Dei fe feciffet, veheme ntiuüs fuif- &i fe pf:rterritum : fortaffe enim timuit , ne | fum ag ml Feria fexta Parafceves. 143 "h ne divino fatu effet ortus , ac fufpicari i coepit vera effe, que à Chrifto audiérat. Eum igitur rurfusadduci juffit in Prz- torium, diligentius, unde effet ortus, Tj d fD inquifiturus, interogavítque : Unde es 147 Atque Jefüm, qui nihil omnino ïE j pda h üt: l [ Tif refpondebat , monuit fibi poteftatem d lisqit effe tum dimittendieum, tum cruci« (b figendi. Cui dixit Jefus: Nen baberes t potefletem.: adverfum me ullam , nifi tibi da- eum e[fet defuper ; id eft, nifi Deus per- av 1 u mififfet, ut in tua e(fem poteítate , & atitd ipfe nifi voluiffem juxta voluntatem ! d Patris in tuam dari poteftatem, Tan- Jefe d dem accuratam fuam Joannes narratio- hd nem explet , novásque rationes à Pi- lato initasrefert, quo Chriftus dimit- teretur; fed àt Judeos clamantes audi. ii t vit: Si bunc dimittis , mon es: amicus. Cefa- "U ris , omnis enim, qui fe Regem facit , con- ii l zradicit Cefari , tum | veró ejusmodi vo- cibus victus , «dduxit'fore. le[um , 6* gl (vitn fedit./ pro Tribunali in. loco , qui. dicitur Li- tbofirotos , Hebraicé -autem. Gabbatha , hoc ]Flüg;n q*lü ; eft lapidibus ftratus , iterümque Chri- d ftum eorum.oculis objecit dicens: 8iece a Ln; ReX hn 144 Feria fexta. Parafceves; ) Ti q Rex vefler , eosque interrogavit : Rezetp vefirum. eracifigam ? cümque fucclama- lfs DI | R[biSl l tum eífet: Non babemus Regem ; mf Ca- farem , tradidit eum Judais crucifigen- m dum, fcripto Hebraicé Gracé & La« Qul L tiné titulo poene caufam indicante , quem juffit fupra Crucem poni, Jefus ii Naazarenus Rex. Judeorum, Hunc autem n igh, - titulum mutare noluit, quamvis Pon- Nfgufmiwl tifices Judeorum illum monuiffent : m Noli fcribere: Rex Judeorum : fed quia | vt ipfe dixit: Rex fum Judeorum. S, Am- | ii d brofius ferm. ao. in Pfal. 118. illud con- st | fiderat, quod dixit Chrifto Pilatus , fi- l i, B bi poteftatem effe eum vel dimittendi, nl | l DT vel cruce damnandi , 4«dite, inquit, quid ludex iniquitatis loquatur : Peteflatem d babeo craucifigendi te , €9 poteflatem babeo DEU ab[olvendi te. — .Mala . potelas licere, quod quiau tQ0ceat, Poteflas illa tenebrarum efl &c. Bo- ünefea Avj uus ludex nibil ex arbitrio voluntatis fue fa- éit , €9 domeflicee propofito voluntatis ; fed E il Je[llll juxta . leges 3. jura pronuntiat , proprie vo- m luntati non indulget, Theophyladus, qui X ambitione magis, quàm morum afpe- i g j [fe cenfuit titate aþgroþum animum gelli Qf Pilatum, H ! ml Feria /äxta Parafcevet. | 14$ Bol Pilatum , quetamen, ütalibi oftendi- iitim, mus, illum fefellit opinio, fuper illis r verbis, Ecce Rex veffer, ità Ícribit: S«- hv pe diximus , quód Pilatus magis fuerit mll (l €9 ambitiofus , quam afperis moribns. Vide D a, ] " etiain €$ uunc, quidformá quidem exa- ] wi l ] iini €3. judicii utitur , fed omnino molliter J : M Win Ti ' rtiH 4git, Ecce enim , iaquit , Rex vefter. quu ; h ] Neqmte enim lefum condeuunat , neque Judaos j Qu j j r D ï ' nuanifeflé confutat , féd quafi occultà exprobrat eis ut [ycopbantis , qua[fi dicat : Eccequalem . fleir Q d bonünem dicitis attentáffe iuvadere regnum, j ufil i vile cilicet , 9 nibil tale attentare auden- 1ü0PüaI 31[1* tem , C9 ita accufatio. vefira. falfa, Quid vll enii babet ille , qnod Tyrauni ?. Num mili- te$ , divitas , nolilitatem ?. Ecce Rex vefler. p ; N Qu utibtas, fi buuc otcideritis , qui bome ne in minimo quidem uocere poterit? Deni-. Pmadm [ ju n que quidam Pilatum per ironiam locu- u tum effe exiftimárunt, quod nobis non L,W'UW fit verifimile ; nam perfuafum habe- | WWE l bat, Jefum fuiffe verum Chriftum Ju- deorum , üt obfervat Lamy Harm. ji WW j gt Evangel.lib. s. cap. 33. — Dicit eis Pila- tus non ironicé , izt quidam volunt , nan j " AW valde compasvebatar binc confcientia , inde ti- 3 "ore d Feria fexta Parasceves, i f 146 . &t i more Cafarrs & feditions , dicit , iuquam, Regem veftrum cracifigam ?. id efl Chriflum | m m p vefirum ; putabat euim veré effe Cbrifium €orttiite forn, Mros Chrifis bajulat fibi crucem. Quiis ille fuerit dani Sinon Cyrenaws, qui fucceJit feren- fj do illi oneri. mopt Id moris erat, ut Cruciarii fuam por- fizqut tarent crucem ad locum fupplicii : POT NIN: quamobrem Redemptor nofter 4ajz- lass fibi crucem exivit in eum , qui dicitur | m Calvaria, locumn, Hebraicó autem Golgotha , Inin t us Wyp ait Joannes cap. 19. Tertullianus versus Judaeos cap. ro. notat, Iíaa- 1. ! ln cutn, qui humeris tulerat ligna , qui- bus erat immolandus , Chrifti typum ! p D Qm, fuiffe, qui füuam humeris portavit cru- cem , in qua magnum illud, quo ex- ttinig jatum eit omne genus humanum , | [ * fit zterno Patri füo obtulit facrificium. : Pa d ET cum: Ifaac à patre boflia. duteretum ; 63 lignum. ipfe [ibi portaret, Chrifli exitum jam i kugu zunc denotabat in vitlimam conce[fi a. Patre; Vaggi lignum Paffionts fue bajulantis. Jefus, cru- itii ce humeris füblatà , aliquantum con- -a €c1 [ l Feria fexta Parasceves. 147 il u | fecit itineris, ac fortaffe ad Urbis por- iärlüg&m tam pervenit ; fed cüm innumeris pla- T gis & cruciatibus affedum vires de- ficerent , natrant Matthzus Capy a. f Marcus cap. rg. & Lucas cap. 23. re- deunti é villa Simoni Cyrenzo impo- T i fitam crucem , non ita tamen, ut Si- mon partem crucisferret à tergo Chri- rl fti : quemadmodum exiftimavit Caje- p p tanus locum illum Luce , rmpofuerunt "a i erucem Simoni , ut. portaret ilam pofl. Jefuur, ità enarrans : Chriflu ferebat illam in an- "h qui ix jim G teriori parte , Simou in pofleriori 5 3 ità 1l ibat pofl Jefam y fed ut, exonerato Chri- N d fto, impofitam fuis humeris crucem n folus Simon ad Calvarium portaverit , u juxta Hieronymi fententiam , qui in j cap: 27. Matthei, Hec, inquit, im- zelligendum — efl , quód egrediens de Pra- jhi g* J o J zorio Jefus , ipfe portaverit crucem. fuam , jj j poftea obvium babuerint Simonem ,. cui por- tandam crucem ünupo[aerint. Cum eo fen- j j ! g, tit Auguftinus lib. 3. de Confenfu E- fM [ i i vangeliít, cap. 10. Unde iutelligitur, quód N ipfe frbi portabat crucem , chin. exiret. in lo- l me m €HEL TWieimoratuin, Simuen auten ille in iti- qu:»ï p b jv ! G 2 nere h 148 Feria fexta Pard/äever. 2 ij Ti iTl uere angariatusefl , de quo tres (Evangeli- (i I Cum Íte) commemorant , €ui poflea data efl crux portanda usque ad locum, ltà utrumque g ! faGum invenimms , primà id , quod. Ioannes jjcdi Videa- o I6 dixit , deinde , quod. cateri tres. tur Gretferuslib. r. de Cruce cap. t15., ! ia ; , ii qui dicit contrariam inoleviffe fenten- , d tiam,quód pi&res ità depingereSimo- nem ceeperint, ut non totam Crucem, f ü | hitiat fed alteram ipfe partem portaret, Chri- ftasDominus alteram. Quritur quis ille ! Md L2 S imon Cyrenzus fuerit. Cyrenenfem Ti a illum fuitfe certum eft, Sed cüm tres [ [ ii Cyrenarum nomine fuerint Urbes,una üji 1 Mi in Lybia, in Syria altera, tertia in Cy- pro infüla , cujus nationis effet, pro- Mi Simonem hunc re- motoc pterea incertum. iert Marcus cap. 15. Alexandri & Rufi quii, patrem fuife. Gentilísne an Judxus , Tii qui incompertum. judaeum fuilfe , pu- pur. tant communiter Recentiores , quó ! nl redia habuerit Urbi vicina; & arre- ! r NT ptus fit , ut in onus Chrifto fuccederet, ; i Km dum rediret & vi//4, quod fané idone- [ um fatis argumentum eflet, nifi Gra- ; Ui g cus textus haberet ven'entem ex agrs. Id | fe r [ il | 149 Feriafexta | Parafceves. Vgl Vid. Tillemont, Nota 32. in vita Jefu I!idüi[iuqx Chr, Cüm tamen in Actis Apoftolorum UT Alexandri mentio cap. 19. verf. 33. TU " injiciatur , & Rufi in Ep. ad Romanos [ cap. 16. verf. 13. funt, qui credant , Vt3) I Simonem Chrifto favifíe, ob eámque nf rem, inftigante non nemine Judeo- p rum, abreptum coactámque crucent hm Cnga ferre: Chrifti autem JESU fautorem yrare n fuife inde colligunt , quód pater effet m Alexandri & Rufi, qui , ut modó innui- mus, cenfentur inter Chrifti difcipulos. (yene D V cim Chriflü verba ad feminas , qua il tam fedé i Ub multato illacrymabantur. ht Magna turba populi & mulierum j d p p t proficifcentem Jelum ad Calvarium fe- m d quebatur, Et foeming quidem natu- n p rai quodam commiferationis fenfu y ib fortafle perculfe , cüm illum ità peffi- mé multatum viderent , lacrymaban- j d j L tur. Sequebatur autem illum turba multa j populi &5 mulierums qua plangebant &9 la- l) ua&i&iïü jin ) anentabantur eun, Adeas autem conver- fus Jefus dixit : Filie Hierufalem, no- j.i^ - i /'ü lite flere fuper me , fed fuper vos ipfas [ l Ó 3 flete 150 Feria fexta Parafceves, ia fiete, & füper filios veftros; quoniam F venient dies , cüm fteriles beatz fibi T videbuntur, & optabunt , ut fupra geit le montes corruant ; ità miferrimam p dnt Hierofolymorum indicans everfionem. Jl incipient dicere montibus , — cadite J'per nos, €3 collibus, operite nos: quibus verbis hác occafione ufus eft Jefus, quaéque mul- B tó antea Ofeas adhibuit cap. ro. cüm lo- du queretur de Samaria, quz fi peccata gl Ípedes & poenam , Hierofolymze fuit k*;:ngmr imago. Addidit Jefus : Qwia f in viridi culla t ligno bec faciunt , in arido quid fie? Quo- nmi rum eaeft fententia : Si mihi jufto tot IN ingeruntur mala, quid peccatoribus bmr. Eh fiet ? Hic enim loquendi modus pro- n verbialis eft apud Hebrzos, qui ligni ts qi viridis probos , aridi nomine malos mis, lh istis l homines fignificabant : Quamobrem dicere confueverant, fiduo ligna fint, ; Cum f alterum viride, aridum alterum, fu- FTU turum. ut viride cum arido combura- ! Bu tur, ut fignificarent, probos virospro« E pter paucitatem facilé à malorum homi- | Dl 1 num opprimi multitudine. Exf indam vi- lisl : nae liguumn 9 aridum: lunt verbaapud E- &OrttyQ zechie- | ln Feria fexta Parascevts, Ij$r n ) me zechielem cap. 2o. quod Propheta " od ipfe juflum €3. improbum. cap. 21, intet- At pretatur, h Ts Zl De Sadario à S, Veronica ad. Cbrifli faciem adinito, — Vindicatur bat reliquia ab t fs bereticorum calumnirs., ii . Pia traditio eft, fan&tam fuiffe quan- 1301j dam foeminam , Veronicam nomine , quiya quz ad Chrifti faciem fudore turpatam & fanguine, telam admoverit, ubi fas | s'er Ti hi j M' W cratiflimi vultüs imprelfaextiterit ima- ; i ulQ, go, que nunc aífervatur in Vaticana ' Ti li W Bafilica, & Sanctum Sudarium appel- ! LA p latur, Ea de re lib. 4. Canonizat San- Yi n &orum par. 2. cap.30. num. 12.di(lerui- ym, i mus, quó propterea Le&orem mitti- mus,. [ncredibile eft, quo furore Re- j OY t " u J i iskius hareticis partibus addictus fa- [ cram hanc Reliquiam impugnetin Ex- IJ) d [ ercitationibus Hiftoricis de Chrifti ima- gine cap. 2. Sed ad ea, qua loco cita- DL i gt to attülimus, accedunt , quz fcripfit Berti tom, $, de Theologicis difcipli- ul ] jn) nislib. 29. cap. ult, num. $. qui omnia commonítrat fundamenta, quibus pia Ms haec ;: üu G 4 142 Feria fexta Para[ceves, i 1 jigt hic traditio innititur, ut jam in tuto fit, qux fanco Sudario debetur ve- fä[mm slp neratio, In eolibro de Canonizatione g innuimus , piz illi foeminz, qua ad h p[OPIC g p Jefu faciem Sudarium applicuit, Ve. ronice nomen fuiffe impofitum; nec deeffe, qui exiftimet, nomen illud Fz- fl Wl' j rouica conflatum ex veraicon, undeno- men extiterit Veronicz, Apud Chif- Tinit, fletium in Chrifti Hiftoria de linteis fe- Quf pulchralibus Chrifli cap. 34. extat Jacobi sl Pantaleonis Epiftola, qui fuit Urbanus o PapalV. Hic forori fuz mifit S. Su- ag t darii ectypon hac fcribens : idcirce vos mb vogamus , Ht propter veverentiam illius, quem qitm veprefentat, recipiatis eam ht SanGam Vero- drdmin. nicam , [eu verat ipfius imaginem €9 [umnili- jntili ?udinem. od quiS r 4n Chriflo ad fupplicium eunti 'titulus 1HOYL06 tf feriptus à Pilato prelatus fuerit, [UMTT Duo Redemptori noftro latrones ad- fettn diti comites, qui trahebantur ad necem: ii Ducebantur. autem C alii dugo uequam cum Haz)ï:miaj €0 , 4t interficerentur , inquit Lucas cap. r d 23 Quód autem nusquam in Evan- i ) geliis l 153 Fería fexta Pareceves. Htl geliis legatur dum raperetur ad fup- A Y latum illi fuiffe titulum od plicum , pre culpze indicem , quem Pilatus fcripfe- D ( 1 rat, propterea fuére, quiid quarene la, dum putárunt, oütum; N nl Videtur pralatus , quàd ea e[fet Romanorum confuetudo.. De titulo Crucai inpofito, i, n i Verüm, cüm ea effet Romanorum [ 1715 confüetudo,, utreorum collo titulum ttit o indicem fupplicii appenderent, üt apud Ri Ub Sueton in Cajo cap. 32. & in Domitia- mj $3 no cap. 10. aut. pracferri juberent, uüt i apud Eufebium lib. 5. Eccl. Hift. cap. r. i qui Attalum Martyrem narrat circum- m T du&dum in Amphitheatro , pracedenre 4 get o ipfum tabellà , in qua 1 tino fermone. in[cri- pium erat ; Hic eff Atta lus Chriflianus; Et ud S. Ambrofium ferm. 9o. qui nar- D j ia rat, ju ffu Judicis nudatam effe S. Agne- yjri tem, nud ámque in lupanar abductam, v preeunte fatellite ; qui magno clamore dicebat: Aguem (acrilegam Virginem , Dirs p W ngqüdffl n blasphemiam inferentem , feortum. lupanari- bus dütam ; hinc verifimilefit, càm due ia ceretur Jefus ad Calvarium ; eandem $ [23lv 254 Feria fexta Para[ceves, I e(le fervatam confuetudinem. 1h dj Apud S. Matthieum cap. 27. legimus: Etim- i u quæd pofuerunt [aper caput ejus caufam ipfins. [cri- m L "E ptam : Hic efl lefus Rex Indaorum : Apud i E l ghm Marcum c, 15, Era£ titulus caufe ejus in- f firiptus: Rex 1ndaorum: apud Lucam c. 23, jd ) Ubï : Erat atttem C5 [uper[eriptio fcripta fuper eum lt vf litters Gracs 9. Latink, €$ Hebrakis : Hic st &f Rex Ladeorun; & apud Joann. c. 19. : du con Seripfat autem €3 titulum Pilatus , £ pofuit duinti l Jper Crucem, Erat autem firiptum ; lefus um Nazarents. Rex ladaorum, Huucergo titu- r QUATÀ lIun multü. Indaorum. legerunt , qnia prope Civitatem erat locus , ubicyuc ) fa. ifixus eff 1 ffzts, [ i " €9 erat f.riptum Hebraicé, G recé, €9 La« nntotd ziné. Dicebant ergo Pilato Pontifices 1udaet- m li vum: Noli [cribere , Rex ludaorum; fed j quia ipfe dixit: Rex [mm Wdaorum,. Refpon- - Rrtit, dit Pilatus: Quod fcripli, fcripfi. — Si, quas viri dodi, quíque Paffionis Hiftoriam. (aarüm dl eruditionis apparatu. & copiá enarrá- runt , quzfítiones recenfere velimus, ^ hii - Q s in longius , quàm par eft, noftra pro- duceretur oratio, Eas , fi cui volupe I ; Ws fit cognitas habere, adeat Bineunrtom. expo-. Nuuy g. & Sagittarium tom. 2, qui eas nunt | t n ll | Feria /äxtä Parafceves. 155 1 ii nunt & diligenter expendunt. Nos DT iif auca quadamattingemus, Acprimó ilud animadvertimus , tribus linguis L titulum fcriptum fuiffe, Latinà proptet TM Majeftatem Imperii; Hebraicá ratione A CA loci, ubiexecutioni mandabatur fen- TM TTR tentia; Graecá propter Helleniftarum multitudinem, qui ad Pafcha celebran- li. dum convenerant Hierofolymam , üt MA advertit Lamy Harm, Evang. lib. s. i. li cap. 34. num, 2o. Deinde illud quo- o i ue obfervamus, jam, üt conftat eX !, gt D. Joanne , titulum cruci impofitum j d i le&tümque fuiffe, cüm à Pilato Judeo- w E rum Pontifices eum. immatari flagitá- us runt. ltaque ne dicamus , Pilatum du Judex Prafidem, tantà preditum di- m A gnitate, quód non fit verifimile, ad IT Calvarium fe contuliffe, ut crucis ad- j B effet füpplicio, dicere oportet, rever- i t fosHierofolymam Pontifices poft man- p T0 datam executioni fententiam id à Pila- at Poftremó animadverti- to poftulá(fe. j gvl mus , quzri folere , iráne & füperbiá Ào Pilatus, an, q.ód carere fe legitimá po- teftate putaveiit , verbam nullum vel j äï k i. W 156 Feria fextà Parafcever, immutare vel addere voluerit, Sané j fito irá fuperbiáque Pontificum poftulatio- ao nem videtur afpernatus. Etíüi enim (s juxta Pauli Contftitutionem in D. de uv re judicata leg. 45. fine Principis aucto- s bnd ritate fententiam judici non liceat im- ) mutare (DE (lWlPli(l"(ld , vel nlinuendaz pa- d za damnatortm pofl. [ententiam. di&lam . fime vtl principali auGloritate. uibil ef. Batuendum ) ( vetitum non tamen videtur, ne mu- irprid taretur titulus juxta ejusdem Pauli ver- r ba,; qui refpondit leg. 42. . Refcindere j h fententiam . [uam precedentem. Pretoreu non (t, 1 polJes rcliqua autem , que ad confequentiam I) quideäl Jam flatutorum pertinent , priori ta- li, smen feuteutia de[unt. circa condemuandum &an C reum , vel abfolvendum , debere. [upplere , Wa fiilicet eodem. die, b t t5 Titnlus cvacis in Baflica S. Crucis in Hiernfam L dn leus Reme conditu à $. Helena; ubi Qitio ( fub muoc, . V 1. vepertus ofl, at Teftatur Ambrofius de Obitu Theo- ii d dofii, & Rufinus Hiftoriz Ecclefiafticze Ed cap, 7. à 5. Helena repertum elfle titu- UOE lum crucis alio , quàm quo Crux re. perta j Feria /'eäcM patasceves, 1357 1 w perta fuit loco. Quem titulum fancta UWl foemina Romam afportatum in Bafilica lt $. Crucis in Hierufalem , quam quarto n zdificavit fzeculo Con(tantinus , collo- p cavit. Eam Bafilicam fzepius antea refti- x lt tutam, fub Innocentio VIlI, anno 1492. Wl Gondifalvus Cardinalis Mendoza cüa 1 n h reficeret, tituli crucis Chrifti Hebraice, 1] Grzcé , & Latiné fcripti repertaeft pars It Te I intra parietem , quó ante mille annos m iv ( Placidius Valentinianus !mperator con- n, Mfain jecerat. Eàdem fere die expugnatà A | r Granatà, magnáque clade Mauris à lia Ferdinando Hifpaniarum Rege Catho- tt, nl lico affectis, idem Innocentius Ponti- Qul fex cum Cardinalium Collegio , ob d victoriam de Chriftiani nominis hofti- | ; bus partam , ad eam Bafilicam ad gra- tias Deo immortali agerdas fe contu- yiitete l lit. Alexander veró Sextus, qui Inno- f ii centio fuccelfit, Bullàanni 1496. quz u eft quarta inter ejus Conftitutiones in ( Bullario Romano, narrat anno pauló g anté memorato poftremá Januarii Do- rl Ef Ti I minicà, per eam, quam fuprà monui- Tf mus, occafionem, titulum crucis effe n Pim l 7 repertum fri 158 Feria /äxta Parafcevey. M e repertum; iísque plenariam omnium peccatorum indulgentiam concedit, "TU nn qui eo die Bafilicam vifitaverint. toran a 4rgumenta, que evincunt , verum illum frdrong eff titulum. Cracis. tl TY Ad infcriptiones , quz, ne illius rei A nuin memoria interiret, in Bafilica pofite Ti T iunt, & ad graviffimorum de feptem "Ht Ecclefiis Romz fcriptorum confenfum Lzlii Petronii , qui eà vixit etate, ac- m dig LEUTE y cedit Hiftoria apud Bofium de Cruce TT lib. 1. cap. 2. Narrat itáque Petronius, I Mïl[ cüm facra illa zdes reficeretur, fupra plumbeam capíam laminam marmo- uj il EU ream effe repertam , in qua incifa erant hec verba: Hic eff titulus vere. Crucis ; üt C in eam veró capfam, cujus duorum palmorum erat longitudo , afferculus u;rulus. & " «hn Íefquipalmum longus conjectus fuerat, [ing in quo incifa & cruore tincta erant hzc o verba, Je/us Nazarenus Rex Judeorum : t fife cui tamen poftreme voci J«deorum de- t erant aliquot littere: Sed illu4 Judzo- i, D Füm o erat perledums quia ilud Rum Qu t,€3 Va ( zfoumþ ujque ad. R inclufrcé remanfera illa d j Feria fexta Parafceves, 159 m illud UM ceciderat , quia erat tabula ab ea W l L Q " " parte corrofa , C5 vetuflate deficit, — lnfef- j fura in Manvfcriptis Diariis Petronii hiitoriam confirizat, & cxteri Auctores Wi i fynchroni omnes confentiunt , üt vide- l re licet apud Raynaldum ad ann. Chr. ll Jiyi 1492. num, 14. Spondanum ad eund, l Id Q ann. num. 7. Honoratum Nicquetum : Hiftor. Tituli Crucis lib. . cap. 267. hr Ápt CO & fequent, Honoratam à S, Maria ob. lLt d fervat. ad regulas Criticz lib. , differt. n d 4-art, r. S. r. qui leviculas quofdam b T ) j ea de re difficultates a Bailleto inje- 1 &as diflolvit, & apud Angelum Roc- ritr, b o Bu cam de Sandiífima Crucis Particula ia cap. I. tom.*r. pag. 257. Quaeri folet, jne Qd an etiam crucibus latronum, qui cum yis d Chrifto funt crucifixi, impofitus fuerit titulus. Sagittarius tom. 2. Hiftor, Paff. j ii j Chrifti pag. 873. id quamobrem nega- ri debeat, ait, fe non videre; illum. du 1 ],,j(mm: enim fuiffe morem, qui in omnibus i fontibus condemnatis ufürparetur ; nec mirum, Evangeliftas eam rem filuiífé, m quorum ftudium in eo przcipuum fuit, 7 W lfl s uþ unicé Chrifti Paff&onem fcriberent. In 160 Feria fexta Parafcevet, Id tamen negat Chryfoftomus Homil, j m $1. in Joann. quem fequuntur Gretfe- Nl rus de Cruce lib. r. cap. 26. Theophi- 1 lus Raynaudus de S.latrone cap. 2. (per Á num.$. Noslibentiüs hanc fententiam amplectimur. fs ( t ngd« Divifo poffrema partis Pa[Tionis Domini. (l Poftremà Dominicz Paflionis parte hii Crücifixio Jefu Chritti, mors, & fe- bl pultura continentur, ugd Chriflum in Cruce oportuit pati. 08, C Fusé agit D. Thomas de Paffione P wilii Chrifti 3. par, qu. 46.. cujus articulo [ NUQ) f i quarto eam proponit quzftionem ; Utriin Chriflus pati debuerit in Cruce , plu- Qb ) w ribüsque allatis rationibus, quas apud illum videas, concludit debuiffe. Ea- quelin nj rum prima ab exemplo virtutis defu- mitur. Chriftus enim in Cruce mor- qia d tem obeundo declarare voluit, nullum itl, ] jufto homini genus mortis vel atrocif- hts fime eíle tinendum, cujusmodi ea BETN mors fuit , quà ipfe é vita fublatus eft; tl Crucis enim fupplicium longé eít om- lais Ils i niulm teterrimuu & crudeliflimum. ES l Feria fexta Parafcevet, I6I hnj )l ; Pulcherrima D. Tbome dohrina de atrocitate "W 1 j Paffionis €3. dolorum Chrifli, i Sï i À LT Quzrit articulo $. «trizm Chriflus omnes Cinn PafJiones [uflinuerit : & art, 6, Utraim dolor Paffionzs Chrifli. fuerit major. omnibus dolori- bw. Quod ad primum pertinet , omnes i D oftendit perpeffum effe Chriftum zgri- [ i j E tudines, quz quidem extrinfecus in ho- minem irruunt; non enim de iis loqui- tur, que exiítunt & oriuntur intrinfe- hii cüs, cujusmodi funt corporis morbi. d t Id veró luculenter apparet , fi animad- vertamus, multaà illum à Gentilibus & m il gt Judeis, à viris & à foeminis (nam an- cille Petro occafionem negandi Prz- fow, pr'LL s. o buére ) multa à Principibus , eorüm- que Miniftris, & à populo, & à fuis ipfi- pb 2 ii us familiaribus & amicis effe perpefTum, quià juda proditus, à Petro negatus n ao fuerit, Porro in amicitia maxinie fuit defertus, in exi(timatione tot tantísque g in eum congeftis blafphemiis , in ho- g t nore & gloria innumeris profciffus ma- T ledidis, & irrifionibus contumeliísque pedil [ illufus, in anima triftitià & pavore op. ïddm,w? d* pre us5 [ 162 Feria fexta Pava[cever, preffus; in corpore plagis & vulneri- s; t j t bus dilaceratus. Pratera in capite pro- terfpinas, in manibus pedibüsque pro- g d pter clavos, in facie propter alapas & g hm Iputa, toto denique corpore propter in- u t numera verbera, dolores pertulit. Quod ss p attinetad alteram quaftionem in art. 6. j n ait, Chrifti dolores inter omnes omnium sifüce dolores fuiffe graviflimos , juxta illud d ij Threnorum : azendite &9. videte , fi eff iriina daolor fimilis ,. fecut do'or seus, Nam de do- s loribus corporis eadem iterat, quz ar- huji,i ticulo $, perfecutus eft, & nos recenfui- (rii d nius, De dolore autem animi caufas lts bmd confiderat, unde ille profe&tus eft ; pec- cata fcilicet humani generis , quorum tl l ) caufà tantopere patiebatur; peccata He- aj l, braorum, aliorümque, quorum confi- d lio vel operà nex illi eftillata; & fcanda- tht i; lum ejus morte difcipulis partum. Hinc vin hf veró' gradum facit S, Doctorad doloris ii magnitudinem pro qualitate tum ani- (s ag mz, tum corporis Chrifti. Recté enim obfervat, corpus , utpote perfectiffimé lii [ Jjim formatum, delicatiffimo tactu fuifTe pra- ditum, ideóque dolores fenfiffe atrocis- 'ftj imos; ] Feria fexta Parafcever, 163 drtri. fimos; animam veró , cüm dolori & um triftitie permififfet omnem vim fuam l. exerere, caruiffe illo folatio, quo mi- rl feri plerumque fruuntur, quorum in- pptt terior triítitia, externüsque dolorà fu- al Qu periore parte animi aliquantüm leniri tf folet. Nam in aliüs patientibus mitigatur TT triflitia interior , €3 etiam dolor exterior ex aliqua. confideratione. vationis per. quandam ,j i, f derivationem feu redumdantiam a [uperioribus IT viribus ad inferiores; quod. in Chriflo patien- m u te nonfuit, quia unicuique virium permifit st agere , quod efl fibi proprium. Concludit ais denique , ultró Chriftum Pallionem & dolorem a(fumpfille, ut à peccato ho- U , minem liberaret: tantum autem ex iis p fumpfi(Ie , quantum ratio poftulabat, monum ejus fructüs, quem inde proficifci opor- i lia tebat; ac propterea non dubitandum, u t quin Paffio & dolores Chrifti graviffimi fuerint, &t dülOI?S ii tn i Chrifli anima in fuperiori parte, . utpote quae T us divinitate fruebatur, inter maximos dolores u fuimnimo: fenper. gavifaefl gaudio d- d vers$ Cani €9 Serry [ententiant. 2 i ff Quo- Mi 164 Feria fexta Para[cever, Quoniam veró inter acerbiflimos ']xa jtu j 5 dolores angorésque maximos clará & intuitivà DEI vitione Chriítus frueba- d V j tur, cum qua non videtur convenire p vt poffe triftitia, usque enim à primo fui g m | conceptüs momento viator fuit equé n fs int àc comprehenfor, ideóque verá perfe- m a dáque beatitudine preditus, celebris u t Melchior Canus de Locis Theologicis dimal i lib. 12. cap. 13. in fine, ejusmodi iloesila nitxi myfíterium ut explicaret : fcripfit, Do- minum JEfüm, quemadmodum animz üummmü;ltw gloriam cohibuit, ne in corpus fefe r funderet , ità, dum eífet in cruce , & i eam , quam neceflarió à clara DEI vi- p fione profluxiffe oportuit, continuifle letitiam, Hanc Cani doctrinam cateri Mi i IT Theologi frigidé exceperunt , quin etiam cenfurà notavére. Eam tamen Álltrm. ? 1 noviffimé fufcepit tuendam P. Serry f qmd | in nuperrima operum Cani editione, ag quam adornavit Patavii ann. 1714. üt Verüm Ui j videre efít cap. 8. Defenfionzs. T cüm differté doceat D. Thomas loc. i x cit, art. 8. etiam inter acerbiífimos , aR quibus Chriftus cruciabatur ,. dolores, Hgffaf, l ejus " Feria [exta Parafcevet; 165 Vr ejus animam divino gaudio fuiffe per- TT füfam ; nos ceterorum omnium Tho- Q tis. miftarum fecuti fententiam , dicimus It QUi animam Chrifti in fuperiori parte fum- 1i pf mum femper fruitionis gaudium per- 1t t q cepilfe, interea dum ejus corpus cruci du affixum crudeli(fimis doloribus ange- ftt, cl batur; ita tamen, ut neque illud gau- dium ad inferiorem partem , neque Ti » tumod dolores illiad fuperiorem pertingerent, evidenti fané miraculo , quemadmo- fpi D Vony aun; dummiraculum etiam illud fuit , quód m viator equé Chiftus & comprehenfor b a, efet, & de gloria animx nihil ad cor- d pus derivaretur. u J j h). Decuit Chriflum pati. Hierofolymis , €9 inter at Y Latroues erucifigiex. D, Tboma u f i Alteram idem S, Doctor art. 10, pro- in D ponit queftionem ; z Chriflus fuerit y dins convenieuti loco pafJas , G art, YY, utrim conveniens fuevit, Chriflum cum latronibus ann l '-,[4,'13 VN [ Ti eacifei, Ad primam refpondet, Chri- ftum maxime decuifle . Hierofolymis Thota k Ril Yi pati; tum quód Deus Hierofolymam elegetat, ubi fierent fibi facrificia, que in n 1 q fri 16€ Feria ]:'a-xta Para[ceves. J t M nihil aliud demum füerunt, quàm fi- ial gura Paffionis Chrifti, quz verum fuit Sacrificium ; tum quoód Paflionis virtus as ad univerfum mundum cüm deberet x ii illum 1 s m d dimanare , conveniens fuit, Hierofolymis pati, quz civitas eft in j u at fxmt, medio terre habitabilis fita, & quafi i, umbilicus, Ad fecundam veró que- ftionem ait, oraculum effe lfaiz. £t EOW cutn [ielevatis reputatus l; quod quidem gun d | fuerat adimplendum, In. ejus veró bt hag prophetiz implemento obférvat, Ju- daos Chriftum inter duos latrones cru- n cifipendo, in animo habuiíle ejus fa- t fetlt ( mam omnino proterere, perinde ac fi eorum fceleris fui(fet particeps; Dei Qp d veró illud fuiffe cenfilium, ut decla- LN raretur, quid facurus effet Chriftus quidit de vivis & mortuis, quos in duas claf- [ fes difpertitos, alteram predeftinato- rum ad dextram, alteram reproborum ü!m"*, ad finiftram ipfe judicabit, eósque vo- cabit ad gloriam , hos ad zterna D detrudet fupplicia. rc. EI W go!f,'l, n Que If [l/(] 3j Feria fexta Parafceves, 167 l Wf Qua coutigerunt in Calvario, n | [ Sed ut ad hiftoriam redeamus, poft- d N QY quam JEfus ad Calvarium pervenit , ap- ( aü"m pofitum illi fuit vinum felle mixtum , ? fit, iln quod cüm deguftállet , noluit bibere. Gd ]taque inter duos illum latrones cruci affixerunt , quorum unus erat ad ejus "i W A Fuit ti- T W u dexteram, alter ad finiftram. 306 li, l tulus cruci impofitus; milites veró, poft- J qilt quam eum fuítulerunt in crucem, ve- [ s vt ftimentis ejus quadrifariam divifis, fic ut fuam quisque tolleret partem, fortes ina, jltom jecerunt, ut, que cuique pars fortito ob- uf tingeret , illi affignaretur. De tunica veró fine commiíflura continuo ductu t, p prioyt contexta dixerunt inter fe ; Nom fün- damus eam , fed fortiamur de illa , cujus fit 5 m nb d a quod ubi feciffent , adfidentes eum fer- u Jj J vabant. " " | : r lUA p il T Calvaritlbunde nomen traxerit, Ibi Adam fepultus, j fgwqüe n De Calvario hzc habet Matthaus c. 277. E£ venerunt in locum, qui dicitur Gol- [ gotba , quod efl Calvariz locus, Marcus c. Q*l I$, Etperducunt illam in Golgotba locum , quod Int 168 Feria fexta Para[cever, ] » j t quod efl. interpretatum. Calvarie locus, Lu- Cas 23. Et poflquamvenerunt in locum » qui g, n frlllsf TEURU vocatur Calvarie, Joannes cap. 19, Exi- vit in eum , qui dicitar Calvarie , locum a m u «ni, Gl Hebraicé autem Golgotha, Calvarium feu Á M Golgotha cranium fignificat, quod exi- guo illi monti nomen eft inditum, vel du T T " Il quod ille tamulus humani cranii inftar haberet , vel quód in eo hac illac €o- t Cf rum crania effent difperfa, qui ob fce- st dpina lera fua morte mulctati fuerant, Hiero- :'.g&&rcm ü nymus in cap. $. ad Ephefios ait, atate fuà percrebuiffe opinionem , eo in lo- Md M ff ] co Adamum fuiíIe fepultum ; inde lo- ddn l j cum nomen traxifIe. Hac, inquit, ve- ra fmt , uécue , Le&orgs-arbitrio derelinquo. Qdf AA Certé tunc in populo dicla placuerant , €9 " quodam plaufa ac tripzdio [unt excepta.Idem g À ! M $. Do&or in cap. 27. Matthzi de hacre ial agens, eum, quihanctueretur fenten- atv tiam , rogat, curineodemlo£o duola- 1 Q feq trones fint crucifixi; féque proniorem tl e(fe declarat in eam opinionem , quz Pa ftatuit, locum ita di&tum à calvariis & LT offibus eorum, qui ultimo fupplicio !t g ibi necabantur. Siu autem quispiam con- LT teudere [ Feria fexta Parafcever, I69 TW zendere. voluerit , ideo ibà Dominum crucifi- xunt ut fanguis ipfius. fuper Ada tumulum L 03 diflillaret , intervogamus eumy, quare €3 al hia n latrones in eodem loco crucifixi [unt ?. Ex que FimT apparet, Calvariau non [epulcbrum primi &o- hg mint5 , fed locum fignificare decollatorum, ut. iadm v ubi abundavit peccatum, [aperabundaret gra- nicani ?i Tertullianus , Origenes, Epipha- hi dl nius, Chryfoftomus, & Augu(tinus fa- qiobi vent opinioni, quam rejicit Hierony- fu. D mus, & Baronius ad ann. Chr. 34.num. 112. fatisfirmo fundamento fultus vult, 105 at , 6011 locum ideo Calvarium appellatum , m if quód Adam ibi fepultus fuerit; atque il | ab Hieronymo , utfibi ab eo diffentire i at liceat, veniam petit; quam facile illi S. Dodorem fuiffe daturum putamus , PM [/Mu T j quem epilít, 46. aliàs 17. Paule & Eu- ftochii ad Marcellam , qua vel ab eo ib (ill [tlf fcripta vel dictata fuit, manifeftó con- ftat, eam feqm fententlam, quam aliis ao il in locis rejecerat, ln bac Urbe (Hierü- qJ F Yat l 1 falem) imo in boc tunc loco € 9 babiti[fe dici- g,t "m 1ur, CQ mortum effe Adam : unde €3 locus, l W in quo cracifixus ef Dominus uoffer , Calva- n mppL ria appellatur , [cilicet , quód. ibi fit antiqui mzq "f"" boinzinz » 170 Feria fextà Para[ceves. [ '. bominis Calvaria condita , ut fecundus Adam, gt M ab id ell fanguis Cbriflü de cruce flillans , primi Adam & jacentis Protoplafi pezcata. dilueret. x d Tumulusille, feu collis, ubi Chriftus àio, qu cruciaffixus eft, é cranióne primi ho- aild minis Ade , quem ibi fepultum ferunt, in ia lat an ex reorum craniis , qui fupplicio af- fecti fuerint, hac illac difperfis Calva- lia liimpe rii nomen traxerit, quaítio eft inter eru- ditos viros diu multümque verfata.Qui« rf p .þ'-hd li dam enim zgré animum inducunt, ut credant, Judaos eorum calvarias , qui J n d publico judicio necati effent , paflim d i infepultas reliquiffe, « Nam Deuter. c. ! M l 4 21. jubet Deus eorum corpora ante oce il d cafum folis terrz mandari, Quod ta- f i, Te men argumentum facile refutare poteft, qui non hac illac fuiffe dicat difperfas m Calvarias, fed ei tamulo ( qui Hebrzis Küme( idem erat ,ac Romanis Tarpejus, vel lnolunhy ífcale Gemonie) quód capite damnati ^ qüi [ fupplicio ibi plecterentur , inde Cal- [/7] varii nomen fuiffe derivatum. Capiti ac decapitationi lo- ïiïJ'] ivitur locus idem fuerit , cus, ait Voffius in Harmonia. Quod minis autem ad originem fpectat ejusnor D é Ca- Feria [exta Pava$teves, I7] MJAAJK € capite Adz ibi fepulti deductam, pra- ) l ter Patres füprà memoratos, haud fper- A um J j nenda etiam videtur pia quedam tra- WW 1l ! ditio, quà Fideles impulfi ad Palzfti- t i nam iter fufcipiunt , quód illis perfua- lm fum fit, non modó Chriftum JEfum in Calvario fuifle fublatum,fed eó etiam fl N t r ? ü:ï'. Ade corpus fuiffe injectum, Cui tra- )d Ü ditioni pia etiam innititur illa pictorum d r confuetudo , ut ad inferiorem crucis Tk lN a rtem hominis calvariam depingant. n R ecentiffimi duo de Calvario fcripfe- runt Au&tores, Cardinalis Cozza Com- n) ment, Hiftorico - Dogmat. in D. Au- IPOIE':EEFZ gulít. lib. de Harefibus par. 2. cap. 3. [l feu 25. num. 163, & Quaresmius Elu- cidat, vl Terre Sancd lib. $, cap. 32, D & fequen. tom. 2. ubi veterem prafen- (gP u témque Calvarii formam defcripfit, zj' [ Conciliantur Marcut , €9 tres alii Evangeli- ii j 4 ;J fi«, qui vinum cum felle mixtum:| Cbriffo j oblatum [cvibunt , Marcus veró vinum o ayirbatum, Dupkx Chriflo Mf potus oblatis, mnlil De vino felle mixto ità Matthaeus t d H 3 4 Cape l 172 Feria fexta Parafceves. cap, 27. Et dederunt ei vinum bibere eum jj p felle imixtum , €9 cizm guflafet , noluit bi- f'.imx ümu bere: atque item Marcus cap. 15.. Et ii d dabant ei bibere myrrbatum oinum , €9 non !1'5 my accepit. De potu aceti, cujus mentio- ä rip nem faciunt ceteri duo Evangelifta Lu- cas& Joannes, alibi fermonem habe- LU V Yil bimus; quem potum Chryfoftomus ub Y eundem fuiffe exiftimat cum eo; quem referunt Matthaeus & Marcus. Sed fen- i? D tentia hzecfuítineri nequit: non enim obfcuré Mattheeus & Marcus fignificant ] potum , de quo ipfi loquuntur , ob- m Ous latum fuiffe Chrifto, priusquam tolle- tnodt ] retur in crucem ; Lucas veró & Joan- IW. sh [ nes de potu fcribunt, qui Chrifto jam d v in crucem fublato , quin etiam prope t moribundo prebitus eft, Prztera de lo n vino Matthaeus & Marcus , de aceto A d li n d t loquuntur Lucas & Joannes. Conten- ont ! dunt quidem nonnulli , fi Graecos Co- ( 4 dices confulas , poffete facilé evincere, m Mattheum & Marcum de aceto loqui; BA W fed in veteribus Codicibus alii &qué verfati id obfirmaté negant. Diferté üni lis dj | autem Mattheus cap. 27. a?terutr a At T Y Feria fexta Parasceves. 173 i*&w i | ab altero potum difcriminat. Narrat 115 ) enim, fimul ac JEfüs Calvarium con- as d [ fcendit, dediffe eos illi vinum bibere cutt ij, - felle mixtzs: deinde idem de eo fcribit p 5 m morti proximo ; Continuó currens t- lii wus ex ei acceptain [pongiam implevit aceto » Qrem p 62 impofuit arundini , €9 dabat ei Libere, ts Ad hunc modum egregié, àt omnia, ID 0, Q difputat Maldonatus in cap. 27. Mat- Qs Ol thei num 34. cui nosaffentimur. Miffo 4 DO igitur aceto, nunc de vino diflerendum, uigi TU de quo loquuntur Mattheus & Mar- cus. Duas Chrifto potiones oblatas h UAOU contendit Baronius ad ann. Chr. 34. jill W | num, 95. unam vini cum felle mixti, iOl alteram vini myrrhati ; vinum — veró g myrrhatum ait optimum fuiffe, & o- ]i f: doris fuavitate laudatiffimum, damna- Y Ü tis ad fupplicium propinari folitum, l j quo miferiilli paullulüm levarentur. Ni- ( (.] colaus Faber vir eruditione clarus, qui tl magnum ilum Annalium Ecclefiati- l J B corum parentem faciebat plurimi, fcri- pfit ad eum, multó fibi videri verifimi- lius, oblatum Chrifto vinum myrrha- 2[11:". turba- At tum, quo mentisr fenfuümque 3 tione ff 174 Feria fexta Pavafceves. j (qat: q tione obortà , adimeretur illi dolor aut L—1 i leniretur; quod à Judzis fa&itatum . fa efTe contendit. Huic refcripfit fapien- f,.fomi Í o j Ü tillimus Cardinalis, & poftquam decla- ravit, vehementer fibi probari fingula il Mi t rem ejus doctrinam , addidit, nonta- m men fe hacde re cum illo fentire poffe, Non enim myrrhato vino homines ob- Qu ftupefcere, fed potiüs puriore mentis Pafïwgn::w ^ luce perfundi ; & fi quidem id moris W idim q erat penes Hebraos, ejusmodi vinum iis, quibus ultimum fupplicium effet | iM tf fubeundum, propinare, ut ftupidiores fierent, illud cerié petáffe opportuit duos illos latrones, qui cum Chrifto ii fuerunt in crucem acti, quos tamen conítat ex eorum fermonibus rationis i, h dletsm & mentis fuiffe. compotes. Illud igi- tur vult Baronius, non odio Hebre- lmémy orum , fed cujuspiam mifericordià myt- fragd rhatum Chriíto vinum oblatum effe ; bt ' quod cüm Chriítus potare nolui(let, [ Cipït l fW ab iis, qui Chrifto erant infenfi, vi- num cum felle mixtum effe illi propi- Cl natum. Suarez. 3. par. tom. 2. difp. 36. Vmoi; fect. 3. hanc Baronii fententiam proba- Alfen ( bilitate 175 Feria féxta Parafcevets l ' l i bilitate non carere arbitratur. Cornel, À 27. Matth, v. 34. ait; Lapide in cap. ! j Baronii fententia m alios amplecti no- J At Calmetus a d eundem Mat- Wt 9 ]uiffe. Wil n thzei locum Baronio fuffra gari videtur. dïf ,W 1 Obfervat enim, Chiiftum potare myr- E J thatum vinum i deo noluiffe, utomni de Calice, qui in doios careret folatio » & Wif Paffione fibi fua exhauriendus erat, ne djmidos (NH tantillum quidem amaritudinis dimi- nuüeretur. Quidam veró Marcum I jl Matthzum ità conciliari putant, fi di- N l mait propina- thyià camus, Matthxzum, cü l tum Chrifto vinum cum felle mixtunt, mariffimum vinunm du nihil aliud quàm à Marcum veró, qui figuificare volviffe: j dicit, dabamt ei bibere muyrrbatum viuuin marorem il- i difertibs explicáffe, vinia ^f lum & myrrha ortum. Lam y in Harm. u extum Thalmu- f Evangel lib. $. c. 34.t disaffert, quo probare ftudet, iis, qui .: ad capitzl e fupplicium ducerentur, t1e» hure mixtum prebere j breos vinum t N j confueviffe,quo dthus mentem minuat, f & moriturum citius extinguat : JuGa08 W ^ ( autem Chrifto non thus, fed myrrham t milcu« 4 ht 176 Feria fexta Parafcevet. 1 mifcuiffe; cüm enim, quidquid illi in- rj geyn gratum effe poffet , exquirerent , pro . benigni fapors tbure , amariorem. uyrrba & La , ans propinérunt, me quid deeffit , quo violentum fuum . in Servatorem animum proderent, V e- goitt f rüm ut fuafermoni noftro perfpicui- s m tas confítet, duo funt nobis praftandaj Primó conciliandi funt Matthxus & Q o demurie Marcus; ille enim defelle, hic demyr- rha loquitur: qua inre D. Auguftini & m Bedz non à vero abeffe videtur opinio, utrumque &fel & myrrham in vinum hu A fuiffe indita; & Matthzum qoidem fel, Marcum -veró myrrham memoráffe, L j f(dm m Deinde videndum , quonam tandem modo id contigerit , quísve myrrha- tum vinum paravetit, quísve eó fel Vi indiderit, vel vinum felle miftum ob- frbn tulerit: qua in re verifimile videtur; ii J pias quasdam , quz aderant , foeminas, T r Chriftum Dominum miferatás , niyrr- T n hatum vinum attuliffe, quo ille refice- (txfidg returj iis autem, cüm non liceret pro- E Ximé ad crucem accedere, opus fuiffe i, operáà uti militum, qui proniad omne CLf Icelus, vel potionem felle corruperunt, (f um vel Feria fexta Parafcever, 177 i vel pro myrrhato vino felle miftum ob- Y W tulerunt. Id Maldonatus innuit loc. cit, Lyranus, & Petrus Galatinus de WMM | ) l Arcanis Catholice veritatis in hancpro- t pendent fententiam ; quam ütcertiffi- j WUU mam proponit Cafaubonus exercit, 16. N h J num. 8o. nec defunt, qui ea de re ad Wi hunc modum difputent apud Bineum hl de morte Chriíti tom. 3, lib, 3. cap. $. Dl o num. 27, & fequen. 4n Judeis ufitatum effet. crucis fupplicium. I 1l il Teterrinum wortis genus , quo feditiofr, fer- 4 vi, €9 fielerati apud. Romanos [ui. criminis pouas luebant./ Maxima ejus [upplicii apad AU Romanos infamia. J ,U Sefpente zneo fuiffe crucem przfi- ij MTH guratam ipfe JEfus Chriftus docuit r l (l apud Joann. cap. 3. Sicut Moyfes exalta- if UM ] vit ferpentem in deferto , ità oportet exaltari Filium bominis. mll ( f Nunc igitur, cüm de W crucifixione differendum fit, quxftio- Iu n nes aliquot de cruce moveri folitas re- " feremus, de quibus, quid Interpretes fcripferint, innuemus. Prima quazftio ef: utrüm crucis fupplicium Judzis j eiet d y i 178 Feria fexta Para[ceves. P efTet ufitatum, Quidam crucem pro- prium fuiffe putant Romanorum fup- g li plicium, non veró Judeorum. Nam quod Hai Rex juffu Jofue in crucem m u i i acdus fuerit, itidémque idem fuppli- ciumquinque Cananzorum Reges fub- Difen d ml iérint apud Jofue c.8.v.29. & c, 10. v,26. bt od & feptem Saulis filii cruci pariterfuerint affixi, lib. 2. Regum cap. 2. v. 9. ejus- gt a d modi fupplicium dicunt nonex Judaoe rum, fed Barbararum illarum Genti- fplrin um more fuiffe juffu Jofue adhibitum: ;r.ïar:as Septem veró Saulis filios non ab He- brxis crucifixos , fed à Gabaonitis, qui reliquiz erant Amorrhorum , nec bim inter filios lfraélis cenfebantur, Verüm iUTUN N dT ante Chriftum JEfum apud Hebreos crucem effe adhibitam, jure nemo in- layt ficiabitur, ii n Alexander enim Hyrcani filius tefte Jofepho de Bello Judaico Hitfn lib. 1. cap. 3. octingentos in media ci- E vitate captivos crucifigi juílit. Quod 1 f obfervavitSerry Exercit. «. num. 1. Sa- TT gittarius tom. r. de Paff. Chr. par. 2. vdy pag. 694. complures ex RKabbinis af- [ lilq fert locos , quibus probare nititur, He- (lrih breis Feria [exta Para[ceuts, 173 V(':E».;m. brais non fuiffe crucis fupplicium , fed NT uatuor tantüm apud eos ufurpata eiie W ln genera fuppliciorum, gladium , laque- i Qu | um, ignem , lapidationem : qu& e li | etiam fententia Lamy Harm. Evang. Contrà Cal- Wg. Diífert. de Cruce S. 1o. TOA metusin Differtatione de fuppliciis pu- ] j "i NUA tat crucifigendi morem etiam ab He- 25 58 | breis receptum effe. Quod veró omni r n caret dubitatione , Romani facinoro- m fos homines cruci affigebant, prafer- Til tim fervos ; quamobrem Juvenal, Sa- Jl 6, poue crucent féroo ; Liberos etiam tyr. (ibit interdu m, fed vilioris conditionis ho- mines , fi atroci quodam fcelere fuit- p n V ï. fent convidli, àt probat Lipfius de cru- l l ce lib, . cap. 12. & 13. Qui confentit i n um | Lamy in Differtat, de cruce $, 1. u b | ait: Servorum , latronum , fiariorum , €9 p feditioforum [upplicium. Crux. erat , eni ili d t ] guo afigebantur, €9 imea pendebant , donec f4- m ae, fiti, doloribus enecarentur , pofl snortem N 1] N fuam canum . corvorum relici cibus, Ita- ul que fupplicio illo nou aliud apud Romanos iu- Wt hj U feine magis, C2 acerbum magis. lgitur cüm Chiiftus JEfus à Judeis infimulatus ef- fm[' J fet D hh 180 Feria [exta Parasceves, h fet blafphemia: Nos legem babemus , €3 Jecundran legein debet mori , quia Filium Dei j m fefeit , Joann, cap. r9. cümque ejus T criminis non crux pocena effet, fedla- vuüm pidatio ex Levitic. cap, 24. verifimile jamt L fit, Pilatum crucis fupplicio illum con- wrihi, d dennáffe non propter fcelus blafphe- Tonma. iie, quo fuerat falsó infimulatus, fed i v propter feditionis & affe&ati Regni cri- Wirent, ( d. men, de quo itidem falsó accufatus fuerat: Hanc imvenimus (ubvertentem geu- Lt £eu noflram , €9 probibentem tributa dare ioyd Caf[ari , 3 dicentem fe Chriflum Regem effe: Yi Luc. cap. 23. Inter crimina veró,qua MT Romanis legibus fupplicio crucis ple- ! v Cebantur , numerabatur feditio , üt m ii jam innuimus; & conftat ex Paulo Mi Jurisconfulto leg. 38. S. 2. Dig. de &t Poenis: 4uGores feditionis, aut tumultits, lum gopulo concitato , pro qualitate diguitati, hi, B aut in crucem tolluntur , aut beflis objicinn- TT £ur, autin in(ulam deportantur ; atrox fa- t i né & infame fupplicium ; quamobrem UT Cicero in Verrem lib. $. cap. 66. Fa- &we cinus, inquit, ef/ Civem — Romanum vincie &tj ri, [celns verberari , prope parricidium. me- m'tfu; gari» ! Feria fexta Parafcever, 181 A m g cari . quid dicam in crucem tollere ?. Verbo il li fatis digno res tam uefaria appellari nullo mo- li T^ de potefl. — Supplicium etiam. cenfetur 3 ü] R.kr.u omnium teterrimum & crudeliffimum: ) s LA imorte pejus nibil fuit inter omnia genera ln muortit, ait Auguítinus Tract. 36. in . lt ] oannem. Atque illud Redemptor no- Is d íter voluit fubire fupplicium , ut mo- igio neremur, neminem effe, qui non pof- hu fit illum imitari, quod animadvertit at t r Lactantius, qui lib, 4. Divinarum In- t ftit. cap. 26. eam proponit quzftionem; Dicat forta[fe. aliquis , cur , fi Deui fuit , d PW Ó Il "mw 1 & mori voluit , non faltem. aliquo boneflo 0i mortzs genere affe&lus efl ?. Cur infami genere l fupplicii? quod. etum bomini libero quam- li li W vis tnocenti videatur iudiguum,. Et refpon- AD N ] det in hunc modum : Ut £, qui bumi- u TT l& advenerat , bumilbus €9. infirmis ope viil, , "T TU ferret ,. €3 in omuibu: fpem falutis ofeuderet, eo genere afficiendus fuit , quo. bumiles €3 n infirmi [olent , ue quis effet omuino , qui eum n po[Jet imitari. Videndus Gretferus qnæobrm g t de cruce l. r. c, 38, & 39. ubi magná eruditionis copià, quàm probrofum a TT J y Cüm nj fueritfüpplicium crucis, oftendit. 4 enim ifi fi 182 Feria fexta Parafceves, enim plurimi in dies adversá conflictati Ak T. fortunà mortem fibi inferrent, idcirco d Romani , ut à confcifcenda fibi mor- T vimtt te homines deterrerent , jufferunt, qui fefe interfeciffent, eorum corpora cru« Tiapu, ci per ignominiam affigi. Praeterea Eth- t us nici Chriftianos üt infames trucidabant, gf quód Chriftum crucifixum adorarent , m df quos refellit Arnobius lib. x. adverfüs Gentes. nE Quàm veró atrox illud fuerit Eu Qu fupplicium , Poét declarant, qui cru- cem feva4m , duram , borrendam 5 Calli- n ftratus Jurisconfultus fugmmum [uppli- d cium; Ulpianus fapremum ; Apulejus /j me extremam penam; Aufíonius pene exire. d mum appellant, 1 N ls Crzcis vvarie forme, | pl g t Secunda quzftio ad crucis pertinet r formam; nam controverfiam , e qua | -.'mgfz f lM effet materia, pratermittimus ; nihil [ Ehat f& enim tutó affirmari poteft, quàm aler quód lignea fuerit, & forfan eodem, d aut fimili ligno. quo duorum latro- bv num face fuerant cruces, üt advertit Md Rocha in allato Opere cap. 2. p. zïgp; | IT jj Feria fexta Parastevts, - 185 d i M 1 Ex obvio €9 prompto aliquo ligno , €9 0« UM buflo quidem ad corporis pondus perferendum, l It aut fuflentandum apto cracem ip[am fui[fe ill[[tlä t..", -1-?.; | crediderim cum eodem Lipfio, qui eam € quer- um H cu tanquam crebra €9 frequenti oliim €$ nunc | MM ] | 4 N in Judea yrobufla itein 9 fixioni laturaéque MU apta fa&lam fuiffe cenfet.. Ut igitur de for- ij eüor::::; ma differamus, duo fuére crucium h EE genera; alterum enim fuit fimplex , ex Xal unico pregrandi palo aut trabe, quo fl condemnati vel clavis affigebantur , [ vel funibus alligabantur ; compofitum alterum , é duobus enim lignis confta- m j 1; 3 bat, Crux veró compofita plures con- ia tinebat fpecies; quaedam enim Zecufata dicebatur, quód duo fefe ligna ad an- gulos acutos fecarent, & figuram li- 1l tere X, referebat, cujusmodi Crux B. Andrez Apoftoli pingitur : quaedam i ! cmni[fa nominabatur , quz lignum ha- Il il tUtd bebat rectum , cujus vertici transvere À p At füm alterum lignum imponebatur, nec (iti Uv»m) ulla re&i ligni pars ultra transverfum extabat ; ejus formam litera T. pul- A u chré exprimit quadam denique im- :'c'l' ui[a dicebatur , in qua redi ligni ver- pl tex J li 184 Feria fexta Parafceves, tex ultra transverfum lignum aliquan- a 1 tüm porrigitur, üt videre eft apud Lip- a2 fium de Cruce lib, r, cap. 6. & fequen. )dj &apud Gretferum lib. 1, cap. r, & Cal. PT metum in cap. 27. Matthai verf. 32, & Mi Decu[Jate , Commiffe , €$ Immniffe crucis N imaginem vide apud Bineum tom., 3, yfi, d de morte Chrifti pag, 228, f Go 5 Forma erucis Chrifli non femplex, Cruci, qua /h diatur immi[fa, affixus efl, Simplici cruci Chriftum non effe af- P' n lf.! fixum plané eft exploratum. Ejusmo- (Vr " il di cruci confixum effe Aman apparet VML wlll €X cap. f. Eíther, ubi legimus eam )Nl fuiffe excelfam trabem, Decruce decuf. iv Ü fata neminem meminiffe comperimus. m T Quaftio igitur eÓ redit, commi[fiéue , QU an imnife cruci Chriftus fuerit affixus. hf Evangelifte enim tradunt quidem, ti- if tulum cruci fuiffe impofitum ; utrüm ! Ms autem titulus fuperiori ligni recti fixus DI fuerit parti, qua fuprà transverfum lignum extaret, an veró definente i v TR cruce in lignum transverfüm , huic ipfi VN affixus eflet, id Evangelifte non ex- ii Áüttg plicant, [ Feria [exta Parafteves. 384 T | [ licant. Tertullianus favet pofteriori i fententiz ; nam lib. 3. contra Marcio- dl nem cap. 22. Ipfa, inquit, efh littera AP- lu(ül. | Gracorum Tau, noftra autem T, fpecies cru- B W ds. Ad quemlocum mnotat Rigalti- Mi j us Hoc ip[um imitati vvidentur. Patres ts | j J nofri, dum , àt in Miffalibus antiquis , ini- "Pe tio Canouis in litera T', ubi legitar , izitur, clementiffime Pater , foleut pi- l U Sam exbibere crucem. Chriffi ,. in cujus bo- "l die locum fucce[fit ipfa. erucis imago. paginá TR proximá pracedenti. Confentiunt Innoc. p lil, Sermone r. quem babuit in Late- Ia ul rihenfi IV. Concilio apud Labbzum hn tom. 11, Concilior, pag. 133. & Au- lo &or Gloffz ad Clementinam de fum- um ma Trinitate & Fid. Cathol. qui di- L cunt, crucem fine titulo formam ha- [ buiffe litere T ; eam autem formam | qW l amififfe, cüm Pilati juffu fuit illi im- TT Quod fi apud Ro- pofitus titulus. Ts manos Crux immiff[a adhibebatur, ut at e(fet, ubi caufe mortis titulus impo- j äcïm:nl? neretur; & apud omnem videmus an- n st tiquitatem, Chrifti crucem ad hanc p formam eíle depicam ; profedo fta- tuendum F*"[' 185 Feria fexta Parafceves, ! fn tuendum videtur, Chriftum cruci im- "m miíLe affixuta fuiffe, Vide Lipfium T lib. r. de Crucecap. 10. Cafalium par. A 1. de veter, Sacr..Chriítian. Ritib. Ba- ronium ad annum Chr. 34. num. 93. Calmetum loco citato, Ayalam in Ope- [a et stt; D re, Pillor Chriflianus, lib. 3. cap. x8. num. I. & 2, Gottum de verit, Re- i dlen t lig. Chrift. tom. 4. par. 2. cap. 27. $.2. ubi Serry , qui Tertullianum fequitur, 2 d aliósque , quos füprà attulimus, au- niin Cores rejicit. Pro Cruce iumif[4 pu- ii qod gnat Gretferus lib. r. de Cruce cap. r. & 2. ideóque nimis: mihi videtur effe lu Bä[w follicitus P. Berti de Theologicis Di- bori [ciplinis tom, $. lib. 29. cap. ult, qui um i de hac re, ad quam tandem fe appli- tidonin cet fententiam, dubius hzret : (tatuit Itl enim crucem Domini non fuiífe Zecuf- Vtem fatam , fed, commi[fíine , an ixamiffa fuerit, UET decernere non audet. Indubitatum efl, i:ge: lb inquit, Crzcem. Dominui couflffé duobus li- Wutsy ghis , arredario C5 transverfo , nou. decu[- m la Jatam , [ed reGlis compacham angulis, Num ls veró titulus appen[us effet. flipiti arre&ario , q SUBU five , gt inquit. Tertulliauus ,. flaticulo ali- | A quantulitm 4 Feria fexta Parafteves, 187 Il " Il quantulum. eminentiori , vel diverfo ligno ad Wv verticem . erücis defixoy omniuo ime latet. J d Q« An Crux . Chrifli praalta fuerit , an verà Nl brevis, M J Illa etiam ad formam Crucis perti- : 17' v nent; longáne, an brevis; & utrüm TM fuppedaneo infttudla, fcilicet affercu- nj " lo feu tabelià, cui pedes Cruciarii ni- :m: ïj .'.;.W terentur, cujusmodi cruces aliquas de- pictas videmus, & an in media cruce " 2y lignum quoddam elfet impadum, in ! ( quo cruci affixus quodammodó inli- ] D deret, Baronius in notis ad Martyro- logium ad diem 7, Aprilis obfervat, ii üt füprà innuimus, vilioris conditio- À nis homines fuile, qui in crucem tol- ii lebantur: fi quispiam veró primarius !H vir ejusmodi puniendus effet fapplicio; DM(I cruci excelfe affigebatur , üt videre licet lib. Either cap. 6. & 7. & apud plures profanos Scriptores, quos affert idem Baronius, Huc pertinet, quod IZ Lipfius lib. 3. de Crüce cap. 13. affert ex Suetouio, Galbam imploranti cui- [( n dam leges, féque Civem effe Roma- "] num d i 188 Feria fexta Patasceves, :"uf Aua num teftanti, per irrifionem juffiffe, fopu prater cateras altiorem. & dealbatam Jlatui fs eucen; quem locum Lipfius quati PL enarrans ; 4/Zorem, inquit, r digniori, albatam , it Civi, ggirist Vide etiam Lamy if citatà differtatione de Cruce $. ro. s atb Quamobrenm cüm nec Judai , nec Ro- f & mani Chriftum JEfum é nobilitate ho- ii d minem , fed fabrum , aut fabri filium ^ exiftimarent, verifin i ile admodum eft, ejus crucem haud valde fuiffe excel. 17,fu;;f; kime ) | fam; prafertim veró, quód eam ipfe Á LG'W portare, & Simon Cyrenzus deinde pro eo fubire illud onus coactus füe- rit, cui ferende , fi pauló fuiffet ex- anxk " OWU celfior, vires hominis pares non fuif. fent. Huc accedit, Joanne tefte cap. AT 19. Hebraos legiffe titulum cruci im- t pofitum, Hunc ergo titulum inulti Ja- tt, bt daorum legerunt , quia prope Civitatem erat 0T locus, ubi crucifixus eff JEfus ; cüm autem T characterum forma non admodüm F a [ grandis effet, àt etiamnum licet in- ! J r Ípicere, hinc intelligi poteft, haud ità l um altam Chtifti crucem fuiffe. ]tà no- f i ftri difputant Scriptores, quibus affen- UT tiuntur 1 Feria fexta Paratéeves. 189 tiuntur Auctores Proteftantes, qui de W I Chritti cruce fcripferunt, Hermannus Witfius facrar. exercitat. 16. de craci- .G& xione €9 morte Chriffi num., $. & 6 Sagittarius tom. 2, de Paffione Chri tti u ( ; Par, 2. pag. 790. qui etiam obfervat W R non fatis commodeé potuiffe JEfum VU Matrem & Joannem alloqui, fi pre- alte cruci affixus fuiífet. j I ! An fuppedaneo €3 [edili infttucia. AR De fuppedaneo ita Gregorius Turo- nenfis de Gloria Martyrum cap. 6. in Pes flipite ere&lo. foramen. manifeflum. eft. nE dR quoque parvule. tabule in boc foramen infer- Jj tus efl, — Super banc verà tabulam flantis bo- sminis facre affixa funt. planta. De ligno Is veró, quod in media cruce fixum emi- i UL'»Z?EC: | " Wi net , ítà fcribit Juftinus Martyrin Dia- It . logo Tryph. pag.318. Omod in sedio fi- xun efh, utcornu C3 ip[fum emintt , inquo Fs n ferantur, qui cucis. füpplicium [ubeunt. Sete [ jl ry exercitat, $3. n, 6. cum his auctori- " M bus affirmat, crucem fuppedaneo & fedili fuiffe inftruCtam. Card. Gottus " [ loc, cit.S, 2. ait, fe non ità fidentet u affirma- I h 150 Feria fexta Parafceves; [ gt affimare poffe, in cruce Domini fuiffe fuppedaneum & fedile Eandem in- PT LRiltq greditur viam Sandinus Hift, Sacr. Fa- Igil. cap. 15. At Calmetus in cap. 27. anijd. atthzi verf, 32. favere videtur opini- oni de fuppedaneo; tum quód piures u m JE(u Chrifti Crucifixi cum fuppedaneo depida imagines reperiuntur, tum wl quód hominis cadaver , etfi paullulum duf 7 T temporis folis manibus fuftineri poffe credit fine luppedaneo, non tamen ad m LT multum tempus, quin diíciffis mani- bus ipfo fui pondere decidat. Et fy- TT nopfíis Criticorum Sacrorum in Mat- Totl thai cap. 27. pag. 674. & 675, ità rem tibum hanc concludit: Crucifixionz :mnodum bunc i f f'iffe tradunt ,| t amba manus brachas ex- &dS| panfis in ligno crucis transverfo clavis affige- L Yif ts ventur, ambo verü pedes ligno cuidam ab bafla , feu eveilo ligno crucis j2uflo loco pro- ippeln minenti velut bafi infiflentes , €9. juxta [e tbitri mutuo pofiti itidem clavm affigerentur, Ea- Qf dem fentit Gravefonius de Myfteriis ftiy & annis Chrifti Differt. 20. quaft. 2, Niy pag. 4$*. Defuppedaneo & fedili con- Sm]iger troverfiaeft, qua peritiffimorum viro- qu]i runm 2 Feria fextà Parafcever, 19X )Dm.ü'[ hfre rum torquet ingenia, Lamy Dilfert. de cruce S. Juftini ufus auctoritate $. ji ! W s. fedile quidem probat, fuüppedane- meln'* um rejicit. Gretíerus lib. 1. de cruce d N lia cap. 24. gravibus aflentitur auctoribus, 14 ! T qui ftatuunt fuiffe in Chrifti cruce fup- ! INen M maq pedaneum. Deuique , inquit, nummu Vr t vetus apud Lipfium tabulam fuppedaneam [pe- Gandam offert ; ut bac fententia propter au- d ii Goritatem. tautorum virorum. miniuie videa- tur vejicienda , quamyvs bujus ligni fuppeda- li Iln nei in cruceuullum extet vefligium apud pro- llldllu E l] 'Thomas Bartholinus in fanos anclores, 0ram Tra&.de Latere Chrifti aperto Lipfiz edito anno 1685, fuppedaneo favere vi- II ] detur, Franciícus Fevardentius in No- qnii tis ad S. Irenzi opera lib. 2, cap. 42. l veteres multas [Efu Chrifti imagines fe / " vidiffe teftaturità cruciaffixi, ut pedes N fuppedaneo inniterentur, Hujus ex- ': r hibetur imago fimilis ab Arringhio in /f i j Roma fubterranea, Idem etiam in ve. IM N teribus nummis obfervavit Francifcus H M j 'EI Nanfius, quem ob id ipfum laudant h qiüïl d ]A Scaliger, & Voffius. Idem videre ef apud Lipfium in Notis ad lib 2. cap. r ,Hlv'- Dil j )ü 10, & 152 Feria fexta Para[cever, hi 10. & apud Francifcum CorneliumCur- dhentt a u tium Tracatu de Clavis Dominicis p. 125. & fequen. Sagittarius Par. 2. Hilt, « Dieusa sChrtum Paffion. Chrifti pag, 794. & fequ. itém- que Bineus tom. 3. de morte Chrifti Afis hn x ml lib. 3. cap. $. num. 11. & fequ. quan- topere fuppedaneo repugnant, tanto- fb d FUOT pere fedili favent. Infüipite :lus (Crucis) arrecario impachum liguum fuit , in quo . fee qui n deret , cum cruci affrgeretar. Zt uon fuit '« Cüf fubpedaneum , in quo tnnixi E fnmid fixi pe- fti des. Ratio autem omnis, quamobrem Jdn, a velfuppedaneum, vel fedile, vel utrum- que cruci appofitum fuiffe volunt, huc [ V [ Á tandem redit, quód fieri non pofle eboTe videatur , ut humanum corpus manus N l " ha & pedes clavis transfixi fine alio futi- J neant adminiculo, Id olim propofi- Qw tum fuit Nicolao Fontana, An manus i, d clavis transfixe pares fint ferendo cor- Wübpis; pori inde pendulo. Ejus refponfio ex- Vi tatin calce Tracdiatüs Thoma Dartholi- fficpr h ni de cruce Chrifti; in qua, inità vel à , Vei fe velab aliis experientià, compertum QU efleait, finefedili, & fine füppedaneo At s poffe corpus in cruce fuftineri. Cui J n t:imen | i 193 Feria fexta Pataftever, A tameh experimento nec Bartholinus de Latere Chriftiaperto, nec Sagittarius, d hlu ll nec Bineus acquiefcunt; Qui reputan- U 1v MP tes Chriftum non funibus adhibitis , Ti ( fed folis clavis cruciaffisum, cüm jam l m ita malé mulctatus effet , ut vix pellis Il " T l/ offibus adharefceret, illud Fontanz ex- Ti Ü perimentum fibi negant fatisfacere , TM IT H quód in corporibus validis vegetísque initum fit; ex quo magisapparet, quàm difficile fitin ea re quidquam ftatuere. L lw Jacentine ,. an erecleo cruci Chriflus fit affixus, i IT Tertia quzftio eft de quibusdain,quie fl M " l':! 1 ad ipfius crucifixionis modum perti- p nent ; eredáne crux fuerit, Chrifto Wil Domino jamilli affixo,an veróin cru- D] cem jam eredam ipfe füblatus; quz- J Agm&næ nam, & quotconfixa fuerit claviscor- J k , W T poris pars; nudüsne omnino , an velo ? u J alicui parti obducto; num denique cum (DT fpinea corona capiti impofita crucifixus nj iM M fie Verifimilior fententia eft, Chri- t jM ftum non jacenti, Íederecte cruci af- li J Y fixum : oftendit enim Lipfius de cru- " i f " | ce lib. 2. cap. 7. ad eum plerumque mo- in dum j 194 Feria jäxt) Parafcever, dum fontes crucifigi folitos.Et apud ve- (gmiml ) teres Scriptores frequentiffimé illa oc- * mumt currunt, To/lere in crucein,ferre in erucem, a- vtohnn gere in erucem; afcendere in erucem, falire in Qi d erucem,excurrerein. crucem,quibus manife- "t fté patet crucem jamfuiffe erectam,cüm s Certé de Chrifto fontes atfigerentur. ia Efu Athanafius fermon. de Paffione, qni, t Venit , inquit, ad locum, ubi erat Mi aften- aligu:nia 1 denda crux. Et Hilarius lib, 10, de Tri- p a nitate: iv lignzm elevatus efl, Duplici- nii Wi ter olim crucifigi homines confueville Mu conítat ; vel enim Cruciarii porrectz , Hs humíque jacenti cruci affigebantur , Pt h quod colligitur ex Actis Martyrii S, ii Pionii, ubi hzc habentur: Ulrrofe ve- | d Jlimentis (poliavit , €9 in Calum fujpiciens , Dd ac Deo gratias agens , [uper lignum feipfum a A Q extendit , militique tradidit , ut. cruci affi- Q Iu geretur. — Et pauló póft:; Eumigitar liguo T in fixuim erexerunt,. Velin crucem jam ere- &am ícalis adhibitis fuftollebantur ; (im Qon dni, quod conftat exloco Ciceronisin Ver- 1l teif rem lib. $. cap. 66. Quid attinzit, cám ün d Mainertini more €9 . inflituto [no crucem fixi[- líz ; feut pofí. Urbem in uia Pompeja, te jubente DAU figere j wl 193 Feria fexta Pava[ceves. fe [ T fipere in ea parte, qua ad fretum [peclaret? liy. Quinam e duobus his modis in Chrifti Hha crucifixione adhibitus, inter fe viri do- N i &i difcrepant. Bineus lib. 3. de Mor- lia te Chrifticap. 6. num. 3. Lipfii opinio- grem fUl dU ! nem probat. Cim Craciarius perveni[[et ad (upplicii locum, erux , quam ipfe gefla- ü ! vera£, tamdiu in terra defigebatur , vel fixa lii aliquando. anté fuit, Crucem . enim defigi ibl IO. df TI.* prits (olitam , quam Cruciarins defigeretur, [ miultis veterum dois Juflus Lipfus. oflendit. sf S. Bonaventura, Rodulphus, & To- Yi letus exiítimant, crucem jam fuiíle an- alh. i té ereciam , quàm JEfus defigeretur, j eümque fícalis funibüsque in crucem a effe tublatum. Contrà Salmeron tom, i j I6. tract. 35. videtur exiftimare, Chri- p J ftum cruci humi jacenti affixum ; íd- PT que Ecclefiam putat innuere , qua fe- idt t rià 6. in Parafceve crucem humi jacen- 1e tem poni jubet, &àClero ac populo NU adorari, Gretferus lib. 1. de cruce c. l, 1 ] jl 21. neutrum tutó dici pofle fatetur, Lïþïiih W cüm de modo fileant omnes Evange- p lifte; exaltatio enim crucis , de qua J m ! , ra eft, utrovis mo- n loquuntur ; æqgä ve 2 do 196 Feria fexta Para[ceve, do Chriftum cruci affixum ftatueris. N b M Probabilius tamen putat humi jacenti it)i cruci affixum effe. — 4/i probabilius exi- j ILZ' at flinant , Chriflum. affixum cruci adbuc bu- ' ! a jacenti quin , z multi teflantur. , in Il "m Terra. Sancla demonflratur locus. Crucifixio- M n5 diflans aliquos pa[[us 4 loco , in quo crux M orely efh infixa terre; . deinde quia feutentia bac efl fitics convenientior piorim cogitationibus , medita- audfcfam ziouibus de Paffione. Domini 5 tertió, quia ( CUU modus bic multó efl. facilior €9 expeditior , quàm [i Corpus eruci jam. erecios affigatur. l 1 ^ Videatur etiam Quarefmius in eluci- H& V f dat. Terre Sanctzlib. $. cap. 36. tom. f f 2. qui hanc eandem fequitur fenten- m tiam , & nobile defcribit Sacellum in (tdg eo loco erectum , ubi pià traditione qu l proditum eít, Chriftum cruci humi E jacenti affixum effe, Dityi Y5 enm Chriflus in manibus €9. pedibus cruci. affixus Bu fuit quateruis clavis , m funibus Qd alligatus, t gl Manus Chrifti & pedes clavis perfo- D) ratas fuiífe diferté non tradunt Evange- DT littz. Etfané funesinterdum manibus D7 L pedi- Feria fexta Parafceves. 197 H [ pedibüsque adhibiti, nullatenus trans- Ü fixis per clavos, üt videre eftapud Lip- fium l, 2. de crucec. 8. affirmare au- T us eft. Weltphalus hareticarum par- Áitiy tium homo, Chriftum non clavis trans- Verüm l Cm;l;xw, fixum , fed funibus vinctum. 3,infw;'axx Cornelius Curtius libro de Clavis Do- minicis cap. 2. heretici hominis fregit TUf audaciam, Nihilenim difertius , nihil /, ad crucifixionem Domini accommo- U if datius iis verbis ex Pfal. 21. foderant [41 " I) manus meas Cj pedes 120: quem locum TU J Hebreorum perfidia omni conatu fru- *'IP N | ftra (taduit aliquot interjectione pun- Q &orum, & verficulorum ordinem per- N ; n p turbando corrumpere, uüt videre eft n apud Calmetum ad illum Pfalmi locum,. | ais u & apud Berti Tom. s. De Theologicis Difciplinis lib. 29, c. ult, $, 6. Quam- (ni M vis enim Evangelifte in crucifixionis hiftoria aperté non dixerint, Chriftum !d j cruci fuilfe clavis affixum; id tamen fa- tis luculenter oftendunt., cüm Tho- "i u n mam Apoftolum narrant dixiffe: N^ J du videro in inauibus ejus fixuram clavorum , £ um ) mittam. digitum meum in locum clavorm gl " r 15 h x98 Feria fexta Para[ceves, H €9 wmittam manum imeam in latut ejwu, non ':-:erea ii Pa eredam, Jjoann. cap. 20. Videatur Gret- feruslib. . de Cruce cap. 19. qui duos TY P du latrones cruci clavis affixos oftendit, !HUM Scriptura enim eodem verbo utitur cra- B cifizere tum in Chrifti, tum inlatronum FUU crucifixione, Oftendit Juftus Fonta- st ninus Archiepifcopus Ancyranus Dif- ia d fertatione de Corona ferrea vetuftio- i n f iil j4e ren!, ac propterea dignam, quam o- hn | mnes amplectantur , fententiam effe eo- gt rum , qui ftatuunt, non ternis fed qua- Rn ternis clavis Chriftum cruci afEixum. f Et Rocca de Particula crucistom. r, d pag. 262, veteres omnesrefert imagines Q Idem Chrifti quatuor clavis crucifixi. ttinyi affirmat Bellarminus de feptem Chrifti 6a l Q verbis in Prooemio. Francifcus Cor- Vr nelius Curtius Tra&. Je Clavi Domini- fn a «5 eandem tuetur opinionem. Alphon- hmOpc fus Toftatus in Paradoxis ait Paradoxo Ing 3. Cap, I0, majorem clavorum nume- Qptpg TU rum, quàm quibus opus fit, admitti J T non opportere ; longiori autem cla- hm voatbos trajici pedes poffe, fialter Craf alteri fuperimporatur; ac ternis pro- ag ] pterea 1 Feria fexta Parasceves. 199 th Y pterea tantüm clavis Chriftum affixum l6t LUE W effle cruci. Quamobrem opinionem a Iw de tribus tantaummodoó clavis adhibitis 108 in Fidelium animis jam inveteráffe ne- uatittru; mo negaverit; prefertim quód Pi&o- t res tribus clavis Chriftum affixum cruci ]u l hoc tempore pingunt , üt notat Baro- C nius ad anu. Chri, 34. num, 118. & ann, 325. num. 52. & Quarefmius in T elucidat. Terrze Sanctze tom. 2. lib. $. cap. 23. Vertim cüm tenendum omninó RTT h TU fit, üt infrà docebimus , nullum é Chri- Ti fti corpore os fractum effe, necità fa- ( njort cilé quis intelligat, longiori & craffio- ri clavo utrumque pedem alterum al- TVU teri impofitum trajici potuiffe, quin Til os aliquod . frangeretur , relinquenda videtur Toftati fententia, üt bene ob- fervat Rocca loc.cit. pag. 264. & Aya- i la in Opere, Piger Chriffianus , lib, 3. c. 17. n.9. Átqueeam de quatuor clavis opinioném fequuntur Serry exercitat, p $4. num. 3. Gottusloc. cit. S. 2. San- dinus Hiftor, Sacr. Familie cap. 15. j w Gretferus lib.-1. de cruce cap. 20. opti- mé ad hunc modum difputat ; Nec qui4- ,,,,, M 1 )j 4 quam. f 200 Feria fexta Para[ceves. ',ïgmplum quam pietati officit , tribisme , an. quatuov davi. Chriffus crucifixus venerantium. oculis nïgiüem. gt Ti Jubjiciatur , dummodà pax €d concordia aui- XH;Q( moram iuconcu[Ja permaneat , utpote in con- N QU Iï zroverfia nec à facris litters , nec à Doclori- jemote D ( bus Ecclefie definita, — Mirati feaitSerry, nec fanéinjuriá, Mellonium De Sacs pl Sugnatibis , & Cornelium à Lapide ex A 7 nuculis, qua in fancta apparent Tauri- ! l nenfi Syndone, conjecifle, non in vo- A jj 4l la manüs, fed pauló füperids, quá ma- l nus cum extrema coitbrachii parte feu Al li Carpo, ubi vene tentantur à Medicis, clavos fuiífe adactos. /x M Quod omnino rejicitur illis Thomze Apoftoli verbis n AU apud Joannem cap. 15. Nifi videro in mauibus ejus fixuram clavorum. . & Pfal. 2 s. téDhnt Foderunt mauw weas E. pedes ieos. & Za- ais charig 13, Q»uid funt plaga ifle in medio ET mausum 1uartuyi ? Et confentit Gottus DT loc. cit. num. 12. Jani Niai Erythrzi Go ttrs Frater, eneam quandam JEfu Chrifti " " cruifixi imaginem reperit, in qua clavi i A Á l l. nonin vola manüs, fed in carpo erant Tif infixi.. Et Petrus Paulus Rubens egre- Te5t]ny gius pingendiartifex Antuerpis ad hoc exeni- : f Feria fexta Parafcevet, 20I l1/hwn exemplum Chrifti crucifixi depinxit Ejusmodi tamen imagines imaginem. A rejicit Thomas B arholinus Tra&d. de i Cruce S. 9. pag. 72. & fequen, Bineus ]: de morte Chriíti tom. 3. lib. 3. cap. 6. b t num. 9. Chiflletius in Crii hiftorica de j Q linteis fepulchralibus Chrifti S. 31, h L? ib Nudus Chriflus LEfus eruci eft. affixis. Nudüsne omnino, an tecis aliquo velo fecretioribus partibus corpotis , Aj Chriftus Dominus in cruceni actus fue- r I rit, quaftio eft, quam lib. 3. de Cano- j nizat. San&orum c. ult. num. 17. pet- tractavimus, variásque de ea fententias attulimus. D. Anfelmus lib, De Patlio- l &'.PH" ne Domini fcribit, B. Mariam amictum F W capitis fui Filio dediffe, quo eas fibi te- geret partes. S. Brigittain Revelatio- nibus narrat., ídque fe ait à D. Maria h accepiffe, hominem quendam mifera- . tionis fenfu tadtum JEtu Chrifto velum dediffe , quo tegeretur; que non mi- ag æ a N qu nima fuit ipfi JEfu confolatio. Qua- N resmius pag. 443. ütramque conciliare U T empeBD. Mariam de- fïjudet hiftoriam ,n Ó tractum g m 202 Feria fexta Para[ceves. tractum fibi velum cuidam homini de- ::mi»&f diffe, qui illud traderet Filio. Sed hz 94 i | pi& quadam fupt commentationes,quae D dmuo EU dirimende controverfie nihil quid- quam proficiunt. Durandus in. cap. ' fets C enio d 70. lib. 4. Revelat. S, Brigitte num. 4. rationes affert utriusque fententiz, Sed lum a ) apud veteres mos erat, ut fontes nudi omnino crucifigerentur ; quod colligi- ( j r tur ex Ariano in Epiclet. lib. 4, cap. 26. qui lavantium nuditatem inbalneo cum n du eorum confert nuditate, qui cruci af- g, [ figebantur, Ur in. balneo vellibus exutus, Iu | €9 teipfum extendens , t [olent erucifixi, li, fj'!xf binc inde friceris. Quamobrem D. Au- at guftinus adverfüsFauftum lib, 12. Chri- p Íti & cruce pendentis nuditatem cum L Noé vino madidi comparat nuditate, ffb v Itaque ftatuendum , maximé decere j dprn Chrifti crucifixi imagines pingi cum | r velo fecretioribus partibus circumdu- n li &o; id tamen à veritate hiftoriz effe LT alienum , üt preter Serry, Gottum, jüntn, & Ayalam abunde probat Lorinus in AV Píal, 21, num. 18. Lipfius de Cruce lib. m 2, cap. 7, Calmetus in cap. 27, Matth. pidoy, nuim,. d Feria fexta Parajceves, 203 hij num.5 . & Suarez, 3.par.tom.2.difp.36. W i num,4. Preter D. Augufítinum etiam taum Af 'lï D. Ambrofius lib. 1c. ia Lucam Chri- nl fti é Cruce pendentis nuditatem confe- lii Lp rens cum nuditate Adz in ftatu inno- ibus, centiz, fatis declarat fe exiltimare, Chri* n d ftum nudum omnino in crucem fui(Ie Ltl fublatum, Refert confiderare, qualis eru- quitdig. cem . afiendat, Nadus afcendit, Nudum hk eice video, Talis ergo afcendit , qui [ecu- ln lum vincere parat , at feculi adjumenta uon qi d quarat, Vidus efl Adam , qui veflimenta Vr quafrvit, Vicit ille, qui tegumenta depo- ib bj [uit , €3 talis afiendit , quales auctore Deo r Dd nos natura formavit ; qualis in Paradifo bo- T ao primtt! babitaverat , talis ad Paradi[um (liem C bowo [ecundus. intravit. Morem autem qit n fuiffe, ut nudi omnino fontes rei cru- i t cifigerentur, apparet ex Artemidoro o lib. 3. cap, 38. qu i, Crucifigi, inquit , n bonum. pauperi , quia fublimm efl crucife- Wurgn xus; moxium: veró diviti, quia nadi cruci- y ts fauntur. — Gretferus quidem lib, , de iL d Cruce cap. 22. probare nititur, velo ! a g[[U[CLF JEfu Chrifti partes, quas tegere jubet pudor, tedas fuiffe, & tamen veré dici ) M EEE Mnosrassisw ii nanmcbuquRd l6 p potle I 204. Feria fexta Para[ceves ofle nudum fuifle cruci affixum ; nam l JF ) verL vulgó nudus ille dicitur , qui vefte o- mni detradà, eas partes tectas habet. müd " L Idem etiam probat ex linteo Aquisgra- nv ]i ] nenfi, quo Chrifti corpus eft involu- tum, in quo apparet,; asdem partes tl obduc&o velo fuiffe velatas. [f j Negat etiam Toftatus in Opufculis , Parado- jts : etfi Tonaty xo 34. verifimile effe , fatellites , odio & crudelitate flagrarent , ità JE- g fum nudáfle, ut pars corporis quzeli- bet omnium oculis S appareret. His.ta- S d TITPR. imen aliisque piis confiderationibus à m " communi, quam fuperiüs retulimus , Fu"[ opinione avelli non poflumus. (0, 1 M 4) Chriflus € Cruce pendens babueritue li AT Jpineam . coronam. uV Quod attinet ad fpineam coronam, 6 qi quamvis id non tradiderint Evangeli- feten Íte , vetus eft tamen & pia tradltlo, il- QUi lam Chri(ti capiti fuiffe impofitam, cüm tenpto Tertullianus enim lib, crucifigeretur. mwuo» contra Judæos id difertiffimé docet,qui blu N JEfum é cruce pendentem ita defcri- di 1 bit lubereus erucm cornibus , €9. corona li — fpiuca j Feria fexta Parafceves, 20$ lil AV il li ll jpinta in capite ejus circumdata, Neque ve- Wi ró verifimile videtur Hebrzos voluiffe, I illud tolli opprobrium, quo Chrifti re- gnum vehementiüs deteítarentur, Pra- UL terea etiamfi opus fuiffet , ut, cüm de- mrx trahenda illi effet veftis inconfutilis, de- traheretur etiam corona,potuerunt tmi- Il 4 lites illi jam nudato rurfus eandem co- ronam imponere. VideDurandum in C. ]i 14. lib. 7. Revelat. S. Brigitte num. 2. L qwr Mellonius. in elucidatione ftigmatum w D S, Syndonis cap. 12. num. 18. locum Bo Origenis, quiait, coronam femel im- y r pofitam Chrifto nunquam fuiffe detra- il &am, ità explicat; ut non cenfenda fit J detracta, qu& , fimulac detracta, rur- r M fus acriori cum dolore illi fuerit impo- lh fita. Videatur etiam Ayalaloc. cit.num, YU at 1] 6. qui hanc teftatur communem eiie iil |fi4 ( fententiam. Jam veró, quod fuprà do- 1 j ld cuimus , pia quadam foemina ad Re- j demptoris vultum fudarium admovit , N a M in quo ejus extitit impreffa imago. Il- Y lud autem fudarium fanguine tindtum 1 WW t a u eft, qui per faciem JEfu Chrifti mana- N j D;MJ bat; cümque non aliunde fanguis ille, j 7 quam ! 206 Feria fexta Parasceves, quàm é capite fpinis undique compun- gt sf &o potuerit erumpere ; fateri oportet, Chriftum faltem ad Calvarium coronam ( illam geftáffe. Nulla certé alia ratio eít, g cur coronam illi milites detraxetint, ( quàm quód fieri non potuiffe videtur, (ad r ut fertum illud fpinis implexum ge- ftans tunicá inconfutili Chriftus nuda- t ml retur, ld tamen non evincit, fine ea corona illum fuiffe cruci affixum : vel H [/7] enim vix detracta rurfus illi fuit impo- fita; velveftis inconfutilis ità fuperné Q : fuit aperta , ut etiam non detracta co- Jts roná,detrahipotuerit, ItàSuarezloc. u cit. Difputat, 36, fect, 4. Gretfero lib. -- p 1, de Cruce cap. 22. quz jam attulimus, ^ annii omnia probantur, ait enim ; Nou vi- nijij detur improbabile , eos. ( fatellites ) coronam (Ontn infigne. Regni. aff&lati in Sacrofancto Chri/li putei) capite reliquilfe , etiamfi opus fuiffet illam de- tj zrabere, cjtmn inconfutili vefle Chriflum exue- n "t reny nam dn caput Domini jam veflibus Mijrta exuti facilé reponi potuit, Quanibrem . ve- fmt »€ repraentant. antiqua PiSura €3 Scriptura hg Chriflum in cruce pendentem coronatum, Con- D fentit Quaresmius Elucidat, Terrz San- fis, d Ü 207 Feria fexta Parasceves. ) , &z tom. 2 lib. $. cap. 24. & Sagittari- Bw us Harmon. Hitt, Paf Chr, par. 2. pag. I 667. varia profert quorundam exempla, li. ui affectati regni crimine convicti,cum i ferrea corona capiti impofita populo vi- l la bhy Ü dendi vel vivi vel mortui funt expofiti. ANTA Is m Wofles fontium militibus . fupplicit munus ob- Chrifli difpertita l, la euntibus leges addicebant., F ve[les. De Tauica iuconfutilt, Amarau- l lenta Judaorum in AEfum convicia li. l 3 || Cruci TEfa affixo veftimenta ejus mi- rl frirn lites inter fe diviferunt , tefte Matthaeo i K I l 15. Luc.cap. 23 cap. 27. Marco. cap. G | & Joanne cap. 19. quorum ultimus id accuratiüs ità defcribit: Milites ergo e2m tnal m eracifixi[fent eum , acceperunt veflimeuta ejus "I (€9 fecerunt quatuor partes , unicuique mliti parteur) €3 tauisam,, — Erat autem tunica in- fe;fJ l l ; :, "T cenfutilis defuper contexta. per totum. Dixe- g . runt ergo ad invicem ; Non [cindemus eam ijrm d fed fortiamur. de illa, cujus fit $. ut Seriptura inipleretur. dicens : Partiti (uut veflimenta imea g fihi, €3 in vefleus meam mi[erumt forten.Quo- um | modo autem divife fuerint Chrifti ve- y U* ftes, fuse fcripfit Suarez log.cit. difput, Tfm; ' | 37* | 208 fnid Jexta Parafcever. j/ 37. fect. r, Veftes eorum , qui ultimo d afficiebantur fupplicio ,. militibus mu- y itda nus fupplicii obeuntibus leges addice- j re obfervat Calmetus in cap. 27. Matth, D h Wil num. 3s. De forma tunice inconfuti- ]i lis prolixé agit idem Auétor in Càp. 19., ! jis, Joannis ver. 23. Mattheus, Marcus, eribtum &L -ucas de divifione veftium rem ità N (i! cþl l.h«l l - narrant , ut in omnes jactz fortes effe P I " videantur, Verüm D. Joannes, cujus Ti l] [ i jefT modó verba retulimus , luculenter o- T ftendit, quatuor milites, qui Chriftum iedn Dominum füftuleruntincru cem, veftes in quatuor partes divififfe : Tunicam veró inconfütilem , quz divifa nullius pretii fuillet; integram forte ductam ef- D M -fe. Eam à B. Maria textam , & infanti X T JEfu datam, pia eft opinio, quam ve- qifio,| tuftam effe oportet; ieam enim Euthy- Ü 1l mius commemorat. c, ficonjedure vel L locus fit, hanc tunicam inconfutilem j TP el a Chriftus füper interulam, fi quidem in- l) ( fil terulà uteretur, omnium veítium COI- 0.5 pori proximam geftáffe, eáque totum lirm corpus ab humeris ad pedes videtur enmf contexi([e, .. Eam veró textilem fuiffe TO J ceníe- 4 L,l Feria fexta Parafcevet, 209 au li cenfemus ad illud exemplum, quo nunc acu tibialia texuntur. ]tà fentit Lamy lib, . Harm. Evangel. cap. 34. Often. Yi hNY ditautem diligens inprimisAuctor Brau- Ptj nius, gravibus quibusdam te(timoniis u) adhibitis , lib. 1. cap. 16. de VeftituSa- h m cerdotum Hebreorum , ad hunc mo- UT dum integras quasdam tunicas texi con- TU fueviffe. Hzec tunica inconfutilis etiam- num affervari dicitur Auguítz Treviro- 1 Luleü: rum, eámque ab Helena Conftantini ln Y Matre dono datam ferunt Agricio Epi- K fcopo , qui illam in füa condidit Ca- " thedrali, Salmeron autem tom. IO. j Commentariorum in Nov. Teft. Tradt. li 38. cuftodiri eam refert Argentolii, op- 1 pido haud longé à Lutetia Parifiorum diffito. Utrüm veró, quemadmodum Chrifti, ità etiam. duorum latronum veftes fortitó fint diftribute, haud ità facile eft divinare; ea enimde reomni- Maldonatus in no tacent Evangeliftz. cap. 27. Matthai num. 35. putat etiam latronum veftes fortitó effe divifas; ea enim fuit confuetudo, ut cruci affixo- rum veftes inter fatellites dividerentur; Evan- M .AC' f 210 Feria fexta Parafceves. Evangeliftas autem nihil de ea re fcri- J u fa?nö j pfiffe, quód non latronum fed Chri- J EJ? L íti hiftoriam texerent. Pergunt Evan: d gelifte, ac narrant, quomodo JEfu in LL.'J u jnä: " sl crucem fublato illuderent Principes Sa- J , cerdotum , Scribe, &Seniores, & po- j M ] pulus univerfus , & amarulentis illis di- g p Geriis infultarent : Aliosfalvos fecit; fe uj ipfum non poteftfalvum facere: Si Chri- gt Itus eftà DEO ele&us , nunc defcen- ] Tnt daté Cruce: Si Deus illum diligit, fal- vet eum. at Si Filius Dei es, defcende de Cruce, $i Rex Ifraél es, falva te j ipfum. WVah, qui deítruis Templum NUR Dei, & poft triduum rezdificas , falvum J fac temetipfum. Scribit Matthaus : t Pratereuntes blaspbeuiabant eum moventes ca- f nti pit4 [ua; ubi obfervandum eft , Hebraeos 03j interdum caput movere confueviffe, ut atl commiferationis, interdum veró, ut (refio admirationis cum commiferatione con« wqua 1 jundz, interdum etiam, quemadmo- lr düm hic , ut derifionis fignum darent, m gj üt apud lfaiam cap. 37. De[pexit te , jra, q €9 fübfannavit te virgo filia Sion , pofl te ca- !iirs puz inoviz filia Hieru[alem, Et Pfalm, 118. Tij ( Ef l j Feria fexta Parafceves, 21I i li Et ego fa&lus fum. opprobriuam ilis : viderunt ä ï» H ä uie , €9 moverunt tapita [ua,. Et Ecclefia- H | i ftic. cap. 13. Etin uoviffimo. derideit te Odo mh j €9 po/lea videus derelinquet te, €9 caput u- TIdpis d um moveliz ad te. Et Threnor. cap. 2. tsl Plauferunt fuper te. mauibus ommes 1ran[en- hd. tes per viam 5 fibilaverunt , €9 moverunt T capat [uum fiaper filium Hiernf[alem, t De Septem Chrifli verbis, Prima €brifli verba, It d. | W D. "Uhome dofhrina de gravitate. peccati dj ^ m 'l | 4 u h L L h Priucipum Indeorum , €$ popuh. Gbri- us non pra Principibus ovavit, fed pro AT. populo, €9 gentibus, T T E«M 1 n , h W - Septies in. Cruce Chriftum locutum M: | effe conftatex Evangelio. Prima ver- LUOAU bafuntea, quz habentur apud Lucam h ln cap. 23. lEfus autem dicebat : Pater di- iil anitte ills 5 non euin fciunt , quid facimnt. 1 It Quzftionem proponit D. Thomas 3. ] Utrüm Chrifti per- N0 par. qu. 47, art. $. lecutores eum cognoverint ; & Judzo- p 1 ii | rum refpondet quosdam quidem mae» jores, quosdam veró fuiffe minores, p Tudi Majores autem , fcilicet Principes eo- rum, cüm manifeftiffima vidiflent Di- Jj vini- t 212 Feria fexta Parafceves. b «tf vinitatis Chrifti figna , iis noluiffe ha- * q jüdæü bere fidem, fed odio & invidià flagran- tes omnia pervertiffe ; quamobrem ipfe 3?5, K :x*.»n ) Chriftus apad Joannem cap. 1$. Si gon ven'fjen , inquit, €9 lecutus ei non fuiffeur, "um n peccatum non. baberent : nunc autem excue & p quats fationem non babent de peccato fuo. Et pau- ló póft : Si opera non feaiffem ia eb, qua iit. 7 50 alius fecit , peccatum non baberent, Ex- [Un i , j j " [ " peudit idem S. Docor locum D. Pauli Qd TOA ] " l l Ti ! 1.ad Corinth. cap. 2. Si cegnovi[fent , l ninquam Doininum glorie erucifixif[ent, Do- j " : i aW cet aütem , eorum ignorantiam fuiífe quodammodó affectatam, eáque non ii modó illos non excufari, fed gravius e- orum fieri peccatum, Minores veró, f ( feu populum myfteria Scripture co- ii gnitanon habuiffe ; ac fi quispiam eo- Ti rum ex multitudine miraculorum fu- [ fpicatus fit, Chriftum effe Dei Filium , Majorum operá ab ejusmodi opinione fuiffe revocatum. Unde illa A&orum V Cap. 3. Scio, quia per ignorantiam fecifiis, n ficut €3 Principes veftri. Ad aliam deinde Rs ? venit quzftionem S. Dodor art. 6. U- UT tritin peccatum Chriflum. crucifigentium. fuerit | D] gravif. l, 215 Feria fextà Parafcevet, graviffuuin : Et ait, peccatum Princi- m pum Judeorum fuiffe graviffimum non li tam ex fuo genere , quàm ex eorum malitia; Graviffimum item fuiffe Ju- du ïft»:n' deorum minorum peccatum , fi fpe- il &etur peccati genus ; eorum tamen h f ignorantià aliquid de peccati gravitate F)w Md diminui. Denique verbis illis, Paer ho s ignofceill , quia nefiunt. , quid. faciunt , n]) concludit Deum orá(fe Patrem , non pro Principibus Hebreorum , fed pro populo , & pro Gentilibus, qui eum nf 1 quidem cruci affixerunt, fedignoran- p tià aliquo modo excufabantur. W Eu u hu ]h PA YcH VIPTI Suarea putat. Cbriflym orá[fe etiam pro. Prin- cipibus Judaorum. Omnes videntur peccáfJe, XI'M w ne[cit, quid. facerent. Chriflus 4 Deo exora- vitomnibus auxilia [ufficientia ad. [alu- Zent. Eam non omues £amen adepti funt, Secutus eft S, Do&or Bede doctri- nam, qui verba illa ex D. Luca enar- 48 o Jiam (l W j rans, Proill;inquit; rogat, qui nméfcié- ( l 1 vunt, quid facerent, zelum DEI babentes, fed non [ecundmm [aentiam, Multó autem ma- i £is 214 -Fen'a fexta Pavafcever. | hi gis fuit. excufabile peccatum.| Gentilium , per giine quorum manus erutifixus ef..— Hac veró aj illus loci explicatio Suarez minimé vb arridet, qui loc. cit, qu. 47. art. 6. con- pl tendit, Chriftum generatim oráffe pro TeD05 Dd omnibus ; excuíationem autem ex iil ignorantia omnibus convenire potuiffe, tinpo fallem ad veniam de perpetrato cri- i t mine impetrandam ; que quidem igno- eris, Q rantia, licét in Principibus Judeorum f D fuerit affectata, aliquid detrahit de au- d dacia & contemptuDei, quz in Judzo- gt ] 1 rum fcelere continentur; prafertim [ L l 1 ii veró, quia ejusmodi explicationi favere Q9 "videnturillaex Atis Apoftol. — scio, quia Prcnsd per ignorautiawi fetflis, ficut C9. Principes donpls vefiri. Heffelius in Explicat. Paff, Chri- Mil : Iti putat; Jefüm non pro iis tantüm fjeij, orálle, qui ex ignorantia, fed etiam Mp proiis, qui odio, invidià, peffimáque Ti ( voluntate peccaverunt ;ac propterea m [ etiam pro Scribis, legis Peritis , & Sa- Ts ul cerdotibus, qui Prophetas legerent, ac Wt HebdomadarumDanielis rationem inire b potuiíIent; nam de his etiam potuiffe di- r Cl , non enim [ciunt. quid facigut ; vel quód TOl peccati füi quantitatem ignorarent, vel l quó ij — Feria [exta Parasteues, 215 SMWIPH quód in eo, qui omni comes eft pecca- AO to, judicii errore verfarentur. Idautem l i probat, & animadvertit, Chriftum ex- T u Ls emplofuo nos docere voluiffe, oporte- re nos non modó pro iis orare,qui erro- [ re dudi, fed etiam pro iis,qui malà men« idud teimpulfi nes oppugnent. Quoniam n d ä veró inde videt argui pofíle, quosdam Wmæ ex iis, qui ex animi malitia in. Chri- t m ftum Dominum peccaverunt, aternam. T g falutem effe adeptos, concedit. confir- Vi mátque ex AG.. Apoftol, cap. 6. Malta etiam turba Sacerdotum obediebat Fidei : & 3 t ao n excap. r3, ubi Paulus dicit, quosdam TT Principes & Sacerdotes, qui Chriftum , T & Prophetas fingulis quibusque Sab« (aL"Falïan- bathis legi folitosignorabant, jz4icantes 1 1 0 implevilfe. Quz omnia Eftio probantur 1 d j h in cap. 23. Luce verf. 34. Docet Syl- vini vius Comment, in 3.par D. Thomze ! P'Uplm quaít, 47.art. . inter Chrifti perfecu- !,r[ & , tores fuiffe nonnullos, illum qui probé 1] V noverint Meffiam in lege promiífum; j tantá autem fuiffe perfidià, ut ad ejus preclara & admiranda opera animum j j i du noluerint adjicere, fed argumenta fint Trd aucue- lelü I 216 Feria fexta Patasceves, þ aucupati, quamobrem illum infectaren- s tur. al j Plebejos & minores generatim Chriftum àt Meífiam non cognovilffe ; jbl w a eorum veró, qui vi miraculorum per- culfiin eam effent cognitionem ingrefli, ml DI quosdam odio malísque artibus Phari- feorum revocatos, in priorem czcita- um ib tem recidifle. Et art. 6 probabilius effe ii docet, illum oráíIe tam pro peccantibus ex m n invidia, inalitia, odio, quam pro peccantibus ld ex ignorantia, tam pro majoribus , quam pro at r suinoribus fcilicet ilis, qui erant pradeflinati, Oab Quod veró ad Lucz textum attinet, in dim, t quo verfamur, Pater ignofce illis, non euim tio f feiunt,quid faciunt, illum itàexplicat: Pater L ignofce illis, quia per ignorantiam ne[cientes , | üüpm v quid fatiunt, valde miferi funt.Et quactt. 2 1. Va Qu art.4. vult, Chriflum non orá[fe pro omnibus Qu di fuis arucifixoribus, [ed pvo iis folm, qui erant bus pradeflinati. Jefus enim dixit apud Joann. dalo Cap. I7. ANonpro wmiuundo rogo, fedpro iis, zf quos dedifli iibi de mundo, Quorum in Bo numero non modó quidam fuére , qui per aliorum feditionem, fed nonnulli jl etiam, qui per malitiam in Chriftum lt Dominum peccaverunt. Superitis frdny, num, h Feria fexta Parafcever. 217 li R J TE num, I98. & fequen, docuimus, om- a nem Chriíti orationem, quz ex ratio- nali & deliberata voluntate proficifce- l) A retur, efficacem fuiffe; quamobrem Jo- u ann, cap. 10, legitur: Quecznquepopofce- ts i ris à Deo , dabit tibi Deus : Et illud. — Ego tj anutem [ciebam , quia [emper me audis. 1n- Qwf de fit, ut Sylvius qu. 21. art. 4. fenten- ais tiam illam tueatur, Chriftum pro fo- Wtl lis pradeftinatis oráffe. Verüm , qui J dicat Chriftum Dominum oráffe pro tl omnibus, orationem ejus fuiffe exau- ditam , omnibus à Deo exoráffe au- umamnc:,;: : li n n xilia fufficientia ad falutem, etfíi non (] t omnes falutem adepti funt; is facilé ia t omnem videatur diluere difficultatem. gl Nam Chriftus dicens, ieuofe, nihil quid- if quam aliud à Deo petiit crucifixori- lia t bus fuis, quàm auxilia, quibus opus j at ! eft ad converfionem & poenitentiam ; g i in prefenti enim providentia non nifi (uum n peenitentibus & converfis ignofcitur. n u Secunda Chrifli verba in cruce, Evangtlifis f d difirepare videntur, Mattbeus €$. Marcus Ti tradunt , utrumque latronem. Chriflo impro- f K perilfe, I 218 Feria fexta' Parafteves. perffe : Lucas, alterum tantim, C3 ab altero ghutj PU repreben(um. Secunda Chrifti verba funt ad Latro- — (v. X um d nem. Hodie mecum eris in Paradifo, qua refert itidem Lucas cap.23. Medium TT inter duos Latrones diximus Chriftum ; DT ad Calvarium ductum effe, ut crucifi- gimig POT geretur. Medium itidem inter utrume. M. l que nunc dicimus crucifixum : Twnt eracifixi [unt c um eo duo Latroues , umus à Mdoo d dextris , £ unus à [miflris ; ità Matthaeus a d cap. 27. & cum eo confentit S. Mar- gizim cus cap. 14. Atque marrat uterque E- vangelifta , Chriftum ab utroque latro- nj ne maledictis effe profciffum: 14:pfum li autem C latrones , qui. erucifixi erant. cum D Et, qui cum eo eo , inproperabant. & €«, Sed | Y ial eracifixi erant , comviciabantur ei, "d uedam videtur effe difcrepantia inter fmpi, Que At ambos hos Evangeliftas & S. Lucam , bl Latronum alterum, qui cap. 23. Ícribit, mf dum in Chriftum contumeliofa verba un evomeret, acriter ab altero reprehen- | pui')ïi. N fum , qui poftea Chriftum oravit, ut, | LT cüm ad fuum pervenilfet Regnum , 7 | memor elffet füi : Unus antem . ex bis, qui pende- ,l) ] D Feria fexta Parasteves, 219 luU ln pendebant , latronibus: blafpbemabat eum di- cens : Si tu es Chriflus, [aluum fac temetip[um s 63 nos. Refpondens autem alter increpabat 43 *R eum dicens: Neque tu. times Deum , quód . ln in eádem. damnatione. es, Et nos quidem rl juflé 5 nam digna faclis vecipimus : bic veró T uibil mali gefJit. Et dicebat ad. Jefum : Do- Y mine memento inei, dum veneris in regnum T. 1 iuum. Hac veró cüm ea, que ex NT Mattheo &' Marco retulimus , . vi- Mil deantur evertere, quaritur, qui Evan- d gelifte inter fe poffint conciliari. ul wqu:lz:o- Conciliantur Evangelifle ex D. Augufline, i i.l:;:n Latrones €3 1pft clavis affixà funt. n Docet D. Hieronymus in cap. 27. t 2 ^ Matthzi , inter fe nihil Evangeliftas di- Ícrepare, & principio quidem utrum- u J r fj que latronem in Jefüm convicia & maledicta conjeciffe ; alterum veró eo- [ il 1 rum, üt folem obfcurari vidit, treme- j fieri terram, & faxa disrumpi, refi- f J J puiffe : Non quid difcrepent. Evangelifla ,. ii fed quod primum . uterque. blafpbemaverit, lm debine fole. fugiente , terrá. commotá , faxis- 2 que I ! 220 Feria fexta Para[ceves, que dimuptis , €3 — ingruentibus tenebris , ;ui', t unus. crediderit in JEfum , €9. priorem ne- inom, ( gationem fequenti confe[[one. emendaverit, [e,fl ip( Verüm $. Auguftinus lib. 3, de con- ! atl fenfu Evangeliftarum ad eos concilian- n dosaliam ingreditur viam. —Ait enim, ! n Mattheum & Marcum modum adhi- du buiffe loquendi, qui frequens eft in gt facris paginis, ubi fepe pluralis pro o fingulati numero ponitur. Itaque in x f ! Epiít. ad Hebraeos, clauferumt ora leonum VR dl ubi tamen de folo Daniele eft fermo ; Ts fe&i funt , quod refertur ad [faiam; & al Pfalmo2. — Afliterunt Reges terre €9 Prin- du cipes cotuenerunt ir umum ; quae Herodem g innuunt & Pilatum; quorum alter Rex, lts alter Princeps erat; üt apparet ex Ad. QR Apoftol. cap. 4. verf. 6 Hanc Augufti- Mu ni fententiam libentiüs Interpretes funt Itj amplexi; quod teftatur Scriptor Sy- nopfis Critic Sacr, in Math. cap. 27. lflü("'fl[ pag. 677. Plaralem uumerum ufurpari , ubi LT p unus & imultis, fed. indefinitd indicatur, Ve- teres Novique Interpretes snonuerunt, At- que etiam multó verifimilius eft, de Qu uno tantüm latrone Evangeliftas lo- £ lf qui ; N 22l Feria fexta Para[ceves, bjü j qui; nam qui bonus potuiffet latro j alterum , quod blafphemaret, increpa- ! Wlm ul | re, fi ipfe etiam pauló anté blafphe- J [ W. má(fet ? Vid. Tillemont. not. 34. ad OCO Vit, J. Chr. qui illud addit, quemad- . i modum fuit Chriftus, ità & latrones Id clavis affixos fuiffe cruci; nam Evan- d gelifte tum Chrifü, tum latronum cru- Mi Cifixionem eodem modo & iifdem « Jijet plané verbis narrant: . Tanc erutifixi [unt Qddan; &um, eo duo Latrones ;; Matthai cap. 27. m Et cum eo crucifigunt duos Latrones ; Matc. Af cap 1i5, Neque veró difficile fuiffet, n cüm tres illzz reperte funt cruces, eam; p quá Chriftus, ab iis crucibus, quibus r latrones fuerant affixi, difcernere, fi ppamexäi " crux tantummodoó Chrifti Domini fuif- ii a fet clavis perforata. It 7 Fortáffe. Latrones fuerunt ex i, qui tümc n temporis: Judaam infeflabant , uec alium fibi ff r Regem e[fe, quàm Deum dicebant. Sin- jl gularis gratia. Dei , quód Latro Chriflum. Regem rediderit. n n t Quznam fuerint lattonum nomipa , & Martyrne dicendus, an Confeffor h K 3 bonus l/ 222 Feria fexta. Para[ceves. j bonus latro, difputare przttermittimus; g quia jam de iis differuimus lib. 4. par; "m 2. de Canonizat, San&dor. cap. 12. num., Io, Illud obiter animadvertimus, D n d quod, cüm Judza tunc temporis qui- s d busdam Hebrzis latronibus effetinfefta, l g ngfm ,, qui Deum fibi folum Regem effe fta- l tuentes, Romano propterea fe 1npe- jum, 2 | l df rio non effe fübjectos jactitabant ; cüm- que probabile fit, latronem hunc, de 4. a quo loquimur, ex eorum numero L if fuiffe, fané eximia fuit divine gratie vis, quà Chriftum credidit & faffus eft Regem, Ez dicebat ad Jefum: Domine B smenento neà , um veneris in Regnum tumn. gioth Hzc procul dubioad coclefte Regnum | Bo funt referenda: nofter enim Servator Y faturatus opprobriis jam in mortis li- Itj mine verfabatur; non ad Regnum il- purn lud, cujus Meffiam fore compotem f& uo ( Dor Judai fomniaverant, necadterrenum ii illum dominatum, quo futurum fibi iil falíó pollicebantur, ut Ifraélitici Regni du Íplendor reftitueretur & gloria, Quam- obrem exclamat S. Leo Serm. 2, de fralis Pafhone: Qs iflam fidem. exbortatio per- i | ln g fuafa ? l]l 223 Feria. fexta Para[cevet, T ( fuafit ? qua dodrina imbuit? Quis Pradi- cator 4CCen dit? Non viderat prius aGa. mi- M y 21 racula 5 ceffeverat tumc. languentium curae dte ' tio, cecorum . iluminatio , vivificatio t0r- j n TDOL D tHorum;, ea ipfa, qua mox erant gerenda, nin aderant: Cj tamen Dominum. confitetut Qsl 1 [ l u d Regem, quem videt [upplicii fui effe con- 1 h ortem, Nunc veró de verbis, qua 1lit AT (f dixit JEfus » Podie mecum eris in Paradifoy (ii lod pauca quzdam obfervabimus. TU 1e n Quo fenfa intelligenda illa: Hodie mecum eris in Paradifo. dMndd Y Dimt Marcionem ea verba ex Luce Evan- i, g elio faftuliffe, narrat Epiphanius He- ret Marcion. & Origenes refert, eadem du t verba itidem deleta fuiffe à quibuídam n fimplicioris ingenii Catholicis , quód m putarent, non po(ïe cum eo congrue- hl nobis traditum eft de Chri* li il re, quod ' fto Domin o, cujus corpus eo die in | i Ti fepulchro érat, anima autem in finum TU Abrahe defcenderat, ut-inde Patriar- ( charum animas fecum abduceret. He- fychius Hierofolymitanus poft vocem T^ illam Hodie, comma ponebat, ut fen- 4 fus M 15 l 224 Feria fexta Pata[cever, fus effet: Tibi hodie dico; mecum g v eris in Paradifo. Verüm ut redla ex dta iis Jefü Chrifti verbis eruatur fenten- vtj tia, non eft opus tanto molimine; üt : obfervat Calmetus in cap. 23. nüm. 43. Joalm. Iu g Mi f D. Auguflinif£3 D. Thoma vocis illiu hodie g explicatio, Quis Paradifus ille fst , quem Lazro notuinat, d vl Juftinus Mart l ad Orthodoxos yr. qu. 75. 76. & 85. ait, Paradifum illum : COU terreftrem . intelligendum eífe , unde [ f ] pulfus eft Adam. Verüm preterquam stj quód nulli compertum eft , quamdiu ii j ille Paradifus extiterit, quóve tempo- D l j re fublatus füerit ; hujusmodi fenten- t tia cum petitioneLatronis minimé con- eint venit. Latroenim nonterre(trem Pa- Ddf radifum , fed Beatorum Sedem, & cce- Ángds eftem Dei vifionem polítulaverat, S. lr Cyrillus Catechefi r3. Nondam, in- T quit, 4Lrabam ille fidelis ingre[fus efl , €9 d Latro ingreditur ; nondum Mowfes €3 . Pro- hü phete , €3. Latro intrat. EX quibus ver- Wi j bis intelligi poteft, Cyrillum putáffe, d j pri- w Feria fexta Parafceutt. 225 h mitum ( primum omnium fuiffe latronem, cui j h " vifione beatificá contigerit perfrui. Ad- Ab vertit Antonius Auguítinus Toutée ad Ut v illum $. Cyrilli locum, eam poflle tri- ] 23- Jüm bui Cyrillo fententiam, ut Chriftus ad Inferos vigefimà quartà diei horá de- fcenderit, poftquam antea Latronem il Verüm ex- in Paradifum adduxilfet. if hi peditior & apertior fententia Cyrilli verbis tribui poteft , primum fcilicet x omnium Latronem fuiffe, cui Chriftus : il äï ïTL'H Paradifum pollicitus fit. Quod veró h, attinet ad vocem bodie, qu& interpre- n M tes tantopere exercuit, docet D. Augu- Qu ftinus ep. 187.aliàs ;7.ad Dardanum c. n I) ï; " 3. verbailla, bedie mecum erz in Paradifo, Id | f:n Imi non de Paradifo intelligenda effe ; non N enim Chriftus illo venturus erat die in 3n£itr. Í (] Paradifum : Non ex bis verbis in Calo exi- / ! t Jlmandus eft. e[fe Paradi[us 5 meque enim ipfo J Y die in lo futurus erat bomo Chriftts J Ejus 2 [ p Sed ità intelligenda effe, ut Paradifus " j effet in Inferno, quó anima Chriftiil- " h lo die füturum erat ut. defcenderet. V Reflat ipgitur , ut, fi fecuntin boininem di- ! my,uv ISW Gum efl, Hodie mecum in Paradifo ; in lu- Ie3 226 In Feria fexta Patafceves. ;l ii in Inferno intelligatur e[fo Paradifus , ubi erat eo die futurus fecundüm. bumanam. animam u Chrifii, Ec D. Thomas.qui nunquam ab jridoni Augullino recedit, 3 par. qu. 5 2. art.4, m a ad tertium hacfícribit: «//s4d verbum Do- | (j p | quini efl intelsendum non de Paradifo terre- j ts firi corporeo ,. [ed de Paradifo [pivituali , in xdu l quo effe dicantur , quicunque divind gloriá | Eanïuf: ] pexfruuntur. — Unde. Latro loco quidem cum l(s l Chrifío ad infernum defcendit, ut/cum Cbri- WUM fío e[[t , quia didum efl ei:. Mecum eris ia m il Paradifo : fed pramio in Paradifo fuit , quia 3».Ch !l ibi Divinitate Chrifli fruebatur, frcut €9 ali ( Sanci. Maldonatus in cap. 27. Matthai TU ( p num. 44. vatrias affert loci hujus intel. i Ti ligentias : ait enim, nomine Paradifi WA 3 Tf Coelum à quibusdam accipi , quó etfi hm Chriftus nonnifi poft quadraginta dies la, ] afcendit, tamen ut Deus ubique eft, & ideo eodem illo die in Coelo erat: I alios exiftimare fcribit , Paradifum T quemcunque locum vocari, übi fit t J Chriftus, & unde Deus perfpiciatur ; w animam autem Latronis futuram Chri- frior ] Íto fuiffe comitem, eodémque die De- lu Q um vifuram ; veré propterea didum D [2 («7] 1 Feria fexta -Para[cevet, 227 dff, d fti [ effe, futurum , uteo die cum Chrifto LT eífet in Paradifo. Utramque refutat [ j Maldonatus fententiam ; eámque de- DERY mum amplectitur, quz ftatuit, Para- i mä'fm l difi nomine intelligendum eífe Abra- ! l.m ha finum , ubi Sanctorum animz, do- Wi nec ad coelum pateret aditus, mora- J dmni g,';;;z bantur: illuc enim eo die Chri(tus de- D fcendit; illuc Latronis animam fecum um adduxit. Hazc fententia probatur La- ln j my, qui Harm. Evangel.lib. s. cap. IH f».!l | 35. Chrifti verba ità explicat: Non mo- MO do tui memorero , cüm Regnum me- b t um plenitudinem fuam confequetur , lp fed hodie magna tibi afferam folatia, p d & ad illam te fedem mecum adducam, " ubitranquillé degunt animz Abraham, W ! lfaac, Jacob. um Jb l r Tertia Chrifli verba in cruce, (j " W frdn Tertia, qua Chriftus protulit verba, l, ;Ci T refert Joannes cap. 19. Stabaut autem It juxta crucem J Efà Mater ejus, €$. Soror Ma- vpka iil (n tris ejus Maria Cleopbe, C Maria Magda- J leme, — Cüm vidi[fet ergo. JEfus Matrem , €9 dicit Difetipuum : flantem , quen diligebat , ul ! [n] I Mutri j 228 Feria fexta Parafcever, Matri fue:. Mulier ecce filius tuus. Deinde jent dictt Difipulo: Ecee Mater tua. Et ex illa g pr s bora accepit eam. Difüpulu in [ua. 0 ï Difcipulus , quen diligebat JEfus , erat Joan- ii ues Zebedai filius.. Maria Cleopb.e uxor , fü- j vor B. Marie. Ephefi B. Maria obüt, S. s Jofeph tempore erucifixionms jam é quoi d vivis abierat, «t al a Quenam illa fuerit Maria Magdale- ne, qua crucifixioni adfuit, nos alibi , gt examinabinmus. Interea fatis fit hec ia annotáffe: Difcipulum , quem dilige- QOX bat JEfus, fuiffe Joannem filium Zebe- qnni l ! n dai: Mariam Cleophz ; qua fimul cum B. Virgine & Maria. Magdalene mor- lum Cv ti Chrifti JEfu adfuit, juxta probabilio- rem fententiam fororem fuifle B. Ma- Ym rie, & uxorem Cleophse, quifuit Pa- T ? Chriftum Domi- ter Jacobi minoris num Beatam Virginem ideo matris no- W | y mine non appellàffe, quód eius com- milerefceret : li - - - matrem fine. momine. Matris , p Ne materna pium cruciaret yifcera uomen, 1 gj ut [ -Feria fexta Parascever, 229 7 hr a üt cecinit Jo. Baptifta Mantuanus, Ut L autem pracipuum fuum in Matrem a- L morefn declararet , ei dixiffe ; ut Jo- annem deinceps in filii loco diligeret; itidémque Joanni, ut B. Mariam per- L indeac Matrem coleret: Joannem man- Mij | data Chrifti abunde lmpleviffe , qui ii Üj omni officio & pietate B. Mariam fem- ercoluit, domifecum habuit,donec A manfit in Paleftina , profectusque E- W l l) phefum eam fecum adduxit , ubi tan- al l dem Beata Mater ex hac vitaad Coelum Lf Jl convolavit, Quód autem Chriftus Jo- n N , i UL [ anni Matrem commendaverit, facri i inde!nterpretes arguunt, D. Jofephum w !]agd]' tum temporis in vivis non fuiffe. Vid, N i M Calmet. in cap. 19. Joann. num. 27. mui ] & Natalem Alexandrum ad idem caput j loU .rB num., 25. & feqq. ( " Quarta Chrifi verba. Eli Eli C9v. verba Syriaca funt; . Judei ea [e uon in- jun zelligere frmulabant, Quarta Chrifti verbarefert Matthaeus Wn: p -;r cap 27. Clamavit J E|us voce magná dicens : Eli Eli lamna[abacbani ? boc efi, Deus meus, m V 7j Dens hr 230 Feria fexta Parafceves, Wyæ A"' j Deus teus , i? quid dereliquifli me ? Et Marcus c. 1 , Exclamavit J Efis voce magná ssl d at " dicens: Eloi Eloi lamma[abacbani? quod eft d d interpretazum : Deus meus , Deus wieus , üt quid dereiiquifli me ? — Narrat. uterque ] Evangelifta, eos , qui aderant, cre- finr, i ltmde: didifle , illum tliam inclamáffe, Qui- nam hi fuerint, id qui crediderint,non hult, : fatis exploratum effe poteít. Quidam Vattets f i putant, fuiffe Romanos linguz Hebrai- c& imperitos. Alii veró animadverten- w tes Romanis Eliam hominem fuiffe o plané ignotum, putant fuiffe Judeos at Helleniftas, qui Hebraice quidem lin- :ijruut, | gue imperiti, quis effet tamen Elias, i, AL probé noverant. Sunt alii, qui arbi- trantur, füiffe Judzos Hierofolymita- t nos , quilicét linguz periti, fenonine piYi telligere fimulàrunt, ut Chriftum ir- IU riderent. Vid, Calmet. Cornel. à La- ls pide, & Nat. Alexand.in cap. 27. Mat- WW [ thzi. Syriaca veró funt verba, Eli Eli m laminafabaclbani ; nam poft reditum à "g Babylonia Hebrzi vulgó eà ufi funt lin- Y guà, qua ex Hebraica & Chaldaica fi- lii & mul permixtis coaluit. Maldonatps Qu 1 i ^ 23I [ Feria [exta Parasceuer, hu in cap. 27. Matthxi num, 47. ex omni- lts busillis, quas modó recenfuimus, fen- J tentiis de eo, quod quaritur, quinam ET x tandem ii fuerint, qui exiftimárunt, Ut | Chrittum invocá(fe Eliam , eam amplee &itur , uzítatuit, idà Romanis cre- i MHEI Qd* ditum efle : affirmare Romauos milites fuif- lm fé 4udeo, — Haud porro rationem affert, (ula Mattheus & Marcus narrant, illos; T feu illorum aliquem , quidixit, Elem "i vetat ifle, eundem illum fuiffe , qui Chri- | i ff (to acetum obtulit : Lucas autem & Joannesfcribunt, eos qui acetum ob- b hias I Vrl tulerunt, füiffe milites ; unde confici mbls, | videtur, Romanos fuiffe milites , qui ] l, Chriftum invocare Eliam crediderunt, qiá j il Idem Maldonatus num. 46. confiderat, mus apud Mattheum Chriftum exclamátle m'ftu;n j Eli Eli, & apud Marcum Elv £loi ,apud iil Hebraos autem, idem effe E/j, €9 Eloi: li i dicunt, Hf - utroque enim , inquit , modo Helra i 4 T Deus meus: €3 Eli €9. Eloi Quazri- dnà turigitur, utrà Chriftus tandem fit ufus j voce, conjicítque Maldonatus non ii Elo, fed Eli adhibuiffe vocem , tum quód verba recitabat ex Pfal, 21, tuu u [ quia n 232 Feria fexta Parafceves, quia adítantes crediderunt, Eliam ab leintia d eo fuiffe vocatum. i O m Impia Calvini Hafpbemia, Nonilla fuére ver- g ba Chrifli defperantis , (ed magis dolorum w Juorum. acerbitatem declarantis, m Verba illa fuiffe Chrifti defperantis j u hs nefarià aufus eft affirmare blafphemiá impius Calvinus; propterea quód o- p 1 mnem Dei iram, quam peccata noftra (It0na concitáffent, ideóque etiam damnato- ib rum poenas, inter quas defperatio, ex- ji l periri Chriftum oportuit. Quz qui- foimt ls dem horribilis blafphemia fe ipfa jugu- À lat Si enim Chriftus pendens é cruce | M. il defperavit, graviter profe&tó peccavit, Dd rec propterea Dei iram placavit, quin T imó magis incendit. Huc accedit, quód, a Pa cüm jam in eo effet, ut expiraret, di- Xit; Pater im manus tuas commendo [piri- dere vj um meum; qua profedó verba non T nf lm,a funt defperantis. Statuendum eft igi- z tur juxta Pfalm, 21. qui totus eft de il u Chrifto, ubi habetur: Deas, Deus mens, NI Is P re[pice in me , quare me dereliquifli ^ verba Chri(ti non ex impatientia , aut diffi- quils dentia [ il Fería fexta:Parajcevet., ' 233 lg dentia effe orta, nec iis , fignificari, ejus humanitatem in extremis vitz do- loribus à Divinitate fuiffe derelicdtam , ifajm. aut zxterni Patris benevolentiam immi- d | nutam; fed atrociffimos animi dolores [ l cruciatüsque corporis , omnésque il- ii | las acerbitates declarari, quas sterni ln Patris juffu perferebat, ut, quibus reum fe ipfe fuppofuerat, omnium omnia Tl 3f | crimina expiarentur. Dignifané funt, nj qui legantur , Sermones Leonis Ma- At gni de Patfione Domini 65. & 66, ubi Q g plurima reperías , qug huc refpiciunt, "u Eftius in cap. 27. Matthaxi docet, non VN ! ideo in hunc modum Chriftum excla- - máífe, ut fignificaret, à mifericordia p a ! Q l lu Dei fe penitus eífe rejectum , quem- T ] ! admodum ii rejiciuntur, qui in de- j Ü fperationem inciderunt ; fed illud often- p dere voluiffe, humanam naturam fuam i m tot tantísque acerbitatibus eíTe circum- ndir fufam, nihil ut folatii à divina natura, gdü que illi unitate perfona conjuncta erat, acciperet. Chriftus enim ità acerbifli- | D,:-,lsnlïïþ mas fentire voluit poenas, ut merus gf;]i? ï' quilibet homo fenfiffet, Advertitetiam, ;':Lä»ï ! pauló f 234. Feria fextta Parascever, ' pauló anté Chriftum Patris nomine gl Deum compelláffe : Pazer, in nanus tzas nb commendo Spiritum meum, Quarendum gt äü propterea, cur omiíIo Patris nomine, g, U Dei nomine poftea ufus fit: Deus mezs, a Deus meus , àt quid dereliquiflime ? Cüm- ;ural'f, que refponderi poffe videat, hzc ver- Qs ba ex Pfalmo, quem fuprà diximus, u effe defumpta, ubi eft nomen Dei , od non Patris , notat, illa etiam , in mams st at iuas comimendo €3«, ex Pfalmo fümpta ia eíle, Sicut autem Chriftus hoc loco r voci Domine vocem Pater fübftituit,, eo- ii dem modo videtur haud zgré pro r r Deus meus debuiffe vocem adhibere Pa- ATT zer meus: atque ità tandem concludit : ; ï ff ! u"ïþï Cur id non fecerit , afferri potefl ratio , quia d non conveniebat , ut. Filius diceret, t à Patre : ib derelium $. e/tm illis nominibus [uyama inter m M &os cbaritas , 9. conjunélio Jügnificetur : fed Va creaturam , id efl , bominem ab eo relinqui in l LT pauis non inconvenienter dicitar , quia Deus ET eft. totius. creatzre . Dominus, Addit pra- TT terea, Chriftum, cüm peccatoribus à Deo mifericordiam petit, voce Parer It optimo jure uti: Pazer diuitte illis ; ean- démque )5. | Feria fexta Paratceves, 235 Htiy démque adhibere vocem, cüm fuum m fpiritum Deo commendat : Parer in ma- )Jlïfäilm uus tuas Cdc. Eo enim nomine chari- l : tas , dulcísque continetur conjundio. du M Adverfüs autem Calvini blafphemiam, W ( uiait, Chriftum defperátfe, velipfe w Gerardus Voffius Harm. Evang. cap. j 9. qui tandem id dici poffit , vehemen- r [f ti quodam animi impetu rogat, cüm y Ibf ipfe Chriftus iisdem illis verbis fe ad t Deum convertat, Deus meus, Deus sneur. hl Grotius veró in Matthzeum, & Glaffius [l lib. s; Tract. 2. cap. $. probant, tum m in Greco tum in Hebraico fermone hu : verba illa 27 quid precantis effe verba, NT non defperantis, Videatur etiam Mal- tht l donatus in cap. 27. Matthei , qui refu- j t tato impio illo Calvini errore excla- : : mat: Faceffat igitur ifla blafpbemia, — Satis [ Ál blafpbemiarum à/ Judess in cruce pendens AH Chriflus accepit : opus. mon eff , ut ab bere- .WJW | Hom interpretibus ad. dextram Patris fedeus lg plures: accipiat. gt 1 fonta Chrifli verba. . Acetum illi fitire fe VOff f dicenti prabitum . eft, ij Quin- N 236 Feria. fexta Pkmj&ev*a. i Haud fi : Quintó locutus eft Jefüs, cüm fitire Íe dixit; & acetum illi prebitum eft. n i g Id veró folus Joannes refert cap. 19. j Poflea [ciens Jefus , quia omnia con[ummata PQWEE funt, ut confummaretur. Scriptura ,. dixit : [ "i fitio. Matthzeus poftquam narravit, Chri- us ftum exclamáfle, E/j Eli lammafabatibani, MWM. gtl iísque verbis quofdam credidiffe, Chri- ftum Eliam inclamare pergit: Unz; ex tur Jo1nn el acceptam [pengiam. implevit aceto , €3 nf impojuit aruudini, € dabat ei bibere ; aít- i que alios dixi(le : Sine videamus, an ve- finf niat; Elias. liberans. eum. il m Confonat S, Marcus qap. 154 — Curreus. autesa. tnus, t Ra rQ €S implens [pongiam aceto , circumpenén:que lia calauo potum: dabat ei. dicens : Sinite videa- muWs, au veniat Elias ad. depenendum eum. bt iinlos Et Lucas cap. 23.. l/udebant ei €4. siili- 365 actedentes , && acetum offerentes ei,. Et inilic Joannes loco füprà cit. Vas ergo erat r pofttzm. aceto. plentm, — Ml autem . pongiam t plenam aceto byfopo circumponentes obtuleruna t Gd ori ejus, pv ln In ea re impleta Scripturarum oracula.. Mal- ley: t« Chriflo JEfu fuére illius fitis cau[a. ii n Haud D ^ Feria fexta Parasceves. 237 Wü] üm Haud mirum 'effe ait. Lyranus, JE- ln j J füum, tot jam laboribusexantlatis,tan- fm u?' 190 tàque fanguinis copià effufà, fitim e(fe , m perpeffum. Tantum laboraverat, 69 de [au- thl Jl!l!: e emiferat , quód corpus ejus evat. di[Jecae gui ia tuin £. aduflum,, €9 propter boc fitiebat fu- Va pra modum, — Sitishujus, quà Servator nofter laboravit, caufas fusé perfequi- li J duga tur Joannes Jacobus Scheveherus in Pbyfica Sacra in textum S. Joann.cap.t9. u d [ longo illum tempore cibo potüque ab- M ftinuiffe; diutiffimé vigiláffe; hüc & tf d illuc violenter raptatum difcurriffe ; i t magnam vim fanguinis amififfe ; fpi- neam coronam capite geftáffe ; flagel- IU Wib lis teterrimeé cefum,ignominiofiffimum i mortis.genus prefens animo habuiffe; infinitos in cruce fuftulife cruciatus ; T TP in ipfa cruce pendentem totum pené fanguinem profudiffe , viícera ejus ex lii s o inflammatione conflagráffe, & in pecto- TT ris cavum lyimpham defluxiffe. Scri- pturas veró in hac re impletas ,. lucu- lentiffimé patet. Pfalmo enim 68. ha« T betur: Dedergnt in tícam meam fet., €3 jul in fiti: ma potaverunt me aceto ; cnjus pri- lp ? ma 1 238 Feria fexta Parafceves. M hh m ma pars oraculi fpectat ad id , quod fu- [ prà narravimus de vino felle mixto, us UT Q de quo loquitur etiam Matthzus cap. ul fs 2/7. Et dederunt ei vinmn Libere cum fel- le mixtum; altera pars ad illud pertinet, |: ha l DEU Jl : de quo nunc agimus, àt obfervat Sua- r Iez 5. par. tom. 2, di Ultimo tandem. rp. 37- feä- 3. 50 'x,q u üg...m ll Semélne, an fepius Chriflo acetum oblatum diadam | fuerit, Coutiliantur Evangelifle. ln - Putant nonnulli, S. Cyrillo fibi du- j li ce adícito, fzpius Chrifto Domino ob- if latum füiffe acetum ; nam, àt dudum Ia ai* l TU oftendimus, quidam Evangeliftz di- cunt, prebitum illi acetum , poftquam (ndà Mi dixiffet, Eli Eli lamma[abaGbani 5 & S. Joannes narrat, id fa&um effe, poft- t t quam JEfusdixiffet: siro. Huc acce- Mirom dit, quod Matthzus narrat, quendam Qu qu ex li, qui aderant, Chrifto acetum &atm obtuliffe, ceteros veró dixifTe : Sizevi- &inn Qutag deamw, — At Marcus cap. 15.ait, illum ipfüm , qui acetum obtulit , dixiffe cze- fhmt) teris: Siwite videamus, fi veniat Elias ad (ftnd deponendum eum, . N exüm nihil opus effe tll vide- M Feria fexta. Parafceves, 239 m videtur , utacetum fzpiusilli oblatum ". dicamus , nam quod fcribat Joannes, Chri(tum dixi(fe, Sizio, idque taceant lin ü m t alii Evangelifte , non inde inferri po- JUdpmiäæ; teít, aut Evangeliftas inter fe difcrepare, aut ad tollendam difcrepantiam opor- m Lm tere actus multiplicari, Nam $. Joan- nes , qui enucleaté omnia , qu£ con- M (in tigerunt in Paffione Chrifti, defcripfit, aliquid ampliüs narravit, quod alii qui- b dem tacent Evangeliftz, non tamen ne- li gant. lii Evengelifle , quamuzs boc pra- TT termi[erint, non tamen negárant, àit Suarez t loc. cit. S. Majerem, Quod veróattinet ad difcrimen inter fime , €2 fiuite , vide glizi . Cornel. à Lapide in c.27. Matth. v. 49. :quïquam j Pulchré obfervat Maldonatus in cap. Ni; d ll 26. Matthzi, num. 48. Mattheum & Bs Marcum itàeam rem narrare , ut mili- " tum quidam accurri(fe videatur , qui ( ia acetum caperet, cüm JEfus Eliam vifus P n* eít inclamálfe; quz quidem non fatis conítant , (qua nou fatis inter fe videntur i,in jb m cobarere) quid enim aceto cum Zlia ? Oftendit itaque, hiftoriam hanc à Jo- T anneilluftrari; qui narrat , JEfum, qui p [ probé ']ï 240 Feria fexta Para[cever, f robé noverat,confummata efTe omnia, "T le fcilicet ea paffum, quz Patris fui de- d creto debuerat perpeti, nec quidquam auqi aliud reliqui fibi effe , quàm fpiritum gt emittere , fitire fe dixi(fe, ut Scriptura qtodi impleretur; atque ità fitim fuam ean- s Matln dem eífe, de qua David in Pfalmo fu- ROWUTM ràallato cecinerat ; jámque tempus hn incidiffe, càm , ut Scriptura implere- tur, acetum fibieffet propinandum. b punfil uf Duplex byffopi genu. Spongia impofita fuit Tittn, by[fepo vallenfi , qui ad dnos pedes a[[ar- DI git , non parietario , qua mera efi berba, lii w vlasd Cur autem , & quomodó acetum il- ( qi li oblatum füerit , longé difficilius eft nf explicare. Ajunt Mattheus & Marcus, Ab pongiam aceto imbutam arundini im- pofitam füiffe;Joaítes veró & hyffopum t ænff :(u aceto addidit. Nam hyffopum arun- Aiipe dinis ufum przebuiffe, non ità facilé , lt quis credat, qui fciat, hyffopum mol- At ! lem eífe herbam haud itàaltam , cujus Ql Yi codex fuftinende fpongiz prorfus im- i par eft, Quamobrem lib. 3. Regum Cap. AUf n M l Feria fexta Parafcevet, 241 M]nlä. d i l il We cap. 4. Salomonm difpatavit fuper lignis à of cedro, queefl iu Libano, tque ad byffopun, que egreditur de pariete: quibus verbis e- Vabn] jus herba exilitas demon(tratur. ld- : r : funog circo aliqui ex Sacris Interpretibus ar- bitrati funt, hyflopum aceto fuiffe per- T mixtum ; eóque liquore fpongiam im- i t j butam. Nonnulli putant, fpongiam I m hyffopo veluti quodam füniculo alli- Qu d gatam fuiffe arundinis vertici; alii ca- tj lathifcum implexis hyífopi ramulculis intextum, quo aceto imbuta fpongia ii contineretur. Calmetus in. Cap. 27. u Matthzi verf, 48. & cap. r9. Joann, verf, 29, fuffragari fententiz illorum vi- nodb ao detur, qui fpongiam putant hylfopi ca- v i lamo fuiffe impofitam. Duplex enim p u obfervathyffopi genus, alterum parie- ynanmdti t tarium, quod parietibus, alterum val- eitirint lenfe, quod in campis innafcitur ad ii fefquipedis, & interdum ad duorum g ts altitudinem pedum affurgens ; jufte n aütem proceritatis hominem, duos p d* qui pedes longum baculum teneat, y Y poffe ait, füblatis brachiis, ad altitu- b inem novem pedum pertingere ; nec €o hr 242 Feria fexta Parafceves, j "R. -eo ampliüs opus effe, ut quis os ho« minis in cruce pendentis attingat. i i sim4 Cruces enim plerumque haud ità funt alte, ut etiam, uod in hiftoriis pro- didn ditum eft, crucifixorum corpora à fe- x r ris'interdum difcerperentur; quod $, fibr Blandinz corpori contigiffe narrat Eu- gain: febius lib. s. cap. 1. & fufé oftendit Li- vt fius de cruce lib. 3. cap. 2. & Gretfe- ngid rus itidem de cruce lib, 1. cap. 7. dttmp TT Fortafe acetum fibi milites attulerant , quod ww apud Remanos mwülites potus ilfe effet ufita- vtj 4 2us, Parabatur acetum etiatm crucifixis , ut n airüzs torquerentur. — Incertum , quis Chri- T fl acetum. obtule- fif. tàt vl LIT . Neri(imile etiam eidem Calmeto vi- ETT detur , milites acetum fecum attuliffe, ! drii, quo, cüm fcirent , fe diu multámque Atnd) ibi fervandis crucifixorum corporibus , Dir remanfuros, vires reficerent, ac recrea- n rent. Quam fententiam juvat Spar- LT tiani locus. in Pefcennio Nigro cap. ü [ IO, ldem ju[ft viuum in expeditione me- UT minem bibere, fed. aceto nniver[os effe con- fentos,. "N j Feria fexta Paratceues. 243 ii feutos, Necrefragatur Synopfis Critic. Vib facr. qua in cap. Joann. 9. pag. 1373. It militum. quidem ait ufitatum potum i if ad fedandam fitim fuifle acetum , fed d eos Chtiíto illud obtuliffe, ut illum ir- Toh rtiderent, lllud tamen addit, acetum umf paratum effe, crucifixis exhibendum, Ql quo vel maturiüs interirent, vel pro- Át od rogatá diutius vità acriüis torquerentut. p Acetum pro orucifixis paratuut erat , vel z8 citias viorerentur , nam acetum valde vul- r d neratis uocet, vel potiizs,ut diutits in tormentss hi viverent ; acetum enim E9 [emniamimes re- hj !f' ereat oppofitum ori , aut naribus , €3 fangnt- T. uemi copiofo fluentem fiflit admodum vulne- ] Certifi- ribuss vel ut fitim. vefliuguerent, um efl, vilites Romanos , €9 pauperes alios (Àrtin 24 acetum vini loco bibiffe, Chriflo autem. de- J 1 T'l J derunt , ut ei illuderent, pro jumvante. €* ! 1 T , jucundo potu nocentem , €9 acetum offeren- TU Zes. Baronius ad ann. Chr. 34. nüm, Ti 124. & fequent. aceti & hyffopi natue g r ram, fpongiaéque ufum expendens ait, ia ea omnia eíIe adhibita, ut prolatà cru- ylit ? cifixis vità cruciatus etiam prorogare- tur, d Quid calamus, quid hyílopus [2 fue- J 244 Feria fexta Parascevet. fuerint , quonam modo fpongia, ace: ii !i fngi tum, & hyflopus adhibita fint, fusé explicaat Maldonatus loc. cit. Lamy | ag ! a, Concord, Evang. lib. $. cap. 3$. & Joannes Jacobus Scheuchzerus in Phy- m Non- gt 1 licz facre loco fuperius allato. riemo exiítimat à Judeo oblatum fuif- at um fe Chrifto acetum. Sed ab aliquo prz- bitum eít, qui crüci effet proximus ; n d ha li & Hebrzei quidem Romanis immifti militibus proximi erant , fed militum tt, 00 erat crucitigere , & crucem cuftodire; qua ex quo verifimile fit, non à Judxo, u fed à Romano milite acetum fuiffe ob- Anenm latum ; prafertim veró , cüm Lucas ; lo d cap. 23. à militibus id fa&um effe fcri- Irt, bat: l/udebant autem ei C9 unilites acce- Vr dentes , €9 acetum offerentes ei, Sunt ij etiam , qui credant, acetum oblatum, m ( fpongiámque adhibitam ad fanguinem Sed hoc non facilé in- B cohibendum. telligi poteft; non enim acetum hau- lm ftum é vulnere exeuntem fanguinem remoratur; cámque fpongia ori» non Gb manibus , aut pedibus adhibita fit, un- Ddl de magna vis fanguinis defluebat; aper- d t [ H Feria fexta Parafceves, 245 Y pongü'. "m té inde apparet, acetum non cohiben- t di fanguinis gratiá'fuiffe oblatum, ltà C lg argumentatur Cafaubonus Exercit, 16, a num. 87. qui num. fequent, fcribit, ToRS morem fuiífe parandi acetum , ut iis, lt J " qui animo defeciffent , fpiritus revo- ) du "w IN V 1 " Y caretur ; milites veró, ut Servatori no- li [ ä M g r ftro magis magífíque illuderent , ace- l d ; M li . j 1 tum obtuliífe, Porro in re, qu& in us ii facris litteris non admodum enuclea- d tin tur , omnes opiniones afferimus de ali- n odd qua ejus circumftantia, ut, quam quis- m j que probaverit, eam ampledatur : nul- ) lam enim effe novimus de ea circum- tm u | , n ftantia, de qua loquimur, Traditio- nem. lml ( u P Romanus Pontifex in. folemni Mi[fa [anguinem u x per fifialam exforbet, Mwflica allufo ad «vun- dinem Chriflo porre&lam ex Rocca, Veriás 1 L.ügu;ïïgnl forta[fe 1105 bic ad veterem . difaipli- du nam refertar. m u u Uil Romanus Pontifex , cüm folemnem celebrat Miflam, Sanguinem & Calice j x 0f n j li per fiftulam exforbet, itidémque Dia- 'l'fl conus & Subdiaconus, Nonuulli pu- f T UX 3 taut, |OR, 246 Feria. fexta Parafceves. tant, ufum fiftule introductum , ut, u þjwnisfwi cüm fummi Pontifices provectiore ple- rumque fint atate', arceatur pericu- Aapt onemt lum effundendi fanguinis Chrifti. Ve- rüm Rocca in Tractatu de folemni p d Communione fummi Pontificis tom, r. Audtrs Operum fuorum pag. 27. hanc ratio- silodio $1 nem minimé probat : fi enim hujus- modi ratio firma eflet, etiam in Miffis Til qï' g /oi privatis ad eundem modum oporteret fanguinem à Romano Pontifice fumi ; qux f quod minimé fit : neque id opus effet s Diacono & Subdiacono, quorum :tas wl v plerumque haud itàgravis. Itaque ad- hiberiait fiftnlam à Romano Pontifice, Qpl ut repraefentetur arundo , cui fpongia óhm füit impofita, qua& aceto imbuta Chri- s fti ori admota eft; eodémque modo à [ Diacono & Subdiacono ebibi fangui- hr nem, adfignificandam communicatio- hn nem Paflionis Chrifti. Cajamo denique ht q fummus Pontifex in bauriendo Chrifli Sangui- (l me utitur , ut calamum Cbriflo cruci. affixo li porrecum. a. potandum ,| amari[fimutmque LT Pa[fionem exprimat, Miniflri veró, Diato- iil u fciliet Cardinalis , & Subdiaconns . A4- (l ye[lol/cus j 247 Feria fexta. Parafceves. 1uäm, l | poftolicus eodeut utumtur. calaim ad ejusdem Mi PajJiouis comuimmicationem imfimuandam. Hec A N Rocca pag. 31. Nos eam evertere rà- h tionem minimé volumus, quam tanen lt B meram tabtummodó cogitationem ex hr Aud&toris pietate profectam putamus, a d nullo alioquin fültam veteri monumenu- il to; atque illud effe in cauffa arbitra- VM mür, quamobrem hoc modo Roma- nus Pontifex, Diaconus, & Subdia- htet Q a conus fanguinem ebibant, ut vetus re- tineatur confuetudo ,. quà quondam d Qu z opulo fub utraque fpecie Euchariítia ;l Y w ! praebebatur. Q»ia fanguimi, (inquit Lin- v hd danus in Pazeplia Evangelica lib. 4. €. $6.) , a effufto propter. incultioris populi. vufliitatem i mueritó timebatur , Calicibus cagna efl ferru- l aml" mgu, nI:wV]- l minata. aff abreque iuferta, / Agit etiam de " ] hac re Macrüs Vocabular, Eccl, verbo m Sipbon , ubi eundem fuiffe ait ufum fi- GLW fmï u ftule quondam etiam Abbati Montis ( Cafini ad exugendum Sanguinem Chri- j o D fti De Abbate Cafinenfi, quod fcribit Macrus , illud teftatur etiam Joannes ;mmjflülw Baptifta Cafalius de veteribus Sacris um Chriftianorum ritibus cap. 81. qui pr- 4 terea ,«.,;;,».ï l 248 Feria fexta Parasceves, l terea vetuftas quasdam affert Carthufia- norum Conítitutionesjà Guigone com- " PT ofitas, qui S. Bernardo coxvus fuit. n iis hec habentur cap. 40. Ornanmenza L n im.u «urea vel argentea prater. Calitemi €3 Cala- fifrot mum , quo Sanguis Domini [unmitur , in Ec- glb clefra non babemus, Et quamvis cum Roc- gt caconfentiat, nos tamen à noftra fen- p tentia nonrecedimus; cüm prafertim idem Cafalius fateatur, innocentium ib hi Ill. ubi agit de Communione fümmi du Pontificis, non loqui de caufa haurien- if di fanguinem per fiftulam, quam cau- ii fam ille Pontifex , czteroquin à fym- E bolicis facrorum myfteriorum explica- od tionibüs minimé alienus, non allego- ricam agnoverit, fed hiftoricam. x tnx"äaw*. Sexta. Chrifli verba in eruce, Lutberanorum aol €2 Calviniflarum profügatar iuterpretatioe Wfp ( (b Sexta , qux Chriftus protulit, ver- d ba refert Joann. cap. 19, : Cüm ergó acce- piflet JEfus acetum ,. dixit:: Con[ummatum uT ( ef, ut jam impleta effe oracula often- deret, iísque , quas pradixerat , ater- llj nm l& d bitatibus omnibus fe jam eíIe perfun- l um. ^ l Feria;féxta.Pare[ceves. 249 D C empletas (unt Seripture: nou eff am- ["F('fü"tz. £um;,, Jf plnss u od in[aniam populi furentzs expeclem: nübil. minds. pert ali, quam yie pa[fuarum pra- Rn Leo. ferm. $3. de Paffio- f fs dixi ; üt ait.S. ne, Lutherani& (Calvin ifte , ut San- ( ,;æm &iffimum. -Euchari Qie Sacrificium de init jj medio tollant , om némque fatisfadio- D] nem noftram funditus repudie nt, fane n nimis perp eram verbis illis : eenmrmau i r 14.6/l: abutuntur; perin - deac fi Cþri. . D a facrificia J i ftus declarare voluerit, omni effe expleta ;.. nullum dein ceps aliuc ao reliqui elle Wa offerendum ;-nibilque jam & landifica- ad plenam fatisfacti o nem , t tionem.;ngftram. Verüm cim Serva- fs deret é cru- tor. nofter it à locutus pen Md e ;D;ï* þfo— /nobis tot "tantósque Qf t cruetatus *e et'^perpeffus , "quis non Mtratm iatelligat, àis-verbis illud fignilicare vo- j t | luifíe, omni busíe perfunctum effe cru- ciatibus, .quosfibi ipfed eftinaverat per- Md ferendos, nec quidquam al iud fibi re- r H.ü [ l | liqunm. effe , quàm mortem oppetere gt & ponere animatt ; quam mon alio con- ul filio atfump ferat, quàm ut moreretur, d i A. nec alia de.cauía , quam ut mor eretur, d ii Y $ retine« W * 290 Fería. fexta Para[ceves, : retinebat? Haud fané negaverimus, in- ter veteres Scriptores fuiffe nonnemi- li a nem, quiverba illa : copfummazum eft , yi k ità interpretatur , ut Chriftus JEfus ve- m teris legis figuras impletas efle fignifi- u care voluerit. — Veràm bonam hic po- fl ftulamus fidem ; quid interpretationi moit ) huic cum abolendo Euchariítig Sacri- Ü dam ficio? Quid cum noftrorum operum p fatisfadtione explodenda? cüm prafer- fígi tim veteres iidem Scriptores eam inter- fv - pretationem fecuti, & fan&dum Eucha- lii riftie Sacrificium, & bonorum operum quá fatisfationem admiferint, Vide Mal- Bm donatum in cap. 27. Matthzi num,$o. qnom Qmen Poftrema Chriffi verba. . Clamor Chrifü toà eruciatibus frali miraculo ad[cribendus. ittg tolgr Poítrema vetba denique tradit Lucas dit, Cap.23. e? elansans voce magná JEfus ait: Pa- [ zer in manus tuas conmnendo fpiritum meum ; E9 bac dicens expiravit, Ác de valido ij etrt vocis Chrifti clamore Mattheus cap, D 27. idem teftatur: JEfw autem iterum (n €lamans voce magná emifit fpiritum. Item u es Marcus cap, 1$, JEfu at(tem , eniffà v m ec jj 25í - Feria fexta Parafceves. iT ce magná , expiravit, Et pauló póft: Vi« Vi dent autem Centurio , qui ex adver[o fiabat, , 1 ] ! qüt'tt fic clamans expirá[fet ,— ait : Veré hic JJ jj bomo Filius Dei erat. Nequ e enim eft ! E*Ji ügnf.? intra fines natura, ut tot cruciatibus ?em' liy l fractus, ac propemodum protritus ho- lil M ne ea verba tan- lg s mo in ipfo mortis limi Cornelius à La- : to clamore proferat, IU t Matth. verf. 49, putat; pide in cap. 27. riftum clamáffe adhibt- iaj magná voce Ch ld tis viribus, quasi lli Divinitas fuppe- W ditabat. Verüm D. Thomas 3. par. Is qu. 47. art. 1. ad fecun dum docet, Chri- Til ftum , ut declararet ; non per vim fibi 2 [ animam adimi, robur corporis ità fibi conferváffe, utin extremo vitz mo- rosi mento tanto vocem clamore potuerit jnin tollere, Dicendum, quód , ut Chriflus oflen- Il deret , quód Pa[fio ilata pev violentiam ejus animam uon eripiebat , naturam . corporalem 127 n pat in [4a. fortitudine con[ervavit , ut etiam in nl Unde extremis pofitus voce magá clamaret, . d a unde autem ille vires profectz , aper- ia um tiffimum certé eít tanti clamoris mira- ju, ld culum, Maldonatus in cap. 27. Matthiei num, 46. locum ilium de Chriíto in Ep. j si " 6 a $$2 Ferin . fexta -Parafiouas, n ad Hebraos expendit : m« diebus;carnz d "n Jitec preces: fapplicatiouésque «d. -Deum , Qui ET polfz ilasn faluzema facere. à auorte, euunclae more valido Q3 Inoftymisofferens , exauditus.e/i gt pro [oavéverentin ; Leinde;ait, id huma- a ul qiaa n nütüre-yiresfoperáffe; ut Chriftus JEfus/jam fermemoriens:altà voce.cla- g mare'potuerit; Selezemim.non folsza: i0- a rientes ,« fed! vimetites. eliam. morteun vox .án eu d i prims defiéenesl , Cujtisaniraculi. vim-ma- ii nituditiémquéeletiam:;juxta naturs le- nl J ges illuftravit JoariiesJacobusScheuch- i t f zerue in.Phyfica facraad cap. 27. Matthaii verf' 46.'& verf. «o;; DeCenturione ità | ii Matthazus'cap. 27. /Cenzurio auteti ; €9 ab nl qui. cun o erant 'cuflodientes JEfuin , evifo FTTT zerra Miotu y 3 brs iqua fiebant, tiumerpot n valde dicentes s. Veré Filims -DELerat ifle. Et UM Lucas cap. 23. Fideus autem Centurio , g quàd fachum erat ,. glorificavit .DEUM di- nl f cens:. Feré bic boimo jufltus evat, 5 "ii Centurio €9 clamore Chrifli , &9. derrem 0!0; F d aliisque prodigirs perinotus fatetur. Chbriflum Msl effe Dei filium, Conciliatio Evaugeliflarum n i ex D. Auguflino, Quis ille centurio, W Alius fuit à Longiue. Difcre- L ! Feria fexta Parafceues, P 2« $3 Bu Difcrepare ea in.re fortaffe videántur L inter fe.Evangelifte. Marcus enim iml lw- confefTionis; ; :quam:.Centurio edidit;, Mj caníam &ribuit;magno vocis clamori ; iil '. quam Chriítus protulit in. ipío mortis ir(i fl momento; ceeteri'veró Evangelifte eam ' ïüüdi. caufam in terremotum conferunt ; aliá- i fmæ que prodigia, :quetuncevenére, Pra- hn terea.,. ;Matthaens & . Marcus. tradunt; linp, Centurionen. dixiffe: ...J'erd bic bomo;Fi» filit lin Déi erat , |uigas autem. : Vere bicbomo n juftun erat, Quivistamen facile intelligat, ( Centurionetm. &-ab illo.clamore;. & ab U iis, que tum acciderunt, 'sequé potuil- Mf æ Íead credendum impelli, ut nulla pro- Hmu "i pterea ea.de re fit Evangeliftarum pu« d £gna.. Qnod autem fpectatad Centurio- r nis.verba , quz varié ab Evangeliftis j teferuntur , 'ità $. Augüftinus lib. 3. de n Confenfü Evangelift; cap. 19. —.$e vdl sutruque diclum à Centurioue intelligere de- J bemus ,-.€9 .alios illud , alios iflud comme- EM 1. moráffe, velfortaffe Lucam exprimere voluifJe ;gmm JautentiamQenzurionisquomodo dixerit J Efum KL j Filium Dei. Forte euii tom eum Unigenitum fed ideo æqflalem Patri Ceujurio intellexerat , Filigm ho 254 Wi [Fetia fexta Para[cever, Filium Dei dixerat , uia juflum crediderat, asf ,ii ficut imulti jufli. dicli Á unt Pili$ Dei. Huic m Centurioni quidam Longini nomen tti- gap W Ti Q buunt, quem Chrifti Fidem amplexuni, 1Qn dimiífà militià, ferunt Martyrii coro- nam confecutum efífe, üt videre licet p apud Metaphraftem ad diem 16, Odo- j n bris; Bollandiftas ad diem r5. Martii ; [ & Baronium adann.Chr. 34. num, 13 1. [ lii Cum iis confentit Menologium Gra- corum addiem 16, Ottobris. In Ec- ttia li cle(ia Latina fit commemoratio S. Lon- m $, Ul 1'*. p d gini militis, qui tamen eft alius à Cen- turione ; milesenim ille fuit, qui Chri- r m fti latus lanceà trajecit, üt eft in Mar- E E tyrologio Romano ad eundem diem : Caf[at«« in Cappadocia Pajfio S. Longini, qui ag latus Domini lances perforáffe perbibetur. jjn g Tillemontius Not. 38. ad vitam Jef. u d Chr. affert, quecunque Grzci & Latini rinin de Longino & Centurione tradidére ; * "m nec eorum probat fententiam , qui eos imijy omnes Scriptores conciliare conati , putant Centurioni & militi idem Lon- li gini nomen fuiffe , atque utrumque fs l Martyrii palmam confecutum effe.. Et Gottus i Ü Feria fexta Parascevts, 25$ Um Gottus de verit, Relig. Chrift, tom, 4. l par. r, in finecap. 31, $. 2. num. 25. . | nihil ait poíle ftatui de Centurione, in- i, certámque omnino effe & Maryrium UMT & nomen. Tin] ii Vif Of De prodigis , que Chriffi mortent confceuta Junt, Primian tenebte a meridie toto Ij terrarum orbe oborte, Ia m ( Ad prodigia venimus , qua Chrifti i hfs mortem funt confecuta. Primum il- o lud eft, dequo Mattheus cap. 27, 4 dii(n Jexta autem bora . tenebras fa&ha funt [uper a. auniver(am terram usque ad boram nonam ; d r ideft à meridie usque ad tres horas poft | lh d. meridiem, Idem refert prodigium Mar- L in cuscap.1$. Er fachá borà fextá , tenebras S'.Lan;l»r i LU facla [unt. per. Zotam terram usque ad borain ] J "2^| nonam; G&S. Lucascap.23. Erat auten a fere bora [exta , €9 tenebra faSla [unt in uni- ti (C, ver[am terram usque in. boram nónam, €3 ob- fcuratus eff Sol. gt g Non Judae [olàm , fed univerþ ferrarun il nl orbi eà falis eclipfi lux erepta eft. De a Db seninit Pblegou. ha l Ws ? In 256 Feria fexta PAra/Geess: wif .Imeo prodigio.exiftit.controyerfia; w Y Judaane foli., ; an-toti. térrarum orbi st j ï illo folis deliquio lux erepta fuerit; quod at quidemlib. 4. de Canoniz. Sanctor.pet- D. eodetq | tractavimus par. r, c. 25, num, $. & as fequen. ubi teftimonio prafertim Phle- al gontisHadriani liberti;"qui fexdecim gt b in libros diftribataat^feeipfit hiftoriam, ï D : 59 probavimus, üttiverfo terrarum orbi fo- miiott .nmen.ademptum, :Locus autem j n B x'» j Ihlegontis e(t; Quarto auno centefuna [e- ss quude . Olyinpiadis imagua; €9 -excel[a inter qinz u O1HUE , .qu& , ante eath acciderunt , defeclio Jolis fada, iboit Diej.borájfextá 4t4-in teuebrofaus az n u0-)em verfas , ut'flella in Culovifafint ; ttr- lbt racrte anotus in Bitbyuis-Nioad wurbis multae t «dei [uabvartit, Haec veró Eclipfis, quam i, refert Phlegon.,.cum tradita ab Evan- hu gelüs prob& congruit; idem enim u- (s n triusqueangus T'iberii Cefaris decimus: "t n nonus ,eadem horá fextà., & in utra- tgte u qUé terra concuffa eít. Et quamvis Phle- ATT gon eam Eclipfim non dixerit conti- Vüx m giffein Plenilunio, id tamentiaud ne- fitity gat, fed Aítronomicarum rerum im- f i peritus pratermifit. Huetius veró in F. G emones Ü 237 Fetia fexta Para[ceves. Jüc;'üï'gü;, TT Demonftrat. / Evangelica propofit. 3. ícribit, Hadrianum Greffonium in hi- Mi ftoria Sinenfi annotá(fe, in illis Regio- Ws nibus eodem illo tempore vifam Solis 8 extraordinaríam Eclipfim , que Quam- ï:nmela.f:. vutium Imperatorem vehementer com- ( li j II T movit, Bertus tom., «, de Theol. difc. lib, 29. cap. ult. pag. «87. multiplici RTRU Q dUf eruditione oftendit, non Judzam mo- dó , fed univerfum terrarum ; orbem tb E tenebris circumfufum ; ídque fuiffe mi- o raculum ; nihil enim ejusmodi lun !s Al[,':'ll pleno orbe poteft contingere 5 trium hia autem fpatio horarum tenebris illis foe- — Do&orum ve- t datam Telluris faciem. T ró profert ztatis noftre, virorum au- ia &Goritatem , quibus adde Lamy Harm. P Evang. lib. $. cap. 3- pag. $96. Au- "ia &ores etiam heterodoxi eandem tra- piduni &ant materiam., Antonius Bineus de — T morte Chrifti lib. 3. cap. 8. pag. 409- gl ait, fe olim exiftimáffe, tenebras uni- ( Cüml*v verfam terram ingruiffe ; deinde veró j t eam amplexum fententiam, quz ftatuit ? folam Judaam illis tenebris involutam ; p eam tamen obfcurationem miraculo adícri- jv s fri 258 Feria fexta Parasceves, adfcribendam effe fatetur. Sol obfcura- i HWF [ D) füh zu: modo quodam bominibus ignoto fuit , cim Scriptores facri id alto filentio imvolvant. In euni ergo inguiritur omnino frufira, Illud h j C cogitatuvi veclius eff , [olem. ob[curatum efe ad indicandum. imnane , «tque. borrendum Judaorum . fcelus. Sagittarius: part. 2, jer i Hiftor. Paff. Chr. cap. 17. noftram tue- « turfententiam. H In tom. 2. Differt. in Nov. Teftam, é Mufeo Hafei & lkenii doin t extant bing diífertationes, quarum al- ] tera Sigismundo Kifsling Audctore, De Va hu labere folis, laborante [ole juflitie ; altera s ag " Cafpari Bofneri De fingularibus ac mirandas if quibusdai, qua morte Chrifliin natura ac- « (in eiderutit; quorum uterque cum Sagitta- agl y hn rio pugnant pro obfcuratione univerfze terrz ; ídque ftatuunt miraculo tribu- Dd i endum, üàt videre eft pag. 368. num. 21, & fequen. & pag. 375. num. 35, & IN fequen. Necpulchra Theophyladti ver- ln Tnj ba fileripoffunt, qui in cap. 27. Mat- Ti thxi hec fcribit : Eran£ fenebre in toto It ffï mundo, nonin parte muudi , it in Zgypte; At at monflretur , quód lugeat in Pa[fione Crea- Miüm, u Voró Creatuya , €9 quod à. Judea lux recdf- '??-*Dgerct,u ferit : ? Tun Feria fexta Para[ceves; 249 M At ferit . Judeei quoque petentes fsgnum é Celis , uunc videant folem. obtenebrari, ifn l Veli in. 'T'emplo difciffio pofl Chrifli mortem, 411[ Conciliatur Lucas. cum velique Evangeliftis, Alterum prodigium eft Veli, quod r.o.ftr'aätï eratin Templo, difciffio , de qua lo- D g quitur Matthaus cap. I$. JEfus autem & i clamans vote magná emifit fpirituim. E£ ecce Qu d Velum Templi faiffis eft à fummo usque de- T erfom. Et Marcus cap. 1«, JEf. autem E£ velum i din emi[Jà . magná vece expiravit. TU Templi feilfum eft im duo à [nunno uque deor- 1 fum. Quibus verbis ill ud intelligitur, d contigifle prodigium , fimul ac JEfus Yl ! exttemum fpiritum exhalavit.Et quam- AR visLucasVeli fciffuram cum obfcuratio- | Mi ne Solis conjunzat, ac deinde Chrilti u | * referat mortem : !zobfiuratus efl Sol, €9 ii vt Velum Teupli féiffumeft medium.. Et clamans pl "m voce inagná JEfus ait; Pater inmamus. iuas du il commendo [piritum meum €3 bec dicens t expiravit: id tamen Evangelifte fuit con- filium, ut duo illa miracula fimul con- ij . o jungeret , üt Augultinus animadvertit € p ml 260 Feria fexta Para[éeves, de Confenf. Evang. lib. 3. cap. 19 u"m Wö m Volens. enim. miraculum . suiraculo: adjun- 4 T0 gere , cnm dixiffet:. Solobfaératus. efl , (ub- a Jumgendum exiflimavit ; Et Veluu Tewpli m faff.m effl medium , — praoccupans videlicet , g d quod expirante Domino fachuna eft. j dio t T Temtlum in tres partes: duolus oppanfi; velis [agi t divifum. o Templum divifum erat in partes tres; r A ran quarum prima erateAtrium ; interior altera , quae dicebatur Sanctuarium ; ii tertia , quz fanctiflima omnium erat, Bo N Sandum Sancorum apellabatur , quó nulli, nifi fummo Sacerdoti, fas erat ( wi ingredi. Prima Populo, altera Sacer- jnine dotibus patebat; tertiam adire fumtmo x tantüm Sacerdoti licebat , & femel qui- dem in anno in dieExpiationis.Duobus D Ri cz partes velis feparabantur,quorum u- E num ante Sancta Sanctorum oppanfum, ab d alterum ante San&tuarium ; üt conftat n tj €X Origene Trad. 75. in Matthzum, LT ubi ità de Templo , ejósque duplici v:!wjm Velo: Dwo, inquit , effe Fela, untm 1 Tj quideum interius qued velat Sancla Sanclorum, alterum WQM D h Feria fexta Parascevei, - 261 AKPIS alterutn veró exterius frve Tabernaculi , five J Terna fuére Vela Moyfisztate Templio t d a Tabernaculo oppanfa. Templum au- [ CUMI tem Salomonis, & alterum, quod,Sa- T lomonico disjecto, deinde &dificatum eft, duo tantüm habebant vela ; nam pro tertio & extimo velo ipfe erant ( T 'Templi fores: üt ex cap. $. antiquit, udaicarum Jofepbi, &lib, 6« de bello H udaico colligit Sagittarius Par. 3. Hift. » t ! al. Chr. cap. 1.$, $. & 6. Quaritur NT itaque, interítisne velum, an exterius IU , in Chrifti morte fciffum fuerit. i, qi ,ned Verius efl ,. interius velum difciffum , quod l famatur ex. D. Panli loco ad Hebr. yt i cap, 0. Cur velut fciffem fu ? d nb D. Hieronymus Epift, 1 $o. ad Hedi- biam quaft. 8. exiftimat exterius ve- "n gun. [ lum fuiffe difciffum. — Quarendum , quod. i G velum Templifüffum fi , exterius, an in- zerius ?. mibi videtur in Paffione Domini illud Pt T velum effe confciffum, quod in Tabernaculo e3 T in Templo foris pofitum fuerat , €9 appellabatu jj exterivs, Quia nutic ex paríe videm €3 ex par- ii te cognoe 262 fl Feria fexta Parafceves, ?e agnofcimus, Cim autem vvenerit,quod perfez gimm V um efl, tunc £$ velum interius difrumpendum g g at efl,ut omuia, que nunc nobis ab[condita funt, Dom£s Dei Sacramenta *oideamus. (Contrà g bug S. Leo Magnus ferm. toc, de Paffione, g, n d & Cyrillus. Alexandrinus in cap. r9. 1uls 0 Joann. putant , difciffum velum illud, quod ante San&dum Sacorum oppan- j b Íum erat. Recentiores quoque alii ali- ntbarat as funt fecuti fententias. Gerardus um Voflius Harm. Evang. lib. 2. cap. 2. s arbitratur, unum tàntüm fuiíle velum satit d in Templo: Sienim duo vela fuiffent', | vt ia non dixiffent Evangeliftz, Felum Templi feiffum efi, Quam quidem opinionem d futilem effe, quis non videat? illud g hn d enim, quod indefinité fcribunt Evan- geliftez, Felum Templi fciffum efl , fatis at verum deprehenditur , fi velorum al- ftenam terutrum diícindatur. Baronius ad tf / ann. Chr. 34. num. 127. contendit, ii 4 difruptum exterius velum fuiffe, quod tubm lo populo confpicuum erat, Serry ex- A. ercit. 57, num s. & Gottus cap. 31. $. nl 2. Baronio fuffragantur ; eósque, dif- f JE[WI( ciffum qui affiimant velum Sando Vr ancto- i Feria fexta Para[cever. 263 W Sandlorum oppanfum, argaunt igno- i Vr rantie, quód duo in Templo fuiífe ve- la nefcirent. Ti Cum iis fentit Lamy M n Harm, Evangel. lib. s, cap. 36. qui illud kln, etiam monet, quod, fi fuiffet intimum velum diíciffum, Sacerdotum dunta- 1 0 tiribi xat oculis objectum effet miraculum ln qy. illud, & quidem eátantüm horá, quà Qiedid Sanctuarium ad lucernas accendendas , & thura adolenda ingrediebantur. Sua- Gentd 2' üpl 11 rez tom. 2. 3. par, difput. 39. fect. 2, ifevm de eare fibi fatetur non liquere, Cafau- bonus itidemnon conftare fcribit Exer- tll d cit. r6, in Baron. num. 9o, utrüm é ptit duobus velis difciffum fit à füummo us- p d que deorfum. Alii deni U ie exiftimant, velum illud interius Íci d u u bv m efle, quod nj li Sancto San&orum praztexebatur; quam um d fententiam àüt communeni nunc fere omnes fequuntur. Vid. Cornel. à La- quri i t « pid. in cap. 27, Matth. verf. $1. & ad j aol eundem locum Natal. Alexand, $. 26. & Calmet, verf. 41. qui obfervat. D, d a " Paulum Epift. ad Hebr, cap. 10. fcribe- "T (l j re, JEfüm Chriftum, utpote fummum p Sacerdotem,Sgn&uarii viam per velum, 1 ii Wi 264 Feria. fexta Parafceves, m d id eft, per corpus fuum, nobis patefe- u cille ; ideóque Apoftolum eam con- wm l a firmare fententiam , quam .pofteriore loco attulimus ; fciffura enim veli ante ff gl )adltlli. j San&um Sanctorum oppanfi fignificat Tfv Wi per mortem Chrifti patefactum nobis iter ad Codlum, disjectas legis umbras, aT ) Ti verüámque Pontificem ad intima Templi adytaingreffüm, ut omnes homines à p Rivetus in. Exod. ir, ii peccato liberaret, u cap, 26, verf. 31. veterum Hebraeorum fecutus fententiam , probé textum in- , nil ïEEf LJmf : timum hoc velum exiftimavit, nec fuif- T ( fe pellucidum, ne cujusquam oculis pa- $0047 teret Sanctum Sanctorum, fed à füum- I LT mo Sacerdote tantüm , qui eó introi- ret, videtur, Et Sagittarius loc, cit. i inmid tiag] num. I3, miraculi magnitudinem ex- (nfta pendens notat, Velumillud fuiffe den- ( fum, & firmz materiz, figuris fegmen- tatis diftindum , nec pellucidum, nec Dtteto: ulla ex parte alligatum , ut ne venti UPACT quidem flatu commotum ullo modo ïuïiiiüfnm poffet diffindi, Quid caufz fuerit, cur "m velum diffinderetur; querunt Interpre- Qu tes. . Euthymius & heophylactus in AU Matthaz- i Feria fexta Parafceves. 265 5 Matthæuh dicunt , idcirco Deum ità Wi llm Q'Lw.,. voluiffe, ut Gignificaret, à Templo di- j vinam recelfiffe gratiam ; & quó nulli T N mm Y hij fasantea fuiffetingredi,eó pateret omni- uj Í D bus aditus, Ad hancfíententiam alludit D) n hi D. Hieronymus in lfaiam cap. $2, Ve- lum Templi à. f[ummo usque deor[um. [ciffum Ls lintimaïemgü efl in duas partes ,. ut ovines ]ndaorum «a- Ts hn remoniz panderentur , € eo tempore implere- r Bd tur, quod in boc eodem Propbeta. dicit: Ex Siou egreditar lex , 9 verbum Domini Det d) J ts de Hierufalem, De Sciffura veli varias It Interpretum fententias refert Maldona- p tus in cap. 27. Matthzi num, $r u dl Quadam miracula [unt propter circmmiflan- quuiti as d tias, Hyjusmodi fuit terre motus wiraculum. In Judeane tautums an etiam alibi terra, ia Ti Contremuerit , petra fuerint difrupta , €9 aperta sonumenta. gt De tertio miraculo itidem Mattheus j t g t cap. 27. Terra, inquit, wrofa efl ,. €9 pe- TT ?re fcif[e [aut , €9 monumenta aperta fgnt. De illo terre motu lib. 4. de Canoniz. u Sanctor, par, 1. cap. 25. num. 3r. dif- n emon- 7 b leruimus, ac miraculuþm,fuiffe d Jie r- Ítravi- 266 Feria fexta Parafceves, N ftravimus. . Ineodem Opere noftro de "I Canonizatione obfervavimus, quod- MUTLI dam efífe oftentorum & miraculorum um genus, que prodigia quidem fint pro- m ! pter circumftantias , quibus eveniant ; qun femotis tamen illis circumftantiis, nihil ponpt a quidquam habeant, quod naturz fu- m peret vires. Cui doctrine in hoc terre m n motu loeus eít fané commodus. Teira Voldit enim eo ipío tempore contremuit,cüm od Chriftus humani generis Servator cla- T vis ctuci affixu- mortem oppeteret per- Ti fidiflimis Judzis illius necis auctoribus, t lng Terrá praterea tremefactà, plures veri- Rn tatis viam ingrefli funt, & crucifixum iil prepotentis Dei Filium eíle , palàm li, confe(fi, Quze omnia notavit etiam. Ca- EXUU fparPofnerus cit. differtat: De frngularibus Toneny, €9 mirandis quibuidam; qua morte cbifli in Q Jf natura acciderunt , num, 26. Quazritur, t i in Judzáne tantüm, an veró alibi etiam Irücdyal concuífa terra fit , petre dilrupte & if aperta monumenta. Origenes Tradt, ld ion 35. in Mattheum , in Judea folüm ca U/l-ïw ü[q,( docet contigiífe, . Nec entm extra Juda- Is am patrec di[cil]e [unt, aut uumneuta ape ta V, . Dodfent M j Feria fexta Paratcever, 263 ! Wl'g 1 fumt alia , nifi ea tantummodà , qua in Hie- m'lï, Fïüd. ra(alem erant, aut forté in. Terra. Judae ; U &ec 4lia terra tremuittunc, mfiterra Hiera- s "L').;xq. a ««««« fale, Sané Matthzus videtur innuere, non ultra Hierufalem , & vicina loca lat monumenta aperta efIe. Exezntes de uo- r um ntis,pofl. Re(urrecttonem ejus venerunt ii i San&lam Civitatem , && apparuerunt mul'a. s m Nam fi aliter diceretur, fatendum eflet, CTA Sanctos homines in remotis regionibus UT é tumulis excitatos, mirificé per aéra p Hierufalem avectos e(fe; quod omnino alunt De Sanclorum il- tacent Evangelifta. fs la Refurre&ione non eft hic fusé dif- QUi ferendi locus, Sed ut pauca quedam de, n attingamus, nonnulli putant, eos aper- ^ n tis monumentis vel iplo mortis Chrifti d momento, velpauló poft revix:ffe, & T cum JEfu ad Inferos defcendilfe, five - if etiam, antequam Chriftus refurgeret, ] if revocatos ad vitam extraHierofolymam da« um delituiffe, quó ingre(li fint, poftquam illead vitam rediit, Delituerunt .extra " T j ilün Ubem , ibíque apparuerunt , .ut fmud 83 T25 1orti €3 re[urreclionis Chrifli glovia in ip[is 4p» m "1] ! pareret,. ütait Lamy Concord. Evang. M2 lib. ,'un: 268 Feria fexta Para[ceves, p lib. $, cap. 36. pag. 6oo. Verüm coni- munis fententia elt, tremefactà terrà , monumenta quidem in Chrifti morte $ u J f rll aperta effe , Sanctos veró cum eo revi- xifle , üt videre eft apud Calmet. loc, cit. verf. $2. Natal. Alexandr, $. 27. Suarez loc. cit. $. In quibus dulitari po- ?. Terram porro fuiffe concuffam , & aperta monumenta, petrásque dis- ruptas etiam longé ab Hierofolymis & Judaa, verifimile ett ; nec defunt apud Baronium ad ann. Chr. 34. num, 128. monumenta ex hifítoria deprompta, & apud Calmet. loc.cit, verf. $1. & Sua- rez loc. cit. $. Qwari veró potef] , & Gret- ferum lib. r, de cruce cap. 33. qui ve- TU n teri traditione ait effe acceptum , Al- v vernie montem in Etruria, & Promon- Hiraa i torium prope Cajetam eo terre motu [; e(le difhífa, üt hodie apparent, Etfa- né Phlegon terre motum item ut folis li At deliquium commemorat : & D. Tho- mas 3.par. qu.44.art.4.ad tertium docet, imylig petras eífe difruptas a4 offendendum, quod rh-u v,m, lapidea bominum: corda per ejus Pa[]ionem ! m h emollirentur ,. C quàÀ totus mumdus virtute J L Pajfiouss u Feria fexta Parafcever. 269 M " lls Paffionis e)u erat in wielius commutandus, Ex quibus intelligitur , rationes tum (j veras, tum etiam mylfticas fuppetere, Af s " quamobrem illud miraculum non in Ce.zn:gï.,;l Judaa folüm fed alibi etiam credamus li 154 contigiffe, Hunc autem vehementem P [ h terremotum fanépon carere myfterio, tonwüav;h baud temeré quis affirmaverit, quo vi- J delicet Deus Filii Divinitatem palàm fa- cere voluerit, Quamobrem in Pfíàal. l ul l T : 67. Deus cinm egredereris in. confpea. popali T Y E Bui, chm pertranfrres in. deferto , terra mota ä fpi, c e: & Pfal. 97. — Moveatar mare €9 pleni- Imi on tudoejus , orbis terrarin €9. qui babitant $n : &t e , à con[pe&ju Doinini , quomiam veuit ju- ! M ) dicare terram : & Pfal, 113. A facie D:- ï l mini mota efl terra, . 4 facie Dei . Jacob. 1 IOEIILCA Hifloria ex Plutarcho , que congruit cum fereim zeimpore viortis Chriflü , de Tbano "d 5 " JEgyptio. »1:' IU Quartum miraculum non ab Evan- ! Tho geliftis, fed à Plutarcho in lib. 4e Jef- iümdocïh troraculis tmemorie proditum eft. lile ,;g,g,;,;z,f igitur narrat, cüm 1n Italiam tenderet, hu | / & jam Echinadas praternavigaret na- fl vis Redor quidam , Thamus nomine , T m 3 IEgy- 290 Feria. fexta Para[cever, hn (f J&gyptius, remififfe ventum , auditám. u J que vocem ad Paxas Infulas, que Tha- J AO :mg mum appellaret , juberétque ipfum, ubi Primü n ad portum Pelodem ap- (( W j puliffet, clamare, magnum Pana elfe At out U mortüum ; que vox rerum omnium parentem , & naturz auctorem fignifi- cat; Thamus autem, ubi paruiífet, eám- il 3R que» quam juífus fuerat, vocem edi- diffet , ejulatus auditos effe quafi Pa- [ M ,[mLUr nos obitum gementium; pervenifTe id lo ad Tiberium Cxfarem , qui ex ipfo M 35 GRU Thamo de re geíta certior fa&dus, ho- minum eruditorum ea füper re fenten- !'!mx ia t tiam exquifivit, JEmilianus Rhetor apud Plutarchum narrat, id à Patre t Epitherfe rei ipfius tefte fibi traditum, g Cüm autem id in tempus mortis Chrifti vdonisd conveniat, idcirco inter caetera, quz hLa tum contigerunt , portentarecenfetur, x d. Baronius ad ann. Chr, 34. num, 129. fl ttn Til dubius ea de reiucertüusque videtur. Suarezloc.cit, Sed berum , inquit, qua mj düï'm i Eoangelio mon babentur , fides [it. penes Aucdores. Natalis Alexander Hift. Eccl, . ,S&culo 1. cap. 1. art. $. num. 6. putat, non ! Feria /ä&ta Parafteves. 27I l 4 non Chrifti mortem eà re, fed Diabo- ! q*lha. li fublatam poteftatem, ejüsque Regni d everfionem . declarari. Tillemontius Al Not. 57. ad Vit. J. Chr. nefcire fe fa- n tetur, quamobrem ea hiftoria rejiciqn- 1 D daíit, qui tamen , utcunque ea fit, monet, nonefle ex iis, quibus Chri- tt n l dn. ftianaReligio tanquam fundamentis in- [ zedificata eft. Serry Exercit. $7. num. 8. uf ean veluti fabulam explodit; nihil enim meyfe d de ea Tertulliano , Ju(tino Martyri, i rb aliísque veteribus Chriftiane Religio- idus, D nis defenforibus innotuiffe comperi- tf mus. Alii veró cum Eufebio lib. $. s Ne Prepar, Evang. cap. 1r7. nihil de ejus ii rei fide detractum volunt, Huetius De- ! WMutt M ll monftr, Evang, Prop. 9. cap. 136, Gra- pri li vefonius de Myfter. & annis Chr. dií- At f l 1 fert. 20, S. r, in fine , Card. Gottus J loc, cit. cap. 31. $. 2. num, 22. quibus ! f 1j & ipfi libentiffimé fuffragamur , addito Tou E tamen Tillemontii monitu illo, quod , V i modó attulimus ; nec dubitamus, quin : dodiffimis iítis viris probetur. ?K ! | H. i (lb M 4 Crura ! m 272 Feria fexta Parafceves. tll gb Craura Latronibus frata, non Cbrifle, qui jam Q mortuss erat ; inpletum ea de ve Scri- guo 1 piure oraculum. Aj t pj 1 n um 1l Narrat Joannescap, 19. Judzos, im- minente Sabbatho ,'/rogáífe Pilatum, ut per eum liceret Chrifti duorümque N latronum crura frangi, Judei ergo, .!«.'l ,W l q: quoniam Para[ceves erat , ut nou rentanerent st 2 crauce corpora Sabbatho , erat enimi magnus a.'flfmn'þg | dies ille Sabbathi , rogaveruut Pilatum , ut frangerentur eorum cruva , E9 tollerentur ; Quod càüm impetráffent, duobus qui- W n 4;3 dem latronibus milites crura perfregif- Xv ; atnonitem Chrifto, quem mortu- J t um repererunt. Ad JEfum autem cim venilfent , zt viderunt eum. jam mortuum , i g nou fregerunt. ejus cvuras fed unus militzm jet f ( lanceà latus ejus aperuit, C9 continu exivit Janguis €9 aqua, Monet autem impleta j oracula his verbis: E qui vidit , tefi- 1Honiutm perbibuit , €9 verum eff teffümonium nl ejus , E ille fcit, quia vera dicit, ut €d vos t ü credatis, ] FaGa funt enim baec, ut Sri- q,'«: iM ptura impleretur : Os mon conmninaetis ex eo: [ D G9 iterum alia Seriptara d 5 Videhunt , in 512 i quei i Feria fexta Para[ceves. 273 1j Ifidorus lib. «. Ori- li quen transfixerunt, W ginum cap. 27. ità de Crurifragio ; P4- ( tibuli miuor pena , quàm éruti5; nam patie bulum appenfos fLatim exauimat. Crzux at« lin; Udïd j temn [uffixos diu eruciat; unde €9 in Evan- : Tlan, gelio latronibus , t tmortrentur , €9. de ligno d Tutig ante Sabbathum deponerentur , crura confra- MA O a Ga funt, quia ligno fufpenfi cità. m0ri non il V!T'.'.iï.zïh:!;' Et Lactantius lib. 4, cap. 26. poterant. !mrmgw de Crurifragio , quo caruit Chriftus: m Suffixis , inquit, itaque Chrifts , i fpi- lr vitum depofii/Tet , nece[Jarium. cavnifices nom Ia putaverunt, offa ejus fufringere , fuut co- Trgit eum mos ferebat. VL TA Quá vatione Judai petitrint 4 Pilato , cruti- LUR | I TM foxis at ermma [uffringerentar. Chrifli nom "TE fuerunt. fra&a crura , t Agno Pafcbali os conumninui non licebat, Laclantii vatio Zacbarie iim- " st parain probatur, n pletum: Qraculum, Hnl Lexcft lata per Moyfem in Deutero- TLUV " y/[ nomio cap. 21. Quando peicaverit bomos pv quod wurte plelendum eft , €2. adjudicatus i d7 yiorti appenfus fuerit in patibulos non izane- ss dem die 17;14 chqwr ejus i ligno , fed iuca N $ fepelie- hi 274 Feria fexta. Para[ceves, Jepelietur. . Et apud Jofephum lib. 4. de àgpr t Bello Jud. vehementer increpantur Idu- od m&i, quód infepulta cadavera reliquif- p T. Íent; cüm pra[ertim Judais tanta [epultzrae um m(mü enura fit , utetiam Judicio cruci fuffixos ad ac- ä&um: ( ea[um Solis deponant , atque fepeliant, — Alia ia confuetudo fuit Romanorum, qui cru- d m cifixorum corpora de cruce non refi- i, m gebant, priüsquam expirá(fent. Nam iif d Jofephus lib. de Vita fua narrat , fe niitoci pretereuntem quosdam vidiffe cruci v affixos, quorum tres amicitiá fibi con- « j jun&os confpicatus, Titum exoravit, n 1'frjare ut cruce avellerentur, & curarentur, yfid quó convalefcerent; unum tamen dun- u M n taxat fuiffe fuperftitem, Lamy cit, Dis- a d fertat. de cruce S. g. ita fcribit: Fizau: fngt t producere Cruciarios Romani. finebant , €à n corrampi , €9 tabeprofluere im. cruce. Ne- donis que veró poena crurifragii in crucifixio- 0, ] nis poena continebatur ; crura enim Bain, fontibus non perfringebantur, nifi quze- imq dam atrocior criminis diritas extitiífet, h aut viliffima eífet fontium conditio. d Ipía etiam interdum miferatio fuadebat, IT ut miferis crura frangerentur , eósque EOL celerior [ Feria fexta Para[cever, 27j lmtï;de celerior mors cruciatu liberaret, üt vi- Rl dere eftapud Lipfium de cruce lib. 2, cap. 14. Apud Plautum inter minas, Wf;ï;a; quz in fervos adhibentur , eft crurifra- VAU gium: Crura herclé offringentur. Sue- , i | | tonius autem in Augufto narrat, illum gim. | juffiffe homini , qui fibi effet à fecre- i tis, crura fuffringi, quod arcanum pro- du didiffet; & 'Tyberium itidem narrat li miniftro cuidam fuo, & tubicini crura l if , n ,.:,!Ul ! pariter juffiffe comminui. Haud pro- MU fedó Judais moleftum fuiffet, Roma- b nam fervare confuüetudinem, quó Chri- RTCDUE, J ftus JEfus diutiüs acerbiüsque crucia- v retur, Neque enim Romanis mos erat; Yi paucis quibusdam cafibus exceptis,cru- t fiat rifragio mortem Cruciariis maturare, dni, Sed ne, qui propé erat , diei fefti fo- v x lennitas funeftaretur, petierunt àPila- Q to, ut crura crucifixis fuffringerentur; Y t ità enim , maturatà eorum morte , ca- g davera cruce avelli poterant. Itaque xl duobus latronibus , non Chrifto, tra- cnitb &a funt crura, utimpleretur Scriptura: O5 non comminuetü ex eo. Ubi feníus al- jb , legoricus ad Chriftum refertur. Nam in [j M 6. !] 276 Feria fexta Parafctver) d ii in Exodo . cap. a, prafcribitür , ità comedendum Pafchalem Agnum , qui ii figura fuit Chrifti, utosillius non con- M " f fringeretur. Idcirco fcribit Lactantius gt lib. 4, cap. 26. offa Chrifto non fuiffe df n dl confracta, me lefum ac diminutum . corpus 4d refurgendum . inbabile vedderetur , quod ii v nobis minimé quidem probatur, Chri- TA li, i ftus enim, qui fuz divinitatis virtute plurimos claudicantes & pedibus cap- tl tos juffit erectos convalefcere, confra- lag it €la fua crura priftinz integritati redde- finin j re potuiflet. Excitata à quibusdam illa figdn quxftio eft , qui veré dici poflit, offa pa p Chrifto JEfu non effe confracta , cui Ut j clavis perforatifint pedes: pedis autem p offa arctiffimé jungi, ut transfigi pes 9251 non poflit , quin offa confringantur, quu Sed poft Voffium refpondet Sagittari- fl us Part. , Hiftor, Pal Chrifti cap. a, num. 45. clavum eó adactum, ubi fir- V, miffimé offa inter fe conjunguntur , & Dotyr luxata quidem fuiffe, non tamen con- Ws frada, Si quis veró hác refponfione W fibi putet minimé fatisfieri, cüm tefte- füme tur Scriptura , clavis quidem transfixos £ itipi pedes, L Feria fexta Parafceves, 277 l TM pedes , *fed offa non fuiffe comminuta, n ial fic habeat , Deum , qui Chrifti offa L Lwll confringi noluerit, probé noviffe, quo pacto & pedes clavis transfigerentur, & ls offibus fua conftaret integritas. S. Jo- ln lii annes, üt modó diximus , impletum h qicd fuiffe ait oraculum, O* non comminuetis r r ex €0, & illud etiam vaticinium, vide- i m bunt, t quem ttansfixerunt, Alterum aus iibusap. tem hoc Zachariz eft cap. 12, Et effame N dam fuper domum David, » [uper Habitatores A i Hierufalem. fpiritum gratie, C9' preeum , & vj afpicient ad me , quem confixerunz, cv plan- UT gent eum plandu quafi. [uper unigenitum , c» d a dolebunt (uper eum , st doleri folet in morte VE primogeniti : teftatürque etiam D. Lucas cap. 23. fpectatores, cüm vidiífent ea, s gt quz contigerant, percutientes pectora At fua Hierofolymam revertiffg, Bo4 De milite , qui lanteà Chriftlum transfoit, Ts Dextrum latus videtur. fuiffe confaffum, j k u Miles, qui Chrifto transfodit latus, gt ut experiretur, num extremum fpiri. tum exhaláffet, in Ecclefia Occidentali, y tfPf il üt fuprà docuimus, appellatur Longi- nus, UE 7 278 W Fería fexta Parafceves. sj [ nus, Eum feceffiffe ferunt in Cappado. f ciam, ubi Fidem Chrifti predicaverit, quri & Martyrii coronam confecutus fit, Pictores equo illum infidentem depin- j n gunt ; verüm viri docti contendunt jyrin is m peditem fuitfe militem , qui lanceà, que propria erat Romani peditatüs , asll g. [ u JEfum transfixit; üt videre eft apud Calmet, in cap, 19. Joann. num. 34. i, Quazritur etiam , dextrümne, an fini- " l. Ítrum latus confoderit, Venerabilis y;,fm,f«*?. l Beda in libros Regum q;12. ait, dex- m u trum latus fuiífe transfixum. La Paffo in erute Domino , unus miltum lanceá latus ejus "o Mi dextruta aperuit.. Ayalain fuo Pidlore Cbri- Jfianolib. 3. cap. 18, num. 9. opinionem À m ftrenué tuetur eorum, qui putant, dex- lo trumlatus lanceá percuffum , eámque ls. dicit effe communem fententiam, quam Gub ctiam vetuftiffime probent picturz, fro ii Chiffletius de Linteis Sepulchralibus Mn ( Chrifti cap 31 vulnus in dextero late. b &dntn reacceptum probat ex Sudario Vefün- ln tino, & Sindone Taurinenfi, in quibus u pulneris ad latus inflicli escatrix fimflra efl, ut Tétj. uitmirum dextero Cbrifl lateri refpondeat. . Et T Gretf. Feria fexta Parafcevete 279 Gretferus lib, 1. de cruce cap. 35.in hancfententiam videtur propenfiffimus, quiaurei numismatis ectypon exhibet , ubi , qui lanceam tenet , ad dexterum Chriflt nren« M latus efformatur , 4d. finiftrum ille , qui fpon- j] I (O Innocen- giam arundini impofitam. geflat. j tius IIL. l. 2. de facro Altaris Sacramento M cap. $4« C4lix , inquit, penitur ad dexte- f il À rum latus , quafi (anguinem. fufcepturu , qui Aff - ex latere Chrilli dextero creditur vel. cernitur jsri profuxife. In hanc propendet fenten- l, d tiam Suarez 3. par, qu. $1. fect. r.tom. 2. & cum eo fentit Durandas in cap. M lii 15, num. 3. lib. 7, Revelat. S. Brigittze, in Q Et Rocca Tractatu defolemni Romani H NU Pont. communione quzfit. 3. docet, 3 Romanum Pontificem , qui in Miffa t folemni, poftquam ad Altare confe- cravit, ad Solium communicat, e fini- n Vf' ftro Solii latere excipere Sacratiflimam Hoftiam fibi allatam, Sanguinem ve* rÓ e dextro latere, ad reprefentandum RU. j W jn Sanguinem, qui é dextro Chrifti latere profluxit; quam fymbolicam ejus cz- n h []: remoniz explicationem probat Joann. il i Baptiftta Caíalius de Veteribus Sacr. hh I[1- (it 280 fri] i Feria fexta Pdmjäïevt:. ;( li Chriftianor. Rit, cap, gr. $« Dighium faue eft. ii dor j i Vera aqua € Chrifli latere fluxit. Quaá parte aniit 2ranjfixá corporis [anguis €3 aqua qmanayerit, lm[' Ó Lancee faperior pars. à Bajazeto Turcarum . Rege ad lnnoc. V.. aiffa in Vaticana Ba- n filica colitur : ejus cuspis in Regio Pari- jatoim fteufi Sacello a[fervatur Calvinus fl N i " confutatus, p W d " Defanguine & aqua, que de Sacra- tiffimo Chrifti latere manavit, plurima frindon huc afferendafüppeterent. Quie varii eudi u [ DI m l J m varia funt opinati, unde, & quà corpo- ris parte transfixà fanguis & aqua ma- kfl naverint, breviter afferemus, Plures t tum ex veteribus, tum ex recentiori- Va Torexd bus Scriptoribus putant, militis haftam ad pericardium cordísque fubftantiam df pervenifle; inde propterea aquam & T languinem defluxiffe ; quidam é mem- N g brana, quà cor involvitur, ea manáffe um arbitrantur, ac dicunt, ibi ejusmodi a humorem ab humida cordis exhala- n tione progigni ; illum autem humo- IT eru- rem é lzío pericardio interdum 4 lii piffe. l 281 Feria. fexta Parafceves. piffe, Quibusdam videtur aqua€ pe- M;W [ ricardio vulnerato, fanguis autem à ma- joribus vafis itidem vulneratis effluxiffe. ln [ Singulatis eft. Gafparis Bartholini fen- [ tentia, qui aquam & fanguinem € tho- litttg lib racis cavo emiffam arbitratur, ad quam ! ropugnandam fententiam — Thonras // h artholinus filius Tractatum. confcrip- ul fit. Sed lib, 4. de Canonizat, Sanctor. par. r. cap.31. num 6, fatis prolixé 4 d f hac de re differuimus ; atque illa pre- fuur! fertim docuimus, Clementem V,in Vi- h nri ennenfi Concilio pronunciáfle, non vivo adhuc, fed mortuo Chriíto latus M 10 1 d Y effe perfoffum ; Innocent. Ill. definiifle , n (i noninde phlegma , fed veram efllu- Md xiffe aquam ; Patrum omnium confen- fione id miraculo tribui; eóque omnem iil difficultatem redigi, miraculine ratio i in eo fita fit, quód fanguis, an. veró, quód aqua é Chrifti latere. eruperit : ia quosdam enim exiftimáffe non aqueum T pericardii humorem, fed miro quodam j Vs modo aquam profluxiffe : queftionem nl u eíTe etiam, aquáne, an, quod Evange- ! V: rían- ho videtur confonum magis , prio twet guis j 282 Feria fexta Para[cevet. 1 guis prodiérit ; fcribit enim Joannes : «s "m Et continzó exivit [angum €3. aqua. Ita- que illuc Lectorem mittimus, De ,J:L,m [(Hk] ancea veró , quà Chrifti latus trans- y fixum eft, (cripfimuslib, 4. de Cano- r nizat, Sanctor. par 2. cap. 3o. num, 6, p àt & feqq. fuperiorem ejus partemà Ba- fugire jazeto Turcarum Rege Innocentio bersl ViIl, Summo Pontifici dono miífam: Sdopi eam nunc in Vaticana Bafilica magná ginà veneratione coli ejusdem veró Lan- s p cee cufpidém. S. Ludovicum Franco- qugt rum Regem à Balduino Il. Conftanti- hs hi id nopolitano Imperatore accepiífe, eám- que in Regio Sacello Lutetiz Parifio« t n rum collocáffe, Pauló anté diximus , n nobis non eíle animum verba facere de OT fanguine & aqua, quz ex Chritti trans- Qd fixo latere manárunt , eáque de re ad lr Opus illud noftrum de Canonizatione Win, Le&orem mifimus. Verüm huc ad. ml dere illud juvat, negá(fe Calvinum , Ti d quidquam in hac re fuiffe, quod mira- culo tribui debeat. Áb ejus tamen Íententia Calvinifte , prafertim veró Lindemius, difcefferunt. Cafpar Pof- nerus Lj Feria fexta Parafcevet. 283 2j nerus citatà Differtat. De fingularibus ! Ji ac mirandis quibusdam, que morte Chrifli in natura acaderant , tom . 2. Differtat. in A0 Nov. Teftam. é Mufeo Hafei & lkenii TU M in haccontroverfia fubftantiam humo- I il rum ab eorundem fluxu diftinguit. m Mil Y ] il ! !] Sanguinem exiftimat € corde, feu etiam J e venis faltem miuoribus, aquam & pe- TE ricardio prodiifTe, Etfi autem putat, fan- qrin !' guinem ab aqua feparatum effluxiffe, i(i l,an. nec pauculas quasdam fanguinis et a- T | quz guttas,fed tantam utriusq; vim pro- fluxiífe, ut oculis cerni potuerit ; nihi- ;gn(!:;nri- (l lominüs id miraculo tribuendum arbi- W ( ) tratur: nihil enim quidquam hujus fi- milein quovis humano, feu vivente, feu wida VW exanimato corpore accidifle comper- M l tum eft : Uz id propterea indubium fit, ba- "ao Vl miores bos. quoad. [ubflantiam . [peclatos fui[fe J I naturales ; at quod attinet ad eorum difcretio- nem, 3. fluxum , putamus exceffi]fe nature ii If vires, adeóque fui[fe fapernaturalem €9 n suiraculofum, ï l r Id De W ? N 284 Feria fexta. Parafceaer, De Chrifli fepultura. Jofeph ab . Arivaatbasa d No vl .*v petit à. Pilato ejus corpus.. Aromatibus perfu- Jein, Nicodemo fibi operam dente, condit in i mui ln Jéplcbro novo. . Cur Pilatus certior fieri Wa volueri? 4 Centurioge de morte Chrifii. LUAV f Narrant Evangelittz, Jofeph ab Ari- mathaa nobilem Decurionem fidenti yr t animo Pilatum conveniffe , & ab eo corpus Jefü Chrifti poftuláffe. Pila- tum vehenfenter miratum, Chriftum effé mortuum ; & accerfito Centurione, ubi ab eo certior factus eft, Jefum ob- la iffe, Jofepho corpus Jefu donáffe : Jo- fephum íindone coémpta divinum ca- ij daver involviffe, & in monumento fuo, þfff üg.l'ciï quod exciderat in petra, depofuiíle , (tty QR magnóque faxo monumenti oftium oc- LL clufiffe. Hz«c Mattheus cap. 27. Marc. FUi C 16.Luc, c. 23., qui addit;iin eo fepul- finti chro antca conditum fuiffe neminem: -latteh Et pofuitewtm im monmmento excifo, in. qwo Go cW( nondum quisquam conditusfuerat. Et Joan- gï*.ü nes cap.19. rem minuté defcribens,non lil id tantummodó narrat , quod Pilatum Wil iater & Jofeph a&tum eft ; fed illud etiam | LU refert d Feria fexta. Para[ceves, 28y ?.l Vi refert, Nicodemum, qui node, quze preceflit proxima, advenerat, allatà fecutm mixturà myrrha & aloés pondo "w M uafi librarum centum, Jofepho fe co- lith) mitem addidifIe, eíque fepeliendo JEfu operam dediffe: utrosque fafciis qui- busdam fan&um corpus Hebreorum more aromatibus perfufam involvitfe, jAH W &in fepulchro, quo nemo anteaerat !t I) injedtus, depofuiffe; atque ejus mo- NI r n jl numenti indicat etiam Evangeliíta lo- nf n Ü cum fui(Te in horto. S. Marcus cap. 1$. hm ob i A de Jofepho, qui Chrifti corpusà Pilato H | n ! petiit, haec fcribit : Pilatus autem aniraba- i | zur, [ijam obüffet ; £. accerfito. Centarione , E$ iM inter:ogavit eum, fi jam. mortuus e[fz. ii cüm. cognov:[fet a Centuriont, donavit Cor« Mors autem Chrifti Pilato iulomos pus Jofepb. TA admirationem movit, vel quód ipsà ex- 1 perientiá perfpe&tum erat, cruci affixos, ll »AM' t 1l fi etate florerent, in plures dies produ- " cere vitam; velquód Pilatus, Chriftum arbitratus divinum hominem, credi- lId ll RU deratillum vel nunquam moriturum , l hd vel ipfum à crucis fupplicio fe fuiffe htl erepturum : quamobrem ab ipfo Cen- n M 3 tu Á FiOf ï Iri 286 Feria fexta : Para[cevera J,KMC» f | turione, cujus erat curare crucis fup- plicium, de Chrifti morte certior fieri ial g, n voluit; quod oblervavit Lamy Harm, Evang. lib. s. cap. 37. g iam' m 4 Qr a Qai fuerint Jofepb ab Arimatbaa, €3. Nícae (nus, freit d Jofephum ab Arimathaa Senatorem, ive, ut magis proprie loquamur, Ju- d n deornm Decurionem fuille conftat, D7 eümque tradunt Evangelitte , fuiífe iO l Chritti Difcipulum : Dsfcipuilus JEfa. €dc. gaal ' Expetans Reguum Dei €6.. Qvi expeclabat l dul €9 wfe Reguum De €9c. Difiipulu: JEfu, " M gccultus autem propter metum — Judeorum, ni Atque hic Jofeph , utpote vir probas & juftus, etíi füeratin Synedrio, cüm hi rf Chriftus JEfus eft condemnatus , non probavit acta ejus Concilii, tefte Lu- 1 i (ü Cà cap. 23. Et ecce vir nomuine Jofepb, qui fettadn erat Decurio vir bonus C5 juflus : bic non. con« 3 l Jenferat confilio && — aclibus eorum,. Nicode- 's.ïiuscorp[ mum Joannes c. 3. Pharifeum & Prin- QR cipem Judzorum appellat , eümque maüä'g'h narrat nodiu JEfum conveniffe , & «CUME) . ' ineo, quod cum illo habuit colloquio; Gllegr dixif- j Feria fexta Para[cevet; 287 Wiy. dixiffe» fe probé ícire , neminem ea od figna facere poffe , que Chriftus ede- TEU nifi cum illo effet Deus. Eum äilly"m. autem jam tum ad Chriíti doctrinam animum ,adjeciíTe oportuit; tum quia, C . ortà contentione de Chrifto, quis qua- lísve-effet (]oann. cap. 7. ) ità Jefum Vr defendit, ut in füfpicionem venerit, fe ibir ) docdrinam Chriíti fectari : Nwaquid d* t ml 14 Galilew e« ? tum etiam, quód Jefepho h, f ad JEía Chrifti corpus fepeliendum i operam dederit, i Jofephi laus efl , quàd. Chrifli corpu 4 Pilato if quafiérit 5 Nicodemi , quod cadaver aro« Jien, matibus perun&um faerit. p i o Ea igitur Jofephi tota laus eft, quód t Chrifti Domini corpusà Pilato quzfiée , LU' rit; Quia veró libi nunquam Pilatus ffïf D] perfuadere potuit, JEfum feditionis iM lf« dut perduellionis reum fuiffe , facilé M]i , illius corpus Jofepho permifit: conftat enim, üt oblervat Grotius in cap. 27. n qU j Matthzi, nonnifi Judicis permiffu li- "n .cuille, qui ultimo fupplicio etfent ne- f ) M cati,eorum cadavera fepultura mandari; d nec 288 Fería fexta Pava[cevet. h frp nec judicem egré ejusmodi veniam dare folitum, nifi forté feditiofi aut perduel- m viat lis cadaver ad fepeliendum depofcere- tur , üt notat Calmetus in idem Mat- i j'ïm»rj thei caput num. $7. Nicodemi veró laus et, quód centum libras myrrhz D! & aloés contuleri. Utrique autem 11[ ui[ hæ preclaré meriti , quód Sacrofandium gt | corpus perunäum , fafciisque alliga- i, P tum Hebreorüm more fepeliérint. La- my in Concord. Evang. lib. $. cap. 37* Wi fatis fuiffe ait perungendo corpori ter- nas quaternásve librasuryrrhz & aloés ; fed cüm Nicodemus eorum arroma- tum quafi centüm libras attulerit St- W R gnum boc efl opulentie Niodeyi , ? non par« fs &i affedus, DN DT Mes apud Iudeos ungendi cadayera, &v longis QUP inflitis conftringendi, — £quum fuit, Chrifum ï' 0"» l cendi in fepulchro novo. Refututur Scmidis epiniode una tantuUm infita, quà involutum AC ) NTP dicit. corpus Chrifli , null& adbibita MLN Sindone, HIM rïlu De funeribus & fepultura Hebreo- Hüm l rum prolixam & eruditam. Diflertatio- li Á nénm ', Feria fexta. Parafceves, 289 atl nem fícripfit Calmetus, Cadavera Ju- d&i aromatibus perungebant, ne pu- treícerent ; quod in Lazari cadavere pratermiffum oportuit ; quatriduo 'odemi;j enim elapfo, tetrum fpirabat odorem. fb t Domine; jam fetet ; quatriduanus efl,/ Verba W um URT funt Marthe apud Joann. cap. 2. Lon- gis inftitis, feu fafctis-oleo aromatibus st d permixto perfufis totum corpus con- t ftringebant; quemadmodüm puerorum a corpus faíciis involvitur, capite ex- od cepto; faciem velo quodam lineo. te- d ebant; Sindonem veró fuüper corpus 1 A0T fafciis colligatum obtendebant, Qua- ( mobrem de Lazaro revivifcente fcribit TLUUE Joannesloc.cit, —Erffatim prodiít, qui fu- erat mortuus, ligatis pedibus Q? manibus infli- ztis, C facies illius fudario erat ligata. Hec Itl Z'! MX;' omnia ad fepeliendum. JEtum adhibita hi, d effe , oftendunt verba que attulimus ,y inli g m | Joannis cap. 19. qui de Jofepho, & Ni- I codemo ait: Acceperunz ergo corpus Iefu, c* ii ligaverunt — illud linteis. cum — avomatibus , ficut mos eff Indais fepelire, Divus. Augu- ftinus lib, 1. de Civ.. DEI cap. 1r3. de n f u !ofep-ho , & Nicodemo .hac fc tipfit : ii E Laada- 290 Feria. fexta Parafceves. N Laudaliliter commemorantur in Evangelio, qtii ii p corpus ejus de. eruce acceptum» diligenter atque bonorific tegendum , fepelendumque curarunt, um Mylticas quasdam de myrrha & aloé UI obfervationes, itidémque de horto, in n ii quo fuit JEtus fepultus , legere licet vl apud D, Thomam 3. par. quzft. «2. ii art, 2. lllud veró feduló animadverten- hia X dum, Chrifti corpusin fepulchro fuif- AL Íe conditum , quo nullum unquam 10 antea cadaver injectum fuerat, ne, cüm i D Chriftus revivifceret , calumniaretur Nl quispiam, non JEfaüm , fed alium ab b t eo furrexi(fe. Quod notat Hieronymus um in cap. 27. Matthai: Ne poff refurrectio- btl nem , cateris corporibus remanentibus , furre- n xiffe alius fingeretur. Fafciarum formam IN quibus cadavera circumligabantur, ele- dtrer gantiffimam exhibet Lamy in Harmo- De Sacra Sindone , tDeng nia Evangelica, *ttfs j uà Chrifti corpus involutum fuit, "d quámque Fideles Taurini venerantur, n plura attulimus lib. 4, de Canonizat, M Sanctor. par. 2,cap. 3o. num. 14. De Sindone itidem , quà involutum eít Wil lia corpus JEfu , loquuntur Evangelifta, , IMat« i t C Feria fexta. Parasteves, áor :nfä [ $. Mattheus cap, 27. Involvit illud im [flmugu IT Sindone unda ; Marcus cap. 15. tofeph j eutem mercatus Sindonem , £. deponens eums " involvit Sindone; Lucas c, 23. Et depofiruns A involvit Sindone ; Joann. cap. 9. Ligave- vunt. illud lintes cum. aromatiou, DiíIertaz rum TU tionem edidit in fafcias Chrifti Joannes Andreas Schmidt heterodoxus Auctor Lnii Wt Amftel, anno 1726. quz Differtatio eft in tom, 318. Mifcellaneorum in Biblio- t theca Dominici Cardinalis Paffionei, IN Jm d Nullam fuiffe opinatur hic Auctor Sin- donem, in qua Corpus Chrifti fue- Qnyns rit involutum , fed unam eandév- fj que fuiffe fafciam & Sindonem , quóde n que Joannes fafciam, id caeteros Evan- Áf n d geliftas Siadonem appellare. Quod eó ditputare videtur Auctor, ídque ex to- n du ta Differtatione illa apparet , ut Tau- rinenfis Sindonis fidemimminuat Ve- il fUIl', rüm alia eft Sindon, alia eft fafcia; nec gt quid caufz fit, videmus, quamobrem T in hac re ab illa conciliandorum E- . vangeliftarum ratione recedamus, quà n a aliis in locis utimur ad Evangeliíta- a rum confenfum demonftrandum ; ut L il i ) N2 nempe ! 292 -Feria [exta Parasceves, '. ftid nempe fítet illud , quód eorum quis- TEU piam fcripferit, nec alius adverfari cen- Ü ïiä. ] featur, fi forté omiferit ; prafertim. M RUA Ql veró , fi & illud omiífum fit, & aliud " Nam fi duo fint , n praterea narretur, ( quorum alterum unus, alterum nar- Agl.vfdüg ret alter Evangelifta, eáque pugnantia non fint inter fe, tunc alteruter Evan- rl fuopz ] Jj geliftarum alterius narrationem fup- plere, & alter alterum cenfendus eft i nä?s [ illuftrare, Yi l Ác propterea omnis cor- ruere videtur ejus Auctoris machina ad. fübruendam Taurinenfis Sindonis ve- nerationem admota. j Pä RE De auno , die, C* bora , eüm Chriftus efl mor- thlm tuus. — Dies amortualis Chrifli ex vetufflifsima N UM l ii n e con[lanti. traditione efl 2$, Martii, Ro- . s gerii Bacons &* "Toflati proferipta Ti fententia, 1 lm Ad Paffionis JEfu Chrifti abfolven- b dam hiftoriam reliquum eft, ut de anno, Z,. die, & hora, quibus mortuus eft, pauca tlf Tf quadam dicamus, Quod ad diem e- mortualem pertinet, vetus eft & per- ettyy UM petua traditio,Chriftum vigefimà quin t L Feria fexta Parafcever. 293 m tà Martii die obiiffe, uüt conftat ex Tertulliano contra Jud«os c. 8. Augu- ] ftino lib. 18, de Civ. Dei cap. ult. & Chryfoftomo in Homilia in Nativitate | dka Joannis Baptiftz. Henfchenius Bol- l landiani Operis continuator przter Iflq Martyrologia Typis impreffa, alia qua- H tuor & viginti manufcripta in pluribus Europz Bibliothecis fe vidifle teftatur, in quibus omnibus JefuChrifti mortem annotatam comperit ad vigefimá quin- Wl tam Martii diem.Extat etiamnumS Hip- l 11 polyti Martyris Portuenfis Epifcopi Canon Pafchalis in Tabula marmorea incifus anno Chr. 222. , qui repertus jl eft in Agro Verano anno 1551. ln eo d habetur: Odavo Kalend. Aprilis Pa[sio Chri- T0 fs. Hac veró Tabula cum ftatua S, p Hippolyti confervatur in Bibliotheca Vaticana, Rogerium Baconem Ordinis n Minorum Mathematicarum difciplina- 1 rum peritiffimum decimo tertio feculo W ] M þl exiftimá(fe, Chriftum tertià Aprilis die mortuum elle,atque ob eam fententiam [ dj j : QH'A erroris fufpicione notatum, & condem- i ^ natum, tradit Wadingus de Scriptor. S fll" j Moni- t] ** N 3 294 Feria fextà Paraftevts; | Minorum & tom. 2. Annalium. Confe- )*'Janüï ! cutum eft fzculum decimum quartum; ul cum celebris Tof(tatus idem quibusdam nWd publicis Thefibus propugnare aufus eft o ' Senis, ubi tunc Eugenius IV, cum Ro- dinn) mana Curia morabatur ; at Cardina'is um Turrecrematz operá, ea doctrina tan- for uf NI quam erronea profcripta eft. Bertus ll , tom, $. de Theologic. Difcipl. lib. 29. m Ut cap. 7. pag.561, negat, Toftati pro- iE P f pofitionem illam fuifle damnatam, quin [r 3I imó ait, illum apologià edità eandem Qu doctrinam fuftinuiffe, quam etiam alii amplexi fint. Incognitam autem pru- dnidt denter advertit vetuítis auctoribus fuií- fe;quam ipfe propterea rejicit;oftendit- Vein que multiplici eruditionis copià emor- t tualem Chrifti diem fuiffe 35. Martii, dimd ] frna Chriflus obilt ex Ioanne horá quaft [extá , teffe Marco. borá tertiá: quomodà 4 quibu- Vi A dam concilientur Evangelifla. f De hora haud itilevis eft difficultas, ht Tertiam enim horam fuiffe, quà JEfus dung, expiravit, tradit Marcus cap. 13. Erat n «urem bora tertiá , & erucifixerunt eum.. At Tong, Joann. * Feria fexta. Parafcevet, 293 .l l- fcribit, horà quafi fextà: J Joann cap. r9. Qui- Erat Parafceve Pafcha bora quafi fexta. 1 dam ut eam , quz videtur effe, tollant M M difcrepantiam , ajunt horà tertià cru- j cifixum Judzorum vocibus, qui magno [ ii "i clamore depofcebant illum ad necem; horà autem fextà re ipsà cruci fuifle affixum , manibus pedibüsque perfo- VM ratis, tit videre eft apud D. Thomam ln Ml f 3, part. quzft. 46. art. 9. «d fecndum ; UM & Lect. 3. in cap. 19 Joannis, n AA Concinnior conciliatio, Iudei diem i quatuov N M dividebant partes , quarum fmgule ternas diei boras contiuebant , Verüm longé meliüs concinniüsque refpondent ii, qui à Judais obfervant as, U diem dividi in quatuor partes ; quarum if prima tres diei horas continebat, & Pri- maappellabatur, quód ab ea eífet diei j initium, Altera ab hora tertia ad fex- li. tam, feu meridiem porrigebatur, qu& N mmï dicebatursext4 , quód ab hora tertia in- | ; choaret, Tertia diei pars ab hora in- o 9. cipiebat fexta , & in horam definebat n j nonam , & , quódàfexta hora incipe- fitl N4 ret, f 296 Feria fexta Pavafc & er, ret, Nen4 vocabatur. Poftrema deni- j ( que pars à nona incipiebat, & occafu lolis terminabatur, que dicebatur ve- J d fpeva. ap-äo-ï Horáterti , év bora quafi fexta idem eft , ac yid ii i exeunte bora tevtió , e (exta fubeunte, d Harum quálibet partium tres hore continebantur. Cüm igitur Marcus Ícribit , Chriftum cruci affixum effe Bu borà tertià , non id fa&um effe. intelli- du gendum eft initio hore tertie , fed sl Ts exeunte horà tertià , & jam jam fextà * pras horá fubeunte; & rurfus , cünr Joan- i em nes dicit, Chriftum obiiffe non abfo- luté horà fextà, fed horà quaf fexià, dvl tantüm abeft, ut à Marco diffentiat, t Uj ut potiüs inter eos pulchré conveniat ; Lt hora enim fexta idem tempus eft, cüm E hora tertia in finem vergit,. Inter Re- 90 centiores, qui ad hunc conciliant mo- g dum utrosque Evangeliftas , vide Ba- ts s ETU ronium ad annum Chrifti 34. n.. 163, Maldonatum in cap. 27. Matthai num., Vi ( 25. Tillemont. Nota. 31. ad J. Chr. 9.l cap. i yitam , Natalem Alexandrum in : 19. Feria fexta Parajceves, 297 19.. Joann. num. 14; Serry exercit. 56. Gravefon. de Myfter. &ann. Chr. pag. Rel Chrift. j * 315. & Gottum de verit. cap. 30. $. 2. num. 1o, ln Quoto Chrifliane «re ano , quitque natus annos Chriflus mortuus ft, varia ententie Vi- (,! Nï detur mortuns 33. «tatis anno, Vnperii Tiberi 19. M pl Siquoto xre Chriftianz anno ctuü- D I cifixus eft Jefus, aut etiam quoto anno ztatis fuz, differerein animo habere- I R ni mus, conttoverfiam fané gravem fufci- li li (s peremus, cui noítre vires iripares funt, a & ad eam expediendam juíto opus e(fet volumine, Baronius ad ann. 34. ul [ num. 132. exiftimat, Chriftum mor- tuum ztatis fuz tertio & trigefimo fLU anno, menfe tertio, Tiberii anno deci- mo odavo. Gravefonius in citato i no f opere pag. 30$. putat, obiiffe an ï " ztatis fuz trigefimo tertio ineunte, & wnxl decimo nono imperii Preconfularis Ti- beri. Calmetus in cap. 8. Joann. n. Qd $7. ftatuit Chriftum obtiffe, cüm me- ij j efimum ] LL n dium ageret atatis annum trig $ fextum äi li 298 Feria fexta Parafceves, fextum. n Natalis Alexander Differt, 2. fec. r, Prop. z. contendit, Jefum mor- iuf»'r-ïm f-'f'f Í n tuum anno ineunte trigefimo feptimo zetatis. fuze, & Imperii Tiberii decimo nono. Honoratus à S. Maria in Ob- fervat, ad Regul. & ufum Criticz lib, [1 $. differt. 1. ait, communem effe tradi- g tionem , Chriftun triginta natum cir- st Citer annos mortuum efíie, decimo ao v quinto anno Tiberii, Quid harum du rerum periti fenferint, fatis eft retuliffe, fid,t Interea cüm tacito quodam Ecclefize mf *ï confenfu probata, atque etiam com- d 1 munis videatur opinio , Chriftum mor- Ditus 1 tuum efle trigefimo tertio atatis fuze st anno, feu ineunte, feu jam expleto, five (f etiam tribus additis menfibus, üt exifti- Q ! mavit Baronius, Imperii Tiberii decimo Titi v odavo, vel decimo nono ; nos huic Bol fententie libentiffimé accedimus , de Milone qua vide Ricciolum tom. 1. Chrono- quordi log. Reform.lib 8. cap. 7. & Got- hn tum de veritat, Relig. Chr, cap. 30 S. if hi De ii n i 299 : j Feria: féxta. Patasceues, à De certuniis, qisibus bunc diem colit Ecclefza. Quonam re[piciat Ecclefia in officio bujus diei. 1 | Cur poft. Prophetias legatur & $. Joanue 1j bifloria P affionis, Atque hec de Paffione Chrifti Dd.' dital. Nunc veró ad czre- mini dicta funto. LU moniam, quà hunc diem celebrat Ec- Illuc autem in Offi- ) VL clefia, ventamus. ! l ] f cclefia potiffimüm re- cio hujus diei E j fpicit, ut Jefus Chriftus cruci affixus Y i | nobis ftatuatur o b oculos, & ad ejus A ( T« afpectum contritio ne tacti ità noftros ( | ut- Redemptionis paremus animos , Mazzinellus ad "u fructum affequamur. Hebdomadz primüm n Officium Majoris ia quidem notat, . po ft Prophetias, qua- Mu yum veritas . va lidiffié Religionem T N noftram: confirmat , Hiftoriam legi de ! W Paffione Dominià Joanne conicriptam, AR qui ordinetemporum ultii us eft Evan- 1] olis unicus du gelittarum, quique ex Apoft , àJEfu Chrifto nunquam rec eífit, illum rucis ; ac fecutus usque ad patibulum c propterea, qui ipfe in Calvari o vidit, ) accuraté defcripfit. C€ur j 900 Feria fexta Parasceves, j WW» Cur Ecclefía oret pro omuibus , etiatpyo Indais, TM Secundó obfíervat , Chriftum omni- um Servatorem, pro omnibus mor- ^ felit tuum, omnium Mediatorem inter De. Qu m al um & homines, pro omnibus fe Deo Patri obtuliffe , pro omnibus Oráffe , qui ab ejusmodi facrificio fuo, & ab ora. quip tionis. fuz beneficio nullis exclufis: at propterea Ecclefiam fenfus JEfa Chrifti hais fecutam in facrificiis orarepro omnibus itzs Q | omnium generum, precésque fuas me- gj ritis Chrifti femper fuffülcire, & inhoc !! ( ais M " potifimüm die orationibus uti pro UM quocunque hominum genere, etiam dom pro fudais, utab eorum oculis-velum ümiü illud fummoveatur , quo Sacras Scri- fm u pturas intelligere prohibentur; quc Q tamen oratio dicitur nullà factà genu- düdnl fexione, utappareat Ecclefiam itrifio- dtist nes & contumelias illas deteftari, qui- bus Judzi Chriíto illuferunt, cüm illum D in genua procidentes fimulatis faluta- T tiqnibus irridebant. Cum Drniei D ] Feria. fexta Parafceves, 3o0r MP' Cur exponatur crux afpechui €$. adorationi po- puli, €9 quamobrem iuterea. cantentar duiproperia, lt hu TTerti? notat, populi adorationi & afpe- Is &ui crucem exponi, quz interea dum tb[n adoratur, cantantur improperia. Neque hd. enim à Deo aut admirabiliora, quàm U. quz in populum lfraeliticum oftendit, f edita effe portenta, aut infigniora in d ( homines beneficia collata , quàm qua QOT judeis contulerit ; & rurfus nullam ! fu. omnino apud gentem atrociora ingra- tay ti adverfus Dei bonitatem animi extare A YO exempla, quàm quz traduntur in Ju- t n deorum hiítoria, quos tum veró ingra. d tiffimos fuiffe intelligimus, cüm Chri- i m Y ftum Dominum neci dediderunt, iIn jn T ( cujusque autem improperii fine celebre ii " illud canitur Trifagium, de quo pauló bnini inferiüs fermonem habebimus, i at l De Proce[rone €3. Mi[fa bujus diei, j r Quartó docet , poft crucis adoratio- nem fieri Proceífionem ad locum , ubi merne« die, que præceHït p?oximö, Sacra tum Feii 302 Feria fexta Parasceves, tum Euchariftie conditum eft, Illad i f'l! lg'ld* "m autem Sacerdos , qui celebrat MifTam, i N; 17 ad Altare reverfus ponit fuper corpo- li i 1 rale, & Diaconus vinum , Subdiaconus aquam in Calicem interea infündunt: aquam Sacerdos hodie non benedicit: hp (( 0 t dexterà manu Sactratiffimcm hofítiam j Balin fuftollit, ut à populo poffit confpici : eam in tres dividit partes , quarum i Y tertiam in Calicem tacitus indit, Pra- modq ( termittuntur Pax Doinini Agnus Déi ; Tsti, d fl item .alie duz orationes, qüuze ante Communionem dicifolent; tertià veró p recitatà, Perceptio, accipit patenam cum gt corpore Chrifti, & maximà.humilitate ial dicit ; Panem celeflem atcipiain, & nomen fi, ] Doniini imvocabo. Deinde percutit fibi It pecus dicens, Demine non- fum diguus ; [ dU poftea fignat fe Sacramento, quod de- D inde fumit reverenter. Tandem pre- E7 termillis . omnibüus, qua dici folent ii ante fumptionem Sanguinis, fu- h tijo ] € Calice particülam Hoftize IU l mitv. d f & vinum. Ht Mi Hac p2'86n Feiia fexta Para]ceves, 303 Hác die folim Hierofolymis offendebatur po- !dl palo crux , iu quam [ablatus. eft Iefus, For- Ya LU za[[e inde orta diciplina in omuibus Ecclefis exponeudi cracem, L i "! U Populi adorationi & afpectui li il I crucem exponi dudum monuimus, S. Paulinus epift. 3r. nove edit. t ! l m MAV. ad Severum narrat , hàác tantum- n ) i? m modó die eam ipfam, cui Chriftus affi- x-" hu X xus eft, crucem Hierofolymie exponi folitam Fidelium | adorationi. ANeque quu fj | prater banc diem, quà Crucis iphus myflerium SIRIIUI | celebratur , ipfa, qua Sacramentorum. can[a ! hus efl, quaft quoddam [olemnitatis iufigne. profer- LJ] ) [77 T Ín eadem epiftola de ea cruce loquens pauló anté dixerat ; Quam Epif- W copus Urbis ejus quotauuis , cigm Fafiba Do- WW 4 " mini agitur, adorandam populo Princeps ipfe » 1 n. venerantiuw promiz, Quod autem me- jl ( morata fubjecit verba, Neque preter bane | b diem, quá crucisipfius sayflerium celebratum , inde arguitur loqui de Feria fexta in J f Parasceve, ütadvertit Hugo Menardus in notisad Sacramentarium $, Gregorii l pag. 86. Nonnulli exiftimant, ab ea a iero« ! 304 Feria fexta Para[teves, Hierofolymitane Ecclefie confuetudi- (s ne communem hanc derivatam efíle fin t difciplinam , publice venerationi cru- [ cem exponendi ; quam opinionem ( eruunt ex verbis illis Amalarii: Fzerzn? Ti quidam, qui volebant. ditere, f& velle eandem quo, | 1'l erucem adorare, in qua Dowrinus crucifixus eff. i 1 10 0 Utinam in omnibas Ecclefris baberetur,, quy d Quamvis omnis Ecclefia eam non poffit babere, fs. ; dzaten non - deefl eis virtus. fancla crucis. in " í Jfuis erucibus, qua ad fimilitudinem S. crucis Y l It fade [unt: üt eft in. lib, 4. cap. 14. de Ecclefiaftic. Offic. in tom, 14. Biblio- TOU ( 2! L thec. PP. Edit, Lugdun. ann, 1677. r pag. 950, ii ? V Crux latrie cultu adoranda ; etiam qualibeg ci*läm Q erux ad . ejus exemplum facla , in qua Chrifius imlo ebit :rationes ex D, . Tboma. IG . Nonnihil difficultatis Rabano fübeffe uf videbatur , non quidem eo cultu, qui as yolie cruci exhibetur hàc die, fed in verbo, ( ve quo utimur, adorationis. Verüm , üt Wi (dn bene advertit Bailletus Hift, hujus diei hm $. 2. num, 19. Fidei puritas pravam ld omaem amovet füfpicionem. Eccle f /i ) E !ia um 303 Feria Jexta Pavascever in Canticis ait: O crzx adoran4a. Et alibi, Y 9ävdi. LO — "TTagatm crucem. adoramas, Celebris : eít La&antii verficulus, '&üirla. s El-Ge genu,ligníanque crucis voenerebile adora, [j (Theologis veró difputandum lin- TM quimus , Latriene cultu , an minore p aliquo crucem venerarti debeamus; let, quam fusé quaftionem pertra&ant [l Eftius in3. lib. fentent. dift. 9. PT. x Sim & Cardinalis Capifuccus in aL appendice controverfig, Quo culta VY Notat Tho- Ar'. i Md Y fanda imagines fmnt colenda. o maflinus de dier, Feítor. celebratione J lfj lib. 2. cap. I4. num. 2c. ceremoniam ! hujusdiei de adoranda cruce à veteri- bus appellari Aderatzm. Obfervat r] agää etiam, eos Epifcopos, quiin Parifienfi at Synodo facrarum cultum. imaginum H rejiciebant, adorationem taren crucis a in Feriafexta Majoris Hebdomad ap- l- [ E probáffe, Er ideo Sanga Mater. Ecclefra | iE'[f[hU) L Cfunt verba Synodi) ftozo Orbeterrarum ln ànteY Ca&erA iunumra crucdis Sacraimen- yadt 1 z decrevit , licitum effe. univer[is Catboli- t &is ob amorem . Paffionis: Chrifli, ubicunque s i | n [ eam viderigt , indinando , fií/ volueriut , qelie- h 306 Feria fexta Parafceves, venerari ; Et in[uper die fanSo, quo. Paffo gn Domini in. nniverfo Mundo fpecialiter cele. merd i bratur, cntn onni devotione univer(um Ordi- s wem: Sacerdotalem , feu. cumn&lum . populum II 4dorare,. Ft D. Thomas 3. par. quaft. m 25. art. 4. docet, crücem, cui Chriftus affixus eit, latrie cultu adorari, tum n t quód ea nobisexprimit figuram Chrifti in cruce pendentis, tum etiam prafer- ]wm d. TA j tim quód ejus fanguine fuerit perfüfa: !l m eodem etiam Latrie cultu. quamlibet fiot, G €x quacunque materia crucem ad illius lm n crucis exemplum factam itidem ado- i r rari, quód imaginem reprzfentet Chrfti s n in cruce extenfi ; quod tamen ità eft 10 intelligendum, ut adoratio ad Jefüm gt Chriftum referatur ; nam fi crux con« m fideretur tanquam pertinens quiddam afhm] Ditird adChriftum Dominum, ad quem veluti terminum non referatur adoratio, non Woradn latrie cultu, fed hyperduliz tantüm eft firm colenda ; cujusmodi cultus B. Virgini anqut l It exhibetur, cui , etfi propiüs quàm crux ad Chriftum pertineat, cüm eam tan- od quam unam.ex iis rebus, que Chrifti lm unt, veneramur, cultum quidem pecu- lt liarem Feria fexta Para[cevet. 3c7 l [ Mi -1:0 liaem exhibemus , fed qui nonnifi hyperduliz cultus eft, l Trifagio , Sanctus Deus , San&us fortis &c. A puero quafi drvinitüs allatusm. Con- Cur eo flantinopoli fub | Iuperio: Theodofíi, utatur Occidentalis Ecclefía bác die Gracé €9. Latine, H Innuimus pauló anté, in fine cujuse que improperii, interea dum crux ado- ratur, cani celebre Trifagium, & qui- dem Grecé & Latiné, Sandus Deus, San&as fortis, Sanclus immortalis , miferere vl VA nobi, Menologium Graco Lt m nar- T rat, fub. Imperio Theodofii vigefimà n Jn quartà Septembris vehementiffimo ter- 1 QUE re motu Confítantinopolim effe con- cuffam : Imperatorem unà cum Proclo I | LAJ Ti Patriarcha, & populo univerfo ad im- » plorandam DEI opem confugife . puerum repenté in' aéra fublatum ; cámque omnes metu perterriti excla- mmrent Kyrie Eleifon, puerum in. terram t defcendiffe, atque altà monuiífe popu- lum voce, ut Trifagium caneret a h JL£ * hunc modum, Saudas Deus, Sancius for« J:M-f . m fi, 308 j Feria Jexta Para]ceves, vis, SanGus E2 imurtalis, vix ea locutum l;':i*l. " repenté mortuum concidiífe, Devota M hec oratio in Ecclefia Orientali fre- usb quentiffimé ufüurpatur. EÀ veró hàc [ jj j N D die przefertim utitur Occidentalis ;gfc;'jtfll( uj r Ecclefia, Latinà, ut propriam fuam lin- guam adhibeat, Grzcé veró etiam, ut j alludat illi divine voci, quam puerum n illum diximus Contftantinopoli edidifTe. tinen o " Vid,Goar. in Notis ad Ritnale Greco. i, À ! [ rum pag 109. edit, Venetz ann, v730, rRCOIUS additioad illud Trifagium Petri Fallonis , jl ) Yheopafcbitaruz: barejim olens , à Catbolicis 4 IN eamnata., n 4 Cregorio V1l interdidum nl MM -dirinenis eà utiz qa tamen ab iz poffea 1 & ! adbibita videutar, ingim d) . Petrus Fullo, ut inveheret hzxreíim f rt Theopafchitarum, qui naturam divi- di; ts nam paffam in cruce falsó affirmabant, puni ea verba Trifagio addidit : Qwi eruifi- TE &us es pro nobisymiferere nobis 5 quod à Ca- T t [j tholicorum. coetu reprobatum fuit, lgt Quáadditione cüm Armeni ufi effent Mtin usque ad 1 1, feculum, à Gregorio VII, Epift. lfmwþ Feria [exta Parafceves. 309 ij Epift. 1. lib. 8. moniti funt , ut eam i| omitterent. Claufulum , inquit, quam in illa laude fubjungitis : Sancius Deus, San- i &ys fortis, SanQus immortalis : iflam videli« cet, qui crucifixus es pro nobis : qwoniam. nulla Orientalium prater oeflraim , Sed. nec Remána Sanéa Ecclefia babet , vos totius [candali occafionem, praoíque intelle&lás fzfpi- cionem vitantes , [uperaddere de catero omit- | ÍAz, Armeni, etiamfi Decretum illud U Gregorius VIT. ediderit, eadem verba in Trifagio retinuiíIe videntur. Cüm H A patrum noftrorum memoria de conci- lianda inter eam Gentem & Roma- nam Ecclefiam communione & pace , ageretur, inter cxtera dubia illud in Congregatione de Propaganda Fide die 3o. Januariiann. 1635. propofitum fuit: 4n Trifagio, quo utuntur Armeni, po[Jit addi: Qui paj[us fl pro nobis. Et refcri- tum füuit : Cozgregatio negativ? refpondit : Wi Nam in Liturgia Arinenorumi — decantato Trifagio in bouorem SanGlil]ime Trinitatis » adduntur pre di&la verba feumdüm — 'Theo- pafibitarum. barefam. damnatam . in Cencilio Et licet ia alio loco .Rgmma [«b Felice Papa. 4 h 3IO Feria fexia Para[ceves, -m Qf 44 peronam Filü Tvifagiwm — applicetur , vibilominus Trifapium. ab 4ngelis — tradi- Nir ii $um , Cj in bonwrem C4 glorificationem " Sanclif ma Trinitatis decantari folitum, nen & videtur po[e formaliter attribui Chriflo Do- j IN mino, wni fclicet. tantum . perfona ejusdem Sanclil]me Trinitatis, dul giu Nec valet id fuilfe conce[fum Maranitis : quia t Conta alio modo in eorum libri Hymnus glorificatio- o d nis prediclus concipitars 9. non fuit et- Q iam ille modus exprefsé à. Sede Apofto- d) lica approbatus. Milfa bujus diei non fica , fed Miffa Prefate i ax;üät Gificatorum appellanda,, du Denique de Miffa etiam quedam fu- tj prà attigimus, qua hac die celebratür. Ms Eam veró Miffam non, üt vulgó ajunt, t d ficcam dici oportet , fed Miflam Prz. il fanctificatorum , in qua Sacerdos folá [7 fpecie,panis.die qua preceffit proxima MMH confecrati, communicat. Miffam enim J ficcam eam dicimus, in qua neq; confe- u W cratio fit,neque Chrifti corpus fumitur, &Sacerdos iicet Sacerdotalibus indutus mel veítibus , ità Miffam recitat, ut omittat tamen ] l Feria fexta Paratcever. 311 | W'* | tamen omnia, quz fubmi(fà voce di- H cuntur : Prefationem quidem recitat, fs & Pater noíter , fed Canonem & reli- li quas Secretas omnes pratermittit ; non ) Cänþ; ) hoftiam habet, non Calicem, nihílque T eorum dicit aut facit, qua füper Eu- chariftiam fieri folent , ut videre licet apud Durandum in Rationali lib. 4. c, Id I. Contra veró in Miffa Prafanctificato- H rum nihil omittitur preter Euchariftie confecrationem, quod Sacramentum il fub unica fpecie fümitur panis, quem pridie ejus diei Sacerdos conifecravit , MI:IMJ' üt explicat Hugo Menardus in Notis " | ad Sacramentarium $, Gregorii pag 75. q Y Ü In Parafceve Majoris Hebdomadis non cone- 1. jï. eratur Corpus Chriffi , fed Sacerdos in Miffa t d etitur Prefan&hficatis , id efl boflirs anté coue fécratis t pro fe , tum proomni populo, l j 3f nhh f ( u : InOrientali Ecclefía per tetam Quadragefi- ii sam — Miffa Pra[anclificatorum — celebratur ? [ fabbatho £$. Dominicá exceptis.. Ritus quae gt rundam Gratorum in bacre parum pu*iumtmf, probatus. Gracorum. criminationes iil adveriis Latinos, í d T E In pin| ^ 312 Fería fext& Para[ceves. hi - In Ecdlefia Greca Miffa Prefanaif. 5 iV catorum dicitur omnibus Quadragefi- r d m diebus , Sabbatho, & Dominicá exceptis , ütconftat ex Laodicena Sy- i CO nodo, quam Baronius exiítimat ante j d Pr Ti Concilium Nicenum habitam : Nom o- porterein. Qnadrage[rmma panem offerre ;; nifi m o in Sabbatho , €$ Dominicis diebus ; verba Jifim 0n funt ex Canone 49. Et in Concilio. Wt u Trullano Can. $2. Iu omnibus [antte Qua« od drageima jejunii diebus , praterquam. Sab- tl batbo, E. Daminicá, C SanGo Annuncia- lml Hous die, fiat [acrum: Pre[anGlificatorum ! qitu miniflerium. ld etiamnum in Orientali bf Ecclefia in ufu effe teftatur Cardinalis ii q Bona lib. r, Rer, Liturgicar. cap. 15, it Sm num, $. Hwnc morem. adbzuc fervat Orien- t d uj salis Ecclefa, Boffuetus Meldenfis Epif- Ihi copus volum, . fuorum Operum edit. W Argentine ann, 1742. in Trad. de Communione fub utraque fpecie tra- Teümy dit, plerosque Grecorum hoctempore 1isgd, Vi aliquot pretiofi Sanguinis guttas fupra du panis confecrati partes in formam cru- täripw' cis afpergere, eásque pro diebus infe- &t5l Pre- d guentibus refervare ad Officium fan: j Feria fexta Parafcever, 515 lP[g ^ i if fanctificatorum:quem morem invectum i fuiffe poft Schifma Cerularii, & à me- lioris notz auctoribus Grzcis C pro- bari, nec ufurpari luculenter endit. Nicetas Pe&toratus Romanam Ecclefi. fi am criminatur , quód per Quadragefi- ^ nj mam, Sabbatho & Dominicá exceptis, ) ; Miffam Praefanctificatorum non cele- t bret: cujus repreífa meritó fuit auda- hi li cia ab Humberto Cardinali Silvae.Can- dide tom. 4. Biblioth. Patrum , üt vi- atfqm S;? Ti dere etiam licet apud Goar, loc. cit, p, a 173. qui tamen monet , Cardinalem Tillrani multis in rebus juftos pretergreffum 1 (s effe fines ; quod fufiüs refert ;Juveni- ( nus de Sacram. Differtat. $, qu. 8 c. r, aj M Cur apud Latinos bác die tautàüm celebretur Miffa Prafancificatorum ex Hugoue lt [ 4 $, Vidore, i ht Verüm utcunque fit de ejusmodi re, j W fi quiseft, qui , quidquid de Prz(an- jl Cificatorum Miffa apud Grzcos difpu- Jiunp tari poteft, fibi cupiat expromi , adeat Leonis Allatii Differtationem ad calcem ii J i ij Operis de-Confenfu perpetuo Ecclefie [y riene W 314 Feria [ixta Parfateves, Orientalis & Occidentalis adjectam, & ',[.adüep a u Brun in explicat. Miffae tom, 2, Part; sile aj 2 3g::372. edit, Parifien, Apud La- tinos hác die Prafanctificatorum Miffa Af ii , n tantummodó celebratur eà ratione, uam innuit Hugo à S. Victore deSpe- [ PT li, pbl cialibus Miffe Obfervationibus cap.2o. Quaritur , quare báe die Miffa non cantetur , w puitit fed corpus Chriffü refervatum die precedenti f« snatur. Ad quod dicitur , ex decreto. Inno- nj centió Pape Mi[am boc biduo non celebrari , i l st in Pafloribus Ecclefie (latw. temporu ilius l, ( apud. Apofloles oflendatur , qui , ficut. Propbe- hu fpnuy £a pradixerat , percuffo paftore difperfi. erant l ex. Queritur iterum , quare bác die non bam n n fumatur fanguu Chrifli , ficut &* «aro. Chriflis «4d quod dico , quàüd utrumque fab. utraque iDlts Sed quia fpecies. vini labilis fit, v fpecie. fumitur. non poteft tutà vefervari, fine ea corptsCbrifli re- P f ervari cenflitutum efl. Qua repetitetiam Al P C laudius Efpenczus lib, 2. De adora- l tione Euchariftiz c. 13. "gf fsl Hugens verba re[piciunt Epiflolam 1nnoc. I, Ad Decentium. Locus Innecentit, quo» ial enodà intelligendus, ts cen- Alludit Hggo ad Epiftolam Inno tu; j Feria fexta Pavafceves, l& 314 M at j tii I ad Decentium Epifcopum Eugubi- J num: feri4 fextá (verba funt ex illus E- h A pi(tole capite 4) propzer Paffionem Dowini ln jeunamus. Sabbatbum pretermittere non de- 3 ! bemus , quod tnter triflitiam Q* letitiam tem- ( S i pori illius videtur inclufum, Nam utiquecon- lss flat , Apoflolos biduo ifla & in saarore fuife ,. L d propter. metum — Judeoremi. fe. occului[Je. ipuis Quod utique non efl dubium , in tantum -os je- 1277 junáffe biduo: meimorato , ut . traditio Ecclefie TILM babeat , iflo biduo. (acramenta. penitus non ce- T lebrart, Qu utique forma (jejunandi) per i f / fingulas tenznda efl bebdownadas propter id, quod. / ? n commemoratio diei illius femper efl obfervanda, "TTT] Ac de ejusmodi confüetudine , quam n fervat Occidentalis Ecclefia celebrandi in Parafceve Miffam Prefanctificato- I LA rum, vetera reperias documenta apud T d Pougetinft. Cathol. tom. 1. pag. 841; A M wuitit T tom. 2. pag. 272, & apud. Bailletum ii Hift. hujus diei $. 2. Amalarius , & Alcuinus hujus rei rationem afferunt, "T2 Quia in bac die Dominus. fe ipfum obtulit , d* MWW ip(a ablatio. fufficit ad. falutem cvedentium. Inte nocentius Í, rationem adducit pauló i anté memoratam, qui abApoftolorum Wl j 2 nioroe ! 416 Feria. fexta Patatcevet, igu moerore defumitur, & à jejunio, quo jl qudü hunc diem tranfegerunt; & hzc qui- dem ratio longé ceterarum vifa eft ac- st commodatiffima Mabillonio par. 2. u fa. | Muíxi !talici Commentar. ad Rom. & Gravefonio de'Mylteriis & annis Chrifti pag. 455. Quarit Vertus ib i N tom. 4. Explicat. Caremon, Eccl. Ob- b fervat. 35. pag. 293. Edit. Parifien. ann. 1713. an Innocentii L. verba de Teim,d ln l N quibuscunque Feriis fextis , & Sabba- I g this cujuslibet Hebdomad»e fint intelli- v I genda, an veró defexta tantüm feriain Parasceve, & Sabbatho Sancto ; ea e« Tb erd nim verba fextas omnes ferias, & Sab- INS (l batha totius anni videntur compledi. Verüm cüm Innocentius moerorem tv commenmoret, quo capti funt Apoftoli n u ts Ferià fextà, quà die Chriftus JE(us eft iortuus , & Sabbatho infequenti, quo intoqi ejus corpus jacuit in fepulchro , jure thlt a inde arguit , ea verba de Fería fexta Ünring, "T - in Parafceve , & Sabbatho fancto effe intelligenda, ls I faä:o l Hug. !(()] MWI ' Feria fexta i,amfæve:ï 317 t Hugo negat bác die dici Miffam, fed intelligia ïhg. Ü eaim , qua celebratur per aunus, In Hifpanin m,l Fl obfoleverant ceremonuia bujus diei, £5 Ec- " clefie erant. claufe, Conciliunm Fin J Toletaumm eas ceremoni- J d as re[lituim, m a Ait Hugoinloco, quem fupràattu- j limus, Ferià fextà Majoris Hebdoma- th Ti d» & Sabbatho Miffam non celebrari. D Verüm, fiquis ejus verba attenté con- s M' fideret , facilé intelliget , de ea Miffa n jj loqui, quz aliis diebus celebrari folet; IOR i nec Prafandificatorum Miffam ejus j M ü verbis excludi, quae cum omnibus cz- g, remoniis , quas Ícripfimus , femper in Occidentali Ecclefia celebrata eft in Pa- li ( t raíceve. In Hifpaniis abufus ille irrepfe- rat, ut Ecclefie hác die effent claufz, L | u dul & prorfus ab omni facra ceremonia & divino cultu feriarentur ; quem abufüum n f » Hj Wl jUff fuftulit Concilium Toletanum Can. 6, Comperimus , quàd per nonnullas Ecelefias in die Sexte Ferie Pajffions Domini , claufis i i Bafilicarum foribus , ne« celebratur Officium, à uec Paffio Domini populis predicatur , dum u idem Salvater nofer. Apoflolis [urs preceperia dicens: 3 h 318 Feria fexta. Parafcevet. dicens: Pa[[fonem €3 Mortem €9 re[urre&lionem g p stl smeam omnibus predicate, 1deo opertet eodem j die Myfleritan crucis , quodipfe Dominus cun- judera & nuntiandum veluit , pradicari , atque qninz indulgentiam criminum clará voce omnem po- tj pulum poflalare , t penitentio compuntlione iUl ...... " in6 azuundati venerabilem dieim Dominite | Refur- re&hioni , remi/Jis iniquitatibus , [ufcipere me- r i " ! reamur, Corporísque ejus €j. Sanguinis Sa- eramentum mundi 4 peccatzis. [umamu. at SSacerdos in Mifa Prafanthificatorum [umit ve- (ad vera Corpus €à Sanguinem Cbrifi, Vinum dij j non confecratur ex immerfioue par- mi dj ticule in calicem. LCTNT m .'4' Praterea ait Hugo, nullo modo ne- gari poffe, Sacerdotem hàc diefumere t Q Chrifti Corpus & Sanguinem ; utrum- MQTJ Wtl que enim revera efle füb fpecie panis, hu tf precedentilicét die confecrati: addít- ?ff-' hn E que id in caufa effe, cur vinum non fervetar die precedenti confecratum, uT quód periculo irreverentie actio iíta non careat, Quidam Gracorum con- IT IT tendunt, fumi in Miffa Prefanctificato- rum Corpus & Sanguinem tum fub Ncmo | pecie l Feria fexta Para[ceves. 319 l n fpecie panis, tum etiam fub fpecie vini; pütantenim , per immerfionem parti- Dm " cule in calicem , ex Sacratiffima Ho- LU (tia detractz , tranfuübítantiationem fieri vini in Sanguinem. Sed hi funt recen- At tiorum Schifmaticorum errores: Vete- hn Mn ' resenim Grecorum femper credidére, üt ipfi credimus, non aliter vinum poí- fe confecrari , quàm proferendis ver- n bis, que formam con(tituunt Sacramen- ti, àtanimadvertit Chriftianus Lupus ad s Can. $2: Conc. Trullani tom. 2. veter, j Tan edit. pag. 9$6. Ferzm refbondeo , . bac e[f? GWI novella Schifmaticorum. commenta, Autiqui omnes Graci nobiscum credidére , Eucharijli- omate ca elemcnta fone moflius verbis nou pofJe coufc- od crari, — Quocirca. non . ab ipfis elementis bac 1 o AMtiffa vocatur Pre(anlificatorum , fed 4 re- " bus contenti : quód mempe [ub unica pauss 1J/ P fpecie [it non folàm.| Domigi Corpus , fed e3 Sunguis, .qujdm?i: ex Latinis in eadem fuére fententia , [ u - quá Greci Scbifinatici , vinum con[ecrari gb per iminerfonem. Corporis Chrifli, ! fM :mh » Nemo profecló inficiabitur , quos- A 4 anm P II 320 Fera fexta Para[ceves, dam etiam fuiffe inter noftros Latinos kuti d Scriptores eósque Catholicos , qui af- ii firmárunt, in Miffa Prefan&ificatorum (j corpus & fanguinem fumi (üb fpecie LUE at non modó panis, fed etiam vini, quód vinum confecretur vel per orationem v (untt Tater nofler , vel per immerfionem par- ticulz panis confecrati in Calicem inje- Dd G&a. urandus in Rationali lib, 6. c. j5 ] 75. hanc quzftionem proponit: Nun« hn d quid vinum , quod in die Parasceves. cum iix;?gkad | Dominico Corpore fervato [umitur , iu Altari , lpen m eonfetratur ,. €$. Sanguis Chrifli efficitur per p qui immiffionem ipfius Corporis in Calicem , €$ hia ( ejs ta?um?. Cui quaftioni refpondet, d quosdam effe, qui putent, vinum effici fio«o fanguinem Chrifti , Micrologum & la Amalarium innuens': super-boc dicunt Gt, n quidam , quód per Dominitam Orationtm, qua Ullendon 1unc dicitut , fit con[ecratio y' feu commutatio TT vini in [anguinem. ld verÓ ait minimé DI verum eíle; nam fiea vis effet Oratio- inji nis Dominice , panis etiam confecra- DT retur, atque inde exifteret illud abfur- dum, quod fupervacaneum eífet ad Íextam Feriam refervare panem przce- enti r j Feria fexta Parascevet, 221 L (IVIM *l dänti die. confecratum, ANos tamem j boc nou dicimus ; quia, ft boc jam effet , non e[fzt nece[fe Corpus Domini ad diem illum re- m L jervari; ac füatuit , vinum fandificari LT quidem contactu facra particule, non um verÓ confecrari , neque ejus tranfub- iïüüimpü. | ftantiationem fieri in fanguinem Chrifti. , n M Dicinms ergo illud non confecrari , fed. [aucti- dl D.ffert autem inter bac ; nam . cou- fiiari. r fecrari - efl confecratioue | tran[ubflantiari ; t fan&ificari: efl ex contachu fem. admixtione iljidn facra rei reverendum €9. [anthum efici , üt hn patet in. aqua benedila, Sylvius tom, $. (in,d fuorum Operum edit. Antverpien. in ii Oratione l. De Offao Parasceves, more Ltl fuo accuraté tractat hoc argumentum , ss & quaz objiciuntur , au&oritates expli- "IT cat , magnum intercedere difcrimen p oftendens inter confecrari & fanctificari, ! ( Vinum enim fanclifcari eft ex/ admixtione , vel conta&hu rei. facre Teverendum €9. [an- B g um effia ; con(gerari verà efl , illud i ver- borum confecratiouzs tranfubflantiari i& Tood !üw M Jangninem Cbrifii, ! nu O , y : F 'ere E " f 322 Feria fexta Parasceves, jrinis Haretici, qui pugnant pro Commuuione fub yopat euraque fpecie, eam amplexi [unz. [ententiam, Eos confutavit egregié Mabillonus, 4b M [Wla'jlff i ea [ententia femper abfuit Romana vll Ecclefta. od vetonut Hæreti&i, quii adversüs Ecclefiz fen- f:üh 'illf fum pugnant pro Communione fub r utraque fpecie,, libenter eorum am- Dfrtuo l e&untur fententiam, qui in Milfa de m " F erie fexte exiftimárunt, per particu- EU lam facratiffimzs ho(tiz in calicem in- Ttt IUO jedam vinum confecrati ; ità enim fe (U0H ab eo argumento liberant, quod adver- Mig, W süs eos depromimus ex ea milfa, in qua jun d Sacramentum fumitur füb unica fpe- ynum Ciepanis. Sedeos magno inerrore ver- A () fari oftendit Mabillonus tom. 2. Mu- íxi [talici in. Commentar. ad Ord. QUh, U QDN Rom, $. 12. & fequen , ubi veterem fuiffe docet controverfiam , utrüm per j EU particulae contactum vinum confecrare- tj j tur: quod obfervavit etiam Georgius UT Caffander in fua Liturgia cap, 31. pag, f;f;kglqb; 76. Ecclefiam Romanam femper exi- ftimálle, non confecrag;in aliquo ex hii Ordi- 323 j F ;*71'4 Jexta Para[cevet. j 24 "Il fl Ordinibus Romanis reperiri ea verba: f Sandifaatur autem vinum , non con[ecratum T per. f(anclificatum pauem ; ea. tamen in tex- Vil tum inducla apparere ; Patrum & gra- viffimorum Scriptorum fummum in eo eífe confenfum, ut doceant, nonnifi verborum Chrifti, quz Sacerdos ro- i E ferat, vinum confecrari ; Ferià extà jus diei ; ï Majoris Hebdomade propter e pororem Prafandificatorum Miffam ] l ! N effe introductam ; panem pridie ejus d pi diei confecratum à Sacerdote, non au- m ! ! tem vinum fümi, quód panis facilé ] fH:'m l [ riculo irreve- Ul N ' r confervari poflit fine pe rentie, vinum veró non i tem ; difci- jf [ ] P linam denique idcirco invectam, ut Wa J » fUR | vinum & aqua in Calicem infundatur, atqt ie €o injiciatur fa cra hoftie parti- u ih | à Chriftoinftituta ad exemplum cula, ut H T [' convivii facra Communi o eo modo ex- Coene Chrifti gt primeretur , qui effet B d accommodatior. Nümnirum quia. Con- gv uiun'o (acri convivii rationetn babet , ex cibo d €2 potu debet conflart. At quoniam altera j Enchariffüe [peies in. vraftinum ref« rvanda u ? band videbatur , nec. iflo biduo Sareimnenta d 6 €cle- il lg ! 324 Feria fexta Para[ceves, ' celebrari tmos fmmtbat ; inde fa&um. efl, ut ex i t gt pnro vino aquá mixto , [ed. zamen partieulà &£uchariflie [anclificato. altera comvivii: pars, o videlicet potus, [uppleretur, Plura etiam, quae C cum iis, quz fcribit Mabillonus, con- ] ln fentiunt, reperias apud Vert, cit, tom. QOU 4 f Ordin 4. Dag 293.. & fequen. Herminier tractatu de Sacramentis tom. 2. cap. 1 $. t QO ubi agit de forma Euchariltiz , ani- Bu madvertit, in pluribus vetu(tis Miffali- ( m bus Gallie, Anglie, Germanize, & Hi- fen( ] , fpanie hunc loquendi reperiri modum, U H vinum nempe fanctificari, & Chrifti W Vrl j Sanguinem fieri, cüm Hoftia confe- (irem crata in calicem | injicitur ; fed hanc vandi fuiffe docet quorundam parum fané NULoC probabilem opinionem, & ante IX, n feculum omnibus incognitam , quam diord vehementer impugnavit S. Bernardus Tod Ep.69. Joannes Belletus cap. g9. & Ja- cobus Cardinalis de Vitriaco Hiftor. 1 C i Occidentalis cap. 38. ldem Hermi- Tbm nier, quod fuprà innuimus, eodem loco tinit confirmat, Romanam Ecclefiam nun- Vr quam ejusmodi amplexatam effe do- lm é&rinam; eique verba ex quodam Or- diey dine l : Feria fexta Parafceves. 325 l " )f dine Romano : S«n&ifiet autem. vinum i con[ecratum per. (antlificatum panem, abelfe monet à veteribus Codicibus Vaticano, h n "n Corbejenfi, & Colbertino , juxta €a, Q l l quz fcripfitloco cit. Mabillonus. Al- Lt cuinum , Micrologum , Amalarium , SU & Ordinem Romanum modó nomina- Jon tum commemorare non pratermifit. Boffuetus Meldenfis? Epifcopus tract. "A MU de Communione fub utraque fpecie vol. s. ?Al fuorum Operum edit. Acgentinen, pag. IDhi3 2$4. inviclis probat argumentis, €os t r Scriptores nunquam fenfiffe , fanctifi- 1 n cationem ex Hoftia in vinum inject d m; veram effe confecrationem, quá vinum ml convertatur, in Sanguinem ; fed exifti- máífe eam fanclificationem . inferioris at m effe ordinis alteriüsque naturz, cujus- F modi eam defcribit S. Bernardus Epiít, n ^ à 69. qui ait, vinum cum hoftia confe- p M crata miftum, etiamfi non eà peculiari ; li folemnique Confecratione - confecra- i l M NT tum fit, quà in Sanguinem Chritti con- j ii g j vertatur, facrum tamen effe ex Corpo- l ris Domini Noftri conta&tu, fed longé )d d diversá ratione ab ea, qus fit virtute " verbo- g 326 Feria. fexta Parafceves, verborum, que ex Evangelio defum- pta funt. 9 Nulli in bac die Sacra Commiunio: prabatar ; etfi non ea femper fuiz difciplima, In hac Feria fexta nulli facra prabe- Q,v;'u),!/],* tur Communio, nifi forté gravis. que- dam neceflitas urgeat, juxta Rubricam ht Miffalis Romani E odie ( Feria $.) refer- v4t Sacerdos inlat 6 decenti. €& convenienti T Hofliam con[ecratam pro die fequenti, in qito fbb mon «onficitur, "vel etiam plures, [i nece[fe Sed non hanc fem- « fuerit, pro infirinis. Yi per fuiffe difciplinam, & hác etiam die üjmad l populo facras particulas diftribui con- M fueviffe. quz pridie effent confecrate, ( (m fj probant certiffima monumenta, uüt ipsd oftendimus Edicto 18. tom. 2, Porro, quanta fuerit ve'erum Chriltianorum | il G hàc die jejunii feveritas, docuimus Edi&o 16. tom, I. DEAUUI gt um [ tin hs "to2(o) 663* LOU Y &i SAB- P Sabbatbui Sancium, 327 n SABBATHUM h [is] M SANCTUM. j AA W j ul; Quod Myflerium. bac die recolat Ecclefra. Cuv URAT ferün inflituatur etiam de Chrifio rce vivifceute ? ..4 Erie fexte in Parafaceve fuccedit u Satbathum Sanctum. Hoc die fa- cram illam & mylfterii plenam Chritti (im d quietem in fepulchro ejüsque defcen- fum ad inferos, f u ftatum illum JEfu Wi CO du - Chrifti, quamdiu anima à corpore fuit fejuncta, recolit Ecclefia. Quamobrem p u 1 hujus diei Myfterium latis aperiri vide- H tur, fi duo ifta expl:centur., Sed cüm U ex ea, quz nunc viget , difciplina fa- cre complures aliz hoc Sabbatho per- ionie, quz Refurredio- agautur Cxren nem Domini relpiciunt , & ipfa Mif- fain hacdie celebietur de Kefurrectio- ne, neceflarium propterea putamus de Chrifto etiam à morte revivilcente ! Ícrmonem habere, W Vetis 338 Sabbathum. Sandlum, M Vetus difciplina mon vecedendi ab. Ectlefta. ante g m qyn Con mediam . nocem. in Pervigilio Pafibe, — Mos celebrande Miffa. in nocte ante Pafiba. viguit 3 hg suque 4d etatem. Durandi, & Valdenfis , OïllþUSIa ( juj etfi jam. tum capta eff anticipatio " hd ejtfc Miffz. £l in,| R Ex Decreto,quod innuimus, Innocen- tii I. nec Feriá fextá, nec Sabbatho Divi- el fati na myfteria celebrabantur, Introducta TOE a0n ii f il eft in Occidentalem Ecclefiam Prafan- &ificatorum Miffa Ferià fextà fn Paras- tlb t ceve celebranda. . Ejusmodi Miffze ce- Va lebrand& Ritus non potuit extendi et- trtii iam ad Sabbathum : cüm enim ejus du diei Officium poft horam nonam inci- m T piat, & definat ad Solis occafum, V Dd nihil temporis prafanctificatorum Fudi d) Miffz celebrandz fuppetebat, üt bene advertit Dailletusin Hiftoria hujus diei tcpdiün $. 2, Docet Tertullanus lib. 2. ad Q q uxorem cap.4. morem tum fui(Te ce- mlb lebrandi Mitfam in nocte. Sabbathi. 1 | Quis . (plemnibus Pafb adnoctantem. [e.urus hii tf fefinebit ? . Et Hieronymus in cap.. 25. ftin) Matthai teftatur ; ex Apoftolica tradi- LU tione Sabbatbyn Sanclum, 329 V tione populum ante mediam nodem F"- lft! non confueviffe ab Ecclefia difcedere lis etiam teme 'hh'm Dusle r in Pervigilio Paíchz, [ " - poribus, qu confecutafunt, ejusmo- L di viguit difciplina; fcribit enim Theo- dorus Balfamon ad Canonem 9o. Trul- lanum, pios Chriftianos totum in Ec- t clefia Sabbathum exigere folitos fuif- mODm- fe,fextà veró noctis horá, hoc eft mediá il ass nocte communicare;& horà noctis fep- timá matutinz Pfalmodie adeffe. Du- jl hn randus, qui vivebat anno 1280, lib. 4. Mi Rationalis cap. 76. teftatur, ad fuam tl usque a&tà tem'in-quibusdam Ecclefiis i - morem ejusmodi retentum. ltem a ffir- n mat Thomas Waldenfis: cap. 25. tom. Á Q 3. Doctrinalis,id eft poftannum 1400. Fatendum tamen znte ztatem Duran- rümtïn:m M ] di & Valdenfis coeptam effe MifTe an- H ticipationem. Et enim Hugo de S. Vi- ] 5 &ore, qui obiit anno 1140. lib. 3. de ] vationibus cap. l: N li fpecíalibus Miffz obfer M hi 21. Jam fere, inquit, transado die Salbe OLU bathi Officiun boc celebrórgmt , (Veteres nie mirumMiffam Sabbathi Sancti ) fed moder- )j d nerum debilitas ad epules feflinaus rewnpte prave - h p [ | $30 Sablbatbum Sanlag, * nit deffinatum., Nunccanitur Miffa circa T meridiem : & quanquam anticipatur ii ia t tempus; non ideo tamen quidquam in orationibus eft immutatum, in quibus p fit noctis mentio; nam in Collecta hec TT leguntur Det , qui bene facratil]imam TT nocem glorià Dominice. Refuredlionis illuftras; unuprion; & in Prefatione; In ha. potiffimim noile; gl &alibi: Communicantes , ( motlem Sa- quropi cratil]imam celebrantes., fs Non decuit , Corpus Chrifli þu/re[cere in fepul- tsl €bro ex D. "Tboma, ) ä; ! D.Thomas 3. par, qu. 5 1. art.3.Quz- ny w í ftionem proponit,urümCorpsChrift: fusrit ( " [ in fepulcho incineratum ; & refpondet non foibithl decuiffe Chrifti corpus putrefcere ; etfi joli, v enim, fi fpectetur conditio naturz paf- Al fibilis, putrefcere poterat , non tamen putrefieri potuit, firatio habeatur me- (hrjin riti putrefactionis, quod eft peccatum; j ac proinde tribuit virtuti Divinz, quód ii Chrifti Corpus immune fervatum fit à ü( corruptione & abilla maledictione Ge- Qv nef. cap. 3. Pulyises, (v in pulverem . ve-: apa Oraculum illud Píal. 15.. Quo- ve)'täfü, tiiam | d l Sabbatbum SanGutz., 331 t niam nen derclinques animam meam in 1 aferuo, vec dabu. (an&ium. i.um videre corrupttonem , docet Petrus Apoftolus Adt. cap. 2. in M JEfa Chrifto effe impletum : Previdens AMAA lccutus efl de Refurrectione Chrifli ; quia neque derelictus efl in inferno , neque caro ejus vidit 1 :fa hr cerruptionem, Neque huc quidquam am- " 'v,;ï*.; pliüs addendum put amus , qui de in- Mny Chriíti jam dif- corruptione Corporis fernimus lib. 4. de Canonizat. Sanctor, par. : ..cap. 30. num. 2. Sylvius expen- "j dens D. Thomz verba loc, cit, in re- fpo nf. ad fecandum, ubi S.Do&or Cor- Chrifti docet, quantum ad conditionem d pus hnütïuml € nature paffibila fuife , putrefactibile; haec Yi Ícribit: ltd pimirum , ut non o bflante unione j dl Verbi, moni € putrefieri potuilfet, fi uullum " fp'. aliud miraculum acceffi[Jet. n ul hi 1 Locu: DFT f n Cbrijli anima. de[cendit ad. Inferos. Ep, B. Petri cap. 3. explicatus, D Ág it itidem D. Thomas in 3. par. de animz Chrifti defcenfu ad Inferos. Si l Nl Gi* quis veró , quecunque eó pertinent , cupiat fibi dari adversus haereticos pul- Ti & ad exactam examinis Á u chre .explicata, truti- 332 Sabbathum Saufium. trutinam revocata ,adeat Bellarminum ïmw tom. 1. Controvers$ lib, 4, de Chrifti nii j ln - anima à cap. 1. usque ad 16. integrum, Petavium Theologicor. Dogmat. lib, ilis t 13. Ccap, 15. & fequen, Eftium lib. 3, d diftinct, 22. $. 2. Thomaffinum Theo- Ea logic. Dogmat. tom 2. lib. 4. cap 9. g u [ Plurafunt in Sacris paginis loca, unde ad illud Fidei dogma probandum de- Atl promuntur argumenta Pfal 15. Non fvf derelinques animani meam in Inferno, De lat Chrifto dixit Zacharias: . T« queque in hn Janguine teflamenti tui emififli vinlos tuos da C (uti t loco , in quo nou*efl aqua,. Regius Pfaltes pluribus ín locis ex períona Chriíti iil ait, fuam ad Inferos animam defcen- s p hm dilfe, atque inde abiiffe. Et Sapientia divina in Ecclefiaftico cap. 24. Penetrae Mnta £o, inquit, omnet partes inferiores — terre, r €9 infpiciam. ommnes dormientes, €g illumie. Mi | nabo omnes fperantes in. Domino, Cele- LT bris veró eft textus Epift. 1. D. Petri WALN Cap. 3. Chriflus femel pro peccatis moffris m».nib:u anortuus eft juflus. pro injullis, «t nos offerret t d Deo , mortificatus quidem : carne, vivificattu T autein [piritu, in quo C bis, qui in catcere &tit. erant 333 | Sabbatbum Sanchum. At erant Spiritibus veniens pradicavit , qui ine dul ereduli. fatrant. aliquan do, quando. expecla- Ad iüleggg) bant Dei. patientiam in. diebus. No£, R illius Epiftolz D. Petri caput tertium U to : Propter boc addeilludex capite quar tT £2 mortuis evange izatum eft, ut judicentuy M quidem fecundàit. bomines 9n carne, vivant lat autem (ecundim Deum in. Jpiritn. Qui lini. textus, fi intelligatur de pradicatione Af M fa&ain diebus Noé, omnino non vi- u [ demus, qui verba fecum ipfa conftent, Et fané quomodó hzc cohereant: puta 3 T T Chriítus in Pa(fione fua mortuus eít l / Al carne, fed. vifus. remantit in fpiritu; : | Jl L idcirco Deus olim przdicavit homini- i bus per Noé ? üt bene animadvertit Bellarminus loc cit. c. 13. Si bic locus in» p M telligatur de pradicatione fada in diebus No£, i i Mul non apparet, quov[um. bic fit in[érta ifla natr« u ratio, — Quomodó enim ifla cobarent : Chri- "n AM fius in. Pa[Jione. fua. carne mortuus efl, [piritu rDPcm vivus manfit: ideo Deus olii pradicavit ha« T n süinibus ptr No£ ? Contrà (i intelligatue de defcenfu Chrifti ad inferos, opti- j Ü L,n)l n , méomnia inter fe nexacohzrent. Cüm — enim Petrus voluerit oftendere Chri- jj um j [] 8 334 Sabbatbum Santlam; P Verin ftum paffum & mortuum remanfiffe vivum quoad animam, id optimé con- Auilascu dorum. firmat, fi dicat, animam Chrifti ad In- feros defcendiTe, atque ibi fpiritibus eo n d ninsá carcere detentis ptedicáffe , iis prz. fertim ,- qui diluvii aquis fuerant ab- mf fumpti, quíque crediderant , & in ex- ub nti trema vita poenitentiam egerant, fed m de eorum falute dubitabatur. Videa- hiton ii t tur Eftius in cap. 3. Epift. 1. D. Petri nutm» 20, ubi notat, Petrum eorum , dínidi ! qui in diluvio interiérunt, mentionem n ? facere, quia nunquam tanta bominum mul- t titudo fomul pevitt , dv fesundüm. animas ad [77 Inferna defiendit ; quia inde commoda atl erat Apoftolo traufitio ad loqnendum T de Baptifmo ( qued é* vos nunc fimilis for- Wj u m« (alvos facit. baptifma ) cujus figura fuit um tca Noé. B] Cemmunis confen[us Patrum de Chrifli defcen- (t05 d fuad Inferos; Ex Ruffino fortaffe heretici im- Qrem ( pulfi funt. ad negandum ejusmodi defcen[um. lss Symbola nom omnes , fed vel. potiores , v frud vel in coutroverfia pofitos artie ta?.um e 6ulos continent. f ] pofïbl ( Verüm Sabbathum Sa nc'fmh: 335 f Ua Verum omnis in hacre fublata eft dif- W mn l ficultas communi omnium PatrumGrae- hn corum & Latinorum confenfu , quos rum dida in unum congefsére Bellar- , ly minus & Petavius. Quamobrem Tho- äaarlanrric. maflinus loc. cit,.optimé concludit: Tan- ; l f ta efl antiquorum utriisque Ecclefia Patrum ab ipfis usque. primis. Chrifliani nominiu tempori- r Ti bus concordia dv con[piratio , tanta proinde d ll omnium confenfio Ecclefarum in bunc Chriffi ad k (l l Inferos defcenfum ,. ut. fine injuria Fidei Ca- J tbolice nemo fecus fentirepofft, Ruffinusin "i n expofitione Symboli Apoftolorum : m Sciendum, inquit , fané efl , quàd in. Ecclefie m Romane Symbolonon babetur additum , De- Aqv.tni;m Ícendit ad Inferos; fed ueque in Oriendu Ecclefüis habetur bic [ermo. Vis tamen yerbá x n simadi eadem e[fe videtur ineo. , quàd (epulius dicitur. Ex hoc Ruffini loco credibile eft hzre- ticos deprompfiffe rationem , quam- CWW L T obrem Chrifti defcenfum negarent ad L m Inferos. Levis tamen in Ecclefia Ruf* finiauctoritas, quem Origenianis con- WW r tadum erroribus nemo eít qui ne- Íciat. Propterea non de Symbolo A. poftolorum loquitur , fed de Ni- E cano f Q 336 Sabbatbam: SanCium, n ceno, aliisque Symbolis, Sed dubita- a Mi tatio fubmovetur omnis , fi animad- uf vertimus, non omnes Fidei articulos a d in Symbolum Patres voluiffe conjicere, [rent fed vel potiores, vel eos, de quibus icn p per eatempora aliquaeffet coorta con- TU troverf(ia, Neque veró, quód in qui- venadt busdamSymbolis ille non contineatur um f É articulus, inde fequitur, non habitum (aiet, fuille à Patribas unum ex Fidei capiti- eir n bus cüm prefertim in plurimis aliis frndiade Symbolis diílertiflimé legatur expref- mng : fus. . Vide, quz fcriplit eruditus vir ( Á j niodt L" Jofephus Blanchius in Emarratione Pfew" ,A T a t do- Atbanafianain Symla'um, Veronzanno st (s 17232. pag. $1. & fequen. Natalis Ale- il a Q xander Differt.. 12. Szcul. I. obfervat j tmdit in noftro Symbolo haberi , Pa(us [ub & ii Pontio Pilato , crücifixus mortuus , cr fepultus defcendit ad Inferos , in Aquilejenfi Paffio- lr onem & mortem pratermitti; Crucifi- Ts a xus fub Pontio Pilato , & jepultus de[ceudit ad ts Inferor & inRomano caeterísque Oribus u Symbolis non inveniri defcenfumentali ltl ad Inferos. — Verüm monet , in Aqui- Jütgign lejenfi Symbolo nullatenus :praeter- 115 [ mitt ] | Sabbathum -Sanä?uni" 337 M L l mitti Paffionem & mortem , quz in l 1] crucifixione & fepultura continentur ; lig ! Ie, neque itidem in Komano , ceterísque U*I Orientalibus Symbolis defcentum ad j dïg P um QUi Inferos pr&termifTum videri, qui in fe- pultara comprehenfus intelligitur ; n 'u iwin u quemadmodüm enim Chri(ti Corpus ad i locum fuum defcendit , ad terram : ' b fcilicet ,, quilocus eft corporum; ità Mi ejus Anima ad animarum locum de- ho d fcendit,ad eam nimirüm inferorum par- r tem, in qua San&orum animz veluti d captivae detinebantur,ut eas illinc eri- n Dl peret, & triumphator fecum unà fübli- MUAU mes in Coelum duceret, Nl Corpus Chrifli quievit in fepulcbro, Aninia de- || o jJcendit ad inferos, Divinitas cum Corpore j il €9 Anuima licet fejunclis bypoflaticé fuit. unitaex D. Tbooma, l fj ;'l,.Jl Itaque corpus Chrifti quievitin fe- Wü Prfg: J l h) pulchro, anima defcenditàd Inferos , T T Divinitas veró nequeà corpore, neque "]U Oüb* ] ab anima. fuit fejuncia, fed cum iis , 1 JJ j licét feparatis hypottaticà unioné con- "LL jungebatur; quod: egregié probat- Di- vus Thomas 3. par. qu, jo, art. 2. ubi u r ait j 338 Sabbatbum San&hum. ait, donum, quod per gratiam Dei con- Ám: ceditur, fine culpanon revocati ;ac pro- hii n^( pterea, cüm nullain Chrifto fuerit cul- M 6! [ pa, fieri non potuiffe, ut in illius morte nf folveretur unio hypóftatica, & Divie« i nitas à carne fepararetur, prafertim a, cüm unionis gratia maxima fit, & ma« Ms ximé permanens ; E/efiam magis perua- quii| nens ex fui rationt, quia bac. gratia vrdina- T £ur ad. smfonem. per[onalem , gratia . autem hia adoptionis ad. quandam . umionem . affeciua- ( n lem 5 €$ tamen videmus , quàód. gratia adop- [ ztionis nunquam . perditur. [me . culpa. . Cim Qint, igitur in Chriflo nullum. — fuerit! peccatum, Wlïf ll impo[fibile fuit, quód folveretur. unio. Divini- d t tatis à carne ipfrus, Et ideo ficut ante mor- huj tem caro. Chrifli. unita fuit. [ecundam perfo- m in nam €3 bypoflafim Verbo Dei, ità €$ reman- ln fit unita pofl mortem, ut fcilicet uon effet. alia ( l bypoflafis Verbi Dei, C caruis Chrifli. pofl (kdii mortent, Idem S. Doctor eandem con- lr Y firmat doctrinam in 3. fentent, dift, 2 r. Wil l u. r. art. .. Quod fiin morte Chrifti D ivinitas à corpore non fuit feparata, fib d docet$. Doctor ead. 3. par, q. 5o. art. BWT 3. multó minüs ab anima fuiffe fejun- ani H Sabbathum: San&um, 339 J A M l. Gam : 4nima unita eft Verbo Dei imme- n ! di«tias, C per prius, quàm Corpus, cüm. cor- L i 2 t lt pus [it unitum. Verbo Dei inediante. Animá. Cs ergo Verbum. Dei . non fit. feparatum in ! j fo* 1orte à corpore, multó minüs (eparatum 2fl ab paita ! anima. Qua propter in Catechifmo ! j l S. Tridentinge Synodi ad expofitionem hi lt quarti Articuli habentur hec verba : D M n d ul Quare cim Jefum mortuusn e[fe dicimus , id fianificamus , ejus animam 4 corpore divifam ! DI effe5 ueque tamen concedimus Divimitatens LT fejunclum à corpere ; quin potits. conflanter i, n credimus , €9. confitesur , animá ejus 4 cor- jam, pore divifá, Divinitatem tum corpori in Sepul- ii D chro , tum. anima apud . Inferos. conjuncdam r2 femper fui[e. Refert Cardinalis Pallavi- p p cinus in Hiftoria Concilii Tritendini i lib. 17. c, 6. num, 6. Religiofum quen- "T dam hominem , nomine Amantem , TT Ordinis Servorum B. Mariz Virginis , gt t Epifcopi Sebenicenfis Theologum , ;M;fþz.l.l quód in Seffione quádam affirmaverit, cülh?l j in morte Chrifti Divinitatem à corpore [ fuiffe divifam , palinodiam, recantare T v coactum & Hiftorie Concilii Tritendi- La nià Paulo Sarpio conícripte nuperri- Ü 2 mus Sabbathbum Sancum. 340 mus Scholiaftes Petrus Francifcus Cou- íinl rayer tom.2, pag. 234. num. 31. quam- panis,San vis Pallavicinum audacifané, fed mi« a d Juscon nüs felici conatu fufceperit refellen- dum. eafüperre cum eo haud gravaté i " confentit, TO O 15, I Sauguis triduo illo, quo corpus Cbriffi jacuis bt Y in Sepalebro ,. unitus. fuit bypoflatice fb verbo Dei. qu:madn N Quo tempore Chrifti corpusjacebat nias C p infepulchro , ejüsque anima ad Infe- h LA ros defcenderat, diximus neque à cor- Ti | f pore neque ab anima fuiffe Divinita- tem feparatam. Utrüm veró Sangui- fac d ni, qui in Paffione effufus eft, con- qitols TT jun&a fuerit, antequàm Chriítus re« vivifcens Sanguinem illum in fuum €orpus receperit; feu, quod idem lia hn d eft , utrüm Sanguis triduo illo Hy- poftaticé, unitus remanferit Verbo Dei, L lm gravis in Ecclefia fuit controverfia; A quam ipfiexpofuimus tom, 2. de Cano- nizat, Sanctor. cap. 30. num. 4. & fe- quen. Verüm: poftquàm definivit S. ( Tridentina Syuodus Seff, 13, cap. 3. euc Tejlar | m Sabbatbum Santdun. ' 341 i effe in Euchariftia Corpus fub fpecie J a panis,Sanguinem füb fpecie vini , & ani- )l*l ] mam füb utraque fpecie vi naturalis il- H T lius connexionuis et concomt tantiz, quà u lg partes Chriti Domini , qui jam reiur- rexit ex mortuis non ampliüs moritu- rus , interfecopulantur, cümque du- hr,*a [7] bitari non pofílit, Sanguinem veram ii fuiffe Chrifti partem, ftatuendum elt, uemadmodüm Corpus, quod huma- vt nitatis Chrifti pars fuit, Verbo fuit con- d h jun&tum ,. ità Sanguinem ejusdem Hu- manitatis partem, quíque rurfus in Re- lu [inrs furrectione affümendus erat , eàdem plané ratione Verbo fuiffe unitum, ut , p d,üt qui hodie hujusmodi doctrinam nega- ret,erroris effet omnino accufandus. jl n Auiita Chrifli per effentians [uam. de[cendit ad y ll Ur fiuum . Abrabe , uen tamen per. efentiam [u- am , fed per. fzum effe&um . defiendit ad Infernum. Durandi rejecla opinit, Mf Ti i Vl Nibil acerbi fenfit. Cbrifius iu luferis, TU iil Quibus ità confítitutis , quasdani ib l p breviter proponemus quzftiones , quz m 3 e 341 Sablatbum San&ym, de animz Chrifti defcenfu ad. inferos à [fros. Theologis agitari folent. Prima eft, u- E trümanima Chrifti fübftantiali praefentià 'ponden uir fuá an fuá tantüm potentiá & operatio- nein omnem Inferorum locum defcen- poreüm derit. Durandus in 3. fentent. Diftinct. n 22. vult, Chrifti animam ad Inferos 0al Win defcendiffe fecundzm effetin Ed operatio- nem, quam in ilo divinitas , [rve anisa Chri- htU EU fii fit operata; cui tamen affentiri nullo ( jf f Chriftus enim veré k D v pado poffümus, & reipíà defcenditad Inferos , quo fa- trdn Cum eft, ut ejus anima illic prefens dime fuerit. Quamobrem D. Auguf(tinus ep, D 99. Secundum , inquit, creatuwram eam, ii quam ex quodam tempore. [u[cipiendo ma- hii nens Deus bomo factu: , efl , bot efl. fecundimm idly eniinam eum fuiffe apad. Inferos aperté Scri-. tdiqu ptura declarat; (v per propbetiam pramniffa , Itb et per Apoflolicum intellechum fatis expofita,quá Tton, didum efl : Non derelinques animam meam [ianm in lnferno, Id ipfum docuit Lateranen- Me r lr fe Concilium fub . Innoc, iil. in Cap. Firmiter de Summa Trinitate & Fide Ca- CUT tholica. Confentiunt "Theologi; qui bf illud etiam quarunt , an defcenfus a elient Inferos Sabbatbum San&lum. 343 U 1 V Inferos gravis Chrifto fuerit & acerbus, Nihil acerbitatis Chriftum fenfiffe re- f Ípondent; tum quia , qua anima a ïOþfïfIr fit,à cor- T omni peccato pura & integra pore fimul ac fuerit fejuncta, nihil am- [iti pliüs poteft pati ; tum quódfi , retar- Lt dato ad Coelum afcenfu, quidpiam mo- ! " LU leftie Chriftus accepiffet, multó fane nyUr. graviorem accepilfet moleftiam in-illo if m quadraginta dierum fpatio , quod in- nv ter Refürrectionem & Afcenfionem in- o terjectum eft; quod àn emine adhuc didtum effe comperimus , üt no tatSyl- p m vius in 3. Par. D. Thomze Quaft. 52. L art, r. ltaque Catholicà veritate con- n ftabilità, quód anima Chrifti fübítan- |[nia tiali prafentià defcenderit ad Inferos , g reliquum eft, ut queramus, an in o- T mnibus inferni locis praffens fuerit. D. Thom.5. qu.«2. art.2. refpondet, Chri- nhni TL fti animam per effentiam fuam defcen- d diffe ad illum Inferorum locum , qui Limbus dicitur , feu finus Abrahz, ubi | ; ] : ( [ Patriarche & jufti ante Chriftum mor- n tui detinebantur; non autem per fuam ii effentiam , fed per fuum effe &um de- ïg]tt" d 4 Ícenditle p 944 Sabbatbum: Santlugz Ícendiffe ad infernum , ubi perpetuis d peenis reprobi addicti funt , & ad pur- yerei gatorium, quoanimz conje&e fuerant N [ eorüm, qui arnici quidem Dei mor- gt Pionm ! tem obiérant, fed nondum temporali- bus pceriis Divinz juftitize fatisfecerant: T & reprobosquidem de eorum incredu- lul litate & malitia coarguiffe , qui veró m in purgatorio erant, iis fpem dedilfe almod Sudor confequendz gloriz, & at Quid contuleriz. Iufforum. amimabes. defieuftu Quxitd €hrifíi ad'inftros ? d ! t Secunda quzftio eft, quid juftorum dl apimabus Chrifti ad inferos defcenfus contulerit, D. Auguftinus epift. ad Tondtm Evodium fe id nefcire fatetur: «lisjuflu, [f qui in finu Abrabe erant,cim ille ( Chriftüs) in d. Infernum defcenderet, nondum,quid contul ffet, (f inveni , à quibwu eum fecundàm beatificam pra- qu j ftntiam Divinitatis fuc nunquam video receffiffe. p Verüm lib, 2o. de Civit. Dei cap. rs. txdtfn Ícribit, eorum animas in Inferno, id vt t eftin Sanctorum Patrum Limbo, fuiffe ab omni prorsiüs poena fensüs exemptas, tf acerrimo tamen inde abeundi defiderio nj eiuc Sabbatlom. SanGat, 0845 l /) eífe incenfas, ut Paradifi gloriam affe- JUCI querentur, Non ab[urde credi videtur, ati- ; d Uil tiquos etiam. Santios , qui vetturi. Cbrifli te- Ls nuerunt Fidem , loca quidem à tormenti i« ]M F/-. piorum: vemoti[Jimis , fed tamen. apud iuferos i i A f fuiffe, donec inde eos Sanguis Chriffi & aà e4 It "l MY loca defcenfus. evuevet, Quz quidem vi- x Jl ) Ü ] i am aperiunt ad refpondendum, quent- mf admodüm communiter refpondetur, Sandtos Patres , etfi ab originali labe, & oini peccato actuali, atque etiam t n omni reatu poenz pro peccato aduali liberati effent per- Fidem Chrifti, non if J fim tamen à reatu poenz originalis peccati abfolutos fuiffe» propter quem reatunt deris nondum humane Redemptionis per- i foluto pretio , àvita glorie exclude- p ln u bantur: eo prorsüs modo, quo fideles Chrifti per Baptifmum à peccatorum, d que in fe admiferint , atque etiam à ï-u:(.*.w;'f- - pecca riginalis reatu, quantum ad WM p f exclufto À nem pertinet à gloria, abfol- vuntur, adhuc tamen remanenc obliga- [ j ti reatu pecceti originalis, quantuma i neceffitatem moriendi. "Quapropter fi qu "i ndum DA Sanci Patres in'finu Abrahe no j u9 $ erant " | 346 Sabbatbuia SanGum." 4 erantà peccati originalis reatu liberati , jggit Chri(ítus defcenfu fuo ad inferos duo n pUCl'O[ illis contulit beneficia; alterum , quod gimli [ iis beatificam vifionem attulit, in qua UM fumma hominis beatitudo pofita eft; al- enim ul terum , quod eorum animas ex illo lo- f coliberavit, üt optimé de hac re tota B difputat S. Thomas 3. par. qu. 52.art. s. Ti cot) tum, di An Chriflu. liberaverit animas in purgatorio detentas , 7 pueros non. expiatos à pec- hni f cato originali, pl Tertia quaftio eft, an Chriftus de- us d Ícenfu ad Inferos animas in purgatorio hm detentas, & puerorum item animas li- [ ) ltgi beraverit, qui e vita erepti effent, ante- M quam iis remedium illud eífet adhibi- tiwifi tum, quo originale peccatum deleba- [ mgm tur. Quod ad Purgatorii animas atti- Ti net , docet S;. Thomas loc. cit. art, $. u eas fuiTe liberatas ; quze divinasguftitize Q0) af jam fatisfecerant, & nihilin iis eratre- T liquum, quod purgaretur; utietiam il- fitei las, quz pio quodam erga Chritti Paffi- Ti onemaffectu meruerant,ut defcendente oralibus ia Chr?ito ad inferos pqenis temp l Purga- Sabbatbum San&lum. 347 li Animas ve« i Purgatorii abfolverentur, j ró puerorum , qui cum peccato Ori- a ginali obiiffent, idem S. Do&or loc. cit,art. 7. negat fuiffe liberatas. Eos enim Chriftus liberavit , qui fibi per H lil Fidem & Charitatem effent conjundti; j i Pueri veró, quiliberi arbitrii non fue- l H rint compotes , nec per fidem paren- hg tum , aut peraliquod Fidei Sacramen- tum à peccato originali mundi e(fent , ije filii erant ire, & vafa contumeliz, Qua- propter Africani Epifcopi in Sardinia fs d exules in Epiftola Synodica fcribunt : Emi De paryulu indubitanter tenenda Catholice Re- iil ligionis. regula veritatu , quia parvulw , qui - 1 bepizatur , gratuiá Dei Lonirate (alvatur : T qui verà fine Baptifmo moritur , propter pecca- a Ea-autem dam- tum originale damnatur, ii natio cujusmodi fit, & an pofitain eo TM fit, ut Beatitudine tum füpernaturali , i tum naturali careant, omni tamen poe- náfensüs vacui; an veró eàdem privati t | gnh fint beatitudine cum levi quadam poe- jb na fensüs, etiamnum inter fe Fheologi ii diíputant. ] i Peé 4n 1] 348 Sabbathum Sauclum, n Chriflusaliques. ex veteribus Philofophis if a defiendens:ad Inferos hberaverit. g Ultima quzftio eft;an Chriftus defcen- n ens ad inferos veterum . Philofopho- ïum nl rum quosdam inde eripuerit. -Sed fi um n inin illi in damnatorum Inferno detineban- tur, Catholicá Fide docemur , :nullam (dii effe ininferno redemptionem.Ne ipíos ln quideminfantes, qui cum peccato ori- quii ginali-mortui effent ; modó oftendi- hus mus à Chrifto effe liberatos, Quam- atin Ti u obrem ne commini(ci quidem rationes ullas poffumus , cur affirmemus, ere- Chnfun ptos ex Inferno eos fuiffe Philofophos, diit.i iif qui illuc conjecti effent, vel quód nul- Jam in Chriftum fidem habuerint , vel T fi'quam Fidem implicitam habuére, ft, w nullam conformitatem habuerint ad mánj charitatem Chrifti patientis, üt ait D. Midia "Thomas loc. cit. art, 6. Toftatus Pa- Matm radox. $. cap. 132, putat probabile , WMis d Socratis, Platonis, Ariftotelis animas in LE Sandorum Patrüm Limbo fuiffe,quód atl implicitam in Chriftum Fidem habue- feth rint, & integram à gravibus peccatis G hrifto d vitam egerint , atqqe inde'à C LI foifle Sabbatbum San&unn, 349 ] ]i fuiffe ereptas. Ex quo Satis rationalile l videtur , quüd anim& Socratu ; Platonis , d ls Aviflotelis , fimiliámque Pbilofophorum ad Lim- " ä;» ia um morte ipforum defcenderint. , poftea autem I z8 cum Chriflo - Refurgente inde àu etbereas a[cen- ld. derint manfiones, His quippe vita fludiofa erat, Aln C vitia cafligabantur ad. unguem , nequid in- Mi bone[lum eis accideret , acutisfime advertebant., iri Quod fatis colligi datur , fí. eotum dicla & fa- ( &a. ex bifforiis Philofophorum adyertamu Ni- ( cetas in Orat. 42. S. Gregorii Nazian- TR zeni narrat, Platonem, ubi primüm T Chriftum in Inferno. predicantem au- divit. in eum credidilTe, cam diu an- fph j tea vitá funtlus à. Chriflauo quodam maledittir, convicisque at improbse. dv impins. laceratus j d ld effet , no&u ad conviciatorem fuum. venit, bo- d minémque. accifavit , àt. inique in ipfum ma- At ledidis ince[fentem; — Ego enim , inquit , wie fsl peccatorem effe baudquaquam . inficias ivero ; Y h verüm cüin Chriflus in Infernum de[cendit , ne- i j mo ente me ad. Fidem. accesfit, Sed hec funt fomnia & deliramenta; non quó j E,qh u y fieri non potuerit, ut quidam ex ethni- ! yWd cis falvi fint per Fidem faltem implici- tam divine providen credis r derint f h E 350 Sabbathum SanSum, $ derint, Deum elfe humani- generis li« jninp P Pl]ll beratorem fecundüm modos fibi placi- tos, aut per Fidem adventüs Chrifti il peculiari . revelatione cognitam , qu& HO'?(IS ] doctrina et- D. Thomz 2, 2. quxt. 2. i art; 7. ad tertium; " fed quia incomper- T m la tum omnino eft, eos Philofophos ejus- g amodi Fidem habuille ,^ quos alioqui Aiekd conftat recdié fcripiffe, non recté vixi- g dul fe, Bellarminusloc, cit. cap. t s. in fine Nicete hiftoriam tanquam fabulofam Ts & commentitiam explodit. Petavius qunir autem loc. cit, cap. 17. num. 13. appo- gt ( fité ad hanc rem : Quamva , inquit, qraum ial nonnulla preclare ab il didia fadláque legan- fur, qui videntur indwia multarum effe ina- atb gnarámque virtutum , tamen C ipfa non. ex. Jcnts, pre[Ja ,: neque falda erant , fed adumbrata , dv i aj ad verborum [peciem effia , tum multà pla- Ciriloa vibus iísque certis. &v turpisfimu. flagitiorum tsefe motit. dedecerata fordebant, Et Thomafi- nus loc. cit. cap. 9. infine: Nil tutius, Mi Wil ait, nil fapientie && fabrietatis vegulis accom- j modatiw , quim communi Fidelium [enfui ev vreduliati adbavefcere , - liberatos. flicet 4 [ Qliäq Chri/fo non Philofaphes , non quossutique. alios, ! Kal nj S«bbatbum. SanClum. 351 j l nifiqui in gratia &* amicitia Dei à vivis excesfif-. i Pulchram Calmetus -Differtatio- j fent, 1 nem edidit, num ethrici, quibus: Lex bl Moyfis ,. aut Evangelium incognita U x mä füére, potuerint zternam falutem con« Icmlpa fequi; & oftendi t; Sanctos illos ante lts legem Moyfis , uta Seth , Noé; Mel- p chifedech , qui Fideilumine-Deum co- vl us gnoverunt, & puro religiofóque cultu; fith & innocentià vite coluerunt ; -falutem WT zternam adeptos , Philofophos vero , ts quinaturali lumine Deum habuere co- gnitum , tantóque beneficio abufi ejus r itg opem non implorárunt, fed fcedo ldo- T lorum cultui ad hz'ferunt, corruptísque — moribus fe commaculárunt, inter quos mjl W T Socrates, Plato, Seneca, nequealu- suid tem aternam confecutos, neque à Chriíto ad Inferos defcendente. li nl " ber a-: J tos eífe, Ts E Diferitur de RefarreGione. Cur de ea ferme j injiciatur. Totius reliqui bujus Sermouis d jl diflributio in quinque partes. Quidquid hadenus de Chrifti de- l y.,kylllU fceníü ad Inferos differuimus , egregié " j Uarez 352 Sal:lmtbum Santiun [ y i Suarez perfequitur tom. 2,par. 3. difp. d 43. fect. 1. & fequentibus, quarum in poftremaanimadvettit;tamdiu animam Chrifti apud inferos permanfifIe, donec T in Refütrectione denuo córpori jurige- retur,-- Quantum veró temporis inter g, at mortem '&. Refürrectionem elapfum fit, mox examinabimus, Cüm enim ilre n in. Sabbathi Sandti ceremoniis Refüur- L g redtionis celebretur: Myfterium, poftu- uatri lare videtur inítituta- fermonis noftri L [ j AW AR ratio, ut de Refurre&tione quoque ver- d ff bafaciamus. Atque, ut ordine aga. mus, tractationem omnem in quinque fu. : capita putavimus dividendam. Primó gudm d veritatem Refurrectionis demonftrabi- m mus;íecundó de tempore & hora, ( quà Chriftus revixit, differemus ; ter- lum ; t tió ejus circumftantias " afferemus ; fl quartó de qualitate Corporis refurgen- t lg tis agetur ; poftremó de iis, qui refur- n r rexerunt cum Chrifto , fermonem habebimus, b u W H Itb Ratie- Sabbathuia San&um. 353 4 NiUy Ratienes quiique ex D. Tboma , quau- n obrem opus fuerit, ut Chriflus a revivifceret, n W - Divus Thomas 3. par. qu. $3. art. T. i probat, neceffarium fuifle, Chriftum gimr n VA ex mortuis refürgere, r, ad Diving jü- &| ftitis commendationem, ut, qui fe us- j f a-— que ad mortem crucis humiliáffet , ex- Wi h altaretur à Deo usque ad gloriofam Re- du furre&tionem.2. ad Fidei noftra inftru- g &ionem, ut per Refurrectionem Chri- It fti Fides noftra de ejus Divinitate con- line firmaretur. 3. in noftre fpei folatium, , lm quia dum certó fcimus, Chriftum revi- a » xiffe, ipfi fperamus & nos refurre&u- du ros. 4. ad informationem vite Fide- n lium ; nam quemadmodüm Chriftus m refürgens ex mortuis jam non mori- r tur, ità nos mortui peccato , vivimus lls Deo. Poftremó ad noftrze falutis com- fs plementum ; ipfe enim rediitad vitam, ut poft Refurredionem fructüs Paffio- nis fue per Apoftolorum pradicatio- nem nos faceret compotes, De Ih Sabbatbum SanQum, y 354 qg][ Smfw De Chrifli Refurreclione Oracula ex Sacris pagimir. j M Plura funt in Teftamento veteri de a Refurrectione Chrifti oracula. Pfal.1 14 n ] i d 4 Circumdedertiat sne dolores mortis, £. peri- €ula Inferni invenerant me €3c. Conmver- l l: r zere anima mea in requiem. tuam, quia Do- wiünus benefecit tibi, quia eripuit animam b u pl IT2 Tv meam de morte, ocu!os eos à lapfu. Et Pfal. 70. Quantas oflendiffi mibi | tribulationes y t Mu multas & malas, && comver[us vivificáfli me, && de aby/Tis tevva iterum reduxift me, Et Pf. m Jht 40. Tz autem Donine miferere met, €9 refu- 168 ütatne, C5 retribuameis, Chriftusetiam- i t num vivus futurum przdixit, ut revi- i m vifceret, apud Matth. cap. 16, Exinde wsard g empit Jefus oflendere. Difcipulis fuis , quia t (tom oporteret eum ire. Hiero[olymam , €3. multa qniit, pati a. Senioribus €$ scribis dv Principibus Uaf Sacerdotum , E& occidi, 3. tertiá die refur- ld t g£ere: & apud Joann. cap. 2. Refpendit tj um Jefus €9. dixit eis : Solvite Templum boc, €$ Lj in tribus diebus excitabo illud €Z«, Ille au- Vaf Zem dicebat de Templo corperis [ui. — Càmm T0j erzo re[urrexiffet à mortuis , recordati [unt H Difcipuli ejus, quia bec. dicebat ; €. credi- Vij !/'/l)n'fä derunt Sabbatbum Sanctum. 351 il y derunt Scripture, & fermoni, queui. dixit | JEfw. lt Atque inde factum eít, ut i Principes Sacerdotum, & Pharifzi pe- i terent à Pilato, ut juberet, cuítodes per [ triduuum vigilare ad fepulchrum, ne n Difcipuli Chrifti Corpus inde aufer- Ms D. rent, & dicerent furrexi(Te ; üt eftapud m Matth. cap. 27. Comvenerunt — Principes du Sacerdotum E9 Pbarifei ad Pilatum dicen- hi — tes: Domine recordati [umus, quia. [eduGor m ille dixit adbuc vivens : Pofl. tres dies refut- TY gam. Jabe ergo cuflodire fepulcbrum usque (en im diem tertium, ue forté. veniant. Difci- Xl puli ejus, €9 furentur eum , €3. dicant. ple- u — bi : furrexit. 4 mortus , E erit novilji- j bl maus error pejor priore, Poft Refurrectio- nem fuam Chrifttuas Dominus multis f m TL um apparuit, üt alibi demonftrabimus; Wv ] quod affirmaté & liberé teftati funt Apo- "m n ftoli ACt. cap. 3. 4u&lorem veró vite inter- " feciflis nuen; Dess fucitavit à mortuis, cujus T st nos tefles fumuus 5 cap. 4.. Et virtute magná ;, m reddebant Apofloli. teflimonium . Refurreclionis f**i* CW JEf« Chrifi Domini uofri; & cap, 10. Hunc Dens. [ufcitavit tertiá. die , €9 dedit i w:äp- | eum manifefhum. fieri non. omni populo ,. fed teflibus ! ;W' l. l l sl 356 Sabbatbum: Santtum; toflibus. praordinatis à Deo, nolis qui auan m "blk f(h ducavimus €& bibimus cum illo , pofiquam ve[urrexit à mortuisy & cap. 13. Deus. verà aürt fufcitavit eum à mortnis tertià. die, qui vifus gxauconlij Ti efl per dics imultos bis, qui. fmul afcenderant NU JJ l ( Cum eo ce Galilea. in Hertfalem, qui uique nunc [ur.t tefles ejus ad plebem. ':E],.,Mäölül jX Teflimcia D,Panli de Chrifli Refurre&lione, qonhitd S. Paulus item, r. ad Corinth, cap, Dd N 15.aperti(Iimé teftatur de Refurrectio- ne Chrifti, dicens, eum poft mortem vifum efe Cepbe, 9 pofl bac undecim : & st od ftatim poft Fifus eff plusquam quingentis fratribus [nnul, ex quibus multi manent usque t q adbuc , quidam . autem : dormiérunt : vefert v i etiam, vifum e[fe 4 Jacobo, ac deinde ab n "Apoflolis ammibus : denique ait : Novi/fime Asb autem. onnium tanquam abortivo vifus. efl Wa €9 mibi, vrtfs Huetii animadverfio fuper fide teflium de lb tl Qtri Chrifli Refurrecliont, lin Perpulchré Huetius Demonftr. D Vl vangel. Prop. 9. cap. 142. oftendit , U teítes de Chrifti reditu ad vitam nulli eue IU N wl Sabbathbum Sanciuim. 357 At elfe exceptioni obnoxios. Qui enim t credibile eft, Apottolos palàm teftari voluiffe Chriftum rediiffe ad vitam, nifi id revera contigiffet, teftésque proferre aufos, à quibus mendacii convinci po- T m&u tuiffent ? incredibile eft etiam, volui(fe pro mendacio, cujus ipfi fibi efTent con- Icii, vel pro re, quam non fatis explo- inip ratam haberent & cognitam, depacilci Pra- la, vitam, atqueadeo profundere. U terea quis putet, Apoftolos Chrifti cor- [ ^miig pus clanculum furripuiffe, ut tigmen- T tum de Chrilti advitam reditu univerfo | ünmptti | terrarum orbi obtruderent, illuderént- que vulgi credulitati ? Quod Judzi lümïüïlïül ; j I perfidià quádam vulgari. ítuduerunt. m,:.lä Communi enim Synedrii fententià mi- NU lites fepulchro appofitos pecunià fub- u ornaverant, qui dicerent fibi fomno ] opptellis Difcipulos Chrifti corpus clàm :T fuftuliffe, üt narrat Matthaus cap. 28. 1] & | Simplices homines, rudes, imperitos, . cuj usmodi erant Apoftoli, meticulofos, & ad fatellitum adventum pauló anté ) ji n jj trepidantes, tantum facinus aufos elle prge j P nemo profe&ö crediderit; cüm fertim us yli 338 Sablathum Sanctaui, PU £, fertim, dum propé effent femifomni fa- tellites, quileviffimo rumufculo exci- $o« 'gog adfffibw tari poterant, tantum otii- fupereffe Apoftolis non potuerit, ut ingentem i lapidem fepulchri oftio J appofitum gt amoverent, & fafcias inftitásque, qui- ? pgmdaïlï bus Chrifti corpus conftringebatur, i an d disjungerent & explicarent, lllud d d db Huetii argumentum fusé profecutus eft & exornavit Hermannus Wtfius He- galrm ia terodoxus Auctor Sacrarum in Apo- ftolorum Symbolum Exercitat. 19. um num,. 30o. nymi u n Pilati teflinonium de. Chrifli. Re[urreGlione , alhul j it&nque Jofepbi bifforii, l. n - Neque veró pretermittendum, apud atm Mi tüpdnm iplos Ethnicos judzósque teftimonia extare de Chriíti reditu ad vitam, Con- i lu ftat enim , Pilatum , cüm de rebus Muf Ajiri gravioribus, quz fe Priefide in Judea contigiffent , Tiberium, üt mos erat lMul Praefidum Provinciarum, certiorem fa- FTT ceret , Chrifti quoque mortem, pro- digia, que confecuta funt, & reditum ejus ad vitam in eos Commentarios re- tuli(Ie | Sabbathum Sanctum, 359 ii tuliffe , iisque permotum Tiberium i egiffe cum Senatu, ut Chriftus intet us Deos adfcriberetur. Vide Calmeti Differtationem de Aclis Pilatiad Tibe- [ L J ipltm rium Cxfarem miffis , quod ipfi quo- fa&qu:, " que pertractavimus lib, r. de Canon, ht Sanctor, cap. 1. Jofephi veró lib. 18. 3 Antiqu. cap. 4. luculentiffimum eft. de tl Chriíto teftimonium : Faiz; inquit Jo- Tif fephus, bec tempore. Je[us vir [Japiens, fi. ta- Erat enim lr men virum illum oportez. dicere, sürabilium operum effe&or, magiffer bomi- Ti U uuim, qui vera libeuter amplechuntur.. Et plu- rimos quidem ex Judais, plurimos ettam ex Hic erat. Chri- imd, Gentilibus ad. fe pertraxit. " fius. Cmque eum a Primoribus Gentis [uc hn accufatum Pilatus ad. crucem damna[fet, ab eo diligendo non. abfliterunt, qui primum ca- n j peraut. Nam pofl tertium diem. redvoivus db ts ipfis apparuit, ctm Divini Vates bac aliíque ! il i i quamplurima admiranda de eo pradixiffeut, TR | Neque ad bunc diem defecit denominatum ab €o Chriflianorum genus. " | um | T Jefephó "ngb).'f' | ul sMa 360 Sabbat^um Sanctum, Jofephi teflunonium . agnovit Chryfoflomus : [o- A feotus s li «ens il efl genuinus, non fubdititius, Spiuia- AWP« l J« monflro(a &v impia doctrina, " ln iï De eo Jofephi teftimonio ita Chry- W f n foftomus Homilià $. in Ada Apoftolo- u rum : Effet fortaffe fermo [ufpecius) — Quia au- $ Wieinn zein Iudaus &* emulazor , qui pofl Evangelium imm n fleruit , quemode non. omnibus manififla. [unt, x Dmm j UI lt que facla ? Si quis veró. contendat, à Chriftianis Jofephi hiítoriz teftimoni- xsp tU " n um illud pio dolo aflutum, z ille vel M feveriflimos Criticos anxià & odiosà i 1 fedulitate fuperaverit. Eufebius enim, u Hieronymus, lfidorus Pelufiota, So- 4 ERN zomenus, & Nicephorus locum illum "m Jofephi tanquam genuinum & legiti- ldl n mum in fuis fcriptis reprzfentárunt ; It l d Eï & conítans & perpetuus omnium co- tll dicum, five manu exaratorum, five W formis impreflorum confenfus de illo NI S.tzm Y Jofephi foetu dubitare non finit ; quis L enim credat, fi à deceptore aliquo ea verba fuiflent inferta, nullum omnino Codicem illius manus effugiffe ? De mmc A celeberrimo hoc Jofephi teíftimonio n verba L l, Sabbathum Sancdam, 361 "wa(a. verba fecimus cap. r. lib, r, de Cano- : nizat, Sanctorum. Bernardus Mont- I 3!, » | faucon cap, 2. Diarii Italici teftatur in Codice Ambrofiano Mediolanenfi dili- j us genter infpedo verba illa, üt in aliis lol Codicibus reperiuntur , fe deprehen- i Qu difTe. Videatur Antonius Boucat Theol, lia Patrum tom. 3. differt. 2. deexiftentia ii Incarnat. Dominice art. $. qui de hac ( re fatis abunde ibi diíTeruit, Benedi- [« &us Spinofa, qui ex Judxo Chriftia- Dbv nus , feu qui , ut veriüs dicamus , vel f od Judaicam impietatem animo retinuit , 1l vel omnem religionem amifit, cüm vi- i, M " deret maximo Refurrectionis Chrifti K Y ) W l iM miraculo monítrofam impiámq; corru- yge ere fuam doctrinam,quà omnia miracu- Yi la evertebat, Epift. 25. fatetur, ab Evan- at geliftisRefurredionem Chrifti creditam ) l;x oportere, quam cum omnibus ejus ad- il L,m jundis tam minutá diligentià tradide- | Ü | runt, fed,falvà Evangelii doctrinà, eos d I ! decipi potuille, Qui veró falli potue- Q À rint, explicat Epift. 23. ubi ait, Chri- ftum allegoricé diciad-vitam rediiffe , i ;0 & omnia, qua narrant Evangelifla, nou. res, j w " ft Sabbatbum. Sancium, M 362 Adversüs tantam j u fed appariticnes fuiffe. k nefarii hominis impietatem Lamy 1il a d ( Harm. Evangel. lib. «. cap. 41. vehe- menter invehitur : Et Chriftum quidem ( l (j Enl l puellam coram ejus parentibus pau- 100 100 1 císque fuis difcipulisait ad vitam revo- wl J : càlle; unicum veró mulieris viduz fili- Jrll, ! i. Wv W um prope Naim coram omnibus, quot- quot ejus funus profequebantur, vite i. reftituiffe ; Lazari lethalem morbum cüm cognoviffet ; Bathaniam veniffe; Ym ante quatuor dies mortuum , & in mo- ii numento conditum cüm inveniflet , Hmds | julfiffe furgere , &ad vitamrevocáfle ; 38 m B quo miraculo Judaorum furor acriüs in Chriftum exarfit, Itaque illud con- Tiydht cludit , quód, cüm vere horum mor- * q tuorum Refurrediioni , quotquot cre- J o dunt Evangelio , prabeant fidem, ne- ind i mini profecto de vera Chrifti Refurre- QUPX &tione fübire poteft dubitatio: Refurre- nf &io autem illa &* aliorum certum efl argumen- Al h l I ! tum , veram fuiffe Chrifli Refurrecionem. Te« gt fles.enim.| Apofloli poteflatis , quá toties vide- bot zant , eum de morte fuiffe vitlorem , non. pote- "'Iþm) m rant de Refurreclione ejus dubitare , quam ipft W j eculis Sabbatbum Sanä?z/m. 365 ! eculis, manibus , €9' omni fenfu | explor- averant, Adversiüs Spinofam Tra- j &atum de Veritate Refurrectionis Chri- fti confcripfit Joannes Colerus Luthe- l J ranz Ecclefie minifter Hage Comitum Tl anno 1706. in eadem urbe typis im- Vdeb. preífum, qui etiam Jofephi teítimoni- N W* um, de quo fuprà verba fecimus, üt f genuinum agnoícit, DAf ] lil IN li De tempore €5 bora, quà Chriftus refuvexit, lu Quá die Chriítus ad vitam rediit, ea Val ebdomadz primaeft; apud nos Do- ".'acäjlï;,' minica, quam Matthzus cap 28. vo- QU cat primam Sabbathi. Sabbathum au- m tem appellat, vel primam hebdomadz (f diem , quzefít Dominica, vel primam g poft Sabbathum , que Dominica iti- ( t dem eft, üt bene animadyertit Suarez j tom, 2, in 3, par. qu. 46. fect. 1. neque j Er,i"f* enim.in facris paginis novum eft Sab- ag qn bathi nomen ad totam fignificandam iui. l hebdomadam ufurpari; quamobrem "T. verbailla Luce cap. 18. Jeiuno bi in Jabbatbo , intelligenda de hebdomada ; LA l . Ill ',/i qui enim bis in eadem die quispiam p 2 Jejunare u 264 Sabbatbum San&clum. um jejunare poflit? D. Auguítinus Ep. $5. ! nwminli aliis 119. c. 13, Dies, inquit, Dontini- mil, à cu: non Judes, [ed Chriflians Refurreclione ii Dominmi declaratus ell , 9 ex illo babere cupit feflivitatem fuavt, Et Tract. 120. in Joan, Una Sabbatbi, quem jam diem. Dominicum propter Domini Refurre&lionem mos Chriflia- nus appellat, Dehora, quàáChriftus re- "3 g;;;f vixerit, facri interfe diffentiunt Inter- hg in pretes ; & Hieronymus Ep. 150. ad He- ^m dibiam quzft. 6. ait , eam horam ho- m minibus effe emnino incognitam. 4z- " lh gelum autem uon putemus idcirco veniffe , ut Md aperiret. fepulcbrum Domino ve[urgenti , €5 revolveret. lapidem , [ed pofiquam. Dominus Ua refurrexit borá , quá ipfe voluit , €9 que f.ïds nggh nulli mortalium cognita efl. Communis ta- L M lj & l men fententia eít, fufcitatum à mor- tuis , illucefcente aurorà diei Domini- li ] ce ; quamobrem fandz mulieres, quz qug füummo mane acvixorto fole venerant t die Dominicá ad fepulchrum, non in- V d venerunt corpus Chrifti, qui jam ad itam rediérat, üt narrat Marcus c, 16. A li id | Et valde mané un& (abbathorum vveniunt a ln d tmonumentum orte jam füle.. Et Lucas c:24. Uná Sablathum. Sanizm. 365 N Und autem Sabbathi valdé diluculo venerunt ad ionumentum portantes , que paraverant; [1 EW Qf on aromata , Cj invenerunt lapidem revolutum Wt d monumente , €4 ingre[[e mou invenerunt Corpus. Domini, Atque ea eft D. Tho- n lw D ma fententia 3. par. quaft, $3. art. 2. ad tertium : Chriflus re[urrexit circa dilu- ]. hu culum , illucefcente jam . die , ad fignifican- p h. dum , quod per [uam Refurreclionem nos ad lll lucem. glorio inducebat , fuut wortuus eff , i advefpera[cente . jam die C recedente in te- r uebras , ad. oflendendum , quód. per. [uam mortem deftrueret. tenebras culpa. & pana. wj w Ü Baronius ad ann. Chr, 34. num., 173. & 174. ex eo hymno, quiin Ecclefia- J N1 fticis Pafchalium Feftorum Officiis ca- nitur, inferthanc effe Romanz Eccle- m fie fententiam, Suarez eandem opi- n nionem loc, cit. fe&t. 2. proponit, tan- |Die p quam quzfit ad veritatem propior; monétque, Divi Hieronymi , aliorm- Ts r que Patrum , qui fcripferunt incogni- tam eífe horam , quà Chriítus furrexit TE à mortuis , hunc fenfum efle , nobis I(USCJ-(' horam ipfiüsque hore monumentum L non effe compertum. Nam licet. dica- Q.3 tnus Luæv'ri:ä 366 Sabbathum. Sandium, jj , ! mus, Chrifium re[urrexilfe pofl incbeatam lu- £e diei Dournici, jnoramus tamen, quan- 1 tum tempus. illius diei fuifet transaclum. Cal- Mdl h metus cap. 28. Matth. S. 2. ait, de ho- ra,quà Chriftus revixerit, ne verbum quidem fieri in facris paginis ; hinc fa- &umelle, utea de re facri inter fe dif- " Vb M Íentiant Interpretes ; quosdafh enim j t win n exiftimáffe Chriftum ad vitam rediiffe node Sabbathi ineunte; quosdam pau- a ló poft mediam noctem ; alios veró , M appetente aurorà Dominice ; quam E fententiam üt verifimiliorem ampledi- MUfI tur. Revixit enim Chriftus haud ità d N W H multó anté , quàm Angelus defcende- i ret, &fepulchrum apperiret, & terra qutm contremifceret: qua omnia cüm inte- t Y rea contigerint , dum íancte mulicres ymail venirent ad fepulchrum , ipfie autem wl pauló poft folis ortum eó pervenirerit, m perfpicuum eft , Chriftum pauló thtf antefolis ortum, feu illucef- cente aurorá ad vitam (w:&iq».m m redïiH*e. QU Seuten UP " ] sabbatbum San&un., 367 &i Sententia , qua flatuit paulo ante folis or- ^ d tun Chrifiam redü[fe ad vitam , duabis ob- d noxia difficultatibus. Prima difficultas ab itl dï".*.« veneraut fanéla wulieres Dd Vba?a, quá ad fepulcbram, " h.;C;, l Md Binc huic fententiee difficultates obji- Vif ci folent : quarum prima eft , incom- nj pertum nobis effe , quà horá fandte dnni mulieres venerint ad Sepulchrum , ac ii propterea exploratum nobis effe non j poffe, quà horá Chriftus revixerit. San- p & veró mulieres ad fepulchrum, quà hd horá pervenerint , non fatis cognitum n habemus propter Evangeliftarum quendam veluti diffenfum. Eas e« um Qinide nim Matthaus tradit ad fepulchrum zmin perveniffe vefpere Sabbatbi , Marcus j D valde mané orto jam fole, Lucas , wal- n dediluculo, & Joannesmané chm ad&uc zenebra effent, Conciliantur. Evangelifie de bora, quá u- lieres venerunt ad monumentum. D. Auguftinus de Confenfu Evang v lib.3, cap. 24-hanc folvit difficultatem. Eau- 4 368 g Sabbatbum Santium, il thm l Eandem enim advertit horam fignificare eum , qui dicat v«lde diluculo , ac qui qii; i dicat va/de mané orto jatm Sole, velcum ad. r buc tenebras e[fent : dies enim cüm illu- m cefcit , quedam adhuc tenebrarum re- ftant quodammodó reliquiz , quz fen- fim majore vilucis affulgente paulatim MM Tf difcutiuntur. Die quippe [urgente , — alique 5 m*þrf[i reliquia tenebrarum tantó magss extenuantur, ins, H quantà magir oritur lux, Nec ab ejusmodi um d explicatione illud Matthzi difcrepat, dét, t Ve[pere Sabbatbi: non enim , cüm dicit Vefpere, extremam diei partem fignifi- qum care vult, fed planetam illum, qui pau- Fitii i m ló ante folem oritur, quíque lucifer appellatur , ideóque Auroram Domi- a v nice , prafertim cüm addat, que lucr. dl fcit in. prima Sabbatbi ; que verba. eam qui fignificationem , quam voci illi vefpere C5 ENT tribuimus , pulchré confirmant, ld Ti optimé advertit Baronius ad ann. Chr, Gf () 24. num. 172. quiait, nihil fibi videri LU d*h hác explicatione ad conciliandum Mat- ( theum cum ceteris Evangeliftis acco- modatius. Suntalii, qui fané non ab- furdé duo diftingnunt tempora; alte- rum , ] Sabbatham San&hum. 369 b rum, cüm fan&z mulieres funt domo i egreíIx ; alterum, cüm ad fepulchrum Xj pervenerunt: ac Joannis verba, em Q adbuc. tenebra e[feut , ad primum , ea veró m Marci , orto jam Sole, ad fecundum tem- Ul pus eífe referenda , cüm primié Sole falin prodeuntes radii noctis tenebras difpel- T lere inciperent. Cüm igitur Calvariz hu locus, & hortus, quo Chrifti corpus uml inje&um eft, extra Hierofolymam fita Ányi, effent, nonnihil temporis elapfum fuilfe 10 d oportuit , interea dum mulieres domo fun egrele venirent ad. fepulchrum, EÓ Tpte ubi pervenerunt, lapidem , quo occlu- Acr debatur monumenti oftium , revolu- —— r tum viderunt, quód quidem , ütindi- cium facit, Solem jam fupra Finitorem [ QW apparuiffe, ità verifimile effe probat , r cas extremá nodlis parte domo egreflas, u i illucefcente primo diluculo , feu albef- cente Coclo. nondum tamen omni- "T j ' bus disjectis tenebris, ad fepul- pl chrum pervenifle, T j Q.5 Altera mai c ! M 370 Sabbatbumm Sanclum. j OP'" Altera diffcultas ex Chrili verbu : Sicut Jonas &c, TT uU Hác primá fublatà difficultate, equé T ggx ym gravem alteram folvere aggredimur. "T Aitenim Jefus apud Matthaeum cap, 12. T gl Si.ut fuit. Ionas in. vetitre ceti tribus diebus, ( tribus noclilus , fic evit. Filius bominis in corde t n terrao tribus diebus dv tribus noclibus u (uit Quod fi Chrittus pauló poft Ferie fexte me- [ nFUl, ridiem eft mortuus & Dominicá die wm Jn. Coelo albefcente revixit, profectó in fe- lia r pulchro tribus diebus, totidémque no- &ibus jacere non potuit prafertim t W cüm tres dies illos folidos fuiffe opor- La teat, Marci enim cap. 8. habetur, Er h] poft vves dies refurzere Matth. cap, 27 010 Q Pofl tres dies refurgam. ( JlHa Solyitur difficultas,| Poft tres dies figni- d M fikat tertio die, Vür [ Hanc ut difficultatem enodemus,ob- fervandum. primó , Chriftum dixiífe UIPA( tértio die, non veró poft tertium diem ( ?1' fe fufcitatum iri à mortuis, Etenim a- m.ïl ET pud Matth, cap, 16. & Lucam c, 9. ha- W ) betur : Sablathum Sanchum, 371 betur : Oportet Filium bominis imulta pati, & tertiá die refurgere, G Joann. cap. 2. Sof- vite "'emplum boc (* in tribus diebus excita- Vb bo ilud. — Quod autem fcripferit. Mar- cus, pof! tres dies refurgere, & Matthaus, (07, 1] la pof. tves dies refüvgam, haec juxta commu- ift ( nem loquendi modum ità accipienda, t ut nón poft diem tertium. fed tertio M die Chriftum ad vitam rediturum 1in- h»ma telligamus. Hunc veró loquendi mo- i dum ufitatum effe ex eo apparet, quód U Levitici cap. 12. Deus octavo die cir- cumcidi puerum jubet, Lucas veró Q t Ícribit: Poffquam con[ummati funt dies. odlo, ut. circumcideretur puer ; atqui Chriftus Je- Qu il D] fus non poft octavum diem, fed ipfo o&avo circumcifus eft die : ex quoin- M telligi poteft, verba illa p»f tres d:es non aliter accipi folere, quàm pro tertio al die. Atquehanceorum effe verborum veram fignificationem, ex ipfius Mat- —— 5 thai cap. 27. colligitur. Eo enimloco | (MC Principes Sacerdotum &Pharifzi, poft- pit quam Pilato fignificárunt, Chriftum dixifle , pof tres dies ad vitam fe reditu- u :L,fïj -u ts Ikue: um , Donine vecordati [umus , quia feductor ,[v [ M 372 Sabbatbum San&ium. iie dixit adbt vivens : Pofl tres diesve[urgam, ml i [ non plus à Pilato petendum fibi exifti- ^ márunt, quàm ut ad tertium usque c, | N uI q diem fepulchrum cuftodiretur : iube eigo cuflodiri fepulcbrum usque in dem tertium, q Jnt j A l Ex quo palam ft, vulgari modo lo- quendi , cum quis pef! res dies diceret , i " ii E l V Mi nihil quidquam aliud fignificare voluif- Íe, quàm tertio die. WUUSF UM " Qui dici posfit. Chrifli Corpus jacuiffe fribus notlibus, Vl MN n Q, u Itaque cüm tempus, quo Chriftus inSepulchro jacuit, in tres tantummo- lul dó compegerimus dies, nec longiüs pl Pl producendum elfe oftenderimus ; reli- ;mtmy quum eft, ut queramus, qui tribus die- us bus & nodibus dici poffitChrifti corpus Til in Sepulchro fuiffe conditum , cüm eó Id conjectum poft Feriz fexte meridiem, ho fub Dominice auroram furrexerit, Scri- tf ( bitenim $. Auguftinus de Trinit. c. 6, AU n Ab bora mortis usque ad. diluculum refurrectio- at n ni bora funt quadraginta , ut etiam ipJa bora W ] H nona connumeretur, A vefpere. auteim f&« v n Ch pulturas oque ad diluculum . Re[urrecionie it t sriginga [ex. bora [unt, UE * Raris Sabbathum Sdnül;m: v Ratio reperiendi tres dies €9 totidem nocles in zemporis fpatio inter Domini fepulturam J 1& €9 Refurrecliouem iuterjelo, M Sunt, qui, ab hac difficultate fe ut Ihfa expediant, falsó exiftimant, Chriftum ( I non Dominicà die, fed confequenti Ferià fecundá revixiffe : alii putant J , Chriftum non fextá, fed quintà Ferià mortuum effe, cüm Euchariítiz Sacra- J mentum , ideóque incruentum Sacrifi- cium vefpere Feriz quinte inftituit, in A l quo, ajunt, quantum attinet ad con- IU lecrationisverba, feparatur anima à Cor- h pore & Sanguine, & utrumque, nimi« i. | rum Corpus & Sanguis naturali con« W 0 comitantià fubeft fub fpeciebus Sacra- i I^ "n mentalibus; Chriftus enim, qui fub iis Qu Ípeciebus eít vivus , animam fimul, eridiem, Corpus, Sanguinem, & Divinitatem — — in fe continet, Sed miffis vanis ejus- *ri.t.&ï- Mu ^ET modi refponfionibus , communem PL fecuti fententiam dicimus, à Romanis i J morem illum ad Judxeos commeáf. j fe , ut dies à media nocte ad me- K diam noctem alteram numerarent s quod ipfi guoque facimus, quo- D ties 374 Sabbatbunt .,S'tmäum.' iL Wi tiesjejunamus. Quà dierum initá ratio- ne, fi praterea pars pro. toto fümatur, Jl Uüaq J jl il A tres dies totidémque nocles reperiemus in eotemporis fpatio, quod inter fepul- 'i*ïExDO At turam & Relurrectionem interjicitur. Sepultus eft Chriftus Ferià fextà vel cir- UW citer, vel pauló poft meridiem; itáque, l Q,dQT] fi per Synecdochen pars fumatur pro luml toto, & quod fuperfuit temporis Ferià Wi fextà ad occafum Solis, quódque con- j2 fecutum eft, à Solis occaíu ad mediant ytimi nodem, ejus temporis ratio habeatur , f Secun- hnjid jam diem unum reperiemus, dus à medianocde, que proximé Sab- imi ( bathumad mediam noc&em, que Do- qqa minicam preceffit , numeratur ; qui d dies eft folidus, & diem nocdtémque hi f compleditur, Tertius dies compu- N taturà media node, quz preceflit Do- guig ) minicam, ad ipfius Dominice diei au- n roram; quidquid autem in eo tempo- «t ris Ípatio füit tenebrarum & lucis diem gn conftituit , füumendo partem pro toto i. & ejusmodi die nox & dies continen- TY tur. Uno verbo inter morten; Chrifti ii . Domini cjüsque Refürrecdtionem | tres V, revoluti Sabbatbum Sanclunt, 375 li revoluti dies & noCtes ; dies fcilicet lum, unus unáque nox folida Sabbathi, ac bini dies noctésque dimidiatz Feric fextz & Dominica. Ad hunc modum difficultatem folvit Auguftinus lib. 3. Vili de Confenf. Evangelittarum cap. 24. & u lv.ï 4 lib. 4, de Trinit. cap 6. Ipfum autem . tri- m duum non totum €2. plenum fuife Seriptura nl tefíis efl : Sed primus. dies à parte extrema rotus annumeratus efü ; dies veró tertius à ii 5 parte prima 5 iedius autem iuter. eot, id efl RATU , fecundus: dies, abfolutd totus. viginti quatuor f« boris [uis, duodecizm noclurzis, €9. duodecim E diuruis, Confentit D. Thomas 3. pat. "d QU. 41. art, 4. ad primum : Primaus dies n w computatur ab extrema parte[ui , quá Chri- il l " T2 fius im fexta Feria efl mortuus & fepultus, D) i Secundus autem. dies efl inieger cum. viginti d 1l quatuov boris nohurnis £. diurnis, Nox :dE WE autem [equens pertinet ad tertiam diem, Vid. La ii pö- Baronium ad ann. Chr. 34, num, 177. ar. ^ ul»m €8 fequen. Suarez tom. 2. in 3. u n difp. 46. Sect, 3, Cornel. à Lapide in li J Cap. 1a. Matth verf. 12. Calmet, verf. i du 4o. & Sylvium in 3. Par. Quaft. $ 1. [i ] art, 4. fjl uu Cenfire & 376 Sabbathum Sanciam, i jl Confirinatur fuperior ratio numerandi -dies € nocies ex loco libri Ellber. f if g $ if Inlibro Efther cap. 4. hec haben- 1 ! tur : Fade €9. congrega omnes. Judaos, quos ï ri Non f 1l iti Sufam repereris, €$ orate pro wne. L comedatis, €3 nou bibatis tribus diebus, €3 Wil prbus nüdibas ; 9 ego um ancillis meis Janiliter jejinabo, €3 tuuc. ingrediar ad Re- ln gem, contra lezem faciens non vocata , tra« dénsque me morti C5 periculo. Calmetus iU V N ( loc. pauló anté cit. notat , tribus illis l AW RU diebus & noctibus, quas liber Efther commetmorat, non plus quàm folidum u ii diem duásque noctes contineri ; eóque utitur exemplo ad confirmandam eam V explicationem de tribus diebus tribüs- j que noctibus , quibus Chriftus jacuit d li in fepulchro, Et ad cap. 4. Eíther TW verf, 16. confiderat , haud veri(imile " effe, populum univerfüum tribus diebus Ti Af nocibüsque folis ab omni cibo & po- Qu tu abftinuiffe, cüin perpauci fané fint, Qu j tlb qui famem ftímque tamdiu tolerare Qd Y poffint; & conjicit fpatio illo nonnifi jl N lolidum diem binásque nodes com- lJ prehendi Sabbatbunm Sandium. 377 Ug prehendi. Et fané non exfpedavit Efther, dum tertius dies folidus habe- retur, fed eodem illo die Affuerum con- ln venit, àt apparet cap. $. Die autem tertio i induta efl Eflber regalibus veflimentis, 9 fle- h tit inatrio domüs Regis. i Partitionis duabus pavtibus. abfolutis, ad tres il reliquas tranfitio. ( lh Jam veró de adjundis Refurredio- nem concomitantibus, de Chrifti cor- pore ad vitam fufcitato, de iis, qui cum UM eo revixerunt, déque Chrifti appari- f tionibus differendum. j iV Judei fepulchbro apponi curant milites. : m Vi Judzi,ut alibi docuimus, operam dederunt, ut milites fepulchro appone- Biir rentur, veriti,ne Difcipuli corpus furri- perent , atque in vulgus rumorem at difliparent, Chriftum rediitfe ad vitam ; quód cüm à Pilato impetráffent, fepul- Mi ;ll chrum obfignárunt, & ad illud milites at cuflodiendum ibi reliquerunt , üt tra- n dit Matthaus cap. 27. Et Nicepho- rus lib, 1. Hiftor. cap 32. rem omnem ita - í Sabbatbum Sancun. [ 378 - ità defcribit : Primzm frgillum. Sepukbro eft iupre[[im, quod €9. inta&bum permanfit ; ::flm» fä 3 9Q €2 cuflodia unlitaris illa, d* genere. alieni- £eu4, qua in. propinquo fieilimi obfervabat. d ) l " l Á ï J Praterca ingens ille lapis ad. [epulbrum appo- qii fitus. w s m d Mos . condiendorum. cadaverum ab g yptiis WR M traducóus ad. Judeos. ANotiina' Sanclarunz n mulierin, Inter ea$. «on videtur Tl Kl fuiffe B. Maria. ET Mos ille cadaverum aromatibus con- VU diendorum ab /Egyptiis ad Judzos tra- ductus, Ad eámque rem quadraginta fig n dies confumi coníueviffe , conftat ex iis que de fepultura Jacob traduntur N Mjiu Genefeos cap. $0. Pracepit ( Jofeph) fervis fuis medicis, ut. aromatibus: condirent ii Patrem ; quibus ju[Ja. explentibus, tranfrérunt &l - quadraginta dies :ifle quippe mos. erat. cada- irüm ) 4 verztm ^conditoram. Atque inde fadum lidi eft, ut Sancte mulieres , etfi Chrifto R AUL ld h !4 mortuo jam adhibita erant aromata, lus N l P 3 expleto Sabbatho, nimirum poft occa- m fum Solis, aliis coémptis áromatibus ad i. cadaveris condituram íubinde inftau- DT ran- Sabbatbum SanGum. 379 j | randam, ad fepulchrum fefe contule- rint, Eas Mattheus cap. 28. mulie- res füo quamque nomine appellat, , Mariam Magdalenam , & — Mariam Ja- cobi, & Jofephi matrem, quibüs Mar- cus cap. 16.. Salome, & Lucas cap. 24. Joannam comites addunt, caterásque dyii mulieres, que Chriftum é Galilza fe- I 7 cute Íunt redeuntem, S. Gregorius ! Nyffenus inter has mulieres B. Mariam | quoque recenfet Orat. 2. de Refur- WU rectione ; & cum eo confentit Sedulius. d boc luminis oríu (CIif h&'fx q Virgo Parens, aliaéque Jrul eum munere tatre. r | Meffs aromatite uoclu yenére gementcs u d | ad tumaulum, lnl ftr Sed huic fententiz negat fe polfe fub- [ ( Ícribere Maldonatus in Cap. 28. Mat- " thei ad illa verba d zumulam ; Nihil (b | enim de hoc B. Mariz adventu tradunt TOU Evangelifte, quem profectó non filuif- fent; cámque Magdalenam comme- du n morent, certé B, Mariam, fi ad Sepul- | chrum veniffet, prioreloco nomináf- T fent f 380 Sabbatbum. Sancium, [ ;;n][hfum fent ; quemadmodüm Joannes, qui inter mulieres , quae cruci proxima ii 'erant, primam ponit B. Virginem, de- fii, Ifd l inde Mariam Cleophz, tertioloco Mag- n ( Oa dalenam, « J 1j u Térra in Re[urreclioue 6oktren1uit. De u- AU M n A gelo de- Culo delap[o, quid tradiderint ROU f u Evangelifl e. If m F*E' i i u Narrant Evangelifte , tremuiffe ter- j Xl ram , Angelámque vefte indutum can- »-nln*m didà , ac veluti fulgur corufcantem Coclo delapfüum lapidem ab oftio mo- numenti revolutum amoviífe : qui mu- lieribus Chriftum revixifTe nunciaverit, [ M jufferítque, eas locum infpicere, quo b Chriítus conditus fuiffet, iisque manda- & ii verit,ut deomni eare Difcipulos mone- flb | rent,quibus etiam przdicerent, ab iis vi- Ed fum iriin Galilza;:eas denique mulieres ul fepulchrum inter metum & letitiam t Hzc egreffas Difcipulos conveniffe, Y tradit Matthaeus cap. 28. : Eandem d rem ità narrat Marcus cap. 16. Mu- QUs lieres, üt lapidem , quo occlufum erat à fepul- Aeodcæ l Sabbathum San&lum. 381 u fepulchrum, tevolutum viderunt , eó Würg ingreffas, Juvenem ftolà candidà indu- ld. li tum, fedentem ad dextram vidiffe ; Xj eas cohortatum, ne quidquam metue- rent ; Chriftum jam ad vitam rediiffe ; locum infpicerent , ubi corpus Chrifti b jacuiffet; tis mandáffe, ut ea dere Dif- W cipulos, prafertim veró Petrum , cer- tiores facerent ; eas autem fepulchro egreífas, pavore tactas, nulli eam rem f Lucas. cap. 24. revolu- renunciáffe. Q d. tum lapidem, & mulieres in fepul- fata chrum ingreffas item commemorat ; ((f fed duos refert viros vefte indotos lucidà gt nunciáffe mulieribus , fufcitatum:à Vr mortuis, ütipfe predixerat, ídque f U mulieres monumento egreífas unde- d cim Apoftolis, ceterísque omnibus VU retuliíIe. Denique Joannes cap. 20. Ab teftatur, Mariam Magdalenam, ubi pri- fj (9 mum revolutum vidit lapidem, ad f Petrum & Joannem convoláffe, qui- - Ti bus nunciavit, corpus Chrifti Domini u fuiffe füblatum, nec quó fuiffetallatum; l D l comperti quidquam habere. Pergit fe Pe- jj eodem loco Joannes natrare; Á trum N 382 Sabbathum Sancum, trum antevertifle ad fepulchrum ; eó Mü me Qu J tamen non introiiffe, fed fafcias vidiffe, quibus Chrifti corpus fuerat alligatum : nl pra m 1 J Petrum veró ingreffum in Sepulchrum easdem vidiffe fafcias, & Sudarium, quo , u rl Chriíti facies tegebatur, à fafciis femo- tum deprehendiffe ; ipfum quoque gan atl poítea in monumentum introiifle, cüm interea Maria Magdalena extra Sepul- Quibilo ] at chrum lacrymaretur ; eam deinde in- trofpexifle in Sepulchrum , binósque dnics vidiffe . Angelos veftimentis albis indu- ml tos, quorum alter federet, ubi caput T Chrifti, alter ubi locati fuerant pedes; u commp ab iis autem, quamobrem fleret,interro- J u gatam refpondiífe, quód nefciret; quó tityl corpus Domini fui effet avectum ; cüm- l que demum fe retrorfum convertiffet ; U íub forma cuftodis horti Chriftum vi- " VN d diffe, quem poítea agnoverit; atque :1 Ma»"jxü& h omnia hac Difcipglis renunciáfe. "')d'l(n Ratio ex Patribus , quamobrem Angelus apez Rij utrit (epulchrum. . Difcrepantes Evan- ts gelifle conciliantur. Hbm [ h fepul- li Ant;quam pie foeming ad chrum Sabbatb;tm Sanéhum, T j chrum pervenirent , terra contremuit; ídque contigit eo temporis momento , AUl cüm Angelus é Coelo defcendit. Qui ] AC Coelo delapfus eft Angelus, revoluto ] lapide, monumentum aperuit vel ut m revivifcenti Chritto Domino , quod Qu J quidam ex Patribus docuerunt,. pateret kor exitus € fepulchro ; non fané , quód lo Chrifto id opus effet , fed ut honor illi M 1 haberetur ; vel potius ut fanctis mulie- j ribus facultas eífet introfpiciendi in fe- 3 pulchrum , & cognofcendi , Chriftum I effe à mortuis fuüícitatum ; quod con- gruit communi docrinz caterorum p Waf Patrum , qui Chriftum docent, que- tht madmodüm ex utero matris prodiit, ) [i ità éfepulchro egrefTum , quin figillum : i j abruperit, Quin etiam Evangelico Mat- fun thei & Marci innititur textui, Nam " S, Matthzus ait : Ecce terre motus fatus ef j " iM mgnus ; Angelus enim Domini defiendit. de Celo, £* accedens vevolvit. lapidem, Mar- u cus veró fermones narrans, quosinter t fe mulieres conferebant, fcribit: E« di- cebant d inyicem : Quu revolyet nobu lapidem «b oflio monumenii & Er. rejpisteutes: viderant aä lj ia a Tty0le 384 Sabbdt/puh ganf?um. y revolutum lapidem, Ex quibus patet Chri- shgd i panet. ftum jam refurrexiffe , antequam An- gelus revolveret lapidem; aliter enim ts $, Matthaus terre motum non cum qa Angeli defcenfu,, fed cum Chrifti Re- ( .ïng furrectione conjunxiffet ; neque Mar. (inaa, d cus veluti opportunum defcriberetAn- i p il t geli adventum , qui revoluto lapide, mulieribus in fepulchrum ingredi op- x i tantibus, incertísque, quo padto fu- Dd ftollerent lapidem , difficultatem illam vtl ademit; ut advertit Maldonatus in c. ïlmm&lï 28. Matthzi ad illa verba, 4ngelus enim gl Demini de(zendit de Celo. Ex iis , que m jam attulimus, Matthaeus & Marcus u- il num tantummodoó Angelum comme- Wi morant ; Lucas veró de duobus Ange- ] Wi lis mentionem facit ; itidémque Joan- p 34 OO nes , cüm narrat Chriftum Magdalenze a pauló póft fe prefentem exhibuilTe. iitbo, Angelus , qui € Coelo defcendit, lapi- , u dem revolvit , fuper ipfüm lapidem "iing| alfedit ; atque hic eftille Angelus, quo Ridig vifo milites quafi mortui conciderunt, V & de quo loquitur Mattheus. Mulie- mc' Muä W res in fepulchrum ingreffe duos vide- runt lu)l j sal:batljmm Sanclunt, 385 r | rünt Angelos, üt habetur apud Lucaut, Qs & Joannem. Nam de Angelo altero i nihil Mattheus & Marcus commemo- M rant; hi enim Evangelifte de illo po- :ilfüh?x*u tiffimim Angelo fibi fcribendum exi- q A ftimárunt, cujus in hacre primz quo- tedh. dammodoó partes füerunt , quique cum ) " & Sancdis mulieribus fermonem habuit, i p Lucas autem duos Angelos adfuiífe rup ait, ratus eorum numerum fibi non ln | pratereundum; nectamen pugnat cum "IT Matthao, & Marco, cüm fcribit utrum- j nt que Angelum eífe locutum. Dixerunt j, ( ergo Ad. illas ; Quid quariti viventem um mor- hasl | u ? In eo enim, qui paffim in facris I !s paginis occurrit , loquendi modum fe- 0j ! cutus eft , ut duobus tribuatur Angelis, SUC " quod ab eorum altero utriusque nomi- u d;lf | ne fadtum dictümve fit, Neque itidem at p iLiw à Mattheo, & Marco Joannes difcre- ] u pat, cüm aliam apparitionem narret ' : n Magdalenz factam, poftquam Angeli | Al qu jam fanctis mulieribus apparuerant. Vid. j : j Calmet, in cap. 28. Matth, verf. 2. & n j [ in c. 16, Marc, verf. 8. qui notat locum u illum Marci , Nemini quidquam dixerunt, f Luc&é 386 Sabbatbum Sanclum. ji Lucz non adverfari , qui fcribit c. 24; vïm. eümqü Nuntiaverunt bec omnia illis undecim, & ( P pur teris omnibus. Marcus enim id intelligit, La Sanctas mulieres, dum à monumento N o i redirent , nihil cuiquam dixiffe ; omnia ii autem, qu: contigerant , renunciáffe, u ubi ad locum pervenerunt , in quo al unàerant Apoftoli moerore & lacrymis t l jl i pene confümpti, ul 1 $a, mur[us concliantur Evangelifle in eo , quod AUR tradunt de Maria Magdalena, Tim/ D Sed multó videtur. major inter Mat- nl theeum, & Joannem difcrepantia, Nar- tit, rat enim Matthzeus, Mariam Magda- A lenam, aliásque fanctas mulieres venif- , ljg fe ad fepulchrum , ac revolutum lapi« t dem reperiffe ; Angelum autem dixiffe Es ad eas: Nolite timere ; [cio enim , quid Je- tl fum quaritu, — Non efl ic : Surrexit enim , Ri fiut dixit..—. At Joannes Mariam Magda- t h lenam, ubi vidit revolatum lapidem, fcribitillico , ad Petrum convoláffe , eí- tl t que dixiffe : q'ulerunt Dominum de monu- ts mento, & nefcimus, ubi pofutrunt. eum ;quod At Ange« Bu quidem non dixüïqf , fi vidiffct ium., Salbathum SanGum. 387 l Ium , eámque loqui audi(fet, Verüm la j HH* n probé animadvertendum eft, Mariam Magdalenam , ceterásque piías mulie- I) [ res, cümad fepulchrum pervenerunt , có ingrefTas vidiffe neminem ; nondum " 1 enim iis, qui lapidi affidebat, Angelus fe confpicuum prabuerat. At Maria i Magdalena , ubi fepulchrum reclufum, nec quidquam vidit aliud, quàm fuda- rum, &faícias, celerrimé ad Petrum; P [ & Joannem fe contulit, eísque dixit: Tulerunz Dominum de monumento , & nefci- tll smus, ubi pefuerutnt. eum, Nam nec Ange- .Me lum viderat, nec loquentem audiérat. ( Itaque venerunt ad monumentum Pe- d trus, & Joannes, qui, cüm nihil pre- i "n ter fudarium vidiíTent & fafcias , do- Yi 1 mum rediérunt , relicis in fepulchro r mulieribus, Sed Maria Magdalena, jut, : quz Chrifti corpus vehementer cuperet Jj " a E invenire, hortum, ubi eratfepulchrum, iidemy explorando coepit perambulare ; cüm. 'ähä' interea relique mulieres monumento j" exeuntes duos viderunt Angelos, à qui- bus revixiffe Chriftüm monite fünt, j mandatümque acceperunt, ut ea Difci- À PA pulis y 388 Sabbatbum Sancdum." ulis renunciarent. ld Denique Maria ï gl Magdalena, poftquam diu multümque bortum fruftra perveftigaffet, rediit ad : nf n monumentum , undejam reliquz erapt Piy MM iU egreffe mulieres; & duos Angelos, quos homines effe exittimavit, atque ipfum w Chritum Dominum vidit fub olitoris " iiiin myt forma. Quibus omnibus in banc feriem dlumid)e difpofitis, fublata videtur omnis inter Matthzum & Joannem difcrepantia; ii pl aberat enim. Maria Magdalena , cüm relique mulieres duos Angelos vide« f runt, atqueidcirco vere Petro , & Jo« (da ? ] ; p Wil / T il u annipotuitdicere, Chrifti Corpus fub- latum e fepulchro , neque fe fcire, quó bl afportatum fuiffet. Qua omnia huc Ut nj attulimus ex Analyfi Evangeliorum n Gallicé confcripta , & ex Gravefono L de Myft, &annis Chrifti pag. 498, (j ] De qualitate Corporis Chrifi re[urgentis, Ve« as rum fuit, integrati, £5 glorio[um. nt (f Divus Thomas 3. par. quaít. $4. agit de qualitate corporis Chriíti ad vi- L tam redeuntis, oftendítque art. I. non art.ll.m ï | e!um&ïo phantafticum illi fuiffe corpus , fed ve- IUDl : Sublatbum Satctüm. 489 i rüm & folidum ; nec, fi aliter fuiffet , d veré dici poffe Chriftum revixiffe. Ut t enim quispiam dici poffit ad vitam Ua tediiffe, neceffarium omnino eft, ean- ! TA dem cum eodem corpore animam con- ]i jungi. Et quamvis Chriftus Domi- Qipri nus fufcitatus à mortuis ab oculis eo- dat rum, qui fe afpicerent, interdum quo- 15l dammodoó evanefceret, id tamen non futi ia probat, inane & phantafticum Chrifti j Oi corpus poft refurrectionem fuiffe, fed y n $lorificatum, cujus ea vis & facultas )&0* eít, utcui & quando fibi libuerit, fe vel T confpicaum prebeat, vel ab afpecdtu furripiat. u n Ratio, cur Corpus Chriflüi fuit integrum. tit veluerit. Chbriflus , ut in [uo Corpore ve- i 3Hauerent cicatrices. 1 Cum eadem congruit doctrina, quod )l Angelicus Doctor art. 2, docet, inte- $rum fuiffe corpus Chrifti à mortuis ïk& Nu fufcitati; proindéque & carnem, & offa, & fanguinem habuiífe. ]dem jl m árt. 2, ait fuiffe gloriofum : ejus enim Refurrectio fuit. refurrectionis noftre 161 ] tun (V R-3 390 Sablatbum. Santium. $ tum exemplar, tum etiam caufa ; gloz a riofa porró fanctorum erunt corpora , g ubi ad vitam revocata fuerint. Idem ypit ] art. 4. oftendit, vulnerum cicatrices in niy M Chriíti corpore remanfiffs, cüm Tho- i vä mz incredulo dixerit : I»fer digitum 3uum buc, €9. vide manus meas , €3. affer ( asduuti tuam, CO mtte in latus meum, C2 n noli effe incredulus, . [ed fidelis, Decuiffe n at autem docet, ut Chriftus corpus cum du cicatricibus tum ad ífui gloriam affu- rf g meret, tum ad Refurrectionis fidem ii in Apoftolorum animis conftabilien- ( " garig J dam, tum etiam ut Patri, dum inter- ULIM pellat pro nobis, femper oftendat, quo BRU BL mortis genere peccata noítra expiave- wa !l rit, j h Guttz aliquot. Sanguinis Chrilá Mantua a[Jervantar. Id non repugnat integri- j R zati corporis Chrifli revivifcentis, d Atque, quod ad inftitutum noftrum TOR attinet, id fatis effe videtur, quod ex D. Thoma jam allatum eít, Nec ta- men diflimulare volumus, aliquibus in locis, Mantus prefertim» guttas aliquot Sangui- Sabbatbum. Sanctun. 39t ! ^ Sanguinisa(fervari, quz & Chrifti latere manárunt, Quod quidem, cum eo re videtur, quod fuprà docui- pugna inus» Chrifttum ad vitam redeuntem 11 idem Corpus, eundémque Sanguinem lil affumpfiffe, 'Totam hanc rem lib. 4. r Canonizat. part. 2. cap. 7. pertractavi- Id mus, ubi graviffimorum Theologo: hi i rum aüdbritate duci fieri potuiffe Mi lll afrmamus , ut pretiofi Sanguinis ] d j Chrifi gutte aliquot humi remanfe- d W rint, quibus nihil effet opus ad illius iil jl i corporis integritatem ; neque idcirco neceffarium fuiffe, ut in. Refürredtione , U0 Etfi enim ipfius corpori redderentur. a illis corporis partibus femper divinum Verbum hypoftaticé unitum fuit, quz j ad integritatem corporis Chrifti perti- Mi ii nebant, non tamen iis partibus fem- per conjundtum fuüit, qua non erant "n ad integritatem corporis neceflariz, /N () nec erant in Refurrectione corpori M W reftituende, n UL Mu J R 4 .Qq «à " j 392 Sablatbum Sanilum, : Qui cutt. Chriflo vediérint «d. vitatm , inciv- Erd Zum, Sepulcbra quidem in Cbrifli morte j x aperta, snortui "ver in. ejus ve[urres Glione revixerunt, "u i Jam veró de iis, qui cum xChriHo ad vitam rediére, nihil eft nobis com- gm[wip m pertum, quam quod tradit Matthzus cap. 27. Monumenta ( in morte Chrifti ) ul aperta [unt, E. wulta. corpora San&lorum , tnant qui dormiérant, [uyrexerunt, E3 exeuntes t d de mentanentis pofl re[arreGionem ejus, vent- [ [ ts d rantin. fanclam Civitazem , E. apparwerunt d autultis. Reclufa tum fepulchra, fed Lm;ä, Y nondum mortuos revixife fuprà do- " lg, cuimus 5 quod ex verbis Matthei pul- gt chré confirmatur, quibus diferté diftin- Wtl guitur inter reclufa fepulchra, & mor- Ini d tuorum Refurrectionem, utaperta mo- tf numenta ad mortis tempus , mortui Lumy veró ad vitam redeuntes, ad tempus n ! teferantur , of Refurreclionem sjus. El Duplex queflio proponitur. Ya Vi Duplex de his mortuis, qui tum re- nj Vixerunt, quzítio proponi folet ; qua- &ia f rum Sabbatbum Sancium. 393 h rum altera eft, quinam illi f'ueïint,»quä LT ad vitam rediérint;altera, ütrüm, qui L revixerunt, rurfus mortem obiérint, àn veró cum Chrifto in Coelum cum fuo ipforum etiam corpore afcenderint. (dri O Quinam fuerint , qui revixerunt cum. Chrifno. Expoui£ur jententia quorundatm. tibni Qu Quidam eos exiftimant revixiffe, qui, n cüm multó antea effent mortui, ome- N |- nium diutiffimé in finu. Abrahz fue- i i, n rant detenti ; eam — propterea fortem iil obtigifle Adam» Abel, Mathufalemo, 3, d Lamech, Noé, Sem, Abrahz, Jacobo , n u» Jofepho, Moyfi, Jofue, Davidi, aliis- M k J Verüm cüm : que veteribus multis. Mi non toto terrarum orbe, fed Hierofo- n lymis, aliísque circumjacentibus locis 00 reclufa fuerint monumenta, üt fuüprà mu innuimus ; cümque non ali, quam &5 quorum fepulchra fuerunt aperta, revi- Á xerint, neque verifimile fit, antedilu- vianos Patres, quíque ante Abraham vixerint, omnes effe in Paleftina mor- tuos, & fepultos, haud ità facilé idcirco a | cam (ententiam quis quamtueri poflit. $ Due& 394 | Sabbathum Sanctum; ^ Dua alie ea de refeutentia, nüci J] n l Quamobrem alii eó decurrunt, ut di- j cant, eos ad vitam rediiffe, qui Judzis, Dd iUAU qui tum viverent, noti effent ; ac pro- pterea Zachariam Joannis Baptiftz pa- [ 4m trem, fenem Simeonem, ipfum Bapti« ! fuia ftam Precurforem Domini, bonüm- que Latronem revixiffe, Quibusdam (l veró verifimile videtur, eos ad vitam N i, uf u i rediiffe, qui in fuis quisque Prophetiis (i Nativitatem Chrifti, vitam, mortem & T RO reditum ad vitam predixerant, atque ideo Moyfem, Davidem , Samuelem, j fm'mgr Jfaiam, Hieremiam, Ezechielem, Mel. A chifedechum, qui Sacerdotii Chrifti Va ; imaginem geffit, & Danielem, qui tam " Q TM accuraté tempus, quo Chriftus ventu- rus erat, prophetavit, Job , [6) nam, as trésque Pueros, qui & fornace i abylo- Vn nica incolumes erepti Refurrectionís m Chrifti füerunt' quodammodó typi ; Ti l omnesà mortuis effe fufcitatos, üïg) jfi( lm Nibil certi flatat ea. de ve potef, de qua d facer texzus nibil. indicaz, At Verüm facer textus, cüm nihil nobis MT fignifi- j [ Sablatbum SanSium. 395 fignificet, quàm quód mlta corpera San- I[ü Gorum , qui. dormérant, furrexerant, qui- j visfacilé perfpiciat, nihil ea de re tutó d affirmari poffe, h; ]j 4in, qui. revixerunt, denuó wtortem obiériut, If Quidam uegant, quidam affinmant, n Quod ad alteram quaftionem fpes T €lat, Patres itidem inter fe diffenti- lità unt, Quidam enim affirmant, eos ,qui m revixerunt, ità rediiffe ad vitam, ut m morti non ampliüs fuerint obnoxii 5 thr, iis enim gravius fütarum fuiffet, mor- lid. tem rursüs oppetere, quàm non revi« vmh ) vifcere, Alii veró docent, rurstis mor«- j tem obiiffe,üt contigit Lazaro. Petrus W enim Ad. cap. 2. monet,, non potie , Qu nec debere in illo Pfalmi 15,1oco Da- "i k videm intelligi : Nec dabis Sanélum 1uuim. VA videre corruptiouem , eámque afferre ratio- rïpn nem: Qwoniam defunthus fl , &9. fepultus ef, 3 fepulcbrum ejus efl. apud mos usque in bodieruum . diem ; ejusmodi autem ra- i tioni nihil roboris fuiffet, nifi corpus David etiam tum jaceret in fepulchro 5 J | €5 j e facile enim culibet fäiifet, xcfponder 396 Sablátbum. Sansium, 1 Píalmum de Davide intelligendum , lu qui cum füo quoque corpore in Coe- lum evolàffet, Atqaetj : yrntm Confirmatur eadem Jententia: g ] i WIM Huc accedit, quód Job, qui inter eos, [j qui nonampliüs morituri revixerunt, ponitur, de fe ipfo dicit cap. 19, scio, d 9Huid Redemptor meus vivit, C in novilfruo n die de terra. [urreflurus [u ; & Divus ia Paulus ad Hebrzos cap, r 1. de Sandtis Ug veteris Teftamenti ait, generatim eos Mi ad abfolutam nondum perveniffe feli. ipu ( citatem , que in glorificatione con Mb fiftit anim; & corporis, eámque non- ! Ahühæüs, nifi cum univerfe Eccdefie corpore ts adepturos. Hi omnes teflimonio fidei pro- wyta ] i Lati non. acceperunt repromiffionem, Deo pro nobis qmelius aliquid providente , ut non fine ficoty mobis confummarentu, Quod autem ob- & Qu jicitur, iis longé minüs grave fuiífe t futurum non redire ad vitam, quàm | t tf revivifcere, rursüsque mortem fubire, i Q '1' lïïq l id quidem minimi eft momenti ; nihil i 1. enim juítis gratius eft & acceptius, li quam divinam fequi voluntatem, HU)usE I Sabbatbum Sandium, 397 , ' In eam propenftor videtur D. T'hbomas. 'lüüj. Maldenuati fententia, - Atque poftremam hanc opinioném plurimum probabilitatis habere exifti- mat Divus Thomas 3. par. qu. $3. art, f 3. ad fecundum. Eandem eruditilfimé tuetur Calmetus in Differtatione de Re- t Mi furretiione SanWorum. Patrum, quo. tempore W')Tm Chriflus vediit ad vitam, — 'l'illemontiusin D Not. 36. ad Vitam Jefu Chr. hanc per- Smüïs tradat quzeftionem & eidem videtur t j favere fententie , quam tamen oppu- f gnat Cornelius à Lapide, & prafertim "n Maldonatus, qui ex eo, quod narrat du Mattheus, eos, qui revixerunt, fefe t multis confpiciendos exhibuifle , ac Mi propterea non ab omnibus vifos effe , infert, non eodem modo, quo Lazarus, b M r fufcitatos fuiffe é tumulis, fed ad vi- w wl tam cum corpore gloriofo rediiffe , T nihílque effe, cur dicamus, eos revi- xiíffe rurfus morituros , fed unà cum g fjj Chrifto fimul cum corpore in Coelum hii aícendiffe, n . Maldonati fententia n probatur. 09 ! Hujusmodi Maldonati ratio hau ané l 7 398 Solbathuia Sán&lum, ! fané videtur abfurda, non tamem quod jng vult, evincit : nihil enim aliud confi. 19l &i nud cit, quàm eorum corpora pr&cipuo quodam JDEI beneficio quibusdam L. ii corporum glorificatorum — dotibus [ D fr. predita fuiffe, inter quas illa etiam eft i recenfenda, ut non omnibus eífent con- Ífpicua. Verüm non probat, eam fuiife qiümzl gb n inillis corporibus qualitatem ad per- manentis. babitüs modum ; quin etiam "T nihil prohibet, quominüs dicamus, ti, i fuiffe per modum quendam transeun- iati, Mpti tem, qui mortem alteram non exclu- deret, Et fané Moyfes, qui, àt fufius UEUPT alibi docebimus, Chriíti Transfigura- E tioni interfuit, füfcitatus ad vitam ali- El quantifper vixit; nec omnibus tamen quid, fe confpicuum praebuit; cujus nihilo- a minüs ab eo tempore corpus glorio- nj fum fuifTe, nec poftea rediiffead fepul- F chrum, nemo profectó dixerit. F De Cbrifli apparitionibus in die . Re[urreGlionis; *l " Df 4dn prima ommum B, Virgini appa- T vuerii, Nepat Eflius, D Reliquum eft, ut de Chrifti appari- V J 8 N tionibus in die Refurrectionis, ceterís ao Sabbathum. SanClum. 399 uülud alió rejectis, differamus. Ex numeran- s tur quinque: Primó fefe videndum ob- 1] jecit mulieribus ad fepulchrum ; Se- E cundó iisdem , cüm à Sepulchro re- hi verterentur: tertió B. Petro: quar- [ C il tó duobus Difcipulis Emmauntem i J proficifcentibus: denique multis Hie- I rofolymz fe confpicuum exhibuit,cüm i inde Thomasabeffet: propterea autem l, & tam fepé hoc die fefe videndum pre- j buit , quód Fideles per plura indicia erant I adionendi , ut. à principio Fidem re[urreGlionu u recperent, üt ait D. Thomas 3. par. quzft. fl $5. art, 3. ad tertium, — De his omnibus E Y apparitionibus extant in Evangeliis di- ni fertiffima teftimonia; yerüm B. Virgini rl apparuiffe, neque tradunt Evangeliítz, Dlb nec cuiquam priüs apparui(le docent , j quàm Marie Magdalena : atque id eft, ? ffpm quamobrem Eftius in cap. 16. Marci ve- hementer iis adverfetur,qui decuiffe pu- s tant, ut nulli priüs, quàm Matri ap- pareret; quanquam id nusquam tradat liï' Scripturas acde ejusmodi argumentis verba faciens, quz ab eo , quód de- q ceat; ducta parum roboris habent: Qua« LW A ' 3 400 Sabbatbum Sanctum, qulist leefl , inquit, ex quibdam rationibus con- gruentie: velle probare , Chriflum 4 morte re- at "A diviyum. primo fae Matri. apparuiffe ," cüm Scriptura t claró dicat ; eum apparuiffe pri- ui Q n 1 w Marie Magdalene , tec tinquam alibi di- yerfum infinuet ?. Nec abeft folida ratio , a Id l) cur Matri primüm non apparuerit : pul- ll ! Chré enim noverat, in Refurre&ionis iU t Fide minimé eam nutare. Quamobrem IC flv l gt itore Ep. 39, fcribit Petrus Blefenfis: Chriffw extrpens d mortui ton fue matri Virgini be- m nedicie , fed Marie peceatrici , de qua feptem qtüit, ejecerat Daimonia , prius dignatus efl apperert , i st pute, . t w Affirmat Rupertus Abbas, — Bavonius ex vetufia BA araditione itidem affirmat, cui fubferibit M nj Autor, adflipulantibw: etiam S, Tbe- "i vefic vevelationibur, Vr Contrà Rupertus Abbas lib. 7. de ii Divinis Officiis cap. 25. exiítimat, pri- DT mum omnium Sanctiffime Matri fuz & N Chrittum apparui(Te. Cur autem id &T Scriptura non tradiderit , caufa effe po- zi tuit, quód Evangeliftz tantüm narrare Itinj voluerint, Chriftum fefe prxbuiffe con- tlf nis üity ïpiciendum iis, quos vel refurrectio u [1 Sabbatbum: Sanc)ium, áot tl fuz teftes elegerat, velde Refurredtio- J ne noverat dubitàífe ; uorum in nue L iero B. Virgo profecto minimé poni ! n poteft. Quod autem Beatiffima Matri li fuzScriptura non referat primümomnie i, um Chriftum apparuiíIe , qui inde ve- W litarguere id omnino non effe factum, i illum etiam arguere oportebit , toto u lt - jadraginta dierum fpatio , quod inter h É efurrectionem & Afcenfionem inter- T ceffit, nunquam divinum Filium Matri j appatuiffe, quód apparuiffe Scriptura 4f non tradat. [d veró non fané videtut admitti polfe, Quamobrem Batonio hi fubfcribimus , quiad ann. Chr. 34. S. j 183, Traditio, inquit, permanw Majorum, i ac per fubfequentia [e«ula ad pofleros dila- pía tefidtur , eundem Dominum — noflrum " apperiffe primium omtium Sandiffhime Gc- T aitridi Mari& , quod. nemo piw » puto, nt- : gabit. Nec pretermittendum eft, San- j &am Therefiam in additione ad fuam u vitam fcripfiffe , fibi Chriftum Domi- D num fignificáffe, poft Refurrectionem "uf m fuam Sandcliffime| Matri, ut eam con- d5 Íolaretur , apparuiffe, Diequüdam, cim Jacram ii | 4023 Salbathum. Sau&hum. fairam Eutbariffiam fumpfiffem é7c;. mibi. di. a as Vi xit Dominus , fe, fimul ac seyixit, Matrem füam. Dominam toflram convenifle ,. ídque fa- TT um oportuit ; ea enim ex illedolore , quo con- od fo[Jus evat ejus animus ,baud ità cità ad fe redic- gul YAL , Ut ilo gauderet gaudio; féque, quam- i, QUi diuopus fuerat , cumilla multum temporis ex- um traxiffe.. Cafaubonus Exercit, 16, fcribit, a apud Latinos & Grzcos plura eífe de ulbat Chrifti apparitionibus accuraté difputa- had, Q a ng ta; verüm quód Chriftus JEfus B. MA- RUE apparuerit, nihilea de refcriptum inydj bt reperiri ; quamobrem eam apparitio- nem omnino negat : declarat tamen l li a d T Janfenii probari fibi fententiam , qui icripfit , idcirco JEfum B. Matri non MOH apparuiffe, quód in ea Fides altiffimis i eflet defixa radicibus; apparuiffe Joan- xf ni, fed nonítatim, quia credidit; dein- UT de apparui(le Petro , qui minüs lucu- I ij lenter crederet , fed miraretur : rejectà Quf veluti nullius roborisratione illà , quam Id ex convenientia ducit Maldonatus,cüm ET ait, Primám Matri fue. apparniffe Chriftum, r ti0n quàd Evangelifle fatum dicant, fed quia m fieri decuerir , evedendum efe.. Eadem, qu& N Ícribit [ Sabbatbum Sauctum. 403 - h fcribit Cafaubonus, iterat Andreas Ri. lw vetus Scriptor heterodoxus in Apolo- M gia pro Sandiffima Virgine lib, 1. cap. 1 LT 20, in fine. Sed hzc nihil impediunt, n quin noftram piam retineamus fenten- ftit tiam , quz non convenientie modó ]if innititur , fed etiam Traditioni , juxta ea, qua fcnpfït Baronius , cujus verba ; pauló anté attulimus. In Operibus S. !fþb M Irenæl que collegit Renatus Maffue- ! i tus Congregwtloms S. Mauri Mona- chus ; adje&z funt ad calcem adnota-. i ( tiones quedam Fevardentii , quiin cap. H 31. lib. s. obfervat, nonnegari ab lre« ) th n&o Chriftum B, Mariez apparuilfe, czm Q id ex veterum traditione fequentium. [eculorum Uil ls patribus per[uafum. fuerit 5 & S, Ambrofii locum affert lib. 3. de Virginibus: vidit d Maria ( Virgo) Refurredionem Domini, & prima vidi, & eredidit Affert Poétam ; Chriftianum Sedulium : um D * . Hujm fe w/' bus aflant W st Luce palam Dominu priüs obtulit &c. l W "] & preeter Rüpertum,quem ipfi füprà ci- jli J tavimus, affert etiam Aníelmum, & n Bonaventuram. [ App4- Pa 494 Sabbathun Sanflam. Apparitiones quitique, ais ii Cü Diximus, eas, quas commemora- vimus , apparitiones ab Evangeliftis re- df ferti. Ac de Chrifto , qui mulieribus g ln d apparuit, itàà Matthzus cap. 28. Ef ecce. J E S U S occurrit illis dicens : - Avete, d lIl autem accefferunt , C tenuerunt. pedes s €jus ,: €9 adoraverunt tun, Marie Mag. o dalen apparuiffe., tradit Marcus cap, gli;n 16, Primá Sabbathi apparnit primà Maria ul Magdalene , & fufius Joannes cap. 20. mu, i tque hie dux- fünt apparitiones, qui- lt ) u s Dominus in die Refurrectionis fe D] mulieribus videndum prabuit, Sequi- (l turtertia , cün apparuit Petro, quam st commemorat Lucas cap. 24. atque eam Dd duo teftificantur Difcipuli, quibus, üt i, mox dicemus, Emmauntem proficie finios i fcentibus| Chriftus apparuit: Dicentes, qupt quód. furrexi? . Doyinus vere , €3. apparuit v Simoen, De caetiam loquitur D. Pau- tll lus r, ad Corinth. cap. 14. — Chriff: re- t furrexit. tertiá die fecundim Scripturas , €g Qu apparuit Cepba,. . Quartam afferunt Mar- cus cap. 16. Pof! bac autei duobus ex. b jn U 1 ambzulantibus oflen[us efl in alia. effigie edunti- Ul 4a"ffaf, j Sabbathum Sancttm; 405 bw in Vilam, & Lucas cap; 24. qui fuse i natrat , cüm duo - Difcipuli Hierofoly- mà feconferrent Emmauntem , ac i ;hij ter fe loquerentur , acceíliffe ad eos 4 1 Jefüm, & quid fabularentur, interro- Áti gáífe; cui. càüm Cleophas alter eorum TT 1 2MN. refpondiffet , fermonem habere fe . de Chrifto Nazareno, deejus vita, rebus , geítis , morte, & Refüurrectione , eX« li plicáffe iis Dominum oracula Scriptue ) rarum , initio fumpto à Moyte, & V O ! H Prophetis ; eum perhumaniter invita- tum cum iisad menfamaccubuiffe; Tunc kj (ait Lucas) accepit panem , €9. benedixit, ac W fregit , 4v porrigebat il ; atque hic eum Vg Difcipuli agnoverunt: £t aperti funt. 0- l ] culi eorum , €$ cognoveruut. eum , & ipfe o evanuit ex oculis eorum, Quintam denie kfmz-; queapparitionem narrant Lucas eod, t;;m' Ccap. 24. & Joannes cap. 20. Nam cüm ) D. ii duo illi Difcipuli, qui Emmauntem fe "g i contulerant, noctu rediiffent, ingrelfi " ,Ü in eum locum, quó propter metum l Y Judaeorum cxteri Ditcipuli in unum TL convenerant , dum , quod fibi conti- r2 gerat, renunciarent, etíi oftium clau- R » um 4 L 406 Sabbathum S4ncum, j fum erat, ftetit JEfusin medioeorum; & dixit: Pax vobis, Ego fum:/ Nolte timere, .'MW j Atque ut magis magísque Refurrectio- n nis fus veritatem confirmaret, non ífo- lüm iis fuas manus & pedes oftendit, ac prabuit cortrectandos , verüm etiam cum iis cibum voluit fumere, 44 exbiben- (uty dam Fidei veritatem in corpore ,. dignatas efl i M at etiam non nece[frtate , — fed. poteflate cibum famere; verba funt. D. Auguttini ferm. p d t 242.aliàs 147. num. 12. de Tempore. Poítquam veró dixit, Sicut zufit ie Pa- 3 i f fer, Q9 ego mitto vos, fuum in eos fpiri- tum, inhalavit, Hac cim dixifft, m- ii t fuffavit, dixit es: Accipite Spiritum San- i al Gum : quorum remiferitis pectata , remit- tuntur en, E9 quorum rettnueritis , vetenta i, jJeut ; . quibus verbis fignificatur collata tix i poteítas remittendi retinendíque pec- at k cata in Pcenitentiz, Sacramento juxta 105 r Tridentinam Synodum Can. 3, tt d cap. 14. de Sanctiffimo Poeni- * ( tentie Sacramento, dT AL n dfmum[ j v DI 1 [ Sabbathum SanSlam. 407 N n Chriftus ad men[am , ad. qgam accubuit h, cum duobus Di[ipulis Emmapnte profici- à Jéentibus , paneim con[ecraverit, Eg» n rum , qui id afirmant, TTR ls Eim] Mt. IQuerunt Sacrarum Scripturarum ul Interpretes , ciüm Chriftus JEfus acce« .- g'm pit pauem , €9 benedixit 9. fregit , de«- lr dítque duobus Difcipulis , an panem t confecraverit, ità ut, quemadmodüm nl in Conlecratione Euchariitie , facta ff fuerit tranfübftantiatio. Sunt qui id af- !l firment; tum quia verba, quibus in eo N loco Lucas utitur , eadem funt cum iis, [ quae Matthzus, Marcus, & Lucasipfe [ adhibent, cüm de inftitutione Eucha- o riftie íÍcribunt hiftoriam: tum quia non i initio, fed in fine Coenx panem Chri« ítus benedixit & fregit: quod argu- ] j /» mento eít, eam non fuiffe benedictio- nl nem , quafiti folet in principio mene fe, led in fine, ideóque ad Sacram Euchariítiam effe referendam: tum quia demum Chriftum agnoverunt Difcipu- li in fractioue. pauis , üt ait Lugas, Vide OID. sl Sabbatbum Sanciuni, 408- Corn.à Lapide in c,24.Lucz verf.30.ubi gil, d ailizdi illud etiam monet ; hinc argumentum aj confici, Euchariftiam fub una tantüm g fpecie diftribui poffe, adversüs eorum YT errorem , qui ub utraque fpecie con- qu A tendunt ex Dei precepto diftribuen« sbl dam. Vide Maldonatum in Cap. 24. Tlntot Luce n. 30, ao t Negant Bfliw , ]an;/?nius » €9 Calmetus, tT Bellariinus , €3. Nazalis Alexander ui- ag hil certi flatuunt, d t d Eftius veró non idem cap. 24. Luca Vr i verf, 30, & Cornelius Janfenius in FMTT h Commentar, ad Concordiam Evangeli- hais cam Ccap. 146, exiftimant , Chriítum benedictione illà panem non confecráfz W Unpy fe. L Cüm enim duo illi Difcipuliin in- füitutione Euchariftie non adfuerint hn i ultimz ccenz , haud ità facilé quis cre« RC dat, prebuiffe JEfüm Euchariftiam iis, Wi qui de Sacrofancto Mytterio illo nihil üüäfüö noverant, lIllud tamen Janfenius ani- Ts madvertit, quód cüm omnes res à ag Chrifto geíta myfticum quiddam con- li tineant Sabblathum San&lum. 409 tll tineant, eáre, de qualoquimur, Eu- hg chariftiz difítributio nobis fub una tan. lr tüm fpecie fignificatur. — Janfenio fuf- J fragatur Calmetusin cap.24. Luceco M Vi A l 30. ubi ait, fractione quidem panis l lts juxta Sacrarum Scripturarum idioti- Ímum nihil aliud. exprimi , quàm di- i 4 ftributionem Euchariítie ; atque inde multos ex Patribus exiftimá(Te, Chri. Ut ftum Dominum duobus prabui(Te Dif- "T. cipulis Euchariftiam; fed multos tamen Interpretes magni nominis ab hac fen- tentia diffentire ; quamobrem putat u utramque ità conciliari po(fe opinio- J | nem, fieam, de qua nunc loquimur, coenam, & tractionem panis Sanctiflimaz Jf Qu Euchariftix fuiffe figuram dicamus. La- T. my Concord. Evangel. lib, $. cap. 42. i n Eftii fententiz fubfcribens ait , vocem " Tif benedixit idem valere, quod gratias czit, (f five recitavit preces: fic Hebraosloqui, N quorum in Ritualibus libris preces apel- l p li lantur benedi&tiones ; Judeorum fuitle morem , ut in conviviis ,. qui elfet pre- dT r jf cipug auctoritatis, Deo gratias ageret, & frangeret panem, — Utramque opi- W nionem f AIO Sabbatbum Sauclum, nionem tanquam à Catholica Fide 'mi- gt nimé abhorrentem refert Bellarminus WW;& li i u lib. 4. de Sacram, Euchariftiz. cap. 24. ac utrique fuam effe finit au&oritatem; r & Natalis Alexander in Appendice t. al Epi(t. 34, ad Theolog. Dogmaticam & i. Moralem ait, non liquere, utrüm li b Chriítas Dominus panem , quem Di- & Ícipulis Emmaüntem proficifcentibus ílis D dedit, confecràrit. Innocentius lll, g ln Papa lib. 6. Mytteriorum Miffz cap. 9. i W docens , quamobrem Romanus Pon- n n tifex in Mifla folemni fuper Altare pa- lm nem confecret & frangat , quem deinde i ftans in folio manducet, ait: Roemanus Ti autem Pontifex ideo non communicat , ubi iil frangit, fed ad. Altare frangit , & ad Sedem communuicat , quia Chriftus in Emmaus coram huj duobus Di[cipulus fregit , €$ in Hierualem co- n ram decem Di[cipulis manducavit. In Em , amaus fregiffe legitur, fed manducá[Je non. lezi- fur: im Hieru[alem. non legitur. fregi[fe , fed n legitar comediffe : qua ultima verba ad Ad eam apparitionem referuntur, de qua N DT pauló anté verba fecimus , & de qua ( m Lucas cap. 24. Habetá 0ic aliquid, quod tfhanátta QUl Salbathum SanQum." , J manducetur ?. at illiobtulerunt ei. partem pi- Wuu D fci a[fi , €9 favum melia, Et cüm mandu- M ) cá[fet. coram em , fumens veliquias dedit eis. Ü Joannes Baptifta Cafalius de Veter, fa- | IN cris Chriftianorum Ritibus cap. 81. $. J uoniam . Ícribiti de illo ritu , quo in D Miffa folemni Romanus utitur Ponti- f fex, ut fuper Altare confecret, & in AU lj JD) folio Euchariftiam 1ufcipiat , nec fe- quitur Innocentii III. fententiam ; fed u ait, uti Chriftus in Coenaincruentunm, J W in Cruce veró cruentum obtulit Sacri- if ) ficium ; ità Papam ad Altare confecran- (eids hi do incruentum Sacrificium , in folio U Euchariítiam -fufcipiendo cruentum " , fignificare. j M Vi j i n in pofirema . apparitioue , de qua fa- d ] pra, adfuerit Tbomas. Concilia- £ur Lucas cum. Joaune. l ; Á o De poftrema tandem apparitione du d Lucas videtur innuere, Thomam quo- n que adfuiíle cum aliis Apoftolis cap, 24. a 1d €9 invenerunt congregatos undecim, cujus ] numeri ratio certé non conftat abfente [ Í Tho- $23 yi 412 Sabbatbum Sanctum. iseni 'Thomá ; Matthias enim multó póft inter Apoftolos in locum Judz eít co- du ii d optatus.Contrà Joann, c.20.huic appa- ritioni diferté negat Thomam adfuiffe. s Mdün ( Tbomas autemm unus ex Duodecim , qui di- eitur Didymus , non erat. cum . eis , quanda | As Multa de hac re commen- V j| venit JEfus, j] tati fünt facrarum literarum Interpre- g tes. Nihiltamen ad hanc enodandam ii i difficultatem videtur accommodatius, ; a r i m quàm fi adfuiffe quidem dicamus Tho- mam , cüm Emmaünte Difcipuli redié- gum Mi runt, fed, cüm eorum fermo prolixiüs Qutbl, duceretur, illum, vel quód iis, quz nar- at rarent/fidem non haberet, vel alià quávis r o causà impulfum foras egre(fum effe, ac qeie tunc temporis JEfum inter Difcipulos tedi, d d medium ex improvifo adftitife. Vid. Suarez tom, 2, in 3. par. qu. $$. fet, 4. Qt m ! in fine. il :';iusmoc' De Ceremoniis , quibus bác die Ecclefia ce- V, Qu lebrat Refurveclions Myflerium, g Benedi&lio iguis. Ti F gditg- Jam veró pro ingenii noftri exi te ils ! 17) l q Sablathum SanQum. 413 I te iis explicatis,qus tum ad tempus,quo ts Chrifti Corpus jacuit in fepulchro, & Anima deícendit ad Inferos, tum ade- jus Refuürrectionem pertinent , de iis h l Caremoniis eft differendum, qua, üt u) diximus, Refurrectionis myfterium re- IQ ferentes , antea. quidem node , quz M precedit Dominicam, nunc veró ipfo m Sabbathi die celebrantur. Atque ut à lii prima ordiamur ceremonia , cantatis J hu Horis, extinctísque usque ad princi- pium Mi2 , quaz funt fuper Altare, l Rl;&- 1 n candelis , extra Ecclefiam ignis e filice Aina | extunditur , quo carbones incendun- t tur, Sacerdos novum ignem & quin- d | " que incenfi grana Cereo infigenda be- 7 j nedicit, Conttans & perpetua fuit Ec- 1Xu *o: | clefie difciplina, ut nullà re utatur , [: j Mi quin eam priüs benedixerit. QZ&avo feculo nulla erat in Ecclefia Romana E hujusmodi benedicendi ignis cxremo- "m nia, quz tamen alibi jam tum viguilfe l deprehenditur ex Zacharie Papz epi- íftolis ad Bonifacium Epifcopam Mo- guntinum apud Baronium ad ann. Chri- 1 1ti751. quibus Sandus ille Pontifex ait cam p i 33 Sabbatbum Santium. 4 eam fuiffe confuetudinem , ut Feriá qu ü Quintà ternzLampades accenderentur, jj ü j que arderent usque ad Sabbathum Sandum, atque in. eo; qui fecretiffi- h ( j i d mus effet Ecclefiz locus, ponerentur; t f deinde addit: Deigueveró, qmi ex cry- WL Jiallis fumitur , àt afferuifli , ntllam babeuns st Traditionem, — Vixit Zacharias usque ad flmin annum 751t, à Chrifto nato, Leo IV, i d j 4 anno 847. creatus Pontifex Homilià de Cura '"Paítorali : In Sabbatho, inquit, t Pafche , extindo veteri , uovus ignis. bene- JIJ, V dicatur , €9 per populum dividutur. Ex- Mi ('M m tant monumenta, que probant mo- [ rem in Ecclefia Romana fuiffe , & per- [ Md iil cuffo filice extundendi ignis Ferià quin- tà, üt conftat é primo Ordine Roma- DT m t no im feria quinta in. Cena Domini; ubi hzc habentur: E4 veró die bors uoná fa- n Q cignt extuti ignem de lapide in. loco foris Baft- licam, 'Thomaflinus de dierum Fefforum Wi celebratione lib. 2 . cap. 14. oftendit, con- Á faetudinem faiffe quarundam Ecclefia. rum, ut quotidie ignisin eum modum, prefertim veró dieSabbathi.folenni veró hii «aremonià Sabbatho San&to exqutere- tur TU Sablatbain SanQun. 415 ld turjque confuetudo ineunte fzculo XL tth ad folam' Sabbathi Sancti diem contra- Ut &a fuit. Et PougetinInftitut. Catho» i licis tom. 1. pag. 847. tum, quod ha- &enus diximus confirmat, tum etiam f [ caufas affert ejusmodi ceremonig. Ita- lg queeam proponit quaftionem: Car bodie Qd fit folenniter. benedicho ignis recens excul]i € "J filice? atque ità refpondet : H eff. ve- ii fligium antiquitatis. Olim excutiebatur quo- il tidie ignis à filice ad accendenda Ecclefie lumi- Ni- t naria , €9 fiebat pritis iguis benediclio, 2 bil enim in publicum u[um adbibuit unquam Solen- g t Ecclefia. fine pracedenti benedictone. Ut nitis büc die agitur buji ignis benediclios quia il ignis ille & filice excu[fus videtur Chriffi vecens fog: ex mortuim fufcitati typum ferre, Rena [à-- u lennis bac iguis novi benediclio febat olim Fe- g /.f' riá Quintá Majors Hebdamada, / n Il Benediclio quiuque granorum iucenfi. . Accen- ( dunter candela in trianguli formam Mi arttndini impofite. gt j Poft novi ignis, & quinque grano- í bones ( rum incenfi benediï&ionem car ( 4 bene- S 416 "Sabbathum SanGum. benedictos indit Acolythus in thuribu- pg.l]i- lum , quo inje&um incenfum Sacerdos Qu ( i qüöd benedicit, Diaconus deinde albá indu- tus Dalmaticà arundinem accipit, cui qpit elammo tres impofite füunt candele in formam tríanguli, & Ecclefiam ingreffus in- fs clinat arundinem ; Acolythus veró (sl dtbromi cum candela novo igne accenía u- nam ex iis accendit, quae arundini r nisinh funt impofite; & Diaconus, erecià a- rundine, genufledlens ait : Lumen Chriffi. dj ei Atque iterum & tertió idem fit in me- Qantbus dio Ecclefiz & ante altare, ut tandem pattà tres ille fint accenfe, qua in triangu- tufent ao li formam difpofitze funt, fpuam Unde ufus bujus arundinis originem fraxerit , incertum, hr Verti conjeclura. Biffus in (no Operelittera A pag.46o. k $. 4. declarat, fruítra fe multum ope- r& & ftudii contuliffe, ut , undearun- "x dinis hujus ufus originem traxerit, re- EU periret. Ne Martene quidem , ütüt ( harum rerum eruditione abundet plu- iil rimum, ea dere mentionem facit. Ver- DI tus tom, 2. Explicat, Caremon. Ecclef. LT Pa8 Sabbathum SanQuna, 417 hr pag; 132. contendit , nonaliunde ejus f hi A 1 Cannze originem extitiffe, quàm ex ii il €o, quód principio candela in modum H a anguis eflet inflexa , quemadmodum um JH | etiamnum virgis & cannis recurvis in l h Ecclefiis ad Altaris candelas accenden- BIl das utimur, Quidam ,veró trium can- a delarum ufüm ejusmodi putant ex eo Qu AUA derivatum , quód olim tres candela fü- rüh [ nalis inftar colligabantur, ne vento pof- ]j hij * fent extingui. Atque id eft , curin re- T centibus quibusdam .Ceremonialibus TC d prafcribatur,ut accenfa candelain later- UE na feratur occlufa, ut in ea, qua fit, pro- ceffione tres ille candele in trianguli | figuram difpofite poflint accendi, [f ï Pervetufla efl bec cereuinia accendendi £res candelas, uf*l ( Sed utcunque fit de tempore, quo rl ejusmodi inftituta fit ceremonia, pro- n fectó eam vetuftam effeconftat. In yi Ordine enim Romano Cardinalis Caje- t ptu tani hec habentur: Diaconus juuior acci- i pit arundinem trium cubitorum , €9 dimidii Lavl i i j enbitj triplicem caudelam s quam de novo i $ igus 418 Sablatbum Sanctum. igne illuminatam imponit arundini, Idem m legiturin Ordine Romano Amelii, & m | in manufcripto Pontificali Apameenfis Ecclefie penes Martene: De antiqua Ec- Pel clefre difciplina in. celebrandss divinzs Offi.iis ( | pag- 442. primz editionis Lugdunenfis: Ti Benedidio novo igne , Junior Diaconus Diaco- p n asf morum | Cardinalium , juxta con[uetudinem Romane lcclefie , de ipfo novo igne triplicem dert candelam conjunclam accendat , & eam in ca- C Gr : pite. arundinis pouat , ipfam arundinem . in Ti aaun tenens. a, Gavantus trium can- n [ delarum myfterium ità explicat : Caz- dele in calce unum quid. e[fe deberent , €3 bmcd:'cgr deinde diflingui in. tres , ad defignandum fralnin Moflerium: Unitatis €3. Trimitatis Dei : id- [ Fj que eo confirmatur etiam, quód; dum (enj h quzlibet é candelis trianguliaccenditur, yo: dicitur: Lrwmen Chriflüi: Deo gratias; üt n bene advertit Thomaffinus de dierum g Feítor, celebrat. lib. 2. cap. 14. num, t&t), d 7. In Trinitatis bonorem Cereum in. tves di- Wt f;vm vifum accendimus , rati nos IEf« Chrifü n lumine fufos Triuitatis penitiora ( QU AMoleria uiffe, [ ii EU. Beuedihie Sablatbum SanGlum, 419 lm Benediclio Cerei refertur ad. Zofimum. Vide- t zur introductain majoribus Bafilició an- li 1e illius Pontificis etatem. " Proceffione expletà , fit benedi&io "T Cerei. Anaftafius Bibliothecarius in It Zofimi Papa vita hec fcribit; Ez per Pa- !u rochias conce[Ja licentia Cereos benedici. Crea- TU tus fuit ille Pontifex anno 417. & Si- [7] gebertus ad eundem annum éícribit, Jl hanc caremoniam ab illo Pontifice ine i ) ftitutam effe : Zofmus Papa decrevit Cere- IQ G um Sabbatbo Santto Pafibz per Ecclefias. be- ( nedici. Alii contendunt , eum ritum .;,d benedicendi Cereum Sabbatho Sancto d -- fzculo integro ante Zofimum in Eccle- n fiam fuiffe invedum, ídque ex eo Pru- ! (dun — — dentii hymno arguunt , cujus eft in- nj fcriptio ? 4d incenfum Cerei Pafchalis, Ve- i,l rüm Sirmondus vetuftis collatis codici- [ bus reperit, genuinam efle infcriptio- ,. fill nem, ad incenfum iucerua ; oftenditque, jt ls eum hymnum non ad Cereum Pafcha- 2 lem,fed ad ignem effe referendum, qui i quolibet Sabbatho & filice extunditur ad luminariaintemplis, üt innuimus, accendenda, ltaque Prudentii hymnus ya | 6 Vetue 420 Sabbathum Sanclum, rtusA: vetuftatem Cerei anteZofimum minimé ] evincit ; fed neque itidem ex modó i M j ml memorato libro Pontificali, qui Ana. ftafio tribuitur, recté argui poteft , Zo- $; q fimum ejusmodi benedictionis aucto- Qu rem fuiíle. T Quin etiam innuere vide- tur, hujusmodiritum , quem in Majo- TL ribus folüm templis, feu Bafilicis antea Miut obfervatum ad Parochias Zacharias ex- | hd tendit, multó antea fuiffe introductum., | m u) Videatur Edictum noftrum 19. tom, 2, L. ,ï Mj[idiun cum quo confonat eruditus vir P, Me- ratusin Not, ad Gavantum edit. Roma ET 1737. 2. par. tom. 1. pag. 1149. Con- | ftin fonat etiam: Gretferus tom, s. füorum , lat Operum nuperrimé edit, lib, t. de Fe- pu d ftis cap. 25. ubi allatis verbis libri Pon- ] tificalis ait: Nibil hi de inflitutione vel Q Ritis, vel Cerei ipfius , fed tantüm quód. Ec- hi. ( clefirs Parocbialibus: confecrandi quoque Cerei (ncsi Pa[chalis poteflatem fecerit , chm antea in nl soajoribus duntaxat Bafilicrs -cm/äcmri £€3 ac« Vi cendi foleret, -B t Benedislionzs Cerei frgnificatio ex Ruperta; : ttlig Omnem Cerei. Benedictionem Ru- , um petrtus Sabbatbum. Sandum. 421 " e rtus Abbas pulcherrimé explicat de J b ivinis Offic. cap. 28. & fequen.Cere- lt um ait fignificare Chriftum revivifcen- ä ll tem ; quod probatur etiam ex capite il octavo Concilii Toletani IV. juxta fe- [Tjid cundam Garziz editionem : Lucerna €9 Mj Cerews in Pervigilis Pafcbe apud quasdam d Ecclefias non benedicuntur ; €9 cur 4 mobis It benedicantur , iuquirunt : propter gloriofum ii enim noélis ipfius Sacramentum [olenniter bac beuedicimus , ut Satre Re[urreclionis Chrifli Dm31, h Moyflerium , quod. tempore bujus. votiva n« lon; & advenit, in benediclione fancti . lumini r fufcipiamus, Antequam Cereus bene- Q dicatur, Diaconusilli quinque incenfi u grana affigit, ut fignificetur Chrifti rl corpus Jofephi ab Arimathza, & Ni- j d codemi operá aromatibus eífe condi- tum. Quinque foramina ad figuram ;quäifz- g n Crucis in Cereo excavata , quó grana ii incenfi injiciuntur, quinque Chrifti ex - primunt vulnera, Benedictio Cerei ge- r neratim fità Diacono, etíi relique Be- nedictiones plereque omnes fiant à Sa- mnm cerdote, In Ecclefia folüm Ravenatenfi benedici "L Cereumab ipfo Epifcopo olim 7 confue- ;.-nus [ | 422 Sabbatbum San&ium, confueviffe colligitur ex D. Gregorii l etit epift. 28.lib. 9. Benedici tamen à Dia- Baptifmal cono Rupertus Abbas ait, ut fignifice- (s tur,non ab Apoftolis Corpus Chrifti,fed fénon fgir, ! à Difcipulis aromatibus effe delibutum, ejásque Refürrectionem fanc&tis mulie- gidi ribus priüs, quàm Apoftolis prenuncia- ii Vi tam; quamobrem D. Auguftinus ferm. 232. aliàs 144. de Tempore hac de p j Sandis mulieribus fcribit : Refurrexilfe Dumi g uj Dominum. ab Zngelis audiverunt : femina viri nuntiárunt, Nat bocefl, quod egit Do- FUU sninus Jefus Chriflus , ut prizs ilum refurre- g,l (bf sdi[Je fexus femineus nuntiaret. Qnía per fe- wum fenmineum. cecidit. bomo : quia Firgo ( d itup Chriflom peyerit , feminarefurrexi[fe nuncia- ab. UE wl Vertw , qui ufum Cerei ad naturales cap[as 1897 i refert , confutatur, il Vertus , qui Ecclefiafticorum Ritu- rng um originem ad folas natur;les caufas (lgæquia referendam effe imaginatur, fcribitideo Imæu Vty PafchalemCereum effe inftitutum, quód Ísce ceremoniis , quaz , üt diximus, Quiltg nocu peragebantur, luiine opus effet; flagi, fit Sabbatbum Sanum. 423 il fit enim , üt pauló pófít dicemus, ad 1 Baptifmalem Fontem Proceffio , in qua s Cereus prafertur. Quia veró ufus Ce« iM -- rei non ultra Afcenfionem Domini por- Wi rigitur, nihil hic myfterii opus effe ait; Ti quod comminifcamur : certum enim i aliquando tandem abíumi oportere. ifco- m Verüm vir doctus aqué ac pius af us Sueflionenfis in prxclaro [ pere "j De vero. Ecclefi fenfa in. facrarusy ceeremos niarum u[u. lecunde editionis Parifien, 'gmina i ann. 1721. pag. 225. Vertum interro- m gat, folümne in Sabbathi Sandi nede Chriftiani in Ecclefiis Pervigilia agita- J Te rent, & quid caufz effet, cur per ali- TM as complures noctes vigilantibus Cereus non accenderetur? Praterea cur Cere- ERE H MaecsasGnEiUr w us à Pafchate ad Afcenfionem accende- !d i retur, in noctibus veró Natalis Dotnini, & Epiphaniz , profectó eque obfcuris, & longé produclioribus , non item ? i j | Que quidem evincunt , non ad natu- ralem caufam Cerei ufum in Sabbatho h | qL'G ! ;» Sando referendum, fed ad Myfterium, quod tam pulchré Rupertus Abbas ex- x uS [ " plicavit , cum quo conlentit etiam Pou- K 3 getus 424 Salbatbum Sanum, getus in Inftitut, Catholicis par, r. Chriniä $48. pag. Dran rl DeTabula, que ad Pafchalem. Cereum olim &t appendebatar ; in qua exhibebatur, quo- £us ab Incarnatione annus decurrerez. paa " gt ) Veteres tradunt Scriptores morem ii fuiffe , ut ad Pafchalem .Cereum Ta- d bella quedam appenderetur, in qua no- t tabatur, quotus annus decurreret ab h D] IncarnationeDomini. Bedalib.de Tem. E porum ratione cap, 45. Frarres, inquit, Care nlb moflri, qui tunc fuére Rema , boc qmodo fe in / Natali Domini in Cereis San&a . Maria. fcri« (if , C0f ptum vidiffe ,. €9 inde de[cripfiffe veferebant: tnigil 4 Paffione Domini noffri Jefu Chrilli anni T funt 668. Qui locus Bede Mabillonum fitomy €ó induxit, ut in Commentario ad Or- qide dinem Romanum tom. 2. Mufzi Ita- p lici pag. ror. animadverteret , vel in lrint die Natali Domini ejusmodi exponi fo- i & litam Infcriptionem , ut novus enun- nd, ciareturannus, qui penes Romanos ab fs « eo die inchoabatur ; vel fi eadem in- (OR0Q criptio exponebatur in Pafchate, fem- Vl ] per fignuifcari annum , qui à Natali Dgi Chrifti Sabbatbum Sanclum. 42Y l,pa !;x Chrifti die numerabatur. Vide Martene h De antiqua Ecclefiz difciplina in Divi- n nis celebrandis Offic. cap. 24. pag. 407. & Gretferum lib. 1. De Fettis cap. 25. 11 [/ pag. 74. Cereus Pafchalis deinde accen- ditur. Rem fané miram quotannis cone TOf tigiffe in hac die Hierofolymis,& in Ec- Y clefia Sancti Sepulchri tradunt hiftorici u magni nominis , ut igne Coelo dela- - t pfo luminaria accenderentur; cujus mi- T. raculi ctüm nulla mentio fiat ab Eufebio nl Cafarienfi, Epiphanio, Hieronymo, 27 Cyrillo Hierofoly mitano, inde colligi- , ( tur, eorum quidem atate nihil tale elut contigiffe; non tamen quispiam pro- ia — i pterea jure negaverit , miraculum il- il lud eorum hiftoricorum state viguiffe, Q qui de eo fcripferunt, & ad ea usq; tem- jf h pora editum , cüm in Palzftinam, pul- L fis inde qui effent Latini nominis,Pho- yil tii, & Cerularii fchifma à Grecis inve- &umeft. Legendus P. Lupustom. 4. geu d prima edit. ad Concilia Generalia & Provincialia pag. 237. & fequen, ubi zä:m.in- j verifimile effe ait pag. a4$. in hujus miraculi memoriam toto terrarum orþe m iníti- ( à I S 426 Sabbatbum. Sanum. inftitutam effe, ut lumina & Cereus ynn per hos dies accenderentur. &il Qzuare non dubito, quin ad agendas Deo pro. Hierofoly- Hqun! & mitauo miraculo gratias , €3. ipfum omnibus lo ub Culo populis predicandum , mos. iffe no- u Mler fet. inflitutus. unt W 4 De confuetudine Rom. Pont. ceras confecrandi, b que iiuntar Agnus Dei. aCl De veteri Romanorum Pontificum confuetudine benedicendi & confecran- m | if di Ceras quasdam , que Agnus Dei appellantur , fcripfimus lib, 4. Cano- i nizat, Sandor. par, 2. cap. 20. num. 12. eódémquelib. 4. par, r.c. «, num. Dum 2. & 12. de eorum vi ac virtute diífe- u C ruimus, Illud hic adnotare libet, Ri- qn i tum ejusmodi à quibusdam ad morem Anbrofo illum referri , càm Fidelibus particulze igomen quondam cerz e Pafchali Cereo bene- tj r di&o detracte diftribuebantur. Duran- Lud eni dus lib. 6, cap. 79. ità teftatur: H4c die "nment colytbi Romane Ecclefie faciunt agnos de fiïümhvm cera nova benedicla , vel de cera Cerei Pa[cha- Vbiby Is anni pracedentis , admixto Cbrifinate, qui d in Sabbatho in. Albis in Ecclefüs per Dominum DI Papatm Sabbatbum SanClum. 417 n Papam populis diffribuuntur, Et Amalarius !N lib, r. de Divinis Offic. cap. 16. Libellus, H,]. inquit, Roziamus marrat » eodem die (Sab- jr] batho Sancto) Pbenedici ceram oleo wixtam, Í Ti indéque fieri agnos, eisquevefervari usque ad. octavas Pafcbe. Vide Martene loc, cit. pag. 41o. num, 12. Meratum , ubi J fuprà pag. 1187. num, 66, Du Cange in Gloffario verbo 4gnws Dei. n De bymno Exultet. Eju Auctor videtur D. f* |Di Anguflinus. — Lectio Prophetiarum, Da- prifuums: Catechumenoruim , C3 nf IUf infantium. W. a Dum Cereus benedicitur , interea d canitur celebris hymnus Exz/zet , quem d Ri' quidam infirmis dudi rationibus D, i Ambrofio, alii multó etiam levioribus p argumentis innixi Petro Diacono Caf- il finenfi tribuunt , qui feculo vixit 12. [j lllud enim conítat ex minimé dubiis argumentis, ante quadringentos annos J &'*.; dgml [ illum hymnum cani in Gallia confue- viffe, ideÓque probabilius eft , fcriptum j effe àD. Auguítino, üt oftendit Mar- i tene in citat. Opere pag. 495. & Dail- )s j letus Sabbatbum S«anGlumr, 428 letus hift. hujusdiei art, 2. Benedictio. liil nem Cerei confequuntur lectiones ex Pb SacraScriptura, quz Prophetiz appel- ( foda lantur. Atque inter eas Cantica, Tra- Jf C&us, & Orationes feu Collecte inter- IT jiciuntur, quz ad Baptifmi Sacramen- tum refpiciunt, cujus adminiftratio eft WML " je prima & peculiaris hujus diei caremo- nia. ld erat moris in veteri Ecclefia; ut, nifi urgeret neceffitas, nunquam M« preterquam in Sabbatho Sancto , aut m in Sabbatho, quod Fentcecoftes Fefta us d precedit, Baptifmi Sacramentum con- 777 ferretur, üt ex Siricii Papz epiftola in- Pufis tertur ad Himerium Epifcopum Tarra- Hs conenfem, ex epiítola quarta & octua- putton gefima S, Leonis , & epiftola prima ltelo d Gelafii Pape cap. 12. alitsque monu- tàS mentis, qua ipíi nos protulimus Edidt. Qr u 1.tom, r. Átque in his duobus diebus htj ab Epifcopo, ideóque etiam à Romano (Qum At Pontifice Catechumeni baptizabantur, 'rrtiyjt qui jam , ütalibi docuimus, fatis eru- C diti fuerant, atque etiam tenelli infan- .*E'f;ïxda, tes, üt videre efít in commentario ad C t Ord. Romanum Mabillonii tom. 2. Áttzis Mufzi S&blmthuMSanä?um, 429 i li Mafzi Italici pag. 9s. iísque omnibus d oft Baptifmum Confirmationis etiam ! & Euchariftie Sacrament tur. .a-confereban-. Locws D. Augaflini infiguis. Puers in Ba- h [ af ptifimo olim prabebatur Eucbariflia f«b [pecie vini. Abuíus injiieudi in AR Caluem mel €$ lac. um Rem omnem defcribit Auguftinus Q,8 Serm. 324. Baptizatus efl , f«nctificauus eff, sT unctus efl , impofita efl. ei uranus , completze If QY vinibus Sacamentis a[[umptus efl ; quÓd et- lo iam antea S. Cyprianus expreflerat E- Vr piftolà Synodicà num. 70. Quod ad i Qï'm uerorum communíonem attinet, in h p libello de Ordine Romano, ubi lerma eít de Sabbatho Sancto, hec haben- j D'O.":iä- Yi tur: l//ud aurem de parvulis providendum , eft , ut , poflquam baptizati fuerint, uullum jl cibum accipiant , nec la&entur., antequam commnnicent. Sacramentim Corporis Cbrifli , W. as «t €3 omuibus diebus feptimana Pafcha ad Mil- l fas procedant , €d Parentes offevant pro illis , €2 comnmunicent omnes, — Cabaffutius Dií- m d j n fertatione quintà in Noizia Ecdefidfftca faculi [ . 4 420 Sabbathum. Santlum, Jeculi primi probat, primorum fzculo. Wlfd! | rum fuifle difciplinam, ut pueris poft :;ii.i,fahw Baptifmum Euchariftia prberetur fub Mgunim. g fpecie vini, Baptizans enim digitum Chrifti fanguine imbutum in os pueri Mi injiciebat, quod etiamnum in more po- fitum in quibusdam Regionibus Ori- entalibus, teftatur Orientalium Rituum Tng b peritiffimus Maronita Abrahamus E- n chellenfis, Joannes Diaconus in epi- AT ftola à Mabillonio edita in primo Tom. $ g Mufzi ltalici propofitam fibià Senario Venm| quzftionem exponit : Car in facrati/fi- mum. Calicem lac anittatur , €9 mel, €g J ,ai Pafoba Sabbatbo cum Sacnfici offeratur ? Atque ità refpondet: Bapzizagz boc Sa- d um &H erificii genus offerri , ut intelligaut, quia mmn M tr, ali, fed ipfi » qui participes [unt Corporis Tor €9 sangauins Domini, terram repromif]io- n accipient, cujus iter incboantes tan- Wing, ] h dii quam paryuli [acte nutrigutur €3 vielle, Y dir m "£93 (0) &62 Mil DLT Parvplos DT Sabbatbum Santlum, 431 inj, Paronlos baptizatos monnii acceptá Encbas Bmï rifliá [alvos fieri, feutentia efl falsó aficta D. T | Auguflino. Ea Connnunio res fuit difciplina ä Il J ex Tridentino, Lac 89 mel benedid I M p zantam, non injici in Calicem j a[frt Conülium. Africanum, Vty ' ; ( 1 A Nunquam facra exiftimavit Antiqui- m L tas, pueros baptizatos, nonnifi acce. ptà Euchariftià , falvos fieri. Recen. Ht jl tiorum quidam ejusmodi opinionem S. Auguftino fané audadter atlinxerunt, g Verüm clariffime memorie Cardinalis ftij. Norifius in Vindiciis Aüguftinianis $. W,E 4. explicatà S. Doctoris do&trinà often- i? dit, nunquam illum in eafuiffe fenten- uv tia, Et Sanda Tridentina Synodus um Se(f, 21. cap. 4. Communionen: par- x Cnpi vulorum refert ad ea, quz funt difci- uj* " AR u plinz. Denique eadem Sacrofancta Syno- dus docet , parvulos ufu vationm carentes "d nullà obligari. nece[fitate ad. Satramentalem Euchariflie commnuuionem 5 fiquidem per Ba- prifini lavacrum . regenerati , €9 Chriflo incor- porati adeptaim jam. Filorum. Dei gratiam in illa etate amittere nou po[J4nt. — Neque ideà i J t4men 432 S;lebdt/num Sanclum, D tauten daiananda efi antiquitas , fi eum mo- vem in quibusdam lotzis. Jervavit aliquando, Ut enim. Sanchifimi il Patres fui facti pro. & babilemn cau[am . pro illius temporis ratione ba- buerunt ,. ita cevté eos nullá falutis nece[fitate d (l ( id feciffe fme controverfia credendum eft. Pra- maia 1Ià va autem eorum fuit confuetado, qui gt lac & mel in Calicem injiciebant: nam fett in vulgato Ordine Romano habetur n quidem làdtis & mellis benediciio, fed r ea non índebantur in Calicem , fed Jritn poít Euchariftiam fub fpecie vini in- b'um fantibus fugenda prebebantur. Quam- atl obrem Africanum Concilium decrevit, tl ne quidquam prater panem & vinum piutr aquáà miftum in Sacrificio offeratur. i Primitie veró , feu wel & lae , quad uuo die folemniffimo in. Infantüm.| Myfferio: folet of- ht (s ferri, quamui in. Altari. offerantur ,. f[uam zamen babeant benediclionem , t 4 Sacra- diiy etanm mento Dominici Corporis &5 Sanguinis diflin- guantur; quod advertit etiam eruditus fpeq'f vt vir Berlendus in Tractatu de Ob- lationibus ad Altare pag. du E 4 s. U Differitur Sabbathum San&hum. 433 l Differitur de prafenti , quà uunc utitmur , À difcipliná. ! / Sed jam : veteri difciplinà omifsá,ad Wl eam, quà nunc utimur , noftra tran- ln E E — ang filiat oratio. Sabbatho Sancto Catechu- meni adulti, atque etiam infantes ba- Ti A ptizantur ; atque in Epifcoporum Ce- j remoniali prefcribitur , ne cuiquam il infanti in Ecclefia, in qua Epifcopus Sabbathi Sancdi ceremonias eft cele- W - as j braturus, erocto dies ante idem Sab- il bathum, dummodó nulla urgeat ne- ceífitas, Sacramentum Baptiími admi- Tl niftretur. 10 Si aderunt Catecbumeni , La« yis ptizenter more [olito ab Epi(copo €a. €9 per )l oclo dies anté in ipfa Ecclefia ,. uift periculum bmmineat , wulus infans baptizetur, Adul- D £ jn tis autem Catechumenis bene jam eru- D ditis poft Baptifmum Confirmationis etiam & Euchariftie fub una tantüm Ípecie Sacramenta. conferantur. Ubi ( veró fit fons Baptifmalis, quamvis nul- lus effet baptizandus, fit nihilomi- RUS ad ejus benedictionem proceflio, N . $5 Care- 434 Sabbatbum Sanclum, Caremonie in benediclione Fonti. h qidt f Praecedit Acolythus manu Cereum D) benedi&um tenens , fequitur , qui Cru- cem geftat , ac deinde procedit Clerus; din ll ultimus eft, qui Miffam celebrat inter toit [7i7 Diaconum & Subdiaconum medius, T De hujusmodi ritüs benedicendi Fontis vetuftate & fanditate primo Edido of tom. I. differuimus ; quo Le&orem f amandantes, hic tantüm addimus, dum H ad Fontem proceditur, Antiphonam tini eani inter ea , Sicut cervus , ut declare- p r tur, Catechumenos fancto defiderio flagrare , ut ad fontem gratix Baptif- Df mum perveniant , non aliter, quàm ] cervi fitibundi ad fontes aquarum con- [ volant, füam ut expleant fitim, In T Crucis figuram aqua dividitur ad qua- li tuor mundi plagas , quo fignificatur, lil um univete li Baptifmatis gratiam in mund " t enim Di- füm diffundendam ; precep! fcipulis fuis JEfus, ut terram peragran- N tes omnes doceren t gentes, facróque Baptism ate abluerent, üàt bene notat Mazzine q- llus in notis ad officigm Mair $ E - Sablathum Sar)&unil 435 ris Hebdomadz pag. 293. In modum itidem Crucis Sacerdos in aquam fpiri- j tum fuum inhalat, s£ cum Cruce Trini- J tatem conjuget, üt ait Gavantus; Cereum ". T deinde in aquam femel , iterum, & ter- VR | (is ! tioimmergit , & indetollit, w Spirius Sanclaus fAá plenitudine fontem impleat , ficut (f 1j quando de[cendit in [pecie Columbein Baptifmno l Chrifli adumbrati in boc Cereo demer(o in a- i quam: elevatio autem ejusdem Cerei figui- lm ? ficat. effechum Baptifii , qui conferz gratiam Jf elevantem à peccato ad gloriam. In aquam jre praterea Oleum Catechumenorum , & I) Chrifma infundit , eáque commifcet, yi ut indicetur conjunclio Chrifli per Baptifinum W. b euui populis Ecclefis ; quce funt Gavanti fu. verba. Ejusmodi autem harum Ce- |d remoniarum explicatio partim ex Ama- I lario lib, 1. cap. 25. partim ex Hono- d f rii Gemma lib. 3. cap. 3. partim etiam J i fumpta efté Durando lib. 6, cap, 81. jj Quando incipi debeamt Litanie. De[criptie m Wi J reliqua Ceremonia C Mil[a usque ]i ad Tratlum. y Fontis Benedictione peradtá , & ad- 9. A m'inig Sabbatbum. SanGum, 456 miniftrato, fí opus füerit, Baptifmo , g omnes eodem ordine, quo ad Fontem lm procefferant , redeunt ad Altare, & in tl hac proceffione canuntur Litaniz,Qua- fidi ftio eftinter Scriptores de Sacris Riti- i bus, priüsne quàm Procesfio à Fonte p difcedat, incipi debeant Litaniz, quz interea canantur , dum proceditur ad i i Altare; an veró , poftquam ad Altare jb perventum eft. Solvit quzítionem YO hanc Meratus in Notis ad Gavantum temm ag. 1168. dicens, primum modum eífe fit, in inferioribus, alterum in Cathedrali- Qpet bus Ecclefiis fervandum. Inferioribus Vr enim Ecclefiis Rubricas Miffalis , Ca- in [ thedralibus veró Ceremoniale Epifco- i orum normam efíle debere. Si autem R Ecclefia Baptifmali careat fonte, lecà yan ultimà Prophetià & orationibus , qu ( eam confequuntur, humi Sacerdote & p Altaris Miniftris in faciem provolutis, ln cxteris veró omnibus genuflexis, can- t tantur Litaniz, In Sacramentario e & in Ordine Romano prz- li Gregorii , I ífcribitur, ut, quando in Litaniis cani- b tur 4guu Dei , Altaris lumina aqcencóan- [ti Sabbatbum San&umn, 437 tur; lumen enim Fidei per Chriftum ä Agnum Dei nobis illuxit;, ütbene no- tat Amalarius lib. r, cap. 50. Sabbathi ha Ü fancti Miffa caret Introitu, qui, cüm introductio quedam effet ad. publicas I Y preces , caneretürque interea, dum r populus conveniret , & ad Altare Sa- cerdos accederet, eo jam nihil eft opus " Xl in hac Miffa; Populus enim jam con- vocatus cum Sacerdote & Clero Pro- iM i ceffioni ad Baptifraalem Fontem inter- 4 j fuit, àüt videre e(t apud Meratum cit. opere pag. 1176. num. $. Simul ac 1US l Sacerdos Hymnum, precinuerit, Glori4 in excelfis Deo, pulfantur campanz, quas n | à. Feria Quinta ceffare diximus; Cam- j " panz enim Sanctos fignificant Chrifti precones; quamobrem ab eo die, quo Chriftus fatellitibus traditus eft, cam- j panarum ufus intermittitur usque ad i hunc diem ; nam fandi Apoltoli in il maximo Paflionis zítu Chriftum defer- h uerant, & Petrus in eo difcrimine au- n fugerat, üt docuimus in 1, Edicto tom. U: 2. ubi de hocritu verba fecimus, Epi- j ftola fumitur ex prima, quam fcripfit 3 * L: 438 Sabbatbum San&um. [ ] D. Paulus ad Corinthios , quá recens qidum baptizatos monet, ut refufcitati cum pi j Chrifto, nulli rei preterquam coelefti- dU bus ftudeant, Lectà Epiftolà, Sacerdos p " canit 4//eluja , qua à Septuagefima us- fl l que ad Paícha omittitur, propterea l h quod tempus illud pcenitentize; moero- g ti, &luctuijaddidumeft. Hoc autem die Allelzja revocatur ; etfi enim ejus k Q d $ vocis non alius fenfus eft litteralis, quàm hii laudate Deum:; tamen, fi ejus fpectetur T ufus, exclamatio quedam eft lztitizes w B ut idem fere valeat » quod valet apud i d Latinos plaudite, Liceat tamen illud d obiter addere , quod Ecclefia Romana olim etiam in Defun&orum exequiis at lGs (07] canebat Alleluja , üt conítat ex t fs ronymo in Epitaphio Fabiole : J«m faua volans tanti prenuncia lachás , totius f zrbis populum ad. exequias. €ongregabat 5 f0« (i nabant P(almi, C aurata teGja "Templorum veboans in. fablime quatiebat. Alleluja, In Al d Quadragefima quoque interdum ea BH, E(( vox adhibebatur ; quam prorfus amo- vit Gregorius Magnus , üt patet ex hi Ils epift, 64, Indidt, 2, ad Joannem Epi- Ícopum E Sablatbum Santum. 439 Quod enim fcopum Syracufanum. i| quidam objiciebant , fuümptum ejuí- modi Ritum à Grzcis, refpondet San- ll ü&h — &us Pontifex, S, Damafi Papze tem- ore ab Hierofolymitana in Romanam ] T cclefiam confuetudinem invedam fuiffe canendi A//eluja ; fe propterea ne- d fi que induxiffe , neque amplificáffe ait; Ícd potiüs coarctáffe , quia , üt puta- : as f mus, à Quadragefima, & ab Exequiis mortuorum eam vocen fubmoverat. AL 1 Ut Alleluja bie. diceretur , de. Hierofolymu- vus Ecclefia; ex. Beati Hieromymi traditione , u j zemipore Beaté wemorie Dama[! Pape , tra-. — ditur traclum. Et ideo magis in bac. Sede Jl N illam confuetudinem amputavimus , qua bic à Gracis fuerat tradita. De Alleluja ite« 1'hi rum fermonem habebimus in. 3. pàt, ]1m fed, 1, num. r15, in fine, Ml L'rr" Car pofl Alleluja dicatur Trattw, i Alleluja, qu letitie vox eft, Tra- f &us confequitur , qui doloris fignum Wi eít; Ecclefie enim nondum eft abfolu- D ta letitia; nam illa revivifcentis Chrifti qd qui tamen non- j mylíterium celebrat , 4 dum' qA 440 Sabbatb:)m Sanclum, dum apparuit, Evangelium ex primo ( us Evangeliftarum Matthzeo defüumptum [7 Refurredtionis hiftoriam continet; nec ad Evangelium afferuntur lumina ; cüm hat enim nondum fe Chriftus revivifcens d dul confpicuum prebuiffet, Fides idcirco adhuc erat obfcura juxta Alcuinum. Omittitur in hac Miffa Crede ; nec ul- Mj lum in ea eft Offertorium, quod Ga- vantus ad illud refert filentium, quo fir fancte mulieres cum aromatibus fe ad fimo fepulchrum Domini contulerunt; & U cum eo fentiunt Walfridus Strabo de n Rebus Ecclefie cap. 22. & Abbas Ber- IU diahy n0O cap. 1, de rebus ad Miffam fpecan- tibus. Á finia Cur Ofertorium omittatur ,. quormndam opinio, ifm Aomi Cüm Offertorium cantaretur, inter- r lerm ea dum panis & vinum offerebantur, qua ad Sacrificium adhibenda erant, IT quidam confiderantes , jus offerendi NI cum communicandi jure ità effe con- pl jundum, ut, qui à Communione, et- lia iun ab oblatione arceretur, juxta lii ane Sabbatbum: Sanclum, 441 : 1) Can. 28. Concil. llliberitani : Epifrapam u placuit ab eo, qui non commnuniat , munera Pi[ accipere non debere ; putant , ideo in Sab- bathi Sancti Miffa Offertorium coeptum ul eífe pratermitti , quód nulli eo dic Eu- ii'ïïxï | ) chariftia preberetur. QU Rejicitur ea. opinio. Probabilis alia opinio m Merati. IU qn 4 Verüm in hac Miffa non Catechume- u ni modó , & infantes, fed cxteri quo- communicabant, d ue, qui aderant, "o üt patet ex Saeramentario S. Gelafii ]. lib. 1. cap. 1 s. in oratione enim, quz Vi dicitur Poffcommnnio, legitu r: Prefla que- Jumus €dc, ut droim muntre fatiati , I facris. mpft erüs innovemur €. moribus, j bat Grancolas ad Breviarium ipfum pro Romanum lib. 7. Cap. 21, & eruditus Morettus Bafilice S. M arig Trans Ty.- Il iif berim Canonicus ;u Difcepzatione de. Ri- tu variandi Chorale indumentum , Cap. 14» gmnt1 al Quaprop ter opinio, quam dudum ex- pofuimus, nullo fulcitur fundamento; dU u nec ab ea recedendum videtur, quam I2- füprà attulimus, nec refragatur Me y $ tus Ü Salbatbum Sandium, 442 M tus ci. Opere pag, 1179, & fequen. qui addit, fortaffe pretermitti coeptum Qu Offertorium, ut miíla brevior effet , Tu quàm contrahere opus füit, üt vitares tur quàm max'/mé poterat vagitus in- fantium, qui Baptifmum füfcepiffent ; difficile enim erat, quin, prafertim je- hi juni, ploratu & ejulatibus omnia com- d pierent, vii lil Gavanti vationes, cur in bac Miffa nec ofcu- " inia lum pacit , nec Agnus Dei, nec Pofi- Q communio fr. ] dul . Tandem non ofculam Pacis in hac Mi Miffa, non 4guas Deéi, non Pofkommmnio, f " Gavantus ait, idcirco non dari ofcu- * ire lum pacis, quód nondum Apoftolis kpn Chriftus apparuerat , nec dixerat, Pax 1N volis. Non dicitur 4em«s Dei, juxta mj eundem Gavantum, fi propter mulierum ld lentium, que in Chriftum Redem- Wt ptorem animarum nondum credide- rant ;cum quo Alcuinus, & Durandus lms| conlentiunt. Denique juxta ejufdem (b foj Gavanti fententiam , non dicitur Poft- li coimunio, quiain hac Miffa, quod tamen Sabbatbum. Sanctum. 443 1l tamen fuprà improbavimus, populus [ non communicabat. l Vetus ritus o[culi in bac nole ante. Matnt- lIF* tinum cum s verbis Surrexit l 1j Dominus, lf In Ordine Romano ab Hittorpio QU edito pag. «5. ità legitur: Inm Ip[ía notte watutiná luce rampente tenebras. furgentes in M Ecclefiam veniant, €$ mutuá cbaritate fe invi- cem ofculantes dicant Survexit Dominus,. Ex quibus intelligitur, veterem fuiíle con- fuetudinem, ut, antequam inciperet li Matutinum in Pafchate, quod nodu 1l canebatur, Fideles fe invicem amplexi [ dicerent: Sarrexit. Dominus. Atque in- Qs de profedum elíle ait Grancolas , ut h in Miffa Sabbathi Sancdii, que olim eá- ln dem illà nocte pauló anté Matutinum T Pafche celebrabatur, ofculum pacis j pretermitteretur, | ' Agnus Dei ;4/fit dici in Miffa Sergius 1, Caur zertió dicatwr : Dona nobis Pacem: i ! 4 in Bafilica Lateranenfi. dicatur. tertió : Miferere nobis, y ]i T6 Sergius Sabbatbum. San&ium, 444 * Sergius I. Pontifex, quem ex lib.: 4 ,urgicw Pontificali conftat circa 7. fzculi finem [j vixifle , inítituit , ut fractà Hoftià, ejüf- inti que particulà in Calicem injedá, Cle- hd rus & Populus ter caneret 4guus Dei. ^ hii Verba Pontificalis libri funt: Statum , (um ut tempore . coufraclionis: Dominici. corporis , fity Agnus Dei , qui tolls peecata mundi , á Cle- Wh | vo €$ Populo decantatetar, Et quanquam Ea ftatuit, ut eadem verba ter dicerentur; l J nunc tamen , cüm tertió dicitur Aguus ff Dei, pro illis verbis mife:ere nobis, in b onnibus Ecclefiis dicitnr Deza nobis pa- h cem , exceptà Lateranenfi Ecclefià, ubi LT vetus etiamnum difciplina retinetur di- p cendi femel, iterum, ac tertió mifercre Mu notis. Conítat enim, à feculo feptimo D7 ad decimum femper etiam tertiÓ di- Gum elle ziferere nobis; ad. tollendum i m verÓ íchifma , feu ad divinam opem implorandam, ut immipentibus Eccle- qi [ fie periculis DEUS occurreret, loco motis-illis verbis , fubflituta funt, deza nobis patemi ; quod teftatur Innocent. IlT. Pontifex lib, 6. de Myfteriis Miffze cap. 6. & fusé probat Card. Bona Rer. Li- turgic, Sabbatbum San&um. 445 j turgic. lib. 2. cap, 16. num. $.* Quod jl hactenus diximus, confirmat Calalius : de veter, Sacr.. Chriflianorim . Ritibis , Ro- Á ma I1647. inter notabilia , pag. 404. & ]i Pa j J Lateranenfis Ecclefie ritum precipué commemorat: Additque , fi coram IIf, fümmo Pontifice folemnis celebretur ü H Miffa, Cantores Pontifice Capelle ad tertium Agnus Dei füccinere, Denato- if bi pace.. QQuod autem ad. hujus diei aM Miffam attinet, pretermittitur Agnus ,IH Dei: quia bec uova eff objelio ; bac enim l,*l- Ti deprecatio inflituta fuit à. Sergio Papa, qui fedit anmo 688.. Suntverba Merati cit, ( Opere pag. 1182. qui etiam addit, ideo m !uj Pofl communionem| , eámque, qua Cem- munio dicitur, Orationem , etfi olim Ü utraque recitaretur, omitti , quód in m f earum locum fuffede fint Vefpera, ! quas veriüs apellari poffe ait Grari- j arum. aclionem , quàm officium LLO Ve[peratum, lt J a J Ritus w[f'" 3 446 Sabbatbum SauChunt, 1 Ritus ornandi feptem. Altaria ex Joanne Dia- nl €070, Altum de eo filentium apud alies Scri- Epi[tolar ptores, Conjeciura aliquot , unde ilfe ori- $u ginem traxerit, Ritus peculiares alia- firg X vum Ecclefiarum, ^metl Qul . Peculiarem quendam Ecclefie Ro- d f mane Ritum commemorat Joannes dipit Diaconus in allata Epiftola , ornandi t d feptem Altaria in. Sabbatho Sando. Md Cujus Ritüs idem Joannes rationem fe ii nefcire fatetur. EcMabillonus in Mufeo yuþ Italico tom. 2. pag. 1or. ne veftigium g quidem ullum reperiri miratur ejus- TT modi Kitüs apud Rerum Ecclefiattica- [ rum Scriptores , ac ne in Romanis t i Nos aliàs Septem quidem Ordinibus, T0 Altarium , qux in multis reperiuntur Q« templis, & quorum vifitatione acqui- ühs ritur Indulgentia, originem inveftiga- vimus, fed fru(tra, Ex hocautem Ri- dj d b tu, de quo Joannes Diaconus, for- tf taffe feptem Altaria vifitantibus largita Dd indulgentia originem trahit ; verüm id NI m j eruditorum diligentie examinandum T relinquimus. Grancolas in veter. Sa- Cra- d ( Sabbatbum Sancium. 447 ! cramentar, Ecclefie Par. 1. pag. 45. i j Epiftolam Joannis Diaconi commemos rat , quam teftatur in Bibliotheca Chri- fting Suecorum Reginz à Mabillonio repertam, n ea Epiftola ritum illum ornandi feptem altaria refert Joannes; n Sandi, vel Jl vel ad feptem dona Spiritüs adíeptem Urbisregiones. Quod 4e fep- W tem. altaribus inquisifli , que in Urbe Noma UO Sabbatho Pafcha worw efl confecrari , bec h ideo dico,quia Mujaves noftri frve in feptiformi n if gratio. [pirita. decreverint faciendum , five quia Septem Regionibus Ecclefraflita apud nos u wilitia continetur , àqua bec ipfa parantur Altaria, ut [ingulis benediclio prafletur, Hec j tamen illi non fatisfaciunt ; quemad- j in modum ne ipfe quidem cxteris fatisfa- cit in eo , quod fubjicit , oportuiffe, Qu aucto Sacerdotum numero , multipli- U cari altaria; nam dubium remanet ad- ] huc, curSabbatho Sandoo , & rurfus li cur feptem admodum altaria ornaren- rgïf.g tur? In quibüisdam Ecclefiis peculiares Y hoc die ceremoniz fiunt. Ante preces ] & laudes matutinas Sacerdos é fepul- y chro Chriíti imaginem educit, ipliüs- l que 448 Sablatbum Sanclum, que imagines pedibus Ecclefiz pulfat :,:smo» n fores, Davidicum illud fuccinens: 4j ii tollite portas Principes vellras , E2 elevamini p porte «ternales: & Ecclefice foribus aper- Ti tis cantatur hymnus de Refurredtione. Ritum hunc commemorat Gretferus meqdw b lib. 1. de Feftis cap. 23. eimqueà Gra- &l cis injurià carpi contendit. Salmeron tom. Io. tract. 49. fcribit, morem effe 1 in quibusdam Provinciis , magnà ut populi frequentiá Sabbatho Sancto re- prefentetur Chrifti depofitio € Cruce; fed optandum effe ait, ut Epifcoporum Edictis talia fpectacula interdicantur, quód ea pluribus gravibiisque peccatis occafionem — prebeant perpetrandis, Quod tamen Quaresmio non placet, qui Elucidat, Terre Sandz tom. 2. lib. «. cap, 18. eam ciremoniam de- fendit, quam pié ac devote, Religio- fis Terre Sanctz auctoribus , teftatur Hierofolyme à Chriftianis celebrari. Sed hac benc fortaffe Hierofolyma. In aliis veró Regionibus non item, Quam- obrem Épifcopi , qui bonos populo- rüum fuorum mores tuentur , curant ejus- »Sabbatl:um SanGum, 449 ejusmodi deleri confuetudines , qua li Y Ea principio pietatis quodam fenfü fortaffe funtintrodudz , fed paulatim eó fünt i prolapfe, ut populo offenfionem pa- riant. Teftis locupletiffimus efto Ar- CUCIU) mandus S, R. E. Cardinalis de Rohan r Epifcopus Argentinz , qui Decreto fuo TIECOR edito anno 1742. & ad calcem Ri- j LQE tualis illius Ecclefie impreflo talia interdixit. W FENTS, AV Y S QU R M / 7 ///4 , SSS VA L" IT —— TU —— dN — — " ( ^J 7 11 / f /// 7 // N lu Y 3 f 2 ! j JV p ? PU. UE - — ) N VA REU g pE us u E m s - n 2 z Va 22 & us L d At 5 | | ] [ - 54 * [j - T x as Es C ^ A ET R 7 ET * s Y x i2 ;*:. Qs s Y . - o A 2 P 5 X m z5 - E —— E 2 ET —— 2iwet n -u s F -— ä.r p Ed w B p 3 EM & i b Ye d a lat "d w * * M t ^i T T r h T - d : E 4j* X : .rr.wm [ F a& ? (b Bs .. e PU 334 d d. (-W..m.æ * d- u E i. As & Ex- M * i ] p 4 W d. ) N AK "ANUS N : T n i ,&M 9.X [ 234 . i d x du t ? E t D s a *s * t x M r e t * s.wm.v A x Ej o Oa $a s T E j P Z E v ; s i. É : v P E Mn a M n *s d i [ us * .. D E TOR 2 E j p ? M a 3 Z Á í d A sf 28 F g n d A w* t u FP - 2 d * T E. gv gé ET ER Eu N E Ms Asl R * * r - "T. x . ub : O ; p d E C u s W SENO « ag - uv d E. a I r R AE —ï 72 Y ä E X E W s 19 e 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset - 17 LL z 16 ä EEE 13 ä COMMENT ARII THEOLOGICO - HISTORI ]IWIIHHI 12 N DE FESTIS LEUl 9 11 JESU CHRIS 1111117'7&111»&1 E 10 - B. MARLZE j W — - 9 g SANCTISSIMO D. N. BENEDICTO XIV. P.- co CONSCRIPTI, llli 4 IIIIW NUNC VERO LATINITATE DONA'I MICHAELE ANGEIE - —— EX INTIMIS AUCTORIS CAPELI— de GIACOMELLIS, pz-- 140 ALM.E CONGREGATIO, MAJORI ACADEMICE IE-—— E B. MARIJE V AB ANGELO SALUTA'E-o IN STRENAM OBLATI ES MOLSHEMII Axxo MDCC XLVIII. ï Pans lb E W Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com llw IHHHI(IIHtH14(VIHlHl4(lHlIH4l(lVHlHWIIHHHWHIH.HHHW' 2 3 Jj