Gi120-1

at

X

Is

A

j2

—— P

——

iE

-

—

.

* h.

sss

&

CNpL EU

ts

9

RY Csv

".

a

m

M

Ra

i

d.

E

w r

UR

EL

a.

r

".

Y

d

A x

s

s aiete-

wnr

d

SUpu.

"

x

8

A

*

p

s

Fs

*

LUS

3

o

:

a

w-

As

z

du

BEU R

?

s

P

$

4

i

"

NU

n

E

5

ET

EN

$s

r

x

*

"

M

A.

u

m

A

.M

as

A

i

&

3.

w.

&

3

x

-

x

as

$

"Ro

i

-

E

h

PA L

d *

N

A

2

m

-

8

RY

2X

FUR

x

[2

o

L

EC

2

34

a

:

s

*

a

n

z

u

s

X

s

I

M.

.

*

3

E?

zP

r

At

E

j

*;

AT

:

:

Bu

M

g.

w

^A

x

"

-6

X

x5

$

X d

Bs

255

Bf

*

a

2

A

s

"

v

*

s

z

*

LUN

TA

2SE

NV.

i g

LR

od

ESS

At

EO

D

pw

i

x

i

d

zi

:

--

E

3

w

A

FE

E

2

2

*

VR d

NT

x

«

É

as

X

hss

OK

C:»M;*

-

I

z.

€7t (

PEP Mï'c/«/l-, ä"w*

:?.

l,

N12€«511925258 021

(

|

LELELETELILTELUDO

UB Tübingen

[

l

—

E CT

i

3

^.

ow

i

m

E — —— —

— À

—

ii

— — Vi i, ag apee i

« - —

— —— — ——

[

p —

b —— ——

r

COMMENTARIT

k

THEOLOGICO- HISTORICI

DBE. FESFPIS

JESU CHRIS' TE

B.MARLE VIRGINIS

OLIM

Ab Eminentiffimo €$ . ReverendifTimo

S.ICE CARDINAIT

PROSPERO »vE LAMBERTINTIS

Árchiepifcopo Bononienfi & S. R. L Principe,

Mo»nó SaNcrTIss:IMOo D. N.

BENEDICTO XIV. P. M.

CONSCRIPTI

NUNC VERO LATINITATE DONATI

4

* JAlhwue Cougregatiomi Mujori

Acadeinice Molsbemenfi

Sub titnla

IX V. MARIzE

k

AB ANGELO.SALUTATJE

IN.STRENAM. OBLATEI

L

" ANNO"

M D CCXEVII

; -

ARGENTORATI

Imprimebat SzuoN KüRSNER Cancell, Typogr.

PRJENOBILI,

n

CLARISSIMO ET CONSULTISSIMO

VIRO 4c DOMINO

30

j

:

.D.FRANC.JOSEPHO

(

!

POIROT,

)

SUPREMJE ALSATLE CURLE

üg& :

ADVOCATO

/ E

ï?ä'fä;

ATRAPE

,V "-

WASSLENHEIM MARLENHEIM

ET WANGEN

Almw Congregationis Acade.

mice Majoris Molshemianz «

Sub titulo

B. MARLE VIRGINIS

AB AN GELO SALUTAT]E

(

PR!EFECTO

)

Pa

I

d.

): —

j

:'UI,.TISSH!C

Reliquz':que Dominis

iy DD. SODALIBUS

CONFOEDERATIS

SED

IN MAGISTRATU

[

; CURU

CONSTITUTIS

TO

E

LENI

N

s Ào

dicht s

emm

dedicat

&'f confecrag

RGIN

JTATE

IO,

Congregatio Majoz

Molshemiana.

—/|

i

:

u

u

D

-- ANNOTATIO.

20

ii

i

"

1

Pus hoc ex Italico latiné redditum cüm Au.

O

thoris fui fplendore ac dignitate fe com.

It

mendat, tum Authorem fuum orbi Chri-

füano commendatiffimum facit,

' Author quippe

operis. eft. Sanctiffimus D. N. Benedictus XIV,

[

j

Divinà Providentià Pontifex Maximus, atque

n

olim, càm librum t iftum confvriberet , S. R. E.

ML

h

Cardinalis & Ecclefie Bononienfis Archi-Epifco-

pus ac S. R. l. Princeps.

Quamvis autem labore

fuo fummus Paftor Ecclefiafticorum preprimis

utilitati confultum iverit , eorümque tum in Theo-

A *

logicis & Canonicis fcientiis, tum in facrà &

Ecclefiafticà literaturà profectum fpectárit , nihilo

l

!

tamen minüs opus hoc fecularibus etiam , atque

iis prafertim , qui illuftii confpicuóque pofiti lo-

]

co fupra vulgus eminent, haud exiguo ufui effe

h

poterit. Cüm enim facratiffima Religionis no.

firz Myfteria, quorum memoriam ftatis anni tem-

FM

poribus Ecclefia recolit ,'docté ibidem ac pie

cr-

|

1&

tractentur; non deeft abundans pabulum ,

*

uo

s

a

j

fummi in feculo Viri & intellectum erudite pa-

MÉ

fcant , & ad Divina Officia ingenti fructu fenfüque

pietatis frequentanda voluntatem . inflamment

"

[

Ceterüm quod anno ifto inchoatum abfolvere

propter molem operis non licet, id annis proxi-

DT

J

me fecuturis continuare certum . eft,

fo

ha

n

TIO äääæä&f,æ ää:dï,u (oeito: æu ueïäc)füæ

d i

VESTPA WT EVrPT

lenitie b

füum ojjt

FESTUM

Auüun

Bene iil

aumus

CIRCUMCISIONIS.

Tbert, $1]

fi ärcr'E

JESU CHRISTI D. N

VIS auttm i

L.

&-

OTüT. p

u um at

OCTA VA NATIVITATIS

üm in (acr

fnedtrt, t

IPSJUS.

U$ Llam, &

UOQue poig

9434

ZOAU

NÀ

€x1guo Jf

IQ5X

Alendls Janzarii fo.

Relieiont

lenne feltum.agitur

fatis al

Circumcifionis ama-

X5

2

dem aophet

biliffimi Redempto-

pabulnm l

377;« ris noftri & Ocavz

m endie

DL

æ(;'gx Nativitatis ejusdem.

fruda fs

n infamt

In hoc argumentun ingrefTuri non fi-

i ab(ov

ne previo quodam apparatu, nonnul.

ia 12 priüs. difleremus de inftitutione cir-

l

cumcifionis,.de ejusdem effectis , ac

de Redemptoris. circumcifione, polt-

l

modüm de ipfo Fefto, .quod memoriz

ominicg. Llrcumcxfxoms , & cultui

A

Jefu

2

Fefuuin Ciremcifanis J. C. D. N.

T

GHWI

jJefu Chrifti circumcifi deftinatum eft,

iermonem habituri. :

ui'lbïü |

2. Ritum circumci

fionis quod attinet,

ejus inftitutionem legere elt i» Cap, 17.

Genefis, ubi Deus Abraho apparens, poít

AUE

varia promiffa eid

em facta, circumcifio-

"

tim quinque eó fpe-

[

jl

nem, ac nomina

&antia.prefcribit, P

rimó ad certum fe-

xum ilam reítringit : Circwmcidetur ex

byh"l

wobis omme sajculinum. — 2 Eorum , qui

"p

j

circumcidendi erant, conditionem ex-

primit

, jubeus filios Abrahze & fervos

i

ircumcidi : Ouane mafcelinum in ge«

um

illius c

nerationibus vefris , €9 t

am vernacelus s

m

titius circumcidetur.,

3. Tempus

uain emp

t

definit ,

octavam videlicet à nativitate

d

&lo dierum. circumeidetur in

[

D

diem : 4nfaus €

j

u

wobis, 4. Partem Cor

poris defignat :

i

Poftremó finem

Carnem prepatii veftri.

H

n

& üfum, cuj

us gratià circamci

fio iníti-

(s

Ut fit fignam federis

tueretur.,. declarat ;

L ï*m

inter ne

vo, Legem hanc Deus per-

fit

petuam efle voluit; Erz padum teum i

b

F

!

carne veflra in fadas

teruum ; Et gravi pro-

dem obfervantiam

L

pofità p

oenà ejus

Ma][culus , eujus praputi

B

cara

"d

[

'commendavit :

DA

&2 OSava Nazivitatis ipfius;

3

t d

eavo Circumcifa non. fuerit , delebitur anima

od

illa de populo [u0, quia pa&um meum irri-

tum fecit.

mnapr

3. Obfervat San&us Thomas, infti-

AICOS Df

tutionem circumcifionis convenienter

Is

ld

faica.

pracesfiffe promulgationem legis Mo-

Cetürs

Cüm enim lex ordinetürad bo-

num publicum , legalis obfervantia non

ao

debuit tradi,nifi populo jam congregatos

o

populus autem fidelium congregandus

Tonem

T4:

erat figno aliquo fenfibili ,' cajusmodi

Deus voluitefle circumcifionem ; €4 ;des

linmit

genutá

oportait pritis inflütui circumeifionem , quàm.

lex daretur. ]ta S, Thom. p, 3. q.70.3.2.

, Top

Td

"ad2. Reipsáannicirciter quadringen-

*ti luxére ab Abrahamo ufquead tem-

TT

pora Moyfis à Deo electi ad publican-

gt

damlegem, in qua itidem lex cireum-

d

cifionis lata füit : Leviz, cap. 12. Imó qui

vlioit:

:ex Gentilitate ad Tudaismum tranfituri

ii t

Dos

erant, eidem legi lübjiciebantur, utl pa«

tet Exodi cap. 12. & confirmatur merao-

m

'rabili exemplo in libro Judizb, Cap. 14.

'gant

-Ubi ZAchior videns virtatem, quuam fecit Deus

m

-Ifrael , relicto gentilitatis viu , credidit Deo,

preputii [ui , €9. ap-

li W

: 899 circumcidit caruem

2

pofitas

T

& Feium Circumcfionis J. C. D. N.

mnis fuccef-

l l HZ&IEUS

qofitus efl ad populum Ifradl , €9 o

N

yp;fti

fro. generis. ejn

£$

Ejusdem cir

cumcifio-

nis, Patriarc

his imperate , & à Moyfe

f

rursün promulgatz mentionem facit

]

"Servator nofter Joaz, cap. 7- ubi quorun-

.i ;iiöï

Í

.dam Judxorum obtredationes confu-

$ ïfüïfräf

tatarus, indigné ferentium , quód Je-

n fabbatho perfanáflet,

fus paralyticum i

.ait: Propterea Moyfe

s dedit vobis circumcfio-

féd ex Patribus,

mem , non quia ex Moyfe eff ,

/ Si circumcifionem accipit bom

o in fabbatbo, ut

f , mibi. indignamint,

Ji

uon foloatur lex M:

?.

quia totum bominem [anum fec

i im fabbatbo ?

.Quibus

verbis innuebat, fi falvà lege

circumci

fionis & fabbathi à Moyfe latà,

vel potiüs, qu

antüm . ad. circumcifio-

Ó innovatà , &

nem fpeclat, lolummod

liceat in fabba-

[

à Patriarchis obfervatà ,

s u

]tó magis citta

tho circumcidere

injuriam legis de f:

ibbatho fervando po-

fIe fanari egro-

j

uiffe, atqueadeó debui

tum hominem per annos complures

E

ï

omni op

e deftitatum , ut lex charitatis

qmaximé omnium

iacrofancta obferva-

1808

hs

retur, quz prom

ptam &efficacem ope-

ndi.

A

ram proximis no—üri.s. jubet impe

4« Ha-

D

Eä" OSava Nativitatis ipfiut.

$

iij

4, Hactenus dicta cüm id, quod pri-

TOU

mo loco decircumcifionis inftituto ritu

&il

difcutiendum fumpfimus, liquidó com-

(Qnem 3

menftrent; non defuére tamen (quis

Àbl qura

credat?) qui rem adeó evidentem, &

J QU

quam nemo fanz mentis in controvete

fiam vocaverit, offüfcare conati fünt,

,qui

4

p

Marasmus & Spencerus audaces ac no-

irtirud)

varam rerum cupidi homines deferide-

] hi

re aufi funt, Hebrzos ritum circumci-

nihib

fionis ab /Egyptiis accepiffe, . afferentes

juiput

auctoritatem Herodoti /ib, 2. cap. 104*

& Diodori Siculi lib. 1. Bibliotbece cap-12»

in

f fs

affirmantium, Colchos, /Egyptios &

Moyel

f&thiopes folitos fuiffe partes corporis

jrcoma

occultas circumcidere, eámque contue-

nnotdá,

tudinem ab /Egyptiis manáffe, Sed il-

at lnl

lorüm arrogantiam cateri Scriptores

m

comprelferunt, aperté evincentes, He-

rodoto & Diodoro profanis fcriptori-

ranp

'

Ht

!

. bus in iis , qua de circumcifione fcri-

p

bunt; nullam penitüs fidem habendam

n

ey di

effe, üt qui Moyfe, auctore Pentateuchi,

J

& primo omnium gentium fÍcriptore

a 0

i

j

; multis-feculis pofteriores extiterint.

Herodotus enim temporibus Regum

m

Perfa-

/

À 3

€ — Feflum Circumáforis. J. C. D. N,.

T

Perfarum; Darii, Hiftafpis, Xerxis &

.»G.P'G]

M

«

firtaxerxis Longimani: Diodorus au-

tem Siculus xtate Julii Czefaris & Augu-

g

:;W

fti Impp. floruit, quorum neuter rituum

ii

Xebrzorum gnarus fuit ; porró circum-

xifionem apud /Egyptios aliásque na-

p*

xwü

tiones in ufü quidem fuiffe, cüm De-

r"ïH*

us ápud Jeremiam eap. 9. dicat : Fifitabo

faper oumem , qui circumcifumn. babet yrapu-

!

ziun, fuper ZEgoptum €2 [zper Juda €c.

"1

Cxterüm non ab JEgyptiis ad Hebraos,

j) W

4l

fed contrà ab his ad illos, vicinásque

gerites morem circumcifionis perveniffe

five propter amicitiam, quam ii populi

cum Patriarchis & Moyfe , viris qua-

averfüni celebratiffimis ,

coluére :

d

ul

fi

Án

e propter famam Religionis Judaice

ftüperidis à Deo prodigiis illuftrata : five

propter fplendorem & magnificentiam

facrorum apud Hebraos rituum , qui-

büscum JEgyptii alifque confines popu-

jl

li, maximé fub tempora Salomonis ;

J

frequens commercium habuerunt. Plu-

n

ra de hisfolidé & erudité tractata inve-

ii

nies apud P. Natalem Alexandrum in

s n

FYüfor, Ecclef. antiqui Tef ameuti tom, 1. dif-

r

|

[147

s

€3 o&ava. Nativitatis ipfuus.

7

,X'Xl

q

fert. 6. P. Gravefon in eadem hiftotia

lOdom) D

ton, 1. pag. 339. P. Honoratum àS. Ma-

rird

ln

ria de ufu Critices tom.2, lib. 3. di[Jert.3.Evan-

Mterton

cifcamValefium 4e/facraPhilofopbia cap. 1.

Ts

& Calmet in Zi[Jerz,de orig, G autiquit. cir-

ls

cuicifronis.

, Citi ]

s. Jam quod attinet circumcifionis

(at: l

effe&us, S. Hieronymus iu cap. 3. Epife

ht a

ad Galat. ita fcribit: ,, Quia ex femihe

r t

» Abrahz erat Chriftus oriundus, & ab

J Hb

, Abraham ufque ad Chriftum. multa

Wt

,9rant fecula tranfitura; providens

i pen

, Deus, ne foboles diledi Abrahz cz-

i p

» teris nationibus mifceretur, & paula-

, Vi

, tim familia ejus fleret incerta, gregem

N

» lfraéliticum quodam circumcifionis

xis J

» cauterio denotavit, Denique per 40.

ifb

,, annos in eremo nullus eft circumcifus;

vjfetiz

»foli quippe fine gentis alterius com«

mum, g

, mixtione vivebant, Statim üt Jorda-

yinpt

,nhis ripam transgreffus eft populus,

o

, circumcilio neceffarió futuro ex com-

yeroni

»mixtione gentium providit errori.

néun

Similia his S. Chryfoftomus tradit ho-

yanit

mil, 39. in Genefin, ubi agens de prz-

cepto circumcifionis Abrahz dato , iíta

4 if I'?:'

be] uns

À 4

"

$ Feium Circumcifomis J, C. D7 N.

Miv

i

[

fubjungit

*

722

Volebat eos , qui ex ipfo

j

» propagandi erant, facere fuum pecu-

»,liarem populum , & ut pofteà, cüm

,multitado propagaretur, ne Íe gen-

i

»» tibus illis, quarum hareditatem occu«

», patura erat, commifceret.

Confen-

3

tit S. Ireneus lib, 4. cáp. 20. fcribens,

D

tircumcifionem Abrahe przceptam fü-

Affe: u£ cognofcibile perfeveret gemus Abraba.

Tdem affirmat Theodoretus quafl. 67. in

Genefii : Nec Jofephum hebreum ea . ve-

xitas latuit, qui b. 1. antiquitatum cap. YT.

(

ícripfit : quia feilicet nolebat-genits AAórabas

eun aliis gentibus permifceri , $deóque corpo-

.

vali bác notá iufigniti ac d

1

2

feeiui ouluit

Je-

niqueS. Thomas 1,2. qpofl. 102,art. $.

!

4d 1, de eademrefic loquitur : ;; Ratio

» circumcifionis principalis füit ad pro-

,, teftationem fidei unius Dei ;; & quia

s, Abraham fuit primus, qui fe ab infide-

, libus feparavit, exiens de domo fua,

» & de cognatione fua , itaipfe primus

Porró ut

, circumcifionem accepit,

hujus fidei profeffio ad imitationem A-

iL

L

d (

brahami in. cordibus hebreorum altiüs

D

infcülperetur,, fignum Judai externum

1

9

m

? O&hava. Nafivitatis Ipfius.

! qUiüï'

in carne füa accepére;cujus oblivifci non

dungs

poffent, & à quo ipfi apud alias gentes

Vfti,

audiebant: Circiucifi, ficuti ex adverfo

a ïï n

reliqui populi à Judais nominabantur

Indrcutücif ; & $. Paulus Hebraos ac

iætemol,;w.,

l,

(

gentiles nominaturus , paífim adhibet

)0,

hr

vocabula circamcifionis & praputii.

al

£. c. líta quidem à nemine in dubium

vocantur ; fed tamen loquendo de effe-

g:nul /ül

3

T

G&ibus circumoif

1

onis , alió. devolvitur

Communiter Theologi cum

UPE

quaftio.

Hb i

Angelico . 3. auaflioue 62. Art. 6. docento

Fa J

Sacramenta veteris legis non contuliffe

vi proprià gratiam Juftibcantem , nec

il

C

Xie conferen-

i

potuifle virtutem ejus

öLL

de habere ex paflione Chzfti.. Cüm

gt

d g

1

]

li

enim Virtus Dominicz Paílionis nobis

applicetur per fidem & Sacramenta ; per

ftidye

fidem, mediante actu auimz: per 5a-

«; U

cramentaautem, mediante ufu quarun-

odb

lvr

li

T.

dam rerum externarum ; fieri quidem

yfe pb

poteft, ut id, quod tempore pofterius

eft, ante fuam exiftentiam moveat n

fori

aGn anima, uti S. Do&or loGuitur; &

ationevg

conítat in caufa finali, que tempore po-

OIUm fUl

Iterior agentem nihilominüs movet pro-

ia

"

j

pter

$o

Feftum Circinofionis J. C. D. N.

gw]n

e

y

"|

pter defiderium confequendi finem

*

Ài

j

non poteft tamen fieri ,

ut, quod Phyfi-

x"ïä

cé nondumexiítit, fec

undüm ufum &

j

1«1

morem rerum externarum ad agendum

Fþ&,

m

inducat, eoquód caufía efficiens quoad

exillentiam nequeat effe pofterior effe-

"

5

W

du fuo ordine darationis ; hinc li, Dt Ji-

5

cét antiqui Patres, ac no

s ipfi per fidemy.

affionis Dominicz Juft

ificemur; non

Lf

vll

potuerit tamenex PalfioneChrifti reipsá

j ;;]

nondum exiftente in Sacramenta anti«

j ..N?

que legis gratia illa derivari, qua ex

Paflione jam peractà ad Sacramenta no-

j

v& legis derivata eft. Quamobrem to-

i

ta ratio Sacramentorum

antiquz legis

in eo pofita erat, ut & fide

i publica pro-

p

feffio effent, &

fymbola ac figurz Pas-

fionis Chrifti

frudtuümque ex eadem

enafcentium,

», Sic ergo manifeftum . eff,

; ait S, Thomas, qued 4 Paffisue Chr.

ijfni,

fi

» Qu& eft cau'a Juftificationis ,

cónve-

» hienter derivatur Virtus Juftificativa

j

» ad Sacramenta novze legis, non autem

Ll

»; ad Sacramenta veteris le

gis ; & tamen

» per fidem Paffi

onis Chrifti juftifica-

A

» bantur antiqui

Patres, ficut & nos.

?i

Mi

;» SaCtad-

T

1tÍ

€4 o&lava Nativitatir ipfius,

It t

, Sacramenta autem veteris legis erant

, quedam

illius fidei proteftationes , in-

m

fignifïcabantPaiEoncmChri-

Vidige

pquantum

S.

,»Íti & effectus eju

Sic ergo patet,

G

», quód Sacramenta

V. L. non habebant

lt

quà operaren-

II fb

, in fealiquam virtutem,

, tur ad gratiam Juftificant

em, fed fo-

ln

,,lüm fignificabant fidem , per quam

CtID);

» Juftificabantur.

'Chrifh're.p

7. Sunt, qui exi

(timent, hanc Ange-

Aüena

lici doctrinam firmam qui

dem confifte-

àti, u

re, füppofitó alió ejusdem Sandti Do-

TAT2 —

&oris principió, quód nempe Sacra-

Intotren

menta gratiam P'hyficé efficiant; cate-

Dtiquz

rüm ejusdem ratiocinationis vin aut im-

publiay

minui , aut penitüs concidere, i cum

ia

aliis Theologis teueas» Sacramenta gra-

as

tiam folummodoó in genere caufz mora-

tf d

idcirco recentior Theó-

lis producere ;

ff r

logus in animadverfionibus ad 'Theolo-

1is, (

nf

Mulv

giam celebris Do&oris Guilielmi Eftii

jititai *

fadtis , «mmotat. ad $. 29. Iibri. 4.. diflindl.

nonatt

1. Thomiftas hortatur, ut fententize fux

X2

de efficientia Phyfica gratie in Sacra-

(; lo

mentis firmiter infiftant , ne do&trina

qoot &t

d dit

"

Angelici ipforum I&äagGi&ri, quoa

cerene

"

3À Fefum Cironfenis J. C. D. N.

gvil

ferentiam Sacramentorum . veteris ac

q &

1ti

nove legis labefactetür. Alii nihilomi-

,

nüs cenfent, praedicam differentiam

ïï

iundatam in ratione S, DoGoris proxi-

ä

amé allatá , adhuc inconcuffam ftare, ta-

l

anetfi defendas ,. Sacramenta moraliter

folüm . gratiam producere, Hocut pro-

il

bbent, exemplum afferunt duorum ho-

minum , quorum alter ad mercedem

Actionum fuarum obtinendam teftimo-

nia exhibet eorum ,. que ab ipfo facta

iunt, operum; alter veró, qui, ut ipfe

quoque mercedem confequatur, fcri.

pturam proferat, in qua, quid agere

velit, promittat, Inutroque hoc cafü

certum eft, non aginifi de genere cau-

Íe moralis; ficut igitur allatum à prio-

re homine teftimonium de re jam bene

l

nl

geftaefficax eftad mercedem exprimen-

dam; alterius autem fcriptura de re

ï

nondum gefta , fed gerendaeam effica-

ciam non habet ; ita pariter , licét Sacra-

*

isenta non nifi caufze morales gratiz eí-

fent ; adhuc tamen falvaretur efficacia

Sacramentorum N.L, ob merita & actio-

(

nes Chiifti precedentia: é contrario in-

li

firmitas

LCL)

€3 O3ava Nativitatis ipfius,

13

IQ vec.

Érmitas & inefficacia Sacramentorum

[ li

V. L. permaneret, quippe quae folüm

| df

erantfigure & figna prognoftica Paffio-

dors [

nis Chrifti pofteà fecuturz.

Videatur

Jam l;

Pater Suarez in 3. partem S. Tbome tom.

1la Q

3. quafi. 62. Art. 6, difput, YO, fecl. 2, Utut

: Hoois

ifta hebeant ; quz fubtiliter à Theolo-

t doong)

gis difputantur, nobis hoc unum dixif-

d mei

Íe fufficiat; verum femper atque indu-

m t

bitatum efle , quód Sacramenta V. L.

T

figure fuerint gratiz , eámque contule«

»qu, r

rint per fidem & pietatem, five mini-

Quatur, 1

ftrantium, five fufcipientium Sacramen-

, qui

ta, hoc eft ; ex opere operaetis , üt Theo-

que r

logiloquuntur; cüm ex adverfo Sacra-

egema

menta N,L, gratiam contineant, ac ri-

FTT

té fufcipientibus conferant ex merito

Iu

Paffionis D'ominice , adeóque ex epere

nenrie

eperato.

Hinc eft, cur Eugenius IV. in

pton ci Í

decretolive Hoflrudione ad Armenos Ícriple-

a eam i

,rittiNovzLegis feptem funtSacramenta

]

, &c. qua& multim à Sacramentis diffe-

&

» runt antiquze Legis,

Illa enim non

Lüt

i

,, caufabant gratiam , fed eam folüm per

, Paffionem Chrifti dandam effe figura-

r

ontraxm:uï

»bant: hac veró noftra & continent

"]

À 7

»&ga*

g

14 Feflam Circumcifonis , C. D. N

W

Wü

» gratiam, & ipfam digné fufcipienti-

jl

, bus conferunt,,, Eandem do&trinam

n

"

W 2(0

j

egregié explicatam habes in Catechifmo

ii

i

Romano part. 2, de Sacramentis in genere,

UM

q

Nuin. 29.

NV.

d.

8. Qua de Sacramentis V. L. hucus-

7 Huw

que dicta fünt , ea quidem videri pof-

funt haud dubié locum habere in cir-

m

hr

DP

3l

cumcifione, Verüm, cüm circumcifio

if

A

ex origine fua primáque inítitutione le-

gt

gis nature,non legis MofaiceSacramen-

!T

1

tum fit ; de hujus circumcifionis effecti-

bus niova quaítio exoritur,

Antiquio-

i

j nwülæ

res Theologi varías in opinionesabiére :

ji

r

nonnulli ftatuebant, virtute circumci-

at

]i

fionis non conferri quidem gratiam, fed

tamen peccatum deleri: alii opinaban-

LUV

J

tur, per circumcifionem gratiam con-

ferri, quantünm Ífpectat ad deletionem

VOU

culpz , non autem ad ceteros gratiz po-

z

fitivos effectus inducendos : alii denique

FEci

defendebant , per circumcifionem gra-

tiam impertiri & jus ad vitam xternam

"M

conferri; ab ea tamen concupifcentiam,

j

quz ad peccandum impellit, non repri-

u

mi, Hasopinionesà $. Thoma relatas

"i

[

& re-

Cj

€3 Odhva Nativitatis ipfius,

I$

I

& refutatas vide p, 3. quafl. 62. 4rt. 6, ad

zertium.

U d

Neceít, qui ullam earum no-

od

ftro zvo infcholis defendat. Unicaho-

ET

diedum controverfia à Theologis agita-

tur, an circumcifio fuerit remedium

VLin

culpe originalis , gratiámque ex opere

d

eperato produxerit ?

dere gt

9. Utrumque hunc effectum nonnul-

Gu

li circumcifioni attribuuut, innixi ver-

dotonp

bis illis Genefeos Cap. 17. Mafcaulus, ca-

t

jus praputii caro circumci[a mon fuerit , dele-

Jonis d

bitur anima illa de populo [uo , quia pattum

t

qmeumirritum fecit.

Verba hzc ad litte-

onesdt

ram accipienda & hunc in modum in-

& CiQmo

terpretanda effe contendunt , animam

maículi non circumcifi perituram effe,

gratiam,lbf

! oinis

eoquod in illo fervatum non fuerit pa-

atiamao

&tum circumcifionis, cujus unius admi

niculo mortem zternam evadere anima

deietipne:

y

poterat ; quemadmodum in lege gratix

SngUæ

J

T

dicimus,animam infantis absque Baptis-

mo decedentis perire, eoquod in illo

(gneg

[ atemy

obfervata non fuerit Baptismi inftitntio,

jfcen

cujus ope falvari anima unicé poterat.

Vide Eftium Jij, 4. dift, 1.$.29. & duo-

nonrj?

Lbus/egq. Sententie huig multum pon-

eris

Y relx*

T

t

16 Fefum Circumcifouis I. C, D, N.

P

j

o

'deris addit magni Doctoris Auguflini

auctoritas . qui variis inlocis eam difer-

W

té tradit , uti legere elt //bro 16. 4e Civir,

Dei Cap. 277. lib. . de peccato originali Cap,

4

$0093 T4

Et Jib.2, de Nuptüs C concu-

pifcentia Cap, Y1, & recentior auctor Ige-

M

ninin commentario de Sacrau, difpttt. 2,

de Baptifino quefl. 1. 4rt, 2. opinionem

5

iftam, eó maximé, quód tam claris &

f

crebris S, Auguftini teftimoniis fulcia-

tur , faltem probabilem exiftimat : ne-

que ipfum novet, quód hac fenten-

tià admif:à parvuli ante oCtavum diem

vità fundi remedio peccati originalis

caruiflent , quemadmodum eodem re-

medio Hebrzi per 40. annos peregrina-

tionis in deferto deftituti fuiffent ; cüm

non conítet, quemquam Hebreorum

i

|

per id tempus circumcifum fuitfe, Nam

intrepidé refpondet, Hebrzos infintes

;

ante octavum diem mortuos Juftifica-

tionem obtinuiffe per fidem fuorum

parentum [igno fenfibili expreffam:

p )üi

cum Hebrais autem toto tempore pe-

ab |

regrinationis aut difpenfatum fuiffe in

lege: cireumcifienis ob neceffitatem ca-

D

WWv i

Ítra

I* Cc D,

: &2 OGheva. Nativitatit ipfiut,

17

lr h

ftra & (tationes identidem mutandi,que

(( Qp

16 d

circumcifionis opportunitatem adime-

J

bat; aut fi legis hujus gratia ipfis facta

4i (j

li

non fuerit, reos extitille gravis negli-

lt s

gentiz ; aut neminem omnino infanti-

iQt d

um peridtempus natoruim obiiffe ; hiuc

Vr d.

fadtum, ut uno omnes eodémque tem-

l, Opit

A

ore pofteà circumciderentur. lta ip-

.

!àm du

licet S. Thomae aucoritatem

le , qui

mmonis

non afferat, eft hec tamen Angelici re-

vilinb :

4, 4 4d 3, ubi S, Do-

fponfio p. 3. 4. 70.

| hao f

éor probaturus , nullum in

deferto ex

Xb d

mafculis tunc natis circumci

fum fuiffe,

j

al or

lia

illed. Jofue.caj. s. adducit: Pepulus, qui

m epdt

matuis efl in deferto per quadraginta annos , tn-

OS pE

eircumcifas fuit quàd veró nullus inte-

nj

rea temporis € vivis fublatus füerit, ex

Hebrom

illo Pfalmi 104 oftendit: Nom erat in tri-

Vil

k

babus eorum infirmus.

1o. Alif contrà acriter pugnant , ac

q0

0

defendunt, nunquam Circumcifionem

n

inremedium noxz originalis fuiffe or-

n

Jf

dinatam , nec gratiam ex epere ojerafo

ap

empu

(

roduxiíte

lfti preter rationes proxi-

iA

f

l

me allatas, quód nimirum foeminz

onie

Qm h

nes;itémque mafculiante octavum

diem

:IHtacem;

elati

t

I8 — Feflum Circumcifionis I, C. D. N,

elati remedio

.WWI,

peccati originalis caruif.

fent, fi hocà

circumcifio

df

ne petendum

j 9;1[1

erat ; infuper all

egant verba Genefeos cap.

[:

(

17. Hot eff pa&um wteym ,

iv

quod fervabi-

9

Qis inter vte €9 vos , E femen

fuum pofh ze,

j

Circumcidetur ex. volis omne

majfculinum,..

"m

st f o fonum federis inter

3e €9j wvos.

7

Quo in loco deremedio

peccati origina-

lis, ac de efficientia

gratiz per Circum-

OJ

cifionem altum fi

lentium eít ; id folàm

1

Deusait, Circun

]

J

cifionem fizuum effe,

fignum inquam,

quo populus Ifrael à

ii

citeris nationibus difcernatur,

flignum

t

quoque fingularis Dei erga ]

fraélent

amoris,

f

fu

Deus a

fignum denique religionis, quá

!

b Hebrais fpeciatim colendus

erat. Przeterea Apoftolum citant ad

lr

-

5

2

Ro 3. Ícriben

tem: Quwid erg? amplius

Judao eft,

bt

aut que utilitas Circumcifronis ?

Multum quidem per omnem wiodum,

Pri-

mim , quia credita

Ubi notant, Prinza

Junz. dlis eloquia Dei,

: indicare precipuam

L

utilitatem ex circ

umcifione percipien-

i UR

am, qua tamenab A

2j

poftolo reftringa-

turad Eloquia Dei ,

hoc eft, ad legem &

m

oracula Divina Ju

dais concredita: ex

"3

quo

M

£2 oava. Nativitatis ipfiut.

19

tl

quo inferunt , ex Apoftoli fententia Cir-

cumcifionem minimé valuiffe ad jufti-

T D

& nj

tiam & fanditatem conferendam,

diid hs

11. Quoniam veró Divi Auguftini

! H mlï

fententia manifefté contraria maghi

L

haud dubi& momenti effe apud omnes

i E.

debet, eam ipfi talem in modum eva-

X tj

dunt, nihil ut inde tanti Do&oris me-

ttCrm

rito decedat, Nimirum ufus fuit S, Au«

ftinus ( id quod veriffimum eft) verfio-

A:l

Y

ne feptuaginta interpretum, in qua ver-

Vüls ]rd

ba Genefis fic habent: Mafculus, qui non

circumcidetur. carue praputii [ui. oGavo die,

tür, [

79 Ti

interibit. anima illa de. genest fuo , quia te-

Jlamentiem. fa. diffipavit :

quam ledio-

igions

A1'w

if

m o

MM

nem etíam fequuntur S. Ambrofius e

t Gu i

77. & Origenes lib 2, in epift, ad Rotite

versis fin

en,

Sedenim verba hzc: Oda-

ep u

vo die :

defunt in Codicibus hebrzis,

ramdis

glm, d

in Paraphrafi Chaldaica, & in Vulgata,

utiex textu füprà relato patet : Mafca-

dl )

pj

lus, cujus preputii caro circumcifa uon fusrits

delebitur. anima illa de populo fio , quia pa«

ao

&i meum irritum fecit. — Jam veró ficu-

ordnr

dhret

ti S. Auguftinus verbis illis: o&avo Ziein-

ductus fuit, ut textum de parvulis in-

:rediüiff :

terpre-

Ü

J

20

vj

Fefhum Circumcifonis 1.C. D. N,

terpretaretur , dicerétque, mortem ma-

)l ,F

p

Ículo intentatam haud aliam efle, quàm

mortem anime, in poenam peccati ori-

u

l

"

f|

ginalis infligendam, cujus peccati par-

vuli folüm capaces erant; porró rofta.

mentum , aut pactum

, aut praceptum

dilfipatum five violata

l;

m efle pr&varica-

;

tionem Adami contra Dei mandatum

vetito fructu vefcentis. ita é contrario

W

cüm voces ille: vXv die; in Vulgata

u

ditione , quà nos utimur , & uti de-

N

bemus, defiderentur ,

hinc via qua-

3

w

!

dam & ratio aperitur ,

falvà reverentiá

S. Auguftino debitá,textum interpretan-

j

f

iil

dinon de infantibus, fed de adultis: non

(l

de morte aterna, fed de feparatione à

u

commercio populiDei ; denique non de

1j

ia

A

lr

!

precepto Adz impolfito , fed- de lege:

w

Abrahamoejüsque pofteris injundt4. 1ta-

m

ratiocinatur Venerabilis Cardinalis Bel.

D T

larminusem. 3. Controverfrarum, lib. 2. de

.»'g,uuaf,

a m

ejedu Saeramentaruza cap. 17. Natalis A:

lexand, iz.Hiffer. Ecclef. V. T. de tertia mam-

18

di etate, cap. Y, fub num. 4. — Calmet a

vt

Difforz. decircumcifionis effetlibus, — "Tours

RT.

nely Tomo de Satram, in- gencre, queft,3.

:

concl,

ACay

€9 OSuva N. ativitatis ipfins,

2Y

^ D

i

A

toncl, 3. &

re omnibus Coquzus iz

Hämefïe, 1

Notis ad lib, Y6. S. Angufl. de Civit, Del

TU

cap, 27.

um

t2. Aliasalii vi

as iniére , ut hoc fe la-

b r

P. Theophylus

byrintho expedirent,

l r

Raynaudus Tem. r3. operum [uorum pag.

At DI

94. €3 f&qq. ait, Circumcifionem inftitu-

t tindg

tam non fuiffe, ut effet culpa originis

1 C0f

remedium ; verüm feminas Hebreas

: n Vg

juxtà ac mafculos ante octavum diem

r ij

defün&os eo peccato liberatos fuiffe per

TET

illud ipfam Sacramentum five facrifi-

fà ferat

«ium, quod in lege nature, & ante

ts

circumcifionem Abrahz imperatam, ta-

adoleot

lem effedum praeftabat juxta doctrinam

iil

S., Auguftini Lib, $; contra. Iulianum cap.

. Nec ideo credéndum efl , €9 ante datam

tiorenmt

d

Circuncifienem famulos Dei , quandüquidäm

eis. inerat. Mediatovis fides in carne. venturis

nl

d

Y

Xf

millo Saerantento ejus opittllatos fui[fe parvu-

"

"

:]

D

lis fuis , quamvit , quid. illud effet , aliquá

j M

M

r

À

nece[farià causa fcriptara latere volutit. Por-

ró docet, alios Hebreos, qui circum-

m

(diti

cidebantur, & quibus remedium legis

"H

nature non applicabatur, mundatos

fuife labe originarià perinfufionem gra-

n abl

t

n

i

&2 — Fefium Circumcifonis 4,C. D. N.

ld

ul

tiz in circumcifione, at non per circunt-

já

«ifionem, ídque ex mera Dei liberali.

L

jl

tate, Cardinalis de Lugo i Tra&ata 4e

M f

Sacram. Difput, s. fe&). 3. cenfet, Circum-

€ilionem ex inftitntione fu

" )püm:

a nec juftifi-

..... 4 EC(

candi ,

nec delende culpe originalis

u

vim ullam habuiffe; quia veró ad hunc

[

3

T^]

effedum obtinendum neceffe erat ap-

r

[

plicare remedium legis nature , cum

Pl

quodam figno externo proteftativo fidei

interne in Meffiam venturum , aliunde

« m

Xeró ritus circumcifionis, Abrahz pri-

Tj

gl

amüm, deinde Moyfi prafcriptus aptif-

fimum ejusmodi fignum erat ; idcirco

gmrmöi

gt

judaos hoc ipfo ritu circumcifionis

|

ufosfuiffe , ut per illum fidem erga Mef-

ndn

P.

fiam venturum liberis fuis applicarent,

:ac peccati originalis maculam abfterge-

!

]

rent, adeo, ut, regulariter loguendo, in' Cite

Ccumcifione juftificarentur.

Ceterüm

zil

:nos hujus fecundi capitis difcuffionem

ag

concludemus. infiftendo

Angelici do-

xáli

-Cring p, 3. q. 38. a. 3,

ad tert. ubi fic là-

t g

bbet: Dicendam , quod circumcifto inflituta

um

at ad. remedium originalis peccati $ fed bae

tb

xiismas Ioaunit ad boc non erat' inflitutus ,

m

,ü»ïhi;m

ACy

€9 Oclava Nativitatis ipfrus.

23

DN

fed. foliam. erat. preparatorius ad. Baptismum

^i

Chrifli. Et eàdem parte quafl. 70. 4 4«

01 Tij

ait, communiter ab omnibus poni, 4404

t (

in Circumcifioue peccatum . originale rentitte-

La

batur , non tamen ex opere operato, fed

If g

Operantis ; fic enim di&a profequitur:

TP

In circumcifione | couferebatur. gratia , non

tl

ex virtute fidei Pa[fionis Chriflt , cujus. Jr-

IAft, q

gnum erat Circumcifio : ita [alicet , ut bo-

Otefhtnt

mo, qui accipiebat Circumciflonem , profite-

Irum, at

votur , fe [nfcipere talem fidem , vel adultus

mucr

pro fe , "vel. alius pro parvulis. . D'octring

huic inheret Eugenius IV. in Decreto

p

ent; m

füperiàs memorato , ubi difcrimen af-

du

ferens inter efficaciam Sacramentorum

g

novz ac veteris legis, quód illa ex opere

s

operato , ilta ex opere operantis gratiam cone

ferant , etiam Circumcifionem compre-

vufid

a, D

hendit, quz, tametfi multó anté Abra-

s

hamo injuncta füiffet, revera tamen'Sa-

cramentum erat Mofaice Legis; & In-

NI

nocentius III. in Decretali fua Majeres,

hgt

de: Baptifito , agens de Baptifmo & Cir-

pl

nijg

cumcifine, exprefse docet;per Myflerinus

Circumcifoanis -originariam labem . dele-

qati

^

tam: Etfi origiualis culpe vemittebatur per

Cir-

:rm'n)-'ï

i

'21

Feftum Circumcifionis I. C, D. N.

u

Circumcifionis inyflerium , €3. damnationis

n

«gmuüüüls :

-

a

"

periculum vitabatur

2)

non tamen pervenieba-

y

tr ad regnum colorim , quod usque ad mor-

g

J

r

tem. Chrifli fuit omnibus ob[eratum 5 fed. per

[ n

Sacramentum baptifmi , Chrifüi fanguine vu«

| A

J5

bricati culpa remittitmr , vitatur periculum,

/ ,»'

€9 adrernum celorum etiam pervenitur , cu-

| ïwmm

jus janzam Chrifli fanguis fidelibus fuis u-

:f;'jü jj]

fericorditer referavit,

j

l

13, Nunc de ipfa Servatoris noftri

Circumcifione, quam tertio ac poftre-

..'r

h

m

mo loco difcutiendam fu mpfimus,agen-

ó

al

ui

E usl

dum eft, utinde ad feltum ipfum Cir-

cunicifionis exponendum gradum facia-

pl

vpun

mus, Solus inter Evangeliítas. Diyus

Lucas hi(totiam hanc delcribit .cap, 2..

L

E

Evangelii fui. Poffguim . con[mumati . [unt,

dies oclo ,. &t circmsicideretur Puer , vocatum.

2

kudunl]rü

]

It

efl Nouten ejus JESUS , quod vocatuim efl ab

Angelo , prius

ttàin in stero conciperetar. [)e

d)

Auguíto JE

:

U Nomine, cujus in Cir-

il j

T

cumcifione impofiti mentionem hic fa-

IW

!

cer fcriptor facit, infrà, ubi de Felto

ll

at

5s. Nominis JESU agetur , .opportuni-

l m: fil]d4

üs tractabimus.

Caterüm — circumci-

*MNL

hil de

in'flf?n; ,de[cribeps S. Lucas, ni

mini-

1 Ht t

LC

£? OGava Nativitatis ipfrur.,

25

j Jm,g'

Circumcifionis commemorat ; ex quo

R Ht

perfpicuum fit, res iftas earum in nu-

| Wal

mero habendas effe, quas fcire nihil ad

I

eternam falutem intereft, uti animad-

U

vertit Baillet in Pofforia bodierni fafi. Si

( p

cui nihilominüs ad uberiorem facrz hi-

L 78

itorie notitiam expedire videatur; ut

lw jos

nonnulle ex his circumftantiis referan-

tur, hunc quoque laborem nonilluben-

Vr n

ter fufcipimus,

DC

I4. Apud Hebraos moris non erat,

Wmuig

ut Circumcifio in Templo , acnein Sy-

Tpluni

nagoga quidem perageretur, fed priva-

urtitm

tis in edibus, uti vel ex ipfa ejusinftitu-

sls

tioneliquet; nam Abrahamus domi fuze

rl a

circumcifus fuit , ibidémque filium ipfe

jymd

fuum '& fervos circumcidit; ex

uo

concludendum effe videtur, Chrifti Cir-

hyr, i

at

cumcifionem in antro Bethlehemitico,

üpttin

ubi natus fuerat, peracam effe. Natw

£

g

eft in Bethlebem, circumcifus in [pelunca, obla-

t in Hierufalem), ait S. Epiphanius He-

muem lt

)

j of

refi.80. & preter Auctores alios infrà re-

cenfendos , eandem fententiam admit-

p

1. Quo*

tit P. Cornel, à Lapide in cap. 2. S. Luce

a8 wtrfum 21, nec non Sandinus ig £i/fo-

d 11 mhü, ;

ria

f

d

26 Fefum Circumcifonis I. C, D; N.

ria familie facres de Chriffo Domino cap. 2

j

if

"

Deinde minifterium Circumcifionis nec

|

ladff

at

g

Sacerdotale, nec Leviticum ex genere

[ Hæ

j

ífuo erat, fed meré Laicum, quodque

l

& Patribus familiàs obiri fermé folebat.

De Abrahamo primo circumcifionis

« d

miniftto füprà jam ac.cepimus, quód is

qun

mmares omnesfamilie fue circumciderit;

D

ad eundem imodum lfaac filium fuum

gii

circumcidit, utietiam in Actis Apofto-

ib

n

,:

lorum legere eft cap. 7. Sephora Moyfis

M

xxor Angelicis minis exterrita zif ilico

axcuti/[mawmn petram , €3 circumcidit praputie

»in filii fui« Exod. 4, denique lib, 1. Ma-

cbabaerum:cap. 1. legimus , quód Mlie-

t

ves,que circumcidebant filios [uos, trucidaban-

"T

um fecundim ju[fuim vegis AAntiochi. Ex quo

f

colligendum videtnr, quód Servator

"

li

nofter à B. Virgine aut $. Jofepho cir-

Ls

cumcifüs fuerit; quam opinionem P.

"

lm

Joannes Ayalain praclaro opere Ma-

r

Mo l

dritiedito An. 1730. quod infcribit, Pi-

!T

r

-&ovem Cbriflianum , fecutus eft ac publicé

docuit, & quamvis eam ipfe deferuerit,

Wl, M

L

fupponens, offidio huic certos mini-

4tros füiffe deputatos, quó fic & majo-

L.

r1

H

€9 Ofhsva Nativitatis ipfius.

27

ri accuratione, & miniori parvulorum

d.

URT

periculo circumcifio perageretur ; no-

bis tamen à fententia füperius indicata

Q s

Q us

non libet difcedere, utpote cui Patres

frnd i

haud obícuré fuffragantur.

$, Ephrem

Circumoi

h

Syrus in Orat, de Transfiguratione Domini ex

!

i

circumcifione Chrifti veritatem affüum-

pitos

Cf

pte carnis probaturus, ait: Si men erat

f i

caro, lofepb quem circumcidit? & Auctor

dT

fermonis de lamenzatione Firgimis de ea

Ícribit? Ipfa genuiteum , la&laviteum, ocla-

hn

vá die circumcidit.

Ad extremum, ne

a ii

iil

nihil de in(trumento circumcifionis di-

camus ; cujus materiz illud effe debe-

Qul

" uöd li

ret, à Deo preícriptum non tuit Abra-

hamo, cui duntaxat dictum fuerat : Cir-

TT

Pauló

nitdi, L

cuvicidetis caruem prapatii ve[lri,

fuperiüs fephoram intelleximus, acu-

yd Md

Jb

tilfimá petrà ufam fuiíTe ; imó id ipfuna

àDeo fofue preceptum videtur, cüm

yoinonat !

p opt?

dixit: fac zibi cul£ros lapideos , €$. circumn-

cide fecundó filios Ifraél. S, 'Thomas p. 3.

f

!

q. 70. 4, 3. ad fecundum ita difcurrit:

d

J

Dicendum , quód. cultellus lapideus non erat

f d

de nece[[itate circumcifionis : unde non inve-

Md

üitar tale inflrumentum pracepto divino de-

Ts

PA

Zer-

eg Felam circ;:mci/z'anis J. C. D. N.

| gdäd«

zerminatum ; ueque etiam commumiter tali — .

inffrumento Judei utebantur ad circumciden-

!:w

yjp

dum , ficut neque bodie utuntur, — Leguntus

(

bj

l

h]

gt

damen alique circumcifiones famofcs cutello la-

l

pideo faQa, Zt Exodi 4. €9. lofue $. quo figu-

LM[C

j

rabatar , circumcifionem. [piritualem effe. fa-

.mü m

ciendam per Chriflum , de quo dicitur 1. ad

Corintb. YO. Petra autem erat Chriflas. — Vi-

ii äf(ïf; |

de, fi libet, P.Suarez in 3. parzem Tom.

(

m

3.4. 70, 4ri. 3, Difjutt 29, fed. 3. verfu:

iMl

/

j

Secunda quallio.

Non videtur tamen ex

VU

his certi quidquam ftatui poffe, cujus

J 'l;m

materiz fuerit cultellus in Circumcifio-

u

lL

ne Chrifti adhibitus.

P. Ayala /oco [uprà

j

citato lapideum aut chalybeum fuifTe exi-

ftimat,quorundam profanorum fcripto-

f

rum nixus auctoritate, affirmantium ,

ferro , non faxo preacuto circumcifio-

idog

Idl

i

nem fieri folitam efTe,

Sed nos ifti fen-

i

tentiz fubfcribere non patitur S. Augu-

ftini auctoritas , qui in Tra&lata $. in In-

an. cap. 30, dicit: Caltellis enim petrina cir-.

]

uT

cumcidebant , € petra nviine Chriflum figu-

iM

rabant,

Et S. Bernardus i2 Epipban, Do-

(

n

mini ferim. q, num. 1.

Populo dure cervicis

:j

cultellus — erat. nec[Jarius. lapideis. cordibus

aTempl

fterí-

itwr

€3 ökfïazia Nativitatis ipfiur.

29

! i

lr o

meritó cultri lapidei debebantur , qualibus à

«'llllfll'. l[gp,

IESU Nave fada circumcifio wnemoratur.

J

Cüm igitur ex Patrum teítimoniis con-

[

ftet, apud Hebrzos in more pofitum

hu ;

fuiffe, ut cultellus lapideus in circumci-

qudde

fione admoveretur, licétid ex prece-

u Oj

pto non fieret ; rationi confentaneum

videtur dicere, eodem modo Circum-

12, um

9.X

cifionem Chrifti Domini peractam fuif-

(etur n

fe.

Audiamus S, Bernardum in /erz,

1 p

I, de Circumcif. Dom. num, Y.. Quem uemo

potefl avzuere de peccato,ipfepeccatiremedium

in C

Ayg

€9 verecundum pariter E auflerum finé ulla

necefitate fufcepit 5 nec vepulit. cultrum. la-

beumfuif?gi

noramit

pideum, in 420 [olo vetus illa, qua vaderetar,

af

rHbigo non fuir.

p dra

15. Plura qui velit, legat citatum P,

d

Ayalam : P, Honoratum à S. Maria

Tom. 2. de regulis critices lib, 3. differt, 3.

lu

v t

P. Serry Exercitatiene 33.. & Emmentif-

fimum Cardin. Gotti de Ferizate Religio-

27 p:m'r:i"f

uonnt

u5 Chrifliaue Tom, 4. part. Y. cap. 9. $. 3.

qui Pictores Chriftianos reprehendunt,

j n

f ii

quód Circumcifionem ]. Chrifti, tan-

quam in Templo fadam coloribus ex-

primant.

ji W,

B3

16. Quo

j

30 Feflun Circumcifionis I.C. D. N,

4l

f D

. 9. Quo tempore Servator nofter

W'"

mundo natus eft, obligabat quidem

Y

2

Jv

praeceptum circumcifionis; eodem ta-

hþf

Pl

wdm

men Chriftusipfe minimé tenebatur, li-

cét juftis & gravibus de caufis cir um-

cidivoluerit, Primó quidem obligabat

g

etiam tum praeceptum circumcifionis ;

quiaprzecepta legis ceremonialia non

iM

nifi cum

ominica Paílione finem ac-

st

ceperunt.

S. Hierónymus hac in re

duo tempora diftinguit , alterum quod

qitj

à nato Redemptore ad ejusdem Paflio-

!

nem excurrit, intrà hoc temporis fpa-

tium ceremoniaslegales docet non fuif-

íe mortuas, hoc eít, tales, que vim i

oblgandi nullam habuerent, multó

NU [

t

minus mortiferas , qua citra peccatum

"

j

obfervari non poffent ; reipfa enim,qui

quil

i

illis operam dabant, culpá omni vaca-

TE

bant, Alterum tempus ftatim à Paffio-

ne Chrifti incepiffe ait, quo legales ri-

1

tus omnino abrogati fuerint, adeó , ut'

absque, peccati reatu fervari ampliüs

nequirent.

Verüm S, Auguftinus tri-

n

nl

l

pli

cem temporis d ff rentiam ftatuit.

u

ij

|

In priori, que usque a

d Paffionem Sal-

vatoris

4

n

€3 O&hsva Nativitatis ;p]ïm.

31

Ym

vatoris fluxit , Jegalia neque erant qnortife-

ofteriori, quz polt

lR i

ya, neque inortua : inp

Evangelium jam div

ulgatun coepit, le-

Ti i

Inter hec

Y fentbn

galia fuut mortua €9 mortifera.

! Gul

temp

ora medium illud fuit,

quod à

morte Chrifti ad Evangelii promuiga-

lm g

drümd

tionem duravit; hocinterjecto tempo-

re, legales ceremoniz mortuz quidem

emondzi

[one r

erant, at necdum mortiferz, Mortue

erant, quia vim obligandi omnem pe-

mos hii

nitus amiferant ; necdum tamen mor-

iltmng

tiferz ; etenim Judai ad Chriftum re-

jusnt

cens converfi ( dummodo eas non cre-

f

derent ad falutem necefílarias effe) fine

docetitt

uamdiu obferva-

piaculo easdem aliq

l, qui

tum ibant, Dixi: J44ei ad Chriflium

erent, n

cimverfj, nam de gentilibus Chriftiana

j

facra coniplexis aliud ftatuendum eft ;

ia

his enim nulla penitus caufa fuppete-

d Ofy)

:

[

bat, ejus generis ceremonias fervandi,

ht

lndé fdum eít, ut S, Paulus Timo-

p

jj

theum ex Matre Judaa natum circume

il à

ciderit; Titum veró ex Parentibus gen-

m

!

Il

114

tilibus progenitum non putaverit elle

TU

Iw

^

ä

g

j

circumcidendum.

qiüm

preífa

17, Atque hec S. Thoma ex

o&ri-

fiont*

"

j

4

32 . Feflum Circumcifonis J, C, D. N,

i

"

dodrina eft r, 2, quefl. 103. 4. 3. €2 4.

h

"

quz id, quod fupra dicebamus , claré

i

dv

commonftrat, nempe preceptum Cir.

i

cumcifionis nato Salvatore viguiffe.Su-

;

[

pereft, ut breviter oftandamus, Chri-

D

MP

ftum eà lege nequaquam obftritum

(

fuiffe, ac nihilominiüs ob graves caufas

P

ultro fefe eidem fubjecifle.

Spectari

«

circumcifio poteft partim üt remedium

1

l

D

qualecunque peccati originalis, partim

j um

i

üt teffera, & monumentum fcederisac

gm

j

promifforum inter Deum & Abraha-

li

,-W, [/

mum, ejüsque pofteros initorum, Neu-

ii

l

tro tamen modo ea lex Chriftum affi-

d

cere potuit; is enim &ab originariz la-

[

il

bis cortagione remotiffimus erat , &

YU

tanquam Unigenitus Dei Filius com-

085

muni cum lJivino Patre jure utebatur,

"

h

4

qui Abrahamum in amicitiam fuam , &

Mi Wtdl

ejus pofteritatem in Populum eledum

y H'Wzdjb

adfciverat; denique carnem humanam

lsl

du

(

eo fine induit, ut promiffa in lege &

ATT

pacto vetere compleret, novümque ac

longé perfectius cum hominibus foedus

zt Nl

fanciret,

üt|

Ex his manifeftum redditur,

'

iftum

u

V*legem Circumcifionis ad Chr

obii-

'.»WI

fl'!J. C.D.)'I '

£2 Oslava Nativitatis ifite;

33

DA

obligandum nullatenus pertinuiffe;tàm-

t .

r

etfi tempore Chrifti nati alios cónt-

le&eretur, uti recé animadvertunt

orevigugigJ

^

S. Taftinus M. Tertullianus, S. lren&us,

m

H

al-

À CUf

&5.]

oannes Chryfoftomus apu

metin caput 3. S, Luce nuum. 21.

quibus

J Bv

bjungimus celebris Theoe

l, n

opportune fu

.

Yib tende

logi Dominici

Soto verba in 4. fentent..

Difling. 2. quafl. 1. A. 3. Chriflus auten

Ed

Tum f

nullálege ad circumcifionem zenebatur , quie

neque virili

femine , quo originale contrabiturs

m & A

ac [ubinde neque lineá ma[culiná.

Ditorm Y

genitus erat,

Chritun?

natuvalis evat filius Abrahee.

18. Voluit tamen ama

biliffimus Re-

Vorpitr

fmis &j

demptor legem , quà non tenebatur ,

fübire,tum, ut virtutem obedientie ex-

a Fl

emplo fuo nos doceret, tum, ut, qui /z

jretcs

tam f

fommilitudinem: caruis. peccati mittebatur

Rom $. remedium ; quo alioqui caro

ulumekt

m ha

peccati mundabatur, in carne fuainnó-

centiffima admitteret; poftremó ut ja-

f

go legis in fe fufcepto , alios eodemli-

nonim:

beraret. Mifit enim Dexs, tefte Apo-

jnbusz

ftolo Galat. 4. Filizm fuum fa&ium [4b

uml

leze, ut &os, qui ub lege erant , redimeret.

i Chnl

Videri etiam. poteft S. Thomas ?. 3.

$

que

( (

$4 — Fehum Circumcifiouis J. C. D. N.

quaf, 37. A. 1. Alias porro caufas fub-

»

i mlqid !

d W

eundae Circumcifionis Sancti Patres a£

"u

ferunt.

S. Bernardus Serm, 4.in Epi-

l

phan, ita loquitur ; Sed C9 prepterta vo-

lait. circumcidi ,. ut . oflenderet , Autborem

n

M

"

( 4

Je effe vererzs legis , ficut C Evangelii; quo-

niaum qui per fe ipfum ait.... Nifiquis renatus

«

j

n

u

'N

I

fuerit ex aqua $. Spirita. SanSlo 3c.... ipfe

idem per feroun prias dixerat... Omuis ani-

d Munjæs

(

;

"a, CHjus proputii caro circmncifa non fue-

du

sl

rit , peribit depopulo [uo.., quod fi folàm ba-

prifma fufcepi[Jet , videri poterat vefugiffe Cir-

x t

(

i5l

eumciftonem tanquaim. mibil ad. fe pertiuenteur,

Si veró circumcideretur , €$ non baqtizaretur,

m

st

quoin2dà wibi perfuaderi poffet baptizari, cir-

exinciftoue relià? Nunc itaque pofl Circum-

J "« (

I

eifouem . baptifita. fu[cipieus , illud. mibi te-

S(*ïl*,MFU

nendim tradidit , quod. ultimó fufcepit. Et

tss

Petrus Blefenfis Serm, 7. im die Circumci-

v

feuis hunc in modum fcripfit: Sententia,

que contra peccatum lata fuit, uon facit eum

n k

Jtbi obnoxium , qui inmunis efl à peccato $.

I

Circumciditur ergo , ut. mbis fat foria bumi-

litatis. . Circumciditur etiam , ut, qui per tri-

j

cl?lþ

ginta annos eperatus eraz Jalutem in medioter-

Va

r& , jam ab ipfis cumabulis uegotium noffre

13l

T

J

Jala-

d

€3 Oflava Nativitatis ipfius.

ET

T0 Q

falutis incipiat , ab uberibus Matris [ua de-

VU

guflans primitias: Pajfienis &jc. Circuncidi-

P i

£ur ergo Caput Ecclefa Chriflus JESUS , uon

$ ts

pro fe , fed pro mebris,

H

h, li

19, Átque his qui

dem przmilfis, tan-

Iu "

dem aliquando ad Feftum ipfum .Cir-

Nf u

cumcifionisDominica fermonem trans-

n

feramus,

Inlibro Sacramentorum Ro-

l,. Ongtg.

manz Ecclefie, per Venerabilem Dei

nj g

Servum Cardinalem Thomafinum ty-

ii fun]

is edito, quem nonnulli codicem Ge-

UT

laii Pape dicunt ob quasdam preces ab

] fs

ipfo additas , licét potiüs tribui debeat

hia

$. Leoni Magno & ejusdem Anteceffo-

Pal

ribus Romanis Pontificibus, Feftum ho-

pj a

diernum non Circzm:ifonis , fed Odave

Simili titulo nota-

prm

Dominui nominatut.

"TU

tum invenies in Calendario Romano

d r

pervetufto, ante annos nongentos eó"

(it: f

que ampliüs confcripto, & typis vulga-

to à Joanne Frontono.

Ex quo Bail-

amfiit

ii

let in boflotia bujus diei infert, Feftum

i fradi

hoc, nonadeó antiquum effe,

Prater

fl W'"

reflexionesab ipfo factas , ut fententiam

j i mm':;'-

füam probet, addi poffet, quód etiam

g N

in Jure Canonico feftum hoc appelle-

]

6

tut

eun

»6 Feftum Cireumcifouis, J, €. D. N,

!

tur non Circumfonit, fed O&ave Domiyi,

il q

uti habes Car,

Pronuntiandunm: de Coz.

WQEU j

fe«r. Difl. y,, Verüm fi circumcifio pera-

&afuit octavo die, utifecundüm legem

p

Arum

fj

Judaicam péragi debebat, idem ett di-

f^

g

cere : Feflum ofíave,E9 FeflumCircumciftonis,

ip

uhln'ïm

Unde lvoCarnotenfisSerm.deCircumcifisne

Dom.ait Oclava €$ Circumcifio uni concinunt

Sacramento. Et Thomaflfinus in Tractatu 4e

D-(LB

l!(:lögl[

diersm feflorum celebratione lib.2.6.8.nuni. Y2

r J&Bü

Ícribit: Qwotquot igitur arbitrati [unt recoliKa-

lendis Januarii olavum Nativitatis dieu , ita

g

interpretamur , ác fí de Circumcifrone locuti

]i

i

effent : quod tam efl. verum , quàm Circum-

"

eifronis vit peragendes lepitimum diem o&a-

n

OW

(

vum etmdein e[fe.

Hinc eft etiam, cur ia

antiquo illo codice Sacramentorum fu-

Umpn

ii

perius memorato,inSecrerisMiffze mentio

|

Circumcifionis fiat ;; & in citato Calen-

hI,'dem l

|

dario Romano adnotatur, eo die Evan-

"

gelium S. Lucz recitari, in quo Cir-

A if

cumcifio defcribitur.

In Sacramenta-

f

I .

rio S. Gregorii hzc verba leguntür: Per

ts

l

Chriflum D. N. cujus bodie Circumcifionem,

l

ag

€9 Nativitatis o&lavata celebrantes €c. quae

41

m

verba, ametfi in quibusdam codicibus

d

defint,

ii n

€3 OSava Nativitatis ipfiut.

37

d Of?auh;

defint, extant tamen in antiquo codice

Dd

Vaticano, uti fidem facit Cardinalis Ba-

VTRU

ron, in Notis ad Martyrolog. Remanum. Xv

bründig

Januarii,

Eft & aliud vetuftum Marty-

bat; idm

rologium Ecclefi Occidentalis editum

f

ac variis notis illuftratum à Fraucifo Ma«

m.defm«

ria Florentino , in quo hodiernum feftum

Vf

infcribitur: Circwmcifie D. N. J. C. fecune

ysin Trás

dim carnem. — Eadem infcriptio habetur

db

in Martyrologio Ufuardi , à quodam

itijntr

Monacho Benedi&ino in lucem edito

ial

juxta exemplar repertum in Abbatia s.

jadini

GermaniParifiis, In Martyrologio Ro-

i, atf

mano , quo nunc utimur , uterque ti«

t

tulus conjungitur: Circumcifio D. N, J.

eni-

at etma

C. €9 odava Nativitatis ejusdem.

Utenton

que fi , ütfuprà dicebamus, in Jure Ca-

nonico nominetur Fefum oclava , alio in

tüllice

in s

loco ejusdem Juris Canonici vocatur

Feflum Circumcifionis, videlicet cap. cou-

r, od

j ii

queflus de Feriis.

20. Porró ad ftabiliendam, magísque

n i

illuftrandam Fefti hujus antiquitatem ,

" ]EgW

T d

ui de hoc argumento agunt, in me-

d

iumafferunt Canonem decimum fepti-

hnnf:l&':-f-"-

mum fecundi Concilii Turonenfis A.

d W

n

7

167.

"38 Felhum Circum?if:'mis LC D N.

p

li

$67. habiti, in quo Tomo $. Co/e&lio-

?;ndkf

a n

-nis Labbeane pag. 857. ifta legimus: A4

j

calcandam. gentilium. confuetudinem . Patre;

ial

Lf

Ua

nofiri flatuerunt, privatas im. Kalendis Ja-

WW

n

[

Ab

nuarii feri Litanias , ut in Ecclefüis pfallatur,

j

€9 bora oOv in ipfis Kalendis Circumcifío-

p

"T

wis Miffa Deo propitio celebretar.

:x*)'!f

Wm

21. Alludit proximé dictum Conci-

j

lium ad antiquas & infandas gentilium

ii

tb

fuperftitiones ; hoc ipfo die in hono-

DL

At

Cï

rem Janiac Des Streua celebrari folitas,

m

& quibus ipíi adeó Chriftiani interdum

i

fefe immifcebant , graviffimé ob eam

)

caufam à Patribus & Paftoribus Eccle-

fie, ac

preprimis à $, Auguftino repre-

'JFMW

henfi,

AGarus es , ita $, Doctor Sermon,

u

-198. qui fecundus eft de hodierno Fe-

P

U

fto , celebrationem Strenarum , ficut Paga-

J

us , lufurus aleá, inebriaturus te, Qnuomo-

do aliud credis , aliud [peras , aliud amas ?

ii

n

D

Dant il flrenas ,. date vos eleemofynas : avo»

* 1:

n

cantur ili cantionibus luxariarum ,. avocate

Mi

t

vos fermonibus [cripturarum : currunt illi ad

TT

?heatrum , vosad Ecclefiau : inebriantur ili,

al

o5 jejznate,

Idem fanctus,,

aut fi quis

Xatts

alius eft gravis Author, Ser

429. n

iin

Appen-

Z

€3 o&ava Nativitatis/ipfius.

39

'om() s.h

Appendice nove editionis operum S.

Auguftini acerrimée invehitur in morem

' Rf!ll/!inm "

eo dieufitatum, perfonato habitu alie-

LC

num fexum ementiendi,

Jam veró, ait,

li

állud quale E3 quàm turpeef , quód viriuati

A g

4unicis muliebribus vefliumtur , €9 tuvpil/ima

171

demutatione. puellaribus. figuris virile vobur

;

d (

effieminant ; n erube[ceutes, tunids imulie-

bribus inferere militares: lacertos ; barbatas

Ms r

0 d n

facies praferunt , €9 videri famine volunt.

xlenr

22. His confentiunt in fuis fertmonibus

(Lanite

S. Petrus Chryfologus , S. Maximus

ilint d:

Epifc. Taurinenfis, &alia Concilia Tu-

boris 1

ronenfi, de quo fuprà diximus, pofte-

riora , uti videre licet apud Martené in

ulton

jodor

Tractatu de«ntiqua Ecclefia difiplina in di-

od

vinis celebrandis officiis cap. 13. pag. 104*

Extat etiam ferum

i, faty

editionis . antiquiorit,

i, s

Fauftini Epifcopi . contra fuperftitiones

, ii

hoc die ufitatas apud Bollandum Tom.

1. Januarii pag. 3.

Imó hoc ipfo die

n

in Martyrologio Ufuardi & noftro Ro-

qri, 6

tirti

mano commemoratio fit S. Almachii,

qui fub Alipio Prafecto Romano Mar-

intþrz'mfi

$, ii

tyrio coronatus eft, cüm publicé dixif-

fet: Hodieeülave dici Demiuice fuat : caf-

, 11»

1

ate

n

4o Fefhm Circumdfouis, J. C. D. N,

i jil

fate à fiaperflitionibus Idolwum, 84 à facrificiis

fh'»[ q !

pollutis ; & in quibusdam antiquis Codd,

Sacramentariis Miffa hoc die notata le-

f

gitur: Ad probibendum ab idolis; ex qui-

310

I'Ü

Fs

bus plus fatis liquet, gentilium fuper-

vof] qu

ftitionem hác die olim palam trium-

phá(fe, uti recté advertit Menardus ia

D

|

notis ad Sacramentarium SGregorii pag, 33.

j

23. In eodem Caure 17.Concilii Tu-

j

f

ronenfis füpra relato fubindicatur jeju-

r d

DT

nium hoc die ab Ecclefia prefcriptum,

quó fic Chriftiani eó longiüs ab intem-

lh

perantia Gentilium fübmoverentur ;

o

ii

quem enim alium fenfum habeant illa

D

N

canonis verba: €93 berá oGlavá in ipfis Ka«

t

1

lendis Circumcifionis Miffa Deo propitio cele-

bretar? üt füprà citatus Martené recte

VN

Obfervat : qwibus ex verbis facili negotio

]

quisque conjicere potefl , jejsmium illad ad

b

uonam [altem boram produ&lum fuiffe s cinm

in Milfa celebranda eá , quam exigit Circum-

eifronis Feflum , folemnitate ad. miuus. inte-

atl

gram boram impendi oporteret« .. De jejunio

hujus diei agit Orde Romanzs in Bibliotbe-

li

i] m][

ca Patrum Tom. Y3. pag. 667. Albinus

fieculi octavi fcriptor Traójat, de Diviris

atl

efi-

hJtlr

€2 O&ava Nativitatis ipfius:

4X

EL

officiis , titulo de Kalend. Jan, & Thomafi-

näntiqu'i.;

nus citato cap, 8. num. s. prudenter ad-

OL dien

vertit, ad conciliandam cum jejunio

LT

tanti Feíti celebritatem ( quze duo cz-

tll

teroqui puguare inter fe videntur) di-

n o

cendum eíle , quód Ecclefia non prz-

i gl

ceperit jejunium ufque ad Vefperam ob-

fervandum, uti in aliis diebus fervari

ntri:

l7.CondJ5T£

folebat ; fed quód horáà nonà Ecclefia-

fticà finem haberet: Diffcile credere vide-

il

iprdoss

t , latam fni[fe lezem de jejunio in feflo die :

pisdes

fed colebatur illud aliquot duntaxat boris us-

bt

que ad monam ( hoc eft ; usque ad tresà.

meridie horas circiter ) zec fiue tmagna de-

ml

liberatioue vel exemplo.

Quem in finem

iil

fimilem cafum affertà TheophyloEpifc.

u

Varte t

Alexandrino decifum,

24. Cüm veró ex verbis Concilii Tu-

IT

ronenfis oftendi nequeat, res ibidem

mim i.

commemoratas atque ad celebrandam

nj

folemniter DominicamCircumcifionem

ag

T d

- pracfcriptas, tum temporis primüm ine

ftitutas fuiffe; imó , cüm dicat Conci-

Dxig

lium: Pazres noffri flatuerunt , nemo non

T

perfpicit, quanta Circumcifionis & an-

m

tiquitas fit & folemnitas, P. Honora-

tus

iil

D

)

'42 vPey?m Circumcifionis J. C D, N.

jl

il

tus à S, Maria loco fuperiiis citato S, 1«.

probat, Martyrium $. Almachii pauló

KT

,

anté relatum eveniffe fub finem fzculi

V f

|o

quarti, imperante Theodofio Magno,

quo tempore Alipius Rome Prafectus

erat. Idem author poftquàm Zfrriculo 2,

)

demonítravit, quantopere Ecclefia Dei

contra gentilium intemperantiam atque

j

!

impietatem eo die palam graffantem je-

juniis ac precibus decertaverit ; fübjun-

J

git arziculo 3, fübfecutis fzeculis introdu-

&um in Francia fuiffe, nefcio, quod Fe-

j

Jiun fabdiaconorum perexiguá facri Ordi-

j

nis commendatione agi folitum, ac po-

l

3l

Ífteà abrogatum ; uti etiam legere eft

apud Baillet iz bifferia bujus diei,

T

25. Ad extremum in nonnullis Miffa-

r

libus due MifTe notantur huic diei affi-

AU

gnate, altera de Beata V, Maria, altera

a^

j

de Circumcifione, & Durandus fzculi

uid

R

tertii decimi fcriptor in Rarienali lib, 3

cap. I$. teftatur , duas Miffas ztate fuà

ais

in hodierno Fefto celebratas effe , alte-

ram , üt diximus, de Circumcifione , alte-

u*ü l

ram 4e Beata V. quod quidem in ufu

Ea

noneft ampliüs; quanquam indé for-

taíle

u

á

10

t

€3 Oflsva Nativitatis ipfius.

43

M

taffe confuetudo nata eft , ut officium

Alma&ä

& Miffa hodiernz folemnitatis aliqua

I t

Wiolnl

ex parte ad Deatiffimam Virginem re-

Ong f

feratur,

Lm Aj

FESTUM

Teboli

&f

pulzs

EPIPHANLE

"r

DOMINI.

kuls i.

Á qi

5

SEXTA JANUARII.

il

li, &

Ctavo Idus Januarii Epiphanize

m hgt

26-0

Domini Feftus dies agitur. Epi-

( dii

phauia grace lingue vocabulo manifeflatio di-

uftinus Sermone 203«

ul

& potefl inquit S.Aug

doicdés

aliàs 64. de diverfrs.

Idem S. Bernardus

N

tradit Serm, 3. de Epipban. Solemnit

a$ bodi-

ranius o

erno diei ab Apparitione nomen accepit. . Jam

veró triplex hoc die Apparizio five Maui-

ufind W..;

Tpond

féflatio Chr

iti Servatoris ab Ecclefia ce-

W ef[f:ä

lebratur , videlicet ado

ratio ipfi à Ma-

d

gis exhibita, per quam

Chriftus genti-

bus manifeftatus eft; tum baptifmus a

d!

Patris

Joanne acceptus, in quo, voce

coeli-

»

[

44

Feftun ! Epiphanie Domini, "

l

g

ccelitus allapfà : Hic eft fllizs iens dile&ius :

".

!

(

Judzis innotuit;denique aqua in vinum

N

fada converfio, quà JESUS à fuismet

ph

j

diícipulis agnitus fuit,

"d

Fius SS.

27. Bollandus iv Prafaticne generali de

M*

wmf

$. 3. ex Polem«o $ylvio five

il

P. Annx

o Sylvio fragmentum affert an-

!

N

ih

"o 448. Ícriptum, in quo ad menfem

ul

[

Januarium fequentia adnotata legas;

I^

O&avo idas Epipbania , quo die interpofitis

temporibus , £5 flella Magis Dominum natum

rui

nuntiabat , €à aqua vinum fatla, velin am-

m

ne Jordanis. Salvator baptizatus efl ; ejus-

hia

dem fragmenti meminit Ruinartus £n 4-

d

Wa Martyrum fincera €3 feledla propé finem in

y

1

admonitione ad Kalendaria fubfequentia. Et

S. Betnardus serm. 1. de Epiphan, de tti-

[7:17)

"

P

DP

lr

p

plici hac manifeftatione Chriftific loqui-

tur ; Itaque in prima apparitiene bomo vverug

p

jnnotuit , ubi inter ubera Matris infans appa-

| J].'hgl'tl

riit ; in fecunda verü , verum effe Dei Fili-

vt

a

um, Patri indicat teflümonium : in tertia vee

ru e[fe Dew demonfiratur , ad cujus baperiuin

m

natura 18HlATur,

zj

In eodem fermone

fanctus Abbas teftatur, triplicem hanc

b

apparitionem uno eodémque Epipha-

L T

nia

Inij

Sexta Januarir,

45

Huic . confentit

L

nie Fefto celebrari,

RP

]vo Carnotenfis Epifc. im fermone de Epi-

phan. & Amalarius lib, 3. de Ecclefiaflicis

MM

officis cap. 33. hunc in modum fcribit :

fitt tj

Prefens officium noGlurnale certat intimare tria

infignia nobis manifeflata per adventum Chri-

&U Syïm )

itumdins

fli, id efl , adventum Magorum , À Baptif-

Qd m

mum. Chrifli, &9 miraculum ex aqua fachum

à Chriff.. Cüm veró egdem hoc die Da-

d i

TT

ptifmi Chrifti memoria recolatur, uti

at

proximé dictum eft ; Feftum hodier-

num à nonnullis appellatum fuit Fe-

ifn, lts

u d

ftum I//uminationes five Iuminum; quan-

quam S, Hieronymus acriter contendit,

Roinati

omiísà hác appellatione, nominandum

U U

,

L

effe Feftum Epiphaniz.

Vide Tille-

df

montum XNo// 9. in fine ad Vitam J.Chrifli,

hia

rl

28. Extat Martyrologium Ms. Bru-

mdtt

xellenfe, relatum à P. Sollerio in Notz

ad Martyrologium: Ufuardi , in quo dici-

nf d

tur, preter adorationem Magorum, &

] fyfü D

Baptifmum, Chriti, ac prodigium in

T

aqua fadtum ; eodem die etiam celebra-

u

am ia

ri folitam multiplicationem panum ac

pifcium ; idquod à S. Auguftino confir-

p

matur Sermone 29. de tempore, qui pri«

imnus

m

»

46

Feftum Epiphania Domini.

u

mus eft Ze Epipbania,

, Hodie illud co-

hu)

»limus, quo fe in homines Deus vir-

p p

» tutibus declaravit, pró eo, quód in

mmtuï*üt'

j

ii

,hac die five in coelo ftella ortüs fui

al

j

, nuntium prebuit, five quód in Cana

PT

n

» Galilex in convivio nuptiali aquam

, convertit in vinum; five quód in Jor-

qülüüjhn

» danis undis aquas ad reparationem

U

E L

fv

W

» generis humani fub baptifmo confe-

» cravit, five quód de quinque panibus

W n

» quinque milliahominum fatiavit, In

ül

D

» quolibet horum falutis noftrz myfte-

Hïuh[

j

» tiacontinentur & gaudia,,, Fortaífe

du

in quibusdam Ecclefiis fpecialis hzc di-

lrf [.

"

Íciplina viguit, quemadmodum hodie-

*dum in Ecclefia Mediolanenfi obferva-

z

tur juxta animadverfionem Galefini i?

:

i

a

notis ad Martyrolog. pag, Y2.

De inprete-

jdia

vea quatuor celebrandis sorem. bodie adbuc

vulqi

Ecclefia Mediolanenfus. vetinet , 3zt ex illim

] m Dmn

THymno cogno[cimus,

Ceterüm ex fuprà

&i

dictis perfpicuum -eft, fecundüm uni--

Loyn

zi

verfalem Ecclefie ritum in die Epipha-

$)

nie & celebratam fui(fe , & .celebrari

)

du

etiamnum triplicem Chrifti manifefta-

z

sl

tionem in adoratione Magorum, in Ba-

dl

ptifmo,

D

Sextà Januarii.

4

hii

tifmo, & in aquz converfione, quin

il h

alterius miraculi de multiplicatis pani-

(80 l Q«»

Nimirum hic dies, àt

bus mentio fiat,

Tilb

Orofius Au&or eft lib. 6, triplici olim

u

triumpho Augufti celebris erat, & Fio-

n

rentinus Exercitatione 3, iu Hiftoriam Mago-

t qulns

rums quam is Martyrologio fuo inferuit,

ts

animadvertit , zen e[fe improbabile, Ro-

pülmoc

,manam Ecclefiam diem octavo idus

li

Ui

u

» Januarii Baptifmo, nuptiarum pro-

If

i

lin

» digio, & Magorum adorationi, hoc

j

, eft, triplici Chritti triumpho aptáffe,

i, h

, ut Romanosà folemnitate profana a-

d

», Verteret,

Celebris enim dies erat, üt

od

, Orofius annotavit, ob triplicem Au-

neni

» gufti triumphum ; ut celebris quoque

ml

,,'exinde apud Chriftianos fieret ob tri-

, plicem Domini gloriam , nempe Bar-

, D

m ib

, barorum Regum, &gentium adora-

y, ao

» tionem : Divinz in baptismo Filia-

» tionis teftimonium, atque.eex muta-

rna if

as

, tGeaquz prodigio gloriz fux manife-

T14

», ftationem.

qen

29.Nosad eandem Ecclefiz normam

jis?

& confuetudinem tria de hoc Fefto ex

ordine traCtanda fuminius, -nempe ad-

ventum

i

48

Feflym Epipbanie Domini.

ventum Ma

i

i

4

gorum & obfequiun ab ip-

gt

fis Chrifto Regi praftitum ; deinde Ba-

ptismum à Chrifto fufceptum ; demum

9

[ (

aqua in vinum converfe prodigium.

,»wüü

30. Adventum Magorum eorümque

p

p

adorationem S. Matthzus cap. 2. defcri-

bens, refert , Magos ab Oriente Hie-

g

!

j

rofolymam perveniffe , quzrentes, ubi-

Mi

m

nam effet recéns natus Rex Judeorum :

Vidimus enim flellam ejus in Oriente, $ ve-

I)

"TL

nimus adorare eum.

WH

Eo nuntio Rex He-

'TZ!E*

Iodes cum univería civitate exterritus

"

r

concilium cogit Sacerdotam & Scriba-

rum, qui interrogati de loco , in quo

ia

Chriftum nafci oporteat, Bethlehem in-

u

dicárunt juxta Prophete oraculum :

Et t Bethlehem terra Juda , nequaquam mi-

j

mitta es in principibus Juda : ex te enim exiet

Dux, qui regat populum meum Ifrael. Igi-

611

tur Herodes, accitis ad fe Magis, &

tempore , quo ftella iisdem exorta fit,

intellecto, ite, inquit, €d inzerrogate dili-

A

geuter de puero: C cim inveneritis , renun-

ciate tibi , C ego veniens , adorem eum.

!

His auditis, digreffi ab Herode Magi,

!

WEf t

ftellam in Oriente priüs confpectam ite-

A2

rum

1

Dui

Sextà lanuarit.

49

hniein

rum vident, & quidem prxeuntem, u-

1 i

que dum veniens flaret [uprà , ubi evat puer.

YU g

Hác vie duce recreati , & . incredibili

j

gaudio perfufi coeptum iter profequun-

tf

tur, €9 intrantes domum invenerunt puerum

E

cum Maria Matre ejus » C procidentes adora-

bt

veruut enmn : C9 apertis £be[auris obtalerunt

ei nuntra , aurum , tbus € inyrrbam, . Su-

quttst

x u

binde refponfo accepto in [omnu , ue redirent

n r

ad Herodem , per aliam viam reverf (unt. in

untole?

vegionem [nam.

lhte

31. De ftella Magis exorta differere

um

hoc loco nolumus, eoquód in opere

d.

noftro Jde Canonizationuibus parte 1. cap. 2$«

t

argumentum iftud à nobispertractatum

fuerit, atque oftenfum, ftell hujus ex-

z

Lon

ortum divino vaticinio praenuntiatum

T.

fuiffe verbis illis Nzzerorzum cap*24. Orie-

milidl

zutr flella ex Jacob , & con[urget virga ex Ifra--

| pl

el,

Übi etiam variis Auctorum de ftel-

la illius natura & efformatione relatis

"UL

T

epinionibus, quas videre eft apud Cal-

metin Diflertatione Je Magis, ftatuimus,

ii

fententiam vero fimilioremillorum effe,

IIJM h

ln

qui cenfent, meteorum id fuiffe ad in-

€ ab Angeloin me-

W

[PediüïFk

itaþ ftelle lucidiffim

C

dia

f

Feflum Epiphbanie Domini.

j/

$o

dia regione aéris formatum, eodémque: .-

p

[

l

ccelefti motore ab Oriente occidentem

yt

i

verfüs diredum, ut viam Magis com-

u

n

monítraret ad eundem modum, quo

u

columna ignis filios1fraél olim in defer-

n M*]

1

to duxerat; vel certé ftellam fuiffe à Deo

i

um

recéns creatam, non quidem in coelos

Í

fed in aére terrz vicino , qua pro arbi--

[,u]

[

^

trio Dei movebatur, qua.eft expreífa

Vi

S, Thoma fententia parze 3. queff«. 36. a.

r ia

7. Sed nec illud hic loci difputare in

i

l

j

animo eft, undenam. Magi, & quo

"

temporeBethlehemium pervenerint ; de

m'mmi

his enim infrà agendi opportunior no-

[

j

bis videtur occafio fütura, ltaque in

[

J

e nu-

rxfentia. folummodó agemus

D

[

mero, Nominibus , & qualitate Mago-

d

N,

rum, de'loco, in quo JESUS infans

Wbl

|

repertusab iisdem fuit , denique de ge-

& DOA

nere cultüs & obfequii eidem impenfi,.

pl H]

A

32. Numerum quod attinet, tresajo,

W

n

Magos füiffe, quod, tametfi à S. Mat-

thieo non exprimatur, fepe tamen &

difertis verbis à S. Leone traditur, qui.

Tri-

Serm, 30. in Epipban. cap. 1. Ícribit.

bu; igitur. Magis inregione Orientis fiella nova

[

h

cla-

li

n

Sexiá Iangarit,

$tX

LU i

£laritatis apparuit, Et cap. 2. Segqmumtur

as

n s

n

tres viri [perai Numini duchum ; id quod

L a0dg

confirmat Serm. 32. cap. $.

Tres Magos

fella perduxiz. Eadémque repetit Serz.

flolimmi

luml

33« ap- 2. [erm. 34. cap. V, E2 2, ferm. 35

€ap. Y. ferm. 36. cap. 2, €9 ferm. 37. qui

yilenac

. gt

omnes funt de Fefto Epiphanie. Con-

us

fentit S.Cefarius sermoue 139. & eft hec,

uti Calmet in Differ^ fuperius citata ait,

"'Q-W'f'

x t

communis atque uuica , noftrá etate ferme im

Ecclefta recepta. fententia; licét Auctor O-

lg,

peri imperfecli Homil. 2, in Mattb. ex qui-

lpCWCHEl'-

OU

busdam documentis apogryphis afferat,

duodecim Magos fuiffe.

Quia veró

m, Is

fententia communis non omnibus arri-

um

det, facilÉque unum alterümve repe-

gt

rias, cui volupe (it contra torrentem

)

niti, uti Calmet fupra citatus animad-

d

vertit5 non defuitnoftro hoc evo, qui

mj

negaret, Magorum numerum certum

qtit,

definiri poffe, proptereà, quod ex an-

mdliv

tiquis Patribus nemo unus przxter S.

[ l

m

eonem M. in fermonibus pauló ante

ne tf

notatis ternarium Magorum exprimat,

j r

Eltis Serry in Exercitatioue de Magis, qui

(rif

j

IESUM adoraturi. venerunt,

Sed enim

C2

fenten-

[

$2

Fefltum Epiphanio Domini,

ij

SW

fententia, qu exprefsà authotitate S.

gl

h

|

Leonis nititur, cui Traditio Ecclefix

;4

j

wl

fuffragatur, quam conftanter hactenus

propugnárunt fcriptores, nec in exa-

!

minando indiligentes, necaliorum pla-

cita coecorum in moremarripere foliti,

ea demum deferi nec poteít, nec de-

bet. Audiamus de hacipíare Natalem

j

Alexandrum im Hifforia Ecclefi faculi Y.

Cap. 1. Atrtic. 4. um 3. Plures fui[fe Magos,

:

-qui Chriflum ador.

averunt , certum efl : £res

, fancli Leonis , €9 An-

juilfe, vulgaris opinio

1l

tbori fermonum , qui

Enfebio Ny[[eno tribu-

!l

jl

'l'illemon-

antur , [uffragis: confirmata,

Vr

tius Nota 12, in Fitam. . J. Chrifli

fimile

J

e

quidem vero putat , opinionem

ternario Magorum ex triplicis generis

r:

donis, auro, thure & myrrhà Chrifto

!

per Magos oblatis originem traxifle ;

|

i

idem tamen non diffitetur , fententiam

hanc fulciri ferznibus S. Leonis, altero-

M

ï(l

ue Eufebii, & uno, qui 3. Cafario

attribuitur.

Cardinalis. Baronius 44

/;

j

Wi

Annam . X. Chrifli num, 30. ita habet: Fr-

1,'

hi

delium pia traditiotenet , eosdeun tres nume-

! l 'AHFEI

)

h

fecuudiim . tria munerum. geuera

fo fw;ae ,

qui d

$3

)

Sextá lanuarii,

E

J

qiod E9. $. Leo in. [uis

Jfenmonibus [ape tefta-

;a

ZHr,

Maldonatus iz capzst 2«

S. Mattb.

diio z

Tntrn

Illud. certum eft, Ynquit, plares

fuiffe 5 cum

er anultitudins. Ma-

, It

Evangelifla numero [emp

tl

gos appellet ;

€3 probabile eft ,

plures fui[Jé

itt vocant , fed plu-

nl

duobus , quia uon duali,

raliufas eff numero,

Fuiffe autem tres, etj

pottlute

nón certá y £an

ie

12

n probabili coujesturá ex dos

o

dibilus enim eft,

nurum numtre colligitur: cre

iij j

ls if

diver[a, quameadem onmnes mnnera ded:ffe s

quid id magi uftatum , €9 gratius accipien-

t,æmm"

d Lent

tibws , bouorificeut us dantibus effe foleat, Cer-

1à bac opinio aliquá , alienullá ratioue probari

j

Eadem cxterorum fcriptorum

, u

po[faut.

& liberrima vox eft.:. videantur,

11u7

| ,OFWL

bet, P. Gravefon de Myfieris. €9. anni

opiqiqnf:

Chriffi Differtat. 8 pag. 1

73. P. Honora-

p

J

tus à S, Maria. Ton. 2.

de regulis & ufu

m

Crizices lib. 3. differt

. 4 Hrt. 2 pag. 2772«

gi f

Eminentifs. Card.

Gotti in Tradatu de

I

1»

j

Vf W

Veritate. Religiouis Chrifliane,

Tom. 4. Par'o

La

P. Ayala in

5!"

I:cap. Y1. S. 3. uum. 9.

J

Pigore Chrifiano lib. 3. cap.

3. um 4. San-

; n

d

dinus in Hifferia Familie [acra de Cbriflo

0, !lähïj

D. cap. 3« pag. 31. editionis Patavin&

utie

g

j

Wircebuvgenfu. P. Suarez in 3, partem $,

Tbou&

[

T

3

$4

Feftam Epiphanies Domini,

r MCUOU

Thome Tom. 2. Difut, 14. fe0.2. qui hanc

fententiam inter Patres communem, &

j j

univerfalem Ecclefiz fenfum effe dicit,

m

confirmante id ipfum Theophylo Ray-

vc..mfma

naudo Tomoe 7. Operum in Dipz , chis Maria-

at ii

g

qis fub num, 16,

: 33. Nunc de Magorum Nominibus

& qualitate utagamus, ordo propofitus

depofcit,

Tillemontius /oco ciz. ait , f2e-

l

culo falutis duodecimo primüm à non.

nullis laborari coeptum effe de nomini-

;

bus Magorum inve(tigandis , & Cardi-

nalem Baronium in Annalibus fuis ab

5l

m

cjus rei tractatione confultó temperáffe,

Caufabonus Exercitatione 2. in Aunales Ba»

J

ronianos $. Yo, itaícribit; Puduit jure me-

;&W

vito barum insptiarum Cardinalem Baronium,

u

apud quem in tam prolixo de Magis [erimone

ev

NI

de ilorum nominibus ne verbum quidem.

|

Continuatores Bollandi Tow, 1. Maji

(

pag. 7. ajunt: Nullus fcriptor vel Gracus vel — | ki

;Wä

Latinus profertur per tot [tula usque ad Fri-

"ii

derici Barbaro[[. tempora, qui nomina nunc

vuleata ufurpaverit,

His adde Serryum,

I i')ma 3

Y

Honoratum à S, Maria, Gravefonium ,

'h &

Card. Gottum,Sandinum & Calmetum

ll. citt,

ao

,

Sextá Jannarii.

55

L'Ifö-ï;ïg

Jl. citt, nec non Baillet in Hifforia advra-

(s !

tlindi

ztion Magorum num. 2. qui ad unum om-

nes palam edicunt, d

e nominibus Ma-

p

gorum certi omn

ino ni

hil ftatui poffe;

D

is fic dicta funto, ut

qui tamen à nob

nequaquam velimus o

bniti pizz Tradi-

w Vs

tioni Ecclefie Colonienfis, qua 1an-

rb

usl )

&os tres Magos veneratur fub nomini-

bus Melchiorz , Baltbafaris €9. Caffari , uti

^

rimgis

videre eft apud Bollandum prinz

(

Janna-

| e[[e i

rü peg. 9, item fextá Jannarii pag. 3

23. de-

inds, f

niqu

e andecimá ejusdem mentfis pag.664.

U

Eorum Corpora primüm Co

nftantino-

lt

polim allata , in

dequeab Epifcopo Eu-

TT

ubi per

ftorgio Mediolanum translata,

: u

annos fexcentos & feptuaginta in Dall-

liubnta

lica ab eodem Epifcopo

edificata rite

füb Frideri-

I (!! Müänlijï

Ccolebantur; ad extremum

m

co JEnobarbo lmperatore Coloniam

j m

ab Archi-Epifcopo Reinoldo afportata

funt, üt habet Galefinius im noti ad Mar-

p w us

ii m

zyrologizm [uum pug.

13. & Saflius in biffo-

"

ria de corporibus. SS. Gervafüi

€9 Protafii

nunm, 38.

at

(nie

34. Jam de Magorum qualitate five

tienda veniunt, al-

cpnditione duo difcu

4

terum,

$6

Feftum Epipbaniss Domini,

-mum&

d

terum, quid per Maro: intelligatur, quo

nomine ipfos S. Matthzus appellat: al-

[ ilh

terum , an Reges iidem fuerint, cujus

prarogative nulla apud S. Evangeliftam

MT

fit mentio,

Nonnulli ex Patribus Pro-

u

nb

H

nl

j

feflores aftrologiz judiciarig , alii Pro-

fellores magiz naturalis extitiffe cen-

üh

gt

&

fuerunt; fed propior vero fententia eft

vtl

illorum, qui Magos, de quibus hic fer-

mo eft, Philofophos fuiffe dicunt, aítro-

»

gt

nomiz peritos, five üt S. Leo Serz;. 4,

de Epipban. loquitur ; geutem , qu [peClan-

D

dorum. fyderum arte. pollebat.

Viros , ine

(l

quam, fapientes, ac veri Numinis cul-

tores, qui adinftar Jobi & amicorum

j

u

ipfius, nullà legis fcripte , aliorümque

hebraicorum rituum notitià. imbuti;

W

J

"

Deum nihilominüs fupremum rerum

1202 0

li

arbitrum adorabant;,expectantes Domi-

]

num ac Meffiam à Balaamo tantó anté

ful

prenunciatum , atque hunc in modum

accipiendum effe vocabulum Magorzm,

uos S, Matthaus refert , veniffe , ut

1?&&20

hriftum adorarent; uti folidé & ex-

ib

acté Calmet in cizata di[fertatione probat,

ïfiimtæH(

Regiam dignitatem quod concernit;

m

pro-

4b

Sextá Januavit.

$7

Ti

proximé citatus Author eodem in lo-

il

CO ait, perlibenter fe indagandze hujus

z

rei veritati operam fuam addixiffe, 1t

M

modó Ecclefiz Dei intereffet, iftud ex-

a

[

j

ploratum habere ; cüm veró nihil ea de

[cüri i

re in facris litteris, nihilóque plus apu

]i extti

antiquos Patres inveniatur, nec ab Ec-

Verlntiz:

clefia quidquam definitum fit, unum-

dtqitbiz

quemque in fuo fenfu abündare permit-

Vle d

tit, concludens, regiam hanc dignita-

i at

tem nec certam effe , nec folidis funda-

Itf

mentis inniti.

P. Gravefon de Myfieriis

u V

€9 Annis Chrifli Differt.8. pag. V72, utram-

veti N

que fententiam in medio relinquit. Alii

j um

contrà regium titulum Magis penitus

abjudicant; tum quia tantam pre&ro-

jg, i

st 1*

gativam , fi quidem e& ornati fuiffent,

m

S. Mattheus non diffimuláffet, ut vel

fic gloriam JESU Chrifti à Magis ado-

p

am 52

rati redderetampliorem ; maximé cüm

merd

in facto textu ne Reguli quidem nomen

reticeatur , ubi de ejusfilio à Servatore

p

m ! WD& ,

divinitus fanato hiítoria perfcribitur;

yi il l

tum quia Herodes cum Magistanquam

inferioris notz Hominibus egit, dicens:

ferhiit [

e9

Ite Eä iuterrogate. diligenter de Puero

T Wü*ï'

M

LA

as

$$

Feftum Epipbanis Domin:.

ejm 'inveuetitis ,. renuntiate mibi ; quod

9

n

Mi

gw

l

€crté , fi reges effent, Herodes mini-

þ(

mé feciffet; demum quia nec Herodes

qu

/| MM

extraneis Regibus tam facilem in fuas

provincias atque adeó. metropolim adi-

n d

d

tum permififfet, nec ipfi regnumillud;

regiámque, nifi praemiffis officii causà

j

n

legatis , intráffent; nec denique adeó

difficile fuiflet refcire illico difceffum

m&ü aMU

' «',A:

]i

li

Magorum , contrà quàm Herodi pro-

miiferant, per aliam viam revertentium

| /r,'ü?ïw'!w

in regionem fuam; cüm Bethlehemi-

Iu

um notn nifi fex milliarium intervalla

gt

Hierofolymá diftaret,

T.

3«. In hac controverfia duo premit-

'i,x;'.'æ.,qu

tendafunt: primum eft, quodii, qui

;Wt'

i

Regiam Magis dignitatem aíferunt, ne-

quaquam contendant , fententiam hanc

-

ad fidem pertinere, uti Beza Catholi-

ü E:mdq

cos irridens, inepté objicit ; fed effe opi-

ul

nionem admodiüm probabilem, uti fa-

pienter Maldonatusin hunc locum ani-

ynadvertit; Prazerquam, quod. Ecclefia Ma-

ial

£0 fui[fe Reges , uon certá €9 Catbolicá fide,

at

f& probabili opinioe. credit.

Licuit enim

^m

Chrifiue Pocta ( Joanni Baptifte Man-

A

tuano )

AAf

Sextá. Jantars.

«9

ia

tuano ) Patrum mofirorum menoriá , falvá

ose

Relig

ipge dicere... Néc Reges, Pt opimer,

Ti Ts

erant, Licuit tu

ltis naffro tempore Catboli-

dem dicere, fuám-

Uab

ci , 63 eruditis Theologas i

ipind

que opinien

em uon , at ille ( deB

ezaloqui-

.

atb

tur ) rifz,

fed magnis atgumentis confirmares

O

Alterum eft, quód Regisn

omen, quane-

lio iisdem

ttigdà

do Magis tribuitur, non a

o dift

modo adícribatur, quàm quo Reges

in divinis litteris vocantur, quotquot

i lm

uerte

locoalicui quantumvis exiguo domina-

bantur: unde Card. Baronius ad Anuum

1 lo

jum ie

Chrifli primum num. 30. at : Hos igitur fuif-

fe Reges , dixerimus ufitato more. Divina

i

Scripture , qua cujusque. Oppidi Dominum

Regen appellare confuevit , at patet de quin-

T

at

que Regibus , quos A

brabam armatis furs ver-

naculi- debellavit,

In hoc fenfu P. Na-

tatialt

J

talis Alexander loquitur in facalo primo

cap. Y.art, 4.. Viros tanten potentes ac divites,

ii

J

/

blen t

Toparcbas fortd vel Dynafts fuiffe , probabile

ef.

Cui fubfcribit Auctor amotatiouum

T

yj i

in Hiflóriam Vite , docrine €9 miraculorunm

Chrifli , qu& Italico fermone confctipt

| Cdtlhw

, ]u*

ii lucem prodierant À. 1730. Urbini cap.

7. [ittl GI

g

€ 6

36, Du-

fl

66

Feflum Epipbanie Demini.

,

36. Duplici hoc premiffo fundamen:

p

to, Magos Reges fuiffe dicimus. Pro-

Vs

fecó nihil in Oriente ufitatius erat,

quam üt Magi regià poteftate pollerent:

wu,if |

Magos Reges feré babuit Oriens, ait Tertul-

Fg,ü 9)

] /

T

lianus lib. adversizs Judass cap. 9. id quod

Cardinalis Baronius a2 Znuum Chrifii pri-

] W

mum num,29. Plinii etiam & Philonis

1 Wm ,

J i

u

auctoritate confirmat, Id quidem haud

lr

f

gravaté admittit Tillemontius No£j 12.

Ddf

in Vitam J. Chriflis fed tamenait, proba-

m

u

ri infuper debere , quód hi ipfi Magi,

qui Chriftum adoraverunt, Regesfue-

tipuh]

rnt; cüm ad aíferendam ipfis regiam

1

,

[

if

P

prarogativam non fufficiat dicere,quód

J'Jof»rl

in Oriente Magi üt plurimüm Regiá di-

MA

gnitate effulferint,

Eodem modo P,

il

gt

Serry in refponfionibus ad Sandinum elude-

lil

re conatur authoritatem Pafchafii Rad-

bertifcriptoris Seczli LX. qui lib. Y. Cona-

flï.l«i'blm

amentariorum in 8, Mattb. dicit: Im bis regio-

sum

nibus ad Orientalem plagam Hierofolymorum

w.'-si,lhgn

Magos. Reges extitilfe , nemo , qui bifforias le.

d w

git gentilium , ignorat : quo profe&]ó Reges eos

onirin

Jufe opinamur.

Ad hoc, enim Serry

EPT

reponitpsag, 34. — Ex bor, quàd gentilium

3l

hiliaria

D

Sextá Iausarii,

61

MOM-

biflorie fidem faciant , Reges Orientales, ac

m h.

maximé, Cbaldeos Magos olim fuilfe , boc eff,

r

Philofophos [ydevalis fcientia peritos, mon [e-

lr

quitur , 9t Pafcbaftus intulit , Magos oumes,

Edl

atque illos maximé , qui Chriflum adovatum

Atj

venére , Reges. extiti/Je,

Igitur ut probe-

ha .

x

mus, hos ipfos Magos Chrifti adorato-

a l s

res eorum é numero fuiffe, qui Re-

r

ges olim erant, audiatur S, Czfarius

Onfts K

Arelatenfis Sermone 136. in Appendice

n

fermonum $. Augufítini; ubi ait; I/;

li

Magi tres Reges effe dicuntur,

Audiatur

n h

S. Hieronymus iz caput 2. Daniél , qui,

nf

oftquàm meminit, Reges ac Principes,

j

magiz Philofophice Profeffores fuiffe,

minle

ita in rem noftram concludit: Uz4e €3

m n

in Nativitate Domini Salvutori ipfi primum

D

ortuin ejus intellexerunt , E9 venientes in [an.

Qam Betblebem. adoraverunt. Puerum, flella

|Diogde

"1

ejms de[uper offendente.

Audiatur S, Hila-

rius lib, 4. de Triuitate $. 38,... Recorde-

gt

H

LU

D

w

uutr. Orientis Magos adorantes Dominum 9

munerantes $. C laborem "veniendi usque. in

NU

n

pmft& M

Betblebem tanti itineris metiammur ,

In Prin-

fft

cipum enim labore totius. ZEzypti. labor de-

)

il

ueufiratus eff, Audiatut denique Juvencus

qwdg ^

M

j

7

Poéta

[

62

Feftum. Epiphatio Dotsini.

Po&ta Chriftianus, qui feculo quarto

at

Ü

ïïihu&

(ui

floruit , magneque authoritatis jure

merito e(Ie debet.

yaor

n

Geus efl Eoi Pbubo orto proxima vepui,

Afirorum [olens ortusque obitsque natare :

".

qiidd

Horum Primores nomentenuére Magorum.

Hinc le&li Proceres folymas per lonza via-

r de

[ 2177

um

'

Deveniunt , Regémque. adeunt, vríntque

s

doctfi,

J

u)

Qua regio imperio Puerum Judea teneret

j

(j

qui

Progenitum , C fe fe flella fulgentis ab

óriAu

ln

4duiwuitos veniffe viam , quo [upplice

dextrí

P

Exortum terri "enerabile Numen ado-

1]

rent.

37. Obferva in his verfibus, quód

a u

Primores Orientis nomen.tenuére Magovum,

) val

quódque ex his ipfis precipui dicantur

ldu fol

delecti: Hinc leé Proceres.

Sed & il-

DT

lud magnum fententiz huic pendus ad-

[

d

dit, quód Ecclefia im Officio de Feflo Epi-

N[b

phanie ad ignificandam Magorum ado-

li )

f

W

rationem verba illa Pfalmi 71. Rege:

"ilfarmg

4rabum €9 Saba doua adducent recitare

fole-

Q al

i

Sextà Jaunarit.

65

l quio

foleat; & quidem indé ab antiquis tem-

i

oribus.

Quamvis autem Davidicum

illud vaticinium conjunctum cum alte-

At v

tO lfaig oraculo : Ztmbulabunt gentes in

Mp

luinine tuo , €3 Regesin fplendore ortás tni ge-

t Ht

neratim accipiatur de regibus gentiun,

j pr g

barbarísque nationibus ad fidem cul-

támque veri Numinis convertendis;

À t

tihilo tamen minüs cüm eadem vatici-

nia ab Ecclefia accommodentur adora-

( juam

tioni Magorum ; fatis perfpicué hinc

appatet, quantopere Ecclefia univerfa

d

propendeat , faveátque illorum opinio-

ni, qui, MagosRegiá diguitate confpi-

r ï'" ('.'-'(

cuos fuiffe, propugnant, nomine ta«

l r

imen Regs ad eum , quem fuprà ex fcri-

ptura oftendimus, fenfum intellecto.

Yil d

l)

38. Sané Cardinalis Baronius /ece

&it,Ícribit: Quód Magi fuerint reges, etiam

[/id Ux( Hf

Y

p

Theopbyla&hus afferit , idémque fidelium. pia

; &

i

iraditio tenet. Suarez loco itidem citato fub

finem Se&ion 2, ait: Sententia bac plame

( nl(ju

"]

] /l

fibilis efl s edmque Chriflianm populus jam in-

dui^ "Theophylus Raynaudus in Di-

u

i Rf

(l

ptychis Mariauis num, Y$, nubem fcripto-

T L

rum,affert, qui Magos tenent Reäes

Ule;

!

64

Feflum Epiphanie Domini,

fuiffe , laté accepto. Regz uowine pro quivis

,2

git

J'eparcha. P. Natalis Alexander. quod

,

priüs im bifforia Ecclefraflica, üt fuperiüs

d)

n

ïï','

dicebam, afferuerat; id iu Commenzaria

)

(

ad cap. 2, S. Matthai adeó non retractat,

þu

(Lqüü

l

wucnd

utpotiüs confirmet; fcribit enim ; 4

]A

reges proprie fuerint , auxie difputandum non

D

putamis , cimm ea de re fileat Evangelium, €9

eraculum illud. Davidicum,,, Reges Tharfis

vl

€9 Infale munera offerent €3c..,. vocationem

entium , C5 Procerum etiam ex. gentibus 4

P

Chriflo $ ad Chriflum pranuntiet ; undefub-

ditur,,,. Et adorabunt eum omnes Reges terre,

"

A?

WP

T

ommes gentes Jervient ei... Magos tauten ado-

ratores. Chifli Dynaflas fuiffe , ac Regulor,

Wn um u

probabile efl.. Si cui placeat, plura in hu-

p W i

jus fententie confirmationem legere, is

p

videat Galefinium in Not& ad Martyrolog,

ab ipfo editum pag. 13. P. Honoratum

u)

à S. Maria Tomo 2, L.b. 3. Differtat. 4. Atrt,

Mil

2. P. Ayalam í» Pi&gere Chrifliano lib, 3-

[

cap. 3. num. $, Sandinum im. Hifforia Fas

La

milie facre cap. 3, Cardinalem Gotti de

ia

Veritate| Religionis Chrifüane 'Tom. 4. part,

20 l

I c4p YI S. 14. 9 feqa.,

a

TM

39. Melchior Canus celebris Theo-

m,ml

5

logus

i

Sextá Januarit,

6;

LT

logus.lib, Y1. de loczs "Tbeologicis cap. $.

lt

animadvertit , oppidó imprudenter fa-

h U n

&urum eífe, quisquis pró Concione

A Cs

Magos Reges fuiffe, negare aufit; pro-

n t

ptereà, quód eares non nifiad turbasin

Ti ent

populo ciendas fadtura effet, üt qui con-

ial

trarià opinione , eáque validisargumen:

Hanc opinit-

T

tis innixà jam fit imbutus.

, lt

nen , verbafunt Cani, z 44« plaufibilis

LL

fit ac popularis , Chrifl fideles j« olim libeus

i a p

zer indaerunt. .. Neque opere pretium judico,

n

ff quis, in. concioue publica eam dif[aadert. cov

r

uctur s nam di[[uadere uibil. attiuet , 4c frute

Mp as

ftrá niti , € mbil aliud quàm laborando odi-

um quarere. extreme. deimentie : eff. prdfi

jj t

d nb

paucis forté fidem, argumentatioue tHà feceris,

multas taten in;populo querelas , . diJidia. ac

Qu

ml

lites induces,. Sine, evgo , plebem. probailbilfz-

main ópiuionem y: pre[ertim que. penitus ine-

Pa

pj k

dit ac inveteravit , cum [us Majeribus v&-

finere,

il 1/ /M.b

.. 40. Idem infignis Theologus , que

i

fuperiüs contra hanc fententiam obje-

"

T^

&la vidimus , üt quód Magi in Evange-

lio non vocentur Reges , quódque ab

Herode nequaquam regio honore ex-

s

cepti

")

h

66

Feflum Epiphbanie: Domini,

n

cepti fuerint, his verbis diluit:

ud

ii

enim Regum uomen Evangelifta fuppre[ferit,

id omnino nibilefl : non enim exiflimavit E-

[

2

in

Imm*

vangelii teflmonium regio apparati cumulan-

at

IA,OI

dum , eoquód Magorum fapientiam € gravi-

p Utl

tatem amplifJané ornaveriz,

7n verizate fane

g

h

eccultà confirmandá regia. appellatio obfcura

1

W

i

€9 otiofa erat ; Magorum vox preclara €

|:

[

oppor?una. Nam quód Herodes Magos pa-

:

rum bonorificé exceperit, boc aut. Herodiani

faflós indicium efl , aut Romana : glorie €9

'

majeflatis,

Indignum veró efl magui regis

gl

Iumorem in miuutoram invidiam oduimque

Convertere,

wb

4I. Cani veftigia premunt cxteri Au-

thores füprà relati , qui infuper adverti

n

volunt, non exiguum Magis ab Hero-

" ï;f.a:w í

de habitum honorem effe, quippe qui,

i

i

li

]

ingratiffimo nuntio de Rege Judeorim

recéns nato conturbatus , eosdem nec

m

uU

ij

carcere, nec morte multaverit, neque

illos tanquam occulte conjurationis

r

.x

Í

participes regni finibus exturbárit ; id

Iaäis

quod dubio procul futurum erat , nifi

f Tif

1

/|

ipfum peregrinorum Procerum ; & Re-

r

gulorum reverentia compefcuiffet ; imó

i, ]

ne

w

Sextá. Januari,

67

y di N

neipfi quidem Magi Herodem tantá

verborum libertate compellare aufi fuif-

tl

!l tf

fent, nifi propria dignitas & conditio

Mititni

animos addidiífet.

Caterüm quód

Mi

Herodes Magorum ex Bethlehemitica

- n

domo diíce(fum feriüs refciverit, ea

i

difficultas utrique fententie communis

L

eft, neque ex eo nafcitur, quód Magi

0T

Reges fuiffe dicantur, fed quód Hero-

TT

des certi quidpiam de nuntiato novi

um i

Regis ortu avidiffimé cuperet explora-

re

Unde concludere neceffum elt,

d

sluy i

ejusdem fummi Numinis providentià ,

quaz Magos, infalutato Herode, voluit

in regionem fuam reverti, factum eti-

mutat

il

am eífe, ut Herodes hunc ipfum difcef-

fum aliquantó tardius intelligeret.

lgl

42, Reliquum nunc eft, ut de loco,

um

w t

ubi Divinus Infans à Magis adoratus

fuit, nonnulla dicamus.

Qua in re

ia

verba S, Matthzi non nihil difficultatis

Zïfd[ ] qul'::

od

allerunt, utpote qui locum, in quo

j

JESUS à Magis inventus eft Domum vo-

Cat: €9 intrantes domum imvenerunt pue-

W[,m

r4mn C9c, Eà voce quidam indudi funt,

r W

ut crederent , JESUM à Magis non

M&U?

L

fuiffe

Ó

68

Foflzin Epipbania Domini;

u

T

/

fuiffe repertum in fpeluaca; inqua pri-

ns natus fuerat, fed.in domo, ad quam

p

Jii !f

d

majoris commoditatis ergó à Parenti-

j

bus fuis translatus fuit.

Hzc S. Epi-

r

[O

Jn

phanii opinio . eft. /ib, 2. costra. berefes.

n

Hoerefi $1. Ingrefft domum iuvenerunt. pue-

j

h

rHIL Ccum Maria y;non ampliis in fpelumca,

uin

fed iu daino,. Idem Theophylactus tradit

N

in caput 2.8. Mattbai,

Qüeni Maldona-

W

[

ii

[I ]

tus àn Commeutario fequitür ,. fcribens ;

Moyfierio jam evat fatifacium.

Necelfitatem

ij H .m*

fud

cefiáffe credendzin eft 5 €9- Mariam: aut. Jo-

Jeph ouni diligentià commodiorem beum qua-

j

:

frviffe , [nadet ipforin pietas, . Alii& con-

trario tenent , Chriftum in loco natali,

j

T

fivein antro Bethlehemitico inventum

l

p

à Magis-fuiffe, neque obftare, quód lo-

A'W !

J;

cusille ab Evangelifta appelletur 4emzr,

N

cüm coníftet, apud Hebraos quemcum-

quelocum, & veró etiam nidosavium

Bu

domos vocari 5. fic píalmo $3, nidus ci-

i

conia Herodii dowmus: dicitur.

Hzc divi

Hieronymi . exprelffa fententia eft , uti

Ài lu

Elä

colligitur ex ejusdem Epiffela olim 17.

Wi

nunc 44. ad. Marcellam ,. ubi fic habet :

iilb

Ecce iu boc parvo ferre foramine celorum

"

Qd

1

l

€0n*

s

Sext4. Ianuarit.

69

lijg;

éónditor natus efl ,. bic involutus paunis , bic

] domo, j

vifus à paflaribus , bic demonftratus à flella , bic

ts

Et Ecclefia in hodier-

i ls

adoratis à Magis,

no Feíto canit : Hodie flella Magos duxit ad

du

prefepe.

Quod oppofitum fenferit- S.

Y

"] imm:;

Epiphanius, id indé na

tum eíft, quia

ag

credidit, Magos non adveniífe poft

0p

tredecim à nato Chrifto dies, fed poft

i«

duos ab ejus ortu annos, uti inferiüs

pitir;

dicemus, P. Ayala libro €9 loco fuprà ci-

t

;

Zatis nutit, 3, priorem opinionem fequi-

& Mi

tur ; P. Suarez dicloloco fe&. 4. pofterio-

nl

rem amplectitur, & inter Patres com-

g i

muneém eífe docet ; idem afferit Theo-

ml

phylus Raynaudus i. Diptychis num. 13.

m d

& Eminentiff, Gotti in libro fzpius re-

'oblüfin**

lato cap, Y 1. S. 4. num, 37.utramque fen-

tentiam ait probabilem effe.

.o CO rR

p

a

nelius à Lapide u caput 2. S. Matth. vers.

II, in fecundam fententiam propen-

d

det, acdicit, in Bethlehem , urbecula

a.'W H' LA'

lgt ?

eatenus obfcura & angufta nonnifi uni-

cum fuiffe publicum hofpitium , ejüs-

(eutett

nffl'u'vlf

que partem ac veluti appendicem fta-

bulum fuiffe equis & jumentis accomo-

y, 14

datum ; ideóque $. Matthzum , ubi

,jnP

ait,

váo)

Feflum Epiphania Dowmini,

4

!

ait, Magos intráffe domum; commodà

intelligi poffe de prefepio aut ftabulo ad

lo

?ll

eam domum fpectante, — Et Calmet in

7

Commientario ejusdem Capizi 2. ad ver:

fomYt, exactam inferit defcriptionem

Qu |

L«W m

diverforii publici Bethlehemitici , alio-

guutti

tümque, apud Orientales hofpitiorum

in hanc usque diem vifendorum, atque

ol

qucm?r!

concludit , in eorum fententia , qui

p

utant, Magos nonnifi poft biennium

à J. Chrifti nativitate adveniffe , admo«

".

n2

düm probabile dictu effe, quód dilapsà

n

intereàtemporis hominum multitudine,

im st

qui edesillas publicas priüs occupárant,

Magi puerum JESUM aut in mundiore

um

u

ejusdem diverlorii loco, aut in domo

Tl

privata magis decenti collocatum inve-

nerint,

suti

- 43. Quodfi dubii iftius diffolutio

ao

od

penderet ex tempore adventüs Mago-

rum, ita, uttota ratio afferendi, Chri-

bl

ftum in domo , non in ftabulo adora-

i

tum fuiffe, ex biennio illo peteretur ,

:WH;-feap(c

quod quidam à nativitate Servatoris us-

Ut

'tria

d

ue ad MagosBethlehemium perductos

uxiffe putant; facilé, nos ac citra ul-

li lg

lam

j

Sext4 Domiaui.

r

Jam dubitationem dicerentus , non ali«

vmmodö;

ii

bi preterquàm in prefepio JESUM à;

Magis fuifle inventum ; proptereà,quód:

ln

"m

àcommuni fententia inferius referenda,.

Donen

quz tredecim folummodoó dies ab ortu:

Salvatoris usque ad Magorum adven«

1 d.

n

m

tum.numerat, nelatum quidem ungu-

n

em difcedere certum. nobis fit, Sed

quoniam .contraria opinio aliis etianr

t q

tundamentisjanr commemoratis innitia

D

: d

tur, utramque in medio fic relinqui-

nus, ut tanen ob expreífam S. Hiero-

il

nymi authoritatem , utpote habitatos

N

at

ris terre fancx , ejüsque locorum &.

m

monumentorum íÍcientiffimi ,, animus:

ineorum fententiam magis inclinet,qui.

tindon?

TUf

Divinum Infantem in prafepio à Magis:

repertum & adoratum dicunt.

Alte-:

rum hujus quzítionis caput, de genere:

df

J

D

Mp

cultüs Chriíto à Magis exhibiti faciliüs:

ànobis, fidentiüsque expedietur,

gj Cun

44. S. Mattheus obfequium defcri-

jo adore

elerifs

pturus Redeuptori à Magis praftitum,

ytrs t

ita loquitur: Procidentes adoraverumt eum :

€3 apertis tbe[auris [ui, obtulerunt ei munez:

ydneos

Ya aurum , tbus €3 . myrrbam,

in que

t dn?

ia

verba

l

72

Fefun Epiphania Domini,

u

verba Cornel. à Lapide fic commenta-

turi Erafmus cenfet, Magosmon cognovi[Je,

";nlon.d*ïm

Chrifium e[Je Deum , ideóque non. latriá ,. fed

)

£ultu civili eum , £ Regem. Judaorum ado-

Á

váffe, id efl , veneratos effe,

Verzm con-

trarium: docent Patres C Interpretes , fcilicet

Ti

Magos inflin&lu Dei agnovi[fe Cbriflü Divini-

zatem , eimque latrià. adoráfe ; ideóque. &i

Wbus, quod [oli Deo debetur , obtuliffe,

Eadem aliorum quoque interpretum

/

Íententia eít.

. 45. Et tamen ineunte hoc fzeculo;

T

fuit, qui in translatione Nevi Teflamen-

'( L'l

J

zi Anno 1702., Trivolii ( Irevoux ) in Gal-

liis edita,. & primó quidem à quibus-

$

dam Francie zelofis Epifcopis, tum à

S. Sede Romano - Apoftolica Anno

1704. undecimà Martii prohibità, in

)

dubium vocare auderet, an Magi Chri-

(

ftumadorantes, Divinitatem illius co-

(

gnoverint; ejusdem furfuris eft, quod

Author Bibliothece Critice in Diflertatio-

ne À. 1709. Bafileze typis vulgata fpar-

j

gere non erubuit, Verüm P.Honoratus

l

à S. Maria Tom.2. derepulis & uf critices

^

lib, 3. Differt, 4. Ztrt. $, luculenter & in-

vidé

i

Sexta. Januarii,

73

lia ;

vidé probat, cultum à Magis exhibi-

W.

tum noncivilem, fed latrevticum fuiffe,

"Y1

Magis fupernà illuftratione Divinita-

&i

tem pueri JESU cognofcentibus; atque

t

hocmodo verba S. Matthei communi-

V,f

ter à Patribus & Theologis intellecta ef-

"

i D

"a

;

fe, neque aliter ( etiam juxta regulas

Vi d

exactiffimz critices ) intelligi poíle aut

! hij

debere; denique eorum , qui id ne-

i

gent, aut in dubium revocare aufint,

fententiam cenfurà theologicà dignam

du

effe.

Tiatte

46. Et fané fi Magorum, vifo JE-

ij

SU infante, humi procumbentium rez

j g

verentia, ac munerum quamlibet pre«

tioforum oblatio non fuerit fufficiens

wpiS, timi

ja d)

atque indubitatum agnitz Chrifti Divi-

Dhibi[ä) !

nitatisindicium ; proptereà, quod ex

ufu apud Orientales recepto, nemo an-

M

rili 0

te Regem, nifi donis oblatis, compa-

Sfü: qm

rere folitus fit, uti patet Genefis 43. in

Yjrato

filiis Jacob erga Jofephum Proregem,

pl

3. Regum cap, Yo. in Regina Saba er-

[os

gaSalomonem Regem; ipfa certé mu-

nerui, quai Magiattulére, qualitas &

,,qu aitigö

,

ratio perfpicuum facit; ipfos J, Chrifti

y.d'

Divi-

4

(

74

Fefiuu Epiphanie Domini.

Divinitatem & cognoviffe, & cultu la-

" "W

tri: adoráfIe,

Attende. quid. obtulerint $

n

€9 cognofte , quid crediderint , ait S. Ful-

d

Et' Po Ca].l

gentius fermone de Epipbania.

rA

met fententiam S. Irenei, Origenis, SS,

,

Bafili; Ambrofiüi, Auguftini, Hilarii,

gt

Berüaráüi, nec non Juvenci & Sedulii

qügm

fecutus in caput 2, S. Mattb. v. x x, Ícribit:

po) 'Tb;lï

j

]

Qumes fere Patres in bis smuneribus agnovére

!

Àl

m

;SJI

suyfierium , quod. J, chrifli Divinitatem , re»

Bb

gnum €9 bumanitatem.| indigitabat.

Thbus

Deo convenit : regi aurum ?. bomini mottali,

eujw corpus opobal[amts conditur , suyrrba.

ä'iïüïæl:yx

[

»

E

47. Ac nequis Patrum authoritatem

1..11.17&";'&]3

eludere conetur, dicendo, thus equi-

ïï«uïxlitl'z*g

dem Deo, Regiaurum, & homini mor-

li

tali myrrham veriffimé convenire; in-

L.

f lol

Vi

dé veró nequaquam certó corifici , eos,

t

qui hujus generis munera przfentà-

ï

rint, Divinitatem Pueri JESU perfpe-

1

Gam habuiffe; non abs re fuerit» quo-

[

rundam Patrum fententiasin medium

1

proferre, qui Magos eà notitià imbu-

"1.

E

tos fuiffe, liquidó teftantur. $. Am-

brofius lib. de fide cap. 2. lic loquitur :

J .mOr-

I&.w

Unum Deum Magi crediderunt , &2 aurum,

V

ibus

"

j

Sexta Jantarii.

vl

75

1bus €99 nyrrba

m fupplices ad Chrifli cunabula

d

; a'xIWL

detuleruut , amro regem fateutes , €9 Deum

b

tbzre adoranutes.

Thefanrus enim r.

E£ni , fs

ii

crificium Dei , €3 myrrba fep

ultare ef, Sq

Bernardus Serzone 2.

de Epiphan,

COgni«

gi, H

nï..

tionem Magorum de Chrifto co

,& d

gnitio-

t

nibonilatronis comparat; ficuti

autenr

nemo negaverit ,

T

Divinitatis

latronem agnitione

TTTE

JESU Chrifti colluftratum

uiffe ; ita nec Ma

gis fimilis cognitio ne-

"TEU

gati debet.

gt

Videte , verba funt S, Ber-

nardi, quam eculata fit fider, quam lyuceog

i mjuhn.

phoridt

octlos babeat, Cogmofcit Dei fllium laGlenten ;

cognofcit in ligno pendentem, cogno[cit smorien-

unep

poyinu

tein.Si quidem latro in patibulo, Magi in flabulo

nenre, ^

cognofcunt z illeclavzs infixum,ifli panuis invo-

Intum.S. Joan. Chryfoft, Homil. 84nMattb.

qui,s

Sapienter more fuo perpendit , quód

n p

i, dum Chriftum invenére humili

EU p

m

obícuro loco pofitum , nullóque

eorum infignium ornatum, quz reve-

j

rentiam conciliare folent, non alia

d

U

ia

ipfum de caufa adorare potuerint, nifi

quód Deum Optimum Maximum effe

:

rgqn'xkuï i

V

TA

Crederent, I4circo ibi nibil de Jeufibilibus

:

; f

IAgu-

L *

Wf* erande confeicitur , f;d angujum

Yium,

Feflum Epiphania Donini,

76

uI['

viti

"

rium , A6vile prefepium , 9 inops. Mater,

at iieliits nuda. Magorum pbilofophia clare[ce-

"

y

ret , €3 utdifcas, quiauon tanquamm bomini

gantiam , fed tanquam Deo autbori. omnium

fupphicárant bouorum, S.Leo Magnus Ser-

qnone 33. in Epipban, 4. miratur, quo tan-

dem modo visà ftellà, Magi occafio-

nem indé fumpferint ejus generis dona

afferendi , qux Divinitatem ,

humani-

tatem , ac regiam dignitatem . Chrifti

tam accommodaté . fignificarent ; fed

mirari definit, animadvertens , pra-

ter ftella fulgorem oculis illapfum, in-

teriori ipfos lumine fidei illuftratos ac

de iis, quz credere & facere oporteret,

admonitos fuiffe; fed juvat ipfa verba

S. Do&torisaudire: O perfe&e fcientia t«

1

vabilem fidem, quam non terrena fapientia eru-

divit , fed Spiritus $. inffitui ! unde euim bi

viri, cum profiifcerentur de patria , qui

nondum viderant JESUM , nec aliquid con-

zuitu ejus , quo iMium tam ordinaté veneraren-

|

zur , adoerteraut , banc deferendorum mune-

f

vum fervavére rationem ? Nifi quia preter il-

&i

lam flella [peciem ». que corporeum incitavit

obiutum , fulgeutior veritatis radius eorum

corda

Sexzá Ianuarit,

214

Mi

corda perdoeuit ,. ut. priusquam labores itinerrs

inchoarent , eum. fibi. figmificari. intelligerent ,

TO

a hn

cui in auro regits bonor , in thirre dvoina ve-

neratio , in uryrrba. mortalitatis confe]]io de-

um

beretaur,

Plurimis aliis eidem veritati

Ts r

confirmande idoneis Patrum teftimo-

Qu*

niis fuperfedeo, & rem totam Ecclefie

ii

auctoritate ratam facio, qu:x in Fefto

yrs a

Epiphanie Deum ita precatur: Deus, qui

,a

Unigeuitzan. um gentibus (lellà duce revelá-

J (hri

fi, Pratereà Hymno utitur à Sedulio de

,

Magis compofito , ubi canit: Dezmfa-

y, o

tentur mmunere.

Denique quod prate-

j M

reundum filentio non erat, verba illa:

j &

Dew, qui Uuigenitum tuum gentibus flella

p

duce veyelifli ; extantetiam in /ibro Sacra-

ï lpia Wb.'

suentorum S. Gregorii, ubi hancinfuper

/ [ciantiæm'w

orationem legas: Dews illuminator ommi-

jj

um gentium , da populis tnzs perpetua pace

m

gaudere, €3 illud. lnnen fplendidum. iufun-

util, l

de cordibus nofiri , quod trium Magorum

T d

mentibus ad[pirafli,

yrat

48. Suprà indicavimus , preter ado-

n

rationem Magorumin Fefto Epiphanie

yie

recoli quot annis folitam , celebrari eti-

"T d

am Baptifmum J. Chritti, & prodigium

j

ls?

3

aque

p

/

f

78

Feftum Epipbauie Domini,

aque ab ipfo in vinum converfz.Quam-

idp

1

gt

obrem de utroque hic loci fermonem

f

inftituere neceffe eft, Hiftoriam JESU

W

Chrifti baptizati S. Matthaus in hunc

J

modum commemorat : cap. 3. à verfa

13.

Tunc venit JESUS 4 Galilea in Jor-

danetm , ut baptizaretur ab e» ( Joanne) Jo-

m

l

ennes autem probibebat eum , dicens : Ego

ze debeo baptizari, €9 tu venis ad me ? Re-

fpoudens auteim. JESUS dixit ei : frne iodó ;

i& enim. decet nos implere omnem juflitiaur.

Tunc dimi[it eum.

Baptizatus autem JE-

SUS, confeflim . afcendit de aqua, €9 exce

"

g,

aperti fant &i coli , & vidiz fpiritum Dei de.

fcendentem. ficut. columbam , €$ . venientem

fuuper [&:. 9 ecce vox de culis dicens : Hic eff

[/

£filius 1ueus diledus , in quo mibi complacui,

Simile his legere eft apud S. Marcum

cap. Y. & S. Lucam cap. 3. Porró aque

in vinum commutate miraculum S. Jo-

i:

annes capite 2. his verbis recenfet: N-

[

píie faclo [unt in Cana Galilee , €3 erat ma-

l(u] TT

Di]

zer JESU ibi,

Vocatw efl autem E 1ESUS,

fi

M

€9 difcipuli ejus. ad nuptias.

Et deficiente

n

(

vino , dicit Mater IESU ad eum: Vinum

"

*k

T

n babent, Ef dicit ei IESUS : quid mibi

€3 ri-

UT

l

Sextá. Januarii,

79

us

€9 tibi efl mulier ?. nondum venit bora wea,

gmmxm

Quàm falsó & impié quidam haretici

F

verba hzc Servatoris detorqueant, &

t It N

JESUM Matris fuz preces cum ftoma-

iij

cho repulifle fabulentur, ex iis, qu

lui]r

S. Evangelifta profequitur , manifeftum

)

fit, Etenim Virgo Mater ad miniftros

m t

fepenté converfa inquiebat: quodcum-

abl

que dixerit vobis , facite,

Erant auteim ibi

;f

lapidee bydris fex pofito fecandimm: purificas

a jf

tionem Indaorum , capientes fimgula metre-

r

tas binas vel ternas.

Dicit e& IESUS : im-

TM ld

plete bydrias aquá 5 £ impleverunt. eas u-

Ym Dd

que aà jammum.

Et dicit e IESUS ; Hau-

B emett

rite nunc €3 ferte. Architriclino: & tulernut.

liu; D

Uz auteim. guflavit. Architriclinus aquam vi-

al m

nun fa&lam , €9 non fciebat , unde effet ; Mi-

d » w

üiffri autem fciebant, qui bauferant. aquant,

od

vocat fpon[(um . Architriclinus, €9. diwit &

yalm q

Omnis bomo priniam bonum viuum ponit , *

[ECEHM: Y

eum inebriati fuevint , tunc id, quod deteri-

4 Em

U5 efh — Tuaptem ferviflüi bonum vinum use

que adbuc,

Vides hic miram & prodi-

utemifj |

j

(

giofam JESU Chrifti in exaudienda

Matre benignitatem , quam ex przefen-

1 um f

j

T.

ti re alísque rationibus demonftrat

'Iheo»

4

$o

Feflum Epipbanie Domini.

)

n

i

"Theophylus Raynaudus i» Diptycbis Ma-

j [H'

rianz pag. Yo$, & multó luculentiüs Cal-

"ä

i

:

1

P

met in commentario hujüs capitis a2

ve[um 4, 62 5

fecutus authoritatem

Origenis, S. Auguttini, S. Gregoriialio-

rüámque melioris note interpretum do-

cet, Salvatorem iflbic) locutum , mon. tan-

ä

quam botminem , fed tanquam Deum , & ta-

men intellexiffe Virginem, vel ex fizue

n

aliquo , vvel ex vocis fouo , vel ex nutau ocu-

loruin Salvatoris , illum ecrevi[Te id. explere,

if

quod ipfa petiérat, ideóque fpe ac fidu-

j

j

(

€ià plenam miniftris commendáffe , ut

m

imperandaà Chrifto fine mora facerent.

Sed ad hiítoriam redeamus, quam $.

joannes ita concludit: Hoec fecit imitium

figuorum IESUS in Cana. Galilee, €9 mani-

feflavit sloriam [uam , C9 credideruut in

eum difcipuli ejus.

M

49. De Baptifmo S.

| Joannis Pracur-

V

foris Domini S, Thomas parz. 3. q2/l.

!

'38. per varios Articulos tractat,

Acin

J

p'rimo quidem difputat : strZm : comve-

UM

uiens fuerit, Ioannem baptizare? conveni-

)

ens autem fuiffe, tum aliis argumentis,

Milim

tum eo maxime probat, quód is baptis-

mo

"

Sexta. Januaril,

8r

il

r

mo fuo homines affuefecerit ad baptis-

Vr

Jft.

*(71-

mum Chrifti, atque ad hunc rite fufci-

piendum pravià poenitentià, quam pa-

Mhoratn

làm omnibus inculcabat, eosdem para-

vetit.

In fecundo Articulo quarit: am

&UE

ftm d*

baptifinus Ioannis a Deo faerit? Hoc quoque

n

affirmat, illisque S. Praecurforis verbis

comprobat ; Qui me uifit baptizare in aqua,

u t

tf

ille iibi dixit: [uper quem videris [piritum

€3c. Ubi tamen duo ait diftinguenda ef-

& TU UO

F hj

"M

MA

ln

fe, videlicét ritum baptizandi, & ejus-

.

£

dem baptifmi effectum.

Ritum qui-

k

A

dem à Deo extitiffe ait, 4wi familiari

i,

Spiritás S, revelatione Ioaunem ad, baptizan-

vt

dum inifit ; ejusdem veró effectum docet

s Q* !

füiffe ab homine: qzia uibil in illo bapii-

7 !l[i.' ju

Jino eficiebatur , quod non po[fet facere bouo :

, r

unde nou fait à Deo , nifi in quantum Deus in

gt

bomine operatur.

Dominicus Soto :2 4,

fententiarum . Diflind, 2. quaft. 2. Artic. T.

m

Magiftri füi verba fic exponit:. Bapzifzus

w V

1

loanuts partim fuit à. Deo, partim ab ipfo 10-

4 !

anne; uamfiritum baptizandi coufideres , fa-

s

miliari Spirits S. 2evelatione ad. td. Ioanmes

"i COEïï:f

fuit emiffus £dc.. Si autem cffedum , uil ia

u^

æjiar?,'

p

€0 fuit ; quod Ioaunes ipf non po[Jet pr.

qiemi-

H

:

$5

Feflum Epipbanie Domini.

n

quoniam , itillico dicluri fumu , gratiam mn

1

,

a

i

conferebat , fed tantizms abluebat corpora.

In

TM

tertio articulo. difquirit : am in baptifimo lo-

q

Q

ynd

anns gratia daretur ?. Et refpondet, ba-

ptifmi illius hanc fuiffe rationem , ut

p

f]þüm

gratiam non conferret quidem , fed ta-

[

men ad eam recipiendam prapararet,

g

itil

tum quia Joannes doctrinà fuà homines

g

|

ad Chrifti fidem adducebat, tum quia,

pil

l

üit proximé didum eft, ad baptifmum

Chriíti eos a(faefaciebat, ac per poeni-

iil

z

Mu

tentiam ad ejusdem baptifmi fructus

confequendos rité comparabat.

Efti-

us in 4. fentent. Difindl. 2, $. 2. €2 feqq.

quid inter baptifmum Joannis & bapti-

li

Ífmum Chri(ti interüit, docté probat, &

Venerabilis Dei Servus Cardinalis Bel-

(

larminus T 3. Controverfiarum lib. 1,

L

[

de Sacramento Baptismi cap, 21. E9 feqq,

u

contra hareticos noftrorum temporum

if (

à Sacro Concilio Tridentino Canone t.

vf

1

Jeff. 7. de Daptifino jam anathemate per-

]

Cuiios,

$i quis dixerit , bagtifimum . Ioannis

]

babuiffe eandem vim cum baptifimo Chrifli,

f».u».&flh'f

à

anatbema [it,

Evidenter demonftrat, ef-

i

ficaciam , quà baptifinus Chrifti pollet,

vi

R

!

Sextá Iangarit.

83

fl

vi fuh. Jrue ex opere operato , üt in fcholis lo-

m T

quimur , delendi peccata , nu

Matenus

hj

conveniffe baptismo Joannis. Quid

ündt, .

multa? triplex in facris litteris baptis-

(net, d

mus memoratur, primusapud Hebra-

tf

os ufitatus erat duntaxat , facra quz-

!

Qd

dam luftratio, certis actionibus, aut

I

eluende cuidem immunditie legali

, ünqi

premitti folita: alter erat baptismus

Aigtinus

Joannis, quo homines ad fanctitatem

p p

per baptifmum Chrifti obtinendam pa-

[ni du

rabantür ; tertius denique baptismus

bi, D

J. Chrifti , remiffionem peccatorum,

NI

gratiam & fanctitatem conferens. Por-

motup.

rO0, üt S. Thomas eádem Oza«fiene 38.

i pmbat. i

Artic. $, advertit, licét Baptismus Joan-

A D

nis non ftatim ceffaverit, ex quo Chri-

f

ftus illum in Jordane fufcepit ; defiit ta-

X

men, poftquàm Joannes in carcerem

retrufus fuit,

Quanquam non defunt

yuiengtt

j u

noftrà etiam etate, qui in Arabia & Per-

fideex Chriftianis, Hebraicis & Maho-

d

sj

metismi ritibus malé confutam Religio-

nem conftituentes , Difcipzli Ioannz ap«

u (fh

SmOUl n',;i."

pellantur & baptismate Joannis, ütipfi

quot annis initiantur; üt re-

Chriüiyol' |

bgunt ,

D

fert

l

|

84

Feflum Epipbanie Deomini,

[j

h W

li

fert Calmet im Differtatione de Baptismo

Artic. 2.

s

pwl

W

Q

so, De BaptismoS. Joannislegimus

Mattb. cap. 3. quod. Judai baptizabantar

in lordane, coufitentes peccata fua , yYdém-

)

uéà S. Marco cap. 1. commemoratur:

[

[

;

egrediebatur ad eum. omnis Iudee vegio , €3

NI

Hierofolymite unioer[fi , €9 baptizabantur ab

ilo in Iordanis flamine confitentes peccata [ua.

Ubi quaftio nafcitur inter facros Inter-

2

pretes, qualis eafuerit criminum con-

00

feffio ? Cardinalis Cajetanus exittimat,

Judaos peccata fua verbis minimé de-

u

M

claráffe , fed baptifmi fufceptione pec-

catores fe confeífos fuiffe, adeo ut

[l

unum idémque fuerit ablui & confi-

teri,

Verüm hac interpretatio repu-

,

( Zfi |

gnare videtur verbis utriusque Evange-

D

I

lifte mox relatis, in quibus Paptismus &

d dit

n

confz]jo fic tanquam geminceactionesin-

li

A

DI

m

L

ter fe diftincte proferuntur. Tortatus

üt concedat, Judaos verbis etiam pec-

ff fdï

catorum fe reos declaráffe, putat ta-

[

men, id folüm confusà quadam & ge-

tf

N

nerali formulà effectum fuiffe, numero

i:ïmpit

'Tho

& Ípecie cqlparum fupprgffls.

ii

Ina

s

i

Sextá. Jaugarii.

85

mas WAaldeníis Tomo 2, de Sacrameutis

ii

cap. 136. probare nititur, Hebraos gra-

ij

vium perpetratorum criminum , üt a-

TT

dulterii, homicidii, blasphemiz, non

ZA

autem eorum , qua&folo corde commi-

YUOR

ferant, fe fe accusáffe.

P. Suarez iv 5.

TO

partem. Tom. 2« quaft, 38. Art, 3. veram

TT

atque diftin&am oris confeffionem eam

TM

fuiffe tenet.

Joannes Morinus lib. 2,

jcor lt

de adminiflfratione Sacramenti penitentia cap.

IUXOE COL-

20. € duobus feqq. ex antiquiffimis Ju-

daorum monumentis ac codicibus claré

QX

inne t

oítendit , apud ipfos manifeftationem

yiun p

omnium peccatornm ufitatam , adeó-

ue neceffariam ab iisdem habitam fuií-

e, at

fe, ut fine illa nec veram effe poeni-

,:.

tentiam, nec culpas deleri pofle crede-

iif

UC ao

rent,

Denique Calmet iz differtatione

s bl;;;x;«; M

de baptiso proximé citatà, Hugonem

Grotium adducit, qui etiam ipfe con-

tra frattum fuüorum heterodoxorum

. 1

opinionem eam maximé fententiam

mre'nr'

M

probat, quz ait, Judaos crimina fua

fingillatim recenfuifle, iistamen exce-

n

FUb

nffh h^ |

ptis, qua capitali poenà digna effent ;

us probabiliffimé

d a

ex quo idem Qroti

7

Ccon-

u

86

Feflum Epiphanie Domini.

.

lr

conficit, idem à Judaeis, & quidem

9

j

j

majori pietate ac fiducià factum effe,

cüm ad Joannem Baptiftam Sacerdo-

yi

P

jhl

tem, Prophetam, ac fpectate virtutis

virum baptifmi gratià fe conferrent,

o

jl

« 1, Utcunqueifta (int, illud certum

eft, confeffionem Judeorum nec Sa-

[

cramenti rationem, nec vim remitter-

di peccata habuiíle: Haczamen confe]Tro,

inquit à Lapide ia cap. 3. Matth« v. 6. non

erat. Sacramentum » nec peccata. condonabat,

i

uti fit in. Confe[Jioue à Chriffo infituta, Ca-

terüm licét gratiam non effecerit, va-

"m

luit tamen ad falutaria monita utiléni-

l

n

que anima medicinam à Sacerdote con-

fitentibus impertiendam, uti opportu-

TE

né advertit Soto loco cit. Art, 2, ubi Ju-

daos ait confiteri folitos, von at gratiam

TT

[)

zanquam pev Sacrantenta [ufüperent , fed ut

h

aliqua falutaria tonita €& confilia 4 Sacerdo-

,

Ilaj

M

tibus audirent , €9. illós for[an aliquas cafi-

gatorias puuitentias imponerent.

Et P- Na'

PUL

talis Alexander n cap, 3. Matrb, uum 7.

vt

de Judzis ad Joannem Baptiftam egref-

idegi|

fis ita fcribit : Nonj/olizu autem peccata [u4

at

ifmum

"f

generatim cafütebafztur—, qui ad. Bapti

10!4'77f

l

Sextá Januarii.

87

T

Joannis veniebant , fontes fe declarando , fed

dnd,

fpeciatim graviera , quibus obnoxii erant, pec-

1 d

cata confitebantur , «t veniam , confilium ac

lp vt

remedium peterent à Propbeta baptizaute,ejds-

Wrif,

que apud Deum precibus jwvarentur, — Deni-

Wt

que & illud certum eft, confeffionem

j

$. Joanni factam, tametfi nec fuà, nec

uml

Baptifmi à Joanne miniftrati virtute

m

culpas deleverit , nihilominüs ad eam

ho

condonationem

obtinendam

ani-

induudá,

mos preparáffe, uti S. Thomas cita-

ihit, C

1à quafl. 38. Art. 3. ad fecundum do-

jv

cet: Dicendam , quàd illa confe[fio peccato-

nia

rum non fiebat ad remi[fionem. peccatorum

xeoltt

fiatim pev baptifinum. Joannts. exbibendaim ,

fed confequendam per puniteutiam — confe-

w

Mzmþ

quentem , €3 per — baptifimum | Chrifli, ad

aih

quein penitentia illa preparabat, ld quod

multó anté S, Auguf(tinus lib, $. contra

il W

jf

Donatiflas cap, Yo. affirmavit: Quangquan

ita credam baptizáff? Joauuem in aqua paui-

"Tl

] i

tentie ad remilJionem peccatorum , ut in eo

baptizatis in [pem remitteventur peccata , re

,1ftlf"71'r'77f

ips veró in Domini baptifmo id fieret ; fimi-

! n'[hm—?f:',

lia his repetit /z Eucbiridio de fide, fpe €9

jo p

eharitate cap. 49. fcribens: Nem enim rena-

u

L

l

fcebat-

Mi

88

Feftam Epiphanie Dontni,

j

jl

fcebantur , qui baptifinate Ioannis baptizabanz

i

tur 5 fed quodam precur[orio illius minifterio,

r

1

qui dicebat : Parate viam Domino : buic uni,

iu quo [olo renafci poterant , parabantur.

$2. Sed ut ad id, unde non inutili-

ter digreíli fumus, fermonem refera-

mus, S. Thomas quaflinme 39. 4rtic. 1.

quarit: an conveniens fuerit Chriftum

i

baptizari? fuiffe autem probat, uthàc

ratione aquz per contactum fanctiffime

carnis Chrifti mundatze & fanctificate

)

uv

Laptifini vim baberent ; addit fanctus Do-

dI:

&or ex Chryfoftomo , quód, quamvis

('5

Chriftus ipfe non eífet peccator; ta-

men, quia naturam fuícepit peccatri-

cem, & fimilitudinem catnis peccati ;

J

idcitco baptifmate ipfe »on ia fe fed. z4-

uien in. 4lis indiguerit.

Eadem A4rziculo

)

LOI

vl

2. repetit, quarens, an Chriftum de-

cuerità Joanne Baptizari; porró artica-

"n

h

lo 4. Chriftum docet in Jordane vo-

luiffe baptizari, utintelligeremus, ficu-

UA

:

ti olim filii lfraél per Jordanem in ter-

u

L

m dI

ram promifílionis tranfiérunt, ita nos

per baptifmum à Chrifto inttituendum

]

':

IL!

1S,

"

in verilfimam illam terram prqnïifüon

*

in

JORU

|

l

Sextà lanuatit,

$9

|

J

:

in regnum Dei introcamus , cujus por-

Aj

tam baptifmi fufceptio aperit, " Eodem

LTA

in loco, ubi Chriftas. Baptifmum in

la,

Q ii

jordane dignatus füit aduiittere, teíte

,

f

Bedà, aut qui

cunque auctor elt libri e

1 r

"

Succeffu temporis

locis fanciis cap. 13.

) AT,

Ecclefíia & monafterium in honorem

Mu

]

Divi Joannis Baptiftze exzedificata funt.

n

Et Gregorius Turonenfis iz libro de gloria

r

!

s

arte Jorda-

Martyrum velert, aquas eà p

Bll

nis, in qua Chriftus ablui voluit, pra-

ns D

terüuentes, mundande lepre virtu-

| us

tem habuilffe,

In Iordane babetur locus, in

at

quo Dowinints baptizatus eff ; In umo eteuim

p'uupml:'

.....

refluxii aqua. ipfa vevolvitur , iu qua nuuc

(I)s

l

leprofi suundantar,

Czm enim advenerint,

T

Jfespis lavantur in flumine ,. donec ab infirini-

n d

date purgentar.

De publico tamen , du

(Iig

ibi commorati fuerint , vi&um accipiunt j 4«

if

nati autem ad propria difcedunt.

fngu

«3. Idem Angelicus Dodor quaftio-

nem erriculo s. inftituit: recténe Chrifto

g

i

baptizato E orante aperti fint coeli ? Ejus

rei multas ibidem caufas congerit, qua-

,un[ í ;ïx

|

jl

;

rum ea videtur przcipua effe, utfpecie

|

à, effectus

promiüüïf*

l

coeliaperti hominibus object

bapti-

|

l

tl

90

Feflum Epipbania Domini,

v

j

J

J

baptifmatis in Nova Lege inftituendí

j

reprafentarentur , q4ia per baptifmum

Chrifli [pecialiter nobis aperitur introitus regni

[

cielefors ,. pofl baptifinum autem nece[Jaria &fl

i

omini 14215 oratio , ad boc, ut celum introeat,

In articulo 6, vatias & graves rationes

"

nO'.;

i

affert, cur SpiritusS. in fpecie colum.

ij

b« fupra Chriftum defcenderit; fubiu-

dé articulo 8. agens de voce Patris audi-

cï[&

W

tà, illam ad multitudinis aures allapfam

fuiffe docet, ut coelefti hoc teftimonio

publicaChrifto authoritas conciliaretur,

ejüsque origo, vocatio , & doctrina,

quá mundum innovaturus erat, palàm

confirmaretur,

Denique ut Judaxis

cogitautibus in cordibus [uis,ue forté ipfe ( Jo-

annes ) efféz Chrifius Luc. 3. omnis dubi-

'»æ

tatio eximeretur, planéque conftaret,

JESUM Metfiam effe indé àtot fzculis

v

expetitum , Filiümque Dei Unigeni-

|

tum & unicé diledum, reparando ge-

neri humano divinitus datum.

1

f

D

ld

$4. Ante quàm ab hujus argumenti

tractatione calamum avocemus, alia

I

quedam dubia à facris Interpretibus

A

moveri folita , paucis delibare juvat.

"IT

Oll«

]

Sext& Ianuarit.

9f

ltsl

Nonnulli addubitant , utrüm JESUS

hum

aptizatus fuerit per immerfionem , uti

nv

€xteri omnes Judai ; an per aquz effu-

UT

fionem , uti Pictores pallim exhibent

Wif

Joannem Baptiftam in Salvatoris caput

Sed e-

fetd

concham aqua effundentem.

R.

nim priore modo baptizatum fuiíTe , &

us

inJordanem immerfum,clariffimé indi-

Dirbad

cat S. Mattheus, dicens, JESUM lapii-

p

zatum confeflim a[cend:fe de aqua, EX ejus-

elmori)

dem Evangeliftz verbisalia quaftio dif-

Vil

folvitur, an prodigia füperiüs recentita

TO

ín ipfa Chrifti immerfione, an fecun-

ii

B

düm illam contigerint,

Quod enimà

]

baptismo acciderint, dubitare non finit

u)

WA

iril

!U

facra authoritas , Matthao teftante,

!

Baptizatus auteim 1ESUS confeftim afcen-

Qmi

i

dit de aqua. E* ecce aperti [unt ei celi, &

vidit 3piritum. Dei de[cendentem , ficut. ca-

(

il

u

»

lunban,

Idem S. Marcus & S., Lucas,

f

uti legentibus Evangelium manifeftum

i

»

j

li

;.

I

elt, confirmant.

Tertió queri folet,

juomodoó coeli aperti fint ; de qua re vi-

)f a[m]]m

de, filibet, S,'Thomam Pic quaft. 39,

a

Ar£, $. ad fecundum.

Calmet fecutus S,

o

p

ieronymum & Authorem operis im-

"d

pertecti

li

92

Feflum: Epipbania Domini.

W

[

perfedi ait, proculdubio intelligi vet«

(

bafacra debere, non de coelorum vera

M)

n

feparatione ac difciffione, fed de fubi-

H]j

[;u

to lumine ex penitiori coelorum parte,;

tUl

aut de nubisfinu emi(To, veluti cum fül-

D " ^

.getra aérem fcindere, ac per nubes ef-

j

b

fulgere videmus; eámque prodigiofam

lucem non folüm à Chrifto & Joanne,

:W

verüm etiam ab univerfo populo con-

Ípectam fuiffe; cui fuffragatur Corne-

liusà Lap.ad eundem verfzgm 16, capttis

D.

3. S, Mattbai , & Suarez in 3. partem 'Tom,

T

2. Difput, 22, fet). 1. Quartó difcepta-

tur, an vera columba fuerit , qua fu-

pra Chriftum defcendens, unà cum coe-

leftilumine Chrifti capiti imminente ac

circumfufo , veluti intento digito, po-

M

pulum docebat, vocem divinitus au-

4

ditam ad folum Chriftum pertinere.

u ïï*&

Cardinalis Toletus zznotatiene 70. in ca-

it Df

put 1« Joan. fusé de hoc argumento dil-

ferit.

Quidam volunt, columbam eam

non veram , fedapparentem fuifTe, nixi

verbis illis $. Matthzi frczt columbam, S.

sT

Marci £anquam columbam, S. Luce : cor-

porali. fpecie ficut. columba.

Denique S.

)

,"/,' 1

WV

hn

[

^

j

Joan-

Mif

l

Sextà Ianuarii,

Il

R

Joannis qzafr

columbam.

Huic opinio-

Ym

cit.feB.2. & Tyre-

bt

ni fubícribit Suarez loc,

us de apparitionibus [pirituum lib V .ide appa-

( p

[ticum d

ritioue vifibili uam, 6. Econtrario D. Tho-

ts d

mas qu«fl.39, Artic.7. docet ; quia Sprritus

S dicitur Spiritus veritatis loan, Y 6« 1deó etiam

Yigtr

V p

ipfe veram columbam formav:t, in 4ua appare-

z£: ; ibidem ad primm refpondet, Spiri-

yopub

tumS.defcendiffe five colambam five «m [pe-

i C

cie vel fumilitudine columba, non ad. excluden"

1j If, (4,,?::

Il

dam veritatem columba , fed ad offenden 'um,

m

quid ip[é non apparuit r [pecie [uce fabfiantia.

O

Ü

qu

Calmet in citata fepiüs Differratione de ba-

"

D

O

ptifiio Articulo 3. jure merito damnat cue

jusdam temerariam opinionem, affe-

1]

IU

rentis , Spiritum S. cum columba illa

hypoftatice unitum fuiffe; licét enim

, ünnioi

non omnino repugnet,talem in modum

n gt

uniri Divinze Majeftati naturam ratio-

ii n

nisexpertem, non addecet tamen, id

,;ygumento l

fieri; fed neque ad finem, cujus causá

gintnd

Spiritus S. apparuit, ejusmodi unio ne-

n

ceffaria erat, ficuti ex adverfo ad finem

"T

Incarpationis Verbi perneceffaria fuit;

l o

üt S. Thomas parte 1. quafl. 43. artic. 7.

l:

ad quartum bene advertit non enim in

'u? vïl:'a

pecie

94

Feflum Epiphbanie Douini,

,nird

M

Ípecie columbz Spiritus S, apparuit, ut

per ilam in genere meritorio aut fatisfa-

&orio quidquam operaretur, quemad-

U,nanl

modum Verbum caro factum per natu-

ram humanam medelam hominibus at-

atl

1

d

tulit: fed tamen veram columbam fuif-

"m JC

Íe in qua Spiritus S, defcendit, omni-

mi

T

um Patrumcommnuni fententià probari,

T

«iliri

y

ait Calmet in caput 3. S. Mattbai. Angu-

AR

ftini quidem certé exprefía hzc eft do-

a

Grina iz Jibre de Agone Chriffiano cap, 22.

j

Neque boc ita dicimus, ut Dominum 1E-

SUM Chriflum dicamus , [olum verum cor-

J

pus babuiffe , Spiritum $. autemi fallaciter ap-

d

parui[fe oculis bominum : [ed ambo illa corpora

Vera corpora credimus.Sicut enim non oportebat,

m

ut bomines falleret Filius Dei:fit non decebat ut

bonines falleret. Spiritus San&lus : fd oummipo-

|

li

zenti Deo, qui univer[am creaturam de nibi-

lofabricavit , non erat. difficile verum corpus

columba [me aliorum columborum winifferio

D

Jfigurare ; ficut. €9 non fuit diffile verum

corpus in utero Maria fie verili femine fabri-

At

lm

care ; cgm natura corporea €. in vi[ceribus

(

fümina ad formaudum bominem , € in ipfo

u)

M

mtndo ad formandam columbam imperio Do-

I

imini voluntatique ferviret.

55 Eo-

il

Sextà Ianuarii,

5$

D

$«: Eodem duce Angelico Do&ore

de prodigio mutata in vinum aque ter-

EM

I, r

tio loco agemus, Docet is parze 3. quaft.

mfrs

j

!n

43. Artic. 3. confuültnm fuiffe, ut JE-

It

lus

[

SUS non ante miracula patraret , quàm

Ia.

l

docere inciperet; initium vero publicé

li, o

docendi ante perfectam & virilem zta-

tem fieri non debuiffe,

Deinde in re-

n

Íponfione adzertium ex S. Chryfoftomo

ile g

lcdà

advertit ad fingularem difcipulorum ip-

fius commendationem pertinere, quód

im 1

nondum vifis Chrifti miraculis. eundem

hii (

W 010

fecuti fint, quód veró primo contpecto

T

rodigio dicantur in Chriftum credi-

diffe,non ita accipiendum effe , quia rzuc

nuls

n

primum crediderunt , fed quia perfeclizs cre-

dideraunt,

Quoód autem primum in nu-

T

ptiis miraculum à Chrifto fa&um fuerit,

i m

j

non obfcuré S. Joannes declarat, cüm

t

,

|

l

l

ait: Hoc fecit initium fignorum IESUS. In

/ W. w*

quz verba Tertullianus Jibro de bapti[ma

T

d

ii

cap 9. pulchré fcribit ; Primu rudimenta

[

/

poteflatis [uc vocatus ad nuptias aquá aupicas

n

i

Zr.

TT

fai?:r:

De hoc prodigio /ibro 4, de Canoni-

&atioue patte 1, cap. 2. uum, 4. egimus , &

s i

in capite 23. nunt. 11, ejusdem miraculi

Wi

]

qua-

I

"

96

Fefluim: Epipbanie Domini,

:

!

n el

qualitatem difcu(fimus.

Nonnulli exi-

2

íftimárunt, fponfum in nuptiis Can

fuiffe S. Joanném Evangelittam, qui

íftupendá aqua converfione permotus

;?1.

fponfam valere jufferit. Sed eam opi-

Y

nionem Cardinalis Baronius aZ anuum

m

Chryjii 32. S. 30 €9 feqq. graviter, nec

f

immeritó perftringit , & putat, Nice-

JLULJ

phoro potiüs hac in re fidem adhiben-

t

i

dam eífe, qui fponfum affirmat , aut

M.

p

Simonem Chananzum fuiffe , unum ex

3

Apoftolico Collegio, aezem dictum,

J

aut Nathana&lem, ex Cana Galilze,

Caftello in Galilza genzizm fito, progna-

tum. Prior illa, quam Baronius refu-

tat, opinio originem traxitex putatitia

Prafatione S. Auguftini in Ioennem, qu&

i

fic habet: Iflefiquidem efl Ioannes , quem

Dominus de flu&hvaga. nuptiarum tempe[late

[

M

L

110

l

vocavit , C cui Matrem Virgiuem Virgini

commendavit,

Non abfimilia bis legas

Y

apud S. Thomam a. 2. Q44fl. 186» ar?. 4.

ld

ubi de Chrifto ait: Ieamnuem volentem nu-

EO

un]

piió revocavit,

Sed eam prefationem

non eífe S. Auguítini, Monachi Con-

LT

gregationis S. Mauri oftendunt in edi-

lw]

hïd I

tione

lj

Sextá Januarii,

97

Yi

tione operum ejusdem S. Doctoris,

Jür Go

qui in fine operis, quod genuinum eft,

il g

tradit, Joannem p/zs amatzzm ,. quà4 ne-

: pamis

que uxorem duxerit , €9 ab ineunte pueritia

dam .

caflilfimus vixerit,

Ex quo tutó licet

s um

concludere, in Nuptiis Canz celebra-

qitt U

tis fponfum non fuille S, Joannem

V, N

Evangeliftam , fed czlibem ipfum per-

m

petuó vixifle, id quod etiam nos de.

frri, d)

tendimus in opere noftro 4e Cauenizat.

DOOIL É

lib. 3. cap. 37. uum. 1. De hydriis aquá

s du

in vinum conversá repletis fiquid di-

n (Sæhzx

cendum fit, illud verofimiliter dici po-

teít, quód religionis causá & in me-

i

jruuito

moriam prodigii in illis facti; confer-

vatz fuerint , atqueà Principibus Occi-

j p

ugat U

dentis, tempore facrarum in Palzftina

expeditionum , quas Craciatas vocant ,

[ P

u

in Europam afportate. Earum una

D

confpicitur in Abbatia Portüs Regii Pa-

hj2

jl

M

rifiis , quam ferunt, à S. Ludovico

Rege Francie ex terra fancta eodem

4l

TL

"T d

perlatam fuifle ; de urna hac extat Dif-

Y

fertatio

I

'atris Lancelloti edita in ejusdem

[szm 1

u

[ w

Chronologia in mapna Fitrai Biblia,

Alia

jot

ex iisdem hydriis Colonie, alia Tun.

Yl i )

QUl

((

griz,

[

Fefium Epipbante Domini,

98

f

j

griz, alia Bononiz nec fine anniverfa-

ria celebritate in Ecclefia Patrum fer-

1l

vitarumaffervatur, quam ex Palzítina

rl

allatam dicunt à P. Vitali Bacilieri ejus-

Ww

W

dem Inftituti Miniftro generali , qui ab

[

Ti

f

Urbano VI.Nuntius Apoftolicus ad Sul-

b M

tanum JEgypti miífus fuit, ut ipfum

WV

ad bellum l'urcis inferendum, uti Rex

Md

Denique

ü

.l

D.

Cypri fecerat, permoveret,

Mufignani in eadem Dioecefi Bono-

D] WW

nieníiin Ecclefia S. Bartholomzi fimi-

11

lis hydria oftenditur , àt videre eftapud

M

Mafinum in Bononia perlaffrata.

Baillet

ya,

TET

rigidus Ceufor i» Hifloria bedierni Fefli

confideratà hydriz Parifienis materià ,

l,

capacitate & vocibus hebraicis, affir-

S:agd;qzïw

mat, eam fin minüsuna exnuptialibus

& miil,

illis fuerit, urnam certé fuiffe quotidia-

Tl

nis Hebreorum luftrationibus adhibe-

t gt

ri folitam, de aliis duabus, Colonien-

i, l

"

hi

fi & Tungrenfi valde dubitat,

Nos

,

T

earum nulli quidquam venerationis de-

D

(

st

r

traduum volumus, ac potiüs ad alia

d aj

fermonem convertimus,

bdhr

6. Cüm füprà oftenfum fuerit , in

T

ariam

& (

folemnitate Epiphgniæ anniverf:

I6CO-

|

hf

Sextá Jauuatit,

99

tAt

tecoli memoriam adventüs Magorum,

l

D

uumirf.

baptifmi à Chriíto füfcepti, & aque

ab ipfo in vinum mutate ; gravis ex-

Bklh

Ti

pedienda controveríia fupereít ,

de

t m

tempore, quo iíta olim contigerunt;

Qs

an videlicet tria hec uno eodémque

um

die, licét diverfis annis, evenerint.

TOU

S. Maximus Sermone de Epipbania fic lo-

« Dugg

quiturz; Iu bac dilecli/frui celebritate , ficut

jl D

satione paterne traditioni inflruimnar , mal-

plonz u

ziplici efl feflivitate letandum : ferumt. enim ,

ld

Cbrifliam bodie vel flellà duce à gentibus ada-

T J

vatum, vel invitatum ad nuptias, aquam

1

vertffe in vinum , vvel [ucepto à Joanne

pnis gt

baptifmmate , — Jordanis — fluenta — confecrá[[e.

ORLUS

nl

l

Sed quid potil/mim pre[enti boc. fadum f&

l

j

Á

.'

.;

x

p

,

die, noverit ipfe , qui fecit,

fm[k qtlü

J

$7. Quód Chriftus octavo idus TJa-

[

J

hus t

n

nuarias, quo die ejus myíterii memo-

]

(0b

riam colimus , baptizatus fuerit , anti-

qua Ecclefie Traditio tenet , & paffim

d W

a

$s. Patres, fi unum excipias S. Epi-

SIM

phanium, cui hacin re nemo vel feve-

pOhU

)

riffimorum Criticorum , qui ceteroqui

fententias communes repudiare amant,

fin

u

fuffragatur, Cardinalis Baronius 44 an-

j

2

"us

[

100

Feflum Epipbanie Domini,

üffll W 1

a Chriflü 31. S. g. ita fcribit: Quod

"

Verü ad senfem €3. diem quibus Chriflas. ba-

q fW

1

l

ptixatus efl, [peHat , id fachusa effe [extá

t

Januavit , ex communt €9 antiqua. traditio-

y

PT

]

ne Eufebius Paspbili ad Marianum — [cribens

tefiatur.

Confirmat boc ipfum. Hieronymus ,

D

:

«c denique oumes fcriptores Ecclefiafici , umo

duutaxat excepto Epipbanie, At vidimus ,

M &

"m

W

qui [icut andiendus non el, dum ait, Cbri-

(

1

fium natum [extà. Jauuari , ita uec, dum

dicit , baptizatum efe [exto idus. Novem-

W P

bris ; cimn €3. eidem conttadicant ZEgyptit ,

licét de. die natali Domini equé ipfi confen-

(m

ml

Ziant.

Baroónio fubfcribunt Tillemon-

tius notá 16, in Vitam J. Cbrifl

Gra-

ä

vefon de Myfleris €9. annis. Chriflipag. 217.

:

m

z

Serry Exercitat. 4$. nu,. $. Honoratus

ni

à S, Maria Tem. 2, lib, 3. Differts 4. San-

d

D

(

dinus iu bifloria familie [acra pag. 72. edi-

"

vtionis Patavine E$ Wirceburgenfss.

Car-

"

dinalis Gotti de FeritateChrifliane Reli-

)

giouis lib. 4.parte Y , cap. V7. $. 2. n 17.

D

Contrariam nuper opinionem fancti

(

li

Epiphanii fuftinere conatuseft P. Ber-

Tin

nardus Lamy iz Apparate pag. 20'7. Ícri-

tf

bens ; lgitur cum ueu onuiuo videatur. re-

i

padi-

Il

Sext4. Janttarit.

IGX

Ti (l

CA/

(

j

padianda opíuio $. Epipbanii , €9 multa cou

currant , quibus conjeduram facimus , uou

L:

uiultó pofl dies. feflos Expiationis & Taber-

*iqm'mch:.;-

naculorum , collatum. baptifmam Chriflo 2

i r

Joanue in popali Jadaii concuv[a s ultro

Byu,

flatuevein pro. die bujus baptifin. diem. oda-

i t

vum Novenbri , quoniam. dies alisua fla-

II

tuendaefl, Sed hec Lamy opinio, üt

TTNVA

Gravefon leco ci£, animadvertit, non

DT

fuit magno plaufu excepta; & fané

i Ms

cüm in Ecclefia Mediolanenfi iade à

"n ffjfm:

temporibus $. Ambrofii, & noftrà

d L

etiamnum ab Ecclefia Graca feítum

v T

Chrifti baptizati celebretur fextà Ja-

o V

nuarii , uti videre eft apud Galefinium

r

in Notis ad Martyrologium pag. 12, ex hoc

$ H[mu'

ipfo novum pondus accedit eorum

fententie, qui baptifmum Chrifti col-

Df uo

uj t

latum defendunt, imcidiffe in diem

fextum Januarii.

w v

gU*UWH! I

$8. Difficilior quaftio eft de mira-

TT

culo aque in vinum mutate, aniftud

Sua-

finionfm

4

,

quoque fexto Januarii evenerit.

Iez in 3. partem. Tom. 2.. Difput, 26, fed.

du

um 20'/»'51

1. defendit, tria fuperiüs dicta myfte-

j VWZ :

ria, inter qua prodigiofa aque con-

3

ver-

(

W

102

Fefm Epiphbanis Domini,

lm(

l

verfio eft, aut eodem fexto die Janua-

qui

4N,l

rii contigiffe, aut certé concludi de-

?

vm

wm p

bere, verum ftatümque diem. in quo

illa patrata funt, penitus nos latere;

b $

Lr'm

(

quo circainquit, me cogamur omnia in du-

,

bium. vocare , fentiendum exiflimo , Bapti-

m

W 'W»:W W

fmnum Chbrifli, €9 alià. etiam duo. Myfleria

m

fextá die Januarit facla effe,. S. 'Thomas

b

"

[

n

[j

"

leSione primá i caput 2. $, Joawnis ean-

hfih

dem fententiam diferté tradit, viteeque

n

[

It

JESU Chrifti chronotaxin hoc modo

ordinat: Iz fefle Epipbanie triuuz miracte

l

sst

l

n

lorum: coumtemoratio fit , fclicet adorationm

Magorum , que fuit primo anmo Nativitatrs

(l

n

il'f

DDouinice ; €9 baptifimi Chrifli , quo bapti-

zatus efl eodem die (fexto Januarii) revo-

h

54 W

luti triginta annts. — Et de nuptiis qua fa-

G funt eadem die , revoluto anno.

Verüm

T d qn

Winpi

Card. Baronius, tametíi teneat, Ba-

[« o

ptifmum à Chrifto fufceptum , & ado-

fai

rationem à Magis preítitam in unum

g

eundémque diem fextum Januarii in-

cidiffe; negat tamen , eidem diei con-

1

;.vf",,;r

verfionem aquz adícribi poffe, Qua

i

de re infignis hic fcriptor videri poteft

t m

fl

&d amuuin. Chrifli 31, nam, 54, 9. feqq. ubi

€OIni-

roj

Mi

Sextá. Jannarü,

h.

confiderans, quód S. Auguftinus iü

Y s

quodam ferrzone de tempore fctipferit, tria

n

t

fapiüs indicata miracula contigiffe i

Dos h;

die Dominica, fic argumentatur: fi

DT

igitur tam. Chrifli baptifinus , quàm ex aqua

i, Mf-

vinum fathim: miracilum die. Dominico cen-

b Ms

zigit , manifeflé probatur, ac im apertam d&«

$ Ti

ducitur confequentiam , nequaquam illud ede

deni die pofl aumum interlap[um . accidiffe, fs

J t

jj vt

prorfus diversá : nam f pra[enti auno. in diem

Dominicum indidat Feflum Epipbanie , [t-

d od

i i

k:

uenti anno in alteram incurrat. diem: neceJe

ef. Hincporró concludit, Baptifmum

i r

mX

Chrifti & miraculum in aqua fadium

eodem anno, atque ita non eàdem die

j m li

eveniffe ; ídque vel ex ipfo contextu

jmari]r

Evangelii S. Joannis deduci, qui accu-

i

m Ü

raté congeffit, quidquid à Chrifto Ser-

vatore prímo anno polt fufceptum ba-

j n

ID Mi

ptifma geftum fuit, &à ceteris Evan-

gelitis praetermiffum.

Huc accedit ;

o if

üód ,scüm Chriftus ftatim à baptifmo

A

& difcipulos deligere, & Evangelium

ime^

i

u

przdicare inceperit; non videatur vero

ipf

(

l

"

li

"f'

fimile, ipfum anno integro à prodigis

t

[)

"

patrandis abftinuiffe ; quamobrem ne-

€

IH'

d

4

h

104

Feflum Epiphbanie Domini,

u

UM

j

ceffe eft dicere, primo pradicationis

l Tij

UQ

Evangelice anno primum illud in aqua

à

ï

patratum prodigium contigiífe,

59. Cxterüm verbailla qua in offi-

cio Ecclefia recitat: Hod/e vinum ex

h

«qua fachum efl ad. nuptias , Baronius ait ,

LL

non alium fenfüm habere, quàm quód

eo die (fexto Januarii) fiat commemo-

[

ratio prodigiofe converfionis aque in

1

vinum; quam refponfionem Pererius

etiam fequitur im capa£ 2. S. Joannis Di-

J:'

fput. 2« num. 8. Ícribens: I//sd bodie uon

I

refertur ad tempu vei gefle , quaft fenfus fit,

n

eo die tria illa myfleriaeffe fada ; fed vefer-

?ur ad comwenerationem €9 . celebrationena

W lu

iM

eoruim triun myleriorum €o die fieri [olit.um

ut fit eorum verborum bic [eafus ; Ho.lie coli-

i

£ur G9 celebratar commemoratio iftorum trium

n

lu

feftorum. Baillet in bifforia feflüi Epipbanie S.

1, ait, credibile effe, tria illa myfteria in

D

zx)

unius diei celebritatem ab Ecclefia fuif-

"

fe contrada propter aliquorum anti-

a(

"

"»

]

l

quorum Patrum authoritatem , qui ea

:vJ

cenfuerunt uno & eodem die facta effe,

r

hinc tamen confici non poffe, quód

ár Ql

ii

re ipía tria illa myfteria in unum diem

inci-

1

Ynd

]

Afj

Sextá Januarit,

i

:

p

inciderint; cüm Ecclefia non tam. &

d q

certo die quo illa contigerint definien-

ls

do, quàm de unitate & confenfione

d

reliviofi cultüs ftabilienda laboraverit,

At ii à

Thomallinus de dierum feflerum. celebra-

VTE

tione lib. 2, cap. ]. num. 13. €9 14, me-

agl

ritó laudat ingenuum Baronii animum ,

K CUR

qui variis fcriptorum fententiis in me-

ET

dium prolatis, afferit, hac de re non

qem Pt

convenire inter Patres ; deinde idem

'Thomaffinus admonet Chriftianum Le-

f j

j hd t

&orem, ut opera & Actiones JESU

Chriti, quocumque demum die aut

|

"

tempore peracta fint, attento animo

j

D

VR

n

m

.'

|

i

D

confideret

Alii ut probent, ex die

quo feftum alicujus myfterii celebratur

t n

f B

minimé argumentum certum fumi,

quód eo ipfo die myfterium olim eve-

infmmti

nerit , exempli causá afferunt feftum

j

Ss, Innocentum MM. quod ab Eccle-

Jhmyfo:

ts

fia ante Epiphaniam , atque ita ante

Magorum ex Oriente adventum cele-

Qu Ü

bratur, quamvis in confeffo fit, mar-

j

tyrium illud non nifi poft Magorum

1

""

M

difceffum contigiffe,

Nos proximé

m

QD

inferiüs examinabimus, an ex die: quo

1 um

anpi-

$

ln

go6

Yeflum Wpiphania Dowini.

"

anniverfària rei gefte memoria agitur,

(5( y

i

valeat argumentatio ad rem ipfam ei-

Ó

WB&P

dem diei adfcribendam ; illud interea

concludimus , admodum incertum et-

L n

fe, num miraculum mutate in vinum

|

aque fextà Januarii patratum fuerit,

»

fententiam veró Baronii id negantis

f

perquam probabilem effe.

Videatur

Tillemontius zozà 17. in Vitam J. Chbrifli.

n

Et Eminentiff. Cardin. Gotti pare 2.

citati Tou 4. cap. 20. $. 4. "num. 39. €9

F

)

40. ubi rationibus Baronianis repeti-

H

tis, fcribit, Chriftum poft duos à ba-

W

ptifmo fufcepto menfes ad nuptias in-

vitatum fuifle, & prodigiofam aqux

i

i

converfionem probabiliter fub finem

ï

Februarii contigife,

6o. Reftat nunc quaftio omnium

difficillima de die, quo Magi Chriftum

D

L

"

L

i

ul

adorárunt, an is fuerit fexta Januarii.

Equidem communis opinio eft, Ma-

;

gostertio decimo à Nativitate Salvato-

ris die Bethlehemii adveniffe , ac pro-

J

i g

inde JESUM ab ipfis fextà Januarii

luce adoratum. — Vide, fi placet , An-

Bs af

Vgig

gelicum patte 3 quaft. 36, dtrric. 6,

MFI-

€n1ge

M

SextA Ianuarii,

ET

Wügi,

chiorem Canum /i&. 11. de lecis. Yheolo-

uarto igitur argutuentoe

ln &

gicis cap. $. S. deq

Íhi t

Cardinalem Baron.

ad primuma. [eeculum

Id

Chriflianzum num, 31. Suarez im 3. partem

X2 n

Tou. 2. quoft, 36. Ari. 8. Difput.Y4, fec-4-

it f

Theophylum Rayna

udum Tomo 7. ia

Diptychis Marianis pag.

97. P. Gravefon

il a

. W

de ingfleriis 9. annis Chrifti Differtat, 8. P.

[

Honoratum à S. Maria Tows 2, de re-

gulis critices li. 3. Differtat, 4. 4rtic. 3e

j p

m

Cardinalem Gotti Tomm 4. part. . cap.

Vi tl

11 $. 4. um 27. C2 (éqq.. Sandinum

in biftoria Familia Jacre, pag, 34. €9. [eqqe

Hs

j m

editionzs Patavine €$. Wirceburgenfs, deni-

que P. Ayalam in l;gere Chrifliano lib,

um

3. cap. 3« num. t.

v i

hilominüs aliter opinati

6I. Alii ni

funt.

Calmet in caput. $. Mattb, inter

fl o

Chriftum natum & Magorum adven-

Yug Qu

Du-

j u

tum menfem fluxi(le exiítimat.

pinius Temo 1. Hiflrie Ecclej, illorum

jno d ^

adventum ad finem Januarii rejicit,

i

"Toinardus in Hargenia Evangeliorum Ca-

Cllwïr Wf

lendas Februarii aífigna

E

'Tillemon-

hi jmsm

nu

tius-motá s. in Vitamr J.. Chrifi, & Baillet

l ]]Fäfäa

y

in Vitis Sauclirum ad. [extum Jaunarii cene

i

IQ

6

Df

j

^e$

Feflum Epipbanie Domini,

[

jo

Íent, Magos poft Purificationem Vir-

U.

Pl 44

[

ginis Matris, hoc eft, quadraginta die-

bus pofítquam natus fuit JESUS, ad-

veniffe, P. Serry Exercizatione 3$. tum.

6. eorum fententice fubfcribit, qui diem

Januarii 26, aut 27, defignant,

De-

mum Florentinus in. Exercitatione de Ma-

"

gà infertà notis Martyrologii ab ipfo edi-

ti pag. 237. propugnare non dubitat,

f

Magos poft unum plurésve annos à

u

n

"

Chrifto nato ad ejusdem cunas veniffe

adoratum.

r

62, Nobis non libetàcommuni fen-

gtl

tentia fecedere, quae docet, Magos

:?-L

Dva

Bethlehemium pervenifTe poftridie no-

m

lod

nas Januarii, hoc eft, tertio decimo

m

poft Chriftum patum die ; hanc fen-

hr

MW

il

tentiam eo maximé ex capite ampledi-

il

ULUA

u

gt

mur, quód conítet, Ecclefiam Occi-

dentalem eodem die Myfterium ado-

j]

rati à Magis Servatoris perpetuó cele-

T

-

bráffe, Et quamvis Tillemontius fuprà

f ul

dictà Ne4 9. probare contendat , non

Tf

valere argumentum àdie, quo fefti ali-

m d

cujus anniverfaria folemnitas agitur, ut

E u

inde conficiatur, eodem ipfo die My-

fterium

'« od

-

lj

Sextá. Jauuarii.

109

'mnem [2

?

erium illud olim contigiffe ; & nos

fted.

ipfi pauló fuperius negaverimus, mira-

m

culum aque in vinum converfz eo,

M n

uo recolitur die (fexto Januarii) pa-

l, ia

tratum ; nihilominus arbitramur, eam

u ]

Tillemontii regulam aut locum non

ii dl

habere in precipuis Vitae JESU Chrifti

Yi

Myfteriis; fiquidem videmus Nativita-

non d

tem , Circumcitionem , & Prafenta-

t

"

tionem illis ipfis, quibus peracta funt,

(j vmiürl:n

!

diebus celebrari ; aut locum duntaxat

habere in iis, quibus certa dies attri-

YUOR

bui non poteft, uti accidit in Fefto

(

!

N

Ss, Innocentum, quinon unà eàdem-

(

3

,];

que luce, fed per plures continuos

i

vtb dot

dies ad necem conquifiti & occifi funt.

nl

Porró ut diredé refpondeamus , fic fta-

tuimus, argnmentum à die, in quo

j Wf

lt Flþ&f

ï

d

memoria alicujus Myfterii colitur , de-

[

j d

fumptum non habere vim probandi ,

quód eodem die Myfterium quondam

« (

if

y

evenerit, quando ex aliis gravibüsque

ii

caufis contrarium folidé oftenditur ;

n

tum enimvero fatendum eft, eo die

qae

p

hujusmodi Feftum agi, non ut illud

M

l

[ d

eodem die exifümemus contigiffe ; fäctl

li

?

[

116

Feflum: Epiphanis Domini,

ut die illo ab Ecclefia definito, rite ce-

g

t

1

i

lebretur ; fiquando autem nulla fuffi-

«tf L

At

gcm M

W

ciens validáque ratio obítet, qua nos

f

cogat diem peracti olim Myfterii à die

ys

anniverfario fefti ejusdem feparare,

fj

tum vero cenfemus, bonam ac tutam

confequentiam ducià die Fefto ad

;

diem Myfterii, de quo Feftum agitur ;

eó quód tunc meritó exiítimandum

j

fit;, voluiffe Ecclefiam Statum illum

m

diem folemnitati affignare, propterea

?n

quód eodem olim dieres, qua de fo-

lemnitas recurrit, fuerit gefta,

Hunc

m

in modum explicata regula & vera eft

':r.«:sz

& ab ipfo Florentino adverfe opinio-

nis ceteroqui precipuo patrono, ap-

probata /e cit, pag. 234, multóque

hn

l

magisà P. Honorato à S. Maria ad-

!

miíla & propugnata

s](

63, Hác regulá femel ftabilità difpi-

ciendum primo loco eft, undenam

A

A

Magi ,

ut

Betlehemiunr — perveni-

VE RO

rent , profedi fint.

Sancti, Joann,

n

Chryfoftomus , Clemens. & Cyrillus

bt

Alexandrini ex Perfide. ipfos adveniffe

sr

tradunt; id.quod. fi ita. effct, cüm Per-

| Lt

ii

IIi

Sextá Janwarii.

l i

fia quingentis ab urbe Solymza leucis

ais

diftet, fieri certé non potuiffet, ut

EL qL d

tredecim intervallo dierum Magi, licét

Mil

Dromedariis uterentur , advenirent ;

1 fs

nam neque verofimile eít, ipfos visà

*

AO

ftellà, continnó ac nullà prius habità

j

MW

il

confultatione, iter ingreffos; neque

pegari poteft, ipfos Hierofoly

mis ali-

d

NT

quantum temporis exegiffe agendo

at lz

cum Herode , qui etiam ipfe, utlocum

nafcituri Meffiz indagaret, concilium

t p

T

indixerat.

rlo,

64. Argumenti hujus tanta vis eft,

h d

ut nonnulli communis fententiz affer-

ts (j

tores, ne cogantur adventum . Mago-

gt d

rum ultra diem fextam Januarii extra-

j ul

here, ítellam multó anté, quàm Chri-

M

ftus naíceretur dicant exortam efle ,

(

atque ita Magos longe ante vigefimum

jj d

quintum diem Decembris potuiffe iter

[, n

capeffere, fed nos nec ftellam. ante

J pöïöb

Chriftum natum apparuiífe, nec ar-

a J

gumenti fuperiüs allati eam efficacianx

I

effe, dicimus, ut illius causà diem anni-

[y 8

verfarium Epiphaniz à die, quo Magt

gamur,

j, 017

i

l

911m advenerunt , fejungere co

65. AC

II2

Feflum Epipbanie Dümini.

if

j

6$. ÀÁc primó quidem quód ftella

j

non ante natum Servatorem, fed in

r

Í

ipfo nativitatis ejus momento coepe-

rit confpicua efle , S. Mattheus docet ,

Ccüm ait cap, 2. Czm erpgo uati e[fit JESUS

in Betblebem [uda in diebus Herodis Regis ,

n

l

l

ecce Magi ab Oriente" venerunt. Hierosoly-

vam , dicentes; ubi ell, qui uatus ejl? Rex

Jndeerum? vidimus enim — flellam. ejus. in

Oriente , & venimus adorare ezum, Quis hic

non videat, ftellam fignum ac veluti

nuntium fuiffe Regis non nafcituri, fed

jamjam nati? alioqui non poterant

Magi dicere: sbi eff , qui natus. efl? led

"

dicendum erat: sbi nafciturms efl ? Igi-

tur ftella non ante Chriftum, fed cum

Chrifto in terris nato, in coelo exorta

fuit; quod adeÓ indubitatum eft, ut

vel ipfe Florentinus /oco. cit, pag. 233.

1 d

M

idem concedat, fcribens: Imfuper neque

Magi de ua[cituro Domino inquirebant , fed

ubi jam natus effet; quia viderant fellam

ejus jam nati Regis Judaorum pranunciam,

1

66, Quód autem hoc níinime impe-

diat, quo minüs Magi fextá Januarii

D

Bethlehemium petvenerint,id inde pro-

UP WU

!

batur,

Af

Sextá Jannarii,

EC

Wi

W B

batur, quod ipfi neque ex Perfide, ne-

ue ex Chaldea , utl aliis vifum eft,

tl t

fed ex Arabia felice advenerint. Sen-

lul

tentie hujus graviffimos & antiquilli-

f

"

mos habemus Auctores Tertullianum

n i,

in libro adversits Judaos cap, 9. iterümque

] Himr;þ.

libro 3. coutra Marcioxem cap. 3. qui va-

usds

ticinia illa Davidica : E& dabirar il/; de

TIT

auro Arabie , item: Reges Arabum €9. Sa-

n, Qul

ba dona offertnt; huc adducit, Necnon

pac vei

S. Juftinum, qui iv Dialogo cum Tripbo-

iLipr, d

ne p4g. 303. Magos Arabes vocat: Por-

! Püümf.

rà Magi Arabes ciem. perveni[fent. Betblebem ,

"TE

€9 aderiffemt puellum.

Accedit, quód

"TU

Arabia felix Judex comparata Regio

p, lo

Orientalis fit; ea propter Magos 4b

ab ena

Oriente veniffe S, Matthaeus affirmat ;

j dl i

1

denique quod munera ab iisdem obla-

Id

D

)

ta, aurum , thus & myrrha, Arabie

i

Hanc opinionem

T

felicis partus fint.

gt H

Grotius Tomo 6. Criticorum facrorum pag.

jng [

71. E2 72. dicit effe vetaffifpmam Chri-

In ea commodif-

Wm

Jlianorum. [ententtam,

p

fimé explicatur, uti re ipfa explicat Pe-

i hn

trus de Marcain opufculo de adveutu. Ma-

!

j

gorum per Baluzium. edito , quomodo

W

Tagi

u

114

Fefium Epiphante: Dowini,

Magifextà Januarii Bethlehemum vez ;,MVIW

nire potuerint , licét aliquantum tem-

igh

btl

J

poris tum ad commeatum viz inftruen-

ja

J

dum, tum ad agendum Hierofolyma

],Z abr,gä!l

cum Herode infümerent; nam Arabia

Wf,ïv,n'm

Felix non nifi octidui itinire Jerofoly-

ygfirïbä n

mis abeft ; deinde, àt Baronius /eco se-

i

morato nitut. 3 4,3dvertit ,band mirum videri

j m

debet, fi ex Arabia Judave adjacente,quod fape-

gt

115 deionflravimus , eosdem adveniffe dixtri-

Lï'

dras

mns, C at pradixerat Propbeta,ad celeritatens

e

j i

itineris Dromedariss ufos fuiffe, que.

É)

velociores

g at

e[fé ad cuvfum equis Noffers, Arifioteles tradit,

i

67. Ád eorum qua hadenus dicta

L

ha

1

'(1

funt, confirmationem juvat S. Augu-

h

ftini pulcherrima verba hic recitare ,

i

|

aa-

qui Sermene 32, de tempore , nunc 202.

qui de Epipbani4 quartus eft, ità fcribit z

l

Hoc enim die. Magi. Dominum adotá[fe per-

bibentur , flellà fcilicet. apparente. commoti ,

pl

€9 pracedente. perdutii.

Eo quippe die ,

u0 natus, illi flellam in. Oriente videruut ,

L

f

i

!

! n

l

t

?

2,quem uatum indicaverit , agnaverumt.

4

Ex ib igitur die ad. bunc. diern occurre-

"

;

(unt , Herodem Regem nmutio terruerunt ,

:

!

L;V('IUWI

:

J«das ex Propl:gtica [eriptura. refpondenti-

f5

hij

Sextá Iauuarii,

IIj

lm

bus , Betblebems Civitatem , ubi Dovinut na-

VTT

zus fuerat , imvenerunt. Ad ip[uim deinde

Waf

Dominum flellà e&dem. ducente , venerunt ,

Bof

demonflratum . adoraverunt , avum , tbus À

Y A

rrbam. obtulerumt, alio itinere. vediérut.

Qu

Manifeflatus eft quidem €9 die ip[o nativita-

TT

ab Angelo admo-

t5 fu. Dominus Pafforibus

du

uitis, quo etiam. die per i

dIam €2 illis ef

tbl

lengé in. Oriente. imonflratus ; Jed iflo die ab

deg) n

eis efl adoratus.

Sufcepit. ergà devoti[Jimé

d

ifiem. diem. celebrandum: umiver[a. Ecclefie

um

gentium , quia e3

illi Magi quid . fuerunt ,

Authore

nfb

mifi priuitie gentium ?. Vides,

udea

S. Auguftino, & ftellam; nato Chri-

n $ Mp

fto, exortam atque à Magis confpectam

Tic r

fuiffe, & Magos nihilominuüs fexto [a-

, It 10

nuarii (in quo anniverfaria ejus rei ce-

At r

lebritas eft) Bethlehemii adveniffe.

u

68. Priori argumento contra rece-

3tam communiter fententiam de die

"Tl

T. d

exto Januarii,quo Magi advenére,aliud

r at

füccedit ex Evangelio S. Matthzi de-

: gt

pr

omptum cap. 2. Herodes enim üt

j n

fe

à Magis delufüm vidit, juffit con-

TE

trucidari omzaes pueros , qui erant in. Betb-

lebzoi , €3 in omnibus. finibis ejus à bimata ;

| "(W"ïi l

l

h

116

Fefuan Epiphbanie Domint.

f',h'.W P n

If

€9 imfrà, fecundimm. tempus , quod exqui-

ub

il

ferat à Magis, — Idem S. Evangelifta re-

j

f

fert , Magis digreffis, Angelum Domini

(

Jofepho fecundàm quietem apparuiffe,

)

il

dicentem : SurgeE3 accipe Pueruim €à Ma-

ï

ij

tren cj5 , C9 fuge in JEeyptum, 3 effo

(

ibi, utque. dum . dicaus. tibi; futurum ef

«l

j

enim , ut Herodes quavat puerum ad perden-

dam eum. Nec mota: Jofephus con-

furgens accepit Puerum €3. Matrem ejus no-

Ge , €9. fecefit i ZEgyptum.

Jam veró

;;

!l

iM

licet Angelica hec apparitio & fügain

IEgyptum à S. Matthzo difcelfui Ma-

hg

j

ais a

gorum, proximé fübnectatur; certum

i, 9|

tamen eít, ifta non nis quadraginta

2

fs

poft Chriftuni natum

Q1C«

ius fieri po-

tuiffe; cüm przcedere debuerit Prz-

sinim

fentatio Chriíti in templo, uti optimé

let

dis il

S. Auguftinus obfervat, lib, 2. de Cenfen-

J& Evangelflarum cap. «. Ícribens : .4c per

vt

Mi

oc iutelgitur. Mattbans, ubi ait, fomnio

4d mouitos Mazos , ue redirent ad Herodem,

zi m

) per aliar viaim rever[os in regionem Jfgpam ,.

Xdn,

ilic pratermififfe , quo | Lucas (cap. 2.)

ii r

marravit, gefla circa Dominum in templo €3

5 l

di&la a Stneone €3 Auna, ubi rurfus Lucas

hag

ira-

hi

SextA launarir.

II7

L

'

M

pratermittens profelionem in — ZEgyptiem ,

TR

lo

MR

quam narrat Mattbaus , tanquam contamtam

m D

contexit regre[[ianem ad. civitatemm Nazaretb:

Idem San&us Do&or cüm eodem in

T

LU

loco ex utroque Evangeliftà feriem

quandam Chronologicam —Nativitatis

n $ d

ijna d

& infantiz, Chrifti concinnat, primó

ponit reditum Magorum , tum Chri-

Ti ob

jigis a

fti in Templo praefentationem quadra-

lu

" n

[l i;

It

gefimo dieab ejus Ortu factam: dein-

l

ja n

de Angeli Jofepho apparentis hiíto-

riam, ac denique fugam in /Egyptum.

io hi

ii o

His, quz certiffima apud omnes funt,

premiffis, contrariz lententiz patroni

i, at

querunt, quo pado fieri potuerit,

Ts

ut Herodes parvulos 4 Limatg €9 . iufrà

dus i

kurt a

neci dare decerneret; fi quidem is à

Magis de tempore confpedz ftelle

T

4 MOR

edo&us, omni fe metu liberare pote-

rat, jubendo infantes duorum aut trium

yuy At

menfium occidi.

Deinde cüm verifi-

T

mile fit, Magorum difceffum ex urbe-

m

cula Bethlem, haud magno, üt füpra

gt

dictum eft, intervallo Jerofolymis fe-

TL

)

M

juncta, Herodi ad infaniam usque foli-

j

tum

ei1c

j ïi'"

.Cit? anxióque confeítim . nuncia

|

D

11$

Fefluim Epipbanie Douini,

/i

j Wi.

effe ; quis credat , tyrannum crudele

j1, 12

edictum tam diu diftulife ? Neque hic

ulla neceílitas et, ad Deum recurren-

"u

/1

di, quafi is quemadmodum priüs Ma-

At

gos ad regionem fuam voluit reverti ,

1f;

;äæii

quin ipfi natum Meffiam Herodi indi-

,

j

g

carent; ita etíam fingulari providentià

impediverit, quo minüs Herodes ad

d

illum Magorum difceffum animum fta-

j ag

tim adverteret,

Etenim ad hunc no-

pj

dum diffolvendum fatis erit, dicere,

TA

(Mt

W

Magos non adveniffe tertio. decimo

if

poft Chriftum natum die, fed aliquan-

od

a

M

!

tó poft Prefentationem in Templo,

imo poft duos trésve à Chrifti nativi-

m r

tate annos,

u

od Florentino placet,

uH

[:

xiari u

atque olim S.

piphanius fcripferat Ha-

res $1. & ex illo S. Matthai: 4 Zimata

NDTTT

eruitur. " Prefertim cüm, eodem Flo-

sinili

rentino adnotante, haud longá deli-

w

beratione opus Herodi fuerit, ut pue-

t gt

ros trucidari juberet; fiquidem ante

gz'æz:, vii

annos fexaginta, Cicerone & Antonio

MT

Vil

Confülibus , càüm nefício quis rumor

difeminatus fuiffet, Regem Romano-

t

rum natum effe , à Senatu conftitutum

Q d

fuit,

M

Sextá. Januarii.

119

M u

fnit, mmemo, qui eo amno uatus. effet , edu-

: d

c«retar , telle Suetonio iu Fita Augufli

l

£ap. 94.

69. Árgumento huic, quod con-

I s l

Áit r

trarie fententize affertores ex Evange-

r ii

lio S. Matthei & S. Luce defumunt ,

ex eorundem Évangelittarum verbis re-

Wortn

dMisd

fpondebimus. ScribitS. Matthzus cap.

toimm

2. Chmsrgo natuse[Jet IESUS in. Betble-

a m

hem Iuda in diebus Herodis vegis, ecce Mae

venertunt

et, deet

gt ab Oriente

Hierofolymam.

rio m

Quod hic Magorum adventus modico

temporis intervallo à Nativitate Chrifti

[

t T

remotus fuerit, atque ita in tertium de-

Curd

cimum Januarii inciderit, vox ecce de-

clarat; quippe quz adhiberi non folet

ii J

indicandis rebus multó poft actionem,

Ea

gi: ii

cui vox illa fubne&itur, peractis, uti

eind

recté obfervat Melchior Canus /ib. 11.

cap.. $. refponfione ad quintum argumene

d

n p

tum, qui , ut vim illius vocabuli claré

yidem d

oftendat, verba illa Genefis affert: Nec

dim iutra fe verba compleverat , €9 ecce

T

[

Rebecca. egrediebatar.

Veráàm , inquiet

i

hic nonnemo, etiam in noftra fenten-

; um

tia fuperitis demonftrata, inter difcel-

«

um

)()

t

120

Feflum Epipbanie Damim'.

fum Magorum & Apparitionem Ange-

"

l

li, Jofepho fugam imperantis , unius

zü

|

certe menfis fpatium interceffit, & ta-

ii

men $, Matthzus utrumque connedit

g

p

V

eàdem voce ece: qui ckm: rece[fif[ent ,

ecce Angelus Doinini apparuit €c,

Igitur

N

il

u

parum aut nihil momenti vocabulum

u

illud ecce habet, ut inde probari pof.

r]wm

fit, adventum Magorum brevi tempo-

ris intervallo à nativitate Chrifti fejun-

m

&um fuiffe,

Huic argumento ut fa-

þ.ïï, [

u

qu

ciam fatis, duo velim hoc loco per-

pendi.

Primum eft, quód licét 73 ecce

]

l

per quod hittoria Chrifti nati cum ad-

ventu Magorum ab Evangelifta copu-

':;

latur, non impediat ; quo minüs men-

Qu

fis unius fpatium interponatur ; obítet

Q

:

l

nihilominus eadem vox, quo minus

duorum aut trium annorum mora di-

TO

catur interjecta fuiffe.

Alterum eít ,

E

quód falvà vi ac notione vocabuli ecce

Qd 0

admitti

"

offit intermedium fpatium

W; D

W.

non modó dierum tredecim, fed etiam

T

integri menfis, ac per illam fignifice-

1]

tur res quzdam inexfpectata, quando

a

aliunde certa & manifefta. fuppetunt

À ""LLWS: l

argu-

F

!

j

|

Sextá Taugarin,

I21í

Dd

(l

li

argumenta longioris temporis , quod

[

inter duas res, eàdem voce ecce con-

l, &EE.

jundas medium fluxit ; uti revera füp-

J

petunt in exemplo fuprà allato difcel-

7] N»;gEgv;,

süs Magorum & Apparitionis Angeli-

( öh lglr.

ce Divo Jofepho facte; in hoc enim

1 YOl

ex S, Luca perfpicué demonftratur,

r

quód interpofità Prefentatione Pueri

t

JESU intemplo, unius circiter menfis

(uiig

intervallum interjectumfi; aliter feres

mto d

habet, quando nulle ejusmodi ratio-

x o p

nes favent , quibus evincatur, tantum

EE

temporis inter duplicis rei geíte defcri-

t a

ptionem decurrifle , uti in cafu noftro

n

Hj

re ipfa contingit; in quo fanénullum

Qfoiniusd

convincens argumentum fuadet , Ma-

yunr, O

gorum adorationem ultra tredecim ab

ortu Chrifti dies dilatam fuiffe; quam-

TU

myaum d

obrem in hoc loco aliísque fimilibus

j

yid

ftandum eít genuinà fignificatione vo-

o

cabuli ecce , ita quidem, ut intelliga-

lp

W

tur, rem, cui voX ea preponitur , ino-

jn i

j

At

vll

j

piató accidilfe, & ab aliare, per vo-

p

cem illam conjundá, non multo tem-

"

»hügou

pore fejunctam effe,

: wpelu

j

70, $. Lucas, üt fuprà indicavimus,

L

3122

Feflum Epipbauie Dowini,

& alio

in

loco

pluribus

often-

D

m

j2

demus, deícribit Purificationem fan-

&iflimz Virginisin templo factam qua-

!

q»

Jj

dragefimo póft die, quàm ipfía divi-

num Filium fuum enixa fuerat.

Hinc

Y

[

j

confequens eft, Virgineam Matrem

relidia Civitate Bethlehemiticà Hierofo-

j

qü

Wl

W

WHX

lymam fe contuliffe unà cum Filio JE-

u

A

SU; jam veró fi Magi non nifi poft

istin, d

Purificationem Virginis, & Prafenta-

tionem Pueri JESU advenerint, quo-

ml

nam modo dici ac defendi poteít (id

U

quod tamen S, Matthzus aperté dicit)

UT

AT h]

quód Magi invenerint Puerum cum. Ma-

ria Matre ejus Bethlehemi? ut ab iíta

(

difficultate , qui oppofitam noftre opi-

Jiin,

nionem fequuntur, fe fe expediant,

D)æ? QM

u

aliud effugium non habent, quàm ut

ijjdl

1if)

l

L

)

dicant, Beatam Virginem, perado ri-

M

tu Purificationis ac przfentationis filii

£

fui, cujus gratià Bethlehemo Hierofo-

lymam concefferat, indé rurfus Bethle-

!

/

Lv

? fnen

à

hemum fe retuliffe ; fic re ipfarefpon-

det Auctor «nuotationman in Vitam JESU

HJ

il

dul

il

Chifli cap, 8. fed neque hujus reditüs

M

idoneum teítem affert, neque verofi-

L

mile

A

Sextá. Janclarit.

123

r d

mile eft, voluiffe Virginem reverti

asm t

l

M

Bethlemum , ubi nec zdes proprias

]

h

D

m

habebat, nec fupellectili domeíticà ad

m p

longum tempus inftrucia erat ; fed fo-

nt. D

là necelfitate parturiendi , more pere-

n s

grinorum Bethlemi priüs degebat ; ibi-

nitdlnt

démque poft partum niorari cogeba-

ial

tur, partim ut Filius circumcideretur,

i g

partim ut legem, quà quidem ipfa non

; n

tenebatur, abítinendi videlicet certo

remin g

tempore ab ingreífu templi , obferva-

ret; uti optime advertit Melchior Ca-

d i

ia HFCI(fL'

nus /oco cit, & Daronius fuse profequi-

m

tur ad A4unum Chrifüi primum nanm.. 31.

j u

Quis igitur non videat, neque ex S.

o

Mattheo, neque ex $, Luca evinci

T

jl

poífle, quód Magorum adventus, &

'Ut qmm Ó

exhibita Chrifto adoratio biennio aut

i Wtö f

triennio poft natum JESUM, vel fal-

M

tem poft Feftum Purificationis, aut de-

i

nb

nique vicefimo fexto feptimóve die Ja-

o

nuarii acciderit; cüm potiüs ex utro-

W

fti

que Evangelifta probabilius conticia-

jl

J

tur, id ipfum tertio decimo à Nativie

tate Redemptoris die contigille.

T

ïx

71, Neque (ententig huic officit;

WL»

[

P

quà

124

Feflum Epipbanie Domini,

TU

D!

quód Herodes aut ftatim occidi juffe-

ya

mes

rit pueros 4 bimata €9 infra aut quód

crudele edictum longiusculé differen.

)u

dum putaverit, licét tempus certum

D

exortz (telle à Magis intellexiíTet , ac

j

mm»"ü]

verofimiliter de clandeftino Magorum

diíceffu pauló póft edo&us fuiffet ;

c BR

fin

ämh Y

non enim diffimile vero eft, Herodem

metu ac furore agitatum, ut certiüs

i u

ET ü

idum dirigeret, tempus longé am-

plius, quàm neceffe erat, complexum

i

iib

eífe, puerósque omnes intra biennium

natos crudeli edi&o involviffe, uti fa-

i

ienter à Divo Chryfoftomo animad-

iT

verfum fuit Honil. 7. In Mattb. ubi ait;

n

(ints n

uodfi à biennio €$ infra Herodes puerosine

terfeci, ne mürerh; fiquidem comveniens in

vt

rr

eundeim tyrannum pavor €9. faror, pro abun-

1

dantia cáutions, C licemtia per[eeutionaa

"

üt

majus etiam temipus includit , ne forté. 55

*h

Mi

propter quem alhi interimuntur , effügiat.

"u

Huc accedit, uti Euthymius, Maldo-

i u

natus, Janfenius , Eftíus & Calmet

Vitt,

obfervant, quód Herodes, licét cer-

TT

tum tempus vife primüm ftellz refci-

Vj a

verit, fülpicari nihlominüs * poterat,

U dn

num

|

Dii,

Sextá. lanuarit.

125

MR f

num forté infans ante exortam ftellam

! g

in lucem editus fuiffet. Denique licét

VUb d

concedatur , Herodem de difceffu Ma-

t v

gorum é veftigio certiorem redditum

fuiffe, potuit is tamen non finé caufa

igtellexilïet.a

i

barbarum confilium aliquamdiu differ-

hs hi

re

Etenim Magis contrà quàm pro-

od n

miferant, non reverfis , perfuadere fi-

T

biipfi poterat, eosdem , non inven-

p g

to, quem adoratum venerant, Rege

il QU

Juda&orum, pudore ac verecundià pro-

nl

hibitos fuiffe, quó minüs Herodem

vtf

reviferent. Coeterüm ubi poftea Chri-

dhonozz

fti in Templo Solym&o prefentati fa-

; Mib

ma, ob publicas Simeonis & Annzac-

fmdr o

clamationes, rurfum percrebuit ; tunc

n t

enimvero Herodes non ampliüs fufpen-

dendum exiftimavit barbarum decre-

iy p

a g

tum contra parvulos fulminandum.

jf

[

Atque hec S. Auguftini refponfio eít

fin

4tif

4

lib. 2,de confen[n Evangeliflarum cap, 11., Ii-

wmlusl

Iud. dico , poffeaquam nibil Herodi Magi ve-

nuntiaverdnt , eum — credere. potuiffe, illos

p

dfsl L H

fallaci flelle vifiene deceptos, pofleaquam

" (gs

non in-venerunt, quem . matum puta'uerant,'

ümuslpvri 7

erubuilfe ad fe redire, atque ita eum , timore

[

3

depal-

t

126

Feflum Epipbanie Domini.

l!

Th

l]

depulfo, ab inquirendo ac per[equendo Puero

IW

qnieviffe. — Cinn ergo. pofl purgatinem. Ma-

(M

i eusin Hierufalem cum illo veniffent ,

€3 ea. gefla effent, qua. à. Luca. narrantar ,

hr

quia verba Simeouis €9 4nuuse de iJe pro.

m

I

phetantium coucepi[fet ab i , qui audieraut,

Pt

pradicari , 4d prifiinam intentionem. revoca-

M.

fura erant duimnum regh s aduuitus per

"

foumitun. Loféph. cum Infaute €9 Matre ejus

fl lr [

fuit in E2

ptumis deinde vulgatis vebus ,

(

4 [

) É

que in teuiplo fafte didaque fuerant , Herow

fl

"N

""

des [e à Magrs feufit. illafum, | ac deinde ad

Chrifli morten cupieus peroeuire , multos in-

fantes , ficut Matibaus uarrat, occidit, Hanc

S. Auguftini refponfionem ipfemet Til-

lemontius aliarum omnium optimanm

) l

"T

in hac re eTe non diffitetur; & quam-

j/4 N

vis ipfi eadem refponfio non omnino

TT

fatisfaciat; nos quidem certé in eape-

pnitus conquiefcimus, àt qua profecta

l

eít à Viro in paucis, & pracipuis Ec-

"

clefie Doc&oribus annumerato.

m

72. Explicatis iis, quz ad Mylteri-

li,

n

T

um , quo de folemnitas Epiphaniz agi-

[

tur, fpectant, nonnulla breviter de

LU

tjv 'Tw

fj d

magni hujus Fefti antiquitate fubjun-

gemus.

127

Imy,

Sextà Ianuarit,

J

gemus,

Thomafüinus in Tra&aza4 de

Wg-mw a

dierum. Feflorum celebratione lib, 2. cape'.

bec babet : Nullus fane mentas inficiabitar ,

til a

TT

Epipbanics [olemmnia. maxima femper &5 cele-

berrima fui[e-

Patebit boc cuivis evolventi

TT

fud

priorem librum , €4. facros Faftos expeudenti

fecundiim. aumorum [eriem in utraque Eccle-

n v

T

fa.

In illis. Epipbania [umn [emper fibi vine

n n

dicaé lecum , tum quoque, ciam celebritates

plurime , qua. nunc agnuntuy , mnusmuam

al [

ii

comparent.,

Hucusque Thomaflinus;

T

"f;'-"

qui capite 4, libri 1. teftimonia vete-

TT

(

1. H

ium Patrum , & capite «, decreta &

elogia Conciliorum de Fefto Epipha-

i i

j

niein medium profert; ut adeó vee

nj

riffimé Galefinius iu motis ad. Martyrelew

j us

gium pag. Y3. fcripferit: De bujus [aué

r i

p a

diei. celebritate pluribus diferendum uon eft ,

cim ves à Patribus tum. Latins , tum Gra-

d

la

cis explicata fatis admodum in promptu. fit ;

q w

eidem concinit Martené de antigua . Ec-

;æa'puis j

j

J

clefie. difciplina in. Divinis celebrandis officirs

;

f

4

'

capite Y4.

Hac, inquit, imfer praci-

D

J

D

]

'u

puas folemnitates femper babita efl.. Deni-

,

;

ge

'

Y

(l

que P. Suarez Towo 1. de religione lib 2.

cap, g. uuin, 9. affirmat, infignis hujus

:

j

!

j

lj

1

€

g

4

;

128

Fefhgm Epipbanie Domini,

Fefti inftitutionem ab Apoftolis ma-

i g

náffe,

wr!cüïüäï

p

73. Verba SS. Patrum & Concilio.

J

LOT

N

E L

rum videri poffünt apud Authores

v v

proximé relatos; nobis fufficiet ex

14

Auinarto proferre Acta Martyrii S, Phi-

"

lippi Epifcopi Heracleenfis, füb ini-

Í

n v ln

Wuä

tium fzculi quarti pro Chrifto occifi,

d

äw

in quibus fanctus Martyr Chriftianos

p

Ui

j

his verbis cohortatus eft; Naants [fz-

€nli exirema | oolountur ; imminet. pertinax

w

r

t

n

Diabolu, €9 poteflate paulifper | acceptá ,

Aervos Chrifli non venit perdere, [ed pro-

[ :m W

[

g uNl

bare,

Epiphbauia dies f[ancius incumbit : qua

ves admouitionem nobis praflat ad. gloriam,

N Y

Nulle ergo impiorum mine, nulla m zor-

D d

mentorum 0s terreant ; nam €$. patientiam

perfereudi , €9 . mercedem tolerandi. dolores

iil

snilitibus fui Chriflus indulget.

Quid ?

v, i

tanta olim & tam facrofancdta apud

TT

Chriftianos Epiphanie folemnitas fuit,

mfr'ïm;

ut vel impiiffimi Imperatores ab ejus

L

celebratione abftinere veriti fint.

Cer-

Ài

h"

té Julianus Apoftata, utà. Auctor eft

T

Ammianus Marcellinus. /ià, 217, quo

iiti

tempore in galliis commorabatur , ut

u

nefa-

173

Sextá. lanuarii

129

!

d

L

TA

nefarie defedtioni fug velum religio-

n

is pretexeret, hoc die cum relíquo

t &j

cetu Chriftianorum

Divinis interfuit.

p lg

Imperatore Arriano

]dem de Valente

d.

ts ff

memorie prodidit S, Gregorius

ii

zianzenus in oratio

ne panegyrica de

tnir

Bafilio , àüt legere e

ft apud Baronium

t Cf

in Notts ad. Martyrologium | Roman

At s

Quan-

i (

]

apud Bollandu

m ia fefto bujus d'ei.

IT

ft fadia hominum

quam quid opus €

cu

h3

m non defint a

D

l

commemorare ;

ul d

tnagn& h

ujus folemnitatis illuftt

andaum

Au-

[2

gloriam

odigia à Deo patrata.

ia

diamus

b

ivum Chryfoftomum . Tonr.

(cribentem : Ormes im

LTIS

1, Homil. 24, ia

TL

bac folemnitate. fub ine

diam no&dem , cum

latices domum veferunt ,

at us

aquati fuerint ,

D

[

recondunt , aC pev. integ

"um aunum con[er-

"i

::;':

Jauclificata

vant, utpote quüd bodieruá. die

dans

;

3

fmt. aqua: fitque qüraculum evidens ,

ial

vibil temporis longiuquitate qquavu illaram

j à

matHYa vitiaturs [ed. integro. anno , atque

ádeà bientiio , £ [ape triemnio , que ^0 ie

a ^

n

M

jd

fuit baufla , in

corrupza 4C TECens perm:met ]

lh Qu

acpofl tantum tempors cumn

i, quae fut-

h

Coníuetudo

rint. foutibus educla , certat

&c

as

(d

3

130

Fefum Epipbanis Douini,

v

hzc referendi domum aquam hoc die ;'mmrariïïfh,

rite confecratam etiamnum viget apud

n

Chriftianos Orientis; & cum eádem

;5 WU

interdum continuatur miraculum aqua

"

j f,fW

incorrupte, Conftat enim, Jofephum

p

Jorgerinum Sanci in Infulis Archipe-

!

j

lagi Archi - Epifcopam , cüm in Gal-

jp p

lis degeret, Anno 1676. aquam more

m] ü W

apud Orientales recepto confecrá(Ie ,

;m', 1&1* ,W

ftatuà Chrifti Servatoris, in memoriam

j

,

Baptifmi ejusdem, tribus vicibus im-

IPICT,

mersá; qug quidem aquavitro inclufa

»,'1 ) fþ *W

per annos complures integerrima per-

il

manfit, diutius fortaffe permanfura,

wl w

nifi vitrum difruptum fuiffet; vide P.

D

p

iM

Gravefon 4e Afyfferi E9 4mus Chrifü

us

Differtat, 8. pag. 185. & Eminentiff. Car-

i

H)(' J

dinalem Gotti Ze Ferizate Religioni Chri-

fliana Tu, q. part, Yocap. Y1, $, $- uum.,

(j

i

L

1

41.

" "

74. Porró cüm in Feíto Epiphaniz,

j

üt fuprà docuimus, etiam memoria re-

(b

colatur aque in vinum commutatz 2

db

operz pretium füerit ; audire S, Epi-

xdrdligi

phanium , qui Harefi $1, num. 29, €3

ta-

zi

3o, fimile prodigium fuáctiamtum :je

d i

te

Dui

Ü

15Y

esexta Ianudrit,

qa

te innovari teftatur his verbis : Ne eft

M

dubium , uudecimá die Tybi fecundizmn /E£y-

: Q *;'Q

ptios Saloatoris natioitatem acdidiffe. — Su

ibl

idein veró tempus , trigefimo anno. vertente ,

t J

l.

actulum s

primum in Cana Galllae edidit mir

il lt

cim ex aqua vinum fathum ef. ln cujws

')fümm(i

rei fidem bodiéque pluribus in locts idem ,

Va r

quod olim fa&hum efl , prodigium

inflaura-

iO

tur; ddque ip[um fentes fluviique teflantur

ID

palfin in. vina. converft ; Cajusmodi ad. Cy-

Timm

FUR

bram Carie oppidum fonsefl, qui eadem

borá, quà Miniffrri aquam bauferunt , 4€

Is

Salvator dixit : Date Architriclino , in vinum

: p

vertitur, ldem im Gerafem Arabie fonte

D

contingit. Nos im Cibyra illo fonte , fra-

T4

ires. noffri ex. Gera[emo , pot.

avimus, qui in

n i

]

dem de Nilo

Martyrio efl, — Plerique verà i

'f M*,/L Wi

4Egypti fluvio confirmant, que caufa . ef ,

jj

cur. Tybi undecimo omues in ZEgypto aquan

bauriant ac ve[ervent , ?dque al im "0CU5

hg

fieri a[filet. . Cafaubonus quantumvis à

frandd

Catholica fide alienus, & in miraculis

g

admittendis perdifficilis Exercizatione 13*

in Amuales Baronianos num. 22. non audet

ii

i

tamen hujus miraculi fidem evertere.

j

Et Baillet 44 diem 6. lannarii $, 4. füb-

H

6

jungit,

[

$32

Feflum . Epipbauie DWhini,

i

N

jungit, tametfi non defint quedam ^

hïl

Wl

aque minerales , qug colore & fapo- ii

re vinum referunt, atque adeó vim

qui

yi

V

(

[

inebriandi habent; nihilominüs teme-

rarium fore, exemplo talium aqua-

j

rum abuti ad impugnandam miraculi

ü

fidem, quod S, Epiphanius non fo-

ä

M

Wi

lüm graphicé ac ferió defcribit, fed

iil

etiam experimento fuo comprobatum

n

aíleverat; maximé cüm ex S, Do&o-

J

ris defcriptione videatur colligi poffe,

un

illam ipfam aquam, die Fefto in vinum

t

converfam , poft feftum ad veterem

fuam naturam revocari. Ita quidem

i [

Baillet argumentatur; & Baronius a4

Qu (s

annum Chrifli 31. num, 33. de eadem re

li

differens , hanc animadverfionem ad-

[

p

At

dit: Cazerzm de didss fontibus , diverfis lo-

[

?

hi

:dm

£5 pofitis ,£à vigum fcaturientibus , nullum

E

ï

J

M

antiqucrum , qui ante Chriflum vixerit, au-

gborum mentionem feci[e , menaimi tme legiffe s

1

sut plané intelligas , ea omnia virtute bujus-

lii

cemodi Cbrifli miraculi fa&la effe,

ii

7$. In Ecclefia Orientali Feftum

m

Ephiphanie unà cum natali die Ser-

* |

vatoris celebrabatur, üt oftendit Til-

lemon-

1

N

Sextá ]anilarii *

133

(s

If

«

lemontius Not4 4. €9 9. in Vitam ].

Q

LU

Chrifii ; & legitur in Menologio Grz-

iO d

corum Bafilii Imperatoris Secule IX,

ln

Mf

confcripto, & Utrbini An. 1727. typis

) GD ;

vulgató ad diem 2$. Decembris. Porró

T

fub principium fzxculi tertii decimi

lts r

Dicenyfius quida m, aliàs etiam dictus Ja-

) lrl

cobus Dar-Salibi edito libro invectus eft

0 p

in confuetudinem Armenorum, qui

nabi

eádem fextá die Januarii Feftum Nati-

t us

l

P('

vitatis, & Adorationis Magorum age-

t

bant ; üt videre licetin ejusdem opere

mv

per eruditum Dominum Affemannum

"s

publice luci dato i» Biblietbeca ipfius

&l

Orientali

Clemientino - Vaticana Tom, 2.

cáp. 32.

p u

ii

|

76. Sed ut ab Ecclefia Orientali ad

n i

Occidentalem redeamus, in quibusdam

Ecclefiis particularibus infigne hoc Fe-

piii, i

jnis

ftum Epiphanie premiffo pervigilio &

WFH !

jejunio honorabatur ; nunc veró Vigi-

liam absque jejunio habet ; vide Marte-

T d

l !,»'Tfl

1

né loco cit. cap. 4. num, 3. Adheec in none

nullis Ecclefiis noftrá quoque ztate mos

m

V

viget aquam benedicendi in vigilia

ul

;

actum à nobis fuit

,

ä

Epipham'æ, qua dere

i fü'üï

I-

l

7

li.

134.

Feflum Epiphanie Domini,

í

lib, 4« de Canonizat. patt. 2. cap. 9. mum,

j

l

22. &3 $9. Author libri, qui infcribitur:

lm h ij

jl

Gemma anime lib. 3. cap, 6, tetatur, of-

ficium hodierne folemnitatis olim in

$

mq,wüü

"

noce celebrari folitum , fed ejusmodi

[

P

vigilias nocturnas propter foedos abufus

li

l LFwa [

pofteà abrogari debuifle; quanquam de

]i

U

Ecclefia Mediolanenfi Galefinius ig zotis

n

ad Martyrologium ab ipfo editum pag.

i I'WNFIM

3. fcribit Rizu Ambrofiauo ,. 22 die uatali

uii

A/]"

Domini, de node maximo populi comventa

"

ofrcium Matutinum boc die celebratur , ac-

u

cenfis inore Graco qultis luminibus.

Pre-

"E

i N

terea Matutinum hujus diei caretImvi-

?4torio, & ftatimab Antiphona & Pfalmo

r

inchoatur, five ut intelligamus, ingens

difcrimen effeinterinvitationem, quá

g

fideles ad laudandum Deum excitantur,

d

& quà olim Herodes, ut locum nata-

asl

]

lem Meffie difceret , Scribas & Io-

uian

Gores legis ad fe acciverat ; uti advertit

tiüny

[

!

!

Albinus Flaccus in /ibro de divinis officiis ,

I!

zitulo de 'Theopbania ; five ut oftendatur

prompta celeritas gentium, que vifá

Ítelláà confeftim ad Chriftum adoran-

dum

dum fe ,ccntu;ere , quemadmo

Dua-

lj

Sextá Januarii,

135

3

Durando placet ; five demum, ne Pfal-

lii

mus ille veuite adorezus , utpote qui in

U

tertio hujus diei Noc&urno canitur ,

bisin eodem oficio recitetur, uti Mar-

]

EC

tené loc. ciz. indicat, quas omnes con-

dl

gruentiasGavantus Tom. 1I. fe&). VI, Cap,

V1I. de Epipban. num, 3. his verbis com-

ld

(tistot

plexus eft: Marutinum incipitur ab 4n-

ziphona €3 Pfalmo : quia vifà flellá flatim ve-

o

d

nerunt. Magi 5 omittitur etiam invitatorium

w i

ad deteflandam fraudulentam Herodis invita«

dthrw.;n

tionem ad Chriflum adorandum ; tum etiam,

hu h

quia P(almus : venite, dicendus efl in. tertio

No&urno,

Ad extremum meminiffe

à ao

nl

hicjuvat, quód more nunc recepto ,

inFefto Epiphanie poft cantatumEvan-

1

(mt, d

gelium in Miffa, qu in Ecclefia Cathe-

TOl

drali celebratur, Archidiaconus, aut

Wf

alius quispiam pro loci confuetudine

T25

ex pulpito annunciet fefta illius anni

mobilia prout iz Ponzificali Romano

gt

ii

parte 3, conftitutum eít,

J

ia

atrit

jmodum ]

.a,

j (f,

n

y

136 Feflum Ss, Nominis JESU.

1

FESTUM

*ntfn

n

l

Ss, NOMINIS JESU,

ii

,

Ominicà fecundà poft Epipha-

iM

d

77. D

niam folemne Feftum agitur

H

fan&iffimi Nominis JESU,

]n [

at

78. Refert Plutarchus iz problemate1o2,

Ü

apud Romanos in more pofitum fuiffe,

4 D]

D

jl

[

ut maículis nono die, fceminis autent

V

octavo poít, quàm nate effent , die no-

men imponeretur. Alexander abAlexan-

Ài

pal m !

dro lib.2.cap. 25. author eft, Athenienfes,

& universeGrecos omnes decinto die ab

(j

ortu parvulorum id facere confüeviffe,

p :

m

Denique Ariftoteles JiP, 7, 4e bifforia ani-

malium cap, Y2. Ícribit, infantibus tecéns

M

natis ante feptimum diem non attribui

d

certum nomen, propterea quód ante

^i

illum diem, experientià tefte, multi in-

d

jl

t

f

fantum extinguantur ; de iis veró, qui

feptimum diem vivendo attingunt,

w

lufculum fpei affulgere; ipfos diutiüs

r

ore fuperftites,

NT

79. Hebrzi nullà quidem fcriptá lege,

i

fed tamen antiquá conuetudine | in-

Mb

du eli,

t

137

Fefiuii $i. Nominis ] E S U.

j

dudi, parvulis fuis octavo poft nativi-

E

tatem die nomen imponebant,quo ipfo

die, üt fuprà vidimus, mafculi circum-

n

cidebantur ; id quod ex S. Luca con-

du

conficitur, quidenomine Jannis Bap-

Fff'umm

tifte Ícribens eap. 1. fic ait? E& faGum

efl iu die oflava , venerunt. circumcidere pue-

Mi

r , €$ vocabant eum nomine Patris [ui Za-

Mlmi

chariam. Et vefpoudens Mater ejus dixit :

TT

nequaquam, fed vocabitur Joaunes. In. quae

verba Venerabilis Beda fic commenta-

fn, u

It

m

tur : Ab Abrabamo exortum cfl, ut die Cir-

Eu

cumcifionis nomen imponeretur infanti , quia

d

€3 ipfe cim. "Teflamentum , id. eft, fedus à

tanri

Deo circumcifronem . acciperet, eodem . prorfus

die cutm [ua conjuge nomiuis augmentuth pro-

D ;

meruit,

Ht

TEU

ii

iil

j

$o. Jam cüm Servator nofter, üt fu»

"E

0

1 t

periüs oftenfum eft, legemCircumcifio-

nisfubire voluerit, eámque octavo à

jnir

Tj

Nativitate fua die reipfa fuíceperit, eo-

dem tempore vocazum efl nomen ejas. JE-

at

jj d

SUS,quod Salvatorem fignificat, uti

l

S. Thomas parte 3. queft, 37. artic. 2. do-

idsd |

cet : Qaia igitur. Chriflo boc munus. gratia

J

cellatuim erat, st per ip[um omnes [alvareu-

J li

At s

W) |

l

|

j W'

138 Fofum $s. Nominis JES U,

" i

?* $ ideo convenieeter vocatum efl. Nomen

|

NI

ejus JESUS, id efl , Salvator , "ingelo boc

g

Nomen pranuntiante non folàm. Matri, fed

5

etiam lofepb, qui erat futurus ejus nutritius,

f

81. Etiam in Lege Veteri nonnulli

p

Ü

nriïf

eodem nomine infigniti leguntur, ob

i

falutem temporalem per ipfos populo

"t

4

W

Deiallatam ; itaFiliusNave appellatus eft

',L lE'

JESUS, eoquód Moyfi, qui Ifraélitas

W U

I

jugo /Egyptio liberárat , fübrogatus ,

Pa

eosdemin terram Promiflionis introdu-

Xit; fimili vocabulo ornatos in Sacris

Litteris invenimus filium Jofedech Sa.

cerdotis , & Sirach, quiJESU veri Sal-

vatoris figura fuerunt,

Hinc eft, cur

Angelicus /eco cit, ad fecendum fÍcribit

Diceudum, quid bis, qui fuerznt ante Chri-

h

Jiumi, potuit. convenire boc Nonien : JESUS

[

fecundzimn aliquaus — aliatm. vationem , puta ,

um

quia aliquam corporalem , €3 temporalem. fa-

i5 H

dutem attulerunt,

Sed [ecundim rationan

li

Jpiritualis €9. suiverfalis falutis boc/ Nomen

à

Jfe

proprium efl Cbriflo, €3 fecundzan boc dicitur

LR

Nomeanovum, |EtS. Bern,. Sermone 15.

ia U

in Cautica ait : babuit €$ Judea quosdam,

x

TM

quorum vacuis gloriatur vocabulis.

Illa

enim

^ ä -dgdi!

u

139

Fg,um $s. Nominis J ESU,

A u

necmedentar.,

44

enim nec lucent, nec pajcunt,

.$2, Uno hoc & facrofancto

JESU

" (lu[;mï-ä

Nomine c&tera omnia continentur ,

T

uibus Meffias olim à Prophetis pre-

li r

Dicit Ifaias cap. . Voca-

nuntiabatur,

UE

bitur Nomen ejus Emanuel 5 €$ cap. 8.. Vo-

l

]

(j f0

cabitur nomen ejts Admirabilis, Confiliarius,

Hp-md

fil

Deus, Fortis, Pater. futuri [aculi , Princeps

|

D

p4ds.

DicitZacharias cap, 9. Ecce Vir ,

f

b[f"r

Oriens utuen ejus.

Univerfa hzc nomi-

j

0L

vaticinio Prophetarum

na, quibus ex

WO

Filius Dei appe

llandus erat, cüm aliquà

falutem, hominibus

j

ratione refpiciant

BU

per Chriftum

impertiendam , compre-

p

!

I

henduntar Nomine JESU, in — quo

7

Á

totius falutis noftra vis, origó, & eaufa

J (,-

l

continetur.

Quamobrem Apoftolus

"

.*WJ"

ád Philippenfes cap. 2. fcri

püt: Prepter

u

ï

€3 Jedit illi

quod €9 Denus

exaltavit ilum,

i r

Nomen, quodeft fuper omne

Nonten , ut in

Et

y t

Nomine JESU omme geuu fiedatmr.

"

S. Mattheus Angeli Jofepho apparentis

juit

hac verba cap. 1, defcribit: Al tiere

nl

accipere Mariam Conjugem tuam s quod emim

i

in edjnatum eft, de Spiritu S. efl : Pariet autert

1,'il, ]*9

at

Filium , €9 vocabis Nomen fjus JESU

D

qin

140

p

j

[

Feflun $1. Nominis J ES U.

?.

"

ipfe enim [alvum faciet populum [uum 4 pec- P

äggell'

Catis eorun,

Videatur de hoc argu-

J

mento Suarez iz 3. partem $. Tbonie Toyi,

gy

a

yv

2. Difput. Y$. fe9. 2. G. Tertiam rationem.

j

Divus Bernardus;n Sermone 2. de Circun-

j

&ifione Domini, ubi de füprà didis nomi-

"

n

I ']0 [

nibus diíferit, huncin modum conclu-

dit: Magna quidem nomina, fed ubi efd

Ü

N

i

Nomen, quod efl [aper oume nomen , Nomen

JESU , in quo. omne genu. fleGatur ? forte

gl*

iu . bis ommibus unum illad. invenies , Jed ex-

/[W.faw

i

"

ul

j

pre[fnin quodammndo , 3 efffum.

83. 5, Lucas cap. 1. Evangelii fui im-

y n

Hi

pofitionem Nominis

gl

JESU defcriptu-

rus, ait, Angelum fandtiffime Virgini

W

li

apparuiffe, nuntiatóque myfterio incar-

ia

nationis Verbi, dixiffe : Ne ziue4s Ma-

j

via ; invenifli enim gratiam apud Deum. — Ecce

seitd

concipies in utero, €$. paries Filium , d. vo-

:agakbqlm

cabis Nomen ejus JESUM. Et capite 2.

n

fcribit : Focatumef) Nomen ejus JESUS,

1

ü

Ü

JOïi:

qnod voratum efl ab Angelo , priusquam in

þma:rm!cbfa

utero conciperetur,

Quo inloco P, Cor-

at

nelius à Lapide o

bfervat ,

Conceptio-

b

nem Chrifti non priüs fadam elfe,

dl

quàm Virgo refponderet: Ecce ancilla

Douint,

ag

M

Foftum $5, Nowünis J ES U.

I4I

W"Wi;!:.

Domini, fiat mibi. fecundian. Verbum tuum $

x

]

cüm veró Angeli Incarnationem annun-

ii

tiantis verba, quibusis inter alia dice-

Ti ts

bat : Vocabis Nomen ejus JES U.M preceffe-

d

h

rint refponfionem — Virginis ; veriflimé

|

$ t

S. Lucas dicere potuit, hoc Nomenab

n Quj

Angelo vocat

um effe, priusquam in utero

W, Pd i

conciperetur,

Et S, Bernardus verba

Vff V

illa Evangelifte exponens : 4402 voca-

: jleährï [

zun efl ab Angelo recte fubjungit; Foca-

TM A

Jum efl pland, non. impofitum . neinpe boc

,

n

ei Noumen efl ab aterno.

Anatura. propria

dU

babet, ut [it Saloator : inmatum efü ew (No-

J

s1en boc, non. inditum ab bumaua, vvcl auge-

]ty

l!

lica natura,

ii

94. Ex dictis hactenus facilé quivis

m

perfpiciat, non poffe feftum Circum-

cifionis Chrifti celebrari, quin unà eà-

ID

W,ö" Ü

demque celebritate Feftum recolatur

lu d

|

Nominis JESU; fed enim , utl cele-

"m

brando diem Jovis fanctum, non pof-

-n'wgyfw,ä

fumus non celebrare Fettum Corporis

tht

Chrifti ; & tamen, üt alibi dicetur, ejus-

dem Divinz Euchariftie honori alia &

t

n d

f

ecialis diesab Ecclefia conftituta fuit;

"n »mäu

/

j

üq-

!

:,10 etiam licet cum Fefto Circumci

s

u

i

W f

142

Feflem $s. Nominis JESU,

p

nis anniverfaria quoque Nominis JESU

nï

yd

f

memoria agatur ; fecit tamen fidelium

i

j g].üf

pietas, ut ejusdem Auguftiffimi Nomi-

nis adorationi peculiaris dies attribue-

1 h«

retur, qua& quidem adeó folemnis &

facrofancta eft, ut cüm Feftum hoc in

Angliam ante natam ibidem hzrefim

|

introduceretur; netum. quidem cüm

regnum illud ab avita fide defecit, abro-

L**ï

m o

gatum fuerit, aut faítis ejus nationis

PJ

expuncdtum, uti Baillct teftatur iz Hiffo-

tia Fefli Civcumcifionis,

T

W

"

$5 De origine infignis Fefti hujus

alibià nobis actum eft,, nempe zn liP,

& Uv

4 de Canonizat. parte 2. cap, 30. ánum, 3.

nique ad num,6. ex quo breviter hic

j

reteremus, S. Bernardinum Senenfem,

cüm is, Italià peragratà , Chriftianos ad

Lr]

^

"

poenitentiam cohortaretur, confuetu-

IT

dinem induxiffe proponendi füb finem

g u

concionis Nomen JESU coloribus ex-

WW

preífum, radiísque in orbem circumfu-

n

j

1j

fis, cujus afpectu auditorum animi ferio

"mt" ,mU

de peccatis dolore colliquefcerent, His

t

4

i

u

loco citata commemoratis , addimus,

lg )

LU

d

eundem Sanctum, üt erat zelo Apofto-

N

T

lico

!

Feftum Ss. Nominis J ES U.

143

N(]m )!

z

lico inflammatus, càüm Anno 1423.

d

j

W

in foro Bononienfiacerrimé infedaretur

Wil

vitiofam confuüetudinem aleis foliisque

ii

i&is ludendi, perfuafiffe auditoribus

01

fuis, ut chartis luforiis in finum fandi

Mn s

Viri congeftis, palàm oftenderent, fe

ylh

vitio huic nuntium remittere,

Quze

qim

dum fiunt, adeft Bernardino paupercu-

!

b

lus opifex, queritürque, fe, cujus tota

s u

peritia in. depingendis ejusmodi foliis

UI

tht

eatenus verfata fit, iisdem ex manibus

hominum excuffis, & ludendi licen-

nb

tià penitus abolità, unà cum familia

, I

nar

M

fuaad incitas reda&tum: cui Bernatdi-

h u

nusconfilium perinde fanctum , atque

y benat

ad levandam hominis egeítatem perop-

ss

portunum fuggeflit , à Carolo Sigonio

Chrigts

lib. 4. de Epifcopis Bonouienfibus , in. Vita

Beati Nicolai Albergati his. verbis delcri-

Y Qu

vt

ptum : fi uefcis alia depingere, banc imas

ginem pinge, nec te omnino pigebit; ac cir-

ts

u

culo faclo [olem in eo formavit, atque in stt»

dio Nomen. JES U mvis quibusdam littes

vuipità

[« n

rartii formis efiuxit ?. quale numc. etiam [nb

allinis,

portica. Boui. JESU . cum ipfius. beati effizie

fluene

l Apogü' |

N |

cer?;mu;. Quod cim. ille feciffet , cou,

tibus

144 Fefum $: Nominis 2ESU.

y!

tibustad. emendam. Imagiuem ex. Bernardini

M

M

d

]

i

n

antboritate. plurimis, magnas ex ea re. pect-

Wias conaravis.

P

av

jpoh

0UA

86. Non defüére, qui cultui Nominis

JESUhunc in modum propofito, &Ber-

nardini concionibus propagato interce-

[ umus

derent; & Martinus V. Rom. Ponti-

, p

fex, ut pro officii fui ratione caufam

jj

ilam accurato & matüuro examini fub-

UP

jiceret, juffit. Bernardinum ab expo-

L

nenda ejusmodi imagine deinceps ab-

ftinere ; qui Pontificis imperio fine

J

K

mora obtemperavit, üt S, Antoninus

E

D

teítatur ia 3. parze bifloriarum tit. 44. cap.

nïi

W

$. $3.

Quanquam ab eodem Ponti-

fice Vir fanctus poftmodüm impetra-

(

vit, ut de quaítione illa, an nempe

cultus Nominis JESU, ad eum mo-

f

dum, quo Bernardinus

inceperat ,

a

i

propofitus , quidquam fuperftitionis

n

haberet , in Bafilica Vaticana publica

( g

difceptatio haberetur ;in ea S. Joannes

Capittranus ejusdem religiofz familize

P

a n

alumnus partes Bernardini tantà effica-

cià & doctrine theologice abundantiáà

At Q

V ag

tutatus eft, ut non. folum Bernardinus

inno-

d

lii

Il

Feflusi $: Nominis J E $ U,

h

145

ATT

* innocens declaratus füuerit, verüm etiam

ratio colendi Nominis JESU, à fan&o

introducta

al

Apoftolice — Sedis judi-

cio fit comprobata, id quod prater

tf s

1

Authores /oco ciz, relatos, teftantur Da-

|

I

'

du

U

mianus Cornelius Tous 4. lib, 4. cap, 10,

Rr coit

€9 12, Et P. Ayala im Pi&ere Chrifliaua

n

ib. 3. in. AIppendice cap, 2.

I euni

87. Culu Ss, Nominis JESU,

m ig

ii

ualem S, Bernardinus inftituerat ,

'

77 femel approbato, P, Bernardinus de

jsl

7** Buftis,ejusdem Seraphici Ordinis cele-

/225 berrimus Concionator totáanimi con-

/""^V tentione allaboravit, ut in honorem

08 fm ( au

guftiffimi hujus Nominis peculiare

f

75 officium in Ecclefía recitaretur

; quod

,,m

--

z

quidemipfe diligenter à fe compofi-

18 tumSixto IV. & innocentio VIII. eius-

p n

dem Succeffori obtulit; facultatem . ta-

y ts

men ejus rei non nifi à Clemente VII,

fs p

obtinuit,

i benigné conceffit, ut ab

TA

univería

$.

Francifci Familia Feítum

ii

Nominis JESU cum officio peculiari

jb

celebraretur, uti à nobis loco füpra ci-

m

tato fusé demonfítratum eít, Alii ta-

men contendunt, Feítum hoc ad pre-

m&rwä?;

[0 1

|

|

l

146 Feflum $s. Nominis J ES U,

L

ces Patrum Francifcanorum potitis pro-

guit

pagatum, quàm inftitatum fuiffe, uti

jl

jl

apud DBollandum videre licet Tomo

1. Januarii pag.993.& Bailletoco cit. Ut-

[í

cunque hoc fit, illud certum eft, poft

l

K

Clementem VII. facultatem celebrandi

officium authoritate Sedis Apoftolice

ad varias Chriftiani Orbis Diocecefes

extenfam fuiffe; fubinde rogatus ab

D]

"

Auguftiffuno Imperatore Carolo VI,

Innocentius XlIl. ut ejusdem officii

li

ufum univerfe Ecclefie. communem

indiceret, causá in facra Congregatione

ii

Rituum probé examinatà, quam etiam

"er

nos, eo temporePromotoris fidei officio

[

fungentes, voce & calamo tradavimus,

;

p2

demum die 29, Novembris Anni 1721,

g

decretum fuit, ut Dominicà 1I, poft

Epiphaniam officium Ss, Nominis

ESU ab univerfali Ecclefia recitaretur.,

l

88. Ad ejusdem facrofancti Nomi-

nis cultum S, Bernardus in fermone

i

fupra memorato, qui eft 15. in Can-

A g nj

tica, nos exftimulat.

Ejus fermonis

z

argumentum eft: Qualiter nomen JESUS

atl

eft medicina [alubris fidelibus Chriflianis: in

:ïï«';'llïl f

entüis

(

NUA

Feflum $:, Nominis J ES U,

147

hþüügg.

onibus adverfs, Hocutluculenter de-

rE

J h

monftret, non minüs pié, quàm folidé

hac inter alia profert ,, fi fcribas, non

CUTAM

35

fapit mihi, nifilegero ibi JESUM : fi

n d sl

,

L]

difputes, aut conferas, non fapit

RT

35

mihi. nifi fonueritibi JESUS. JESUS

Ts Dd

i ll

35

mel inore, in aure melos, in corde

35

jubilus: fed eft & medicina &c,

lb npi

35

r ao

Nihil ita ire impetum cohibet, fu-

35

perbie tumorem fedat, fanat livoris

Jusdem d

?»

vulnus , reftringit luxurie fluxum ,

u

35

extinguit libidinis flammam , fitim

Qugug

9?

temperat avaritiz , ac totius indeco-

j Qu

35

Drbadbt

ris fugat pruriginem,

Siquidem,

?»

cum nomino JESUM, hominem

um

?5

mihi propono mitem, & humilem

rA

95

corde, benignum, fobrium , caftum,

ia L

925

mifericordem, & omni denique ho-

& N

35

neftate ac fanclitate. confpicüum,

o

35

euridémque ipfum Deum omnipo-

d

»?

tentem, qui fuo' me & exemplo fa-

33

Tisd

net, & roboret adjutorio.

Hac

T

35

omnia fimul mihi fonant, cüm in-

»

i

J

i

fonuerit JESUS. Sumo itaque mihi

p

;

»

exempla de homine; & auxilium-à

(rio":

?

potente, illa tanquam pigmentariag

p

P

[3] fpc-

148. Fefjum $s. Nominis JESU,

yr

» Cies, hoc tanquam unde acuam eas;

2B

, & facio confectionem, cui fimilem

rLu:Encl

, nemo medicorum facere poflit,

(

(h

$9. Adverte primüm illa Bernardi

verba: f fcribas, nuon fapit mibi , nift legero

j

ibiJESUM. Similienim modo S. Au-

J

uftinus lib. 3. Confe[[. c. 4. de fe ipfo

f

cripfitac teftatus eft, quod ante con-

verfionem fuam volvendo Ciceronis ,

T

mum quidem fenferit à terrenis ad

qui de Philofophia agunt , libros, ani-

EOM

coeleftia attolli, fed tamen, üt idem

San&dus mox fubjungit, becfolo iu me

tanta flagrantia refrigefcebat , quod Nomen

AU

JESU non erat ibi , . .. Et quiquid finé boc

Nomine fuifct , quauvois litteratum, €9. ex-

politum, €3 veridicum, non me totumrapie-

'

:

ba.

il

l

9o. Deinde alia illa Bernardi verbà

"m

W'de)

velim obfervari, cüm ait: Sumo itaque

t um

mibi exempla de bomine, €9. auxilium & po-

zu

gente.

His enim verbis comprobatur

L agj

formulailla precationis in Ecclefia Chri-

T

fti ufitata, quà ad declarandam JESU

"l

Chrifi Divinitatem paffim dicimus :

tini

veró ,

At

JEsU Chriffe -mifererc ubiss alia

quam

j

i,

Dourinica Palmarum:

149

Mtty

quam quidam introducere contende-

i L'm

t p

bant, nempe: JESU Chriffe ora pro nobis

l o

rejicitur,

Cüm enim preces noftri

dirigantur ad Chriftum in Perfona Ver-

À fl

bi fubfiftentem, neceffe eft, illas non

1. )

alio modo proponi, quàm qui Divinam

Vib

Chrifti Perfonam deceat ; jam veró ora-

X t

re pro altero, cum fitactio inferioris

b r

h n

erga fuperiorem , Divinz Chrifti per-

Íonz haud quaquam convenit,

i tine;

I u

DOMINICA

LU

i ais

PALMARUM.

tquiqui)þ:.f*f

At

Gemus hoc loco ac deinceps

T

91, A

de Dominica Palmarum,

de feria V, VI. & Sabbatho hebdomadz

d d

fande, Dominicis, quam Septuagefi-

UL

mam, Sexage(imam dicimus, nec non

m

jejunio quadraginta dierum , prater-

j qunpe

miílis; tum quód de his alibi à nobis

ln

hi

actum fit, nempe iz. Nozificatioue 14. €9

N

I5. Tomi l, tum quód earum rerum

u

n d

pertradtio ftridié loquendo ad rem

prafentem non faciat.

G 3

92.1*'-&5

Dominica Palmdru/m.

I

150

g

92. Itaqueutà Dominica Palmarum

u

1 'FC(B

exordiamur , inqua JESU Chrifti ur-

l

bem Hierofolymitanam ingreffi trium-

pl

g

ll

phum celebramus, ante omnia rei totius

j

Íeriem necelfe eft referre, quam S. Mat-

"

thaus capize 21, S. Marcus . cap. 11, 5.

Lucas cap. 19. & S. Joannes capite 12,

rJ KU ï'ï(

f

inhunc modum deícribunt.

us

n

93. Cüm appropinquáffet JESUS

cum difcipulis Hierofolymz ac Beth-

l])

m

1

phage ad radicem montis oliveti perve-

niífet, duos ex diícipulis fuis premifit,

Mi

vt 01

abidt

dicens : Ize iv Caflellum. quod. contra. 'vos

efl, €9 flatim invenietis alinam. alligatam ,

lw:mïfïï

Hu

faclt

lh

€9 pullum. cum ea : [olvite, €9 adducite

Wi

m

qnibi : €9. fi quis vobis aliquid dixerit, dicite;

hs

quia. Dominus hi. opus babet : 9. confe-

àü, Rn

flim dizuittet vos,

Abeunt Difcipuli, &

b

afellum inveniunt ligatum ante januam

u a

Edl

p

sf

in bivio : folvunt illum, & interpellati

à Dominis, quid agerent , refpondent,

at Df

U

ial

Dominum (ipfis haud. dubié multó

majorem ) jumento indigere.

Nec

hd

mora: dimittuntur difcipuli, & afinam

tlarg

cumpullo ad JESUM adducunt, vefti-

Vi

büsquefuis füprapulli dorfum inftratis

Domi-

Vr

mO

Dominica f;:lmarum

IjI

m

Dominum imponunt,

Hzc quidem

MU

omnia eó fpecdtabant , & adimpleretur ,

Ti

quod ditlain efí per. Propbetam . Dicite filia

DIRUN

Sion ; Ecce. Rex tuus. venit tibi man[uetut ,

qui s

fedeus fuper afinam, €9. pullum filium fnbju-

15 0. 1

galis, — Quanquam , üt S, Joannesani-

Dnes i

madvertit, vaticinii hujus impletami

QU

veritatem Difcipuli per id tempusnor-

ndit

dum intellexerunt, fed 44ando glorifica-

m ck

1us efl JESUS , tunc recordati [unt, quia bac

b lt

erant. [cripta de eo, €3 bac. fecerant. ei non

ls

folius officii causà, fed ut Prophete

oraculo fua fides conftaret.

Intereà.

a i

n dj

hominunm , qui ad celebrandum diem

in, Eu

feftum Hierofolymam frequentes con-

lld J!Wv ('".

fluxerant, conferta multitudo , üt au-

dit, JESUM venire, cum ramispal-

i

L

marum obviàni procedit ; alii detradtis

corpore veftimentis viam fternunt ,

" *fm

alii revulfas ex arboribus frondes humi

&i

; TU

argunt,

Difcipuli, JESU de monte

Ó

d

liveti jamjam defcendente, novo l-

titie fenfu perfufi , caperunt omnes lau-

g

j :

dare Deum voce magná fuper emmibus, quas

)Ul ] &w

ont

viderant, virtutibus ; nihilo fegniüs ceteri

& qui precedebant, & qui poné feque-

r

bàge

jur

n

152

Dominica Paltarum:

l

r d "f[

7

bantur, elatis vocibus accinebant: Le2

r

Janna filia David : Benediclus qui venit. Rex

i

!

in nomine Domini: Benedi&um quod venit

ny

I

reguum Patris uofri David: Pax in celo, E

glorio in excelfj; ' Porro turba, quz pauló

Y

antéaderat, quando JESUS Lazarum

vocavit de monumento, & à mortuis

fufcitavit, publicum ipfi teftimonium

j

perhibebat, cujus tam ftupendi prodi.

i

gii fama tantam multitudiem ad exci-

,

iendum Servatorem urbe exciverat.

ii

urbe commixti quidam Pharifzorum,

M

Marifler, inquiunt increpa di[cipulos tuos ;

quibus ipfe re

MM AA

pofüit: fibi tacuerint , lapi-

g.

des clamabunt, — lnter hicpropior civi-

m*endm uU

tati fadtus Redemptor, fimul ac eam

K

il

!

vidit , illacrymatus eft, dicens ; quia f

«ognovi[Jes €2 14, €9. quidem inbac die tua ,

quaad pacem — tibi : nunc. autem abfcon-

dita funt ab oculis tuis.

T

Subinde gravif-

fimas calamitates, excidiümque urbi

l m;&v

1]

impendens graphicé vaticinatus,venienz,

ait, diesin ze: €9. circumdabunt te. inimici

i Í

& hi

34i valo, Cj circumdabunt te, E. coangu-

flabuut te unidique: €9 ad terram proflernent

(sf

de, À fülis fuos, qui in te funt , C mon

rel, fng

uj l'upg

Il,

Dominica Palmnïiinf

13

relinquent in te. lapidem fuper lapiden : eo«

bt

TT

1

uod non cognoveris tempus vifitationis tue,

i f

n

fta dicens, ac leniter inequitans amabi-

dOR

lilfimus JESUS urbem fubit univerfà

N

3Q i

Civitate commotà, & dicente: Quis

J5 um

&fl bic? populis veró, qui JESUM co-

m

mitabantur, palam & intrepidé refpon-

Lt

dentibus : Hic efl JESUS Propbeta à Na.

zaretb | Galilea,

Tum veró Pharifzi

lp m

Idem ia

mutuoó fe refpectantes : Vilebisinquiunt,

Wbe u

quia nibil proficimus? ecce muudus totus pofd

n Phorin

eum abit. Sed nihileos moratus JESUS

ij

ad Templum recdtà contendit, ac mox

vendentes in illo & ementes ejecit,

TM

menfas nummulariorum & cathedras

ag

i 4

vendentium columbas evertit, nemi-

p

nemdenique vafa per templum trans-

ferre permifit, illà ex Prophetis incre-

j i A'v(u

patione adjedlà : Seripzum efh : Domnus

T

ob g

vuea Dommus orationis vocalitur : vos antem

féciflis ilam [peluncam latronum,

üimg *

94. Nonnalla hic queri poffuntad

pinatsy

jnit

uberiorem facre hiftorie intelligen-

tiam,

Primum eft, quonam die &

i, E n

i

anno Chriftus Hierofolymam trium-

phali pompá iuperiüs delcriptà ingref-

?[W;fjh

us

n

Dominica Palmarum.

as

fus fit.

Quod annum attinet, is Prez

j (

dicationis JESU — Chrifti poftremus

u

fuit; porro dies in hebdomada primus

"u

erat, qui nobis Dominicus eft — Col-

D

TA

ligere id licet ex verbis S, Joannis

[ J

€ap. 12, ante fex dies Pa[cba venit. Betbani«

Wi

emy, ubi lazarus fuerat mortuus ,. quem

Feceruut autem ei

]thäitaverat JESUS.

k!

Zu. M

eenatn ibi .. - in craflinum. autem. turba

D

multa, que venerat ad diem feflum, ciam

D

audi[fent, quia. venit IESUS Hierofalymam,

[7)]

Md

1

acceperunt. vamos Palimarum , €3 proce[[erunt

Ti

obviam ei,

Itaque fex diebus ante

hi M

Pafcha, quod anno illo in diem Jovis

un

j n

hebdomadx fequentis incidebat , JE-

SUS Bethania advenit,

Porro fex illi

st

üird

dies ante Pafcha fuerunt Sabbathum,

m

"n

dies Dominicus, feria fecunda , tertia ,

n

r

quarta, & quinta ad cujus vefperam

Pafcha celebrari oportebat,

Cümigi-

tf

J

-'.'..m !ml

tur Chriftus die Sabbathi Bethaniz

m

commoratus fit, quo dieramos arbo-

d

Ü

Arhr^i

rum pracidere minimé licuiffet ; con-

fequens eft, ut dicamus, JESUM die

[

17 (

proximé infequente, five àt S. Joannes

nc dies.

dul

lloquitur, i créfüuumr, qui nu

Biuer

*

Domi-

Al

ibl

M

Dominica Palmarum.

EILI

ii

m

Dominicus eft, Urbem Solymzam ,

que duorum folummodó milliarium

ln

itinere Bethaniá diftabat, triumphantis

d Q

83 u

ín morem fuiffe ingreffum.

Lt M

95. Deinde quari folet, quinam

duo Difcipuli fuerint, quibus cura de«

Wiht, i

ET

mandata eft, afinam & pullum ad

M A

JESUM adducendi. Eos Evangeliíte

minimé nominant; fünt tamen, qui

lu f

fuiffe

Petrum &

oane-

1 Ti

putent ,

nem ,

proptereà quód his ipfis

t s

Chriftus pauló poft negotium dederit,

Í di;bus;

]i d

L]

Parandi Pafcha , üt habet S. Lucas

£ap. 22. fed enim ex hoc pofteriori prius

ii

illud nullà connexione aut contequene

Porodt

r od

tià deduci poteft, Alii Petrum & Phi-

lippum fuiffe malunt, fecuti fententiam

cund, i

S.Hilarii, qui capite 21, in. Mattbeumn

o

) u

cen fet, in utroque illo Apoftolo fuiffe

ebrae-

fignificatam vocationem tam

yti p

orum quàm Gentilium ; nam üt S.

enttid!

Hilariusfcribit , per Pbilippem Samaria

ailit, t

i

l

credidit jper Petrum autem Cornelius Cbrifto,

p

ztanquam primitie Gentium, ad. du&hus. eft.

hrS,Joaügï

Nos, utpote nullo facri textüs funda-

j n

mento nixi,rem in incerto- pofitam re«

B

inquimus.

G 6

96, Por-

"

"

156

Dominita Pahnarum:

96, Porro à nonnullis dubitatur, an

WJMWF!

i

il

y

//

Chrittus pullum afine duntaxat, an

WA

9]

veró a|inam quoque confcenderit,

|

|

v&]pï

Pullo ipfum infedifTe, S. Marcus com-

g

»

n

memorat cap. II. Ícribens: Dzxerunt

^

j um

j

pellum ad. IESUM, €9. imponunt illi. vefi-

(

muenta [aa , €3 fedia. fuper eum.

Eadem

"

T

S. Lucas, & S. Joannes affirmant ;

!

ile cap. 19. llaclantes weffümenta [ua

hw

f'per

pulum

impo[uerut 1IESUM:

/

hic cap, 12.. Invenit IESUS afellum , €9

i

fedit faper eum, Solus inter Evangeliftas

$. Matthaus videtur innuere, Chri-

,

!

]

ftum per vices utrique animalium infe-

l

Mu

""rtlrägiü

-

TET

diffe, cüm ait: €9 addwxerunt afimam

£9 pullem, €9 . unpo[uerum fuper eos vefli-

j

menta fwa, C eum. defuper federe fecerunt,

[

jin j

In qu& tamen verba commentans $.

D

|

Hieronymus, negat, vero fimile effe,

i

quod in itinere breviffimo Chriftus ex

tiri

afello defcendens afinam confcenderit,

ii

ANnnc firingendum eff breviter, verba funt

)'Bi'.flü l

S. Doctoris, 4ued fecundizm litteram. in

TL

parvo itineris [patio fuper. utrumque. animal

m

Jédere non quiverit. — Aut euim infedit afme,

iT

€9 pullus abique felfore fuit ; aut, ft pullo ,

l MT

quo

j

i

Dominica faanrumI

I7

ii

M

uod magis coxipetit , tIfus efl ad fidendum ,

i

"ii

afma ducla efl libera.

Neque repugnat

Q

S. Mattheus; nam in reliqua Divina

Vr

Ícriptura, & ipfomet Matthao invenias

IU

loquendi formulas, quibus id, quod

pmti d)

unifoli convenit, pluribus indifcrimi-

un p

natim attribuitur.

Sic Genefis 8. dici-

S d

tur : Requtevitque drca [uper montes Armenia,

tht

id eft fuper unum montium; fic. ibi-

i 1031)

dem cap. 19, fcribitur. Liberavit Lotb de

T5 ia i

fabverfione urbium, in. quibus babitaverat 5

at Iu

habitavit autem in unatantüm earum

DInete, u

urbium,

Eàdem in Genefi c«p. 23.

QU

dicitur : Zu ele&lis fepulehris noftris (hoc eft ,

la E.

in uno ex fepulchris à te eligendo )

YT

ftpeli mortuum. tuum,

Porro iín libro

Jofue eap, 7. legimus : Filij Ifraé] pra-

rj

(

yaricati [ant mandatum , 9. u[urpaverunt

tl

i

de anatbeniate 3cüm tamen conftet, uni-

1)

cum inter Ifraélitas prevaricatorem &

1 Cs

ufurpatorem tum fuiffe Achanum. Jam

g, N

in Evangelio S. Matthai habetur cap.

"EL

12. F'identes autem difcipuli indignati funt ;

nl p

videlicet unus difcipulorum Judas pro-

iij

ditor ; denique capite 27. exprefsé fcri-

)

il

bitur ; Idipfum autem. €9. latroues, qui cra-

,

7

eifixi

D

148

Dominica Paharum,

Ammf llc

éifixi erant cum eo, improperabant ei,

ne»mpe

ji

d

j

unus latronum,

qui impoenitens periit,

D)

Profedtó Eocclefi

& in Oratione ,

uá

g

utitur in diftribuendis palmis & fup.

plicatione in Dominica Palmarum con-

At

fuetá Pullum afinz folummodó nomie

4

^

[

n

Vi

nat j* Onmnipotens fempiterue Deuy 5

qui De-

"

nuum uofrum I. Chriflu

" fauper pulum

afima [edere. fecifli.

97. Difputant alii ,

cujus Prophetze

1l

illa verbatintà S,Matth

2o allato cap. 2 r,

E

li

Dicite filis Sion : Ecce. Rex £uus venit tibi

aman[uetus , fedens fuper. afinam €3 pullum

filium.| [ubjugalis.

Similia his fcribit

miti (

ïm :

S, Joannes cap. 12 Noli tismere Filia Sion

Ecce Rex tuus venuit fedens fuper pulum

n

?114.

As n

Calmet & Cornel à Lapide

t

in caput 21, Mattbai volunt, vetba illa

l

ul

:þ;m'üm

ex duobus Prophetis, nempe lfaia cap.

d

9. deprompta effe,

Verüm Natalis

Alexander in Commentario ejusdem

T

Evangelii defendit,

A2 U

ambosEvangeliftas

Matthaeum & Toann

emunius Zachariz

g

vaticinium adduxiffe, fic tamen, ut re-

T

tentofenfü , non nifi voces quasdam

';;FMM, dJ

flzufavermt ;id quod nullo negotio

à

*

per-

H

Dominica Palptrum.

159

Wiï:v

e

rfpicere . licet, conferendo verba

E

æni[ü(i»: |

vangeliftarum fuperiüs recitata cum

ii

vaticinio Zacharie Prophete, quod

fichabet : Exalza fatis Filia. Sien , jubila

:

Vi LY

Ui

Filia Hierufalem $ Ecco Rex ?uus venit tibi

Id ts

juftus €9 Saloator, ipfe pauper €9. afcendens

Juper. afinam €3. fuper pullum filium . afina,

Iu, u)

98.

Huic Prophetz oraculo à duo-

! i j

bus Evangeliftis citato, S. Lucas vatici-

nium addit à Chrifto ipfo nec fine la-

ju h

chrymis, editum: Fenient dies inze &

lo

AUAE 3

reliqua,

Triftem hanc prophetiam

hw C

Interpretes omnes docent, impletam

fuiffe in ultima obfidione urbis Hiero-

j l

Vr P

folymitanz , per Titum fufceptá, Ean

Jolephus Judeus in libro 4e Be/o Iu-

i n

daico fusé defcribit; & Cardinalis Ba-

d il

n

ronius «d anuum Chrifi 72. num, $. poft-

quam ftupendam Titi molitionem exe-

m

cutus eft in. exítruendo circa urbem.

n

ro st

muro, caftellísque interpofitis , quibus

Hebrei conclufi aut ad deditionem ,

fug

aut ad ultimam famem adigebantur ,

AA

n d*

hzc fubjungit : Sic.igitur videas , jam

divinitus impletutm effe , quod illis verbis Da-

s quit

1ints predixerat, dum Hierofolymorum . de-

h negOW

rn

"u

160

Dominica Palmarum;

fleret interitum : circumdabumt te inimici tui

W;,MM

vallo ,. . €9 coangtflabunt te undique Cdc.

í u]ra h

99. Eàdem in obfidione accidit, ut

"d

RL.I

Maria Eleazari filia, fortunis omnibus

D

yii

Ípoliata, & infanà fame ftimulante, la-

al

[

&tentem filiolum ipfa occideret, coctás-

o

li

que carnesin cibum fibi pararet; fub

UA

"

idem tempus famelici quidam milites

ul

nidore carniumillecti zdes illas intrá-

runt , at mox, üt partem pueri affatam

[

.u,"n,u

viderunt;tantum nefas execrati, pedem

i ln

retulére,

Ejus rei famá per urbem

'L«U

n E

if

vulgatà , finguli ita cohorruerunt , ac

[

"

fiab ipfis patratum id fcelus fuiffet.

Cardinalis Baronius poftquàm ifta /oco

um

l

"

cit, num, 9. ex Jofepho retulit, oppor-

V

tuné obfervat, alteram tunc

ESU

il

Chrifti predictionem impletam effe,

cujus mentionemS, Lucas cap. 13, facit,

ubi JESUS cruce onuftus, & montem

Calvarie confcendens ad obvias &

plangentes Hebrzas mulieres vultu ac

g

ermone converfo dixit ; Filie Jeru[alem

I'C"

Wi

;

nolite flere fuper me,

Jéd [uper vos ipfas fiete,

ts d

€9 fuper filias vefiros.

Quoniam ecce venient

g i

diet , in quibus. dicent ; beato [leriles , €9

t j

V6li»

!

Dominica Palmarum.,

IÓY

Q

l]

ventres , qui non genuerunt , €9. ubera qua

It

non laclaverunt.

Tunc incipient dicere mon-

gibus cadite [uper uos, €$ collibus : operite uos,

Ts a.m:;::.a

fa.

100, Omitto catera; qu& ad exci-

dium Hierofolymz fpectant, & apud

ia

n

Baronium, ubi füprà , legi poffunt 5

illud filentio preterire nolumus, captà

yida r

urbe, Templum eatenus famofiffimum

Qs lls i

ipit d

deftructum , urbémque ipfam funditus

everfam acíolo zquatam fuiffe , tribus

rl

duntaxat turribus, ac parte muri, qua&

ifdea

QT

orientalem plagam refpiciebat, in pe-

renne monumentum reportate à Ro-

i

3

[

manis victoriz , relictis integris ; adeó,

QUi

fin i

ut Jofepho tefte , credi vix poffet,

ret

urbem illam aliquando habitatam fuiffe.

1 j

[

h

Ifta cüm annis octo & triginta, poft-

nj :

quàm à Chrifto predica fuerant, eve-

H

42

nerint,evidenter probant veritatem vati-

, d

[

i

cinii JESU Chrifti de Templo Hierofo-

i

lymitano relattà S, Matthzo cap.24. à S.

Jj o

r n

Marco cap. 13. à S.Luca cap. 21. quando

7172

ii

ServatorApoftolisTempli molem & fub-

rj

Ítru&iones demirantibus nihilomitiora

n

de Templo, quàm, uüt füprà vidimus,

, h

de urbe Solymza vaticinatus - eft, vide-

»

licet

n

162

Deominica Palntarums

licet non relictum iri lapidem fuper lapidemm

prküdOm

g m

qui non deffruatur ; quamvis prasgrandia

illa faxa ferro & plumbo tam firmiter

MWJ L

!W

commiffa inter fe & coagmentata ef.

Ífent, ut minimé poflibile videretur,

li 5

K qU»[

eadem aliquando diffolvi atque everti ,

jj

s

& tamen diruta atque everfa funt, &

"Ti

P ULUM

&

quidem tempore à JESU przdicto apud

l

jl

$. Lucam ; 4men dico wobis, qHia nou

&&6

prateribiz generatio bac donec omnia fiant,

g

1

IOI. Jam ut cetera perfequamur ,

i

hat lf»ïï l

que ad Evangelice hiftorie notitiam

j;l.iïm: 6"0

ij

j

[

idonea arbitramur, confideremus trí-

umphalem. Redemptoris in urbem

a od

1

ingreffum,

Supra jam ex Matthzo

cognovimus,turbam plurimam ftraviffe

la

fiydiad

veftimenta fua in via; ea res ex cort-

fuetudine Hebreorum regiíam pote-

ia

T

ftatem defignabat ; nam 4, Regum cap,

ii

l

9. ubi collata JESU regia dignitas de-

AORU

Ícribitur, fic habet texus : Feffinave-

j

runtitaque, C3. unusquisque tollens pallium

ia

fuum pofuerunt: [ab pedibus ejus i feilitudi-

N

nent iribunalis, C$. cecinerunt. tubà , atque

4 N

dixerant : reguavit Jebu,

G

il

h

t

302, Adejusdem triumphi augen-

lm

dum

l: l

!

Dominica Palmarum.

163

"j

Mi

dum fplendorem facit, quod S, Mat-

m

A

N

theus commemorare pergit: A4/i au-

Ws

2

tem cedebant ramos ex. arboribus , €3. fler-

n

aelant in via, ramos, inquam, Palmarum

Jb v

& olivarum, quibus mons oliveti abun-

p

dabat, per quem Chriftus Hierofoly-

r f

mam veríus iter faciebat,

Sic Levitici

capite 23. ad celebrandum | menfe Sep-

paliog

t tl

tembri FeftumTabernaculorum Judais

It ml

imperabatur : Smwmetis vobis. die prime

p

fraclus / arboris . pulcberrima: ,. fpatulásque

WUs

Palinarum , $ ramos ligni. denfarum frou-

Mims

dium, €9 falices de torrente, €3 latabimini

&au

corani Domiuo Deo veflro.

Sicetiam l/b, r,

Machab, cap, Y3. 9. $1. iterümque /ib.

al

II

2. Macbab. cap. 0. v« 7« legimus Victo-

A u

ribus urbem fübeuntibus palimas pr&-

ferri folitas.

nf

103. His adde obviantis populifauftas

PT d

du

acclamationes, difcipulorum in defcen-

, n

fu montis Oliveti gratulationem , uni-

verfz civitatis, ingreffo JESU, motum

T M

v

ac divería animorum ftudia, Pharifxis

fupercilio & livore interrogantibus,

] WH)Q;

quis adeffet ; populo autem candidé

& palam profitente JESUM Prophetant

x 040

Y iï

à Nazareth Galilazee.

MIM

164

Dominica Palmarum,

104, Quz fané omnia magísque de-

"

j

monfítrant celebritatem

triunphalis

M

g

ejusdem ingrefsüs; etenim vox Hofanna,

]'

toties à populo ingeminata, ab Hebrais

W

!j

accini tantummodO folebat fuümmi

[v

meriti, nec minoris fanctimoniz laude

hi

L

confpicuis,quibus ipfi fauta omnía pre-

j

Q

cabantur ; itaque dicendo : Hofanza

Filio David & letitiam fuam palam te-

gt

]

[

ftabantur, & JESUM Magni Davidis

r

vardia

maximum filium, ideft, Meffiam pro-

nuntiabant, erátque vox illa vox exul-

r

tationis €$ falutis.qualem in Fefto Ta-

m

g, u

bernaculorum Judzi edere folebant,

ramos palmarum manibus geftantes

ia

tT

Pf. 117.v. 15.S DamafusPapa epiffola r«.

genuinam vocis Hofamua. interpretatio-

lia

if

nemà S. Hieronymo petiit , quam S,

dam dl

Dodtor ex fontibus hebraicis ductam

eidem transmifit, uti videre eft in epiflola

tl

ml

16, Tom. I. Litterarum. Romanorum Pontis

ficum à Petro Couftant collectarum.

h

lidin

Io5. Ác ne quis forté exi(timet, haud

d

parum de triumphali illa pompa de-

i;;m/æ h

tractum fuiffe, proptereà quod afello

$n [

is non

vedus . JEUS urbem intrálfet ;

Vsl

Íolüm

M

Doninica Paliarum,

Y65

t»; folàm confideret, fummg — Servatoris

s

modeftie ac humilitati id tribuendum

UM

effe, quam imitatus S. Cocleftinus V.

ld abH(""

uti in ipfius vita /Jib. 2. cap, 11. Petrus

ht r

Cardinalis de Alliaco refert, afino infi-

dimyipls

dens civitatem Aquilam ingreffus eft,

dhomis

quó fic Pontificiam dignitatem adiret,

n l

nequicquam obfiftentibus Rege Siciliz

m xl

PJJ

& Hungarie nec/non Cardinalibus &

Tl

ceteris, qui aderant, Magnatibus ;

hu

1

verüm etiam (üt nihil dicam de vati-

xil

:

cinio Zacharie hác ratione impleto)

n

perpendat, ufu apud Hebraxos recep-

tum fuiffe , ut eorum Primores afinis

j

w M

i p

fere infiderent, uti recté obfervat Cal-

met in. caput 21. Mattb, v. 4. & ex libro

du

Iudicum probatur, ubi capite 10. triginta

y i

yi g

filii Jair Judicisac Principis reipublice

Hebraeorum defcribuntur fedentes fupra

Wi ia

triginta pullos afmarum 5 potro im capite Y2,.

ldu

Ia

ejusdem libri videre licet quadraginta

vt

Filios Abdon Principis & Judicis in

Ifrael, ejusdémque triginta nepotes 4f-

enRtmr'J

cendentes fuper . (cptuaginta pullos. afmarum.

]; pf*

À

1 UOd n

Nequeenim Deus aut tempore Judi-

ul

eum, aut etate Erimorum Regum

(

cs

i

yu

166

Dominica Palnarum.

DEU

&is ufum equorum in: populo füo apz

1 v UO

:

probaverat ; unde eft illud S. Davidis

g

u

Pf. 19. Hi in curribus €9 in eqnis, nos auteut

m n

Y

in Nomine Dei noftri invocabimus, 1mó ne

p

wmpfo

in bello quidem, quo tempore Saul

4

Itraéli imperabat, equos ant equitatum

"

u

in ufu fuiffe, ex Jibro 1. Regum cap, 15.

at

conficitur , ubi

numero bellatorum

inito; nonnifi pedites . recenfentur:

(

v

d

ET

F |

Pracepit Saul populo, £ recen[uit quafi agnos

|

"ceuta sülia peditum.

Porro David

(

jam fenex, Regümque & nationunt

bello fubjugatorum fpoliis ditiffimus,,

cüm ante mortem fuam filium Salóomo-

i zi'äirï

g

nem Regem inaugurati vellet, regni

"

Magnatibus dixit : "ToZize vobifcun: fer-

L

ARj

M

i

vos5 Domini veftri , & impouite Salomoónem

filium meum [uper auulam meam,

Lib. 3.

nb

s

Reg.c. 1. Quanquam veró Salomone

poftea regnante, ufus & frequentia

3 u

u

orumplus nimio invaluit; nam üt

Af

z

aralip. 9,v.25.dicitur : babuit Salouon

ii i

quadraginta willia equorum in. flabulis, 84

ab n in

cuvrumm equitumque duodecim millia ; nihi-

MM r

lominüs peccálfe hac in re Salomo-

ts

nem, facri Interpretes minime di

flimu-

lant;

I!

n,

Domini4 Palmarumn,

1672

t

zp: |

lant; cámque temporibus Regum

b

juda, qui Salomoni fuccefferunt , in-

D E

gensequorum numerus in Judza fue-

ls s

rit; Prophete Spiritu Divino adti abu-

st

fum illum improbàrunt ; certé lfaias

Eu

capite 2. ait : vepleta efl zerra. ejus. equis, ac

pauló poft fübdit: Et-reyleta eff terra

Ms

T0 lm

ejus idolis, opus panuum [navzum adoraverunt.

» t

Caterüm Judzi rituum füorum tena-

tl al

ciffimi etiam poft Captivitatem Baby-

Ti

lonicam equis üt plurimüm abfti-

&us

nuére; hinc eft, curin bellis, quxe Du-

Jis d

cibus Juda Machabzo & Fratribus ejus-

fl

dem, Judzei adverfüs RegesSyrice gel-

vl

ferunt, raró legamus, ipfos equis a

T

militiam ufos fuiffe ; ex quo fatis liquet,

Iíraélitas equorum ufü pratermiffo ,

m n

u D

Afinis & mulis fere uti folitos, prout

ver o

fapienter animadvertit P. Ayala in Pi&ore

Chriflianolib, $. cap. $. num 9. Quod ft

il

raii ii

ità fege[ferunt etiam in praliis, ubi pro arit,

avitáque relipioue decernebaturs quid. pntas

D75 *L

i

":AJ

[]

fecerint inpace. degentes iidem: mon milites

fedpopalares ? Quid. veligionis ob[ervantiares ,

j MHJ'

9 quicam zelo ardeutiore. carabant?

1f

"Mi

M

dj&'/

io06.

jild

i

s

168

Dominica Paluarin.

106. Igitur ad recolendam quot an:

:;j[uppliüü

m

nis memoriam. JESU Chriíti, trium-

hali apparatu Hierofolymam ingrefti,

l G-'"*';

P

"

w

p

Ü

cclefia hoc die prafcribit Benedictio-

j

nem palmarum, & Proceffionem feíto

accommodatam. Initium facrz functio-

o

f

nis ducitur ab antiphona: Hofauna filio

"

"

"!

David €5c. cantatur Evangelium S. Mat-

thziin fuperioribus paragraphis fepe

u

memoratum : benedicuntur rami pal-

;,:

marum , olivarum,;aliarümve arborum,

J

d

Sacerdote poft complures facras oratio-

!

nes Deum precante, ut, quemadmo-

dumolim credentium populorum turba fi-

"

deliffimá devotione veflimenta [ua. cum. vamit

l

palinarim. in via flernebant ; tànos eidem

j

fídei viam praparemus, de qua. vemoto lapide

d iï |

offenfionis €3 petrá fcandali , frondeant opera

toflra juflitias ramis.

Subinde ramis di-

J

Ílributis, ordinato agmine exitur ex

j

M

|

Ecclefia; antiphone omnes & facre

ET.

precationes, qua.inter eundum decan-

zi i

tantur; ad triumphalem JESU Chrifti

L.T

ingreffüum honorandum fpedctant. Por-

m

ro duo aut

uatuor Cantores Eccle-

a

7

fiam introgrelli, claufis foribus, vultü-

[

L

in

que

"Mo

Dominica Palnavunt,

169

i que ad fupplicantium agmen converfo,

l

recinunt duos priores verfus ex Hym-

p

no: Gleria, laus €$ bonor ; quos Sacer-

j as

dos cum aliis extra Ecclefiam repetit.

sl

Eo hymnoalternis decantato,Subdiaco-

od

nus haftili crucis portam percutit, quà

! Bimi

ftatim apertà, proceditur in Ecclefiam

Nim

canitürque : Ingrediente Domino in fan-

p z

Gamn — Croitatem , Hebreorum . pueri. vefur-

o n

re&iomem vite pronuutiautes cum vamis

Jmyeatr

palmarum clamabant : Hofanua in excelfis

r

& reliqua. Subinde Res Divina ad aram

T.

peragitur,& rami tenentur in manibus,

pirmin:

donec Paffio & Evangelium cantata fint.

u

107. Hujus Proceffionis mentionem

facit [vo Carnotenfis ferimmne 16. in va-

lm

u il

ss palmarum, ex quo ifta vifun r eft hic

excerpere : Homiuem bamilem (|Hiero-

j nl

i s"

Íolymitani) /zper afmam . fedentem vide-

vunt , Qj ramen triumpbalem ei gloriam

jjx 35*

m i

ramos arborum portando , €9 per viam

Jlernendo , exbibuerunt : laudes. ei imperia-

yndun d

M

T

ls. cecinerunt , quia prafago [piritu eumt,

Triumphatorem . diaboli 3 mortis, €3 . vita

st

I0r8 9

largitorem. cognoverunt,

Hujas turbe,

ebariffinii fratres, formam repre[entatis , ciam.

Qd

"

"

[77/7;

hn

170

Domninica Palmárum.

li

4Fleü

virentes Yamos. arborum poft vexillum [ancla

ii

;](' j/

M

j

Cracis in manibus portatis, Et. bene vepra-

lMi

" DH[ZH

fi

féntatis, fi quod. virore fignatur in. manibus ,

*W**"

Jemper zeueatur. in moribus : fi non byeme . de-

[!

cidat : fi non. &flate. marcefcat , ut. dicere

[/!

r*J»! qL

V

polfitis cusn Pfalmifla : beuedicays. Dominum

f

f

in omni tempores [ewiper laus ejus im ore

Yi

u

24€0,

N

1

W

]

108, Áuctorem hymni Gloria, laus

iM

€9 boner, quem fuprà diximusad fores

templi cantari folitum , nonnulli effe

:;

j

volunt Theodulphum Abbatem Floria-

cenfem ac poftea Fpifcopum Aurelia-

il

nenfem, qui fzeculo falutis nono floruit,

Hunc ferunt, Andegavi carcere deten-

j2 d

al

tum ( eoquód conjurationis à filiis Lu.

dovici Pii Imp, contra Parentem initze

w

|

particeps eílet ) fuprà memoratum

hymnum & compofuiffe, & quo tem-

ii

f

pore Ludovicus Pius Proceffionem pal-

T

nmarum comitatus illàc tranfibat, tam

[/ ï:&/lj

oportune cantáffe , ut Imperator veré

Piu; hymno illo delectatus, ac delinitus,

ET

"Theodulpho veniam criminis, liberta-

T

tem & amicitiam redonárit. Qua dere

835-

i t

videantur Baronius a(l auuum Chrifti

!

qut,

"f

Doninica Palitar tttis

f7t

imwg, mum.5.E9 4. Fleury i

n Hifleria Ecclef. 'T'onzo

Io. lib. 46.p4g. 20 $.*

ditionis Parifienfis Au-

T17 W

T gt

ui17v7. Durandus ii.6. cap.67.Gavantus

ad Rubrices Miffilis Remani parte 4. tit, 7

fm p

LURT

in Notis S. 16. Quanquam non defunt

d s

inter eruditos, qui rei hujus veritatem

in dubium revocent, tum quia Auno

lu u

$18. in quo Audbores illi volunt, ren1

Andegavi in Dominica Palmarum ac-

Yi C

IT

cidiffe, Ludovicus Pius, üt ifti, con-

tendunt, ab ea urbe abfuit ; tum quia

BR

Abf

Alcuinus predidi Hymni jam meminit

inlibro Ze Divinis Officiis lib. Y. cap. 145

opon d

uicüm eum librum fcripferit anno

Iiouu i

Chrifti778.; hinc inferunt, Hymnum

ia

illum à Theodulpho nec compofitum,

ilonhs d

nec in occafione fuperiüs memoratà

Daentad

cantatum fuiffe. Ità quidem ratiocinan-

r m

tur Menardus i2 Notis d Sacramentariuttts

TE

$. Gregorii pag.56. Magrius im Notitia

rocalire

vocabulorum ecclefiaflicorum v ocabulo ;Pal«

du

suarum feflum & Mluttriffimus Sarnelli

[mpe

in litteris Ecclefiaflicis Tomo 9, epifl. 16. fed

ii

T

tamen cüm aliud fitdicere, Theodul-

rimillJ'E, É

phum Hymni illiusa

uthorem effe, aliud

Ludovico Pio,

i

ipfum tranfeunte

2

eq.e

ul

M

1752

Domintta Palmarum.

, Jutt

eóque hymno cantato & carcete dimif-

J

f

J

fum ; cumque prioris fadi veritas ne-

"tl

quaquam ex veritate poíterioris pen-

(

ii

deat ; noneft, cur à communi opinione

jl

difcedamus; quzTheodulphoHymnunm

xf

ii

jl

fxpe dictumattribuit, & authoritateLupi

Ferrarienfis,gravis & dodti fcriptoris ni-

j

titur,izEpiffola 20. uti opportuné ad rem

n

praíentem notárunt Martené 4e antiqua

v

V

"

Ecclefia difciplina inDivinis celebrandis officiis

in DominicaPalmarum cap, 20, num 13. &

"l If

i

Baillet in. bifloría bujus Dominice num, 4.

Neque obftat huic fententiz, quod fuprà

E

^f

di&um eft de Alcuino, qui ante Theo-

dulphum vità deceffit. Nam commu-

r n

nis hodiedum inter Eruditos fententia

nl

eft, librum illum, qui Ze Divizis Officiis

(

f

infcriptus Alcuini nomen prafefert ,

"U[Pf

opus effe, non Alcuini, fed Authoris

l

fzxculi undecimi,

109, Subinde fores Ecclefiz, üit pau-

n

J

ló fuperius dicebamus, referantur, s?

binc inteligamm , clau[um bominibus fui[fe

J

T

celum, Adaino peecante, nec. mifi. Chriffs ve-

furreclione fuiffe veferatum.5 uti loquitur

I

Amatus Pouget in Inflizutionibus Catboli-

14

A

1IQ,

"

cis du 1. pag- 833«

A

L

Dominica Palmdrmn;

173

h

Q

I

1ro. Martenéleco proxime citato cap.

NE

ttn,

20. num 2. fidenter afferit, confuetudi-

Vr

nis benedicendi palmas nullum extare

'Vl*r':

J

It

veftigium ante feculum Chrifti oca-

il

vum aut nonum ; quz ipfius opinio

ittontda

haud parum ex eo roboratur, quód in

Vr

Calendario Romano fzculi octavi pet

yotued

Frontonem edito, in quo de Dóminica,

Itb d

quz nunc à Palmis nomen habet, agi-

T

tur, nulla mentio fiat benedictionis

h 20, M

Datinau,

palmarum, "Verümeruditus P. Merati

Clericus Regularis & Confultor Sacre

t qui:

Conzregationis Rituum Toru Y, parze 2.

, us

pag. 1004. vatia eáque validiffima argu-

- Ms

menta af'ert, quibus antiquitatem iftius

udio i

facri Ritüs oftendit; cujusmodi funt

4 D G

Calendarium Ecclefie Romanz anti-

a g

quiffimum, utpote fieculi quarti exe-

T

untis, aut certé ineuntis fzculi quinti ,

quod ipfemet lMartené ad calcem

Toreit

Zuecdotorum. fuorum pofuit, in quo

js r

verba hxc leguntur : Dominica ad. pahnas

Idem liber

T l;ominiä;:ffä

ad S. Joaunem in. Lateranis.

Sacramentorum Geláfii Pape , in quo

j ) | W

! u

Dominica hzc iufcribitur ; Deminicain

Palua de Paffioue Domiui,

Deinde ia

ii Cf;

Sacra-

3

yr

174

Domini&d Palnarum.

l

J

Sacramentario S. Gregorii expreffa

j

leml

mentio fit Palmarum ; nam in oratione,

que Communionem przcedit, Sacer-

W

j

dos Deum precatur,ut,quemadmodum

[

fidelesfe ipfiofferunt eo die cum frondi-

(,Fn

[

l

bus palmarum , ità velit eosdem poft

mortem recipere palmis vidoriz pra-

d

L,ï»

TOA

cinctos ; & quamvis Grancelas in Com-

fwr

mentario Hiftorico in Romanum Bre-

"T

n

iL

viarium /ib, 2. cap. 53 Ícribat, ignorari,

[

Jj w

an oratio illa fubfecutis temporibus

W

primüm adjeda fuerit ; nihilominüs

cüm eadem oratio habeatur in codice

Sacramentario S. Gregorii; octingen-

p

tis annís antiquiore, ac reperto in Bib-

liotheca Reginz Suecie, & per Car-

dinalem Thomafium Venerab, memo-

rie examinato; minimé dubium am-

liüs videtur, quód ritus benedicendi

Palmas multó ante. feculum octavum

u

aut nonum inufu fuerit,

t2

irr. In hac Dominica ex veteri dif-

1j

ciplina Ecclefiz nonulla peragebanrur,

qu& nunc exoleverunt,

Erant inter

HUR

Catechumenos quidam Cempezentes. ap-

A

I"

pellati,

Dominica Palmarust.

175

T

pellati,

ii videlicet, qui rebusfidei jam

VU t

agitabant ;

D

......

imbuti;

baptifmi gratiam fl

H

n Sabba-

ui , 2italio in loco dicetur , 1

t

j

I

£ho fan&o conferri olim folebat,

Hinc

At

S. Auguftinus in li

bro de cura pro mortuis

O mf

chá appropinqnante dedit nt-

cap. 12. ait: Pafc

las

quen inter. alios co

mipetentes & . S. Midorus

ii s

libro . cap. 4 Vocem . illam : Competeu-

Grnadus(

:e; explicatu

rus fcribit ? Competeus voca-

| omms:

nfiruélimnem fidei. competit gra-

zur, qui poft i

n

tiam Chrifli

Unde à petendo competens o*

gt feny

[7/1771 9

Cui confentit Au&or libri de

rt; nlic

Ecclefiafticis Officiis, Alcuini nomen

At

ntis: Pafcha petitum, frve. cou:pe-

prafere

m

teutium dicitur, quia bodie fymbolsum . com-

gtb

petentibus. tradebatur, propter confnem. Do-

de E

sninice Pafchba

folemnttatem, st qui jam a

Vener t

Dei gratiam percipiendam fefti

nant , fidem ,

me dibir?

Competeu-

quam coufiteutur,

cogno[cant.

itos bant

zes enim, quafi fumul pe

tentes dicuntmr, d

Huic Catechume-

zguïum g

gratiam Dei petentes,

rl

norum claffi, cemp

etentium. videlicet ;

gt

poft Evangelium ( quo

I

permiffum erat

difcedere te-

J

peraEfb l

finito , alii Catechumeni

l

nebantur ( remanere in

Ecclefia, ut &

p p

l C(m!ff 1j

fymbolum audirent, &

fidelium ob-

l

4

lationi

)

176

Dominicá Pahuavum,

lationi

T

l

m ,

intereffent ;

quanquam ipfi

?

UMT

]

quoque ad initium Ca

nonis ex templo

W

At

AJ"J

Til i

abire debebant, utl videre eft in Or.

dine Romano.

lisdem competenti-

busolim hac Dominicá generatim ex.

j

ponebatur regula fidei, quod fymbo-

l

lum dicitur, cujus fingule partes &

(

J

articuli aliis pracedentibus diebus,

g

qui 4ies ferutinii vocabantur,jam traditi

& explicati fuerant ; hac itaque ratio

"

eít, cur Dominica Palmarum non

zaró legatur appellata : Pafcba. petitgzz ;

five covapetentium.

Y

1I2, Pratereacüm in Sabbatho fan-

€&to etiam parvulis Baptifma conferri fo-

leret; Domipicá precedente, five Pal-

marum, pueris baptizandis caput lava-

i V

batur, ad porriginem detergendam ,

que in Quadragefimaob interdicinm

"

M

ufum balneorum contrahi plerumque

lolebat; quo fic caput haberent niti-

a ïl:

dum pro unctione facri Chrifmatis re-

cipienda.

Hinc eft, cur Dominica iíta

N

!

l/,rM

nonnunquam appelletur Capiti vel Ca-

pitalavium,

Uti recté obfervat Gavan-

h

(

tus de Rubrids . Miffulzs Remani parte. 4.

jd Dl

7A

Wm(

177

Dominica Palmarunti

de Paffione €3

ia

1

tit, 6. fab. tit. de Dominica,

IORf

de hebdemada Majori um 6.

probatur

Diviuis Officiis cap.

ld

ï

ex S. Ifidoro lib, 1.4de

27. ubi fic ait.

Tauc ( hác

Dominicà)

WL Quy

um, qui un-

4 Bittrdm

f

suotis eft lavandi capita. infanti

1 qui

gendi funt, ne forte. obfev

vation

e Quadrage-

em accederent.. &

pl n

friie fordidata ad unclion

btl

RDLUUS (

idem , quod tract

amus »

argumentum

aibusdam Eccletüs

atl t

fpectat recepta in q

particularibus

con

fuetudo deferendi

It g

Pirens:

hàc Dominicà a

d facram proceflionem

crucem revelatam ac difcoo

pertam ;

NT

facrum

nonnulli przter crucem , etiam

Evangelii textum,

tanquam Chr

ilti per-

ia

ad inftar triumphi

fonam exhibentem,

Vr

o,imó in Angia

Ecedente,ixf

geftabant in feretr

non folüm in figura,

fed in ipfa rei ve-

Ts ag

ritate Chrifto debitus honos

impen-

m dde

:

i

1

fhone

300 It

debatur , delatà

hac in proce

facrofandà Euchariftià,

De quibus

trdi fits

vide,

fj lubet, Martené /oco cit, cap. 29-

.

j labe t

n 9.

€3 f&q. Baillet in bifforia bu

/

45 diet

ri Chrid

Maufz

]hl). numn, 4.

& Mabillonium 32

yr Dout

ltalico 'Tomo 2.

qr C t

II3.

Ervditu

s Vir Jacobus Goarbius

obfentu

in notis ad

Euchologium Gracorum

pag

duf

"

$

|

178

Dominica Paluarum.

)

p4£,745. apud eundem Martené zz;,

h [hpiül

Jl

15. exadé defcribit Grecorum ritus

j

hác die fervari folitos, & Magrius loco

fuperiis . imemorato refert. ceremoniam

us

Maronitarum , die hác Olivam adtem.

l7)

(

j

plum deferentium. quam rité. benedi-

j

Camis, qui abundantiorem aliis elee-

Wf(d Pfr

n

mofynam Ecclefi» largiebatur, fibi vin-

yqüikuiif |

dicabat, qui eandem poftea, ftipanti-

mua!wf,&ï"

bus & juvantibus confanguineis, in

Ü pl W'j

proceflione circumferebat, filiolo füo,

4

velalio puero arbori impofito, non fine

lll

nf

fecundis letísque aliorum acclamatio-

U

:

nibus. Ad extremum reverentes ex ea

Tupplicatione, arborem certatim invo-

lant, ac pro fe quisque ramum inde

pietatis ergo decerpunt.

(

114. Coronidisloco hic adnotamus,

d

f

pI

ex Sacramentario S, Gregorii typis edi

to per Pamelium Tomo 2. pap. 1os, C2

xï

mi

244. quód Sabbatho Dominicam Pal-

Nj

marum proximé pracedente Roma-

.'?

nus Pontifex eleemo:

:

fynam largiebatur,

;2

UT

verba facramentarii

funt : Sabbatbum

A Ua

Í

flf

vacat : Dominus Papa eleemofynam — dar.

xJMJMW

nnum

n

Quamvis enim alus etiam per a

LOT

diez

n

Dominica Palnarumit;

Y79

diebus ftipe

m pauperibus erogare Ro*

ET i

fces folerent ; u in Vita

EUR

d

mani Ponti

Zacharie Pontificis apud 4

naflafiutia. ad.

. CH

j

Annum 742. legimus, qui con

&ituif:

hhm üj

crebris — diebus. alimentorum. [umptus ,

I nf l

ppellatur , de

T

A

u eleemo[yna usque numc a

Oftt d

Venetabili Patriarcbio ac. Proca

ncellario , €3

ii f

t

pauperibus €9. peregrinis, qui ad B. Petrum

prl

morantur, deportari, eisque . erogari, nec non

YU

€3 omnibus inopibus €d infirmis per umiver-

tht 0

fas vegiones iflius . Ro

mana urbis conflituiis ;

molto as

x Sabbatho fuprà

nihilominüus ea, qu

UT 0023

di&o diftribuebatur €

leemofyna, multó

UTO C

uberio

reratin memoriam pie coniu-

1 r

fionis, quà olimMagdalena ho

cipfo die

ngendos

J r

libram unguenti pretiofi ad u

,

Chrifti pedes attulerat; eam

ob rem

ectione

licatots

in libro Alcuini, qui extat in coll

vatiorum authorum,qui de offi

ciis Ec-

r p

nis Col

oniern-

L Mb ICi,.,'

clefiafticis agunt, editio

oniniaaà

fis de Anno 1568. P^. 3

2. heclegun-

,img memoriam

vdee lus

tur : Uude Apofliolicus Vir

bodie

devotiffime mulieris ,

membris. Cbrifli

yn gt

, &8 ideo 4 flatione

[ SJ.*WL?'.'»

facit, quod ipfa fecit capiti

9 (l

"LUH

pubüca vacet, non tamen á

celebratione Mif[ee,

m

quia bnic uegotio infiflit.

Qua de re etiam

T

D

6

tractat

D

380

Dominica Palmaruu,

'tradiat Martené cap. 19,pum, 29. ubi !

j

porw

rationem , cur Sabbathum hoc ab

ji "

officio & ftatione vacet, ex Grimoldi

g

fj

Abbatis prefatione ad librum Sacra-

W

)u

mentorum à Pamelio editum hanc ip-

UT

j

fam affert, nempe z£ Domnus Apo/lolicus

" ]n(m j

( f

j

tunultuatione. populi carens €3 eleenofynas

pauperibus diffvibutre, €9 negotia exteriora

9

j

[W (

liberis valeat. difponere,

Dd

115. Eodem Sabbatho ante Domini.

! VU

W[

j

cam Palmarum, uti legitur in Calenda.

p

z

rio Romano per Frontonem edito, da-

rur fermentum in confjtorio Lateranenfr,

T

E

tüdi

"

4jv

h

Quid rei hoc nomine intelligatur, gra-

vis & intricata controverfia elt, idquod

a

viri docti & fcrutatores antiquitatis mi-

üümlæwäm

nimé ignorant.

Cardinalis Thomafius

Mæ'ïf: k:

notz vaftiffimzque vir eruditionis hoc

Mi

f

de argumento rogatus ab Illuftriffimo

wj

I

RTR

ften

Joanne Ciampino, editis libris percele-

M

[

j

d

bri, refpondit, quávis Dominicá fermen-

t

£4m hoc eft Euchariftiam à Romano

ul

Pontifice mitti folitam ad omnes Pres-

n

Ü

m

n

r

r

byteros Titalorum Urbis, five quodidem

ht

elt, ad omnes Parochos Romz,

qui

tl

illud, celebrando Miffam,

confume-

NT

,bant;

lt

Dominica Pahuaruu.

18I

Dym

bant; porró quot annis, appetente

:

l

Pafchate confueviffe Epifcopos Ro-

ïl, D

mano Pontifici, tanquam Metropoli-

ilmi

tano füo, immediaté fubjectos , miffis

[

i

Acolythis , fermentum illud petere,

Damy |

quanquam id non ab ommnibus fieri

Ü s

folebat, fed folüm ab Epifcopis urbi

T

4

/

li !::V

propioribus, qui intra octiduum fer-

mentum five Euchariftiam confumere

;:ho aisl

poterant, citra periculum corruptionis

ii

j

facrarum fpecierum ; ceteri enim, qui

tD

a

longiüs aberant , exempli caufà Epif-

Arni

copi Apuliz, Calabrie, Aprutii, Sicilie

[

TCR

li

N

& Corficz, tametíi juri metropolitico

rl

gl del

Romani Pontificis fubjecti effent , ob

dl

dicam caufam non mittebant; caete«

[nd

rüm , licét Papa etiam in Dominica

rtrydi

Palmarum rem divinam faceret, ac pro

more fermentum eo die ad Parochos

sabllüri

i

urbis mitteret ; nihilominüs Sabbatho

Jonini

pracedente anticipatam fuiffe fermenti

m s

illius diftributionem ad majorem Epif-

al onut ?

Qf

coporum, qui longiufculé ab.urbe di«

üqL' .....

]*

JJ

ftabant , opportunitatem , ut nempe,

0s o

qui in folemnitate Pafchatis facram.

j 0

j

Communionem coram Pontifice reci-

D

pere

p

182

Doninica Palmarum.,

me

pere non poffent, ii eodem faltem. die

j

«i!

Tl

Sacramento à Papa transmiífo refice-

h

rentur. Videatur de hac re Epiftola à

TU

LA

n

Venerabili Servo DeiThomafio ad pra-

i

[i)

7]

/

dicum Pralatum Ciampinum perícri-

[

TT

ij

pta & ab hocipfo typis vulgata in Ope-

j

I€ de perpetuo Azymorum ufa. cap, 9. faz.

214€9 feqq, nec non Martene cap.. 19,

n

M

]

uum.27, CQuod autem fergrenti nomine

iif

accipienda fit Divina Euchariftia, ex

recentioribus füsé

robant Illuftriffi-

meh

mus Nicol. Antone

j

1

.

jf

inlibro fuo 4e

L

Titulis, Berlendus in Tractatu 4e oblatio-

;'17;];1,82!60

uibus ad altare S. 1. nun. 14.quin. tamen

ex hoc arguere quisquam poffit, uti

TT

honnemo arguebat, aut quod Sacerdo-

od

N

tes in Mifífà non confecraverint ; fed

1f At

folammodo fe, aliósque communica-

Wa

turos Paneab Epifcopo Romano confe-

DT

crato cibárint; fi quidem Sacerdotes

t tewlslximä]

panem & ipfi confecrabant, & aliis

[

diftribuebant unà cum Euchariftia ex

li

j

Palatio Lateranenfi fübmifla, uti bene

dvl

obíervat Card. Bonalib, r. verzm Li-

'*»',Hï.znddpal

dutgic. cap. 23. num.,. Y7, aut quód con-

i

[ l

M

"

1

1

1en«-

aR

;fecraxio nonin azymo, fed in fern

tato

h,

Dominica Palitayum,

183

dxm

M

i

tf

tato pane peracta fuerit : Neque enim,

NIj

üt advertit Petrus Conftant Temo t.Epi-

M

)

ftolarum Romanorum Pontificum pag.

lul

i

859.verendum efl,ue bac poffremá intelligentid

T

eorzn jiuvetur opinio, qui Eucharifliatn ex fer-

sieutato pane olim in EcclefiaLatina confetan

Yipibi

^

Ul "P- j

45'

putant, Valde enim leve efl,quod inde in opi-

nionis bajzus gratiam deducitur argumentum,

um

| frmem y

Quippe venerandum illud Sacramentum pro

ilorum temporum con[uetudine , quà [acra rei

Bicui:

obant ]

arcan um yrofanis tegere affeQabant,ciim adEc-

clefias anitteretur, appofité vocatum efl fermen-

Ilb j

at

tum,ut,quemadmodum fermentum in farinam

14qi

inni[[», eique comnixtum, totam conglgti-

ii

nat ; ità eis quoddam unitionis atque. com-

quilar

muniouis tutue 'oinculum efJe fignificaretur,

r

116, Cüm deinceps, juxta ordinem

£ ORE

nobis prefixum tractandum fit de die

Jovis fan&to ; non poffumus non etiam

lum

m At

de die proximé pracedente fermonem

ul d

inftituere ; quandoquidem in feriaIV.

a meridie inEcclefia cantatur Matazinum

J

;

rin t

€3 laudes ferie V. ficuti etiam in feria

il t

V. &VIL.anticipanturMatutinum & lau-

m

4

li

w

T

des fübfequentium dierum, Ubi & illud

[ qUCI

breviter adyertendum, eft quód dieMer-

d

H

A

cuti

m

I84.

Dominica Palmaruut,

"ii

1l

bv

[

curi impius Judas cum ]Judaeis de

Chrifto Domino ac Magiftro fuo ven-

* Ww*u

dendo ac hoftibus prodendo nefarium

iil

f

pacum interit ; qua caufa fuit, cur füb

w

"Md

prima Ecclefiz tempora bisin hebdo-

)

7 Bfü'

3mada Chrittiani jejunárint, nempe ferià

n

quartà ob rationem proximé allatam,

& ferià fextà in memoriam mortis

g

i

»T

JESU Chrifti, uti preter alios complu-

UM

f

resà Baronio citatosad annum Chrifti

W

34. $. 168. S. Auguftinus teftatur ia

m AJ f

Epifl. ad Caful.

ll

L*.Hi.'ui

'A'

HORJE MATUTINJE

SIVE

p

y

L

!

TENEBRUE,

FlL

uz fub vefj peram ferix IV.

V. & VI. recitantur.

117 Fficium Ecclefiafticum | facti

hujus tridui, Tewebrae appel-

P

A

!

latum, nihil aliud eft, quàm publica

D

IU (

fignificatio doloris ac luctüs in Ecclefia

ts W

1

Dei, Onmittitur pulchra invocatio,

M r

quá

[DHW

Hore Matutine. frve Tenebre. — 185

Qu ]J

quà labia nobis à Deo ad ejusdem lau.

lii

des annunciandas aperiri petimus :

(

UT

*

*

omittitur

uf

i

M

omittitur lnvitatorium

WL

Doxologia five Gloria Patri in fine pfal-

0R l h

l)

morum : nec Capitula cantantur: nec

li t

denique Benedicdio petitur; ut adeó

Dorr d

veriflimé dixeris, Ecclefiam rerum alia-

t

nrglyte

rum penitus oblitam in eo unicé ver-

fari, ut & de peccatis mortalium, & de

al amr(

acerbis JESU Chrifti cruciatibus lugeat.

il t

In Matutino ferie V, primz Lectiones

funt lamentationes Jeremiz Prophetz

deplorantis ruinas Hierofolyme , mul-

TUT:

tóque magis peccata civium , quibus

E

ipíi divinam contra fe vindidam inci-

tàürunt, In Matutino ferie Vl, primz

)

Lectiones ex eodem Propheta deprom-

ptz funt, quilu&u & lacrymis profe-

amie

quitur miferam fortem everfie Hierofo-

Cl

lymz ac Synagogz diflipatz, cujus rui-

nis Ecclefía Chrifti inedificata eft; &

Val

in tertia Lectione ejusdem Nocturni

Iab

Propheta, adinftar feductoris & facino-

u

rofi hominis, compedibus vinctus &

mousinai

in tenebras profunde foíTe retrufus

imaginem refertServatoris noftri capti

du m»

ac

I86

Hore Matutind,

F

diris modis excruciati.

N

Demum in

(git!

Matatino Sabbathi fancti prima Ledio

primi NocGurni eundem Prophetam

EW] »

exhibet veluti exemplum hominis, ad-

wl

j

vería queque in filentio & fpe fortiter

J

j

fuftinentis, quz infignis fané figura eft

ii j nid

JESU Chrifti, invictà patientià & plus

m

quàm humaná maníuetudine atrocifTi-

T

n

mas poenas perferentis.

Porró in fe-

g

cunda & tertia Lectione ejusdem No-

HZWPUE, 1

&urni luget Propheta, & flebilibus mo-

/

(s

dis defcribit ruinas templi, patriz fuz

ss

everfionem , & ítatum calamitofiffi-

gt

mum, adquem habitatores felicis olim

od

acflorentis Hierofolyme redacti erant ;

ydimy

tum Deum precatur, ut tot poenis fup-

x a

pliciisque placatus, recordetur here-

m

ditatis fux ad alienos converfz , refpi-

frindn

ciatque benignis oculis erumnas & op-

slgnsat

probria eatenus exantlata,

Durante

m

per hoc triduum Officio Tenebrarum,

patelut

J

ponitur ante Altare candelabrum tri-

TAUR

TE

d

Ti

angulare pluribus cereis inftructum ,

gt

qui fucceflivo ordine in fine cujusque

Pfalmi extinguuntur, preter unum ,

0 TC

W

Gmällü

quiintra Altare abíconditur ufque ad

!

Wi

MA

]

E

finem

l

187

frve T'enebra.

finem Cantici BenediGus,

quo abfoluto

innl

& cane

1 g

fit modicus fragor ac ftrepitus,

delafub Altari recondita rurfum pro-

on

fpicua; poftremó

d [pe hh

fertur omnibus C

furgunt omnes ,

& in filentio difce-

T

dunt, üàt videre e

ftin: Ceremoniali Epif-

nl

22

tb

coporum /i5, 2. cap.

& nj

118. Indignum

Viro Ecclefiaftico

foret ignorare, quó

d füb prima Eccle-

VTT

Chriftiani co

ncubià nocte

ais

fiee tempora

Y

furgere confueverint a

d divinam Pfal-

Inl,

5

modiam peragendam ; q

"

ux confuetudo

m al

mordiis univerfae

cüm in Ecclefig pri

dOns a

fidelium multitudini com

munis fuerit,

od

roceffu temporis tantum

mo

dó ab ali-

Q ts

& Religiofo-

uibus Ecclefiafticorum

o

rum coetibus retenta & obfervata fuit,

utos

Coterüm no&turnzille' vigili ob mul-

s um

latz fuerunt,quà-

tas & graves caufasfub

ln i5

rum quadam quafi veftigia a

dhuc ap-

j Tadrt

arentin Matutinis hujus tridui, cum

at

le

fine diei terminari foli

tis, que proinde

ris ii

?

M».

"

noftrà quoque &tate

Officium Tene-

.

i

fie 0

brarum vocantur,

]n antiquiffimo

ius

r ?

:

Ordire Romano, quem Mabillon

di-

2«

U Il

j

Mufgeo fuo italigo inleruit, Tom.

citur

188

Hore Muatutine;

h

m(

yi

]

citur quidem : MeZi4 nodle furgendum efi;

M

|

fed jam indé à multis fzculis juxta ex-

gt

emplum Romanz Ecclefie mos intro.

gtl

dudus eft, Officium noc&turnum can-

g

tandi vefperà precedenti, uticonftatex

(

"

Ordine Romauo Jacobi Gaétani cap. 82.

& apud Petrum Amelium cap. 61, in

,j ii

quo prefcribitur, a i die Mercarüi de

a

Jero borá competenti Dominus Papa veuiat ad

Wt

i

Í

d m f

Oftciuun Matutinum cum cblamyde de Scar-

h

"u

leto, cum . capucco extenfo . [uper fronte. non

J

ln

replicato, C5 fme mitra. — Jam qui origi-

u

il

nem ufümque Invitatorii, Hyanorum,

"Y

ü

u

n

A

:

Lectionum , Capitolorum & Bene-

dictionum in Officiis divinis ufitatorum

f

|

3

cuariti

perdiffere cupit, is legat Cardinalis

Bone nunquam fatis commendatum

du d

ho lat

opus de Divina Pfalmodia cap. 16, nos

"n

illud folüm hoc loco adnotabimus , in

-

ealfaan; ht

ü

Ledionibus primi Nocurni, quas ex

Jeremie Lamentationibus defumptas

,

aMf

efle fuprà diximus, legi litteras

Alpha-

beti Hebraici A4lepb, Betb , Gbimel &c,

lia

Etenim

Lamentationum

illarum

j

Y

Tif Lame

;gn

ftructura eft acrofticha, hoc eft talis $

WT.

V

»g

]

"

j

"

ut quilibet earum verfus in liugua. He-

i

braica

,

Jfrve "T'enebra-

189

73( Iüdgmzm;

braica incipiatà fingulis characteribus

ib

"

Hebraicis ordine alphabetico pofitis ;

&t t

quia veró in translationibus eorundem

Qf

verfüum non potuit eadem littera ini-

li n

tialis Hebraico Alphabeto refpondens,

FT

commodeé retineri ; idcirco voluit Ec-

lm «

clefia, ut fingulis verfibus aut ftrophis

n d

praponatur littera illa. Alphabeti He-

n li

braici,à qua in lingua Hebraica ver-

fus ille aut ftropha initium ducit ; i

tl

^

h

J

M

h

q

uod re&tiffimé obfervat eruditusAbbas

g

M

azzinellusin Officio fno Hebdomadz

fanctz ; cui fine caufa refragatur VERT

ii hz

lo &i

in expofitione Ceremoniarum Eccelfize

Ton, 4. pag. 431. dicens, voces illas ,

Jiinsytz

cüm non fint nifi numeri, diftinguen-

lgt

y QOT

h-

dis verfibus adhibiti, cantari minimé

debere ; ficut enim ob rationem pro-

ii

"m

4 l

idud

II

j

ximé allatam litterz ille in. Lamenta-

tionibus latiné redditis retentz funt ;

yri, i

jns d

ita non video , quare cantari non de-

i

;

beant, dum Lamentationes cantantur,

li

i

cüm tamen recitari foleant, quando

,

W

recitantur Lamentationes.

m »

119. De extiüctione cereorum ad

Y

db

W

finem cujusque Pfalmi agit Amalarius

QI«

i

E.

196

Hora Matutind.

f*

tunatus /i?. 4. de Ecclefiafticis Officiis

g Capel

cap, 32. lic Ícribens /Lwminatur mofra W

Ecclefia viginti quatuor . luminibus € — per

g

Jrngula Cantica, in quibus . uos oportet exul-

j

Zare, decidimus wwfhttid, quia verus Sol nofler

g

occubuit, 9 fic quafiper fingulas boras. de-

(; n

fe&hus Solis augetur u[que ad plenam . extinclio-

gl u

[/[2//2]

Hoc enim fit. ter,

uia triduo recoli-

i v

Zur Sepultura Dotnini.

id

em Amalarius

m

inalio libro de Ordize. Zutiphonarii cap.

gape

44. affirmat, ufüm obtinuiffe in Ec-

ul

clefia, ut poftremo Hebdomade Ma-

PT

joris triduo candele extinguantur , &

m

'Theodorum Romanz Ecclefie Archi-

ttà

Diaconum hacífuper re ab Amalario

Mi d

interrogatum refpondiíTe; Soleoe[fe cum

igsU

4poflolico im Lateranis, quando. Ofrcium ce-

hii

lebraturde Cena. Domini.

Nibil enim ibi

in eadem no&le obfervatur de . extinclione lu-

t i

"

minum. In fexta feria nullum lamen babetur

ii

laupadum, frve. cereorum . in Ecclefía in Hie-

^

!

rufalem , quamdiu. Dominus — Apoflolicus ibi

fl hg, :fff

oratioues. folenuet, facit , aut

uamdiu Crux

1

vitit n

falutatur,

Nihilominus lic

e

t verba hec

1 U t

accipienda putemus de extindlione lu-

tUgafi

minum poít fingulos pfalmos tum tem-

poris

"U al

i

five Teaebra.

I9I

Md

l m'ïlm D

oris in Capella Papali non ufitatá ;

certum tamen eít, confuetudinem ,

luirini!w æly

ue nunc in aliis Ecclefiis viget, in

eandem

! Wi

Matutinis horum dierum ,

um

obfervari, Pontifice iisdem Officiis pra-

digiu i.

fente; nam üt diferté habetur in Cere-

uj

moniali Romano , quod. Marcello Archi-

I

m d

Epifcopo Corcyrenfi tribuitur: Ponitur

candelabrum, in [uperiori parte triangulari ,

x hihei;

obinol

aptum pro quindecim candelis umius libra pro

qualibet . ,

. AAd finem cujusliber. pfalini

Debdori

tam in Matutino, quam in. Laudibus , Ce-

extngud

remoniarius, fa&à veverentiá Pape accedit ad

? E

candelabrum quindecim candelarum, 89 ex-

ls

tinguit unam ex candelis , . , . Cim in-

if M

cipttar BENEDICTUS;Papa furgit,flans dete-

m

Go capite verfus ad. Altare. Remanet uma can-

]

E

dela [uper candelabrum,

Interim extinguu-

TT

tur per. Ceremoniarium candela [upra Altare

imn *

paulatim qni ita difpenfat tempus , ut in. ul-

n

timo ver[u extinguat ultimam candelam . « .

Fintá Orutione , Ceremoniarius incipit pul[are

m A

"T

thanibus fuper gradum . Altaris , vel aliquod

füábellum, Gd eumes faciunt fragorem €9

sl

Ef mox Ceremoui-

iU Jffrepizum aliquantulum,

erius profert. gaudelam. aceenfan , C omuid

tleut s

Ym Wrï')

192

Hora Matutiua

filent . fuvgumt, & difcedunt.

Hactenüs

hat

ql(

yerba citati Ceremovialis lib, 2. cap. 42.,

st

120. Eandem confuetudinem extin-

p

guendi fucceffivé luminaria refert, ac

mt

j

probat Martené de antiqua Ecclefie difcips

pi jnt

)

l

l

M

i

1

piiua cap, 22. S. 1,num, 2.

Porró Baillet

[

f

j

inhiftoria Officii divini ferià V, $, 6.

gt

num, 17. C9 18. dicit, morem hunc à

d

Scriptoribus Ecclefiafticis referri ad

ag

!

fignificationem lus & doloris, quo

gäsmäml'n

Ecclefia mortuo Redemptori parentat,

m

eodémque fpectare. omiffionem Invi-

lt

tatorii, Hymnorum, Benedictionum &

p at

verficuli G/oria Patri; verüm has eífe

.....

loti

iij

pias & fymbolicas explicationes, qua

bt

Va

rei veritatem non attingant ; reipfà

enim Officium hoc triduo cantari,

t gj

omiffis illis, quz fuprà diximus, eoquód

tf

antiquitus fingulis anni diebus ad eun-

[uir]

dem modum recitari confueverit ; c-

Nj

N

terüm in reformatione Breviarii noluiíTe

P!a

i

J

j

Ecclefiam, in officiis hebdomadz fanctzee

':A

inrisim

quidquam immutare.

Imoó addit

Tb

Baillet, nonnulla in his ipfis Officiis

ii

i

)

"

D

d

ufitata, ac prefertim ftrepitum ad eo-

lu)

rum finem excitati folitum pratermitti

lïu.u.lo G

pofle,

f

frve Teuebra,

193

»

" poffe,ejiisque loco confultius effe,ut re-

LT

M

M

Íumatur vetus confuetudoin quibusdam

M

"

CanonicorumCapitulis, ac ReligiofisFa-

Itf n

nj

miliis obfervatatum ab Epifcopis, tum

& ho

abaliis divitibus,quibus hoctempore fo-

lenne erat,panem filigineum,five candi-

ibl

me- r

dum pauperibus pro foribus diftribuere,

Alcs

Lf

unde olim dies Jovis fan&us interdum

appellabatur Dies candidus. Bailleti vefti-

Id

giis inhzretVERT Tomo 4, Explicationis Ce«

hmptr:

remoniarum Miffz, ubi de Officio Hebdo-

Ym

mad«e fancte,ac nominatim de candelis

j

Ya

H

paulatim extingui folitis ayens , mor-

dicus infiftit fyftemati fuo , quód ni-

pl

mirum facre omnes ceremonize non

itngit;

nifiàrebus naturalibus originem fuam

tiün d

traxerint , quibus poft multa fecula

dimy

caufz fymbolice , tanquam pix medi-

i d

tationes addite fuerint; convenienter

conftt

huic fuo principio dicit,in Officio di-

freranie

vino & celebratione Mi(Te ufümr cande-

bimitó

larum olim introductum fuiffe, nt tene

n

bre nocturnz,in quibus res divina pera-

j U

gebatur,difliparentur;ex quo porró con-

fé Til

cludit, quemadmodum appetente fen-

fim diluculo candele alie ex alis, ut.

n

pote

194

Hora Matutina

à

pote non ampliüs neceffariz extingue-

li l

li

k

bantur ; ita nunc quoque, cüm vete-

rem illum morem in Officiis divinis

jj

fa

n

:

Hebdomade Majoris vifum eft confer-

vare, cereos ex ordine extingui, licét

n W

yoita

Officia non cantantur à multa node

l

]

ufque ad nafcentem diem, fed potiüs

l

n

/ ïï) ön

E.'Twmxü.

à vefperaad ingruentem nocdtem proe

ducantuür.

n

121, En audax & novum fyftema,

f

uod viris ex equo dodis ac probis

Wm !

t d

jure merito difplicuit, atque ab lllu-

ftriffimo D. Jofepho Langlet Epifcopo

Ditet

]

Sueffonenfi non minori eruditione,

Baht Tmiz

uàm Paftorali zelo folidiffimé confu-

myæg.sw.j

tatum fuit in opere gallicà linguà con-

bt

fcripto, de Spiritw Ecclefue in. celebratione

s

facrorum Myyfleriorum, | Et profectó ldiffi-

t ;i:cnimöl

tT

cile fuerit fyftema illud cum dodtrina

facri Concili Tridentini conciliare,

1][

[/À

quod /e[f. 22. cap. $. originem facrorum

rituum longé altiis quàm ex caufis

dinisQ

meré phyficis repetit, dum fic decernit :

brhsdi

Cj natura bominum ea. ft, ut non. facilé

iiimyn

queat fint adiminiculis exterioribus &d. verum

&i

diviaaram ieditationenn [uflolli 5 propterea pia

d r

Ater

f

ftve Tenebra.

I95

ii

Mater. Ecclefia. vitus quosdaim ,. ut fcilice!

NT Q

quedan [ubmifsá voce, alia verà. clariore in

D Of s

Mifa pronuntiarentur , inflituit,

Ceremo-

ünda:

nias item adbibuit, t myflicas benedichioues,

It attgi :

lumina , thymiamata , ve[les, alique id ge-

r t

nus mpulta ex Apoflolica difciplina €9 Tradi-

n H

fioue, quà €9 imajeflas tanti. [acrificii com-

[ n

mendaretur, €3. mentes fidelinun per bac vifr-

Lilia religionis €9 pietatis figna d. rerum . al-

V nonmiz

vilfimarum, que in boc facrificio latent, cou-

fogu

pemplatiouem. excitarentur,

W

122. Argumentum hoc Tournely

angti:

Do&or Sorbonicus pertractat i Pra-

fiori (

lecliouibus 'Theologicis de Sacramentis. in ge-

foldfon v

were pag. $39. €9. [eqq. editionis Parif, de

4une 1726. ubi duas opiniones extre-

glic lg

T

me oppofitas ex 2quo improbat, qua-

rum altera inftitutionem facrarum Ce-

B

Id a d

remoniarum folis caufis naturalibus aut

fortuitis attribuens , fymbolicam |.&

t U

myfteriofam earundem explicationem

j d

ad fzculum Chrifti nonum rejicit ; al-

lnicot

tera autem foli fymbolico fenfui ont-

nia adícribens, nullam omnino ceremo-

J f!a )

T ul

'Z j

niam ex phyficis rationibus deducifinit,

Mediam inter has fententiam tenens

h

um

j

12

Tour.s

7

*

196

Hore Matitina.

'Tournelyus, denique concludit, eo$

jucad

etiam ritus ac ceremonias, que origi-

g

nem alioqui füam ex quadam naturali

m

caufa ducerent, ab Eccleíia fic fuiffe

j ii

adoptatas, ut tamen fítatim fymbolicà

ii

finía

aliquà & altiori caufà veluti nobilitatze

[

I

(

ac illuftratz fuerint. Tournelyum fe-

quitur Boucatus S, Theologiz Parifiis

fa:f:ï(«t'üï»fïä

Profeffor Temo $. de Sacram, im genera

Diffart. 1. defacris: Ceremonis,

Quorum

fententiz confirmandz fuffragatur ufus

:I:

Thymiamatis five Incenfi, cujus rité

]TA Md

conficiendi ratio à Deo ipfo, nec nifi

M

ad cultum Tabernaculi prefcripta le-

Qu

gitur Exod. cap, 30, — Ejusdem thymia-

matis ufum in facrificio Miffze inde à

W

t

primisEcclefiz feculis viguiffe ex Cano-

:I

ln

D

:

ne3.inter eos, qui 24poffolorum — canones

1

:

vocantur, apparet: Ne liceat aliquid

uT

,

ali«d ad Altare offerre, quàm. oleum ad. lu-

eninare, C5 insen[um. tempore facra oblatio-

l

gi5s.

Hu

Contendit quidem VERT morem

fuffitüs faciendi introductum fuiffe ad

MA

Ti

depellendam ex]locis fübterraneis, in

4 QU

quibus olim divina peragebantur , gra-

At

veolentiam ; verüm Angelicus Doctor,

etia

Jf

!

frve Tenebra,

197

Qd

&

etfi hanc caufam vel certé occafionem

"YT.

u

um

incendendi odores fuiíTe admittat, aliam

VOa i

tamen- & Ííymbolicam mox adjun-

ltin j

git, fic enim ait parze 3, quafl, 83. art. $.

vtb t

ad 2. Tharificatione utimur non. quafi. cere-

Ti

moniali pracepto Leris, fed ficuti Ecclefiaa

Jlatzuto : prixió quidem ad reverentiam bujus

leotgat

Sacramenti, zt [cilicet per bonum. odorem. de»

Bul u

pellatur, frquid corporaliter pranii odoris in loco

"a, (

fuerit, quod po[[ct provocare borrorem ; fecun-

ag

dà adreprefentandum effeclum gvatia.

yeni, i

123, Sed ut ad praefixum nobis ar-

J ht

gumentum redeamus, fi illorum reji-

]i ao

cienda opinio efb; qui facras Ceremo-

ss

ia Nii

nias omnes caufis meré naturalibus ita

tribuunt, ut myíticam earum & fym-

jiltn

bolicam interpretationem fzeculo folüm

ii

odavo aut nono excogitatam dicant ,

171

nihilo certé magis admittenda eft eorum

yn ini

fententia, qui cereorum ad finem cu-

pj

jusque Pfalmi fucceffivam extinctio-

a Vart

nem, non alia de caufa confervatam

n

effe volunt, quàm ut aliqua ex parte re-

ii

tineatur prifca confuetudo extingu.

n

If

j

endi paulatim lumina pro eo ac dies

gl

fenfim íune fenfu propius adveniret;

3

Uai-

f

398

Hore Matutine

unicam enim caufam adhibendi in di-

1

j

iil

TA

vinis Officiis candelas hanc affignant ,

-

,

Ti

u

ut in nocturnis precibus, disjectà cali-

l

gine, legendi & videndi copia elfet.

-

z

|

il

DT

zi

[

Extatin celebri Concilio Eliberitano ,

M

celebrato Anno Chrifti 313. Colledio-

x

—

anaul

j

nis Labbeanz pag. 254. Canon . ordine

quartus & tricefimus , qui fic habet :

-

z2

m

in

ceneteriis

—

Cereos per diem — placuit

inceudi, inquietandi enim [piritus Sanchorum

—

r

non[unt, Cujus quidem Canonis ge-

nuina expofitio multum negotii Eru-

inn

n Qmm

ditis faceífit ; quos inter metam veri-

tatis prz czeteris attigilfe videtur Gar-

a

H

zias Loaifa, docté probans, Sanctorum

g

nomine intelligi Fideles, qui cüm in

D

i

cemeteriis facrz orationis causàá fre-

Ui

)

A!.

quentes convenirent,vetuit Concilium

eorum quietem inter orandum multi-

dï»w. &i

3

tudine cereorum per cameteria dií-

ofitorum , interturbari, Itaque olim

L

t

1 ln

fub prima Ecclefi fxcula etiam inter-

diu accendi lumina confueverunt in

A

AC

A d

Va

!

cemeteriis ; idem fieri folitum . inter

Miffarum folemnia, dum Evangelium

V *UF

«antabatnr, S. Hieronymus teftatur, iü

ag

libre

Jrve Tenebrae.

199

Ül

5 libro adversüs Vigilantium fcribens :

i

Accendunutur luminaria jam [ole rutilante ,

j

3

nando legendum fl Evangelium, uon. utique

g i

ad fugandas tenebras, fed ad. fignam latitioo

li Dd

demonftrandum, Cüm igitur non fübfi-

E

ftat VeR1 fundamentum, quo afferit ,

unicam caufam adhibendi lumina Offi-

m s

n qul

K

cio divino eam fuiffe, ut fugatis tene-

i

j u

]

bris, videri & legi commodeé poffet ,

(frin

L

neceffe eft, univerfum ipfius fyftema

hoc fundamento nixum,cum eodem

m Ca:

Qn g

corruere,

124. Quidam exiftimant, in triduo

yer m

mortis Chrifti, folà B, Virgine exceptà,

jf vit

uz fidei firmitatam retinuit, in aliis

j V

ds, q

omnibus, etiam in Apoftolis, fidem va-

cillàffe, juxta illud JESU Chrifti apud

iions d

vetti WP

Mattheum cap, 26. Owmes vos [canda-

lum patieinini , & pauló inferiüs: Difper-

qunln d

quu

gentur oves, hoc eft, üt Gloffa fubjun-

git, 4 veritate fidei folventur.

Cüm ita-

yi l

quein una Virgine Deipara fides in-

Qu e:izr;

concuffa permanferit ; putat Cardinalis

canfufïfn

'Turrecremata in lib, . de Ecclef. cap. 30*

r [

E2 lib 3. cap. 61. ad memoriam ejus

üm Eïl"

conftatie quotannis recolendam indu-

w

4

um

200

Horae Matuline

|

&um effe morem candelas omnes ; Wxn'nq

upàfolüm exceptáà, extinguendi. Non

qua d

concedunt tamen omnes Theologi,

N

quód Apoftoli per id tempusfide exci-

iopm

derint ; etenim S. Petrus citra ullum er-

jw

Es

/

2

j

rorem intellectüs, folummodo in ex-

n

terna fidei confeffione officio fuo de-

st

m

fuit ; & Redemptor in cruce pendens

$. Joanni Virgineam Matrem fuüam

4

commendavit , ex quo aperté confi-

m n

citur, Joannem fidei jaturam minimé

rj

fecifTe,

j

Videri hic poffünt Suarez 4e

L:-

S.e,mrgn

n

Fide, Spe, £5 Charitate Difput. 9. [e&l, 3, &

F J

QUIA

f

[

Melchior Canus de locis Teologicis lib,

4. cab« 5. Quamobrem aliam vian te-

DI

j d

nentes animadvertimus, quód Ruper-

tus lib. 5.de divinis officiis cap.26. teítetur,

(k a. !

Es

xtate fuà ultimam quoque candelam

ARU QR

in Officio Hebdomade Íían&e extin-

O 80

gui folitam ; & c«p. 28, tradit, omni-

j

|

bus extin&is cereis, novum ignem é

filice elici; caterüm eà luminum ex-

rv

)

j

;

W

m

tindione fignificari necem per Judeos

Atl

du

Prophetis illatam, quo facinore ip-

n

?i

forum mentes obícurata fünt, & veluti

TR

tenebris obducdte ; porró in ultimo

A T

cereo

!u

20X

frve Tenebra

Dd

cereo extindo Chriftum reprefentarí

xtlllgun ;:ul

à Judeis occifum , qui tum maximé

As T

r—. 1

caligine & cacitate involvi coeperunt 5

ld.

denique novum ignem ex percuflfa pe-

T Qj

tra elicitum fymbolum effe novi lumi-

Jmmody

nis in animis Chriftianorum accen( à

t Qb

JESU Chrifto, de quo legimus; Pera

I g

A

autem erat. Chriflus,

! m

125, Expofitio ifta locum perconi-

WE

modé haberet, fi noftro &vo poft cx-

[

uT

teras candelas, ultima etiam in Matu-

u

tinis extingueretur ; quod cüm non an-

Dj

F

plius fiat, fupereft, ut dicamus, eà fi-

f ul

gnificari Beatiffimam Virginem , qu

1 du

fola in triduo Paffionis habuit fidem

m

fitmam & explicitam Refurrectionis

us

Chrifti; ex quo tamen non fequitur,

Og G

ceteros omnes, atque adeó etiam Apo-

vt

ftolos eo tempore in peccatum infide-

l

j d

1

l

!

litatis prolapfos effe ; eoquód refurre-

o g

)

&ionem Servatoris explicité credere

|

ei uré

,

|

Bon priüs tenebantur, quànm ea legiti-

m

1

;iJS

mé promulgata effet, uti ratiocinatur

Abulenfis qzf, 14, in Proloroin. Matthie-

p li?

kl i

n

um, cuifuffragatur Venerabilis Card,

2. Ceutrov, lib. 3. de

m

ellarminus Ton.

n

l 5

Eccle-

902

Hore Matutine,

Ecclefia militante cap. Y7. Aut fi malis, die

V"*qu ïfm

cum Abbate Mazzinello in Opere fu-

n

i

periüs citato pag.85.alios ex aliis ce-

j

T

itm

reos extingui, propterea quód fub tem-

bw, —Jl :

pus mortis Chrifti, ipfius Difcipuli ,

!qufbf

J

priftino fervore paulatim imminuto,

quaquaverfüm difperfi ac fugá dilapfi ,

qu

j

fidem Magiftro obligatam fefellerint ,

& qui eandem ufque ad montem Cal-

Jl

varie fecuti funt, funefto illo diriflimae

necis fpectaculo attoniti ac ftupefacti

j

haeferint,

Addit Mazzinellus , cande-

lam, quz accenfa fervatur, & fub altari

Va

!

reconditur , laculentam efle JESU

(

Chriíti figuram, qui cüm ad illuminan-

»'mïh»n

dum orbem terrarum,à multis retro

JI

feculis altà caligine demerfum veniffet,

n r

nihilominus ab ingratis & impiis mor-

i

talibus ita exceptus fuit, ut eidem ob-

llll

Ícurando & extinguendo nulli opere

parceretur; fubinde tamen cum Re-

ii

demptor penitus oppreffus atque extin-

ä

T t

&us videretur, derepente ad vitam im-

mortalem fufcitatus, multó quàm ante

D

vÍnier

gloriofior fplendidiórque ex fepul-

VA W

M

n

chro prodiit, ac per orbeng univerfunz

od

tali-

I

ffoe "Tenebras

205

Autü t

ia

tanquam. verus Meílias. promufeatus

Vh!-l

& adoratus fuit, Idem Auctor paz. 124.

lia

t

l

ait, modicum fragorem finitis Laudi-

i

bus excitari folitum opportuné refet«

D

L

i

Al

rererum omnium contufionem ac per-

turbationem in morte Salvatoris, de

d

qua alibi dicemus, confecutam.

lt

fo

DIES JOVIS

i dy

SANCTUS

|

szh'ush,m'-

tr t

DhIm

126.

Ndicatis illis, que ad notitiam

IN

d t

luV

Officii divini hujus tridui op-

mil

J

i

portuna videbantur, ordo depofcit, ut,

inir

il

quz ipfo Die Jovis fancto mané pera-

Yi

Àc primó qui-

guntur, exponamus.

dem Sacrificium Miffe in Feria V. pra-

cipué referturad inftaurandam memo-

lh

riam facratiffimz illius Coenz, in qua

Qu

)u

Sacramentum Euchariftie inftitutum ,

:

UM

j

& verum incruentümque Sacrificiunt

;

oblatnm eft. Eádem enim node, im

T

qua hominum odia in caput JESU

lg

3*?

i

Chritti confpiraverant , & unus Difci-

5

Magiftro

i

pulorum ipfius de pörodendo

confilia

J

*o4

Die ]a-v:'f fanthas

confilia agitabat, amantiffimus hoti-

j

"

:

ji

T

j

pnum Servator amoris erga nos fui ma-

j

ximum documentum edere conftituit,

r

1

facrofancto Corpore fuo nobis donato.

ef?

:

V

127. Rei feriem facri Evangeliíte

f

1' fI,I

hunc in modum defcribunt.

Primà

FA'Lmn

die Azymorum , in qua Pafcha immo-

"

j

n

V

ul

landum erat, JESUS duos ex Difcipu-

lisfuis, Petrum & Joannem mifit , ut

Pafcha cum ipfis manducandum para-

rent, Interrogantibus Difcipulis , ubi-

j

[

:

qua

nam illud parari vellet, Chriftus repos

Wuit: Jze in civitatem , €$ occurret vobis

;

bono ampboram: aque portans, fequimini eum

Mi

in domunt, in. quam intrat, C dicenis patri-

hi e':i*em'

familias : dicit tibi Magifler : ubi ef. diver-

i

i

Jorizm, ut Pafcba cum Difcipalis meis man-

N

daucen ? — Et ipfe offendet voobis. cenaculum

:

(

j

!

anagnum flratum ,. €9 ibi parate. Morem

m

Ü

geífére difcipuli, ac rebus ompibus ,

ais d

4 u

if

prout Chriftus predixerat, impletis,

Pafcha inftruxerunt.

]ta S. Matthaus

L

t

cap, 26, & S. Lucas cap.32.Qui cüm nec

f

civitatem nominent, nec dominum

Y

cui

ufui

domüs exprimant, nec,

tl

u

aqua illa domum portata deftinaretur ;

"

^f

W

Bw

i

j

Dies Jovis jkü&ui;

20f

timmus,&a;;

indicent, facris Expofitoribus variarum

us

quaftionum anfam prabuére.

hm

128. Quanquam de civitate contro-

verfia moveri Vix poteít ; cüm conftet 5

d

ex precepto legis Dewferem, 16, alibi

praterquàm Hierofolymz Paícha cele-

I

brari non potuiffe.

Qua etiam caufa

fuit, cur in ultima celeberrimáque ob-

li

ul

fidione Hierofolymitana, à Tito ten-

I

l

!

M

J

ï

^E

pore Pafchalis folemnitatis fufceptá

T

univerfi propemodüm Hebrzi deleti

(

fuerint, qui ad celebrandum Pafcha

N

Hierofolpimam omnes venerant, uti

P. Cornelius à Lapide in cap. 26, Mat-

lt

4 M

ibei obfervat.

De Patrefamilias , in

"ib

cujus edibus Pafcha Chriftus celebra-

vit, major controverfia eft: illud qui-

ml

dem certé probabiliffimé dici poteft,,

A

M

virum fuiffe copiofum & locupletem ,

qui domum fatis inftrudtam & orna-

tam habuerit, neque ífolüm Chrifto

familiariter notus, verüm etiam ipfius

difcipulus fuerit ; hoc enim ex illis

7Qj(f

Evangelii verbis deducitur : Magifler

dicit : uti P. Natalis Alexander i2 ezudem

locum commentatur.

Pratereà homi-

[ d

i^

z

neipn

fi

206

Dies Jovis fanclus;

" a]]gqueff[

nem illum, qui aquam domunm de-

, gt

ferebat, alium ab eo, qui edium domi-

nus erat, extitiffe, ex S. Marco pro-

j

f

M

batur, apud quem Chriftus ajebat:

dul ftx

Occurret vobis bomo lagenam aque bajulans,

m

T

jl

fequimiui eum €9 quocunque introiérit, de-

l

cite domino domás ; quia Magifler dicit. €jc,

(nn d

F

QxP!

Huc accedit, quód verifimile non vi-

l

n

deatur, virum fpeclabilem & opulen-

I

lo 08

|

tum, qui commodé degebat , aquam

manibus fuis hauftum, ac portatum

"T

j

iviffle , uti etiam P. Cornel, à Lap. in

" d

hunc locum z. 1$8. animadvertit,

Caterüm quis ille Paterfamilias fuerit,

a

;

cüm ejus nomen Evangelifte fileant ,

)

»

l

if

non una eadémque facrorum Interpre-

j

(

;

.('

EFEE

tuni fententia eft. — Fuiffe S, Joannem

Evangeliftam, uti quidam opinati funt,

EY "

^nk

nullam veri fpeciem habet,

Etenim

m

!

fuprà jam ex Evangelio intellexi-

mus, quód hanc ipfum Joannem uni

Mibl

cum Petro Chriftus ad querendam

D f

domum, in qua Pafcha acturus erat ,

Mi

miferit, quód certa indicia , quibus

BI

LI

domum difcernerent, adjunxerit, quód

denique Yerba , quibus dominum do-

ET

;üs

Dies Jovis fanSus;

207

:

düï*:

müs alloquerentur , eisdem prafcripfe-

Q

!

rit ; quis autem non videat, tot mo-

?

nitis ac veluti ambagibus minimé opus

(

W

futurum fuiíle, fi xdium illarum do-

Il J

minus fuiffet S, Joannes Evangelifta ,

ac Chriftum potiüs Joanni

aucis

didurum fuiffe ; Vade cum

etro,

peraduurus Pafcha, quod domi tue

i

wl

celebrare conftitui, ltaquealii Herum

t

18

domüs iliius Marcum quendam, non

Evangeliftam, fed addito Joanuis nomi-

Ts

i ia

l

ne ab iíto diveríum fuiffe autumant 5

eoquód aliunde conítet ,

oannetrt

TRU

cognomento Marcum zdes Jerofoly-

j

N

[R m

mis habuiffe,in quibusApoftoli & primi

QOU

fideles poft Afcensionem JESU Chrifti

H

in coclum convenire folebant, &cu-

Qfi

jus Marci tum in. A&is Apoftolorum

l

Cap. 12. I3. €9 15. tum in Epiffola S. Pauli

ad Coloffenfes, nec non 1, ad Timoth.

3

f

i

Q

4. mentio fiat.

j

hi

:[j

129, Sententiam hanc ampleditur

afv

Eminentiffimus Card, Gotti, eámque

;ä

jam antea tenuerat P, Serryin Exercir,

| jl

a

)!

$1. 24m, 8.ubi etiam fcribit, domun

j/

n Ec-

(s

m

iLlarg Joannis Marci poftmodum i

-Ck'f

r

258

Dies Jovis fanclas.

j

f

clefiam fuiffe converfam, & vulgó ap«

gnu]h

Renuit

wgf'hl.

Vil

pellatam eífe Ecclefiam: Sion.

r

tamen Calmetin cap. 26. $, Mattbai opi-

N 'f'yh?

i

g(iiï&i'w:3

nioni huic, utpote nullo fundamento

facre antiquitatis innixz fubfcribere ;

lii

T

"i

J

uod & Tillemontius facit zo£à 27. in

vitam J. Chrifli, P. Mauduit Differz, 30.

i

l

M H'

Dominum domüs illius facit Alphz-

um & Mariam Parentes S, Jacobi Mi-

/

noris;fed his omiílis, cüm ob con-

]f

jecturas haud magni momenti neutri

M.

lf

fententize ingens pondus addatur, dica-

mus, hanc quoque rem iis, que nos

f 41j

j í

latent, accenfendam effe, uti Gravefon

h

concludit iz fine Differzationis 19.. de iny-

Qu

M

Fleriis €9 amnis Chrifii, Ad extremum aqua;

;«

cujus domum ferendz gratià. homo

( 90d

ille exiverat, üt probabiliter Calmet

r

opinatur, deftinata erat pauibus azy-

i

(f

A

"

mis five non fermentatis faciendis, de

quare inferiüs agemus,

!

13o. Vidimuslocum, in quo Re-

TART

demptor Pafcha celebrare decreverat;

TU li j

vidimus & previum : apparatum ; au-

i,

T wdtlïcri

dj

!

diamus nunc facros Evangeliftas, qui

üm

li

dilerté affirmant, Chriftum re ipfà cum

Igd

Áj

Dit-

"

Die: Jovis f[andlus

209

1 &r[](,

Difcipulis fuis Pafcha egiíTe, E2 fecerune

W

Difcipuli ,. ficzet couflituit illis JESUS,GS pa-

JMM

vaverunt Pa[cha, Vefpere autem fatio di[cum-

j fundm

behat cum duodecim Difaipulis fuis.TtaS, Mat-

Ji

thaeus cap.26. Paraverunt Pafcha, Ve[pere au-

il

zem failo veuit cum duodecim,€À difcumbenti-

bus éis, 2 manducantibus,ait JESUS. lta S.

Marcus cap. 14. Paraverant Pafcha, 82 cim

]

facla efet bora, difcubuit, C& duodecim Apo-

l

ffoli «um o , €9 ait illis : defiderio defideravi

I

;ne

il

c c;,:-

l

o

boc Pafcba manducare vobiscum antequám pa«

!

"

Wi

tiar. 1ta S, Lucas cap. 22. ac demum S.

Is

Joannes cap. 13. uti ex contextu patet,

uG

131. Non eft igitur, cur hafitare

T

quisquam aut ambigere pollit, veréne

[

D

tr?ym

l

il

amabiliffimus Redemptor nofter Pafcha

u

cum Difcipulis celebrárit, Ea Lex Ju-

(à

ü

dais omnibus pofita erat, non fine gra-

viffime poene comminatione adver-

p

füs transgreílores ; Exzerminabitur anima

ila de populis [uis, quia. faxrifiium Domini

j q k

non obtulittempore fuo: peccatum. — [uum ipfe

d

portabit, Num. 9, Porró in libro Exodi

J

D ju,l

cap. 12. defcribitur origo Pafchatis à

g

Deo inftituti ad honorandum Populi

2! gn

lírael exitum de ZEgypto, quando in

j«

no«cte

bIo

Ti

Bies Jovis fauctur.

i

tl CM

i

nocte proximé precedenti Angelus Ex-

terminator omnia Primogenita /Egypti

T

ÁN

i

QLM wm

occidit, parcens domibus Hebreorum,

vid MA

quarum fores cruore Agni pridie fa-

q

crificati confperfz erant ; ibidem legere

(

eft ceremonias, quibus comedi agnus,

five, quod idem fignificat , celebrari

x

Pafcha, & peragi coena legalis debebat.

His pramitlis, licét omnes concedant ,

r

ï

Chriftum Dominum Pafcha cum Dif-

cipulis celebráffe ; non defuit tamen ,

qui defendere aufus eft, Chriftum ex-

smin

.HU

tremo víte iux anno non egiíle ritu

l

Hebrzeorum Pafcha, five coenam lega-

lem, fed coenam feciffe communem ,

in qua novum Pafícha inftituit, coenam

du

videlicet Eucharifticam.

m

132. Àb hac fententia nimis audaci

& fl

ut quàm longiffimé difcedamus , vel

1

illud folum nos permovere queat, quód

eam fzculo falutis fecundo . Marcion

a

/

harefiarcha propofuerit , graviter ob

A

N

eam remàS. Epiphanio reprehenfus

(040S

in Harefí 42. Eandem feculo fexto rur-

ET

fum excitavit Philoponus Eutychianà

V

ii

u

harefitinctus, utirefert Photius in

Emi

Bib-

"

21I

Dies Jovis [an&us.

: AFW Bibliotbeca Codice x14, €9. 16. tametfi no-

)

Porró

!

gän!üïäj

men ipfius filentio premat.

2

feculo undecimo, quo tempore Grz-

lil Pn h

cos inter & Latinos graviflima contro-

]i

jl

"i

verfia excitata eft, de Pane azymo aut

MA

A

Qj

fermentato in confecratione adhiben-

Ddf

do,

uidam Graecorum , teíte Theo«

i

WW

m;-

phyla&o, & Euthymio in Jeannem, ut

Bo

panis fermentati ufüm propugnarent ,

n

nondubitárunt;in eorum ire fententiam,

nl t

qui negabant , Chriftum ultimo ante

(ube

mortem fuamanno comediíle Agnum

ul

Pafchalem, & Pafcha legale celebráffe ;

qung

verüm his ipfis caeteri omnes Grzci re-

Qynmtd

pugnárunt, aperté profitentes,quód Re-

Va

demptor in ultima coenaAgnum Pafcha;

lem manduaverit, idquod liquet exCol-

n

loquio Humberti Cardinalis ad calcem

g,

4

Ton11, Annalium Baronii edito, Latinos

u

quod attinet, eorum nemo fententiz illi

j

unquam adhzfit , pauculis exceptis , qui

i

nonmultó ante noftra tempora vixére 5

f p

talis erat Nicolaus Villa- Gaguonis Eques

pl

Melitenfis in quodam opufculo, quod

d

Salmeron, Santefius, Vafquez, Suarez

r H & Ifambertus pro haretico habept, huic

!

|

f

212

Dies Jovis fantlus,

,im

adde Hieronymum Vecchiettum fub

initium fzculi XVIE. in libello edito :

) DL

g t d

de Auuo primitivo, de quo Marcus An-

tonius Capellus, tefte Leone Allatio

qin ]

g m

in Apibus Urbanis hanc cenfuram tulit :

"m

C od libri illi. tria geuera comple&lantur

g p

Theologica , Zflrononica , Cbronologica ; in

yig i

H

Tbeologicis nibil ferme veperies , quod. mon in-

yei j

figni aliquá labe afperfum — fit : Affrouomica

um n

Jepé errare videas toto eelo , in Chrouologicis

/

/

(f

LL

"ii

h

i

peccata. innumera, €3 uibil fingulare.

Ne-

yw*'!,"!f:fiz p

que contentus hoc fuo judicio Capel-

(

lus, fingulari Differtatione : de Cena

uf

R

ii

Chrilli [4preina, Vecchiettum impugna-

mj

vit ;eam di(fertationem dilaudat Peta-

u

vius de doGrina zemporum lib. Y2, cap.. 6.

tl n

Ricciolius Chronelop. reforin, lib. 8. cap, 3.

conclaf. 3. « »um, 1. Dollandifte Tomo

g r

bf

l. Aprilis pag. num, 4. Quid multa?

Vecchietti liber ab Inquifitoribus fidei

detslts.

Ti

prohibitus, & libri Auctor poenádiu-

"lU

turni carceris mulctatus fuit, üt refert

r n

Janus Nicius in Pinacotbeca Virorzim illa-

kb

firiumin vita Vecchietti, EZidi (Vec-

m

chiettus) librum &c, Cenforum. animad-

UE

verfioue in tualtis 4c inaximis vitiis depreheu-

U Corpg(j

»

Dies Jovis fanttus,

213

A

fum , at proptereà. Superierum : decreto cau-

il

]

(um , ne in manus beeinum perveuiret.

U

Etenim contra [acrarum literarum . fidem ,

In

]

confra Ecclefue sniver(z autboritatem , con-

um

ira SS. Parrum [outeutiam conabatur often-

r,?,,

dere, ex Solis Lunaque ratione, quàm uon

bene , fortaffe deceptus , iniérat , Chriflum

L)

n

Dominum pridiequam . pro nobis mortem op«

i

peteret, [olenne illud Pafchalis Cune convivi-

,

em umà cum [zis non celebrá[[c ; €3 càm po[fét,

genieye dicha vel corrigendo,vel interpretando ext

jl

NU V

(int

NY

mtultis [efe incommodis €9 arumnis eximere,

a.

Ui

liv

T

imaluit feveriffrmoQuefitorum fide cau[o judi«

Q

cio fe Couamittere 5 atque ultro in vintula conji-

d

?

Cereyubi niultos anuosexaciá jam eetate,in tenee

d

13

Wi

ih l

brinin fquallore,in fordibusjacuit,quam vel mi-

nima quidem . ex parte de feutentia decedere,,

)

133. Quis veró audità adeó ,feverá

& juftà animadverfione, non exiítimet,

(

y

&ternis tenebris fepultum iri opinio-

äaf

'PræuiQ,.

nem illorum, qui cum Vecchietto con-

tendebant, Chriftum pridie mortis fuze

ii i

"d

nec Pafcha Judeorum celebráffe, nec

Agnum ex placito legis manducáffe,

P

verüm in communi folüm coena Sacra-

j minfd-

mentum Corporis & Sanguinis fui in-

WW!W

|

h

ftituiffc ?

J

514

Dies Jovis fanclus.

u

ftituiffe ? atqui fecus evenit.

Nam

opinionem illam protritam & elimina-

,:121) " 11

at

tam revocavit, multáque eruditione il-

TP

luftratam in apricum protraxit P. Lamy

Oratorii Presbyter in [ua Cencordia

yu

fsb p

Evaugelica, & in Tractatu Hiftorico 4e

veteri Judaorum Pafchate gallice compo-

g hi

ütOo

Lamianam fententiam P. Tour-

josian,

r

,;

"

Ü

neminS, J. in publicis Thefibus Pari-

fiis propugnatis defendit, uti apparet

la

*

i

"i

ex quadam Tourneminii epiítola ad

Lamium perfcripta, in qua is reflexio-

yur ii

nes quasdam, quz Lamium fugerant ,

ujynd

t

adjunxit ; denique Calmetus in Dif-

fertatione de Pafcbate fatis aperté oftendit,

lh

fe quoque à Lamii partibus (tare, Cz«

qu G

teri verÓó eruditi omnes *fententiam

n ty

illam rejiciunt, validéque impugnant ;

G

üt videre eft apud Tillemontium Notà

m

n

26. in Vitam Chrifi , apud Vuitaffium

Do&orem Sorbonenfem i» Parze 1. de

B p

Sacramento Eucharifl. Seà, 4, & P. Ho-

"m

noratum à S, Maria Tomn. 2. Animadver-

wf

fionum in. teguslas &5 ufum Critices, lib. 4-

iaf

Différt. 3. nec non. Gravefonium Dif-

d

fert, 19, de myfleriis Cj auuis vite. Chriffi

V hi

$. Di-

lr

Diet Jevis fanclar,

21j

RU n

$. Dico primo. Serryin Exerciz. €Y. nun.

iüül&illmjm.

6. €9/eqd. . Deniqueapud Eminentifs,

l].

Gottide Feritate Religionis Chrifliane, Tott,

It g

4« parte 2. cap.23. $, r.

| füawc:,'r

i

134. Suarez inter alios,fuprà memo-

t J

!

fatus in 3. part. S. Thom q,. $0. art. 6s

t

um

fe&. 3. fententiam priorem declarat

ia w

hereticam, fic enim ait : Stazuendum

I

»

y

(

primó efl, Chriflum Deminum ante Paffionem

i g

ii

i

fnama legalem cenam cum Difcipilis celebrá[e,

li Qu

agaumque pa[chalem vitu Jadaico immola[Je z

usb

qua res tam aperta efl in Evangeliflis, at tni-

[ i

vum fit , uon defuiffe boc. tempore. bereticos ,

o 1

qui eau negarent €óc.

Hac fententia efl

pl

plané beretica, — HaCtenus Suarez ; quan-

jsln, V

quam Cardinalis Gotti & Serry hlc

nf

addunt, ut propofitio quedam hare-

t

tica declaretur, Écclefiz priüs expectari

yon

judicium debere ;iidem tamen, id quod

j du

luprà de Vecchietto relatum eft, mini-

atl

mé prztermittunt,

Nos qualificatione ,

&R

üt vocant, propofitionum in medio re-

| 1 Mi

lictà, concludimus, Ecclefize Catholicae

ia

dodrinam effe , quód Servator nofter

[onit

D)

4

]

Óupremo vite fux anno, pauló ante

DI 4

j

mortem Pafcha Judais prefcriptum

M

qee-

M

r

216

Die: Jovis /Zmähä.'

n f

celebrárit, agnümque pafchalem priüs

gt À

comederit, quàm novum Pafcha Eu-

Charifticum inftitueret; hoc. enim ex

g Md

gt

verbis facri Concilii Tridentini confi-

citur feff. 21. de sacrificio. MilJ cap, 1.

d d

/

"TL

J

JINW

que fic habent : Chrifius in ceua. wovif-

fima, quá no&le. tradebatur, celebrato "veteri

jl

;

Iv

mmnmüh

Pafchá , quod in memoriam exitis de gypto

;pha [

mnultitudo filiorum Ifraél imumolabat, novum

?ä

;

j g

nl

inflituit! Pafcha.

Huc accedunt facri

Hymni Ecclefie, à S. Thoma con-

us gl

cinnati,

n

ii

In [aprema nocle Cona

n

Recumbens cum fratribus ,

Obferuatà lege plené

i 'Uärd; |

A

ARTA

Cilis in legahbus ,

Cibum Turbe dtodena

9

Se dat. f[nis manibus,

VA C M

Wil

[

Et alio inloco Ecclefia canit:

ANcGlis recolitur. Cena uovi[[nna ,

p

f

Quà Chriftus creditur Aguum €$. azyma

Dediffe fratribus juxta legitina

! [j Udtfn

Pri[cis indulta Patribus,

Lt

Pofl Agnum typicum expletis epulit ,

EL

Corpus Dominicum. datum Difcipulis

T J

Sictotum omnibus, quod totum fimguli '

r

Ejus fatemur mauibms,

135;

"

Dies Jovis. San&us

217

i

155. Hzc ipfa Ecclefiz doctrina evi-

1588

denter nititur facrà Evangelii authori-

tate.

1 t

Nam ,üt füprà oftendimus, priwá

Mi

ï'i

die azymorum, quando Pafcha immolabatur,

H

five, ut alius Evangelifta loquitur, im

IT

qua nece[fe erat occidi Pafcha, accefferunt

Vi

Difcipuli ad JESUM ; cüm veró primá

die azymorum, üt mox probabimus,

lm'mälgnn

Hj u

afcha legale celebraretur, & agnus

t li

paíchalis comederetur, vel ex hocap-

Lt

paret, quód Apoftoli eo die nihil de

Coena Euchariftica eatenus ipfis ignotà,

fed folüm de Pafchate juxta legem

juin,

Hebraorum tum celebrando cogitave-

rint Deinde iidem Difcipuli Chri-

[

ftum interrogárunt: Ubi vis paremus tibi

/

Pafcha five üt S. Marcus habet: Quó

J

vis eatnus, C$ paremus. tibi, ut mandaces

U

Pafcha ? Ea interrogatio cüm unicé

:

i

verfaretur circa Pafcha legale ( nam de

i

Euchariftico Pafchate nihil Apoftoli ex-

ploratum habebant) coníequens eft ,

^i

nt etiam refponfio Chrifti dicentis :

Patate nobis Pafcha item :

Ubi eji refe..

"

Gio mea, ubi Paftba cum . Difcinulis. wieis

j

ji

nvmndulr.'em,ut, inquam, hzc refponfio ,

á Wïs;.

utpote

|

lt

218

Dies Javis fanclus.

t

utpote difcipulorum interrogationi ad-

:I

i

aptata, de eodem Pafchate legali effet ,

du o

"

m

cujus celebrandi tempus eo die erat,

& cujus inftruendi negotium domino

i r2

domüs committebatur ; aliud enim

( gt

Pafcha càüm is nefciverit; non potuit

p n

certé aliud

P

reterquàm legale prepa-

n

rare,

P

OrrO C

àm ex Evangelio con-

g um

ftet, preparato Pafchate, Chriftam cum

pv

füis menfz accubuiffe, dic fodes, utrüm

ff i

Chri(tus Pafcha à patrefamilias praepa-

ginmid

ratum manducaverit, nec ne? Si non

i

manducavit, dicendum efít( quod dici

g üpm

rofectó nequit ) Chriftum abf(tinuilTe

u a

àcibo, quem tamen ipfe fibi & Apofto-

d

"

lis parari jutferat.

Siautem manduca-

pv

vit;iscibus haud dubié fuit agnus pa-

Medtoti.

Íchalis, atque ita Chriftus coenam le-

te db um

galem peregit,

Adde, quód inter cce-

a d

nandum Apoftolis dixerit: Defiderio 4e-

atorudin

fideravi boc Pafaba mandutare vobiscum; qua

Mi u

verba à S, Luca relata licét inftitutio-

Ts t üg

nem facrae Euchariftie non excludant,

'm;dmnt, !

níhilominüs etiam ad coenam tunc pre-

"n t

ífentem, adeóque ad Pafcha legale, vi

"r

demonítrative particulz bee , referun-

ts

tur,

|

l,

Dies Jovis Santlus, -

219

Ut

|tut. Ad extremum nunquam perfidí

i

Judei Chrifto objecerunt omiffionem

n

t d

Pafchatis; quam certo certiüs objecif-

:

fent, fi is ab eo celebrando abftinuiffet*

ob

; Que quidem hactenus dicta, & in

Ts

unum congeíta, magis magísque de-

m

Ti

monftrant , non fuiffe qualemcunque

aut communem coenam, in qua Chri-

n

st

ftus Euchariftiam inftituit, fed precef-

fiffe celebrationem Pafchz legalis &

fs

agni manducationem ;

l

at.

pro eo ac lege

Judais conftitutum er

d (quiir

136. Opponunt quidem, qui com-

r

Wf?w

muni & ab Ecclefia recepte fententiz:

m

adverfantur, quód Agnus pafchalis ,

p

priüs quàm manducaretur , minifterio

m

Sacerdotum in Templo factificari,quód

ub

f

ante dies omnino decem praparari ,

quod denique inter mandacandum

pj

certiritus obfervari debuerint ,

cujus-

[

m

modi erant, ut ftantes, fuccin

flb

&i re-

ii

nibus, & baculos manibus tenentes

n

comederent, cüm veró nihil iftorum

us

omnium neque ab Apoftolis Pafcha

hkgäi, )l

preparantibus, neque à Chrifto unà

j MP

f

cum Apoftolis Pafcha manducante ob-

2

fer-

hi

220

Dies Jovis Sanlus,

n

jl

fervatum fuiffe legamus ; hinc cotm-

l

li

cludunt, Pafcha ab ipfis celebratum ,

i&xä&æïäkmx

non fuiffe legale, fed potiüs ordinarize

coene rationem habuiffe.

Verüm

w

monm:u'mjif

nihil ifta communem fententiam mo-

g Mu

rantur.

Primó enim non convenit

due p

inter Auctores, utrüm agnus pafchalis,

antequàm confumeretur, revera debue-

pigl

at

rit à Sacerdotibus immolari, an fecus.

fs*

Qui defendunt, quód agnus pafchalis

aindi

Sacramentum fuerit antique Legis ,

db

concedunt equidem , ipfum Hierololy-

m manducari debuiffe ; negant ta-

[

l

T

t

men, Sacerdotum miniíterio opus fu-

tiyisit

t at

iffe ; imó fine iftorum opera quemque

n

domi fuz Pafchá vefci folitum eífe

tradunt, juxta illud Exodi cap. 12. Inmo-

1 d

ipifemm

labitque eum univer[a multitudo filiorum I[-

raél ad vefperam.

Qui autem tenent,

nl

dn g,

Agnum.

pafchalem non modó Sacra-

q

mentum, verüm e

tiam Sacrificium pro-

m hd

rié tale fuiffe, cüm ibidem victima vo-

mialm

1

cetur: Fidma tranfitus Domini eff ; iinon

Ll

i

nf

inficiantur , debuiffe agnum, prius-

pàm comederetur, à Sacerdotibus im-

ii

molari ; qu& quidem fententiaauthori-

-

tate

i

Die: J vvis fangus,

22t

5 li g

tate Jofephi Hebrzi nititur , fcribentis

i,

lib, 7. de bello Judaicocap. 17. Cetti-

li d

um Prefidem, càm de numero Judxo-

E m

rum perid tempus in Paleftina com-

hintn g.

morantium certior fieri cuperet, à Prin-

tUt Gu

cipe Sacerdotum juffum fuiffe expe-

m d

&are tempus imminentis Pafche, in

Wt

quo ipfi agnorum inire numerüm fole-

Quna m

ant.quo femel habito,facilé & commodé

p

numerus Habreorum defcribi poffit ;

cüm aliunde conftet,cujusvis coenz pa-

ggz l

nl

Íchalis convivas ut minimum denos effe

gt

oportere ; ex quo fané liquet, agnum,

fjmugi

nifi prius in templo immolatus tuiffet,

non manducari. Sed utadrem noftram

yge

C*I

filon d

redeamus, previum illud Sacrificium

du

aut erat, aut non erat necelfarium.

u

Si poftremum dicas, objectio falsà hy-

mim [ Cüt)

pothefi laborat ; fi primum adítruas;

dubitari nequit, quin Apoftoli ad pa-

p m

prandum Paícha pramifli, hanc quo«

que partem demandati mumeris imple-

n

y)li

rint, ne quid ad perfectam legis obfere

vantiam deeffet.

Quod cesteros ritus

n w

i

concernit fuprà indicatos, liberé &

j

3

j5

Px;

;

J

222

Dies Jovis fanchus,

palàm teftantur, qui ritualia Hebrzo-

nl (

rum inípexére, eos tum temporis jam

|

exoleviffe, utpote qui olim quidem ,

p

tanquam accommodati ad fubitum

j j

t

precipitémque difceffum ex JEgypto

u

in ufu fuerint, at poftmodum, ubi Ju-

dai certo in loco confiftentes Paícha

ä

v um

füuum commodius peragere poterant ,

o

fervari defiérint, Vide fi lubet Cardin,

ji

iil

Baronium ad annum Chri(ti 34. uam.

at

Ra

41, & ex Recentioribus VuitafIium

m

(

de Sacram Enuchar. part, Y. quafd 1, att. 3.

]

j ao

j

l

fe&, 4.

u

!

il

137. Jam qui Patrum teftimonia co-

ag

gnofcere amat, noftre imó ipfius Ec-

x

clefiz fententiee maximé confentanea ,

u

in quibus firma validáque Traditio fun-

i

dari meritó poteft, isea magno nume-

bt s

ro optimáque fide relata inveniet apud

Bu

omnes Authores fuperiüs commemo-

d

ratos. Intereà nos, quibus ulteriüs pro-

|

Ibom

gredi, atque ea, quz ad hujus diei my-

titin i

fterium fpedtant, explicare in animo eft,

It n

fermonem ad aliud. quzftionis caput

ttt ii

transferimus, nimirum quonam die

V m

Pafcha legale à Chrifto celebratum fue-

Dd

j

Lit

138,

ij

Dier Jovis fanclus,

223

r N

138. Grecicüm non ignorent,Chri-

Ug

ftum conficiendo Euchariftiam, non

UR

alio pane ufum effe, quàm qui menfe

appofitus erat, cümque hic ipfe panis,

ais

quo tempore Paícha rité ac fecundüm

nj

Legem celebrabatur, non alius przter-

ln H

m

quàm azymus effe oportuerit, ut fen-

i,

n

tentiam füam de coníecratione Eucha-

tl

M

riftie in pane fermentato facta mordi-

il

u Va

cus tueantur, illorum opinionem te-

nent, qui Pafcha à Chrifto pridie ejus

d

diei, quo à Judzis illo anno agebatur,

celebratum fuiffe afferunt.

Miferum

mll

fané atqueadeó nullum effugium,quip-

i iol

pe quod illorum caufz nullatenus pa-

g at

trocinatur! facenim, Chriftum anno illo

Pafchatis celebrationem anticipáffe ; at

, T*du

j

l

j

i

illud certé celebravit in pane azymo ;

dulv

5

j

igitur conficiendo Echariftiam ex pane,

j

:

M

ui menfz illatus erat, neceífe eít, ip-

:

Pl

y

us

um inazymo confecráffe ; difertiffimé

Jj

"M

enim Lex jubet, ut qui à celebrando

Uij

Pafchate praftituto tempore impedi-

retur, is nihilominüs alio quidem tem-

f &5

pore, fed non alio cum pane quàm

Mo

azymo Pafcha comederet, en verba ex

lh

4

cap.

224.

Dies Jovisfandás;

cáp. 9. Nueror, Homo : qui faerit imnauz

M,fgdta

dus [uper: anima froe. du via procul - in geute

Wn

vefira, faciat Pbafe Domino in menfe. fecundo

quartà deciua die menfis ad. ve[peram, cum

p

azynmo €3 laSucis conedet illud,

s

!

139. Conantur quidem - Grzci falfee

ui

Opinioni Evangelicam authoritatem S,

f

T

g u

oannis pretexere, uti infrà pluribus

dicemus ; quia veró aliorum Evange-

gt

j

liftarum teftimonia tam manifefté. ip-

u d

fis repugnant, nullà ut ratione illa eva-

m

dere queant, eo ufque illorum pro-

ia

gl

& effa impietas eft, ut dicerent, S. Jo-

annem, ut qui poftremus omnium

MT

Evangelium fuum fcripferit, ceterorum

al

vilsdo.

Evangeliftarum errores in eo corexiffe,

Sed nos cumBaronio ad aznumChrifli 34.

dl

n4m 25. meritó dicemus: Faceffast. .bac

wiani

3 beretica. ab atribus, ac mente cujnsque

misqu

fideis, Jam prater illos, qui tenent:,

n

Chriftum , anno quo mortuus eft,

o n

lega!is Pafchz ritum anticipáffe, non

in tl

defunt alii, quos & Baronius & Bellar-

dl

minus Tom. 3. lib. 4, de Sacram. Euchar.

Qd

eap. 7, recenfet, qui defendunt, Pafcha

qR, Himï

à Chrifto quidem legitimo die obfer-

Fa

vatum,

d

Dies Jovis fanlur;

225

LA

vatum ,. fed tamen à Judzis illo anmo

iij i

in diem alterum fuiffe translatum,

lii

140. ln hanc arenam tres ex recerie

ia

tioribus iíque infignes Critici; nempe

!l

P, Mauduit Presbyter Congregat. Ora-

r

torii, P. Pezronus Ord. Cifterc. & P.

thuign

Harduinus S. J. . defcenderunt, tametfi

A g

eandem opinionem non omnes unis

an?

ia i.

iisdémque armis propugnent,

rl

Mauduit dilatum à Judais Pafcha ex

iv

€o capite probare contendit, quód exi-

dray.

ftimet,lege cautum apud Judos fuiffe,

4j

ne duo fefta immediaté fibi fücceden-

ao

tia celebrarent , ob gravia, quz hinc

Ti R0

exifterent, incommoda , cüm conftet ,

Dj

mukisrebus & actionibus

u

dais in

.diebus feftis interdictum fuifle.

:

anr

a

Tif

veró cüm primus & ultimus azymo-

d

rum dies apud Judaos fefti effent, pue

[ RM»I

tat Mauduit, JESUM quidem die Jovis

DULODS f

vefpere, quo temp

ore dies azymorutmn

g, M

jam inceperat, Pafc

ha legale celebráffe,.

Judaos

712

& die Veneris crucifixum effe;

[ li,

autem, ne duo feftainter fé continuata'

Veneris , qui

MU

agerent, nempe diem.

Sab-

j d

Vil

primus azymorum er:at, & diem

bathi.

-

1246

j

Diei Jovis fantiut,

"

*batthi proximé.confecuti ; antio illo

gt

j

Pafcha fuum die Veneris egiffe, primo g u

azymorum die in Sabbathum translato.

mmmlüt

]n.quo fyftemate idem Author elegau- ,5

]

tem fibi videre videtur. analogiam ;

r

j

^

quandoquidem eodem die Veneris,quo

n

j

Dopon]

anno illo Judzi agnum pafchalem,

Chrifti figuram comedebant, in mon-

quim

te Calvariz Agnus Dei ad reconcilian-

g

dos cum Deo homines cruento facrifi-

p

cio immolabatur.

Porró. Pezronus

'f!usagnümkg

aliam fuz fententiz rationem | affert;

d

dicit enim principium menfium luna-

p a

rium, qnales Hebrzi habebant, duplici

Ms V

calculo nempe affronomico & populari duci

iirm

folitum elfe ; aftronomiceé quidem .in-

od

cepiffe menfem ab ipfa Lunz cum Sole

k

conjunctione , quod proinde :Novila-

Va f

uirmn . affronssicum. . Ocat ; . populariter

f d

veróà prima Lunz phafi feuapparitione

iab

exordium menfis defüumptum, quod

WLEWGE

eam ob obrem appellat Neomeniam appa-

r

!

renteyi & popularem, . His pofitis, con-

*s

tendit Pezronus ,

quódquidem &

Chriftus cum fuis, & Judai cateri

Ht t

Patcha. comederint ^ Lunáà |decimà

ä:äl Pmmn

FM

quartà

:

Die' jæz:*jza&ä

^Ej

&Uj

T

.',

umlb

ib

[f!

N

(

-

jP, fic timen ; ut haC Ip(a Eufa

i

Qf'm; i

cima quarta refpedtu 'Chrifti fuetit

*aftrortómica, numerando illam à con-

1 ipas.

jun&ione Lunz cum Sole, & refpectu

1 t

i

F

Jud&orutn popularis, numerando eam

folumà prima Luns phafi, càm: veró

T

Luna decima quarta aftronomice ac-

A

cepta alteram illam

opularem pre-

d

ial

cefferit, hinc concludit Pezronus, Lu-

Tam decimam quartam , in qua Chri-

It

*ftüs agnum legalem vefperé manduca-

lm d

-vit, fuiffe diem Jovis, eam veró , in

ton i

quareliqui Judzi Pafcha comederunt,

du

fuiffediem Veneris proxime fecutum.

p

|

"Ad extremum Harduinus oftendere ni-

qugw

pitur, quód Hierofolymz Galilei alio

gt

u

M

"dié quàm Judei Pafcha celebraverint :

illi/quidem füb vefperum diei Jovis,

j

iftidutem die Veneris in vefperam in-

gt

"clinante, ex quo demum colligit, Chri-

a,

ftum, utpote Galilzum uno die citiüs ac

iaj

3üdzxosPafcha peregiffe. Trium ifto-

5

j

füm Criticorum fyftemata copiose ex-

ia

gt

plicáta invenias apud Boucatum i

M

"Tbeologia Patrum 'Tomo «. de Enuchariflic

jf

uibus

"L

Hwä l

f(gättut. di[fert, 3. art z.fed nos, q

voiu-

aeg

*ubies Jouls fontba:

»volupe-non eft,in exftruendisfyftema-

gt

g

, tis-oftentare- ingenium , preffo firmo-

ID

n

*que veftigio viz regiz infiftimus, ftatu.

»entes, Chriftum Servatorem. Pafcha

ggkmmw

'celebráffe eo. die, quo celebrandum

j

qudti

€rat, & quo reipsà àceteris Hebrzis.

'omnibus celebratum füit, ut adeó.nec

d

iple tempus prafcriptum anteverterit,.

4 mtmom

nec Judai illud procraftinárint,

n

miig

IA41.. Erat igitur tempus celebrando.

Poíchze prefixum. Lzza, id eft, dies:de-

fiiti

cima . quarta menfis primi; fic enim

m d

ii

precipitur Exodi 12. Decimá - die mzenfis

m

bujus tollat unusquisque agnum per. familias

ia

€9 domos [uas .. . €9. fervabitis eum. ufque-

ad quartam decimam uenfis bujus ; immo-

p

m

libitque eum univerfa. multitudo filiorum:

Ifrail:. Porró primus. menfis Judzo-

T od

rum partim Martio, partim Aprilino-

M

T

Á

ftro refpondebat, appellatus ab.ipfis

Abib vel Nifam, ex quo Veris initium

Eani

ducebatur; primus. autem is menfis.

g i

effe coepit, ex quo populus Electus.

U

JEgypto exivit; antea enim primus

?ämngdul

anni Judaici menfis erat, qui nunc eft

E!ïi!ïoquäl

Exodi:

feptimus ; id quod. ex eodem

Ccones

t

II

Bies Jovis:f[an&hur.

; 239

'lldk'

fa. |

contextu colligitur : Menfzs iffevobirpriu-

cipium menufis prini erit in menfibus anni.:. :

142. Prater Pafcha aliam. quoque

Solemnitatem azymorumi dictam - Judeei

habebant, qux cum Pafchate confundi

i

non-debet ; etenim Pafcha, üt.fuprà

m

diximus, inftitutum fuitad recolendam

d

memoriam - exitüs

lfradlitarum. . ex

I

JEgypto, quorum domos fanguine im-

) ülibm

imolati agni refperfas vindex Angelus

rb

innoxié tranfiverit ;. porro feftum azy-

ia

:amorum. ad. innnovandam memoriam

"74

v'alterius eventüs eàdem:occafione fecuti

i

Pl

- ereferebatur ;. nam Hebrzi ab /Egyptiis

:primogenitorum . clade . coníternatis

4 .

jj2

-maturare profedtionem compulhi : fece-

n

um 42)1105 5 neque enkm poterant fermentari,

jjb

togentibus exire ZEgyptiis ,. €9. nullam. facere

, Y

fmeutibus moram, ltaque folemnitas pàe

j

2

Íchalis in. diem. quartum. decimum ,

j

Jf

feítum veró azymorum . in decimum

p ao

quintum - incidebat, ac feptem conti-

asl

j

nuos dies,

uorum primus & ultimus:

d

T

feíti erant,

uravit, quo toto tempore

m p

haud alio quàm azymo. pane vefci fas

u hu)

erat, qu& omnia expr;fs& pracipiun.

ub

W

4

50

*Dier Jovis fanflus;

g

tu£-Nomtr, 28, & Exidi 12. Cf 3uz

n

tem dies Pafche, àt mox oftendam,

cum primo azymorum die connedtere-

j u

y

t

tur, hinc eft, cur agnus pafchalis non

gim

mificum azymo manducari potuerit :

Es edent carnes noce ià affas igni, €9. az5-

iitst

YI05 pates cum la&huc apreflibin,

en d

g

143. Diximusproximé fuüprà, diem

viiid

Pafchatis cum primo die azymorum

à

fuiffe connexum ; quod ut perfpicuum

ia

qug

fiat triplicis generis diesapud Judeos

qudi

"ufitati, diftingui debent ; alii erant dies

n

legales five facri, alii naturales, alii de-

FM

mum artificiale, Dies facri, & reli-

n

Edl

giofis folemnitatibus rité agendis defti-

p

natiab una vefperaad alteram excur-

rl

rebant, quz confuetudo etiamnum in

fiddn

Ecclefia Catholica viget, fic habetür

wl tin

t dt

Levitici 23. a vefpera ad vefperam celebrabi-

ti5' Sabbatba veflra,

Porró dies naturà-

u

lesà media noctead mediam noctemi 5

Dd

denique artificiales ab aurora ad auro-

ii

ram alteram numerabantur.

Quare

licét, divinà Scripturá teftante, Pafcha

Vi

celebraretur fub vefperam diei decimme

ql

ie de-

fiss.

quartz ; & feitgm azymorum d

&dq

W

cimo

i

Sibier Tovis fantdus,

*b

u n

a

-"éimo'quinto; nihilominüs cüm vefpeta

Yf

qua diei decima quartz finis eft, fimul

1econmp,

fit initium diei decimz quinte; nemo

u

QL) li

non videt, quód ordinando dies, :pro

T

1

€o. ac ordinari debent, quando agitur

MMf

de diebus feftisac legalibus, quod, in-

'

quam , dies pafchatis extremá fui parte

cum initio primz diei azymorum con-

D

MR

jungatur, atque, ut ajunt, coincidat; Id

j

Mim

PU

quod.ex eo etiam confirmatur, tuin

M

n

quód agnus pafchalis cum pane azynio

ln

,comedi. debebat, tum quód feptimüs

|AEG

azymorum. dies finiebatur vigefimo

] t

j

primo die menfis primi, uti diferté le-

rl

gimus Exod 12. Primo 1en[e, quartá de-

f d

-eimá die menfis ad ve[peram comedetis azyua,

il

enfque ad, diem vigefmam primam ejusdem

! bt

amenfis ad vefperam, Profecto nifi primus

al

azymorum dies à fecunda velperà diei

"od

quartz decimz incepiffet;non potuiffet,

p

Íeptimusac poftremus dies azymorum

lul

incidere in vigefimum primum menffis

(

primi.

M

144. Ex his liquet, diem, quo Pa-

fchaà Judeis celebrari debebat etiam

(

r

anno illo; quo Chriftus obit, non ali-

(

um

lj

232

— Dier Iovis fanthur,

umfuiffe,quàm decimum quartumnienz

"

fis primi,fiveMartii, &Pafcha id eft,man-

umdvmhj

ducationem agni pafchalis peragi debu-

iffenon in prima vefpera,unde Pafchain-

yup

p

choabatur, fed in. vefpera fecunda ejus-

u

dem diei legalis,quz fecunda vefpera ini-

tium quoque erat primi diei azymorum,

d i

d

Quod. autem fecundà illà vefperá diei

decimi quarti, & confequenter, ineunte

yatgt

primo die azymorum,Chriftus extremo

gt

vite fuz anno Pafcha celebraverit, ex

i rl

dl

Evangeliftis, quorum verba claritatis

causá hic repetimus, manifelté colligitur::

a

uf

Ícribit enim. S, Matthzus cap.. 26, Primá

l

ii

die azymorum. acce[Jerunt. Difcipali. ad 1E-

gngl

$ UM dicentes : Ubi vis paremus tibi Pa[cha ?

gt

a

Ícribit S. Lucas cap. 22. Fenit autem dies

a2 ymorum, in qua.nece[fe erat occidi Pafcba,.

ii

) qüfit Petrum & Ioaunem, | dicens: Eu

o a

tes parate nobis. Pafcha , ut. manducemu,

FOT

Quibus penitus confonat S. Marcus cap,

pillja

I4. eX cujus.verbis ftatim | afferendis.

,:I'maäxmmda

planiffimé demonftratur, Chriftum eo-

M UT

dem. ipfo die Pafcha rité peregiffe, quo:

lii

^

ilud à ]Judzis celebrabatur; En: S.

Evangelillz verba ;. Primo. die azymorum,

& pl

quaudo

Dieés lovis. J&mö'lm

283

li

qnando Pafcbá. iumolabant ; dicunt &i Di[eis

puli : quà vis, eainus;€9 parenius tivi Pa[cba?.

ü&m;n.

ubiadverte, vocem illam : iramolabanz,

i

i

non poflfe nifi de-Judeis intelligi; ad-

UT

ais

verte etiam , Difcipulos ad parandum

x

n

Pafcha primo die azymorum jam iue

Tunt,

choato, hoc eft, - fecundáà vefperà .diei

ii

pafchalis miffos, &.à patrefamilias citra

i

ullam tergiverfationem , aut exceptios

T

nem temporis non legitimi admilos

od

füiffe, quz fané omniatotidem eviden-

Tron

tiffima indicia'funt, quód Chriftus fu-

DN

premum Pafcha alio tempore nec.pa-

Af hd

rari jufferit , nec re ipsà .celebraverit ;

quàm quo illud à

T

:

]udais eodem anno

h

n

rité agebatur.

g

55345« Que quidem ratiocinatio pror»

füsineluctabilis cff»t, nifi contraria. in

ilh

u

ÍpeciemS. Joannis au&oritas obfiíteret,

j

Ícribitis cep x3. 4nte diem fefluin. Pafchas

400

feiens. LESUS, quia venit bora ejus, ut. tran-

ftatex boc mundo ad. Patrem, cimn. dilexi[et

frni

hn

fuas, qui erant in mundo, in finem dilexit eos,

Loquitur hic S. Evangelifta de ultima

"

h

coena, in qua Chriftus & pedes Apo-

yu

ftolorum lavit, & Pafcha, üt omnes

conï

auandw

234

Dies Iovis fancus.

Concedunt, celebravit; eam coenam

i

Cüm ante diem feflunm Pafibe habitam

[u[' SI 01

i

i b&,

V

S. Joannes dicat, hinc argumentantur

y d

gt

nonnulli, Chriftum fupremo vitz füz

tempore Paícha non celebraffe eodem

p

l i

vIf,

die, quo Judzi celebrárunt, fed illud

i

r

pl

anticipáfle, Pratereà refert S. Joannes

cap. 18. Jud&os adducto in pratorium

quns

u

J

m], md d

, At mnmon contamünaventur , fed ut

manducarent Pafcba , ex quo rurfüs . in.

hii

ferri videtur, Judaos ad id ufque tem.

o at

poris nondum celebráffé Paícha, adeó-

s

nf

que iftud aut à Chrifto anticipatum,

f

autà Judeis in diem fequentem trans-

g

latum fuiffe.

a r

Poítremó S. Joannes

Vs um

Servatoris Paffionem cap. 19, defcri-

bens, innuere videtur, Chriftum mor-

dul pl

tuum fuiíle z Parafceve Pafcbe, id eft, eo.

ünd

die, quo Judai res ad celebrationem

at u

Pafchatis neceffarias apparabant ; igitur

tixdt d

Paíchate ad illum diem necdum à Ju-

taiab f

i dnid

dzis celebrato, alterutrum dicere Opor-

tebit, quód nempe Judaiillud diftu-

D

lerint ; aut Chriftus anticipando ege-

A hd

rit,

^id

VH

146. Sed non defünt folidiffimz re-

W

D

od

Ípon-

Die: Iovis fancus,

233

A

jur

fponfiones, quibus hzec objeda dilu-

lm

antur. S.]joannes, ubi dicit : auze diem

Mi

fefium Pafcba , fine dubio diffentire ne-

O

quit ceteris Evangeliftis. dicentibus :

T H

Primá die azymorum s conciliari igitur de-

Áj

bent; & veró etiam facilé poffunt.

f

Il

Ali tres Evangelifte , dum fcribunt ,

FA

coenam fuiffe fadam primo die azymo-

rum, haud dubié de fecunda vefpera

NT

l

1

l

Pafche loquuntur, quz primi diei azy

l

x

morum initium erat, metiendo videli-

ii

cet diem illum ad normam dierum le-

j

ipä;

iif

galium five facrorum, dequibus füprà

1

It

Caterüm S, Joannes cüm affirmat, coe-

ij

nam peractam eífe ante diem feftum

]in

-

;

Pafche, non excludit vefperam fecun-

]f 1

dam diei pafchalis, fed folüm indicat ,

lt

Í

q

id factum effe ante primum diem azy-

i

morum, nonquidem legaliter, fedaut

j

naturaliter aut artificialiter fumptum,

computando fpatium diei à media

"

noce ad dimidium nodtis infequentis,

rupt

ji

"

autabaurora ad alteram auroram.

"

147. Expofitionis hujus veritas ut

meliüsappareat, fumamus exemplumà

p

:

modo loquendi etiamnum ufitato, nam

nos

fj

J/

236

Dies Iovis fan&us.

nos quoque dies facros feftósque à ve-

T.

Ípera ad vefperam, dies autem natura-

u ib

lesà media nocte ad mediam noctem,

" W**"fï"

M

IT I

autab ortu folis ad ejus occafüum me-

l

tiri folemus,

Igitur qui in hoc, quo

nl

j

ifta fcripfimus, annó 1738. quo Pervi-

[

gilium S. Joannis Baptitte (que eft

"

ii

.1;1'5-; |

dies vigefima tertia Junii ) incidit in

»;w WM

diem Lunz, Feftum veró ipfumS. Jo-

]s l" j

annis(quod die 24. celebratur) in

j M

diem Martisincidit, narraturus aliquod

ms»WW

fadium, quod die vigefimá tertià Junii

:?If;v't.«arir Á

fub vefperum contigit, dicereb, rem ac-

hi

cidiffe in fefto S. Joannis Baptiftz,

ao ld

recté ac veré id diceret, loquendo de

fulfiun

die facro & fecundum calculum eccle-

yugu

fiafticum ; fed & alius, qui rem eandem

Mu

diceret, eveniffe ante fetum S. Joannis

f d

Baptifte, verum ipfe quoque affirma-

va d d

ret ; die nimirum fecundàüm menfü-

u gt

ram naturalem accepto, qui ante me-

D

!

d

diam noctem , aut, fi malis, ante ortum

1l t

folem non incipit ; eáque dierum

[

Ípectatà varietate neuter alteri contra-

Dd qml

diceret,

9 pj

148.

Gul

Die: Iovis fanlus.

23?

Mi

148. Do&rina hec $. Thoms elftin

LOI

3. parte quafl. 46. art. 9. ad 1. ubi fic

hr

ait: C autem. d'citur : ante. diemm. feflum

nf

Pafüiba : intelligtar. boc fuilfe decimá quartà

li qy

Luná, quod tunc evenit. quintá feriá , nam

d

Laná exiflente quintà decimá, erat. dies [olem-

u d

nifimus Pafcba apud Indaos, 9 ftc eunder

m

y

diem , quem Ioannes nominat ante. diem fe-

n

fhum . Pafcba, propter. diflinhonem naturalem

)

dierum, Mattbeus nominat priuum — diem

sl

aaymorum , quia fecundin. vitam Iudaicee

"

tb

feflivitatis [olemnitas incipiebat à ve[pera pra-

JuLa

cedentis diei,

Huic confentaneum eft,

j

j

quod in Catechifmo Romano traditur ;

ä:

J

Quód frquis Ioannis Evaugelifta autboritatem

D

:

epponat, qui hac omnuia ante diem feflum

u

Es

Pafiba a&la e[fe commeinorat, ea vatio. facilé

jus

diffoloi potefl, — Eten'm quem . primmm. azy-

d.

qmorum. diem ceteri Evangelifle appellórunt,

r

quódferià quintà ve[peri dies fefft az;ymorum

jv

inciperent, quo temporo Salvator moler Pa«

Qf

féha. celebravit, eum ipfam diem | Ioanne: pri-

i

die Pafche faiffe defcribit , ut qui diei natu-

a

ralis [patium, quod ab oriente [ole iuchoatur,

imprimis notandum — exiflimárit.

Atque

H

iliandi

huif: nos fyftemati ac modo conc

facros

)

238

Dies Jovis fauchur,

facros Evangeliftas femper quidem in3

gl

irnd

he(imus, reverentià Scriptorum , qui

gt

,

eundem tenuére ; fed tamen negare

non poffumus, peregré nos affenfum

yi, n

od

ipfis prbuiffe ; videbatur enim refpon-

gt

fio illa & expofitio multàm quidem

momenti allatura effe, fiS, Joannes di-

gunght

gipa[thü Q

^

xiílet : ante diem . feftum azymorum ; atqui

dania

j

j

is aliter loquitur, videlicet amte 4rem

fefium Pafcba,

Verum & hzc dubitatio

p d

C.,

s

animo noftro exempta eít, cüm lege-

remus, Pafchatis nomen etiam fefto

iil

azymorum cüm à facris tum à profa-

j d

2 i de:

nis authoribus tribui ; nam Divus

Lucas cap. 22. diferté ait: appropinqua-

';äænamnlem.l

bat autem | dies feflus azymorum, qui. dici-

,4m

!

"

l

tur Pafcba, & Jofephus HebrausA, 18.

T gt

cap, 3. Ícribit : Dum . celebraretur azymo-

aámy )

rum — [olemnitas , quam Pafcha . nuncu-

nj ]

pamaus. 1gitur unum idémque re ipsá erat

imtr il

dicere : ente diem feflum Pafche,ac: ante

TA

D

[

diem feflum azymorum, — Jam ut rem to-

tll

tam breviter expediamus, ficuti dierum

3 angt

f

li

legalium & naturalium duplex apud

ng'gdm

l

i

Judeos ac diverfum initium erat; ita

J df

etiam hujus vocis Pefcba duplex eadém-

"Md

que

Die: Jovis fanSlus.

239

"

que diverfa notio fuit.

Tres Evange-

l QIJi

lifte càüm ajunt, Chriftum , vefperá fe-

cundá diei quarte decimz manducáffe

t

f

Pafcba, manifeíté intelligendi funt de

p

man ducatione agzi pafcbalis ;Porró quar-

ia

tus EvangeliftaS, Joannes,dum ea,qua

Vil

coenam legalem five manducationem a«

j

R

gni pafchalis con(ecuta funt, dicit, gefta

n

eíTe anze diem feflum. Pafcbe, non poteft

ii

li

non intelligi de die primo ac fe/ffo a2y-

]

norum naturali, quicüm eà vefperá non-

:

dum incepiffet, profectó veriffimum

P d

n

eít, illa que eádem vefperà contige-

ons

runt, facta effe ante diem feftum Pa-

Íchz naturalem,

z

jn

T

149. Átque hinc ad alia, quz fupe-

)

riüs opponebantur , diífolvenda gra-

o

dum facimus.

Noluerunt Judai die

Te

Veneris intrare Praetorium, ne conta-

W

1

minarentur, fed ut poffent comedere

m

Paícha ; quzx S. Joannis fententia nequa-

"l

quam eofenfu accipi poteft, ut exifti-

il

mes , Judzos ufque ad illum diem non-

j

p

dum manducáffe agnam pafchalem ; hoc

r

enim falfum effe, fuprà demonftravi-

j

mus ; itaque Pafcbatis nomine eo in loco

intel-

que

340

Dies Jovis [anchus;

intelliguntur reliqui cibi pafcbaler , qui-

;h

11

!

bus Jud&i perfeptem continuos dies,

duranteazymorum folemnitate , vefci

jl

D f

folebant, hos enim omnes cibos Pafcha

nominari , Sacra Scriptura claré indicat

d'lci!]L'fD,ïW

77f

Deuter. cap. Y6, Ammolabis Pbafé ( hoc eft

Pa[cha) Domino Deouo de ovibus €9 de

a

bobus, in loco, quem elegerit Dom'nus Deus

tuus, Quam obrem verus ac genuinus

ag

gbl

IN

Il

fenfus verborum S. Joannis hic eft, Ju-

daos neimmunditiam legalem contra-

wudid

g

herent, néve eà contractà à cibis pafcha-

libüs per dies illos feptem comedendis

inmd

Eui]:

i

d

"

um

prohiberentur, refugiffe ab ingreffu in

Pratorium five in &edes hominis profani

r

M

n

j

& gentilis.

Denique illa etiam S, Jo-

.

gitdn

annis verba

.

In Parafceve | Pafcha ,

DW

lm

nequáquam evincunt aliquid contra

fententiam ; etenim Parafzeve illo in lo-

d il

NI

1

1

co non fignificat preparationem cibo-

rum pafchalium, fed praeparationem ad

b

M

fubíequens fabbathum; alioqui S. Jo-

(i

annes cum S, Marco pugnaret, qui cap,

1

:

$. ait: Era£ Para[ceve, quod eff aute fab-

Mi

bathum. Neque tamen argui S. Joannes

.

poteit, quód minüs proprié locutus

RLT

i

V,

Dies Jovis fanSlas.

241

!ï'ï: gU(:

fitinam anno illo Parafceve Sabbathi

i

inciderat in diem Paíche, quare dies

;

W

"

ille veriffimé nominari potuit Parafceve

N

Ioy

Pafche ; ficuti nos proprié rectiffiméque

I ia

dicimusDominicam Pa[cbatis vel Dominicana

Pentecofles diem illum Dominicum , ia

hd

hi)

quem Pafcha aut Pentcofte incidit. Sed

mb

neque illa quorundam animadverfio

g

obttat, qui nomine Parafceves Pafchae

li |

in dicto loco non putant, accipi poffe

preparationem ad Sabbathum, prop-

Cm Qu

hiplt

tereàquód in die Pafcha non fuerit per-

vj

miífum rem aliquam praparare.

Li-

cét enim feftum Pafchatis hoc habuerit

t

n

|

cuin celebratione Sabbathi commune,

n

"i

quód nihil operis fervilis in eodem tieri

4 F,![l)f 1

potuerit; hoctamen dies Pafcha quan-

jl u

tumvis folemni(fimus effet , "peculiare

dhito

habuit, quód neceffaria ad victum in eo

« a

parare licuerit, id. quod in Sabbatho

minimé fas erat; probatur autem,

WUM

u5

quod.de Pafcha diximus, ex /ibro Exodi

J

cap, 33, ubi de feptem diebus azymo-

/ q u

T2

rum, quorum primus & poftremus fo-

i

RO

lemnes erant, ita fcribitur : Nibil operis

j;

|

j

j

ys| facietis in eis,. exceptis bis, qua ad. vefceu-

fsl um pertiuent,

150,

I

|

/

241

Dies Jovis. fanclus.

150, Plura de his & copiofiüs per-

q COHfiUWE

tractata qui legere volet, is adeat Baro-

amo u

nium, Bellarminum, Gottum Cardina.

um d

les, P. Serry, Gravefon, Boucart, Ho-

qx x

noratumà $. Maria, W itafTium inlocis ci-

g

zatis,quib

us addi poffuntSuarez Tem, 2,

a

in tertiam partem . d:[put 40. fc&), 1, "heo-

joiginun

phylus Raynaudus Tom. 9. operum. pag.

3 i

652. Juenin de Sucramentzs Differt. 4. queff.

NU

2.ari, 4, S. 1. Tournely de Emchariffia

fimy j

Tom, 1. Inter hos Auctores quatuor

db

precipué funt, Cardinalis Gotti, Gra-

gt

vefon, Serry, & Boucartus, qui fyfte-

x

diminlh

mata fuperius memorata P. Mauduit,

Pezroni & Harduini docté impugnant.

rl

Etfane, quód Judzi duo feíta proximé

10 Qu d

fibi fuccedentia non confueverint cele-

I T

brare, eámque ob caufam auno vite

l

lmng'af "

Chrifti fupremo primum feftümque

vl

diem azymorum in Sabbathum rejece-

Q

rint, nullo plané fundamento afferitur.

id quod vel ex hoc uno aperté oftendi-

l;

ü " :'.;im

tur, quód etiam feptimus azymorum

'.:

g!

dies perinde ac primus apud Jud&eos

f?'f; ü 8

Pt

fe(tus ac folemnis fuerit; licét igitur

h

l,l

fupponas, ad evitandam duorum feíto-

n

u

rum

T

li

j

Dies Jovis fanclus

243

rfunmi continuam fucceffionem, diem

d

primum azymorum à die Veneris in

(j

Q3

Sabbathum fuiffe translatum ; redit

tamen incommodum in die feptimo

124j

n

azymorum ; nam primo azymorum

die in Sabbathum rejecto, neceffe erat,

d.

diem feptimum incidere in diem Vene-

n

ris fequentis hebdomadz, atque ita

u

duo rurfus fefta continua , nempefep-

L hort

timus azymorum dies & Sabbathum

8 0i

debuiffent celebrari , quod quid aliud

jià, U

eft, quàm, ut charybdin evites, in fcyl-

giit

lam incidere ? Nihiló plàs probabile

Jinti,

eftalterum illud Pezroni affertum,quód

nl

Judzi Lunam five diem decimam quar-

:ïlapm'i

tam nunc afirenomicé à conjuncdtione

u

Lunz cum Sole, nunc popalariter à pri-

m u

ma Lunz pha(i numerárint, üt iidem

n

Authores liquidó oftendunt,

Deni-

g

que contra fyftema P. Harduini fusé

Minm

Icripfit auctor libri , cui titulus : Fzz-.

4l

T

dicie veterum $Scriptorum contra Joannen

m

Harduinum ; ali quoque qui idem

"

fyftema impugnant, non folüm negant,

T

i

duplicis Pafchz, alterius quod Jadzi,

ü"m&:ï

gn

alteriüsque quod Galila;i celebrárint ,

2

ullum

244

| Die: Jovis fanclus,

sl

i^

ullum in facris litteris extare veftigidii,

[

[

verüm etiam dicunt, minimé fimile

w Ti

xAu L j

xl

ij

i

vero effe, quód JESUS ex tribu Juda

& regia Davidis profapia natus, cüat

p a

totius reliquz Legis przcepta ad api-

?

V u

cem ufque obfervaverit,in unoPafchate

ail

RUR

celebrahdo cum Galileis maluerit;

ax, i

quàm cum Judzis confpirare.

d C d

151, Hactenus quidem . demonftra.

w

tum eft, Chriftum Redemptorem Pa-

Ój

!l

fcha legale fivé Judaicum eodem ipío

die, quo à Judzis celebratum illo anno

^

A

"

fuit, rité celebráffe, Supereft nunc, ut

pl

Vr

confideremus , quid in fupremailla coe-

EOY

naab ipfo geítum fuerit ; hoc enim

D

J

Iri, eut

precipué eft, cujus anniverfaria me-

[

jj

" Vil

uj

moria die Jovis fancto recolitur.

E7

j

152. Refert' S. Matthaus cap, 26.

Ü

il

Chriíto & Apoftolis coenantibus, Sal-

Votpemg

vatorem dixiífe : Unzs veffrem wme tra-

tng ;!

diturus efl ; quá voce exterritiac moefti

l

UT

Apoftoli proíe quisque rogare coepe-

:

Irti

runt.

Nuuquid ego [j . Domine ?. Re-

-

hW

pofuit JESUS. — Qui intingiz mecum ma-

:

i

A COR

num in parop[ide , bic me tradet,

Subji-

ciente Judà & dicente; Nwuquid ego

'ä'?'f!üga:ri n

"f li

Dies fovis fandur,

245

I

^

"um , Rabbi ? JESUS conclufit in hzc

ET

verba : Ta dixifii.

Praterea üt idem

li

Matthzus commemorare pergit, Ser-

(n

vator acceptum panem benedixit, fre-

l

A r

git; dedítque' Difcipulis fuis; dicens:

E

Vccipite , €9 comedite

*

*

Hoc ef . Corpus

ij

meum, Subinde accepto calice, gra-

ih

lias egit, C dedit illis, dicens: Bibite ex

bmdh

boc emnues: Hic efl enim Sangui meus

p

Novi Tefflautenti, qui pro uultis effandetur

ii

in remiffionem peccatortm, Ad exttemum

Yi

Hymno didlo, exiérunt in montem.

Eadem

A

apud $. Marcum defcriptalegas cap. 14,

Qu

& apud S. Lucam caj. 22, qui & illud

i

fubjungit, exortam inter Apoftolos

n d

l

!

'4

contentionem elle : Quis erum videre-

a

Ut

tur e[fe inajor,

Eà controverfià com-

st

pofitáà, Chriftus ad Petrum conver-

jn

fus imminentem ipfi & czteris Apofto-

m ,';"m'

W'

D

]

lis graviflimam à Satana tempeítatem

«t

g

pradixit ; Ecce Satamas expetivit vos, ut

cribravet. [icut. triticum ; mox iamen Pe-

yr

yir

tum folatur, ac reliquos Apoftolos

"] MW'

eiusdem curz commendat ,. inquiens:

Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides

fA4 : ï*j"h Iu aliquagdo converfus ! confirma.

w

3

fra-

j

246

Die: Jovis fandlus.

;

t ü

t

fratres tios. Nunc ea, quie S. Joannes per-

ag

fcribit,juvat memorare.[n cap. 13.refert,

ïlüägla:mf&w

ESUM à coena furrexi[fe, detractísque

veftibus, &linteo füccindtum, aquam

fion o

in pelvim mififfe; eo habitu Redemptor

E ;:rgenäyr

capit lavare pedes Di[cipulorum , €9. exter-

Ti

gere linteo ; & quamvis Petrus initio re-

adinms q

j

pugnaret, dicerétqne: wem lavabis mibi

wou*adälll

pedes in eternun ; mox tamen . üt illam

Chrifti comminationem audiit: ff non

( i

s R0

lavero te, uon babebis partem mecum, mu-

tatà fententià, exclamavit : Domine uon

W ,*inrr:,þ- j

D

[f

lab

zantin pedes,fed €9 manus €9 caput. In eo-

v t

dem capite S, Joannes Chrifti Domini

FTTT

vaticinium de proditione Judz aliquan-

ia

tó uberiüs exponit.

Pofteaquàm enim

D

Servator dixerat: Fos numdi eflis, fed non

(ià, at

enanes ; fciebat enim, quisuam efet , quitra-

teontit,

deret eunm 5 propterea dixit : mon eflis mun-

t Ms

di emmnes ; & pauló póft : Unus. ex wbis

fradet se, — "Tum veró interrogante Jo-

tim, h

g

i

&T

anne, quisnam effet, refpondit JESUS:

lll efl , cti. ego intindum pauem. porrexero.

z

Ti

tmad

Et continuó intinctum panem dedit

Jude lfcariotz , dicens: qwod facis, f«c

RAT U]

euiu:; que quidem verba quorfum

'M:) quäm (

peüa—,

217

l

Die: fwis faudus.

difcumbentes Difcipuli non

J

fpectarent,

intelligebant, exiftimantib

us nonriullis,

1.

j dftpx—f

Juda, quia loculos babebat , datumà JESU

negotium eífe, aut. neceffaria ad diem

E

:

feftum coémendi,aut certé elemofy-

T

Hiftorie

pam pauperibus erogandi.

l w

huic ex fandis Evangeliftis. colletze

UM

dT

fubnectimus, que Apoftolus accepta à

Domino tradidit nobis in prima fuà a

mils

ni[n

——

Corinthios Epiftola cap. 11.. Quoniam

Dominus JESUS in. qua no&le tradebatur ,

128 C«

d

accepit panem, €9. gratias agens fregit ,

dixit : Accipite Cj manducates Hoc efl Cor-

il

p

pus meum ,

quod pro volis tradetur : boc fa-

!

ditein meam. commemorationent,

Sináliter

piri

'y

]

€9 calicem, poftqnam . cenavit, dicens :- Hic

M

n

I

calix novu 'Teflamentum eft in meo fanguine,

s

j

H

boc facite , quotiescunque bibetis , in meam

J

comuemorationent,

nl

]i

153. Nobis in hocloco non eft qui-

dem animus , longam differtationem

H

g

:I.

inftituere demodo accumbendi menfz

J

j jfjïä

apud Hebrzos ufitato, ac de lotione

y j

T

ante menfam adhiberi folita; fed tamen

"j &

nonnulla eódem fpecantia, eáque non.

aliunde, quàm ex facris literis de-

:1 yl

jj

prompta

iqä'&-

248

Dies Jovis fangas,

i

fj

prompta priüs perílringemus , quàm

*

st

"m Hh

g

adea, quz JESUS in ultima coena geflit,

T

transferamus orationem,

T.

i

/

l

1$4. Non folebant Judei cüm ci-

ï

bum caperent, fellis uti, aut fedibus,

f À

;»j

fed füper lectulos reclinati, & cubito

innitentes coenabant,

De opiparo Ai-

fuericonvivio, qui regni fui optima-

tes invitaverat, divinz litera inter alia

ss

i

7

;

[

perhibent Effberis cap. x. quód JeGuli

.:r,!'almfa

J

aurei C argentei fuper pavimentum . [ima-

J

n

lil

V LV

h

ragdino C5 pario flratum lapide di[pofrti erant.

?

De eodem Rege ibidem cap. 7, legimns:

lm

ao

Czm rever[as e[fetlde borto nemoribus confito ,

€3 intráffet. convivii lecum, veperit. 4mau

du d

fiper leGulum corrai[fe, in quo jacebat Eflber.

hBum

His adde, que S. Lucas in Evangelio

44 Urg)

/

fuo, cap. 7. defancta illa poenitente com-

D T

memorat, qua /lans retro fecus pedes ejus,

VM

17 ;:m;

lacrymis copit vipave pedes ejus,

Id quod

a il

il

Al

& fl

minimé profectó fieri poterat, fi JESUS

"

€o , quo ncs affolemus, modo, pedi-

&if

d

Goj

busfub menfa antrorfum pofitis, affide-

ret; quare fateamur neceffe eft, Re-

f.'.'j ,püuslmpq

demptorem menfze fic accubuiífe , ut

u

vyltu quidem menfam versus direco ,

Ri df

pedi-

Die: Jovis fanfhi:

249

Emhj

lU oj

pedibus autem ab eadem averfis, co-

p

piam mulieri fecerit, à tergo accedendi,

& pedes Chrifti lacrymis rigatos, &

r

capillis capitis deterfos unguento per-

u

k

fundendi, uti re&té Maldonatusin illum

u,&

Q

;

locum commentatur , dicens: qzia qui

j

ii

ad men[am antiquo more [uper tboros accum-

li

bebant, ita jacebant , st caput versis men-

R d

a, pedes versizs exteriorem partem baberent,

qi

44 miniffri fereula. ferentes menfam. obibant,

bt i

b

enique inillo ipfo capire 13. S. Jo-

[/

annis, unde hiftoriam coenz Dominice

s

fuprà defumpfimus , legere eft de

li,

fancto hoc & dilecto Chriíti Apoftolo :

i

Erat recumbens. unus ex. Difcipulis ejus in

T

fiu JESU, quem diligebat JESUS. Et

p

cap. 21. Cenver[us Petrus vidit illam Difci-

pulum, quem diligebat 1ESUS, fequentem ,

i

ib

qui recubuit in cema [uper peclus ejus,Ex quo

itidem oftenditur, Judzos nienfis non

a

affediffe ; fed. accubuiffe ; etenim Jo-

anne in eodem lectulo cum JESU ac-

mgdü p

cubante, facilé intelligi poteít, quo-

N

modo ipfius caput circa finum JESU

]

quieverit; cüm ex adverío capitis ea

i

reclinatio difficillimé queat' explicari ,

;

fi

F&t-

$

j

250

Dies Tovis fan&lus,

fi dicas, ipfos haud alià, quàm que

du

nobis familiaris eft, ratione difcubuife.

i u

yf,

Huc accedit, quód Servator nofter

Apoftolorum pedes laverit, quin Apo-

qyititt

ftolià menfa furgerent, aut de loco

T ha

Íuo fe commoverent, quod fané fieri

non potuiffet, nifi corporis fitum,

« Dut

qualem füprà defcripfimus , admittas ,

ut nempe difcumbentes,facie ad cibos

vt

conversá, pedes extrinfecüs exten-

vll

derent,

gt

155. Sed & illud Habrzis folemne

[ d

erat, ut cibum illoti non fumerent.

vf

S. David, üt habes /ib. 2. Regum cap. 12,

at

cüm pro falute filii füi ex Berfabea fu-

genganm

H

fcepti diu . multümque Deum depre-

yera

catus eífet; fimul atque intellexit,

Tf

ld)

"

puerum vixiffe; ut palam oftenderet,

hr i

quàm prompto & alacri animo in di-

estr(lan

vina voluntate conquiefcat, cibum,

vf

quem anteà vel rogatus detrectabat ,

A NT

ultro appetiit, fic tamen, ut lavari priüs

& E itm

& ungi vellet : Swrrexit ergo David. de

m H

zerra, €9 lotus uuclusque eft, petivitque, mt

EM

ponerent ei panemy, & comedit.

Porró ex

"Rf

?i gt

S, Luca conítat, Pharifzum, quiäE.

l

281

]

Dies Iovis Sanchut,

D.

SUM ad prandium ínvitàrat, cüm ip-

dl

füum animadvertiffet , illotum accu-

Yi t

buiffe, tacità. admiratione fufpenfum

TT

coepiffe inzrà fe reput

are 4c dicere ? qua-

"T

ve non baptizatus — eJJc

? oante prandium

T 13

Luce t:,

rn,

1$6, Liquetigitur, Hebreos, ante-

uàm cibum ítatis temporibus cape-

li,

TU

rent , lotione, hoc eftbalneo ufos effe ;

"T

poft balneum autem pedes folummodó

abluebant, videlicet , ut pulverem ac

o e

fordes abftergerent quippe q

ui nudis

Vinei

edibus incedere folebant.

Hinc eft,

E

m

cur

Abraham & Loth, Angelos habitu

H

excipientes ,

eorunm

peregrinorum

t laverint, uti Genefis cap.

"T

pedes duntaxa

T

18, memoratur ; & eodem libro cap. 43.

Higypti Prorex . advenienti-

oftfzdrk(»

Jofephus

g d

bus ex Ch

anaan fratribus fuis prandi-

]l, Uml

um inftructurus , juffit ipfos introducí

attulit

dfmïh?;

domum; nec mora: infrodaeiz

Aliud

j

|

aquam , Ed laverunt

pedes fuos.

ejusdem rei exemplum habes iv libro

p ]

j

Iudic. cap. 19. übi fenex ouidem ex

f

agro revertens, peregrinum Levitam

hofpitio à ceteris exclufum mirá. be-

nevo-

a

6

1

2$2

Dies Iovs: fantlu.

nevolentià & hofpitalitate domi fow g i

gt

admifit , ac poflquam laverunt pedes [uos ,

retepit eo$ ad comoivizm, | Huic fimile eft,

i

k

quod 2. Jibro Regum cap, 11. legimus de

.....

jl

Uria, quem é caftris accitum David

1

d

Rex pedeslavare juffit, ac tum cibos

d

n

ex aula eidem fubmifit : Fade ip do-

ljl W

mumtuam, C lava pedes tuos , . . G9

W

s

(

egre[[us efü Urias de domo Regm [ecutzsaue

efl eum cibus vegis.

Jam in libris Novi

lv

A

"

teftamenti habes ex S. Luca, Pharifeum

[

:

lïä

illum à Chrifto amicé reprehenfüm :

aquam pedibus inei noa dedifli. Luc, ?. &

;/n

IK

Fa

m

l'l Wi

Apoftolus 1. ad Tistb. cap. $. viduam

defcribens omnibus numeris abfolu-

I TT

tam , hoc quoque interalia vult de

m ln

ipfaperquiri : $i befpitio recepit, f fancto-

L

um pedos lavit.

Denique ut omnino

m

conitet, non nifi pedes lavari folitosab

ia u

iis, qui ex balneo ad coenam fefe con-

zi

ferebant, juvat ipfius Chrifti apud S.

l qplc

?*j

Joannem cap. 13, verbaaudire,cum ait:

gd i (

Qui lotus efl, non indiget, uift ut pedes lavet 5

Es

qua fententia praterquàm quód eam,

"z fs

de quaagimus, confuetudinem , per-

ATU

Ípicué,probat, altiorem.: magísque re-

con-

ii

Diet Jovis fan&his,

243

d

ditum fenfum habet, Divo Auguftino

interprete ; voluit nempe Servator

Apoftolos monere, hominem gravibus

"IN

[

& mortiferis noxis, que animam Deo

um DM 1

execrabilem. reddunt , femel liberum

1 (

2

M

atque mundatum, haud aliá re indigere,

LT

quàm ut pedes lavet, ideft, ut animi

"

fui affectus regat, ut concupilcentiam

g

refrenet, ut occultam fuperbiam , am-

d

p

bitionem, & propriz excellentie ftu-

;

/

i

dium, alienzque dignitatis invidentiam

comprimat, Ipfi bumani affedhus, inquit S.

|

l &

Do&or in hunclocum, /fume quibus in bac

inortalitate. non voivitur, quafi. pedes [znt ,

uli ex bumanis rebus afficimur, €9 fie. affici-

"Y

l

mum, ut, fi dixerinus : quia peccatum non ba-

bemus , nos ipfos [educamus.

157. Atque ifta quidem de duplici

t;

Judeorum confuetudine, tum accum

bendi meníz, tum pedes ante menfam

N

Reli-

ao

abluendi explicata fufficiant.

iE

quum eít, ut de iis, quae JESUS in

ultima illa coena & dixit , &. fecit,

gïtgb'f'öl

"a

breviter apgamus. Ac primó quidem

Juda proditionem Redemptor nofter

aF*

M&m V

tribus glifcinätis vicibus pranun

Clavit ;

W

7

femel

|

254

Dies. Jovis fanthus,

femel füb initium coenz, uti S, Mat-

gdet

thaeus teftatur cap. 26. Fefpere autem faclo

ii

i

difcumbebat cum duodecim | Difcipulzs fuis ,

E9 edentibus il dixit : Amen dico vobis,

fs |

J n

quia unus vefirina we traditurus efl ; fimi-

lia his S. Marcus cap, 14. refert. Dein-

in IV'W

de eandem occulti proditoris labem

If Ti

myitl

Servator indicavit, poftquàm Apofto.

lorum lotis pedibus, dixit; Etvos nndi

odl

efis , fed mon omnes.

Toan, 13. Demum

* (j

poft inftitutionem facre Euchariftiz ,

iil

ütS. Lucas cap, 22, commemorat, aliis

[ wnüdxf

verbis idem repetiit Chriftus , dicens :

agl

Veruntainen ecce mauus tradeutis 1ne mecum

uT

efh in men[a.

Cui confentaneum eft,

anm

quod S. Joannes cap. 13. refert,

Vo.

di, i

luit autem Redemptor iteratis vicibus

h;

eam proditionem pradicere , aut ut

tl n

Apoftoli (quod fanéplurimum eorum

Sit;tn

intererat ) magis magísque perfuafum

t omfi

haberent , mortem à Chrifto obitam

üin ]R

eidem penitus voluntariam , ac plané

4 ht

talem fuiffe, uteam ipfe, fi modó

Q tf

vellet, nullo negotio poffet evitare;

fïäwemptol

aut ut tantiac tam nefarii fceleris men-

* Ll

tione crebriüs factà, Judas opportuni-

Mf h

tatem

Dies Iowis fautiut,

255

Wil j

tatem haberet,ab eodem in tempore de-

D

fi(tendi,& meditatum nefas expiandi ;

iij

quemadmodum hac de tum Sandi

TT

Patres, tum Sacri Interpretes differunt,

j

quos vide diligenter citatos à Calmet

1

incap. 26, Mattb, num. $M.

i b

158. Vidimus Chriftum Apoftolo-

Ls

rum pedes laviffe, quanquam quo i

J

L

Win]

-

-

tempore fit fa&um;à facrisInterpretibus

.Don

difputatur. Scribitequidem S, Joannes

id contigifTe cená fa&á 5 fed triplex in ea

m'äg,

nocte confiderari ccena poteft ; prima

fnidit

n

Ut

erat legalis, confiftens in agno pafchali

t

juxta ritum àlege ordinatum mandu-

,

cando: altera communis erat, quam

u

cibi, quicunque allubefcerent , com-

Qu

ponebant ; nam agnellus folus integra

: J

familie exfatiande uütplurimüm non

r

fufficiebat ; tertia ejus noctis & facro-

"

Hm

fancta coena fuit, in qua divinam Eu-

chariftiam JESUSinftituit ; itaqueapud

j t

y

«(

MA

facros Interpretes quzftio agitatur ,

[m)

quanam exhis coena fuerit, quà per-

Pl

actà, Redemptor Difcipulorum pedes

P. Suarez im zertiam partem S.

(j

j

gt

Thbotia Tom. 3, difput. 41. fell, 2, id fa-

g

nm

256

Dier Jovis fan&lur;

Tf

&umefífe Probat eo temporis fpatio ;

ii

4

vbl

quod inter primam coenam jam abíolu-

tam, & fecundam necdum inchoatam

qni M ]

at

u

medium erat; idem féd, 4, plané de.

monftrat, Chri(tum lavatis Apoftoló-

(rinf

g

rum pedibus, menfze rurfusaccubuiffe,

nempe ut coenam communem obiret :

ol

in qua poítea Sacramentum Euchariftiz

iM

infüituit ; quare in fententia Suarezii fe-

j n

ries adionum hunc in modum ordi-

d

« ininntt

nari debet ; ut obfervatio coencg legalis

Anoi

Í

precefferit, hanc veró myfterium lo-

m o

tionis pedum exceperit, w£, quantá

ab

reverentia faturum: Sacramentum. — vecipien-

Ls

du efft, fignificaretur : lotionem deni-

Ms

ue Sacramenti Altaris inftitütio con-

ts

ecuta fit,

Alii contrà exiftimárunt,

muu

JESUM, confecrato jam pane, ac di-

T T

ftributo, Difcipulorum pedes abluiffe,

ita opinatus eft Author libelli de ab/z-

Vompi, f

uldofis

zione pedumi, qui S. Cypriano falsó adícri-

Pt g

bitur : Lam Sacramenta Corporis fui. [dpo-

&t ])

Jiolis Doninus. difiribuerat , jam exiérat. Iu«

ï;!ägü&CX[

das, càm vepente de inenfa furgens, linteo fe

pracinxit, C ad genua Petri, lavaturus pe-

ï-:'ïfülll] It

"60 Q

des ej, ipfe. geuibus. fexis Demium . [ervo

£0)»

MMWQ

Dies Jovis fandur.

257

J v

con[uunmnata bumilitatis. obtulit famulatum ;

j

huicfubfcribit Calmet iz cap. 13. S, Io-

Lt

anuis fab uum. 2. fed. enim. communis

2

n

fententia tenet, coenà legali peradtá,

Chriftum pedes laviffe Difcipulorum,

0[*;1"5

"

atque hunc fenfum effe illorum $, Io-

i

annis verborum : Et cení fa&hó, ac pauló

inferiüs : Surgit 4 cena, €9. ponit veflimenta

Md

iM

fua, €9. «im accepilfet buteum, pracinxit fes

X t

imó non modó legali coenà, fed. etiam

maximá parte coene communis jam

T

peractà,id contigiffe, fed tamen ante

a

inftitutam Euchariftiam , recté probat

P. Cornelius à Lapide tum in cap. 26.

gt

Mattb. v, 26, tum zz cap, 23. S.. Ioanuis

ii

J

v.2.Ícribens : Chriflus bic triplicem canavit

j

cenam cum Zpoflolis. Prima fuiz ceremoniae

lis, qui comedit aguttin pafcbalem. — Secunda

fuit communss , five ufualis .. ,. Tertia fuit

D.n

cena Euchariffim. — Itaque Chriflus pofi duas

!]

ii

priores oenas, ante banc. tertiam lavit. pedes

d

[j

Apoflolorum.

Diximus coenam ordina-

nl

t

D]

T

riam magna ex parte jam fuiffe exactam;

W

r

d

quód enim necdum penitus abíoluta

fuerit, ex eo conficitur, quód . Serva-

ys

f

n-

n

tor poü lotion?nl pedum iterum me

&

]

258

Dies Iovis fauchus

fe accubuerit , & cibis nondum inde

p

!

(

j HfflM'

fublatis, intinctum panem Judz porre-

«m[ Z

n

xerit, üt S, Joannes eodem loco fcri-

g

fs

bit 2 Poffeaquam ergo lavit pedes eorum, €g

y

w a

atcepit ve[limenta [Aa, cim vecubuif[et, iterum

ynatt

Jl

dixi? e^ &c. quibus verbis pauló inferiüs

Rf tll

fubdit : Ez cim intinxiffet panem , dedit

jl

qu

Inda Simouzs l[cariota,

l

i

159. Stabilito femel tempore lotio-

*»nf..DMP

nis pedum, faciliüus erittempus inftitutze

"wb

Euchariítiz definire. S. Matthaus in ca-

j

i

&E

pite 26, fzepius citato ait, id contigiffe ,

E

;u

;

TU

durante coenà, communi videlicet five

wajir. i

ufuali; Cenantibus autem ei, accepit IESUS

ii a

panem ,

€9 benedixit , Idem S. Mar-

g,

Cus cap, 14. lcribit: E mandacantibus

ml t

illis acctepit IESUS panem.,

S, Lucas au-

p d

tem videtur innuere, Euchariftiam in-

34 i

ftitutam fuiffe poft coenam, fic enim

:;'uy:

D

(efntg

habet cap; 22, Similiter. €. calicem, poft-

Ad eundem

vani D

quàm cenavit , diceus &c.

tll

modum S. Paulus r. ad Corintb, cap. Yr.

loquitur, Ereenim accepi à Domino, quod

tRcte cu

Vighn i

€3 tradidi vobis, quoniam Dominus IESUS

in qua noGe tradebatur, accepit panem . « . .

intefi

I) 41

Simiiter €9 calicem , poflquàm. cunavi ,

h

N

diceui :

Dies Jovis fanclus,

259

"T

dicens: Hic calix: movum. Teflamentum. eft

|

J

Qua verba nonnulli

"

iu meo fanguine.

confiderantes , exiftimárunt , panem

mj

hts

quidem durante communi coená , vie

num autem eà jam exactà , à Chriíto

]rn

confecratum, & diftributum efie ; alii

! dl

eontrà cenfent ,

vinum dqué ac

panem Eucharifticum confecratum ac

Y

porredum Apoftolis, coenà vefpertinà

jlb

necdum omnino abfolutá, hoc eft, ci-

"

bis nondum à menfa remotis, hoc enim

jj?,

tempus nomine coenz fzpiüis compre-

"M

henditur. Vide Eftium iz cap. Y1. prime

QUs

Epifiole ad Corintbios ; qui priori rejectà

Sl TM'

ss

opinione , fecundam ampleditur. De-

lr

mum alii textus fpecie tenus inter fe

n

ugnantes facilius conciliant ,. docen-

f

tes, S. Lucam & Apoftolum intelligi

jal

debere de fine coenz ufualis,quáratione

if

ipfi cateris Evangeliftis non adverfan-

j

l

tur, qui id factum effe fcribunt tem-

J, [3?, j/

ore coenz confüetz &' vulgaris , que

in qua agnus pafchalis

p

poft legalem,

Vide

"

manducatus fuit, celebrabatur.

üml*

Calmet in cap, 12« $. Ioanuis ummero [uprà

T

eifato,

g

160,

260

|

Dies Jovis fznGus,

j ;ecöüffffa

1

160. Quiaveró unicum adhuc du-

biüm füpereft, cur nimirum S, Lucas

yi l

"

& S. Paulus dum de calice Ícribunt,

mentionem expreffam faciant coenz

g

i

finite, quam tamen ambo prztermit-

tunt, ubi de pane confecrato agunt ;

at

huic quoque dubio occurrit, & fatis-

kl o

facit Venerabilis Cardinalis Bellarminus

i. a

Tono 3, Controv. lib, cap. Y1. de Sacram.,

g 1

Euchar, ubi animadvertit, duplicis cali-

(l

cisà S, Luca mentionem fieri, alterius

a, n

ante confecrationem panis,alterius poft

i li

eam confecratiogem à Chrifto adhi-

addpli

biti ; de priore San&us Evangelifta fic

gu v

Ícribit: E accepto calice, — gratias egit ,

ia

€9 dixit : accipite € dividite inter vos :

: by

De pofteriori autem ifta commemorat:

fagiliz x

zi Qu

Simtliter E calicem pofflquám cenavit,ditens:

Hic efl calix novum Teflamentum in [anguine

x )my

Primus ille

u n

1o, qui pro Vobzs faudetur,

calix fpectavit ad ccenam legalem, füb

tiom

cujus initium Salvator illum diftribuit,

tb

f

]

vino minimé

confecrato plenum ;

U

m

uapropter idem Bellarminus more fuo

:

fs g

od probat, malé & inepté nonnullos

Al

ad impugnandum facri Sanguinis in ca-

Vieinps

lice

Die: Javis fanclas,

26f

J

l

lice cónfecrato prafentiam verbis illis

:

*Irx'ä

Chrifti abuti, cümi diceret; Nem bibam

A

*

amodà ex boc genimine vitis douec illud bibam

"

(ig

novum in Regno Dei.

Non enim Chriftus

It

m;

verba ifta protulit, ütex $. Luca ma-

1f

Al

nifefté conftat , poít confecrationem

Ms

fecundi calicis; fed poft primi diftribu-

Hizjeni ia us

tionem.

!

)y

Itaque alterille calix ad coe-

hi

nam Eucharifticam pertinet, quem

Chriftus, vulgari coenà exeunte, confe-

"T

L

cravit, vino infacrum fanguinem mu-

tato. "Atqua haec caufa eft, cur S. Lu-

m

T

cas & Apoftolus, . dum de calice ifto

hi

agunt, verba illa addiderint: Poffquam

«enavit ) que neceffe non erat addere,

ii

oD

r

É!

cum loquerentur de pane, eoquó

p

Evangelilte non dicant, panem quo-

v

ue bi$ à Chrifto fractum & diftribu-

T

d

tum fuiffe ) non ut fignificent, panem

in ccena, & vinumnonnifi poft coenam

p

confecratum effe, verüm ut intellige-

jl i

ilri

-

remus; ipfos non agere de calice, qui

fub principium coenz diftributus, fed

jump

—

d

de altero, qui fub illius finem. confe-

cratus fit, utl copiosé probant Cardi-

yyilis

nalis Cajetanus ig cap, 22. $. Luce, Jo-

.-mm'

|

I

1

annes

1

262

Die: jv'ui: Jan&dag;

annes Effelius i» Maztbeum , Eftius loc:

gtl q"i

cit, in epift. ad. Corinth. & Cornel. à Lap,

zi

in Mattb, hic verf. 29. Porró hunc cali-

m

O

cem per annos complures Hierofoly-

m aífervatum fuiffe Beda teftatur ,

n

m

aut fi quis alius eft Author libri 4e /ocz

Janchis cap, 2. fic fcribens: . Im platea, qua

a

sjb u

Martyrium €9. Golgata. continuat , exbedra

efl, in qua calix Domini in firiniolo recondi-

d

ial a

zus per operculi foramen tangi [olet, €9 ofca-

lari, qui. argenteus calix. duas bine €3 inde

a 0

m

babens an[alas Sextarii gallici men[uram capit,

in quo efl E5 illa [pongia Dominici pots mi-

d r

nifira.

Videfilubet Cardin. Baronium

1 tb

ad annum Chritti 34. $, 63.

MT

161 Inipfa Euchariftize inftitutione

Nb n

variz actiones confiderari poffunt ; ete-

pOm

nim Chriftus panem accepit , tum gra«

p

tias /Eterno Patri fiio egit, deinde fregit

t

ac diítribuit 5 porró inter diftribuen-

Imm

dum Apoftolis dixit: A4ccipite €9 mau-

Til b

ducate : Hoc efl Corpus. meum.

Secun-

25l

düm hzc calicem accepit, gratiísque

ütfengh

divino Patri denuó actis, bibendum

At fton

Apoftolistradidit, dicens: Bibize ex boc

"um

emues : Hic efl euitm [anguis 11us novi Te-

TT

flauteii-

Dies lIovis fanclas:

263

1

"I

flamenti , qui. pro multis effundetur. in re-

A

mil[ionem peccatorum — Utraque heec con-

N o

fecratio panis ac vini non folàm facta

itü

fuit, àt proximé fuprà diximus fub fi-

i,

nem communis coene ( neque enim

nl

illorum opinione fuffragamur, qui pa-

lt

nem .durante:coená; & vinum eà jam

n

finità. confecratam — volunt ) verüm

TT

etiam non interrupto ordine ita con-

[

tinuata fuit, nulla ut alia actio autlo-

l

cutio. inter confecrationem & difítri-

i

m

butionem utriusque facrz fpeciei media

W![l/ L2

effet ; hoc enim & ex fanctis Evange-

dipicsscsssE M

liftis Matthzco, Marco & Luca fatis

Mu

colligitur, & ex ipfa rei , que tunc

fs

N

gerebatur, natura probari poteít, nam

ratio Sacramenti, &. Sacrificii Euchari-

n

um

ftici, utpote inftituti per modum refe-

hat

Gionis & convivii hoc exigebat,ut con«

fecratio panisá confecratione vini effet

t

T

fejuncta, üt. bené ratiocinatur Cornel,

B

à Lap. n cap, 28.Mattb. ver(.27. Hactenus

dictafatis effe nobis meritó poffunt;qui

n

gt

hoc ex inftitutonon agimus,ut de qua-

visre , quantumvis fanda & mylteriis

jj

TU

plena, qu& in ultima coena contigit,

-

v

]

264

Dies Jovis [anchus.

ab

differere cogitemus ; quamobrem pre

fenti argumento finem imponemus,

jimr

]

diffolvendotamen nonnulla, que huc

faciunt, quafita, videlicet utrüm Ser-

g

,

vator in pane azymo, an in fermentato

i u

confecrárit : an certà verborum for-

j i

1nulà conficiendo Sacramentum . ufus

j onjit

g d

fit:an divinam Euchariftiam ipfe fümp-

ferit, an Jude proditori dederit ;

p t

poftremó quidnam coená finità egerit

[ lhl

162, JESUM in azymo confecráffe,

d l

extra omnem dubitationem .pofitum

m Gl

eft ; etenim üàt fuprà oftendimus,Pafcha.

Quiredo,

legale ipfe celebravit eo tempore, quo

Atl

illud à Judeis agebatur, primo videlicet

ag n

azymorum die ,

3

uo tempore omnis

iltn.

panis fermentatus

a

menfis & domibus

Adtunit

Hebreorum longé aberat.

'Catterüm

ml

ex hoc ipfo, quód Chriftus in azymo

du

confecrárit , nec poteft, nec debetcon-

::a*.utiiiquidd

cludi, Euchariftiam ex alio pane prz-

Y

—

7

ln

terquàm azymo confici non pofle.

|

MT

Nanmrüt recté Algerus ait. Jib, 2, de Sa-

tl n

cramento Corporis. €3' Sanguius Douini cap.

fr]':ææm Á

IO, in Bibliotbeca Patrum '"Tomo 21, Chri-

"Utmfent

ftus eo pane u[us nou eff, quia res, quee fiebat,

j

r

Dier Io'v4t's fan&lus;

26$

ty dg exigabat ; féd quia cena, in qua boc fahum

l

l

Mi

efly alium panem non exbibebat.

Hinc eít

] WTC

illa definitio Concilii Generalis Floreu-

D

tie Anno 1439. celebrati, cui Greci

Tttoy

^

ET

juxtà ac Latini fubícriplére : Defiimius

T j

iu[uper, in azyymo five fermentato paue . triticeo

n

Corpus Chrifli veraciter. coufici ; Sacerdotés-

j

que in alterutro ip/nm: Domini Corpus cou-

t

cere. debere , untmquewique. fcilicet juxta

lgt

J Ecclefia Occidentalis, [frve Orientalis con-

nl

Juetadinem ;; àt videre e(t i Tomo 13.

p

Conciliorum ColleBionis Labbeane pag. $Y5.

nl

Qua inre duo animadvertere neceíffum

o

eít ; primó longé aliter Ecclefiam Lati-

od

—

nam erga Grecam fe & gefliffe olim ,

j um

& hodiedum gerere , quàm Gr«ca

qm]

Latinam accipiat.

Latina enim nun-

(icot

uam damnavit EcclefieGrece morem

um

ac difciplinam confecrandi in fermen-

st

tato; utiliquidó apparet ex Conftitu-

tionibus

Romanorum

Pontificum

u

ia

Qu

Gregorii 'X, Eugenii IV, Leonis X, &

| j

Clementis VII. necnon ex Enchiridio

Grécorum Anno

1717,

Beneventi

i

j o

edito ab Eminentifs. Card, Querinitum

temporis Corcyra Epifcopo; fimili mo-

Jf

dera-

l

l

]

266:

Dies' Jovis fanlus,

deratione Ecclefia Greca erga Latinanr.

u

minimé ufa eft, ubi de confecratione

afig D

in azymo apud Latinos recepta ageba-

at (rt

tur.

Licét enim impius Photius S,

gv

lgnatii Patriarche Conftantinopolitani

m g

A.

oppreífor, & à Nicolao Papain Conci-

ii

lio Romano damnatus, inter dena ca-

quim

pita calumniarum, qux Anno 858, ad-

RI

verfüm Latinos propofuit, nullam de

yolm

J

confecratione in azymo mentionem

atbl

fecerit, uà videre licet in Epiftola $r,

j La

Hincmari Remenfis ad Odonem Epi-

zlaelo

Ícopum ; nihilo tamen minüsaltero poft

at

feculo, nimirum Anno 1043, Michaél

at

Cerularius hoc ex capiteaníam arripuit

u

Latinos criminandi , ütlegereefttum

dl

in quadam ipfius epiftola, tum in alia,

Ti du

nomine Leonis Archi Epifcopi Bulga-

lia D

rorum ad Joannem Epifcopum Tra-

mdm

nenfem perfcripta, in quibus ipfe in

x u

Ecclefiam Romanam, in Sedem Apo-

1

z

h

i

It n

ftolicam, inuniverfam denique Occi-

tf

dentis Ecclefiam invehitur , proptereà

n t l

quód, utendo pane azymo , quodam-

Va

modo judaizet, Quam quidem calum-

RUT

niam accuraté diluitS. Leo IX. in Epi-

ftola

f;::ï:dma:;ianel

Diei Iovis [anclat,

267

hr

Rdla fua prima capite $. Porró cüm idem

1i'ämï?

San&us Pontifex , tum pacis Latinos

inter & Grecos componende, tum

!

belli Normannis inferendi caufà Anno

!

hi

li

1054. Legatos fuos Conftantinopolim

Dj

mififfet Cardinales Humbertum Epif-

lu

copum Sylve candidz, Fridericum Ar-

N

od

h

chidiaconum. &

Cancellarium , nec

a

non Petrum Archi-Epifcopum ; primus

d

lU

inter iftos Humbertus Virapprimé do-

iif

G&us, & linguarum Hebraice, Grece

ac Latinz fcientiffimus in publica con-

i

[)

certatione Gracorum & Schifmatico-

)

i

rum contra ufum panis azymi propo-

[

I

T

fita argumenta folidé confutavit, üt in

st

iil

differtatione ipfius Je 4250 Tomo un-

ii

decimo Annalium Baronii adjundi vi-

]

videre licet,. Deinde & illud obfervatu

lt

dignum eít, quamvis conítet, quód

j

Chriftus in azymo olim

confecrárit,

"

quód materia necelfaria Sacramenti Eu-

u

chariftize fit panis triticeus, quód de-

Pyopli(ü

mum . Latini laudabiliter in azymo,

i

Graciveroin fermentato confecrent,

mæhlm-

exceptis Maronitis (ütMorinusin przfa-

j

4

tione inOrdin,q:tione Marouitaruin oltendit,)

|

hr

WA

J

2

&

l

268

Dies Jovis [an&las.

gt & Tl

& Armenis, de quibus Conftitutio S,

N

Gregorii Vll. in predi&dto Enchiridio

g

fichabet: De reliquo quia cognovimus ,

dio ol

Ecclefiam vveflram azyma facrificare, €9 ob

yjlitt

boc à Gracis duntaxat imperitis quaft de ba-

volumus , vos de temeraria

g

vefi reprebeudi,

fed. nec

sst

arralitate illorum: mnltim mirari,

äl

ab iuflituto di[cedere ; quamvis, inquam,

sl

"

?

J

Iu

lff

iff& conftent , nondum tamen [atisin

vt

"l

comperto €

ffe, quandonam Grzci ex

Latini autem five Occi-

d d

fermentato ,

dentales ex azymo inceperin

t Eucha-

i )d

S, Thomas is 4.

yamyodi

riftiam conficere.

tiia

Sententiarum diflin. Y1.qu2]f. 2. quafliuu-

u

culá3. fcribit, utramque Ecclefiam pane

azvmo uti folitam fuiffe ufque ad exor-

ao

tatoit

tam Ebionitarum herefim, qui cüm

lii

M

l

t

1

D

)

b um

urgerent Judaic

2 legis cum Evangelio

idcirco fe inter confe-

ridfra

conjundiionem,

Dorit

crandum pane azym

o uti profitebantur,

ut hácratione Judaicas ceremonias cunm

Tugti ä

Vi f

ritibus Chritanorum commilcerent.

In hujus erroris

deteftationem Ecclefia

eatimd

Graeca: complexa

tam Latina, quàm

tb

eft confuetudinem con

fecrandi panem

tlf

fermentatum ;

eà herefi poftnodüm

"Ht

extinctà,

Dier Jovis fanclus.

269

Tif

extinct4 S. Thomas & cum ipfo Theo-

"]

logi Scholaftici docent, Ecclefiam Ori-

At

entalem morem tum temporis intro-

nl

du&um conferválfe , Occidentalem

veró ad veterem ritum confecrandi in

"m

Verüm Recen-

L2

azymo fe retuliffe,

t

tiores Eruditi , quibus certum eít, in

rebus fa&i , àt vocant, finceris &anti-

hmwx

i htli»:'m

quis documentis infiftere, varias in o-

(

"

DI

pinionesabeunt. P. Jacobus Sirmon-

f

dus.in brevi fua fed praclara differta-

il

tione de 4zymo vult, ufum fermentati

LE

per annos oGtingentos, eoque ampliuüs

o

in Ecclefia Latina palífim receptum ,

yinye

d

contrà veró ufum azymi eà temporis

zx

intercapedine introductum fuiffe, qua

;ueaäexm-

.,quicgn

à fchifmate Photii ufque ad tempora

ln

Michaélis Cerularii luxit, P. Mabillo-

nius indiffertatione de hoc argumen-

j t

[Ogjtgäïmx

to edita, & P. Chriftianus Lupus Tero

fi u

)!

3. i Decreta €9 Cauones Conciliorum . in

di[fartatione de ASis S. Leonis IX. cap. 7.

!me

]fmf( J

& feqq. contendunt inde à temporibus

Apoítolorum in Ecclefiam Latinam in-

, [amþiü

s

vectum füiffe panis azymi ufum , atque

j

lp

in eà perpetuo retentum.

Denique

lh

apiens

gk&

1

270

Dies Jovis fantlus,

fapiens & eruditus Cardinalis Bona liz,

l

j jm?

1

&

l

3.rerum liturgic,cap. 233. docetapudGra-

il jd

T

'cos femper in ufu fuiffe panem fermen-

il

tatum, Latinos autem fuüb prima fx-

cula nuncazymum, nunc fermentatum

yic

er':q j

n ll

adhibere folitos pro locorum ac tem-

porum opportunitate , nec nifi feculo

iszdp

decimo in Ecclefia Occidentali ftabili-

i

j d

tam fuiífe azymi difciplinam,

163. Ut in confelfo fit, Chriftum

j

fati, d

Dominum panem ac vinum confe-

cráffe; non convenit tamen inter The-

gd a

k

ologos, quomodo ea confecratio ab

ipfo peracta fuerit.

Quidam exXiítimá-

aj

jonm 1

runt, quód cum externa ac fenfibili, alii

wb

quód cum interna folüm & occulta be-

ln

nedidione confecraveriz per. poteffateim

l

isp,

excellentie,qua nulli verborum formulze

(

adítringitur ; addunt tamen, Chriftutfi

P

N

d a

certam verborum formam, quà pofteri

in confecratione uterentur , prefcri-

d nm,

fiffe.

Ita quidem ratiocinatum effe

ngfwæhmcfa

]nnocentium lIIl im /ib. 4. viyfleriorum

tEz d

Miffe cap. 6, ex ejusdem verbis, qu&

d99; B

fubjicimus, perfpicaum eft: Dici potof! ,

DT D

j

,5

Afrgto

"s

,

guäd Chrif/us virtute. divind goufecit

pofiea

|

Dies Jovis San&lus.

271

m

nl

poftea formam exyre[fit, fubl qua. pofteri bene-

i

V

dicerent. Ipfe namque per fe virzute propriá s

l

N

al

benedixit ; nos autem ex . illa virtute, quam

du

i

iudidit verbis.

Opinioni huic adftipu-

?

1

TTR

lati funt Durandus /ib. 4, de divinis officiis

CH].ZF Ál

cap. 41. mum 15, & Ambrofius Catha-

nih l

lr

rinus in duplici Opafculo hacde re con-

l

Misds

fcripto, & ad Concilium Tridentinum

[

miílo.

Sed cüm Innocentius ifta fcri-

T

pferit opinantisin modum, non affe-

JJ (

AV

na

rentis, aut certi quidquam definientis ;

1

(

T

non eít, cur hacin re difcedamus à

d)

fententia Doctoris Angelici, quiparze 3.

j

n

j

quaft. "?

g. art, 1. diferté docet , Chriftum

Dominum

Euchariftiam | confecrá(le

l

d

"

j W*

;

non folüm per internam & occultam

benedictionem, fed etiam externis ver-

'W/

M

n

"[

bis prolatis, & quidem iis ipfis , que

Eu

etiamnum à Sacerdotibus, dum rem

K us

N

divinam faciunt, pronunciantur; Hoc

efl Corpus meum.

Hic efl Sangurs meus.

if

j

Yif

Sententia huic favet SacrofanctumCon-

cilium Tridentinum /fe&ff. 13. cap. r. ita

r

tf

decernens : Hec admirabile Sacramentum

in ultima cona inflituit 5 citun pofl panis vini-

i

que beuediclionem ,. e fuum.| corpus. prabere

]

4

,

E

272

l

Dies Jovis j?mä?u:

hi an

«c fuum [anguinem difertis ac perfpicuis ver-

bi teflatus of : quo verbaà [an&is Evanpe-

d aï

lj]ïd'!m*llün

liflis commemorata , à Divo Patilo-pofted ve-

getita [ant, Übi adverte,quód ex do&trina

j

Tridentini Chriftus Euchariftiam | in-

m

j

Jlituerit pofl panzs vin/que . BenediGionem ;

g

igitur non confecravit pér Beuediciienem,

ag

gl

fed perverba ab Evangeliftis & à Paulo

relata: Hoc efl corpus menm, — Hic efl San-

AH

ghis mens.

Hinc eft; cur Authores Ca-

ng p

techifmi Romani parz, a. cap. 19, de Sa-

infi

"

il

eraut, Euchar. de confecratione panis ita

difcurtant : 4 SanüiisEvangelifis Matthao,

a d

PT

€9 Luca, itémque ab Ajeflolo docemnr, illam

effe formam: Hoc efl enim. corpus meum ;

dimüy

ia

feriptum . efl euim : cenantibus iis , | accepit

JESUS panem, €5 benedixit, a« fregit, dedit-

i

que Difcipuls [ui, €3. dixit: Accipite €8

N

anauducate Hoc efl corpus. meum ; Quo

dndt

quidem confecrationis forma, cim à . Cbriflo

d d

Domino [ervata frt, eà perpetuó Catbolica Ec«

Bspolir

clefra [2 ef], Pauló póft idem : Catechif-

TTNM

mus ad eundem modum loquitur de

&f o

confecratione calicis , & lnnocentius

1 frints:.

1l. fuprà citatus zz cap, C Martba, de

TR

edebras, Miffarum docté exponit, quo-

niodo

ki;æq]liä

Dier Jovis f[aniut,

273

|

*Wh W.

modo in Canone Miffe apud confecra-

r

^"

tionem calicis proferantur verba illa :

l.

T

Mflerium fidei : item, cur eidem iufertae

1j

a

fint he voces: Elevati oculis in celum,

ln

& aterui Teflamenti, qu in. facro Evan-

Caterüm

Itj

geli

o non exprimuntur,

!

Am,

lententiam S

. Thomz confirmant Ter-

W

tullianus lib. 1. contra Marcionem cap.

É

40. ubid

e Chrifto fic fcribit : 4ccepram

Hiih; r

iU

pauem €3

diftributum Difcipulis corpus [uum

T.

h

illum fecit :

Hoc efl corpus mtum : dicendo s

li,

fs

& S. Ambro

fius inlib. de iis, qui myflerus

jrli

h

L

l

l

|

jnitiantar,

cap. 9. ait: Ipfe clamat Domi-

7!

|

di&ienem . verborum

i

nus JESUS : ante. Bene

celeflium alia

fpecies mominatur 5 poft Confe-

um

j at y

crationem corpus Cbrifli figuificatur ,

I

164. Quód Salvator nofter C

orpus

hi rfv'i"/-

1

At d

& Sanguinem fuum ipfemet fumpferit,

ï

alibi à nobis, nempe in Norificatioue 18.

n (u

T Cbrxfrl

indicatum eít,idémque à S. Thoma

diffusé probatur in 3. paf.

quafl. 81. arte

cuia L"'

fententiam

(utd*-

|

r ubi is S, Hieronymi

affert, epiff. 150.

ad Helvidiam queft. 2.

r

IESUS Chrifltus

g

ita fcribentis :« Deminus

ipfé comviva €9 conviviuin ,

ipfe ceme-

Vr

|

j r

deu , €9 qui comeditur,

Porró üt

ibi-

M ;

D

J

274

-Dies !evis fanclus,

ibidem- S. Thomas obfervat, ficuti Re. . 4

demptor antequàm Baptifmi legem

[ïäfl[s P[

g i

fanciret, ipfemet baptizari voluit ; ita

/

inflituens Sacramentum Corporis &

m

(

Sanguinis füi, antequàmillud Apofto-

n

il

lis diftribueret, prior ipfe fumpfit ;

idcirco in 4&zs Apojtolicis cap. 1. legimus,

iil

,

quod ecapit IESUSfacere €$. docerve,

De

qtot, p

Juda proditore, an is quoque divinam

f p

Euchariftiam acceperit, quaeítio eft cüm

HIS ä (WUJ

apud Theologos tum apud facros In-

fég I

terpretesadhuc controvería ; nam tres

ii Cln

fancti Evangeliftze Matthaeus, Marcus &

i Sda

Lucas, ubi de coena legali & Judaica

ln

agunt,in quaagnus Pafchalis mandu-

m

cabatur, fcribunt equidem , JESUM

"ia d

difcubuiffe cwm dwodecim Apoflolis us ;

tum D

at nonaqué claré & diferté legimus ,

um

quód omnes & finguli etiam. coene

F

vulgari, atqueadeó terti & Euchari-

ftice coena interfuerint.

vittlir V

nl

165. Certé exantiquis nonulli füére,

qui negarent, Judam inftitutioni Vene-.

Adamij

ig:ämm[æ Q

rabilis Sacramenti prafentem adfuiffe ,

Cs N

exiftimantes, ipfum, ubi primüm fe &

g lgl

icelusfüum detedum & manifeftatum

EL

fen-

Die: ]0'01'; fau&as.

] [[IH lh

fenfit, € coenaculo fe proripuiffe. — Alii

li

[

roditorem ufque ad finem

l WA

d

r

putant, p

-

divino Magiftro non

coeng una cum

m

permanfi

fle,

Alii cenfent, Jude fa-

:

lll

l

cram Euc

hariftiam datam effe, porrecto

í

d

n

ii

à JESU pane intindto, quem confecra-

kj

tum fuifle volunt ; alii demum üt con-

(

"

cedant, panem illum fuiffe confecra-

J

tum; putant tamen, vim confecratio-

lo

nis à Chrifto, cüm is Jude panem por-

!ul

rigeret, rurfum fublatam effe, de qui-

Mil

bus videCalmet in cap.26-S.Mattb.num, 23*

Á

dUM

166, Sed nos, quibus certum ac de-

1

v

liberatum eft viam tritam ac regiamfe-

]i

"

——

qui,cum communi & paffim recepta

m

ia

fententia dicimus, Jude quoque divi-

H

s

nam Euchariftiam à JESU Chrifto im-

du

1

pertitam füiffe.; qhod quidem hoc ar-

uf

gumento comprobamus, Chriftus Ser-

»h. .

vator nofter Venerabile Sacramentum

Corporis & Sanguinis fui dedit univer-

"l

]ij

lis, qui cum ipfo menfz legali, ac fub-

Jomh

il

indé-menfe communi accubuerunt

d

ait enim S. Marcus.: Er mundaucantibus

j

a

g

i

ilis, accepit IESUS panem. . . , €$ ait. ..

EF£ accepto

j

isiri

Sumite, boc eft corj u$ meum,

M

. €alice,

"£76

Dies Iovis [anclu.

cAlice, gratias agens, dedit eis, Ed biberugg

Cf

«X £0 0nanes.,

Ubi velim obferves illa

quiqua

evangelifte verba : & manducantibus

d

il5 , que& haud dubié referunturad il-

d qu]

los, poítquàm admiffi erantad coe.

f p

nam legalem etiam ad fubfecutam alte.

f

ram coenam communem admitteban-

d)

tur, in qua facra Euchariftia fuit inítie

n

fiom d

tuta ; deinde & illa vox : Ommes, notatu

digna eft, quz neminem ex füprà me-

GJIIIHUSDW

moratis ( duodecim Apoftolis ) exclu-

pf

dit. Jam veró dubium non eít, quín

od

Judas cum ceteris Apoftolis primüm

tion p

menfz legali , ac pofteà coenz vulgari

hd t

interfuerit ; nam idem S. Marcus A

tartan h

14. fcribit : Vefpere autem fatlo venit. cum

Wt

duodecim, €9 . difeumbentibus eis, €. man.

QUi

ducantibus , ait IESUS : Auen dico vobis :

Ltf

2HeCA4TH

unus ex vobuiralet me, qui manducat

*

&Ul Q

3

igitur etiam Jude nihilo

Wtl

minüs quàm czteris Apoftolis facra Eu«

chariíta porrecta fuit,

T

Huc accedit , .

Tf

quód Redemptor, üt

fuprà - oftendi-

d w

mus, Sacramentum A ltaris non nifi poft

Erdu

lotionem pedum inftituerit; cüm ita-

1l àj

que ex $, Joanne eap. 13, plané conttet,

Chri-

Die; Jovis fanclus.

277

Ulhy

Chriftum etiam Jude pedes lavi(le ,

rl

confequens eft, ut eundem dicamus ,

as

divinz communionis participem factum

d

effe, ídque eó magis, quód is non

d

folim prafens fuerit, quotempore

Tj

Euchariftia inftituebatur; íed etiam

hi.

aliquantó poft ibidem remanfetit ; ete-

lil

nim üt fuperiüs adnotavimus, poft in-

14 0

ftitutam ac diftributam . Euchariftiam

dyin.

Chriftus Dominus iterum dixit ab uno

lm

refentium fe proditum iri,

Porró

"

!

p

roditorem non anté abiiffe , quàm in-

L

f

tinctum panem accepiífet , S. Joannes

zv

loco cit, memorat. Diximus facram Eu*

trond

chariftiam Judz datam fuiífe, fed tamen

T

non in pane illo intincto, qui nunquam

jbm

confecratus erat, verüm füub iisdem

'äfiäg

facrisfpeciebus, quas omnes Apoftoli

L.

]

acceperunt, quibus fumptis, foli Judze

p d

panis intinctus fenfim traditus füit, uti

jl

rectéS, Auguítinus docet zrat, 62,inIoan-

/lcæ M!

nem ita fcribensNen efl exiflimandum,àt pa-

. (ft

tant quidam negligenter legentes, quód 1unc

n

Cnempe ciüm panem intindtum fume-

g

ret ) Indas Ghriflü corpus. accepit.

Intelli-

7

&ti-

i

(u

278;

Dies Jovis fan&ás;

gendum efl euim: quoniam oumibus ei difri-

T

buerat Domints Sacramentum Corporis ubi g

l

tht

ipfe.Iudas erat, fiut S, Lucas evidenti[Tréme

narrat j ac deinde ad boc veutum, ubi fécun-

dàin . narrationem loanuis aperti/Tuné. Dogi-

IT

nus per buccellaim tinGlam. | atque. porrelaim

fyh)

Junm exprimit traditorem , fortaffis per panis

Ji

dinclionens ilius finificans filioneu,

167, Átquehuic fententiz poft San-

ghmm

[

1

d

&os Cyrillum Hierofolymitanum , Jo-

[

|

",

4

annem Chryfoftomum, Hieronymum

BRU

xil

l

& Auguítinum omnino fübfcribit S.

[

lll

Thonras parz 3. q4afl, 81, art, 2. Item

hii

P

I C

4j. Sentent, diflin. YY. quafl 3. art, 2. de-

muni /e£, 3.€2 4. in cap. 13. 8, Joannis

sigeh,

cum communi Theologorum apud

imocdnd

Qrni u

Suarez in 3. part, Tem. 3, difprt 41. [eli,

tbl

4.apud Theophylum Raynaudum Tour,

4.de Judapae 662. €2 feq4. apudCornel,

;'«f:üäzusar,*.z

dsteter

.

à Lap. incap. 13. S, Ioan, verf. 26. apud

ETTTUMT

Calmetz eund. loc.verf. 30. apud Card:

Baron ad auu. Chr, 34. S. 62.2pud Serry

Exercit. $1. um 7. apud Card, Gotti

ID

iv wh

de Feritate Religiouts Chrifliane Tomo 4, cap.

"Ihteqym

23. €9 féq. denique apud Sandinum iz

" i

Hifteria AApoflolica pag. 214. quibus Ecclea-

Ww;ämw

Dies' Jovis fanclus,

279

r

fia ipfa concinitin Hymno Fefli Cerporis

e€Ax T

Chrifli :

Pauts oivus €9. vitalis

ij [uo

—— ——

Hodie propouitur ,

1 i

'Quem in (acre men[a. ceua

Moa

Uyurba fratrum duodena,

'Datum uon ainbigitar,

1fapm-*r

Sané enim fi zzrba fratrum duodena . divi-

pl

nus panis datus fuerit, negari non po-

"

OCU

teft, Judam quogue , duodenario illo

comprehenfum, ejusdem participem

w

extitiffe,

Lt

1l

1

t

168. Cocná finità, & Proditore Judá

i

indé digreffo , JESUS admirábilem il-

NI

lum ac diviniffimum fermonem habuit,

g

quem $, Joannes cap. 13. €9 [e24. fümmà

Z

diligentiá literis confignavit. PorróS.

iilf

Matthzeus cap, 26. de Chrifto & Apo-

li

K

j

ftolis breviterícribit? Hymmo did , exi-

7

qerant in montem Olroeti.

pudCa

TA

169. DeHymno ifto recté dixeris

j j

"

varii varia.

Quidam novum Hymnum

s

à Salvatore compofitum volebant, qui

n d

ab aliquibus oiim legebatur, hoc titulo

& dixit

Pfæfixo;* Hyuuus Demiüi, qu

feereté

usEccä

!

280

Dies Jovis f[an&lur.

fecretà. fanslis Apoflolis. Difcipulis fuis, quia

jins

Ts

fcriptum eflin Evangelio: Hymno diclo a[cen-

dit in montem ; nonnulla ejus fragmenta

m

exhibet Calmetus ;z cap. 26, S.. Mattb,

gj

g

verf. 3o. qui tamen cum S. Auguftino

d

in Epifl, ad. Ceretium Epifcopum. olim 253.

nunc 237. Lectorem admonet, hym-

af

num illum à Prifcillianiftis fuppofitum,

[uaint

& ex lacunis quarundam fcripturarum

ht |

apocrypharum derivatum fuiífe.

Car-

qnd

l :

din, Baronius aZ aun. Cbr. 34. num. 64.

Tunt,ü

u i

nixus authoritate vetufti cujusdam Co-

dicis ritualis Hebrzeorum, affirmat, Ju-

Qd

daos in coenaaliorum feftorum folem-

du q

nium confuevifle Pfalmos quosdam

ET

tempori acmyfterio accommodatos de-

t

cantare, atque in folemnitate Pafchae

fitom

pfalmum r13. Inexizu Ifraél de gypto ,

QU m

aliósque brevíores canere folitos, Hugo

QO5f d

Grotius iu Crizics facris pag. 904 putat,

v li

Ü AT

T

Hymnum illum nihil aliud fuiffe praeter

"

(

actionem quandam gratiarum,quam]E-

í

lj

M

?

,11

"

1

Aff

SUS JEternoPatri fuo perfolvit poft illa

ll

l

ii

!

ï:

)

ls

f

àS. Joannecap. 17. relata verba : Pater ,

l

* CR

venit büra : glerifica filium tuum,ut filius taus

UE m

ftus , üt

lRn f

g*lgrgf;;g :e pralertim. quia Chri

i

ibidem

281

Diet Jovis fan&us,

!j

ibidem S. Joannes refert, fermone illo

i

oft coenam finito, indé difceffit: Hac

m

cim dixiffet IESUS, egre[fus efl cum Dif-

Imh'

cipulis fuis trans torreutem Cedron. Sed hiec

fili

as ais

opinio non probatur Calmeto, qui ait ,

non videre íe, cur Salvator non recitàrit

1

AT

confüetam precandi formnlam, quà

d

Judei in ejusmodi occafionibus ute-

Jf

f

bantur,

Certé Ecclefiafticus cap. 32«

I

j

v, 17. ait : Super bis omnibus benedicito

nf

Dominutm, qui fecit te, €9. inebriantem te ab

"

omnibus bomi[u5 ; quare. videtur hinc

i

concludi poffe, hymnum à Chrifto

(

didum quandam fuiffe gratiaruni

u

adionem, cujustamen verba nos la-

"

j

tent; indéque piam Chriítianorum con-

fuetudinem ductam, Deo,

fublatis

)

/fi

d E

epulis, grates rité perfolvendi , utiDa-

um

ronius /ec, cit. concludit,

170. Explicato myfterio fupereft, ut

n

a

de factis ritibus, quos Ecclefiahoc die

folennes fervat , nonnulla diíferamus.

qu

Miffa hujus feriz de inftitutione Vene-

W;poüüh

)

fs

rabilis Sacramenti agit; in ea enim in-

ii

ftauratur memoria facrze ilius coene ,

in qua olim Euchariftia inftituta fuit,

j

n

h

282

Dies Iovi fanciur,

In Introita MifIze Ecclefia palàm profi-

ial

tetur, quód gloriam fuam non alibi nifi

g

in cruce D. N. J, C.collocet; cui ipía

ii

vitam, falutem & refurrectionem fuüam

jiut, 9

j at

in acceptis fert, Poft hymnum ange-

licum G/zria campane filent : Epiítola

Vg

recitatur ex $, Paulo,inftitutionem Au-

a

guftiffimi

Sacramenti

defcribente :

X'.ï..D'f

^

:

Evangelium proponitServatorem Apo-

Ym

M

n

ftolorum pedes abluentem. Poft Agnu

t

Dei Sacerdos Pacem non apprecatur :

dmdi x

duz Hoftiz cie illo confecrantur , qua-

fj 0

rum alteram Sacerdos, fumit, alteram

pronol

in diem Veneris fanctum fervat , quo

eholg

die non conficitur Sacramentum ; pra-

af

terea

quedam fÍacre particule ad

uodn

ufum zgrotorum, ficubi opus fuerit,

b

fervantur ; Hoftia inalterum diem re-

fnitrad d

fervata in alio calice ponitur, quem

Ti

Diaconus pallà & patená cooperit, &

Aayur

defuper velum expandit, atque in me-

1 m

dio Altaris collocat,

Finito Sacrificio

Miffze, Proceffio fitad Sacellum vel Al«

" ] (

bf

tare, quàm decentiffimé fieri poteft ,

n D

ornatum, in quo calix cum Hoftia re-

Fl

fervata reponitur, & affervatur. Secun-

i

1

um

Dies Jovis fantius,

283

düm hzec Vefperz fine cantu recitantur :

1

tum denudantur altaria, & in Ecclefiis,

7

übilotio pedum ufitata eft,ceremoniam

ol

illam , quz Mandatum appellatur, Pra-

gp. )

Ü

latus aut Superior obit; denique in

Diüà

Miffa, que ab Epifcopo celebratur ,

bl AU'

facra - olea confecrantur.

*

:

171. Depulfu campanarum à

: feria

f

1

—

Til

"

V, majoris hebdomadz ufque ad Sab-

n

bathum fanctum prohibito alibi à nobis

TT

:

acum eft, nempe im. Notificatione prima

1

Tomi,2.ubi adnotavimus fonum zris

ii

—

campani per eos dies intermitti, ejus-

üm

ia

que locó lignea crepitacula fubftitui, ad

i

n

confervandam & refricandam prio-

n

1

[

z

rum feculorum memoriam, in quibus

j

fideles non alio quàm crepitaculorum

l

fonitu ad divina frequentanda convo-

qii

cabantur; ceterüm in antiquis Ritua-

Qw

libus campanarum hoctriduo filentium

T

indici, proptereà, quód campanz Prz-

n

cones JESU Chrifti fignificent , qua-

rumíonitu omiffo , Apoftolorum in

E

Paflione Domini fuga animíque de-

l

-

je&io indicatur,

In ejusdem Tomi, 2.

Notificatione 38 traCtavimus. de : Com-

j

mus-

^

284

Dies Jovis fanchur,

munione Cleri in die Jovis fan&o, de

jih

g

tione.

illiusantiquitate, & myftica fignifica-

Hic loci addimus obfervatio-

a

'

nem Clariffimi Viri Mazzinelli, qui ia

ii

j

erudito opere fuo de Officio Hebdomada

vían d

Janchesnimadvertit Ecclefiam/hoc die l-

um

tis tritia mifcere ; naminter ceremonias

[ SCUPU-

Ípiritualis letitiz teftes , quibus ipía

[dno:

Venerabilis Sacramenti celebrat inftitu-

Mu

j

tionem , non pretermittit lugubres

quosdam ritus, quibus oftendit, nequa-

p a

quam Íe inter íacras & fuaves epulas

s n

st du

obliviíciamariffime Paffionis Domini ,

cujus recordatio cum memoria Eucha-

t

riftie quàm optimé conjungi poteít,

ii t

ac debet ; inter hujusmodi figna moe-

dum, tmp

roris recenferi debet, quód Pax in Miffa

ts

non detur, tum quia hec, in diebus

vf

luctüs impertiri non folebat,tum veró

drbris[ng

etiam in deteftationem ofculi pacis,

ia

quod nefarius & fraudulentus Proditor

if uai

Judas amabiliffQ(no Domino ac Ma-

n

gitro fuo fixit,

Idem Mazzinellus

telns

obfervat, Myfteria Redemptionis no-

444 M

flre multó anté quàm implerentur,

d R

pranunciata fuife ; jam veró inter

a.

adjunda

Dies Jovis fanhus.

28f

ii

adjunéta Paffionis Dominice Prophe-

nf

tarüm vaticiniis predida illud etiam

imip.

erat, quód Meflias veftibus fuis fpolian-

ül qm j

dus efIet, divisísque veftimentis , fuper

dlnj)

as inie

veftem ejus fors effet mittenda Pfa/. 2 1.

Qdbl

Cüm igitur Altare multis in locis di-

At

ving Scripture fymbolum fit Chrifti

t

Redemptoris ; idcirco in denudatione

Vil

€

Altarium Ecclefia nobis nuditatem Filii

ipit

Dei in Paffione íua veftibus fpoliati

—

proponit; denique, üt proximé lauda-

tus Author advertit, Lotio pedum ap-

-

)Oülfüiu

ellatur Mandatw , partim. quód ab

lo

—

f

ac ipfa voce facrá illa fan&tio initium

p

-

ducat , partem quia ejus rei cüm exem-

1 Df

plum, tum przceptum à JESU Chriíto

a

accepimus,ubi dixit : Si ergoego lavi pedes

M

p

Ài

['

vefiros Dominus C Magifler : &9 vos debetis

n vero'

alter alterius lavare pedes.

Exemplum enim

T

-

dedi wobis, ut, quemadmodizm ego feci vobis,

ita €3 vos faciatis, Joan 13. v. 14. & 15.

Jndt

ib

172. De Altarium denudatione tra-

n

&tant Ifidorus de Officia Ecclefiaflicis lib,

1. cap. 28. Amalarius de Ecclefiaft, Offic.

j

D

lib, 1. cap. de fexta varietate cene Domini

g[ö j

Rabanus Maurus de inflitat, Cleric, lib. 2.

cap,

j

286

Dies Jovis fau&lus;.

Ü

j

cap, 36, de cena Domini.

Rupertus Ab-

1pm 1

j

bas de divinis Officiis lib. $. cap. 31, Joan-

!

du

Mvd

nes Beletus iz Razionali divinorum Offcio-

v4m Gp. 104. . Durandus lib, 6. cap, 76.

dio d

InBafilica Vaticana , in qua benefi-

d

centià Clementis Xl, fancte mem,

shibl

officio Canonici Theologi per multos

g

annos fünctifumus, finito Matutino;

yidun

ququt

quod in vefperaferize V. cantatur , Cle-

a lt

rus Venerabilis ejus Bafilice Choro

egreffus confert fe ad Altare füpra Con-

(trtea)

ml

felffenem — Apottolorum . pofitum ,. &

upn a

mané illiusdiei jam denudatum , illd.

que vino abluunt.

Eam funciionem

TM

llluftriff. Matthzi Patriarcha Antioche-

t a

nus & Bafilice S. Petri Canonicus, De-

rl

canus & Altarifta defcripfit in Ceremo-

T n

niali memoratz Bafilice /ib. 2. cap, 10,

FFU

qui Codex manufcriptus in Tabu-

Tl

n

lario Capituli per plures annos curz

jl

M

dsbna

noftre concredito a(fervatur.

De eo-

ilb

dem argumento Opufculum typis vul-

Ts

gavit Anno r676. lllu(triff. Suares

UT

Epifcopus Vefonenfis & Bafilice Va-

MT

ticanz Vicarius ; fed accuratiffimé om-

nium dodiffiméque . ritum illum de-

LA

Ícri-

Dier Jovis Jauchat:

287

s

fcripfit atque illuftravit pie; memoric

!]w il

l

o. Chri(toph Battellus olim fupradictz

VT

Bafilica: Beneficiatus, in libro Romz

MPH&

edito ÀAnno 1702, ad cujus calcem

l

EFIH

Suarefii opus adjedum eft, — Confue-

! L

tudo iítalavandi non modó aram prin-

tj

cipem, fed etiam catera in templis dif-

t

pofita altaria noftrá etiam zetate viget

Y

tum apud PP, Dominicanos, uti tefta-

tur llluftrifs,

(

Cavaglieri

Epifcopus

d

jl

um

Gravinz in flatera facra Tit. 4. num, Y27,

Wi

tum apud PP. Carmelitanos , üt habet

Fanton im Ceremouiali Carmelit, lib. : 2,

L UM

-

QU

—

tap. 35. $. s. ac pratereà in multisaliis

nh

n

non modó Germanie & Franciz , fed

EU»D

etiam longiüs hinc diffitis Ecclefiis, uti

(f

proximé laudatus ac pereruditus Batel-

flfmu

lus abunde probat ; quietiam oftendit,

lii

morem abluendi altaria in quibusdam

j a

Ecclefiis fervari folitum in. die Veneris

[

fancdo ;tum veró hujusce ritüs origi-

nem indagans, ita fcribit: Probabile cre-

WJ

u

diderim , bunc inorem initio ad munditiam

d

potis, quàm ad aliquod. denotandum. my-

flerium fuiffe inflizutum, it. forté tum à Gra-

ol«

j

t

éir, ium à Inders n[urpabaturs i. enin

MP

[1/]

288

Dies Jovi fana

in toto agmi Curriculo, boc tantum triduo fan-

a

jl

J

lioris hebdomade Altaria ex vetufliffimo rita

'

de lp[

denudata vetineantur , nullum. faud — tempus

il

l

Q

l

n

aderat apt^us, aut. commodius : ipfis Altaribus

1 n IGII

deter gendis atque lavands.. Quod de Gra-

i D

cisethnicis , & de Judeis Author me-

j dpra

"

morat, id tale eft ; folebant Ethnici aras

ü

T

(nma

fuas genere quodam luftrice aque mun-

j ia

dare, Judei veró facrificatà hoftiá expiati-

im oj

dl à

euis, altare lavabant & rité inungebant.

173. Hanc Battelli animadverfionem

dm a

u)f

.

robari fibi oftendit Venr in prafatione

bri deCeremonuiisEcclefue explicatis 'T'omo Y,

.

n t

pag.36.Quanquam non video,quomodo

hacinre ipfe fibi conftet. Si enim Batelli

1800 2

placeat opinio,fcribentis,per totius anni

mur f

curriculum in folo triduo fanctioris heb-

P n

domadz altaria ex prifc o more denuda-

v

ri;quo modo ifta cohzrent cum iis,que

alb Cf

VznT Tomo4. ejusdem Operis pag. 37.

Ti Go

alferit,quód nempe antiquitus,imó eti-

t ddhts

amnum niuültis in Ecclefiis poft Divina

lul

denudentur altaria; adeó ut , ficuti ante

Qd

initium Miffz Crux, candelabra & map-

Ti

pa operiendo altari deftinata eódem

^A

afferebantur ; ità facrificio perado,

Vs H

univería

|

)

Diei Jovis fanclus

289

W;]/d "

cERD

j univerfa

hec mox fubmoverentur ;

i

, quod ipfüm Mazzinellus obfervat in

LE

annotationibus de Officio hebdomadz

ii n

; fan&z Italicé confcriptis pag. r57. ubi

ls ait,re Diviná peradá, & Éuchariftià

i | alió deportatà, fecundüm antiquam

iU ^ difciplinam complicari linteamina alta-

Q« rís, & altare facro ornatu detracto, nu-

W& dum relinqui ; ut adeó confuetudo

D

denudandi altaria, & facram Hof(tiam

àds alium in locum üt fit in die Jovis

iux fancto ) deferendi, veftigium quoddam

14 J

ac mnemofynon fit eorum, quz olim

43 quidem minore cum pompa fiebant,

umb

| at noítro avo non fine myfterio ob-

Mp

| fervantur.

Itaque longé vero fimilius

T

eft, ritum lavandi hoc die altaria deri-

ul

vatum effe à lotione pedum, quam

"

' hocdie Chriftus peregit, uti redé ad-

; notàrunt Goar in Notis ad Eucholo-

. gium : Bellotus in obfervationibus 44

Yi

u

]i

Rif. Ecclef. Laudmmenf. pag. 808.€9. pro-

!wu

j

batur authoritate duorum feculi fep-

]i

timi infignium Scriptorum S. Eligii

j

t

Epifcopi, & S. Hidori Hifpalenfis,quo-

Ium primus Hom 8. de Cema Douini

g

ugmm

fic

290

Dies Jovis [anhus,

fic habet Propzer Haumilizatis formatm coin-

:'fäilf: ap l

ib rl

siendandam eo die pedes eorum (Chriftus)

lm i

]

lavit ; E binc efl, quod. eodein die Alturia,

zeniplique parietes ,

vafa purificantur,

nr p

Deinde S. lidorus ifta fubjungit /iP.

odl

Thticz

2. de Eucharifficis Oficiiscap. 28. de Caua

Domini, ubi commemoratà Redempto-

g d

(rds À

ris admirabili humilitate in abluendis

odts

Apoftolorum pedibus, bízc ef, inquit

dl

uid eodem. die altaria templique parietes ,

va[áque purificantur,

gmráti o

€3 pavimenta lavantnr,

,

a funt Demino confecrata,

ld quod

gtl

licetà laudato fuperiüs Battello adno-

tatam fit, nihilominüs à VERT, utpote

ln

ä

* ln

opinioni ipfius minimé confentaneum

m

diffimulatur.

Ar

ä

11 d

d

174, Baillet £m Difcwrfa de Die Jovis

1

fandio S. 3. num., 8. €3 feqq. prolixé dif-

IT

ferit delotione pedum, variísque do-

3 D

cumentis demonítrat, eam in Mona-

F

ln

d

]

I

hï(

fteriis Virorum non fine magnifico ap-

i

19

li

paratu obire folitam, Abbate non tan-

Fitn0g

n)

tüm Monachorum, verüm etiam pau-

j

j

perum extraneorum pedes abluente,

«

Il

|

i

largásque in egenos eleemofynas ero-

gfb:mmgb

l

gante; porró cüm ii, quorum

pedeg

YT

loti

*

|

!ll

Diss Jovis fanclus,

29t

ima;. |

erant, appofitis cibis reficerentur, indé

i r

füb feculum nonum exortam eíle

lal

abufum inftruendilauta convivia, vi-

náque pretiofa & bellaria men(is infe-

T

bun

rendi,ad honorandam ícilicet Coenze

u à t

Dominice memoriam,

Idem Author

iligo

non dubitavit in medium afferre tam

1 E

Cardinalis Roberti Pulli, tum Beati

LT.

!

i

j

Petri Abbatis Cluniacenfis, qui circa

r

medium fxculum duodecimum vixit,

IW

al

graviffima contra abufum judicia, &

"

Wl»

invedivas , que haud parum mo-

J

A MA

menti attulére ad eam licentam cafti-

3

A u

u

gandam, ne quid nimis in pofterum

s

m

stl

eret;

Pratereà addit, exemplum

JESU Chriti, üt qui lavando pedes

il

r

i

non exercuerit actum Sacerdotii, imi-

tatos e(fe non modó Summos Ponti-

/l, ruJ. -

u o

fices, Epifcopos & Presbyteros ; ve-

!

rüm etíam laicos fammá digaitate con-

t

idi

fpjcuos, cujusmodi erant, & veró

Wil

)

etiamnun funt, [mperatores ac Reges,

u

qui ad recolendam altiffime humilita-

tis JESU Chritti memoriam , ad pedes

pauperum abjecti eosdem lavant, Sané

u

P^l

| qlü

i

y»

Codinus iu libro de Oficiis Anle Conflan-

j

N2

Zuiaua

292

Dies Jovis. fanclus.

ziniata folemnem Ritum defcribit, quo

uf

Imperatores Otientis in die Jovis fancto

& hn

duodecim pauperum pedes olim lava-

ln )

bant ; & Elgaldus Monachus im eita. Ro-

, |

berti Regis francie refert, hoc ipfo die

p a

magnum illum Regem, pofitis regiis

!

t n

infipgnibus & cilicinà veíte indutum

int, t

pedes laviffe, & capillis fuis deterfiffe ;

«s od

uti videre eft apud Martené de Antiqua

Em

Eccdefie Difciplina in divinis cele-

p

brandis Officiis cap. 22. uu,3. p4g. 280.

guedate

De Sanc&a Berta Abbatiffa

prima edit,

1

'Wj

ia

Ordinis Vallis umbrofe Continuato-

T

h

Vgl

1

res Bollandiad 20. Mariii in ipfius vita

!

ll

j

p T

"

Ícribunt, quód in feria V. majoris

E

hebdomada monacharunm pedes lavare

um

folita füuerit ; & inter varia refponfa

S. Zacharie Pape ad S. Bonifacium

Md

fl t

"

Moguntie Epifcopum extat unum,

ttstb (

uo declaratur, incoenobiis facrarum

im li

Virginum haud minüs, quàm in reli-

]

N

EU

j

giofis virorum coetibus lotionem pe-

Ár-

W i

n

dum hoc die celebrari fas eíle.

Mittril

!

gumentum hoc Baillet concludit, fub-

In

J

:

jiciens, eandem funcdtionem in Ecclefia

Graca obiri; in qua dum Patriarche

aut

l!u

"

Dies Iovis fan&lus.

295

ii

iM I

TA

aut Epifcopi duodecim pauperum pe-

*

des lavant, ac eorum fingulis fingu-

|

f

»ïm

lorum

;

Apoitolorum nomina

im-

ponunt , perfepe excitatam fuiffe,

th

V u

J

atque excitari litem, nemine ipforum

Áirt

Jude Ifcariote nomen fibi imponi fu-

u

ftinente, cjus veró litis dirimende

causà duodecim illorum pauperum

n

nomina in urnam conjici, eà ab om-

dini d

nibus inità conditione, utis, cujus

M

nomenforte exiverit, judas Ifcariotes

t A

audiat, qux. tamen res multa pio illo

atf

& auguíto rituadmodüm indigna parit.

u

Jofephus Vifconti i libro 3. de ritibus

J n

Baptifjiii non fine multa eruditione ar-

i

gumentum hoc pertractat. In Ecclefía

i o

Mediolanenfi, & in multis aliis tum

T

Hifpanie, tum Africe Ecclefiis olim

a n

confüetudo obtinuerat, eorum qui

li r

facro baptifmate initiandi erant, pedes

i?

hoc die abluendi; uti multis probat

i

Cornel. à Lap, iz cap. 13. S. Iean. v. 7.

T

& Calmet in idem cap. vevf.. g,

!

liv

Mïw

d

175. De eadem re agit S, Augufti-

u

nus /g Epifl, $4. aliàs 118. & in caufam

j W*f

illius confnetudinis inquireus — ic fcri-

3

bit:

294

Dies. Jovis fanclus.

W

! xbiue

l

bit: $i quaris, cur luvandi mos ortus fit ,

i f/ff,

uibil bac de re cogitandi probabilius occurrit ,

v o

nifi quia. baptixandoram corpora per obferva-

i

«

zionci Q uadragefime fordidata cum offeufione

b

fensis ad foutem. traGarentur , viff. aliquá

h

1

die lavarentur.

Ifum autem. diem . potius

m

fren

ad boc ele&ium, quo Cuna Domintca anniver-

$

f

faria celebratur. 1dem. S. Doctor in epiff.

ext

4 $.ad lanuarium, aliasordine 1 19. monet,

r

eam confüetudinem catechumenorum

im|

pedes abluendi, aliquibus in locis non

tuiffe acceptatam, ne videlicet quo-

!

rundam error confirmaretur, qui abs-

ilv MM

[

quelotione pedum nullum efíle Sa-

.

(

cramentum baptifmi , putabant: Ne

ad ipfum Sacramentum ( pedum ablutio)

n.'.jï'l ULWA,

D

AL

videretur pertinere, nuudlti boc in con[uetudine

pf

vecipere noluerunt.

Non defuére ex re-

u

.ïjïn

EUA

centioribus hzreticis, qui defenderent,

W

"

!

lotionem pedum à Redemptore in fu.

ln

prema coena peractam veri ac genuini

"

fationem Sacramenti habere; nam in

dle

tiltns v

illa & fignum externum habes, cujus-

"

modi erat adiio lavandi pedes Difcipu-

Aitre 1

|

& m n

!

l

|

lorum ; & preceptum ipfi additum:

m

Quemadmodyan ezo feci, ita € - vos faciatis ;

ac

ä

"

Dies Iovis fanclus,

293

r

ac denique gratie promiífionem: Si

agon lavero te, nou babebis partem mecum.

Mi

176 Quorum quidem errorem hic

mpin

if

confutare nec propofiti noftri, nec in-

ftituti eft; fed ad Theologos Polemi-

f/f,a/w

1 r Mu

cos fpectat, qui id abundé ac folidé

jam praítiterunt, demonftrantes, ad

Dd

DEU EM

naturam Sacramenti non fufficere, ut

Vil

fit fignum externum , nifiidem fit con-

AU

AE

ftans ac perpetuum in Religione nec

st

non fignum practicum atque efficax

gratiz fanctificantís,qua poftremz con-

"

ditiones in functione lavandi pedes mi-

i

nimé reperiuntur.

GQuód enim Petro

jm d

p

'V

Chriftus dixerit Nf lavero te, uon babebis

J

partem mecum, in eum fenfum accipi

9)

minimé poteft, ut exiftimemus , lotioni

il

pedum annexam fuiffe gratiam ab ea

conferendam,cujus gratiee defectu, non

[

admifsá pedum ablutione, regni coe-

leftis jactura fieret.

Itaque verba illa

n

[2

Salvatoris alterutrum fignificant,nempe

«

quód Petrus, uifi pedes à Chrifto lavari

fs

i

mh

permitteret, à communione S. Eucha-

riftie mox inftituende excludendus ;

aut quód idem fi in fententia obfirmato

N 4

animo

V

]

296

Dics Iovis fan&us,

animo perfifteret, atque obluctari Chri-

.V»

i prid'

ífto pergeret, propter inobedientiam,

st

ab aditu regni coeleítis arcendus erat.

hi g

Quareid unum adnotáffe nobis fuffi-

Kxumunieg»

ciat, quod ad evellendum illorum

Tif A

iil

errorem, qui lotionem pedum . Bap-

tifni partem neceffariam putabant,

dl

i

ejusdem premittende confuetudo in

p

Ecclefia Komana nunquam recepta fu-

J

I

HH

erit, uti S. Ambrofius Jib. 3. de Satra-

wuentis cap, Y, nuin S. teftatur ; quódque

W.

in Ecclefiis Hifpanie eadem à Concilio

FUi

Eliberitano C4z. 48. fuerit prohibita,

(indo o

t Gmtrt

177. Cxterüm negari nequit, juxta

veterem Ecclefie difciplinam —.multa

ial

& varia ablutionis genera ufitata fuiffe.

vj Mf

De more ac modo parvulorum capita

fj

l

L

ii

Javandi in SabbathoDominicam Palma-

tl

m

rum proximé precedenti, quod Capi-

zalavium vOCabant, fuperiüs verba fe-

at n

cimus ; & in hocipfo, de quoagimus,

feüsty

die Jovisfancto proxime fuprà often-

Lpal j

dimus, adultorum pedes ablui confue-

ü:*.*.äitfmpon;

vifTe,

Mabillonius loco citato pag. 6$.

"N eem

cujusdam ritüs meminit in Provincia

AU d

Rothomagenfi olim ufitati, quo Epi-

n

copus

l

Dies Jovis fandlus;

297

Yi /1

Ícopus pridie Dominice Pafmarunr

O

pauperum pedes lavabat, & Epifcopum.

L

Ym

imitatüi finguli ex Clero idem obfe-

;

lj

quium uni egenorum impendebant, in

l

J dv i

i

memoriam Marie, que pedes JESU

n )

EP'

Chrifti lavit,

$ed nos, ut de lotione

1j

intij

"

pedum hác die confuetà folummodó

!

J

agamus, per quam memoria Chritti,

ID

L?

lJ

Apoftolorum pedes abluentis,recolitur,

m

M

J

illud primüm animadvertimus , quód.

i m

5

Ánno 694. pia hzc confuetudo pra-

J

cepti religione rurfum invecta fuerit 3.

[

m

Concilio Toletano decimo feptimo,cu-

n

jus Canon tertius poenam hanc. transgref-

i

mn]

fioribus indicit S; quisquain Sacerdotum boc

l

i

iM

n

ncfirum . diflulerit adimplere Decretum, duo-

rum ienfium [patis fefe noverit à fansla Cote

munionm perceptioue fruffratzsm Deinde &

l.'

illud affirmamus,morem lavandi pede$

M: K

à Romanis Pontificibus indé abantiquis

n

lM

temporibus conítanter obfervatum eíle,

[JF j

licét;üt pauló inferiüs oftendetur, pro

v

"

diverfis temporibus diverfa quoque fue-

/

ritillius ceremonie obeundz ratio, His

addimus, en:dem morem perantiquun

y

effeinEcclefia noftraBononienfixtatin

i qW

atrio

» t*'

N 5

958

Dies lovis fanthus

[j t

atrio interiore templi S. Stephani vas

P

amplum & capax ex candido marmore,

lao

cujus altitudo fefqui pedem fuüperat, &

peripheria tredecim

edes compledi-

j

)

acobo de Medi-

st

tur; illud à Cardinali

sl

cis, pofteà Leone X. Romano Pontifice

cüm is Abbas beneficiarius ad S. Ste-

qu'güämï

i f

phanum effet, bafi impofitum fuit. In

Va

eo videre eft infcriptionem Luitprandi

& Hilprandi Regum | Longobardiz ,

jiem p

opus fané rarum, eoquód Regum Lon-

Ál

( ij

l

gobardorum rariffima inveniantur in

;ieaä

j

]

(

regionibus cis-padanis monumenta,

;

Inícriptionem hanccüm multi eruditi

yt Lt

(s

ï

interpretandam fümpferint ; nemo ta-

men feliciüs eoin argumento elabora-

Mi

vit, quam eruditus Comes "Valerius

hi, aj

]

tílm C

Zani, üt apparet ex ipfius differtatione

typis vulgata per Comitem Carolum

v g

Cafarem Malvafiam in opereitalicé con-

1. Dal)

tom Ponf

fcripto , cui titulus eft : Mermora Felfmnea

p^e 182.

Porró inter alia ejus Inícri-

&i nd

ptionis verba hzc quoque leguntur :

Vr

Hic in bonorem. loci religioft [ua praceptaob-

Eeemoln

?4lerunt ( predicti Reges ) sumde tunc vas

As

impleatur in Cauam. Domiui Salvatori, E?

hi

]

Dies Jovis fauchut;

255

'

ephm |

F quis tinmera bac minuerit, Deut requiret,

lt

Integram In fcriptionen vide relatam à

AW

m

Mabillonio u M»z[ao Italico Toto Y, pag«

TR

;

"

189. ubi ait do&orum Virorum opi-

"T3 s

tl

nionem effe, quód vas illud ufui fuerit

l)

fs |

in lotione pedum, die Jovis fancto fieri

T

folità; quamvis Mabillonius exiftimet,

mii i

vínoolim repletum fuiffe eàdem ferià

Jrsd

. ad inftruendum convivium , quod

x

) |

"

otionem pedum excipiebat ; ex quo

illud faltem manifefté conficitur, ia

g

u

dicta Ecclefia rítum lavandi pedes hoc

f1003

—

die ab Epifcopo peradum; tum quia

per id tempus Ecclefia $. Stephani

"

j

Cathedralis erat ; tum quia in eadem

ol

—

Infcriptione mentio fit Epifcopi Bar-

buti, cujus Nomen à Sigonio prater-

"1]

f

miífum , Chronologico

rdini Epifco-

porüm Bononienfium inferi debet.

st

178. Pauló fuperiüs diximus , Ro-

g

n Ftifüï

4

fnanum Pontificem funclionem illam

diei Jovis fancto peculiarem inde ab an-

g

i

ii

l

tiquo tempore, at non uno femper eo*

démque modo peregifle.

Etenim Or-

7 il

do Romanus Cencii Camerarii refert ,

" UM

d

Papam finito M.if;i"

'Sacrificio duodecim

6

: u-b-

m&,z 4 j

300 :

Dies Jovis fanSius.,

Subdiaconorum, à prandio autem duo-

(l

Alii

! g

decim paupérum pedes lavifle.

veró Ordines Romani à Mabillonio

jedi i

]

r

3

editi, maximé decimus zz;si,y 12. & de-

Ti

"

cimus quartus s;45. 9r, memorant,

BC

j, 0

j

Papam duodecim Diaconorum, aut

ubi hi defiderentur, duodecim Capel-

f

ii

lanorum pedes abluiffe.

Denique in

f

Rituali Auguftini Patritii Piccolomini,.

L

;»Lzads'c

quod fub nomine Marcelli Archi- Epif-

fiepo

copi Corcyrani publicatum eft /ij. 2,.

dl

cap, 26.iterümque cap. 49. legimus,

Pontificem Romanum tredecimegeno-

! um Juna

3 C o

rum, qui albis veftibus induti fint, pe-

^ diia

des lavaré folitum ; qui numerus no-

ftrà etiam zttate à Romanis Pontifici-

T

fs

bus retinetur, qui ut aliquanto clariüs.

expref(fiüsque referant actionem JESU

1 d.

lf n

Chrifti Apoftolorum pedes abluentis ,

tredecim pauperum Sacerdotum pedes: zi

lavant. .

B

179. In aliquibus Ecclefiis ad nor-

ia r

mam Ritüs Romani tredecim, in aliis.

RTT

duodecim pauperum pedes lavantur ,.

pR

inter priores illas recenfenda eft Eccle-

tll

fia Elerentina ; fan$ cum- Anno 1709.

D. qii

r

'

-

d

Dies Jovis fauthas,

301

at

Sereniffimus Rex Dania Florentie thm

nl Ji

commoratus , functioni illi fpectator

Ü

ll

intere(fet, üt vidit , tredecim pauperes

d.

|

,

1

ad excipiendam lotionem pedum com-

Il

l

D.

!)

hp

paratos , converfus ad circumftantes ,

m,a

interrogavit : Eccer tredecim ?

a gt

18o0. Quaftionem hanc multi Viri

H

eruditi tractàrunt. Illuftrifs. Epifcopus

f

Sarnellus Tomo 1.epifl, 13. cum Ruper-

to animadvertit , duplicem hàác die lo-

1 llv

tionem pedum in Ecclefia Romana fieri

JN

olim folitam fuiffe, alteram . in memo-

sls

niM

ram Marie, que in domo Pharifzi

Chrifti Domini pedes & lavit, & unxit ;

l«

ä

alteram in memoriam ipfius Chriíti pe-

I

des Apoftolorum in ultima coena ablu-

925

entis ; hinc porró concludit, utramque

il

l)

ablutionem fucceffü temporis in unam

j

d

fuiffe contractam , ac tredecim homi-

|

WW' j

num pedes ex eo tempore ablui coe-

piffe, nempe ut in uno eorum exem-

j

ld

plum Marie erga Chriftum : in. aliis:

duodecim exemplum Chrifti erga Apo-

15

n

Jl

Ítolos pié recoleretur,

Aliter hac de

"a

re fcribit llluftrifs, Arefe Tortonz Epi-

Ül

"

)

Ícopus, qui ^ $, facrarum Expeditio-

Z

nunm

E

».

|

302

Dies JIovis fanclus.

num ( delle facre Imprefe) pag. 341 exi-

g m

ftimat, tertium decimum, cujus pedes

g u

lavantur, referre S. Paulum Apoftolum,

(ioln

g, d

non quód is coene ultime praefens ad-

fuerit, cüm conftet, ipfum ex quo

n

Chriftus ad coelos rediérat, ab eodem

ia

W av

ad Apoftolatum vocatum eífe ; fed ob

fpecialem honorem , quo Ecclefia Ro-

aM

mana Sancum Doctorem Gentium

qm x

profequitur, utpote quem unà cuni

g

S, Petro. tanquam fidei fue Parentem

(tii t

Roma veneratur.

Hanc Arefii opinio-

ia d

nem Frefcobaldus Sacerdos Florenti-

m p

ii

nus impugnavit, edità Differtatione ,

quam Pedilaviuo: infcripfit contrà veró

fb

-Orlendus Dominicanus Arefii opinios

qíania

nem minimé improbabilem eífe defen-

frescon

idit,in quodam tractatu, cui titulum

Oi d

D

n

prafixit: Daplex lavacrum in Cuna Deni-

ais |

'ni fideliter exbibitum, Rurfum alii opi-

gatifunt, in tertio decimo S, Matthiam

ii K

z f

-Apoftolum proponi qui Jude prodi-

ori pofteà fubrogatus fuit,

Frefco-

L F'w: li

:*baldus probare conatus eít, in tertio

hs

-decímoaad lavacrum admifílo fignificati

hund

. :Patremfamilias, in cujus adibus fupre-

EE

Ina

]

Dies Jovis SanQus:

303

Mi

ma csna celebrata fuit, cujus pedesnon

"TT

minüs ac duodecim Apoftolorum à

lpl

Chrifto lavatos fuifle idem Authorcon-

m

tendit ; cui opinioni Orlendus accer-

Tf

rimé repugnat. Denique funt alii, qui

Afl

duplicem ablutionem fuperiüs indica-

iil

tam confiderantes, primam, quà Sacri-

W

h

lu

G

i

|

ficio Miffe peracto, duodecim Subdía-

conorum pedes lavabantur, volünt,

Id i

reipsà fufceptam ad actionem JESU

lia

Chriti in ultima coena reprefentane

d

dam ; alteram veró, quátredecim pau-

Ts

perum pedes à meridie abluebantur ;

ii

referri ad memoriam prodigii, quod

u

in Pontificatu S. Gregorii M. contigit,

um

qui cüm fingulis diebus duodenos pau-

hz

peres cibo reficeret, inter ipfos aliquan

j

dotertius decimus derepente compa-

(gi)

1

ruit, cujus rei hiftoria in templo S.

Gregorii Rome coloribus expreffa

viitur, fübjedo pi&ure fequenti di-

/

(

fticho:

l

Bis fenos bic Grepgorius pa[cebat: egeutens

n5

(

4Angelus 3. decimus tertius accubnite

t

u

Indenata.eft Romanorum Pontificum

j

pia coníuetudo , tredecim pauperes

-

quot

304

Dies Iov5 [an&ius,

quot diebus prandio excipiendi, qui

vt

feré funt Sacerdotes ex Ho

(umaort

Triuitatis fubmiffi.

at

181, Pramifsá hàc notitià, verofimi-

cirtmet

leafferitur, quod ad compendium tem.

n

tinite

potis & funcionis faciendum , omilsá

ablutione pedum duodecim Subdiaco-

r

norum, retentafitconfuetudo lavaüdi

qj;n;urumï

pedestredecim pauperum Sacerdotum,

d orG

quó íic in una eadémque ceremonia

conjungeretur tum lotio pedum in me-

Ó

j

1

IUïl

moriam ejus, quamChriftus peregit ab-

g»emh al

'w

lutionis, tum memoria prodigii, quod

152

vtate 5. Gregorii M. accidit, ex quo,

TR

üt modó dicebamus, ortum duxit mos

nl

tredecim pauperes quovis die cibandi ,

teoo p

1

quorum pedes Romanus Pontifex in

ETU

» rha

die Jovis fancto lavat, eosdémque po-

Ü

-,411

j

Ti

fteà prandio reficit. Videatur P, Mera-

gt

tus Tome X. Ob[feivationum in Gavantuum

r

part. V. pag 1069. 85 [eaq..

"

E

R,

182 Alterafundio, qux ab É

pifco-

A Corf

pisin Miffaà hnjus diei;peragenda eft ,

f atl

^

defcribitur in Pontifical: Romano, juffu

^ [rlg

duorum Romanorum Pontificum CleZ

stf al

Rn

mentig. VILI. & Urbani ;Vl'[larecognitä

i

Dies Jovis fanttus,

303

ii

ea confiftit in. benedictione olei cate-

d

i

chumenorum , & infirmorum , nec

:

nonin confectione Chrifmatis. Oleum

w

Md

catechumenorumEcclefia adhibet in be-

J'mm:;;.

nedicdione fontis baptifmalis, inadmi-

niftratione Sacramenti Baptifmi, in

AA

confecratione Ecclefie , & altarium,

etiam eorum , qua Portatilia vocamus,

item in ordinatione Sacerdotum, in

V

ln

4

benedidiione & coronatione Regum

ac Reginarum.

Oleum autem infit»

umi;vr.

!]

morum adhibetur in adminiílratione

L

Extre::x Unctionis, & benediclione

)

campararum, Denique facri Chrifma-

tis multiplex ufus eft, nempe in Sacra-

mento Baptifmi, & Confirmationis, in

n

confecratione Epifcopi, Calicis & Pa-

"

tenz, atque in benedictione campanz,

P '[:'-

in qua praxter oleum infirmorum , uti

T

i

Iu

füprà diximus, etiam facrum Chrifma

adhibetur.

!)

u

i

T

183. Conficitur Chrifma ex oleo &

balfamo, üt habetur, cap, z. de faera un-

ii

M

k

élione,

Et licétoleum ex Indiis Occi-

4

dentalibus allatum infimze note fit;

1

W

jj

verüm tamen & genuinun oleum eft ;

eóque

506

Dies Jovis [anclus,

'1[([1

li

eóque ad Chrifma conficiendum oni-

nes ferme Epifcopi Europae utuntur,

g r

r

ii

Hac de re extat confilium five refpon-

i

fum celebris Martini Navarri, in quo

( Yif Q

4 t

balfamum illud veré tale effe probat ;

L^

& P. Chriftianus Lupus i2 Canenes ocavi

mf

j

Concilii Tomo 2. pag 1433. de eodem

balfamo fcribens, fic ait : Eo bedie ad

Chri[ma utitur omnis fere Europe Ecclefia 5 ac

d !

effe genuinuim . oflendit in. confilis. Martinus

[ati

l

ANNavarras,

Cui fuübfcribit Sambovius:

Mi t

Balfamum Iudaicum fit, vel indicurs,perinde

e, — Soh quidem Indae conce[Jas-Los arbuf-

i

culas fuffe credebatur 5 in Indirs tamen utri-

(ntempi

que peflea reperta funt, ex. quibus quod ex[u-

hf

dat, adfportatur ad noffras regiones : imó 9

ia

apud nos quedam vifautar. arbu[cule. bal-

1j WOIL'IFE

füini ex. Indiis delatae.

]

184. Confecrationem Chrifmatis ex

J

Apoftolica Traditione haberi S. Bafilii

j

authoritate manifeftum eft , qui in libro

[

de Spiritu S. cap. 27, ita fcribit ; Benedi-

:f

ehnus Baptifinatis aquam,C9. UnGious oleun.

MT

if

Quibus verà fcripturis edotli ? nonne à fe-

AUE

ereta €3. faleute 'Traditione ? Porró. Chrit-

matis confecio ad folos Epifcopos

ffl'k!m

i,

fpedat

Dies Iovis fancus,

307

"f

t

fpectat ; hinc eft, cur in fecundo Con-

j

l

J

:

cilio Carthaginenfi, Fortunato Epi-

E

copode nonnullis Sacerdotibus, qui

Wm, l tlu

chrifma conficere non dubitabant, con-

[

TDro

;|

querente, ab zmiverfis Epifcopis hunc in

modum decretum .fuerit : Chrifinatus

u

A

confeclio, €3 puellarum confecratio à Presby-

un d

teris non fiat,

Id quod à Concilio Car-

!f

thaginenfi tertio confirmatum fuit,

Canone 26, ubi diferté precipitur: U*

Presbyter, inconfzlto Epifcopo, Virgines. nou

coufecret « Chrifina veró uunquam . couficiat,

Cui confentiunt alii Canones relati à

Gratiano iz Car. Si jubet, 1. & in Can,

m' f!ff:

Presbyter. 26. quafl 6. prater authorita-

tem complurium Patrum & Concilios

rum, quorum verba P. Chrift Lupus

loco fuperiüs cit, pag. 1421. &Martené

Jf jq

j

de antiq. Ecclef. difciplin, in diviuis celebran-

M

dis Officis cap. 22. S. 9, collegerunt ;

T

l

quos inter P. Lupus pag. 1423. verba illa

)

ho

libri Pontificalis in vitaS. Silveftri ; Coz-

y n

Jlituit Cbrifina ab Epifcopo confici hoc modo

interpretatur : Focem : Conflituit : ufur-

j Q

|

pat pro conflitutum , utique diviuo jure de-

J M

claravit,

u |

185. Ad

308

Dies Jovis fan&lus,

gt

185. Ad Epifcopum quoque, & non

ad alios, pertinet benedictio utriusque

j

Olei tum Catechumenorum , tum 1n-

j

fiimorum ; quanquam à Theologis

st

adhuc difceptatur, an oleum olivarum

j

m

:

ab Epi(copo neque benedictum, neque

confecratum materia fit faltem valida &

W

Ào con

Jl

fufficiens quamvis illicita, Sacramenti

Extremx Unctionis ; in qua contro-

J

verfia fententia negans communior

eft, magísque recepta, uti apparet ex

J

Decifione 65. num. 6. 83 feqq. apud Cleri-

catum ad T;z de Extiema Unciione:

,

Mj

186. Quodíi genuinum effet monu-

mentum à Gratiano relatum /z Caz.. Li-

a o

f d l

zeris vefliris, difliud. 3. de Confécrat. citra

ullam dubitationem afferi poffet;à S.Fa-

m

af Cl

biano Papa fzculo Chritti (IL conftitu-

tum effe, ut Benedictio & Confecratio

vt ftrd

ttltong

facrorum oleorum quotannis fiat. in

die Jovis fancto ; fed enim . prater alia

& du

& gravia argumenta, que ab Eruditis

.....

:»;::fnrerdid

contra finceritatem illius Epiftole S.

Ttor

Fabiano adícript afferuntnr , obftat

AJ Ubl(

etiam Cagon vigefimus Concilii primi

Atf l

Toletani, fzculo quinto celebrati, in

Vilb

quo

Diet Jovis fanClur;

309

UE,& M

quo decliratur, Chrifma à Sacerdoti-

Muv

MIERGIGER EE x

bus nequaquam confici poffe,fed hoc

[

Epifcoporum effe,qui illud omai tempore

T

n

rité conficere queunt

Quare admo-

[

s

düm probabiliter affirmaverim, confue-

u

tudinem facri Chrifmatis in. die Jovis

Wif

fan&do conficiendi, initium fumpfiífe

circa feculum Chriftianum feptimum ;

l

hujus eniin difcipline ac ritüs in feria

J?;T..O-

V. fanctioris. hebdomadas obfervati

TUf

il

(J

4

mentio fitin Satrameutario S. Gregorii ,

in antiquo OrZize Remano, & in aliis

Auctorious, qui fub illa tempora de di-

vinis Officiis fcripfere; huc accedit ex

J

(g.

Jure communi Decretalis Qwoniam. fab

OR

Ti de Sententia Excommmunicationis , i

o

z

;j

fexto, in qua decernitur, utin die Jovis

fancto Chrifma conficiatur, etiam tetre

M

pore Interdicti ; eoquód illius ufus fit

)!

in collatione Baptifmi & Confirmatio-

y

fi

nis, que duo Sacramenta etiam tem-

pore Interdidi admini(trantur.

Deni-

que S. Thomasiz 3. parz, quafl, 72. art.

I2- ad 3. ubi agit de ftato die, in quo

Chrifmatis benedictio & confecratio

fl

faciendafit, huncin modum ratiocina-

m

tur

.W

lo

J

310

Diet Jovis fandlut,

d

tur : Qnia folemuss Baptifinus ad. quem ve-

" li Li;'ü

quirittr nfu5. Chrifiaus , in. Vigilia Pafcba

celebratur, congruó ordimatum cfl, st per

"T

biduum anté Chrifima ab Epifcopo benedica-

)gy,-g,&;w

£ur, ut po[fit per. Diecefun defliudri.

Dies

i iiuti

etiann illefatis congrait ad materias, Sacra-

a, lt

mentorum benedicendas, in quo fuit. Euchari-

| hd

3 (0l

flia Sacramentum inflitutum , ad quod om-

i

niaalia Sacramenta quodaminodó ordinan-

Iur.

!

r

TU

l

W

m

;ui

187. Demum ia citato Pontificali

jl

n

Romano illud etiam praefcribitur, ut

Bw

preter Mini(tros Epifcopi, duodecim

PT

m f

Presbyteri. feptem Diaconi , totidém-

que Subdiaconi, unà cum Acolythis

ip,qa

IT

alisque ad minifterium Altaris defti-

natis functioni huic linteati affi(tant, &

f

t

quoniam antiquiffima eít ea Ecclefie

difciplina, ut Benedidioni Chrifmatis

Bs

Sacerdotes interfnt,, quamvis ipfi

ttiponm

non cooperatorum , fed teftium dum-

lli j,m

taxat officio fungantur, hinc quorun-

TEinprol

dam Sacerdotum , üt. fuprà memora-

ifl?l)äe p

vimus, nata & confirmata fuit arro-

/ l,ïto;gmj

gantia, qui fibi quoque facultatem con-

VOf

ficiendi Chrifmátis vendicárunt , utï

^i i

Ie

e

Dies Jovis f[antlus.

3tUr

]

T

redé advertit Martené fuprà citatus

lu

num. 3. Et quidem buic pro[umptioni occafta-

d

ä

nem prabere potuit antiqui]imus Eccleftes

L25

i, D

ufus Presbyteros una cum. Epi[copo adbibendi

4À Chrifimatis confecrationem, fi u0n At C00e

j M

ir

peratores, [altem st tanti snyflerii tefles.

188. Hactenus dicta Ecclefiam Occi-

T

dentalem concernunt ;

in Orientali

TT

enim nonnihildifferentiz obfervare eft,

Nam Grazci preter oleum & balfamum

Til

triginta quinque genera aromatum five

V

L]

J

I

herbarum fragrantium, cum parte vini

|

J

haud exigua adhibent, uti a

aret ex

UT

€

oariutmm

ipforum Euchologio per

l

h]

edito, qua de re videri poteft Card.

fi

de Lugo /ib. r. Refponforum moral. dub. .

j

PratereaSacerdotes Grzci in ipfa admi-

hi

niftratione Sacramenti Extremx Un-

&ionis oleum ihfirmorum benedicunt,

j n

uti in ipforum euchologiis legitur iz

nl

jl

officio Olei fan&i; quam confuetudinem

il

C a

ipfis non prohibuitClemens VIIL in füa

Ti

infiruchione ad Epifcopos Latinos, in qua ait :

J V

"

lfll»

Non fant cogendi Presbyteri Graci Olea(ancla,

fidi

gOh'

prater Chrifia , ab Epifcopis Latinis Diecefa-

n

f

"

us atcipere, citm. ejusmodi Olea. ab eis. in

fl

lä l"

ipfa

Y

313

Dies Iowi fanchut,

MJ]IMJ 1

ipfa Oleorum. €3. Sacramentorum exbibitione

ex vezeri. vitu conficiantur C benedicantur.

, u

:ïicæpen't

Denique apud Grecos confedtio Chrif-

matis olim maxima cum celebritate

g ha d

üac D

peragebatur, ritum illum obeunte Pa-

pI

triarchà unà cum Archi-Epifcopis Suf-

fraganeis qua de re Innocentius IV. ad

seiorü

Epifcopum TufculanumLegatum Apo-

ftolicum fcribens, fic loquitur: Singzli

u

: Q

quoque Epifcopi m [uis Ecclefis in die Cona

Domini po[[unt [ecundimn. formam.| Eccleftea

(j D

i M

Chrifina conficere ex balfamo quidem €9 oleo

olroarum . ,. . Sed fi fuum. antiquum ritum

ao

p

i boc Greci potiis [ervare voluerint , videli-

cet quàd Patridrcha und. cum. Archi- Epifcopis

3b f

o

ejus Suffragaueis [amul Cbrifina conficiaut,! in

t4li eorum con[uetudine tolerentar.

Hanc

FM

/

confuetudinem Pontifex antiquam vo-

s atin

cat, cujus authorem in Ecclefia Grzca

100 qn]

nonnulli dicunt fuiffe Petrum Fullonem

"at

Patriarcham Antiochenum in feculo

;*;*gumennm

quinto, hominem hareticum & fla-

"t ]

gitiofüm ; non quód is in. Ecclefiam

1t iv

s

Orientalem introduxerit morem confie

t r Awrh

ciendi Chrifmatis ;fed quód ipfo au-

AR l

(

thore ceremonia hzc, priüs in occulto

]

juto

agi

]

Dies Jvvis fantlus,

815

Ml

|

agi folita, majori deinceps cum pom-.

li

pà, & univerfo populo przfente, cele-

r

brari coeperit ; uti. bené obfervant Lu-

W

pus n loco citato pag. 1423, & Baillet z

Qd

lf

iM

)

feflo Cene Domini S. s.

.

lr

pit

189. De benedictione & confecra-

t

tione Oleorum & facri Chrifmatis in die

N

Jovis fancto tractat in fuis Inflirztionibus

'

]

u

Catholicis Pougetus Touso 2. c4p. 8. $, $,

ii 6&1

|

p4z. 895. ubiid, quod fuprà diximus ,

377

demonfttrat, videlicet ritum hunc ex

Traditione Apoftolica provenire, ac

iiat:

i D

fimul heterodoxos noftrorum tempo-

m

rum provocat, ut Concilium aliquod ,

Dd

aut Patrem Ecclefie five antiquioreaa

IWL'L"JJ'M'

five recentiorem in medium proferant,

"ml

qui hujusce ritüs obfervationem aut

r

neget, aut improbet ; ibidem agit de

j

j

du

li

/

ritu illo, quo Epifcopus & bresbyteri

jj

adítantesampullam Chrifmatis & Olei

n

n

Catechumenorum trinis vicibus halitu

(

fuoafflant, ac fubindé abfolutà Bene-

((f

Ü

dictione, his verbis falutant A4tve fan&auz

v

Chrifa. — Ave [anhum Oleuiii ;quam con-

n

faüetudinem ipfe oftendit, jam | indé à

]i

u

feculo quinto & fexto viguifle, Duo

"

cele«

314

Dies Jovis fanSius.

bres facrorum rituum — Expofitores,

mj

g o

nempe Amalarius de EcclefiafficisOficis lib,

I. cap. 12.& Rupertus Abbas h. s. de

j ügnOA

Divinis Officiis cap. 32, docent , ampullam

& iia

yXec

facri Chrifmatis fignificarte Corpus

Chritti Domini in utero B. Virginis

gl

ea hh

)

efformatum ; porró ampullam iftam

poft benedictionem falutari ab Epif-

w emllr

l

copo & Miniftris Altaris , quando ea

Mmatcl

nondum operta eft, ut indicetur vo-

luiffs Redemptorem corpus fuüum

vt

p

afpectabile illis exbibere, quos refur-

rectionis fuz tefítes voluit effe.

Quód

m

N

veró eadem ampulla poftmodüm coo-

perta à ceteris falutetur, eà re fignificari

alopai

Chriftum, tametfi ab Afcenfionefua in

matns

Vr

coelum oculis corporeis fubductus fit ;

nihilominüs quotidie à nobis adorari in

& D

fpiritu & veritate.

De utroque hoc

tthr n

ritu, & afflandi ampullam, & eandem

tlb hp

falutandi, tra&dant Theologi & mani-

1, Quieng

fefté evincunt, neutrum eorum poftfe

m V

aut debere ad cultum idolólatricum

B 4

referri, uti haretici falsó criminantur ;

351*W.ijïn

nam halitus ille verfüs olea emiffus dee

20015

€a-

notat Spiritüs -5, defcenfum fupra

m»&Cl.

em

]

Dies Jovis fanclas.

31;

il

dem, juxta exemplum Chrifti Domini,

Vil

T

qui $, Spiritüs defcenfum fupra Apo-

ítolos figno vifibili expreffurus infufla-

d

n

vit,E$ dixitem : Accipite Spiritum , Ioan,

tm

i

20. Sed nec illud cuiquam peregrinum

l

]

j

atqueinfolens videri debet, quód res

hia

inanimz falutentur ; càüm & S, Andreas

[y

Crucem éminüs confpectam his verbis

n

compellárit: Sa/ve erax pretiofa | & S.

|

i

!

AOLV

Paula civitatem Bethlehemiticam, fi-

n f;m

mul atque illam élonginquo vidit ,

Qu n

amanter falutaverit, üt; refert S. Hie-

;

(

ronymus m Epifl demorte Paule,

His

m

adde S. Gregorium Nazianzenum, qui

1f

"

Epifcopatui Conftantinopolitano re-

Iä

i

1

nunciaturus, Cathedram illam & Tem-

r

;

ii

plumn Oratione ad Clerum habita, valere

Il

juffit.

Deinde Chrifma & Oleum fa.

(

riet

lutantur non pbyficé &2 abfoluté , üt in

od

'Scholis loquimnr, fed re/ativé £3 mora-

j

hter , quatenus fymbola fant Chrifti

g p

Servatoris.

Videantur Cardin. Bellar-

h

um

minus Tvm, 3. Controverf, lib, 2, cap. 13.

Uj'rn

de Sacram, Confirmat, — "'ournely de eod,

jv

EUY

h

Sacram, arz. 3, WV itafTius Tom, 2, part, $.

arf. I. &CV.

p

«

20

190. Ptz»

316

Dies Jovis fanchar.

« if

160. Prater benediciionem | Oleo-

rum in eodem Pontificali Romano

gt

memoratur, & defícribitur alius ritus

p;'p;rï;i;*m![ü':

K

'MWI

hujus diei proprius , quo Poenitentes,

fubiniiium Quadragefimz ex . Ecclefia

./"Wl ,& Wä

;],'1 f P L i

publicé eliminati, reconciliantur ; qui

i

mos Pontificdi Romano longé anti-

/

W

Ü

iif

&on

uior eft; cüm conítet, olim 1n Feria

*xl'ï

-

V, Hebdomadz Majoris tres Miffas pe-

jü

J

ragi folitas, primam ad Poenitentium

reconciliationem, alteram ad oleorum

ninii

confecrationen, poftremam in menio-

trmd

us

riaminítitutionis S. Euchariftie ; cüm

veró fubfecutis temporibus trium Mif-

um

farum locó unica celebrari coeperit,

tj

fundiones ille variis ejusdem | Miffze

i n

Morinus in

partibus adaptata funt.

thuna

celebri Tractatu de Sacramento Panitentia,

t fl

lib.7. cap. 19. demonftrat , fzeculo falutis

d)

eeonol

feptimo introductum fuifle morem

publicam poenitentiam in die cinerum

taiadie

imponendi; & Zb.6. cap 26, copiosé

ftimpr

oftendit antiquitatem difcipline in Ec-

T m

clefia Romana, aliísque Ecclefiis Occi-

dmeylto

dentis receptz, quà poenitentes in die

ditem b

[

Jovis fandto reconciliantur, id quod

[

wl

ex

'Dies Jovis [an&lus,

317

i (s

ex Epifiola 1, S. Innocentii conficitur,

L n

cujus verba cap, 7, hic fubjungimus :

De ponitentibus veró , qui five ex . graviori-

W

p

bus comni[fis, five ex levioribus penitentiam

À MA

gerunt, fi nulla interveniat. egritudo, quintà

Jl

1

V

feria ante Pafcha. eis remittendum, Romana

o tf

Eccleftee cou[uetudo demon[irat.. 1dem haud

obfcuré concluditur ex EpiftolaS, Hie-

ronymi ad Oceanzm de peuitentia F abiola ,

Mdv

ubi fcribit: Qu boc crederet, ut pofl mor-

j k

K

zem fecundi Viri in femet. veverfa , . , . fac-

iBl

cum indueret, errorem publicà. fateretur , €3

ü

-

totá urbe [pelante Romaud, ante diem Pofibee

tll

in Bafilica quondam Laterani , qui Ce[ari«uo

-

I m

erancatus efl gladio, flaret in ordine peniten-

l

;

|

tium, Epifcopis, €9. Presbyteris , €9 oumi po-

J

pulo collaeymantibus , [por[um crinem , ora

].

pl

lurida, fauallidas mauus, [ordida. colla [ub-

nütteret ? Porró poenitentes , qui hoc

die reconciliabantur, üt Morinus nuin.

Ü

D

Ü

12. animadvertit , tum illi erant, qui

f

[

prafinitum poenitentie tempus exple -

ii

verant, tum alii, qui eo tempore non-

dum expleto, nihilominüs ad reconci-

i

liationem benignitate Ecclefie admit-

3

/

1

j

tebantnr.

De hac ineundz reconci-

&

3

]ia

|

318

Dics Iovis fanctu.

liationis formatractat eruditus Martené

ii

fjæpæni'fï

lib. 2. parte 2. de antiquis. Ecclefra ritibus

cap. 6. art 4 iterümque in tractatu Zean-

guit

2iqua Ecclefio difaiplina iu divinis celebrandis

gt

,

Officis cap- 22. $. 2-

FR

191. Nobis hicloci propofitum non

eft dedità operà defcribere tum varia

j ;rþäica l

j

j

ublice poenitentie genera antiquitus

T

1

i

Obfervata, tum poenitentium diverfos

À

.

ij

rl

ordines, quorum alii dicebantur Zz4i-

vj p

tores, qui extra Ecclefiz limina facco &

saltum

cilicio involuti confiftebant ; alii Sub-

gonijun

fratiappellabantur , qui primo pzni-

«sl (

tentix ftatuinter /z4itores perfuncti, ad

d

Ecclefiam quidem admittebantur, fic

tamen, ut proximé januam extremo in

vtl

loco morantes, non nifi MifTe Cazechu-

epitton

menorum intereffent; quà finità ante

slb

t qu

Offertorium faceflere € templo jubeban-

tur, ne facris & ineffabilibus Incruenti

&tl

tt0o Gu

Sacrificii Myfteriis prefentes adftarent;

alii demum vocabantur cízra oblationem

Al

Ntts,ve

conmnunicantes , qui ex claffe Subfirato-

um rité egreffi, toti Sacrificio intere-

VOT CO

raut, at divine Euchariftie nondum

QU hCO

compotes efficiebantur,

Sed neque

&lkrn

illud

Dies Jovis fancius.

319

"d

illud hic difcutiendum fumimus, an pu-

ülq51 [

blicze poenitentig , quz pro triplici cri-

(utis

mine infidelitatis , luxurix: & homicidii

tj

imponebatur, uti ex Tertulliano, Pacia-

!

no &S. Gregorio Nazianzeno conftat ,

"TE

an, inquam, eidem conjungi folita fue-

RwE |

rit publica patrati criminis confeflio;

uys

quamvis exiftimemus.in publicis ac no-

1 ii

i

toriis delictis eorundem publicam quo-

d

que confeffionem exigi folitam ; contrà

ul

À

veró ubi peccatum, quantum libet gra-

E

r

[

h l

ve, occultum effet,illius manifeftatione

3l

miniméinjunctam fuifTe, nifi & poeni-

o p

j |

g

i

tens ultro confentiret, & Epifcopus, re

diligenter per pensà, id &equi boníque

NI

Ri

confuleret,qua de re vide Differtationé

erudité compofitam à Cabaffutio i» No-

f a

i

titia Ecclefiaffica Conciliorum. Neminem fa-

né fugit, quanto ftudio Ecclefia femper

cuftodiérit figillum facrz confeffionis ;

ih

eam ob caufam licét ex fufcepta pub-

j

l

"

licé poenitentia, utpote quam etiam in-

nocentes , vel certé levium folummodó

]

(u,i,;'ïf:)

(5

erratorum confcii fübibant, nec gravis

noxa, nec noxa qualitas à quopiam in-

2«L

g

a

ferri poffet; nihilominus antiqui Eccle-

4

d

'A«*i

320

Dies Jovis fanchus,

fie Patres, fi quando prudenter me-

Fgwnrfül't ) ]:

at

Ü

tuere poterant, ex poenitentia publica

g

fufpicionem occulti & gravis peccati à

u t

poenitente admiffi orituram effe, non

dubitárunt etiam primis illis tempori-

g

i i

us, in quibus publice poenitentie

confuetudo quàm maximé viguit, illam

g a

jimuzus

cum privata & íecreta commutare ,

y dl

nti egregié Morinus probat e Peuitentia

m

hO

j

lib. s. cap. 8, num. ao.

Quare breviter

f p

quod res efít, dicemus, nempe juxta

gmm d

Apoftoli preceptum peccantes coram . em-

u Qu

uibus aygue, ut ) cuteri timorem . babeant,

X, Timotb, $.àfacroConcilio Tridentino

at

liil À

publicé peccantibus publicam quoque

poenitentiam imperari, ita tamen, ut

M

prudentig Epifcoporum integrum re-

igitta

linquatur, eam pcoenitentie rationem

as

inaliam occultam convertere, ficenim

v

Sef[ 24. cap. 8. de veformatiene ftatuitur z

EU

Qnando igitur ab aliquo publice 9. in. maul-

& (lin

fstnvet

Zorum con[peQu crimen commu[[um fuerit,

gmde alios [candalo offenfos coummtósque fui[Je,

od

obl

non fit dubitandum , buic condignam pro

a19do culpe penitentiam publicé injang? opor-

ln dedi

&t 5 Mi quos. exeuplo fuo ad imalos moret

d

bro-

l,

Die: Iovi: f[anClur,

32I

T

n

provocavit, [ue emendationzs. tefiimonio ad

vetlam revocet vitam, — Epifcopus tamen pub«

Iiïhpf(;

-—

lice boc penitentie genus in. aliutd fectetum

dv

poterit. commutare, quando ità anagis jdica-

lbiy

verit expedire.

Huic decreto infiftens

F

1

Magnus ille Difciplinz Ecclefiafticee

;;

vindex atque inftaurator S. Carolus

Qu

Borromzus intertio & quinto Conci-

1

lio Mediolanenfi Parochis negotium

ld

dedit, uno ante Quadragefimam menfe

Nomina publicorum & gravium pec-

k d

Ti D«

catorum ad Epifcopum deferendi, ut

g lg,

ineunte Quadragefimá iidem Ecclefià

o Ti

ejiciantur, ac fubindé ad normam in

Pontificali Romano przfcriptam , ferià

v

H

du

V. fanctze Hebdomade reconcilientur,

i

id quod etiam à Benedicto X1ll. fancte

; nid

mem, ac Benefactore noftro, quo tem-

nl

pore is Beneventi Archiepifcopus erat,

y

"

"

factitatum novimus,

'.'..'.747

)

MLA

192 Olim quidem Romani Ponti-

ff

ficesuniverfas functiones hadtenus re-

cenfitas per feipfi inter Miffarum fo«

lemnia obibant, uti videre licet z Ordiue

u

Rema2e decimo, quod . opus eft fzeculi

cijutis.

"La

undecimi, à Mabillonio publi

i/

j

factum

1

322

Dies Jovis [an&us.

umf

factum Tomo2. Mr[zi Italid, & in Ordine

Romano

decimo quarto

Cardinalis

j tenpo

Gaétani Nepotis Bonifacii VIII. fingule

idlo

;.vipmm |

I

ille functiones defciibuntur, & ubi de

gi$ T

benedictione Oleorum agitur, exprefsé

ponuntur verba illa 4ve fancdzum Chrif-

vatinem

3)4,

4tve. fanciiin Oleun ; id quod in

(uin. To

b aic

Ordine Remano decimo quinto Petri

hia t

Amelii repetitur,

Sed noftrà atate

officium oleorum facrorum peragiturà

tiam Yi

Cardinali Vicario Romaz in Ecclefia La-

icpim

teranenfi ; idem in Bafilica S. Petri fit

500

à Cardinali Archipresbytero, fi is Epif-

lo V

EAU m

copus fit, aut fi Epifcopus non fit, ab

alio Epifcopo peripfum ad hoc munus

A 104

deftinato,vi privilegii hac in reà Joanne

Mipfon

hjl

XIX, concelfi EpifcopoSyIvz candide,

ad cujus olim Dicecefin pars illa Vati-

ffmfinnt!fciz

cani fpectabat, in qua BafilicaS. Petri

Ti

exadificata eft; uti Mabillon, teftatur

f

in Commientario pravio in. Ordinem Roma-

b

l

num pag. 71, Tomo 2. Mufei Italiai,

iOtften

193, Publicatur tamen hoc die à

.

;

WiX

;C'

[)

'

Romano Pontifice percelebris Bulla,

000

quz appellatur: Iu Cen« Domini Hanc

lil &

Sotus iz 4, Sentent, difl, 22. qua]l, 2, art.

a

3. concl,

Dies Jovis fanclus,

323

1&WZ*' |

3. concl, $. fub Martino V. Anno r420.

(j

quo tempore Bohemorum errores in

ll

Concilio Conftantienfi damnati funt ,

Lal

primüm incepiffe arbitratur, proptereà

du

quód S. Thomas nullam ejus Bulle

i (j

mentionem priüs fecerat,

Verüm

IT

Cardin. Toletus vifam à fe in. Biblio-

1 Mi

theca Vaticana teftatur Bullam Iz Ceza

lr at

Domini à Gregorio X1, promulgatam,

pgti

qui cüm vixerit Anno 7371. ejüsque

h

ulle primus Aactor certo certiüs non

nt

fuerit, nemo non videt , Bullam hanc

Ti

Martino V. antiquiorem effe ; vide fi lu-

ia

bet, Toletum /ib, 1. Infiruchionzs Sacerdo-

JJ

Hj cap. Y9.unut. 4. & poft Toletum vi-

]

deri poffüntFragofüs ZeoPlizatieneSuimmi

j

Pentificis difyut, 3, num, 1. im Bibliotbeca £t*

nerali Pontificia Tom.$.nec non Giballinus

J

in Synopfi Cenfurarum S, Hujus Bulle, Pro-

i

fecto deCardimalisToletiteftimonio du«

du

litari nequit, tum propter affirmantis

/

authoritatem, tum quia Petrus Amelius

u

Gregorii XI, Poenitentíarius & Biblio-

Z

thecarius in Ordine fuo Romano apud

M

Mabillon, $. 64. modum publicandz

uf

illius Bullz eundem omnino defcribit ,

m

[3

: qui

324.

Dies Jovis fanchm.

ui hodiedum in ufu eft, Pratereà inOr-

g

ine Romano decimo quarto Cardin,

stats

Gaétani $. 92, iterümque $, 107. exacta

iav

legitur ejusdem promulgationis hàc die

qp

faciende defcriptio. Jam veró cüm

Gaétanus vixerit ztate Bonifacii V1ll.

qui anno 1294. Pontilex creatus eít,

cümque in Ordine illo Romano Gaé-

tani ea publicatio defcribatur tanquam

ceremonia tunc primüm minime in-

troducta, confequens eft , ut ejusdem

principium longe altiüs,quàm ab Auno

1294. repetamus.

Ex quo illud tan-

dem conficere debemus, promul-

gandz illius Bulle confuetudinem an-

tiquiffimam effe , ejüsque principium

ignorari,

Cui argumento extremo

Ioco adjicimus , quód Bulla, qu& nunc

vocatur Iz czza Dowiui, olim ter in anno

promulgata, fuerit, nempe in die

Jovis fan&o,; in Fefto Afcenfionis Do-

mini, & in Dedicatione Bifilicarum

SS. Petri & Pauli , üt fidem facit Jo-

annes Andreas iz cap. Quodolim. de Ja-

dais, & in cap.

Ut offcium, de beretici ,

in 6. quanquam progre(Iu temporis ad

lo/ani

d

Dies Jovi fancus,

325

iaj

ii

^M

feriam Coene Domini promuleatio illa

dU V

D

I01, x

W

revocataeít;unde factum, eodem Au-

thore Joanne teftante, ut deince

QURV

p5

appellaretur B4/a in

if

Can« Doiniai,

M

ll

ll

M,.U

TU

T

V Ut

J

lgt

S

SSESN

DyQ)

Y

.

1120

ERE

ii

EE

/FWB

—

)

:/

[

——

-

:;)

n

—2

z

M

!

ia

AX

"^.

,

QWNNMSE

£.

AU

EE RR

Yi

1

IW'/ j

[]

M

Qxl

EO

ï

l

j

(

nDO-

(i)

L

J )

n

Tilb ,

n

]^

jd

""

EXER-

E.

326

a (o)Gst

Güyx o aE Oi

qe d

G

Vgeagrae ss ac ag ge Va

an') Q

aütomt p

EXERCITIA PIETATIS,

«t QOl

EJEEUII (

Excerpta ex Opufculis

gipncer

R.P. DROTZBICKI,

wf

dün ad

Et in fingulos. hebdomade |dies di-

ftributa,

tentmq

DIE DOMINICA.

PXUTR

um

AD SANCTISSIMAM

il o

du g

TRINITATEM.

o t

4 Cret

vt ater

An&iffima ,. Gloriofiffima , Au-

guftiffima, fempérque adoranca

fastens:

TRINITAS, Unus DEUS,

ttim g

s

DEUSaqmeus, DEUS univerfz

fediplum

creature : Cujusnatura & Elfen-

lia T

tia eft Dignitas infinita; quam Curia

mh

cxleftis univerfa exaltare cupit & gau-

& tllur

det.

Tibi nos quoque terrarum in-

cole, omnem venerationem , oninem

t nor

U j

laudem, omnem fuübjedionem , timo-

d i

rem, amorem, & devotionem,

omni

IERn,

, jure

y

X$ (0)8«

327

jure debemus, Sed (áh ! probrum no-

$

"

itrim ! ) quàm negligenter hoc Tibi

l

debitum perfolvimus! In hujus negli-

gentie compenfationem & adimple.

|

tionem , ego Te, juvante gratià tuà,

jam nuncex toto corde, fuper omnia

i

j

finceriffimé intenfiffiméque amo, hu-

(ds d

millimé adoro, glorifico, veneror, in

eternümque venerari, & amare, toto

l

me, concupifco , propono, & adnitor,

Sed quia modicum hoc, ac feré nihil

j

eft, comparatum amabiliffime Digni-

tati ac Magnitudini Maje(tatis Tuz,

i

gaudeo certé; totísque meis, & uni-

verfe Creatura viribus exulto & exul-

u n

tare in aternum .defidero ; quód Tu

J

Deus meus Temetipfo tantüm ames ,

tantüm glorifices tantümque beatifices

temetiplum ; quantüm prevalet Im-

menfitas Tua, & meretur Dignitas Tua

j un?

infinita,

Concede, obfecro, ut ab

W

hinc nullum fit momentum temporis,

i

quo te non amem, non glorificem ;

wu,j jj

facturus

idipfum plenius olim cum

i

eatis tuis

in omnem zxternitatem

omni

Amen,

u

as

DIE

]

328

32 ((0)8

DIE. DUNJE,

g &

Pro Fidelibus defunctis,

t cond

Mnipotens , Mifericors Deus! Ego

Y

[

gt

Q

defiderio placendi Tibi , offero

ii

Divinz Majeftati Tuz ad animarum in

m.veprælen

purgatorio fubfidium , omnes actiones

jf vt

& perpeífiones totius vite mez, in

ggatodi

quantum eze fatisfatoris funt.

Offero

vipestát

'Tibi adidem animarum fubfidium to-

t dedi

tum id, quodcunque à quocunque tibi

g & TI

offeretar aut offertur pro me vivo

& etiam mortuo, in quantum id quo-

apkndom

Terie di

que fatisfadorium eft, aut erit; jam

(s at

nunc volenstotum illud animabus put-

d t :

gatorii prodeffe ; juxta SS. Voluntatis

at ve

tue beneplacitum , & ad majorem

Eu

gloriam tuz Majeftatis: uniendo hzc

ia

omnia háncque oblationem meam

dten,

meritis D. N, JESU Chritti & Pretio-

DI

fiffime DEI Matris MARL/E omnium-

l

que Eledorum, Amen,

i

o

DIE MARTIIS.

'Ad S. Angelum Cuftodem.

d

itoni

Sance mi Cuftos Angele ! quàm

EO

ego omnibus bonis repletus fum

fintm

k

per

x (0) &

329

]

perte? Si metradidero Tibi in man-

mülï.

cipium & fervum ; nonero minimáex

parte condignus providentiz tuz circa

Darln

l ! 05&»3 (

me. Sit millies benedictas Deus meus;

X

benedidaa fit millies Pietas ejus, quam

tu reprafentas in te, erga me, omnibus

sU

,

diebus vite mez ; Ignofce obfecro,

L (n

ingratitudini mea preterite ; Suftine

|

l

infipientiam meam ; & ad voluntatem

^

N

tuam deduc voluntatem meam.

Sci-

nyi

licet & Tibi, ó S. mi Angele, illud

menvïn

D

implendum eít, quod nobis ab zterna

Qti,

Veritate dictum: in. patientia poflide-

bitis animas veftras; meam ícilicet,

dup:

foli

cure tug à Deo commiffam, Ergo

cuítodi mein patientia multàá;ut tan-

mj!

l

[

dem reprafentes , reftituásque me Cre-

00 LV

J 1

j At

atori ac Redemptori meo in l«titià,

Amen.

o

jl

d

j

DIE- MERCURIE

Ad SS. omnes, imprimisque Pa-

tronos.

1l

Sancti & amici electi DEI Ss, Pa-

troni mei ! agnofco & veneror

u

; n

prafentiam veítram ; quid enim non

K

Videg

339

x3 (o0) 8

videtis, qui Videntem omnía, & ia

eo pariter omnia videtis ; in quo tan-

n

uamin fonte & fpeculo rerum omnium

habitatis ? meritó quidem honoro & re-

bor

vereor Vos, qui Diviná laude,veftróque

Jag

in DEum oblequio, devotione, venera-

Is

um

tione, labore, fudore & fanguine DE-

anonmat

UM glorificaftis in vitá, & nunc glori-

qpoms a

ficatisin cxlo;ipfi quoque glorià; quam

f

il

vobis gratulor, infignes. Domine DE-

34

i]

Toit:

us, fis benedictus in Sanctis tuis, in qui-

bus niirificàlti omnes voluntates tuas ;

Dd

i

quos replevifti divitiis bonitatis tuz.

i(In(d

l

Tu magnificáfti in eis virtutem & veri-

xu )

15

tatem tuam, & gloriam tuam: quo-

jino

[l

niam gloria virtutis eorum Tu es

corong eorum, corong tuz funt, Da

il

drroy

nobis, quefumus Domine, Sanctorum

tuorum minimisfratribus,utin gloriam

tuam,per Sanctorum erundem intercef-

AC

fionem , crefzamus etiam omnes nos;

BETI

inomne opus bonum : donec evoce-

J ts

mur áà Te, ad confortium Sandorum,

. tiquil

& intremusin gaudiumDomini noftii,

qui Tu es Deusbenedictus in fecula.

& flgl

MT

4«$(o)8

33t

"M

2

DIE JOVIS.

ia

Ti

Ad JEfum in venerabili Sacra-

mento.

0.

,

*

!

u

Ex Augufliffime divitiarum & fanitatum

p

Benigniffime JESU ! qui inftar Fontis in

Pt

il

hocSs. Sacramento redundas bonis Tuis ,

ut iis & repleas paupertatem, ut fanes. infirmita-

WUM

tem omnem omnium ad Te venientium, Horum

ego unus & minimus quidem fum, at non folus,

a

Yi

-

fed univerfi hominum populi mecum. Ergo ac-

cedimus ad Te totà mendicitate, totáque mor-

i

bofitate no(trà, quanta quanta eft, ponimus illant

iU

€oram Te, & illi fübfidium mendicamus à Tuà

v

charitate.

in Ss, Euchariftie Sacramento nobis propofità

Vr

Miferere noftri Ó divitiarum fanita-

tümque Deus JESU, reple paupertatem &ina-

m

nitatem noftram ; fana infirmitatem & miferiam.

15/

nofiram omnem, ut omnes omuium noftrüm

j )

dies inveniantur pleni & firmi propter Te, pleni

& firmi ipfo Te, nunc & in etetnum Amen.

lfïnwfim

J

j

pifüt

DIE VENERIS

j

—

Ad Chriftum patientem.

10

ESU in doloribus pofite, atque in calamitati-

Y

bus plané propter me demerfe & defixe ! Heu

(f

me ! qualis tu es propter me & quàm ego dif-

|

an) [

fimilis Tibi in hoc ftatu tuo ? Heu ! quàm prz

erubefcendà mollitie me

à horreo potius & eru-

J

befco

j|

& fugio effe fimilis Tibi, vel in modico :

licet hic «rumnofus ftatus omai jure mihi fit de-

bitiíli-

332

42 (o) 89

iliffimo & peccatori & omnis

bitiffimus, quipp

füpplicii reo.

(; 1ui unice Amator & Benefactor

JESU largire mihi paífionis tue , cujus ego pr&

omnibus aliis peccatoribus caufa maxima fun,

fru&um hunc precipue, ut fiam tibi quàm fimil-

limus in afflictione, in contenrptu, in paupertate,

in doloribus & opprobriis in cruce, in morte, O

mi Jefu ! fuftenta, corrobora,vires & animos adde,

tiam & efficaciam largire miffello huic

perfeveran

patiendi

m

ecum & pro Te. Fac me dignum, ha-

bere con

fortium & guftum, & famem crucis tuz,

ut gigntïs fia

m glorià Tuà, Amen.

IE SABBATI,

AdBeatiffimamVirginemMariam.

Retiofiffima atque fuper omnes creaturas

dile&a Deo, Dei Mater & Virgo facrata

P

MARIA: Agnofco &confiteor me omném-

que Dei Ecclefiam, quin, & creaturam Dei uni-

verfam imparem plané, imó indignam ,

laudare

honora«

pro mer

itó

tuo amare ,

re Te,

Propterea & meo & totius Ecclefie , &

univerfe creature nomine, & debito, & affectu

& fpiritu conatüque devotiffimo, fupplex clamo

ad Te: Dignare me, laudare Te. exaltare te, ho-

norificare te, omnibus tibi, licét imparibus, debi-

tis tamen atque placitis obfequiis demereri te;

laudibüsque & obfequiis tuis impendi ac immori,

Propter te, propt

er Filium tuum Deum meun,

omniümque noftrüm, Ó Virgo facrata,

ó VirgoMa-

ter dile&a, ó Virgo & Mater DEI ! Amen.

D P NTS

At

n

W

m

x Bem-

Qj e

Tij

7

E, 1 m )

V

]

Y miïïello-hj.:;

1:digun,

|

fan[w iA

|

]

!

merin

m

mnæ eu

ü

|

19

r m

atram

M

J) 100

"2

is Edl !

T

)

fj

.e.x*ah;'*

ynpat

J$ (2

)

:.j D'xi*-lvï*

o

g

i

$

— EE — —— a

d W.

A

A

p

E

E

Es

i

3

s

P

$5

a

*

;5

a

x

E s

L

v d

x

P

:

ï

[

H

i

[ 4

-ï;-

*

d

i

r

*

z

j

*

n

E

dR

&

d

d

-

E

uF

E

E«

d

E I

o

*

iE

x

À

Y s

-

$as

3. d

E

9

Ut

M ARUT

z.

3

d

3

*»

5

g'g.-*.,,ä

D

d A

*'3»

u

d

|

2

C3T

M e

:

z

E

£

4

n

m

x*

$

$

4

e-?

a

OM

AT

as

54

^s

j

*

-

25

g

X

ed

L.

-

*

d

':

.

aT

Ts

*

apH

h

d

$;

gï

H

T

"

»

t

:

VA

L-yï:

a

b

a

2l

:

g

R

&

d

rv

*

u

d

;

Pa

s

as

L

Yi

*

X

i

T od

M

iE

2*

N

s

5

x« d

^

Va

v

D EM

u

T us a

:

v

E*

d

J

2

d

E

0.

d

iM

)

N A UE

as

x

Y

x

fs

n

-ï

A

xj

FOT

:

M

n

E

d

$

"

m

U.

E

*

i

»

i

:

$

r

a

do

h

Ó

"

Jf

ub

W

Á

E

:

x

L

»

22

m

A:

d

s*

E

37

As

du

UM

3-

*5

3v

r

E

ZN

ARU

OK

*

7c$

j

Y

*s

Y

A

2j

z

i

m

d

a

X

Z

U

::

*

p«

5;:

309

22

;

?3)

J

x

"2

p

d M

3

z

Y

s

j*

i

]

ï;

J

i

4l

[

V:

S?

1

j2

E

"

hr

a

PO

2

*

d

*

[l

]

Gb

b

:l

;

z

4

g

2

P

P

RA

2

3x

j*

É

$

a^

3

«

$9.

äia

:

m

i u"

*

j

"^

3

2

A

PO

x

PA

X

"

p

p

d

";

nE

d

3

W

t

i

z

p

;

M

ä

um

X

o

—

W

p

EA

prumm

2

eo

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

-t

r

—

g

e

i

ä

U

COMMENTARIT

a

l.:.ä

THEOLOGICO- HISTORE-

DE FESTIS

m

e

JESU CHRIS- -

p

D. MARUE VIRGI

e

—2

E

T

OLIM

AL Ewinentiffno €3. ReverendifTi— . g

SICE CARDINTLLE

e

PROSPERO »r LAMBERT—

Archiepifcopo Bononienfi & S. R. T. m

Monpó SawNcrTIssIMO D.

N:

7

. BENEDICTO XIV.

CONSCRIPTI,

mml

NUNC VERO LATINITATE D

m

* Ahue Cosmgr egatzonz Mm

Academice Molshemenji

Sub titnla

Wlwllllülw

4

ä

B. V. MARI

-4—.—

AB ANGELO9 SALUTE-o

IN.STRENAM QBLüftErE-

ANNO'. M D CC XEVE

sx

x

o &T C* £s DA

---—uþ—

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

i

IIHHlll'HIHHH'HHIIIH,HIHHH,1HIHH44HIHHll'lllHHlWlllHlN