Gh700
author: Sartori, Tiberius andWidmann, FranzandRieger, Johann Martin

£

2 du

a

n

,

Mp

MC Ls

d

x

,?

:

»

L

d

N

?

M

E*

æx

$x

p

*t

d

.

T*O'Nk....

i

k5

P

?;

*

d

Ín

g,

!

E

p6

E us

t

a

EE

3

d

-

Ed

TM

Y*5

as

XX

:

»

3f

X

v*

; d

d

E

M

"N

;ä

,

*';a

,.ä:

R

T.

i

f:

P

p

-

LA

T E

Üx

dl

L

x

L. L

P

??

2

)

./?

24

À

g Mi CUM

as n .

4

j

Ls

:kz

j/

d

i

b/

J

Shà

Q»

í

"EE

Y

?&'

M

*

T

"V

)

Y

/

ïi'-

'*X*i'eg

38

j

x

XW!/!

-

A

P

j

/X

ï;

g

A*

X CN

SSPR

i, MT

Á

Af

r

x

v

s

35'&5 "a

ä"(

x

3

*v

d

3

r d

N

PA

.

MK

N

".

" d

Y^

N

w

Av

:

d.

2N

R

r

i

N

H

ï"

?

V

Ws

sdet

Mi

* X

hr

*

t

d

*;/0/

U

t

ä)ä

Nb

*

X

:

ï

h

A

?M

.

QF

L.

ET

K

SsweqecsliM.- ONNÉS T

Es m U Ll m

à

ts

——

K

l

w

M

W

WA

BEésne L AAE LAU,

i a. ia

EE

zi AMEABARRIERO N ARU OM

u

Rþ

POSITIONES

CRITICAE

in

HISTORIAM

ECCLESIAE

CHRISTIANAE UNIVERSAM,

quas

SUB GRATIOSIS AUSPICIIS

REVERENDISSIMI ; PERILLUSTRIS, AC ÁAMPLISSIMIY

1

DOMINI DOMINI

"GREGORII-

S. R I PRAESULIS

(;-'7

&

Imperialis. Mouaflerii Zmij?ïlteïgükgf

$ o

A.B.D A"PES.

FIGILANTISSIMI 6$c, &;,

Eruditorum tum quaeftionibus ; tum

Impugnationibus

propofuit

P. TIBERIUS SCHNEIDER

Benedi&inus Zwifaltenfis *

JDefeudentibus

RR. FFr. Franc. Salefio Widmann , et

loan. Martino Rieger , eiusdem

Coenobii Profeffis .

Die 3. Septembrir

ANNO cI» I CC LXXXVII.

p

L

(

^

toria eft igjfig temporum , iNuntia vetuftatis ,

Vita memoriae ,. .Lus

verilatis , Magifira vilae ,

CicEenO L, 2. de Orat.

Studiwm prope . divinum.

ad Quint. Frat.

ï.mg«

j

REVERENDISSIMO ,

PERILLUSTRI , ^c AMPLISSIMO

DOMINO DOMINO

tl

)—GREGORIO

i

S. RUE

Orat.

PRAESULI

Imperialis Monafterii Ziwifaltenfis

O, Sa Bo

ERE

VIGILANTISSIMO €sc. ,

Patri ac Moecenati

Suo plurimum gratiofo &c. &c.

D

K W

RU [

[icre

Rfut

[7777,

17'011;;

']7072 I

"

(TUDy

Reverendiffime,

Perilluftris , ac. Ampliffime

S. R. I. Praeful,

" Domine Pater , ac Moecenas

Clementiffime !

äz;älmm*em im ipfo Hiflorise Ecclefia-

Jicae limime iujurisms (irro garegi - Tibi s

Reverendiffigge P-ATER ! fü cuiuscumque

demumi alterius , quàms TUERS bomoribus

lucubrationes basce 7/160$ l.rz;/ioricas dedicare

22022 "vETerver,

TUO quippe confilio , TUO patermo

favori debemt , quod extemt ;

TUAE

« i

gro*uia

ä

j

f:

At

providentiae , providoque juJui , quod im

[m

pzzblicum prodeant.

T

[//]

Haud equidem abs ve comfido , clemen-

vt

ter acceptos, quim et jucundos TIBI fore

primos iflos im explamandis biflovicarum

10

verum , cum [acrarum y tum profanarum

L

antiquioribus pariter , ac. vecentioribus tu10-

e

wauenutis , et velideo smaxime arduos co-

i m

quitus

qgatus:ueos: attüwuen bauc eandem ob cau[-

l 77

Jfam , quia primi fzmt/, et ita prümi labo-

ves , ut ex bac- difciplima difficile fuerit

hat

auteriores eiusdem. avgusneuti praelo [ub-

j

jeddos , et im lucem editos demon[trave 5

;

n

[j

?

L

u

2011 imunerito snetuerem . fibila. suultorum

a

fovs. adverfantium ora;. mifi TUO clemen-

f fllt«

ier eosdem) foventis in[cripti fuiffemt '.:No-

j

duni

o$ (

4 4

Hoc

Itj

Hoc -te&fi praefidio 2suediam. sumc. in

dignit

aciegs tuto [fefe proüciumt.

Sicut ' enim

alund

genuinmm veritatem propugnare Jatagunt ;

dothi

4a ^ veruatis in TE Patrouum . babent ^

in /

ac -- Defen[ovem.

Quis . euim

JTUUM

CO?ilp[I'

[

2

ignoret. iutemevatae veritatis fludium

dir ,

ÀNotus. praeterea. TUUS anmpliffiums | ad

'

TALT

fluidia. Fitevavum. wuiverfun. affc&lus , quem

C0ntqer

pridem snbibfli , munc autem ad infulae

tilgy

digui-

—

"t i

dignitatem. eveffus. oblata- quirois occafiotie

&tl

abunde prodis.

Notus eruditiomis. ,. ac

»

(

)

do&rinae tbefaurus , quem dum «ver[abaris

Joty

i ffudis , TIBIMET — locupletffium

UM

comparabas.

Notus demique suirabilis ar-

m ?

dor , eundem . the[aurum. cum . alüs .com-

r

inunicandi , et ommis generis eruditiouem

Jf

comvenientem, cum veligiofo flatu , pro -

ilae

ribus promovendi.

o

,

4 s

Sane

Sane mibil.S. Ordimi moflro congruen-

$t p

sus , mibil utilius Ecclefiae , mibi ila-

o E

ffrius. ovbi. literato. praeftare : pofJes.

(um

Num quae ?uaior bodiermis emaximre

;?Mffä

semporibus weceffitas , quam. [acros Eccle-

qui

füae Miiftros , et. qui ad alios z'njiitum—

Te

ul

dos. imitiantur , [ublimüovibus literis üc: di-

Ti

Jeiplimis optime. caltos effe ?

Quue vero

ls;

literae , quae . di[ciplinae smaiove babeztum

urmj

LU

npruet»

ij dlü-

ím pretio, quae suagis ad finem intentum

ab Ecclefia con[equendum: adcommnodatae ,

quam. bifloviae. facrae. pariter ac. profanae

7717

Volvoamus , revoloaumus libros:

frudium ?

Fie:

quid plerumque mifi magnami ex antiqui-

ifitue-

iate verumi ge[flarum partem) comtinent ?

a [f"

Recentium. Scriptorum) pev[piciamus libel-

ijg 0

los; ommüa -«veteribus ex momumentis dee

ahont

suonftrare commitumtur ; quim etimm pri-

y

vatis

I

l

vatis i2 collequis , et im publicis congref-

17

fibus audiumtar , laudantur : , carpumur

F

gefía Principum ; wwaducumur quamtum.

D7

vis praeckma. Pontifictum. a&a , et vlituta:

comtra ; permiciofiffisna mosmaullorum | con-

fulio

filia , macbimatioues iniquiffnae. , — facla

i d

peffuma. — Jaudibus |ad. coelum | extollumtur ,

biffovica veritate im tsausverfum ada.

ftid

T.

Huee

/Ü]

/

Haec toleranda, baec diffinmilanda: fint ?

Ht

Num , occafioue data , vel accepto amam

IOT

dato fufitates vetundendi , filere mos. com-

lll

venmit,aut infmuti ore loqui ? Super-

(0f]«

fedeo. pluribus.

REVERENDISSIME PATER! vel

fïä-'ï

TT P

ex bis ingens wnownentumi vei mo[hrae per-

fpicis; per[picis suearum. inflitutionum. fz-

l.

1

9. otque utumm votis TUIS , rei lite-

vüride

D

varide THaXiMe proficuis , mwea qualiscum-

graf

que ve[poudeat opera !

1100) Q

De quo.( fi dicere liceat ) uibimet iure

10 y

blandior , id' umumnz efh, mulls me peper-

77

ciffe laboribus , queis veritates . bifloricas im

177

taptam lucem protrabevem 5 ut et fücilius

polfeut. intelligi a tyrouibus , üdemque bis

probe perfpeGtis , im. quibuslibet . alüs - difci-

pliuis egregios ; jhcz'llimosque poflbac. pro»

gre[-

173

ereffas e[fent babituri. Quam ob vem fi

207 opus , [altem. conatus clememter accep-

i u

tos , mosque amplifamis füvoribus 'UIS

[/Jþïüö"/"

anunquami :onm commuendatos babeto , qui

icds 1f

Jumus

ficus

Reverendiffimae ,

uc s

Perilluftris , ac Ampliffimae

PATERNITATIS TUAE

! dlf'l

[ pto |

"

Fiii obfequentiffimi

P. TIBERIUS SCHNEIDER ;

Praefes , et

FFr Defendentes.

41.-

E

f

PA )

Pa

iv

/W

[ x

:

fafíica

füt, ^

inter í

fcile

frültas

lümina

C()mpc1

Edj

Captui

[

AC

L

1

s

p

-

N

MOR s

s

"-SOU-

ex X5

s

o6-

X d

Erudito Le&öri

Sqlutem.

»

Uattus iam vergit annus, ex quo

Q

mihi' tradendae difcipulis eccle-

fiafticae hiftoriae provincia demandata

fuit. Obtemperabam iuffui; fed quantas

inter fufcepti laboris difficultates , haud

facile di&u eft . Etenim non nifi per

multas ambages ; et vafta diffufaque vo-

lumina materias primum conquirere; dein

compendiarium in ordinem conquifitas

redigere neceffüm habui ; quo tyronum

1 captui facilius adcommodarentur. Tan-.

B

dem

Doi

dem, Deo iuvante , fupremam huic opeti

itmx H

manum impofüi: fed quam feliciter ?. —

Qlit ; «

Tudicium penes eruditos, ct aequos rerum

aeítimatores efto.

fiones -

tjroni

Sifto heic fententias extractas , ac the-

polit.

E:s ,e quibus eruditus Ledor operis mei

Ta

manu fcripti ; nón editi typographeo,

fonavi

pretium facile'(ni fallor) metiri potetit,

cfia c

Primarius ; in quem intendebam , finis

pettum

hic erat, ut noftrae cumprimis germaniae

Qiceba

ftatum cum politicum , tum ecclefiafti-

Cadre

cum brevi quidem , fed plana tamen ; et

QU ft

perfpicua methodo depingerem , et huic

fuum

praecipue meas praeceptiones hiftoricas

frdatoi

adcommodarem.

entiur

Ad ipfum opus quod attinet; Prole-

Numin

comena mutuatus füm ex clariff, virorum

ditis,

D. IOANNIS JUNGII , ac D, MAT-

I.]

THIAE DANNENMAYERI praeclaris

TINQ

ópufculis ; quibus quidquam addere, fu-

C[Ul]k (

pétvacaneum foret,

í

Por-

C optti

Porro fingulis feculis pro. more alio-

er?

rum Hiftoriam definire , vel ideo difpli-

TCLUIT]

cuit ; quod plura capita , pluresque divi-

fiones inde viderentur emerfürae , quam

tyronibus forte' commodum — exiftimari

xc the

TI$ fücl

poiïit.

Tales 1taque temporum E pochas de-

ib

potent

fianaw ; queis praecipua quaedam in Ec-

clefia contieiffe , vel immutata fuiffe com-

n, f

Tafilde

pertum habebam. Ims» quidem Epocham

ducebam ab OCTAVIANO AUGUSTO

e(ratti

caefare usque ad CONSTANTINUM M

nen, &

quo regnante chriftiana Respublica caput

t huic

fuum e fqualore funeftae cladis Chrifti

(oricas

fedatorum fuftollere coepit, fuperftitiofis

gentium ritibus palam damnatis , templis

Prol

Numini chriftano ubique terrarum con-

ditis

AfOfUffi

MAT

II. Epocha extenditut a CONSTAN-

eclat

TINO M

ique ad CAROLUM M.

eï.C;j

eums opera Ecclefiae in partibus occi.

fot

B5

den-

dentis tranquillitas , et Imperio , iisdem

cilha

in terris pridem collapfo , caefarea digni—

Qunam

tas eft reftituta.

Tn

III. Epöcha compleditur tempota ,

quae praeterierunt a CAROLO M. ad

tis f

regimen usque RUDOLPHI I. Habspur-

CUins p

alietm

gici , Domus Habsputgico - Auftr-iacaq

Pattis.

Fabebi

0b at

IV. demum Epocha continuatur a

foríitan

RUDOLPHO I. usque ad invidiffimum ,

magig (

et femper Auguítum Caefarem noftrum

Vetita

IOSEPHUM 4II,

et vale

Quaelibet harum. Epocharum feptem

capitibus abfolvetur ; quorum I. Augu-

ftos Imperatores enumerabit , et. ftatum

politicum defcribet: IL Otriginem , et

propagationem Ecclefiae fan&ae

IlL Romanos Pontifices , et Ecclefiae

IV. Scriptores ecclefiafticos :

regimen :

V. Haereticos , et Schismaticos: VI, Con-

cilia

» lisdem

cilia :

VIL Orthodoxam Ecclefiae do-

4 digti-

Grinam , difciplinamque.

mpott,

En tibi , Le&or erudite ! brevem to-

Md

tius meae lucubrationis epitomen ; de

fabsput-

cuius pretio tuum , omni ftudio partium

uitnacae

alienum ,

iudicium | avidus

praeftolor.

Habebis me (nihil omnino dübita) vel

Ob acerrimam reprehenfionem dete&tae

tuatur &

all

forfitan h

CLlb

ucinationis meae tibi tanto

(fimutm

magis obítridum , quanto magis doceri

agtrom

veritatem votis omnibus expeto, Fave,

et vale !

feptem

, Augi-

- ffatum

netm » [

RS

1da€ :

0

557

cclefae

"45 t3.

N

u s

É

* ä

Caftict s

VL Con.

cija

z TP

aX QD

&tcide

düm,

lnmut

fhus j

fs CY

Z

S

N

VR

(ofi

(j

— -

M

See:

PA

erx

W

CY

QY

29

2

SS

3

(

)

(-F

A

)

m

N

»

9j

M

r

SSA-

-

IN

A

INTROBUCTK)

HISTORIAM ECCLESIASTICAM.

E

—

I

z

8

ANotio , divifio , et utilitas

e'cclgäajiicae - Hifloriae.

i'dinatam complexionem eorum me«-

morabilium , quae in Ecclefia Drx

acciderunt, et ad ftatum Eius vel amplifican-

dum , vel extenuandum , vel quomodocunqué

immutandum aliquod pondus attulerunt; voca-

mus JHiflorium ecclefafticam.

II

24 qT

iL Porro Hiftoricus vel res memorabiles in

feü qu

uiverfa Ecclefia geftas fine difcrimine Jocorum,

fennt ;

temporum , aut hominum fibi enarrare propo-

li, q

nit; et tum dicitur «niver[alis :

fatu, d

vel ad aliqua

liloricoi

duntaxat loca , tempora , vel genus hominum

tiotiem

eccleftafticorum reftringitur ; et tum particula-

-ir: vel denique fimgularit cuiusdam eventus,

jots qri

e. g. Concilii Tridentini rationes "parratione fua

) an

complexus eft

et tum fimngularem

fcripfiffe

j qu

dmtux P

irium )

IlI. His praemiffis : ftudium Hiftoriae *eccle-

lfs

fiafticae Hermeneutae: Sacro , et Patroloso; nec

UT

non Theologiae dogmaticae , pafloralis , polemicae ,

moralis

L

qurisque- ecclefiaflicà candidatis , fi non

neceffarium , utiliffüi(pum faltem effe afferimus.

VeH]f(

dotes , €

; S. II

t qu

Fonutium , et. bifloricorum fubfidiorum

*

À

qotioues ,.et dotes.

) T

Coni TOU

IV. Tota fides hiftorica nitiur au&oritate eo-

AUO ODYas

rum , qui teftantur de fa&o quodam.

Sunt

Perütetib

autem teftes alii 12) qui rationem ultimam in

Yi5 ex 'rey

fe continent , cur fattum habeatur fide dienum,

(b Em«

feu

M'Ilptxom

$625 a?

übiles Y

feu qui-ex nullo alio , qui faltem extet , liau-

locorum,

ferunt ; et hi nobis funt fonter

3.) Sunt

Ie yropoe

alu

qui ex anterioribus hauferunt notitiam

d- aliqu.

fa&i , quod perhibent; et hos vocamus tefler , feu

10mmmutm

fifloricos Subfidiarior.

) Quodfi teftis. narra-

tionem fuam

ex nullo alio hauferit

eft

partitlte

eVeDUUS ,

fous primae claffu : i ex. alio fonte hauferit , qui

Li0ne 1ud

non amplius extet , nobis fons eft fecundae. claf-

fcripffe

f

ualis ferme eft EUSEBIUS in hiftoria

trium priorum feculorum. |4.) Fontium primae

P «eCCIe

claffis alii fünt fripti (2), alii mom [rripti (b)5

705 f€C

quos rurfus in publicos , et privator diftribuimus.

Q?

f non

V. In ommnibus hisce teftibus , five Fonte:,

ferimus.

five szimzrz Jubfidiarii fuerint , requirimus . ceu

dotes , Seientiam , qua potuerint , et Sincerita-

tem , qua voluerint dicere verum.

A 5

VI.

1l

4

(a) Inter fontes publicos ftripios numeramus Acta

Conciliorum ; Decreta Pontificum ; Libros liturgicoss

ate e0

Apologiías ; Diplomata Principumi in rebus ad ecclefiam

Sut

pertinentibus; Acta publica ,-et privilegia de Religio-

nis exercitio , et quae funt reliqua, horum fimilia.

"I 1ü

(b) Eiusmodi funt Statuae ; Nutmifmata ; Lapides ;

jgnüma

Infcnptxones ; Epitephia &c,

feu

9 26 q7

V. Tlii ergo teítes , qui rem neque neceffario

quam ]

fciverunt , neque fcire etiam potuerunt , nullius

Tonter

nobis fant auGoritatis ; ficut et ii de finceri-

candis

tate nobis fufpe&i fünt, quibus non modo nulla

3 Qu

veri dicendi neceffitas fuit impofita , fed etiam

Án quo

graves fuerunt eius celandae. cauffae.

His ex

tur ae

cauffis vix ullam tribuimus fidem Au&ori vitae

houd :

CLEMENTIS XIV. Dno CZRACCIOLI. .. Is

ATHZ

enim nec Romae tempore eius pontificatus

tum j

praefens., nec negotiorum particeps , nec ,.fi

quis i

fcriptori literarum D. Caraccioli (^ ILettres a Mr.

ulto:

Caractioli ... a Parir 1776.) fides eft , idoneis

Wer 2

commentariis fuit inftru&us , utpote quos a P.

tionis

CASTAN ; et quidem nt ille' ait , ftudio par-

deta e)

Val à

tium infe&os , fubmiffos habuit.

Torum e

G. III.

alisqu

. De prima Hiflorici dote , et djverfis

fa, ill

etam -

Fidei bifioricae . gradibus.

alteto

VII. Quia varia in variis hiftoricis effe poteft

feffiome

[cientia , patet varios etiam inde fidei hiftoricae

lo

gradus orir. Primum fidei hiftoricae gradum

m

.....

Q][

obtinent teftes, in quibus veri tam perfpiciendi,

quam

E 27 q$

lecefrio

quam dicendi necelfitas elucet , cuiusmodi funt

, Düllius

Fontes publici [cripti. n hisce fontibus diiudi-

» ffncerje

candis non una caütela opus eft.

1.) Fons ;

odo nul

in quo quaeftiones et controverfiae ventilantur,

d etiam

in quo item perfonae, fa&ta,et vócabula memoran-

His ex

tur aetate fontis pofteriora , fuppofitionis labé

o vitae

haud caret.

Ex hoc criterio fynbolum , S.

(LL. ls

ATHANASIO yaffim adfcriptum , ceu genui-

üficatus

num ipfius foetum non agnofcimus.

2.) Si

. mc, f

quis liber ab iis , qui vel eodem , vel non

4 u Jlïr..

multo poft, quo edebatur tempore , degebant,

, idoneis

inter adulterinos numeratus fuerit , legitima-

quosà P.

tionis gratia non donetur, nifi id gravia pon-

idio pat«

dera exigere videantur. Et vel inde haud par-

vam adícribimus. au&toritatem . Catalogo .Scrip-

torum ecclefiaft. a D. HIERONT MO , PHOTIO,

alisque concinnato. 3.) Spuria cenfemus ope-

T

ra , in quibus: notabilis eft ftyli diverfitas , vel

etiam in quorum uno audor affirmat , quod in

altero negat, nifi forte ex propria ipfius. cone

feffione, vel aliunde conftet, fe proprias retra-

,)H'e pOteit

jiftoriae

Gafle fententias. Exemplum luculentum da*

, gadom

mus in Jetra&atiombus S. Augultini.

£chiendi7

guam

vu -

QQP*J 2853(

confida

VIII.. Eundem au&oritatis gradum affignamus

T d

Fontibur. n fcriptis , dummodo Lapider ,. Sta-

trad

tuae , Infcriptionesque non. fuerint longa vetuftate

quod e

nimis attritae , aut alias obfcurae ; IVummi vero

fat e

genuini

non aduiterin]

Miramur fane,. quo-

nam ex fundamento quidam Proteftantium , ex

(€——

plumbis ilis Rom. Pontificum medii aevi, in

liquam

quibus. S. PAULUS dextram , S. PETRUS

n enm

vero finiffram tenet

primatum PrrRo abiu-

s Deda ,

dicare audeant

» poüm

4 iUOgIs

X. Gradwn . auctoritatis | fecundum | obtinent

s Credita

ipfi

itorum auc&ores , aut rebus geftis prae-

5 9s ent

fentes ; dümmiodo eiusmodi teftibus regulae de

» Anton

re&o ufíuü fenfüum, uti et horum fillaciae,

p (edit g

ludibria ,

1udicii

nimis

»Qquam n

phantafiae

atque

His confi-

» QU bUSn

praecipitis pericula perfpecta fint

» LLCT, 1

deratis fufpectae nobis redduntur hominum fà-

»Qores

nàticorum vifiones ; et multa miracula (2) vel

» Ut eya

corn-

» tiemori

DEU

(2) Audiamus Melchiorem Canmm , qui in Locis

Bhttoy [

theol. c. Vl. p. 6z3. de quibusdam ita commentatur:

füam Wüte

» Lheologum admoneri operae pretium eft , ne id illi

àpud fnf

,ftatim perfuafum fit , omnia , quae magni auctores

petdan

d fcrxpfermt undique effe perfe&a. Nam et labüntur

ali-

3ro il |

o 29 :,557"

!

lpnamis

confi&a , vel faltem incerta effe depreliendimus

e

U. -

Tvrtüi gradur funt teftes ili ; qui rem , quam

vetuffate

tradunt , ex publicis -monumentis hauferunt:

quod éx eo dignofcimus, fi fcriptor r.) ido-

iil Yero

neam eorum infpiciendorum habuerit faculta-

, quoe

Im, ex

"4

tem

ed , In

» aiquando , ut ille ait, et oneri cadunt.

Summi

ETRUS

,, enim fant'; homines tamea.

Quae ego: etiam , de

Q abit-

»DBeda, atque Gregorio jure fortaffe ac vere dicere

, poflum : quorum ille.in hiftoria Anglorum ; hic im

, dialogis quaedam miracula , fcribunt vulgo ja&titata et

obtinent

», Credita, quae huius praefertim feculi Ariftarchi-incerta

S pï'&?-

; effe cenfebunt.

.. De Vincentio Bellovacenfi et 'D,

?

,,Antonino liberius judico , quorum uterque non tam

guï;;e de

h

llaci

€,

, dedit operam , ut res veras , certasque defcriberet ,

Tiifmls

,»quam ne nihil omnino praeteriret , quod fcriptum in

, quibuslibet fchedulis reperiretur. Quam ob rem boni

s conti-

»licet , ac minime fallaces viri , quia tamen nec au-

m f«

» €tores eos, e quibus füos exfcripfere libros, diligen-

()d

,ter examinarunt , nec res juftis libratas ponderibus

con

, memoriae prodiderunt , apud criticos , atque feveros

—

—

, 2uCtoritate carent.,, Etfane, ait Muratorins de ige

f LOCiS

geniorum. WModerat. IL, I11. c. x1. . veritas falfitate ad

entatur:

fuam tutelam non indiget, et falía facere poffunt , ut

se 101l

apud füfpiciofos homines au&toritatem vera quoque de«

quAores

perdant. JNumquid Deus indiget vefiro mendagio 2 u

fapontor

pro illo loquamini dolos ? Yob, XJIL 7,

dl

$530gq7

tem: 2.) fiin iis indagandis et examinandis

et, ceu

iuftam impenderit induftriam. Ex his.cauffis

fitionas «

annales Ferdinandei, a KrevENHüLLERO .cone

illaltrs

Ícripti ; nec non Hiftoria Pallaviciui de Triden-

anünitak

tino Concilio in fa&is., m'agnp nobis funt in

Ya foce

pretio.

yütit,

X. Quartum gradwm alfignamus iis, qui aut

$ Porn

zb ipfis fa&orum auctoribus , aut iis , qui rem,

de 1ebos

fuis. ufarparunt oculis , acceperünt. Raram ta-

(is prop

men eiusmodi teftes merentur fidem : plerique

CA f

enim , ipfa experientia tefte , vel negligenter

menda t

aufcultando , vel nova adiun&a ob verifimili-

Tiiofüm

tudinem affingendo , veritati vel addere , vel

Venwe

demere aliquid folent.

Unde e

XL Quiutum, etmerito ultimum au&toritatis

Jinloro,

gradum demandamus illis, qui , quod pia tra-

Wtüm f

ditz'one(b) ,aut communi fama ad eos perlatum

quibus r

eft

Vor, qui

(b) Non hie nobis fermo eft de traditionibus divi-

yis, aut divino apoftolicis , quae fidem pofcunt divi-

ln r

nam ; neque de traditionibus proprie ecclefiafticis , qua-

(0) Sie

lis eft e. g. illa de ufü formandae crucis in fronte:

Drobatdas

fed de privatis , et mere hiftoricis, quae pro ratione

Rib qud

auctoritatis varium , aut forte nullum merentur affen-

Vintis .M

füm.

Ws fües

&

ET

f 31 «2

mimndis

elt, ceu indubitatas veritates obh*udunt drae

ls. caifis

ditiones quod fpe&at; prima lex efto : eventus

ARO.. Ql

iluftris et publicus ;; quem vix uüllüs e com-

e Trden-

murnitate ignoraverit , et de quo continua in

; fünt in

illa focietate traditio , ab impoftore effingi haud

potuit. Talis eft, quae teftatur de condita a

qui aut

S. PETRo romana Ecclefia.

Traditiones vero

j qiien

de rebus minus illuftribus , et ab initio a pau-

Afam t

*is propagatae , ferinsque vulgatae , noh: nifl

etque

caute recipiendae.

Lex fecunda : Nulla reti-

n

:

lipentet

nenda traditio ,quae aperte fabulofum , füper-

erimill-

füitiofumque (c) quid contineat; quae cum re-

re , vel

velatione , aut cum rei geftae adiun&tis pugnet :

unde ex his reiicimus traditionem de .S. Chri-

(toritatis

ftophoro.

JFumam quod attinet , attendimus ,

[yZ'/l ii

utrum.Ícriptor fit aegualir eorum temporum ,

erlatum

quibus res geíta eft, nec ne; dein, an fcrip-

E/i

d

tpr , qui pofteriore etiam tempore vixerit , eam»

dem

pus divi-

unt divi-

(c) 'Sic jam An. 592. Synodus Caeforauguftana igne

(s , que

] f]k'h'c E

probandas ftatuit SanCtorum reliquias. Et quis igno-

o ratiore

rat, quid Concilium Trident. egerit in corrigendis Bre-

;Wï gl?:;f!l'

viarüis, Miffalibus? 'Quid BewEpxcrus XIV. medida-

tüus íuerit circa Brevierium quam emendatiffime

edendum.

$532 q7

dem rem ex literis publicis , aliove idoneo au-

gatdiohtt

&ore hauferit, vel non nifi ex incerto rumore.

Ácriptoru

Itaque. BENNO ,. quiquid ipfius muneri defe-

Cumima.

rant multi ex Proteftantibus, de vita et rebus

X ]

geftis GnEaonrzr VIL fcribeus , veritatis hifto-

utitur, -

ricae teítis idoneus nobis nou eft, ex eo. fo-

yerfatiot

lam, fi coetera abeffent ómnia, quod in ger-

Teticet ;

mania-perpetuo vixit , et de rebus .Pontificis

bet: et

non nifi:per incertam famam iuftrui potuit.

m füpr

toncili

Tüm noe

$. IV.

XII. ]

'De Jecunda

Hiflorici dote , quae

Dorifica:

eft Sinceritus.

Dabent. ,

ktitori

Ex mox allatis fidei hiftoticae gradibus equi-

inter Rog

dem innotefcit , utrum Hiftoricas fciverit , aut

lm 3 r

Ícire potüerit veritatem fa&i, de quo teftatur :

XV.(

at in his omnibus, fi a fide monimentorum

ül'is jea

publicorum difcefferis , ob id ipfum , quod ,

fator Jf

nulla premebatur veri dicendi neceífitate , at«

tendendum infuper, eft dicendi gemur , Patria,

Vg 1

Cer]oje (

Keligio , Faiilia , Zffe&liones animi : faepe quae

T55 geft

rem five antecedunt , five con[equuntur , nec non

tati

Ürüm at

*

-*Bæs;c&:

loteo ag«

Tüfore,

galioner - chironologicae , non nunquam aliorum

fcriptorum . füentium.

r defe-

De fingulis pauca Ípe-

cimina.

& tehus

tis hillo-

XIL. Hiftoricus , qui moderato dicendi genere

X 60 fü«

utitur, nil odio aut amori tribuit , neque ad-

verfariorum . facta deprimit , nec ; faorum vitia

dt gete

reticet; magnum finceritatis argumentum prae-

Pontcls

bet: et hinc mirum. in modum commendatur

Yotulc

jam. fupra laudati PALLAVICINI in hiftoria

concilii Trident. fides , qui etiam Epifcopos

rum noevos haud filet;

1

XIII. In laudandis iis , quae patrige funt ho-

norifica ; et contra , quae quidquam infamiae

habent , excufandis; raro videmus modum a

Icriptoribus fervari.

Sic in hiftoria diffidiorum

s equ

inter Rom. Pontifices ac Reges

, Ícriptorem it:)a-

ent , at

lum a gallo facile dignofces.

teftatut :

XIV. Quantum amore Religionir étiam a no-

yentoruim

flris peccatum fuerit , dici vix poteft: lamen-

; quüd )

tatur JMabillonius de- fludiis monafl. P. I[. c. g.

ate , d

£. 8. P. 153. 2 fcriptoribus ethnicis foepe fin-

P[lïi'i/h

ceriore calamo exaratas effe fuorum Heroum

zpe q!l&e

res geftàs, quam a chriftianis vitas Ss, Mar-

nec .non

tyrum et confefforum. Huius mali originem

fate

E

C

Afüs

$534 a

X

imprimiä malefanae cupidini in Religionis favo«

frguntur

rem fingendi miracula. (a): , fuperftitiofaeque

credulitati adfcribimus.

Hinc fen

n ol

XV. Non minus partium ftudium timendum

T,.

in rebus et hominibus eiusdem famüliae ; focie-

cdfotes ;

iatir , vel congregationir. Solent enim homines

Rditiam,

eiusdem. focietatis proprias fibi fovere opinio-

XUII

nes, et affe&us: hinc illa infidelitas in recen-

fendo, invidia in explicando , audacia in fup-

bulam il

primendo , temeritas in excufando. Hiftoriam

XX 1

congregationum de auxilis aliter defcribit Li-

funtum ,

vinus de Majer , aliter. Hyacinthus Serrs.

fleit u

XVL Affeflionzs animi qüod fpe&at , univer-

tatem X

fim videndum , utrum quis de amüco , an de

Tec amc

detrimen

hofle teftetur. Unde nec Platiua contra Paulum

tae , fiye

Il., nec jan[emifiae contra Jefuitas fcribentes

fidem merentur.

buties te

XVTI.

XX D

d

——

Ts ; ,

(2) De quodam Afise Presbytero commemorat Ter-

Confentia

qullianus Libr. de Bapt[m. qui Ob confi&as Puuli

debitis t

et Thedae peregrinationes gradu motus eft. Et quis

dubitet , fimili larvatae pietatis ftudio confarcinata effe

dä[', eï'l.lS

e. g. Sub AsprAs nomine A&a Apoftolorum ; fub

Tlentitim

nomine Lix:i Paffiones Ss. Petri et Pauli; et quae

Tupilo

fürit alia commenta.

* 3r «

DUSS

XVIIL Ex iis, quae rem antecedunt , vel con-

tiolaeque

[equuntur , non raro fa&i veritas intelligitur.

Hinc fene patet, fi etiam deeffent coetera om-

dmegdm

nia, denationem CowsTANTINI M. urbis ro-

j [oti

manae, immo totius ltaliae, quam eius fuüc-

homines

ceflores in imperio tranquille poffederant , effe

& opinio

fictitiam

]n TeC8n«

XVII. Ex rationibus chronologicis pariter fa-

in fuj

bulam ilam de Joasmma Payifa explodimus

Ehftoriam

XIX. Ad argumentum a fileutio au&orum de-

crbit Li«

fumtum , ut fit efficax , requirimus : ut talis

J

fileat 2u&ot

qui vel occafionem , vel neceffi-

untyer«

tatem loquendi habuit, quemque a relatione

j, n de

nec amor , nec livor, nec commodum , nec

j Paulum

detrimentum , et hoc quidem five in benis vi-

tae , five famae , nec ruditas feculi , aut bar-

cribentes

baries retinere valuit.

X

XX, De Con -aut Diffefu Scriporum. dici-

ii

mus: z.) fl p

lares coaevi in re palam gefta

yorat To

confentiant aut 2.) fi unus tantum coaevus,

&as. Fl

debitis tamen chara&eribus munitus , rem tra-

Et qus

dat; eiusmodi teftibus reliquorum diffenfus aut

«cinata

fb

filentium fidem haud detrahet.

Sine ullo ergo

futm ;

fcrupulo plenam fidem tr1bu1mus ili miraculo,

& qme

C 2

quod

$5 36 q7

uod S. Auguftinus /L. confeff. c. 7. refert :. fc.

Q1

F

coecum Mediol

€

i

i per plures annos notiffimum,

D

1

H

ad.cont

23

&um rel

i

quiarum $r. Gervafii et Pro-

Gtatus

u

ffo ;

U

[C .

fi etiam omnes alii . co«

iaf vilum recepi

hg

aevi fcriptores de hoc tacüiffent. ^3.) Si unus

Ecde

étiam pofterior rem tradat ex monimentis au-

thenticis hauftam , fed ab ae

qualibus aliter

i

U

narratam , ipforum aequalium , quin et anti-

c;

quiorum, qui non funt eius generis , diffenfus

contra illius fidem non valebit.

Quodfi 4.) au-

&ores fibi repugnare videantur, non ftatim

h

ipfüm fa&tum ceu confi&um repudiandum erit ,

fed videndum ,Íi forte legitima interpretatione

utriusque fides ftabiliri poffit; alias enim ipfa

JESU CHRISTI miracula ceu fuüppofititia re-

pudianda forent.

DPüm.

Tio

aec ex celeberrimis DD. NIATH..

Atque

trifes n

DaxxENSMAYERO , Joaw. Juxaxo , Douico

videlicet

Brck, alisque mutuata, neceffario praemit-

tiam :j

tenda cenfuimus , ut legæntiþus , rerumque

Xat, (et

minus peritis indicemus , queis innixi princi-

us ff

piis certa ab incertis , dubiisque fecernamus.

iïäque &

Sit ergo

Tl vidi

1. i

Epo-

$- 37

:

Í

en

k

iffimum,

EPOCHA' L

& Pn-

Status Imperii Romani civilis ab

?. d («

Augufto ad Conftantinum M.

I utus

Et

ontis dU

Ecclefiafticus a Petro Aooftolo

h

s aliter

usque ad Sylveftrum 1.

& ant«

&

-

)

AESSISUA QH CMsL N PIEST PUR

.

Pt

N

dilfenfo

AA

1g

] ) QU«

& T.

n fatim

üm ent,

- JDmpervatores , et. Status

retatione

luperii Rom. Civilis.

pj ip

ii Ie

Defïciente, quem Roma debellaret ,

hofte extero, fuis in vifceribus

; BTATH-

triftes ruinae cauffas invenit , luxum

Joxv1do

videlicet, et infraenatam morum licen-

praemit-

tiam, cui compefcendae folus dunta-

erumque

xat, ceteris füba&tis , Imperator füpre-

fnus fuffcere poffe videbetur.

j printe

Cae[ar

itaque et generis nobilitate , et decen-

emamllso

nali victoria infignis , rerum fummam

fuae unius poteftatis fecit ; et Jicet ex

p

C 3

al

"

V 398 «2

e&: 10

altiffimo imperii faftigio , Bruti vio-

QUIAVIC

lenta manu-deturbaretur ; vincula ta-

I)

men Patriae iniecta ilius interfeQtio

mos A

mequaquam disrupit. OGUavio Caefaris

fatien

Nepote , iam fucceffionis iure folium

a Pilat

paternum confcendente. Eius iam et

fe, & .

fuccefforum : fa&a. infigniora examina-

Tatum

bimus, praecipue quae propius nos. tan-

Teribete

gere videbuntur,

Jl

M

15 O&nviur Cae[ar Zuguflur. favebat

"

Imperato- Judaeis , iuffitque,, ut in templo Jero-

Roman

res l.-

Wum 1

culi

.Se- folymitano quotidianae vi&imae fuis

chiita

fümptibus DEO altiffimo ma&arentur.

s (2)

Ij)

Sub tempus , quo Chllrtius natu:

eft

o ort

h]

quid

U

Til

(2) Cum , toto orbe paccato , poft condi-

Tomani

tam urbem tertio templum Jani elauderetur;

——

inceft Aagufmnr cupido nofcendi , quot

1nortalium Romanae ditioni parerent ; itaque

edihls QR

cenfüm toto orbe agi praecepit , qua occa-

Qto x

fione Maria cum lofepho Bethlehemum pro-

ltne us

feCi fünt, nomina fua daturi apud hos, qui

Secwimm

lits Tet

cenfuüi praefe&ï' erant , ibidemque , oppido

advenis nimium quantum iam referto , extra

ng*&rgm

portam in tugurio hofpitari coaGti funt ; ubi

Vldi' Bïg

edi-

h. I*'Mg,

9 39 7

TUbl Vit-

eft, nomen item JDomini dcceptare re»

ncula t2

culavit.

1l Tüberium , et Calteula

infenfiffi-

TMM

]n chriftianos

| Caehris

mos habuerunt Judaei.

'e fohum

tamen nihil eft molitus. Tiberius ; imo

s. lam et

Pilato de Chrifti crucifixi refurrectio-

examinas

ne,et miraculis certio

fattus , ad fe-

: 105 Lal«

natum retulit

ut Deorum numero ad-

fcriberetur.

HL) Claudiur Alexandrinis, non item

; favebat

liberum

Relieionis

p[o Jezo-«

Romanis Judaeis

immo . hos

üna cum

nae füs

ufum permifit ,

chriftüianis urbe eiecit.

Ciarentur.

atus (à)

IV.) Prima in Chrifti fideles perfecu-

at

tio orta eft. füb Jomiko lVerone; et

—

quidem non Romae tantum, fed in

romanis quoque

provinciis.

Praeter

Poþ' conos

Jandereau;

C 4

ali-

n[fx ; un

editus eft in lucem JESUS €HRISTUS.

" lmque

Quo autem praecife anno id acciderit , ad

qua 00*

hunc usque diem definiri certo nom potuit.

xnutrt PTO'

Secundum. fententiam a chronologis commu-

| hos (l

[j PIdO

Dius receptam annus Chrifdi natalis aeram.

1

yio, 02

vulgcarem integro quadriennio antevertit,

Vide Brev. Berti P. 1. pag. 72. & Ifagogen

[ jnt Ub

le. fungii pag. 115

ed-

* 40s7 —

alios hic PÉTRUS , et PAULUS verae

que iil

religionis wKmge cecidere.

ab nl

V.) Sub Ze[pafiano expugnata eft Je-

Grego

rofolyma , et iudaeis imperatum , ut

fabula

didrachma, quod in templum quot an-

Vil

nis inferre folebant, Jovi Capitolino

fetiort

penderent.

Jabem

Q ,

VL) Romam , füb Domitiani tyran-

glone

nide non chriftianorum tantum , fed et

Tus.,

civium fanguini innatantem, novus qui-

dam prifinae felicitatis radius refpe-

fcripfa:

I

Xit ; JVerva (b) ad. clavum fedente ; at

eo imperii fui anno II. extin&o, 77a-

—

iznus eius filius adoptivus Imperator

(c) i

TiüUS , g

falutatur.

De D«

VIL) Traigmus tum ob virtutes , tam

Süyrom

Ímperato-

res fecnli

ob res praeclare geftas a Plimio in pa-

n fiden

füetudin

l. megyr. ,.Aaliisque infigniter, et non abs-

üs,

que

1

— — À À À o

—

Juiry

" (b) Ems þr

aeclaram gubernationem , mo-

(d) R

deftiam &c. aliasque virtutes , providasque

Ngs i

leges referunt Tuacitus , Dio , V'iffor , Pli-

Verfias.

mius , Barowius apud Daude "Tom. l. pag.

Hitea |

159. &e.

Ro «

$412

US yetoe

«ue merito (c) celebratur; eius tamén

Lab inferis liberationem , precibus S.

t e-

Gregori M. impetratam , aniles inter

fabulas amandamus.

(

iC , t

VIIL) Non eodem tantum, fed in-

quot are

feriore quoque loco miracula Zadriant

apitoliro

habemus; queis maiore longe iure p/u-

viam , fub M. Zurelio a chriftiana le-

1 (jrate

gione divinitus impetratam , fübftitui-

, fedet

mus, a gentibus jfovi pluvio male ad-

yus qu

fcriptam.

s relpee

IX. Zntonini P (d) fapientia, et

ente ; at

C 5

JJ

1o, Tit-

D perator

(c) Bellicae rei peritus imprimis , ac ftre-

nuus , multas provincias R. imperio adiunxit.

De Dacis et Scythis triumphavit , Iberos,

tes , D

Sauromatas , Ofraenos , Arabes , Bosphoranos

in fidem accepit. Praecipue fingularis man-

p ii p

fuetudinis laude floruit , optimus propterea

on abs*

dictus.

Plinjus in Puünegyr. Dio. Vitor.

que

JKutropius.

—

(d) Eius prudentiam et aequitatem exteri

m , o«

yvidastle

Reges ita reveriti füunt , ut ad eum contro-

of ls

verfias fuas deferrent , atque vel ipfi Ba&ri,

Hircani , et Indi, quos nemo caefarmm un-

s

quam Romanae ditioni fubiecit , miffis fponte

ega-

j 42&?

AT. Aurelii (€) animus philofopiae prae»

dayit ,

ceptis optime praemunitus , non refpi«

Thomen

rare folum liberius , fed et fereniorem

volutüi

frontem induere , Romanis indulfit.

um ]

X.) At Commodus (f) nova illa :

qam 1

quam'natura erubuit , telluris labes ,

(5

imox omnem fortunae habitum ita fae-

denuo

TRorutm

davit

fuppate

legatis , oblatoque cenfu vectigali perpetuam

Antonini amicitiam mercarentur.

Sollicitudi-

XI)

nem pro fuis, manfuetudinem , pietatem , pa-

que in

commesens.

cis fludium , odium erga otiofos

lb $

dant :Dio , Eutropius , V'i&or &55

(e). Tota vita philofophatus eft , nee impe-

ftÁ—

fotoriam fibi vifus deprimere maicftatem , fi

(e)

It

|

Philofophos difcendi . cavífa adiret.

Aptis

tehantu

enimvero confiliis et rei romanae , et exte-

P.

ris bellis tam fapienter profpexit , ut , quod

(1)?

Plato olim retulit, in M. Aurelio comproba-

retur , tum, demum. florere civitates , fj aut

fni 4 rapj

Yerterun

Philofophi imperarent , aut imperatores philo-

Quentes

fopharentur. djwlius capitolimus . Djo.

(

(f) A prima ftatim pueritia turpis erat , im-

& ate

probus , crüdelis , libidinofus , fcurra, gla-

fj jp :

diator , et per ommnem vitam morum. faedi-

lf

tate ,.et immanitate nihilo Nerone inferior.

Quí w

Lampridius in vita Commodi. .Dio.

Diö. S)

$u 43 G

Jia€ ptaes

davit ; ut regnum barbaris vile (g)

o rdfie

horrendisque perturbationibus (h) in-

MROfe m

volutum diverfis aemulis relinqueret ;

naajt.

dum his felicior Septimius Severus fam-

0va. Ils

mam rerum poteftatem , fed militum

s fabes,

Ci) faftu vehementer concuffam , fibi

denuo vindicaret

Avaritia tamen et

1 Ya be«

dait

morum. acerbitas eum Tyrannis poene

——

fupparem effecere

ymyemüm

vollicitudi«

XL) Seculo lIl ineunte nova quo- Imperato-

[em , oe-

que in Chn[hanos perfecutio recruduit res fecali

o

cottmetis

fub Septzuzzo vetante , ne quis a reli-

gione

T? ifüpe-

tatem , fl

(c) Commodwum » Barbaris pacem emiffe

Apfl:

teftantur Herodiawus l. Y, c. 6. et Diol. 72.

et exte-

p. 817

nt, qid

(h) Perennis et Cleander, Commodo cariífi-

omprobte

Ti , rapinis et crudelitate omnia fus , deque

s, fl 8Ut

verterunt. ZJerodianus l, Y. Ortae hinc fre-

*es pli

quentes feditiones

D.

(i) Praetorianorum enim effraenis libido ,

£a , Ml

et affüetum. füb Commodo otium , nihil non

yra, n

fibi in ipfos eaefares licere exiftimavit. Sce-

m fdd

leratiffmorum foeneratorum sore imperium,

xfett ao

quafi rem mnihili vendiderunt &c.

Herod

Dio. Spartiauus. Vi&or. Capitolinus,

& 44 aT

ditiott

gione gentilium . ad. Judaeorum , aut

tüig uf

Chriftianorum facra transiret.

Dhodi

XIL) Cruenta patris veftigia exa&te

ianu

preffit Caracaila., patris , fratrisque car-

nifex immanis.

Perfida. eius in Ale-

DOLIOY

Vil f

xandrinos crudelitas.gentes exteras in

poanit

eius exitium armavit ; quod ili au-

&ore.. Macrino. allatum. eft.

tepete

& Ya

XIIL) JMacrino fortem haud mitio-

rem experto , fucceffit Heliogabalus. an-

nos primum I4. natus, fed, vel tum

X

iam fcelerum omnium artifex abfolu-

phiae

tiffimus.

Eum una cum Matre e vivis

D

füblatum . fecutus eft Zlexander Severus ,

Optim

in at

vir ad maxima quaeque natus ; fed

EH

populum Íortitus eft, non alio princi-

pe,nifi perditae illorum vitae aemu-

ghiloi

lo, dignum.

Galls.

XIV.) M. Ant. Philippum chriftianis

incolen

facris initiatum nunquam fuiffe, idoneis

Ten fi

genia,

teftibus evincemus.

XV.) Zurelianus vero, et Probus im-

Enng

peratores pro orbis felicitate fa&i , fuo

interitu docuere, folium romanum pro-

nis

* 447

" , qut

ditione , militum' tumultu , et latroci-

niis undique.cin&tum. efle , id quod vel

l CV?C

Diocletianum , eiusque collegam Maxi-

TUe Cà

1mianum ad deponendas regni habenas

ll N

permovit Án. 305

Diocletianus in

(Leras 1n

villa faa -hortum coluit

Maximianus

W

9

auT

poenitentia "abdicationis. tactus , cum

repetere imperium moliretur , laqueo

ïnlta-

ét veneno fublatus eft

Oj at

XVL) Idém , quod imperii, philofo-

yel um

phiae fatum erat

llo florente fioruit,

ab

illo oppreffo exulavit

Sic M. Aurelio

o € VITiS

optimos fettarum quarumlibet doCtores

M

in acceptis referunt Athenae

at Do«

fet

|

mitiano , et Commodo debachantibus ,

! plmn-

o Qemue

philofophia romanis e finibus profuga

Gallis , feptentrionales Éuropae plagas

"iftiats

incolentibüs , et ipfis adeo Scythis , lu-

barbarorum in-

jdonels

men fuum impertiüt

genia, Providentiae iuffu , ad Jucem

Evangeli praeparatura

jur

& fif

n J*

$. IL

QiS

$6 46 a2

S..II.

1

Ecclefiae 'Ovigo ,

viamqu

dam vo

Pmpagatzo ; & Per fecutzm

Apofto

cerare

1) Stri&im . recenfemus

quis tam

fde d

apud genüiler , quam iudaeos Religionis

UOH

flatus £um fuerit , cum Apoftoli ad di-

condide

fpergenda in omnem terram novae do-

Ecdefa

Grinae femina fefe accingerent ; often-

If)

dimusque miras divinae Providentiae

4m Ecc

vias, quas ex ipfis etiam Philofopho-

dale

xum fub id temporis de religione opi-

dew f

nionibus facrae Apoftolorum expedi-

$ du

tion| praeparavit.

V

1L) Greffum dein promovemus ad

Jrnias :

enarranda religionis chriftianae primor-

XamQmr

dia, inde à CmRisT: ad coeles afcene

Bolland

dentis triumpho

initium . caplentes.

pu 69

Prima enimvero Fidei vi&oria, quam

1.

ipfo Pentecoftes die Petrus de tribus

æætq

Judaeorum millibus retulit, prima ad

faeg (

Ecclefium .Hierofolimitanam: fundamenta

Jecit , ab animorum coniun&ione , et

ilatum

miris Dxr donis longe celebemmam.

(5

IlL.)

9 17 a?

XID) Quin ad:

expugnanduni

orbem, ÉEcclefize

viamque :cun&is

gentibus demonftran- Propag*a.

tio,

0

dam vocati effent, iam minime dubii

Apofteli, Judaea eiusque finibus ex-

cedere ftatnerunt ; ftabiliendis tamen

us tam

fdei doGrinis fuum

ante difceffum

d[igionis

Symbolim ('wt. vocant) | Zlpoftolorum

]i od di-

condidere , verbo. duntaxat , non fcripto

Yae do«

Eccdefiae id relinquentes.

5 lo

IV.) Recentiorum fidem , S. Andre-

Adentine

ám Ecclefiam Conflantinopolitanam fan-

ofophe-

daffe, fufpe&am facit graecorum ea

jne opi»

de re filentium ,. praefertim .. Grego-

exe

rü Nagien. , et :S.. Proculi.

V.) Felicius S. Jacobi Maioris ih Hi-

ws ad

fganias adventam «contra. Natalem .Ale-

primore

i

xandrum alferere videntur folertiffimi

: afcetie

Bollandini Tom. VI. ad diem 25. Julii

i

entes

pag. 69.

, quam

VL) Nec illa fententia argumentis

tribus

caret, quae a Ss. Thoma et Bartholo-

ima ad

maeo Cumisri Nomen in JZfmericam

ynentd

illatum fuiffe adftruit (a).

n &

l mï/[m-

in.Sy-

[l.)

(2) De aliis Ecclefüis per Apoitf)los

r2a

$$ 49 a«2

VIL) In germania noftra iam fecülo

VIL)

fimoniul

IL. CuRrzsTO .coetus colle&os fuiffe ,

Jius aetà

ex Tertulliani L. contra Judaeor ; et

lrenaei L. contra Haereticor mon. nifi

veritotis

difficulter , et valde incerto (b) dedu-

)!

xeris.- Aliter de gallia fentimus , quià

chriftian

conftat ,4.S. Irenaeum íeculo Il. Lugdus

oculo 1nt

nenfibus EPifcopum praefuiffe.

Ni jgit

-

-

TIDus r

wZa, Afia. minore:., Macedonia , Graecia ,

extermun

,Zmlia ,€et in Znfulis quibusdam , fundatis ,

du , i

aCa Apoftolorum , et Epiftolae canonicae

abunde teftantur.

vatent,

(b) Iftud tamen ex diCtis Patrum locis

tis Vif

eruimus , Religionem chriftianam in utram-

bore,

que germaniam Romae fübie&am , ad Rhe-

& Dgo j

nut ícilicet fuperiorem et inferiorem , atque

fidl, &

ad Danubium fat mature fibi aditum feciffe ;

ficut eandem ibi in quibusdam civitatibus

TRentisq

füb Imperatoribus chriftianis haud mediocri-

dem ex

ter florere cepiffe perfpe&um exploratumque

—

habemus. Sic concilio Sardicenfi en. 344-

—

intererant Martinus Moguntinus , Vi&tor Wor-

(0 Q

gnatienfis ,. Jefle Spirenfis , Amandus Argen-

Gfürum

toratenfis , Euphrates Colonienfis , Servatus

Arinig

Advaticenfis ( 90r. Sungerm ) Epifcopi, At-

QU co,

tamen Barbarorüm incurfionibus et iftae ; et

f& qifor

ila paene interierunt.

l hift

49 a7

atm feculo

VIIL) Neque etiam Tertulliani te-

5 fülfo,

ftimonium dubitare nos finit , quin il-

at ; et

lius aetate Britannia (c) Evangelicae

200 aif

veritatis luce. colluftrata iam fuerit.

) dedue

IX.) Felicem , adeo , celeremque rei gccdtefiae

lus , quia

Chriftianae progreffum torvo non nifi Perfecu-

10.

Lügdu.

oculo intuebantur Principes iudaeorum.

je

—X

Nil igitur inaufum reliquerunt

quo

Grae

minus religionem novam , cultumque

Indalis

externum, fynagogae ruinis inaedifican-

Catnoticag

dum , in primis mox incunabilis fuffo-

carent

At quid fpiritus fupervenien-

mum loci$

tis virtus poffit, et invi&o animi ro-

j ütratie

bore, et libertate loquendi , non nifi

)d Rhe

a Dko indita , palam oftendere Apo-

m , atque

ftoli , eorumque Difcipuli, metu tor-

m fecte s

mentisque fuperiores.

Eorum tyranni-

ivitatibus

mediottte

dem expertus eft S. Stephanus laurea-

D

tus

amque

-

a 244

(c) Quae Britanni ad demonftrandam Ec-

tor Wor-

clefiarum fuarum antiquitatem de Jo/epho ab

ys Arget

Servatüs

4rimathaea laboribus olim difputarunt , tan-

quam conficta et fabulofa merito reiicit Cal-

pl La

met differt. Sur les Eveques de Treves T.

üþg,öf

i. hifoire de. Lorraine.

E so a?

tàs fidei pugll , qui morte füà omnium

Xl

primus praeclartum Cumisro teftimo-

flmma

nium reddidit , et vcligionis noftrae

fiorim

veritatibus fuo fangulde fübfcripfit 5

mo do

cuius Dexteram nos heic loci per plu-

fülore

4. Irt

ra iam fecula integram , et incorrupe

tam - cuftodimus et pie. veneramur.

oblcena

diftua

X) Haud minori cum tmcul&ntia

gitis d

Cuxusri fideles opprimere conati funt

deforme

lIdololatrae. Nam et legum feverita-

teticor

tem, et Magiftratuum fafces, et vulgi

exerceb.

credulitatem in [ubfidium vocabant,

quam

quorumcunque vel alendae familiae,

Tertull

vel confervandae auctoritatis cauffa in-

XIl]

tererat , falforum deorum cultui prie

ias chr

fünum vigorem ftabilire.

Tnus, |

XL) Quod aites te&ae mnón value«

608 firi

runt , effecere calutnniae ;

cum fini-

üHGS Q

ftros fortunae cafüs , tempeftatumque

s u

iniurias deorum Ííe ulcifcentium irae

2 Pu

tribuerent, et hac fratione optimorum

fimg( )

quoque Principum animos ad tuenda

—

——

yanae 'fgyer&itionis jura accenderent.

(à) Ho

XIK

Virtyrio

$5 rl«*

»

. Ortitm

XIL) Nil tamen maiores faevitiaä

teftinos

flammas fubdidit, quam turpiffimi Gno-

$ nofirae

füicorum mores; quos non fine maxi-

bicnfit s

mo doloris fenfa , et ingenuo mentis

pet pl

rubore enarrant S. Epiphanius Haer. 2/7.

incorrup

SS. [reuaeus T. 1. c. 24.. Infamia enim

rinnis

obícenae gentis in ommnes chriftianos

diffufa eft, velut fectam ommnibus fla-

iculenti

gitiis deditam , et impuris myfteriis

w t

x

Eas certe. Hae-

"

deformem profeffos.

Jeveritas

reticorum faex ifta libidinum furias

et vulgi

exercebat , quae noh tam crimina,,

eabant y

nominayit

quam monfira | praeclare

familiae

Tertullianus.

aufa ifte

XIIL) Inde matas effe crudeliffimas

u gt

Hlas chriftüanorum Perfecutiomes inferi-

mus.

Primus gladium caefareum in

g value

eos firinxit JVero an. 64. non alio ex

yn fini

fine, quam ut invidiam incendii , quo

itomque

urbs conflagraverat , a. fe amoliretur.

'

um Jae

2da Perfecutio impetrata elt a Domi-

timorunm

tiano (d) caefare , humani generis hofte,

2

anno

|'tüenià

iderett

(d) Hoc caelare quidem Athenis affeCtum

agitam s

martyrio ajunt ,Dz;pnyjium reop,

li

x.nor—.

.335?2&9'

tit

D

anno iuxta Pagium þg ; (3tia a Traia-

(

Edl

no caefare, a qua eum Plinius dehor-

Cato

tatus eft an. xi12. (4tz ab Haáriano

& Gi

Ymp. À. 155.

(51a eft Zntonini Phile-

nidem

fophi Ymp. A. x67. (6ta Severi lmp.

A. 5or. (7ma lWaximini Imp. À. 235.

A morte Maximini quieti reftituti chri-

m ww

ftiani non nihil a priftino fetvore re-

ttbus (

Flacci

Tnferunt. Inde providentiffinum Nu-

()5

men acrem iis ftimulum adhibuit pef

£orum ;

$vam perfecutionem a Decio Imp. in-

novatam A.249. Quam A. 275. Pa-

quoque

lerianus profecutus eft.

(roma tandem

frem Y

«Ousqy

et omnium acerbiffima erat Diocletiart

3. Ocr

Ímp. A. 5o2. (e). Nullo non fF»m-

terquiel

TIS

gues vi

busque

mortuumque Onefymum EÉphefiorum Épi-

qüe I

fcopum , repugnante tamen Baronio.

Taventt

(e) Perfecutionis incentores fuerunt gen-

pire , f

tles Philofophi : praetextus fuit incendium

&ceeni.

regii Nicomedieníis palatii , chriftianis falf

1

Q3 go,

sttributum , ut imperante Nerone urbis con-

pre,

flagratio. Fraude Galerii , nondum Augufi ,

Meque

oculüs miniftris ignis palatio fuit fubie&us.

N

lege a& de Mort, Perfec. num. r4 — Tbi-

dem

Hids t

* aT

8 Trio

rit (f) genere chriftianos- calcavit ín

$ deliit»

annum fecundum ( À. 305.). Abdi-

Fadrimo

cato déin imperio Conflantius. Chlorus ,

ini Ph-

et Galerius IMaximianus Augufti tyran«

tri Tp.

nidem executi füut in annum Ch. 312.

Á 285

i5

' XIV.

Ya d.

dem num. 16. laudatur Donatws, novies fub

"T0fe Yo»

&ribus tortus ; fuerunt hi Bithyniae praefides,

um

Flaccius . Hierocles . et Prz;[cillmmes.

oit pef

(£) Seorpionibus eoefi funt: id eft , catnes

eorum uncis fruftillatim decerptae. 2.) Coefi

Inp. It

quoque plumbatis: loris nempe, quibus ex-

t5 Pt

trema parte plumbeus globus annexus erat,

tandem

eousque mactati, dum eos vita deficeret.

Jdttai

3.) Ocreis clavatis induti ac currere fine in-

terquiete iuffu 4.) Manuum pedumque un-

n fum'

T

gues violenter eruti; aut fübulis , arundini-

nl

busque faffofi. 5.) Effratti illis dentes , ora-

n b

6.) Pice , oleoque

que lapidibus contufà.

Q

ferventi perfufi. 7.) Ligneis palis eonfoffi;

yt ov

pice , fevoque-circumliti , itaque de vertice

noendium

aceenfi , ut pro facibus fervirent ad fpetta«

€ula no&turna. 9.) Binas intra tabulas COf

gis ffb

yis co

preffi , itaque fíerris divifi.

9.) Exeoriati,

hugi

fdleque conditi, zo.) Vivi denique defoffi

fb

Nihil diíeam de- cataftis , de rogis , de Phala«

sicidis tauris , de. leonibus , fexcentisque alita.

y F

dgh

$o $4 «

AXIV.) Verum enim vero orbe, et

vics n

orco utcunque reluGantibus , Matrem

R

tamen Ecclefiam nova femper , eaque

fnerat

frequente admodum prole au&am fuiffe

bem ,

Iuculento

argumento eft Pl Pro-

Tufuei

confulis ad Traianum Epiftola (g) ?

1]

qua propter ipfum periclitantium nu-

bantur .

merum, quid in. Bythinia de punien-

lum i

dis chrifüianis porro ftatuendum fit ,

Tim ,

exquirit.

,]leque enim civitates tan-

batur ;

»tüm, inquit, fed vicos etiam , at-

iue m

»que agros fuperfütionis ifüus conta-

tius

»8gio pervagata eft.,,

;

collga

fam di

&. iL

lls a

Pomtifices , et Sucev

Aj

Ecclefiae . Status.

2) $.

Y.) Peragrantes Ápoftoli orbcm , ur-

Qs $.

bibus, locisque praecipuis Epifcopos,

68 ad |

vicis

(

)$

j (g) Plin. l. ro. Ep. oz. . Eam , uti et re-

li

(

?

fcriptum 'Traiani, ac Tertulliani in illud ani-

€, r

füadverfionem , exhibet du Mesnil de Do&.

h

()

et Difcipl, Eccl, L. Ill m. 2x & 22.

l

AXRID

* ts G

rbe , l

vicis nutem , parvisque. oppidis Pre;«

Matrem

byteros ,, Epifcopis. inferiores , praepo«

fuerunt , ut chriftianam, regerent ple-

T, Cdque

am fuille

bem , eamque doGrinis faluberrimis

m Pr-

imbuerent.

h Q

W TU

1I.) Epifcopis et Presbyteris adde-

bantur Diacomi , quorum labor non fo-

punien-

ium circa meníae profanae iminifte-

üm fit,

rium , ut Proteftantes volunt, vería-

tes tatt«

batur; fed inde mox ab ele&ionis

Ill , àl»

fuae initio. ad aram (2) facra facien-

3 CODLO

tibus. promtas miniftrabant manus.,

colligebant piorum oblationes , ad men-

ífam divinam accedentibus (b) corpo-

ris ac fanguinis, CHmisTr divina my-

fteria porrigebant , promulgabant (c)

Evan-

D4

—

(a) S Igfmztzus JV! am. ro6. ad Tmllial

n , Uf*

uos. |S. Cyprianus polt snnum 250. in, Ep.

68. ad clerum kifpaniae.

?;i]l'rogo.r,

vicis

(b) . Suftinus IMI. an. x64. Apol. XI. Cone

D al

«il. Carthag. 1V. ean, 38.. Concil. Arelat. IL

g d

can. 15. Aiggemwm 1. generale can. 1g.

jlud 2f*

(c) S, Hieron. Ep. 48. 2d Sabinianum.

if

1]

Exempla Stephaui , Philippi.

$ 56 «*

Evangelium , volentesque falutari chri:

fam ef

füanorum lavacro (d) tingebant.

ex divit

III.) His ex Apoftolorum inftituto

tegendi

accefferunt Metropolitae (e) , de quo-

tendi gl

D. Pem

rum origine ea nobis praeplacet fen-

tentia , quae tenet Metropoles civiles

Pontific

evafifle quoque Metropoles. ecclefiafti-

perpetu

cas, adeo , ut urbe aliqua ad. Metro-

faCia n

politicum honorem eve&a ; Epifcopus

W)

eiusdem urbis adeptus fit Metropoli-

fuife P

tani iura.

hea nat

His praemiffis , obfervatisque diffi-

iram

cile iam( non erit demonftratu , Eccle-

dafe ,

fiam

tomplur

(d) Teriull. poft annum 192. L, de Bap-

Gf. c. 17.

E

tium Cr

Aott ]

(e) Etymon huius nominis obvium eft:

ut enim Metropolim urbem illam vocamus ,

geuis,

quae efí. METEROPOLTZIS ,

caput et quaíi

tà conye

JMater ceterarüm eiusdem . provinciae civita-

tefles f

tum ; ità wETROPOLITES Épifcopus ille di-

N

citur , qui praeeft primae alicvius provinciae

Urbi ; quamquam Metropolitani nomen qui-

Q1

busdam etiam conceffüm legamus , quorum

fitnadig

fedes minime in nrbe primaria degebat , ut

Vattiny

Nicaeno , Chalcedonenfi , Nicomedienfi ;'et

liris ]

Berytenfi

VO msa?

itari dj

fiam effe focietatem reZoriam , in qua

bont,

ex divina inftitutione aliis conceffa eft

| iuftituto

regendi poteftas ,alis vero reli&a pae

, de que-

rendi gloria. Omnem poteftatem iftam

acet fete

D. PETROo, eiusque fuccefforibus rom,

$. Clyrilos

Pontificibus principaliter competere ,

celefiotti«

perpetua traditione docemur ; quorum

d Metro-

fa&ta iufigniora iam examinabimus.

jifcopus

IV.) Primum Cmzmism:i Vicarium

[etropol

fuiffe PETRUM , Bethfaidae in Gali- Pontifices

Y. feculi.

laea natum , eundemque aliquando Ko-

ue difi

mam veniffe , ibidem Ecclefiam fun-

, Ecde-

daffe , ac mortem fubiiffe , afferunt

[am

À

complures vel ex doctiffimis Proteftan-

, de Dip-

tium Criticis. Neque id negari poffe,

notat ZZei[rmannus , theologus tubin-

um &

OCAfDUS ,

genfis, quin omnia hiftoriae fundamen-

ta conyellantur; cum vix ulla Traditio

et quiii

teftes habeat et plures , et antiquio-

e civita

s jle d

tes , et magis confentientes.

rovincie

V.) Petro non Clemens , fed .Linus

ial qüi'

iminediate fuccefft , et Lino Cletus.

quorum

Martinus Polonus formulam apoftolicis

eit , D

literis praemitti folitam : Salutem , d&

cnü j d

!

Ds

ag«

Qu $8 U

apojio[ïmïbz Benediflionem. Clito: adfcrips

folent , f

fit, fed fine Veterum teftimonio. Pa«

firum

gio illa feculo VIl non videtur anti«

rum Ma

quior , et eam ante Gregorium V1l

tio. Byy

non fuiffe ufu receptam , teftatur Pa-

pebrochius. in conatu. chronologico-his

Ill])

ftorico.

ge Vr e

VL) S. Clementem. ordine quartum

Jebris /

ponimus, luius egregie meminit D.

Poteft, ]

Paulus ad Philipp. IV. 3. De: eius. or«

lgis p

tu, xebus geflis, et obitu referunt Ni«

apoftoli

cephorus ,. Baronius ,, Gregorius Turo-

a

nenfis , Breviarium romanum.

Non

ex m

nulla tamen in dubium vocantur, fal-

rum ]i

tem a, fcriptoribus /eterodoxir..

yem Ej

VIL ) £variflo. titulorum Cf diftribu-.

annum -

Pontifices

tionem Presbyteris. fa&am tribuit liber

Sopum

feculi II pontificalis ; in quibus titulis ea per-

tritifim:

agebantur ,iguae nunc in Parocfiüir fieri

À

folent

() s

(£) Tz'tulm erat domus , vel locus , a&

ad Evang

agendos conventus Chriftianorum deftinata,

lo aniyed

Harum. foribus praependebatur cortina, vel

1f epife

tabula , imaginem , aut alias notas praeferens,

E. Cirdrn

ut -e,as domos quivis chriftiani agnafcerqnt,;,

f d

(

* $9 sT

? aditi

folent , facrorum librorum le&io. , Mit-

D. Do«

farum. folemnia ,. Colle&ae., defün&o-

r antia

rum Martyrum memoria , adminiftra-

rium V]l,

tio Baptifii &c. &c.

tatur Po»

lgiti

VIIL) Ex hac tituloram diftributio-

ne. vir et eruditione , et fanGitate ce-.

lebris /uguflinus Zuconitanus (g) de

quartum

minit D.

Poteft. Eccl.q. 9. art, 4. cum aliis col«

» €IUS Of«

ligit; purpuratorum Patrum. fenatum.

erunt ls

apoftolicis etiam. temporibus exftitiffe ,

us Turo«

divinam. habere. infüitutionem , atque

m. Non

ex infütutione ipfa facram Epifcopos

Senfit

ntur, fl«

rum hierarchiami praecedere.

idem Eugenius IV. in Julla (h) circa

annum. 1440. ad Hienricum Archiepi-

t.ä'xi'n'ibu:

fcopum. Cantuarienfem. data , et hano

buit libet

tritiffimam fuiffe eo tempore fcholarum

: &à pele

theo-.

7 fieri

folent

: (g) Aiuoiäöliiä fc.- CunisrO. adftantibus , et

EU i

ad Evangelium annuntiandum profeais , acu-

QUIS 5, al

ta animadverfione diftin&ts , illis cardinales,

deftinit

iftis epifcopos comparavit , cenfuitque , S. R;

n w

E. Cardinales fuiffe , quibus titulorum prae-

praeferensæ

fe&ura ab Evarifto commiffa fuit.

pa/l'crtim:»

(ll) In Bul].ar- Romv Tomu Io Pags 3-51*0-

V 60 «

theoïogicarum fententiam , ex Gerfone,

yioremer

Petro Alliacenfi , atque Almachine

dequ s

s ,X

oftendit Thomafinus de vet.& nov.Ecctk.

Difcipl. P. T. L. TL. e. 114. n. 3.

Nuns

hodernr

moderni (1)id Fheologi fuftineant ? ---

Paneltt

nofirarum non eft partium id definire,

Cotoglil

IX.) Id tamen ex Hiftoriae moni«

tum ten

mentis, eruimus , olim Epifcopos , Pres«

irfos eti

byteros, et Diaconos Cardinaler nuncu-

Citea ten

patos fuiffe, quotquot alicui Ecclefiae,

$s Cl

aut loco pio, ethiam extra ubem roma-

Pontifci

nam, tanquam proprii re&ores intitue

ddem

lati et encardinati praeficiebantur , at«

figniti d

que hoc nomine ab adventiis , et fub«

'Cratis p

fidiartis fuiffe diftinttos.

yhrus P

X.) Habuit enimvero Rom. Pontifex

deier

fuum Presbyterium ; quod , ficut ipfe,

3f L,]

in ecclefia dignitate et au&toritate emi«

nuit, et in dies maiora cum eo. accepit

X)!

incre-

clio tom

(x) Nat. Alexandker fec. L. Differt. L Schol.

COeletos

X p. 343. afferit. , Patres antiquos , quot«

atdas ;

quot eorwm, ecdefiafticam — . Hierarchiam de-

lis pis

Jeripferunt , Eyi[copos , Presbyteros , et Dia-

Cartina

couos conwiemorare , Cardinales varo. w&e.

At conft

qUaguadn.

-

CR 6 af

t Gerone,

incrementa. Hoc ipfum Presbyterium ,

Almackino

de quo S. Cornelius Papa ad S. Cypri-

aov Ecd],

anum , idem fuiffe quoad officium cum

i Nm

hodierno Cardinalium collegio advertit

geant ? —

Pamelius in notis ad citatam epiftolam

( definite,

Cornelii.

At his confiliariis Epifcopos

àe moni«

tum temporis faperiores extitiffe , imo

pos, Pres«

ipfos etiam Cardinales Epifcopos , qui

/r BüfCUe

vitca tempora S. Stephani P. ex vici-

Eccefiae,

mwis civitatibus ad minifterium Rom.

&f fofilás

Pontifici in ecclefia lateranenfi prae-

'es intitüe

fandam vocati, atque hoc nomine in-

antür , at

fignià funt,, Epifcopis ante fe confe-

s , &t füb«

cratis poftpofitos fuiffe, teftatur Onu-

phrius Panvinius L. de Cardinal. quem

Postifet

defüper laudat vel Em. Bellarminus

at iples

ipfe L. T. de Cler. c. 16.

inte emi«

- XI). A. 159. füb Nicolao II. in con-

j accepit

cilio romario Epifcopi Cardinales fupra

incte«

coeteros Epifcopos , Primates et Patri-

, L9dd.

archas federe inceperunt , quam feffio-

l0$ s. Wf*

nis praerogativam pariter fibi attraxere

diaun d

Cardinales non Epifcopi , fed firma illis

) y ii J

um ^

ac conftans non ftetit usque ad fecu-

lum

T 628

du , [

lum XIII. , orta idcirco in Anglia , et

Polonia non una lite.

Cauffas huius

ye quà

praeeminentiae volenti enarrabimus.

Caenutm

XIL) lufignia , et tituli, quibus hodie

CO

amuniti

utuntur Cardinales, a fec. XIII. & feqq.

ertum traxere ; ut et numerus eorum-

TET

dem poft fec. X. usque ad Sixti F.

df

tempora varias viciffitudines fubiit ;

Praefri

fingula haec, ut et eorum munera ,et

hi diji

officia interroganti dicemus.

Qhm , i

XIIL) Commemoratio Paffionis do-

Yi)

rinicae in facrificio Miffae , uti et aqua

i. Alba

calici admifcenda , ufusque aquae benc-

tius o

didae perperam S. Zlexatidro , ceu pri-

ïil)'fib )

1mno. auctori adícribitur.

At inde non

odatit

eft, cur in pium' hunc aquae bene-

«ontra :

di&ae ufum infürgant hodierni Dilucu-

Volni,

larii (*); a primis enim feculis fontes,

conchas, et labra veftibulis templorum

XIl)

latis ecd]

adpofita fuiffe demonftrant vetera mo-

tiqum

nimenta.

Taeretie

XIV.) Literatum fomzataMm ufuüs

dem h

inde a Sz'xtz' l. tempotibus viguiffe tra-

QUs ye

ditqr

ml

VEI ab [

(*) fS5ie bcätigen 2fufflárer,

ää?g 63 (fäg

Aigli , el

ditur,quaràm fcribendarum rationem ,

as huius

me qua fraus fübreperet , poftea- Ni-

iimus,

caenum 4. praefcripfit.

Aliae :erant

bus hotie

commendatitiae , aliae .pacificae-, aliae com-

smunicütoriae , dinülloriae aliae.

Cofnüen-

. &fogj

5 Co?üffl«

datitiarum momine contej;feratioïm , et

Sixti V,

Mho[pitalitati: :neminit Tertullianus de

s hbit;

Praefcript. c. 2o. Haram ope multas

Iller4 , &L

fibi divitias comparavit Peregrinus quie

*"dam , infignis Veterator.

joti$ do

XV.) Éx concilii chalcedonenfis can.

|et aquà

i. Albafpinaeus , Efpenius , Cabaffu-

07

i

tius colligunt , literas pacifiems datas

, Ceu pri«

fuiffe pauperibas peregre ituris 5 com-

nde noll

"mendatilia; vero perfonis honorificis

. benee

ontra ac pofteriores quidam graeculi

à Dilucee

volunt.

i fontes,

XVL) Literae cotmhuwicatoriae Unie

yplorum

tatis ecclefiae argumentum -erant , quo

era. T00«

tanquam inevitabili telo Patres antiqui

haereticorum fe&as profligabant. Eae-

TEU

dem fuere vinculum | communionis ,

uiffe frü«

quas vel mifere ad rom, Pontificem,

vel ab eodem recepege Patriarchae,

—

«

Ex-

2 64 a?

Exarchi, et Primates poft ele&ionem

. XIX)

fuam.

eccleftae

XVIL) Formatatum porro nomine

Commouai

R

defipnabantur etiam literae pafchales ,

intra. i

encyclicae , commonitoriae , et tratioriae.

viros do

ftenon |

Ex literis pafchalibus wira Patrum

ambitram

fedulitas elucet pro eadem de cele-

brando Paj[chate difqiplina , in omnes

ecclefias inducenda.

X)

1ebr3ï1äo

XVIIL) Sub Eleutherio Brittannos

TUofes |

Cunmisri lege imbutos fuiffe , teftis

Contentiy

eft 7. Beda Hift. Eccl. L. 1. c. 4. Fal-

M

lunt igitur , et falluntur centuriatores

tton deyr

Magdeburgenfes ;; dum cent. 2. c. 2.

tiiciae ;

ecclefiam britannicam non a romanis,

tt conc

fed graecis Do&toribus fundatam affe-

COngrera

yunt. Contradicunt illis vel ipfe Uf-

uristidi

ferms , et Holln[chedur: at alienam

Vertit du

plàne cauffam fingunt, cur non mifi

L' [V' Nl

Lucius

Roma Do&ores accerfiverit

Britannorum rex, et primus in Eu-

X])

ropà fidelis princeps; cui meliorem

ex S. lrenaeo , et Tertulliano fubfti-

Dulle fa

tuimus.

E

& Scytis

XIX.

T 66 x2

cledtonem

; XIX)) Num. /'ifor Afianos a toto

ecclefiae corpore per fententiam. Ex-

y nonitié

communicationis refciderit ; num vero

pisr,

intra minas fteterit , quaeftio eft inter

trülorid

viros do&iffimos multum agitata. Po-

? Patrum

fteriori fententiae /'fubfcribendum effe

arbitramur.

de cele-

j omnes

XX) Contröxïrerfïa bnïmvero de ce«

1ebrando Pafchate , fub Zfuicto mota ,

Brittannos

maiores Zforem inter , et Afiaticos

j , teis

contentiones, movit.

Quidquid tamen

G À. Fa

Mlum contra «hos; ftatuiffe " dicamus z

ntariatores

non deprehendent.Novatores , cur pon-

Imo ex

h6

tificiae auctoritati illudant.

; fommaluis,

tot concilis ob ipfam hanc. cauffam

itam af

congregatis , rom. Pontificis primatum

pb Jf

iurisdi&ctionis mirifice fe prodere , ad-

- allenam

vertit du Mesnil Do&r. & Difcipl. Eccl.

] non mü

L..1V. N. 42.

y ul

. XXL) Litem magna Nibama finodus

g n Er

sneliortm

äii'emit; cuius tamen reliquiae non

nullae fexto feculo cadente a Britannis

ano fllbm;

et Scotis recoctae funt.

E

KX

XXIL)

1

fo, 86 «9

« XXIL) Nec. Montani''errores 'pro- 1

1

Pontifices pagnavit; nec aliquo cütu favore pro-

fecui. 1l Gs eft 5. Zephyrz'n.m'R. Portifes;

l

XXIIL.) Sub Cornelio cauffa lap[m*zim.

| 1

iudicio decretorio finita eft: mitius

] rndica

tamen a&um cum Libellaticis.

. EdeHleU«

XXIV.) Refüitit equidem ,S. Steþha'—

iet,ü(

sujin cauffa Rebaptizantium S. Cy-

damus,

priani opinionibus : fed eum cum affe-

expung

dis a communione non feiunxit ;

l

lim, e

XXV.). Multo minus in errorem cons.

quidqu

trariuftn prolapfus omnium : promifcue

f'/lf » 8

E-laere;icorum baptifma probavit.

tiores ]

XXVI.) In adftruendo 7Marcellini lap-

Aethiop

fu fruftra operam contrivere Scheli'trate,

juaqua?

et Cabaffutius,

lI)

XXVIL) Aelchisdes concilio Rom.

alios h

idioma

praefuit , ac contra Donatiftas in fa-

vorem Caeciliani non vicaria poteftate,

dutgin f

fed jure fuo fententiam tulit.

ttufa f

lV.

Edim

S. IV.

CBeS 67 E

$ o

G I

Te pro«

Nitifo;

Scriptores Ecclefiaffici.

J forum

qitus

l) Primum abs dubio locum fibi

. feculi,

criptores

yindicaret CagrsTI ad Abgarum regem 1

Edeffenorum epiftola; nifi eam maior ,

Stple-

'et, fi clariffimo Laurentio Berti cre-

. Cy

damus, fanior quoque. criticorum pars

ïm allee

expungeret.

) S. - Matthaeus fcripfit Evange-

lium, et folus quidem linqua fyriaca,

1 COfle

quidquid in contrarium afferat Cleri-

mifcUe

£u5 , celebris coeteroquin inter recen-

tiores Proteffantes au&tor. Milfa vero

i lape

Aethiopum S. Mathaeo adícripta , ne-

Jlrate,

quaquam genuinum eius opus cenfetur.

IIL) .. Jarcus non latino , ut- inter

alios Baronius exiftimavit , fed graeco

Rn

jn f

idiomate fcripfit. Evangelium.

A.Zä.t li""

lat

turgia füb eius nomine perperam.ob-

trufa . fuit.

IV.).S. Luras graece quoque Evan*

gelium. compofait.. Maximam- pariter

l.

E2

au&to-

95 69 m2

au&oritatem eius ia fiïgagfiolmum

et Thec

fibi vendicant.

gpocyp

Taus.

V.).S. lommuir Evangelium etiam

V

quoad hiftoriam Adulterae , uti et Apo-

Qmnes;

calypfis , et epiftola 1. , unia cum v. 7.

fnoturm

c. 5. Jres funt, qui teflimoriium dant ih

tamen 1

cotlo €?r. genuini foetus funt

Tdem

Vl

de epiftola YI. & III. feutiendum , licet

Tfert

olim de 1is , dub-tatum füerit.

äüjw

Vl. D. Pauli epiftolae. in .ordinem

ek, f

digeftae funt, habita dignitatis potlus

legtur

eorum , ad quos Ícriptae fünt, quam

tur du

temporum ratione. lllarum occaftonem,

Pn

Nec harum

et argamenta exponimus

Jl

ex numero trudimus. illam ad Hebr.

)

beue véro ad .Laodicen|es ; quanquamü

tiones (

coeteroquin Paulinum fpiritum, et fcri-

Tiones

Ín lr

bendi genus accurate imitetur

Tele(tas

teris , quae fuüb nomine Pauli et Sene-

ENAVSN

€ae extant , nil] Pauli fanctitate , nil

plarib

Senecae ingenio dignum eft.^ Aliquas

X

tamen inter eos commealfe literas ,

penuim

Ss. Hieroinyrii , et Augüftini teftimonia

I$ u

non fatis evincere videntur. Acta Pauli

et

Em 69 ?

nfolorim

et Theclae-, cum D. Hieronymo inter

apocryphas, fcripturas ultro compu-

tamus.

t etam

VIL) Detl. D. Petrt epiftola convenere

t Àpoe

emnes; nec de . dubium , quod olim

A V.

, d

motum fuit, hodie fubfifüt ; liturgia

. Wem

tamen.ipfi' affiGa eft.

V

f , licat

VIIL) Quae fub Procfiori nomine cir-

[

V

cumfertur Zffori, de vita , miraculte ,

et a[fumptione .S. loammi: , apocrypha

ordinent

eft , fabulofa , prorfüsque indigna , quae

s jotus

legatur. Nec mitiore cenfura feriun-

, Qu

tur duo libri De we[fione $s. Petri c£

afionem

Pauli , Lino ; et Pa Jpoflolorum,

c haram

Abdiae adfcripti.

j H

IX.) Jiber Pafforis, licet. transpofi-

Anquatà

tiones quasdam obfcuriores , atque opi«

et ftr

niones non, nulfas modo ab. omnibus

. Yo]i

reieCtas contineat; non tamen l1dcirco.

t Senee

arguendus. eft do&rinae n,qxiäe , inoaz

te Hil

pluribus' perwtilir vocatur.

Aliquis

"X Primam ad Cormtihi epiftolany

fifeta$ »

genuinum $. Clementis opus effe-, om«

imora

pes uno ore profitentur: de fragmenta,

j Paull

Mdae.

E 3

: 70 «

Xl

Ildse ad eosdem , uti de duabus JJ

Jienianis non. omne nobis dubium ab-

]?ifu.ria

ftergitur.

XN

Ahflg

.XL) Reliquae vero , quae Clemen-

tium

ii nomine involvuntur , uti et plerae-

AV

quae Jecretales Ss. Pontificum ante

Tiber

Siricium Papam, a plerisque viris eru-

pollu

ditioribus ita reiiciuntur , ut tefte van

Tüpta

Efpenio, *iam non tantam de harum

» epiftolarum fuppofitione non dubitent,

X

» fed indubitatae fuppofitionis effe fup-

equi

» ponant. **

Liberum igitur et nobis

qu t

Carm

ert (ut cum illuftr. Petro de Marca

loquar) venerandos Pontificum vete-

preh

rum titulos epi&olis' ilis detrahere ,

Xl

et quas Jfdorur , non utique fanctus

Opera

1j2

ile hifpalenfis , fed nefcio , ZMercator

3)T

quis , aut JPecator orbi

Vendid?t E

merces fpurias repudiare. :

ladelg;

lyor

XIL) Camonmum Apoflolorum varia fuit

dello

diu:fortuna , nec auctoritas ubique

eadem. lllos nec Apoftolorum , nec

Clementis opus effe , non' uno ex ca-

( à)

pite deducimus.

tlciis

XI

Y

À

L)

& N

f 71 g2

abus Ia

.4XHIL) Quod idem etiam de 8..Con-

iium aj«

jïifutiomun apo[lolicarum libris ftatuimus.

XIV.) Genuinum eft Jofephi . L. 18.

: (Ittte

Antiq. Jud. c. 4. de Crisro teftimo-

nium , nec falío a chriftianis infertum.

t-plene-

Uf] ante

:VX.V.) A&a Filati de CmRisTo ad

Jiberium reiici absque temeritate non

vitis em

felle van

poflunt ; licet. poftea ab haereticis cor-

rupta fuerint,

e harum

. XVI.) Sibyllarum oracula non fünt

dubitent,

equidem chriftianorum figmenta ; ne-

effe füp-

que, tamen omnia, quae ibi extant,

et nobis

carmina genuina , et incorrupta de-

le Darca

i vete«

prehendimus.

trahere ,

XVIL) Inter genuina S. lenati M. Seriptores

IL. & WL

: (anQus

opera computamus elusdem epiftolas

feculi.

3.) ad Ephefios, 2.) ad Maguefianos ,

Jlvuitor

4.) Trullianos , 4.) Romanos, 5.) Phi-

endidk;

ladelphios , 6.; Sinyrnaeos , 7.) S. Po-

lycarpum ; etfi ipfiffimae epiftolae Blon-

rria u

dello , Salmafio , Dallaeo (a) . aliisque

ubique

Ea

magni

ff, nec

jg ee

(a) Contra hos vide Pearfonium in Vin«

diciis Ignatianis an. x672. in lucem. editis ,

et Natalem Alexendrum fec. L. Differt. 23.

($

u 73 w

magni nominis viris vel folo hoc'mo-

jria

mine invifae fint'; quod' ia iis fiat men«

veri

tio, de SSs.. Euchorifüae [acramento , de

giir

Ordinibus.: ecclefiafliti , de- Caelibatu , : de

Firginitate;

frop

XVIIL.) Papias

Hierapolitanus

in

À

Afia Epifcopus vir mediocris admo-

qui

dum ingenii libros"quinque- edidit j.

p

Expofitio [ermonum, Domini infcriptos,

vete

quibus novas, quasdam Serv,at*orisl pa-

j

rabolas , aliaque fabulis propiora , tna-

xime illam de Avgno . millenario inferuit,

et vel inde innocens . JMillemariorum

auctor.

XIX.) Poft tempora apoftolica , in-

I

quit Bellarminus de Script: Ecclef. pri-

tior

Imus eorum , quorum fcripta ad.nos

tar

pervenerunt , videtur effe ,S. ju 1.

Q

Philofopbus et Martyr. Adhaefit equi-

£0

dem. millenariis , ftatuitque peccatum.

dif

angelorum fuiffe contubernium cum

Vi

mulieribus , quo. daemones procreati

auí

effent: at de his erroribus , cum Pa-

l

piae , Clementi Alexandr., et S. Cy-

l

pria-

$u 73 a2

10 f0«

priano: eommunes fuerint , nondum

t Then

veritate definita, nom eft, cu£ adeo

0, t

gnuiremur

(d, d

XX.) Tertullianam ab haerefi An-

tropomorphitarum.. vindicamus.

IS I

XXL) Inanem laborem exiftimamus;

ao

qui in Origenis do&rina ob.omni labe

didit j

purganda. eonfumitar ;. licet multi tum

veterum:, tuim. recentiorum ; viridicias

as ,

T Di«

pro. eo. confcripferint.

Ts

jeruit

6v

AU

Huaeretici , et Schi[matici

à., Il

L) fudaei aeque ac prifcae füperfti-

[ r

tionis cultores , ad ChHRiTTI caftra

(-n0$

transeuntes , Philofophorum. placita.

jiz.ms

cum Apoftolorum docuinis i1n uaum

eqmu

coagmentaturi perturbandae ecclefiae;,

"atut

diftortisque: haerefibus ,. prima reipu:

um

blicae: chriftianae- fecula inundantibus,

Credd

anfam praebuere- oppido. infelicem.

u

I) Ag

men duxit Simon Magus , qui Haerefes

T. feculi,

(j«

oblata pecuma Spiritus S. gratiam. li

!äu

3

cita-

f 74 qS

eitari.eft aufus. . Unde. facrorum. nun-

dinatio Srnonia dicitur. Docebat prae-

terea hominem carere libero arbitrio,

boba opera haud effe. neceffaria &c.

]IIl.) Simonem fecuti funt Cerinthus,

et Ebion, CumisTo divinitatem abro-

gt

gantes ; quorum errores ut refutaret

[

8. Joannes an. Chr. Q6. fuum confcrip-

i

fit éevabgelium ; ubi CümrsTI divini-

tatem praecipue vindicat.

l

IV.) Nefandae Nicolaitarum haerefis

auctor fueritne JVicolaur , unus ex fep-

T

tem diaconis , an alius quispiam , no-

bis incéertum manet.

V.) Seculo II. amplius triginta per-

Haerefes Cenfentür haerefes , a

quibus 1.) Gno-

JI. & M.

feculi.

ftici ; etüi vitam plus quam belluinani

ducebant , intelligentes tamen five [fa-

piéntes appellari volebant ; 2.) Chilia-

ftae , 35.) Encratitae, 4.) Montaniftae,

5.) Marcionitae; quos feculo lII. fecuti

funt Novatiani , Sabelliani , Manichaei.

Horum omnium errores praecipuos in-

terrogati recenfebimus , uti et Ss. Pa-

tres , qui contra gos arma mini(trarunt,

g 77.55*

] u

, V.

: pfoee

bitrio,

CCONCILIA

j ,

tll

1.) Concilium , feu Synodus eft con-

abto«

gregatio Praefulum Ecclefiae ad con-

itaret

troverfias fidei decidendas , et fidelium

Yenp-

difciplinam , moresque reformandos.

iviti

IL) Conciliorum originem ad ipfía

ere[is

Apoftolorum tempora. referimus.

Sunt , qui VII. Apoftolorum concilia

Concilia

: fep-

L. feculi,

numerent :

|, 10

i. Pro eligendo Mathia. A&. I.

2. Pro 7. Diaconis eligendis. A&. 6.

| pel-

3. Pro Ss. Petro et Joanne ad Sa-

Go«

maritanos mittendis. AG. 8.

ünat

:/[1

4. Pro fidei fymbolo ante difperfio-

nem edendo.

ylla«

£,

s. Pro definienda quaeftion;- de le-

galibus. ÀAG. 15.

xuti

6. Pro hortandis ecclefiae fenioribus

126l

Mileti. Aét. 20.

sl

P

7. Pro tollenda gentilifini fufpicione

de Paulo concepta.

"^

u

$u 76 «

u

IIL) Sed praeter illud de ufi lvga-

fium , reliqua omnia , piorum conven-

di

tus potius , quam . coetus fynodales ,

y

habenda effe , exiftimant non pauci;

Xf

Nam ilud folum

quod A. »5. [je-

3l

rofolymis: celebratum. fuiffe ;legimus

i

forniam omnium fequentium concilio-

[

rum praebuit..

p

IV.) Perpauca feculo 1. & T. celn'mw

Concilia Drata funt; concilia , quae inter. Aomaz

H. & II

feculi,

* Qnum eminet circa an Chr.

196.: cui

Piior Komae praefuit

Statuit non

alio, quam dominico. die , plenitunium

primi menfíis fequente , Pafcha cele-

brandum eftfe

V.) Anno 25:. Romae pariter: eo-

j

a&um eft concilium 6o. Epifcoporum

füb Córnelio , in quo cauffa lapforum (a)

iudicio decretorio finita eít; ftatatum-

que , ut lapfi ad communionem non

[

ad-

ft

(a) Lapfi dicebantur , qui a fide deficientes.

p!

idololatriae fe reos. fecerunt.

Alii eorum

t

vocabantur f/urifitantes , qui thus ; ali'/a-

k

crificantes

qui facrificium. quodcunque ido-

b

lis obtulerunt,

7ey v7 w

- dgge

admittereütur , nifi pera&ta poenitértia

DVet«

L

diutarda et integra

»

ita tamen , ut

es,

ápfis in fupremo vitae difcrimine fubs

pauci,

venitetur , neque abfolutio ,'et commue

.Je

nio negaretur:

Mitius :cam . Jibellati«

]s ,

cir (b) a&am eft, qui:a&a -ïn antee

Klio«

«effüm 'poenitentia , perfecutionis ten

pore in Ecclefiam recipiebantur.

Cel&a.

D

VOllle

$. VIL-

Qut

Dotn

! »;Doälfïm Ecclefiae , et

um

Lin Dg[&iplf7za..

Celgs

Per Dolrinam Éccdefiae intelligimus

0

rthodoxiam 'fidei nullis temporibus

ul

aut mutatam ,.aut 3nutandam.

L)

9)

Jl

"tb) Libellatizi audicbant , qui a Magiliras

jl

tibus Jibellosdata pecunia petiere, queis tuti

reddebantur ,'ne ad Tdololatriam publice com-

Alii eórüm fidém negabant ; ne

Tites:

pellerentur.

um

tamen publice ad facrificia adigerentur, libel-

jj

Jos obtinuere , queis factifieaffe idolis perhi«

Mr*

bebaatur, lii quidem fidem non negarunt,

4fi

E]

*5 78 s2

L) Si qui enim orti fünt erróres ,

lino i

aut.haerefes , eosdem . mox in cunis

Ts (

titus

fuffocarünt Apoftoli , eorumque fuccef-

tionis

fores: Epifcopi ,. Patres, et fcriptores

ecclefiaftici , ( vide füpra $. IV. ) prout

Yoer

ex continua traditione volenti demorn-

W

[

ftrabimus ; exémplo. fit haerefis ; cerin-

fidelib

thiana , divinitatem Verbi impugnans ;

tis di

vel ab ipfo S. Joanne in füo evange-

bant |

lio iam refutatà ; damnata.

Don q

IL) Per Di[ciplinam (a) fignificamus

tülir ,

exteriorem ecclefiafticae Hierarchiae

Ya

gubernationem , quae pro feculorum

vicifitudine varietatem patitur.

Y

,

IIL) Magdeburgenfes Centuria II. c.

Ts

E. afferunt , veram Ecclzjïam & fimpli-

Apf

xR

citale ceremoniarum agno[ci : hygocriticam

[//2 A 1)

1ne fi

—

in iftis libellis eam tamen negaffe dicebantur.

Alii demum ideo libellos obtinuere , ut fes

(

euri:redderentur ab. obligatione vel sÉdem

Ceremr

publice ;profitendi , vel idolis facrificandi.

COf

(4) Dijciplinae : vocabulum in capitulari-

leret,

bus, et conciliis IX. feculi pro corporis

Muf

fiagellatione fignificanda. ufürpabatur. "Tho-

Pïaepar»

maff. P, JI. L. III. c. xo7. n. 12.

"Bes 75 a

0&

Uéro e[fe, quae. illar coacervat. . At etim

ol

nos conftanter adferimus , eiusmodi

(Cef.

ritus- et ceremonias ex ipfo fanae ra-

tO]63

tionis di&amine (b) . et iure divino

f'ont

habere: oïigin'em..

I10rj«

TIfle

IV.j Et quidem iam primis CunisTI

Veterum

fidelibus varii ritus ufitati erant. Sta- Ritus,

as

tis diebus ante folis ortum convenie-

d

bant facrorum cauffa in unum locum;

non quidem in templir, (ed aedibus pris

lus

hiae

vati; , ibique fuas ad Dzuw funde-

bant preces.

TUIl]

" V.) Negamus tamen , et pernega-

lt

mus, certas precum formulas tempore

J

!

1'4

Apoftolorum iis ufitatas fuiffe, eas fi

11]:

7

exceperis , quae vel inftitutionis divi-

nae funt, et in S. literis contentaes

vel

u

fea

(b) Introduxit Ecclefia tam varios ritus et

ceremonias , ut honori DEI, Ecclefiae de-

lem

cori, ac devotioni fuüorum fidelium confü-

af

leret. Exftruuntur templa magnifica , exors

Jf

nantür altaria ,'ut Maieftati divinae. dignum

traeparetur: habitaculum.

Quid . decentius 2

Ij

-- -- quid fanae rationi conformius? -—

f5 80 "

vel-apud iudaeos .ad. glorificandum

atqu

Dzmuw.iam pridem ufitatae,

Saí

VL Sic ;pariter ecclefia certunà vi-

ticip

tünmi -offeréndi- facrifictum Miffae tnon

fed (

W.

per librum liturgicum:, fed per Xrádi-

Uonem habuit.

Trn

VII.) Crefeente. ritaum . numeto. ii

»

dem- ritus. fucceffivis temporibus in

STI

codicem- fuerunt relati

Nata inde eft

i

Gregos

Q

illa. fic di&ta Miffa . Gelafiana

fecul

viana.: €9c..

1lle |

VIIL) Modum ceï ebrandi -Miffam ,

p

ufum Altarium , facrarumque , veftium

Tett

petentibus enarrabimus.

conft

IX.) ln conventibus, quos teligios

ME! D)

Sacra

nis ergo inftituebant

facram coenam

lena

Iü

Coena.

tefte .Cypriano iJe orat. hoc modo ce»

ban

(u

lebrabant

poft ofculum pacis fua fin-

guh dona Sacerdoti obtulerunt , ex

hisce populi oblationibus feligebantur

V)

in Euchariftiae ufum elementa , panis

j

Haec ab

Aquh

et.yinum .aqua dilutum.

fynoii

antiflite confecrata diaconi praefenti-

Mämm

bus fub «uttaque fpecxe diftribuebant ,

mpnm]

atque

Tj

Eämæï

Gudum

atque ad abfentes etiam perferebant.

Sanciffimi autem Myfterii huius par-

tund Tj«

ticipes reddebantur non tantum adulti,

ne tl

fed et infantes , faltem inde a feculo

Leádie

III. Denique addebantur convivia com-

munia , Agapae (c) di&a.

yno

X.) Habebant infüper primi Cunr-

]hus in

sTi fideles ítata ieunia tum annua,

wde eft

tum /ebdomadalia.

Atque primis iam

g

feculis magna religione cuftoditum fu-

iffe ieiunium . Zntepa[chale- ex. Irenaeo

Wüffam,

apud Eufeb. H. E. Lib. V. c. 24. &

veltium

Tertulliano de ieiun. c. 2. de orat, c. 14 Poeniten-

conftat. Huic iungebantur ieiunia diei 54e rigor.

teligis

JVercurii et P'emerir, quae latinis femi-

" oenam

lejunia , feriae quartae €9 Jextae. dice-

oro cee

bantur.

Tertull. de ieiun. c. 14.

j -

F

XI

—

PAU

Cc) De Agapis vide Cabaffut, fec. 1I. Diff.

epantüt

VI. p. 3t.

Thomaf. P. III. L. TII. c- 47

, ais

Agapas prohibuere gangrénfis et laodicena

3eC äb

Íynodi , item concil. carthag. III.

Abolitae

ne[enti-

tandem funt fec. IV. definente , annitentibus

il

inprimis Ambrofio et Auguftino , ob abufüus,

temulentiam &c,

xque

* $2 «s2

X

XL) Quantus fuerit poenitentae gu-

vil

blicae rigor, quatuor poenitentium claf-

fes indicant: r.) Flentium , 2.) Audien-

ferva

fum, 3-) Proftratorum , 4.) 'Confiftmn-

pny

9000

tm.

Ipfa autem poeniteritium recon-

allig

ciliatio erat duplex , altera prima feu

miuima,2okera ultima ,feu maior. Sin-

Ti

gulos poenitentium ordines , ipfumque

X

reconciliationis (d) modum volenti gx-

Dant

plicabimus.

n d

- XIL) Imaginum ufus admodum ra-

ftecj

yYus erat , ne rudibus catechumenis a

etiat

bur

fuperftitione gentili converfis idolola-

triae anfa daretur.

Imo

X

.;4111.)

fecul

perte

terea

(d) Viguiffe omni tempore confeffionem

privatam ac fecretam probat JVatalis J4le-

xander Differt. XIII. fec. XIII. & XIV. cui

addi poteft artm Bürgin Differt. de fe-

(6)

fide

ereta fingulorum. peccatorum. confe[fione Alt-

$ E

dorffü ad Vineas 1762.

feipi

9 93 a?

i Yi

. XUL) Ne Religio noftra paganorum

n daf-

cavillationibus pateret, caute iam tum

Hdie

fervata eft Di[ciplina arcami (e), feu

nf

prudens^ quaedam myfteriorum fidei

TeCoft«

occultatio.

Teítes huius difciplinae

u feu

affignamus Ss. Bafilium , Chry[oflomum,

. Sin-

Jertulliauum , Zduguflinum. €3c.

ümgue

li 6x«

.-XIV.) . Clerici Epifcopo fuo adhaere- Sanai-

bant perpetui comites in laboribus , e

t monia

Morum.

in a&ionibus teftes , neque habitu

Ad facros ordines

jfr Tos

fpeciali utebantur.

etiam -coniugati ob penuriam .caeli-

;ens 4

bum vocabantur.

dolol

XV.) Neque etiam in primis hisce

UL)

feculis. deerant , qui inter chriftianos

perfe&iori vitae ftuderent, Zl[cetae prop-

terea di&di: domi velut iu folitudine,

a sst

Fa

jeiu-

dfionem

a

IV. cfïi

(e) Ne mireris ergo , fi quaedam dogmata

d r

fide tenenda e, g. arcanum SSS. Trinitatis ,

t Ae

S. Euchariftiae &c. non habeantur illorum

Ícriptis exprefía,

$9 94 q7

ieiuniis ciliciisque fe macerabant ;

mundi

illecebris

feiun&i , vacabant

Gta

precibus , lectionique fcripturarum ; no-

bis monachis haud abfimiles

Acce-

debant feculo IlI. Anachoretae , feu. Exe-

mitae duce Paulo (f), quem eodem

adhuc feculo fecutus eft Zntouius (g)

(f) Vita Pauli habetur in operibus S. Hie-

yon. T. l. in Edit. Vallar. & in Ac&is SS.

T. L Januar. p. 602.

(g) Vitam Antonii fcripfit S. Athanafius

in AQis SS. T. IL. Jan. p. xo7

&

i

U

7:

N

Yon

ä?g

XU$

xE

3

iyid

5

&üm

Tüer

li

$5995 G2

M .3

EPOCHA II

Cabant

13 fl«

Status Imperii Romani civilis a

Ace.

Conítantino M. usque ad

u Ere

Carolum M.

ooer

Et

it (g).

Ecclefiafticus a Sylveftro I.

——2

C —

usque ad Hadrianum I

p

5)

.

P

S Hie-

us $$,

u r

huna(tus

Imþemtm*es . et Status

Luperg Rom. Cilis.

artim diffenfione laceratum , armis-

que Barbarorum petitum undique

Rom. Imperium , intus ambitio et lu-

xus, foris bellicarum gentium audax

invidia tandem ad extrema perduxit;

dum illud remotis aemulis, ex ruinis

érueret Conflantinus .. De eo iam,

eiusque fuccefforibus ea heic adpone-

3

inus

*e $6 a*

P

mus, quae ad fcopum noftrum per-

jl

epportuna erunt.

lu

L.) Conftantinum M. baptizatum fü-

Jmperato- iffe morti proximum prope Nicome-

res Qrien-

diam , cum

Eufebio , et communt

C

u

prope

Eruditorum

fententia defen-

b

dimus.

lhe

II.) Neque contrarium. evincunt Z&a:

les

ld 1

Sylvefiri ; tot. quippe fabulas. mendofus:

ille cento comple&itur, ut Pagius mi-

V

retur P. Il critic. pag. 58. Baroniüme

:

ad haec a&a vindicanda inanem. ope-

300

ram afferre: voluiffe:

IH.) Conftantinus inter imperatores:

primus fuit, qui cuilibet liberam po-

cof

teftatem dedit religionem chriftianam

Tnte

applectendi.

Necdum fatis ;

fed ct

edi

primus in religionis. noftrae favorem.

liby

et plurimas , et faluberrimas. tulit

fenvi

leges (2).

fun

IV

Que,

Tes

(2) Conftantini M. leges , virtutes ,, curam.

tis (

pro rebus religionis chriftianae , eius in Ec-

clefiam libertatem referunt Natal. Alex., du

Qoc

Qua.

Mefuil,et ali ex authenticis teftimoniis ; et

con-

ïiïsq

o 37 «2

IV.) Favit tamen plus aequo Aria-

àge

nis Conftantinus ; attamen ab arianae

bhaerefis labe eum vindicamus.

vt fü«

1COIDe-

V.) Prohibuit equidem Z'alentinianus

mmunt

Clericis , nimia heic arte utentibus,

ne viduarum , aut devotarum. quarum-

defane

libet faeminarum haereditatem , aut

jt Afla

legata colligere poffent : fed ecclefiae

dofüs.

id nunquam prohibuit. lmmo

I$ i«

Vi. Ipfa etiam ecclefia refpuebat

ynum.

donationes illorum , qui eam paupe-

) ope.

Xibus Parentibus anteferrent ; vel le-

FA

gata

——

ratores.

m po-

conftat de iis vel ex ipfo codice uris eiv.

janam

Inter alias hae-notari merentur : circa an. 321«

fed &

edicit, ut ommes et finguli Die dominica a

'oretm.

labore quiefcant; ruti tamen pofitis permifit:

fervixe.agris colendis. Clericis impertit im-

tll

munitatem ab omni functione. civili , ftatuit-

que, ne clerici ad iudicium feculare trahantur;

l

—

Feriam hebdomadae. féxtam in honorem mor-

Aliis

euran

tis CunzsTr facram haberi praecipit.

i Ee

quoque certam orationis formam praefcribit,,

Y fl

qua dofninicis diebus unusm adorent Dxux ,,

j;d

lMsque pro Caefare et imperio fupplicent &c..

ofe

95 88 «

Si: a

gata in fraudem filiorum , aut Nepo-

tum facerent.

deftn

(ecu

VII.) À morte Valentiniani ad Theo-

dofium usque nunc profpgra, nunc fini-

lpfe

fira, eaque frequentiore üfi funt Ro-

105 j

mani fortuna.

fecità

VHL) Aft Theodofius M. internécione

QUEa.

Jlaximi habenas totius imperii adep-

N

tus , malo aliquot annis remedium at-

ad t

tulit : nova vero inter filios regni di-

p f

fiributio, in qua oriens Zfrcadio , occi-

—

dens Zonorio ceffit, novas excitavit

()

turbas, exteris nationibus ad fubruen-

pus ,

dos Romanos peropportunas.

eyinoj

(o) I

IX.) Poft 52. annos a morte Honorii

tulit T

rom. imperium , quod fub Zugu/lo coe-

Qui e

pit , füb Auguftulo extin&um fuit,

um f

Roma modo Gen[erici , Alarici modo ,

COtpts .

modo Odoacri; direptionibus ad inci-

g';t 0pe

tas redacta.

ü'üägay

fs jj

X.) Orientis imperatoribus vitio ver-

àpud Ti

timus, quod cura boni publici defüper

Valuit;

habita, negotiis ecclefiae , haeretico-

Clefig o

rumque tricis fe totos immerferint.

Piul'a de

Sic

Il P 62

$89 «7

N-

Sic a Theodofio iun.'; etiHob a Cae-

leftino l. Pontifice fynodus Ephefira

The-

Oecumen.

lll convocata (b) fuit.

fri-

Ipfe quoque una' cum fororibus hym-

t V

nos in De: laudem matutino tempore

recitabat , relida (c) Miniftris imperii

xjone

cura.

XL.) Porrexerunt etiam plus aequo

adep-

I at-

ad thuribulum profanas manus JZeno

rj di-

per fuüum JHemoticon , feu praetenfam

F5

Eu-

OCC«

avl

(b) Aliter equidem fentiunt chriftianus Lu-

Jrüet

pus , et Bellarminüs , fed c?ntrarium non

evincünt.

(c) Plurimas tamen , et fanCtiffimas leges

)nori

tulit Theodofius , quas invenies in codice,

) Cot-

qui eius nomine codex theodofiamus etiam-

fll]t ,

nhum appellatur.

In hunc , ceu in unum

00 ,

corpus leges omnes a Conftantino M. colle-

inde

git ope doCtorum virorum , atque an. 498.

evulgavit in x6. libros diftributum,

Au&to-

ritas illius etiam poft extin&ctos Romanos

) Vefe

apud "Theodoricum Gothorum regem adhuc

jupet

valuit.

Exemplar antiquiffimum extat in Ec-

tico.

elefiae cathedralis Wirceburgenfis Bibliotheca.

Plura de hoc codice vide apud Daude Tom.

äz'im'.

lu

H. P. 674.

I

$ 909 -

Eutychianos inter et catholicos con-

£s

eordiam.: Zeraclius per Ecthefm ; et

nj

conflans inp. per Tuypum.

etiam

eto

XIL) Zenonis Henotitom veiicimus,

eatra

non quidem ut haereticum , fed ut

haerefi favens;

Ro

LY

XIIL) Haec dura in Oriente fierent;

frifi

WMifer Oc-

eidentis

Longobardi a Narfete (d) italiae Prae-

fatus. fe&to ad diripiendam graecis italiam

tur'n |

qu E

invitati , Zl/boino duce an. 568. Ligu-

form.

riam , Infubriam , totamque fere füpe-

X

xiorem italiam fübigunt, excepta Ro-

adtir

ma, atqwme Ravenna, ftabili deinceps

lis j

Exar-

patud

(d) Nar[es in. decimum fextum. iam an-

—

num Ttaliae praefectum egerat, cum a lufti-

no caefare ob non. nullas civium querelas ei

(

poteft

abrogatur imperium. Is de crimine fe pur-

Teor

gat humaniter , ac fübmiffe.

Sophiae vero,

füeris

Auguftae acceptis literis , quibus Narfetem. ad,

Ut

L

penfum et colum invitabat ad Gynaeceum

faum, tanquam videlicet Eunuchum , tum enim,

Primus

[U

vero iniuriae impatiens fuique impos Neapolim

dorm

concedit Narfes , miffoque nuncio Longo-

Qiie in

bardos ad diripiendam ltaliam invitat.

dj (

ä:y,grfïä

0$- COTIs

Eäcm*efiürum (e) fede ; usque dum: an.

; d

"752.

Ravennatem Exarchatum fui

etiam iuris fecit Ziflulphur , decimus

jcimus,

e&avus Longobardorum Rex. lamiam

fed u

cafira movet , ipfam expugnaturus

Romam: cum ecce Stephanus II. Pa-

fierent,

pa , cum petito ex Oriente auxilio

fruftraretur , Pipinum Francorum. iam

e Drae-

dolom

tum temporis regem , fuppetias vocats

qui Exarchatum: Longobardis ereptum

. Lip

rom. ecclefiae ditioni adiungit.

e hpe-

XIV.) Frauriti regni originem quod

&Pta W.

adtinet , eam paucis damus.

In GalE-

jeinceps

liis Burgundiones e Moeotide egreffi

Pt

—

palude , duce /arcomiro in Franconiam

corne

qm a

.a fifi-

(e) Exarchi erant Praefetti fumma-cum-

orclas ei

poteftate miffi, Ravennae conftituerunt Prae-

fe Qu«

feCurae fedem , donec eadem penitus exuti

ve Velo.

fuerint a Longobardis.

Nec ef operae pre-

etem i

tium , eos omnes in medium producerc.

pneceim

Primus a Narfete füit Zongimus a. 507

m enm

Ulimus Eutychus ab Aiftulpho Longobar-

Neapolim

dorum Rege an. 752. loco motus. Hunc-

Jongo-

que in modum graeci Imperatores italia ex-

A.

clufi funt,

o 92 «*

concedéntes , regem crearunt an. 420.

ulio d

ipfius Marcomiri filium Pharamundum:

EUH

huic an. 431. fucceffit Clodio comatus ,

MP

feu crinitus.

An. 447. eius filius ZMe-

Ex Y

rovatur aufpicatus eft regnum. . Cum-

erat)

que tres fint familiae , quae ha&enus

Creatt

francicum fceptrum tenuere , J«erovin-

tlus «

gica , Carolina , et . Capetina , primae

Twior

flirpi nomen dedit Merovaeus iíte.

ut a

At Clodovatus , feu Ludovicus franci-

elfent

cam gentem , nomen , imperium in

Tepn].

omnem Galliam extendit , ita, ut ab

r

eo tempore in Gallia non iam Galli

Child

degerent , fed. multo copiofiores Fran-

Huius

ci (£) , qui linguam , mores cum ipfo

rolur j

iugo Gallis impofuere. Baptizatus eft

flarum

an. 499. a S. Remigio ,&Rhemenüum

Antiftite.

adpto

UI

XV.) Multo tempore regnatum eft

ib M

Merovingicis , qui tamen ad extremum

otio

& dig

(f) Franeorum gens e pluribus Germaniae

Tüus :

lum :

populis coaluit , Cattis feu Haffis , Brufte-

vis, Tentteris , Sicambris , Frifüs , aliisque

('etiam

3b Albi ad Rhenum in hodiernam usque Fran-

Thorten

coniam,quae nomen antiquum retinuit, fitis.

H

* 93 «*

2 420,

otio diffluentes fummam poteftatem in

Dd

unum Satraparum , quem JMaioreni Do-

UM

contulerunt.

$u vocari mos erat ,

lius N-

Ex his Pipimus Hergflalli ( Praedium

Cun

erat) dominus an. 631. Maior Domus

aClenus

creatus eft, eiusque filius Carolur Mar-

[orotitie

ilus an. T14. Demum nepos Pipinus

primae

lunior an. 741. Hi eorem deduxere,

s ifle,

ut cum Merovingici regno impares

at

effent et ignavi, Pipinus , optantibus

jüm in

regni proceribus , adnitente Pontifice

Wab

Prancorum rex falutaretur an. 752.3

j Gill

Childerico in coenobium migrare iuffo.

; Frate

Huius Pipini impiger gnatus eft Ca-

m ipfo

rolus ile, JMagni nomen a rerum ge-

tus elt

fiarum — magnitudine poft fata fua

enfium

adeptus.

XVI.) Status germanorum politicus Bol

m et

fub Merovingicis regibus a noftro lon- Germa-

remufil

niae fta-

otio

ge diverfus, erat.

Eum paucis fic da- tus. füb

—À

Mero-

imus ;

Ofnnia in illis fpirabant bel-

n

vingicis,

lum ; a&iones, fpe&acula , ceremoniae

p

aliisqie

Cetiam in nuptiis ) religio ; futura poft.

Je fra-

mortem vita, et ipfae adeo foeminae.

n üdi'

Hinc

$6 94 a2

XVII) jus in viribus habebant. Rei

ii

venatoriae et pecuariae navabant ope-

tüfi,

ram, fed perexiguam agriculturae , vel

fcente

meceffitate compulfi.

Comercium cone

vabon

fiftebat in eo, quod exteris pro armis,

gitt'

veftibus, vino &c, nonnifi exavias ani-

Colen

malium , anferum plumas , comas ho-

etiom

Xuinum vendere valerent,

beban

XVIHI. Sub Avegibus Merovingitis bella

XX

ent f

et venationes iterum primas inter cu-

ras numerabant: agriculturae tamen

Ti

1maius ftadium adhibitum :

agrorum

& d

proprietas introducta : domus melio-

nten

res exftruGae.

porui

XIX.) Domus fepe cin&a vocabatur

kges

Unde

curtis (ein -Dof .. Si ad curtim agri,

viridaria, fylvae , lacus &c. computa-

f

rentur , villa audiit ( eín Geifer . Ex

pluribus villis oriebatur Jarcia ( &

matfung ).

Plures marchae JPagwm

Ceinen. Gau ) efficiebant.

XX.) Cum agriculturam opus fervile

haberent , in fervos affumfere homines

l)

pauperes , aut bello captos. Pendebant

fer-

Tium ;

fe 9s WT

a. Pal

fervi ex feudis fibi raditis frumen-

At 0pee

tum, pecunias, pecudes &c. At cre-

1»e, rel

fcente frumenti pretio Demini refer-

Q (Ute

vabant fibi agros dominicos ( fetrens

9 atinis,

güttt) operis publicis (Srobnbienfte)

Vs al«

colendos.

Ad fufüm vero foeminae

has bo-

etiam liberae., imo Regum filiae adhi-

bebantur.

nr Bella

XXI.) Iudicii formam quod attinet,

nter Qu

erat ferme eadem cum PFPrancis. .Alle-

- [amen

maaniorum fingulares ceremonias , ubi

agrorum

&uo de quodam territorie litigabant,

; melio

interrogati recenfebimus. Priorum tem-

porum violentias fat adhuc viguiffe,

abatut

leges contra illas latae demonftrant.

n atri,

Unde iam veftigia quaedam 0e8 $Burge

ftitbtd. apparent.

ynputte

,), Ex

$. II.

aC (v

pugn

Ecclefiae

Propagatio , et Perfecutio.

j )"[)'l"i/!

;omines

1) Et integritatem , et robur ptifti-

«ndül')ä!lï

num retinuit Religio , fub varis licet

fet^

erro«

$596 «

Actll

errorum

haerefümque formis impe

Suev

tita

Vulnus vulneri addidere crude-

Attat

liffimae ilae perfecutiones , quas ab

impiiffimis tyrannis per tria prima fe-

cula perpefía eft; quibus tamen pla-

D

gis fomenta impofuere tot fidei victo-

tion

riae , tam intra , quam extra 1mperil

goti

limites partae; quas inter enituit ad-

alce

miranda illa Conftantini M. ad fidem

que

Ecclefiae

converfio

Eius exemplum citra vim

liae

chriftia-

imox plures traxit ad fequelam ; ita,

prov

nae pro-

pagatio

ut eo imperante religio criftiana totius

Ton

regni dominans haberetur.

fui

II.) Seculo quinto ad calcem iam

iam properante Clodovaeus Galliarum

Yügu

rex ecclefiae fefe adiunxit, a S. Remi-

Cü

T

Ei

gio facro latice ablutus an. 499

(

Anaftafius II. PP. gratulatus , Primo-

T

di

genitum ecclefiae dixit: Hodie dicunt

que

Chrifüianiffimum.

Obii

II.) Hoc item feculo Zübernis fi-

y

dem per S. Patricium füfcepit

ä(lþ

IV.) Recaredus — Hifpaniarum rex,

?li f/;

opera 9. Leandri, aliorumque Bene-

$

di&i-

$597 «£7

$ impe.

di&inae familiae Epifcoporum Gothos ,

: Chüdee

Suevosque Hifpaniae inquilinos , ab

qus ab

ariana haerefi totos repurgavit an. 539.

tim fe«

V.) Et cum Saxones in Britanniam

ten pla«

irruentes rurfus Idolomaniae fuperfti-

oj vitdo«

tionem fecum inveherent: hinc D. Gre-

imyeri

gorius M. e romano fuo S. Andreae

Ituit ad«

afceterio elicuit S. Zuguflinum , alios-

| fidem

que focios bene multos , iisque Ang-

t vim

liae ad fidem poftliminio reducendae

TECR

provinciam impofuit; quam illi felici

j toQuS

non minus , quam impavido conatu

funt executi an. 596.

m jam

VL) Helvetos , Rhactorque fub fidei

alligrum

iugum potiffimam partem inflexerunt

, Rn

cum $. Colunbanus ( obiit 615.) tum

p B

IS. Gallus' cum fociis Monachis D. Be-

Brimo-

nedidi, coenobii Sangallenfis.

Uter-

dicunt

que ex Hybernia huc allapfi erant.

Obiit S. Gallus an. 627.

nijn T

VIL) Sub idem tempus Frifones,

b

ac plerique Belgae , imo et Sclavi , Ca-

j I

rinthii €2c. audierunt Apoftolum . fuum

. pete

S. Znandum: Monáchum primo Leri-

G

nen-

jii-

$s 55 q2

nenfis afceterii S. Benediti , poft Tra-

f

leGenfis epifcopatus au&torem an.647.

htequ

Aiftica

VIIL) Bavaria vero , Tyrolir, u-

haita ,

firia, finitimaeque provinciae primum

Quipy

S. Euflafio abbati Luxovienfi, an. 646.

Jiinnas

centenpio vero poít . Auperto, regii

fanguinis e gallia monacho Benedi&ino

pf v

delubr

primam fidei facem debent. Bavariam

teferay

S. Emmeramus gente Aquitanus , vita

fi0 3

Benedi&dinus luflravit usque ad an.

Ceptis

552. Plurimique e Scotia et Hibernia

totem

Benedi&ini monachi paffim fedes in

monft

germania fuas, et monafteria fixerunt,

prohij

Hi fcholas publicas aperuerunt, non

Cizrz;,iïz'a.

virtute folum ac fide , fed literis quo-

d. -

que populum imbuentes.

Gatore

1X.) Francomiae Apoftolus .S. Ckïl*iæ«

Sux ff

&£ur (an. 689.) Benedi&ini ordinis de-

lii

cus fufo cruore regionem illam a fe

lio' cec

cultam rigavit , necatus ira Geyfae

A

X)

Principis , fed impotentis faeminae.

patiend

Croatae in leges CrrgisTr iurare Coe«

for De

perunt füb an. falutis 630.

ad USQ

X)

$5 99 a2

LT

X.) Cum ecclefia in occidente longe po g s.

,

lateque . füccrefceret; in oriente, ettio Ec-

Africa miris horrendisque modis tur-

clefiae,

; Ài

bata , vexata , et prope deleta fuit.

itmum

Quippe jf'ulianus . caefar , ille qui chri-

04f

fianus cum effet, fidem tamen paulo

Itgllll

poft valere iuffit Apoftata, daemonum

n Cno

delubra , a Conftantino M. occlufa ,

Aam,

referavit.

Advertens, multos chriftia-

, W

nos iuventutem liberalium artium prae-

( att,

ceptis imbuere , unaque deorum vani-

Jerma

tatem ex ipfis ethnicorum libris de-

es i

monftrare; eosdem a docendo omnino

etünt,

prohibuit.

Edixit infüper , abolito

, 10l

Chriflianorum. nomine , Galilaeor eos

quo«

dici. Quin ipfe , inter Platonifii fe-

&atores non infimus , calamum in J-

Ti

suw ftrinxit, feptem in eum fcriptis

j e-e'

libris ; donec infelici conta Perfas prae-

lio' ceciderit.

T22

jeyle

XL) Neque fub Perfarum regibus

ao

patiendi copia chriftianis deerat. .Sa-

: 00«

por Perfarum rex ab an. Chr. 343.

ad usque 380 peffime fuae ditionis

2

G 23

chri-

$5 IOO wf

chrifüanos habüit : quem ftrenue fe-

hyact

cuti funt Zsdigerder , eiusque filius. Z/a-

confía

N

rarames usque fub an.. 444.

[

/

XIL) Quantis denique furiis Con-

eledu

ftantius. imp. À. 353. ac Zalems A.

Cault

365. Znaflafius. A. 491. catholicos agi-

lo

tarint, ut Arranos foverent , volenti

]ib

enarrabimus.

[i

1

Caefare

&. HI,

Cem (i

Romumi Pontifices.

lE Vel

ünqua

Conftantino M. imperante Religio

demn:

chriftiana non totius folum regni Do-

Ii;

inina habebatur; verum etiam ab illis

mine :

temporibus omnis imperantium pote-

Tnum .

ftas. ad eam dilatandam , tuendam,

omnini

ditandamque extenfía eft.

V)

Pontifices

L) Attamen diploma donationis (a),

lii 7

Sec, IV, quam Conftantinus M. facro renatus

Ton p

lava-

V)

(2) Tom. 1. concil. pag. Édit. Labbeanae

fïafïicis

1534. extet Diploma donationis fc. Palatii

—

—

Lateranenlis , proprii diadematis, chlamydis

Dütote:

pur-

Itali?e T

*5

u

79

y

j 101 «Z

'ehüe fe«

lavacro Sylveftro L. feciffe dicitur,

lus -

confi&tum effe adferimus.

1l.) Neque ceu arbiter a partibus

riis Core.

^dmr À.

ele&us ; fed iure fummo ulius l.

cauffae Athanafianae cognitionem fu-

licos agis

fcepit.

, Volenti

IIL) De :Liberio folide nihil proba-

tur , nifi ad fummum, quod inftante

caefare , et Semiarianis Epifcopis vo-

cem con[ubflantialir diffimularit ; mini-

me vero, quod Athanafii communioni

unquam re11u110iag'it , aut eundem con-

- Ralio

demnarit.

IV.) .Felicem econtra , quem hoe no-

egni Do-

1 3b ilis

mine /ecundum vocant , ceu illegiti-

mum Papam ex albo rom. Pontificum

m pte-

omnino delemus.

uendam

V.) Lenius quidem egit cum Coe- Pontifices

lflio Zofimus ; doGrinam tamen eius 9*c V.

ous (3)

non probavit.

) fenatüs

VI.) Num decretum de libris eccle-

lav

—

—

fiafticis apocryphis Gelefü fit , vel

Tapbenmae

G 5

(; ii

H Q;*-»

diimydis

purpureae, urbis Romae , omniumque totius

PLLF

Italise , et occidentalis regionis provinciarum.

ä;,;,wzæä

Hormisdae , vel utriusque , parum re-

fert. Sacrum venerandae antiquitatis

monuimentum effe , nemo negaverit.

E

Sec. VI

VII.) Variatio Z/igilii in cauffa trium

fecut

VIL & capitulorum non inconftantiae fuit s

VIII.

fed prudentis oeconomiae.

prod

tents

VIII.) Monumentis haud contem-

nendis fuffulti, Eonorium T. PP. a Mo-

I)

arcl

nothelitarum haerefi vindicamus.

penti

IX.) Gregoriur IT. nec Romam, neb

verfü

italiam , nec alias occidentis provin-

p

cias a JLeomis l[auridi obedientia ab-

Qu

ftraxit.

pitur

l

X.) Sola Zacharise au&oritate reg-

inc

num Francorum a Childerico, Mero-

dotr

vingicorum rege ultimo , in Pipinum,

tutib

Maiorem Domus non fuit translatum.

Tios

defe

-XL) Stephano 11, Pipinus Exarcha-

*

tum Ravennatenfem , et quidquid in

à (

italia armis recuperavit, dono dedit.

Mu

toni

5. IVG

$103 «7

Jatum re-

$. IV,

ltiquitatis

egoverit,

Scriptores Ecclefiaflici.

ffa trium

Ecclefia paci reddita , atque a per-

jae fuits

fecutione tyrannorum fere immuni,

prodierunt viri do&rina, zeloque po-

tentes , cum graet , tum l[atinr.

Conitelfi«

1.) S. Zthanafius Alexandrini Patri-

Patres

JUEN YUR

graeci,

archatus auctus mitra ( À. 326. ) in-

I1u$,

gentibus animis fidem catholicam ad-

Qam , nec

verfus Arianos , ipfosque imperatores

j provin-

propugnandam fufcepit.

Symbolum

entia a«

Quicungue falfo tamen eidem adf;ri«

bitur.

IL) S. Bafilius , Epifcopus caefareae

pte 16f

in cappadocia , tempore valentis imp.

, Méto-

do&rina et fapientia , omnibusque vir-

2jpinum,

tutibus clarus , ecclefiam adver(us Aria-

ynslatull

nos et Macedonianos mira conftantia

defendit. Obiit A. 379. Eius fcripta,

fxardite

a Garnerio et Marano Benedi&inis S,

dqii i

0 dedl't. |

Mauri Parifiis edita A. 1721. tribus

tomis continentur.

G 4

I)

,N.

* 104 a

H 5. Gregorius , ob fingularem

eccef

rerum divinarum do&trinam cognomen-

feripta

to Z/eologur , epifcopus JVaziancenus ,

gic5.

collapfam Conftantinopoli catholicam

1690.

fidem refüituit, et haerefes infurgen-

cufa !

tes compreffit.

Scripfit 1.) orationes

VE

varias; 2.) epiftolas; 3.) carmina ;

tents

4-) diverfi argumenti opera : quae om-

tholic

nia Billius edidit Parifiis A. 1609.

tus , €

Obiit Gregorius À. .389.

haerel

D

IV.) S. joanner , epifcopus Conftan-

TifOus

tinopolitanus, ob aureum eloquentiae

Du

flumen Chryfofiomus di&us , chriftianae

ujgt

religioni verbo et exemplo plurimum

tür f

profuit.

Vitam poft multos labores in

A

exilio finivit' A. 407.

Eius fcripta

D

Montfauconus , Benedi&inus congreg.

tizant

S. Mauri , Parifiis tredecim tomis edi-

peram

dit 1718.

ficien

V.) S. ZImbrofius , epifcopus Medio-

y

Patres

lanenfis, cuius ftudio temporibus aria-

Dots

latini.

nae perfidiae tota vix non italia ad

Tüm

fidem catholicam convertebatur , cu-

feon 1

iusque fan&itate et do&rina tota nuné

fedit,

eccle-

'*9h 10r «

tlotem

ecclefia decoratur, obiit A. 397. Eius

V0f

fcripta Frifchius et Nourius, e con-

TTR

greg. S. Mauri, Parifis A. 1686. &

iolicami

1369o. duobus evulgarunt tomis; fe-

cufa Venetiis 1748.

E

Ulgel

ILiones

VL S. Zuguflinus , epifcopus Hippo-

Dhina ;

nenfis , opera B. Ambrofii Ep. ad ca-

£ 0f

tholicam fidem converfus et baptiza-

1600

tus , eam adverfus Manichaeos et alios

haereticos defendit propugnator acer-

rimus.

tftane

Aliis etiam multis pro ecclefia

entiat

Dzx: laboribus fun&us , ad proemia

«.

tianae

migravit in coelum .. À. 430.

Tribui-

.

1IQULR

tur his duobus pofterioribus SS. PP.

res 1

Ambrofio et Auguftino Hymnus 7*2

upta

Deum €$c. tanquam dialogus illius bap-

tizantis , et huius baptizati.

At per-

ye

edi-

peram eum ipfis adfcribi , criteria fuf-

ficientia probant.

'edio»

VIL) S. Hieromymur , Presbyter et

uria-

Do&or ecclefiae , vir omnium litera-

a dl

rum ftudiis verfatiffimus multa haere-

Qu

feon monftra do&rinae fuae gladio con-

fodit.

Demum cum ad decrepitam

DN

p

G 5

us-

L]

$ r06 «*

sque vixiffet aetatem , in pace quie-

qui

vit À. 420:

fin

VIIL) S. Gregorius PP. . , ob res

e

praeclare geftas, et Anglos ad fidem

x

CnumisTi converfos /Maewi cognomen-

x

tum adeptus , obiit A. 604.

Eius

ii

fcripta fecundum optimam Benedi&i-

Wl

norum S. Mauri editionem Paris 1705.

Ài

quatuor tomis. comprehenduntur.

us

IX.) Praeter SS. Patres multi quo-

Qu

que a fec. IV. prodierunt fcriptores.,

Qu

tam graei , quam Í(atiwi , qui res im

ha

ecclefia geftas literis confignarunt. In-

(

Scriptores ter graecos primus fuit Zu[rbius , cae-

graeci.

fareenfis in Paleftina epifcopus (:.:1),

qui

Á

(2) Compofuit quidem Zegefippus iam fec.

feri

Yl Commentarios JARoruwm ecclefiaflicorum

Ani

lbris 5. comprehenfos , quibus res.a paffio-

D

zne Dowzwr ad fua usque tempora geftas

ity

plano ftilo confcripfit. Sed iniuria temporum

lt

perierunt , exceptis quibusdam fragmentis ,

Tit

quae Eufebii induftriae debemus. Inter alia

f

antiquitatis hiftoricae monimenta poffidemus

hii

etiam nos. in nofira bibliotheca hanc Hege-

Ti

fippi

B

t ro7 «9

( quie-

qui confcribendae ecclefiafticae hifto-

riae manum admovit , ut adeo hiftoria

.0b ng

ecclefiafticae Parens haud immerito

] hia

dicatur.

Res geftas a Chriftianifini

TODeD

exordio usque ad vi&toriam Conflan-

Eius

tini lT. de .Licinio relatam Án. aerae

xedi

vulg. 324. libris X. complexus eft.

Is 110

Adiunxit chronicon ab Zbrahami ortu

ii

usque ad An. aerae vulg. 326. dedu-

&um.

An fuerit Arii haerefi addi-

]i quo-

&us? -— difputant. Quidquid fit de

pores,,

| fes n

hac Bite; eius fides hiftorica hac de

t It

«auffa minime vacillat apud peritos.

TA

X)

*

Is (a) ,

— —

qui

fippi hiftoriam , feculo ad minus IX. de-

jum feo.

Ícriptam.

lllam e graeco fecit latinam S.

ficorut

Ambrofius , Mediolanenfis. epifceopus. Anno

, yillo-

Domini MDX, typis jodoci Rafii Afcenfüi

fa geiïzs

impreffa eft: fed a M. S. noftro in hoc dif-

xmp()n'.m

fert, quod in capita fit diftin&cta , hoc vero

iinime.

gmentis ,

Fabulofüm eundem. iudicat Dupin

ytet al2

ANov. Bibliothec. aufior. ecdef. T. 1. pag.

Yfidems

mihi s. €9 g96.;

fed vindicat JZaíloixius

o gee

Tom. L. sowwnent. illuftr. Excdlef. oriental,

f

Scriptorum,

$£ 108 «*

X

X) Eufebium excipit fec. V. Socra-

tüit

ies Scholafficus h. e. cauffidicus. Scrip-

ecd

fit libros VII. hiftoriae ecclefiafticae ab

J

anno Chrifti nati 306. exorfus, usque

et;

ad.an. 439.

In Novatianorum haere-

fin lapfüm eum effe , contendunt mul-

iu

ferit

ü,idque non fine veri fpecie.

Á

XL) Eodem feculo vixit, et 9. li-

hori

bros hiftor. ecclef. lucubravit Hermiar

Tius

Sozomenus , quos orditur ab A. Chr.

r

$23., 6t fini£. A. ; 430.

Di&ionis ele-

faft

gantia vincit Socratem : fed iudicio eft

Con

eodem inferior.

9&1

XIL) ThBOdO'i'f;)fuf epifcopus cyrenfis

aldd?

Vi

pariter fec. V. fcriptor eximius libros

li

5. infümit narrandae hiftoriae ab ex-

doff

ordio Arianae haerefis usque ad 77:e0-

tüm

dori JMop[ueflini mortem , feu. A. 427.

Socratis et Sozomeni lacunas non raro

dub

fupplet; in eo autem eundem cum

Henrico. l/alefio reprehendimus , quod

pie

in toto opere nullam temporum no-

lor

tam adhibuerit.

li

XIIL)

fi, 109 qÜ

DUfüe

XIIL) Zheodorus LLe&or. fec. VT. flo-

ruit, et hiftoriam de rebus geftis in

Sci-

ecclefia fub Theodofio iuniore usque ad

(30 3)

^5

Juflinum feniorem

-

. libris perfecutus

Sque

Tineree

eft; cuius duntaxat excerpta extant

t mul-

apud Nicephorum calixtum fec. XIV.

Ícriptorem.

XIV.) Inter latinos, qui extant , hi- Sciptores

0 f

horicos ecclefiaft.. ominium antiquiffi-

atini.

[ermiay

mus eft Auffimus Aquileienfis presby-

Chr.

ter

Exeunte fec. IV. hiftoriam eccle-

s de.

fiatt. Eu[ebii Jatine reddidit in 9. libros

jo &

contractam : fed in' vertendo tanta ufus

eft libertate , ut multis mutatis alia

addiderit , alia detraxerit.

Continua-

enfis

vit hiftoriam Eufebii 3. libris a con-

Tibtos

cilio Nicaeno ad mortem usque Theo-

) &

dofii M. pertingentibus,

Cum incertis

[ hto«

rumoribus facile nimis fidem haberet ,

4

.dubiae auctoritatis eft.

1 far0

XV.). Sec. V. daruit Paulur Orofius

cutl

presbyter Tarraconenfis in Catalonia :

quod

hortante S. Auguftino fcripfit 7. Libros

B

, quibus

sz:/ioriarum adver[us paganos

retun-f

)

$5 D10 «"

Yetunderet ethnicorum Calumniam;

mala , quibus tum 4 Gothis preme-

batur imperium , chriftianae religionis

cauffa infligi. Oftendit Orofius , domi-

Tr

nante cultu idolorum malis maioribus

*omij

mundum. fuiffe preffum , quam inducta

dices

religione chrifliana.

Crifi non una in-

foem

diget.

Capere

1

XVL) Sec. VI. Socratir , Sozomeni ,

Ecdef

et Theodoreti hiftorias. Epiphanins Scho«

Taeret

laflicus latine: redditas in r2. libros di-

l)

firibuerat, fub nomine 7Yipartitae tiifto-

ls W

ria£ vulgatas. Unde non meretur lo-

cum inter fontes.

iE

tuiforig

XVIL), Sub idem tempus Grzgärïm

Waryds

Turonenfis libris ro. res Francorum

füls y

ecclefiafticas exegit , commemoratis

perüt ]

tamen antea geftis ab orbe condito

?'gnorant

usque ad. Francorum imperium: in

Miscu

lis, quae per fe ipfe propius cogno-

lorum ,

fati , h

Ícere poterat , fidiffiimum iudicamus

m ,

(5).

$

dltendg

(b) Bafbarig ; (iuae a fec. IV.. fequumtur

fnt T

temporibus , paucos reperimus ,

qui

Tunt: qu

hiä

hn duj

Pe UI

m ;

B. E

Oa

JHaeretici , et Scbifmatici. -

ciotís

domi-

Tirmas interea religio chriftiana in

Yribis

vmnibus , quas fubiit, regionibus ra-

düfa

dices egit; et quidquid tentaverat

a il

foevus furor, nova quotidie incrementa

capere videbatur. Felix modo Mater

177

Ecclefia , nifi tot filios degeneres in

Sdin

haereticis experta effet.

)5 Q

Haerefes

l) Arianorum coryphaeus fuit Zrius.

M

lo«

fac. IV.

HU

ls in Lybia ortus Alexandriae caepit

tlv

blaG

fiiftoriam

ecclet. pro dignitate tractarint.

J

Ut d

j

Barbaris enim occidentem inundantibus , ar-

m

mmis non calamo 'decertatum eft. |Et vel ideo

Jrats

perüt literarum amor , et in huius locum

(i1LO

ignorantia fuccelfit , eiusque filia fuperftitio.

W

Miracula , tevelationes , apparitiones Ange-

lorum , daemones in tefrificas formas mu-

DgRO'

tati , hiftoriae fpe&rorum ex. inferis redeun-

imus

tium , omnem fere paginam impleverunt:

j

attendebant non tem ea , quae vere gefta

À

t

funt, quam quae eorum iudicio fieri potue-

gi

runt; quemadmodum de.S/meone Metaphrafte

ll|a

iam dudum adnotarunt viri doCti aeque ac pii,

$5 112 qZ

blafphemare A. 315. D Filium crea-

Won:

tum effe , neque Patri confübftantia-

inftar

lem. Eie&us ab Alexandro patriarcha,

ter d

damnatus a concilio Nicaeno, demum

fola

fingens fe cum chatolicis facere , iuffus

Oper

eft a. Conftantino M. in conftantinopo-

lunta

litanam ecclefiam admitti.

Dumque

füune

in templum ovans properaret, e via

Centj

declinans , urgente alvi neceffitate ,

fino,

cum inteftinis efflavit animam A. 336.

IV

At non cum auctore extin&um eft

af

ipfum malum; Conftantio imp. , et

p

eius exemplo , toto pene oriente in

nece|

Arii dogma iurante.

bant.

1l Prodit ex vitiata hac ftirpe

aluti

multifaria lues : atque cumprimis Jfa-

Y

cedoniana haerefis , fic. dicta a «Macedo-

dam

"io, Spiritum S. creaturam eHe affe-

ex qm

rente.

Damnata eft haec Pueumatoma-

Confia

thorum haerefis a. concilio generali II.

perr

conftantinopolitano l. A. 381.

fm

IIL) Sec. V. tres eruperunt haerefes

Matig

Haerefes praecipuae , Pelagiana , NNe[loriana , et

fec.

&t

; Eutyciziqna. Pelagius Britannus , ex eo

Mona-

Ttata. j

$6 113 s£

IIl Cfede

Monachorum genere, qui fuüi iuris ad

blonti-

inftar Philofophorum vivebant , prae-

triatdua,

ter alios errores docuit: abfente sratia,

. demum

fola natura au&ore , hominem bona

?, jullus

operari poffe; eundemque fola fua vo-

intinopo-

luntate poffe ab omni peccato effe im-

Dumque

inunem.

Diris devotus eft ab Inno-

L, eia

centio L. PD. A. 417, et a S. Augu-

ellitate ,

ftino, haereticorüm malleo , contufus.

.

IV.) Ex Pelagianifmo orti funt Se-

du el

ntipelagiau: , fic dicti, quod partim cum,

n » &

partim contra Pelagianos fentiebant :

jante i

neceffitatem quidem gratiae admitte-

b»ant; non tamen ad initium fidei et

iC flllpf

falutis.

nis Jl

V.) Coniun&us neceffitudine qua-

Mm*m'a-

dam erroris Pelagio fuerat Neflorius ,

ffe afie-

ex monacho . Alexandrino Epifcopus

Duas in Chrifto

iatoimd

conítantinopolitanus.

nl 1

perfonas admifit, divinam unam , alte-

x

ram. humanam ; atque hinc negavit,

Mariam (2) De: Matrem effe , dicique

fiaerets

pof-

100l e

(2) Hac Neftorii impietate magis inflam-

$; g

inata eft catholicorum in Virginem Deiparam

Ifota-

pie-

V r «

Nefforio duodecim fuos amae

ül

potfe.

thematifmos oppofuit 4S. . Cyrillur.

tlem

T

VL) Zutyelies Atchimandrita , ut ab

X

érrore Neftorii de duabüs in Chrifto

Tae

perfonis defle&eret , in extreme oppos

tatt

fitum fcopulum impegit , unamque

V

tantum in Chrifto naturam poft ünio-

310

hem adftruebat.

Magna na&us eft pa-

Yite

trocinia in Diofcoro Alexandrino, et

de t

qui elusdem fa&ionem fubfecuti funt

"

3üa

faeretici.

f

VIL) Potiores fec.VI. ilae'retici erant

tefi

Haerefes Kcutychiani ,in fe&as prope innumeras

011

fec. VI.

divili., omnes concilio Chalcedonenfi

(0r]

adverfantes ; qui et Zcephali ([fme cüm

o

gite) di&ü.

Ex his erant Zlgomiiáe,

ATa

"Ayhthartodocetae , Tritheitae , Theopa]chi-

iüe. Primi docebant: Chriftum igno-

rare extremum iudicii diem &c.

Se-

vündi; Chrifti corpus ante refurreGtio-

nem nec corruptioni , mec perpeffioni

fulf-

i

—

pietas, Angelicaeque ideirco falutatioui addi-

Xil

tum : San&la Maria , lMater Dei ora pre

Inox

mobis €8t,

Pegrys w7

S a.

fuiffe fubiectum :

lerlüi ; Ss. Trinita-

if

'

tem ex tribus conftare naturis ; quar-

ii: divinitatem ipfam cruci fuiffe affi-

, utab

xam : qui error anfam dedit diutur-

Chrfly

nae ilii controverfiae :

Unus e Trmi-

X

&gie im carue pafus ejt.

Vmque

VIIL) Eutychianae haerefis , in Và- zjerefes

: n

Yias fe&tas divifae, ingens propago pa- fec. VII.

epe

riter erat Aonothel[mus , feu haerefis

, e

de una in Chrifto voluntate ; per fum-

t ïuu;

»

4ma ütriusque ordinis capita graffata ;

Xecthef; Heracli roborante ; Sophronio

p etant

refiftente; Honorio papa connivente ;

imeras

Conflante àmp. per Tfpum non medente :

donenft

donec JMartimus 1. PP. ftrenue fefe op-

f(z'ne (ij«

;

pofuit; et 4gatho indi&a fynodo VL

m

')Oïlpmä »

feram belluam tandem confecit..

vg/;zgfi*/ïi«

| gno

$. Vl

"

$u

CONCILIA.

jrettie

peüoni

iInter Epochae huius concilia ea ma-

ï"uifï

D

xime íunt recenfenda , quae contra

g w

imox dictas haerefes inftituta funt.

7I d

H 2

[mum

.:ï.ääbïlöqüräv

Ímum eft Nicaenum , oecamenicum [I.

M

ecd

ad quod Arius vocatus, auditus , et

condemnatus eft.

Perfuafum. tamen

—

eft hodie Eruditis omnibus , non nifi

Vter

20.

canones hoe in concilio editos

dus t

fuiffe.

deli

tulid

II.) Symbolum (2) in fynodo ron-

ln J

flantinopolitana oecumenica ll. contra

Yegni

b

Ma-

li

n

(a) Eft ipüfümum fymbolum , quod hodie-

dum in Miffa legimus: dicitur autem. com-

fibft

muniter Nicaenum , quia ab hoc non differt,

T0

nifi quod aliqua verba fint addita, aut magis

(lant

explicata, ut per illud manifeftius variae hae-

cont

refes damnentur.

Dicitor igitur x.) E£

vetui

Spiritum [antium , Dominum &t vivifican-

licis;

iem , qui a Patre procedit : qui cum Patre

At

£t Filio fimul adoratur., et conglorificatur

füne

€7r. contra Macedonium , Attium , et Eu-

Drr

qwom)um , Spiritui S. divinitetem detrahen-

vreft

hoc:

tes g:) 2.) .Fa&orem coeli et terrae , vifibi-

liwm: et invifibiliums contra Marcionitas, et

Vitat

Lüm

WManichaeos , qui afferebant duo rerum prin-

cipia, unum. bonnm , malum alterum. 3,) JVa-

6

twm. ante omnia fecula ; contra Photinum,

QUE

dsm

qui verbum divinum non aeternum , fed in

ute-

feim«wE

om ].

Macedonianos editum , femper fuit ab

Is,et

ecclefia ut teffera fidei receptum.

r

Lmern

H 3

——

n nj

utero Virginis primo caepiffe docuit. 4.) INa-

editos

ius ex Maria lVirgine; eontra Zgollinareut,

delirantem , Chriftum carnem fuam de coelo

) (l«

tuliffe. 5.) Cuius regmi mon erit fimis ; com

Contfa

tra Millenarios , temporale ac terreftre Chrifti

regnum comminifcentes. 6.) Confubflautia-

[—[3.

—

lem Paülivi; contra Zrianos , Semiarianos,

Lomoeufios ,'qui Filium Jimilis cum. Patre

Jodie

fubftantiae effe dicebant; et Zelereu/ios , qui

L come

neque eiusdem , neque fimilis cum Patre füb-

differt

ftantiee , fed düver/ue effe volebant. ltem

L ragis

contra Conftantium imperatorem , qui edicto

i Ite

vetuit, Chriftum dici Zomowfiom cum catho-

! E, i

4

licis; aut Homoeufion , vel Heteroufion cum

Arianis et Semiarianis: fed his vocabulis ab-

J I',:Lï

í4

ftineri voluit ; eoquod natura , et fabftantia

3 E

;

V

.

Dx: fit infcrutabilis , nihilque de hac re ex-

yohete

preffum bhabeatur in S. fcriptura.

Denique

hoc in fymbolo fit diftinCctio Perfonarum di-

,Uijtie

jin5, &

vinarum ; contra Sabelliuwm ; qui unam. tan-

tum in SS. Trinitate perfonam efíe volebat.

i prinv

(*) Quando addita fit vox ila 7FZLIO-

3,)A£f

QUE . procedit, quod ecclefiae latinae a grae-

IT

cis maxime obiiciebatur , ut patet ex conci-

hd in

lio

üe.

$2 II8 «2

f:a&:

ïIl.:) Et ficut a concilio Vicaeno ad

jatu

con[lantinopolitonum 1. intercefferant an-

cul

ni 50, ita ab hoc ad ÉEypfwfinum ; ce-

jeni

lebratum enim eft A. 431. contra Ne-

'[/

ftorium.

Synopfin huius concili hi-

Lal

ftoricam petenti enarrabimus.

f

1V.) Chalcedonen[em oecum. IV. fyno-

tiat

dum contra Eutychem et Diofcorum

tata

Nicaeam primum . convocavit ,. deinde

chalcedonem transtulit Marcianus imp.

Ec

confentiente S. Leone R. P. , qui ei

dem per füos Legatos praefuit.

1'1

V.) Oecumenica eft hodie fynodus

füi

d

eon[lantinopolitana 1. ; licet ei non

&xil

praefuerit Vigilius ,, fed Eutychius

Cpltnus Patriarcha.

V1) Ab hac fynodo V. £rig cayitula

dun

damnante , concilio chalcedonenfi nulla

dem

facta

ia

Hoc cer-

lio Florentino , non fatis conftat.

Opp,l

tum , quod haec additio , vel potius maiot

Jui

Ne-

declaratio , fit in ecclefia. antiquiffima,

Dln

que rem ipfam , hac voce fignificatam mul-

hon

tum negabant graeci ; fed carpebant , ab ec-

ge[t

clefia latina additionem aliquam effe factam

contra prohibitionem primorum conciliorum.

$u II

cGS

facta eft iniuria.

Quid fint triz ia

0 ad

Wt df«

famofa capitula,, et quantas yer W. fe-

cula m écclefia turbas excitarint , vo«

1/ll ; C0*

lenti dicemus.

tra Ne-

WVH Nulo modo Baroni fenten-

li

AGa

tiam fequimur , aflevenrantis ;

. AO0«

fynodi VI. oecum. , ubi Zonorii dam-

adultes

J COFU.

ationem referunt, a graeci

Cl n

J

D

yata fuiffe

VIIL) Cum in hoc concilio VI. de

g m

Ecclefiae Diptychis ablata fint nomina

qul &

Cyri ,. Ser g , al liorumque

Monothelita

It

rum , quaerenti ,, quid fint illa Dipty

od

cha , quid contineant , et quodnam

ej non

exinde fchifia, ortum , refpondebimus.

d

IX.) Synodus Trullana , poft fyno-

dum VI, a folis orientalibus coacta,equi-

771

: nulla

dem. a Sergio PP, reprobata eft: illos

(XXXJ

tamen canones , qui rectae fidel non

—:

—

opponuntur ,.

poftea confirmavit Con-

oc CT*

flantinus PP. ; tali propterea a. Jufti-

j

tnatr

& )

niano IL imp. Nicomediae exceptus

honore, ut imperator capite coronam,

p m

ab «

geftans , illi ofculatus fit pedes

(b

H A

*

2

$

jiorodo

$£5 120 d

$. VII.

TI

I

Do&rina . Ecclefiae , et

band

Difciplina.

1) 1

dend

L) Cultum Ss. Reliquiarum in ec-

trota

Cultus Ss, clefia orthodoxa perantiquum effe , fre-

ticha

eliquia-

TUm,.

quentiffimae illarum . Elevationes , et

guint

translationes iam fec. IV. & V. tam in

W

Oriente, quam in Occidente ufitatae

demonftrant.

Tüiti

Nimio tamen chriftiano-

toretn

rum Ss. Reliquias etiam cum vitae

tem

diferimine undique conquirendi zelo

itis

miram illm Ss. Reliquiarum incerti-

Tutm

tudinem adícribimus.

Inde enim pef-

Sucs

fimae illae confüetudines natae funt

minif

1.) Ss. offa furripiendi; 2.) dividendi ;

3.) nundinandi ; 4.) falfificandi; et 5.)

etiam

in eorum loco Zrandea fübftituendi.

antiq

ff) Ex his , ceu totidem cauflis ,

Tifofe

facile reddimus rationem tot falfarum

Tons

Reliquiarum, innumerarum prope par-

V

ticularum , quin et clavorum S. crü-

cleric

cis , tot guttularum fanguinis JESU

form;

Chriftüi &c. &c.

&eüen

I)

o

$5 I21

IIL) Reie&o pariter veterum more

S. Lipfana per igmem aut aquam.pro-

bandi , fequentes affignamus regulas :

1.) traditio ; 2.) miracula , ad often-

dendam Ss. Reliquiarum veritatem pa-

1 ] &«

trata; 3.) iudicium Epifcopi ; 4.) Dyp-

N

ticha , fchedulae , ampulla vitrea fan-

ys , d

guine tin&a, tituli capfis infculpti &c.

tam n

IV.) Luminarium , et incen[orum ufara

ditatoe

Ritus

initio rei chriftianae ad fugandum foe-

Tiano«

facri.

torem , et difpellendas tenebras fub-

| viae

terraneorum locorum introductum ; fi-

d zeo

nitis etiam perfecutionibus tyranno-

incerti-

rum , femper Wcontinuavit Ecclefia.

m pe*

Sacrae veftes , queis in facro Altaris

e funt

minifterio inde ab exordio ecclefiae

dendi ;

etiamnum utuntur Clerici, a vulgari

& $)

antiquorum ilorum temporum habitu

endi.

nitore magis, atque munditie , quam

auffis,

forma difcernebantur.

]

J

furt

V.) Primis quoque ecclefiae feculis

e pu[

$. It

clerici veftes , vel ratione coloris , Vel

formae , proprias in communi vitae

st

genere haud habebant: a fec. tamen

ii5

IV.

I)

$5 122 «

San&i

IV. caepere indui quibusdam fignis,

mn 3

monia ftatum faum. difcernentibus:

Multi

Morum.

ha

eorum vitam in communi te(to.,. et

atl

trichinio: ducere. incipiebant ; quibus

n0bio

Epifcopas Patris loco praeerat : tales

hoc d

erant e. g. Clerici S: Auguflini , qui

Inuto ;

Hipponenfis epifcopus creatus iisdem,

disiun

A. 395. communem vivendi formam

praefcripfit ; et vel ideo. clerici. zanonici

V.

appellabantur.

Coeteri vero. clerici,

$2. $

fimile infütutum non amplexi, teftes

vitae habeþant; inde Syncelli oriebantur.

pagivi

Dd

Tüctta

V1 Poäquam in

'Thebaide eremiti-

cae vitae tyrocinia

fec. HI. - pofaerat

"Paulus , vita funétus

K. 343. aet: 11305

ceperunt Monachorum infütuta per

7

TEU

Znio

um. et, Pachomium.(a) Íec. IV. mi-

Tepalam

i fef

EU.

ipexdn

&t Of

TeQione

(23) Monachi fïubr S. Aüztani& e-t þæzrchaazzz'o

«it, B

in tantum excrevere numerum , ut in monte

Virgin

S. Antonii numerarentur eorum 5000, Quin-

Quidgi

quaginta fere mulla ex monafterüs Pachomii

Tlorum

Xe«

LXS Pïag

$- 123 «2

t fignis,

rum in modum propagari , quorum alii

$ Mul

Zhnachoretae , ali JWonachi dicü fant.

tetto. , at

Zuaclioretae in Laura , Ionach? in coe-

3 quiis

Laurm a coenobio in

ab : tales

nobio degebant.

hoc differt, quod iftud uno clauditut

Itipi , qui

muro; illa vero cellulas habet longe

ET

]

j3- 1

Sdem.

disiun&tas.

i formam.

f Aanona

VI[.) Monafticum dein erdinem A.

$, deios,

862. S. Bafilius per fuam regulam pro-

d, (elles

debantuf.

pagavit ; quem [ec. VI. fecutus eft 5.

Benedittus.

Huius fan&iffimi ordinis

qmerita, nobis etiam tacentibus , loqui-

» eremite

tur

poluerat

et 1153

ta Dd

[f m

regulam amplexis conveniebant fingulis annis

die fefto. Pafchae ad celebritatem fimul per-

fu.

agendam ; et menfe Auguíto ad Superiorum

et Officialium | ele&ionem , Fratrumque cor-

——

re&ionem , et reconciliationem, | Pallad. de

Pzrhow!o

vit. PP, L. PIII. Yngens ille Monachorum

jn monte

Virginumque exercitus vix credibilis apparet.

», Qui-

Quidquid fit ; id certum manet , numerum

fadonà

illorum faltem permagnum fuifle , perfecutio-

Pa

pis praefertim tempore.

V 124 wf

tur religio chriftiana, ab eiusdem filiis

1

ceu totidem Apoftolis in Germania,

Gallia , Anglia , aliisque provinciis plan-

Statu:

tata , eorumque fanguine rigata. Con-

fer. ff. II Epochae II , E2 I11.

VIIL) In Partizenbnibm Virgines unius

Tcde

Praepofitae iuffa fequentes vivebant.

a

Virginum 20000. prope Oxirinchum in

Aegypto vitam Dto facram egiífe,

i

reperimus in vit. PP. L. IL. c. s.

E

à

L 2

$ ä,æ

ï

ery

DNNG

E

i

z.

Dea

TE

&

Ü

Carol

intn

teftas .

& dej

eefit ,

* l2$ 9

isiem fl

Germania,

EPOCHA III.

incis plan-

Status Imperii Romani civilis a

pa, n

Ill

Carolo M. usque ad

Rudolp

| hum L.

Et

z ines us

Ecclefiafticus ab Hadriano I. ad

virebant.

Clementem: V. et. Seceffum

tnchum it

Aveniox;cnfem.

m elle,

Q—

RTA ,

$)

s.

ó

s

Jmperatores , et. Status

laperii Rom. Civilis.

efun&o an. 768. Pipino, Regi fuc-

cefferunt ,

divifo imperio filii

-Carolus et Carolomannus.

At hoc tres

intra annos demortuo , tota rerum po-

teftas ad Carolum eft devoluta , qui

ea deinceps pro ecclefia et republica

seffit, quae Jzgni nomen ei merito

pepes

$126 «2

pepererunt. De eo iam, eiusque füc»

11)

inciliz

cefforibus ea proponemus, quae nos

confit

germanos propius tangere videbuntur,

tefeva

1) Carolus Francorum Rex , cum

ennqu

Carohn; Romam adiret , infeftas adverfus Leo«

Ton 9

fmpera-

nem IIl Papam obtre&atorum moli-

&ores.

(s

tiones compreffutus, in folenni Nati-

fins &l

.

vitatis Dom. die ,a Leone Papa de-

9I5 a

coratuf corona aurea, Romanorumque

minff

impetator falutatur, popnlo ter accla-

alüsqu

mante: Carolo Zugufio , a DEO coro-

N

nato , Magno et. Pacifico Imperatori Ro-

"Caroli

manorum vita et vittoria.

De hoc Pon-

non d

tificis facto varii varia; noftra fenten-

quoqu

tia haec eft:

Quamvis Carolus M.

.àmperium occidentale inítar Feudi a

i

Leone III. non acceperit; partes tamen

or

eiusdem Pontificis hoc in negotio non

] 10 €

Id n

fuerunt ultimae.

dnm )

(b) :

1I.) Carolus cotonatus imperator fua-

3ctg

rum eíle partium duxit , ecclefiam

Chrifi armis defendere foris, et in-

if ij

3ter

tus catholicae fidei agnitione munire.

Aritem

II

Ciptih

3€f€

* 127

1sque fütv

IH.) Itaque non folum concilia pro»

qUàt nos

wincilia convocavit

et decteta condita

debuntur,

confirmavit; fed revifionem quoque fibi

refervavit., fi Abbas vel Clericus quis-

e , Cuà

cunque concHii provincialis fententiae

etlus Leos

non acquiefceret

üm molie

TV.) Eumdem .per Miffos füos eccle«

a at

fias et monafteria vifitaffe , ab Epifco-

Ppa de-

qpis rationem engch ]R COIDItIIS-, n O«

tonque

minaffe Epifcopos, ex capitularibus;,

fer atche

alisque monumentis oftendemus

E( cio«

V.) Multa £amen Clero contulit ipfe

yatol RO

Carolus M. , Detimas (a) praecipue,

hoc Po

non de populi tantum, fed de fuis (b)

r fenten

quoque fundis .praeftandas ; at eas tres

mdus M

in

Feudi à

(a) Ex Scharnat Hift. Worm. Cod. Probat

tes (aImel

p. ro. conítst , olim nón tahtum frumenta,

'oto nonl

fed res omnes , quae decimaxri poterant, de-

cimas praeftitiffe.

(b) $a $at von feinem eigenen Giüteen

tator jl

2cbnten gab , (o fanm man nidt anncbuen,

ecciam

bag i bem ibut untermorfnen Speopinset e8

,0 IP

Sebnter gegeben , bie ürfprünglid) al8 €aien:

l mum t

3cbnten ( Decimae laicales) anufefen toárer,

I)

Cdunibt I. 575.

T 149 QUE*

in partres diftribui voluit, ita ut pri-

quidem

ma ad ornamentum ecclefiae , fecun-

non f

da ad ufüm. pauperum, tertia ad folos

legitm

facerdotes pertineret.

Tevocat

YDaniat

VL) Epifcopos a perfonali bellorum

fomt

fervitio iam an. 769. liberavit , eosque

poíftea ad fupplices populi preces fe-

)

curos reddidit de non amittendis ho-

weque.

noribus , feudis , et bonis.

Caroly

ViL) Clero inferioi immunitatem

tum 11

perfonalem conceffit ; Afylis quoque

r ,

ar&tiores limites pofuit; fed a clero et

QULem

ab ipfo denique Carolo relaxatos.

VHL) Saxonibus bello tricennali ab

AT

eo fuüba&ts , iisque ad fidem conver-

Tité

fis, oCto ad minus Epifcopatus intra

m ;xe

Sacerdo-

faxoniae limites fundavit.

lone

tum, do&orumque hominum aeftima-

Cebatu

tor eximius , bonarum artium difcipli-

Bo

nas induxit.

Quin ipfe teutonicae lin-

exhib:

euae grammaticam primus compofuit.

in qu:

IX.) Denique meritis et aetate gra-

lectus

vis pie deceffit Aquisgrani an. 814.

Jüxigs

A Pafchali IIL. in San&orum canonem

quatm

qui-

V 189 qE

( t pri-

quidem relatus fuit; at is legitimus

6 , fef'u Il

non erat Pontifex ;.. cum, verp. a mullo

a d folug

legitimo Pontifice.hoc decretum fuerit

revocatum. s; eius.cultus in.varüs Ger-

bellorum

maniae ,.et Galliae ecclefiis ufu. et con-

fuetudine hodiedum. invaluit

:, e0Sque

Teces io»

engis ]«

X) VI'CIO tamen vertmms Caroïc»

aeque ac Stephano TII. Postifici, quo*d

xonixem

Carolus Defidem Reous Lonvobaxdo-

ram fiham absque ullo crimine: repa-

: qi

dero et

äidrlt

ahamquc duxerit 5 3 Stepþanus

U

autem íciens tacuemu

ennali ab

XL) Ludovirür L. impérátor probi-

j Conyel

tàte, ac rehcrlono par Cmolo M. , ani-

tus 1n]à

1hi vero , et gefi*ozum mqfrnhuchne

Sacetto

z

longe difpar; à' manfuetudine iPiu; üi-

aelLilfide

cebatur ,quam tamen in nepotem füurn

dicple

Bernardum italiae regem neutiqnam

nicae J

exhibuit

Infelix Pater , calamicatibus,

ymPOJUlf

in.quas-a:perduellibus filiis. fuit .de-

le&us immiortuus ,

äe(:e[iit r5. Kab

tate

]umas an. 840., melior chn&xanusg

ji 0H

quam re:...

i

XH)

qu.

$ 130 «*

)

XII) Inter primas Ludovici 'curas

tb Dul

non infima erat ecciefiaftica difciplina :

ftatut énim , ut Clerici in cathedra-

lilis &i

libus , aut'aliis infignioribus éccléfiis

gutos

MU

vitàm communem degerent ; regulam

(c) ab omnibus [fetvandam coníctibi

yater

iuffit

quae inter aljia de iunioribus

COronat

ita habet: , Latera eorum ne indü-

quem ;

tefcant , affidue verberibus tundantur.,,

Tfo

XIIL) ALotharim et Ludovitum , ini-

Vifum

tis cum Leone IV. pa&is , confirma-

Tuttt , a

tionem ele&i Pontificis remififfe, ime»

en w

woerito adítruit Baronius

validur

XIV.).Carolus I[. Calvur Franciae

enm,

rex , Ludoyici Pii filius , imperatoriam

— :

coronàm. (d) prae fr;tre fuo Ludovico

M N

rege Germaniae adeptus eft a Joan-

ne ViII

&falat

Vi W

XV)

me(* lk

r

(c) Éam.refert Harzhem 'Tom TI. Concil,:

fón 3

gerfn. ;Diftinguebantur . Canonici; a -Monachis,

HUR

tontat

quod; illis, psopria- habere. liceret. .

tl er

(d) Dq 5&3 .Caroli coronatione Schrmdt L

9Üanb €. 470 ita loquitur: Sjie qapfie

hi

macþtgw ídon um birft 3cit tein' Gebeimnig

ftüt b

mcr

$g n

96 131 «7

XV.) Ludovicus IlL. a fermonis vi-

CI Cüfag

tio. Balbus. dictus, . hoc uno memora-

ifciplna

Catledra

bilis eft, quod nomine füo faftos au-

: &ccld

guüos impleat.

Tegulam

XVI ) Praeteritis dein Balbz filiis

conichbt

p.mter a Joaune VIIL Carolus craffus

wiotibus

coronatus eft Romae imperator an. 880.

ne indie

quem iam pridem itali aeque ac galli

at

miro confenfu regem fibi delegerunt.

Irum , t

Vlfum , per unitam italorum , gallo-

irru-

Onfittma

rum ac germanorum potentiam ,

ille , iffe

enti undlque Saraceno , ac Normanno

validum poffe opponi aggerem :

at

Franciae

enim:, cum adverfus - Normannos iufe-

I«2

lici-

eratottam

Ludoy

Wicbr barau8 , baf fie ba8 Saifertbum nad)

.a Joute

Gefalfen ertbeilen. tónnten. — papft Sobannes

VIIL (drieb (Ep. x55. p. 103. Tom. IX.

Xr)

Conc. Eabbei) id ber Solge ben [ombatbi:

/

(oor 35ifo(fur ,. baf cin folher , ba8. if

]f Condl

eim fonig ber fombarbep , von bem 9Dapft

Monachity

orber(am[t tuffe berufen ,

nb getoablt feprt ;

tocil er oon Cybm aum Saifec mufe gefalbe£

dehmidt H

toerbétt; umb verbotf (ogat au8' biefem Geurbs

y

fa&e Dem. fombatbern , obne feine Ginmillis

g

quig einen £onig. au táblen , ober i erfenaeit.

m

Se 1b wE

Hiciter posnaret

imperio fe abdicare

coactus eft, ad fümmam inediam «et

XX)

inaremen

calamitatem reda&us (e)

Vortatcttl

XVIL) Succeffit ei in germamae

ld par

xegno Zraulplus , ex Carolomarine fra-

um ed

tre nepos.

Gallia ad Odonem , et Ca-

TIOrttm.

rolum fimplicem , Balbi füiüm devo-

SS!

luta eít:

italia vero Bermanmmz mter

Tani anat

et J/idowen eiusque filium Lambertugm.

&fant Y

diftra&a.

Atque ita divifum eft impe-

Tbantur

fium , nunquam deinceps ex 1ntegro

w ditio

comungcndum

AYU

bus 1eà

XVHIL Sub Carelingicis venationeth.,

Politicus compotationem , ioculatores ( Gauf[«r)

At (

Germa-

Wt ad o

ipnter primas delicias numerabant ger-

niae ftatüs

fub Caro- mani.

Hinc prohibebatur Capit. 1Il.

iewt qu

lingicis.

À. 789. €. 15. , ut Eyi[copi , AdHbbates ,

Ti

& ZAbbatiffae cupplas -canum non . fabeant,

X

t faleones., mec -accipitres., mec. doculae

Eäetï. Wn

LOFEF. ,

Daeftit

XIXb

—

(e): Monftratur. eius tamulüs in Monafterio

(2 L

Augise divitis cum. Epitaphio ;' quo rerum

At homin

humanarum.vanitatem. lecas.

Wüetes. 1

LUE

$5112 aQ2

[: sbdiie

wedim e

i XIX.) Agriculturae magna: equidein

incrementa acceffere ; leges: tatuen: Pee-

£grinantiusm ( 230l farter ).otio :faventes,

getmatit

baudd parum. ei obfuere.. Ufüs etiam-

imatine frae

num. erat librarum , folidorum dena-

i , et p

riom-r;r.,

m &evæ

XX:) Proceres: tum fücri ,'tum pr

n Vg

fani annua dona, regibus: praeftabant :

erant item. terrao- tributariae, . :Numes

Lctm(xü*tml

&l impe-

xabantur, JVobiles ( &t« Snantnen ). eo-

x integto

Tum ditiones. iam. tum. dicebantur Em

sanitater. C Sedbetaa ). eoquod iudici-

patiorelihy

bus: regiis. iatroire fas nom erat.. .Mas

gunifis ( regelaffnem ) difficile. erat;

COflt)

ut ad conditionem liberorum emerge-

ihant gt

rent, quia illorum domini, plerumque

Aipl l.

KMiialat ,

feryitia quaedam, (ibi refervabant.

7225

: XXL). Unde. faepe- non. nift Lidi (f

"m

effe&i funt , qui: allodium. poffidere , et

praeftitis praeftandis. refiduos. fruétus.

la

fuos;

XX

—

d

—

Monifteo"

(£) Eidus, fub ; fatt , univerfe fgnifica:

baé hominem, qui Domimo füberat:; Hine.

]o sum

Proceres intuiu Regis vocati fünt) feübeg;.

beà. fnigsleute,

Te 114 qS

tem d

fuos: facere "poterant.

Occurrunt lidi

n ;

pleni , /dimidià (balbe unb: gange:Seute)

jnter €

fervi triduami , biduasi, iem . tributarii

tuo Yl

pro varietate pa&ti cum. iis initi, iSerti

X

licet privata. domicilia , et familiam

hu

haberent, cum omni tamen fupellectile

tisqué

et fumtn alüs donari.poterant.

relhtu

XXHZ) Juftitiae adminiflrratio pene

AX

eadem erat ; nifi quod Carolus M. per-

imper

juris. manum amputari praeciperet , et

eoquo

ad explorandum periuriam' duello pro«

av

batiónem- cracis. fübftitueret.

Multi-

AX

plicitas legum , cumi quaelibet natio

i'&ll |

. fuas retineret , forum iuftitiae multum

Hutn

turbavit.

Tut i

9

XXIIL) Extinda in Ludovico IV.

Imperato- infante, Arnulphi filio , ftirpe caroliti-

pati.

res faxo-

nici

gità , fceptro potitus eft Conradus l.

m

aConrado Francorutti orientem fpe&antium Düx $

i

usqu

*

ad Conra- 1

n eo optime de germania meritus ;

(g)

dum ll quod regni infignia non ad germanum

ii ,

Eberhardum , et viribus, et rerum ge«

Taton

rendarum — dexteritate , nemini fecuns

Wrür

dum; fed.ad Henricum Saxoniae Due

Qu

cem

eey iif a

cem deferenda iuum ante obitum eu-

vt Ti

rarit; ne diffidiorum flamma ,Erancos

Myrdte)

inter et.Saxones vix heri fopita de-

LURT

nuo refufmtaretm

oit, At

-

-XXIV.) Et fane is erat Henricus

fanuliam

Auceps , qui Vandalis , Sclavis, Hun-

üpelleiule

nisque devi&is , imperio libertatem

m

reftituit

ao pene

XXV.) Ceonradum, et Fienricum ex

us W. df

imperatorum albo expungendos effe,

DIDerot, &

eoquod nunquam Romam, coronandi

ello qtü«

accefferint , inanis , et fütilis eft ratio.

Multis

XXVI.) A tempore Conzadi, et Hen-

jbet- natio

rici Aucupis ,.]Romae non coronato-

ye multut

rum , prima diffidiorum |femina. ia&a

funt inter pontificem , et imperatorem ?

XXVIL) Quae ha&enus occulte fer-

tovico TV

pentia füb Othone L. in' apertum fchif-

je (route

1na (g) eruperunt

Obiit Otto an. 973.

uradir d.

Re-

um Dut

l4

em—

EILUS $

(g) Ab hoe certe tempore-non nifi fchis«

vermanim

qnata , diffidia , lites , exau&torationes lmpe-

renum ge

ratorum , depofitiones Pontificum , Epifco-

porum collifiones nune cum Pontifice , xut

j feun

qum lmperatore fuerunt audiae, — Caufíss

yi Dr

cen

V 156 W*

Vilt: ád

Rérurà 'geftarum amplitudine magnus,

fratrum filiorum , hunnorum , italo-

tem in i

ruxm ;j fracenorum væ&or, nmem vin-

qum Co

dex , et inperator xemper "auguftus.

Obiit. at

XXV ïII:) Otto IT. multo magno pa-

X

tré- minor, victor , v1&usque maxime

bt

tamen-4 vindi&a , quae- fameuinarii no--

Vontut

tam . apud

alos eidem: inuffit

tüs ] ce

XXIX.y- Otto: IH ob artium -bona-

X qui)

rum. ornamenta ; Mirabilia dmndi diétus,

Slwrnin

ad fuürüma' mnatus

et edücatus

fed:

quoqie

effoeminattüs

pes n

XXX.) Henriur IH. imp. * fan&us ,

denhuni

ftrénuüs" ecclefiae advocatus ,et fedis

tut ]

apoftolicae tutor , reftituit Benedläum

Cuter

VIII »ui

provin

horum: ornium. fl inquiramus , imquit Zall-,

tendentt

wein Tom, Ill. p« X95. , pr ofe&o ene om-

XXXl

Yter ml

nes 1 exceflivum ftudium iurium (íuorum

vel confervandorum , vel ampliandorum fünt

DO& 3

coniiciendae ;..cum ferme omnia mala vel ex

fitig q

electionibus: : Pontificum

, et Epifcoporum;

vel ex;inveltituris eorum , vel ex iure Re-

galiae ab Tmperatoribus , et Regibus fibi af-

—

()Ye

ferto , et ufurpato íüam traxiffe originem

videantur.

Rhegmom

v dT WE

^ Itgnus,

VIIE: ad^fe in germamam confugxen-—

It itgloe

tem in fedem apofïohcam & quo n

DDEHE lfs

cum 'coniuge 1mperator e& cevronatusg

;

dugults,

Obfit aàn. 1o24.

"

94

nagna pis

TXXXLy Sub regithiüe Sav;onum 'bel-

Statuspo-

» Haxifte

lo; et venationibus', uüt'olim: deletta-

A* liticus füb

At o

bantur- germani

ünde etiam Henri- Impp. -

XOnL1CIS,

ili

cuüs L certamina belh lüdicra inftitüit

t Donte

ex quibus poftea ludi eque&res Cole

!d Qius,

Sbnrnit) originem traüxere,

Idem

&s , fed

quoque Jarchia: , feu limitaneas" in-

perii praefeGuras, Marctiionatum Braü-

fandus ,

denbureicum , Aüftriachm. de.^ confti-

et fed

tuit

ln lécum AMifforum fabttituti fuat

10 Qunn.

Cosütes Pálatint , ceu Tüdices' caetrel

VID)

previnelarum, in DuCes et cormtes 1.

LE

tendentes.

puit Zl

XXXIL) Hac in periodo ahquam

ege OT.

füom.

inter milites , et populum ( Xitter un9

Doi£ )- diftinétionem - invenimus;

Tu-

gum fünr

fütia criminalis peiore" quam: civilis

li vel eX

po VUmy

loco *érat , furtis (h) , fixis , et homi-

cidi-

ure -

ji af

(h) De germania noftra feribit Continuator

yigue

Rheginon, ad A. 820. ,, Multi. illis tempori-

us

$ 138. «2

cidiis in dies .multiplicatis

ut:ex

t

JBurkardo Wormatienfi oftendemus

Hug

XXXIH.) Civitates.recens conditae

abbat

ftatum tertium , Civium Íc. introduxere.

püfta

Giyitates ab-Henricil. temporibus;con-

(otus

ditae.ad. ilum. fpe&abant , in. cuius

territorio fitae erant

Hinc. civitates

X

pracfe&toriae., quibus Dux. yel..Epifco-

Dux

tanty

pus imperatoris, nomine praeerat ; ci-

4hy

yitates libertatir vel iuris vowi., quae

d

jure.romano $ civitates vero iuris frau-

46 ,. quae francico iure. gaudebant.

fi0il 4

€ond

XXXIV.). .Coniun&io . italiae..cum

C

germania neutri regno profiqua fuit:

ygt

italia enim germanis in(tar. Hyaenae

4erat

Romae , ut olim carolingici , ita

fücoe

et imperatores faxones 1u'11c1a ,et pla-

X

x ia

F

E

tel g.

blica

hxs ; etxam nob:les i latrocmus infudabant. ,,

£t Cytalien muftebaà 9tauben. (ogat Dén of

Ti

béauiten , unb. 9oeid)aftanben , : voeun fíe auf

dn

beus 3609 moren , ben. SXeid)stag u befu

de, verbotem merben, ....— Synodus Tii-

L

menfis pro eleBione [rw confrmatione ]Pi-

donis im Regem lialiae apud WMurat. fcrwn

€0ty

W

verum. Dial, T. 1. P. £. p. 417.

ho

* 139 a

ï,'j. utex

cita:célebrabrant ; ut.'ex contróverfia

lenis, .

tondige

Hugonis abbatis farvenfis cum. Kom.

toduxere,

abbate. Gregorlo, .ab, Ottone. IH : com-

pofita patet : extat item placituu .Qt-

1bus Cofi

tonis ,I. Ravennae, habiturm.

3n. cuius

civitates

XXXV.) Conraóur. 4[. Vranco

niäe Franconi-

ci Impp.a

Dux , Salicur :di&us ,..brevi tempore

Conrado

| Bpite-

.usque

&fat ; C«

tantum, perfecit;; inquit Jippo: pag. l

ad qu

)., que

469., ut nemo : dubitaret. goft Caroli»W.,

dempora. aliquem . regali;-[zde - digniorém

irr frate

eoont,

non: vixi[fc. . Celebres: de - Feudir leges

ipe . cum

condidit. Iu Burgundia Treugam , Dei

m Gilifano , ob Gricben : CiD

ys Ra

Gotteà ) | confirniavit:

Obiit- 1039:s

Hyaeme

fuecefforem relinquens filium fuum

i, i

XXXVL) Henricum IIl principem

jl*

At

religione.in fuperos , amore in.rempue

——

blicam , et fortitudine adverfus hoftes

debst

vau d

fingulari. Optime religioni confaluit,

lemen-

p ficatf

dum amotis tribus Antipapis' C

tem

u o

—

us Ti

(1) Vi huius pacis. etiam . inter Epifcopos

a V*

conventum eft; ut fslem-a vefpere ferise

) n

IV. üsque ad.tempus matutinum. feriae 1L

homines inter fe pacifxcz, viverent.

V 140 d*

fránd

tem IT. elicendum. curayit..

vifde

1056..

À

Tnt8s

XXXVIE) H;,»-m-;cm- IF.ü i&as"; qü

as

'.',

te-bib

natura-conceffit, dotés in fuatb ; Borii-

ehbns

que communis aütilitàtein' eonvertiffet;

A

nemo Hs. temporibus: ( fcribit" C/irom.

emi 4

"Ur[oerg. .. 254. ) nditu , ingenio.,;et

eiam

fortitudine , ftatura etiam: corpotis: Vie-

ditürse

Jus' fuiffet fafcibus- imperii- eo aptior-

Calo

&k).. At compefcendarum animi mo-

dinifit

tionüm ir»potens , inrgerium tyrannide,

j m

religtonem 'fcandalis, ét eeclefiaui. tur-

Jico E

bis) faedavit ; .excommunicatus. prop-

i

terea . a; Gregorio. VIL, a .filio armata

Ttde

manu.:

faxo al

044 Hekirict TV gt nanfütu-

dtss

ditiét- 'erga - inimicos , 'wilfericordiam, erga

-uocgngi

paupetes ex variis probare agereditur &iftriibé

b

H.,85a0b.C. 334. 1. queis inter alia . etiara.

haec fubiungit: 988 nod. mrfr v scubum

ii f

t lij

beren, ift , biefer fEesfeser , umb 2ibtrinnige

baute Sird)en, unb bettete Da8 95tebier , toot:

[

euf. et-4ib- fo. gut.eerftumb , al& ciner. feinec

Pitt

fbb

Syfacifliben. —.Et in.nota. fub. litera f.. -

Otto , 5ifof. on. SSamberg , madt alà cin

tint j

EU

P qoy,

E uU as

iianu unpetitas , an. "x106. tandem

hi an

müfere perlit, ipfo'quinquensnio inhue

matus;' donec;, quibasdam: de'etüs ans

li, quis

te'obitüm poeniténtia teftantibus, Pa«

j bl) v

fchalis T. eum ab anathemote liberaret:

iilb

XXXVIMH.) .Heouricas P. haeres a

(,lll Oil

terni .impern -et avaritiae , 4 €apto

nio.; d

etiam :pontifice Pafchale 1l ius inve-

)or$. Vi

fiitürae extorquet; /pactoe. fabin ;cam

ayont

Calfto .fl, an. 1r22.: Wormatiae inito,

Jl H

suvefliturarum. iure. ceffit.; obiitque Tra»

anide,

3eGti smaorientium. praefidiis ritu. catho

ii tüte

Tico:smunitus an..1123.

; pIop

XXXIX) Henrico V.. absque hae-:

amátà

yede mafculo decedente Lotharius 1.

J

faxo ab imperii prmclplbus imperatot

—

anfüetue

falutatur. :

^Non nullae et ipfi cum..In-

nocenuo IL. PP. ob ditiones Mathildis

m þgä

X

htes

A Go

tunget A'pofgetfthd)et feim Giluf babutd) ? baü

gtttolt

et mï) auf Der Sïetfc mïmet nage an bett ai-

tíntige

fec bietf ; bamit, toenm e8 ibtt eitifiel , ætcs

m

vier i betten , er fogleid) bei ber Jatib toat.

N

9Bon bet pjaltee "bes: 5ocintids fotnt-aud)

".

eine. 9Inefboté, be) Pvuömxg Jeript, Bainberg.

9l

P- 497*

[

$$ 142: Q2*

lites; erant.: . convenerunt. tandem., ut

Cm

Lotharius , et. poft. eius. obitum . Hen-

riceus- Bavariae Dux ufum fructum ifta-

Enfer

rui terrarum inftar Feudi-accipetent

Mord

et.quotannis centum. argenti fnateds

ecclefiae penderent ( 1^

Codicenm 1u-

À

ris civils promulgavit an.:1138$. , lu-

n

fitque in fcholis praelégi

Quod ipfum

1mox fumii Pohtifices fecerunt de-de-

r f

creto Gratiani a.5 151.. Obiit an. 1137

d prfi

mine &

XL)) Mores germanoraüm in hae cen-

fuperal

Stetus. türia viventium Dónizo ( vita Mathild

germ. po-

Tüfttion

liticus fub C

5. p. 370. leqq. :

apud Mutatori T,

multioy

franconi- ; 5.ita defcribit :

cis Impp.

al À

- Qui pemmant Bachum , flagrant ad

iuxumndum

[

ao

—

—

—

faciles quoque

(s

rixas 5

, p 26

Cum

tionem -

(1) Quid. inde conclufermt Romani , per

ttn r

lotnanum Il ad pedes PP.. Innocentii If.

(s

qmbus 4

Vafalu Ipecie dept&um fatis clare ïndmarunt H

mfcrlpüo erat :

Pert.

Operam

d Rex:venit *ante fores , lurans pnus ntbis

honores ,

interim

TPofR fBomo-fit -Pupue; recipit quo dante

toftobi

coronam,

? (e

*s 143 «*

ln at

Cüm fant potati, pro verbis fer-

" H

tur amaris

M r(h

Enfem nudantes fociorum vifcera,

truncant.

ipetéit,

Mordent more lupi , cum fümunt

Iatods

pabula cun&i ,

Atria.fan&orum | violenter frangere.

6 T«

norunt (m).

),lü(

iiplum

'Germanos ,ques Conradus II. et Hen«

ricus lll emendarunt , be!la mteüma

de.de

ad priftinos mores reduxerunt , ut no-

N

mine Equitum (ot8 9lbt[8) praedones

d CCl

Infinitam fuiffe

*Aaïhï]d

fuperabundavent (n).

hiftrionum ; et iocalatorum (Gpæüeute)

atori T.

mulütudmem ex Hermanno contra&o

ad. À. 1043. colligimus.-

1 d

XLD)

j

quoqié

(m) Sane apud Cenni Dommat Ponti£. T'.

LUA 263. Jrmiperatores Romae ante corona-

»» Vis fobuetatem

Aff

tlonem mterrogabantur :

—

cum Dzr auxilio euftodire? — —

x, D

^m) Exfruüebant iu montibus caftella', ex

u 1

quibus erümpentes 3n tota Vicimia prüedas

iU

egerunt

Ils extirpandis plürium: feculorum

operam, impenderunt. imperatores., populo

s n

interim Opinionem captante; equites iftos

poftobititim igneos ( Chron. urfperg. p. 281.)

) Qaie

im orbe wagari.

W. 144 «2

XLI) Quead leges ,

duella . iura-

euim Fr

menta &c. fere nihil immutatum fult

derici Il

Ope commerciorum cives türbunas - de-

X

liciat invenerunt ; hinc faepe ad urbes

Saxonti

confluere , imo civium collegio fomau

BUITTI CA

céperunt Nobiles illi praedones;

-Co-

L

mites àb arcxbus unde ortum traxere,

entes. (

Veï quas extrüxerant , nomina üb1 im-

falutant

ponere cepel unt.,

bellum.

dacatibe

XLII) Impe;atoxes hoc aevo Ro-

genio []]

mae coronati funt, quo etiam magno

Chüctata

cuüm. apparatu tendebant ; jd qued. ex-

toe fo

pedztzo romana (SRómere Sug) voca-

ditionen

batur, Lambertus ad A. 1076. legum

petfiqia

Paiatmai uwn. ( SMfalye obet -Dofgrfeton )

XN

meminit , quarum pleraeque fpeculi

mï'eltae ful(fe v1dentu..r.,

: Tilád ^vero

throni ;

Lambertl g0g..248. .. fl hanc ante diem

busque

( anniver [ariam )). . excommunicatione. non

——

abJolvatur . . deincepr. duxta- Aeges., valati-

(0) A

nais-véoto: honore :Andignus habtatur ,, .3n.

LLITT

fpecüla non--füit -relatum ; - exempla

-

blS I

enim

TU GL

w

M

*

Mf j

914f E

A dlifüe

enim Friderici T. , Ottonis IV. , et Fri-

1 füit,

derici I contrarium . oftenderunt (o).

Wa dre

id'ubes

XLIIL) Lotharius Henrico füperbo s;

Saxonum , Boiorumque Duci imperii Impp. a

- fociari

onrado

s5 C

infisnia moriens transmiferat;

Proce- qrr. usque

d Rudol.

TaXef6,

res vero, ab eius potentia fibi metu- ?

hum M.

entes , Conradum TII. Suévorum regem

1lbi M«

falutant.

Henricus fuis fretüs viribus

bellum . parat ; fed Goslarii. A: 1138;

ducatibus fuis privatur. Suadente Eu-

o R

genio III. et D. Bernardo expeditionem

qogno

cruciatam cum Ludovico .V II Galliae

j0d. &*

rege fubiit àn. Y145., fruftrante expe-

) ] YOCde

ditionem Manuelis Graecorum 'imp:

. legutt

Obiit -an.. 1152

perfidia.

(ipit)

XLIV.) Nullus imperatorumi iura

]peculir

/ Va0

throni magis perfpeda habuit , iuri-

? n

busque maiorem au&oritatem conci-

K

liare "

w m

/ pa(ati-

(o) Afferebatur. tamen ibi ( Gcbbäbifd)

fanb : unb febntebt) imperatorem excom-

jr, 1

municari poffe , fed tribus duntaxat in cafi-

qma

bus: 1.) menn er am Glauben iteifelt , 2.)

n

(tin. GbemeiS fábrei lat , obet 3.) Gottei-

bàhfee aerftort.

*h 146 w

liare noverat , quarm: Fridericus Zfeno-

(u0 a1

barbus ; hinc non unalis eidem cum

qitioné

Pontificibus

intercefferat.

1.) Cum

Cidno

Hadriano IV. ob fireugam tenendam;

impofü

et pi&dum.ad pedes Innocentii Lotha-

"XX

i

xium.. 2.) Ob literas pontificias, qucis

fcati

TÓ Aleneficium. iafertum . erat; — quafi

Xius N

vero imperator imperium ceu feudum

per Cv

a Rom. pontifice teneret. .Faffus eft

tum, D

Hadrianus IV. fe Tó Beneficium non

ql;()l'ü'fü

pro Ztudo, fed bono fa&o ( 2obltbat )

Tüctarc

accepiffe.:3.) Ob magnum illud fchif-

dacto ]

ma.OGaviani ( Vi&orem IV.. fe voci-

pecuna

tabat ).et. Guidonis .Cremenfis ( Pa-

gratia

fchalis IIl is erat pariter Antipapa )

à Goelal

quibus Fridericus contra. Alexandrum

Uc ext :ü

M. adhaefit, excommunicatus prop-

vt ,

terea ab eodem Papa. At infaufta

1tyy,

belli italici alea , et Principes germa-

XN

niae, ni cum Ecclefia in pacem redi-

Bum ty

rét;,'defe&ionem minitantes , eum de-

nique adegerunt, ut A. r178. Vene-

ai. Dj

tüis Álexandro IIL pacem et reftitu-

Üttorj

tionem Regalium S, Petri iuraret, a

quo

ht^

$5 147 «2

1 D

q&o anathemate folütus eft

In expe-

dem u

ditigné vero adverfus- Turcas. fafcépta

C

Cidno /flumine " hauftus^ vitae. / finem

eneridam;

Impefwt anCr199.

Lotha

XLV) Eódem anno 1mperlum u-

jas, queis

fplcatus ef& Henricué VT. Fndem,l fi-

j Ua[

Ilus Neapolitànum ac Sicü]üm regnum

a fendunt

per Conftantiam coniugem ad fe dela-

Vaflüs lt

tum, Ducfbus Sueviae acqulüvu: mul-

lm Don

torum demceps inotuum ' anfïm A

Goflat)

Ricliatdo Anpliaé rege, dum e bello

dhoà bj

facro rediret',, intercepto , Tngentem

fe YO0

pecunjae - vam

libertatis

dimendae

fs (P

dratia-extorfit., anathemate propterea

Antpipa)

a.Goeleftino. IlI.. percuffus

Scelus hoc

Jexanrunn

ut expiatet, expeditionem S.. promo-

atos prop

vit , et Meffanae poenitens obiit, an.

- pf

1107.

germa-

"XLVL) Fridericus Hehnrici filius an-

Cem. r

pum tum agebat aetatis quiatum. Re-

am d

gem ergo puerum dedignati germani,

$ Vd

alii: Philippum . Henrici fratrem , alii

o

Ottontim Saxoniae . Ducis: filium elige-

'&(Eï ]

bant

At an. 1208.' Philippo: ab Otto-

m

K

2

ne

w 148 aE

ne. Palatino de ./Zitelfsach- Bambergae

fünam ,

confoffo , .Otto- 1//. folus rerum poti-

acenq

tur ,'coronatus. ab Innocentio IIl an;

ditan

1209. propofita tamen .antea , quod

ob ii

hactenus factum nunquam , zapitulatione

vallatis.

literis exatàata.

At fpreto iureiurando

tio V. 1

invadentem Rom. ecclefiae provincias

confid

idem Pontlïex a fidelium commumone

aucorat

amovit. Commiffo item cum Phlllppö

dem a f

Galhae Rege infaufto praeho, ab ome

10)

nibus dereli&us maerore contabult

an. I2I9.

XLVI

fnam n

XLVIL) Exauctorato Othone impe-

Ino Pre

rium affecutüs Jridericus 11. Henrici

et fcuto

VI. filius, An. 1220. praevia capitu-

üarg

latione ab- Honorio III.-Romae coro«

—

natur.

—

Princeps erat fortitudine nulli

(5). Go

imperatorüm fecundus

at ecclefiam

tium frort

vexando , et iniqua perpetrando , non

Jws a

femel fuübiit anathema

1.) Àb eodem

& O Udäe:

* petes (

Honorio lIl..propter deie&tos , et in-

iuria affeGos. Epifcopos

2.) a Gre-

liabig

gorio IX. ob non. füfceptam , quam pol-

» homini

, bus fhis

ücitus fuerat , expeditionem in Palae-

» um j

ftinam

$149 «S

Janbergse

flinam , et poít. fimulate . füfceptam ,

A Dofi»

pacemque cum Sültano contumeliofe

io llb a

initam;.3.) rurfus ab eodem Pontifice

& , qud

ob italiae regiones incendio et caede

gprhatio

vaftatas, et demum 4.) ab Innocen-

üfejüranda

tio IV. in concilio Lugdunenfi I. novo

Yorincias

conftri&us eft anathemate , atque ex-

Iyntone

auctoratus an. r245. Derelictus tan-

1 Philppo

dem a fuis obiit Firenzae ( fiorenti-

) àb olti

no) an. I250.

contafuid

XLVIIL) Sub íuevicis impp. ger-

Status

Germa-

mani nihil nifi arma f[pirabant (p).

ticus fub

nise poli-

jyne mpe

l1mo Proceres , et Nobiles cognomina ,

et fcutorum infignia a feris beftiis mu-

fuevicis

]. Henridi

: Impp.

tuarunt: Ífic Dwx Suxoniae appellari

i p

K3

volus

qàe Coro»

Qine null

(p) Germanorum ^hac in Epocha; xivens

ocdefiam

tium mores chronicon Urfperg. ad an. 1097.

vjo , 00

paucis ita defcribit :

» Allemanni bellicofi,

lp eodem

,, crudeles , expenfarum . prodigi , rationis ex-

$, e in'

»,pertes ( ungeftümut ) , voluntatem pro iure

;habentes , enfibus invicti , in nullis niff

)4 (f

»hominibus füae gentis confidentes , duci-

yo p

», bus fuis fideliffimi,et quibus vitam potius,

in Dolte-

»quam fidem poffis auferre.,, — Vir tra&tans

finam.

dis

ER

fe 160 «2

tf

voluit : fyeinridy ber fóms et Jarcíio

seditica

brandenburgenfis: : "SMbtedyt oet; $5dr..—

XLIX.y - Comertiorug- ftatum . mirum

( itk

in

modum.

anmicus

promoverunt : civitates

i al

Hana;/le("tir"ae ,Íeu Emporia; germaniae

Ju a

foederatae , a germaniceo ,vocabulo

emenfit

s5anía, eber. 221noni£ , Ganfeeftábte

Dus Q

vocatae: hoc nomine hodie glorian-

*tur damburg, 2oremen , uno. Z üibed?,

Florens haec civitatum. conditio ma-

L

j

J

)

iora identidem incrementa cepit ; hinc

bunali

frequenter /Magiflri civium , Gou[ules €9c.

Yenotis

Civitates vero minores , imo

leguntur.

Orta 5

et ipfi coloni , paulatim. ad arma fe-

Frider

4

renda. compellebantur.

fft', q[

L) Cum

tempore

befii

pri'vati

CXCOnt]

C Saufiredbtes ) ius omne. in

viribus

lori 1e

fitum effet ; hinc nobiles minus poten-

Tum ey

tes , fecui ita;is ergo , iun&ts viribus

Antea ]

unum

fangx;m

dis àrmis etequo- confcendendo ; impar, ef/z , ut

& Cop;

!

ia dicam , defüt $ imo 3in i-llorum legibus

Span

À

Wi

.....

C LL Aleman. Tit. 35. ) &anie unb 9OQatut,

bbant

idem exprimebant. 'Tam procerae erant fta-

turae, ut eos Nicetas Choniates J4nnal. L,

ILS T. enene Gaulen nominazit.

Em 1j

: Marcdyo

unum quod'däm— commune refugium

t $r

aedificarunt : unde poftea Ganerbinatus

m Sinmt

(anetbfbbaft) ortus eft..Cumque

avitites

amicus amicum ab hofte infe&atum ,

in caftrum fuum reciperet; tandem

gefma'aae

yocabul

gus aperturae ( 0ae. Defainngerecbt )

emerfit ;-uti ex. comitatu , Mercatori-

vetint

bus conceffo, oas Gelcitercebt.

e ghram-

! läbt'an-

Xto thü«

LL) Cum imperatores ipfi pro tri-

pl fitc

bunali federent; fubditis vero fonge

yemotis ad eos recurrere difficile effet :

'uujïzæla:z A

'

nores, irno

orta funt privilegia de non zvocaudo.

a

HH

t

ade

Fridericus If. conftituit eínen . Sofrid)s

ter, qui fingulis diebus ius diceret,

il

prvatt

exceptis quibusdam: cafibus impera-

n an

T

Wil

tori refervatis. us erüuinale ad alte-

xum extremum proceffit; cun» enim

Is p()'æ[ï"

is viribus

àntea pecuniis, aunc omnia delida

unorm

fanguine expiarentur. Tandex leges,

et.confuetudines im» unum) collectae ;

Uy

"

1[,'1.

um

Speculuss: Saxonium , et: Suevizum . infctie

qu

(

bebantur.

I

Á

K 4

&. I

j

M r

$g

$. II.

[ fcopatus

aicis , Y

Propagatio , et Pej;kcutio

Congres:

Ecclefiae.

DIUY

TLau à

I) In. regionibus cis- Rhenanis reli-

n

gio Francos parum folicitos . habuit.

tictus ,

Sed in partem curae huius fucceffere

Curayit

exteri ; inter quos eminuit Zonifacius ,

'

füani 1

alias Winfridus natione Anglus, a Gre-

Tyifron

gorio IL una cum colle&lione . canonum

& i E

ecclefiae Rom. , et literis apoftolicis

Tj

in germaniam miffus.

Cum germani

plerique , priore iam feculo fidem am-

—

(b) P

plexi , nunc idola refalutatum irent;

m f

incidit Bonifacius in Sacerdotes, qui

Ti ( 1

pro oblata pecunia et Diis facrifica-

dTinr gj

bant , et fimul homines facro baptif-

brandim

mate refpergebant (a). Plerique Epi-

Bro. Archi

Ícopa-

Cs Woa

licae ecd

(2) Neque eft, quod hane religionum per-

credidit

miftionem multum miremur in rudi germa-

Fniltoy,

norum populo; cum Mabillonius ( JHnerar.

& hem.

lialico p. 73.) in ipfa italia Rom. Infcriptio-

üti()nem

nes repererit , in quibus (imul Dii James,

et Spiritus S. legebantur,

Te 163 wZ

fcopatus occupabantur vel ab avaris

du

laicis, vel a clericis adulteris , et auroó

Literae

Congregando unice intentis.

Bouifacii ad Zachariam Tom. V. C'onvz!

Labbei col.

1494-

Danis fel

Il) Hisce malis ut mederetur Bo-

: fabuit

nifacius, 1.) fymodor (b) reftituendas

duccelere

curavit , tam Pontificis , quam Carolo-

OATALIUU ,

imanni

ufus auctoritate.

2.) Novos

i, a Gte«

Eyi[copatur erigi petiit a Carolomaino;

?^ (ANOUIUE

et fic Epifcopatus Herbipolenfis, Bura-

W XoOS

burgenfis , et Erfurtenfis farrexere ; qui-

; getfant

K 5

bus -

fidem am

(b) Praeter alia congregatis in fynodo ger-

m irent

mona Epiícopis perfuafit , ut iusiurandum

otes, qu

fcripto (.Ep. 105. p. 144. Edit. Serar. ) Ro-

facrifica

mam mitterent , quo fe obftrinxerat ad cele-

brandam annuam fynodum , et ad petenda

r ht

pro Archiepifcopis Pallia; id'quod Bonifa-

qe Epe

kopa

cius pro alligandis arétiore nexu fedi apofto-

—

licae ecclefiis germanicis peropportunum effe

jonum pel

crédidit

Diftulere tamen hoc diu germaniae

udi germ

Epifcopi; donec tandem Roueníis , Senenfis ,

Cf

et Rhemenfis Archiepifcopi in hanc Pallii pe-

nfcrigte

tiionem ad Romae vota deícenderent. —

y Ms

Hodiernae quoque Comitiorum imperialium

Or-

55

164 q9

Ad-

f

bus. poftea Eujladzenjäy acceffit.

ango

[

4idit. Carolomannus. Zrehiepifcopos.,. di-

fu. «

rigendis fynodis. neceffarios., Kos in-

]le pTJ

ter. Bonifacius: Moguntinus. falutatus.;

fidem

usque dum. Frifonum ingxatorum enfe

Tual

Martyr occubuit ap. 755,

9hi

IIl Saxonibus per Caxolum M. de-

LlaiS

vi&is » Vitikindus- eorum regulus tota

Ecclefiae

ïHUd

Propaga-

fere cum gente ad S. Baptifmatis. fon-

t19.

[ P

tem. propceravit an. 78

Moxque Min-

V)

denfis

Verdenfis

Bremenfis ,

iique

E pifcopatus erecu

pliano

IV.) Non duntaxat IX. , fed X. quo-

ampe

fanto

que feculo fub iisdem Pontificibus,

Ttiano

qui tantopere fügillantur ,

late incre-

vit .Ecclefia.

Daus: , Suecir, Slavir,

Jcopus

Alitin 0]

Hamnburgeu[ibus opera. S.. Anfcharii, ab

Al

lL

an-

—

K')

formae Bonifacius anfam dedit

cum enim

Derieot

Epifcopi tum effent perpauci,iique plurimum

Gelmf

extranel; non feorfüm fynodos, quas urge-

brhcg

bat, celebrare permifüi funt , fed ad campum

AMaiwmn , ieu . IMadium. vocati

Exat eoncio

CDPW(

Voleni

populi fma Maii fingulis annis in, campo pro

Fid.

iraCtandis negotiis congregari folita

Torüm

unales Metenfes ad. .. 690. de comitüs.

t nerwS

h, .A

anno -826..ad. fidem ;converfis ;..quos

Sanctus

WWwd

rum .etiam. Archiepifcopum

i. Hos ine

ile primus. egit.

Bulgari in , ecclefiae

fyiztus

fidem recepti , rege eorum Boca;e,

Lorum. enf

fuafu coni ugxs chvlümme bapuza L0 an.

861,,

ldem exemplum fecutus. Lra—

[. de-

tislaus ZWOJ aviae Princeps per 9. Me—

gulus tofa

thodinm an. 857. Peloui fub . Joanne

(omatis for«

E

I PP. an. .966.

yiQue U

V) Hunni,íive Hungari cum. Ste-

i$, aUi(Ue

lica.; facra

phano eorum Principe catho

amplexi fünt an. 1000 , imp. Henrico

X qu

Poimeranos chri-

fan&o id fuadente

bus,

füiano dogmate initiavit S. Otto Epi-

Jate incre

if

fcopus Bamberget

i2

is an. 1124. 4r-

i. RUE ,

meni obedientiam Pontifici Innocentio

darii, ab

1.

jurarunt an.

F215.

Ál

V1 Quantas , et quam: hotrendas Ecclefiae

—

Perfecu-

eum. eni

perfecutiones ecclefia orientalis in S.

t1o.

ye htimpm.

Germano , Joann..Damafceno .aliisque

quis, gt

Epifcopis perpeffa fit. a'Leone lfauro,

ad cam

Copronymo , Leone Armeno impp.,

ft corio

volenti dicemus

Nec minor erat Mau-

mPO W

rorum furor an. 840. in Hiifpania ; et

Jina fa.

Nor-

* rec a

u Epi

Noórmannorum in gallia , italia ; et ger«

iania inferiore' A. circiter. 882.

pertiendi

i. 22

| .VIL.) Ecclefiafticam rem in Oriente

jnagna cum folicitudiné reftituere co-

It

natus eft an. 1095. Urbanus 1l. eius-

3l à [at

yon fa

que fücceffores Pontifices per famo-

fas illas £xpeditioner eruciatar. — Aft,

Wt patte

qui de Expeditionibus iftis fententiam

(iL)

ferunt, non habita temporum , queis

li. fe

vigebant , ratione , Pontificibus , Prin-

l1

&ipibus , et populis fe obtrüdunt iu-

decretur

dices haud fatis aequos.

fs

& Ludo,

S. III,

ts u

Romaui Pontifices,

quit ;

et

T

vj

Sa?eï Ecclefiae . Status.

dem Qu

& (ine

Pontifices .

.1) Hadrianus L. Caroli M. regis ope,

trattam

Carolin-

tempore. devi&o oppreffoque JDefiderio Longo-

fabfeout

bardorum rege, res romanas feliciter

gicorum.

Tüiticoi

reftituit.

Neque unquam Carolo M.

W)

ius conceffit eligendi Rom. Pontificem,

Wl qui

aut

"u 157 o

»toen

aut Epifcopis fingulis inveftituram im»

p

pertiendi s. hinc fpurium. effe dicimus

1 Onente

gap. 2.. Hadrianus . Dift.. 63

üefe C0«

IL): Gregorius EV.-iliorum defectios

( elüs«

ni a patre- Ludovico Pio non tantum

non ífavit; fed in id totus incubuit;

r fümmo»

ut.patrem filis reconciharet.

h N'[,

TEentla

I) Leo IV. imperatorum capitue

|, queis

laria/fe- fervaturam. profeffus. eft....Et

is, Prin

1V5) Bénedi&us IIL elecionis fuae

dunt i

decretum , Cleri , Plo(:erumque fub-

fcriptionibus mumtum àd Lotharium.

et Ludovicum impp. per lefratoe: trans-

mifit; ut prifta confuetado' poJcebat , ine

quit Anaftafius Bibliothec.

V;) Joanna Papiffa fabella eft.

VL):joannes VIHL:Photium in fe-

j

dem conítantinopolitanam reftituendo,

ecclefiae male confulüit, vixque con-

tra&am praecocis fa&i maculam eluit

eg $ Opes

Long*

fubfecuta Photii damnatio, et excorm-

imunicatio.

felicitt

ub M

VIL) Pontifices. fub. Carolingicis i«

vili quadam poteftate in ipfos reges

pofictt

u10$

4X

Qu 1698 9

28

Stus Ec- Ufos' fuiffe , pfobant" exempla ^ Zodriini

IX i

clefiaefüb 3y. i eaüffa Car

Carolin-

roli^ calvi contraIvxdoz

autdor]

gicis.

vicum 1l. .caefarem * S»wz 71.:tribüs

fibus i

Ludovici Pii:filiis ^éànonum aucorita-

«oer at

tem:minitantis ;; nb-catholica-pace fue-

tnun d

rint Gontenti

du webus. morum vi coer-

tb

citiva. egit.-uVicolaus- 1. :cum Stephano.

tentiae

Comlte A Verno..

n

€xtollen

VEH) Idem: quoque Pont;fe*c N)ce-

ïaus L. peculiari 4uramento ob"trmge-

bat Aufcharium, Archiepifcopum Ham-

funtina ,

2nUS

burgenfem , Pallium (2). petentem ; .in

TO)r l

Mlo tamen. iuramento de. plenitudige wo-

&

tytu nec minima fa&a.e(t mentio.

f

IX2

() Qu

G 3

apt xaerism (inquit Schrnidt'L 95,

N'xermt

625. y'fobtite. oon: ciiem unmittel6aten 9tad)

k:'g,-/ 1[,

folget-be8. D. 25onifatius , ben Kullus j

16)d1(

tid)t& , al8, expofitam .et confcriptam et manu

syonfeer

propria,fübfcriptam |catholicam et orthodo-

» füppm

xam fidem , nebjt einem 3eugni(e ber

gïuvt'

»ltetm

fóofe »on Stpeümn8 mi0 £rier über jtiné &i

x füfo. .

fer , ut Pallium illi fecundum confuetudmem

»Confen

tránsmittamus et ordiniationem illius fir, 2

» UO

iüdieemus j et in: eadem : fan&ta eoclefia; Mo-

*

'sdele j

gun-

d'U:,,

Ewdi9 w*

t Zodrhi

.XX Non minor erat Epifcoporun

n Fatlos

au&óritas: quotaunis feverum de mio«

TTb

ribus adiciura inftituebant , poteftate

1 aüctorit-

coercitiva etiam in laicos (b) üfi.

Id

|pace fue-

ninuni-támen difciplinae hutus tiervàm

jj i COGl«

rélükabat, quod iniun&ae ibi-poeti-

Stephan

téntiae " pecuniis "redimi " poffent. *

UUX At:enim ,'quantunm alii in cfero

dX 'ix?m—

extollendo ; ecclefiisque- ditándis IaBo-

Yis:

oblirinae»

quntina ZIrchiepi/copwm. confiitutwm q&'ig fa-

n &hm-.

'

eiamus. Kypift. XV. apud, Labb. coll. Conc.

encern s. It

Von. PI.

SBiefeibt fitb biefe8 bie erüen

j

i g

A

( mentio.

Cyuren be8 won oer Qàpfien gcfubten iäona

fitimationared)t ber Gribifipbfe.

Ij

(b) Quantum Épifcopi in ipfos adeo Reges

——

valuerint , ex Ébello;Proclamat. Caroli Regis

al 3

Capud ; Harzheim concil. german. T. 1. p.

ia

Toetlite j

176.) difcimus , ubi Carolus calvus ,, a qua

n

3, confecratione , inquit, vel regni füblimitate

- ortodo-

,,fupplanteri, vel proiici a nullo debueram ,

t O

,faltem fine audiéntia et iudicio Epifcopo-

.Tuf , quorum mminifterio in Regem fuim

n

fgetodietm

, confecratus

. . quorum aternis correp-

ETU

»üonibus, et caftigütoriis iuditiis me füb-

jj j

clel

) VG*'

,dere füi paratus , et'in praefenti fum füb-

;» ditus, ,,

g».m«

* 160 «*

ris pofuere ; täntum alii rapiendis (c)

j ex

reida

conceffis , et au&oritati deprimendae

fía, ci

infudarunt , adeo ,.ut ne Rom. quidem

ecclefiae bonis. parcerent,

Dam g

.,Probi , pique. Pontifices ha&enus

tumgué

(s &rib

Pontifices gubernabant ecclefiam; fub finem vero

.tempore:

juflt , c

laxonum

feculi IX.. ceperunt..luQuofa tempora,

]

Impp.

fan , !

prae omni ethnicorum imperatorum

tyrannide. ecclefiae .. exitiofa..

Atque

Xir

inprimis

fequeni

XL) Anno 896. Bonifacius quidam;

doni /

quem Sextum numerant , fedem apo-

Vl n

ftolicam occupavit : fed poft r5. dies

eo depulfo Stephanus V [. vel iuxta

W

alios //II. fuit intrufus, quem tamen

X pati

giu IT]

ad.evitandum fchifma ecclefia 'accep-

u Xl

tavit. Sepulti is Formofi Papae. cor-

pus-

fed vel

Tat d

: €c) Nefcio, ait au&tor aevi illius ( Pa/chal.

in viia. I'alae apud. Mabill. A&a. .Ss. Ord.

ü?,nif&tl

S. B. T. 4. g. 1.) mefcio , Principum. no-

A.

ftrorum. quis falvus effe poífit, quibus nihil

Qu

tam dulcia fünt , quam praedia Ecclefiarum,

vihilque tam füavia,, ficut fcriptum. eft: Pa-

lus ef

Vonyor

dulciores.

nis abfíconditus fuavior eft , et aquae ,i-'m*tivae

ï?:IGfdï

pus exhumatum in ius: vocavit ; quod.

leulis (;)

yümmgdae

reli&a contra canones Portuenfi eccle-

fia , cuius füerat Epifcopus , ad Roma-

1 Quiden

nam gubernandam transierit ,.damna-

hatenus

tumque facris veftibus exui, et abfcif-

inen vero

fis tribus digitis , in Tyberim proiici

iuflit , ordinatosque ab eo rurfus ordi-

tempora,

nari, eoa&o fynodo , praecepit.

petatorum

Aigue

XIL) Tres immediate Stephanum

fequentes Pontifices Romanus ,. Theo-

quidam,

dorus II , joanues LX. , a&a Stephani

et ao«

VI.

in Formofum

irrita declararunt.

L 15, die$

vel 3030

XIIL) Suos quoque naevos feculo

x tame

X. patiebantur nonnulli Pontifices , Ser-

giur III. , Landus , Joannes X., Joan-

(ín axp

nt; XI., et-praeprimis jjoaunes XII. :

[

fed vel in. media hac barbarie nove-

F[/S

t

rant chriftiani perfonae vitia , inter

(Rojhoh

dignitatem officii diftinguere.

" o5 05':;?.,

yppum. D

XIV.) Licet autem fuftineant Au-

iipus nii

€ores haud ignobiles ; certis in cafi-

;Ccleüarlim-

bus etiam contra Pontificem concilium

n d P

convocari poffe :

attamen Joannem

7 füfï"'*'*e

L

XII,

Í

165 m2

yus 3

XIL Cd) mmfïe dcpoütum efo arbi,

tramur.

que A

Tàt0)

XV.) Confüitutio Leonis VIII. , quae

fefertur Difl. 65. c. 23. fuppofita effc

itfigui

C ex

videtur.

^i

XVL) Hoc tamen mon obítante;

IHS

lus non nifi cum imperatoris confenfü

i

eligendi Pontificem , ex iürato cleri

CQ

quam

populique - Rom

pa&o imperatoribus

ij

à

intactum .remanfit , ab iisdem, frequens

ter executioni mandatum

füs.

XVIL) Pervulgatam olim opinionem

quamg

leviter

Septemviratum au&ore Gregorio V. in-

i

l

/

fütutum fuiffe , exempla contraria Ja-

41

befa&ant.

Y

v

ll

XVIII

Gregorio V. fucceffit Sylve-

]bus (

fter 1l. gallus, antehac Bobienfis ab-

TUeg]]

bas

$TLOf0]

(

(d) jjoaunes .X. Alberici , tyrannidem Ro-

fmae exercentis , filius , x8g. annos matus,

bül)tv'u

futimum Sacerdotium 'an. 957. üfurpare 'ce-

MA )

pit

Nonüratüs ante Pontificatum Oavia-

Lf ag

WAS . grimus ,.qu. nomen füum. fnutavit ,

J m

affumto Joannis Xll. nomine

Ut adeo fal-

lant ,

qui id a Sergio II, faCtum marrant , eo

UE

[52

otu

quod ante Pontifica

m vocaretur os Jorci.

$4163 aZ

t atyl

bas. Benedictinus ,. Ottonis IlI. imp. at-

que.Roberti galliae dein. regis Mode-

Yator.

TIL, quie

Qui cum Mathematicus effet

yfita cle

mfïgms , mechanica. quaedam et opti-

ca exhibuit, ex «quomm admiratione

obtante

I'U.dï: fecul lX aetas doemonis ope ea

confenfü

patfaï:a effe. exiftimavit

At vel inde

ato del

calumniofam illam fabulam anullamus,

ratorinus

quam de Sylveftri. th;m et Necro-

ma-u

na, commentus. -eft Ben*m

famo—-

ieque

fus. muwum Pwnficu'n calummator,

ypitoner

quamque, pro mnphcl illa aetate nimis

leviter

feriptis. fuis mtulemnt Sigeber-

orio V.it

YUL i li

&ur , Martinus , ZIntoninus , P/atma.

XIX.) Falfo'quoque

a Magd ebül gens-

fit 5

fibus centuriatotibus Joaunes AXAIT. fa-

eufls )

&egi accufatur , quod .contra Cimr-

fas

srrcnftitutionem - primus

baptizarit

Ó À7À7À

campanas.

Abfit. a voce invidia , non

yidem PO

baptizantur , .fed, benedicuntur

n os

fs ,

fipire *

XX.) Idem .prope fub Saxonibur ec-

Status

» 0f

clefiae ftatas füit, quali$ fab . Gárolin- Ecclefiae

aAxXOo-

s

gis impp. fuerat; plures tamen ab pic;

Imp

adeo.

imperatoribus Ejpifcopatus fundatos,

rcripi, 69

L3

et

T Fle

9&'&: 164 äïï

et" ecclefiafticae difciplina& provifüm

p t

fuiffe, ab Henrici L , et Ottonis . exem*

pontitc

plis conftat. Ab iisdem quoque cone

tiffmae

cilia convocata fuiffe hiftoria docet.

Qu C0

XXl) Licet fubinde de ele&ionibus

ARU

(e&) mentio fiat ; ab imperatoribus ta-

Monafte

yien epifcopos plerosque nominatos

aberont

fuiffe , hiftoricorum paginae loquuntur.

vile , (

Supremam imperatorum iurisdictionenr

tus &c.

in cauffis non immediate Religionem,

Epifcopi

aut fpiritualia concernentibus, agno-

Con(truei

vere Epifcopi; uti etiam , fi pecca-

propumn

runt contra Caefarem , Caefaris vin-

füum m

di&am experti funt.

XXIL) Romam 'equidem cum Sal-

Trifi

luftio urbem venalem Batherius (( Lib.

Pontifice

lates Qj

4Apolog. apud d' Acheri : T. L. p. 368..)

Epifcopus Veronenfis , et Ditmarus

fet, Ft

Epif:opus Merfeburgenfis pag. 344»

fii var

afferit : Aomanis iudicibus. cun&ia [eme

Caefreis

per

Mtram

(e) In vita S, Udalrici Epïfcöpi Augu&ani

CC p

a Gerardo Presbytero fcripta, cap. 23. occur-

XX

rit fpecies quaedam conftituendi Coadiutoris ;

üaclus .

fed concilium Ingelheimenfe A. 972. fe huic

di&US "

molimini oppofuit,

V i16$ «

pnitum

sL exeme

per venalia t[e ; attamen aucoritati

pontificiae nil inde deceffiffe , frequen-

OQut COl

tiffimae privilegiorum , et confirmatio-

docet,

num conceffiones probant.

o Ctionibus

XXIII.) . Donationes Ecclefüs , et

Orjbus ts

Monafteris fa&tae paene in. exceffum

Vominatos

abierunt,

Modo.non iam praedia ,

oquuntur,

villae., curtes , fed . civitates , comita-

diionent

tus &c. dono fuere data.

Plures item

d)gionem,

Epifcopi , et Abbates ius impetrarunt

; ago-

confiruendi caftella cum turpribus , et

fi pece

propugnaculis ad propellendum ho-

faris vite

füum metum.

Trififfüas hac in centuria inter

cum Sae

Pontifices

Pontifices , et Franconiae ftirpis Cae- tempore

ys ( D*

fares collifiones , nemo eft , qui iguo-

franconi-

| p, 368-)

corum.

ret.

Et quidem de Gregorio VII. va- Impp.

fytaratus

rii varia referunt, prout partibus vel

n 2

caefareis , vel pontificis adhaerent.

mäa mev

J

Noftram de eo mentem , quantum li-

cet , aperimus.

; Angufni

XXIV.) Gregorius VIT. antea& Mo«

25 o(cüte

nachus Cluniacenfis et Hildebrandus

uditorbo

di&us, vir erat dotum prorfus exi-

" j nic

L 3

qolde

ï*lfm l166 ng',kk

fse , d

miarum , et vel ideo a .quinque iam

annuli

Pontificibus fummis Ecclefiae negotiis

glia f

adhibitus.

Henricum IV. imperatorem

tot. f

hoftem naéctus , nihilo minus tamen

fores ]

iu eiusdem utilitates ab initio propen-

XX

fiffimum: fe probavit ; imo per literas

Q T

etiam , et legatos amantiffime ad offi-

jnitum

Ccium. eum revocare ftuduit ; fed cum

t

nec preces, nec minae quidquam pro-

XN

ficerent ; eum tandem 'in fynodo Rom.

an. 1076. éxcommunicavit , atque de-

gotutm.

pofuit.

Tim 1

XXV.). Quamvis Gregorius VII..cum

Denos

opport

Henrico Canufüi, durius. egerit ; foede-

rati. tamen Germaniae Principes in Co-

XX

mitiis .Forcheimenfibus, Rudolphum ,

aetre.

Sueviae Ducem , absque confilio Gre-

tio 109

.

gori VlL in Regem elegerunt.

DW

XXVL) Falfo fcripfit Sigebertus ,

Confee

Gregorium VIL morti proximum fen-

fum

tentiam in Henricum IV. latam refci-

tielot

um

diffe , ipfumque. abfolviffe.

tàs Ec

XXVIL) Neque defuere 'Greg(»rica

Dofam

VIL , Pafchali H , et Califto Il. cauf-

gæe

f

,

E

.....

fae , cur inveftituris per: baculum. et

ALIJL

m

annulum merito contradicerent: fed

t tegotis

alia fi inceffiffent via , forífan felicius

eratorem

tot fcandalis , bellis ,. et; fchismatibus

us tamen

1

fores. praeclufifhent.

|p propet

Q

XXVHL). Solenne Calixti If. pa&um

V.

r [iteras

€um Henrico V. au. 1122. Wermatiae

we ad ofli

jinitum , pacem, quidem. reftituit ; at

; fed m

qmultis mox iterum turbis obnoxiam.

o

N

i -

XXIX.) Et fane habita rerum , tem-

odo Rol

aqe -

porumque. satione , problemati. fimilli-

1munmr manet ; num, feculis XLl. et XIL,

c

pií

s Vif cum

Denominatio. E

aA

coporum , Ele&tiove

opportunior fuerit.

jt; 1086*

pe& j

Ü

XXX.) Epifcoporum.- auctoritas hac

JÜ

D)

uffl ,

aetate- maior eífe . non po-tuit : Educa-

Status

vlu

p Ute-

tio regis , atque ord

inatio rerum, om- Ecclefiae

fub. fran-

[it.

nium publicarum; penes Epifcopos: erat. conicis

Confecratio regis , et cogtera negotio-.

Tmpp.

gepefLüs

j

e

rum regni difpofitio. potiffimum . pere

j

J

tinebat ad Archiepifcopum. Mogunti-

tam Te

num.

Marchio. Bonifacius ob. vendi-

tas Ecclefias. a Guidene abbate Ponme

90l

6

fe

u

pofano publicis flagellis caftigatus eft,

J

[a

Idem

fap

h4

|ON

u 168 qS

Ídem contigit Godefrido Duci Lotha-

fcapora!

ringiae.

ob vl

XXXL) Cum Canonici per Vicarios

collatat

canere inciperent ; caveri neceffe erat,

ficibus Y

ne quis deinceps in una Ecclefia ge-

X

minos honores, aut in duabus civi-

hia G

tatibus fimul Praebendas habeat; imo

got

ne quis in diverfis Monafteriis locum

fopalis

tecetfebi

Monachi habere praefumiat.

XXXIL) Imperatorum iurisdi&ioni ,

—

exceptis cauffis fpiritualibus , ut antea

Exercuit Hen-

fubdebantur Epifcopi.

Germania

h-

ricus II]. Widgerum , qui Ravennae

Praefulatum iam biennio inepte, et

»

^

(

Sit

crudeliter , nondum confecratus tene-

Sriitir

bat, ad fe vocatum Epifcopatu pri-

M ticq

Ti n

vans. .Herman. Contra&us ad. an. 1044.

fttigur

XXXIIL) Circa finem aetatis huius

dotuug

imperatorum ufürpata poteftas. vehe-

af

cmenter concuffa eft, Convocabant con-

lióen 3

cilia , nemine contradicente : at pàáulo

lit fuff

LU

poft idipfum violenta ecclefiafticae li-

fittige

bertatis oppreffio merito audiebat. lis-

W N

dem , ob conceffam in ele&ionibus Epi-

LUX

Ícopo-

| * 169 a2

i Lotla-

fcoporum rei pacandae facultatem , et

ob'inveftituram ante confecrationem

Viarios

collatám., mon una lis a varüs Ponti-

'ele erat

ficibus movebatur.

df ge-

XXXIV.) Quam ingentes progref

JIS- Cyi-

fus a Gregorüi l/1I. tempore poteftas

ént» mo

pontificia intuitu imperatoriae , et epi-

js locutt

fcopalis deinceps fecerit, interrogati

ïgcenfgbixnus (g).

XXXV.)

dicioni,

Ls-

t antea

(g) Michael lgn. Schmidt in fua hiftoria

uit Hen«

Germaniae P. II. p. 473. utriusque poteftatis

AVennae

ih - et decrementum hoc modo defcribit's

» Sue aifer. Datten anpor ba8-ungesmeifcite

pe, &

5 tene-

eScüótigungste)t ber Qab(te; mm bebauptes

£m bie Qb(e , bie &aifer muten fi viet:

ii pf

inebr won ibnen Beflotigen fajen. S5ei cinet

, 104b

fireitiger: ab(ttoabU, unb. n bem Sall einee

E

Sennuug toanbte w fid voriglid am bie

; ï'eth

Saifet, um bie jur S5eilegimg ber Gade biem:

liben SWittel ooriufebren 5 mun. (log mait

mt Cor-

bie faifer nidt alein vor ben qabfimabler

; puulo

«u8 , fonberm bie 9àbfte füftten fi in ben

je ]*

fiteitiget. Staijertoablen al orbentlide Svidter

j, Is*

euf. Oa ba8 aifetlie Cbutamt über bie

iE*

romi(e ird)e , Defonbera Dei Crfepigung be$

pabft.

UPO.

7 170 «

XXXV.) Prima poft ele&ionem J»-

num p

Pontifices tocentii IT. die magnum illudifchisma

füevico-

Jomame,

Pontificium;cepit, vulgo. fchistma, Pe-

'um. Imp.

XX

wmpore, Zr? Leonis , qui fe. Anacletumfll.- dixit.

genob

Roma fecedens Innocentius l* &d Lo-

d cum

tharium confugit,.a quo Romam. de-

At

du&us eft, et reftitutus. . Mortuo Ana-

Qdemqs

cleto Pfeudo Cardinales . alium -iliv-f;pea

füittef

e

gam..

E

tüm ,

Caf

þäbälicbcn Gtubieä , ub iz*ä'f)rmb bEr äïïaï)[

3

eonci

Baupt(Xti) 9Ma$ Datte: madten bie qabfte

fegart 9((ozud) auf. Da8 9tcidssicatiat , meenige

dexa

fícug t Stalicn, fo-lang ber Saiferlide Sbron

La

nidt befe&t mar. Go bie QMbfle groot Den.

pret

$atfeun. euen. Ciderbeitéeib. Teiften. mufitemn ,

liefen fib nun bie Qábfie vou ben. faifeen ben

Ms

€ib ber £reue(moren , obeg Dentetem od

qulo

mig(tenà. bet. or ben. Saiferi. abaeleaten. Gib.

Tnoe

alà. (olben. aus. .. a. felb(t. Ovegorius. 7/1I.

fnus

dod. in feinem-er(ten. Sucgierungasiafren. ben.

fiae.4

Saifet. feinen, S evxcen acneantz marcb-num

unge(deut - beauptet , oie ibfilide - Gemalt

o

übertteffe bie. Saiferlide ,. wie bie Conne ber,

ET

.

Sironb., Pie-Coecle oen. 9eib , Der Sag bie

primy

Stad)t — 1616 Mox afferta celeberr. auctor

C n

et teftibus , e& exemplis confirmat , falfa cun

hitly

yeris , et dubia cum certis permifcens.

2

vu II

D d

Of /ri

fub Victotis.- IV

nàm produxex unt

u felisma

nom ine.

Chista.?

XXXVLI) Vlexander TTT.- Fridericum

mitl. diat

&üénóbárbum excomunicavit ; quod gran-

I d Lo-

di cum eeclefiaé' fcandalo fchismaticum

'oram dee

Antipapam Vi&orem IV. foveteti:el

ytiy Ante

dcmquc an.' 1164. emortuo alium- fub-

um jj

ii feee

fütüeret! Pafchalem IlI. a fuis appella-

Qattt

tüm , atque hüic iterum - an. 1168

—

— —À

Calliftum Ill

i?& 1iGe

m imperator re«

) t dl

tic ob

eonciliatus PapaeVenetiis gbfolutus eft..

tiot, tti

lexandrum llI unpe(amrls Friderici

ifc hat

[ ad pedes- fuos. proftrati caput: pede

t gnmor u

prefüiffe , putidiffima fabula: eft

( Bll

XXXVIL) Chriftianam , exeunte fe-

euutm.Dt

]

Xl moderabatur Rempublicam

Va o

uiutti Cb

Tunocentius. I1T.. in utroque. iure doGif

us Jj

fimus , Ottonem IV. imp. bona eccle-

if Dl

fiae. diripientem , anathemate perculit.

gb

Cominifcuntur nonnulli Proteftantium

i (blmu[

at O

ab hoc Pontifice confeffionis tribunal

" llU bt

primum ftatutum fuiffe: fed huius lo-

yett AU,&('

ci non eít eos ræfelleze nifi uno unico

falfa a

hiítorico. arg "umento.

Graeci femper

ufi

((5

f 172 qS

uff funt, et hodie untuntur hoc my-

timem

confed

ftico tribunali : Nofti vero 5 dudum

ante Innocentium III. fchismate fuo a

X

Rom. ecclefia. defeciffe : ergo non ab

Rn

Innocentio primum potuit effe decreta

vine /

confeffio,

o fit

XXXVIIL) Honoriu III. expeditio-

yulae

nem inSaracenos inftauravit: quae initio

dum q

profpere gefta , ipfis chriftianorum dif-

Quit r

fidiis. incaffum cecidit. A Friderico Il.

ficem |

in Sicilia, et Neapoli gravia tulit ; ficut

Yem |

et eius fuücteffor Gregorius LX. At

Jriiaé

hic Fridericum II. , qui dudum expe-

fülcey

ditionem in Saracenos iurarat, ad fer-

AL

vandam Dro fidem adegit. Frideri-

hoienf

cus, eoquod fufcepta expeditione tur-

f

pe cum barbaris foedus iniiffet , ab

du c

eodem Pontifice excommunicatus , Gi-

debuit

bellinorum (h) fa&ionem in italiae de-

Jalttu

tri-

AL

(h) Ten-xïaore Coiradi II feu feculo XII.

fexior

duas in faCiones fciffa eft Germania , qua-

ruüm alrera Guelforum , sltera. Gibellinorum

—M

erat. De origine certi nil conftat. Id fci-

Cadfre :

inus: Guelfos pro Pontifice , Gibellinos pro

Wiraqtie

Cae-

Dudm

$ 173

trimientum induxit. Tonorius moerore

bof Y

dulum

confe&tus obiit an. 124 t.

lt füoa

XXXIX) Quantum hac in peimdo Gu

n0n 2

Rom Pontifices in Reges, et germa- Ecclefiae

fub fuevi-

decreta

niae Épifcopos valuerint

fpeciminis

cis Imp.

loco fit Junocentius IIT. , qui Philippum

Vedtio.

galliae regem arma , quae propter feu-

40 Inlt

dum quoddam in regem angliae exer-

um di-

cuit, ponere iuffit, eoquod ad Poenti-

erico [l

ficem pertineat ; decermere. de - peccato.

Hs ieut

Idem fecit Honorius lII intuitu regis

X M

Daniae , quem in fingularem tutelam

) eype

fufceperat.

ad fer

EM Phxhppus Archiepifcopus .Co-

der

lonienfis, cam Romae pallium accipe-

j tür

; Alexandro 1ll. fidelitatem , et fervi-

t , ab

liun contra omnem Mhominem iurare

$, G-

debuit; id quod fpecies quaedam //a-

je d

fallatus Ligii ( €eoigfdit) erat

—

tri

XLL) Neque tamen Pontificibus

XIl

fegniores erant Caefares in iuribus

qua

fuis

—

porum.

Poft magnum interregnum

Caefare pugnaffe

Ti fei

utraque fenfim evanuit, telictis tantum qui-

jo5 Jf 0

busdam difcordiarum feminibus.

A€

9 174 «2

fuis exercendis.

Lotharius ,. Conradus

UO

IlI. , Fridericus.L.;Epifcopos ante &ane

exita ]

fecrationem mveülebmt

zevhmanh 3

dis.,

ïms licet Pontificibus p.aef*rcnm Ál

Tuvenu

:mudro IH 1

in ele&ione chtlwïdi Bm-

YX al

mevxfs AtCluþplf(,Opl

x -

01[71'

'T,

XLI I) Ad: hagc fa.ïth tempora iís;

Tentur

,

L.j

"

Hhard premm *eferenda cenfenausb

in fà

Nüórv&ex iure. Maleftátis , Advocatiae

Jnüs fL

aüt Páttonatus ,-velex jfola ;confuatus

)i

&dne', düt indulto- Pontificio hoc. us

TROREO)

Wüperdtoribus..competat ,. Publicifs

difcutiendum

reim

uimus

Diverfas

Ven, ]

tamen-. fententia

8

fundas

Maeif

earumg,

(

ienta , utl;et

8S controverfias,

P

TO

Ífr.cul libueri

V.5

hi

Orice fCICÉeImus.

Aütil

Ó

!

j

/75

JN

Dani: (

]e

;'i&

zl*

5i

ss Scriptores E ^

MA

() i

e p

Barbaris feculo VI. & VII. Occi-

dentem inundantibus , frientiae -maio-

(b)'

Tl

nbus femper obvolvebantm terebris ,

[2

D)

doqec

PUTE

T

Aurados

donec Càrolus M. tam intra , djüam

Qtt &i

éxtra paltium ,in ürbibus, ct oppi-

Tumantie

dis., ^miaxinite 'in Monafteriis: publicos

tlni A)::f

juventütilados aperire&^ Sed centumi

ful Bre

vix anhi- à- Caroli "Mi ^fiórte abierant s

€um "emnes facultates , ' fi. ZdHriflotelis

Dialegicam excipias. priftinis involve«

ts

rentur tenebris. Et vel inde eft, quare

B

Catfaen,

in ferrea hac aetate. paucos. reperiae

fa.

xnus fcriptores aliqua ;.lagde dignos.

l0C 0.

1.), Seculo VHI. prae, reliquis aliqua

D

l

H

jcilis

xaentione dignus eft Z/leumus Anglus,

.

Ven, Bedae difcipulus , et Caroli M..

Jiverfos

Magifter ; .eius doctrinam , nomine. ZTi«

fondoe

vii (a) et Quadrivii (b) notam germae

"i

|

l

23,

[[115.

mania, et-gallia avidiffime amplexae

Tunt.:

IL) Seculo.IX. claruit. Strabo , Ra-

bani- difciplus , e, Monacho S.. Galli

aïiïgas i

(2). Ubi docebatur Granimatica , Logica;

et Dialectica,

| | (t«

(b) Übi tradebatür Arithmetica , Geomes

ao

tria, Alítronomia , et Mufica.

Hae erant

19brï€;

Jeptem illae artes liberales , plus fubtilitatis;

(

quam verae notionis habentes,

-

$5176 «

abbas Augiae divitis , Gloffam ordina-

I)

rinm iu S. Scripturam compofuit, ( A.

UI

879.) , Seculo X..alia inter quam plu-

eccle

"

rima librum de 1tudiis veterum edidit

deelfet

ANoikerus. Monachus S. Galli: doaiffi-

aptot

aj

inus, atque fandiffimus. Obiit an. 912.

fened

IIL) Ad initium usque feculi XII.

Yonr

eruditio feptem liberalibus artibus con-

lol

tinebatur.

At temporibus Henrici V.

Irneriuy Bononide publicum pro addi-

b o

Inaoce

fcenda iurisprüdentia (c) ludum: ape-

ruit, comitiffa Mathilde , eius ;cona-

dengi

hyit;

tibus favente , ingenteque ( ad 10090.

deum

Usque) difcipulorum numero àd eum

confluente.

'omnes

[ N

(c) Comple&tur ius civile r.) Iuftitutio-

qes jufüniani , quae Principia fünt et Intro-

(

du&io quaedam iuris.

2.) Edita Praetorum,

quos Pj

et Aedilium curülum , quae Digefiis feu

«l .35,

Pandef;s continentur , et juri civili firma-

hg

merntum praeftant. 9.) Codicem , qui movas

deincep

lmperatorum leges refert.

4.) Auhenticas

Sge

conflitutiones 4 feu .Novellas , quas ad füp-

Jboit,

plementum , et emendationem iuris Juflinia-

di für

us adiecit.

Quae hodie adie&a fnt, vide

a t

Sitstem

in corpore Juris civilie,

Bu 177 w2

! onit«

IV.) Florefcente. ftudio. iuris Rontá-

fui (A

ni.civilis,..negligebatue interim legum

ecclefiafticarum. fcientia ; . cum. codex

um u«

n edid

deeflet , qui ' ordine fcholarum. ufibus

1 dociff-

Huic malo ut re-

apto eas exhiberet

medium afferret. 'Gratianur , Monachus

b 0n. QU

Benedi&inus.in Monafterio.S. Felicis

cui AU

]bus con-

Bononiae, fyftema quoddam .iutis ec-

clefiaftici an. 1151:. concinavit ; quod

enrici Y

1pfe concordiam dzfcmdantmm tünomum ,

yto add

Inmceutlu': HI corpus o'ccretorum, 1nos

lytn ape-

denigue decretum. Gratiami (ä) appel-

üS COnde

lavit ; fmtque Bononiae publice prae«

d 10000.

je&um , et po&ea a tot difcipulis in

) 4d eum

omnes regiones divulgatum.

—À

M

V.)

—

ff

(d) Decretum Gratiani a correGoribus Rom.

t et Intr

quos Pius IV.. conftituit , et Pius V. usque

Jaetorüm,

;ielus Je]

ad 35. auxit., corre&um , Gregorius XIIL.

A. 1580. confütutione publica probavit , et

jvil ftt

deinceps aliquid addere , vel interpretamenita

qul DOX É]

adiungere fuüb poena excommunicationis pro-

fufuoacns

hübuit. Decreto huic diverfis temporibus ad-

s d lp

i fünt ab slüs varü canones,qUt cum po-

julton.

ftea textui irrepferunt, parem €um eo aucto-

i 'd

xitatem obtünuerunt , et Palege fünt vocati

t

'ï*?c

r

173 aE

V-) Sicut ius canonicumi et civile

A. I24

Bononiae , ita ZLeolosis: Parifiis hoc

yraeled

eodem feculo efflorefcere cepit

Du-

Jurs Y

plex àütem tum teniporis 7lheolosorum

lile. Y

genus 'erat:' alii dicebantur weiterer feu

1l

Biblii, quos inter eniiuit S. Bernar-

qodun

dus : alii jfholajim feu fektentidrii , quos

Thomas

rüm priüceps: Petrur - Tombardus Parln

theolo

fienfis Archiepifcopus.

Vi ii

ius. canonicurni

Eius d

.VL) Seculo XIIl.

Obiit a

noya incrementa fumfit per colle&lionens

Decrtalium (e) a Raymundo de Pen-

ln J

farium

nafort iuffü Gregori TX. an. 123o.

compilatam , an. 1234. publicatam , et

Aqin

an.

"

(e) Confiat Gregoriana Colle&xo » quae

gene .

Q,&

alteram | corporls Juris can. partem conftituit ,

libris V. , quorüm ordinem indicat verficulus:

duque

ejudex , ejudiciwm, Clerus , Sponfalia , Cri-

aQ p

2i£^. "ColleCtio non eft optima, tum ob de-

feCtum ordinis et nexus inter materias , trun-

catas item Decretales ; tum ob additionem

quorumdam, quae dum fuo tempori adcom-

modare voluit, fenfüum canoni plane affenum

AR

affinxit

Rem exemplis declarat /a» Efpeu

»eps &

lra&. $n éan, Conc, P. VIIL $. 5, €7

$179 «2

t Clyile

an. 1241. . in fcholis Bononiae publice

ts fioc

praele&am... Ab eo tempore Doctores

yt. D

iuris iam. non .Deeretiflae , fed Decretae

itilosortit

lifiae! vocabantur

Mitrty jet

VIL) Theologiae ftudium. mirum in

» Dirutre

modum. promovit , illuftravitque I

li, quos

Thomas 4Aquinas per fuam inftitutionem

ii Pa

theologicam , quae .S"mma dlCItuI'.,

Vix in publicum prodiit, mox omnes

2nonicuit

EhlS do&rinam avidiffime amplexi, fant.

n

Obut an. 1274. Na&us eft D. Thomas

de Pen«

in jomme Dum [roto potentem adver-

n 1220

farium , qux res non nullas Thomae

atam , &

Aquinatis oppugnabat ; inde Srotiflae

et Thomiflae nati funt.

Erat Scotus ,

at.

——

—

gente Hibernus , ex ordine S. Francif-

10 , quie

&,et Do&or oxonienfis in' anglia; ho-

conftitnt,

erífculus

dieque DoBlor fubtilis norninatur. Obiit

qu C)Z

1308

m ob de

S. V

yjas Arun

ittonem

Haeretici , et Schifmunici.

yf. adcotr

"o

) Inter haerefes feculo VIIL. prite qiec

) Ej

ceps erat. Jconoclaflarum , a .Jexido ; Sae fec. VIII

M2

Yace-

Ü

?5 180 «*

racenorum jin Aírica düce , inchoata j

fimo t

a Leoue. laurico , Conflantino : Copronge

fifle j

mo,et Leone TP imperatoribus pro«

culorur

pagata; a concilió demum " oecuine«

W

nico VIL.profligata

banuat

illud inter

1T.) Seculo TX. trifte

Torand

Schifma

Photii.

graecos ét látinos fchifina , quod ho-

T ,

dieduni perdurat , auctore Pfotio ce-

JMter a

P

homine equidem doctiffimo , fed

COnvert

ámbitiofo , et perfido impoftore ; a no-

Tangur

vem propterea Pontificibus ekcommu-

tertm

nicatus, à concilio generali VIII. con-

*

pe

üantmopohtano IV. damnatus

?

qui

tanden

tandem an 861. in 1terato fuo exi-

tholica

ho v1vere defut.,

Á

V)I

HL»5..In Occidente vero fub. finem

& m

fec. IX. ac X. , omnium lu&uofiffima

ütudo

erat ecclefiae facies

Sedes pontificia

i Meq

violentiae infelix praeda ía&a eft, in-

Qu tr

trufis non raro féeleráriffimis homini-

fimoni

bus: quin fcortis etiam , et meretri-

W)

cibus facratiffima per orbem dignitas

a Phy

debéri debuit.-

Mirum fane D. Ptovi-

pitum

dentiaé opus! . Decimo illó corruptif-

LUPT

fimo

Hs igr a

ncioaty

fimo tyrannidis feculo nullam emer-

otritie

fiffe haerefim , quae alias omnium fe-

us gro-

culorum. faftos infecerat.

OCO

1V.) Prae ceteris, quae fec. XI. tur-

barunt , haerefibus , illa Bereugarii me-

Haerefes

fec, Xl

ud iner

moranda venit.

Hic Taronis in gallia

qiot h-

natus , ét Andegavenfis Archidiaconus

Jiolio (t«

inter alia docuit , panem et vinum non

1o , fed

€onverti in fübftantiam corporis et

J65 210«

fanguinis Dowzxr.

Saepe damnatus ,

QT

iterum ac tertio eiurata haerefi fem-

, con.

per in-antiquam fylvam rediit: dum

w ; i

tandemr poenitens in communione ca-

[üo x

tholica obiit an. 1088.

V.) Priori fapperaddimus Acolaitas ,

b finefm

et Simoniacor , quorum tanta fuit mul-

0007

titudo, ut fedente Nicolao II, vix unus

ontificia

in Mediolanenfi inveniretur ecclefia ,

. Qk, lm*

qui non. effet vel turpi concubitu , vel

fimoniaca labe infeQus.

; hom'miA

Schifing

gierettie

VL) Hoc quoque feculo fchifma,

Graeco-

a Photio fa&um , fed iam pridem fo-

digiitas

TOX

pitum , denuo refüfcitavit AMüchael. Ce-

f Bov

vularius Patriarcha C. P. , qui an. 1043.

nl

M 3

Yoce

fino

Ü*e 182 «

ecaef

Voce 'fcriptïsque tanto cum impetu de-

qefer

bachari cepit adverfus Rom. Pontificis

[

primatum adverfus particulam F1LJO-

que infertam fymbolo , et adyerfus ufum

dulg:

azymorum , ut graeci a Rom. ecclefia

defal

penitus feiun&i fuerint.

Obiit: ab Ifa-

J M:

CTAT

cio imperatore relegatus. in -Procone-

Fud

füm an.. 1058.

VII.) Occidentalem ecclefiam turba-

f

Haerefes runt Petrus de Bruir

, eiusque. difcipu-

€ae

fec. XII,

'

& XIII.

lus Zrnaldus Brixienfir ,. afferentes ,

tione

baptifmum non- prodeffe parvulis, tem-

n

pla effe deftruenda , confringendas cru-

tam,

ces &c. &c.

'hony

vünc

VIIL) In. ZZaldenfibur Ca2) hon tam

divitiarum contemptum , quam haere-

Ti

feon monftra reprehendimus. Etenim

eccle-

fü$

3

(3) Auttor feCtae erat Petrus. J/aído e:ä

Ts

oppido Zuwx dives mercator. Condidit earn

liste

dir 1

an. 1160. Nulla fe&au ex iis , quae; feculo

XIL funt exortae , maiorem feCtatorum nu-

E

merum fibi peperit, quam Jaldenfium. Re-

bus

ferunt quidam epocham Lutheranifmi ad haec

ptum;

Waldenfium tenipora.

Verum utut Luthe-

frus

ïifmm

idi

Qä;ïgjc&-

ecclefiam. Rom. a. Sylveftri temporibus

pey de

defeciffe, ac.iodo effe vitiorum, fen-

Potilris

ünam affirmabant ; . ieiunia, ritus , m-

VFILIO

"us ufum,

dulgentias, obedientiam Praelatis ec-

clefiafticis. exhibendam , iuramentum ,

eccefia

res effe interdictas; Sfullum dari fa-

:lb ]/(7*

Proconee

cramentum :praeter Baptifmum , et

Euchariftiam , hanc etiam a Jg1eis cans

fici fola recitatione. orationis dorini-

n turba«

dilcipt

cae

Negabant Purgatorium , invoca-.

urente- cagnis. li-

EfelILES ,

tionem Sanctorum

Wis, terme

bidine omaem commixtionem effe-lici-

das crte

tam , di&itabant &c. et quae fant plufa

fhoturi fanaticorum — deliramenta , ; 1n.

Com-

concilio generali Xl dammata

pon tam

munia cum. Waldenfibus. habuere dog-

y fiaeree

M 4

1nata.

Etenm

—

xccle-

fs , 1pfmsque provemes varia ex mercibus

— —

—

iftis peftiferis collegerint ,, in- mulüis tamen ab

W ao ex

du eatft

iisdem diferepant , àt proin nullatenus blan-

diri fibi poffint , Ecclefiam. fuam (quod ta-

ge; fQO

snen infigni ipfis effet probro:) in. Waldenfi-

orum 1

bus et Alhigenfibus fuiffe vifibilem ; ii

TEG

promifcaum . chaos , et informem Indifferen-

u ad Dadf

tifmum , ex defperatione. altioris origgmis

X Lllx*nlle

iovehere velint

u

u 184 «

imata. Zlbigenfer exorti' feculo XIIT. so-

N)

Fa

men fortiti ab. Albigenfi civitate , feu

Albga provinciae Narbonenfis in Gc«

neji v

citania.

suralt i

dnten T

*S..VI

fs

CONCILIA.

PUA

themat

Ad' haerefes: eliminandas , oftavo- fe-.

foedera

culo-plures habiti: funt. Epifcoporum

XT

Conventus

eitdiur

L.). In concilio generali VII. Nicaeno

Concilia

Posfe

feculi

H

fuüb Hadriano 1

Conftantino Por-

dj(?jd&.ï*

VHIL. .phyrogenito ,et lrene Matre an 191

Qu e

contra .Iconoclaftas vindicata. eft. Ss.

£ (cil

imaginum. religio.

42 nf

1L). Attamen nec libri , vulgato n0-.

SOlPrn

fine Carolimi di&i ; nec Canon 1l con-

Yünt mi

cili Francofordienfir de anno 794. íy-

fis AGi

nodi oecumenicae VII. cultum Ss. ima-

Contem

ginum. definientis., auctoritati obfunt.

Brígg

III.).Concilium conftantinopolitanum

Tanh

Seculi IX. IV. (an. 869.) quod:anathema in Pho«

$. C2

tium dixit, vere inter oecumenica o&a—-

is Qu

vum reécenfetur.

IV.)

lintas

Qu d9c a

XIT. -

l.ï-'ïV';)--tA. 1122. füb./Calixto H. Papa

Seculi

rlate , fen

et Hénrico V. imp. Romae' in latera-

AXJAL.

/is in On.

nenfi Bafilica habebatur concilium ge-

serale TX, , et lateranen[e F. ; in quo

inter imperimm 'et facerdotium pax

fanc

.....

ita; fopitaque tantifper inveftitura-

runi'contróverfia , tot fchifmatum , ana-

thematum , bellorimque origo. ' Pacis

Xlayo-fen

foedera volenti dicermus.

icoponym.

V.) Ut fatale propter inveftituras

dillidium , ita faepius varii Pfeudo-

, Ncaeno

Pontifices in triftia non raro fchifmata

ttito Por«

difciderunt ecclefiam. — Ad extinquen-

4f 707

dum ergo magnum illud fchifma , vul-

y &L Ss

go ícifma Petri Leonis , indictum eft

ab innocentio IL,. an :139. concilium

jpato n0»

gäzem[e- A. eb lateranen[e II interfue-

; [L ctt

runt mille ferme Epifcopi: ubi refcif-

"h. J*

fis A&is. Pfeudo-Pontificis Anacleti II: ,

condemnata etiam eft haerefis Z!rnaldi

$s. 1fnoe

y obfant.

Brixienfir , Petri, de. Bruis ;; pro reftau-

olitamurm

randa vero ecclefiae difciplina editi

n Pio«

30. canones , indi&umque anatþem.a—

jc od

jis, qui in clerum aut mongchum vio-

lentas manus inüciunt.

[

(

,gäglgö'g

VL) Anno 1179. füb Alexandro 1lÍ

tir, Xl

PP., et Friderico I. rurfüs. Romae.in

rente pai

laterano . habebatur - concilium ;, :quod

(àta COR

eft generale XL , et lateranenfe. lIT

Statutis iis, quae ad ecclefiafticam. di-

fciplinam. reformandam

et. ad. fummi

!

Pontificis electionem. regulandam. at-

tnént; ibidemque ab epifcopis tre-

centis damnati. funt: /ZZ/aldenfes,, et l-

bingen[es. ,. haeretici..

)B

aliorortg

VII). Lateraneu[e. 177. inter oecume-

rügioib

nica XIL. an. r215. convocatum fuit

Seculi

teetiv

XII

ab Innocentio IlI. , ut errores dJoacli-

mi abbatu, et Zlinerici Carnotenfis dam-

eno d

? nil

narentur; atque ut ageretur de Pa-

Yunus Q

laeftina recuperanda.

Aderant epifcopi

elle ir

412., inter quos Patriarcha conftan-

lextie (

tinopolitanus,et ierofolymitanus. Me-

LE

tropolitae 76., Abbates et Priores fü-

k Q[

pra 800

Statutum can. 3. , ut haeré-

3549 t

tici magiflrratibus. civilibus puniendi

dere v

itiünxy

tradantur ; can. 5. poft Rom, ecclefiam

locus

nobilior ! Conftantinopoliatanae

m

TiUS qd

conceditur ; £üf. 21« cunähs praecipi-

klag j

tur "

$s ft? a

U tüt ) t fal"tärh femel in' anno , -recur-

Tonge.in

rente pafchate , proprio.facerdoti pec-

m , qud

€ata confelfi facram caenam furmant,

atenfe. (

4

ifucam: d-

g. VII. í

ad t

d. at

.Db&w*iwza Ecclefiae, , et

[ropis tre-

$, &t d-

| Difciplina.

L)Ex decfetis— concilii: Nicaeni II.,

aliorumque facile - dignofcimus , facri

s Do&rina

: QeQOme-

cclefiae

imaginibus 'cultum non alium quath de culta

atum Tuit

refpe&ivum impendendum effe. . Nulla imaginum

$ jaav/zï-

ergo fiducia 'his-in imaginibus figenda

onfis datne

eít ; nihil ab iis petendum, et multo

r de Pe-

minus credendum ,:quamdam iis. in-

t eplapl

effe virtutem , propter quam fint .co«

- COYA

lenQae (a).

g. Me

^9(a): Quapropter fynodus Moguntina an.

sores fl

1549. cam.24. pravae füperftitioni viam prae-

ut lat

cludere volens, omnibus locorum Ordinariis

puniendi

eccelat

iniunxit, wt.ü forte im tervitorüs fwis ad

imaginem uliquam. concurus fieri , et- hoe

voliatanie

vnines: ad. ipfius imaginis figuram. refpettum

pz'aec-"þï'*

habere , €& quafi. quamdam :divinitatis opi»

D

4iioe-.

V 188 «

-; TL) Hla beneficia, quae ex cultut

qi haten

Amaginum .: g« Einfidlenfis , Lauretanae.,

capitiu

Haingenfir 96 a Dio xecipimus., intui-

E

tu devotionis , fidnciae , fidei, et fpei

Jell s

noftrae a Dgo: ; in:cultu refpe&ive.

.apparai'ü

huius, vel illius imaginis ex caulfis

j gf

fibi foli notis fingulariter cornplaceri-

fa.

te , obtinemus.

)

IIL) Reiücimus pariter omnes ilias:

Aldilon

Aniagines, queis SS. Trinitas depingitur

ndidi, -

inimagiue exhibente tres Perfonas, fta-

exordio

tura, aetate , omnibusque lineamentis

lum X.

aequales.

Enl/or

.IV.) .Neque fas. eft pingärev SSS.

W

Trinitatem , quafi- in - utero ! B. Virgi-

Qubitat;

nionem illi-attribuere. animadverterint , ipe

11 Cano

Jum dmaginem. gro . cau[ae qualüate aut

Ti y

tollant , aut snutent , et aliam & grima no«

VIlt

tabiliter differeutem. reponant , ne vudis go-

1b ced

phlus in fuo. intelleffa depraffus-, et. ideo.

t

ger mevita corporülia ad divina erigendus;

»

li

»

)

jfpem. fuam contra, Ecclefiae intentionem, , 4

corporali , e& quidem certa imagiue , gri-

ob

vata phauiafia ! atque. iuhaefiome — collocet. ,

I5 , 8

quafi in illa.-fit; quaedam, ueceffitas .. u- -ger

Iaw f

emm , ebmon. .aliter , induzatur .DEUS «&

SauGO id facere , quod petitur.

hodie i

Ye iís9 «

? U calt

T$ 1atentem » aut fuli fipüra tribus

lauráanat,

caplti"ous inftruGa. '

RUS, Ti

V) 'Spiritumr S. in forma fpecmiï

, et t X

iovenis , fab.qua vehetabili Crefcentiae:

pettivo

apparulfï'e dicitur , depingi nen polfe,

&x. Cl

iaíi pridem Benedi&us XIV. decla-

Qttplacene

ravit.

(,:mom«

VL) Quoad Canonisationzm una cum-

zatio San«

1es iliis

AMabillonio , Praef. in.fec.. .. Ord. S. Be-

&torum.

nedi&i ,. tria. diftinguimus tempora :'. ab

depigiur

donas, [l

exordio enim ecclefiae usque ad fecus

meatments

]um X.. Cauonizatio . fiebat . auGtoritate

i&Eyi[copali.

t S58.

,Mil);Labente feculo X. primum. in-

p. Vige

dubltatae fidei monumentum de folen-

ni Canonizatione per Rom. Pontifices

dortiti , p*

fino u

fa&a appatuit.

/1//1114 1f

.. NIIL) -Seculo tandem XII. canoniza-

a&m '90

tio, ceu una ex cauffis maioribu; Pon-

r, de

tifici refervata. fuit.

p

IX.) Purgatio canouica feculo VI jam Purgatio

ia ,

7j yn

nota fuut

Adlubebantur compurgato- canonica

,et

E

B

res , et ipa purgatio dicebatur fieri

manu fexta. feptima &c.

Rarior cR

, U p

hodie illius ufus.

xX)

ppun

1. 190 a*

a. fen

A. Purgationum vulgarium frequens

vulgaris, €at. per fecula plura. ufus,

Sed.nimi-

üs m

rum-haec ordália ,:ufü eeclefiarum.com-

tum t

bononür

plurium , et legibus. gentium: probata,

crafiffimae ignorantiae, ,. 'et. horrendae

fcipo f

fuperftitionis luculenta argumenta funt,

Tonicon

probantque , quam fallax fit argumens

biepila

tum-ex multorum praxi defümtum.,

o N

Tarlus j

XL) Monumenta' Jfabillouii , quae

dócet,

Probationt aguae. frigidae ab 'Eugenio

IL inftitutam- fuiffe adftruütt :Natàlis

Alex. et Boehnieri crifibus robur amit«

AL)

tunt

quam (

XIE) Tmo vel feculo IX. inventi fünt,

p CT

qui ufüm ordalidim improbarest ; qui«

Titis ,

bus- eliminandis Pontlfices quoque ine

poe. o

v1g11a1 unt.

Sel. qu

XIII) Probatio t&men aquae fmgm'aæ

pene ex

quibusdam in'partibus vel feculo-XVII;

l, IoQ

ahquo faltem modo' adhibebatur.

PU

XIV) Ut Clerici in cathetmhbusa

Vantige

Mmplm aut aliis inflgnioribus ecclefiis. vitain

dein d

Cleri.

communem degerent , Pcatuerunt Plpx-

fiam

ius, et Carolus. Regulam ab . omni-

" bus

70 191 dwS

! Tequeny

busfervandam conferibi iuffit Ludovi-

Sednimi«

cus imp. Aft brevi poft Ludovici obi-

IT ctme

tum. tempore petierunt ,

ut ilis pars

| ptobata

bonorum peculiaris , 'et ab Epi-

horrendae

fcopo felunc"ta tnbucretur. Pünius Ca-

juta fünt

nomcorum votis annuit Guntherus At-

ATCUfIEITe

chleplfcopus Colomcnhs

Tandem fe-

Jntum,

culo XL.vitam. communem Clericorum

rarfus mtezufïe pubhcus concubinatus

f,-quae

docet.

- Eugenio

; AMatilt

r amit

XV.) Regulam . P, BENEDICTI, pitciplina

quam Gregorius. M. "wocat difcretione: Mona-

s

enti fint

graecipuam ., feculo VIII. tum in Ger-

il qu]«

mania., tum in.Francia, et -Auglia

jóüe Iv

pene. omnia fufceperunt monafteria.

Sed; cum. feculo - X.. difciplina. monaflica

]/lg üræ

pene: extin&a iaceret ,. Berno. Cluniaci

au

iooo. novani reformationem ad-

Jl

grelfus , traditionem purioris obfer-

M

vantiae Benedi&inae collegit; quam

thbuS;

dem eius fucceffor .S. Oddo , affumto

$ vitalt

etiam airo veflitu , perfecit. Abbinc

x p

f0«

b Om)'fa

hus

u 192 d*

nomen: Ordinis £? Confitutionmm: C[u-

XVL)

mcenfmm (b) innotuit.

UTT

211

Cuniac

4

i

XVL)

bos

(h) San&o Odalom men*o accenfemus B,

QvO C

Wzlha.lmum abbatem Hn'faugmnfem qm "ut

Burgux

Chromcon üofrum ad initium fecüli XIL

qtnae

fcriptim teftatur ) primum hzv[augses zfe dno«

fle caud

uüfferium tam in aeWHfHs quàm i -^Pepu-

eft an

laribus - difciplinis mirabiliter. exaltavit. Ipe

filas fü

jfwmque privilegio fedis apeffolicae fub Greg,

Q $. D

PF. in perpetuum — lbevavit.

Pluraà etaum

Vi ia

mowjïerza usquequaque ex htegro confirus

-Duo (uidem. in nigra- fylva wíum &&

füt ,v

Georgu "lterum S. Gregorii

Jtem aliud

quis c

L o cEvifilda

ten

ad duplzcem üquam prope Dánübium. Item

aïmd m wircéburgenfi Epifcopatü "in loco

XIT.

qii

| Camberg dicitus. Scaphufen]e "quótjue

mionafterium et - Fotrishufenfe d. vipa h-

Jünus

qiigm dudum -edifitatà vegularibus , difci-

Quior

qlinis inflituit... Sed.et alia quam glura in

1040.5.

diver[is vegiombus tum gper fe . tum per fibi

detr j

Jubieffos . vel de movo fecit . vel iam faBa

fl 10j

vegularibus difciplinis inflituit, — Zwifale

[

tenfibus , fi non omnibus, ceü alteram poft

Be'leap

S: Repgulàm normam. Confitutiones Clumia-

cenfes -obfervandas praefcripfit , quas hodie-

Dant , j

dum pofüdemus.

4

Eu 193 a

. XVL) Refrigefcente paulatim etiam

WW

Cluniacenfium fervore , S. Robertus. ab-

UM

bas Molifmenfis Benedictinus , condito

——

novo caenobio Ci/iercii ( Cifleaux ) in

ïkxfe('mnsï À

!j g ul

Baurgundia , rigidiorem Regulae Bene-

. Ml

di&inae. ufum , reaffumta quoque.ve-

iif

fte candida , cum 20. fociis aufpicatus

p

eft an. 1098.

Inter primas Cifterciae

hd

filias fuit Monafterium | Clarevallen[e ,

WQ n (

cui S. Bernárdus abbas praeerat. Huius

TOU

viri fanctitas et DoGrina tam illuftris

| iif

fuit , ut a multis haberetur ipfe or-

ii 5

dinis ciftercienfis Conditor , et cifter-

"n diud

cignfes imonachi .Bæ*nardini audiant.

Ton

j u t

XVII.) Fratres laitos, five barbatos

) qug

primus. in fuo monafterio in[lituit ;o.

ripre

Qualbzríus abbas Vallis « umbrofae. an.

t

1040.; cuius ratio praecipua fuiffe vi-

pu [

detur ignorantia laicorum , qui'etiam-

i f!?lïa

fi nobiles effent , ut plurimuni non

. Til

tantum linguam latinam , tempore S.

anm p

Benedi&i vernaculam , non intellige-

1 al!v»-i'l"

bant , fed nequidem legere fgiebant;

jj hod

N

dum

[

"o 194 d

gucltort

dum econtra reliqui Monachi vel iam

effent clerici , vel faltem clericatui

füis. i

deftinati.

per R

Fratres ifti laici corporali-

monatt

bus occupabantur laboribus : certo

Jatis Jf

orationum Dominicarum numero ipfis

et vl

praefcripto, quod ut eo fidelius exe-

ut aieja

qui poífent , erana filo coniun&a ge-

ftabant.

*oys

quae b

XVIIL) Labentem a äultï.s feculig

Ilhe f

Canonicorum . regularium :difciplinam

D7

inftauravit: S. Norbertus getmanus ; qui

f&l ]

cum I2. fociis in eremum Jraemon-

firati : dn.| Gallia. fecedens , celebrem

Praeinonftratenfium 'ordinem . fub. regula

S. Auguftni , affumta tamen vefte

candida , ibidem. fundavit ; quam de-

in ratam habuit Califtus IIl. ani. 1120.

XIX.) Innocentius . III. equidemiin

concilio. ./aferanenf;i an. 1250. noyos

Monachorum ordines introduci vetue-

rat; íed cum clerus. fecularis totus

depravatus fua magis coimoda. quam

Ecclefiae curaret , veteres autem Mo-

nacho-

o

* 19$ a2

-v jam

nachorum familiae a þrimis inftitutis

dericatui

fuis rurfus deficerent ; cumque infu-

per fe&ae. iftis. temporibus, exortae ,

cotyoral-

. Certo

monafticae difciplinae ruinam accumu-

latis Monachorum divitiis adfcriberent,

ito ipfs

et vel ideo fuos affeclas Apoftolorum,

lls exee

Qd ge

ut aiebant, inopiam imitari iuberent :

novis opüs eífe videbatur familiis ,

quae his malis mederi aptae effent. --«

E

lllae füunt pauperes Francifcamorum et

plinm

Jominicanorum familiae , ad . initium

s; qui

feculi. XIII.. exortae.

Praeioir-

celebretm

j regula

j vele

[o

s

Ü

.

-

um de

w

i2

^^

j 116

ä

i

(4

46

$3

jden in

1008

j vt

g totus

m Y

d-

f& 156 uT

Ti

EPOCHA ]V.

tuo, G

tepem

Status Imperii Romani civilis a

ad

f

Rudolpho L ad Iofephum II.

Et

decote

Ecclefiafticus a Clemente V.

judcio

L:S Á.

(&

7

ïfsquc ad Pium VI.

R / a

)

Tatot-|

o

NT

TAE

S. L

Eeltet

Imperatores , et. Status

flriacae

Iuperi Rom. Civilis.

fipatr

Cum: |

a'xSA

]roemi

xau&orato A. 1245. Friderico 1I.

Imperato-

E

Allerte

resa mag-

ad regios honores varii funt vo-

no inter-

Sutjine

regno us- Cati ; fed qui aut noluerunt , aut ne-

que ad Ca-

E

fecund.

rolum V.

quiverunt reftituendae Germaniae effe

Coni

pares.

Neapoþ

Henricus Thuringiae Landgravius A.

plexug

1248. caefüs eft.

Ilühemus Brabantiae Comes occi-

I)

fus a Frifis A. 1256-

lito &

Richar-

s. 197. 8

. Richardo.Angliae rege A 1275. mor-

v

tuo , Gregorius X. ZIphonfum Caftellae

lts à

regem monuit, ut et ipfe fuo iure

"i

ad imperium cederet. alias cum de-

decore damnatum iri fedis apoftolicae

e J

judicio. Submotis hac ratione aemu-

lis A. 1273. communi calculo impe-

h

rator falutatur,

3

L) Rudolphus. T. H—abi'p»LïxrgïqC;Jmiesg

d

1

n

Alatiae : Lasdgravius ;; amplique

Helvetia territorii Dominus , et Au-

Jj

firiacae- gentis:: Patriarcha

Lites - oh

?

negatam..in ele&ione Rudolphi vocenmi

cum. Ottocaro-Bohenuae wege ortas

armis finüt , acceffitque; yictori. quafi

proemium certaminis Zfwfria , quam

erico Tl

Alberto . filio.fao . commifit: régendam.

(igt 10*

Surviae vero dacatum im Rudolphum

aw ne

fecunda genitum:tranftulit ; ipoftquam

i die

Conradinus., ultimus. Sueviae. Dux $

Neapoli a Carolo Andegavenfi . capite

aius À

plexus fuerat.

I) Rudolphum tentorii cortinas! fu-

aj OCCi"

bito iuffffe removerl , ut univerfus

N 3

exet-

Jf

f 198 «2

) gl

]

exercitus Ottocarum ad füos pedes

;Pü p

provolutum ; fupplicemque cerneret. ,

Albero

putidiffima fabula eft. " Imperavit He-

xibus.|

ros non pletate miinus , quam fortitu-

amift.

dine praeftans, ánnos 18. ad annum

ii

Chü&i 1291.

quoque

bat i

HI.) In ele&ione Zdolphi Naffaviae

(5 fo

Comitis praeviàe Ele&orum capitula-

tds. !

iiones initia:^ fumfere.

lmperio ultra

nterer

feptenium non. praefuit; fed cüm nod

pe o

imperii , fed'fuis duntaxat commodis

trudle

ferviret , ;aliorumque .fcelerum reus

effet ;

ab .Electoribus

exauctoratus

Qro t

V)

eft. eiden&q?e Moguntige fuffe&us

loxen

13 Albértus:L', Auftriaé:dux , Ru-

tamen

dolphi I...filius.

Alberti 'elettionem ,

tanto j

et Adolphi -depofitionem .irritas cen-

fuiffe' Bonfacium I/II., ex: eiusdem

I

ad Electores" ecclefiafticos À. 1301.

t ep ]

zil Re

datis literis colligimus. ^Diu denega-

Ditt |

tam.tandem ;confirmavit À. 1303. 30.

L

p

API':I.-

?

idque in odium., ut:dicitur,

Tamot

Rffl'ï'f«

Phili-

€e, 199 P

Philigyi Pulchri . Galliae regis-(a) ;

Q5 yedg

Cermerat ,

ipfi. potentiffimum. hoftem . opponer, ;

toit He-

Albertus vi capitulationis cum. Ele£to-

n fortitye

xibus. poft. fuam.. coronationem initae,

amifit in Ele&orum faltem .ditionibus

d aunum

Helveti

aurisdi&ionem

£oncu rrentem.

quoque exculffo. iugo. , quod aggrava-

bat Praefe&orum. caefareorum afperi—

Naffaviae

tas., foederis. helvetici, fuaeque liber-

taytttlr-

tatis. fundamenta ,AÁ. 1398. Jaciunt.

fio ultrà

Interemtus. dein. Albertus: devimo. im-

oum nort

Ommmodis

perii anno .a. Joanne. Sueviae duce fra-

truele fuo.; quod bona. illius: diutius

jm TU

pro tutore fit vifus tenere.

yCtoratus

V.) Brevius: adhue fuit Henrici V IL.

JGCLUS

Luxemburgici imperium ; memorabile

tamen fra&is Guelfis , et. Gibellinis ,

«

x

bus.

tanto iam, tempore -italiam Jace

Honem »

VL

s ca

— —

N. 4

(9)

Philippi cum. Bonifacio VIl. difüdium

custell

in eo fitum. dicitur , quod, Pontifex tempo-

l. 130[.

yalia Regis iura invafifet. — Vid.. Nat.. Alexe

denegà

pDif. IX. p.234. Cómibt HL. 95anb. €.

30 3*

428.

Hac oceafione. Bonifacius PP. edidit

dictut,

famofam Decretalem: Unam Santian, 636

/

Refertür X. de Maj. et Obed. €. T.

j

il*

E

*L 200

T

VE)-Tum 'vero diftra&a Ludovicum

1

t

15

détemm

inter Bóium,; et Fridericum Zhuftriacum

Germanià: hocque ad' Müldorffium

tificem «

ii e

'acie vitto' , fatale Ludovicum inter ,et

Pontifices Joanmen X XH., Benddi&um

-Antis 16

XTI. ,et Clementem T. exárfit belluri.

(teonit,

Cauffa utraque a multis accufata , a

Aemvta

multis defenfa. lra quandoque parteim

4t- n

utramque ultra metam abripit. Hoc

certe nimiae fuit irae , quod Ludovi-

Vi

cus imp. Joannem XXIL quafi haere-

libertat

feos reum , Romae A. 1328. exaucto-

vs i

rarit; Minoritam vero Petrüm Raina-

fipiun

Íucium fub nomine Nitolai . ele&utu

GrTem ;

Antipapam confirmarit, et digito an-

À 1«

nulum infipendo, humerisque pallium

Mlent ,

aptando quafi inveftierit.

Eo denique

r RE

res vertit , ut Septemviri , inftigante

(5:3

Clemente Vl. , exau&orato Ludoviw

Í

tüm Nor

C

TOUMT

Luxemburgicum A. 1346.

Sanfüns

Renífae eligerent. Ludovicus vero 11.

db pper

O&obr. A. 1347. fübito diem füpremum

Who ye

obit, inter excommunicatos impera-

TatOrfs .

tores ultimus.

Cuptoli

Sini-

tione: ]

10 fotg

91 201 wZ

Liityioum

VIL) Sinifiris Antecefforum cafibus

deteiritus : Carolus 27. in Rom.-Pon-

ifrim

üldodfm

if

iffi

1

mus fuit.. At enim

tificem obfequent

inter &

ilüd ei vitio damus ; quod //euces-

Bu

laum 16.annorum fiium, Rom. regem

ht belum,

crearit, emtis: magna pecuniae vi fep.

mfata ,a

temvitalibus votis, quod.-ipfüm in Bul-

te partem

la ./dlurea:(b). prohibuerat.

KL Hoc

| Ludoye

^ VIIL3 Venditis a Patre. civitatum

libertatibus , per aureos gradus elu&a-

/i haeré-

tus Jentedlaur ad rerum humanatum

Exautio«

faftigium : bis inde detrufüs in. car-

n ii

- ele&ani

cerem : nec fe ipífo meelior , tandem

igiio d-

A. r400. Renfae privatus Pomo , que

Sub . ignavo eius re-

» palium

thCerai; ,et rifit.

N s

gimi-

denique

ogante

(-El»)- iBulla : duwrea. a Cärolo IV. A.,1356.

orico

tum Norimbergae , tum Metis condita, vim

, 1f

SanCtionis pragmaticae obtinuit. . ]ta voeatut

vero 1T.

ab appenfo figillo imperiali aureo , quod in

uno latere effipiem , et infcriptionem Impe-

premum

ratoris, et Regis Bohemiae refert; ex altero

impet

Capitolium cum tribus turribus , et infcrip-

tione: Roma caput mundi regit orbis frae-

Oi

na rotundi,

us 202 «

*inine malis-innumeris repletum ; et

Principi

perpetuis :diffidiis laceratum e[ï 1mpe-

guendo

rium (c).

tum Q

IX.) Patris fuüi.Caroli IV. prodlgah-

depofit

tatem ,-et fratris füi Wenceslai iner-

bus du

tiam. emendavit: Sigirmundur , Hunga-

Juomw

1iaé , Bohemiaeque re

..ét.Ele&or

;|

J N

Brandenburgicus. .(d)

Mirum. fuit

J

|

ftu

(c2: Hinc orta funt foedera civitatum e

felcitat

una , et Nobilium. ex altera parte ; puta

g. Dec

AJZU

Syer fomenbiib

bic Gefeüliaff Der altem

tinne ; bie Gefegfbaft mit ben fornetms

m

Pie Salfnet? Gefetlfbaft; bie Gefellf)aft bür

(in g

€tegeler , bet" Sovartinà « 980gel 1c.

Norim-

25

bergeufibus -quatüof. vihi Rhenani plauftris

*endidit immunitates: membranas figillo tad-

elt Cxc

mitas;, m quibus poflet quisque pro lubitu

gtv

privilegia defcribere , foluto pretio-diftribuit

fperand

Haecque origo eft. multarum civitatum impe

nper

sjalium

libertatem auro. ementiurm

ettis

(d) Sigismundus:;, cunmi:meliorem Ífé fciret

Xieminem , tanquam .Ele&tor Brandenbureicüs

b

fibi ipfi dedit fuffragium ; atque EleCtoratum

Cte

Brandenburgicum :deinceps Ffiderico Zollera-

52. an

fio^, Norimbergenfi Burggravio: A. 1417

T& m

émto dedit

in cuius fereniffima farmilia ho-

& o

diedum floret.

QSC

363

ptur; et

Ptmmpis optimi in fchifmate "extitis

d inpe

£uendo ftudium.

Iifius opera celebras

tüm concliam Conffantienfe , 'in'quo

ptodigal

depofitis:; aut abdicantibus Pontifici-

eslüi ne

bus dubiis, ele&us eft Martinur P7.3

^, Hungi-

dfomnnes Hu[s , et Hieronymus: Pragene

t Fletot

fit, chkfü fe&atores . exu(h. Contra

irm. Juit

DL MM

Hu[[ztm tamen ma:onbus animis, quam

felicitate pugnavit Sïglsmundus Obiit

NG C

g.Dec. À. 1437. . Eberhardus Il'inde-

irte ; pul

kius aHïauus eius comes C.

217« p«

t t t

£QtINt ;

1277. hoc ei elogium ftatuit :

Cr tvat

ff&uft

ein grunb biberben Joergman utnib Gütften.

y, Nonm

X.) Poft Sigismundum inauguratus

ji þ,fuüms

figillo t

eft Caefar Zlbertus l. auftriacus , Si-

gismundi gener,a quo fümma omnia

po Tobito.

» dilzihttt

fperanda Reipublicae; nifi altero iam

anno

invida mors eumdem

ktim tmpe

imperii

terris " fubtraxiffet

f

s i fcird

XIL).Brevitatem imperii Albertini

lenbürgicis

compenfavit Fridericus 1IJ.. aufiriacus ,

Jeftoraton

52. annos complexus imperii.

Maxie

o /ollet

A

me memorabile eft Friderici imperium

similia 4

& conclufis Concordatis Germaniae cit-

€a

Of 204 «*

ca: Beneficiorum provifiones , 'et A.'n-

Qit; at

natas.

A. 1486.. Maximilianum. filium

3namiam

aol

in Rom. regem eligendum curavit,, et

À.53493. 19. Áug. diem füpremum

executi

obüt , cunr antea de.iudicio Camerae

Tatuit.

inperialir. ftabiliendo multum jJaboraffet.

Veneto:

"

N

XII) Ja&is a f'iderico IIf n comi-

fortituc

tiis Francofürtenfibus A. 14$6. ad Pa-

COnEim

þf?n publicam (€): fandamentis ; Maxt-

graelio

hzilz"mzm l. eamdem in comitiis Wor-

36. Ch

mhatienfibus À. 1495. cum communi

Al

üatuüm confenfü perpetua legé fanci-

4

dem k

vit

privati

.(e) Pux publita (Syet äönig[id)e gatibe

tnicé-

füebt u 98ormi) inter pragmaticas imperii

fanttiones refertur.

litis s

Ad illam paffim provo-

catur ; düurm ftatus contra

fiatum .hofüiliter

etian

quid:mechisatur! ln vwariis comitiis ( e. g.

Qraeter

Auguftants À. 1549.) repetita , et áccuratius

X

explicata,, inque tabulis P. W. et capitula-

P'rider

tionibus Imperatorum confirmata eft. Hifto-

i,

riom Pacis publicae dedit Jo. Philipp. Dattius

librs V. -Ulmae 'A, z698. "Singnlari com-

» Sy!Uw

mehntario eam lufiravit Jo. Gaeilius.

127

» Egreä

MMafcov...Prin. &ur. publ. p. .xo. m,.2. €26.

» r

Zuallwein Tom. III. p. 272. €2c.

9 20€ «9

Á

vit; atque üt firma perfifteret , G^r-

yum. fi

qyaaniam divifit in Crrculor; iudicium

CUravit , t

[

237

; inf

ftituit ,

et m duan

Caimerae Wnptr

füpremum

executionis contra Ífrattae pacis reos

0 Connat

ftatuit

Contra Gallos , Hunparos ;

n ïmüe

Venetos, Bohemos, Palatinos, Hel-

vetos, Beleas in aciem progtelfus ; ea

. 3n cott

fortitudinis dedit fpecimina ; ut , f non

96 ad P

continuo victor nunquam tamen vi&us

, Mi

itus Wor-

praelio excefferit. . Obüit A. imperi

Coftumnt

26.. Chrifti: 1519.

XIII.) Usque ad Fridericum IIT. ea-

ege fntce

Status

VIL

dem ferme gentis indoles erat , bellis. Germa-

— ——

maniae

privatis , haftiludiis , 'et torneatentis

politicus

fi. - dUb

üunice- intenta

Fidelitas, et hofpita- a Rudol-

1CaS Wrü ii

pho I. us-

lita

fed. et credulitas., et ebrietas

queadCa-

J me

etiamnutm

cermanos . notabat ;

juxu rolum V

1 Jotet

praeterea in immenfum crefcente

ss (

Apctatius

"^XIV.) Commercus, et divitiis fub

[ pl

Friderico l1ll. maxime floruit zermania,

55* hlfïo

ità ,

ut cuperent (Cverba funt'Zeneae

i Datots

»Sylvu de FMor. ge'm. p. 1055. ) tomi

ulort cofrt

»egregie Scotorum Réges , quam' me-

us n

, fs

" dmcres Nurimbergae ciyes habitare;*

f D V

Com-

$4 206 «49

Commerciis germanorum tamen viae

X

praedonibus infeftae , telonia multipli-

yt9. fl

cata, et tandem novus orbis ,.feu ame-

niarm

ricanae infulae. per Chriflophorun . Co-

Fracife

lumbum patria. Genuenfem . A. circiter

T0 pot

1492., et Zimericum, lefputium Floren»

u inil

tinum 1497. dete&tae maximam ftra-

gulatio

gem edidere.

Vidtrici

pau, i

XV.) Inter peculiaria imperatordim

rie y

teferebatur facultas creandi Principes ,

ingenti

Duces &c. Sic e.g. Maximilianus T.

obleffne

Eberhardum I.'Wirtembergiae: IDucem

P

creavit À. 1495: --- Facultas item cort«

pradlio

cedendi iura , privilegia &c. aut con-

Qatüs ]

ceffa confirmandi , delendi -matalium

Wa |

dedecus , conferendi titulos Capellani

poft R

aulici, Notarii.,:comitis Palatini:&c,

0ccupata

if Cle

XVL) Ceremonias , olim- in. .confe«

Obf

rendis feudis. maioribus adhiberi fo]i-f

d infe

tas , interrogati recenfebimus.

Hoc

Ponifse

quoque aevo fenfim tria illa collegia,

&oronan

queis. Comitia. hodiedum conftant , fore

ltfer ir

mari ceperunt.,

.

Otonakt

Maxi« -

*5 2607 «2

tame] vye

XVIL) Maximiliano l. 28. Jan. A

" Ímperato-

ia m Qtilis

1519. fücceffit eius nepos , rex Hifpa

^ res a Ca-

$,fen amee

rolo V.

n

niarum ' Carolus P7. fübmoto- aemulo

;

]

i

h

L

j

orim C«

Ne

usque ad

Francifco L. Galliarum rege.

à- Jofephum

Á, circiter

e

roli potentia libertati germanicae vine.

hum Florette

cula iniiceret , Ele&orum cum . eo- fti-

wan ftrz

pulatio ad certa capita reda&a fuit.

Vi&ricia figna per totam prope Euro-

paín, imo et Africae , Afiae , et Ame-

yetatorürt

Solimanum

ricae partem circumtulit.

Drincits,

tilianas T.

ingenti cum exercitu Viennae armis

ae- Duti

obfeffae inhiantem fugavit.

]tem Cottv

.

XVIIL) Francifco . Galliae rege in

praelio ticinenfi capto, vi&toque, du-

, üut COfte

catus Mediolanenfis iuri hifpano - au-

natalium

ftriaco perpetuo affertus. eft. . Biennio

Capellani

pof Roma, Borbonio duce , per vim

atini: 6

occupata , et fpoliata eft. Pontifex

ipfe Clemens VII. in arce S. Angeli

ETA

obfeffus , et ad. deditionem compulfus,

beri. foe

fed infcio et invito Carolo; cui idem

Pontifex aliquot poft annis Bononiae

collegiu

eoronam impofuit. Poftremus ipfe fuit

tuit, D*

inter imperatores a fuümmo Pontifice

coronatos.

Quid

Moxe

$2 208 «Z

XIX.) Quid 'negotii. Carolo; faceffi-

XX

verit Lutherus , eiusque fautores, pe-

pri d

tenti-dicemus.

Et licet ultro fatea-

cofordia

mur ; Carolum per Decretum fuum in-

peratot

teremiflicum. nec. Catholicis ,' nec. Pro-

eqide

teftantibus fatisfeciffe : iudices tamen

N

haud fatis aequos dicimus eos omnes,

Vicecan

qui;propter Transa&ionem Paffavien[om,

"s U

et. Pacem religio[am. contra Carolum ,

fhtata

eiusque fratrem Ferdinandum fenten-

fu.

Gàm ferunt , non habita rerum -tem-

Jtim

porumque ratione.

qun s

XX.) Tandem Carolus P7. regni per-

AXIL

Til F

taefus , relicto imperio terrisque au-

qu^ Bo

ftiacis Ferdinundo fratti ; H]*fpariia,

Italia, Belgio &c. Philippo filio , in xno-

Que fpe

nafterio S. Jufti vivum quodammodo

fü füpy

feipfum fepelivit , per biennium adhuc

quid in

pientiffimae huic morti fuperfles. Fa-

(etrime

tis fanctiffimis conceffit A. 1558. He-

ips

ros nulla re maior, quam quod poft

Orriaftyn

devittas mundi plagas feipfum vice-

rit; quia maius nili] erat , quod

Xl

vinceret.

Vi ]

Poft

$5 209 «*

l: faceff.

JXXL) Poft Caroli V. ultroneam ime

L(feS , g

perii abdicationem Ferdinandus 1. Fran-

ltro fattie

cofordiae ab Ordinibus agnitus eft im-

1 füum i«

perator A. 1558. 24. Maij.

Reftitit

nec Pro-

equidem huic ele&ioni Paulus IV. PP. ;

&8 Lamen

acquievit tandem F'erdinandi , eiusque

$ Omnes,

Vicecancellarii Seldii motus argumen-

nffienfon,

4

tis

Unio inter utrumque ftatum re-

(arolm,

fütuta eft fab Pio IV. , Pauli fuccet-

m fenene

fere-, cui imperator per legatos fuos

um £al«

Jolitum vevirentiae ac devotiovis officium ,

quin t obedientigm praeftitit,

Tegni pl*

XXIL). Extat apud Goldaftum epi-

ftola Ferdinandi ad Pium IV. data , in

isque at-

qua Pontifici pro Comunione füb utra-

Hifpania,

jo, n d*

que fpecié , nec non tollendo coeliba-

dummoi

tu fupplicat. Demus eam effe veram ;

m adhuc

quid inde religio Ferdinandi patitur

du Fe

detrimenti ? --- Catechifmum . quoque ,

9

« H

ipfius iuffa a Petro Canifio Jefuita ad-

ordatum , fuo edicto in ftatibus auftria-

ol yli

ci$ ab omnibus accipi voluit.

u

m v

, qui

. XXIIL) Du&a coniuge Znna , Ludo-

w,fipi ll. Hungarorum , Bo&morumque

vt

0

regis

* 210 qSE£

régis forofe , bina haec regna auftria-

K qu

cae Domui,iurique adiecit, cum Lu-

guoad

dovicus a Turcis fuiffet occifus.

Obiit

jafli:a ,

et ipfe' A. 1567.

indilge

XXIV.) Zaximiliamus IT. omnium

potuit,

diandoa

primus eft, quem una cum tribus c&-

tholicis etiam tres proteftantici Prin-

eccï.c[m[ïu

cipes in Rom. Regem elegerunt ( f ).4

teretur,

Et

KV.

Guxam-

miliano

(f ) Quanta , qualisque Neoéle&o Regi

Qus, ;

advocatia ecclefiae , romanique Pontificis tu-

Pur

tela committenda fit , diu multumque inter

fe difceptabant EleCtores : antiquae confüue-

ais me

tudini infiftendum effe arbitrabantur tres Ele-

viuiftis

€ores catholici , id ipfum conftanter negan-

lat ex

tibus Acatholicis

tandem (prout Cnibt

& fy

ittt 7. 95. 167. &. refert ) utrique litigantium

parti hoe modo fatisfattum : 3)vam madte

—

au8 einem 3mep 9ftife 5 vermbg be8 erftem

f Atit

imu&te Soarimilian veerforeben ven Orubl su

t (tn

Xom., oie. pábftlicbe X eilisEeit , uno oie

tinfée Q

Cbrifilicbe. "Kivcbe els. oerfelben. 2(ovoFat

fitfte

stt befcbüsen, uno in oem x Xeicb Srito,

Ut ss

Wect , uno fÉiniglcit »u. pflansen,

9fuf

$d) 9«

SBetritó per mettlidjen mujte in bem jomeiten

Dnng gel

fvigeitbel 6cggcfeget merbein: Sodo was vita

pE

[[211

Ptbuny

"E&;,znää

a auftri-

Et quamvis fuerit erga . Proteftantes

eun Lu«

quoad. eorum , ut aiunt , Z/gznda . eccle-

s. (bit

fiaftica , librumque do&rinalem . paululum.

induülgentior: nunquam tamen adduci

omnium

potuit, ut fic dictam Declarationem. Fer-

TIDUS Gd«

dinandeam. confirmaret , et |Refervatum

üd Prn-

ecclefiaflicum. ex. Pace religiofa eradi pa-

teretur.

"t (f).

Obiit A. 1576.

XXV.) Kudolyhus II. vivente Maxi-

D

——

miliano À. 1575. in Rom. regem cle-

jdto i

&us , anno fequente mox in imperio

atifeis t«

Patri fucceffit. Sub eius regimine prae

mqie iner

e confüe«

aliis memorandae veniunt turbae a Cal-

y tres Ble-

viniftis Zquirgrani , Coloniae , et 1rgen-

linae excitatae; fed vi, et armis per

iter negan-

y Cunt

eum fopitae. ]Ja&a quoque funt, Ru-

fiigantium

O 5

dol-

a ia

ORU

fen. DMcti£el , audo oen: nacbfolgenoen 2ívz

&Eel (ben fed)asicDenben ) belanget , babem

Gubl st

j w 0il

unfre liebe. Dbeime oie weltticben Cburz

fücften (ídb ausorüE[icb geaen 1Ins erFlás

a Qjowdtat

ret, 18 oafelbft von oem Otubl su Xom,

rb 3

"

&udb oer pábfllicben sriliqfeit für fYxels

oung gefibibt , oaf ibre Xieboen oaríng

vi) j

nicbt vollten bewilliget , nodo uns oamit

T us

verbunoen babem,

(

* 2112 «S

dolpho imperante , belli tricennalis fe-

spclomo

«um $

mina. Et quidem inà JBohemia per fic

di&as lüeras Maiefiatis , queis. Rudol-

Vun. -

phus Á. 16090. Bohemis fe&ae liber-

xinta

tatem indulfit.

Ín Germania vero, oc-

Proteft

dem a

cafione Procefionis pridie fefti S. Marci

Donawerdae pro antiquo more infti-

yd d

]

tuendae.

Obiit tandem coelebs, anno

(utQus

imperi 56. Chrifti r612. in ipfo luo

usque

fratre Matthia hoftem expertus.

Suecor

ehitum

XXVL) Matihias, Rudolphi fratet,

et füucceffor, eo nomine ecclefiam , et

que a

imperium maxime fibi obftrinxit, quod

p

quae

Ferdinandum Archiducem , Caroli Sty-

riae Ducis filium fibi in fuccefforem

promu]

eligi curarit.

Fatis conceffit A. 1619.

1035,

relinquens imperium , resque Germa-

£eImus.

niae, ob denegatum liberum proteftan-

X

ticae religionis exercitium , undique

Yandam

turbatas.

b

Tnaniay

XXVIL) Ferdinando I1. invitis Bo-

fbfori

hemis in imperatorem electe, Bohemi

dentiy

ab.eo deficientes Fridericum V. Pala-

A0j pg

tinum in regem fibi elegerant. Cu-

8ia &

mus

* 212 aS

Inidis fee

smulama addidit foedus proteftanticum.,

| pau fic

cum. Suecis, Gallis, et Batavis ini-

; Rudoe

tum. Solus ferme imperator, et Ma-

ie [lbere

ximilianus L. Bavariae Dux , fe armis

et0, 0C

Proteftantium | oppofuere.

ftaque eo-

$ Marci

dem adhuc anno 16:8. bello tricens

je n

mali datum initum , cuius. quatuor fta»

s. at

tuimus periodos. 1.) Ab exordio belli

o füo

usque ad adventum Gufiawi /dolphi

u$

Suecorum xegis : 2.) usque ad ilius

elitum : 3.) ad Pacem pragen[em.z 4.). use

frat

D

que. ad Pacem weflphalicam... Cutuslibet

m , &

periodi memorabilia , ea. praecipue ,

jt, quod

quae Edigum reflitutorium. A. 1629.

ii Stj«

cellorem

promulgatum , et Pacem. pragen[em. A.

1635. fancitam) attinent , volenti di-

A. 1018

Cemus.

(Garnite

oteltote

XXVIIL) Ferdinandus fIK. ad libe-

undique

randam tandem internecina clade Geers

maniam compulfus eft Pac Jefpli

us Bo

fubfcribere A. 1648.5 eenfuitque , pru-

Boheri

dentius effe , aliqua , quae recuperari

y Pule

gon poterant, relinquere , quam oms

$ia extremo difcrimini committere,

y

93

E&

Ini-

"us 214 m

unie

Et quià P. W. executio multis labos

Jus

rat difficultatibus , Caefar - A. 1652.

Cen

Ratisbonam indicit comitià ;'queis A.

terad

1654. per Recefum Imperü moviffimum

bell

ftatutum eft ; qua ratione Pax inter

ng

caput imperii et membra , et inter haec

Qs ,

atque exteros reges fit firmanda.

jpam

XXIX.) Succeflit pio Pareriti Leopol-

Hàd

dus À. 1658. 8. Julii Francofurti ele&us,

h

Quina " praecipue bella habuit; binà

dem

cüm Turcis, terna cum Galliae rege

Ludovico XIV. Turcss in Auftriae ,

1705

X

quin et Viennae excidium A. 1683.

n

incumbentes non modo propulfat , fed

fücc

ditionem quam latiffime auget. Pri-

QCs

?o autem bello gallio finem pofuit

Pax JVeomogenfir 5. [ecundo Pax. Riswicen-

a

Jis: neutra. equidem religioni catholi-

eatho

ace , bene tamen imperio nocuit (g) ;

pus

——

unde

p

E n

(g) In Pace Neomagenfi obtinuere. Galli

Yi

Burgundiam ; in Riswicenfi Argentoratum ,

f'ülii

et liberas quondam Alfetiae urbes. Multum

quoque torquet Proteftantes quarius Riswi-

quam

Oigee

emfis ariiculus , in guo cautum eft, ut

tl

catho-

$lls W

Ils lnb

unde haud iniuria nonnulli de-his duo-

bus foederibus luferunt; alteram pa-

À ibp.,

cem conditam effe ju t'Timimtveg , al-

' queis À,

teram 4u. XAeifimeg. . Tertium. denique

QU

bellum..(quod a iure in Hifpaniae

x jter

regnum haereditario., tum ab Auftria-

nter haec

cis , tum a Gallis. quaefito ; gal/o-hi-

inàa,

fpamum dicitar ) per infignem illam

ti La

Hochftadianam viQoriam A. 1704. ab

( efeCtus,

Anglo-caefareis. partam , paulifper qui-

j ; bina

dem fopitum fuit; fed Leopoldo À.

[jae rege

1705. aet. 65. imperii 47. mortuo ,

Aultriáe,

XXX) Sub jo[who [. eius filio

À. 1083.

maiore Cum farore refufcitatum , cum

jfat, fed

fücceffu tamen peroptato: in italia du-

a D

catus Mediolaaae'nüs:, et Mantuanus,

i pofuit

04

f

catboli-

catholica Religio ,. quam pärv varia. a fc occu-

LU"Lï (g) ,

pata loca introduxerant: €aslli, in eo ftotu

De. claufüla hac . abrogenda

unde

permaneret.

—

aCtum fuit im omnibus. ferme: comitiis ,. ca-

yere. Gul

pitulationlbus e. g. éjo/ephina. Axt. 3. Ca-

ntoratutny

volina Art. , 4.

licet eventus, conatü nuh-

Joltora

Vid. Wfofers voliflàne

"quam refponderit.

Tj Ts Wi

viger Dericbt vom oer fo berübmten .als.

i, ny

€etalen. Claufula, Art. IV. P. Risw.

ao

$216 9

Neapolm item regnum recuperatum,

n

In Hifpania hoftes Barcinone , Ingenti

d

accepta clade,

depulfi, et A

r7éi

tur H

Carolus auftriacus ^ Madritum folenni

'pr"mo

pompa fubiit.

In medio -vi&toriarum

M

curfu Jofephus imp. "À. 1711. aet. 43«

Tif

lmp 6.- morte enpxtur

N

Vi cra

XXM') Carolus T. tandem diutur-

tradice

num illud bellum , per Pacem Baden-

[em. A. v714. inter Carolum , et Galliae

lgt

regem, 1nitam finit; quam A. 1725

LU

fubfecutum eft foedus . pariter. inter

Ventu

be

Carolum , et. Philippum V Hifpaniae

Ya

]it

regem fancitum. . Agnofcit Caefar Pbi-

lippum Hifvaniarum , et Iudiarum regem.

qupat

Philippus econtra renunciat Siciliae , et

lu ]

ditionibus

quas Carolus in Ztalis , et

XX

DBelgio. poffidet

Rebus' ità compofitis

Noren

umperator i omnibus haereditariis füis

m&eïc

provinclis Samüionem pragmaticam A.

Jorün

1720. publicavit, quae etiam non ab

Troy

Anglis tantum , fed et Danis , et Hol-

Táes

landis:, et ab imperio.per maiora ac-

la,

ieflo

ceptata eft. Tandem: dies 20. O&tobr.

i

A.

v» llT wS

Cüperatum,

-A:1740. toti Eüropae lu&um indixit,

le , ingenti

dum- Carolüm Vl.';atque in ipfoó' Gz-

As

$ur Habfpurgicum! mafculinum fato: fü-

m folenti

premo extinxit;

aoriarum

-XXXIL) Ab obitu Caroli VL A.

L1, dl

'Zïzäw'eþa .e Pragmatica Sanctione A.

1746. füccedit haeres in omnes pro-

of (lottte

vincias, et regna defunái Patris; con-

m Boda-

tràdicentibus Electore Bauai iae , et Sa-

,et Gallige

xouige , regibusque Boruffiae , et Hifpa-

À. 1.

silae;. M.ox etiam a verbis et calamis

Yer- nter

ventum ad gladios.

Boruffur ' nulla,

belli denuntiatione facta Silefiam in-

Hifponiae

vadit: Ele&lor Bavartae-Bohemiam oc«

at P

cupat, a Statibus Bohemiae etiaim

ij regeti

Jiex proclamatus.

tetliae, et

Jule , e

XXXIII.) Qain et A. 1742. 24. Jan.

Novemvirum fuffragiis Rom. rex ,.et

ynpefitis

tris füis

imperator ele&us eft Carolur P1I. Bo-

i. À

jorum Princeps.

His acceffit Unio.

; non ab

Fraucofurtemfis , inter Carolum imp.,

NU

reges Galliae , Boruffiae , Hifpaniae a

Yaiora AC

Ele&orem. Palatinum , Landgravium

Haffiae inita.

). Oït()byn

Regina M. Therefia de-.

05

fer-

Á

o 218 at

fertà ferme ab. omnibus, in, Hunga-

h Be

riàm (h). velut- Afylum. profugit

Sed

lum

proh !^quanta | brevi..mutatio !

Inex-

pui 4

fpe&ata Caroli T. mors ( obüt enim

füits

À. 1745.. aet. 47. imp..3.) .et, eodem

Pa

anno mox fubfecuta Pax Dr emmf 5 in-

(uae .€

ter Auftriam et Boruffiam ;

nec n0n

Pax Füllenfis inter Domum Bavancam,

XX

et Auftriacam initae

Reginae . pro-

Pacis

vincias et regna. haereditaria affecu-

f

arunt

quin et eius; coniugem ran-

adyerd

cijcum. Stephanum | ad. thronum — caefa-

coubs

reum extulerunt 13. Sept. A

1745

Yiober

XXXIV.) .Pacata hoc modo Germa-

ginam

nia interiore, AAuftriaci contra Gallos

Tuiiiae

in

temg(

(h): -Accitis

; I742. Pofonii Hungariae

AX

Ordinibus neceffitatem ultimam flens. exponit,

Quente

feque et Parvulum ( manu . enim. eutm. praege-

fiabat) quem ex Francifco Stephano, Lotharin-

Viedo

giaeDuce proximo vere ediderat, eorum fidei

RBX |

commifit

AfpeCtus tenerae prolis , et maà-

J

ternae lacrymae in tantum perpulere. Hun-

tura

garorum animos;, üt , de quorum fide dubi-

pétio

tabatur , primi fponderent

ultima :pro .Má-

tre;proque Filio paffuros.

ls

* 219 w

Itl Hunga

in Belgio, et Hifpanos in Ifalia bel-

üpk, Sed

lum profequuntur ;; cui-denique etiam

jo! ]er-

Obit enim

Pax Aquisgranenfis 3748. finem. impo-

fuit; proteftante -Pontifice , quod . de

6f eorie

Parma , et Placentia ..difponeretur ,

rtsin f lt

quae effent feuda. Rom. Ecclefiae.

T66 Won

Dayaricam,

XXXV.) At enim. ultra octennium

Jnae puo

Pacis dulcedine frui haud licuit , Au-

YÀ aleoy

ftria.. À. 4756. novo.,..ac tertio bello

Belli

vem Jyay

adverfus Boruffum | involuta.

m cad

cauffas, ficut et: Pacis;feedera in Arce

À v

Huberti (4u. Subertéburg ) inter. Re-

lo Ge

ginam Hungariae &c. et Regem Bo-

a Gallos

ruffiae 15. Febr. A. 1763. ftabilita in-

Jl

terrogati recenfeblmus,,

—

TFngante

XXXVL) Pace reftitita anno. fé-

s expoio

quente 1764. 17. Martii concordibus

Dm pl.ïet'c

Ele&orum fuffragiis jJofephus IT. Rom.

y Lotharift

;orum fide

Rex eligitur , Patrique , inter ipfas

;,4m

Jofephi .IL.-nuptias. Oeniponti praema-

jere Ht

tura morte abrepto , À. 1765. in int»

EU fge dub

perio fuccedit Caefar invi&iffimus, fe-

EO»

Ap

lix,'et femper auguftus.

XXXVIIL)

7220 w

JUXXXVILE) -Ars / Typosraphico: irea

isdetm

Status

anedium fec; XV. per. 0. Gultenberg ,

Wot (f

Germa--

niae poli- Argentinenfemi , go. Fauflum , Moguns

imp. t

ticus a Ca-

roloV.us-

.' Ünum &c. inventa; item diverfus ex

'*go[ïeüïn

Lie (

quead Jo..Invento. pulvere: gyrio belligerandi mo-

i'ep

fuerint

QUT. dus.; inflitátia: Camerae- imperialis , et

divifio imperii in ro. circulos fec. XVk.

Xoen

fa&a, ipfaque demum Luiheri Rifor-

imper

*

enütio Germaniae noftrae dederunt fa-

1 Ofmi

ciem totam quantam immutatam.

junt 2

— XXXVIIL) Circa hiaec quoque teni-

b

porà iam aperta deprehendimus Prae-.

per R

bendarum Laitarum veftigia , ad quas

obtinendas imperatores poftea éonce-

"t €

debant Die panicbriefe.

telant

XXXIX.) A. 1701. Fridericus Ele&or

Aitate

Brandenburgicus, primus fe Regem Bo

Tehtun

doceri

qu[iae dicit. . Rex falutatur a Caefare,,

et Proteftantibus ,. reclamante ordine

Ti g

fione

teutonico, et. quidem non abs re.

XL.) A.1708. Principibus Brun[vico-

Hannoveranis eleCtoralis dignitas palama

trans|

in comitiis Ratisbonenfibus confirmae

elt

fuatur; quae quidem iam.A. 3-692.,,

ss

"n lr sE

hi i

üisdem decreta fuerat a Leopoldo imp.

Hoc quoque anno 7. Sept. Jofephus I.

Aheg,

^; Mogne

ümp. ceu Kle&or Bohemiae pet Kinskium

Werfüs ex

poffeffionem. in imperii cemitiis cepit.

Tandi mo«

Licet enim Bohemiae reges fempet

erialis , el

fuerint Ele&ores imperii ; a comitiis

fec. AV

tamen abítinebant , neque oneribus

Wi Di«

ümperii erant obnoxii: hec vero anno

J

otünt o«

in omnia E

«l

t

ectorum iura , et onera

t

D

Á

at

funt affumti.

Qu tehte

nus Prar-

XLL) Denique ad finem fec. XVII.

per Receffum imperii movum Calenda-

4 quas

4 COD CC

vium eft introdu&um ; poftquam Pro-

teltantes per integram adhuc feculum

errare potius voluerunt, quam mani-

iv Eledot

feltum errorem a fammo Pontifice de-

At Ju«

doceri — Anglia vero , Suecia , et Da-

Caefate.,

nia priftino. errori cum magna confus

o Qtdite

fione temporum pergunt infiftere.

ps re.

ratfuto«

A. 169o. Camera imperialis Spira

translata fuit Wezlariam, ut a Gallis

js p

effet fecurior.

onfmae

. II

i

$6 222 q£

$. II

Qu i

À que

Romoaiü Pontifices ,

At

&t

fiorm

Sacer Ecclefiae — Status.

Aen

T Clementi V.

licet alias doctrina,

I)

YosQQy

zeloque animarum praeftantiífimo Pon-

yero p

Summi tifici, vitio vertimus , quod fedem pon-

2 magno tificiam Roma Avenionem , ubi Rom.

at

mtcr] eg-

PP. annis amplius feptuaginta quafi

fuine

nous

ue

ad Caro- peregre agebant , magno rei chriftia-

V)

lum V. gae, ipfiusque adeo italiae detrimento

Tninus

tranftulerit

fiabat

IL) Statuerat quidem Urbanus V.

Gyogo

fedem pontificiam Romam transferre,

futam

fed morte praereptus id negotii Grz-

lum

gorto .XI. fücceffori fuo relinquere co-

praefti

gebatur.

ET

IIL) Huic rite fucceH'it Urbanus T.

t

qui cum effet difciplinae ecclefiafticae

gerere

obfervantiffimus , talesque prorfus efle

Qul

vellet. Cardinales omnes ; id pertaefi

gorio

praecipue Gallicani

feceffione. facta

Pytif

Antipapam creant , Clementem. I/11. di-

Bul

&um

??.9 22535

&üm , fecumque Avenionem deducunt;

Atqüe: hoc. pa&o:; fchifma — conflatum

eft omnium teterrimum 40. ferme an«

/l/j,

norum , Pontificibus aliis Remgg , aliis

Av eniohe fedentibus:

dodrína,

IV) Mmtuo Urbano VI. Romae fur-

rooatus eft Bonfacur [X.; Clementi

mo Pon«

vero Pleudopapae AvemonP füuppofitus

dem pre

b Rom,

Petrus de :Luna. fàb. .Benedici? XTIII. no-

1nine.

ia quil

T0

V.) Innocentius L II. do&Gria non

otrimento

münus., quam vitae integritate. prae-

ftabat; perinde atque eius fucceffor

hr V.

Gregorius XII. ; qui pontificatu fe cef-

ansferre ,

furum. ijuravit , fi id. ipfum Petrus de

ii G

Luna five Benedi&us XIII. Antipapa

Ij&fe (0»

praeftitiffet

Verum cum hic praetenfi

fui iuris ad mortem usque retinen-

(f // [

tifimus effet , et ambo pro Papa fe

üa&lme

gererent , utriusque partis. Cardinales

r(us elle

concilio P;fit coa&to, exauctoratis Gre-

gorlo et. Benedi&o ,1Dovum crearunt

p a

e fxtta

Pontificem Zlexandrum J'., eo faftigio

j1.à

dlgmüxmum cui poít 1o. menfes vita

fun-

fu.

$9 2234 «

fnn&o jJoannes X.XIIL e(t fuffe&us ,

t)

bello tamen , quam pontificatui gerene.

efit

do aptior.

Fogan

Polt Y

VL.) Urgente Sigismundo imp.. Joz

quogie

annes XXIIL . concilium Con&antxenfe

tuil, &

indixit ; ubi communi omnium laetitia .

ciwm e

ele&us eft Martinus . , po&q4mn ]o—

X)

anni XXIIL e faga retr 1&0 et Bene-

d

di&o XIII. pontificatus, quo Gregorius

tutione |

XII. fe fponte abdicabat , eft abrogatus.

Primatu

Pontfd

VIL) Concilium Bafileenfe, a Marz

Sonarci

tino V. convocatum , Eugenius 177. eiüs

prot :

fucceffor diffolvit, quidqu'd Sisirmun-

datrin:

dur imp. et Legàtus apoftolicus Car-

e WW

dinalis ulianus

Ccontra

niterentur,

üd 1

Concüu folutionem iniquo animo fe-

3).

rentes

Bafileenfes in "Euseniüm il*

T65 atrs

fürgunt ; diem ei dicunt, audentque

li n

€o fpreto, Ántipapam creare /Zmadeum

tamer

e Sabaudiae Ducibus , eümque Zlicem

HWXMU

E. falutare , edito infüper Decxeto,

Conczlmm eje Jupra Papam.

(4) i

?1eudopg,.

VIIL)

£ of

feirra"

. uf

. VIIL) £efix; P. Papatu (a) fponte

Atüi getens

veffit , fammis propterea a JVicolgo 7.

Eugenii facceffore exceptus honoribus.

Poft Felicis abdicationem Bafileenfes

) i ].

quoque , protecione imperatoria defii-

nibtewfe

tuii, elegerunt JVicolawn , et fic con-

w faetioa

cilliam eo ipfo diffolverunt.

Áiquam J

IX.) Piu; Il (ante pontificatum

, & Detts

Zleneas Sulvius ) in o&ava. fua . confti-

Greguius.

tutione revocat, quod fcripferat Zlenear.

abrogatus,

Primatum, et praeeminentiam Rom.

Pontifidis ex S. Scriptura , atque ex

e, a Mate

monarchica.optima regiminis forma

; 1//. eius

probat: et fi quae alia contra hanc

A

do&rinam "fcripx"erit , tanquam -érronea

fieus Car«

et juvenilis animi parum penfata iu-

nitetentul,

dicia refpuit.

nimp fe«

- X2 Llexandrum. PT. plares fcripto-

KXXX&W Y

res atris depingunt. coloribus.

Verum

Mdentue

licet mala eius fuiffet vita;. malam

fodom

tamen , aut falfam doctrinam ecclefiae

ye fl

nunquam propofuit.

P

[ecreto »

XL) -

(2) Iam inde a tempore illo nullus porro

Pfeudopapa fupremum fibi Sacerdotium arro-

VIL)

gate eft aufus.

$5 226 q9

XL) Status ecclefiae exteriot hac

A

eomu

Status

Ecclefiae

in periodo ob innumeras caedes , et

i &

a magno

rapinas miferrimus erat.

Furtum in

interreg-

jatut

ho usque

rebus. ecclefiae ( inquit Synodus Vienmnenfis

tuit

id Luthe- 1267. C. 4. Tom. IIE. p. 633.) reputa-

yi, Refor- g,

cepta(

fmatio-

r fagacitas , rapina probitas , et violen-

exetal

nem,.

La fortitudo. Epifcopi , au&oritate im-

n

peratoria deftituti, fe fuaque àrmis (b)

[0ilii

defendere cogebantur ; ét ideo.tantum

vilen

animi viriumque robore , ac potentum

Cognatorum praefidio valentes (c) his

ttiqu

dignitatibus cenfebantur.

Vimor

Quic

(b)- De Dietericho Archiepifcopo Coïonienfi

feribit Aeneas Sylvius , Hifl. Éwrop. app.

/fGVEIW

WUX

$- 432. *,, Qui etfi plurima pro- defenfione

.Ecclefiae fuae vario eventu bella geffit,

N

.$jin quibus modo ftrenui mili;is , modo for-

stiffimi Ducis officium implevit , nunquam

Ditfe

s tamen domi facerdotalia munia , aut. civi-

tigec

4,lem adminiftrationem . neglexit. ,,

D.

(c) Syuern (dreibt R. T. Th. Frid. V.

feit.

P. III. 6. Sorftell. . x6o. son bem 95ijdof

on Cid(ubt, ber von Srieberid) IIL, $ont

n bj

litga

mifion erfielt , Die . Creitigteiten , amifiber

lii (

bem $erog Georg. 9eou S5aperne fanbsDut ,

unb bem 9jbbten von 9voggenburg bepsulegen ;

t

2biez

Velty

M 2.2,; cS

XIL) Frequentiffimus hine erat Ex-

terior fic

comunicationum ufuüs , praecipue con-

Caedes , et

Furtun i

tra eos, qui Clericos carceri manci«

parunt ; quod ín Det Cpradje be8 tSaufte

r 'enafr

. ) fipita-

rete8 Da8 CYT'Tícbermerfen bif. Re-

ceptae funt etiam in Germania ex de-

N72

cretalibus Gregorianis Excommmunicatio-

ortate i«

nes ipfo fa&o incurrendae. — lpfis Ex-

: amis (b)

o0. Catt Uf

communicationibus non mültum prae-

valentibus fucceffit Interdi£um ; | piis

; potentum

ts (c) ltis

utique propter ceremonias magnum

timorem incutiens , impiis non item.

—

Qui diutius in Excommunicatione per-

jo Colonienft

feverabant , Áaeretici habebantur , et

urop. df

crux contra eos praedicabatär.

- defenlipne

XIIL) Concordata Germaniae cum

l. gelit,

P

t

D)

Aico-

molo jor-

, Dinngnam

3Diefer prálat war eim aber Laagef fteue

; qu E

oiger fifann , trug untec feinem Xod,

wenn fEv auf oas Xatbbaus 5u oen. Xecbe

'z: hii .

ten g'ieng , ein ganses panserbembo , uno

TTEX

ein bayecifibes langes ; Xtappiee. mit. einem

T], $r

langen eft vor. jicnfbalen gemadbt, uno

o a

li. ficb. oft vernebmen; f£c bátte fTfutba

/ Eanügf)w'

genug mit 5 Jayern fido becum. su bauen,

t

wenn (ie ibm xeolido angriffem,

piv

Gnmägä

AViroclao P. Achaflenburgi A. 1448.

[j

inita, interiorem écclefiae ftatum paus

inte

lulum in melius immutarunt

Ele&ios

cabit

nes Epifcoporum liberae funt conceffae,

)l

Refervationes limitatae , et Annatae

qui l

modificatae.

H

jl

w

AIV.) Znueiar quod attinet , diftin-

&

guimus eas in gntiguiffumas , movas , ct

Tano

novi[fimas.

ZIutiguiffunas derivamus a

T2l

tempore , quo Epifcopi pro ordinatio-

lulan

nibus Epifcoporum exa&iones facere

1310

cohfueverunt, et mos invaluit Ordina-

p

tori pro ordimationibus munus aliqnod

offeréndi.

L it,

JVovar Joannes XXIL , et

[UEIS

noviffimar. Bonifacius IX. fec. XIV. in-

yexere.

iyy

YO

XV.) Ceterum ab Kpilcopis, et Ab-

Taer

batibus longe antea , quam a RR. PP.

etQy

Jlunatae exigebantur. .Ante Clementem

quy

-l. enim nullus fibi refervavit: fed nec

Lut|

huius refervatio univerfalis erat. 1mo

ähpf

quas Joannes XXIL exegerat, ab ho-

tilo

diernis multam erant diveríae

Quo

Cile

inodo auütem Jnnatae , Servitia commue

hi

m

qa

"

$o 229 af

nii , Servitia minuta , et Quinta. decivim

A I;H,S

inter fe differant

interrogati expl-

Aüm pae

Eletli

Cäblmuf?o

Concelloe,

XV1.3 Leone X.. PP. Martinug Luthe-

Annatag

qus infelicema. fusm Reéformationem C€^ Pontificeg

pt

Saepius per Le

gatum füum, mo- ? regimi-

ne Caroli

nuit Pontifex Lutherum , ut refipifce- V. usque

t, t

ad,. lofe-

xet; verum Papa ab Eckio, et Caie-

phuza lL

AUA ,l

tano. Cardinale Romam reverfis, de

vaImus d

y'dina

malis quotidie e Lutheri do&rina pul-

; Íacete

lulantibus. edoctus' , tandem rs5. Tuli

Ordina-

1520. edi&um condidit , in- quo pro-

e-Lutheri libris dam-

pofitiones. 41.

x und

nat , add ens tamen 60. dierum indu-

XI. , &

U. ite

cias , quas inter nifi fcripta vulgata

fupprimeret , et fparfam. doGrinam re-

vocaret ; tum demum. anathemati , et:

at Ab

haereticorum poenis obnoxius cenfe-

L

xetur

Henrieum VII. Angliae regem,

Jomatu

quod librum de 7. Sacramentis contra

fed nec

Lutheri librum de captivitate Babvlon;

t Ino

fcripfiffiet , A. 1521. DefenJoris fidei ti-

ab he-

tuïo exornat.

Obiit Leo X. A. 1521.

, (Quo

Calend. Decernbr: mentiarum et af«

jottiP

tium fautor eximius

iü

92 2330 «S9

dl

XVIL) Leoni X. 9. Jan. A. 1522.

nagis

contrà omnium opinionem Cardinalis

tio t

Hadrianus , Caroli olim Magifter , fu£-

um

fe&us eft. Vir bonus , ac fincerus,

Hm;ylx

ied vel ideo Romanis, quos eraendare

diata (

cogitabat , minus gratus. Miffo ad

Xennis

comitia Norimbergenfia A. 1522. Franc.

Clem

Cheregato Legato enixe flagitavit , ne

^

CXCOIDI

poena in edicto Wormatienfi in Luthe-

rum , et fecatores eius lata. differre-

D

N

tur; fimul tamen fe effe paratum de-

Tum

1Tonftravit ad tollendos , qui Lutherum

exacerbarunt , abufus.

i fd

Principes acis

II

gratlis rogarunt Pontificem , ut promif-

fis ftaret , et intra annum Concilium

Xl

generale in opportunam Germaniae ur-

l,

bem congregaret, in qua omnibus li-

Cilinr

bera veritatem eloquendi copia fieret.

Tüatu

Praepeditus . morte Hadrianus/ germa-

À. ts

norum votis fatisfacere non potuit ;

X

iortuus . eft. enim À. 1523. 14. Sept.

ficun;

Tün |

XVIIL) Succeffit Hadriano Clemens

F. Ürgebat pariter per Laur. Cam-

tuit

j

tionem

Em

pegum in comitiis Norimb. execü

de-

'gäzgïäï

À m

decreti Wormatienfis. At duo alia eum

AAtdinalig

magis follicitum habuere. 1.) Direp-

tio truculenta urbis per. Caroli V. exer-

fiet , füf

citum. fa&a.

2.) Cauffa matrimonialis

Frncetus ,

ktendare

Henrici V/1lT. regis Angliae , qui repu-

lifo ad

diata Catharina Caroli matertera adul-

3. Frn;

terinis nuptiis /nmae Bolenae adhaefit.

it, ne

Clemens regem ob. contumaciam in

excommunicationem incidiffe declara-

Luthe-

diffente-

vit

Quo fa&o rex irritatus fe ipfum

hum de«

in caput ecclefiae erigens florentiffi-

yherum

mum regnum , tot San&orum patriam,

in fchifma praecipitavit. Obiit Clemens

Vs ts

VIl. A.1534.

promif-

nciliutt

XIX.) Rexit tum ecclefiam .Paulus

níae ufe

IIT. , fub quo À. 1545. ceptum eft con-

yibus 1

cilium Triednt. , fub Julio I1I. conti-

fieret,

nuatum , fub. Pio I/. abfolutum , ,et

germa-

A. 1563. confirmatum.

potuit ;

XX.) Paulus IF. do&ifïïmus Ponti-

. Sept,

ficum primus vulgavit catalogum libro-

rum prohibitorum. |S. Piur . confti-

Clemtr

tuit, ut ad Miffae finem S. joannis

a

Evangelium , pro quo illud S. Lucae:

tjonen

140'-'.

d

Pa4

,

r

$5 232 «f

Loguente fu. ad iurbas E. Micebat

s

antea fübfütuere , ab. ominibus " dein-

hom

Ceps faccrdotlbus diceretur.

n0s e

logu!

XXL) S, Scrlptumm : au&ouhte

OSixti P. typis. editam , denuo iubet

FULUIS

Corrigi Clemens. /III. ; attamen pelfi-

Teattüt

S'I]E' ex eo a nonnulhs erroris armxtur,

A

quali contradixiffet Sixti 7/. decreto.

qui

XXIL) Gregorius XP. tribus ponti-

À. Y

ficatus. fui annis. tanta seffit, ut dimi-

[

(/l[]

Fei -

dium feculum impleffe videretur.

Q$, (

dinandum ll contra Pmtmtantes mi-

n

lite e£ pecunia iuvat.

Congregatio-

pol

nem. de propaganda fide inftituit ; fan-

Rdiei

xitque , electionem fumn

Pontificis

o

deinceps non viva voce

fed fecretae

ttawi

fchedae commiffis fuffragiis habendam.

a Á

Modum eligendi Pontificem volenti

Tieden

enarrabimus

Eidem . Pontifici J/oxi-

ib (

milianus £. Bavariae Dux- A. 1622. Bi-

Ti

bliothecam .Heidelbergen[zm. orientalium

h

praéfertim linguarum manufcriptis ce-

fu

lebrem transmifit; fed eo ipfo patriae

p

fuae male confuluzt

prom

Urba-

7

A

* 212 q£

3. licehat

XXHlL) Urbanus PHI. Breviarum-

lus deit«

Rom. expurgatum edit , facros Hym-

nos et Pontificale Rom. , ac Martyro-

au&ori'fate

logium Rom. emendat. Utinam iidem

labores faltem quoad Breviarium hodie

Quo lubet

nen peff-

reai"fameïen'fgr. Obiüt A. 1644.

; arguitur,

XXIV.) 'fnnocmtflm AX. damnavit

; decteto,

quinque famofas Janfenii propofitiones

A

1653. . Profcripfit etiam Pacem

yts pontt-

, Ut dim

IW'eflph. , in. quantum bonis ecclefiafti-

Qr. Fer-

cis, et ecclefiae catholicae eft perni-

intes D

eiofa. Tandem poftquam A. 1654. com-

yregatio

pofitioneri Epifcopi conftantienfis cura

tuit ; at

Religiofis Aügiae divitis. Conffit. 170.

Dontifícis

confirmaverat , ad vitam quietiorem

feorete-

tranfiit A. 1655.

Formulae iuramenti

hendatu.

ab Zexaudro PL pro reiiciendis . s.

volen

Janfenii propofitionibus editae A. 1665. ,

d /UW

fub. Clemente 1X. quatuor Galliae Epi-

m

62 Bi«

fcopi Zle&enfis , Atpamimfis , ZIndegaven

entalium

Jis . et -Ballovacenfis: A. 1668. tandem

iptis t

fubfcripferunt. Firmata Pax . Clemeniis

/IX. di&a , et proximo anno 1669.

) patriaö

^

[

promulgata.

g

[ /äaq

p

»

- At«

$9234 a

XXV.) Zlexander I/I11. extenfionem

Es f

-Rrgaliae . cum 4. propofitionibus in con-

dam |

ventu.cleri gallicani A. 1682. prolatis,

ficatio

et alis inde [fecutis irrita et prorfus

ETU

nulla declaravit.

Illud tamen ei vitio

XX

vertimus , quod Nepotes fuos eccle-

Pt

fiafticis redditibus nimium quantum

N

AW.

cumularit. '

ditiore

XXVL) Clemens XT. virtutis et do-

egreg

^

&rinae fama celebratiffimus . Pontifex

corüm

conftitutionem Z/ineamn Domini €?c. con-

parae a

tra Janfenianos 20. O&obr. 1705. edit.

tificato

Dammnat 8. Sept. 171:3. conftitutione

dum |

Unigenitus centum et unam propofitio«

fana ,

nes Quesnelli.

amplif

XXVIL). In Beneditlo XIJI.; exihïiae'

tution

humilitatis Pontifice , artem gubernandi

fiites ,

politicam quidam defiderant ; laudant

Weles

Pontificem , Principem non aequae,

; gutr

vituperaturi , fi. negotiis faecularibus fe

IAX

immifcuiffet. Effecit fua pietate , ut

lus R&

Card. :Noaillius Archiep. Parif. conftitu-

flulig

tionem . Unigenitur .. receperit. -

Obiit

Caiff

plenus meritis A. 1730. aet. 8r. ——

f(

Eius

*e 216 GE

xtenfionem

Eius fuücceffor Clemens .XTI. inter alia

Jus n con-

etiam prohibet fub poena excommu-

A. prolatis,

nicationis -focietates et conventicula

eL proríus

bet Grepmauret feu Francr Magons.

1 6l vitio

XXVIIL) Clementi XII. fuffe&us eft

OS. eccle«

Pro[per | Lambertini /| affumto Beucdi&i

quanum

XIF. nomine.

Huius Pontificis eru-

ditionem et fapientiam commonftrat

tis et do-

egregium opus de canonizatione San-

Dontilex

&orum, atque in.fefta Chrifti et Dei-

! &5t, C0t-

parae adnotationes uberrimae ante pon-

7o5. elit

tificatum editae, et adornatae poftmo-

ifütutione

dum lucubrationes de fynodo diaece-

Yopofitio«

fana , epiftolae encyclicae , et quae

ampliffima implent volumina , conft-

tutiones ac Brevia.

Inde facri' Anti-

, eximie

hematdi

flites , Ecclefiaftici finguli , cun&ique

Todant

fideles rerum agendarum normam re-

aequ?le ]

gulasque percipient.

aribus f

XXIX.). Clemens XIII. , antea Caro-

ate, t

lus Rezzonico , ecclefiafticae difciplinae

conftitu-

ftudio et liberalitate in pàuperes prae-

Qbit

clariffimus fuit. Augufüiffimae //J. 7he-

g

Reginae

refiae , eiusque »Succc?fï"oribus

Rs

4Lpo-

*

(€$ 2167

4poflolirae titulam contulit , et i-ur& tiopit.

competere declaravit. ln fingulis Do-

ctlens (

minicis, Praefationem de-SSS. Tyinitate.,,

Fa 4

niü alia ex propriis praefcribatur , te

&on fin

citandam, effe in Miffa Lfan,cïyitg,

füficion

XXX) Cl;mm XIF. poft diutur-.

AX

num plurium Menfium: eonclave un-

T. $

animi tandem Patrum. fuffragio Pon-

vdcavit,

tifex! electus regiraen ecclefiae multis:,,

fufeus

lisque gravibus perturbationibus obno-

C j

xium fingulari plane fapientia admi-

fiions

niftravit.

.Diffidia Aulae . Parmenfis ,

J/I. not

compofüit ; Rom. curiam cum RHege

qua ian

Lufitaniae reconciliavit , ac' denique

qit.

amiffas fub.-Praedeceffore fuo- Ducales

longsnim

ditiones felicimmexïocuperavit : ad in-

limaty

ftantiam Pincipum nimium feftivorum

Tuenfo -

dierüm numerum reftrinxit: inclytam

o

Societatem Jefu "wrgehtibus femper

N

magis ac zmagis regüs domibus Bor-

lac prs

bonicis Bulla folemni extinxit : plures

fotmt

Armeniae Epifcopos una cum Patri«

&t La

archa illius gentis abiurata Neftorii

A fibi

haerefi in finum. S. Matris Ecclefiae

£ece-

So, 237 a :

Uf iuæ'

tecepit. Infigni parfimoniae laude ex«

guis Do.

cellens omnibus fe affabilem praebuit.

Trinitab,

d

Fato' futcubuit À. 1774. 23. Sept

tUL , f«

non [fine maxima propinati veneni

i.

fufpicione.

: Qiattrs.

le Ui

Rom. Sedes quinque fere menfibus

zio Pore

vacavit, concordi Cardinalium confenfüa

qmultis. ,

duffe&us eft À. 1775. 15. Febr. Em.

us obno«

Card. /Jo. Zngelus Ce[enas e nobili Bra-

à admis

fchiorum familia oriundus , affumto Pa

vmenfis ,

4/I. nomine ob fpecialem devotionem,

p Mge

qqua jam pridem .S. Pium J profequi

icepit.

denique

Püffumi Patris manfuetudo ,

Jonganimitas , fapientia, aliaque le&if-

Dacales

fimarum virtutum exempla et monu-

: i

Uyonum

imenta

in recenti omnium meæoria

infident.

ydytem.

femper

XXXIL) Statur Ecclefiae fi unquam ,

x Dor-

eclefia-

hac praecipue periodo immutatus de-

füicus di-

plures

formatusque fuit. JAu&tor praecipuus midiae

D

tl

erat Lutherus , cuius dein. veftigiis p tss

Koforil

alii fübinde atque alii eiusdem furfu- fütus.

calefte .

ris novatores certatim/ g'nft-itere s qui.

[g(ce

licet

$6 238 «

licet inter fe maxime diiïenfel;int , ek

ec fiti

alius alium . haerefeos infimularit : in

Tontilc

id unum tamen confpiravere. orines ,

babina

Dei ut ecclefiam. impugnarent , et . re-

——

gimen , ut alunt Zntichriflicum , ever-

digui

verfalhi

terent ; ut mox fequente $. videbimus.

vixe P.

XXXIIL) Neque etiam auctoritas

r

Rom. PP. unquam ab ipfis eiusdem

(u089400

filiis «mpugnata magis fuit , et imminuta,

Ciroyt

quam praefente, quod . vivimus feculo.

il

Impugnata fuit , et hodiedum impug-

qui jt

natur per impia aevi noftri Dilucida-

f ,

ho

riorum ( 9luff(dret )- fcripta , ob erro-

neae doGrinae virus in

LU

üs latens,

bt )

non dicam orbi catholico , fed vel ipfis

(ofe m

Proteftantibus fcandalofa. In quantum

Pontificis poteftas —iït imminuta (d),

ijte

-

ex

fteyif

Mdf

. (d) Innur,n;ierVi prope aevi noftri Pfeudo-

Qw

Reformstores contra Rom. PP. poteftatem

MT

multum fane.clamoris excitant ; eamdem im-

minutam, aut penitus in Germania noftra de-

64f uj

Uryy

letam volunt. t enira haec ipfa poteítas ,

fibea

quam a Gregorii1I, temporibus hucusque

il $

exercuere. Pontifices. , mihi..cum. eeleberr. P.

hffbt o

ugue

; ä&ö 239 w2

fetint , e

ex litibus , quae ipfis cum fubnmis

ilari :

Pontificibus perfrequeqtes erant , pro-

- Omnms,

babimus.

it , &t Tes

—

!f , eVele

uguftino. Scheile Profefä. Salisburg. L;nia

verfalbiftorie 2. Cb. €5. 200. fngulare di-

idebinus,

vCtontas

vinae Providentiae beneficium effe videtur.

Praelaudati auCctoris verba funt: Seut toenige

elusdem

auigenommemn , ólaubte bas8- gánse mefiibe

7770

CGüropa , Da$ affe bieft 9tedte ben 9pabftem

s eoyo,

aufefen , uub qàbfte felb(i meinten , ment

aud) je sumeilemn ettoas Gbrgeitg mit untergee

y impuge

Dilucio-

laufen , baf fie nur ibren 3iidten nadtà:

men , inbem (ie biefelben auádbten ) ub mif

ob erm.

; latens,

fianbfaftem SXutbe vertbeibigten. — 9Xteiftets

gaben pod) bic grofen Smifbrüude , bie 356

[v ipfis

(bbfe unb 9tgenten von ifrer Getvalt madj

qnantum

fen , Gelegenfeit , baf fi) bie qbíte bareim

u (d);

mifften , ober fie am fij iogem. C& (inb

[)4

|

ftenfid) víele umb grofe tntuDen über biefe

——

Giemalt entftanben ; aóer mürben nidt grbfere

j Yai- M.

entffaunben fe)n , mürben fie nidt nod) lángee

yoetiem ]

angebalten Daben , menn ber 9pabft biefe Gee

gdem ime

ioalt nit Datte au&üben fónmen; menm e8

gofta de-

uropa nidt geglaubt Dátte , baf (ie ibm que

, poco g

fünbe? C fam bie burd) ba& gane SPittel-

. ]uoiste ]

alter fi) erbaltenbe grofe pábflide 9Xadt

debetr P

nid)t anbera , al8 eine 25obltbat bet. meifem

u |

gür

[ |

$$ 240 «P

. 1II

teoram

N

Iebi

Haeretici , et. Scbifmatici.

doma

diam fe

L) Nulla aetas fec. XVI. h ret(mo-

ful

-—tfum homimuni;, errorumque fuit un»

tettitug

quam feracior

Alartinur :Lutherar ce

hi ord

d——À

tu'o-

dl

Y

Suriót betmä)ten; unb feïbft Xgerr Gatteree

Tatos ]

imb €scblóser , toeloc bieje SDtaot mit fo uie

Profeli

1

wobrbigen 9lu8btffen unb æzrg[etd)ungeu be

qppügn

foreiben. ;

tónnem ben ShuSen Derfelóem

nibt Liugnen

Obne bieje 9Yadbt , fagt

ATRU

ne X À

Gdlósee €5.

64. , wütbe ba8 Barbari(t

Sittelai

i2

T

t tecit Darbarifier aemefen. fepn ,

tanguar

unb f&£uvopa uberbaupt (pater menfdlid ,unb

^onnibi

Pber iYovoen 9pos ftuvopa , fut QOattecee

D

binur, featee. drifilid) aemoroen. (eou.

a

fübief

Sfmjeben be8 qabges fdafte ba&. Citranbredpf

unb bie geribt(ibta 2mcytampfe ab , untere

V

brüfte maude $viege , wmab. legte ber. vufien

ts

Grunb bour, baf& aWe drifilióe Oxtaaten in

pibus|

imgang umb üS;rbwbung waüter. fib. famen.

Güt bie XXosmegrabie wb £itteratur mute

if]]gh

bem bie jabliben 9iffionen » 1028 bie fgmu

P il Ppi

befáreiiert ber pbóniciee unb bie ZrXaceooniz

Lu ler

fibem unb Xomifcbem Croberüngen iu ber

')H]POU

altera 2Bel£ gerejen. sparcit.

terorum Antefignanus fuit : natus ille

l[lebii in Saxonia obfcuris parentibus,

j

humanioribus literis imbutus Erfor-

äiarg fe contulit, ubi ruri agens ictu

teretitqa

fulminis; in unum e fuis fodalibus per-

ült une

territus ,anno aetatis fuae 32. coenos

Tj CC.

bio ord. Eremit. S. Auguft. nomen de-

tero»

dul

dit.

Wittenbergenfi in academia do-

Patterte

H

natus Laurea Do&toris ac Theologiae

W A tte

Profeffor À. 1517. indulgentias cepit

u d

oppugnare , füosque docere errores;

UAU

damnatus propterea non tantüm a Leo-

E y t

ne X. À. 1520. , fed etiam a Carolo V.

us

tanquam manifeftus haereticas cum

a f

4ig um

,/j,omnibus affeclis , et

fautoribus impe-

Pattttte

tii. Banno A. 1555

Wormatiae

ett

) 9U

fuübiectus. ,

[

at

, t

II.) ïCumque À. 1529. coacts Spirae

ul

ceomitiis Caefar cum catholicis Princi-

at i

pibus banni executionem urgeret , pro-

fa.

teflati funt Joannes Saxoniae Elector,

ue u

Philippus Haffiae Landgravius , et alii

TE

Lutherani Principes; quibus ex eo

ityoni

r

tempore Protefiantiuin nomen adhaefit,

Q

ÍIn

MU ab

$242 a2

In comitiis A. rf530. Auguftae habitis,

| Diacig

obtulere- Proteftantes Carolo imp. for-

l

firem ]

mulam" fidei , quam a loco Zugu[lanam

dent.

NOcarat

Confefionem nuncuparunt , Melanchto-

ne 21. eorum dogmata , et 7. errores ,

nolij.

íeu abufus ecclefiae-Rom. in unum

lu)

corpus coagmentante,

Tormos

cepit |

I) Cum Caefar adduci häud pof-

Gallam

fet , ut Confeffionem. Zlug. . approbaret ,

Principes

Proteftantes

Sehmalkaldiae

THorin

tcatholi

foedus contra Caefarem inierunt; dit-

Tum f

fipatum tamen a Carolo , et decretoria

clefia t

ad Miüllbergam pugna 1547. protritum.

] f

Proteftantes a perfido Mauritio , et

) Henrico II. galliarum rege novis robo-

Zwingiz]

rati fubfidiis , Carolum , eiusque fra-

NI

trem Ferdinandum eo tandem adege-

interrog

runt, ut Á. 1553. per Tyansa&ionem

V)

Soóni

Paffavienfem , et A. 1585. per Pacem

Rligiofam: Proteftantibus liberum. Re-

fratre

ligionis exercitium permittere coge-

Serís j

rentur. |Atque haec fünt Lutheranit-

&

Obiit

mi incunabula, et progreffüs.

fié et(

autem Lutherus eodem an. 1546. , .quo

purüm

Prin-

$ 243 a2

hibitis,

Principes fchmalcaldici foederis in Cae»

mp. fore

farem infurrexerunt , et quo Conc. Tri-

pulaum

dent. ceptum eft, ad quod toties pro-

lanchtos

vocarat , citatus tamen comparere

effOfes,

noluit.

. Bu

IV.) Cum Lutherus Germaniam de-

formare pergeret , Zwinglius . 1519.

cepit Helvetiam , Calvimu; A. 1537.

ud p

oosret ,

Galliam peftifera haerefeos lue inficere.

ulkaliloe

Henricus VTII. Angliae rex religione

catholica ore calamoque contra Luthe-

i ; di

rum- ftrenue. prius propugnata , ab ec-

:Ctetü

OUETEQI

clefia tandem ipfe defecit

ex defen-

jo, et

fore fidei hoftis ecclefiae implacabilis

Zwinglianifmi , Calviniani[mi , et. Angli-

is 100*

cani [chifmatis originem , et progreífus

,qwe f

interrogati dicemus.

) adggp.

g oneu

V.) Socinianifii parentes füunt duo

t Duun

Socini : JLLaelius Socinur , et ecius ex

n Re

fratre nepos Fauflur Socimus , uterque

Senis in italia oriundus

Prior natus

e Qpv

eft À. 1525., alter 1539.. Cum Ebio-

theranl

Qb

ne et Cerintho docuerunt ; CugisTUM

purum effe hominem., Deum tamen

j. 1

frite

Q 3

ap-

244 w2

appellari poffe, non natüra , fed gratiat

lBpícoy

Spiritàm S. non effé perfonam veram

oQYomiu

fübfiftentem , fed tantum D enereianm

dicio i

&t virtetem *, Euchariftiam , Baptife

&ATDel

11um &c. humani ingenii inventa effe.

funt 3

Unde pervulgatum .apud Socinianos

eleltae (

Adagium :

DN

Tota urbis Babylom deftraxit te&a

D iB

Lutherus;

D

Muros Calvmus ; led fundamenta

Vihaec

Socirius (a).

du f

VL) gjan[emianoim haerefin i orbem

Centam

invexit Cornelur jan[emus gente Bel-

(l*ülLU

ga, Do&Gor Lovanienfis , tandemque

N

e ment

ï*]px—

ÁAccede

(2) Sociniani ex toto funt , qui lhodie

90

hil

crifiam B

(277

ofophi -appellari ambiunt

ve-

mecdui

Recentiffime A. 1774

rus Theiftae hodierui

D. Bafedow ( $enem SSermadtiige fuv

tie Gemifen IL. €b. ) negata palàm JESU

Chrif&i divihtate totum fe huic faCtioni ad-

P

dixit; eo quoque progreffus, ut cultum pu-

bilicum relisionis mere naturalis , et templa

Providentiae divinae hunc in finem dedican-

da permitti, ceu rem fummi ad falufem pü-

l)

"plicam momeriti Germaniaé Principibus pet-

Refor

»

fuadere niteretur.

Su 249 «S

( gtatia

Epifcopus. Iprenfis

Obiüt in ecclefiae

Tl Velani

ceommunione A. 1638. fcripta. füa 1u-

€nerelant

dicio. fubiiciens. R. ecclefiae

In opere

Bapt

tamen,quod infcripfit Zueuflinus,repertae

rà effa

funt

propofitiones cum. do&trina, ec«

XOIRROS

clefiae de gratia Chrift, et libera ho«

minis, voluntate pugnantes , et vel ideo

It tectà

ab innocentio X

et fubfeauentibus

PP. damnatae. . Magnum per fec. XVIl

Ka mentd

ifhaec damnatio excitavit mceudlum 3

3)

dum. tandem Clemens Xk A.

713*

|] otoer

ïl DEO,

nte Del

centum et unarmm. PI'O'OOHDO

Quesnelli: extractas

earumque

hquo

idettqué

e mente Janfenii intelle&as reprobarit

E

—

Accedente edi&to, xegio. 1730. promuls

qu liodé

gato , quietae tandem res. funt , etfi

innt, Ye

pecdum ex affe compofitae.

2 4, I7T4

w WV

m JEU

&. IV.

aftiont

Propagatio , et Per[ecutio

ailtum p*

Ecclefiae

t teml

ip deticif

-

L) Romani Pontifices , poftquam per Eeclefiae.

em p

Propa gaàs

Reformationem a Luthero. tentatam

fue

jpis Je

Q3

B32383.

2&246&* —

magnam Europae partem ab ecclefia

Al(O « ]

li. poU

Rom. defecifle viderant, multo plus

doti x

quam antea folliciti erant' de propa-

ganda religione catholica in aliis mundi

N)

partibus.

Hunc in finem a Gregorio

tanise t

XV. Congregatio de propaganda fide in-

tite ]

ftituta eft ; ab Urbano VIII. dein ad-

3o Ti

aucta.

Maiorem inter Miffionarios in

lia

hac Epocha gloriam fibi compararunt

Bartas

qra tr

Jefuitae , Domiz?imni , Franci[rani , Ca-

gucini.

V)

IL) In oncilio Florentino Graeci

ts Je

pofito fchifmate ad romano-catholicae

tum re

ecclefiae finum reverfi funt. A. 1439.

Polon

utut mox poft Conftantinopolitahi ab

TKUS fplw

ea defecerint.

Soluto concilio - miffis

Obedk

Legatis Sacramentum Rom. PP. Eu-

Aalti

genio IV. dixerunt Zetüopes À. 1442.,

torbu

Syri 1444. , Chaldaei 1445.

5- Y

III.) Caroli V. imp. et Hifpaniarum

li,

regis aufpiciis dete&Ctae funt ingentes

Oeui;

&

in America terrarum plagae Jexicani

Yüort

regni , quod JVovae Hi[paniae. nomen

naGum eft. Inde Peruvium A. 1525.

Rs

auro

u 247 G2

) édefía

auro, populoque dives regio. Omnes

lo plus

hi populi iugo Chrifti colla fübmittere

do&i mire Ecclefiam auxere.

& prop.

lis tnundi

]V.) Nec minus Joaunes IIl. Lufi-

(iregorio

taniae rex Framc. Xauerio: viro. e focie-

: fie in-

tate ]esu fan&iffimo poteftatem fecit

dein ad«

in Indiam orientalem , Japponinm , et

]

n

r

Chinen[e imperiam: penetrandi , ingenti

Jararütit

Barbarorum numero ad chriftiana Sa-

i , t

cra tradu&o A. 1552«

V.) In Hungaris Petrüs. Patzman-

(raui

nus Jefuita: maiorem partem Magna-

xholicae

tum regni ad. catholicam reduxit fideri.

]. 1490

Polonorwn, Legatus Princeps, Ratzivi-

iani ab

lius fplendido Romae apparatu A. 1678.

p muilfis

obedientiam, fedi apoftolicae praeftat.

pp. Fu-

Multi quoque. a Lutheri et Calvini er-

roribus ad catholica. Sacra tranfierunt,

TA

A. 1667. Chriflina Guftavi Adolphi fi-

lia , Sueciae regina , regno. abdicato

anjarum

Oeniponti catholicam fidem, amplexa,

jngentes

et inde Romam petens: ibidem À.

)

1

689.

foxin

mortua eft. Eduardus comes. Palati-

pomel

pus Rheni,Philippus Wilhelmus dux

) 1

Q 4

Neo«

4uto.

2

248 e2

Neoburgenfis , Fridericüs Landgravius

(

Hatfo-Darmftadienfis ; et &, 1713. Car,

Pnipi

geidum

Alexanderdux . Wirtembergiae , ubivis

fere. terrarum rebus bene eeftis. clarifz

Funek

al fnei

fimus ; pluresque. alii.

VL Ad fata ecclefiae- adverfa. ome

catholio

Ecclefiae

nes illas. referimus. gerfeculioner ,. quae

lo

Perfecu-

t1o,

in Sina., ;Japyonia , Cochinchina. , Tu[ulis

41

Philipyinis. , alisque extra Europam

Süeuia.

partibus exortae funt

His vublitis.re-

hucn

ligionis-hoftibus addendi grivati , nem-

taliu

Tatie . q

pe Zltheiflae , et INaturaliflae , qui fmp-

tis füis contra omnem, religionem re-

fitum

Ve]atfïm Dw»narmt Duces fe his prae-

fBüther

buere. Benediftus Spinoza ;; ulianus, Of-

Vitati

jfrey. d& la, Mettrie natus, À. 1709. , qui

utpote. Medicus , homninem. efi

alebat

—

meram

machinam

plantae fimilem .

(0).;

Euur

dhomas. .. eol[lon

qui inter àlia do-

"tv Y

cuit, miracula Chrifti non.in fénfu li-

Vorüm

terali fed allegorico intelligenda effe,

Yofüra

nec JESUM vere refurrexitfe , fed Apo-

Cleieos

ftoles corpus Eius clam e fepulchro

per da

abftuliffe.

Omnes iftos. multi alii fe—

Care,

cuti funt ;, hodleque fequuptur.

lem [

AXtd

fe 249 q7

drtyis

« VIL) joannes- Ziita Ca) Huffitarum

713: Car,

Primipilas- A. 1420. res chriftianas hor-

e ; ubiyis

yendum in modum afflixit in Bohemiæ

s Cltit

Funefta quoque funt , quae ab À. 1520.

ad finem usque Pacis P. aufi funt in

rf ome

catholicos: Lutherani et Calviniftae,

, quae

In dcllo illo rufiico,quod duce JMünze4o A.

1. iil

1524. menfe. Decembr; exortum eft , in.

Autopam

Suevia , F ranconia ,. Alfatia , Saxonia,,

ullis -

Thuringia , Haffia , Rhenique ora mor«

/j, Qeffte

talium. fere r50ooo. perierunt.

Du-

rante. autem Pello tricennali 325000. mi-

u fanpe

nem f&

litum occubuiffe narrantur , iis haud

1is Drae«

numeratis , quos in vicis , oppidis , et.

imu Ü-

civitatibus, immo in ipfis etiam mo«

og. , qui

nafte-

Qj

fo gjebat

: (2) Zz'skz;L Jumine utroque' licet . captus ,

milem s

militiae tamen ftrenuiffimus , cetera .crudelis.

j d

a'ni.mi nebulo fuit Solemne illi erat capti-

fenfu li

vorum verticem manu tentare , quosque e

d dio,

-

rafüra capitis deprehendiffet, Monachos , aut

Cd A])O'

Clericos effe , praeacuto malleo ,, quem fern-

per dextra praeferebat , calvae. impacto me«

'epu]chro

care. Ís morti proximus fuis iuffit, ut pel-

ali f&

jem- cadaveri.fug detraCtam. fuper: tympanum

[

extenderent, hoftbus terrori futuram.

ïää-;zfoää*ä

nafteris atrox militis gladiüs iüterfe-

viste dl

cit; quorum omniun malorum tum

fnfa E

Proteftantium in Catholicos odium,

tions (

tum Gallorum cum Suecis. foedus

sodo n

erigo fuere.

tf'habueri

hi

, 0

& V.

Tnonis.

'CONCILIA.

.

topfn Y

Plura hac in Epocha celebrata funt

15. D«

concilia partim. ad fchifimata extin-

us el

guenda , partim. ad haegefes, elimi-

Paulo ]

translat

nandas.

du&um

L) Concilium Pifazmum Au. 1409.

componendi fchismatis, cauffa ab utri-

T. P.

usque obedientiae Cardinalibus convo-

tio Eje

catum , generale, et oecumenicum fuit.

gérmat

II) Concilium, Conflantienfe , convo-

tingia

Ti

cationis habita ratione , pro generali

et oecumenico concilio in fui princi-

fice f

pio plane habendum effe. ftatuimus.

tondl

IIL) .Bafileen[c. equidem legitime con-

V

vocatum, erat , fed haud 'abs re quarto

Que ;

poft L. feffionem die apoftolica aucto-

Conc

rita-.

$2l sT

ls lferfo.

ritate diffolutum. . Qua mente , et quo

Ortm tura

fenfü Eugenius IV. formulam approba-

$ odum,

tionis concilii , ab ipfa Bafileenfi fy-

is. foedus

nodo in feffione XIV. conceptam , ra»

tihabuerit, ex propriis Pontificis ver-

bis , coaevorumque' fcriptorum tefti-

mqniis declarabimus.

IV.) Hiftoricam concilii Zridentini fy«.

nopfin paucis fic damus : Ceptum eft

brata funt

13. Decemb. A. 1545. Tridenti , quae

2 exüm

urbs eít germaniae , italiae finitima,

s elimi.

Paulo Ill. PP. .A. 1547. ob merbum

translatum Bononiam. A. 1550. re-

i. T400.

du&um in urbeiü Tridentinam a Julio

HLPP. 4A.4552. ob motus. a Mauri-

| ab utt-

js (onvo»

tio Ele&ore in Caefarem excitates in

"u fu.

germania , a Gallo autem in Lotha-

, o

ringia , fufpenfum, eft. A. 1562, re-

fumtum a Pio IV., eodemque Ponti-

| geucra!i

fice füummo totius orbis catholici bpno

j pritd-

uitIus.

conclufum À. 1563.. 4. Decemb.vk

ime o0te

V.) Conftat feffionibus 25.; cumw

. quam

que imperator, et imperii principes

concilium incipi voluiffent a AReforma-

a BUC?O"

Jitüe

tione

O 252 «SU

tonr Papa vero , et reliqui ecclefia«

)

ientin (

ftici a, dogmatibus; utrique parti u

fatisflat , in qualibet fere feffione- de

que ul

«cotciln

dogmatibur primo., dein. de moràm re«

formatione. aGum (;R: Omnes. catho«

o faquen

hici-Tridentinüm ceu authenticum) acs

te fempe

ceptarunt , faltem quoad. Cauones ,. .b

ETESM

Dogimata. Fidei,

capitibi

ho df

Vï'.) Ob varix circa fenfüm. concilix

Sheohey

Trid. dubia infütuit Pius IV. Papa

fm n

Congregr.zti'omm o&o- Cardinalium , qui-

bus eam curam- committebat ; ut: ob-

'&en; ;

probabi

fervantiae decretoram intenderent , et

gulité

fi dubium aliquod', aut difficultas oc-.

curreret

?

ad Pohtificem

referrent.

icilü al

X

Ur, d

Pius P. deinde , Sixtusqut F. eidem

congregationi poteftatem fecerant, de-

Till. obi

mt ]

cidendi controverfias , fynodumque in-

Viquin

terpretandi quoad: |decreta morum,

[

fibi refervatis iis , quae ad' dogmata

tendár

fpecant. Infüituitur fingulis hebdoma-

fnata (

dis , aut faltem bis in. menfe prout

jinm

negotia exigunt, et- quidem. die Sabr j

eL tr

bathi.in palatio. apoftolico.

*

Cete-

| ettefis

; 'Vvïïf) Cetéeram ad re&am tim Tri«

prti ut

üentini (quod inter generalia hucuse

l fone.do

que ultimum fuit) quam reliquoram

1001 f0«

conciliorum intelligentiam. coronidis lo«

5 Catligs

co fequentes ftatuimus vanones : 1.) catt

.

lC0 ac.

te femper diftinguendum eft inter cz»

o , d

&onts et decreta. conciliornm , quae it

capitibus continentur.

2.) Scienduüm

concil

hon definiri a concilis quaeftiones

'theologïtäs , etüi Pátres hiüc inde

V. Pypa

fuam mentem haud obfcure manife-

i, que

ftent ; argumentum igitur non hifi

:, ul oD«

probabile deduxeris. 3.) Ad id fin-

erent , t

gulariter attendendum, an Pàtres con-

lts 0C«

cili aliquam quaeftionem priücipali-

'eferrenti

*ert, et per fe

efiniverint , vel. non

T. eyen

mifi obiter , et accidentaliter tra&ave-

ant, dee

yint. Ttem an fententiàm aliqnam noh

Xie g

tanquam obie&ium dejinitioniy , fed tatte

fnofum ,

quam wotivwn affumférint. 4.) Ad-

dogmatà

tendéndum ad rationes , quibus dog-

ebidome

mata comprobantur, quarüm aliae fant

p prout

fundamentales ^, feu. ex. fcriptura 'clara

jie $3

et traditione certa defumtae;

aliae

[u9-

M*

$o 254 a?

Jubfidiariae , feu ex fcripturis dubiis ,

Til

traditionibus incertis , ac. difciplinis

1

foris à

humanis , quantocunque robore fufful- || Hufur.

tis, depromptae.

5.) Ratio non me-

j dodn

diocris' habenda eft ipfius hiftoriae

] d p

$ con

ggnciliorum,

M

guiotm

G. VI.

petici

fi vd i

Scriptores Ecxcle]iajïiciï

Ye, J

tum p

L) A feculo XIV. ad haec usque

b

tempora fcientiae , et artes fummum

prope perfe&ionis gradum - confcen-

Tis pio

Corum

derunt. us canomicum et civile maio-

politan

res in dies progreffus fecere, elími-

nandis bellis privatis , ordaliis , duel-

—

lis ,^ moribusque excolendis peroppor-

gt

tunos.

Theologiae linguarum — orienta-

Wt

Y

lium literatl;ra , et dialecticarum (2)

fub-

$, 9

fir j

(a) 9Xan bifputiertt imt xatem unb ratem

£ g

Cjabrbunberte : $6 alle 8eute , meni bet

f

Smenfd) nídt gefalfen máre , mánnliden Ge

gj |

fbledtà mürben gemefen feon ?

Ó bt

Uf ein

s

fifejr

$5 2r? aE

übus,

fubtilitatum eliminatio plurimum fplene

Icilinis

doris adtulerunt : : Philofophiae , et Ma«

: ff

the[cos . ftadia , ac quidquid demum eft

0f fmee

do&rinae, convocatum eft ad militan-

iltotioe

dum pro finceritate catholicae religio-

nis contra haereticorum furfares. Sin-

gulorum au&orum , qui hisce fcientiis

perficiendis aliquam contulere operam,

fi vel folum nomen velimus exícribe«

re, ultta fines Pofitionum . hiftoricae

rum progredi neceffum foret.

üsque

IL) Juvat harum fcientiatum caut-

fa.

fas promotrices affignare : 1.) Grae-

'otifcerte

corum clades , et imperii conftantino-

! maioe

ypogra«

&lim-

politani fexcidium ; 2.) artis t

phi-

, dud

r'oppor-

äeucrbimmel einer runben ierefigten » obet

anber gigur fege ?

$3b otr.Cobn Gotteg

NONS

wn (4)

alb bie 9tatur. eincà. ürbis , Gielà ) &blare

gt , ober gat bie fünblid)e 9tatur bes 3yers

fü-

—À

—À

íben Dátte annebmen. fónnen ?. D5 e8 aud)

y xutti

eint gute Zaufformel gemejen mare , menm

(ie ber Seilanb. im Seauten Su(f S5aff cins

u D

u Ü

gefe&t. Dátte? - ( ^4o. 2Inorà Sabrbius 2ibe

tif einec allgemcinen Xiflorie oex Gelepre

p

jate

famteit ZI. 25, p, 1063.)

k

T. 256 «

phicae invéntio (b)

3.) Maecetia-

fiüm. (

tes

Jaromur.

IIl.) /Hoc quoque aevo cüm melio-

bibliot.|

yibus literis hiftoria ecclefiaftica exéoli

"oms X

ites

feculis &i

felicibus :

(b) De artis hüius nwmtoubus Cellariüs

dit

ddug, o

illos plus commodx idgenio foo ad;

commiunitatem tuliffe , quam vel Columbus

flantià

aut Americus novi orbis inveftisatione. --2

etiam Jl

$948 S$8uderfditédben Cfagt 1. $énis 25:5

men , Y

bliograpbie x. Cb. p. 3. C79 /zgg.) ivat

IV) ;

feblerbaft., tocil bie Cifreiber oft ba8 , mas

Acentiae.

fie copitter , mit berftanbeit

S5abey mat

Tiatnt ;

bic& Cdrdben mub(am , ünb

langibeifió.

S9Xan barf fió) nur cime ganm ; in &of. àuf

OT

defertis 1

fén totbtitivten 9eraamente mit groäen &t

term 3ierlid) gefdricóne , snb mit boen bett

libiten Sitelólattern unb — 9tmfangabudjtab

—ÀÀ

üt ZLivigy

in Gob unb fünflider SYtaferey prangembe

NETI)

95iSel ooriteiten

G8 (oat folgi. aud) fofie

bar

3b

Ointon eor 9yafermo er(tanp eom 99b

éinen giotus um xr20 Gofogulben , unb. fdvicb

fó t

dhter anbern an feinen &bnig 9i[pbons z

Wit a

UPLT

illud a prudehtia Tua fcire defidero , uter,

égo an Posciüs, meliüs fecerit

Is , ut vil-

blim jg

làm florentiae eméret ,

Livium , quem fua

aInum y,

mnu pülcherrme fmpfemt, xendxaht ego,

Uone pr

Ilt

Wore

u 27 «

Vatteiie

iterum cepit.

Primum locum tenet

Baronius oratorii Presbyter, vaticanae

i melio.

biblioth. Praefe&us et Cardinalis , qui

1cà excoll

'Tomos XII. Zrnalium primis duodecim

lte

feculis exornandis impendit , eosque

d r

felicibus aufpiciis Centuriatoribus Mag-

$ Calaniis

( i ad/

deburg. oppofmt Quamvis autem prae-

COrümpus

ftantia operis tanta fit , ut' ab ipfis

étiam . ho&lbus laudetur: fatendum ta-

at0lie, --*

àsis u

men , id- non vacare naevis.

lgp.) t

IV). Baromi Anmnales infipni cum

M$ j t

Ícientiae h1fïoucæ emolumento conu—-

*Gbu) tüt

nuarunt Raymzldzar Laderckius , Buoviur,

pbl

Spondanus; qui pofttemus , poftquam

i ätg (n'f

defertis reformatorum ca(tris, ad ec-

o d

R

cle-

u b

£

)uLLmï a

ut, Livium emam , fundum profcripfi.

Cb

gangdtie

Y

(id) mar bieje 9lrcit aud) umalanglif. Sie

« f

Sxbnde ,:faft bie eimigen Cbreiber , be:

t u

:

fràntten fi , ibven. 900(ibtéa. gemaf , meift

ub ii

nur auf tbeofogifoe , afcetifhe , unb. (iturgis

Syteho

ide 38eríe. — Faufius Medicus primus bi-

ORU

bliam latinam impreffam 120. florenis circa

ITAU

annum 1450.Parilis vendidit non [fine fufpi-

onem U

cione praeftigiatoris

Inde fors notiffima de

t : p

L

Doctore Faufto fabula , et ludi theatrales.

J

:

'Qä;zïsazï

clefiam catnohcam tranfierat, reliquis

. J

exleftaftica

Baronii epitomatoribus palmam praee

anum. 1l

ripuit.

Wiri opitum

V.) Neque deiuen* qui poft Baro-

as hifform

nium eiusque continuatores. in ador-

pratorii Pre

nanda ,.expurgandaque hiftoria eccle-

L. , WE 1

fiaftica infignem operam, pofuerunt,

Tudicil ma

Primus

qui feculo XVIL .hiftoriam

parandis

ecclefiafticam lingua gallicana. confcri-

tum , 5 4l

beret, fuit; Anton. Godeau. Epifcopus

Vencienfis ;

deduxit eam.a mundo

Küs, negot

Curaft o

condito usque ad finem feculi IX. aerae

ftorie Tl

chriftianae

quifie

Vi) Natalis : Alex. .. Dominicanus ,

theologiae in facultate Parifina Do&or,

compofuit hiftoriam V. et N. T. usque

D

ad finem feculi XVI. fübiun&is feculo

cuivis differtationibus , in quibus haud

lyon.

pauca ecclefiae nofirae dogmata contra

eius hoftes egregie vindicat

Equi-

denàs f

dem fuümmi Pontificis decreto À. 1684

OCulos cop

profcriptum eft hoc opus , fed A. 1754

imata fldel

eius le&io decreto S. Congregationis

tlone p

rurfus permiffa

l!ïeformal

Flet-

32&,279&9*

f'eita s

VII) Fleurius.. pertexuit. hiftoriam

jua

eccleüafhcam a Chu&o nato. usque ad

annum

1417.

Tom. XX Poft tantí

yiri obitum.,, qui mc1d1t in.an. 1723. ,

t Baro«

eius.hiftoriam continuavit Claud. Faber,

Y afore

oratorii Presbyter., neque ftyli elegan-

| &Ctdee

fuerunt

tia,neque materiarum fele&tu , neque

ludlcu matumtate cüm Fleurio com-

üftoriam.

parandus

Neque dolendum effet mul-

confcri-

tum , fi Alexander- Carmelita excalcea-

pifcopus

mundo

tus, negotia oeconomica ordinis fui

curaffet porro , et continuationem hi«

( adtae

ftoriae Fleurianae alterx culdam reha

quiffet.

1Ca11US ,

DO&Oh

$. VII

gsque

Doctrina. Ecclefiaé. , et

faculo

Difciplina.

s od

contra

1.) Pro do&rina ecclefiae. deprehen-

o&rina

Eque

denda fat eft , in Trident. fynodi decreta Ecclefise,

1084

oculos.coniicere. "Apparebit illico dog-

mata fidei, quae ex inveterata tradi-

b

tione profitetur Rom. ecclefia , fuiffe

ationis

irreformabili defimtwne confirmata.

R2

hl-

ll

*9;,5:605&

1L) Indulgentiarüm "origimem', E

" eent

ufüm -paucis fic recenfemüs. Seculo

jbus. opem.

l Paulus apoftolus non poenari dun»

j concilan

taxat 'ecclefiafticam , fed illam potilfi«

bs,, aliaqi

inum-, quam inceftuotus Dro et'Crrgre

J Dei

sTo debebat, indulgenter remittit.

ho XH.

.ïü,*) Seculo I[, & lII Epifcopi in

hn [

jmo : JljsQ

perfecutione lapfis , ad preces, et librl-

los Martyrum , atque intuitu martyrii

lo anmo -

ab his fubeundi remiferunt íat magnam

ff Roma

partem poenitentiae ecclefiafticae. See

m Petri

leneraturi

culo 1V. Epifcopis adfertam, et iconfir-

matam effe poteítatem remittendi ali-

btatis atf

quid de. fatisfa&ionibus pro maiore,

rrzq:lrrgff

vél minore poenitentium difpofitione,

B

) Ufüc

apertum 'eft ex . antiquiffimis conciliis

C demum

NNicamo L cam. 12.

hf

£ap. 78.

?arthagïnezgþ II

Y)4

-1V.) Poftea labente feculo XI. Urbae

Wivert

$us H. in concilio Clermontano claífi«

pioe prof

cum ^ad bellim íacrum canens, ut

mfï.lg

fcribendi militis affatim foret, poeni»

dam D p

tentiam: ecclefiafticam remifit , feu ?ne

ribuenth

nc trilis

dzb(fzt omnibus , qm i?cram ha

dulgemä

tiam 1

h

u r sE

TCf

» &

tiam e(lent fecuturi

aut eam. fequen

N

tibus. opem. laturi

Imperatae infuper

nari di

ad conciliandam. Numinis gratiam. pre-

i potif

ces, aliaque id genus yia opera.

&t C

V.) Benique Bonifacius Vllle elapfo

'emi

feculo XHE. dedit indulgentias iubilares

gilco

pi l&

ni fontli. fervand: anno. quovis. cente»

s et ld.

f mo.: illisque earum copiam fecit , qui

tuart 'I'll

dico anno vere poenitentes , et con-

: magnam

fefi Romam: tenderent , Ss. apoftolo-

[cae, Se«

rum Petri et Pauli facra lipfana eoram

et confir4

veneraturt

At cum paucis daretur id

temdi alia

aetatis attingere, Clemens Vl. A.1342.

| (fal0f€

quinguagefimum annury lubilaeüm efíe

pofitiotey

iuffic

Ürbanus VE trigefimum. tetium ,

- coricilis]

ac demum Paulus ll:., et Sixtas. 1V.

wj II

yigefimuay. quintum fab. A. X47 .

VL) A. 1517. M. Eutherus poblicus

X Urbee

in univerfitate Wlttenbergenf" theolos

w duf

giae profeffor, eccafione mdulgcnüa-

rum A. r516. a Leone X. ad extruen«

ens , a

dam D. Petri Baüilicam pecunias con-

, p*

TL

tribuentibus: conceffarum , folenne ipfis

n mtilie

indulgentis bellum indixit, in Profefto

um

R3

QUi

$5 262 q9

"

omnium Sanéctorum 95. pofitiones cone

gondu

tra easdem Wittenbergenfis collegia-

[is pf

tae ecclefiae valvis affigendo. Si Lu-

fon u

therus in varios indulgentiaruín abufüs

fuetud

detonaffet , feciffet bene : nam

Bon;.

VIL) Contra indulgentiarum níniie-

Ww X

tatem , et Quaefiiarios , feu Stationariog

elt et

( Mendicantium quoddam genus, qui

apud

publicis in plateis ad populum declama-

quo u

bant, nefcio quas indulgentias vendis

Catui

tantes ) iam ante Lutherum A. 4261.

xandr

fynodus Moguntina

conqueéfta fuit

tra ,

Imo ipfo etiam Lutheri tempore 'hor-

Miffa

rendas indulgentiarum nundinationes

afcenf

in-ufu fuiffe, ex centum illis Nationis

jetuni

germanicae gravaminibus in comitiis

qu d

Norimbergenfibus A. 1522. confcriptis

difcimus. At enim, cum Lutherüs mox

If)

in ipfam earum valorem , ipfamque

Wt

eas largiendi ecclefiae poteftatem de-

Mif

bachatus effet ; "hinc concil, Trid. feff.

vitat

25. omnibus anathema dixit, qui eaf

fitat

aut imulier effe ad[erumt; wel eas concte

Mif

dendi im ecclefia. poteflatem. e[fe . megant.

ln qu

Servetur ergo ufus , et tollatur abufus,

Qu 263 «*

VHI) Liturgia Romana feculo XL. .

Ttiones cr

itus Ée-

hondum omnibus ecclefiae occidenta- (jefae,

S coleg

i. Silud

lis provinciis communis erat; hinc

um abufü]

non üna erat in Miffis.ágendis con-

fuetudo

Nam fuerunt dies , a Card

iaff]

Bona. l. 1. c. 18. dicti ZAliturgici , in qui-

1f titmje

bus non celebrabatur Miffa, cuiusmodi

QTO TOR

eft etiàmnum — Parajceve pafchatis , et

zenus, qui

1 declamae

apud Graecos Quadragefimae tempus,

l$ Veng

quo utuntur miffa Prae[anCificatorum.

À. 261

Caruit item apud Romanos, et Ale-

xandrinos thurgla dies fabbathi. Con-

t fuit

tra , confuetam fuit duas celebrare

pore lat

Miffas prima die [anuarii, in viglia

inationes

afcenfionis Dowiwr, in tribus diebus

s [Natioris

ieiuniorum poft Pentecoften , aliisque,

1. COmitil$

qui dies dicebantur Polyturgici

conicripa

erus mox

IX.) Statuit Alexander VII. , ut pres-

jpfatmque

byteri unam . tantum fingulis diebus

atem de

Miffam celebrarent ; excepto die Nati-

Trd. £f

vitatis dominicae.

Sed haec ipfa con-

qui [//)

ftitutio novo abufui anfam praebuit

u m

Miffae nimirum ébificiatae et trificiatae ;

T ngg/mt

jn quibus avari facerdotes, ut pro tno

R 4

facri-

$ 2164 «q9

facrificio plura ftipendia acciperent

gilis

plures Miffas diverfi generis v. g. de

yecol

folem

San&o , volivam, et- yro. profuntlis, unam.

poft aliam celebrarunt usque ad offer-

Y

torium; deinde ex ordine tot fecre-

Al

tas orationes. dicebant ,

quot Miffas

fede !

quebant àc una communione Peïa&a,

ttare

et femel recitato canone totidem col-

üt &

le&as. addebant

Has. Miff2s. detefta-

Quete

tur Petrus Cantor. cap. 29

inititi

X.) Communio generalis, five men-

quati

ftruus, populi ad. S. Synaxia. concur-- :

lav

fus a Jefuitis , approbante Paulo V.

tem

A. 1609. introduci ceptus :

quadra-

fedes

ginta vero horarum comprecatio a

feftar

Clemente VIIL inftituta eff

poris

.(S

XL) In. antiquieribus calendariis

À

- defideratur Fqïum SSS. Trinitatis , fec.

[5

Dies fefti.

XIV. infütutum a Joanne XXIL ;

fed

Sixt

ideo praecedentibus feculis non cole-

celel

batur SSS. Trinitatis feftivitas; quia

Mem

repetito Trifagio quotidie eam adora-

a P

mus.

Afferendum eft idem de fefto

vt

Corporis Chrifii , quod etü diebus fin-

patri

gulis

t 26 37

TCIDerent

gulis. immolamus , eiusque infütotio

$0 d

recolitur feria V. maioris hebdomadae;

(; unam

folemnioti tamen ritu celebratur ab A.

» ad offete

1264. ex Urbaor IV. decreto.

ot fécre«

XIL) A. 1697. Patres focietatis

t Mübas

féde Rom.. feftum Cordi; J.ESU impe-

? yerata

trare ftudebant ; congregatio rituum;

jdem o9.

ut eorum. votis faltem ex parte- an-

detefta

nueret, eius loco feftum 5 Vulnerum

mfhtulf eoquod. vulaera nil aliud fint;.

[ve tnetie

quam «itfum corpus Chrifti lancea et

. COniCu-

€lavis perforatum ;. fed cum Jefuitae

Paulo Y.

ternis vicibus [fupplicaffent , tandem

t

quadla-

fedes Rom. eorum votis annuit

&U

feftuns lhioc: prima die poft o&avam. cor-

poris Chrifti celebrari mdulüet

XIIL) Inter B. M. V. fefhvu:ates r6«

fendutus

jir , i

eentiores funt Conceptiowis , quam poft

Sixti IV. et Pii V. decreta folenniter

] ; fed

:|

celebrari praecepit Á.1708. Clemens XI.

op cole

Idem Pontifex folennitatem .S5. Ro[ar&i

HH qula

; ad0r2

a Pio V. inftitutam, pariter ob infignes

vi&orias À. 1716. & 1717. Deiparae

(e ello

patrocinio de Türcis reportatas , ad

us fite

unie

guis

W 266 «

univerfam ecclefiam extendit

Et.Ca-

u

lixtus IlL. . ad .DEgr.opem contra Tur-

feci

caa evecandam praecepit hora. meri-

]

diana pulfü aeris campani populum

[

ad orationem excitari

quo et mane

ob

et vefperi factum

Inde

natus eft

vil

gulfus Angelicus ab Alexandro VI. con-

p

firmatus , et Benedi&o XIII. indulgen-

tia 1ooc. dierum , ac femel in menfe

DN

, plenaria donatus A. 1724

tiü

XIV.) Ad difcliplinam inftaurandam

fur

multum conferunt aut inftitutae , aut

Ordines

Qu

Monaftici. reformatae religioforum faxmhae Infti-

dit

tuti,funt 1525.a F. Mat/zaro de .Baffi.

vo|

Capucini , fic di&i a caputio .capitis te-

qu

gumento togae .francifcanae affuto,

t

quod ipfum S. Francifcum geftaffe fe-

K

runt

Ordinem approbavit .Clemens

W

VII. 15

Ordo charitatis feu. de Mi-

fericordia a S. Joanne de Deo Eifpano

U

À. 1538.5 confirmatus a Pio V. A.1572

Coneresatio .Oratorii. debetur S. Phi-

iv

lippo Nerio Florentino A. 1575. Quae

fi nihil aliud fru&us tulifíet praeter

ü

eruü-

* 267 q9

lL .. Ft (h.

eruditifimum -Baronium , commodis

contra Tur-

feciffet fatis

hora me

XV.) Author Socictatis Je[u fuit Ig-

l populum

) &t mane

natius Loiola , poftquam ex vulnere in

lus eft

obfidione Pampelonenfi accepto con-

valuit:

Confirmata eft. haec focietas

0 V. co

primo viva voce a Pauïo Ill. 1539.,

indulger

À.

j menfe

A. 1543. per Bullam a ]uho BE.

1571. a Pio V. inter ordines mendicau-

tium adícripta

cüm omnium bono-

iaurandam

rum poffeffionem in domibus faltem ,

ütae , aut

quas aiebant, profeffjr a fe plene ab-

ie. nf ]

dicarent

Membra eius praeter tria

! (JE Bl![f

vota , ceteris ordinibus .communia,

capttis te

quartum de Ípeciali obedientia Pon-

e aflüto,

tifici

praeftanda. edere . imbebantur.

fiaffe fe

Kos folenni Buda Clemens XIV. A

Clemens

1773. 21. [ulü extinxit

y de J

XVL) Rigidiorem vivendi formarmi

Hilpamo

profeffa eft Monachorum S.; Benedi&i

Ausn

Congregatio L'erodunen[is in Lotharingia

$ Ph

confirmata À. 1604. a; Clemente VIIT

Quae

A. 1619. a Domno Defiderio Congrega-

prae j

tzo S JMauri in Gallis, quae hodie

a

180.

2468 A'

18o. Monafferia et.Prioratus comple«

]

Gitur , inftituta. eft, Non nulli vete-

18

ris difciplinae. monafticae. amantes. ]i-

Cip

terarum ftudia monachos dedecere ar-

MW

bitrabantur , eoquod a rerum divina-

nli

rum contemplatione mentem. avocent;

aut

Hos. inter primus erat Zrmaudus joh

ex

R

JBlouthillier de. Ranee Ciftercienfium , qui

dicumtur de la. Trapyc ,. reformator , i

fuo de "FMonachorum, officiis libro.

]uf

fus eft JMabilleniu: familiae fuae cauf-

fam notiffimo de fiudis mouaflicis libro.

defendere , quod et doüilfime exe-

€utus elt.

XVIL) Ut aliis enumerandis füpers

fedeam, vari prodierunt feculo XVII

Monialium: erdines , quibus: negotium

eft, muliebrem etiam fexum tum ia

literís , artibusque generi congruenti-

bus , tum maxime in pietate infti-

tuendi

Ita Salefianae virgines A. 1610.

ita- Urfuliuae A. 1611. , ita demum

g

congregatio Benedi&tina ,S. Scholalficae

À. 1618. ecclefiam. exornarunt

Noftro

*»

mDe

269 m lo

Cottple«

- XVIIL) Noftro autem 2evo ad .m

Jli vete«

xias non nulloüm Regum, et Prin-

antes ]i«

cipum petitienes Rora. Pontifici fa&as,

CEf6 at«

Monafteria vel in Nofocomia , et Or-

divina«

phanotrophia , vel alia id gemus loca

AVOCCNY,

aut iam Ífaete convería , aut íaitem

N

eorüum faündi , et redditus ia bonum

im, qui

Religionis , et patriase - convetrtentu

iLor i

9. . uf

É cäuf-'

U VE Oi G D.

a libro

K Q

—

x

-u

a/

b

^

C

y

65025

; üpet:

xls

12

AR

*

L 52)

o XVll.

n

VP

?

NA

2

um ii

E

o

d

DEP Y

;fuenti-

; jnfte

|.1610.

Jennurt

C

2

KRIEDLINGAE ,

o!d)(li[ü?

Tl'PIS IOSEPHI FRID. ULRICH.

oftté

».

[

— À Ó!ssuágÁÀá

—

WE m urdi A EE

»

W

|

|

VAUUPOGRENUER

DAGMEHES

ml

"A

v "'*"ä'ä—

«ï

*X

m d

ET

d. n

i

Y

:

J

eeu

!-

wlä'

[

f

7/

$

:

U

5

»n

"df

p

"

.

4

j

m

:

x

^

7

A

ä

*

f*

j

s

C

k

3

g

M

2

*

I)

f

P

x

/i

?

i

;ga

y

pf

*

at ?

4

H

ä

hs

IS.-

m

T

w .

s

ul

a

X

5

2

*x

y*

at

as

TA

A

X

:

ï*äæ N

D

P

m

B-

PS

Wa

m

E

E

ia

$X

at

AL

—

*

EE

^

?

.

p

Dee 7

-

3

3.

p

AX

m

QN

*

i o

1«

3 d.

p

w

E

AY

i *s

*

ird

du

v

"*

E

'Si'

A

hr

s 44

du

r*

::

12,'

p

E

m

Qæf

kyts*8

5

*

b

pb

E

)b us

35

X

)

»

p

3*

.

v

Saput

*5

d

*s

d-

T

W

ss

'i

;r

*

g

ä

v

3

H

d E

!

ts

iS.

F3

;1

A

?

w*

:

À

5

MÉ

As

Mi

120 cm

E

ITIONES

E

CRITIC

C AE

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

111

ia

HISTORIAM ECCLESIAE

ä

CHRISTIANAE UNIVERSAM

KO

-

E

quas

BH

SUB GRATIOSIS AUSPICIIS

r EE

ï

l.ä

REvERENDIssrMEI, PERII LUSTRIS,

AC ÁMPLISSIMI

DOMINI .DOMINI

GREGORH

12

P

E

I PRAESULIS

1!

q

C

1i

j

Imperwlzs Monaflerii. Zxifalten[i

llfS"mV /Kq

Te

10

A.b.D A "TMS.

FIGILANTISSIMI |826, &

Eruditorum tum

quaeftionibus , tum

Impugnationibus

Ber

propofuit

P. TIBERIUS S(HNFIDER

Benedictinus Zwifaltenfis .

15

JDefendentibus

RR. FFr. Franc. Salefio Widmann , e£

loan. Martino Rieger

eiusdem

Coenobii P1 ofeffis

Die 4

Ó

Septembri;

ANNO cIo I CC LXXXVII

d ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com