Gh689-3 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Notitiæ Ecclesiasticæ Pars Tertia Continens Omnes Hæreses, A Tempore Apostolorum Usque Ad Tempora Nostra, 3 E nE " erapt — m SETSONDTN a T — Mi T N CTPR i " F — - 3 CM a. Ü * Y » s i " ^ Is d Al UR DT u r J . ff a A - l. " ag N * s Y $ M. -- d i 8 E E l N —— 7 [ — bss " " L: ES At N p x NU NT af tes. j K 2 o E EE d LE r i sss E s t LULEDLLEEIEEUMI &A p d 7À * N p - d A d b — [* $ EE AT $ us pv EL ss - N12«4511905496 021 u R at N 38 "x d /N E N- - d N d N UB8 Tübingen - N NerZNS . MY n N À iv a A -u - r sees . VE " $ : u oX — z 2 Es — I — v b x - S at CW—NUA IT T a * t Lesr E E — O 2 XEG Vs E P. 3 3j 2 m FR P 2: ? T od at 3 PUR E N e EEE s l s M OT ERE HEUS EUNERN EL T TR KOTK w OE n 2 m M x jcossds s WUU Iu —cz E — — —— - Cs —— C2 — —uE -—— Eu —— z— m - DSEE —d2r-i ] z £ L e NOTITLE ECCLESIASTIC/E PARS TERTIA . LOTH/F ,—ih(/ 10 : CONTINENS OMNES HfERhSES À TEMPORE APOSTOLOR ggB E AD TEMPORA NOST RA ALMJE^* ,2? us CONGREGATHHU M AJORI ACADEMI C/E 2 BAMBERGENSI 7^ o ne SUB IITULO $ D. MARI/E V ANGELO SALUTAT/E IN STRENAM DATA ANNO M.DCC XIX BAMBERGAE , Typis Georgii Andrez Ccrtncr Keverendiffimi C apituli & Almoe Acad. Typog. —2 .2 V —— -X w —] — É E E - — — E (2 — s LR -l bj u o o REVERENDISSIMO ET CELSISSIMO S. R. T. PRINCIPI «4€ DOMINO D. FRIDERICO COA T OT UO UEL, ET AFOSTOLICZE SPIJTS GRATIA IMPER IALIS ECCLESIE BAM- BERGENSIS ET CATHEDRALIS HERBIP OLENSIS Ed5 AAUAEO, FRANCIA& ORIENTALIS DUCI SACRUE CZESAREJE REGLEQUE CATHO- LIC/E MAg TUALI INTIMO, ESTATIS CONSILIARIO S.R.I. PRO-CANCELLARIO, ALMZE CONGREG ATIONIS ACADEMICAZE MATORIS BAMBERGENSIS PR/EFECTO PRINCIPI AC DOMINO, DOMIiNO NOSTRO CLEAMENTISSIMO |C/ETERISQUE. i R everendiffimis , Excellen- tiflimis , Illuftriffimis , Per- illuftribus, perquam Gratio- fis, Ampliffimis , M aenifi- o cis, Eximiis, Admodüm R e- verendis , Confültiffimis , [/ Expertiffimis , Prudentif- hl 1mis , SpecGtatiffimis ä li & OrnatifTimis l üfii MAGISTRATIBUS ln ALM/E CONGREGATIONIS LL p ACADEMIC/E MAJORIS W. dj BAMBERGENSIS 1. I Wf DD. ASSISTENTIBUS, SECRETARIO, CONSULTORI- lh ll . BUuS, UTRIUSQUE STATUS r ECCLESIASTICI & SZECULARIS þl ] li E Ms Dicat , Dedicat , Confecrat Wa j i DI Sodalitas Academica : L Bambergenfis. L D.D. SODALES Cl MARIANL H ODn p ümRe Ü lm J T "mofrores Havefes de Seculo in Se- jj culum pullnlantes jam attigimus j T quidem Parte Primá NOTITUE ; ECCLESIASTICAE Znzo 172f. dat4 5 fed obiter duntaxak £$ pAucis, ut ]U JAltem rerum ordo manevet. INunc 4Au- N éem , ut , nulla pratermifi , etiam [rn- gulas , &9 panló fufihs ex ordime , dare- V 4HH5 , duo potifmum incitamento fue- j Yunl. Primum - quód ex bis folis ma- nifeftum frt , Eccleftam Romano - Catbo- TOR CA efée ilam inexpugnabilem a deoque TO veram CHRISTI £cclefraz ; de qua ip- N f? Matth. 16. v. 18. Zixit - Portz inferi . non przvalebunt adversüs eam. A40^ / O00do enim tot inter Her., efes Herefumd, Af enltus inmvitla etifíet ?. nift illa fuif- d ä » && qua JIETERNA VERITAS : " non -588 (0) $9- Alterum : quod ex non przvalebunt. ; iisdem Herefibus pev[? ÍCHum þf , ?uoder- nas Se&las aliud non effe , quam quo d- dam coagulumex evroribus antiquu jam audum proffigatis , fed ex putido [ito ci- ! gere , mnalevolorum Hominum ff'udio ve- Quid enim novi babent ? fafcitatis. £5 info- Damus igitur Harefes omnes , Ti lentioves certis quibusdam fignis , boc efr , i / Stellulis notatas. — .Addimius bis funoftas Á illas tragétdias ,. quas Saculo X VL & lh XVII. per omnem laté Europam dede- :jiMMM vunt recentiores. INec memorAbiles Lam l AMagnatum , quám Regionum converfu- fä j nes omittimus , quibus cerium facia- mus , per Harefes creviffe , minime ve- yo decreviffe Ecclefrasm DEL — Indicem M ï :2 denique À Iphabeticum addimus , ut pri- 'El pin 750 atim obtutu Lettor , quam qult , LU hi Haelin invenire po[ftt. Et quomiam 5a- l7 Cve Adamitz Here- NMP» £ulo Il Adamsi ; ij tici , Seculo autem LII. VI. eg XIV. Vi- T zi illi gloriofi , quos Divina Providen- Ti tia infano tumuliuantium Settariorum Vmn furori oppofuerat , per evrorem omi[ft hi i Junt , ideo illos adbuc Apponimus in fine ] ; l I / j A Saculorum. SECU- l qu -55 (1) 88f H A ZA 7 n pf ) m(wl'"- N SS E — P [ Wnqy l ; «O» ^ i 4 l l Mi DT d AA lil ln NSS N r , rl , 4 N 27772 2777 NS A v — z li ? f J ha 7 i /S/EC U : 4 li j - Ühebutes. Cleobius. Dofftbeus. Gortheus, !) (f Masbotheus, * Simon Magus..— Hymenaus. M:exander Erarius. — Pbileteus. * Cerzz Alà £hus. Diotrepbes. * Ebion. Menander. * Ni- Vi d il eolaus Antiochenus , 5 quo Nicalqitx. COU Hebutes , primus coepitturbare i fmav Ecclefiam, circa annum Chrifti 40. 1inimäpe- €ó quódad Epifcopatum , quem am- füta biverat, nonadmiffusfuiffet. Quis autem hic 7Zebuzer fuerit, & ex qua Patria, "r & qualem Harefim fparferit , de hoc altum 44f I apud Hiftoricos filentium eft. g. Cleobius , à quo Cleobisni , füb Domitio j J Nerone & Petro Apoftolo circa annum Do- h mini f 1. De hoc S. Ignatius in Epiftola ad Trulleis fic fcripfit: Fwgitezpfims mequiffimi I:rawfï!**' "Diaboli Nepotes , Theodorum c Cleobiun , df ui generant fruitum mortiferum, de quo, n fquizs guflaerit, moritur eterná morte. P Dofitbeus , à quo Dofrtbeani , genere fu- : $us , circaannum j 1. DehoceontraLuci- feria- u n $ 'HJERESES J FJH ferianos ita fcripfit S. Hieronymus : Do//tbeue i Ji j Samaritanorum Princeps Prophetas repudia- vit. Nimirum , tefte Philaftrio , aufüus eft di- lu Ü r cere, (olàm fecundüm carnem effe vivendum l t*ü)hlc in Lege Domini, necfperandam Refurretio- jl p nem, nec credendum effe Dei Spiritum, nec Angelum, nec Judicium. n Gorthaus , quo Gortbeasi, circa annum il $3.ctiam unus ex feptem primisHxereticis fuit, t quorum unusquisque pro fe certam Sectam st induxit adversüs Deum & adversüs Chriftum li [ i 4 7) ejus. at Masb. othbeus hquo Masbotbeni , circa an« JAULN numDominig$. Qualem Hzrefin docuerit, D n Hiftorici non habent, . Hoc folàm habent , J quód unus ex feptem illis Hereticis fuerit , qui j primó Ecclefiam Chrifti dilaceraverint. h * Simon Magus , in quodam Samariz vi. h €o, nomine G/£//os , natus , poftquam fuis rzxítigiis & magicis artibus , quas apprim& : n callebat , fibi$amaritanorum animos devinxií- ul fet, eb amentiz prorupit, ut palam diceret , L Sedà Philip- fe effe magnam Dei virtutem. i po, uno ex feptem Diaconis , Samariz przdi- l ij cante, & doGtrinam füam ftupendis prodigiis D ac miraculis confirmante , ad fidem Chrifti um converfüs , & cum aliisSamaritanis falutari la« — ! ! æli LU U vacro expiatus , Philippo fefeadjunxit. — At, [ i ] l l cüm vidiffet 5/7707 Magws , qubd admanuum , , li ' impofitionem Apoftolorum Petri & Joannis, |, 'qui Samariam mifli fuerant , SpiritusS. in Ba- 1 u prizatos Fideles illaberetur , eandem potefta- tem, " SZECULI 1. tem , quà Spiritum S. per manuum impofitio- TUs: Dj PIJM !t " nem, Apoftolorum inftar , dare poffet , facri- legh nundinationeab Apoftolis emere, & auri Q D anUSCR: argentíque pretio licitari attentavit. Unde [n o m W S. Petrus hzcadillum, uz habentur ACtor. m 8. V. 20. Pecunia tuAa Á Spritm t tecum in perditio- ! gem , quoniamdonum Dei exiflimáfli pecumiá j du - ofiaeYij .. .. . Penitentiam z'mq ueagc nb bac nequitia tun, C roga Deum , frfortà s qemsttatur tibi bac cogitatio cordis 1ui.. Non Certam Wi t5üs Gol refipuit tamen S/psoz A4agt,nec ad meliorem frugem fe recepit, quia ementitam dumtaxat pesnitentiam exhibuit. Quare difcedens ab Hf, Ottt t Apoftolis , ejurato Chriftianifino , caspit Infi- (idoonri m h tam Samaritanorum animis Apoftolicam do- "! rinam evellere, & arti ma gic€ operam im- if penfiàs dare , in qua adeà exc elluit , utomnes W — vaperetinftuporem. Relictà deinde Samari& W** warias Provincias peragravit, &,cüm Tyrum, p j Phoenices civitatem, perveniffet , He/zzam , Wi5 quaftuariam & publicam meretricem, fibi (o- n ciam adícivit ; quam & ubique fecum dein- initt -ceps circumduxit. Tandem poft peragratas &il Orientis Provincias Romam appulit ; qu&in n2 TIrbe faam doCtrinam propagavit, donecSan- vl us Petrus Apo(tolorum Princeps Romam im (* 2ngreffuüs larvam ei detraxic, & famam, quam n fibi, apud Populum nimis credulum, magicis jux ^. füis artibus comparaverat, confutavit, Tan- j dem , ut Neronituncimperanti & Populo Ro- gj mano magis illuderect, à malis Geniisin a£ra )iritusS-mE ! füblatus , fed ejusdem San&ti Petri precibus 1] p 2 praci- n HJERESES r H)W" ] &cipitatus periit , circa annum Domini 68. : rrores autem , quos diffeminabat fünt ifti : ig j. Jactabat fe Deurn effe coclo delapfüm : gt & quidem ad Judxos , ut Filium Dei, ad Sa- W Vuin) maritanos, ut Patrem; &ad Gentes , utSpi- j 1 &G"m ritum SanCum. 2. Suam Helenam mentis n sf fuz primum conceptum effe dictitabat, ma- trémqueomnium, per quam initio concepiífet "m Angelos, qui poftea mundum condidiffent. pe 3. Dicebat fe effe Chriftum , séque figuram Ir vii dumtaxat hominis affumpfiffe , quamvis nec [j verus effethomo , nec verum corpus haberet, H n nec vere , fed fiCté tantüm & fpecietenus in Ju- ujá ! ! dza paffusfuiffet, 4. Docebat Legem non à Deo, fedà finiftraquadam intelligentia latam fuiffe, f. Prophetis omnem fidemnegabat. .,l,f,z:ä. j 7 €. Suam fuíque fcorti, videlicec Helenz,ima- i n " ginem füis Difcipulis adorandam obtrudebat, bt i füb nomineJovis &Minervz. 7. Carnis re- n n furrectionem , & bonorum operum neceffita- temrejiciebat. Quo factum, ut ejus Difci- * ( tb pulinullo frceno coérciti impuné obfcoenis vo- luptatibus plenas laxarent habenas, & promi- tinln fcuum mulierum ufüm licitum effe putarent. W n L l T 7) T Denique S. Gregorius Nazianzenus OrAZ;one . d 44.ait: Simomem Magum excogitáffe trigin- ,. ta/EezeríeuDeos, Ex quibus patet 577202628 .. MAg. s fuiffe prodromum Harefiarchz Va- ; lentini & nonnullorumaliorum. Quinimó, n cüm adhuc viveret , jammultos Sectatores ha- itdf bebat Samariz & in variis Orbis, Nationibus, H bl?» * ' qui Smoniami dicebantur, i li Hynt- SJECULI f. $ n Dong Hymenaus ,. & Alexander Btrarius, & at ? Pbiletus , circa annum Chrifti $6. fa&i Apo- tlb delnh m Den li ftate & Heretici, multos à veritate abduxe- runt docentes , Re/mrrecfionem jam effe fa- of uj demm &am , & Circumcifronem Legémque veterem effe ref ituendam. De his S. Apoftolus Pau- r lus :. 7zzzoth. r. fic fcribit: Hoc Praceptuna lod 7 commendo tibi Fili Timothee fécundàm prace- 1 condida dentes imte Prophetias , ut milites in zllis bo. sigeft nam militiam : babens fidem ef:bonam con- um cientiam , quam quidam repellentes circaft- mutih g m naufragmverunt , ex quibus eff Hyme- MUl , epu s e$» M Iexamder , quos tradidi Satama , u£ AU ;f r a pom blafbemare. 'Hanc porró blaf- itil! ebemiam idem Apoftolus apertiüs explicat in gt 2. Timob. 2. V. 16. verbishis : Sexzmo eorunm Dd qprudeht &t Cancer ferpit , ex quibus eff Hymenaus et Pliletus, qui À weritate exciderunt , dicen- . Cs rumpet tes Refurreótionem e[fe faéfam , cw fabvertee rumt quoruudam fidem. ia *' Cerintbus , à quo Cerintbiami , circa ii annum Domini 69. peffimis moribus affuetus , 15 & PWH tandem Hzreticus factus, fequentes errores Áf p divulgavit. 1. Deum non effe Conditorem qus Orf mundi, 2. JEsum Fabricatoris Orbis effe Fi- ält uf lium & merum hominem ex carnali Jofephi & u " Mariz confortio natum, in quem Chriftus , id f jj eft, SpiritusS. ab ea principalitate , quz eft fa- , U per omnia, in Columbz fpecie ad Jordanem ,Seäl(üfö defcendiffet. Unde inferebat, JEsum quidem jj natum, baptizatum, paffum , mortuum , d ad vitam fyiffe excitatum , fed Chriftum , qui n('l A j in € HJERESES j n in JEsurn, dum baptizaretur , illapfus eft, insa y affibilem , rnortísque penitüs expertem fuif- E i W i T fe, afferebat. 4, ACta Apoftolorum & Evan- ) gelia rejiciebat , excepto tamen Evangelio Y CJmSI S. Matthzi , quod eá parte , quà JEsus ex Vir- | ginenatus dicitur, mutilavit. 4. Legem Mo- V um faicam nonà Deo , fed à Fabricatorelatam eí- a hn fe dicebat , eam tamen cum Evarigelio Mat- thzi neceffarió obfervandam effe , ut quis fa- um lutem confequeretur. $. Circumcifionenmx Qi:frg quoque üfcipiendam urgebat. — Qua decaufa f !) Mu explodebat Epiftolas Pauli , quód paffim in il- lis aflerat, & inculcet , Chriftum nihilillis pro- Tj futurum , qui admitterent Circumcifionem. )Qæ WT 6. Fal(àsrevelationes, qua(iab Angelo fibi fa- j Ctas, pratendebat. 7. Commentus eft mil- Mangn | WH h lenarium quoddam Regnum Chrifti in terris | poft Refürre&ionem Juftorum, & mille anros LL QT ante Judicium univerfale, in quo millenario Regno Chriftiinterrisjufti per mille annos il uj licitis carnis cupiditatibus & obfcoenis illece- nn /e T bris indu]gerent. Propter hoc millenarium W i Regnum ejus Se&tatores Cb///aff« feu Mille- l! 1 futt zariinominabantur. $. Volebat Hierofo- lymam rezdificari , templum reftaurari , Prz. | V 4 h cepta Legis Mofüicz fervari, Sacrificia & vi- ( [fgm €imas fecundüm eandem Legem immolari. lil Cujus Nationis & Generis Cerzzzbus fuerit, *l jj nullà Hiftorià fatis proditum e(t, Videturta- Aj ol men fuiffe Judzus, & ex eorum numero, qui, TU uti eft in Actis Apoftolorum c. 15. V. 1. De- n Jcendentes de Tudaa docebamt. FrBtres , nifá eIrcum- S$/ECUI 1. F eircumcidamini Jeeuudum morem Moiffs, mom T etef?is [alvari. Ylud tamen ex Traditione ttem fl $. Polycarpi Smyrnenfis E»ifcopi apudS. Ire- m nzum A. 3. Adversus bare[es c. 3. certum eft, Dyd quod cozvus fuerit S. Joanni Evangelittz, Wuser Vi Nam, cüm S. Joannes aliquando veniffet ad Af Mo balneum , &ibi Ceriz£busm vidiflect ,continuà tamd pedem retulit, & dixit : Fwgamus binc, ne t a Galneum , in quo Cerinthus veritatis inimi- :,utquisf- €u5 morAtur , [Ubitó comcidens nos opprimat. Vl Diotrephbes , lonat idem , quod zz/z//uf , udec five decor zm[azus, VixittemporeNeronis & xlm i d S. Petri, infaniitque contra Ecclefiam Dei cir- Vspre €2annum7Q. GContrahuncícripfit S. Joannes mtlionet. Evangelifta in iffola fua 3.'v. 9. hzc verbaz ofb écripft/fem for[am Eccleffa , fed is, qui amat j w diml rimatum gerere inei , Diotrephes ,monrece- n tes pH nos.. Propter boc , ff venero , commonebe nileanmos €jus opera , que fecit , verbis maliguis gar- ymleuc? viens 12 mos , C quaft non ea ifH fufficiant , ne- lans? que ipfe fufcipit Fratres , e$ eos , qui fafcipi- muilct unt , probibet , ef- de Ecclefía ejicit. Accufat ilhriut igitur S. Joannes in eo Hzrefim, linguz petu- f lantiam , ambitionem , inhumanitatem , &ty- t Eierl rannideminFratres. Hozrefisenimerat, do- ml cerenon füfcipiendos , fed rejiciendos effe Pe- Ya regrinos , Fideles (cilicec, quos Fratres nomi- yinmi nat S, Joannes. ib * Ebion,hquo Ebionit4,circaannum Do- vuort mini 80. imperante Tiberio & fummum Pon- Jmtm'qm' tificatum tenente Anacleto, docuit y. Cir- cumcifionem efle retinendam , uti & czteros | M ,W J ) À 4 YLegis W- HJERESES 1 L [ m .*o; *;wn'ü ! Legis Mofaict ritus unà cum Evangelio. Chriftum fuiffe merum Hominem ex Mariz & j [o) "m fephi conjugio prognatum , ipsáómqueante N ariam extitiíTe, 3. Solum admittebant E- Wl n vangeliumS. Matthzi , mutilatum tamen quó chu adAvos & Pro-Avos Chrifli, &c. 4. Myfte- Md d tia quot annis, in Pafchate nimirum , in pane ii / p azymo & mera aqua peragebant. y. Prater " Dominicum diem etiam Sabbathum celebras ii bant. ContrahosS.Paulus acriter depugna- que,quä bat , uti habetur in Epiftolaad Galatas. c. z. v. r.omiazh:: putat I.C06. $. V.I. Caterüm E/ioz linguá Heb- taicá Zezdicum fonat, Et, U 1i6d Hebrzus , lol ex Hebrzo Chriftianus, ex c vhitl hriftiano Apo- ftata fa&tus fuerit , ex ipfius do&rina fatis ma« d fiifeftum eft, hu Menander Simonis Magi Difcipulus fuit ; p Á genere Samaritanus , & in Vico Caparatenfi ortus. Circaannum Domini 80. fequentia Trind ] aíferuit. r. Mundum factü fuiffe ab Angelis. 2. Angelos nullo modo vinei poffe ab homi- J nibus, quàm perartis cujusdam magicz difci- ln plinam. 3. Chriftum sonfuiffe verum homi- fan nem. 4. Se Mundi Salvatorem deftinatum [ efie: adeó quidem , utomnes falvari cupien- Qt(in tes in füo nomine voluerit baptizari, Permul- n ta etiam alia ejusmodi figmenta compofuit, 4 i gems.' vendidítque. De quo fic dicit $. Ignatius in frii Epiftola ad Trulleif: Fugzte Menandrum Ua totamcollect ronem malienitath ejm. * tüft Aicolaus Antiochenus , à quo Nicolaita, lj Fuit unus é feptem circa annum Domini 8 3 i Diaco- E fumpr,ä SJECULI I. » ln a Diaconis , qui cam Stephano in minifterium lg viduarum ele&ifünt. Hic, cümab Apoftolis MYQVesnte de zelotypia uxoris , quàm plané venuftara Mtehn t habebat , increparetur , ut de hacre feimmu- 1men quö nem faceret , uxorem in publicum produxit, ! 4' Myü(p dicens , ei nuberet, quisquis vellet: coatra Thinpane illud preceptum Ddmini: ,Q«os Deus cozjun- footer xit, bomo non feparet. Ex quo occafionem n fümpsére alii, credendi , licitum effe unicui- ïtcrdepugn j que , quá vellet foeminà uti: unde Ico/azre lt 14 nominabantur tales , errátque error illorum lpH nontam circa Fidem quàm circa mores : quod Dhent, fatis colligitur ex Apocalypf. . 2. v. 6, ubi De- t At us laudat Angelum Ecclefiz Ephefi , eó quód v ttte odio habeat /acZa Nicolaitarum. &v. 14.lo- quens Deus Angelo Pergami , ait: 5e2 babeo yuhsfüt ndvuersus te pauca , quia babes illic tenentes tl doc£rinam Balaam , qui docebat Balac mitte- , at ve fLaudalum cor am filiis I[T ael , edere e& for - ibingo sicari: itA habes Ci 12 1enentes dotirinom fedbhoni AVicolaitarum. yali Promifcuam igitur libidinem permittebant v otti« primi Nicolaite, quod Nicolaus Diaconus mi- nimé intendebat. Unde illum meritó excu- dufinatur vi t fànt Clemens Alexandrinus Z, 2. €?: 3. froma- j Pemi £um. Eulebius Z. 3. bzffor. Eccl. c.2 9. & Theo- eul doretus Z. 3. Herezicarum fabularum.c. 23. fcribüntque, fe&tarios illos f/2//0 zemize nun- ] mtiu!'ü,l vfaimW cupatos fuiffe Nicolaitas : quamvis cetero- quin fateantur, ex quibusdam geftis dictisve Nicolai Diaconi cudendz hzreíeos pretex- f] X't/fäl'flu M jl tum fumpfiffe Nicolaitas. Praterea licitum Di* [« 9(0 146 HUERESES effe dicebant vefci idolodytis. TIos & alios " hujusSgculi primi Hereticos confutabant ip- , j r jl j fimet Apoftoli, & quàm maximé S. Petrus & ncupi! S. Joannes Evangelifta, l (fykïi&fn l ; æä,-jnfm S/ECULUM II lm&- * saturninus. Bafttides. * Gnoflici. * Cara gY porates. , Chiliafle. AquilaPonticut. Na- zAY . Cer don. Valentizus. Ptolomeufz- Pt i Secundus. Baffaus. Colorbofus. Heracleo, Marcus. * Marciem. Cainnni. Mrchontici, ! i tc:;iif!ff Bardefanes. Harmonius. . Tatianus. Seve- | W , vus. * Encratite. Apelles. Alozi féw Alo- IABL..rrotyrit&, Afcodrogite. * Montae o gl s. * Cataphryce. Pepuzita feu Quintil- diami. Flerinus et: Blaflus. * Pafchatita fem !xr,simzc uAntuordecimani. Theodotiom. * ddam- iil taut gnami. Smmpfcor vel Elcefej. Symmachus. [ L2/771772 Valefrt. -ngeliei, 2dpoffolici. Ophiza. $e- h( - [j i, -dturniuus patrià Anticchenus, X ht $ quo Saurniani Haxretici. Virus Df fus doctrinz , uti Author eft Phila- TT &rius, à Simone Mago & ejusdem Difcipulo rir Menandro haufit, turpitudinémque fimonia- eam in Syria inflauravit , circa annum rt18. J Docebant autem Saturniani tefte Tertulliano i Bib.de barefibus. 1. Solos feptem Angeles LLj J fg mundum feciffe prater confcientiam Dei Pa- Wif tris. . Diftareautem Angelos'à virtute illa fa- giim perna , à qua dieunt lumen fuiffe demiflum , t d quo fl S/ECULI 1I. 11 dog U. quoó mundus ifte, quemafferunt per ordinem Angelis divifüm , illuminaretur. Cujus lu- minis eoncupiícentià addu&i Angeli, ejus vir- £utis videndx maximo defiderio tenebantur, J Sedtatim in cxlum conícendit, & ab eo re- VATV ceptum eft. Videntesitaque Angeli , feaffc- qui non poffe , quod maximé optabant, dixe- li, . yurtad invicem : Faciamus hominem fecun- Pinyy; düm imaginem & (imilitudinem noftram. Qui, - Bd At cüm fa&us effec, tantz imbecillitatis & impo- W. n tentiz inventus eft, utineo vitafüb(iftere non j f d- poífet. Quod videns virtus illa füperna, in * Mitfge eum immifit fcintillam, qug illum erexit, & viverefecit, Ideóque illi (cintillz non mino- ! Qtintf!- rem virtutem tribuunt quàm Deo. Plures i ejusmodi fabulas comminifcentes foedé dila- * AMne a, cerabant Evangelium Chrifti, àt fcribit S.Hie. ronymus adversüs Luciferianos. 4. Dice- ii bant, Chriftum modo umbratili tantüm ap- paruiffe, & non veram carnem animámque hominis affumpfiffe, atque ita omnem ceeo- j Vs nomiam myfterii Salvatoris compleviffe, 3. -D Cum fuo Magiftro Simone Mago promifcuum Dd fceminarum ufum licitum effe dicebant. x mon Bafilides , patrià Alexandrinus, à quo B- um 1 fflidiauiWwretici, circaannum 124. Vir fuit ] acutiffimi ingenii ; adeó quidem , ut viginti n MW tria voluminaàfe confectareliquerit. Dehoc n Gloffa fuper profationes Evangelii Lucz di- t (j ! cit: Hunc Ba(ilidem & Apellem füb nomine f i, 'Ihome & Matthiz & aliorum Apoftolorum qüO Nimirum x. Negabat multa fal.fä feripfiffc, eum IZ HJERESES 1 Hgmmlm | cum Judzis Chriftum paffum ac crucifixum j D fuiffe , eius veró loco Simonem Cyrenzum, j 2. Avertebat fideles à martyrio , dicens, tem- wm n pere perfecutionis negare Chriftum, crimen i noneffe, 3. CumSaduczis, Simone Mago, [ iA Hymenxo & Phileto negavit fore carnis re- i Ü furrectionem. 4. Docuit virginitatem non m effe majoris meriti, quàm conjugium. j. E- *GWä piftolas ad Timotheum & Titum rejiciebat, m,qum &t Tertullianus Z, $.in Marcionem habet. 6. l 5. Hieronimus inlibrum Amos (cribens, hxc ] V addit: Bafilides omnipotentem Deum por- Á r h tentofo nomine appellat , eümque dicitin folis d circulo contineri, Idem adversüs Luciferia- nosficfcribit: Bafilides füummum Deum, Ab- iil At raxas cum trecentis fexaginta quinque editio- 'latm nibuscommentatus eft. 7. IrenzuscumTer. Irimy tullianoafferit, Bafilideminter cztera delira- t menta habere, Chriftumnon à Deo , quicre- $n ;I I avit omnia, fed ab Abraxas in phantafmate , nonin fubftantia cárnis miffum fuiffe. $9. Cüm i, m in ZKeyptum veniflet, ait Philaftrius , doce- batdeinnato & folo Deo natum fuiffe íntelle- atl €um , de intelle&tu verbum, de verbo fen- yati r fam, defenfu autem & virtute fapientiam , de War virtute & fapientiaPrincipatus , & poteftates, ' j m & Angclosfactosdiverfos, Ipíienim Angeli, inquit, fecerunt primum coclum : poft hos Qitit h]^ alii Angeli fecandiüm coelum creárunt, & ita alii ex aliis prolati fecerunt tertium coelum , BU (f sicque tandem fecundüm ordinem & alii tre- centos fexaginta quinque coelos condiderunt, M 9, Ho- S/ECULI IK 13 9. Hominem ab Angelis factum effe commi- tf niícitur. vJrtu, Dominum quoque verum omnipo- VC tj tentem audet Angelum dicere, qui genus Ju- l, trmn dxornm in hzreditatem accepiffet , eósque eduxiffec de cerra ZEgypti, De hoc Bafilide uoneMago, TW $. Ignatius ad Trulleisficfcripfit: Fzgzre Ba- Itltm non fllidem ( totam coleciionem. indignitatis ;mml ïl El apfeus. rb * Guoflici , ficdi&ià Cognitione &Scien- tia, quam hi prz czterisjactabant. LHerum n hubg, 6 bns, t Authorem alii Bafilidem alii Valentinum fuif- fejvolunt. Sed Irenzus //b. r.adversus Hz- Deum poh dl refes c. 24. eorum Principem Carpocratem adíftruit. Atque huic omnino credendum Tunferii« un, A. eft, quia illorum ztati vicinior fuit. Emer- ferunt autem circa annum Dfii 139. 'am queeditio- um Tet fuerunt turpgs , ut cüm ab aliis per diverías terrarum partes aliter atque aliter nominaren. d Q,qudt tur, nonnullieos BorZorz£4s vocitarent , hoc eit, cemofos; utiqne ob nimiamillam turpitu- vt j, t Om dinem , quam in ipfis adeó fuis facris exercere dicebantur. Nampromifcuum mulierum u- js, d fum & libidinum furias in fexus & in corpora ffindle permittebant : eóque impietatis devenit fa- verto f m crilega eorum temeritas, ut infantalum recens hnatum rminutim jn mortario contunderent, vt st pipere, melle, & aromatibus condirent, eó- que in modum cibi Euchariftici vefcerentur. g Hos hzreticos prznotabat S. Paulus , fcri- ,r'unü'z bens r. sd. Tzmotb. c. 6. v. 20. ihis verbis : m O Timothee ! depofitum cuflodi, devitans pro- i f"nas vokm novitates , d oppo[ftiones f'alfs lt 2072 L 14 HJERESES mominit [cjentie, quam quidam promitten- In hac fabula- i ! B(l::w 265 , eirca fidem exciderunt. u lu rum & genealogiarum fcientia, quam hac in i ,ni Epiftola meritó carpit Apoftolus, toti verfa- bantur Gnoftici. — Quippe , qui ZEozse feu Deorum Syzigias , hoc eft , conjugationes in "a t iij W Deitate fingebant , quorum alii aliorum fobo- v les effent , quorümque poftremus mundi ifti- Hincdicebant z. m us afpectabilis opifex eflet Conditorem hujus mundi non e(fe Deum , fed lm p nomen Dei fibi arrogaffe , eümque Judzis de- l | diffe Legem , & Prophetis adfpiráfle, 4. Pa- gmm trem , ut ejus imperium fübverteret, mififfe At sl Jesuu SALvATOREM Cuusrun, qui Teftamen- ä TU tum aliud cum EleGtis (anciret. 3. Negabant TTl V f ]: Chriftum veram carnem accepiffe , & de Ma- d ] | ria natum , fed per Mariam dumtaxat oftenfum Wt D) fuiffe, 4. Carnis refürredtiofiem & (ecutu- .'sil,ukuiïfx rum judicium inficiabantur , ut tantó liberiüs m in omne flagitium ruerent , quantó minüs poe- LU ! hi nam propter illud infligendam crederent. $. Libros pené innumeros füb ementitis nomini- niün ml bus obtrudebant. Videlicet Evangelia Evz, Salomes, Petri, Jacobi , fecundüm Hebrxos, Ü Ti fecundüm E£gyptios , Conciones Petri & Pau- & li, item libros de infantia Salvatoris, Norex i uxoris:No€mi, Prophetias Pachor , feu Bar- ( coph, Cham, Zoroafítris, Hydaípis, Oftra. lii W nis, Orphzi, & aliorum. Atque hi erant D) (f fpurciffimi illi Gnoftici, propter quos primi u Chriftianitammalé audiebant apud Gentiles , LU 4l uti referunt Irengus //£. 1. €, 24. Eufebius Zib, PT 4.HI.FW'. Ril j S/ECULI II 1177 13 at h. 4. Hiffor . Eccl. c. 7. & $. Epiphanius Hereft 27: Qu licin Sed hzc eft aftutia Diaboli, ut veram Chri- ROE ftianorum Religionem exofam faciat , pronos Znypy f inmalum Chriftianos corrumpit. It * CarpocrAtes , Pater , uti jam diximus , lm ab Gueflicorum — Circa annum 139. docuit. 1. Tradi Chriítum non ex Maria Virgine, fed ex femine Vg r, Jofeph purum hominem natum ; virum qui- n d dem bonum & fanctum , cujus anima poft cru- Vr cifixum corpus in coelum fit recepta, caro au- rä&- :- P l' teminterrisrelida. Nam opinabatur folüm ^tt, ml animi non autem carnis falutem fieri, ut Au« iTelmty. thor eft PbZaff rias cum Tertulliazo. 2. Mun- Nibut dum non effe creatumà Deo, fed ab Angelis. N 3. Totum vetus Teftamentum rejiciebat : De atoftenfün quare dicitgloffa Levit. 13. Izcorpore lepram v Meeuto gtrit . qui Eccleffa detrahit , ficut. Carpocras n fber tiani ,qui uegntnt carnirefurrect ionem. Coe- teros errores in Gnofticis jam habemus. $e- Uninisye m f €tz hujus focia , imó inventrix fuiffe traditue ( mnt ÍecundümS. Auguftinum quzdam Marcellina, angclizEvæ, quz colebat imagines JEsu, Pauli, Homert,; & Pythagorz, cas adorans & iisofferens in- cenfüm. De Carpocrate fic fcribit Nicepho- ib J Mi rus //b. 4. Hifl, Ecclefiafl.c. 2. Carpocratem vequalem fuiffe Bafilidi , tradit Irenzus , & eo- g, l ij 0 rum, qui Gz0fP;ci appellantur , Authorem & Ducem facit : quem non puduit artem magi- ve D - qui pn'ml cam propalam exercere, quam Pater ejus Si- mon clam & fübdolé profeffus fuerat, — Glo- gt t i tiam is aucupabatur, & fefe efferebat artibus amgoe hHi f cgrioüs , per €os , quos ipf& conficiebat reg x 16 HJERESES res per fomniorum vifiones & per affeffores qum fs Dxmones. Dobebat quoque eos debere om- nem perpetrare turpitudinem, qui ad perfe- /;Jll'ku Pw €tionem arcanorum facrorum fuorum vellent (s ervenire: neque fieri poffe, ut quisquam gt fi,:fl [ effugeret eos , qui mundi Principes apud ipfos appellarentur , nifiinfandis omnibus fceditati- T bus fatisfeciffet, aol * Ghiliafl s cum Cerintbianis , de quibus al füpra in Seculo primo, fe&am penecommu- Á W tüy? nem habebant. Nominabantur autem C/z- P l j liaft«, hoc eft, AMillezarii ideó , quód dice- n rent , poft Refurrectionem foremille annos , quibus hic interris San&ti cum Chrifto corpo- wj raliter epularentur. Emerferuntcirca annum l D ) 130. Author corum fuit Pa772* Antiítes Hi- l í .'fjrelhginu erapolitanus , S, Joannis Auditor , üt inquit I Irenzus, & Policarpi Sodalis. Sed qui, utij| j N Nicephorus/ 3. c. 2e. Ecc£. Hifforia habet, ig- n norans promiffiones arcano quodam myfterío M l J effe editas, has craffiüs acceperit: quippe; i Y qui mente acri non fuerit, id quod conjicere ng in licectex ejusoratione. |Alii tamen hujus fectz Authorem fuiffe volunt Nepotem, Epifcopum *: 3j cujusdam Urbis in JEgypto circa annum 270. W HictefteEufebio /. 7. c. 24. intellectu Judaico fentiebat de futuris promiffionibus , eásque Epicureo more corporaliter exhibendas do- J cebat, & mille annis in libidine & voluptate h (It eorporali hic fanctosin terrisregnaturos cum iyj Chriíto. Probare hzc conabatur ex Apoca- Wl jr] lypfi , Joannis ; de qua ctiam libellos edi- UT lt dit; SIECULEJE r7 Mmqie qui continebant hujusmodi interpreta- SO m iones. Id Türm d "4quila , Ponticus genere , ex Paganifio ad Chriftianifmum converfus tandem £ézozis L Qusqu fe&tam , de qua fupra in Szculo 1. amplexatus Sipudify uf eft, circa annum 132. De quo ficfcribit Epi- Ul phanius //b. de Mez/aris c& Ponderibus: Cüm àprimo fuo habitu non difcederet, &creden- iitqlu do videlicet vanz Aftrologie , quam exactà at edo&us erat , fed quotidie pofitionem nativi- at ( tatis füze fpectaret , redargutiisque à Do&ori- u bus & increpatus eá gratia , fenon corrigeret, Tlegon, Íed potiüs contentiosé fe illis opponeret , & ilo o non confiftentia confirmaret, fatum videlicet droramun & narrationes de fe ipfo, expulfus eft ab Ec- inifes clefia velut inutilis ad falutem. Ex quo facto , ii amarulentiam, velut ignominiá affectus, men- g, teconcepit, &ad emulationem elatus eft , & j abnegato Chriftianifino , ipfiüsque vità, pro- hmoylt: E Atque felytusfit, & cireumciditur Judsus. tt: Qu* tunc laboriofo ftudio tradidit fe ipfum ad di- nl n Íícendam linguam Hebrazorum. lUbi veró hanc fummé didiciffet , interpretatus eft , non rectá us i ratione ufüs , fed quóaliqua ex receptis libris um t perverteret, irruens in feptuaginta duorum ii interpretationem , ut teftimonia de Chrifto in ys, 6f Scripturis prolata aliter ederet, propter con. hiben dud fufionem , quam füftinuit. Hucufque de ver. j ] 1 bo ad verburn Epiphanius. Voluit autem A- qitu il in quila Ponticus Chriftum natum effede Jofeph. Unde illud Ifaiz 7, v. 14.. Eece ! Prgo comcz- a ; f VL Biet, itainterpretatus eft . Ecee ! jwveneuln i j 1f5 18 HJERESES.: w yam is ventre concipiet ci pariet Filium. t illa Wi 1 1] verbaibidem : Pariert Filium , e$» nomen ejus us Y Eianuel, Give mobifcum Deus : (icinterpreta- (WUO l tuseít: Ef omen ejus potems cum bominibus. Nempe Prophetam quidem potentem , fed n 7 V M non DeiFilium effe docebar Apoftata ille. i n Nazars&i, tefte Auguftino & Philaftrio li 1 Brixienfi Epifcopo , /;b. de bereftbus, & Naza- m d reth, ubi Chriftus conceptus fuerat, nomen Y ii habent. Prodiiffe videntur circaannum 155. Il.qu J ul -Quo Authore, id nullusScriptorum prodidit, ]i il Nififorteilliipi Pharifzifuerint, qui, utiha- betur in AGtis Apoftolorum c. 15. v. 1. De- feendentes de- fudaa Antiotbiam , docebant Fratres , quia nift circumcidamini [ecundum legem Moifis , nom poteffis [alvari, Nam et- Q : ('.l!;:. fi Nazarzi Chriftum effe Filium Dei confite- gentur, afferebant tamenlegem veterem jux- ta omnia füa precepta, una cumLege nova, efle fervandam. Hinc dicebant. I. Chrifti [ fidem (ine operibus Legis non füfficere ad falu- ya,ly JUVEI tem. a. Circumcifionem &Sabbathum cum omnibus folennitatibus obíervabant. 3. Pa- ROM i : J tres quidem in quinque libris Moyfis defcri. f ptos ufíque ad Moyfen, fcilicet Adam, Seth, Enoch, Mathufala, Noe, Abraham , Ifaac, &c, admiferunt, minimé autem ipíos quin- | L uelibros Moyíis; dicentes. quódetfi Moy- í € Tng slegemà Deo accepiffet , eam tamen, qux circumfertur , eífe aliam confictam. lnde | nec victimas mactabant, neccarnibus veíce- bagtur, 4. Carnaliter vivebant, omnémque MY " joftifi- SJECULI I. 19 lim, v jultificationem in carnali obfervantia colloca- "flomq,u tam habebant, $. Crines nutriebantin capite, putdfites , omnem virtutem juftitiz confiftere lcintcrpr(u Witn]. in eo , quód Nazarei vocarentur cum Sam- Íone. Ktnttm, f 1tlle Cerdon , & quo Cerdoniani. Magus fuit ABulr & (imul hzreticus , circa annum 144. — Hic hn Ya flaruit r, Duos Deos; alterum juftum , in- Wtt,tme juftum alterum, à quibus mala & bona omnia GA U] provenireconfitebatur, 2. Docuit Chriftum neque natum ex muliere , nec habuiffe car- Yml Qui, i nem ,neque veré mortuurm , neque quidquam f n paffum, fed paffionem íimulaffe. 3. Legem », d Veterem malam effe, & à malo principio pro- 2 cedere. 4, Totum Vetus Tefítamentum & omnia Evangelia , przter Evangelium S. Lu- ; Nnt . Deiconft cz rejiciebat, Atque hos fuoserroresfparfit «tiam per ipfam Urbem Romanam. Eum vtj deindc fecuti fant Marcion & Manichzi. Yugenot . 1. r * Falentinus ,«A quo FAlentiuiani , Egy- ptius, Pythagorg potius quàm Chrifti Secta- fl Jbathumcu tor circa annum 1$0. Vir fuit ingeniofüs & hi, ) o eloqueos , fed vanz glorie pereupidus. — Ait enim Tertullianus //£, 4. coztra Valemtimiamos fofs q A E £. 4. eum à Religione defciviffe, quód ipfi in Epifcopatu Przlatus alius fuiffet. Cuüm Phi- 'aham ! lþ* 1 lofophus Platonicus effet, multa ex impuris emiphi t i Gnofticorumlaeunis, ex Platone, imó & ex Grecorum Poetarum, maximé veró Hefiodi, yunti tw fabulis derivavit in rem fuam. UInde confla- du UW 1 .vit doctrinze monftrum tale, quod nec ad yn '!fl Chriflianum, nec sVMb hominem eft. Nam 1. l; p [ B a ftatuit E ) HUERESES 20 ,agþ'miuf ftatuittriginta ZEozes,hoc eft,fecula feu Deos, ;mmmcdï* jui Divinitatis plenitudinem con(titu ebpant. ; Ti TU 3. Principem five primum illorum ZE02272 , five Deorum vocabat 245y/[u vel Prof'unda , j '&iïdunc cui unam veluti conjugemadjungebat, quàm Sigen , id eft , S/Ientium ,,velalionomine per- g il yn ceptionemappellabat. 3. Dicebar, quód ex :MW [ duobus primis illis ZEozzDus , feu ex Profundo g & Sileztio eius conjuge produ&ti (int duo alii N VEozes , videlicet Nus feu Imtelleif us & Ale- TU d hia ,ideft, Feritas , quam dicebat effe So- m hi n forem Iz. Atque hzc eft prima ZEozsz qua- ternitas, 4. Docebat, quód ille z effet pri- j f M imogenitus filius primi ZEozis , isque folus, ex- clufis aliis ZEozzbzs , poffet cognofcere pri- yl ls " inum 4Eozem, feu Profuudum , à quo ipfe AU produétus fuerat. j. Ex Nus & M/etbia, hoc D À elt ex Ietellecf u & ex Veritate duos alios ZEo- Wi n zes profluxiffe, videlicet Ferbum & Pitum : Ex Jerbo &Vit4 autem duos alios proditffe ZEo- hut, À d $: , nimirum Homizem & Ecclefram. H«c eft altera ZEozuz quaternitas, quz alteri fupe- 1] TUj (U riori quaternitati jun&tzefficit Ogdoadem Va- lentinianam , feu numerum octo Deorum, h quibus alios viginti duos 4£ezez , feu Deos ad- jungebat , uttota Divinitatis plenitudo trigin- ta /EKozum , (ceu Deorum numero completa & | li J integrafübfifteret, Hinc /2/eszzzus ex Verbo [ qw & FVit4 Decadem ZEozum ortam effe cofnini- ii fcebatur : ex hoinine autem & ex Ecclefia duo- "Uf decim alios ZEozes progenitos fuiffe ajebat : & ^g eromaA , feu plenitu- n '€x his triginta onniþus j dinem SJECULI H. La AR dinem Divinitatis conflatam efTe fabulabatur. tonfttu ( Quocirca meritó Tertullianus huic Hawefiar- | OLU g chz exprobrat , quód z/que 4d Trisimta fEo- df num futusexamen Divinitatus effuderit. 6. jf ngebat, u Carnis refürrectionem negabat, triáqueho- lionomine;f minum genera conftituebat , Terregum , Ant- du t male & Spirituale. . "Terrenum ad Ca/zum, u Animale ad A4be/enz , Spirituale ad SezPrevo- Quintdi cabat, velut ad tres generis humani fontes. du Terrenos homines five ben& (ive malé opera- cebat dl rentur, corruptione omninó diffolvi cenfe- bat. "Animales , ibene vixerint, in mediocri n Mreoy regione conquiefcere $ fi veró deteriora ele- telolus, a gerint, penitüs perire, atque igne extingui itepre putabat. pirizzales verb. homines naturá iqo W füá bonos effe affirmabat, neceos perire pof- (kihs, fe, fed matrimonio jungendos Angelis Salva- ls J toris. 7. Mundi & Diaboliproductionem tri- s T buebat Dezijurgo, quem ex Egrbymefi , He- dl braicé , 44caszotb , & ex fübftantia animata [ Ht ortum effe, (tulté opinabatur. 8. Duplicem z lr Jrsuu cum Nicolaitis & Cerinthianis pofuit, zdnodim ejásque corpus per Mariam, veluti per cang- do Dent lem tranfii(le pronuntiabat. Atque hzc uti ] multa adhuc alía deliramenta ccepit definire , (ni DCOS:-' gdht cüm degeret in Provincia Cypri. Ptolomaus V alentini Difcipulus , novum v rinrt aliquid füpra fuum Magiftrum dicturus , qua- tuor ftatuit ZEozez , fivefxcula, feu Deos, & il g[TC Qu (Ecn'!f'dïf' iterum quatuor alios , hoc eft o&o, cum Va- i M lentinus anteaftatuiffettriginta. Emerfitau- Ti | m:äznïm' tem hazec ipfius fecta circa annum 15 0. n B ; Secumndus 2 HJERESES mmma'ziud Secundui , Valentini & Ptolomxi Difcipue lus, ZEonas ftatuit infinitos. Chriftum veró g h: quafi per phantafiam apparuiffe , id eft, veluc gl umbram humano generi, & non veram carné ii habuiffe füfpicabatur, circaannum t5o. Erat autem Secundus Ptolemaidis Epifcopus. g-;,mm Baf[is , Cerinthi, Ebionis & ValentiniDi- T fcipulus, nequitie magice peritiffimus, Cir- XQ' caannum IjoO. in viginti quatuor literis & fe- ul pr:em aftris pcrfe&ioncm rerum omnium, imó gtnu(c'ff» & vitam & generationem hominum confiftere afferebat : non in Chrifti Majeftate & poten- tia, propterea, quód Chriftus dixiffet , (eeffe ArrHA & Owroa , id eft, Principium & Finem, il r E ejus fententiam perperam intelligens : ideó- UT que noninip(ius Chrifti Majeftate aut prefen- x t tià veram hominum falutem fperandam effe Qu volebat. ! m Calorbofiss , à quo Calorbofri , alii (cribunt Calobar[ii, nomen habent. tiyd Fuit ipfe etiam m Difcipulus Valentini , & circa annum 1$4. do- ln ( cuit i. Omnium hominum vitam & genera- tionem dependere ex feptem fideribus. 24 qyi Wa Omnes fitientes falutem in füo nomine bapti- M Zandos. 3. Chriftum non fuiffe verum homi- D M l E T.H* nem, nec veré, fedputativépaffum. 4. Ne- [ m [f gabat carnis refürrectionem. 5. Duo admit- tebat principia contraria. irliy 44 Heracleo, à quo Heracleonite , Valenti- ni, Cerdonis, & Bafilidis hzerefim fecutus , L circa anpum 154. tradidit , Principium effe u- !l nde de num, quem Dominum appellabat : . dei u j hoc S/ECULI If. 23 Imr; hoenatum aliud , déquehis duobus genera- tiln» tionem multorum principiorü fore afferebar. Marcus, à quo 7Marcite: pariter Valen- tild J Vermce tini difcipulus , circa annum 15f. primüm in TU tfo, ] Gallias venit , & eas partes, per quas Rho- jlns, danus & Garumna fluunt , füà doctrináà macu- lavit, maximé veró nobiles Foeminas maoicis A Vil (am o Vülimus ( artibusseduxit. Deejus fecta Irenzusho cha- TOR bet, 1. Quidam eorum thalamur nuptialem VOTmy conftruunt , & arcanum quoddam initiandi numconfi genus celebrant , adje&tis nonnullis füper his, qui initiàntur, votis & precationibus. Has htefpot iufer, fed fpirituales nuptias, quas faciunt, dicunt effe um fInen ad fimilitudinem füpernorum conjugiorum. 2. Alii ad aquam eos ducunt, & baptizantes pet: ib uyata hxc verba addunt : In nomine ignoti Patris ml d omnium , in veritate Matre omnium , & in Docuitetiam €o, qui defcendit, JEsu. L Marcus Chriftum non veré, fedputatívé can- , Wi tüm paflüm fuiffe. 4. " Carnisrefürre&ionem ii t nonfore. j. Duo principiaeffe: Bonum & mumifhd Malum. 6. Dixit, viginti quatuor litere fünt, mb gt quz perfe&ionem omnium rerum habent , (idetius propter quod & Chriftus dicebat , ego füm yomim t venumli ArPHA & OntGA. 7. Denique addidit, Chri- um defcenfürum effe ad JEsumin figura & fi- fin )! militudine columbz , ipsümque Chriftum co- . Duoie lumbam effe docebat, qux defcendat ad duo- ?l decim ZEosz* , videlicet, ad duodecim Apo- 1l ftolos : unum ex ipfis , nempe Judam cecidiffe. r f * Marcion , àquo Marcionmifle wel Mar- nl j j j ciorit& , natione Ponticus ex Civitate Sinope b n B 4 fuit. ) 24 HJERESES: fuit, Primó quidem, üt fcribit Irenzeus & Ter- gt j tullianus, in doctrinaPhilofophorum , maxi- 1 méStoicorum eruditus, deinde ad fidem Chri- t M fliconverfus, Valentini, Cerdonis & Baf(ilidis rfi'di f N dogma fecutus , multa ex Philofophica do- J &rina Catholice Religioni affricare conatus (wl eft. Romam veniens complures ibi feduxit g circa annum Dfíi 15 $. Ibidem cum Polycar- pum, deinde Martyrem, fibi obvium habuiffet, ao N n eíque dixiffet : Nófti me Polycarpe ? Poly- H. 1 carpus repofuit, novi teprimogenitum Sata- T0 na, Hujus hzrefis adinftar Cancri latiffimé / ferpfit, & nonfolüm]Italiam, fed etiam ZEgy- ia ptum, Paleftinam, Syriam & aliasRegiones " ] n infecit , ubi faos Difcipulos & Emiffarios ha- buit. Diuquoque duravitpeftilens hzcíeCta, du & in alias fe&tas pullulavit fub imperio Cozzzzo- n 4;. Confiftitautem infequentibus : r. Duo m Qm N effe Principia, feu Deos , unum Bonum incog- nitum , & Patrem JEsu Chriíti ; & alterum lnl Cm, l malum , qui fpectabilem hunc mundum con- didiffet, & Judzislegemíànxiffet, 2. Chri- M v ( ftum non affump(ifíe veram carnem , nec ex Maria Virginenatum , fed é coclo defcendiffe , iil atque ab ignoto Patre miffum in terram , ut D Imperium feu Tyrannidem & opera Condito- t ris mundi everteret. 3. Vetus Teítamentum, frt ( tanquam à malo Deo prolatum rejiciebat, E- P 4(50 vangelium veró Luce & tredecim Epiítolas tll Pauli mutilabat , nec ullos przeterea Libros fa- TIH&J( crosagnofcebat. 4, Nuptias ita prohibuit , Aff ut S. Hieronymus //&. 1. contra J ovinianum At teite. SECDELT. 2j ltl teftetur,hunc fuiffe precipaum errorem Mar- lo n cionis. $. Carnis refürre&ionem negabat : Af quanquam tamen fpeciem quamdam refürre- ss &ionis admitteret , dicens : Cain , Dathan, Lf Abiron, Sodomitas , atque Nationes omnes, tiare u quibus Judzorum Deus ignotus fuit, per illa- Isj n píüm Chrifti ad inferos fuitfe cranslatas ; Abe- m us lem veró , Enoch , Abrahamum, & alios Pa- um ib triarchas atque Prophetas, quibus innotuit f2 Judeorum Deus, falutem non fuifle confecu- tos. Dictus autem fuit olim Marcion Zs pentuj ii ht Ponuticus , eoquód multa Scripturarum loca d d arrofiffet , fuísque erroribus diffona depra- hg váffet. mifinos A Cainami , ia füntappellati, uti S. Augu- nehacfet ftinus habet, ex eo, quód Cain fratricidam f00]1777 colant, dicentes : eum fuiffe virtutisfortiffi- s r me : & ex altera virtute , nempe Diaboli, Ym Cain prodiíffe, ex altera autem, Dei, Abe- j; at lem, & virtutem majorem , quaz eratinipfo mundim at Cain, ita invaluiffe , ut fuumfratreminterfi- Tf[l 2' Ch' ceret. Hos Tertullianus in fuo dehzre(ibus libello Chaldzos nominat. Adorant fimiliter m r du Judam Proditorem , eum arbitrantes aliquid iptaa. divinum effe , adeó quidem ; ut ejus deteftan- j grzCOHäC dum ícelus putent effe ingens beneficium , af- Til ferentes eum przfíciviffe, quantüm Chrifti Paffio generi humano effet profutura, ideó- " nb que illum tradidiffe Judais. Blafphemant le- WL gem & legis authorem , Carnísque refürre- qu W &ionem negant. S. Auguftinus & Irenzus J omnes Marcionis errores etiam Cainanis ad- A [ fcribunt, , 25 HJERESES Ícribunt. Prodierunt autem circa annum Do: [ n . UP " mini Ij 9. JM l "rchontizi , ficappellantur ab Arch- An- gelis, nam ab his & non à Deo mundum crea- J tum fuifle docebant, circa annum 160. In- duper 1. egabant Carnis Refürrectionem. ynt 2. Calumniabantur vetus Teftamentü, quan- )WE quam tamen, ubiopus habebant , tam veteri I W 'Teftamento uterentur, quàm novo, fingula us verbafalsó ad (uam hzrefim trahentes. Hec & hzrefis folüm graflabatur in Palaftina, deinde i n tamen translata etiam in utramq; Armeniam. li Barde[zues , genereSyrus, patrià Edeffe- nus, ex Mefopotamia ortus, à quo Barde[a- f Virfuit eruditiIimus midecircaannum163. & priüsin doctrina Chritiinfignis, fedpoftea | jn Valentini Horeticierroreslapfus, illis , ut ii quidem $. Auguftinus refert , addidit de fuo , this omuia bumanafato ad(ivibenda e[fe. inQ.ïeJ" Harmenius , BardefanisSyri Filius Grecis VAl diíciplinis eruditus , patriis vocibus legitimis hia modis, muficísque numeris inclufis, ordine du circulari eas cani inftituit, quos ex eo tempo- re hucusqueSyri pfallentesufürpant : non illi "n [ uidem carminibus ipfis, ficut iunt ab illo prodita, fed (onistantümeorumutentes. Nam I j «i*J ille ad paternam hzrefim delapfüs , eadem QTE cum Grzcis de animz generatione & corpo- l TI14] ris interitu, nec non de futuraregeneratione WJm il opinatus , lyricis modulis ejusmodi doCtrinas A2 afperfit. Quibusmulti ex Syris, propter ver- t borum venuftatem & fonorum modulos de- mulíi, m S/ECULTI II. 27 :irczannum' mulfi, paulatim opinionibus talibus reci pien- itibdnp] dis funtaffuefacti. Circaannum 165. TAttAnts , Aquo Tatiami , fuit Syrus ge- ORUA Quj nere, fuftini Martyris & Philofophi Difcipu: relion lus. Vixit circaannum r75. & pofítmartyri Juftinià veritatis via declinavit, & cum Do- It n ARU veter &toris nomen omni conatu ambiret,maiuit fie- riMagiítererroris , quàmmanere Di(cipulus LE denes t veritatis. Etfüam quidem fcholam ab initio alin, d erexit in Mefopotamia circaannum duodeci- mum .dz£onizi Cefaris , qui cognominatur T Pius. x Ff Nam Romá poft mortem S. [u(tini dif- celfitad partes Orientis, illícque conver(atus wj in malam opinionem incidic, & fzcula qux- df dam acfabulas Valentini, nec non Principa- , lt m tus quosdam & Emifliones etiam ipfe introdu- l QU ï j xit. Maximam veró fiz przedicationis partem j cdefi [17 iín Antiochiajuxta Daphnem fltà , confecit , & in Cilicum partibus : multümautem in Pifidia ls r valuit. Àb eo enim per fücceffionem illi , qui digta Encratitz appellantur, venenum tranffumpfe- difs, o runt. Dicitur ab eo factus effeliber , qui ex etot y quatuor Evangeliis conftat , quem aliqui E- J nanwü vangelium fecundàm Hebrzos vocant. Cz- d zb"fï teri ipfius errores fant iidem , qui fuére Va- Ws lentini, Marcionis & Saturnini, quibus ex füo fi, ul cerebro addidit fequentes. 1. Adamumeffe o damnatum. 2. QContinentiam quidem efle It Qu bonam , nuptias veró & matrimonium nihil noti 3l differre à Scortatione. Unde prztextu con- H t tinentiz nequiffimam vitam duxit. 3. Prola- l n tiones quasdam Sxculorum & ZEonas fabulo- n*lüh fas , HJERESES 28 !l fy ij fas, veluti Marcion, confinxit , & circa eas deliravit, 4. Carnestanquam àDamone cre. ) Ml rw atas manducare prohibuit. f. Nonvinum, j fed aquam adhibuitad Sacramentum , dicens, " A ) vitem deSatana & terra germináffe. ln qUU Severus, hquo Severiazi, modó memo- Q rati Heretici Tatiani Difcipulus ? qui Magiftri (q, u fui erroribus addidit fequentes. 1. Nullam fore Carnis refurrectionem. 2. Vetus Tefta- ( M m mentum totum nonadmittendum, nec ACtus : i j) Apoftolorum , nec Epiftolas Pauli. * Emeratita, à lapra nominato Tatiano D) execranda fua inita habent , ortíque funt cir- caannum 178. Mominabant fÍe EzerAztztas , hoceft, Coszizezie:, quiadocebant r. Nu- e a ptias effe illicitas. 3. Nec carnes edebant, necvinum bibebant, eoquódtenerent vinum [ germináffe ex Satana & terra, cautümque ef- N feLege, ne vinum biberent Nazarei. 3. Om. nes Epiftolas S. Pauli afpernabantur. 4. Di- ia Mlttoy cebant damnatos e(fe Proto-Parentes noftros Adamum & Evam. ET "dpelles, à quo Apel/ita, Marcionis Hx- Mi retici Difcipulus fuit, & ex Marcionis, Cer- !t ] donis, Valentini , aliorümque erroribus füuam li [ hzrefim conflavit , circaannum Domini 178. Unde eum Theodocion vir eruditiffimus Hzx- reticiffimum nominavitin füperlativo. Prz- Mu ter alios aliorum Hxreticorum errores etiam ]7 hunc fibi veluti proprium habuit. Chriftum * df €argem fuam non de Matre, fed ex Elementis uT &f accepifle, quam refurgens ex mortuis , mun- .de S/ECULI If. 215 Xï!» lithy reddidiffet , it&que (inecarnein ccelum afcen- Rl tmtye diffe. f r "Alogi , five "Alogiani exorti funt circa 2n- Ht i numDominir8o. l1tanominantur, q«^f;cA- IUf rentes verbos utpotequiEvangelium joannis, Vr &cum, quiinipfo eft ex füpernis à Patrefem- j u Logos enit per, Deum Verbnm rejiciunt. XX Grecé, Latiné Verbum dicitur, Negabant hd quoque Apocalypfin effe S. Joannis , unde & illamafpernabantur. n Til ( -rtotyrit2, emer(erunt in Galatia circa to at annum I$t. ficdicti, quia Deo folum panem & cafeum offerebant. Faciebaat autem hoc vtl fl ideb, quód dicereot, à primis hominibus ob- at p Ne lationem fuiffe celebratam de fruc&tibus terrx & ovium foeturà. tyelebunt v Vi "Aftodrogita,vel, üt alii drtotyrzze Galatiam incoluerunt circa annum 181. Nontam Hz- n retici , quàm Phanatici & infanientes. Nam u , o TY utrem hi, fivepellem hircinam vino refertam & linteis opertam inducebant in fuam Eccle- A0 fiam, quam deinde,veluti fupplicationes àtu- ri, circuibant , infanis potibus indulgentes , & gt j Paganorum more, quando O*gia Baccho ce- lebrabant, debacchantes & impuris obceca- mrhusi tísque mentibus furentes. Nimirum carnali- ij Vilb ter accipiebant illud, quod Chriftus 4£2775. 9V. 17.dixerat his verbis : egze zeittsmt vi- qi d Zum uvvum inutyes veteres , ei :rro.rfstw * Montauus ,àquo Montazifie , natione ( Phryx, in vico , cuinomeneft Ardaba, natus j fuit: undeetiam Cataphryges didli fübt, qui u Monta- i HJERESES 59 Montapnum feCtabantur , circs annum 18r, LH»' j [ Hic Montanus ambitione honoris & primatüs "m (l l cupiditate abreptus (e Paracletum & Divinum i Spiritum nominavit. Mulierculas duas , con. giim juges (uas, Prifcillam & Maximillam, fuas Pro- w h j phetiffas vocavit , earümque fcripta prophe- l';,;ïmm ticos libros effedixit: quz quidem duz mu- gin lierculz relictis maritis fuis illum fecutoz fünt. E;J?WS Montaniftz igitur r. Baptzabant mortuos. sl 2. Primas nuptias admittebant;fecundas dam- $i nabant. 3. Docebant nuptiarum foedus & fohi vinculum poffe pro conjugum arbitrio folvi, thtj 4. Poenitentiz virtutem enervabant, dicen- Í W tes ; Semellapfos nunquam ampliis confequi ( j i poffe remiffionem peccati, j. ]Jejunia pro D mentis füz arbitrio & voluntate (tatuebant. 6. Rebaptizabant Catholicos ad fe feductos. ciml ii "Iandem & Montanus & Maximilla laqueo fi- d Sub ini- .bimet ipfis gulam fregiffe dicuntur. ty) tium fuz perfidiz virus füze hzerefeos itaoccul. tabat, ut effidtam Orthdoxz Fidei confeffio- m Vfs nem exhiberet, sícque ipfüm PontificemZ e- Md t VU A phyrinum deciperet. Nam hic Montani fe- Mi .Ctariis formatas literas dabat, quibus pacem dl Àllis per Phrygiam & Afiam indulgebat, Sed ca! po(tquam Praxeas illorum fraudes apud Ro- Tij manum Pontificem detexit , Pontifex fuas li- [ teras fübreptitié impetratas revocavit. Nec M mirum , fiquando Eccletiz Dei cirez res fAcl i, [ TuJ .uti fepius contingit,per dolos & mendaciaim- 7 PODH!TUI'. Il äla: j * CataphryzexPhrygio Provincia nomen habent, 7l 1 S/ECULII II. 3I ^ n j li j & Pm. habent , eoquódex ea ipforum Authores Montanus, Apelles, & Moatani Prophetiffz , n ld Frifcilla & Maximillaoriginem duxerint. E- ]ü if fUiSP li meríit autem hoc genus Hzreticorum circa annum r$r. Tenuerunt z. S.Spiritüs ple- Wt It duæm; initudinem non per Apoftolos, Chzifto dante, conce(lam fuifle , (ed per fuos iijos Pfeudo - t Prophetasimpartitam. 2. lnformaBaptifmi VR AM non adhibuerunt verba, quibus utitur Ca- tholica Ecclefia , & que Chriftus fuos Apo- tum rl t ftolosdocuit: necin nomine Trinicetis bapti- zàrunt , uti nec Paulianiftz, quemadmodum Bant, die habetur 47/]. 1. q. 1.c. PAuliazifle. Hincin U5 Uf Goncilio Niceno preceptum fuit , ut, cümex Jfina p iis aliqui ad Ecclefiam Catholicam redirent, Tiebo f fehd de novo baptizarentur. 3. Pepuzam vicum in medio Galatiz & Cappadocix fitum, Jeru(a- ht lem nominabant, ex eo, quódinde effent Mou- u o5 fsf tanus , Prifcilla & Maximilla. Ibidem mylfte- rium Cynicorum , & execrandam impietatem drani peragebant. Dicuntur enim inf:ntis annicult Truria d fanguinem, quemextoto corpore per minuta €ompunctionum vulnera eliciebant , mifcuifie giugit farinz , indéque panem confeciffe,quo Pafcha lo ! celebrabant , & illud impits fuis fatellitibus ii ! mittebant etiam alib, Ínfans autem fic ab iis vier :. ] ( ! Occifüs,te[te Auguftino,habebatur promagao TC " Martyre, pro magao autem Sacerdote fi fa- ;j,mmf»j? ^ pervixiflet. '4. Dicebant, etiam mulieres l mggää*]&'& [6) ff* facris Ordinibus initiari, Catera cum M oncaniftis communia habuére, f E: Pepuzitaícu Pepaziani fic di&tih Pepuza, vico, 32 HJERESES 7[5: ) qu.u vico, ex quo ortus fuit Montanus , cujus illi fe&tatores erant. Dicebant enim in hoc vico gt m';SOHJU Chriftum revelatum fuiffe in fpecie foeminse. Undetantam dignitatemauthoritatémque tri- ]i buebant mulieribus, ut eas etiam Sacerdotio D^ qn honorarent circa annum 1$81. nominantur J t N etiam Quintiliiani à Quintilla , unà ex Mon- u tani Prophetiffis. g Florzmus & Blaflus , à quo Floriani, five Carpocratiami, Florinus Komx gradumPres- q T if byteriipetiit, fed hunc quianonobtinuit unà [/ cum Z/A4/lo criminis & furoris Socio , pluri- i mos de Ecclefia in füas partestraxit, & circa annum I$2. haec nefandaconfinxit, 1. Nec m Ym ]udicium extremum fore, nec Refurre&tio- nem; fed omnem RefürreCtionem confiftere h infiliorum , ex nefando coitu, procreatione. at j R M À Y Ym MN Unde promiícuos concubitus exercebant , e- u tiam in fuüis templis. 2. Chriftum non fuiffe D natum de Vir oine. Ál [e] 3. Malum à Deo effe , & Deum facere mala effectivé nedum permiffi- 1771 inijl vé, ErathzcSecta furculus pullulans ex pe(- fima arbore Marcioniftarum. At * Pafchatite. ieu Ouatuordecimani , fue- ts runtilli, qui circa annum 182. volebant Pa- mlam [ (cha cum Judeis celebrandum effe quartá de- ii L 1 nhs ! cimáàlunà, femper meníe Martio , minimé ve- ró ficut Ecclefia Catholica celebrat. De hiís dinl 1f Philaftrius Epifcopus Brixien(is fic fcribit : Hoc cum faciunt, non femper diem Domini- I://///ü, cam Paíchz cuftodiunt, neque computant (eomm 1 ertià, aut horas & dies, fed fcisgndä, aut t üp, Y E. quartà, S/ECULI II. 33 Db d (ïiuartä , aut quintá, aut fextá die celebrant, hh Etexhocerrorenon cognofcunt diem Pafchee XCe fs DouiNi Noftri veram & falubrem unam Orbi i[arämquu- terrarum ftatutam & confirmatam à Dowiso , mojacerd curíu naturali Lunz , Menfibus, & Embolif- DORIoN mis. Et, cum hocnon computant , ignorant; ii M uid celebrent. Contra hos igitur fanxit Vis &or Papa, Eleutherii Succeffor , ut Pa(chaà Ti v quàárta decima Luna Martii ad vigefimam fe- ls cundam, contra morem Judzorüm h -*celcbra-j x nobinula rctur , ídque Die Dominicà. Ieodotion , patrià Ephefinus , M arcionïg 00 j phl!r xit, o HarefiarchzeSectator, & Tatiani Philofophi LLM cümadhuc fidelis effet, Difcipulus, Hebraici Vi & Grzcifermonis peritiffimus fuit. Hinc ex manfitu j :: Chriftianifmo in Judaifinum lapfüs , poft A- aeton quilz & Symmachi Sacrarum Scripturarum TOU translationes , ipfe quoque tertiam edidit, TO Circa ánnum 193. Dudi,l Addammani , ab Addam wel 4dimantbo ln AManetis Difcipulo , de quo fic fcribit Nice- l J phorus //2.6.c. 22. Manes cüm tres haberet Sc&atores , 4ddam , Thomam , & Hermeam: t ex iis "4dda»; adSyros , ad Indos autem 7/o- 32452 milic Precones. vbb Hic tefte Auguftino !] difputationes fcripferat contra Legem & Pro- l qumä y n phetas, quibus oftendere conabatur , Evan- gelium &Apoftolicam doéctrinam illis effe con- v l trariam. ;h li jl Circa annum 193. f Samp/ei & Elcefei idem funt-Ehiphanio; ( ", J qui eorum hzrefes recenfens , illos Ebronitzs du ! It ii conjungit. — wmp/«i enim , uti S, Auguftinus teíta- j 24 TIERESES teftatur, Ebionitarum dogmata inuniverfum Y mi&mt amplexatifünt, De quibus a&tum eft fupra; P "i Prodierunt autem circa annum 195. gl Symmachus , à quo Symmachiani , gene- [ V j reSamaritanus , unus ex Interpretibus Biblio- iif rum , Ebionisimpium dogma fecutus fuit cir- gl caannum 196. De quo Epiphanius Lib.de men- m fjeris. e$* ponderibus fic fcribit : Symmachus ial quidamSamarita , ex numero Sapientumapud j W cos, cum non reperiflet fidem apud propriam entem, Principatüs ftudio contra propriam yun y ditit;. tribum indignatus , accedit ad Judxos & fit ui, n 1 profelytus, & circumciditur fecundá circum- P il TT cifione. Qui enim à Judzis adSamaritas, & 1 w at vicilfim à Samaritis ad Judeos transfugiunt rursüs circumciduntur. Hic ergo Symmachus r T ad perverfionem interpretationum apud Sa- maritas , tertiam edidit interpretationem à f& :'f. V Afferuit au- U converíam. Hzc Epiphanius. tem 1. Chriftum natumex concubitu Jofeph sl & Marie , hominémque purumfuiffe. 3. Le- /ng: n gemritu Judaico fervandam. — Edidit quoque Symmachus in facrum Matthei Evangelium E Commentaria, ex quo hzrefim fuam adítrue- tucäwgg re & (tabilire videtur. P qu Valeffi , A VAlente Arabe ficdicti , tefte Epiphanio Z. 2. £ozz. . contra herefes , in Ba. LU lil chato regionis Philadelphicz habitabantcirca [ annum I98. Hi cüm in fuam difciplinam ali- Hl quem füfciperent, eum caftrabant. Quam- &t [f diu necdum exectus erat, tamdiu animatis Vr ;g vefcinonaudebat. (bi veró ,qua volebant, W el ET lts S/ECULI II. 25 &Um Eü ["»ïï ei perfuaferant , aut per vim caftraverant,tunc W. omnibus veftebatur, veluti jam à certamine UMj t quietus , & non ampliüs in periculo conftitu- tb h l tus, qui per edulia ad volu ptatem concupi- IT Ífcentize impelleretur. Fuit igitur error non i/)deg. minüs crudelis quàm temerarius , cüm fenri- ] ] Nonad D rent neceflarium effe ad Deo bené & inteoré iptmy ferviendum , ut quisque fit Enuchüs & caflra- ul tus : eam utique Evangelii doGtrinam per- nra n peram intelligentes , quà Matthaii z. v, 18. Justi dicitur , 2444/7/f. Jfis . quia dicfum eft' anri- TT quis , Nom mecbaberis. Ego autem díco imtrtos, vobis, quia ommis qui viderit mulierem ad niiügi concupiftendam eam , jam mechatus eft eam Symmachu i2 corde fzo. Suod ff oculus tuus dexter Jéaudaliz.at te naul 5; (, €'Ue CH , C projice abs te, um ec. Hine fipe etiam peregrinos venientes Minitz & hofpitio exce vim caftrabant. ptos vinculis alligabant, & per ii ]i fu. "ngelici genus Chriftianorum, qui , cüm fe nomen Chrifto dediffejactarent, & ideó le: M ; E gem Divinam edocti fuiffent , nihilominus ad- [unidt hucAngelosadorabant, circa annum 1 99. "Apoffolici, tales fe nominabant ex eo, kcdll&l ] j quód in füam cofhunionem non reciperent u. tentes conjugibus & res proprias potfidentes. iæIC&S» y J Dicebant enim Apoftolos nec habuiffe necre- cepiffe pecuniam , nec aliud in craftinum ferz jf ! vàffe:: imó , nihil horum Apeftolis licuiffe. u v Qu Tj Omnem igitur fpem vitz aternz adimebant gl iis, qui pecuniam acciperent , vel aliquid in quzï j eraftinum fervarent. Nullum praterea cum C2 Priícil- ó HJERESES t 1 Prifcilliano & Flagellantibus juramentum ad- u mittebant , adeó quidem , ut etiam perjurium M " a licere dicerent , hanc femper fententiam in J ore verfantes: fura, perjura, feeretum pro- At dere soli. Negabant etiam purgatorium, j Grzcis in hoc & Armenis, W/aldenfibus & D 1 Lutheranis. preludentes. Abominabantur ) st etiam nuptias, & pro fcripturis utebantur üt (nt lurimüm actibus Andrez & Thomz ab Ec- ml clefiz Canone prorfus alienis. Porro ince- finl debant: veftiti tunicá albà long, & defüper i pallio albo ad collum elevato fuper tunicam, v Etiam fuoiculo adítricti, crines longos defere- J bant $ caputnoncooperiebant , nudipedes per mundum currebant , nulliobedientes, Vixe- ul runt circa annum 199, Ophita, quali Serpeztizi , didti funt à fer- d pente , quem adorabant. Prodibat , uüt S. ! Auguftinus refert , hicíerpens incantanteSa. Á [ cerdote & fpelunca ; in quaalebatur , & Altare j il teptando.adiens, panes ibi oblatos lambebat , Í eumque fe feingyros contorquentem illi Hae- ? n retici exofculabantur. Quo peracto cüm ferpens ad fuam fpeluncam rediiffet , ejus cul- ' 8 tores panes in Euchariftiam oblatos confrin- fdüf(!»f:'. gebant, eoquód ipíos à ferpente fanctificatos , hii fuiffeputarent. Neminem veró in ínam com- hu munionem admittebant , uti Origines /.6.cozz- D» £ra Celfum habet , nifi antea Chriftum exe- J craretur, Addit Authorem hujus hzrefeos fuiffe quendam Euphratem. st hiati fic di&l, quod Sezb Adamifilium puta- SJECULI IIT. 27 TMf putarent effc Chriftum. Nam duo admitte- , :tiampe Ju bant genera hominum, quorum unum habe- Fntti ret parentem Czzz, alterum 5ezb. — Teftatur vf S. Epiphanius, qui vixit anno 370. ejusmodi Pt fe&tas Caianitarum , Ophitarum & Sethiano- Vatenfl rum (üà :tate jam ferme extinctas fuiffe, ait Vomidr tamen aliquos Sezbzazes à (e in JEgypto re- t utehmny pertos. Thonz dl Contra Hzreticos hujus Seculi decerta- Domois runt S. [gnatius Martyr. $. Polycarpus Epi. ;,äi Ui fcopusSmyrnenfis.. Rhodon genere Afianus. Apollinaris Hierapolita, & Apollonius. Nec t hn inpos at non Theophilus Epifcopus Antiochenus.iPhi- uipadsy lippus Epifcopus Gortynz. Modeftus , & T55 Viie Irenzus Epifcopus Lugdunenfis. Q S/ECULUM III. yi, t * Origenes. "drabici. Proculus. Beryllus. o rtemosn. Theodotus. rïqu&fum Metangismonit. v lo -Afelepiadotei. Porphyriami. , "ertulliani- fa. Elchefei. Melchifedechiami. * Novatia- ml zi frve Cathari. .4grippimiami. MNo&tiami, p it, t * Sabelliaui. Patropa[fami. Praxeas. Her- i U! ips u mogene:. Nepos. * Paulus Samo[atenus, Buddas Manichas Praceptor. * Manicbais. vt ) um -pocarita. Catbarifle. Dicartita. Brachi- iotud t2 Abflinentes. Hierarchita. hriad Rigenes , h quo Or [/ e "ifie, Ale- u]uixw " xandrinus Patrem [ abuit Leoni- O ( d dem , deinde Martyrem. Opu- 3 lentae Fd 38 HUERESES m | lentz alicujus mulieris liberalitate fuftentatus , m[ uti omnía facillimé condidicit , ita ftupendi TOU h ingenii Juvenis primó Grammaticam Alexan- 4 'lh r Ui driz docuit , ac pauló póft facrarum literarum n u interpretationem ibidem fufcepit , multósque tM n I) Ji ad fundendum fànguinem pro Chrifto horta- ],'AD tus fuit , ipfemet Martyrii avidiffimus. — Ni- d ( j hilominus ille talís tantüsque Origenes , qua- iil (L lem jam in ftrena anni 1728. fo/jo r 9. z. 2. & 10 QWXX fol. 22. . 4. defcriptum dedimus, in tam fce- gnonis dos errores abfit,utdoceret 1. Adamumpoft qo d peccatum Imaginem Dei prorfüs perdidiffe. fil //I)M 2. Animasante infufionem in corpus peccáf- fe, &inpoenam peccati, in corpora tanquam yirt f W in earcerem inclufas fuiffe. 3. Necbeatitudi- W ] if nem nec damnationem forezternam ; fed om- 4j [ nium impiorum hominum , iplorümque etiam r 1 demonumtormentafinem habitura, 4. Non | &mü effe z qualem in Trinitate Patrem, Filium & m Spiritum S. Unde illum Arrianorum fontem DT & originem nominatEpiphanius. $. Nec Fi- titon lium poffe videre Patrem, necFilium Spiritum NI San&um. 6. Coelum , Solem , Lunam , Stel- las & Aquas, quz füpra coelos fünt, anima- pl tas & rationales quasdam virtutes effe, ^ 7. (irtg::: Non fore Carnis refürrectionem, uti S. Au- j guftinus fcribit, vel, üt Theophilus Alexan- l pUS,f ia drinus de eo in contrarium refert , corpora & pof refurre&ionem iterum fore mortalia , & (Irfy mubltis transactis fzeculis in nihilum redigenda. mf Inhos errores prolapfus eft circa annum227. B Ab Ecclefia idcirco profcriptus , contumeliam non ii S/ECULI IIT. 32 Atf non ferens Alexandriam reliquit & in ]ndae- hn n'ljgkl M am conceffit. Hierofolymis cum ab ordine Sacerdotali rogaretur, ut in Ecclefia verba ATU ts faceret , furrexit tandem , &illa verba ex Pfal- t m Chilol mo 49. v. I6. tantüm recitavit : Pecca£or?ve- rb dixit Deu : Quiduamtumununtias jufH- Vif | ficationes meas , C ufurpas teflamentum meu Og a imoretuo? His recitatis libróque complica- 1b 194 to, cumlachrymis & ejulatu multo confedit , i5 intm .& omnibus unà cum ipfo plorantibus. Objit, Admmy Ita anno ztatis 69. Tyrique fepultus fuit. [ rl Suidas, ODpuspecd Arabici, ab Arabia, ubicircaannm 207. il 0U hzc hzrefis exorta fuit, fic nuncupati funt. tCDenttud Quis eorum Author fuerit, nonconítat. Di- im,edom cebant autem, animam cum corporemori, at« Iteta d ueinnoviffimo die refürgere utrumque: uti n N habetur D ifHindf. 24. Queff. 3. cap. Quidam. hi 1, Pln. Contra hos evocatus Origenes , eos continuo um t ita convicit, ut ftatim converfi feipfos erroz 313 riscondemnarent , & poenasà fe exigerent. fimfrit Proculus five Proelus Montani & Cataphry- at gum pertinaciffimusSe&ator atque Protector int, t circaannum 207. w d ' l Beryllus , Boftvenz urbisin Arabia Epifco- , Ui l pus , Circa annum a14. cüm Ecclefiam illam jl At aliquamdiu fatis religiosé & pié rexiffet, in u CJV: eam deinde harefim prolapfus eft, ut diceret, t Chriftum quó ad Divinitatem ante Mariam " ,.A j non fuiffe , nec propriam Divinitatis fübítan- l J tiam habuiffe, fedeam, quzPatris eft, Dei- :oaïfäm tatem in eo tantüm habitáffe; Adreprimene [! 4 dum HJERESES 46 dum hunc errorem multi cum eo Antiftites PU M mt[u h «(mme congreffi fünt : fed fruftra. Accitus tandem j fw,g j Origenes, primüm fermone cum eo collato;ita i li eumconvicit, uterrorem planérevocárit. T sl zArtemon , qui & Arzemas di&tus eft , Ebio- [ :; ;W( nis , Cerinthi, &aliorum peftem jam pridem profligatam refüícitavit circa annum Domini d TW g 221. dicens Chriftum non Deum, fedpurum hominem fuiffe. Graflata autem fuit pefti- ia M ( lens hzc doctr ina potiflimüm per Phrygiam in n N AAfia. Theodotus , à quo Theodotiazni , Byzanti- fj 21 £üs, arte uidem Coríiarius , multüm tamen eruditus , 6 ;onftantinopoli Romam confugit , [L/ quia ipfi vitio vertebatur, quód urgente per- fecutione negáffet Chriftum. "'Tandeminhz- refim Artemonis & Montani lapfüs , circa an- num 221I.dixit, Mariam non Dei, fed homi- W nis tantüm Matrem fuifTe. Videlicet, ut dicere T Qu poffet, (enegando Chriftum, non Deum ,.fed | mj ^L hominem negátle. Utebantur, qui ejus Se- &z adhzrebant iis duntaxat Scripturz capi- Qd tulis, .. quz de Chrifto velut homine edoce- V bant, minimé veróillis , quz deDeo. Nice- T L p phorus ex Eufebio Czfareenfi de hoc hzretico ; ftttn ficfcribit. Quemadmedum Montanus & Ma- j ximilla à Spiritu vefano uterque agitatus , fe i ipfüm füfpendit , eóque modo adinftar Judz !f proditoris vitam finivit, ita etiam primus pro- MT phetiarum eorum defenfor, admirandus ille W "Theodotus, càm fe feductionis Spirituicom- :g ififfet, ia- mcndäifet, potcüatiqge ejus perm 4 D Gatus, SZECULI Iif. £t UET ] Ccmlmn': &atus , atque füblatus in coelum ac rurfum de- lapfüs, peffimé periic. ml Metangifmonite , (ive latino idiomate Dterp Transua[antes , Imuafantes , fic di&ti funt, usl quia docebant Filium efle in Patre (icut vas m parvum in vafe majore. Faciebant igitur Fi- um Dny lium Patre minorem. Quis eorum Dux & m Princeps fuerit, $. Auguftinusnonaddit, Vi- Jtn f detur autem tempore Artemonis & Theodoti verPhryglami Hareticorum emerfifle circa annum 221. "Afelepiadotei ab fclepiadoto , Theodoti 4tj, / Coriarii Difcipulo , dicebant Chriftum purum Vltimtam: hominem , circaanpnum 221. imoonügi Porphyri»mi à Porpbyrio Athenienfi Philo- It pt fopho , natione Siculo , Chriftiani nominis mb hofte infenfiffimo. Hic fuit Origenis Con- is, r difcipulus apud Plontinum Magiftrum. 'Tum j, feton veró , uti ipfe fcribit, Origenem Alexandriz, icet.utdic;: magna cum gloria docenteminvenit , circaan- uDf num 22j. Sedortá ibidem atrociffimá perfe- , g cutione cüm multi Chriftianorum deficerent, n etiam defecit Porphyrius, ac deinceps fanctam il Religionem conviciis diré profcidit , Juliani A- , M. poftatz infignis prodromus , quem Tyrium vohamt fenem vocat LibaniusSophi(ta Juliani Prece- yausd ptor Porphyrii autem zítimator & Encomia- Bu [ €5. Fuit is, yinl jj * Tertullianifle , & Tertullinmo, M üt S. Hieronymus in catalogo Virorum illu- 1 j [/f^ ftrium refert, Carthagine natus, & Presby- ter. Ingeniiacumine & eruditione fibi parem i J Sed & hzc (tella cecidit ex Ec: non hgbuit. eleíize hi 42 HJERESES yu Glefie coclo in barathrum Montaniftarum T Chiliaftrarum circa annum 2256. Unde r. i Damnabat íecundas nuptias. 2. Credebat E&ï'.mmbl* nos poft refurrectionem his in terris velut in yinm campis elyfiis adhuc annis mille vi&turos. 3. m Dicebat animam humanam quidem immorta- "m lem efle fed corpoream, ac ex patre in filium ["ail :l mt per traducem propsgari. 4. Sceleratorum g ho:ninum animas polt mortem verti in Da- (f mones, & in quecunque bruta füis deli&tis congrua. j. Jejuniaà Montano indicta defen- nem;f!fI [ h dit. 6. Catholicos P/jcbios, hoc eft, 24zi- hii zAles nominavit , eoquód reciperent moechos TU poenitentes. De hoc Tertulliano plura ha. J U ] benturin ftrena aani 1728. f/o/. 21. €$ 22. Ro Elchefei , (ive HelcbefAite , à quodam MT Pfeudo Propheta He/cbesáe , ex cujus nomine t duas mulieres tanquam Deas adorárunt , üt perhibet Epiphanius. A quo Epiphanio etiam b t Sampfzxi & Elcefzi appellantur, eósque Ebio- ftrt nitarum dogma in univerfum amplexatos fuif- & Q feaflerit : adeó, ut, tefteS. Auguftino, Sam- ht ( pfzos& Elehefieos Ebionitis copulet,tanquam tunf una fit eadémque hzrefis , uti jam fupra de Sampféis di&tum eft. Exorti funt Elchefxi hz- TU hs reticicircaann. 339. Dicebapt etiam,licitum efle Chriftum negarelinguà, modó non corde. fm,:j Doriy Librum quoq; circumferebant,quem dicebant de coclo lapfüm : cujus verba, fi quis audiíffet, intaj A0, deli&orum veniam confequeretur, prateril- lam , quam Chriftus exhibuit. Cujus libri jl fgmentum deinde M ahometes imitatus eft. . Qd Meichis SJECULT TII. 45 Ol Melchifedechiani , fic appellati , quia Mel- M. hi chifedech Sacerdotem non purumhominem, 3 nj fed quandam Dei virtutem Chrifto majorem Mtrsydy fuiffe arbitrabantur : malé interpretantes il- levidum lud Pfalmi 109. 7z es Sacerdos z eteruum [e- Xem m eundimn ordinem Melcbifédecb. Sic enim aje- bant: Ni(íi Chriftus fuiffet minor, fivein fe- 1ptre nf . hm cunda inílitutione pofitus, non utique illius mv n ordine opus habuiffet. De ipfo autem Mel- Iafis d chifedech dicebant, quód fuerit fine Patre , fi- oIndiadt nematre, fineprofapia, volentes id probare exEpiftola S. Pauliad Hzbreos. Ortaefthzec rel, d Téntmet hzrefis circaannum 240. . Quo Authore, in- certum eft: quia S. Augu(tinus nullum nomi- mo pur (b nat, etfi Epiphanius dicat, eum fuiffe Hiera- , od cem , nectamen eaminveniffe primüm. * NovatiazniaNovato , Romanz Ecclefize ijtsmr ''enebant fe- i, r Sacerdote , circa annum 55 $. mel lapfos in peccatum, non effe in gratiam giphanioeür il recipiendos, & iis , qui in perfecutionibus de- fecerint, nullam ampliüs fupereffe fpem falu- ml tis. | Nmüü»sm' Qui eum fequebantur, fe etiam nomina- bant Cazbaros , hoc eft , Puros. Dicebant ij ul enim fe (ine peccato effe, contraillud Joannis m lia d Y.C. I. V. 8. A dzxerimus ,quod peccatum mon babemus uos ipfos [educimus,ci» verit as im mo- vind bis nonefl. Undeomittebant illud in oratione Qs Dominica : Dimitte nobis debita noftra. Non — baptizabant , quia tenebant,, infantes effe (ine Lquisf»ïïï"'" peccato. Viduas rurfüm nubentes velutad- w ulteras habebant. Aliorum orationes fibi ne- ( dcfun1 j ; 'ü,»'fi. ceffarias effenegabent, nec ullas pro &is. . yt H/ERESES 44 &is oblationes admittebant, Conflavit autem mwa fuam hanc hzrefim Novatusideo, quiaPon- qi Pl tificatum Romanum , quem unicé ambiebat- non obtinuerat , confecratusàtribus Epifco- 1 W ljl g srudibus & bené potis. Agrippitiasi ab Agrippino Carthaginen- l H J ? fi Epifcopo , qui circa annum 2 o. rebaptizan- Wcsi dos cenlebat eos , qui ab Ecclefia Catholica g deficientes ad Hxreticos, ab iie veró fanà men- OU te receptà ad eandem Ecclefiam Catholicam i ?NC rediiflent, QCujus quidem fententizet(iab in- ain,! itioetiam S. Cyprianus fuerit , fe tamen eon- n i tinuó fubmifit, & ab errore receffit, quam- l !XJ Wj l primum Pontifex Stephanus litem decidit, & b nonrebaptizandum effe decrevit. LMI NoetiAsii & Noéto quodam SabeliiPentapo- C ul litani Preceptore. Exnerferunt circa annum u N (l 259.apud Ptolomaidem ZEgypti. Negabant ü [ I. In Divinis Trinitatem Perfonarum : & uná h w tantüm effein eis Perfonam afferebant, diver- jj 1 fistamen nominibus apellatam. 4. Dicebant u Patrem zqué paffum fuiffe acFilium. Unde lu etiam deinde nominati fant Pazropaffiaz;. 3. T IU 5 No&tus mentitus fuit, fe effe Moyfen & Fra- Ti trem füum effe Araonem. fir * Sabelliani à Sabellio No&ti Difcipulo ex [ W[OM Ptolemaide ZEgypti oriundo. — Hi circa an- num 260.tenuerunt cum Noéto 1. lnam hi ml efle perfonam Patris & Filii & SpiritüsS. 2, Negárunt Salvatorem noftrum effe Patris Fi- i n lium, & primogenitum omnis creatur. . EJLT Patropa[fiani , iidem , qui No£tasi ? $a« li bedinni. PrA- , ) S/ECULI IIf. Cünüivitz;;- 4f Praxeas A(iaticus circa annum 260. pari- j .CO) qum Uaf ter negabat plures effe perfonas in Trinitate, Uti & Jsäm'bmpgk Hermogenes Afer circa annum 260. de qui . 1 " hCs l1 busS. Auguflinus dicit: Noz7//e /unt plures Seca , fed unius Secf a plura momina. 0 rehap[ tbf Qu :: ANepos Epifcopus cujusdam Civitatis in E- hr rin gypto circa annum 270. judaicá opinione, qux m Cate inScripturis à Chrifto promifía fünt, fenfu cor. porali craffiàs intelligens , ea ad profens Se- Fentiver ftmoq culum, & defignatam quandam mille anno- rum vitam retulit cum Cb/zff z. Et ut ex Xl qui mátcidt Apocalypfi opinionem füam confirmaret, li- brum compofuit , cui titulum Cozfzzazioni indidit. BcliiPcntapo * Paulus Samofatenus natione Syrus An- Q amur tiochix Epifcopus, multe quidem arrogan- , Nl tiz , fed nulliuspenéfapientie , Artemonis & um d Ebionitarum hzrefim refüfcitavit circa annum rout, u :73. Et r. Prohibuit Píalmos in Templo , Dd cantari folitos. hísque alios fuffecit, quos in um ( fuamipfelaudemcompofuit. z. Negavit Dei yMA»i h Filium é coelis defcendiffe, fed in utero Virgi- oyín l nisinitium habuiffeafferuit. ;. DocuitChri- ftum Deum Dei Filium non fubítantivum ac i perfonalem & fempiternum effe cum Patre, Ti at fed prolativum tantüm, id efít, quafi aérem p 1 quemdam effe, non autem períonam vivam & " y fempiternam cum fempiterno Patre, 4. Chri- t al ftum quidem fuiffe hominemjuftum , nonau- n tem Deum verum. j. Potiüs Judzus quàm jj iionem z lh G—hriftian-gs voluit obíervari circume . adeà A6 - HJERESES " j adeó quidem, ut Zenobiam quandam Regi- UH namin Oriente tunctemporis docuerit judais aducwm zare. 6. Utihabetur z. queff. 1. cap. Paulia. A " ï[thl M zifie.non baptizabat in nomine Trinitatis. «t n fi | Quapropter in Concilio Niceno preceptuni W W fuit, ut, cüm aliqui ex illis ad Ecclefiam redi- üM rent , rebaptizarentur, quód veram Baptifini MM j formam non tenerent. Atque hos ob erro- P res variis habitfs Conciliis Paulus Samofate- m&amf nus excommunicatus tandem & füo Epifcopa: vt tuejectus eft. tgti Buddas , antea Tcrebynthils Manetis mox m fecuturi Preceptor circa ann. 2735. in Perfide wi, d fe ex virgine gepnitum & in montibus educatü n mentitus fuit. Quatuor compoíuüit libros , j quibus nomina indidit Myfteriorum , Evange- q»iämeï li, Thefauri, Capitulorum. .A Damone ex- um agitatus interiit. dv Ejuslibros cum reliqua hz- reditate Urbicus , qui fepoftea Manetem nun- vn. cupavit, ab illa foemina confecutus eít, qux At Buddam foverat , & Urbicum feptem anno$ I natum zre & librá emit , libertate donavit , & IT heredem inftituit. g d * Manichei , à Manete , natione Persá circa aunum 273. tam laté imprimis apud Per- Ut ! hn fas , deinde veró in Africa fuum virus propa- gavit , utper annos ducentos non potuerit fo- tll ti piri. . De hoc ita fcribit Leo Papa & Eufebius J.7.€. 29. Mazes quidam , fecundüm nomen Mtye fuum infaniens & inftinctu Dzmonis agitatus , Cní invifam & execrabilé harefin docuit , tam acer tsj ingenie S/ECULI Ilf. 47 Rttdg j ingénio, ut infaniz vel Dxemonis plenus effe ag videretur. Nunc Chtifti fe gerere formam '-(-[ ) Dj oftendereconabatur , nuncipfum Paracletum ht [re j fe effe pradicabat, quod utfacilius hominibus 9 t perfuaderet , inftar Chrifti duodecim Difcipu- los elegit, quos ad przdicanda (ua dogmata dECCltflam[c Yeun t emifit. Nicephorus A. 6. c. 21. Hiff. Eeclefraff. Ícribit : 24442 jugum fervitutis longo tem- ld iUl f pore traxit. At, cüm derepenté Herz füz ex teítamento hzxreditatem adíiffet, non con- 2 xentus fuit molliore & affluentiore , que ei ob- tigerat , vità, fed acervatis libris fetotum ve- SManttsm ritatis inimico przbens ad impias fabulas di- ",b Deti vertit3 donectandem, utiSuidas habet, Rex Ts Períarum eum juffitexcoriari vivum & cani- X lbros bus nudum objici, quia Regis Filium fansre Hec m u quidem voluit , minim& veró potuit. Domonet autem impiaillius dogmata fuerunt. . Duos ul effe Deos , alterum quidem bonum , alterum Manetem: veró malum: utrumquetamen xternum. 3. as d Animam hominis aut Deifübítantiam, aut ex Dei fübftantia effe , & ex eo tanquam ex aliquo f n fonte manare. 3. Nullo modo licere bella gerere, Hinc Moyfen reprehendebat , quód bellageffiffet, 4. Omnes beftias effe rationis i Dd capaces , omniáque bruta animalia zqué ac nl hominem non folüm fentire , verüm etiam in- ss p TU telligere. $. Corpus füdpte naturá malum effe, & ideoà malo principio fa&um. 6. Non x W Vrl lUP jj licere veíci carnibus, eoquód à Diabolo effent. Jl ! 7. Chriftumnonfuiífe verum hominem, (ed T g phantafticum , & phantaíma quoddam , nec JUe veré l j 48 HJERESES j verénatum. $. Diabolum naturá fuà malum n Imó creaturas 1 lnüm effe, nec bonum effe poffe. ex fe & generatione fuà malas effe, quód à il ntthJ malo Deo creatz effent, 9, Judicium forene- yt gabant, uttantó liberiüs peccarent. 10. Le- gem veterem malam effe dicebant. r1. Con- tendebant peccata nullo modo poffe vitari ; fed ex mala mente proficiíci. Nam duss in ; QU homipne mentes effe dicebant: unam quidem AQS ü f« fs malam à malo principio , eam videlicet, quam nos vocamus concupiícentiam carnis: alte- l ram veró bonam , quam nos appellamus ani- [i mam rationalem. Peccata , qux in homine n C'"I fiupt, à mala anima procedere, & eapropter non poffe perliberumarbitrium impediri. 12. Nuptiasdamnabant. :3. Nullam prorfus a- &tionem tribuebant voluntati : nequidem ad- juvanteSpiritufancto ; qnafí nil intereffet in- | M'j*":' [ ter ftatuam & voluntatem. 14. Nonrecipie- Jl [/) MM bantlibros Apoftolorum , fed fua dogmata Vi fingularia comminifcebantur ,^ quz. Chrifti ; "Y quoqueEvangelium vocabant. 15. Gloria- bantur peculiaribus illuminationibus é coelo , d hin, ] dicebántque fe donare Spiritum S. 16. Ma- i trimonium , poteftatem civilem, & reram [/7] j/(]« publicarum adminiftrationem nonà bono fed [ [/ lj a malo Deo proveniffe dicebant , & ea idcirco fjj rejiciebant: 17, Uti & vinum, .18. Nega- f/] bant Baptifmum in aqua quidquam adferre falutis. "pocarite, Catbarifle, Dicartita, .Ab- "t inentes ,e Brachita, Surculi erant , ex mala 1407 Hie« arbore Manicheorum pullulantes. S/ECULI IV. 49 odl Hiey nychitaab Hierarcha Hxretico ficno- I qum minati, circaannum 279. Carnis refürrectio- d) nem negabant. 2. Dicebant S$acramentum if Extremge Unctionis non inftitatum fuifTe à AL bit, r Chrifto. 3. Parvulos non pertinere ad reg- num ccclorum , eoquód ipfis nulla fint certa- NT minis merita, quo vitiafüperent. 4. Lucer- B T j] nam de Lucerna , & Lampadem de Lamp.adc in duas diftinguentes errabantin Divinis circa Tüktt Filii Deinativitatem, uti Author eí(t Hilarius TET lib.6.de Trimitate. f. Monachos & Mona- IT chas, & qui conjugio non erant addicti , in T füam Communionem non recipiebant. r nyzdii, [ S/ECULUM IV-: npüsa ailtm i amedtc t Meletiami. * rrimmi. Colluthus. Eufe- Nj Ius. Enzoolus c Memas et Menophaatus ei A- chilas. . Euflathius. — Georgiani. Theorms. U gt Secumdus Ptolemaidis Epifcop. Maráis. d heo- N nas. Aflerius. Con[Fautius Imp. duxemtius. J ( gustt Marcellus. dncyramus. Quintianus. * Aa- riani. Narcifus. .Aceffus. Colmiami. PLha- T tinus. Stephbanus Auttocbeuus Epif, * Cir- m K euitores vel Circumcelliones. Balatius.. * Se- qni mi ArriAmi. cacius. Eufebius. Archieu- Val muchus. * Donatifla. Majorinus. Crefconius. l lg' B'ffl Bonofraci. Alfurritani. Eunomimm. nomi lquamïfïï Jeu Auomai. Georgius Alexaudria Epäcaþzlf. Georgimns Laüdiezrs Epifc oDzs. * AMacedomia- r T ui. Puevmatemachi. Sabinus Heraclen E['"gdf j 1 J D [ii [] — jfeopus ? HJERESES D-U MarAtbonius. Fortunatiapus, * - a ;:)Pw. IMAHI. Serras. Sulianus Imp. Apoflata. He- PT ron Apeflata. * Luciferiamt. Campates. E- cFuii celolus Sophifta. * AMel[aliami. "Theopbro- sius. Eup[yehiami. Adelphius. . Agmoéta. " Satamici. Demophilus. Eudoxius. irami. * Apollinarifle. Dimoeritae. Timotheus A- fu. j gollivaris Diféipulus. Vitalis. Lucius Ale- [. xandrinus Epifc. * Seleuciani f Hermiani. p Audeani. * Enthufiafla feu Euchita. Aman- bl &iws. Proclinnita. * Prifcilliami. Parmenia. j il sille. Marimus. ffovimimmus. * Elvidius. "gapeta, Antidicomarianite, Collyridinmi. l Feliciauus. * Anthropomorphita. Dorothenus. il Eleufius. Luciamus. Sabbatiani. vt «unis Eletianih Meletio cujusdam Civitatis NU in ZEgypto Epifcopo, fed poftea cje- EE M €to. Prodierunt circa annum 311. ) : o potiffimüm de Ecclefiz prafe&turis contende- f bant, fed pofteaita conjun&i funt Arrianis, ut NTTT Arríani Meletiani, & Meletiani Arriani nomi- narentur : quamvis tamen Meletius deinde t du J Antiochiz Epifcopus factus relictis Arrianis GAnyy rediericad Orthodoxos , uti Nicephorus Z/. 9. c. 48. refert , Nicenam fidem publicé con- €ionatus Antiochiz. * Zrrianiab.4rrio Alexandriz apud JE- Tif Á gyptios Presbytero & Theologiz ibidem Pro- hi fefforeexLybiaoriundo. Namcüm Alexan. dJm T der Epifcopus Alexandriz effet , hanc veró // f I dignitatem ei invideret Arrius ambirétque n pro NI M S/ECULI IV. $i '.AMAM, i pro fe, in ejus vita nihil quod aggrederetur in- veniens, faltemillius doCtrind impugnare ftu- (»mfnm.. N duit, docuítque circaannum 315. Filium Dei Deo fimilem nominitenus quidem at non-con- À. Api A. A fubftantialem: nonszternum, fedin temporé Ti creatum. Huncerrorem veluti in cunis pra- . Dd focaturus Alexander duas quidem*Synodos DT co&git Alexandriz , (cd fruftra, etíietiamSy- nodus gxneralis Nicena contra eandem cele- hi, A i, D brata fuerit, & Arriusà Conftantino M. Imp. in exilium ejectus. Mortuo enim Conftanti- t !D no à Conítantio ejus Filio & Succefforerevo- Glyril catus, fopitum utcunque incendium refüíci- l 1777 tavit : adeó, ut ipfemet Conftantius eodem ul Harefeos veneno imbueretur. Cüm veró m vt Conftantius diem conftituiffet, quo Alexan- lt ] der & Arrius inter fepublicé hac de re confer- rent ex Scripturis, Deus tragcediz finemfe- nnun j cit. hurbconti Orabat enim totá no&te Alexander ,ne virus hoclatiüsferperet. Et, ecce! cüm Ar- [UMAWM" rius mané ad conftitutum difputationis locum jlricis ergeret , ccepitinter eundum ventris dolore ia j P borare. Hincexonerandz alvi causá cloa- Ch&ls Anü cam ingreffus , curpem ibi animam fimul cum joghoni fordibus ejecit. Quanquam, ne tuncquidem ;mPUbüC j omnium malorum finis fuit : quia , quódipfe nonamplius potuit , idejusSactatores praríti- li ial terunt, & hzrefim, quàm potuerunt, latiffimé j Vil / propagarunt ita, ut alia nulla fic accupaverit «l m mundum , quàm hzc. d iil Col/utbus , h que Colletbiani Sectator Ar- d u " rii; circaannum 31j. Praterea docuit Deum jj 2 malo- E . HJERESES atl N malorum fa&orem non effe , v. g. Affli&io- qu f YUs jl num , infortuniorum, füppliciorum : contra illudIfaig 42. 9s dedzt Ifrael im direptio- zem? nsomne Domünus,cui peccoverumt 2 y Eufebius Nicomedienfis Epifcopus , Vir praclarus atquein utraque difciplina verfatil- flmus , ibsique adeó Imperiali palatio pluri- müm imnüm honoratus, fed, cum multis aliis , Ar- [ wuü rianus: de quibus Alexander AlexandrizEpi- p qut fcopus in quadam epiftola ad omnes Epifcopos u Catholicos , üt eam refert Socrates, fic Ícri- I l bit; Eufebius, qui nunc Nicomediz eft, coc- hi Tl Mil pit prxire Defertoribus illis, ad loca quzvis fcribere eos commendans. Et Defertores Iin m quidem fünt , z4rrzms, adehillas , Aithales , u) Carponas , Mter Arrius ,Sarmates , Enzoint, MM Lucius , Üfulims , Menas, Helladius, Cajus , l & cum eis Secuzdus , && Theonas , Aliquando Epiftopi diéfi : Qus veró contra Scripturas fl adinventa docent,hzc fünt: Non femper Deus Ex A[;h/ Pater erat , fed erat, cüm Deus Pater non erat. Non femper igitur Dei Verbum erat, st (ed exnon exiftentibus factum e(t. Quienim ] hn erat Deus, eum, qui non erat, ex non exi- W ftente fecit. Itaquealiquando erat, cümnon Q erat: fiquidem creatura & factura eft Filius. Neque veró zqualis (übftantia eft Patri, neque lr verum & naturale Verbum Patriseft: neque ^02 Qf etiam vera fapientiaejus: fedunus quidem ex 1(&' !U [ creatis & genitis eft, abufivé autem Verbum DN & fapientia factus. Etipfe in proprio feu na- TT tivo Dei verbo, öc in Dei fapientia eft, in qua » E S/ECULI TV. 5 & omnia, & ipfüm quoquefecit Deus. Pro Vgl VU [ pterea etiam mutationi & alterationi naturá obnoxius efít , ficuti omnia etiam rationalia. ln Atntni) Peregrinum quoque & alienum , fegregatum- que eft Verbum à fübftantia. Et inenarrabi- Ditogs ! " lise(t PaterFilio: neque enim perfecté cerne- Icolm w re poteft Verbum Patrem, nequeperfecté & i ln k certó eum cognofcere. Etenim fuam ipfius mülsad quoque fübftantiam , uti eft Filius , non novit: ARTA propter nos námque factus eft , ut nos per onptsb eum, velut inf(trumentum , crearet Deus: xate, f nequeis fuübftitiffet, nifi nos Deus creare vo- metie dl Juiffet. Quas autem turbas hie Eufebius in ii qua Ecclefia Dei concitaverit, tamante füum exi- Tt Deertot u, At lium, quámab exilio revocatus , id multisde- dimus in ftrena anni 1 ju, B Lubus. 7a8. fol. 35. ö*jäqum- j C Euzoius Ecclefio Alexandring Diaconus i, n Arriitam in errore, quàmin exilio & damna- nX tione focius. Uti & Z4ez22 ibidem Dicaonus. p Et Achillas Alexandric Epifcopus , fed depo- Des Pt fitus? quia Arrii veneno infe&tus: cui fübfti- iVerbund tutus eft fupra laudatus Alexander. Item A4e- 4 ( zopbantis Epilcopus Ephefinus , unus eorum, r at qui Decretis Niceni Concilii obluctantes Arrii qnr, ! opinionem laudárunt. du db Euflathius , à quo Euffathiani , primüm ib Monachus , tum Epifcopus Sebaftienfis in Ar. Ó trist Tl menia circa annum 320. docuit z. Sanctos 2. qnu non effe honorandos nec implorandos. T SpiritumS$. nec Deum nominare voluit , nec pl'[) Vocare creaturam, 3. Templa dicebat nul- D 5 lius- x"(uU $4 HJERESES j H liusütilitatis adeóque evertenda effe. 4. Con- PFWP[C jugium prohibuit, & à carnium cibo abftinen. dum effe docuit: unde à Concilio Gangrenfi p i j damratus & depofitus fuit. Georginhi, (ic dicti àS. Georgio , qui eos vt D primüm ad Chriftum convertiffe dicitur. Ha- J bitant in interiore Armenia versüs feptentrio- ii nem & Euxinum mare. VerbumDei quidem sst füfceperunt hi populi circa annum 325. fed i poftea defecerunt, ut non omnem Evangelii iïwï | partem fervarent. Qu Nam Archi- Epifcopum habent, quiin monte Sina Clau(trum S. Ca- fud 7 tharinz iricolit, quem , non veró Pontificem, pro Capite Eccleftze habent. InSacramentis ! jj & aliis plerisque Grecorum errores fequun- tur. Eorum Clerici rotundas ge(tant coro- dizmi nas , uti etiam noftri: Laici veró quadratas. izx]z.[aþ;& Illaftriores corum mulieres Amazonuümiinftar M Y armis utuntur in prztiis. In Officiis Ecclefia- i W Q fticis & Ícriptis quidam eorum ututitur linguá dU5 Grzcá , alii Chaldeàá. Modoó füb jugo Turci- -- — l us cogenunt. nl Theopgnis Nicez Epifcopus , fed ia Nicena ïokhamï: Synodo Arrianz SeCtz acerrimus Defenfor , &my N uti &-Secundus PtolemaidisEpifcopus , & AMz- h)! zi Epifcopus Chalcedoneníi , & Teoxzas li i Marmaricz Epifcopus. EtAfferius Sophifta, d genere Cappadox , 4r7z; Difcipulus. Et Coz- 4 ] Jfántius Imperator, Conftantini M. Filius,qui N 4f omnem opem' ac óperam przftitit Arrianis , J quia totus Arrianus. ATU De quo in ftréna anni j 1728. fo/. 3. N, XI. & fEquentibus. . Etn- XeHLIMS L SZECULI IV. ;$ df t xentius Mediolenfis Epifcopus , ElvidiiHzre. ndeap, tici Preceptor, qui, quia anno 540. Arria« Dl Gangy,[ num dogmaanathemat fübjicere noluit , ideó à fanctis Patribus in Concilio Ariminenfi hz- At g reíeos condemnatus fuit. Sed & AMarcellus f "ncyranus Epifcopus in Galatia ejusdem fari« tsl nz Arrianz focius Dignitatem Ecclefiafticam , :bumDriqui:' À utinam non & fidem & animam , amifit. Tan« itnim j ! dem hoc agmen claudit |Qzzzzz4zas Arriand mentg ] perfidiz acerrimus defenfor , qui Afclepz ; Hl Gazzorum Epiftopo pulfo , ab Arrianis (üffe- hts &us eft, YO Pontift Aeriani ab Aério Euftathii füpra memo- o rati Condifcipulo. Hic, cüm effet Presbyter, t zgré tulit fe non poffe confequi Epifcopatum , wax i & idcirco non folüm in Arrianam herefim de- lÜ quadr.zm* flexit , fed & propría füa dogmataaddidit: & xannitl I. Sacrificium , quod pro defuntlis offereba- Yicicbol tur , refpuit , Mifsásque negavit applicari pro wuntri peccatis , pro fatisfactionibus , aut pro aliis fijg quibusvis Ecclefie neceffitatibus. 2. Jejunia non ftatuta , fed pro uniuscucjusque arbitratur f dN volebant fervari , ne füb lege effe viderentur nis D &noníübgratia. 3. Dicebant Presbyterum onis t ab Epifcopo nullo difcrimine debere difcerni i fed utrumque gradu & authoritate aequalem I effe, 4. Damnabant nuptias tanquam illici- il tas. jf. Nullos ad füam.communionem ad- mittebant nifi Continentes, & eos, qui fecu- ni) Ri lo ita renunciáffent, ut nihil proprium poffi- derent. umw / jj Narcifus Neroniadis in CiliciaEpifcopug jl M D4 Arria-- $4 TLERESES Arrianz perfidiz acerrimus Patronus circa an. P )fclA u l num 344.- "cefrus Novatianorum ad Conftantino- j polim Epifcopus circa annum 346. qui cum authore fuo Novato , eos, qui poft baptifmum peccatum ad mortem patráflent , ac Diis facri- ficàlent, à communione Divinorum Myf(te- E.;i'ilüït. xiorumrejiciebat, dicens: Solius Dei, & non E Sacerdotum efle hujusmodi peccatoribus con. m l cedere deli&tiremiffionem. ] fl f Cofmianià Cofma quodam Hzretico Mar- Ji i ll cellianiftà , qui antefzcularem füb(iftentiam & Divinitatem Chrifti abolebat, & alia cum j Marcellianiftis in fecunda Synodo Univerfali m Af Conftantinopolitanà damnatis communia ha- bebat. li Photinus , PauliSamofcateni Difcipulus & inerrore Succeffor, natione Pannonius, vel ; W utalii volunt, Galata, Epifcopus Sirmienfis, At «ujus Sectatores Pbotiziani di&i fünt, qui à DN Paulo Samofateno antea- PazJ/az:z vocaban- hf tur, circa annum 3 jo. Dicebant. 1. C hri- nitfs, um ftum purum hominem fuiffe, ex utroque fexu natum,nec extitifle ante ejus Matrem Mariam. hm 4. Chriftum.non naturá, fed adoptione effe qutia Filium Dei. 3. Deum.íingulum effe & folita- K L rium, & more Judaico confitendum. 4, Nul- i Wt lám VerbiDei, nullam effeperfonam Spiritüs 1 Sanci. Que bzrefis damnata eft in Concilio *fïgc/eüm j ij | Sirmienfi, ipfe autem P/ozzz:5 Epifcopatude- At ' ofitus & in exilium amandatus fuit. AOrem « &tephanus Epifcopus Antiochenus , circa ( anaum S/ECULIIW. $7 UTR annum 3 jo. Árriane hzrefi addictus & infignis S; Athana(ii Perfecutor. d Cl Circuitores Nel Circeumcelliozes natione À« MS i fricani : genus hominum agrefte circaannum nillnin 349. femetipfos prgcipitabant é rupibus vel 1f ic Df aliis modis interficiebant , putantes (ic fe Mar- Tityrum Jj tyres fore. Quis eorum fuerit Author, non JisDi l conítat, S. Auguftinus dicit, eos pertineread tttorugt Donatiftas. Balatias Dux g ypti, Arrianz perfidiæ rl ftudiofiffimus, Eeclefiam Dei ita perfequeba- T tur, ut Monachos & Virgines nudas cadi ju- MTO beretin publico. Yfb (inrer w Semi-Arriasi emerferuntcirca annum m 4;7. Hide Patre & Filio bené quidem fen- tiunt , Spiritum $. autem non de Divinafüb- ii ftantia, nec Deum verum , fed factum atque nnon, Y creatum przdicant. jx i Zfcacius Epifcopus Cefareentis in Palefti- QUl g pa , Se&à Arrianus circa annum 357. Eufebius Archieunchus. Con(tantii Impe- VTRU TEU ] ratoris, Arrianorum Antefignanus , & Eunu- igoogt: chorumin aula Imperatoria Praíes, circa an-* num 3j7. ipífam quoque Imperatricem per ml ldOF[fOGCf quendam Sacerdotem Arrianum in Arrii hz- refim pertraxit. z * Donati[LeÀ Donato Carthaginis Epifco- iumv N í Chrifti ( po circa annum 358. Dibebant 1 Ecclefiiam folüm in Africa effe : & nufquam n D effe verum Baptifinum nifiibi. 2. Filium effe minerem Patre, & Filio Spiritum Sanctum. Ql (M deficie- du j Catholicos, qui ad fuam Sectam bant p $8 HJERESES 1 Mf bant, rebaptizabant. 4. Sacramentaab im- vleüamh v puris aut malis Sacerdotibus adminiftrata , di- st cebant effe nulla. $. Sacrum Chrifma con- n fpuebant & conculcabant. Crudeles hi non n D) ( minüs ferro quàm verbo falfie przdicationis in PA Ecclefix vifcera defzeviebant: ut, quosratio- ne non poterant, terrore ac poenis in füuam i i o fententiam pertraherent. Porró , uti Simon Magus Helenam , Nicolaus Antiochenus om- j w n nis turpitudinis inventor integrum chorum sgiti mulierum , Montanus Prifcam & Maximillam, Jn ita Donatus Lucillam opulentam in Africa foz- [j / minam fuz hzrefeos babuit adjutricem. AMa J ori2:5 Carthaginenfis Epifcopus Do- natifta , circaannum 2j 8. & Crefcomiss Grammaticus pariter Donati- fta, contra quem S. Auguftinus quatuor libros i j VN Ícripfit. Bonoffaci à Benoffo quodam Epifcopo circa UO [0 Q1 0 annum 558. alii AZozofo/itas le [o] unt à 44ozo/ó quodam herefis Authore. Hi Chriftum Dei At Filium adoptivum , non autem naturalem & QUi proprium effe dicebant : &Spiritum S. quen- t*ag&linr » dam parvum hominem montanum. gln I Affurritanifunt Se&a Doniftarum. Eru- u Cüm l perunt,circa annum 3,8. in Africa. enim , utializ omnes , ficetiam hzrefis Dona- ( tiftarum in multas variàsque diffecta fuiffet libog fa&tiones, & alii Montenfes, alii Circumcel- D liones, alii Permenianifte , alii Rogatiapi alii 'ägifüsl | aliter, juxta diverías nomenclaturas Autho- Adrd rumfuüorum , nominarentur , Affuritani potif? vag/; ümürg S/ECULI IV. j» um fimüim Rome bachabantur, dicentes intrá um Ecclefiam bonos & malos non contineri, fed TM folos bonos ad eam pertinere. AUs Eunomiani,ab Eunomio, qui natione Cap- Jrdit padox corpore quidem & animá leprofüs, fed A quig artis Dialecticz peritiffimus , & Difcipulus Ar- L p nf rii, Epifcopus Cyzici fuit. Hic circa annum COT 535 9. et(i plures fateretur Perfonas in Divina iibdems natura fübfiftentes, eastamen dicebateffe in- tonm d zquales aut diverfi qualitatis fübftantias, üt Patrem feciffeFilium ; Vconimil auri, argenti & xris. mindfrl eundémque Filium , qui fit creatura , fecif- ITicem, fe Spiritum Sanctum. Ajebat enim Filium thinorem effe Patre , nequeideo ejusdem effe nibqusDe fübftantiz cum patre , fed meram fore ereatus pter Dona ràm. Neque Spiritum Filio effe equalem, eoquód à Filio factus effet. Dicebat item , ;uatuorlibros omnes qui fidem, quam ille docebat, tenc- rent , falvos fore, quantumlibet gravia pec- Bylyds rl cata committerent, & in illis perfeverarent. "Anopai vel Agonai , latiné ze lege: cir- iOrhn p ca annum 5 j 8. Duce Ezzozziotante arrogan- ti & impudentic Heretici füerunt,ut, preter um J aliasimpietates, Dei fe nàturam comprehen- lm 4 dereblafphemarent: quoditem de fejactabat fuperciliofus ille Eunomius. fa. U od Georgius Alexandrie Epifcopus Arrianus in locum Athanafii per Conftantium [mpera- di(fc&afb?f torem Arrianis faventem in exilium ejecti fub- j Ut ; :TX,);' 2 rogatus , circaanpum 35 $. qui quidem Geor- M y ]i gius direé fevíit in Catholicos. (f f Georgins Laödicenüs Epifcopus , Acacías nis " bl €o EUE 1X .2 $. S nis Artianà A&tianág; hzrefi infectis adhzrens; ml Wil in Conciliabulo Antiocheno ibidem Euzoio Arrii olimfamiliariffimo Ecclefias gubernante, U VIOI & Imperatore Conftantio przíente, in fidei u formulaprimüm Arimini deinde Conftantino- Iul poli editáà , coxqualitatis nomen abolere con- lt flituit circa annum 57. * Macedoniami à Macedouio Epifcopo Con- j fiantinopolirano , qui circa annum 359. do- juein l) cuit, SpiritumS. efle minorem Patre & Filio , il & nonejusdem fübftantiz cum Patre, fed effe Qu meramcreaturam. Quanquam eandem eti- am harefim priàis. docuerat Arrius, qui ficut r.i'g u | Lilium difiimilem Patri & efle creaturam di- W! l xit ,itaquoque deéSpirituS. idem eum afleruifz j fe perfpicuumeft. Sed quoniam Arrii Se&a- s tores diffecti fuére , quibusdam affirmanti- ü bus, Filium quodafnodo fimilem Patri, licét H NOR non ejusdem fuübftantiz, aliis autem afferen- Afmnää; tibus Ejlium per omnia (imilem Patri, fedSpi- l; xitumS. illis efle prorfus diffimilem , merámg; L DP creaturam , quorum Dux fuit Macedonius, ideo hxc herefis Macedoniana vocata eít, D quód fub Arrio magis de Filio difputatum & u * n conflictatum fit, quàm deSpirituS. — Fuitau- tem hzc hzrefis damnata à centum & octo- t LUA ginta Patribusin Concilio Univeríali Conftan. Poftmulti- d tinopolitano fecundo anno 385. plices eásque atroces tempeflates , quibus per 1tt Cj hanchazrefim Catholici exagitati funt, tandem tfemi b omnis procella in ipfum Macedoaium deto- d nuit. Nam Conftantinopolitano Epifcopatu exutus Vif ] ] nf [ ^ ä& h SJECULI IV. ót din] exutus &in clauftro vitam agere coa&tus fuir. s At nec quidquam melior effe&us , quidquid Ftinfe, t habuit, pleno ore inSpiritum S. blafphemus VCl evomuit, & vitam malé fintit. Puevintomacbi , id eft , Spiritàs S. Op- n pugnatores , dicunturii, qui Macedonium ía- [ cuti fünt. ii / ! j - Sabinus Heraclezx in 'Thracia Epifcopus AQm nl mPrrelt Macedonianus circa annum 349. Marnthonmius Nicomedienfis. Epifcopus 1Pute TP creatusà Macedonio , eujusSectze adhzrebac Hivo Ti quit circa annum 36o. infignis Hypocrita. tantó periculofior, quantó majorispietatis öc CUT G maumaltn virtutis fimulator, Fortunntinuus natione Afer , Epifcopus ais Aquilegienfis Liberium Pontificem pro fide in p aftmant ho t exilium pergentem primus folicitavit , & ad fübícriptionem Haxreticis faciendam contra ytem dirt Athanafium compulit. Vixitcirca annum 400. Jur, d) lh il , "AEtiami ab 4étio quodam Syto , qui cir- ] n;-'( €a ann. 363. Inaltercationibus, ratiocinatio- [ Mu m*/l. nibus & fallaciis ludificantibus excellens fuit , 1 vocia t ut , qui ex profeffo in rebus ejusmodi ftudiu lia omne confumpferat. Hinc, quidquid in men- J hi tem veniebat, de Deo blaterabat , bené 4- Qd £heos , id eft, fze Deo, aut Dei contemptor T dictus. Patria ei Ccelefyria fuit. CujusPa- DPO ter, cümití militia adverfis rebus confli&tatus, f5 tandem interifffet, bona ejus, quitum rerum tl potiebatur , Princeps publicavit. Sic cum ( , Matre ad extremam inopiam reda&tus , aurifi- n cuin artem condidicit, ut quocunque pofiet j Iinoao 62, HJERESES ) "R modo victum fibi pararet, Mortuá Matre to- j:üü ul tus in difcendi ftudium incubuit , brevique gt multos difputandoconvicit ; fed ob effroenem " linguam fuüfpectàámque do&trinam variis locis 3 mm')ur ; expulfus tandem ad medicam artem animum zalümï" adjecit : quà brevipariter excelluit, & pau- j peresgratiscuravit. LeontiusPresbyterubi ftihy Epiícopus factus eft Antiochenus, antea ejus udi t in Prophetis Inftructor , 24££477 Diaconum defignavit , &munus docendi inillum transtu. j r füdr lit. Qui quidem Diaconatum füfcipere veri- tus, docendi tamen munus admifit, hi Atque TU ibi fatis diu verfatus, tandem Antiochiam ve- C 4 h3 D7 nit Athanafium oppugnaturus. üm à qui- busdam ad Epifcopatum deductus eflet, recu- n favit eam dignitatem. ümitd o Sané, antequam .Ae. Q Zit5 ad Arrianos defeciffet , tametfi illi diffide- J rent à profitentibus Coz/z/flAutiale , nihilo- Gs minus tarnen preces & hymnos, & confilia, i, & res propé omnes cum eo communicabant , myftico duntaxatSacrificio accepto.. Exquo n autem ille 447«5 ad Axrianostranfiíffet , hi fe At di penitüs & in omnibus à Catholicis fejunxe- Qz u runt. Dixitautemuti Arrius r. Conditum, Atvf & exnon exiftentibus, & inzqualem Patri Fi- ol Ti liumeffe, &FilioSpiritumS. 2, Nullum pec- catum , quantumlibet grave , imputari ma- ! ludis ( nentibus infide, folámque fidem absqueullo alio opere effe fatis ad contequendam vitam - T ternam. 3. Ea, quze Deus ha&tenus celáffet Ym Apoftolos, fibi revelata fuiffe. Ithty Serras ACtianz SeCtz acerrimus defenfor li circa SJEEULI V. 6; hr hi l circa annum 36;. qui in Concilio Conftanti- l, l nopoli habito unà cum A&tio damnatus & in hb exilium ejectus fuit, Tum v uliamus , Ymperator Apoftata, circaan- lts num 361. Chriftianam Religionem non modó Tl b palam ejuravit, verüm etiam Idolorum fana tiusPrcsh)ïäw.; referavit , folosPaganos gratià & favore pro- FU, at fecutus , Chriftianos veró acerrimé perfecu- hm D tuseft: quin & Judzos ad inftaurandum tem- Tluntas plum Hierofolymanum excitavit : nam Vir nilcpers fuit plané eruditus , & ftuduerat Athenis , habens Condiícipulum S. Gregorium Nazian- hi, h Antiocham zenum., Heron'Thebarum apud ZEgyptios Epifco- . ünigi i r pus, ut placeret JulianoApoftatz , cum mul- tis pariter ad Grzcam füperftitionem defecit mun Á vlf Circa annum 36;. & pariter mileré periit. (is, * Luciferani & Lucifero, quodam Cara- y, o calitano inSardinia Epifcopo circaannum 36;. NTRU j Dicebant animam hominis de carnis fubftantia Lucifer autem, quód Eu- vt H propagatam effe. nali, ! febio difplicuiflet Paulinum Epifcopum Antio- chiz conftitutum fuiffeà Lucifero , Eufebii & nlcs & Athanafii Decretis in Nicena Synodo fadtis, p (l noluit fübfcribere : quá de re nova rursüm m t hzrefis extitità Lucifero nomen fortita , dicta ; Nullurq;fi Luciferana. j puIZH a Campates íunt Secta Donatilarum & a Circumcellionum , qui quondam Romx Mon- a Kl U[ tenfes nuncupabantur. fedàS. Hieronymo in c J epiftola contra Luciferanos fic appellantur. ftatz Prz- p ! I^ Ecebolus SoPhiaa & juliani Apo ceptor M HERESES 71 j ceptor , circa annum 365. ut Juliano placeret, fj hddläuh ejus veftigia fecutus eft, Refipuit tamen, & in faciem füpinus ad Eccle(iz fores provolu- d qlllm P tus , mixtis cum clamore lachrymis miferabi- V Yl J liter eft vociferatus : Precuicare me JAMera ALUMTI, li )'JH t q M m * Me[fAliaui circa annum 368. Authores j habuerunt Dadóen, & Sabbam , & Adelphi- J Hos alii RA T um, & Hermam , Simoenetem. nominant Euchitas, id e(t, Orantes, alii En- . il Qu thufiaítas, hoc eft , Sacrificatores. Illi enim, üt Author eft Theodoritus Z. 4. c. r . cujus- [ J j l li !l At dam Dazmonis operationem expectabant , & aundi hanc Spiritüs fancti operationem arbitraban- tur, Negantautem r. AnimascreariàDeo. ia 4. Nullam Baptifmo vim tribuunt, uti nec E Euchariftis. 3. Averíantur manuum labores RUA tanquam malos , fomnóque femetipfos tra« — siii dunt, &fomniorum füuorum phantafias , pro« tradn ftttu phetias appellant. 4. Soli orationi ita tri- buuntomnia, ut dicant, per eam folaminha- &pof bitantem Dzmonem eftugari, illóque ejecto PO ho 4 Spiritum fan&um advenire, quifenfibiliter ac vifibiliter füam prefentiam defignet. Addunt, Rsl tunc corpus liberari ab omni motu paffionis, wdud & animam à mala voluntate: ita , ut nequa- Wil ! quam de cztero egeat jejunio corpus mace- [ rante , vel do&trináillud refroenante. Dicunt Áffi etiam eum, qui hzcimpetráffet, non folüm 'ütely liberari à paffionibus corporis , fed & futura ttfon previdere. Hincaboratione nunquam cef- "t [j fandum effe.docebant, At Th SECULI V. 6j J ln - Vheophronius , Cappadox SeCte Euzomia- ] | IÍ—» NU t 24 addictus, circa anpum 368.. uti & Ezp/j- JUG] jtn. chius , quanquam tamen nónextoto : Nam lts Eunomii errores in varios errores alios diffe- Vi j &i funt. -t Eup/jc/aiæüi ab Eup/jchio'Theophronii So- 14t h cio , qui quidem primó adhzfit Eunominianis, n,Ldj deinde autem peculiarem adhuc hzrefim ad- ^m d didit ex fuc, (rrtty t « Adelphius, Meffalianorum. Hzreticorum ürs, I Dux fuit cum Dado& & Sabba , &c. de quibus 4410 fupra. Y um Agnoäm à Tbeojzh)ania modó nominato m nb primüm orti circa anpum. 368. docuerunt ;; reutd quód Deus id, quod non extat przíciens , id iunt, i autem, quod extat fciens , atque id , quod moum bbot extitit memorià tenens , non eodem femper hm modo íe babeat.: utpote qui cognitionem ghamüas,ph transferat ad prefentia , ad futura, & ad prz- i d terita. HacSectaflatim quidem extincta fuit, at fed pofteaàSevero quodam Acephalo, & Phi. qit lopono Alexandrino Grafnatico, atque Theo- Ill ;uifcnüb i dofio Alexandrino. Patriarchà , in apertum rursüs deducta plebem imperitam maximé de- n AU u pl paftaeft. Quo effe&um, ut ejusSectatores non folüm ju t minati fint. -Agnobta , fcd & Scwrit;e cogno- Toib P l Satanici fic dicti , quia cirea annum368. at R nL hh Satanz facrafecerunt , quibus eum velut mag- num & fortem , & qui multa hominibus mala p 7liid T inferre foleat , placarent, ut ipfis, velut fuis fervis parceret. . Porró Sataz Hebraicum no- inen H.ERESES 66 men , Latiné A4dver/arium, Repugnantem Yo- at nat:; ut qui femper adverletur & repugnet n " vero Deo. gt fuud Demophi/us Conftantinopolitanus Epifco- pus Arrianus, in Concilio Ariminen(i hxrefeos n (l damnatus , eoquód Arrianorum dogma no- luerit anathematizare circa annum 268. Wme( Eudoxius Germanice primüm Urbis Sy- M u fills rie, dein veró Antiochiz, & tandem Con- ftantinopoleos Epifcopus , fuit imprimis Sectoz [ j A&tianz , pauló poft autem Arrianz, circa an- NI num 3j70. ] Airani ab Aira , qui circa annum 377- [i i lil Spiritüs S. confübftantialitatem cum Arrianis FW D Epiícopis impugnabant. x "Apollinarifla ab Apollinari hlexandrise MT l nato, circa annum 377. eiusqueFilio pariter Apollinari. Pater Presbyteri dignitate fuu- f gebatur , Filius autem ofhcio Le&toris Grz- ii carum ambo Doétores literarum. Pater tj Grammaticus , Filius erat Rhetor. Pater, cüm COR priüs docuiffet Beryti , poftea venit Laódi- 'tsitr ceam. Cüàm ambo valde familiares effent E- Dd piphanio Sophiflz , metuerétque Theodotus ftümy Laódicenfis Epifcopus , ne frequenti confabu- Wt latione Sophiftz laberentur in Paganifmum, (ttm f& prohibuiteis , ne ad ejus fcholas accederent 5 TU n fed fruftra. Poftea Georgiüs Theodoti Suc- UM ceffor , cüm eos prohiberenon potuiffet , am- '?fauc(gl bos privavit Communione. 'Tum Apollinaris Ü Filius putans effe injuriam , & fretuseloquii "nttr tumore Sophiftici, novitatem & ipfe indu- »mmfad( * xit ^ S/ECULI IV. fmp, 67 xit hrrefeos , quz nunc dicitur Ahol/zAri- :tur&rcpu; flarum. Dicebant hi z. Chriftum Corpus tantüm (ineanima füfcepiffe ex Virgine. Y YOo- tl lm lebant tamen deinde corrigere femetipfos di- "U m centes , animam quidem fuiffe affumptam, quz tamen non haberet mentem, fed Deum um fj Verbum effe pro mente inhomineaffum m prum., 2. Non diffitebantur Chriftum Carnem ha- j tnden ( buiffe , fed dicebant, inipfo Incarnationis Ope- D re, aliquid Verbi in carnem effe converfum. f utt j. Tenuerunt, quód Chriftus paffionem in Divinitate (üfceperit, & inillo triduo mortis $ Monum j €tiam Divinitas cum Corpore mortua, &fic à QU Aff Patrerursüm füfcitata fuiffet. Dimoerit& nominabantur Apollinariftará nvl nonnulli, qui à communi eorum Sectá quo« eDogrt dammodo recedebant, i Timothens Apollinaris Difcipulus, propha- ss vl fus & parüm eruditus circa annum 377. Adul- u M terinas de eterna & immortali natura opinio- y, t " nescommentus, gradus quosdam & dignita- T0 tesinter fe differentesintroduxit. 2. Salutis i d noftrz Myfterium imperfectum reddidit, ani- d mámque rationalem , quà corpus omne regi- entitoe tur, ejus, qui nobis obtigic, falutis exper- nglniw tem effe dixit : propterea , quód hanc quo- T que nonitidem, ficuti reliquam corporis na- il ht turam , Deus Verbum recepit, proindéque yt €i neque fanationem, neque honorem aliquem h tradiderit. 3. Nugatus eft verum Corpus jf t li il quidem terrenum in ccelo ab intellectuali mi- litiä omniadorari, animam veró ad Ima ginem l A Dei -HAJERESES .68 i Deiconditam, in terris manentem, ut, qua a ä receptanon fit , hucufque incuratam effe. At- g qu e alia etiam. abfürda multa blaterans ali- jl do quidem & Dominumipíüm ex Virgi- quan yi ll ne carnem recepiffe , aliquando eam fecum de ccelo attuliffe : Interdum etiam V erbum ip- [ "t jroy füm in carnem mutatum , nihil ex carne noftra Áj fumpfiffe dixit. . gl Fitad. 2 Epi fcopus Antïochenüs, fe&atus h imprimis Meletium, tum veró Apollinarem , circaannum 378. antea ob prxclaras dotes & ay peolt vitz integritatem magnz exiftimationis. Lucius Epifcopus Alexandrinus , pravita- ( *l tis Arrianz Sectator acerrimus , circa annum J l!l lii 378. lImpiumillius dogma tale erat , ut.dice- ret, Filium non nófle fuam fubftantiam ficuti qg:h factum efle, ut i eft : eumafferens propter nos nos per eum,, tanquam perinftrumentü crea- Yi Qu ret Deus, adeó quidem, ut nequaquam fub. ftitiffet , nifinos Deus facere voluiffet. t n * celeuciami & Hermiani , à Seleuco & Her- :in'dcml miá , Galatis originem duxerunt,, & circa an- hm num 3$80. docuerunt .t. Deum e(Ie corpo- lil l l ! reum, &Hylen, id eft, materiam mundi effe Deocoxternam. 2. Animam hominis non fa- vl &am à Deo per Filium, fed effe deterra.. 3. , u ! Malum aliquando effe à Deo , aliquando à ma- ( teria. 4. Negant Salvatorem in carne federe T&f ad dextramPatris, fed carnem expoliáffe ante- :m' 21 quam in coelum c onfícenderet, & in Solepo- Df fuifle exiftimant. $. Affirmant Paradifüm efle ^nyl viübilem. 6. Animas hominum putant cons hi fiftere S/ECULI IV. ( 96 Wa NI fiftere ex igne & fpiritu: undeaquá non utun- TEUM tur in baptifmate, 7. Angelos dicunt effe ha bittu à Creatores animarum noftrarum , non autem ilan]. ChriftumeffeSalvatorem nroftum. $8. Ajunt ha mundum hunc effe infernum, & nullum alium n V fupereffe. 9. Refürrectionem denique in Fi- ]u liorum procreatione hanc effe predicant, qud fitin hurnano génere quotidie, non aliam im- :benüs, f mortalitatis futuram atque gloriofam. i IN Audanni ab Audao , natione Syro , circa sst annum 3 $0. Pütabant Deum habere humana Iton membra , & nec ignis , nec tenebrarum effe Tis, ] Creatorem. r * Enthufiaflefeu Euchitaiidem , qui Mef- u t faliani, de quibus hoc Saculo didum eft fü- ra. [ptm pl umantius ,vel üt alii volunt, Pe//adius - .;Qmemfw'v Epifcopus Arrianus, ex eorum numero , qui circa annum 381. cum Polychronio, Thele- um nlilt« macho , Faufto , Afclepiade , & Cleopatro ol itidem Arrianis Epifcopis Sanctiffimam Trini- tatem impugnabant , inficiantes Confübftan- j FW tialem effe Patri Filium. n at Procliamita,feu Hergiionite, funt natio- m ymnst neGalate , Seleuci & Hermis Hareticorum modó nominatorum Difcipuli , prodiérunt ) d ! circa annum 582. dicentes 1. Chriftum non jgur! a veniffein carne , negantesillum de Virginena- ,,ä, tum. 2. Nullumforejudicium. 3. Neccar- j V nisRefurrectionem. Sequuntur aliorum quo- j ) ue multos & varios errores. ( "i rifcillinzo Xbile Civi- ï ? fri/üäimg'/fa A P. 3 tatis AHIERESES 979 J tatis in Hifpania Epifcopo circa annum 388. ex r n j errore Gnofticorum & Manicheorum alio- u ( rümque permixtum dogma compofuit , do- j u cens r. Cum Origene, animas ante infufio- J dl nem corporis peccáffe, & in poenam peccati in corpora, tanquam in carceres fuiffe inclu- [Mf fas, 4. Cum Tatianis & Encratitis, carnium m efcas effe immundas. 3. Cum Gnofticis & g Manichzis, duos e(ífe Deos: unum bonum, QUs 1 alterum malum. 4. Cum Noeétio & Sabellio m M u in Trinitate Patrem , quem Filium & Spiritum fan&dnm;: Patrémque perinde ac paffum fuiffe yon : acFilium. . Cum Bardeíane, homines efle D) Y fatalibus ftellis alligatos , & ipfüm corpus hu- m m*lä* j uI manum juxta duodecim figna cceli e(e com- pofitum: in capite conftituebat Arietem, Tau- vl " j N Á l M V rum in cervice, Geminos in humeris, Can- crum in pedtore, & fic reliqua figna per reli- Ym quas partes corporis. 6. Juramentum licere t quidem dixit , ita tamen , ut etiam diceret lici- Ditoy tumefleperjurium. | UndePrZ/c/Zanifl « ha (un. femper verbainore verfabant: [pilcop* | Jura,perjura, fecretum prodere noli. | (ttth ». Separárunt quoque conjugia Priícilliani- AU ftx, &tam foeminasànolentibus Viris, quàm | ' Viros à nolentibus foeminis disjungebant. g. ) Addidit Prifcillianus , Prophetas fuiffe arrep. m titios,necintellexiffe ea , que loquebantur. : 9. Alt df B Nec Natalem Domini, nec ejus Refürrect 10- As nem venerabatur. ht Dameatus propterea in Concilio Braccarenfi & Toletano , Romam ^l petiit , fed àS. Damafo & Ambrofio repudia- | dfpcr tus SECUL IV. 71 AU tuseft. In Galliis etiam in Synodo Burdega- NT [ lenfi à S. Martino & aliis Epifcopis Hareticus OmP OMI'. !Y declaratus , tandem ab Imperatore Maximo It t Epifcopatu pulíus , Treviris ab Evodio Przfe- J Mi &o unà cum multis aliis fuüis Affeclis perem- ts fufe n tus eft. li, um Parmeuianifla à Parmeninno Carthagi- It Cvf neníi Epifcopo., HicDonati &Arrii partes fe- fumhm cutus multas turbas per Africam concitavit, N multósque feduxit circa annum 5 89. quos Do- inl ts natiftarum , Arrianorum & Mantani(ítarum er- tpilimi roribus corrupit. fomno d Marinus nàtione Thrax Arrianz hxrefeos Y Alfertor pertinaciffimus fuit circa annpum 395. df cm quo tempore Eunomianorum , Macedoniano- d a rum & Novatianorum hzretes in multas alias nas, Gu hzrefes funt divife : quanquam tamen etiam, Marinus ab aliis Arrianis iterum defecerit in yy y um t €o , quód contraaliquos eorum dixerit, Drum lal Patrem fuiffe Patrem , antequam Filius effet, nf uam fententiam cüm SeZizas Gotthorum Epiícopus defenderit, & ad 444772477 omnem iav Gotthorum gentem adduxerit, etiam Got- Driide thiani nuncupacti funt. * fovitianu Monachus Romanus, fed cir- Viris,qwf n an[:* eaannum 395.Apoftata docuit r. Quoscun- n ultd quecibos etiam quolibet die (ine ullo delectu at aut difcrimine omnibus licere. 2. Omnes M Beatos pares effe in gloria. 3. Nullam efle 4 differentiam meritorum , nullam peccatorum, prW 07 n fed zqualia effe omnia, 4 Semelplená & inte- grá fide per Baptifmumrenatos, non poffe po- ii ftea W 4 HUERESES 22 ftea peccata ,necgratiam in eo Baptifmo femel i j acceptam amittere. $. Jejunium nullius effe meriti. 6. Nec virginitatem meriti majoris "i gt m quàm conjugium, * Elvidius ,velütalii fcribunt, Helvidius, í qi yin Auxentii Hzrefiarchz Mediolanenfis Difcipu- lus & S. Hieronymo cozvus circa annum 395. b | fvl tradidit 1. Beatam Virginem Chriftum qui- dem peperiffe, fed poftea etiam ejus Fratres ex ZMNJD ( jofepho. 3. Virginitatem non effe majoris meriti apud Deum, quàm copjugium. fj | 'umtnt -tgapeta ab Mgape Hifpaná muliere & El- pidio ejus marito , qui circa annum 795 . impu- i riffimé viventes folebant dicere, omnia mun- jold | UM damundis. Sufficit mihi confcientiamea. Cor imundum Deus folàm defiderat. Cur abfti- Qu neam cibis , quos Deus creavit ad utendum. j d4l Qu Sonat autem Z4gape nomen Grzcum latiné Diletfam. j 'Antidicomarianite , hoc eft, Adverfarii ln Marie circa annum 399. mentiebantur 1. (is Q Cum Mdamei Hareticis uti unius perfonz,ita l f etiam unius effe nature. 2, Negabant Mariz u virginicatem cum Helvidio , dicentes eam na- I to Chrifto ex Jofephalios adhuc filios genuiffe, Ti uos Evangelium appellat fratres. A Collyridiamific didi, quia circa annum l 395.certá quádamanni die Beate Virgini col- 1i]] lyridem offerebant in Sacrificium , illam ultra ngl decorum glorifïcantes. Hoc enim Sacrificio dl eam veluti Deum adorabant. Nulli enim (hri t autem H quam foliDeoicet fac;iücare.. Etan hujus SZECUL IV. . 75 h P"fm"*fc hujus hgrefeos Affecle . plerumque' tantüm n tl mulieres in Arabia , & fuperioribus pambus MURRETM Scythize. Felicianus Se&h Arrianus ,. S. Auguftino bni H cozvus; circa annunmr39j. dicebat.-1.. Non leníi tamScripturz , quàm:rationibus agendum ef- t fe.2, Negabat Homoufion, id eft, Patris & a rf Filiiconfubftantialitatem; Filiumque non co- at zternum Patri , fed.meram creatüram effe. n d Contra quem idem S; Auguftinus publicé di- ipun fputavit, &librumconfcripfit, inquo ejus ar- jnied gumenta refellit capitibus octodecim. (Læ ;f difputatio habetur infexto tomo operum ejus- VTUTHIUD dem $. Auguüml. tanea * Aizmroþowor])hzm prodiérunt in parti- x rl Dicuntur au- bus ZEgypti circa annum 395. xaduindi zem z bropomorphit s quód rufticá. fimpli- citate Deum habere humana membra arbitra- onun lt rentur. Nam verbum Grecum eft, & latiné hominem fonat. Deeorum Authore non fa- d T tis conftat. n Dorotbeus Se&ce Arrianz Conftantinopoli a Przfe&us fuit circaannum 395. tentts Eleuftus', Epifcopus Cyzicenus, Macedo- nianorum Hereticorum Ecclefiz praefuit circa flo ( annum 396. Lucianus, Epifcopus Con&antmopohta- t J f nus Eunomianz Sectz prefuit circa annum Wä 398. J u ii ! Sabbatiani à Sabbatio , qui éx Judaifmo ad Chriftum converfus & Presbyter ordina- jj tus, Se&æ judaicw nihilominus &.deinceps J z adhzre- y HJERESES 74 u adhzrebat , eóque infcelere Epifcopatum am- A :biens,; uem ambivit , obtinuit: novitatem interim Paíchbatis fub Valente Imperatore "j M conftitutam , in vico Phrygi Pazo totis viri- M bus defendens. Unde ejus Ordinator Mar- cianus , exinde $alb z; errorem & temerariae w " u Ordinationis culpam agnofcens , peeni- l t Á J tentià motus, cum gemitu didtitabat: Meliüs fibi fuiffe fuper fpinas manus impofüiffe , quàm : "M Sabbatium ordináffe Presbyterum. — Contigit dlptn autem hoccirca annum 399. Tii ) Contra hujus Szculi quarti Horefes & cr ! Hxreticos laboriosédecertárunt Cajus.. Ori- D qW U genes, Victor Pontifex Romanus. Apamzus Syrus. S. Ambrofius , maximé contra Nova- iil 2 tianos. S. Cyprianus. Dionyfius Alexandri- h nus. Tertullianus. S. Auguftinus. S.Hiero- ] Aü' " U W pymus. ii duopm S/ECULUM V. Ksqut Crifpinus. Emeritus. Hilarius. Fulgen- tnft lt 4 V,/ Lius. * Vigilantius. Secundinus. * Pelagtamz. Gaudentius. * Celefliniamn. Auniauus. Gai- m xas Fortunatus. 'fulimuus Capuamus Epi- liro| Jéopus. Felix Manicheus. Maximinus. Fau. 1 üont E(* 45. ZAbelonite. Pafeentius. * Prade[linati. imp, * Petilinnus. * Nefloriami. Barbas. Siftmius. "!ffje -Ablabius. MoyfesImpo[lor. * Eutyebiani. * Dio- "u Jeorus. * Timotheus Zlurus. Flavitas. * Pe- UI £rus Cuaphaus. Anthimus. " Theodorus Mo- us. lba - Mi Ü UT p/hffmw. Zeuo Imperator. Gaiu Deüfef — a SAECULI IV. 75 TR Deuterius. Severus. * Acep U: a bal;. 'Angc(ita. Xenaias. Toanues Pbiloponus. It , Riffimus Epifcopus Calamenfis fuit Do- A0 t natifta circa annum 400. Contra hunc J C Dttregs S. Auguftinus ter difputavit , & eum Hareticum effe convicit. 19fccns T Emeritus, Ceíareen(is Mauritanix Urbis ib M Epifcopus pariter Donatifta circaannum 400. l i quem$S. Auguftinus unà cum aliis etians vicit tun, a difputando. Hilarius Arrianus cirea annum 4co. fa- ts €ros Ecclefie cantus deridebat, & ea potiffi- (j (! müm, quz inter Miffarum folenniaante & poft ij oblationem Corporis Chrifti concinuntur, amWw quód in illis Chrifti, quem maximé deprime- ulamii re cupiebat Arriani dogmatis vehementiffi- a iim mus Affertor, laudes & encomia celebrari audiret. Fulgentius Donatiíta circa annum 400. u duo principia effe dicebat , & duo baptifinata, reísqua five peccatoribus Bapti(mum nihil n t conferre, od * Figilantiu:, quem Dormitantium nomi- i natS, Hieronymus, qui contra eundem duos ,"an? libros fcripfit. Fuit natione Gallus , condi* ib tione Ecclefix Barchinonenfis Presbyter, circa Prtdey?jifï annum 402. Docuit r. San&os nec-hono. /M, y » randos eflenecinvocandos. 2. Divitias pau- j ] ( j pertatipraferendas. 3. h ]ejuniurq & Virgini- , f tatem contempfit. [ "d Secundimnus Manichzi Difcipulus fuit & n 1 j kisreticus circa annum 40$.. S. Auguftinum, VW' ut 76 - HJERESES- ut ad Manichzorum Sé&am ; quam deferue- [mïmi& m rat , rediret , per Epiftolatn invitavit : 'docüit- que 1. Auguftinumreliquósque Catholicos "'Gah qu A W errare infide. 2.. Chriftum non effe Unigeni- tum Patrisfecundümpaturam. 3. Deum effe i j mutabilem. 4. Malumeffe quandam fubftan- tiam, . Carnesnonefle edendas , eoquód à "" malo principio effent. * Pelaginui à Pelagio Monacho ex rhaïorc «l ; i Britannia oriundo. 'ís, càm in Syria Mona- chum.induiffet , & inde in-Patriam redíiffet , frpin fuos ubique;fparfit.errores circa annunm: 405. quil docens .1, .Non ex mifericerdiaDei propter bt Chriftum fine noftro merito nos juftificari, fed "tl ex propriis operibus & virtutibus naturalibus gur veram acfolidam coram Deo juftitiam parari , u & remiílionem contingere peccatorum , non ts ex fide Chrifti, fed noftris conatibus.. 9. Di- hn cebat, quód Adam moriturus fuiffet, etiamfi Ts non peccáffet : & quód nonex culpa de meri- - Conf to , fed ex conditione naturz mortuus fuerit, lsf 3. Ajebat, infantes non indigere Baptifmo , M eoquódnonhaberentpeccatumroriginale. 4. Vitamjuftorum in hoc feculo:nullum habere tht Df peccatum, femélque juftum non ampliüs pofle peccare, $. Necliberum arbitrium , poft ac- (nus,c' ht ceptam baptifmatis gratiam ampliüs peccare poffe. 6. Orationes, quas facit Ecclefia vel L ON pro infidelibus & peccatoribus , ut convertan- uj tur , vel pro fidelibus & juftis , ut perfeverent, Dd Jj C()n omnino fruftraneas effe, ex eo, quód ad illa omnia fufficere dicat noftri arbitriiliberam po« u teitatem SIECULI-V. 77 t teftatem, & ita non opus effe à Deo petere, mv&üm&, uz nosipfi confequi poffimus, Cüm autem Qu Angli contra hanc.harefim Gallix: Epifcopo- Ms rum: opem imploráffent, hi ipfis Epifcopos ^ 3' Dfü&m Germanum & Lupíí miferunt :. quiambo eam nf Infülam tandem ab hacharefiiterum expurgá- ndas,cuqub: runt. .Contra hunc Pelagium celebrata fünt: Concilia , primum Carthaginenfe , altcrum NT veró Milevitanum. $ mll Gaudentius Dohat'iftamniï;pifcdpus ,cir- aov caannum 40j. . Hic contra:S. Auguflinum o duas fcripfir epiftolas; fed Auguftin » at jllum duos libros: « s jl vtaeleflimiani à Cl efl io Monach ó circa anz g atl nuiv405.. Hic àt Pelagii Difeipulusfuit; ita: m p ejushzrefimtenuit. Cujusaut Nationis , aut AUs D Patriz fuerit, nonconítat. & ml Muniauus Pfeudo-Diaconus Ecclefiz Cz- Gifet d lidenüs ; Coeleftii & Pelagiani Difcipulus & irudet Confors , circa annum 40j. ejusdem quoque mortsid. harefim fecutus füit. d 1] Gaizai , Barbarus genere fuit , ex illisScy- vt Silumia this, quiad Iftrum degunt , militaribus copiis Prafectus , Chriítianus quidem , fed Arria- nampliäsïï jj nus ,. circa annum 40j. & quidem occafione hac. Scythz Iftrum glacie conftrictum tran- lst in Imperium Romanum irrupere. Illic p li fiére.,.& " permanfi tGainas, & brevi Dux Romanorum 4et fa&ctus, non mo dó Equeftribus, fed & Pede- jm ftribus Copiis prafuit. Inde ArrianamSectam affumpfit , &cipfum adeó Roman um Imperium po , ambiené P 78 HJERESES ambiens , multüm ne 2 o otii Catholicis dedit, I**Hmmt ! P i "'Tandemin Thracia 3 Romanis czfus interiit. Müt Fortunatus , Manichzorum Presbyter , circa annum 40j. propé Hipponem magná fa- hu) [ ( 1 mà converfatus , multos pervertit. Quapro- j l pter folennis difputatio, contra eum indi&ta fi ) ii fuità S. Aazuftino , in qua cüm ad alterum uf- i !l (j que diem duráffet, Fortunatus denique victus M du fuit & auffugit. « W J ulianus , Capuanus Epifcopus , Vir eru. ven ditus, fed Pelagianus : qui, cümtempore fa- T fil iil mis omnes íuas facultates erogá(Iet indigenti- bus, tot nobiles, & precipué Viros Religio- ss fos hac fuá miferatione ad fe pellexit, ut eos kmþfüa*c fux tandem hareíeos Fautores & Socios effe- ts cerit, circaannum 405. lii Felix , Manichxus, etíi indoctus, tamen CR miiy aftutus, Hipponem venit, ibíque fuüos erro- f ) res difleminavit , etiam aufus difputare cum S. Auguílino : à quo & victus fuir. Docuit Mitit hij I. Suum Przceptorem Manichzum, de per- miffione SpiritüsS. Apoftolum fuiffe, 2. Ter- hmüs | ram Deo effe cozternam. Eu l Maximinus, Arrianorum Epifcopus, cir- t caannum 405. dicebat Patrem potuiffegigne- hrj "h re, non Filium, & ideo Patrem effe poten- tiorem Filio. ag Q ih Fauf'us , natione Afer , Sectà Manichzus, Vir alioqui doctus , contra quem S. Augufti- ;banorum nu$ multüm & difputavit & fcripfit circa an- MU num 407. IT "dbelonita ab ALele , Adami Filio nomen D acce- ' S S/ECULI V. - 73 'Carhnïww acceperunt homines Ruftici in agro Hippo- Is ml nenf(i circaannum 407.(icdicti , quia celibem Qim , vitam egifle dicebant Abelem, donecáà fratre At Cajno occifus fueric, ac proinde nec fibi lici- V (ov tum effe füis cohabitare uxoribus more conju- Mitnig: gali, eti Lege füà uxores habere tenerentur. Nimirum mares cum foemiuis füb continentiae d U ligri profeffione (imul habitantes puerum quendam & puellam fibi adoptabant, quos poítea fuos Ímy conftituebantfücceflores. Morte enim pra- ümmy ventis quibüsque fingulis , alii (übrogaban- tur, dummodo tamen duo duobus his difpa- Mi liil risfex&s , in illius domüs focietate & contu- dj,j, berniofüccederent. Utrolibet quippe paren- lts t€ defuncto , uno remanente füperftite, ufque adejus quoque obitum , ei filii ferviebant. Poft lls uy €ujus mortem, ipi etiam puerum & puellam fi- l Qu um mul adoptabant. Sedhec hzrefis brevi eva- muit. Nam moniti & faniora edo&i in (inum st wür, D Matris Ecclefiz rediérunt. Paftentiur , in Africa Comes & Arrianz n t hzrefis circa annum 409. acerrimus defenfor z vll i qnem ut converteretS, Auguftinus tam difpu- tando , quàm literas ei mittendo , multum la- J ITCODUSV-;' boravic , fed fruftra. ;powi[fegäï» ) x * Pradeflizati , circa annum 414- fic di&i, mdu E- quód de Predelftinatione & Gratià Dei difpu- r l tantes a(lererent , pié viventibus non prodef- fe bonorum operum laborem , fi à Deo ad mu^ j mortem ordinati fuiffeat ; & impiis & pecca- tl toribus non obefle, quzxcunque fcelera & fla- ' j1 Biiaabillis commifla, fi Deus illosad vitam x« ) l ternam D Ü po) TLERESES ternam predeftinátlet. : Quis eorum Author MM Vf fuerit,nefcitur. Revivifcit autem hechazre- jj fis noftrá hac ztate quam plurimum per Lu- u theranos & Calviniftas, utividemus, a * Petiliauusfait Doriauíta ,S. Augultiniim- y J pudentiffimus Convi&tor. circa annum.415. Ji Docebat. 1. -Eos ; qui fe.pro peccato interi- ) n merent; debere martyres nuncupari , eoquód Jj n -9 - d in.(e puniant , quod fecommififfe dolent. Malos . Sacerdotes non.conferre vera. Sacra- hd menta; & malorum immunditiam bonis ob- Jutit efíe, D jund * Nefí orianià qufo)io-Epifco po Conftan- Ib tinopolitano, circa annum 427. . Hic , licét um Virex naturaéloquens in ícripturis tamen & L Vererum le&ione; quos prz fe fortiter con- e:tf" M temnebat 4 minus-exercitatus , Pelagianám- W W A que hxre(íim fecutusdocuit 1. Chriftum ex C Maria Virgine natum, Hominem duntaxat , r minimé veró Deum efle,.atque ideo Mariam ORU Ghriftotocon hoc eft.Dei Matrem effe.- P o- fuc ftea tamen-addidit, Chriftum inculpatz vitze Thstn fag . merito obtinuiffe, ut.dignus haberetur , li cui fe Divinitas conjungeret. 9. Duasin Chri- Ts, ( fto ponebat non folüm naturas , fed & Perfo- Y hnj nas, unam Divinitatis ,. alteram Humanictatis. Jtj Necunum Chriftum in Deitate & Humanitate ij féntiebat ; fed feparatim atque fejun&tim alte- 0poj rüm docebat effe Filium Dei , alterum Filium « a Hominis , quem dicebat etiam appellari Filium m ] MUOP( Hominis.. Denique Chriftum efle tantüm ho- us fpecia- NI rlæ[ minem , non Deum, fed , inquo De tlfdfb i| liquá- SAECULI V. 81 Tftlrn CUM fi quádam prsrogativà habitet : atque ideo Chriftum dicebat Emmanuel à Propheta no- imum:[-qm. minari, quódinterpretatur, ANobzrcusm Deus z WU non quia fimul effet Deus & Homo, fed, quia Aigita m in Humanitate Divinitashabitaret: Quapro- pter Chrifftum non Deum, fed Dei feram ap- N pellabat, Et quia duss effe Perfonas in Chri- . fto, unam, quz eflet Homo, & aliam , quz ln Yi efletDeus , inillohomine, tanquam in templo habitantem concedebat,ideo, ;. quidemidice- ii batinEuchariftia contineri veram Carnem, fed illam effe Carnem puri, juíti, & fan&ificati Ho- t o Al minis, qui templum Dei effet, quíque Divi. nam in fehabitationem poflideret, nori autem WT Ántitr Dei. 4. Conficiebant etiam Neftoriani in pa. ne fermentato , & füb utraque fpecie commu- ln nicabant Sacramentum Euchariftiz parvulis i & adultis, quód non crederent füb una fpecie d Chriftum equé contineri, atque füb utraque nl / contineatur, Finem blafphemus Neftorius um hunc habuit, quód lingua, quà tot blafphe- f od miasevomuerat, depaítafuerità vermibus. J Zb.u jl i Barbas , Epifcopus Antiochenus , Arria- ;Duast nus , circa annum 427. Dorotheipariter Ar- [Cd&þ» 1 riani, & ex Sede Antiochena in Conftantino- Bu politanam translati Succeffor. u Siffnius , Novatianorum apud Conftan- jqin j tinopolim Epifícopus circa annum 428. vivens 1 j adhuc cum S. Chryfoftomo Patriarchà Con- üantinopolitano Catholicorum. Virfuit do- "a "i p di f &us, facetus & emnibus gratus , cui nihil de- «l veram fidem.- T ilg efle videbatur prater E !j / E7 HJERESES - 22 Allabius , Novatianorum in urbe Nicena rg;bai j ( l Epifcopus , circaannum 430. nobiliffimus O- rator. 1l 2d€b uswm AMoyfà&s Ympoftor , prodiit in Infula Creta lï J " circa annum 43 f. Judzus, qui fe coelitüs àDeo j inInfulam hanc miffum effe confinxit , propte« iil rea, ut ejus loci Judzos per mare traduceret , i FUR eo modo , quo olim primus Moyfes Ifraéli- tas per marerubrum. Toto afio Infülam pera. ! " " Ll if gravit, & ut opes fuas poffeffionésque fper» nerent ac fe przeuntem fequerentur , fuafit, j Crediderunt illi, & eum conftitutà die fecuti n funt ad fümmum quendam fcopulum in pela- h (un gusexcurrentem. — Ibijuffit femetipfíos in ma- RUT re veluti natantes & urinantes conjicerent, du Qui fe conjecerunt perierunt. Periifent om- nes , nifi nautz adfuiffent, & alios nefe preci- D cïlM pitarent, cohibuiffent , alios , qui fe przcipi- FOT taverant, undis & mortis periculo eripuiflent, i Difparuit interea Moyfes : & idcirco huc in- Monzd ter Hareticos ponitur , quia eum Author Pra- d teolus Marcoffius etiam inter Hareticos pof- tum habet. Vi * Eutychinni ab Eutycbete , Abbate Con- lr IT ftantinopolitano , circa annum 441. qui po Manetem & Apollinarem impié docuit I, ij t ^ Carnem Chrifti non fuiffe (imilem noftra , nec reverà illum de Virgine natum , quanquam ^f Ajebat enim n appareat defcendiffe de coclo. ipfum Chrifti corpus é coelo defcendi ffeinVir- j';'J'n $r adios ginis uterum , ipsümque taaquam Solisr m penetráfle. 3. Duas in Chrifto f sefls ii nawrcw'pega. S/ECULI V. $; Vl negabat : dicens , in ipfo Incarnationis arti- li . culo Carnem fuifle commutatamin Divinita- tem 5 adeó quidem,, ut una facta fuerit & Car- T nis & Deitatis fubftantia , indéque Chriftus a,litüs'am paífusfit, etiam fecundüm naturam Divinam, i. 3. Dixit, eorpus no(irum poft refürre&tionis n gloriam fore impalbabile , invifibile, imó a&- s It re & vento fübtilius , contra illad Job. r9. v. llnyt 27. Quem ego vifà us n ^ um Lbfe, G oculi m:i gt conjpect uri [umt , eà aom alims, 'ï' Yur, Dioftorus , Epifcopus Alexandrinus , circa d defe annum 453. Eutychetis Se&tator & Fautor, innp cum Chryfaphio primario . inter Imperiales simmt Cubicularios Eunucho amiciffimé uteretur , Yj effecit , ut Ephefi Synodus cogeretur , qua ifentun Predatoria dicka fuit, in qua Eutychetem függ xl Dignitati reftituit , Leonis Papz literasreje- cit, & multa alia contra Catholicos impiiffi- f 1ne fecit. il l Timotheus , cognomento ZE/urus, antea | AuthurPr! Monachus, deinde Presbyter Ecclefie Ale- xandrinz , actandem violentus ejusdem Sedis rctW occupator , Circa annum. 46o. Neítorianam urd A hzreíim acerrimédefendens , dixit, Verbum l d ita Carnem fuiffe fa&tum, ut manente Verbo [ Qu infua fübftantia, & homineinfütnatura, fa- Cietate, non commixtione , una Filii Del fa- ol Ga (it Perfona. Quales peíffimus hicZElu- lgl n J l rus in Ecclefia Deitragoedias dederit , habe- 7 i Tl tur in Strena Anni 1728. fl. 52. N. FII. &íe- j quentibus., BW ;- i Fa Vitas ,. Conftantinopolitanus Epifco m 2 pus / (n HJERESFES $4 | *OM ïn E pus , fed fübreptitius , Se&4 Arrianus fuit, cir- a caannum 476. q I * Perrus CuAp baus , Antiochenam Sedem , h XRW ópe Zenonisinvafit, & circaannum 476. do- cuit, duas effe Períonas in Chrifto , & aufus sl ( eftin Angelico hymno , qui 77//2g7o9 à Grz- nl cis nominatur , quartam vocem fuperaddere , Auguüus dicens Sanmdus Deus, Sancius fortis & im- qnortalis , Sancius qui erucifixus es, ut Sam- N vb é um fortem , quo nomine, Filius Dei defig- natur, alium faceret ab eo , qui crucifixus eft; m bat & fic qua'ta m adderet , Períonas fcilicet inFi- lioduas. Quzherefis in quint a Synodo Con- ytt t ftantinopolitana damnata fuit. AAnthimus , primus 'Trapezuntinus , po- t con ftea Conftantinopolitanus Epifcopus tempore Zenonis Imperatoris , anno videlicet 476. in t mu Eutyc hianam harefim lapfüus , negabat duas eífe in Chrifto naturas. HuncAnthimumSy- d l nodus Conftantinopoli coacta , atqme ipfe e- Neot tiam Agathon Pontifex Romanus monuerunt, ut pcenitentiz libellum exhiberet, ac de fe di- Anfn &a fala probaret , sícq; ad Epifcopatum füum "Trapezuntinum , unde eje&us fuerat, rediret. n Cim veróille ex metu latitaret, & ter moni- Va i tus non compareret, Synodus publicatà fen- nj tentià omni Sacerdotali dignitate eum penitüs D 'pr ivavit. | q lod 1. da * Theodorus , Mopfueftenus Epifcopus , Vir m uidem eloquens , & Joannis Chryfoftomi i Condifcipulus fuit, & Arrianorum, quamdiu D wixit, acerrimus Antagonifta, . Qui tamen Q poftea SIECULI V. 8j fod. poftea in Ebionis & Neftorii hzrefim cecidit , & circa annum 476. docuit 1. Mariam Virgi- lii nem hominem tapntüm non Deum peperifle, n ha. 2. Inveteri Teftamento nihil exprefsé dictum 0, h fuiffe de Chrifto. Unde in quinta Synodo y'of: i ConftantinopolitanaUniverfalidamnatus fuit, pl Zeno Imperator circa annum 476. non üt "if Auguftus , ledàt Tyrannus imperavit , Euty- TT chetis & Diofcori, qui unam Chrifto naturam nDud tribuebant , hzrefi infectus. nf Quam tamen ita palliare ftuduit , ut Eezozzcoz , hoc eft, [f n Pacis Conciliatorium , ediderit, quafi veró iodo ( per hoc vellet puncta fidei Eutychianos & Ca- tholicos conciliare: cüm tamen per hocrem imus, p totam magis turbaret. irenpot GAinus per populiperverfi ele&ionem fa- jb &us Epifcopus, circa anpnum 476. cum Anthi- u j mo & aliis errores Eutychianos communes niüm habuit. at ILas Epifcopus Ediffenus , Eutychianz ha. notti refeos pariter convictus & damnatus fuit circa T annum 476. i W ppatit ! Denuteriu: Epifcopus Arrianus circa an- jl num 493. hác Baptiími formulà utendum efle m tradidit: Bapzzzo z momineParrts per Filium TU iclüf n Spiritu Sancio. um Severus, 'Tatiani Haretici Difcipulus , à I quo Severzami circa annum 478. tenuerunt I. Acertis cibis & omni vino abftinendum, rïn ( eoquód de Satana & terra vitis germináflet. M 2. Adamum & Evam eternüm effe damnatos, m 3. NonforeRefürredtionem. 4. Vetus Te« r3 ftamen- ;GFW dé HÜUERESES " w ftamentum rciï'cïebant. j. Uti& AGus A'p'"'d- " jl ftolorum , & omnes EpiftolasPauli. 6. Eciam M] r omnes matrimoniales a&tus illicitos effe pu- u tabant. g J x "AcepbAli citca &nnum 494. fic ditti, quia de corum Auüthoré ien conftat, & , quia füb 'üp Epifcopis non erant, atque ità fine Carite vi- Hi 1. Chaàlcedoneníe Goncilium [ w&l vebant. quit impugnabant Eutychetis hzrefim defenden- lind tes. 2. NequeBaptifmum juxta folennem & i UM receptum Ecclefiz morem adminiftrabant,ne- ufpfrh que oblationem aut aliud minifteriumEcclefia- m j fticum, ficutmoseft, celebrabant. 3. Com- D Ill inunionem à plurimo tempore affervatam Fe- fs riis Pafchalibus in minutiffimas partes incifam , «dmn convenientibus ad fe hominibus dabant. $. ii Quo tempore, quam quiíque voluiffet, fibi Tan. fümebat poteflatem. Et propterea , quod N quilibet, fidei, quod fibi videbatur , infere- lr iet, quàm plurimz Se&tz novzx inde enatz fünt, Tritheitarum , Agnoetarum Theopa- pusHi; j N fchitarum , Jacobitarum , Armeniorum, Se- C eritarum , & Aphthardocitarum, fünt autem qu Severitaà Severo Antiocheno Epifcopo,qui quu Circa annum 494. Antiochenam Sedem inva- ( fit, Eutychetisque & Diofcori pravitati non ! fUf exigumm robur addidit. De eo Joannes Da- | imafícenus Z. 3. c. 3. ficfcribit: Severus & Dio- ; Qul ;XICI, | Tcorus & eorum fcelerata cohors in Chrifto pofuerunt unionem non perfonalem in duabus !Vomy Tnaturis ver? fübfiftentem, fed tantüm habitua- ol oprieta- b Tem, id eft , fccundþm habitum , pr tém S/ECULI V. $7 tem , conditionémque quandam Divinam, l fl quá , cüm folus effethomo , Divinà tamen aífi- lt ff';;u ftente, per quandam participationem virtute, miracula operaretur. Atque hi Hzretici in quinta Synodo Conftantinopolitana damnati il fünt, Vil l) j * Angelita, h quodam Alexandrie loco flc Mi M ndin di&i, quia ibiillorum primariifuos conventus cogebantcircaannum 494. — Hidicebant, a- st 1 lium effe Patrem, alium Filium , & aliumSpi- ritumSan&um: non effe autem horum quem- fu. ümbodt que per fe ipfüm naturà, fed habere commu- nem Deum five Deitatem in eis exiftentem? ; Ul ATRUIUG atque de ea Deitate invifibili modo participan- tes , quemlibecefe Deum. Unamautem füb- sdan, fiftentiam effeopinabantur, Patrem & Filium du f & Spiritum Sanctum : communem veró ipfüm Yif l Deum , fübftantiam & naturam. Hi etiam , U Sabellianiftze & 'T'etraditze nominantur. r tht XenAias natione Pería, Dignitate Epifco- vint t pusHierapolitanus, Eutychetis, Diofcori, & nm T Severi Propugnator acerrimus , & Concilii m Chalcedonenfis Perfecutor vehementiffimus , h n circa annum 494. Hic, cüt ab Hero füo Boftue profugiffet , nam antea fervus fuerat , ad Ec- Sedtn f'nïf clefiam Antiochenam fuüb Calandione Epifco- r [ d po acceffit , dicens fe effe Clericum , cüm ne- Jus quidem facrz regenerationis lavacro initiatus « effet. Calandion cüm hominem & latentem ) lmn 1 ineo malitiam cognovit, eum ab Ecclefia pro- lt 1 Ubi veró Calandioni Petrus Cna. Mi j fcripfit. ! UM phaus Horeticus fucceffit , non modó Xe- " (i!) naiam ! Fa m $3 HJERESES ) m naiam recepit , verüm etiam Bapti(ino non. I duminitiatum , vicinz Hierapolios Epifcopum creavit, & Philoxenum nominavit. Et,cum T intellexiffet, fe Epifcopatum contuliffe homi- u [ j/ ti nondum baptizato , fertur dixife , fufficit eipro Baptifmo Coníecratio. Xenaias autem ]1 D) primus fuit , qui vocem illam evomuit , Chri- fti, & eorum , quiipfiplacuére , imagines non f?e!äi&* effe venerandas. Hoc itaque mancipium ini- DN | quitatis magno cum tumultu , multis (ibi ex quoüc primaSyrorum gente adícitis, & non exiguá qu t "h ex Cynegico five Venatico Monafterio multi- tudine aflumptà in UIrbem pervenit , & Flavia- ( no extrema quzque minatus fuit, nifi Chal- ini) u B cedonenfem Synodum anathemate feriret. Hoc; cüm Flavianus faceret, & econtra Mo- ] v'ml'cndj r nachi ei imminerent , populus Epiícopum fü- N h um periclitari audiens, pro fe qui(que ftatim , Ut potuit, adfuit, & cxdes Monachorum fa- fim a efttanta, ut eorum corpora propter mul- titudinem projecta fuerint in amnem Oron- pl tem. Sed & motus alios Xenaias concitavit 1ilis Àny in Orthodoxos, quorum tamen, ne proli- xiores fimus , hic mentionem facere füperfe- WU demus. ; Ànti Jfoaunes Philoponus Alexandric natus & J Grammaticus , Monophyfitarum Dux fuit, * [ tantó periculofior, quantó magis verfatus in lt Ariftotelis Philofophia. Hic , quamvis ítylo lls [ & dictione fuà non admodüm laudatus fit , in difputationibus tarmen , argumentorümque & j ané fuit ï (lj d;mgnürarionum probationibus pl admi 1 S/ECULI V. 89 ptiünnncg. admirandus. Quare impius Sergius , tunc n Conftantinopolitanz Ecclefiz Hierarcha ab l[. h'wm eo petfit, ut librum ederet de hxrefi Mo- l, nophyfitarum. Edidit illum , cut nomen It s dedit , z4rbiter , (ive , Liber de unione , con- U ftabátque capitulis decem. Multa etiam alia t C Ícripta procudit, & in iis talia. Omnia hzc Msm fenfui & oeulis fübjecta corpera juxta mate. ii riam & formam, ex eo , quodnon eft, in id, ii quod eft, productaà Deo (unt , corruptibiliá- k que fünt, & corrumpuntur fecundüm mate- Jletomih riam & formam. Pro his veró corporibus i, kIns corpora alia vifibilibus illis longé przftantiora . Ml Cb incorruptibilia & fempiterna à Deo condun. ute feriti tur. Erítque poft hujus mundi interitum no- xortm o vimundicreatio, lInam quoquenaturam ex ftyum duabusin verbo fecit , multàque alia argutiffi- Mqueüadm, mé fed falfiffimé fcripit. du Hos contra Hzreticos fteteruntS. Augu- xproptcrmul- ftinus. S.Hieronymus. S. Germanus & Lu- i pus Epifcopi Galli , Profper Aquitanicus. Cy- j t rillus Alexandrinus. "Theodorus Epifcopus Ancyranus. Caffianus Presbyter. Atticus g,Y ïm yac li Epifcopus Conftantinopolitanus. Joannes Antiochenus Presbyter. S. Gregorius, poftea Vr Pontifex, antea Legatus. Vincentius Lyri- n DuA neníis. S. Joannes Damafcenus. . S. Cyrillus J WI[ il Hierofolymitanus. S. Gregorius Nazianze- nus. Leontius Monachus. i n M TU ;-n[ C M uOIECULUM VE "frs. Mopas ; il ; Oliþ-im Epifcopus Cartbagimen phyfta HUERESES 1 sz)/ Zta. ! Momot helite feu Theopafchite. Apb- p thartodacite. Syrus Alexaudrinus.| MAGB- um * ACObIE&. Coazo- rius Epi]c. Ahstiocbenus. hd qyt. babdite. "Theodo, fani. Tetradita. ! ngr Lipius , Carthagineafis Epifcopus., Ar- (au riang Secte deditus, circaannum $of. O ijf cüm in balneis aliquando Sanctiffimam f "Trinitatem blafphemaret , zziPbusigneis fülmi- fe nibus ab Angelo vifibiliter immiffis periit , ca- davere penitüs exufto. fovcreg lii DA * Aonopbyfite , (eu Momotbelita , aut Tbeo- Ti Aféhita , fic didi à Greco Mezos , quod eft, unus , 8 Pbyfrs, quodeft, zatura, quiaunam j dudbt D! Ij J Verbi & carnisnaturampoft ineffabilem unic- nem in Chrifto effe fentiebant & docebant. n i Monotbelite etiam fünt vocati ab unatantüm W voluntate & actione Diviná , uam Chrifto m ] ( tribu&bant : unde & T/eopa[c chit& appellan- tur. Authores primarios habuerunt Petrum temi jind Cnàphacum , Macarium Antiochenum, Dio- fcorum & Joannem Philoponum , de quibus Cond Emerferunt hi Hzretici ithy j jam actum eft füpra. potiffiznüm circa annum $ 17. ij/ [ "Ap bthiartodocita circa annum 5 56. dice- fi ïä bafit, carnem, quam ex Virgine Salvator af- ! ff | fumpfit, ante paffionem fuiffe incorruptibi- ]ém. Eorüm verba fuerunt! hzc: . Nosqui- F,[; l] 'EICIEU( dem per neceffitatem naturz affectiones ejus , fcilicet carnis five corporis , fitim , famem, Ti a &c. circumferimus , Chriftus veró , utpote atque nos (æzp k *qxfi'fppntc fuà pa(Tusfit, nonitidem T ] pature S/ECULI VI. 21 !5 j LAl vatürze legibusfübfervíit. — Hechzrefis mul- h, M. LU ï tos corrupit etiam Hierarchas primarios, & ' Monachos vitá illuftres ipfümque adeó Impe- !rll ratorem Juftinianum , qui Eutychium huic i Yf m errori relu&tantem Sede quidem expulit, refti- tutum tamen voluit moriturus. mf VTT Syrus Alexaudrinus , arte Medicus , ex Phi n lofopho Monachus , prius contra Nefto- [ a rem (cripfit, fed poftea Timotheanum dogma fovere coepit. Denique ambiguus etiam füi, TET fufpendit animum à confenfü Chalcedonenfis t qdd Decreti, necacquiefcendum putavit , Filium , quoume Dei duabus poft incarnationem conítare na. iem o turis, Vixit autem hic Syrus circa annum x dhrebo 40. MaAcAarius Epifcopus Autiochenus , pri- yooxant um Ql mus Author fuit Monothelitarum , conten- dens , unam tantüm in Chrifto fuiffe volunta- d ynuids tem & operationem, videlicec Divinam , uti jam di&um eft füpra. Hic àfexto Generali d. j P Cohcilio Conftantinopoli Liabito, à centum & (eptua inta Patribus damnatus eft. a il j * Jac obif£ , kquodam Jacobo genereSyro, circa anpnum 5 84. Is obfcurus plané & nul- 1) W lius nominis füit : Eutychetis autem & Dio. gv $ Ícori, Petri Cnaphzi , &Severi dogma füfce- Y h Wl pit, illàádque apüd Syros propagare magno- W ) pareftuduit, .Sed & ex hac ipfà Jacobi apud fC&IO*m)) Sytos predicatione ingens diffidium éxortum t^ ! ett. Nam, qui retz fidetadhzferunt , 27e/- W MT p n M ebit« appellatifünt, eoquod fanttám quartam j Synodu'm'&'Iüu;ïe?äc'dï**eüx"iþmm Criatm 7elcbi n Syris HJERESES 922 ((rï q' Syris Rex eft ) confeCtarentur: quiautemedi- h verfum fenferunt , multa variáque nomina ha- ([U buerunt. u Potiffimüm tamen facobitz nun- cupati funt. Hi fe primüm à $. Matthxo A- T D* A poftolo ad fidem converfos effe jaCtant. — Sed iil tandem inimico fuperfeminante zizaria, hz [j il Wn rc(in contraxerunt, dicentes z. Non efle ne- ] w O ceffirium confiteri peecata füa Sacerdoti, fed Ani i futhicere , fifoliDeo. 2. Suos parvulos circü- Ti n cidebant aduflione quádá in fronte vel in ge- Juren T nis impreísA: putantes hincexpisripeccatum originale: eoquód Chriítus dixiffet, Ipfe vos od [ I baptizabitinSpiritufancto &in igne. 5. U- pis u nam tantüm in Chrifto naturam profiteban- j f tur. 4. Parvulosadhucla&tantes fub utraque «m. f fpecie communicabant , inftar Grecorum. £. h Non credunt fanCtiffimam Trinitatem fed uni- ]i M ] [ m tatem tantüm , in cujus rei fignificationem [ ! crucis fignaculo uno digito fe fignant, & mu- niunt. 6. Eorum Presbyteri, Diaconi, Sub- fl Diaconi omnes fimul adítant Altari , fimülque ; Ptj ; GU communionem recipiunt, ideo , quód tres Reges fimulad prafepe Domini , eidem mune- foua ra obtulerint. etim| Miferunt autem Jacobitz fu- um Legatum ad Concilium Florentinum & n j n It unionem cum Ecclefia Latina inferunt anno « 144 1. uti fufius habetur in ftrena 1728. data IU lj 0912 VE UPTET. fitrin Contobabdite, àloco quodam fic appella- L t/,circaannum 484. . Primüm nuncupaban- t ! tur Severit& à Severo, deinde Zheodofram; & .U. 'Theodofio, qui apud eos Alexandriz Papa fa- 9) d us S/ECULI VI. z W il Af &L;S eft: quem vidcelicet poti(ïïmüm confe- lii d étati fünt ; licéttamen fcriptum ejus de Trini- Cttup, tate compofitum , eorum quidam non recepe- Di cuntur etiam Azgelt« & Damtanzi- Mdl rint. d ) ff« , utpo te qui Epifcopos luos habeant , à qui- Tori, I bus congruentia nomina accipiunt. Epiíco. Md Aw pos tamea foli Cozzobabdite non recipiunt. at0, Porró Coztobabdite, five Theodoffanos , five lst ngelitas , ive Daemianiflas , vel generalt It ts nomine Severztas appelles , alium efle dicunt Wpttats Patrem, alium Filium, alium SpiritumS. non habere autem horum quemque per fe ipfum it, D v jl naturam , fed abere communem Deiratem. nf in ipfis exiftentem : atque de ea Deitateindi- iDumque vifibli modo participantes quemlibet effe Deum. (onm. f Unam autem fübfiftentiam opioan- m r tur effe Patrem , & Filium , & Spiritum San- &um : communem veró fübfiftentiam & na- IU turam. w A Jutri Theodoffani & Theodofio Monopyfitarum Principe , qui à Severitis Alexandrie Papa y ln c€reatus , cum fuis Sectatoribus circa annum j quöd'cü $92. communem humanam nataram ipsámg; tilentit etiam Divinam , quam indivifibilem d:cimus , pb pextnn in primas partiebatur Perfonas , difcernens eam , & (ingulatim individuistribuens, & tri- yaunt 4(55 j bus fuperfübftantialis naturz fubfiftentiis di- un fpertiens. Ideóque Concilium Chalcedonen- fe refpuebant , fequentes Diofcorum & Euty- 1mlïCi« ! 7p chetem. Quz hzrefis contraria eft hzrefi Ne- nl 717 ji ftoriapz. Neftorius enim propter duas na- fl ;'lla turas, duas etiam (übfiftentias numerabat, yu ) Tþco-, 24 HUERESES Ó 'Theodofiani veró propter unam fübfiftentiam. - unam quoque fubítantiam & naturam in Chri- jl j fto effe dicebant. Tetradita fpeCtant ad Severitarum Fami- ". liam. Qum enim Severitz in multas Sectas : j J abiiffent , & alii Agnoite, alii Contobabditz,. Id alii Theodofiani, alii Pauliani, alii Damiani- yidi ftze paffim à füis minittris nuncuparentur, alii w j mupor etiam ab Epifcopo füo Petro Petritx nominati funt: ii nimirum , qui Severo & Theodofio lii It recepto Paulum & Damianum non admife- rant, quippeopinionem utriusque improbans rup:(büq tes : quódque cum Ecclefia Catholica cofnu- ii nicantes , Synodum quartam approbáffent , hat eos rejicientes , profitebantur Deum fecun- n düm veritatem & effentiam,& naturam quam- ni, s N que per fe ipfam : Patrem, &Filium, & Spi- ritum $. dicentes, non numero , fed per om- hii nia (imilieffentià. Unde eos Paulus & Damia- fuäücþ nus Tritheitas nominabant, ficuti hos Tetra- türam ditas , quandóque etiam Sabellianiftas. Qui- at nam veró Severitz fiveSeveriani (int , fcilicet fit à Severo Antiocheno Epifcopo , hoc dictum UT eft faprainSeculo V. poft Acephalos. p qidur S/ECULUM VIIL. - li !dn Julianus Halicarnalfeus. * Sergius Con- Qill l ffamtinopolitauus Epifcopus. Bayras. Ser- tlusf ius Pfeudo- Monachus. * Mabometes Pfeudo- xf Propheta. Armeni. * Chazinzarii. AgA- t* i zm?. "Aginmufes, " Maronita. Juliaum / S/EC-UU XII. 2j Unin .Uliagus Halicarnaffeus multarum Here- uW:üChri.r , füm Author fuit circa annum 604. Hoc tempore , quam quisque voluiffet , placi- lii tam fibi fumebat poteftatem. Et propterea, Va quód quilibet, quod fibi vifum effet , fidei in- m fercum voluit , quàm plurima Hzreticorum Ti Dj turba exorta fuit. Tritheitarum , Agnoeta- ityr, d rum, Thcopafchitaruni , Jacobitarum , Ar- ag meniorum, &c. Docuit autem 7/zasmus Ha. AT Jicarnaffess , creatum quidem Domini Cor- Q0n d us efle, fed idem abipía conceptione incor- D ruptibile effe. nlir o * Sergims Epifcopus Conftantinopolitanus , pf Monothelitarum Princeps & Propagator ftu- aum fu. diofiffimus fuit. Hiccirca annum 604. affe- DI ' ruit, duas quidem in Chrifto voluntates & iA virtutes operatrices, divinam videlicet & hu. ha manam, anteunionem, fed deinde ita unitas Vr fuiffe & confufas, ut in unam eandémque na- d turam abiérint, atque mixtionem fubiérint, ylis U ' i » adeó , ut & Divinitas ea , qux humanitatis J frt) lil " j ! fünt, paífía fuerit, & contra, Quamobrem o eos , quiita fenferunt , Monophyfitas& Theo- 6105- pafchitas cognominárunt Patres , de quibus dictum eft füpra, Bayras de Se&a Jacobitarum fuit, à quo- J dam Jacobo.Syro genere , obícuro prorfus & nullà glorià Viro ficnuncupatorum : qui Ja- yp n cobus Eutychetis, Diofcori, & Cnaphzi, at- j .l;;?- que Petri Severi dogmate recepto, id magno- n / ^ pere apud Syros propagare ftuduit, Bayras autem Satanz ductu, cum plerisque aliis Ha. reticis u 96 HJ/ERESES lj hl reticis Mahometi adhzfit , & illum, hominem gt rudem , in procudenda & propaganda fuaper- fidia multüm juvit , imó plurimüm. mqackt d qllb Sergius Monacbus primó , fedà monacha- Ummrj-?ff tu refiliens, in errorem Arrii atque deinde D Neftorii prolapfus , Chriftum Dei Filium ex jntt Virgine Maria natum hominem duntaxat, u m non etiam Deum efIe contendebat circa an- hyt i num 630. Hic in Arabiam veniens , Maho- meti Pfeudo - Prophete & Anti- Chrifti pro- futzi d dromo egregiam opem & operam contulit,uti nunc fufius fequetar. g feham * Mabometes natus fuit in Arabia Felice; As Patre Gentili, Matre Judzà. Homo plané rudis. Primüm Paftor camelorum, tum prz- nini (l divitis füz herz conjux , denique apud Agare- D0S, ab Agar, &Saracenos àSara fic dictos, dq DN Regem fe & Prophetam venditavit occafione hác. Agareni in ingreffü Arabiw habigantes fs tatite femper agendis predis & militiz exercendz dediti fuerant. Poftea veró Per(íarum bellis panic fütare concitati , ftipendia meruerunt füb Imperato- re Heraelio. Qs d Et, cüm renunciatum effet per Prafectos Czfareos , non expectandam am. (vf pliüs effe fpera ftipendiorum, feditionem mo- fs verunt contra Romanos Duces. Ex hoc tu- t | multu crefcere coepit Mahometis potentia. lpl Cüm enim Re&tore & Capite vulgus carere Wl)ü! non poffet , facilé adhze(erunt Mahometi, qui bt 'nüne reliquos omnes & opibus & viribus antecelle- bat. Hic , ut faciliüs ia unum aliquem cer- tf tümque ordinemredigeret mores populi , fta- u ( ;uit S/ECULT VII. 57 Mi ftuit, non modó in civilibus rebtis certas le. gmüll*nper. ges condere, fedetiam ad unam aliquam no- If vamque Religionis formam animos vulgi alli- lm gare , quó rectiüs omnes in officio contine- At b rentur , neque oriri poffet occafio alicujus dif- ln fenfionis. — Videbat enim diffipatam concor- ? lg, diam Etclefiarum per tam multas & varias hze- d reles, maximé veró perimpium dogma Arrii, m Vi Atque ubi erroribus implicate con(cientige s fünt animíque in dubio verfantur, fufpe&tam ml facilé babent doGrinam Chrifti & nullo nego- tio hucillucimpelluntur. .Itáque nutantibus IU fic hominum animis , opportunitatem na&tus Dono n Mahometes ,' hujusmodi Religionis formam n« przícripit , in qua fumma illa fidei capita de ul dpte Chrifto preetermittebantur, ídque propterea; d J ne fidei doctrina porró in ambiguas difputa- s t tiones vocaretur, fed pofita tantüm in ratio- Yi nis captu przciperet de civilitate morum , & ratione honefté vivendi. r at Atque ideolegem poenácapitalifanxit, ne quis de füa Se&ta di- n fbl /j v MM fputare prefumerer. Amplexati igitur funt ejus doctrinam Gentes , Judai, Arriani & m d ht Chriftianilegis Apoftatz, — Nam erat hzec Fi- Jtioneo des probabilis omnibus, quia fecundüm car- nem. Ideo homines difparigenere , diffimili j s p linguá., alii alio more viventes, incredibile eft memoratu , quàm facilé coaluerint & creve- vl rintpotentià ad fortiter refiftendum Romanis, 'Iahvïv»*iï'm l Primüm enim coeperuntArabiam & Syrize par- l ,*.j ugSi l tem fübigere. Nam Damafci Regia Mahome- j k tiserat : poftea & in /Egypto potentes fa&iin Ü ipfam 98 HZERESES ipfam ufque Hifpaniam penetrárunt, & Italiam g:;z;;i.ü per frequentes incurfionesterruerunt. Por- gam rb , quia Mahometes homo rudis & illiteratus Mont eratad condendam novam Religionem, alio- ii rum ope & opetáàindigebat. Attulerunthanc ul illi fapra memoratus B4yras & 5er27u5 Pleu- k do-Monachus , Pbizees & Abdias cognomen- bt to Salon , poftea veró -4uda/a dictus & Salem i jJudei, qui deinde ambo fa&i fünt Sarraceni. 1 T dtageü Hi ergo eum fuo Mahomete eamSectam con- fittr ïl flárunt, quam modó Turcz habent. .. Hi ità- t ue 1. cum Sabellio negant Trinitatem. 2. a Cum Arrio & Eunomio Chriftum Creaturam Mi IT o*h €fTe contendunt : magnum quidem Prophe- tam,atnonDeum. 3. Cum Cerdone afleve- r] l ! rant impoffibile eft , ut Deus filium babeat , TUX eoquód uxoremnon habeat. 4. . Cum Mani- ln chais negant Chriftum crucifixum fuiffe , fcd iefine] alium ci(imilem. $. Cum Donatiftis negant (tits euncta Ecclefiz myfteria , qux à Chrifti Paffio- audbda ne füam vim obtinent & eficaciam. 6. Maho- I BU metin füo Alcorano dicit, Daimones effe füb finem mundi falvandos. 7. Cum Anthropo- Att0teS | ii morphitis., quiDeum corporalem afferunt , communicat. $.. Cum Cerintho fümmam fe- lttfs Val licitatem velfummum bonum ftatuit in corpo- ris voluptatibus, .9.. Cum Ebionitis circum- t Atj cifionem admittit. 1g. Suisin Alcorano ufüm viniprohibet cum Tatianis, rr. Suis Affeclis hjj ( MU permittit ea, qua afinis & porcis magis quám hominibus conveniunt , uti horum teftis eft "ttin A ápfe Avicenna ejusdem Sect mulator , 7z 9, !HOI' Vrad Memf/y. S/ECULI VII. l&häüäm 55 u Por. Metaph, Aiffotelis. Sic multishereübusno- i vam eámque turpiffimam Se&am conflavic Ya Mahometes, vel potius füprà nominati ejus CY Adjutores , Veteri & Novo Teftamento abü- tentes, Id veró hic obfervandum, quód ex !ul Qp Alcorano ( liber eft, in quatotalex & Secta il Mahometis continetur ) enatz deinceps fuc- Vr rint 5ecte omnino feptuaginta, e Preterea m quadragefimale je junium füftulit, & aliud fube . ftituit per annum duplex. Duplex hoc jeju-. TRU nium fequitur feftum duplex tale, quale apud Grei nos eft Pafcha , dicitiürque illis Zarz7z. Ima- nl 1onlt gnes quo que & Sanctorum cultum abroga- mmedfert í vit, Polygamiam veró introduxit peffimus m hu impoftor Mahometes: de quo, qui plura vult, ( videat Strensm an. 1739. datam fo/. 7 9. N. X. lh.l " «trmeni Afiam incolunt eain parte , quaz aVl eftinter Tautum & Caucafüm montes con(ti- tuta. Horum patria Ármenia dicitur À Cap- C m padocia ufque ad Cafpium mare protenfa, Cir.. caannum 640.à verafide deficientes in variog um n Ant errores prolapf fünt. Proprium habent Pri- t matem, quem Catholicum nuncupant, & cui velut fümmo Pontifici per omnia obediuat, ii TU NamRomangum Antiftitem contempunt, di- centes, eum non effe ceteris fuperiorem. De- m fecerunt autem à vera fide propter Decreta NUr | Concilii Chalcedonenfis fub Leone I. Pontifi- [ $ j ; ce & Martiano Imperatore celebrati : quód. videlicet ineo ipfo Concilio Eutyches Abbas OI(E(. l? ] Conftantinopólitanus , & Dioftorus Epifco- j x ! : pus Alexandrinus, querum opinionem Ar-' l 2 meni HJERESES ioo ngdïif l meni fequebantur , damnati fuiffent. — Erro- Ls res porró Armenorum funtifti ; r. Adam & « Evam nunquam carnali copulà conjungendos fuiffe , (i in eo ftatu, quo illos Deus condide- | ii n — e ! i ij rat, permanfiffent , humanámque fpeciem a- jl ! ? ii — liter propagandamfuiffe. 2. Abomnibus Sa- f cramentis tollunt virtutem conferendi gratiá. ]s 3. Rebaptizant baptizatos in Ecclefia Roma- deemt na. 4. Baptifmum conferri non poffe, nifi conferatur fimul Euchariftie Sacramentum. [ Qoill $. Chrifina adeó effe neceffarium , ut fInehoc ial j collatus baptifmus non valeat. 6. Pueros fifti 4 1 non indigere baptifmo ad deletionem peccati (rr originalis, eoquod talenon habeant, 7. Bea- y tos effentiam Dei non videre, fed claritatem [ Qu Arim ï quandam illius effentiz , & in hac vifione con- pd*':.?m(: fiftere füpremam beatitudinem. 8. Nullam nmW animam ante extremi judicii diem fore bea- ; p tam, 9. Deum mentitum fuiffe, quód dixif- fet, Cain à nemine occidendum , cüm tamen | ; vt occifusfuerit. 1o. Spiritum S. nonà Filio, fed à folo Patre procedere. 1J. Euchariftiam gun| i nl non poffe conficiin azymo pane. 12. Nonad- effe realiter in Euchariftia Corpus & Sangui- ! i nf nem Chrifti. 13. Non mifcendam effe aquam W vino inSacrificio. 14. Cibum Eucharifticum nec prodeffe , necobeffe. 15. Infernipoenam fl (Ii, non effe perpetuam , Chriftumque cüm ad in- feros defcendit, inde omnes animas eduxiffe, Aff d D 16. Matrimonium non effe Sacramentum. 17. Quamvis dicant, originale peccatum nullum feren effe, fatentur camen baptifmum effe neceffa- D rium S/ECULI VII. IOrX u In, rium ad vitam confequendam zternam: Par- ; ï»lhüm& vulos veró , qui absque baptifmo decedunt, 10 g negant.vitam beatam polfidere , fed eos dicunt D M in paradifum terreftrem migrare, fi filii (int fi- Quf delium , fi veró infidelium , illos dicunt in in- VO V * fernum defcendere cum Parentibus fais. I9. f Dicunt nullum futurum fuiffe peccatum ,. fi ] !&: l : lm Damones non fuiffent, qui homines ad centa- UA tionem impellerent ex quo inferebant , pec- um catum effe fimpliciter à Daemone , & nullo pa- im, t &oàliberoarbitrio. 19. Aliapeccataita effe ;b f irremiffibilia , ut à nullo Sacerdote poffint re- mitti. 20. Omnes homines ante Paffionem Tonenptt Chriftidamnatos fuiffe propterpeccatum Pro- a 7 lt toparentum. 2r. Noneflepurgatorium. 22. Chriftum refurrexiffe à mortuis dieSabbathi r 4 Nlc poft Parafceven horáíextá. 23. Omnes ho- od mines refürre&urosin fexu virili , nullümque poft refurrectionem fore fexum faemineum., m Im Sunt autem 4£rzzezz in tot errores feducti per T0 Jacobumillum, à quo & Jacobitze tam nomen n quàm füam hxre(íim habent. Venerunt ta- fid IIZ M men Legati Armenorum adConcilium Floren- tinum Sxculo XV. celebratum , & unionem r 5&51( QU cumEcclefia Romana fuz Gentis nomine inié- as Fucato runt, uti habetur in Strena anno 1728. data, dul 212..N. XIT. |niettl [ Chazinzarii pullulárunt ex hzrefi Arme- n« norum circa annum 640. Nomen babent à i !(Jl j vocabulo Cbzzzs , quod ab eisdicitur Crax, Uf propterea quód crucem tantüm colere &ado- xcg[ï r f tare dicantur. (Sxrerüm Armenorum erro- f res ( G 3 162 HUERESES res fequuntur , quibus tamen nontullos etiam u tovos fuperaddunt. g -4gareni ab Agar , Abrahz Ancilla , (ic i;o- ,'Cünäw minati. Falsà autem appellatione Saraceni di- j, ii cuntur, quód non ex Sara, ejusdem Abrahz qii J M MU uxore, fedex Agar deícenderint, Hi porró j funt Filii eorum, qui ex hac progenie nomen lr li Chriftianum per Apoftolorum przdicationem l lpäö. amplexati fuerant. Sed à Mahomete perSer- Ü n gium quendam Pfeudo- Monachum decepto, i ita dementati fuerunt, ut verá pietaterelictà t hujusmendaciis & impofturisinhzferint, circa tinloa annum6jo. Sunt igitur Chriftiapi abjurati , ul de Deo quidem ali uid credentes, fednonüt ! dl Chriftiani , quia A ] coranum, quem Divino- f 1 rum Mandatorum collectionem nominant , ( hvt omnium errorum colluvierefertum, cuncta- u ruümque harefeon abominationibus, fornica- n tionum denique & vitiorum fpurcitiis refper- Bo füm , abnegato Evangelio proríüs fequuntur., t "g imnenfes circa annum 694. prodierunt, & r, cum Tatianis, Encratitis, Manichais , Montaniftis , &c, certas efcas abominabantur, Y tanquam immundas & non creatas à Deo. A nuptiis & à matrimonio , velut inftitutisàma- "h lo Authore, abftinebant cum Gnofticis, Cer- Iaj donianis , Marcioniftis , &c. ii * Maroniteab Heretico quodam ZZaroz fic appellati, cum Eutychete, Diofcoro & Ace- j phalis, unam duntaxat in Chrifto voluntatem | (hé & operationem admittebant per annos quin- jj em; gentos, hoc eft, ab anno $99. ufque ad an- num il lr ' 5 : S/ECULI VII. It i 103 M num I2Ij. quo per EmericumAntiachenumy Patriarcham Ecclefiz: Rom.. reconciliati funt. jæALSV*w:fflO. in Concilio Romz celebrato fub Innocentig: mmmäþ IiI. cui interfuit ipfemet eorum Patriatcha: TM Uillt, Hl t i cumfuis. Himontem Libanumin Syria inha- bitant , habéntque fuum Patriarcham , fuos TOR Wt Archi- Epifcopos , Epifcopos & Parochos,fed 1 pauperes. UR Szculi Hxreticis & HæreüEus refti- Hujus mc'numüeceiu terunt S. Maximus Monachus & Martyr in t Diofe períecutione Conítantis Imperatoris Mono- thelite anno 646. Necnon Ildefonfüs Epifco- fl us Toletanus, infignes ediditinlaudem B.V. i f ra&atus, atque ob fufceptum ejus adversüs qem m ( 0OR Hzreticos patrocinium, albà Sacerdotali ve- fte coelitüs allatà ab ea donatus fuit; Obiit um tf anno 667. Emericus Patriarcha Antioche- i, m nus Maronitas reduxic, & Conftantinus Po- j gonatus Imperator , Saracerorum vires fortie, f ter repreffit. l ni Wi inyl / " [ j i u ihomt 'u S/ECULUM V e dl * Iconotlafles f Itomomachi. Felix. Bais- TUl Cnofii lenfes && Concordeu[es. * AAlbanenfes. — ddal- berius C Clemens. yum Conotlaff a feu Icomomaebi di&ti funt illi,qui w 01 " fqr Imagines earimque cultum abolere ftu- am (j ] x,wn duerunt. Cocpit hxchzrefis circaannum u 719. tempore Gre ) eorii IL. Pontificis; & Leo- (2 us;hoc nis III.ImEcratoris, qui'& Iconomach 4. € » 164 -HJERESES "m ] eit, Imaginum impugnator appellatus eft; pro-- pterea , quód Imagines & Statuas fanctorum & mc(ïhn st templis aufferri & incendi mandaverit. Quam Imaginum períecutionem ejus Filius Conttan- w M j tinus Copronymus , imó & Leo Armenus & . ; J Michael Balbus Imperatores peflimi continuá- ul j j Atnur runtuíque ad annum 824. uti habetur in Stre- na 1728. data , fo£. £. AN. II. có: II fol. $7. n d. N. F. fol.09. N. H. cé LII. Felix Epilcopus Urgelle ; quz Civitas eft (b in Pyrenzi montis jugo, circa annum 685. Ec hod ' .' 1000f Elipandus ejus Difcipulus , deinde E»itcopus [ 'Foletanus ; docuerunt Chriftum etíe Filium a, j wl adoptivum, pofuitque in Chrifto duas hypo- ftafes. Baiolenes & Comcorden[es , five Cozorenfer (rar orti funt circa annum 796. in mulüsad(tipa- s | iil lantur erroribus Albanenfium, qui mox fe- quentur, quibusaddunthoc, quod omnibus puni Chriftianis interdictum fitjuramentum : adeó 1041 uidem, ut eis nufquam jurare liceat. frim; * Albanen[es circa annum 796. docuerunt (ommi Y. Cum Gnofticis Apelle, Manichzis, Car- dfem mus]) pocrate, Cerdone & Severo , duo effe Princi- pia, unum bonum , alterum malum : & vetus lum ji 'Teftamentum effe ámalo, novum àbono. , yt: Cum Pythagora , animas non creari, fed ftni transmigrare de corpore in corpus.. 3. Chri- Qu ftum non pertuliffe veras hominis peenalita- D) tes , atqueillumDeum effe, neque de Virgi- mnrof ne carnem fumpfiffe, fed eam, quam habuit , tünim verum ho« E de coclo duxiffe , neguþ illum fuiffe minem ; | Ü S/ECULT. VIII. 10f hi. minem ; nec veré comediffe, necin cruce paf- L fum effe , nec mortuüm , nec fürrexiffe, neqs AU in coelos afcendiffe. ' 4 Nullam forecorpo- l(s rum refürrectionem , fed univerfale Judicium Vs jam fa&um , nec aliud füturum; ^ $. Ante nfb Chri(ti adventum nullos fuiffe bonos , adeóq; t Adamum non fuiffe à Deo , nec Moyfen, imó tTf illum malumfuiffe. 6. Baptifmumnullius effe cfficacim. 7. Malam vitam Prelatorum obef- Qu fefübdito & Sacramento. Nullum malum pof- iil íe fieri Epifcopum. Ecclefiam non poffe nifi Yi Dl incommuni poffidere, neque poffe excommu- mecfis nicare, neque debere malos perfequi, neque nzshyy. facerepofle Conftitutiones. 8. Non etfe alias inferni pcenas , quàm quas in hoc mundo ex- um perimur &patimur. 9. Sacramentum Alta- ulissdt ris, & Extreme Unclionis & peccatum origi- i mr nale pihil effe: unde nec Baptifmo opus eífe qmdnmn*l.*u parvulis.. 1o0. Peccatumnon proficifci ilibe- um d to arbitrio : imó nullum effe homiínis arbi- J trium , nullámque hominem poft peccatüm commiffum confiteri debere, nec poffe. . 11. sj d nidais Infernum & purgatoriumnihileffe. $2. Bo- num Deum vivificare, & non occidere:- ma- ppdfel? in: d lum veró Deum vivificare ; & interimere cor- J äbülml ? pora. r3. Mundum femper fuiffe , nec un- quam defiturum, fed femper hocin ftatu per- j cmn;fl us P manfurum. 14. Materiam mundinon effe fa- jns €&amà Deo, fed Deocoseternam. rj. Deum non przefcire ex fe aliquod malum , fed per Ad- equtt^o uu l'[l verfarium füum , fcilicet Diemonem. 16. Ma. j trimonium eflemalum. 17. Ufüramnon effe ( prohi- 106 HUERESES - m rohibitam, nec quenquam ad reftituenda ab- » fm ata teneri. :8. Hominem ex fe poffe dare fu. Spiritum SanCtum. . 1o.. Nafquamlicitum effe u juramentum. L. "dalbertus natione Gallus , & Clemezs ii genere Scotus, anno circiter feptingentefimo i quadrage(imo quarto turbas excitare , plebem p Chriftianam ementite fanctimoniz larvà fe- fsj ducere, & S. Bonifacio Germanix Apoftolo negotium faceffere coeperunt, * Horum hy- nayts omit pocri(in & deliria ipfemet S. Bonifacius defcri- TO bitinepiftola ad Zachariam Pontificem , qux , n foj M j inter Bonifacianas eft centefima *trice(ima wdn quint^, |;4da/bertus füit damnatus inSyno- h h l " do Sueffionenfi, habità anmo 744. — Rurfüm gl idem Adalbertus et» Clemens confixi fünt in C Concilio. Germanico , in Majoratu Carolo- manni , incertoloco celebrato anno 745. Po- o l J firemo eosdem .4dalbertum ec Clementem Zacharias Pontifex inSynodo Romze celebra- fitb p tá damnavit anno 745. his verbis : J4aifer- £5 , cojusnobis aCtus & nefariacommentare- 1Dogl Duri e&ta (unt , quia fe Apoftolum cenfuit nomina- Conl re; & capillosatque ungulas fuas populis pro fan&tuario. exhibuit , feducens populum di- prni ver(iserroribus , & quoniam fub obventu An- lrl ltsl gelorum in fuüo auxilio Demones invocavit, ab omni officio Sacerdotali deponatur , agens | | poenitentiam pro commiffis & ampliüs popu. lum minim? feducat. Sin autem in hís erro- 1 ribus perfeveraverit,: & populum feduxerit fit ei Anathema, & vterno Dei judicio. con- demne- [ | 3 S/ECULI- VHI. 197 "*Mub demnetur , omnísque; qui ei confenferit , vel b cjus fecutus fuerit doctrinam; aut adjunétus lls illi fuerit. Similiter autem & C/emez; ; qui perfuam ftultitiam fanctorum Patr urn fcripta refpuit, vel omniaS 5 s ynodalia A&a parvi pén. bt dit , inferens etiam Chriftianis Tüdaifmum, X ol dum predicat Fratris defuncti Uxorem poffe ín lii matrimonio jungi, infüper & Domínum no- ftrum Jesus: GaigisruM defcendentem ad infe- noyt t ros pios & impios fimul inde abílraxiffe; ab Yibl omni etiam Sácerdotali oflicio deponatur, & nttm anathematis vinculo obligetur , atque , nifi Á refipuerit , eterno Dei judicio condemnetur , CUT / vel etiam omnes, qui ejus facrilegis confen- tiunt przdicationibus. m Ex qua Zacbariz fen- st n tentia fatis patet , fuerint hi duo, quibus erroribus impliciti at Caro Oppofuerunt fe hujus 5zculi Hereticis $, ii ! Bonifacius, S. Germanus Patriarcha Conftan- ( O tinopolitanus , qui & mortem obiit in exíko o Jj du pro fide anno 736. Joannes Damafcenus, Me- thodius, Sophronius Monachus, "Tarafius du culütie Patriarcha. Conftantinopolitanus , fub quo [ Conftantinopoli Synodus Generalis feptinsa insgopa primüm inchoata , deinde veró Nicee cele- T brata fuit ann0.787. in qua Iconoclaftarum o j hxrefis profcripta penitus & profligata fuic,. Ponütllf h l Lf d S/ECULUM IX. 4j Vacat, DAU K SJECU- - j I HJERESES | | m ag CULUM X. j Vacat. &* 9 jni ] Tque fioc Divinx Providentiz in fuam Ec« — p A clefiam plané ftupendum prodigium eft. gt (Nigmirum quia aliis tempe(tasibus per duo hzec ( Sgcula agitabaturEcclefia, ideo illam ab Hz R;nxlCG refum procellis tunc voluit effe quietam. pmun*.» W 1 quomïï S/ECULUM XI. pa'næïü J p , * Berengarius Diasonus Audegavenfis im tiry Ga,tïim L»nzgm eat Iteris quídem humanioribus & facris pa- edh u rüm eruditus, fed dialecticis quibufdatma mg m [ : eaptiunculis multàm deditus fuit, Qui- p bus irretitus eó pervenit, ut circa annum totn 1048. doceret, non effe verum corpus & fan- df guinem in Euchariftia. Idcirco LeoIX. Pon- ] r m D tifex Vercellis Conciliam co&git, quó Beren- W gariurmn accitum , at venire nolentem füis cum fiton Afleclis , nifi continuó refipifcerent , perpetuo tl ánathermate damnavit. Leo tamen, pauco Ti poftinterje&otempore, vitá defungitur , at- , Qu que Berengarius fuüá perfiftens in contumacià (lcty venenum füze herefeos per totam Galliam di£. fudit. Quapropter V i&or hujus norinis fe- ,M j cundus , qui Leoni nono fücceffit , Concilium 'Turonis per Hildebrandum , Ecclefiz: Roma- Y illius vice a& tunc temporis Cardinalem, ac D Conci- SIECULI. XL 109 In hoc il Concilio þ-r'æfïdcntem , celebraviz Berengarius per quosdam eruditiflimos Vi- ros , & potiflimum per Lanfrancum Cantua- rienfem Archi-Epifcopum convictus, fed mi.. Voln j nimé emendatus eft, Naim inde exiens ad. Mdfind vomitum velut canis redíit. hyedip Quam ob cau- fàm Nicolaus fecundus , qui Victori ficeeffic , fwinm il Rom2z: Goncilium centum &tredecim ïpffw : ii porum coégit; cui adfuit & Berengarius, in quoaurrefipifcens , aut fe re(ipilcere, timore ! poenz fimulans , füz herefis palinodiam ceci- nit, qualis in Decretorum voluimiae recita- rj tur, de Confecratione 4/ffizéf. 2;cap. Ega Berengarius. MHictamen, poftquambis , aut etiam ter errorem füuum recantá(fat , & abju- t rffet , càm gravi morbo oppreflus ex hac vita. agbl migraturus effec , non mediocrem dolorem Is Mx Ql' preletulit, quód tam multosin ceundem er- t r od rorem fecum pertraxiflet , unde [üfpirans bwe od dixiffe dicitur. Dominus meus :5us CHRI- tll srus mihi hodie apparebit , ive ad falusem , i qüök*' uti , propterpoenitentiam, fpero , (ivead dam- bntemot nationem , uti proptereos , quos , tantámul.- titudine, feduxi, & reducere non potui, ti- ICH[)PW t t fmmeo, Nihilominus hec Berengarii haere(is: Vg vt quantumcunque emortua , deinceps , uti fe-. ia 1 queturinferiüs , àZvvinglio, Oecolampadio, i ni il & Calvino refuüfcitata fuit. X j E[v* bl SZECULUM XIE- o à )M .* Duraudus, Marfilius. Jaudemus. LPef Zv us i 110 HJERESES ; ( p A 17us de Bruit,- Henricus , À quo Henriciant. | j di Petrus Abai- Jardaus. "drnaldus , d quo Armaldifta. ts Pauperes de Lugduno , ffue IVal- u deszfes.. T L 7 abbatati. Bogomiles. j'onchi-: qii us Abbas..— Petrus Toanmis. cüfmm du .Umndw de Vuldach circaannum hd Domini 1117. in partibus Arago- D . (dui. nit cum alio quodam fibi favente , aqmnï* harefes quasdam feminavit, inter quas etiam mocil h&c fuit, Matrimonium nihil aliud effe, quàm Tlv occultummeretricium. | Sed candem prafen- f te Áragonum Rege Jacobo ejus herefes dam- gt natz funt per Epiícopum Gerundeníem & Ar- Eu noldum Burgenfem, fideiInquifitorem: ipsí- d ue Hsretici velut impoenitentes ignibus tra- iib d iti & exufti (ünt, w Mp filius, Paduanus Vir fuit toti Eccle. fiie & cunctis Ecclefiafticis infenfüs, ^ Vixit t dinem circa annum 1117. .Docuit r. AbEcclefia- Chri fticis non poffe ullas divitias poffideti , necag- t ros, necalia: eoquód Apoftoli & eorum pri- miSucceffores füerint pauperes, nihílquepe- tottS; Vi nituspoffederint. 4. Nullum effe difcrimen Poteftatis & Ordinis Epifcopaminter &Sacer- gj tonft dotem. 3. Quód Papa poffit fübirejudicium ihii Imperatoris , & ImperatorSede vacante poffit m Papzíuccedere. 4. Quód poft Chrifti afcen. ho fum Papa non manferit ejus vicarius Genera- Iis , adeó quidem, ut Chriftus (üam Ecclefiam It fine Vicario reliquerit. D Wt Tandemus circa annum 1124. in Germania vixit S/CULI Xt. fT m l 1777 vixit, & quanquam, uti Sigebertus. fcribit, Laicus effet , multis tamen Clericis ; etíam uj m lj ]l U difertis , acutior fuit. In fpeciofo hahítu & inauratis veftibus incedens , triplici funiculo '1! l 3* N crinibus intortis , verbis perfaafibilibus ,. & conviviorum apparatibus , eos , qui illum, cir. BP citer tria millia ,. armasi fequebaatur , allícic- A A j bat, & per hos &eviebat in illos, quí ibí refi- : ;j ——34 ftebant. Qui.veró eum fequebantur, etíam a Mu aquam, in qua corpuslaverat, ex mera reve- rentia bibebant ,. & pro reliquiisafportabant, lt Ms Ille veró tam impudicus. & impius fuit, tit fi- Mtob d lias in matrum prz(entia, fponfasque maritis m d intuentibus, corrumperet, dicens, id effe o- pus fpirituale, Ab hoc itaque Praflieiacore i Ti Oppidani Ca(tri Antverpientis feduéki , paula- tim à fide & bonis moribus defciveruetz cüm yt tl ilo tenentes 1. Sacri Ordinis Miniftros , & EpifcopalemSacerdotalémqueGradum & Or- hh. Y II Abm&fi- dinem nihil effe..2. Corporis & fanguinis Chrifti perceptionem non prodeffe ad falu- fitti tem... Tandem poft feminatos hos & alios er- fb rores , multásque cedes perpetratas , inter a« y t vigandum , à quodam Sacerdote ía cerebro «f percuffus interiit. Mec tamen ejus . errores M tam facilé extirpari potuerunt. -Propterquod ij à loci illins Clericis Ecclefía eum reddítibus , u 1 permanum Epifcopi, Worberto cuidam, Viro TO n y docto & fancto data fuitregenda, .Atquehoc a predicante Viri & mulieres compun&i , cor- j pus Dominicum , quod ín eiftis & foramini- P 14715 147 UP bus s decem annos & amplíüs repofue attü- y 112 HJERESES - g attulerunt ,& per ejus doctrinam | p'aplatïm adfanctam fidem rediérunt., g l | g Petris deBrus , à quo Petrobrafrani Ha- li retici, Gallus. fuit ex Provincia Narbonenfi. jste DN tll D In ea harefi, quam mente conceperat, tam erftitit obftinatus. ut tandem apud Oppidum [ lil jf S. ZEgydiiob füa crimina vivus exu(tus fuerit , circaannum II124. . Aflerebat autem parvu- A um (l mbïta lis ratione carentibus non prodeffe. Baptif- mum ;:eoquód non habeant fidem, nec Dei t vidi verbo; quod eis predicatum fuerit, credere at poffint. Scd de hocplura nune in Hezrzcia- PÉS. hit h'fl " Henricus , à quo Hezriciagi , Patrià To- T ; m J lofanus, Monachus Apofítata , circa annum T mï 1129.noníolüm errores Pefr; de Brus tenuit, ï j $Ut n i fediis novosaddidit; de quo tunc adhuc vi- venteS.Bernardus fic feripfit in quadam epifto - oO L la ad lldephonfüm ComitemS. ZEgydii, ;Ba- filicze funt fine plebibus , plebes fineSacerdo- ltlus; tibus , & (ine Chriflo deinde Chriftiani. Ec- 4,my WE clefiz Synagogz reputantur : Sanétuarium Dei fanctum effe negatur : Sacranon Sacra- ch; " menta cenfentur : Dies fefti feftivis fruftran- dorun tur folenniis : - Moriuntur homines in peccatis yli fuis, nonfacrá communionemuniti: Parvu- q (l lis Chriftianorum Chrifti-intercluditur vita, yno j ^0l dum Bapti(mi negatur gratia. . Ad vocem u- pius Heretici filuerunt omnes Prophetiz & 'iï-tenitud Homo apoftata eft, qui lt Apoftolice voces. relicto Religionis habitu; ad fpurcitias carnis UT " n &fzxculi, tanquam canis.ad vomitum eft re- verius, SIECULET-XI. M iil vét(us,. .Pre confufione auten inter.cogna- tos & notos habitaré non füftinens,, vel potius, [.'Mi'iHæ. £&on permiffüs ob magnitudinem criminis , fuc-. r ol d dinxitlumbos fuos ; & iter, quà nelciebat-ars Wt t ripuit , factus gyrovagus & profugus füper, tl jl terram.: . Cümqué' mendicare coepiffet , po- ul At PP fuitin fumptu Evan o ge liom ; nam liseratus. &^ HiS tf rat ; & venale diftrahens Verbum;Dei, evan;, i gelizabat, ut. mendicaret. .. Si qnid , füpra wiz, Ti &uni; elicere poterat à fimplicioribus populi ;, Áutit vel ab:aliqua matronarum , id lndeado aleis ,. DI aut Gertó in ufüs turpiores turpitex-effunde- bat.; . Frequenter (iquidem poít diurnum po« j, Dd T puli plaufüm,..noGte fübfecutá cam merzetrici- Qfro a businventus eft Predicatorinfjgnis ; & intere ^Jniteni dum etiam: cum conjugatis.. , Addit. Hofius. ial lib.; de Sac. Penitentia : quódetiam Purgaz lnl torium negaverint Henriciani.: .. t H d! ( irnaldus ,-à quo Aruatidiffas 4Br v n ltalus ,:circa an. 1114.. cum- Pezzo v AbaiLare, (sl , mox fecuturo ,.rem.conimunem habuit, Ts cumeodem damnatus in Synodo Lateranenfi. Hic; 1. fuo confidens ingenio omnium $an^ ranondt lii &orum Doctorum fentenrias: contempfit ,. & yeluc.alter Iímael , manus fuas.coptra omnes jnesint n extulit. 2; Cum Armenis docuit,, Deum non vidéri.per effentiam à.Beatis , fed perclarita» du M* tem quandam illius effentiz , in qua vifione dis l | eit;beatitudinem confiftere. .3., Deum. non s , i j poffe facereea , qug agit, nifi propter ordinem poül «;ynis jufticice & fapientis fuz , vel, quód agatexne» i j u je Cellitate DatUrg, 4.?;:,D,cum;gonegeAu;hqg NSI xem £i4 HJ/ERESES rem óffüium bonorum, $. In Deo effeali- l | mx&üd ;;;iiï'inm juid comripofitum. 6. Aliquid praeter Deum ! effe eternum. 7. Eflealiquid , quod nec | j n lmmm HU! €reatorfitneccreatura. 8. Angelos axliqpid m u P" «P:;mf Qbai-lnrdut Gallus , contraquem, circaannut 114 5. Synodus in Galliaapud Se- wi nones congregata eít. In qua erroris convi- f vi&tus, pofteain defertoloco Monachus, cum gt nl uibusdam Difcipulis fan&tiffime vixit. Erro- res veró eosdem , quos Arnaldus, habuit janr n füprarecetfitos. A S:Bernardo Claravallenfi ff Burgundionum Abbate in difputationem pro- n [ vocatus , fibi métuens, provocavitad Apo- lpra ii ftolicamSedeém. "Tandem paenitens , àt fi infinuatum eft , obiit, üt quidam ajunt, C a- Atl bilone. Plura de his duobus habentur in Stre- l' NI Y fonis na 1728. data. fo/. 160. N. IX. tündl Pauperes de Lugdumo, (ive WAlden[es , À quodam ZFa/done , Cive Lugdunenfi circa an- pem (um rI60. Hicadmodüm dives , opibus in- It tér pauperes erogatis , Evangelicam pauper- Interim 1 0 tatem íe fervaturum pratendebat. f füb hocpratextu multos feducebat, Nam cüm fs effet illiteratus , libros quosdam linguá patria qind hd cum quibusdam Sanctorum di&tis acteftimo- niis fic confcribi curavit, quos nequidem fatis Thütgi intelligens adhibuit, & füo inflatus fpiritu A- li oftolicum officium predicando ufürpavite n Cüm jam multos confcripfiffet Difcipulos & IT SeCtatores peffimos ccepit errores difemina- m) [/i [/! S. Con- f&non,' 16 Epifcopos & Clerum afpernatu tumax | l SAECULI X np ) tumax & nolens re(ipifcere , tandem anathe: Uftls matis vinculo innodatus & à patria profcriptus ïqUid,m,c éft. Errores veró illiusfequentes: 1. Oleuni Is facrum nullo modo mifceri debere in Baptis l tiutg fmo. 3. Omnes Ecclefiz benedi&iones fupes vinum, panem, &c. effe nullas.: * Frufira Ml tempus perdi in Cantibus Ecclefia d icis & Ho- J us ris Canonicis. 4.- Ecclefiam non ipoffe abíti- t nentiam imponere , & quadragefimale jejüz n t nium, illisque nullum ineffe meritum^ £. Om- ltht nem tam inter viros , quàm foeminas lafciviam do Gu licere. 6.: Auricularem confeffioneni non effei Vtomy neceflariam. 7. 'Confirmationem non effe Saz cramentum. 8. Noneffe obediendüm Ponti- m ii fici.& aliis Ecclefiz Pralatis. 9. Sacerdotesg imith äl debere effe pauperes & folà eleeniofynà con- fahcnm:'me» tentos,- Io. Inter Sacerdotes nullum effe di- fcrimen. 11:. Nondignitatem ,fed vitz meri- [*NWAHI*,&* tumefficere Presbyterum potiórem. t2. Non [ perconfuetamformulam , fed dicendo fepties göunenüdm ! g Pater uoffer , confecrandam effe Euchariftiam; 13. Sacramentum hoc in die Coenz: Domini j gl u u ferià fcilicet quintà majorishebdomadz conz g N* fe&um , effe praftantioris virtutis & efficacise, Unde ynlgll quàm alio quolibet die confecratum. ii hac die confectum toto anno aflervabant, ut T m inde miniftrarent infirmis, & nullo alio die a2 ) lind conficiebant. 14. Imagines effetollendas nHat j 4 P ab Ecclefíia. 15. Indulgentias ad nihil effe? 16. A nullo Judice quenquam effe damnan: f D toni dum, ex eo , quod fcriptumfit : Nolite judi- €are & nonjudicabimini, 17. Omnijuramen. PGUIP 4 P^ to [ $16 HUERESES ^ !'! j jf (IC to.interdictum effe Chriftianis;-18. "Virunv u perfectum non: debere laborare manibus , e- tiam ad füftentandam vitara.' :19.. -Nulla vera. g'sf;m j miracula fieri,-20. Nullum eapitale pecca- PT tum effe tolerandum; etfi vitandimajoris ma-: gl li causá permittatur. . 'à1....Omnem potefta^ /,"!W y 4 tem, tam Ecclefiafticam ; quàm.Laicam amit- (rin J ti perpeccatum mortale,: 22. Liberam effe. unicuiquepradicationem Verbi Dei, necpof-: Bogm fe. prohiberi.à quoquam. ..33....Nullum effe: qftn purgatorium.. 24. .Sacerdotem confecrandi. r fimma poteftatem amittere ,. fj peecatum mortale: commiferit-:: omnem veró hominem jüftum: cuatm füs fa&tionis poffe confecrare Corpus Domini,, iil etiamfi Laicus ille fuerit. Siveró in peccatum; UMT lapíus fuerit; perdere illampoteftatem. - 24. m Sanétos non efíIe honorandos vel invocandos.: Tibl 55. Nilintereffe, quocungueloco ; fivefacro; i. five-profano corpora Fidelium fepeliantur.; h 26. Extremam UnG&ionem Aon. effe Sacra-; iijb mentum.. 27. TemporeSylveftri Papz Eccle4 nilty fiam defeciffe, ac proinde nullum in Eccle(fia Y Romanafalvari../48.. MiíTas & eleemolynas ;; quitt oràátiones & füffragia pro defunctis nil prodef-. d2 fe. 29. Nullam valere orationem , proter, Ton Dominicam. 0. Omnes fanctiones Romanz| YmX Eccle(iz effe inutiles & fuperftitiofas; Thtdim) In[Abbatati funt ex Waldenfibus. (c didi f(l cirea annum 1160. quód, qui inter eos perfe- !idänCm f Giores effe volebant, fignum quoddam in fa- ä"ï&cimdg periore parte füi Sotularis , quem Sabbatem, Umjy ndo.menfíae , appellant , defcrrcfblerggu. Qua [ j mml accuin- ! SECULI Xt. 115 TU 'bebant; fic eam confecrabant * Qu Lezedi- U m ) Xefm Xit quinque panes bordeaceos e$» duos pifces 15 deferto Difispulis ais , benedicat bamc mém- Qs Jam mobis.. Quando autem à menfa fürgebane, TT dicebantillud Apocalypfeos7. Bezedicfio $. )mncmpouf;, n g clarttas , [apientia &« gratiarum ntHio , e fortitudo fít " j itnd dnen. Deo n&rq n [izw(a /.'gcu/orqmi, tl Bogomiles Hxretici circa annum 1 173. fie j Mnd m Oi di&i linguá Saracinà : eft latin&idem, quod Gensinclamans mifericordiam. Hi 1. Mif ff myt fam vocabant facrificium Dzmonum. 5. Di- vincoji cebant in templis habitare Dxmones ,^ & in imitni templo Salomonis fedem faam habuiffe mag- diyctun f nüm Satanam , fed ab ever(ione'urbis Hiero- hm folymitanz ad hzec ufque tempora occupáffe diva magnum templum Conftantinopolitanum $. hn Sophia. "od Joachimus , Abbas Beneditinusin Cala- d bria, ibidémquenatus. - Hic circa an. 119f. dibyt multa prognoftica fomniavit & venditavit , fi- ylin nl neeventu. Inter alias fabulas, etiamifta fuit , b quátres hominis ftatus diftinxit. Primum qui- sl dem, ab Adamo ufque ad Chriftum, in quo t f homines fecundüm carnem vixerint. Alte- oX rum , à Chrifto ufque ad S. Benedictum, in quo us mediam inter carnem & fpiricum vitam homi- i n nesduxerint. Tertium, à $. Benedicto ufque ad finem mundi, ín quo dicebat hominesvive- intcïff: T re fecundüm fpiritum : Docuit igitur, quód quidem in fecundo ftatu data fuerit lex fpirt- W. ium ; quod tamen per v ^ tuahs, nempe Evangel j Apofíto- 418 : HIERESES n Apoftolosnon juxta fenfum fpiritualem., fed tansür fecundüm literam fuerit przdicatum : r gt In tertio autem id praedicandum juxta fenfüm fpiritualemper MonachosS. Benedi&ti. Affe- qog w gebat praterea effentiam generare cffentiam, emadmodum .Deus generat ac producit lepm | [* gt P« um ; Dequo habetur extra deSumma Tri- l '.'ml nitate in hüunc modum : DAZ»1Aamus 4c repro- ] AE It amus Libellum ,[eu Tracf atum , quem zdbbaa chado. "JYoachim edidit contra Magiflrum Petrum Qnt d xLombardsn de. Unitatefeu FlJentia Irinita- dis,cüc. Etinfra: Squa igitur fententiam m /vel docirinam prafatt. ffonchim defendere quil vel approbare pra[umpferit , tanquam Hare- Venni ticusevitetur. Hzc ex Canone 3. Actorum m Concilii Generalis Lateranenfis fecundi füb ( Innocentio III. celebrati. | m Petrus Toannis Dicecefis Biramenfis, Joa- | chimi Abbatis errores fecutus eft circa annum S i 1199. Scripfit aliquos libros in Apocalypfin & Evangelium Matthzi , qui poftea fümmi !4 Pontificis authoritate in Curia Romana folen- vidDi niter damnati funt : ipfe veró poft mortem & Aoco facro , in quo jacebat , exhumatus, & M. iy, ' Hareticus omnium fententià declaratus ,. oíffa veró ipfius rogo impofita & exufta fuerunt. Negavithic 1. Animamratonalem effe for- -mam corporishumani: nonabíoluté quidem, l fed, in quantumrationalis eft. 2. Docuit cum ABedim oachimo Abbate , Apoftolos non przdicáffe j Iu Q . vangelium juxta fpiritualem intelligentiam , "n aptifmo Medtantüm fecundümliteram, 3. Inb quda - non n S/ECULI XI. 19 s g non infundi gratiam & virtutes "Theologicas. Ut 4. Chriftus vulnus lancez fuftinuiffe cüm ad- I hm hucviveret. j. Per Babylonemfeumeritri- L cem magnam in Apocalypfiintelligi Romanam Wt g, Eccletam. |6. .Per Anti - Chriftum intelligi L i Papam, & omnes Abbates quinti. temporis n convenire in quintum caput beftiz , quz fit WWNM Diabolus , & Anti-Chriftus , & malorum con- m d gregatio. Ts Ms Contra Hareticos hujus Szculi egregi& j decertárunt $, Bernardus , & Petrus, cogno- hr f mento Jezerabilis , Abbas Cluniacenfis, qui i d egregiü opus fcripfit contra Petrum de Bruis, wgwam Nec non Anfelmus.Epifcopus Cantuarienfis , b MdOTUT cujus epiftola contra Abailardi herefes [cripta, i funti fic incipit : Dominis, & Patribus , & Fratri- bus omnibus Catholicis. vnexs, du l s ii ,(; - SJECULUM XIII.- j l * Albigenfes. Almaricus Pariffenffs. DJ; TO vid Dinantius. Guilbelmus deSanéto Amore, i Raymundus Lullius, Defiderius Longobar- eytunia btb dus- * Flagellantes, Hermannss Itnlus. la Lbigen[ium hare(is circaannum Do- mini I216. tam validé coepit pullula, m A Yolit re in Comitatu Tolofano, ut vix re- ! 0,*» medium aliud füpereffe videretur , quàm fer- h f rum. nor Quare contra eam, crucis pertotam u 1f Eranciam prxdicatione Jacobi de Vitriaco, ]i " conjuncta funt arma Rdelium ; &Duce Co- 1j H 4 mite - --2 TUERESES " *ié foite de Montfort, Piterris, Carcaffone, Al ol t bijs & quibusdam aliis oppidis occupatis , tan- , £a Albigenfium ftrages edita ; ut de eorum éxercitu àd feptuaginta millia pugnatorum gt d éum Petro Tarraconeníium Rege, eorum au- siliario corruerint, anno 1213. 7. Calendas l Hytï, t ! 1 i n ql Augufti; dequo plura dedimus in Strena an- ni 1729./0/. 177. IN. XI. Errores autemillo- g f ot rum erantà variis eorum Authoribus ex variis erroribus antiquis collecti. Hine 1. cum , N Manichzis duo credebant principia : Deum m videlicec animarum ; Diabolum veró corpo- ii züm Creatorem. 2. Corporumrefürredtio- hn lr l &em cum Sáduczis negabánt, dicentes , ani- mamunhàcumcorpore mori 3. Nec infer- od hum ,necpürgatorium credebant. 4. Tene u bant nihil prodeffe adiretempla , & iniis orare? n fs $. Baptifinum tanquam prorfus inutilem reji- þECW ciebant. 6, Eucharitiam blafphemabant , di- d centes , Chri(ti Corpus non aliter effe in pane , , Ui LU quàm in aliis rebus. '7. Volebant, animam hdminis fecundüm füa merita tranfire per di- gopm verfacorpora, etiamanimalium & ferpentum, quil fi malé vixiffet, fi veró bené , in alicujus Prin- It cipis , vel alterus illu(tris Perfonz corpus bhr?hew transmeare. Pravaluitcontraillos exercitus rifn's,g: Catholicorum , & peftem hanc vi V'arm'or—um AUthoy extinxit. feren -5 MImaricus Pariftenffs Dotfor , natione Gal- lHrgu Tus, patrià Carnotenfis, circa annum 1204. Jj vocuit 1. Chrifti Corpus nonaliter effe in pa- | ?U (; eüm fi€ tte , quàm inaliareq li.l Exaäcgriqüe*. um p [ un, * locu. S/ECULI XXIII. d21 w H locutum fuiffe in Ovidio , (icut in Augüftinà. 3. Non effe refurre&ionem corporum , noh WE ! 'paradifum , noninférnum : fed, qui in fe Dei n fs cognitionem haberet, illum habere quoquein !e) 6 hl feparadifum : quiecontra peccatum mortale Dun ( M haberet, eundeminfernum haberein fe, non ts aliter, quàm dentem putriduminore. 4. AI- m taria Sanctis dicata, & imagines thurificare, mv 'San&orümqueinvocationesidololatriam effe. B r ar f. Non folàm cum Armenis Adam & Evarn : D nunquam carnaliter conjungendos, fiin ftatà T a illo ; in quo Deus illos condidit, permanfif- Telired. fent, verüm etiam fexuum differentiam nul- omtes, n Jarn , fed hominum multiplicationem « qué a- oner que Angelorum futuram aflerebat. 6. Do- i Toe (v cuit, Deum non vidertinfe , fed in creaturis , ( *ficut lumen inaére. 7. Illud ,,quod aliàs eft mudemi peecatum mortale, faCtumin charitate, non mbaté effepececatum. $8. ideas, quz funt in mentie Yi erelïe'm; M divina, & creare & crearipoffe. 9. Mentein ht contemplativi vel beati perdere fuum efle in A proprio genere , & redire in illud effe idealé, kf M quod habuitin mente divina. Hujus tandem jiojsd? Hizretici & eorum , qui ipfum fequebantur, Ya v blafphemiisjuftum füpplicium illatum fuit Pa- Joyet rifiis, quando coram ornnipopulo primüm ex- authoratifive degradati, deinde, quia refipi- cv'i u $3 fcere noluerunt, exuftt, & edyum cineres in * "d Al n fterquilinium difper(i funt anno 1208. David Dinantius , five de Dinaznto circh q i " annum :204. docuit ,. Deum effe materiain 2j K -primar)n. - Alies errores cum'Almericoon- m : "wu munecs HJERESES 122 &nnvlïh munes habuit — Ejus libri damnati & exufti íunt. uf Guilhbelmus de Santfo Amore circaannum w 1250. docuit , 1. Monachos mendicantes ii offe , adeóque adítringi omnes. debere ad g j A borem , quo fibi victum parent. 9. Pau- j uïm pertatem habitualem effe quidem licitam, fed non acCtualem , hoc eít, licitam effe animi pv a promptitudinem ad relinquenda, omnia . pro Chrifto, fineceffitasfuerit, hactamennecef- — um fitate feclusà, illicitam effepaupertatem, per dostt quam quis renuntiet omnibus , quzpoffidet, Mj ut eó5 liberiüs ferviatDeo. . Hincab Alexan- . jj droIV. Pontifice damnatus eft per.Bullam, kan qu&incipit : Romamus Pontifex. T Raymundus Lullius,natione Hifpanus,pa- il £rià Catalaunus , Philofophus & Theologus, Vi €tfi Laicus , circa annum I1260. multa edidit ii epufcula hzrefibus plena, & inter cxtera li- ïE ATV bellum:deinvocatione Demonum, & alia vul- 'j garifermone Catalaunicofcripta. Quam do- PU étrinam quin habuerit à Diabolo, vix dubium Galfa &fIe poteít, licétilleafferat, in quodam mon- — (iij te, Íe.à Chrifto fibiapparenteinforma &fpe- — ]ij cie Crucifixi eam didiciffe, Qui omniaPe- trus Terracen(is Archi- Epifcopus, & F. Ni- QU .&olaus Emericus fententià füá condemnárunt. — ffjs Anquibus voluminibus plures, quàm quingens uj ti errores fünt reperti. Inter quos etiam hi , Kunt. 1. Deum habere multaseffentias. 2. nf i«Deum Patrem fuiffe , antequam Filius effet. Ttum 3. Kffentiam;Divinam.non effe otiofam , fed m'nem; euens S/ECULI XIII. 123 nf eflentiare, naturam naturificare, bonitatem bonifacere, &c. 4. SpiritumS. effeconceptü "d*i*aum dePatre & Filio. $. Criminiobnoxios efleil- J los ,qui hzreticos fupplicio afficiant. 6. Deum P 14 n fibi apparuiffe Crucifixum , & , pro Szculihu- jus tenebris illuftrandis artem iftam contuliffe, btl u£ fit ad omnem fcientiam parandam , natu- M a ralem videlicet & medicam , & ad jura fta- W " tuenda methodus generalis , valeátque potif- h fimüm ad quosvis evertendos atque deftruen- dos errores. RUT guap Defiderius Longobardaus circaannum1250. Vabdlega -dixit, voluntariam paupertatem non folüm ef- pl fe inutilem, fed etiam noxiam, contendens , -omnia pro Chrifto relinquere, nifi, quisquis lgt fuerit ille, talem Religionem ineat, quz pof- Ttgy Aeffiones & proventus habeat : vel, nifi ille a d talis fit, qui manuumlabore victum fibi com- ycai parare valeat. NI * Flagellantes in Italia primüm orti , circa annum 1273. deindelatiüs per Germaniam & M,W& '0, Vix Lm Galliam vagati funt. Nomen hocab eo , quod 'faciebant, habebant. r Nam fevirgis & flagel- s !] -lis affidué cruentabantad oftentationem $ di- centes d Jiponti ! 1. hanc flagellationem ad delentia DUis i 'quzcunque peccata potiorem effe omnicon- on ao feffione, ac ipfo martyrio meliorem. 2. A- uine quamluftralem non plusvirtutis habere,quàm F qui " quznon fit benedicta. 3. Baptifinum aquz jam cefsàffe , atque in Baptifmum fanguinis l e[/S l [j mutatumfuiffe. 4. Ante eorum adventum, 4 t i ngminexn potuifle(alvari , & verum Chriftia- i'y num i 124 HJERESES nut nor exi(tere, ni(i in proprio fanguine € j corpore per flagellaexcuffo , baptizaretur. f. Ab adventu. fuz Sectyw Evangelium defiiffe. n Sic denique .. 6. : cum Prifcillianiftisjuramen- us tum admittebant, üt etiam perjurium licere affererent ; hanc femper in ore fententiam J k D * ii M l veríantes-: ?;Wy,rjaülj |frasperjura, fecretumprodere moli. utii.J Plura de iis dedimus inStrena anni 1728. fa/. ii 178. 7 179.N. XI. : Erant autem Flagellan- tesilli, homines paffim rudes & agreítes. . Hermannus Italus , fic ditus, quiainIta- / lia natus , ibidémque Author fuit Fratricello- ( rum ,.de quibus agetur inSzculo mox fecutu- d m ro. . Hujus Hermanni corpus jam vigintian- f [ nis fepultum jacuerat apud Ferrariam , ubi pro Wt Sancto habebatur, cüm illud Bonifacius VHI. s Pontifex exhumarijuffit & comburi, poft dili- gentem & accuratam inquifitionem fuper hac ö Wh'i:x* gt rebabitam. | Nec tamen ejus herefis tam fa- €ilé potuit extirpari, luxuriztota dedita, & Til QU Pontificibus contraria. diïm. .' . Contra hxrefes hujus Seculiindefefsé tam S. Dominicus, quàm ejus Reli Fo] o iofi Filii defü- P gelni ; dárünt. Et, quia eádem ztate in Gallia Ro- bertus Sorbonius Sorbonam , celeberrimam J . £oto orbe liniverfitatem Parifiis inftituit, ex æmpudw ftnjl ;.€a contra hxreticam pravitatem , quàm * ulti tàm infignes Pugiles pro- ^Atü ol * 'dierunt. 4l l 145]) f 5 w i SJECU- S/ECULI XIV. I2$: ! " j) li Vni .SZECULUM. XIV. : iil ) £ T Fmtrzx'c'ef/r!il s .-Dule"iät;,?æ. Bä)l?mmu;-l erfuziumïm*:al Q Acyudiuus. .. Tacobus Tufhus...Bononatus-. i (Enmlu'* * Biguardie Beguina. Toaunesde Poliaca., * Aanmita. . *. oaumes VEicklef]. Glaudius: nj Saurinenfrs.Ebifcopus. Lamperiani. Armae, a A CAPZTE. * H ; J OR 5 Lollarádi. vB/ïlï't/??(Om:üM.f j/m(wq/zm " Xæräzgpmzj, i f p h, QUi Ratrzæ!lz ; fcqurZ;t:)'es de /Iüt;[?;?[e; w-— tfrtrcd 44 in partibus [taliz circa an. 1304., TmOt t .exortifünt, Authore , utijam dictum. éf, He t rmanno Italo.. Hi Anabaptiftarum & Pietitarum noftri.temporis prodromi fuiffe,. m t Yf V videntur. 1. Exercebantpromiícuos concu-, bitus, extin&is.d'e nocte apud. fuos cantus &, d n t X conciones luminibus. .. 2..-. Dicebant , nihil proprii habendum , nec res publicas effe ad., stl T rniniflrandas à Chriftianis. . 3. . Vilionem;ani-, marum fan&tarum differriufque in noviffimum, d f yonf )n Mi diem.. 4. . Ecclefie Sacramenta defpiciebant: üii Qu uti babetur, deiis inExtravagante Joannis Vi- N ge(imi fecundi , qux incipit: S4z££a RomAna. i ^ Daleinifle & Dulcino , circa.an. 1309. cclcb:r:jfi' tampudende & effrenatz libidinis fuit, ut ad ( ízx millia utriusque fexüs füb charitatis pra-; qu textu cohabitare docuerit, &füuo eloquioim-, Ity alerit.- . Hi Alpes Italiincolentesinomnem j A fciviam proruebant, adeó quidem , uc Cle- mens V, Pontifex coactus fuerit, Pradicato- / rum 126 H/ERESES l rumInquifitores illuc mittere , qui hunc Dul- WlüfC cinum & ejus complices à tam nefario fcelere j [ aut revocarent , aut diligenti & accuratà dií- fl quifitione factáà ad eum referrent , num res ita fe haberet , uti compluribus nuntiis audierat. vitdt T Quo comperto indulgentix conceffz funt il- lis, qui fe przlio contra tam nefandos homi- k Inde conflatus exercitus, & f nes cingerent. cum Legato Apoftolico contraillos egreffus ; g I'Cllïïüï rem tam flrenué cgit , ut aliis frigore, ferro & inedià confectis , Dulcinus ipfemet cum &do Dunri Margareta uxorefüa, & aliis multis capti fue- rint. Qui priüs membratim concifi , ad po- fn ffuü'f( Qf ftremum exufti, & in cineres redacti fünt, Verüm hzc peítis non potuit extingui peni- du tüs, fed in Tridentinis montibus, ubi Dulci- — U: nus faz hzrefi initium dedit , ejusreliquix re- l Btgu manferunt , & diu perftiterunt, NI Barlaamus ct Acysdus x. Modó nullum Y Prof effe difcrimen in Divina natura , fubftantii, & effe&tu, fed idem effe, modó differentiam lentesi If effe profitebantur, fubftantiam tamen increa- tam. Ejus autem effentiales actiones & na- Qontr turales fentiebant eíle diverfas , noa tamen günti increatas , fed creatas. - 4 . Dicebant, quód hod n illudlumen in monte Thiabor, phafma dunta- xat , ideft, fpe&rum fuerit , & creatura , quze pl Contra hos ottum habeat , & interitum. ilb celebratum fuit Cogcilium Generale anno drcfi Y513. in przfentia celeberrimi Imperatoris "tütTn Michaélis Andronici, cognomento Palxolo- hii Sub Henrico VII, UT gi . & Joannis ejus Filii. Impera- S/ECULI XIV. lz* j Iiperatore Germanorum , & Joanne XXII.- I Pontifice. n Acobus "fuflus in Catalonica regione, MM Villafranca de Penades , Primicerius, & H- At refíarcha fuit' quàm. plurium Begardorum, Mfr ii quimox fequentur. '' Hos , cüm abjurare nol- M let, fiecülari Curie, & ab ea igni traditus eft. Mitrhr Jam ex'uno'latere affatus , timore füpplicii & rl impendentis mortis fe poenitentem finxit : fed f m relapfüs , üt impoenitens igni denuó traditus, DT & ab eo vivus confümptusfuit. Exinde per ficgii Dominum Ferrarium de Apulia Bargionen. td,ad p fem Epifcopum , & Fratrem Guilielmum de Athdi n Cofta Fidei Inquifitorem , eorum conventus u p damnatus , & domus , in qua hzc fiebant in U Villafranca, folo sequata eft. ii * Begardi e& Beguize, qui & Fratres de paupere vita , vel Bifochi , fuerunt quidam Nelbnir Haretici, Germaniam inferiorem incolentes , s. Mi Profeffione Monachi , Coenobia quidem ha- V tf bentes & tria vota; utialii Monafticam vitam Profeffi , emittentes , varios tamen errores at (l contra Fidem Orthodoxam fequentes. Be- I Q gaüinz veró fuerünt mulierculi , quz , cüm tebuts honefté & religiosé in fua focietate & muliebri 1 hnii contubernio degerént, nullum tamen ex- a preffum votum emittebant, nec hujusSzculi (ut^ facultatibus renunciabant, cüm ipfis placeret, g^ I«) ab hac füz vitze ratione recederepoffent.. Hoq x j If genus Hareticorü emerfit circa annum 13 14. Jo^ h in demiffa & prominenti cucullà incedebant, j JVHI J auta convivia quzrebant , mulierum confon- M fl tia Id CHJERESES* ? tia nofi refpuebaat , in Ecclefia humi fedebant;: | æaflnlll | i ] vultu verfo ad parietem, oculósque ad coclum i non elevabant. Hzrefes autemillorum erant |! l, o vl ifte.. r. Dicebant, hominem poflein prefen- tj vita finalem confequi beatitudinem juxta: u dl omnem gradum perfeCtionis , quem habitu- ; Vi ris effet in coeleíti patria : adeó quidem, ut: hic reddatür impeccabilis , ac tantà cumula-: mchilni | tüis gratii, ut ampliüs in ea proficerenonva-: p Sit leat. 2.. Omnem intelle&tualem naturam, in: i. cumi fe ipfa effe naturaliter beatam , & non Deigrae; tià..3. Ofculari mulierem , cüm ad hocnatu-! Eu ranonimpellat , effe peccatum mortale , 'car-: fitt zalem-autem coitum ; impellente libidine,; qiükt mom effe peccátum.: 4. Hominem in ftatu, m | yitm perfectionis & in. fpiritu libertatis conftitus l 1j 1 tum , nullizhumanz obedientie fübjectum hi j finy efí&oportere. . ;.. Hominem non obligari ad, jejunia Ecclefiaftica; necorare Déum ampliüsi vail Hllum oportere, qui jam ad petfe&tionis fta« ; qunf tum pervenerit. 6. Effe hominis imperfei,, Qonts in operibüs virtutum: fe exercere , adftruen- ! fcebi tes, animam hoc pacto virtutes à fe rejicere , tiba quápropter hominem , càm füpremum perfe- jmai Setd &ionis ftatum attigerit , nulla bona opera fa- cere debere. : 7.' Poíe hominem in hac tam. Is tnifera vita tantam virtutis perfe&tionem con- fi ( fequi; ut ad peccandum omnino impotens. (engt reddatur. $. Ip Elevatione Cotporis Chrifti ial Wilo,. nullum:debere affurgere , nequé ullam reves : xentiam exhibere. T 4 /* ïoa;zms de Peliaco 'Y ? heologugParifïenfïs;i circa 'änu'amp SACULI XIY. 129 tll cireaannum 1523. docuit z. Fratribus men- E I dicantibus non effe confitendum . quód , fi N U [ ! quis hocfeciffec , ad Paftorem & Curionem ei uolïuh ! redeundum , & ei denuó confitendum effe , n T W W | tanquam proprio & peculiari Sacerdoti, . qeliy, Quód ftante hoc Statuto ommzs utriusg,ebc. j [ 1 TM Romanus Pontifex non poffit facere , quin Pa- t um rochiani teneantür quotoquoque anno pro- dttm. prio Sacerdoti omnia peccata füa confiteri TOA imó , nec Deus ipfe , eoquód illud implicet VnnDig contradictionem. 3. Quód Papa non poffit t&dhooni dare generalem poteftatem audiendi confef: ürtje, a fiones , quin nec Deusipfe, fed confeffus , ei , Se il qui habet generalem poteftatem , teneatur n rursüs proprio Sacerdoti confiteti , quem pa- RRU rochialem Curiatum feu Curionem appellat. : ; hn * Adamita à quodam Adamo, circa an- xl Fi num r94. vivente , ficappellati, nudi prorfüs,: Dmampi veluti Proto- Parentes in Paradifo , tam viri, ia quám fceminz (imul conveniebant , sícquele- s Giones, & preces, & quodcunque aliud per- qt, ficiebant, & fuam Ecclefiam paradifüm nomi- sf nabant. Hanchzrefim , ficutireliquas omnes um jam olim damnatas & confopitas t hoc noftro n Szculo re(ufeitárunt peftiferi quidam homi- nes, inter quos fuit quidam Adamus, Pafto- mb ris cognomine. Hie t. negavit , Chriftum feaiopiïf"' nm effenaturá Deum. 2. Matrimonium quafi per j fe malum damnabat. Sunt & alii , Se&ta Ana- 1 tPOM baptifte , qui Adamitarum nuditatem emu- !uell lantur , à Pz£ardo quodam ex Gallia Belgica in " Bohemiam profcGto , ibidem plantaticirca an- )u num i [ UJERESES 130 | F num I414. Hic Pikardus, cümin Bohemiam veniffet, numerofam tam virorum , quàm P mulierum multitudinem ad fe pertraxit , quos git nudos incedere jubens Adamitas vocavit, fe Fa autem 1. Fiiium Dei dixit, & Adam vocari l W;!i;ï, precepit. 2. Suis Adamitis promiícuos con- g d u cubitus permifit, nontamen (ine ejus confen- fu. 3. Matrimoniadamnabat. 4. Nudiquo- j M Sic imitabantur ue Sacramenta celebrant, N quidem Adamium fanatici ifti homines in tur- ios pitudinis confufione, fed non in operimento qu pudendorum. Nam in ftatu innocentiz non hia fuit pudor nuditatis , fed poft peccatum nu- tni probrio & confufioni attribuebatur. Mil 0. | dir:ïs ? annés Wikleff Sacerdos Anglus & ibi- | t deim Profeffor Artium, acri quidem ingenio ID & eloquentiá non mediocri fuit : fed circa an- | a num I3j2.docuit y. Subftantia panis & ! n vini materialis poft Confecrationem remanent | bj inSacramento Euchariftiz. 2. Accidentia pa- ; dpph nis & vini non manent (ine fübjecto in eodem titfor Sacramento. 3. Chriftus non eít ineodem trinf Sacramento identicé & realiter in propriaprz- ! af fentiacorporali. 4. Si Epifcopus vel Sacerdos | tttil exiítat in peccato mortali , non ordinat, non [ confecrat, non conficit, nonbaptizat. $. In a Evangelio fundatum non eft, Chrittum Mif- UOH fam inftituiffe vel ordináffe. 6. Deus dedit o- "Qu t bedire Diabolo. 7. Sihomo debité contritus n fuerit , confeffio exterior eft fibi (üperflua & y d | inutilis. 9. Si Papa maluseft, & perconfe- TPl quens membrum diaboli factus , fuper Fideles pete- : illyg I S/ECULI XIV. 12f Jïuhcmia)nl | poteftatem non habetab aliquo fibi datam, nifi d quäm fortéà Cefare. 9. PoftUrbanum VI. non eft tqn aliquis recipiendus in Summum Pontificem , Mb fed more Grzcorum vivendum efít moribus Mi propriis, fine ulla coa&ione füperioris impe- Vunst ticod rantis. IO. Contra Scripturam facram eft, quód Viri Ecclefiaftici habeant poffeffiones, Nqn r1. Nullus Prelatus debet aliquem excoiu- At nicare , nifiillum priüs fciat excommunicatum YO à Deo : & quialiter excofhunicat , ex hoceffi- f citurhzreticus & excofaunicatus. 12. Prz- JCEDGO ACACUT QV latus excofiunicans Clericum , qui ad Regem & Regis concilii provocavit , ipfe proditor eft Vb Regis &Regni. 1»3. Quipropterexcommu- nglus&ibi- nicationem hominum concionarí definunt vel i MOu audire Dei Verbum, fünt reipsá excommuni« cati , & in die Judicii proditores Chrifti habe- n WS l buntur. r4. Licet cuivis Diacono velPres- m bytero predicare Verbum Dei absque Sedis. at Apoftolicz (ive Epifcopi Catholici permiffu & ]cüoinrsd«m authoritate. 15. Dominitemporales ad arbi. du trium füum poffunt bona temporalia ab Eccle- d fia aufferre, iis, qui ea poffident, habituali- gt ter, ideft, nonfolàm a&u, fed habitu delin- Oïdinilnm quentibus. r6. Populares & fübditi poffünc ! p ! pro arbitrio füo Dominos delinquentes corri- Conli j lï gere. 17. Decimz fuünt purz eleemofynz, Dusl j] quas etiam Parochiani poffunt, propter füo- At rum Przlatorum peccata, ad libitum füum illis N jiit " aufferre. 18. Specialesorationes uni perfonze ll per Pralatos vel Religiofos applicatze , non ( Í ;(M plusilli profunt , quàm generales , cxteris pa- 1l A ribus. H/ERESES : ; 132 ribus. r9. llle qui Fratribus Religiofiselee- . :AICXW jgids molynam confert , eofacto excommunicatus eft. 20. SiquisReligionem privatam , qualis- gidi T cunque fit , feu pofleffiones habentium, feu mendicantium ingreditur, hoc fa&to ad Dei ( st mandatorum obfervationemredditur ineptior [eguzmi z: j ol &inhabilior. a1. SanGi, quireligiones pri- ! al vatas inftituerunt , fic éas inftituendo pecca- verunt. 22. Relieiofi in Religionibus privatis | Q!WW degentes, à Religione Chriítiana excludun- | t ]. d &l 1 tur. 23. Fratres Religiofi manuum labore fibi viétum comparare tenentur , & non per men- jlon 1 uli. dicationem. 24. Qui Fratribus Religiofis in temporalibus fübveniunt , omnes fünt fimo- TT niaci, tum etiam Religiofi ipfi , qui fepro illis Bpl g orarevovent&adílringunt. 25. Oratio prz- W cisé valet aut prodeft. 26. Omnia abfolutà W a neceífitate eveniunt. 37. Confirmatio, Je- junium, Clericorum Ordinatio, locorum con- m Tod fecratio refervantur Papz & Epifcopis , ob lu- cri temporalis & honoris ambitionem. . 28. tlf didl Univerfitates , Studia, Collegia, Graduatio- nes & Magiíteria , ab eisdem Papa & Epifcopis li fuünt vana gentilitate introducta , & non plus 3 ii ! lutis. l Ecclefiz profunt, quàm diabolus. 29. Ex- communicatio Papz vel cujuscunque Przelati, B ! dl non eít metuenda , quód cenfura fit Anti- Chriíti. 30. Clau(tra fundantes & ea ingre- ln dientes, peccant, & funt viridiaboli. 31. Cle- Aceler rum ditare, eft contra re o o ulam Chrifti. .. 32. tsb Sylve(ter Papa, & Confítantinus Imperator, hr errárunt Ecclefiam ditando. 53. Quotquot DT Íunt S/ECULI XIV. P 155 AL l " M unt ex Mendicantium Ordine, funt Haretici, m & qui eis eleemofynas erogant, funt excom- haj municati, 34. Religionem autaliquem Ordi- M nem ingredientes, inhabiles fünt ad Divino- du rum Preceprcorum obfervationem , & ex con- lr fequenti ad regoi &terni confecutionem, nifi ] p ab eo ftatu re(ilierint , aut prorfus defecerint , vel exciderint. Dd 3j. Papa cum omnibus fui itbuym Ordinis poffeffiones habentibus , fünt Hazre- i t tici, eó quód contra Jus Divinum pofleffio- um nes habeant , & non folümii, fedomnes, qui T0T0f illis confentiunt, Domini videlicet fzeculares sRl &laici. 36. Eccle(ia Romana eft Synagoga eüntlny- Satanz , nec eft Papaifmediatus Vicarius Chri- ]uifeprofUis fti & Apoftolorum. 37. Epiftole decretales (nttye füat apocryphz, abducüntque à Chrifti fide w d quam plurimos, ex quo ftulti habentur Cleri- fimiio ci, qui eis operam dant. 38. Imperator Con- ftantinus , c:teríque temporales Domini , ut J i Ecclefiam bonis temporalibus dotarent , à dia- bolo feducti fuerunt, 39. Electio Papeà Car- jj 4 Il GI dinalibus, eftà Cacodxmoneintroducta.. 40. dgz"c n Epür, f Credere Romanam Ecclefiam effe füpremam inter alias Ecclefias, non eft deneceffitate fa- 4 &A 'r lus Nv ] lutis. 4r. Error effet non minimus, (i quis u qU perRomanam Ecclefiam intelligeret univerfa- u lem Eccle(iam , aut:.Concilium Generale , aut yin d (G U Primatum Summi Pontificis alias particulares excellere. ^5 -* Fatuum eft , credere indul- lbOh. gentias Papi & Epifcoporum aliquid momen- m CW' Á s tibabere. 43. Juramenta, quz fiuntad hu- & commercia civilia robo- VE C(uol manos contractus j - 15 randa, 154 'H/ERESES ronda, illicita funt. 44. . Auguftinus, Bene. E g dictus & Bernardus niíi paenituerint , damna- Pa yli ti füunt, quód Religiones & inftituerint & in- trárint, & poffeffiones temporales eas habere um voluerint &permiferint. 45. Ex quo conclu. m 'dendum à Papa ufque ad ultimumKeligiofum, omnes fore Hareticos, & omnesReligiones r "ndifferenter introductas effe à diabolo. Hec j M fünt impia W/ickleffhi dogmata à Conftanti- p enfi Concilio damnata. ( Glaudius "Taurinenfis Epifcopus, Anglus um natione , Joanni W/ickleffo ejusdem & na- qucndim tionis & hzrefis feré coevus , Dux & Magifter U t eorum fuit, qui crueem Dominicam nullo pa- €to adorandam eíle dixerunt, circa anhum TT 1552 Dicebat enim Baptifinum effe nullum, ln fi fronti ipfius baptizati fignum crucis non in- fs figeretur. uj Lamperiani. À quo denominationem ingw habeant, & , quo tempore fuerint, non re- m peritur. Hoc tamen certum eft, quód con- Chi currant cum W/ickleffiftis , communem cum injlis :eis errorem habentes, circa annum 1352. fe m Apoftolicos , & ad Apoftolorum tempora per. | fümy tinere jactitabant. iani zirmacanus , natione Hibernus circa an- CU num 1360, Vir quidem fuit eruditus, fed om- ! d nem füam eruditionem potiffimüm contra N Ch Francifcanos exercebat: Docens x. Turpe T^trt effe Chriftianis fàà fponte mendicos effe. 2. "rf Sacerdotes minores in abfentia Epifcopi poffe "t nt Con. V g cxcrccrfï munusEpifcopale: qualiafu fecra- | SJECULI XIV. 17 W;Bfnbf fecrationes Altarium , olei vel chrifmatis be- MT nedictio, Ordinum collatio , &c. m Lollardi ex Anglia , & Wickleffiftarum UM Se&à originem duxerunt, quanquam fui Au- Tohti thoris errorinon per omnia adhzferint. E. tj merferunt circa annum 1 360, Aquam bene- mncsRciigim dictam non pluris quàm aliam aquam zftimá- Vi runt, & omnes alias benedictiones Ecclefise t rejecerunt. Bartholomaus fanoveftus ex Infula Mino- p rica oriundus , circa annum 1263. Libellum jusm ( quendam edidit , in quo has de Chrifto hzre- DO fes protulit. x. Tempus , quo adventurus tmnhn effet Anti- Chriftus , predixit, & diem prafi- UET niit, quo ejus Difcipuli per univerfüm mun- yefemulim dum eflentapparituri: nimirum die Penteco- Ti ftesanni 1360. contra illud, IN eff veffrum nóffe tempora vel momenuta , qus Pater pofuit nyrinitt. in poteftate fua. 2. Dixit, omnes Chriftia- uemï m nos habentes ufüm liberi arbitrii per Anti- i at Chriftum efle pervertendos : nec.unquam ommuat ampliüs convertendos , adeóque certiffimé n damnandos , & ignede ccelis miffo corporali- termorituros. 3. Non folàüm Chri(tianorum t infantulos , fed & Judzorum quoque & Sara- as cenorum , &^ omnium quorumcunque infi- ylis delium , tam parvulos, quàm adultos , qui (imis per Chriftüm effent fübvertendi , poft ipfius « interitum omnes effe convertendos ad fidem Chrifti; fed non ita futurum de adultis Chri- -ndW H j ftianorum ab eodem Anti- Chrifto feducendis: u "Ll m Dei Ecclefiam confti- sícque tandem totai MU I 4 tuéeni- | 156 HJERESES tuendam ex Judais & ceteris infidelibus ad " Wai Deum convertendis. j Poenituit tamen ,. & hzrefin abjuravit ifte Barzbolomaus. At jl ^i Turilupini , t habet Joannes Gerfon , cir- caannum t 372. tempore Divi Ludovici Fran- n [/] J corum Regis , in Gallia, dicebant 1. Denul- lare, quenobis à natura data fint , erubelcen- MR dum effe. Quamobrem; Cynicorum Philo- mnponïgtj fophorum more , omnia verenda publicitus Mi nudata geítabant, & in publico velut jumenta gb coibant , inftar canum in nuditate , €c. 3. al l "Tenebant omnes Begardorum errores , dice- ( ! od m bántque , non effe orandum vocaliter , íed at mentaliter tantüm , eà utiquein fpiritüs liber- vl f g tate , quam dicunt non fubjici przeceptis Di- vinis. modi m -S/ECULUM XV. f miy T Jacobellus. | Petrus Drefeufis. * foan- ve Huff,aquo Huffite. * Thaborite e£ Toan- trà Mil zes de Zifcha , €& Procopius. Jfoannes de yden. Rocfefana , €$- "Toannes Monachus Pramon- Wio. rateu[rs, Pikardi. * Hierounymus Pra- Áaid [4// LA Orebita. Bedricus. Orphani, p | Nicolaus Galecus. — Hermaumus Rifiuich. t p "Acobel/us , Patrià Miffnienfis , moribus Jücronyr nonminüs , quàm literis clarus Prage do- m i cendi munere functus eít circa annum "m X41O. Hunc cüm Prags facris concionibus Quj Prafectum Petrus Drefenfis , de quo mox fc. D quetur, S/ECULI XV. uT T quetur, W/aldenfium pefte corruptus & pa- u trià pulíus reperiffet , producto capite [oannis 14 &2 fexto , ubi dicitur: ANZffmamducnveritiscar - Md | uem Filii Hominis , e& biberitis ejus [angui- ht uem, uom babebitis vitam in wobis, ita de- 11 méntavit, ut créderet, eàtenus erratum fuif- At lzi fe. ab Ecclefia Catholica Laicis Communio- tonmT nemporrigentefübunatantümfpecie, lInde t & fuos Auditores Jacobellus publicé commo- du nuit in concionibus , ne deinceps negligerent OR calicem, fine cujus fumptione nemo poflet s t falvari. Unde tumultus in populo , cui ut valtn, f 1 remedia adferret Joannes XXIII. Pontifex, tl remiffionem peccatorum indulfitiis, qui arma At illi Pontifi- iil fumerent contra perduelles. cem appellabant Anti - Chriftum , eoquód ar- ma conrra Chriftianos fumi voluiffet. Atque N hec erant initia malorum, quaz deinceps ple- noagmine fequentur, n f Petrus Drefeufis , natione Germanus, pa- trià Miínienfis, W/aldenfium se&tator, fuam lu h '(L: peftem toti afllavit Bohemie cirea annum iil I410. Namerroribus Joannis Huf$ paulatim ferpentibus , novos addidit etiam fuos , vel t 2 pouüus W/alden(ium errores. Scilicet , pa- trià ejectus Pragam , quz tuncHzreticorum 77 5 afylum erat, fe contulit, ubi inftituendorum ( P puerorum munus füfcepit, ubi Jacobellum, üt fupra didium, decepit , rémque cum eo asl communem fecit. Docebant igitur hi duo Lav Communionem femper & ab omnibus füb u- ( Á h eífe. tra..quev fpecie neceflarió fümendam M * gonm- D J 138 HUERESES * doannes Huff, àquo Huffite, Bohemus, m "Theologiz Profeffor Pragz , poftquam W/al j j den(ium & W/ickleffitarum errores imbibe- rat, eoslaté per Bohemiam fparfit, Primüm g ccepit docere contra Indulgentias: unde exi- dran tiofi tumultus in Bohemia contraSacerdotes lii & Monachos exorti fünt. Origo autem to- HOIUifl df? tius mali hzc erat., Nobilis quidam Bohemus ii €x domo , quam pztridi piféis vocant, apud fiostit Oxoniam Angliz Civitatem ftudens , libros fs Joannis W'ickleff, tanquam preclarum the» Eu faurum fecum fuam in patriam detulit , & hoc ; ht virus in fuos Cives propagavit.. Poftquam d Germani relictà Pragà Lipfiam concefferant , sient Jeannes Hus deLibris W/ickleffi multa pro- iiv tulitin medium , dicens in eis omnem verita- ( ial tem contineri.' Undetota fcré Bohemia hoc D h' veneno infe&aeft.. . Inde citacus, ad Conci- t i lium Conftantienfe, venit, commeatum ha- fium (i,p bens ab Imperatore Sigifmundo. Ibidogmata WNVickleffiinpropriohofpitio , audacter diffe- tl minabat , nec defiftebat admonitus. ; fimm Quá de caufaà ductus ad Pontificem , in Pontificii pala- (uoc tii cuftodiam datus fuit. Hic , cüm falvum efetr condu&tum produceret, negavit Pontifex , fe hn fetit ullum dediffe, &,; (i quem haberet aliunde, dicebat; ejus privilegio excidiffe , poftquam ! ideöque admonitus denon feminandis here(ibus mini- Quead méobtemperáffet, Ipfe veró fibitimens, ope ( füorum , clàm dilap(us eft, ruftico vehiculo qis D impofitus , ftraminibus oppleto. Sed inter- 'Z) urpOw us fuiti eeptus in tutiorem:cuftodiam conje& ïi:' al Inde | | S/ECULI XV. ! W&nus Inde Julii die 6. in Seffione r;. ad confeffum D] Patrum introdu&tus , altóque fedili, ucab om- um nibus videri poffet, collocatus fedit: ubiejus LOI | doctrina articulatim congefta & producta per VN Henricum de Piro, à Concilio damnata , ejus DTRR libri flammis dati , ipfe veró, quia recantari um noluit, degradatus , fieculari judicio relictus, Qdelms per ignem é vivis füblatus pertit anno 1415. ? ! 1 RUA ) Hujus autem peftiferz & jam pridem dámnatz Ál factionis dogmata talia fuerunt. 1, Roma- m num Prafülem reliquis Epifcopis parem efle, Vnft, i 2. Inter quosvisSacerdotesnullum difcrimen - lp effe. 3. Presbyterum non diguitatem fed efera, vitz meritum efhcerepotiorem. 4. Purgato- m rium ignem nullibi inveniri. $. Mendican- ww tium Religiones , malos Dzemones adinvenif- B fe. 6. Intra Ecclef(iam bonos & malos non ef- i d fe , fed in ea folos bonos contineri, illàmque ia tantüm eoscompledi. ". Sub utraque fpe- " u y h j ïn cie , panis fcilicet & vini, neceffarió commu- alied micandum effe. $. Excommunicationem à fümmo Romanorum Pontifice , aut ab alio j 1Pom1'fibg;i* quocunque Ecclefiz Przlato inflidam , non r aim e(fe timendam , quód ea fit ( àe ait ) cenfüra vt Anti-Chriti, 9. Omnia neceffitate abfolutá j fieri, neque poffe aliter fieri , quàm fiunt; illk j M ideóque füperfluas & inutiles fore orationes, hr br quzadDeummittuntur; Quoniam, fiomnia bt i C inquit ) neceffitate abfolutá fiunt , fruftra (l l^ ", quis Deum pro ea re, quz futura fit, orave- [ rit, utpote quz , tametíi non oret, fit even- j ii "tura: 0 autfifutura.non fic, etiamfi oret, nuf* " quam D 140 HJERESES l quamfiteventura. ro. Dicebatetiam,eumr, &ï"ïqm qui à Deo przdeftinatus eft ad vitam, etiam (b fimala opera agat, nunquam poffe effe mem- i j brum Diaboli: &illum , qui à Deo ordinatus Va fl i eftad mortem, quantumcunque bene vivat , n nunquam poffe effe membrum Dei. uam &h qL j (] peftilentifmam hzre(im ( üt Alpbonfus de L Caílro adversuüs hzrefes //£. 12. ait ) anno yi ! m 1454. amplexati funt aliquot vulgares & idio- gl tz hominesin Hollandia & Phrifia , afferentes atl nulli hominum bonum opus prodeífe , aut , i malum obeffe: fed omnia pendere ex folaprz- m deítinatione & prafcientia Divina. Quz do- d! &rina quot juftos homines à bonorum ope- DA rum exercitio avocaverit, & Peccatores ad Ptl quevis fcelera perpetranda impulerit , dici hi li p nonpoteít , ut íanthominesad quamlibet do- N Lu Grinam eis propofitam amplexandam , procli- n vesatquepropenfi. ri. Dicebat rurfus, li- um vidon beram efle cuilibet Chriftiano Verbi Dei prz- dicationem: adeó quidem, ut quantumtibet li illià fuperiore interdicatur , ne id agat, £llum g tamen liberé & etracontrover(iam poffe de- d prxdicare VerbumDei. 2. A[lerebat deni- Tattil dl que San&tos ab hominibus neque honoran- J" dos , nequeinvocandos efle , fedíoli Deo om- LU n nem honorem & gloriam deferendam. :5. ! um Docebat quoque duas naturas in Chrifto Di- lfl vinitatem fcilicet & Humanitatem , unum ef- isfor ficereChriftum. 14. Item quód quadraginta ï'Gramn quinque articulorum Joannis Wickleff con- &dipj ogiz £a- Tdcmnatio per Do&tores facre 'Theol "Sta, T g | S/CULI XV. 141 )Bbmn N &i , iniqua effet & rationi diffentanes. — Reli. ii 1;['3[]] ui hujus Hzretici errores , qui in Concilio j | ! j s Conftantienfi damnati funt, habentur apud [ wNW/aldenfes & WZickleffiftas. W zI— Fï)fï.,':ï | Thaborita fuerunt Bohemi Hzffit« , fic di- 1l Vi )' &iàquodamloco, quem moaenibns cingentes d Wlüüfux AMontem Tbabor nuncupárunt: circa annum ld) ; 1411. Horum Dux & Princeps fuit Zis£s li i [ nobilis quidem Bohemus, fed crudelis. Hic n E l perditiffimorum hominum turbam collegit , p quibufcum Ecclefias invafit , Templa evertit, t Sacraria, fpoliavit, Monafteria deva(tavit, & AT alia innumera crudelitatis facinora perpetra- um (j vit. Sed de hoc Joanne Ziska jam plura ena- od rata funt in Strena anni 1729.fo/, 217. N. XIX. vt Procopius Bohemorum ad Concilium Ba- x,namXibuöa- fileenfe Legatus , Thaboritarum in Spirituali- bus Director fuit. um Bafileam ingreffus omni- hu umin fe oculos convertit, quiaà fceleribus & Vetium victoriis contra Catholicos reportatis infamis fuit. l quïK"F*f Superbé & contumaciter in Concilio ag 1 pro füis Bohemis coram Patribus ita locutus eft, Communionem calicis babere , e? pro At Laicis tenere inteudimus ,c. xq) tl l ffoannes de Rocféfa1a Succeffor & Affer- "N] tor maximus fuit ZZck/effi & oaunis Huff, ia circa annum 1430. Nomenhabetaboppido Tl " Kocfefana , ubi natus fuit ex obfcuris & nul- lius fortunt parentibus. — Prage mendicavit, (l li & Grammaticam cum Dialectica didicit, Ja- 09 V cobelli Difcipulus. Presbyter ordinatus, Ver- bum Dei przdicare ccepit Pragenfibus, In ! Thf Iu Q 11- 142 HJERESES 1 ] w Concilio Pragenfi interalia x. deteftatus fuit Ü il imagines in Ecclefiis. 2. llrgebat Commu- nionem ífüb utraquepecie. 3. Dicebat Eccle. .lth ii quäöim)i fiam ex folis praedeftinatis & in gratia exiften- tibus confiftere , & quód maliad eam non per- (MI & tinerent. 4.. A Concilio Bafileenfi cum falvo * C m conductu regreffus, nihílque melior factus , quantumcupnque monitus, Monachos novos fs at damones appellavit : dicens , eos in eo quo- tidielaborare, ut nos à veritate averterent, T ' & abducerent. g Joannes Monachus Pramon[Iratenfis.. Hic [i0]T li cum eodem tempore Pragz adS. Stephanum in Pifcina concionaretur , neque eum audien- hod d ti populo bene fapere de doctrina Chriftiana videretur, inde abactus, monaíterium Car- gt melitarum invafit, & cüm Hereticiinfültum Tini i facerent contra Confüles Civitatis , & feptem anpi ex eis ex altiffimis feneftris in forum pracipita- v hi tieffent, dirum fpe&ctaculum prebuére , ftan- «te in eodem loco Monacho Joanne , facrum hubcba Chrifti Corpus fanguinario. Populo oftep- fnymü tante. Q ( Pikardi , genus Hxreticorum , quód non apud Orthodoxos modó , verüm etiam apud ttrrt Tisd ipfos Hareticos fummz femper abominationi fuit: à Pi£ardoquodam ex Gallia Belgica ori- BD J g undo , qui Adamitarum hzrefim in Bohemiam invexit, circa annum I414. Hic , ut fcribit R plre ZEneasSylvius , per Germaniam in Bohemiam i, transmifío Rheno penetravit , qui preftigiis uT quibusdam fidem (ibi concilians , brevi tem; tl pore S/ECULI XV. | 143 l i hij pore non paryam virorum mulierámque ple- x ' u bem ad fe pertraxit , quos nudos incedere ju- li bens, Adamitas vocavit, & occupatà Infulà fut, quádam , amne Lufimitio cinctà Filium Dei fe lttty. dixit , & 44472 vocari voluit : docens I- al | Connubia promifcua effe debere; non tamen Wtf !. finejuífuipfius Adam. 2. Ceteros homines i fervos e(fe, fe veró , & qui ex ipfis nafceren- tur , liberos, Ex hisporró quadraginta viri ex eos'mroqm at In(üla digreffi, & vicinas villas ingreffi, eva- ginatis gladiis (upra ducentos agreítes interfe- WJ. l cerunt , quos diaboli filios effe dicebant, Sce- lus hoc Zz/c£a , etüi fceleftiffimus , ipfemetex- N &l horruit , & expugnatá [nfülà Adamitas omnes t Cbnfum gladio peremiz, refervatis tantüm duobus , ex imm u quibus cognofceret eorum fuperftitionem. st Hieronymus Pragen[ts Bohemus in Con- cilio Cop(tantienfi annb r414. damnatus, & i gt mmwdaïu cum Joanne Hufs combuftus. . Hi inter cxte- *l ros Bohemos doCtiffimi & hxrefum Principes habebantur. Prior exuftus fuit Huís , Hie- al ronymus diu in vinculis habitus, tandem fe- hh b cutus , quia utiille, ita & hic noluit refipifcere, Orebite etiam Bohemi , circa annum 1418. w n territorium Grzcenfe vicinásque gentes mag- nis cladibus affecerunt, Thaboritis eruditione vt non multó inferiores. Contra hos Martinus llliaB:lgä' V. Pontifex crucem decrevit : nequetamen ib ch,ü*c per plures annos extirpari potuit hoc homi- numícelus. Quàm propudiosé & crudeliter n n fY fievierint in Catholicos Sacerdotes , vix fatis l w'ml nh deícribi ïthCü. 7 Bedricus f| 144 H/ERESES Bedricus , patriàStanicenfis , natione Mo- 10 ri i Virl ravus , bellisatfiduus , Orebitarum Author, [ circa annum 14.18. fpretà Religione, & calca- gt Yi to Poniificio Jure uxorem publicé duxit, quá ( ii !t tandem mortuá, alteram ex Polonia fuperin- ylu duxit, ex qua filios fuz nequitiz Sectatores n fufcepit. Malé fentiebant hi cum Patre ejuüs- W ue Sectatoribus de Incarnatione Chrifti, la- T W cerantes Ecclefíam, & Catholicam fidem cor- lat rumpentes. ( Ia Orpbazi , Se&a Huffitarum, circa annum & J li 1420. exortifunt. Tresprecipuztuncin Bo- fitn]e hemia Huffitarum Sectze graffabantur : Pra- Ti genfium , qui aliis colerabiliores & mitiores siind fuerunt : Orphbagorum & Thaboritarum, qui T [j peffimi erant. Orphani veró dicuntur pro- pterea, quod Joanne de Zi/c£a eorum Duce defun&to, quem invincibilem putabant , in- f geus moror illum exercitum invafiffet , per- il inde atque Orphanifive fuo Patreorbatieffent, Jl fub quo tam opimas przdas agere folebant, Trby Exquo fa&um, ut Thaboritz in duos exerci- fm f tus dividerentur , quorum alii vetus nomen [leenfe retinebant , alii Orphanos fe propter Ducis fui d interitum appellabant. Hi Orphani Mora- lunly viam vicinasque Regiones affiduis excurfioni- businfeftabant. ttmpore Et quamvis velut Haretici inter fe difcordes effent , concordes tamen ! QU |Ditmen pugnabant contra Catholicos , Ecclefias inva- itdt qu debant, Sacraria fpoliabant , Monafteria de- ag firuebant, Monachos fugabant, Sacerdotes | T trucidabant , & alia innumera crudcelitatis fa- 'cinora j qim SIECULI XV. 1 14j eMai cinora perpetrabant, ac fine przvia confeffio- r Z dN neSacramentali füb utraque fpecie communi- li üw j cabant. "Tandem Mainardus quidam Nobilis Catholicus mali finem fecit, Hic fimulabat Til Vi bellumà fe gerendum : ad hocbellum dicebar neceffarios fore eos, qui füb Protopzo , Tha- at boritarum Duce , haCtenusmilitáffent. Qua- i propter voce Preconis edixit, ut , qui fuüb fe ais ftipendiafacere vellent, fefe in proximahor- [ rea reciperent, Caverent autem , ne rudeg um & belli imperitos fecum adducerent. Itáque TA antir : conveneruntinea horrea pleraque Orphano- rum & Thaboritarum millia, homines nigri , T adfolem & ventum prorfus indurati, afpectu Ti tetri atque terribiles. Hic continuó claufa Qu funt horrea , & ignis inje&tus , quo fzx illa & um Dutt colluvies hominum poft multa, quz patrave- at j ratfcelera, exufta, contempte tandem & ves t u xatx Religionis poenas dedit. Aicolaus Galecus ex Bohemia oriundus, agerch!c*"' Presbyter, & Artium Baccalaureus: unus eo- ii rum fuit, qui ex Bohemia ad Concilium Ba- j us ncd fileenfe ablegati funt , circaannum 1434. Hic, u jnter rcliquosl"ucscrroresdocebat T. Nl lrphznü i lum hominem jufté occidi poffe nove Legis jjseto tempore , etiamfi id fiat ex Judicis prcepto , vdiu uódid novum Teftamentum non dic&tet. Ze 1c(1ïd€* Joannem Hufs , & Hieronymum Pragenfem , n €a de cauíà injufté damnatos & exuftos Con- M^ flantix , & eos DoCtores Catholicos fuiffe. Ts p Hermannus Rifiuicb , Batavus fuit natio- J qu "i nc , quem vulgari nomine Hollandicum vo- D cant, HJERESES t46 cant, Hic càüm in multos errores lapfus fuif- D fet, indéque admonitus , & tandem poeniten- j tià motus, palinodiam ceciniffet, à Magiftra- yiall tu mifericordiam confecutus , ad perpetuos ll carceres damnatus eft , anno Domini 1499. J ïw,[ füb Maximiliano Imperatore Germano & Ale- p xandro VI. Papa. Verüm cüm poftea carce- h yes evafiffet, in priorem dementiam relapfus , ;czcntis | multa etiam longé pejora , quàm antea effuti- Do X vit, Propter qu& iterum captus anno Domi- quciac'ae ni 15 12. per hzreticae pravitatis Inquifitores g damnatus, & Curiz fzculari traditus, ejus- dem judicio vivus exuftus eft. r. Intereos ] of;!m í u itaque errores, in quosHermannus iíte pro- lt Vi lapfüs fuit , unus eft, quo afferit Angelos, five & wl boni, five mali fint, à Deo creatos non efle, f quód nufquam ( üt ait ) hocScriptura afferat. o 2. Dicebatetiam , animam per hominis mor- ts tem fimul cum corpore interire: nullàmque &i pofthanc vitam, aliam foreparticularem : üt mortuoSocrate moritur anima ejus, ficut cum Telflibus E j corporeincepit. 3. Dicebat itidem nullum im fim, f effe infernum , & proinde noítros irridebat, r qui hunc exiftimarenteffe. 4. Item materiam €x qua elementafacta fünt , non effe à Deo In i d fa&am, fed eidem effe cozternam: ideóque Ang il J dicebat eam non incepife per creationem, fab- in ) ricatam à ftulto Mofe, àt indiftincta prodit Biblia. ;. Chriftum item ( Ó horrendam & M inauditam blafphemiam ? fuiffe ftultum affe- N rebat , & fimplicem phantafticum , & Sedu- Titian &orem fimplicium hominum : quin imó ip- fum * m N A n S/ECULI XV. t4y f li [ami N fuüm damnáffeuniverfüm mundum & neminem l falváfle. ^M Quot námque homines (. dicebae hd impiusille) propter ipfum , fuimque fatuum Evangeliuminterfectifunt? 6. " Rurfus om- tD : ïïrmznla g.: ;:; nia, quz Chriftus geffit, humano generi & reC&z rationi effe omnino contraria. uas km?oäa j | fU propter ipfüm Chriftum, Filium Dei Omni- li IU potentis effe aperté negabat. 7. Moifen à Yuston D Deo , modo vifibili Legem fufcepiffe, eidém- que facie ad faciem locutum fuifle, inficiaba- YT. n tur. $. Dicebat quoque fidem noftram fabu- i f , htee lofam effe , üt probat (, ajebat ) noftra fatua Scriptura, & ficta Biblia, & delirum Evange- us lium. 9. Item Evangelium noftrum falfüm Asf efle , quód, qui potuit creare mundum fine Qd purdent incarnatione , eundem quoque fàlvare fine incarnatione potuerit. Omnes ergo iítos ar- nomhis t ticulos , & confimiles , impius hic oreproprio t lg & fanà mente coram Inquifitore, Notario & ml ''eftibus confeffus eft cum horum verborum ii adjedtione : Ego quidem Chriftianus natus iilmr fum, fed jam à Chriftianifmo defcivi, quód — (tts omnes Chriftianos amentiffimos effe judicem. femms Errores hujus Seculi profligárunt Patres m n Concilii Gonftantienfis. 'Ihomas Valdenfis num: P Anglus , qui pariter fteterat contra W'icklef- ramte fum. Andreas de Broda , Doctor Pragenfis, li^ iU hort S/ECULUM XVI. 'JUA Continens Chronologiam Lutheranifmi, CU J Calvinianifmi & Harefüm ex utroque defcens ) dentium. [f",m K 2 MAr- 148 HJERESES 1[ * Martinu Lutberus. Jacobus Prapo jJ Jftus. * Anabaptifla feu Müntzeriaui c | ymi 3zæinglint^z, Entbufianfha. * CarlfLadius. Oeco!nmpn. dius. Libertini[eu Quintinifla. * Zvving- im. d) dius & Zwvingliani. Georgius. David. fs Chriffophorus Schaplerus. — * Philippus Me- ftäniæii lancbton, Martiuus Bucerus. Jfoamues dïy/'(,(, .11 Weltbbalus. Baltbafar |Pacimontanus. suih. Guilielmus Farellus. [ ^ * * ffoamues Calvinus, p uo , frc dict i Reformati Atque Hugonotta. Effroztes. szngenberger. Ubiquetarii at f Jeu Breutiaui. gu/ml t ,". INITIUM (n ii Ini lil CONCILII TRIDENTINI. ATA Petrus Martyr. Sebaflianus Caffellio. To- lt W Ti | anues Ala[cus. Henricus Bullingerus. — Gui- T lielmus Poflellus.| Beza.. fuflus fonas. Va- deutinus Cratoaldus. Oftander. Stangaria- ! . M | Ht il znij. , ffve Antioftaudriami. AMufculus. .se- | m mi - Offandriamt. Vergerius. Nicolaus Ambs- dorphius. Majorifle. Mntimomi. Mams- ! feldeufes. . Lucns Sterubergerus. — Beruardi- . ul nusOxinus. Valentimifle. Deifle, ffve Tri- vitAarii. -nti - drinitarii.. Puritamt. La- dovicus Alemannus. Goodmanuus. $22220- [ fateniuovi. Illricami , ffue Flacciani. Fun- du David Cytbreus. Uncki Anuglicani. litt R Jfoannes Sturmius. Tenenfes. Tullificato- vi. Paflilari. Imterimifla. "Adiaphorifta. Wfol Anti - ^ G] 2 | [ S/ECULI XVI. Í49 3 L li a " "Anti - Apborifie, — Anti - Lutberani. Semi- »Munw.j Lutherani. Luthero - PApiffe. Lutbero- kff« lii Zmingliani. Luthero- Calviniani , €f Lu- hj , | tbero. Offandriani. Belliani. BotquiniAani. J Richeriatii. Capanifla. Hamffedii. Schwenck- ! Fn':/:)jw i felderiaui. AAmti- Schwenckfelderiami. Nu- hr fmu dipedes. Meswmonmita. Liberi. Hutite. Puev- Ti ao dugullimiami. Melchiorite Mona- 271 n Jlerienfes.| Clancularii. Manifeflarii. Ba- rgmhngu«mm — enlarii , féu Stebleri. Scripturari. Ollariz. Uv'ignn ,u Batenburgici Pacifei. Paflericide. Sam- guimaris. JEgidiami. Anti- Chrifliaui. De- 220HZAT. Anti- DAmoniami. Sabbatbarit. Commtumia babentes. Condormientes." Ejn- VN .— lautes. Significativi. Tropifla. Emergici. C rrbabenarii. . Adeffendarii. Metamorphi- w dfhe. Ifeariotite. Laicocephali. Neutralifle, h. 1 i, Ol Manus Impofitorii. Baffacramentales: ei» TrillaerameztAles , e QSuatri[acramenta- f'usjm!, li ] Star;gnrfn & Sepmichrales. Ipferuales. — Invifibiles. Biblifle. Penitentiarii. Atbei,eb Epicurei. iijai Hiftoria de Alenzonio, Gebhardo Colo- Á W;i, 1!12!;' nienfi Archi - Epifcopo, Maris Regina Scotize, Guifiis , & aliis curbis Hareticorum. ; n / 2,/?./ X Artinus Lutberus Yslebitnatus eft id N Comitatu Mansfelden(i , anno Do- jil 'j*' | mini 1483. die 22. Octobris, iisdem fcilicet te "H l mporum confinibus, quibus patus 74 eft in Bifcaia ad Ecclefiz defenfionem Ignatius d !j / / j .'ï de Loyola , Fundator Societatis Jrsu ( àt in Á Gallica editione Florimundi Rzmundilegis ): !] Ícri- K ; iï 1fo. HJERESES fcribunt aliieum xo. Novemb. in D. Martini Ü Iiï j/ Vigilianatum, eóque nomen hoglà| Parenti- l I;iiOdimu busei fuiffeinditum. Sed Credibile eft Carda- od num & Jun&tinum, qui tam curiosé Genethlia- WU*D'IQ cum ejus thema defcripferunt , veram ejus« W ]i I9) i dem nativitatem fummo ítudio perveftigáffe qnit*:*ïmu MI, 'N'*: h acprodidiffe. Cardanus autem 22. O&obris dj eumnatum fcribit , hanc inquiens effe veram pro:mden Lutherinativitatem: de Cent. genit. idem di- BU cit Junctinus. . Pater ejus fuit Joannes Luder, frtimr Mater Margaritha, Martinus ei nomen fuit, cito Luder vel Lotter Cognomen ; hoc enim po- n j m Íterius ipfe in prima ad Eckium epiftola ponit. tl D l If Verüm quia id nominis in lingua Germanica tüntud mali ominis eft , Luther dici voluit. st . Exactis primis adoleícentiz annis , & pofitis iwirm in Magdeburgenfi & Ifenacenfi Collegiis , hu- maniorum literarum. fundamentis Erfordiz d nQun anno ijoI. Philofophiam aggreffus ; anno pb 1503.ad Jurisprudentiz ftudium fe applicuit. Denin ] Sed propofitum pauló poft mutavit : egreílus 10 Y enim cum ftudiorum Socioin campum , illapsá tm dif derepenté tempeftate Socium ante pedes (uos lpofty fulmine extin&tum vidit, fumo ipíe afflatus , Ti ony ceteroqui fanus & illefüs. Eo utincolumis Cetmu evaderet, in tantis anguíliis voto nuncupato , fuïcepräl poft quod iteratá in tempeftate vehementer RATU coníternatur , quafi lauretum aliquod quz- | ] 190 Ifh rens, terrore magls, quàm devotione indu- .':ï*J[um 51 €tus Eremitarum Augufítinianorum Sodalitati "'HOdI T nomen dedit , Coenobium Erfurdeníe anno :g 1f04.cümjam 21. xtatis annumattigiffet, in- RUT greffus, S/ECULI XVI. ) 198 lr j iä itu greffus. Hiftoriam hancipferecenfetin libel- E lo quodam , quem de votis Monafticis fcripfit , Ü l j u [ ) nl & Patri fuo , quamvis illiterato nuncupavit. Tam fubitam hominis mutationem Amici & 4 N 1 Familiares ipfius magnopere funt admirati , ut [j j DO (l qui hactenus in juvenili peCtorenon pietatis &c religionis , fed alia vitiorum (ad quz ztas illa albv propenderefolet) feminaperfpexerant. Sed fl nec naturam ille ita abfcondere potuit, quin o ftatim initio animi morbum proderet , appli- o catus enim officiis humilioribus & mendicatio- licamy ni religiofie Univerfitatem velut Magifter Ar- ylpi tium interpellavit, & fe fe iis exemit. — Vix | (emuia etiam exacto probationis füz anno , do&rinz h opinione inflatus, primus haberi , cxterísque ) j t omnibus imperarevolebat : fed brevi Sacer- l J: n dotio poft alios ordines initiatus anno 1507.. ys u in Quadragefima 2. Maii poft Dominicam 4. p t poft Pafcha, primitias magno terrore obtulit. n j Demüm illine W/ittenbergam translatus eft anno y$08. Eo tempore pernitiofum admo- 1mpuf Jf düm diffidium inter Auguftiniani Ordinis R e- [e] J ligiofos exarferat, adeó, ut feptem Monafte- j ria contra Ordinis Vicarium Generalem per p Germaniam confpirárint , quorum defenfione p füfceptà Lutherus, rebellionis Advocatus ad d eorum caufam agendam Romam ablegatus eft m d anno IjIO. Noverant enim ejus ingenium r eyot aftutum.,, verfipelle & intricatum , & ad res ]i D ejusmodi, ac przcipué ad alendas diffenfiones xJnu ( l, ànaturaquafifactum. — Aliaquz de prima ip- " mi l fius juyentute & religiofe vite ingreffu nar- rant K 4 152 HJERESES l lm; t rantalii, hic omitto : leges illa apud Coch- Ixum , Lindanum , Florem Remund. j/ i j Caterüm negari non potefít, quin multis frim Í T animi & corporis dotibus preditus fuerit; fed quz ingentia vitia zquabant & contamina- j "i at [ bant, inprimis fera quzedam infolens, & into- U lerabilis arrogantia : diffimulari non poteft, (inquit Gefnerus Lutheran. in Bibliothec. Lit. qT J D [;nL ( M. Latherum ingenio fuife vehementi, & dul qui aeminem, qui cum ipfo non fentiret , fer- r poflet. Merum virus lingua ejus fundebat, gt qifey adeó, ut aculeos ejus & morfüs vix quisquam etiam amicorum potuerit effugere. Quin e- fetib Mi 1 tiam ne- honeftiffimorum quidam bominum a ä cinerí pepercit : quod etiam tam à Bucero, quàm Erafmo non femel fuit exprobratum ; T r Lutherus , inquit Erafmus, animum füum in- jurüs & conviciis pafcit, nec iis fatiatur un- D Y V quam , furiofo Orefti fimilis. Eraf. in Hypera- milai fint^ Ípifte Dialog. adversus Melancth. contr. epift. non fobriam. Nec minus moribus intempe- ; uotd rans, quàm ir do&rina inconftans fuit ufque Toyt adextremam ztatem : ex qua inconftantia in- tl finitz propemodum & inter fe pugnantes hz- ii w refes prodiérunt : quemadmodum inter me- dios flu&us infülzznonnunquam exiftunt & e- kSoblïg mergunt. Fuit praterea omnis fübjectionis , ! tj | aufteritatis & poenitentiz capitalis hoftis : jc- | Témun junium veró, & caftitatera cane pejus & an- tiri [l gue oderat , adeó ut non dicere folüm ; ve- Atom| rüm etiam publicé fcribere non erubefceret , Ány e & offibus Jl W naturam fibi none Iignq » fed carn fadtam; S/ECULI XVI. 155 LU faCtam ; nec magis fe (ine foeminarum , quàm i vini ufü vivere poffe, nec minus renes pur- gare , quàm ventrem exonerare fibi neceffe effe. 'Tam effe neceffarium ventris ufum, d quàm eft neceffe ,ut mares fimus , &'magis ne- At ceffarium , quàm edere, bibere & purgare al- vum., Unicuique uxorem non minüs affidue, m.cc.ii;, quàm Helvetii enfzs lateri accinctos geftare n ( folent, circumducendam : Homines adnihil «ijfnliïiï i h j aliud natos effe, quàm ut genus fuum multi- T plicent ac terram repleant. Nihil magis fe J (I U ! odifle , quàmS. Hieronymum ; eoquöd.fnihiï .f,l (unt fereille, quàm abítinentiam & caftitatem in- v iminun culcet. De cateris veró Sandlis, qui vitz au- lum ftleritate & carnis mortificatione infignes , fic moum, loquitur libro de fervo arbit. omnis horum imüm fan&titas ín eo pofita eft, quód multum jeju- rinne nàrunt , multum orárunt, duriter cubuerunt, Á multa denique facco & Iacerná induti ,. paffi o fünt : quam fan&itatem etiam canes & fues us quotidie exercere poffunt. Cüm veró de Ny- H N cxno Concilio loqueretur , in quolex cccliba- (0n li Uv tüs renovata fuit, fic loquitur : Quafi veré Spiritus S. nihil aliud agendum habuerit, quàm mgnanm':ï' imiit? ut Miniftros ad zes periculofas , imó impoffibi- exlit lesobligaret. Sedhacaliáquefoedé & nequi- vf | 1 ter ab ipfo dicta & fcripta ex Epithalam : Flo- ]s remundi Rzmundi leges excerpta ex ipfis Lu- theri libris; Nos veró ad ortum illius Secta I : ( i ï Chronologicé deducendum digredimur. ) E; Anno 15 17. Lutheranz hzrefi sdatumeft iniium : Cüm enimin Concilio Lateranenfi Jäïü; ;"ausg' ' decreta » 1f4. HJERESES [/! j ) decreta fuiffet expeditio in Turcas, quorum potentia indies invalefcebat, & ad hoc Leo r i ;m?a[üün Pontifex per univerfüm Orbem Chriftianum Cruciatam cum Indulgentiis promulgáflet , i i Archi - Epifcopus Moguntinus ejus promulga- i m tionis munus Patribus Dominicanis comrnifit , cüm antea Eremite S. Auguftini earum Indul- gt gentiarum per Germaniam promulgatores ef- d Íent 5 nominatim autem ab illo Antiftite ele- ETU hm Ctus erat Joannes "Tetzelius , eoquód is jam fdgho anté multam pecuniam militibus 'Teutonicis confeciflet ad bellum Mofthoviticum ; pro- t m e pterea Joaunes Staupitius Auguftinianorum Vicarius Generalis per Germaniam ejusdem Ordinis Martinum Lutherum Theologiz Pro- Jf fefforem Wttenbergz concitavit adversüs ( Przdicatores. Martinus autem non modó a W multa perperam ex füperiore loco contra In- T dulgentias effutiit , fed thefes promulgavit, lgl quibus & earum inanitas, & uzeftorum for- ximln Yolen] desaperirentur. LHasítatim Tetzelius ipfe In- quifitor Francofordi , üt hzreticas excuffit, ut, d císque oppofüit centum fex alias , quas W/it- (j Tuhg tenbergenfes Scholaftici, jam afflati Lutheri fpiritu publicis fammis cremaverunt : ex qui- ; n büus ignibus immenfa eruperunt incendia, quse , il aqux guttulà ( inquiebat Sadoletus) pruden- gttoct ti tmanu adhibitá extingui potuiffent. Multa Concli hic mentiuntur Acatholici & affingunt Przdi- fhrero catoribus Cruciatz , üt primzevut zelum füi 'td, Pfeudo- Prophete tueantur ; pref'ertim A- Anno ileo no- L. nOn»ir"pi ifti; qui recentiffime pro Jb Wt * vella S/ECULI XVI. 155 h vellz fux Religionis ( quam tamen Apoftoli- P cam volunt ) ícripferunt. Verüm dicax eo- ( rum paffio nonzqué cauté mentita eft ; ut (i- Ia biipítin decurfu non obviet manifefté contra- Bu dictoria. Quod veró deIndulgentiis um pro- Sümmj muleatis loquitur, claré perhibet, quódnon vlf intellexerit, quid(int Indulgentie. Risuitá- hm que digniores funt Scriptoresifti, quàm ullo Ti n d verbo confutante. A lt Auno 1518.5climus TurcarumImperator Jl felicibus belli fücceffibus elatus, ad Imperium 41j Mp [ Romanum occupandum animum & vitres adji- Viciffim Leo Pontifex in eundem Prin- tOR cic. cipes Chriftianos accendere laborat, fed co- 1 hn màtui ejus obfiftunt exorte novz hwrefes , "ais uss Martinus Lutherus vel novas effingit;vel Y m antiquas refufcitatas denuó fpargit, quem ta- uml men & diíputatione & fcriptis Joannes Eckius vmip Ingolftadientis Do&or egregié refutat. - Ma- zi ximilianus quoque Cefar tantis malis obviare j volens Lutherum ad Comitia Auguftana evo- cat, ejüsque cau(am difcutiendam Cardinali (2 Cajetano tunc Legato Pontificio committit. qussï» D Lutherus quidem coram Cardinali fe fiftit , ei- démque fe quead fpeciem fübmittit, fed poft- u ( T modum inde clam elabitur, iterimqueàLe- gato citatus , ad Pontificem , & à Pontifice ad j J Concilium Generale provocat , more fcilicet Wt Hareticorum ad tergiverfandum, non emen- ngun:'i | dandum. n? | Anno rj 19. Leo Papa Militium Legatum »ræf j rittit in Germaniam ad novas herefesfopien- y" AS $ 156 :HZERESES das: agit is cum Luthero , eámque impellit ; g ut ad Pontificem demi(sé fcribat , quod ipfum j Lutherus prz'ftat, excufando fe, & temerita- ytenin tem füam deprecando. Inter hecLipfiz in- kond fituitur Difputatio publica inter Eckium & | 901" u Lutherum coram Georgio Saxoniz Duce , u- Ái A dicibus Theologis Parifienfibus & Erfordien- fibus , qui palmam Victoriz Eckio contra Lu- qunii therum clamofuüm adjudicárunt. Et vincen- ii m dus tunc fuiffet Lutherus,.fi Germanis Princi- pibus mens Izva non fuiffet, : B Floruit hoc tempore Erafmus , natus Ro- Tobe v terodami in Batavia anno 1494. aut 1467. ex ll furtivo ( àt alii fcribunt?) concubitu Sacerdo- umf tis cum ancilla , aliiautem , Patre Piftore Gou- dano , unde di&tus fuit Gerhardus Gerhardi , (l quz vox cüm Belgicé fignificet defiderare; hazc A aW duo nomina in Latinum Grsecümque commu. tavit, diclque voluitDefiderius vel Erafmus. du Vir abíque dübio magnz eruditionis , fed pau- denfr Ió liberioris: unde dicitur Luthero füffeciffe ! Purfn rpateriam , & caufam dedifle huic proverbio: trreno aut Lutherus Erafmizat, aut Era(inus Luthe- hs j rizat. ln Mulkti & magni Viri putant , illum à fide D nunquam defeciffe, fed traductum & infama- ao l tum fuiffe à Monachis , in quos impotentiüs Yb incurrit, & inde aliquam apud Catholicos no- Mfüf: tam impletatis contraxit. mci Ad hunc quoque annum fpeCtant initia ET Udalrici Zvvinglii Helvetii , qui priüs Glaro- *el nenfis , deinde Eremitanz , denique Tiguring Eccle- "ugny SACULI XVI. 157 Vg Ecclefiz Parochus , ubique fe impudicum, eb- riofum, & vitiis omnibus deditum oftendit, [ tl ac demum acerrimus extitit Sacramentarius , & tametíi in quibusdam Luthero accineret, d A poítea tamen infenfiffimus & jusdem Hoftis tDup) ul fuit. KH Ànno 1520. Lutherus à Leone Papa ex- ml communicatus ad Concilium Generale appel- ln lat , & Jus Canonicumceum Bulla fuz excom- TM municationis W/ittenbergz publicé cremat ; Econtra Lovanienfis & Colonienfis Academia y il Lutheri fcripta multis erroribus & hzrefibus Iijfr d referta damnant, & igni adjudicant, fed & Ia Carolus ejusdem Lutheri fcripta, non tan- I COl tüm in Hifpania, verüm etiam inBelgio exuri r mandat. Vr Anno 1521. Carolus V.Imperator in Co- j m mitiis W'ormatiz Lutherum cum fàlvo con- vb duc&tu evocatum & obftinatum profcribit,ejuf- jh, t dem fcripta & perfonam damnat. lliniverfitas avl M " r Parifieníis & Henricus VIII. Angliz Rex libro COR egregio errorem ejus refütat , & ob idàLeo- TE ne Papatitulo Defenforis Fidei donatur. Leo X. Pontifex moriturex lento veneno, )! lUH ! üt quidam feribunt per Cubicularium propi- ; m l nato, de quo tamennulla quzttio inftituta eft, m ne Princeps aliquis potentior in crimen voca. j d retur: adversüs hunc Pontificem füpra mo- um calumniis füis defieviunt Hzeretici , quem " etiam. Purpuratum & Infulatum Sardanapa- lum appellare audent , à quibus tamen vitu pez qll lL'& J, ' rari magna hujus Pontificis gloxia eft. Anno HJERESES 158 m'*szt( Anno 1522. Chriftianus feu Chriftiernts !;üm 531 Rex Daniz ab Ecclefia deficit, & pauló poft ob crudelitatem fuis intolerabilis factus , à Fri- du i? derico Patruo, Holfatiz Duce , cun&tis Regni SW Ordinibus adhortantibus, armis impetitur, C j & unà cum thefauro liberis & conjuge Elifabe- iO thà Caroli Imperatoris forore in Belgium pro- y fugit. In locum ejus fuffe&us eft Rex Daniz W- 1 & Norvvegiz idem Fridericus , Sueciz verà T Reguum poftea obtinuit Guftavus , quem Sue- li ci elapfum € cuftodia Chriftierni Gubernato- thtti rem adversüus eum con(tituerant, qui & ipfe deinde abdicatà Fide Catholicà LutheriSectz Ti fe dedit. mzai'ü | lr In Germania Lutherus W'ormatià egref- ii fus & in via retra&us ad arcem , in eáque in- * n cluíus , quam deinde Pathmon fuam vocavit, etiam invito Friderico poftmodum ex arce illa fs Jous W'ittenbergam redit, cui adjunéctus Carlfta- dius factus Agricola, & Philippus Melanchton : Jl fii Piftor , ille etiam Archi- Diaconuslicét, duxit uxorem, cui Epithalamii loco Lutherus Mif- d n fam ridiculam , & turpem (atis occinendam compofuit. Celebratz fuünt hz nuptize ebriis ttsd DN omnibus conyivis , & veteris afinz carnibus faturatis , quam , ferinz loco, fcabiofam é t inolendino mactari juíferat Vicinus Dynafta, r fübmiffis deinde ejusdem jumenti auribus & titoft pedibus , ut intelligerent cónvivz , quibus de- d p liciati effent. ID Multa quoque Lutherus tum fcripfit, aut veriüs evomuit, jam in omnem Ttrf ; türpitudinem effufüs , in quam omnem feré trahe- SJECULI XVI. 1j» trahebat Germaniam. Et mirum fuit Fride- m J J n ticum Saxonem Electorem , & Fratrem ejus jJoannem, Lutherum fovere kpotuiffe , quem ( lN Xl'*l tamen Ferdinandus Auftriz , & Georgius Dux Lf B s Saxoniz exagitabant. Cüm nihilominusplu- U V pH res alii, quieum comprimere debuiffent , feg- TT Px niores eflent , quàm qui eum ventilarent , adeó N l As 1 incendium hoc excrevit , ut fopiri amplius non j N 2 poffet , & feptentrionem poené omneminflam- inaret. Ri u Ti Go Ànno 1523.exagitata eft de more per Lu- It qidi therum Apoftatam Germania , cüm ipíe glo- [udenoi riaretur feimpedifffe , quo minüs Ecclefia Ger- manica exactionibus & annatis gravaretur. ml Invectus eft & ipfein Principes ferociter , qui verfionem füam novi Teftamenti damnáffent, hgt QU AT quare in eum infurgere coacti fünt Eckius , Fi- ul Ícherus Rottenfis Epifcopus , Thomas Morus, müuxür*b Joannes Cochleus, Jodocus Clidovzus, a- litque eruditi Viri, omnes ab eo convitiis pro- at mildhd fcifli, que nunquam ei, nec aliis Hzreticis defuére. » t Anno 1624. perdurant in Germania tumul- ps ov hp tus de Religione, multis convenientibus pro controverfiis novis & novis femper emergen- n tibus, Norinberge, Ratisbonz, Spirz habi- y, d tis; initz quoque Difputationes acerrimg ir« QU V rito femper compofitionis eventu, Novatori- ii bus pertinaciter contra Catholicos errores j cl y» fuostuentibus , unde natz fünt Inter eos 60. 3 » ll diverfz Sedte , quas longum nimis effet nu- j ICIE merare. n Lutherus i 160 HJERESES lii Lutherus quoque abjectojam eucullo Mo- g naftico , apoftafiz à fide , addidit apoftafiam & (l Religiofo Ordine, uxore ductà Catharina Bo- rxà San&imoniali ex Monafterio Mynycez ab- gawm M reptá, cujus pravum exemplum magna mox turba Monachorum & Clericorum fecuta, & T ideti fa&a e(tlonge latéque eluvio omnium fccle- m rum. Non defuit tamen fuz Ecclefiz providus d fig & benigniffimus Deus , qui deficientibus aliis ednt nová prole alibi Ecclefiam fuam propagavit, fritci Viros in fide fortes , & inftitutis ac moribus San&osimpiis apoftatis oppofüit. Hoc enim ; hr pl anno inftitutus eft Ordo Glericorum Regula- rium, quos Theatinos vocant , àPetro Cara- '- t p fa Epifcopo "I heatino, qui poftea creatus eft | l B] Pontifex dictus PaulusIV. E I Anno 1525. Jubilaum hoc anno raro & ; tenui concurfu celebratur Romz , quia Italica 4' Chrhs | n bella & Haretici paffim Indulgentias allatran- Dus! tes multüm pietati promovendz ob[tabant. of In Germania bellum rufticum eorum, qui ; histo contra Clerum & fios Principesà Luthero ex- ! vt citagi infürrexerunt , fopitur , occifisex iis fu- pracentum millibus , & Duce corum Müntze- j rocapite plexo. .. Nidentur etiam hoc anno exorti molles Lu- therani, cüm Philippus Melanchton Philip- pum Haffie Landgravium ad hzrefim tradu- LUrhcr ; "Qu xiffet, eidémque perfuafiffet, ut nihil de Ec- m clefiz ritibus immuctari (ineret. J ! Uaf D Exorta eft etiam Secta Libertinorum, Au- €toribus S/ECULI XVI. 16t "ll &oribus eisdem poftea Tornaci exuflis. Se- nj natus Parifienfis, ne Lutherana herefis per y Galliam ferperet , ejusdem primum Promuls I gatorem flammis exurit. J TM þMa- Albertus Marchio - Brandenburgenfis, pl giter Ordinis Teutonici in Pruffia , cüm diu hn rj fubterfugitfet Sigifimundo Regi Polonix Sacra.: mento fe obftringere, ficutolim interipforumr 2ynili Anteceffores conventum erat , nunc tandemr x d fatigatus infe(tationibus & infli&is à Polonis g, calamitatibus cum Rege tranfigit, ut Ordo 1C TO mutetur in Ducatum , qui ipfi Alberto jure Tocanm hxreditario conferatur , eáque ratione ipfe primus Dux Pruffiz creatus , & fa&tus eft Lu- TAl OCU theranus ; & ut Magiítrum füum Lutherum imitaretur, anno fequenti uxorem duxit Do- r d rotheam Regis Daniz Filiam , fucurus libero- rum X carne Pater, & nonam wunt ;!. pliusSpirita & Chri i 0 Pater Cruciferorum. ,q&altdïm [ iy lr Ordo PP. Capucinorum inchoatur , quem Deus Hzrefiarchis fpurciffimis hujus temporis li. ag oppofuit, quiab Hereticorum abominationi- bus homines füo exemplo, & carnis inimico futhttt vivendiiníticuto revocaret., Asb fs as v? ERRORES ET H/ERESIS MARTINI LUTHERI, ii I. NG j d L Utherus magnam Scriptur. partem tan- i quam apogrypham repudiavit, videlicet mbl " Tobiam , Judith , multa capitaexEfthere [ob, Ecclefiaften , Sapientiam , Ecclefiafticum ; Ba. l ] Au n ruch, 162 H/ERESES u ruch , partem Danielis , Libros Machabzorü , n Epiftolam Pauli ad Hebrzos , Epiftolam Jaco- U bi, fecundam Petri, duas ultimas Joannis , E- lt ) piftolam Jude & Apocalypíin. 3. Errores vo- jn cabat omnes fcientias fpeculativas. 3. Nega- ( bathonorandos aut invocandos efle Sanctos, J l q l & cupiebatabrogarieorumfefta, 4. Sinonip- f0 f fe Lutherus, quidam tamenillius Difcipuliim- fi hurt ugnabantimagines. j. Negabatin homine p (6 lberum Arbitrium. 6. Ceníebat omnia ne- y [ ceffitate abíolutá & inevitabili evenire. B T. ftut, Hinc a l ui ejus Affecle dicebant orationem €tnt eífe in d illem. 8. Lutherusfibi perfüadebat, tit, l " homirem gratià Dei excidentem aliud nihil fa- huhet. cerepoffe, quàm peccatum. 9. AdEcclefiam gt non pertinerenifibonos. 1o. Concilium Ge- Cl nerale, etiam rité congregatum , errare poffe, | gt tam circa fidem, quàm bonos mores. r1.,Ne- bent que Apoftolos, neque Przlatos illorum Suc- film, ceffores habere Au&oritatem ullam à Jcsu prate Chrifto condendi Canones & Leges. 12. Non morti licere quenquamullis humanis legibusadftrin- Q a gere , concludebat : nonfolümlicere, fed e- Nl tiam neceífe effe coslibatum & monachatum fineh violare. 13. Prelatis Ecclefiz obtemperan- !| &if dum non effe, ni(iinrebus inScripturis aper- , m tiffimé expreffis. 14. Summum Pontificem | It non efífealiis EpifcopisSuperiorem- 1:j. Pa- i'CJII'OI); pznomen nihilaliud effe, quàm Regnum Ba- bylonis. 16. Anti-Chriftum non effe parti- M ;; 'Ae | cularem períonam. 17. Non effetimendam Excofnunicationem , fedütfulmen fanaticum lne ^tin cum S/ECULI XVI. 162 tf A irridendam. 18. Ecclefiam, feu Perfonas Ec- clefiafticas non poffe nec debere habere pro- i i. pria bona, unde Principibus fuadebat Eccle- d. i fiarum exfpoliationes. 19. Hominisju(titiam in fola peccatorum remiffione itam effe abs. chanäi:s, m que ulla internarenovatione. 40. Juftitiam non producià Deo in nobis , neque nobis in- lii tnibomig hzrere, fed Chrifti duntaxat Juftitiam nobig propter fidem imputari. 21. Peccatum in LOU D nobisfemper manere. 22. Solam Fidem jufti- Yi ficare, nonautem opera. 23. Juftum certà QIDOnHR etiam certicudine fidei fcire fe efle in ftatu gra- Ti tiz , licécnullam ejus revelationem fpecialem lnl habuerit. 24. Chriftianum non pofle falutem um f perdere , etiamfi veller , nifi velit non crederes ita ut fola incredulitas damnationem afferré i, u Y poffit, & omnia peccata czxtera à fide abfor- beantur. 2j. Peccata non imputari habenti l Qrumal i ? fidem. 26. Imó aliud peccatum effe nullum lmi i praterinfidelitatem. 27. Quolibet peccato s n mortifero fidem amitti ; & quidem hic error d cum antecedentibus parum convenit, 28. «l ï' , ï Nullum eífe preceptum in novo Teítamento onic n fineEvangelio , fed effetantüm exhortationes j &obíecrationes. 29. Impoffibilem effe Man- t ii n datorum Dei obfervationem. 0. ä Primos [)0[*7 i motuseflepeccata. 31. Timorem fervilem, «l j qui ob poenam à peccato avocat, effe inuti- (i! lem. 32. Omnia operahominis , quantum- p m cunque bene fint facta , effe peccata. 3. / Nullum effe meritum ad vitam zternam con- l mum Íequendam. 34. Nibhil difcriminis effe inter lïm f L2 confi, 164 HJERESES . n cdnülïa&præcepta, eáqueomnia , quz in E- n wl vangelio commendantur, effe przcepta 5 & jl nihil Deo gratum effe, nifi ipfe przceperit, ac igpmn confequenter confilia eífe interdi&ta ; qui er- od roré diametro pugnat cum errore decimo no- ( no.: ex eo tamen ipfe Lutherus quatuor fe- ii : quentiaeliciebat. 3. Religiofam pauperta- tem & mendicitatem effe prohibitá 36. Pro- ; t hibitum effe ccelibatum & virginitatem Domi- d ni mandato adverfantem , obfervatüque im- d mitstod poffibilem. 37. Obedientiam Przlatis non efíe exhibendam , licét ad eam quis fevoto ob- f vl firinxerit.. 28. Monachalem fiveReligiofum ag ftatum effe damnabilem , votáque Religiofa üt impia & diabolica efferetra&anda. 39. Jeiu- d 1 ! m niumnullius effe meriti. 4o. Licere quibusli- betuticibis omnitempore. 41. Hxrefim effe | v E dicere , Sacramentum aliquod conferre gra. tiam accipienti, quazcunque tandem fitad il- | $uN ; qui lud preparatio. 42. Mer? novorum Theo- * foliti logorum effe commentum affeverare Sacra- | M mentum aliquodimprimerechara&terem. 47. Baptifmo non deleripeccatum. 44. Confr- yat qui mationem non effe Sacramentum, fed (impli- cem ceremoniam effe ac confüuetudinem. 4j. hi In Euchariftie Coníecratione & MifTz Cele- E brationenon effe aquam adhibendam; fic Lu- ( üm;in therus in formula Miffze , licét lluéctuans ac du- ! COj bitans. 46. Rejiciendam effe Traníübftantia- fittas Aocani l tionem Eucharifticam , & ipfum eundem pa- nem, & ipfum idem vinum manere poft Con- dit t fecrationem , quod ante fuit. 4 7. WMerum DN xifti S/ECULI XVI. 16j p Chrifti Corpus non effe in Euchariftia fecun- u d düm exiftentiam permanentem , fed tantüm )f'ïff**;,*]iæ [ fecundüàm ufüm, eo fcilicet temporetantüm, Kits quo manducatur ac fümitur , & confequenter Is | Euchariítiam in Altarinunquam effe affervan- TU dam extra fumptionem. 48. Unicuique QTE 1 Chriftiano cujuscunque fexüs ac conditionis J & ztatis , neceffariam effe fumptionem fub m utraque fpecie, ita ut peccet , fi aliter fece- Tigri rit. 49. Euchariftiz fümptioninon effe prz- Ti mittendam confeífionem atit examen con- Jsentoo fcientiz, vel ullam pcenitentiam , fed fuffice- tht re folam fidem, quà quis eredat & confidat , ITm fe in ea gratiam obtenturum. fo. Miffam ne pf ue effe à Deo inftitutam, neque effe Sa- :rcquibusü-. cri : cium 5 in libro tamen , uem de Miffa hn Privata confcripfit , liberé fatetur feà diabolo ag permotum fuiffe ad Miffam impugnandam. m $1. Miffamofferri nonpoffe pro peccatis , ne- Ti que aliis, feu vivis feu defun&tis prodeffe, fed' ol foli tantàm Presbytero. 42. Poenitentiam non conftare ex tribus pattibus, & optimam! od ,( peenitentiam effe novam vitam. Unde fex fe-; , Í quentes errores à Lutheranis inferebantur.' yine l I f3. Eamcontritionem feu poenitentiam , quae' ( u initium fumit ab horroreinferni , effe pernicio-" Qu fam, imó peccatum. f4. Confeffionemauri- colarem non effe 4 Deo , fed ab hominibus in-" ]&Uþ'l m " ftitutam. j;. Abfolutionem effeàíola fide, i ut pcenitens veré fit abíolutus , dummodo il- 1. jl 9 lud ita effe credat , licét contritione careat , j neque àSacerdote ferió abfolutus fit, fec tum 3 tane y L 5 166 HJERESES tümjoco. $6. In poenitentia & remiffione — ;/'! peccacorum nihil amplius facere Papam vel E- f'.ïhhal ifcopum , quàm rpinimum Sacerdotem. ouin t etiam(i defit Sacerdos , quemlibet Chriítiand , d. imó foeminam & puerum pofle idem efficere. j $7. .Neminem ubi abfolutus füerit, teneriad " j j (i) fatisfactionem. $8. Explodendas effe Papz ( T indulgentias. $9. Purgatorium ex Scriptura li n robari non pofle. 60. Animas in purgato- &umm | vfeiri rio, i illud exiftat, detentas poffe adhuc me- reri, adeóque nec effe de fua falute adhucfe- ! lumpt curas. 61. Animas affidue peccare , quamdiu : At quietem quzrunt, poenas horrent, quoniam jsty quzrunt quz fua fünt contra Dei voluntatem. DLT 62. Extremam Unctionem non effe Sacra- n MIUMA, enn mentum, licétfitaliqua czremonia. 63. Or- m dinem non effe Sacramentum, 64. Foeminas | " Xü Sacerdotii capaces efíe,. 65. . Chriítianos om- qui Jnuy mcs absque ullo difcrimine fexüs aut conditio- dl ] j nis effe Sacerdotes, & eandem habere circa ftati [ Verbum & Sacramenta poteftatem, 66. Sa- Gu ul cerdotes non debere coelibatum fervare. 67. l Matrimonium non effíe Sacramentum. 68. ftnc] U Polygamiam effe licitam, & poffe virum abs. Atl WO que peccato plures uxores haberefimul. / 69. Ti ( Licereconjugi conjugem permutare , quando f alter ab.altero ad furtum aliidque peccatum 1 if inducitur, 70. ldem licere uxori ,. f1à viro | G ethnico , feu à Pfeudo - Chriftiano deferatur. (onfe 71. Divortium fieri ac matrimonium folvi g poffe inter maritum pauperem & uxorem di- ten, ntes I'if xidcöq vitcn?. 72. ldemfieripolffe ob freque xas, S/ECULI XVI. 169 if xas , fi cohabitarenon poffint. 73. Idem fieri poffe, fi alter alteri debitum conjugale neget , l M & debitam benevolentiam. Hic, inquit.Lu- (l [ " Ü therus, opportunum eft , ut maritus dicet : fi i. j 4 tu nolueris, alia volet; fi Domina nolit , ad- f l hf veniatancilla. 74. Poffe virum uxorem du- T ln cere patruelem fuam aut confobrinam , imà Qonptm & neptemexfratre velforore. 75. Licétflu- 'ünmn. &uanter & dubitanter loquatur Lutherus , al poffe fratrem matrimonio fibi copulare fororé Mb fuam paternam vel maternam, modó non ex um utroque parente fororexiftat, 76. Omnes; ! Quris iis exceptis, qui przdicationi infiftunt , tene- jittato, ri vitam operibus manuum fuftentare, ità ut d m mendicare nonliceat. 77. Injuriam patienti T3d non licere à Judice expetere, u illa farciatur, Ts 78. Nefas effe bellum cum Turcis gerere, du quandoquidem inquiebat Lutherus, illud eft d divinz voluntati refragari , qui per Turcas vi- fa. fitat & corrigit noflras iniquitates. ^ n Vide n. & . Gualterium de hxre(i Lutheri. m Jacobus Prapo[rtus natione Belga , Profef- atum, 1 fione Auguftinianus , fed Lutherum fecutusin b vnimi erroribus , quem cüm circa annum 7 j j 3. eju- TO rüffet, eidem pofteaiterum in plurimis adhze- t g fit.. QuocircaReligiofi in Conventu Antvere pienfi , qui ab eo in errorem indu&i fuerunt, d j *ïi,ä ! carcere conclufi funt , & juffü Hadriani VI, i J Conventus ejus funditus deftructus eft. Puri- u^ &a hzrefeos ejus Prateolus recenfet viginti 4l e feptem, quz in erroribus Lutheri continen- e' "i .tu; idcöque repeterenon cít neceffe 44 AD A usl 16$ HJERESES (731"05 Anabaptifle féu Müntteriani , quo pti- J muüm inftrumento Dzmon uf(us fit , ut Anaba- p ptiftarum hzrefi exordium daret , non eft om- g nino liquidum ; alii Carlftadio, alii Zvvinglio, g ' W ii ferunt, alii Balthafari Pacimontano hanc palmam de- Sunt , qui tribuunt Thomzx Müntze- j J ro , appellato etiam Monetario , Nicolai Stor- : f kii Difcipulo , qui circaannum 1523. fibi àSpi- ; hn j t ritu revelatum cffe gloriabatur, quódgladio Gedeonis , quem fe à Deo accepiífe dicebat, ; t univerfum Orbem cogere deberet ad novum ! g ChriftiRegnum inílituendum. Unde & ipfe | a anno 1525. Rufticos per totam Germaniam j nnha concitavit, ut in fuos Dynaftasarma capefle. [rin) m rent. SedPrincipes, immiffis in eos copiis, » centum quinquaginta millia eorum interfece- AV j runt, ipío quoque Müntzero capto, & jufto ( ] (n, fupplicio affe&o. Et hanc cedem probavit j & Lutherus, quianteaeorumrebellionem pro- j d baverat, ne ícilicet ipfe quoque ut incentor involveretur, jam enim in eorumconcitato- 00?11( ; Quf reslegibus & ferroagebatur. Nicolaus Stor- d kius , dictus Pelargus, inter mendicos fugiti- qm vus obiit : Balthafar Hubmejerus Pacimon- vil tanus diu vagus erravit, & tandem pott lon- j um £um carcerem anno 1f£28. Viennz flammis ; ii exu(tus , & uxor ejus aquis fübmeríaeft, am- : QUij bo ícilicetperignem & aquam ad majora fup- ;ptit plicia tranfituri, hillt Müntzeriporró & dnabaptiflarum , qui l. eum fecuti, pracipui erroresíunt: i. Pue- : "ïcreni rorum infantium Baptifimum inutilem effe, E quare S/ECULI XVI. 169 Fiw Qp quare eos compotes rationis faCtos iterum áb. ls. luunt ; hinc Anabaptiítz , feu Rebaptizantes 'm*äml nominati, z. NegantFilium Deiex B. Virgi- i ne carnem fuam fümpfiffe, ;. Realitatem & cpä]mä Sacrificium Eucharifticumrejiciunt. 4. Adeó J Anabaptifte ferini fünt, ut patent quamlibet Voliy, foeminam obligari , ejus, qui fe concupiérit , ndag voluntatifervire. Et viciffim virum quemli- Ub bet teneri ejus, quz fe rogaverit , libidinem TU titltomm admittere. f. Adeó cecifünt, & turpitudi- ' nem fuam nonagnofcunt Anabaptiftz, ut eo- lhbl [ i " Gemanin rum etiam cubilia damnent , qui füam Sectam non fequuntur , ea pollutaac diabolica nomi- d 6. Chiliaftarum feu Millenarionum t foedum errorem tuentur, 9. Concionantur xl communem libertatem , à Principibus extin- , hll Gam, armisrepetendam effe,. g. CümPrin- m cipatum & fübjectionem omnem damnent & diemp ejurent, credunt infüper fe obligatos eífe ad hi omnes Principatus & Magiftratus tollendos , Armntte. | quifüzSe&: nomen non dederint. 9. Cre. Veohsft dunt peccata fua omnia propter Chriftum fibi ! ä vloul condonata effe, & fe in ftatu gratiz vivere, ns o acdegloriafecuroseffe, xo. 'Thomas Mün- pl lzfr tzerus fuos loca fecreta quzrere jubebat, & a l illic fepenumero cogitare, quidfit Deus? ali- quàmne curam gerat? rectáne fit fides füa ? ii petere etiam à Dco figna , quibus intelligant, jni? fe illi curzeffe, fidem füam effe Orthodoxam. il 1r. Suis mandabat Müntzerus, ne Seripturis TA fiderent , fed haberent f(omniatanquam figna j certiffima acceptiafeSpiritüsS. 12. Impera- bat ,;are : / HUERESES 179 bat fuis , ut publicis fceleribus abftinerent »1 corpus jejuniis, afperis veftibus, & taciturni- fu. g tate affligerent, & barbam non raderent, ut fic externis hisce (imulationibus venenum in- diaii terius diffimularent. um ndreas Carlfladius ,' Axchi -- Diaconus ( Yif jimiti N ittenbergenfis , principio Lutheri Affecla & Amicus junctiffimus , fed cum ea familiari- f D) fmial. tas biennium non expléffet, ab eoreceffir, & circaannum r j24. Berengarii errorem re(ítau- kimpt bt ravit , realem Chrifti Corporis & Sanguinis prafentiam íimpugnavit , ex Lutheri addictis- : um fimo Fratre infenfiffimus hoftis effectus eít, . Otnin Hujus diffidii origo fuit, quód Luthero Wit- yirui t tenbergà abfíente Carlftadius, illo infcio , il- lic Miffam abrogárit, habitum Ecclefiafticum [ Wi abjecerit, Euchariftiam prophanaverit , ima» gines é templis ejecerit, quod Lutherus poft g nsni reditum füum indigniffimé ferens , acriter duos libros contra eum fcripfit. :Memorant la, dim, Surius & Sleidanus, Lutheri juffu éSaxoniz finibus Carlftadium expulfum effe. Narratur mj li item de Carlítadio, quód abfente Luthero , NV ittenbergenfes Schola(ticos eó adduxerit , Qsl ut humaniorum literarum libros combure- tünj rent; séque adopificía addifcenda conferrent, li quemadmodum & ipfe factus eft agricola, fi- tl cut & Melapchton piítor, eo fcilicet errore æv ht imbüti , negleGtis fcientiis emnibus , foli & u nudo textui Scripturz facrz operam omnem ittum. De Carlftadio fcribunt efie impendendam. Vuten Mlm(tn Bafileenfes, cum horribili morte vi. tam l]dïf,j S/ECULI XVI. 171 ulr, tam termináffe , & à Daemone interemptum. v u Jfoanmes Oecolampadius Germanus , S. Bri- gittz quondam Monachus , cum aliquamdiu )ïw.q l adhzfíiflet Luthero, Anti -Lutheranus & Sa- crament2rius effectus eft. I, Circa annum l t 1f25. Ícripfit contra realitatem Euchariftiz , li n M interpretatus vocabulum Eff , verborum con- fecrationis : Hoc eft Corpus meum, voce: H i, fignificat. 2. Negabat Chriftianis licitum effe Bs ln bellumgerere. 5. Libertatem arbitrii rejicie- ) bat. 4. Cultum & invocationem Sanctorum ! AU damnabat. Cochlzus iu actis Lutheri narrat ii Oecolampadium , càüm feró le&um petiíffet , n,q Ml- poftero die mané in cubili mortuum à praten- ),1. ta uxore fuarepertum effe , five ipfa eum occi- I AL derit, üt plerique dicunt, fiveipfefibi manus ;vcm,mz' intulerit, àt voluntalii? feutortorem demo- gt nem habuerit, quemadmodum fcribit Luthe- s. rus inlib. de Miffa privatamultàm contrarius u m | I Beze, quiin fuis Iconibus ait, Oecolampa- d & dium , quem Bafileenfis Ecclefiz Reftaurato- o N «" rem apellat , peíte illic extin&tum efle. Libertizi À Quintino , qui Sartor Pickare r dus focio Coppino circa annum 14525. peftife- rum de libertate erroremin Brabantia & Hol- T d landia diffeminavit, pro quo; aliísque multis T d n criminibus extremo füpplicio Tornaci affectus eít, hzrefi priàs abjuratá. Fundamentum j precipuum Libertinornm fuit , unicum effe Ípiritum immortalem, fcilicec Deum, Ange- H los autem, Dzmones, & hominum animos y V hisprin« j nihilcffc , niimeram opinionem : €x cipiis 172 HJERESES 1. cipis fequentia dogmata deducebant. u Omne id, quod ab hominibus fieri videtur, D ' fivebonum fit, five malum, ab ipfis nonfieri, Íed ab unicoillo Spiritu Dei, quiomnia in om- jo nibusoperatur. 2. Peccatum nihilaliud effe, Y l mdlm- quàm falfam & inanem quandam opinionems Jj quandoquidem Deus, qui cuncta operatut, J nihil malipermitterepoteft. 3. Eos, qui oc- i cidunt, mechantur, aut furantur, non eíle dzhm | arguendos; in Deum enim caderert ifta repre- hts henfio. 4. Regenerationem hominisin eo fi- DO tam effe , ut omnis fcelerum confcientia depo- nv natur , remorfus ejusappellantur, & quod in- t ter bonum & malum diícrimen intercedat, ne- Ini fciatur. Naminquiebat, utiinftatu innocen- r tie ignorabat Adamus, quo differret bonum $ ( & malum ; fic qui omnia , quz collibuerint yn nullà conícientià reclamante faciunt , ad eum , U ftatum redeunt, ita ut fecundüm eos in hoc ]i libertas Chriítiana pofita fit, & veteris Adami f mortificatio. Unde fi aliquem in peccando tholk trepidantem & metuentem viderunt , dicere ylt folitierant : O Adame! quid adhuc vides ali- QuuY uem ? adhuc retines illius pomi faporem ? T f. Aliud nihil effe poenitentiam , quàm fe nihil d mali admififfe cognoícere & profiteri. 6. Pof- gut Ííe hominem in hac vita innocentiz & perfe- aterí &ionis apicem confcendere, omnes confcien- nifo tiz ftimulos reprimendo. 7. Ipfüm Chriftum W CH effe quiddám ex Spiritu Dei & opinione com- (riíü pactum, tunc autem mortuum effe , quando "o eam opinionem , quód ipíc aliquid effet , abo- DT vit; S/ECULT XVI. 175 i l Jevit, ab inferis veró effe fufcitatum , & vitam i nobis reítituiffe, cüm ipfummet DeiSpiritum, Jf qui vivit & regnat femper , nos efle docuit. Denique nullam aliam refürrectionem effe fpe- nihi!däu&&(ï randam. 9. Licere omnia fimulare & diffimu- N lare, cum Catholicis vivendo Catholicé, cum V Lutheranis Lutherano more. 9. Minimolo- It co babendas effeScripturas , cum fpiritus fuffi- d ciat , unde Libertini adeó Scripturam afperna- t bantur ,utS. Joannem Evangeliftam Juvenem Vnnrawi ftolidum, S. Matthzum feeneratorem, S. Pau- ii lum vas confractum, S,Petrum Chrifti abnega- Mnis torem nominarent. A. Zwinglius , anté Canonicus Conftantien- T fis, Carlítadium Magiftrum habuit, & ftatim m ! ab ipfo pro Berengarii errore fcripfit anno IU 152j.negans veram Chrifti fecundüm Corpus ml & Sanguinem in Euchariftia przfentiam & rea- utt litatem. Hocfscto probavit fe Lutheri adver- lt farium effe. Occifüs eftin prelio contra Ca- a tholicos gefto anno 1531. ejus veró corpus ? i poftea combuftum eft. Errores (ünt , qui fe- lo quuntur. r. Indulgentiis bellumindixit. 4. nilt "Teftatur Zvvinglius feperfomnium edoctum o ii | qUimE' effe , quà ratione Euchariftiz veritatem impu- j j gnaret, à quodam fpiritu, qui , an albus, an nl ater fuerit, negat fe uriquam potuiífe memi- n j niffe. 3. Putat Zvvinglius peccatum originis im ) non effe peccatum, fed naturz morbum. 4. h Gratiam rejicit, aut faltem cum Pelagio gra- J j p tke neceffitatem , quando docethominem fo- lis viribus naturalibus , & propriis meritis pof- dglbü' Ih e 174 HZERESES p fe adipifci, & fic de Catone & Scipionejudi- candum effe, eos falutem confecutos fuiffe. (WPI j t j Zvvinglius ad Neftorianos, Lutherotefte, jgt defcivit, càm verba capitis primi S. Joannis corrumpit, legeas : Verbum caro facta eft. m (t U Georgitis DAvíd vitriarius GandaviinFlan- hi ii j il j driaanno rj or. excirculatore natus; hzerefim gt | füam diffeminare coepit in Frifia anno r$15. p cujus precipua dogmataerant. 1. SeDeine- j potem effe dicebat ex fpiritu, non ex carne Tif natum , verum Meffiam & tertium Davidem , Am! qui in terra regnare debeat. 2. ideóque fe at miffum , ut in Regni cocleftis hzredes filios ad- p optaret. 3. Negabat re(ürrectionem mor- tuorum , poftremum Judicium , & fpiritus ali- Tiniti m quos eífe feu bonos feu malos, itémque vitam f zternam. 4. Cum Adamitis matrimonium d rejiciebat , jubens communia effe cubilia foc- minarum. j. Sentiebat cum Manichzis ani- - At , puni mar peccatis noninquinari , fed tantàm cor- us. 6. Infidelium animos zquéacfidelium ;&umü i falutem adepturos, vice versà Apoftolorum corpora non minüs inferorum flammis cre- uN f manda, quàm infidelium. 7. Stultum effe dicebat peccati accufare , fi quis coram homi- luhg llri nibus Chriftum negaret , unde infanos Apo- ftolos & Martyres vocabat , quód fuo fangui- Mun hi, rie Chri(ti inem fanciviflent, Obiit David Ba- filez anno 15 46. Ány nf Chriflophorus Schaplerus £uit unus ex pri- mariis Ducibus Rufticorum, qui Müntzeri in- Ut folentiffime fa&ioni adhsíerunt. Scripfit 'fïfcir, . duode- - SISCULI XVI. 17f i il düodecim articulos de Chriftiana libertate l contra Principatus & Magiftratus propugnan- dà. Precipuus articulus fuit, nullum etfe Anno a Magiftratibus tributum folvendum, t 1526. Sigifmundus Polonus fidem reftituit Vrf Gedani , unde anno füperiori depulía erat, nf Authoribus fa&ti capite mul&tatis. In variis 11 quoque locis eremati Lutharani reftrinxére Ls hzrefim , ubique hoc tempoxe fefe blandiüs jb in(inuantem , ut poftea atrocius debacchare- DUmi, tur. Anno r1527. inter hxcin Germaniafcriptis D07] hl atrociter certatur, & Lutherus parcebat ne- mini, non Tiaris, non Coronis : vici([im ipfe TU ord amultis impetebatur. Sed omnium genero- [ ! fiffimé ab Erafio , qui fic furentemretudit de n m fervo liberóquearbitrio , utos obturatum fibi atque Magiítro taciturnitate fuà faterentur, TU lip- f Accidit & id mali Luthero , quód tum Phi pum fuum Melanchtonem perdere vifüs fit, fa- & r étum Ducem Semi - Lutheranorum & Molltd , ii qui & poftea Adiaphorifte & Confeffioni(t t fimni? di&i , nempe à bello Schmalealdico, & Con- feffu Auguftano : his autem oppofiti Rigidi f n u Lutherani , aliterIllyricani, à Mathia Flacco Illyrico , antea Philippi Difcipulo , poftea ho- if fte capitali , quia fic ejus res & fuperbia exige. j fuoï'if/' | bant. M Anno 1528. Henricus VIII. Catharinam Caroli V.,materteram facto divortio repudiat, & Annam Bolepam in Sociart Thori & Regni ) j adícifcit, quod cüm Pontifex improbaret , il fimul j 176 HJERESES fimul feedus & amicitiam cum Henrieo abru- ii fl it. Huicdivortioinitium & caufam prebuit Cardinalis V olfeus , qui, cüm videret Regem MOM&F delpicere Uixorem füam, ex qua tamen Ma- [ riam fufceperat,, füfpicionem illiinjecit de va- « quoil lore matrimonii , cum ea per Pontificis difpen- f fationem initi , & pro Catharina obtulit Mar- [j garitham Alezoniam , Francifcí Sororems ss olenam o- verüm Rex impudicus in Annam ! $ a culos conjecerat, fosminam quidem non ve- niinia nuítam, fed ftaturá , cantu , fidibus & facetiis ' gtsmanu non illiberalem. Hanc quidem fcortum no- fentet bile Parifiis fuiffe fcribunt , imó & füfceptam ] pl ex Henrico deadulterio, qui matrem ejus de- (b perierat , quod tamen Henricus nihili fecit, qniuti cui & Aulicus quidam fcurra dicere & abblan- al dirinon erubuit , fi matrem deperiret & filiam, Qu eum non plus peccaturum , quàm fiin prandio E gallinam , ia ceena pullam ejus comediffet, endi Henricus porró cum caufa divortii Romz age- apur retur inter conftitutos à Clemente Judices Qermit j Cardinales, L aurentium Campejum, & Tho- &t 1 mam Volfeum, jufsique Pontificis protrahe- &l D. retut ( fperabat enimPontifex, hoc negotium pid tempore & patientid extineui pofíe) percz(us &Lu moram & füfpicatus fe à Volíxo delufum effe, lts eum Cancellarii dignitate exuit , & Eboracum ( relegavit , hicbonis pené omnibus fpoliatus , Mi & demüm Londinum vocatus , ut caufam lz- Aiüeter fz Majeftatis diceret , in itinere ex dyfenteria teLui obiit, Viringenio, folertiá, & fimul crimini- lofts bus magnus : & poít ejus obitum anno fe- quenti | gt [ S/ECULI XVI. i7y Udn. quenti divortii negotium tractari caepit inter hi Theologos & Viros eruditos ; Rex habuit Elüïbgcm fuos , & pro fe, fed fceleratos omnes , Catha- Ilmmk,. rina probos tantüm , & veritatis amantes , in- iäitdm | ter quos cüm emineret Thomas Morus, eum Ti lt Henricus Cancellarium creavit , ut ad partes fuas pelliceret; (tetit quoque à Regina Regi- ,. Sororcm, IY naldus Polus Regis confanguineus , mogne exípe&tationis & do&rinz juvenis , fed adhuc hm as majoris conftantig , qui etiam mortem fibi Re- gis manu paratam neglexit , ne veritati defuif- Orünmy íevideretur. Incepit igitur jam ab boc tem- (ilrtn poreHenricus Romani Pontificis nomen avcr- Th6tsd. fari, ut fe Ca Mif nominaret, put Ecclefiz AngliCanzg pofthac Mi Aulln, In Gallia celebratur Concilium Sqnbhen[ï: contra hzerefes , & promorum reformatione. Bd Ànno 1 $29. Novisindies Scctis Rempubli- vumiit cam dilacerantibus Spirz in Conventu Imperii i agitur de expeditione contra Turcas , &.de- k je I | cernitur , ftandum effe edicto W/ormatienfi m contra Novatores , contra hoc edictum Prin- dspronr.» | cipes Lutherang Secte addicti , folenniter ocncgoüf proteftati funt cum Joanne Ele&toreSaxonis , b & Landgravio Haffig , ex quo etiam Prote- TU ftantes appellari ceeperunt. &üæ& hu Celebratum eft hoc anno Colloquium p Marpurgenfe interceleberrimos hujus tempo- 4 ris heterodoxos , quod diffolutum eft, renu- a. ! ente Luthero Zvvinglium appellare Fratrem, jl Poftea Proteftapntes Smalkaldiz Convens j [:. Jf tum egére, ratümque habuerunt, eos deins j M ceps 3178 HJERESES mm( ceps tanquam Hoftes excipere, qui doctrinze füz repugnarent, & mutuo inter fe foedere i devincti , nequaquam de Turcis cogitárunt, ht quanquam hi formidando exercitu irruptio- yil j | r Jri nem pararent. Carolus V. Bononiz corona- j Anno 1530. FMI ob tur Imperator, & exinde Comitia Imperialia ln Auguftz celebrat, in quibus Proteftantes of- fra ferunt Imperatori Confeffionem füuam à Phi- u foma lippo Melanchtone confcriptam , quz ab Im- 5 jufsique omnes redire ad «un) peratore rejecta eft priftinam fidem. Egregié tum à Catholicis unpi Do&oribuspugnatum eft.. Obtuleruntiquo- [ j que füam Confeffionem Civitates Zvvinglio ET adhzrentes , fed & illa repulfam culit , & Ca- u i rolus V. laudabili exemplo pietatis & fidei jl tunc omnibus Principibus przluxit, quando J yul ardentiffimo fole nudo capite , manu przfe- di rens facem Theophoriz in folenni füpplicatio- filit neinterfuit , & fidei fuz Orthodoxz ac pieta- dibo res] tis erga Auguftiffimum Sacramentum publi- cum fpecimen exhibuit. li * Philippus Melauchton vem füam agere , lr & ex parte à Luthero fefe fubducere coepit fim anno circiter 1530.- Unde ejus Sectatores ol Semi-Lutherani & molles Lutherani dicti ( n i funt , cüm econtra Illyricani, quód füb vexil- I lis Flacci Illyrici, antea Melanchtonis Difcipu- i, li, Luthero ftrictiàs adhzfiflent , Rigidi Lu- um therani appellati fint. Inditum quoque illis tf nomen Confeffioniftarum , eoquód ipfe Me- À fcripfiffet uT läl.)ghgon compofüiffet , & manu fu novam S/ACULI XVI. Ti 179 novam Confeffionem , Auguftanam nuncu- Tl patam , & Carolo V. oblatam Auguftz. Obiic U l fj Melanchton anno r$60. cum .ea Religionis indifferentia aut inconftantia, ut vulgói Co- PT thurnus Germanix appcellatus fit, & ipfum poft obitum ejus feré omnesSeé&tz tanquam i füam vendicárint. asj Przcipui ejus erroresfunt:. z. Scribit in ltoibli Qulb annotationibus fuis in Epiftolam S. Pauli ad Romanos, quemadmodum vocatio Pauli, fie dl TW etiam Davidis adulterium opus Dei fuiffe , &c tam Judz proditionem , quàm Pauli vocatio- MTA nem Auctorem Deumhabuiffe. 9. Docebat Jmglo. in eo pofitam effe veram fidem , ut unufquis- iU . Ni- j que credat fibi peecatafüa dimiffa effe. hil inter preceptum & confilium diícriminis h u intereffe , & nullum in Evangeliis confilium u efle , fedomnia precepta, 4. Poffe hominem f folis naturz viribus fe ad gratiam recipiendam "d difponere. $. Docuitquidem primó, adhz- m rens Lutbero, nullam arbitrii libertatem , in locis autem communibus poftmodum editis fumj! libertatem arbitrü acerrimé propugnat, & u u fuam opinionem Manichzi fomnium & hor- rendum meadacium vocare audet. st 1 Bona huj operanoftramercedem corpoream & fpiritua- ud[wrf n lem mereri fatetur, non tamen vitam zter- 0ny nam, 7. Evangelium Legem effe negat, fed j novurm Teftamentum meram efle omnis boni 4 /i promiffionem fine ulla lege, nulláque habitá mlAQn lj juftitiz noftrz mentione. Sed hoc manife- Wü if ft nattertio ejusarticulo, $. Nullum fte f'Cpug gm P aliu 190 ' H/ERESES (ii aliud peceatum eífe ,. quàm incredulitatem. r I $. Baptiino folüm Originis peccatum , non item alia deleri. Ü n Martinus Bucerus Avgenting natus Ordi- nem S. Dominici deferuit , & ad Sacramenta- j rios defecitanno circiter r5 30. quibuspoftea d relictis Lutherum fecutus eft, & ab eo vranfiit [ ad Zvvinglium , cujus tamen fpem elufit, & qn Luthero iterum f& dedit, àquo tamen alterà T vice factus transfuga , partes nunc fuas agere, n & certiam SeCtam erigerelaboravit, quz cum ( Sacramentariis Lutheranos copularet. Cuti Error ejus eft . Chrifti Corpus in Euchari- ís, ll ftia prefens adeffe , quando fumitur , aliàs nun- Culo uam. 3. Senfüm verborum Chrifti : Hoc eft laim orpus meum , huncgermanum effe: hoceft d proteftatio & memoriale Beneficiorum Dei. qii 3. Eum, qui folüm habet hiftoricam fidem pti ( eam autem intelligit , qu& Religionis Chri- frtt ftianz myfteriorum Veritas creditur ) in Eu« p chariftia nihil accipere , quàm fignum Corpo- ( ris Chrifti. 4. Puerum infantem, quanquam (igh Baptifinoinitiatum, nonfalvari, j. Baptifmo Qn non tolli peccata omnia, cüm carnis concu, Wt ifcéntiaremaneat , quam dicit effepeccatum, I) icét h Deo nonimputetur. 6. Sacerdotes ad obfervandum coclibatum non obligari. 7. A- l (ety liud nullum effepeccatum, przter increduli- tatem. 8. Debereomnesadmiffisquibuslibet r fceleribus firmiter credere, fe Deo gratos effe, tþasca Anno 1531. Ferdinandus , Caroli V. Fra- i Comitiis ex, Hungarig & Bohemiz Rez, in j Co 9- SJECULI XVI. 1852 olonienfibus creatur Rex Romanorum , & ïl&:f'l[gm' Aquisgrani coronatur Joanne Saxone cum m'f*,' D Proteítantibus reclamante, qui Regum Fran- cix & Anglie auxilium implorárunt , & t a. Schmalkaldium rurfüs convenientes de füa defenfione deliberárunt, (i à Catholicis inva- RU ol derentur, Luthero feditiofiffimis libellis igni oleum affundente. Ferunt tunc Francifcum d l m opem pollicitum effe , ficut & W/aivvodee Tranfylvano, fi adversüs Ferdinandum arma V moveret. M It Quinque Pagi Helvetiorum ( quos vocant Ti Cantones ) Lucernates , Urienfes , Svvitien- fes , Undervvaldenfes , & Zugenfes , boni lss t od Catholici à Tigurinis & Bernatibus , Zvving- lianis malé accipiebantur, itaque bellum iis f hd d D denunciárunt Catholici , & eodem meníe quater viceruot , licét numero & potentià fü- fiom f ii n periores , acSchaffhufenfium & Bafileenfium fretos auxilio. Primo autem prelio, quod ir)tl j.id. OGtobr. commiflum eft, pugnans ceci- Ym dit Zvvinglius, &accepto lethali vulnere Ju- u dicibus oblatus , üt proditor & Hzreticus i' Bap ti confiteri negans , flammis exuftus'eft , ejus ci- m neres à fuis magná devotione colle&ti ac dein. z t ceps cultifunt. jl Pauló póft in le&o repertus eft mortuus J A Oecolampadius, cui fucceflit in herefi Bullin- iA gerus Sacerdos Apoftata. Quos Harefizr- T 4ll chas capitaliter oderat Lutherus, & afflatos WAi dicebat à Demone, cujus ip(eg.Lgtherus con- viva 1 Jmm .M3 l 182 TUERESES : wiva fuit', mültum cum eo falis abfumens , àt " ipfe affeveravit. À km Ti ) M Procudit hoc anno novam hzrefin Michael j Servetus , Hifpanus Sacramentarius , Anabap- V Y tiíta, Trinitarius, cui accinuit Joannes Cam- i panus Germanus , fcholz Lutheri Defertor. (f Defuün&o Rege Daniz poft multa diffidia eligi- tur Chrifüefnus Holfatie Dux , qui füblatis al H j n Epifcopis Lutheranam SeCtam ibidem firmat. Anno1532. Celebratus eft hoc anno Ra-, eli Qul €isbonenfis Conventus, tubi inítitutum eft 10. Kalend. Auguít. ut ad ufque Generale TU oncilium in caufa Religionis negotium facef- inigi ferent nemini, unde multi de Ciarolo quefti Sarwrefn qnod fünt: Sedquidageret? cüm idbellum Turci- um, id turbata Germania , id ejus Familiz ts ] um magnitudo poftul»;et. Sub hzcFranci(cus I. & Henricus VIIL. inter fe conveniunt ; hic p Ti «upiens abrumpi matrimonium füum , ille cu- pidus recipiendi Principatás Mediolanenfis : T5 L M fed eorumconfilia maturiorSolymanni reditus ad (ua & Caroli in Italiam disjecit. fon fOR Anno 1j33.Henricus VIII. Annam Bole- nam fibi uxorem fümit, causá divortii per Tho- ( mam Crammerium Archi - Epifcopum Can- Ti tuarienfem dijudicatà ; qux caufa pracipua pl fuit, cur Clemens Papa cum Francifco I, Gal- p liarum Rege Meffaliz colloqueretur , ut tanto fentj huic malo remedium inveniretur , quod plu- frtfe .rimorum malorum Seminarium poítmodum FcCapl "fuit. Propofuit etiam pauló póft Clemens ltp as opti- m äliqggäl?rotöïäntibus göïxditiones, qu mas S/ECULI XVI. 13 lhüms; t maslicécElector Saxonius repudiavit, "Tunc Lutherus Miflam abolere primó coepit.,, poft Flid habitum cum Dammone colloquium ( àt ipfe LY fatetur ) Euchariftiam autem retinere de- ' crevit. D Anno 15:34. Monafterii in W/ eftphalia cüm T RU Cives abdicatá Religione Catholicá Luthero T adhefiffent, & inde Anabaptiftarum errores Binfm imbibiffent , veteréqueSenatu ejedto , novum n ex fuis elegiffent , hoc anno à fuo Epifcopo ts d cum auxiliaribus Principum copiis menfe Feb- Wt at ruario obfeffi , & acerrimé fefe defendentes Md in Regem fuum elegerunt Joannem quendam ib u Sartorem Leidenfem ,. qui mox alios duode- din n cim ordinavit , quibus Ducatum & Epifcopa- j fl tus in tota W eftphalia diftribuit , donec poft Tradfl toleratam duriífimam fummá omnium rerum ii penurià , fedecim menfium obfidionem ex in- i, ln fidiis noctu capta Urbs eft, & Cives feré om- fel nes trucidati eorümque Rex cum przcipuis Regni Proceribus igneis forcipibus lacerati , muunit ] l in caveis ferreis in fpe&taculum fufpenfi expo- Mman nuntur. ii iirl Clemens Pontifex in Regem Angliz Hen- Kon ricum ob divortium Catharinz ejus conjugis if t poftlongas moras , & diu fruftra exfpectatam p poenitentiam , publicam fert anathematis fen- t [j tentiam. Rex autem publicis Comitiis , in menfe Decembri decretum promulgat , quo " fe Caput Ecclefiz Anglicanz pronunciet , poz- ) nà capitis flatutà ineos , qui Pontificis aucto- WOPU GO.II.Q- ib j xitatem in Anglia agnofcerenï » fibíque aune HJERESES 184 mïne« annatas Beneficiorum Eccïefïä(tïcorum, h) & decimasperfolvi jubet: Gatharinam orna- )J[IC Sc mentis regiis fpoliat ; obfiftentes (ibi Fifche- goY. jomo rum Roffeníem Epifcopum & Thomam Mo. rum aliósque complures carcere mancipat, ho fa&tus ex Ecclefiz Defenfore Domitianus. In- Nrtt finuzut fe quoque hoc tempore hxrefes in (j Gallia ; Rex autem feveré edicit contra eas , & iil aliquot Lutherani vivi exuruntur. j Choloy .Ad hunc quoque annum fpectant Joannis Calvintinitia; &eodem anno S. Ignatius Lo- (ititnd rdnes yola Societatis Jesu Parifiis ponit fundamen- ta, nactusnovem Socios Fabrum, Xaverium, dottron Lainium, Salmeronem, Bobadillam , Simo- diet nem Rodericum, Jajum , Codurium , & Bro&. TP tum , Parifienfis Academie tunc temporis TU Scholafticos , qui votis quibusdam nuncupatis ! GU obftrinxerunt fe Dro füb B. Magrz V. patro- | prmx'x cinio , ad Orbem univerfüm Chrifto addicen- j j dum , tametfi ex diver(is gentibus , odio capi- ; Orpn tali inter fe disjunGiffimis omnes oriundi ef- fiem fent; histamen votis & fanctà voluntate una- eufr nimes & conjun&i(fimi : Quibus Viris ufüs | Q S. Ignatius Ordinern fuum brevi in(tituit , quo d | vix altet citiüs per Orbem dilatatus eft, omni | ipt invidiáà & malevolá contradi&tione majorem. nilly Soannes Weflpbalus Lutheranus fuit, & luft(al injudicio propriá confeffione fequentium er- ! UI rorumconvictus , circaannum t /44. D Negabat 1. Exprefsé inScripturá conti- ! iil ieri , SpiritumS. À Filio procedere. 4. . Affe- of ipsá er- i rcbatä,*ECClcfxam errare poffe ,. & re: ráfle. ht S/ECULI XVI. ü 18$ m rffe. 3. Falfum atque erroneum effe dicebat U*'«"'QEM. hunc S. Athanafüi verficulum : Sicut anima rationalis & caro unus efthomo, ita Deus & homo unus eft Chriftus. 4. Dicebat, Conci- ) mm, " fs lia Generalia in SpirituS. non congregari. j. Nonteneri omnes Conciliorum Decretis ob- ais temperare. 6. Pontificem Romanum legiti- ?nmeas,& D mé inftitutum non effe Chrifti Vicarium. 7, Apoftolos , eorümque Ecclefix Prelatos à r Chrifto poteftatem non habere Canones con- p ftituendi. 8. Damnabat vota religiofa , & tfininp OrdinesaPontificibusapprobatos. 9. Sacer- d'rtnn, dotes omnes & Epifcopos dignitate pares effe im, f dicebat. ro. Non inftituto Chrifti, fed ho- n trrof mipum , Epifícopum alium alio füperiorem t tmyit effe. I1. Chriftianorum nemini, etiam do- p &ilfimo unquam licuiffe Chrifti verba inter- "u pretari , imó Ecclefiam univerfalem nullo id i at jurepotuiffe. 13. Noneffepeccatumullum h olbur originis , neque S. Auguftino, qui id afferit, s d fidem habendam effe. 15. Nullam effe juftam Jintat caufam, propter quam Clericis lex continen- p tiz proponatur. t4. Chriftum neque Qua- jltiti dragefimz jejuniuminftituiffe, neque dierum udit. 40. jeiunio nos ad exemplum invitáffe, imó nullum obligariadjejunium. xj. Ufümaque talt ii luftralis irridebat. 16. Convitiabatur Indul- Ü 1] gentias. hi Denique in Concione diei Parafceves de h Chrifti paffione hxc verba pronunciavit : " 1] Crucifiterunrt eum , quis fcit autem, an j funiculis alligaverunt cruci , an clavis faffz- Xerunt? BAL- h 186 HJERESES j . Balthafar Pacimontamnus ex Anabaptifta- ; (Iilwm rum przcipuis hic unus fuit, & circa annum n 1j 24.. tantum de fe rumorem excitavit, utà multus illorum Pater haberetur. Errores do- i o cuit communes cum Anabaptiftis. Va Guilielmus Farellus , Farelliftarum Dux, ; qini ortum habuit Vapinci in Delphinatu & Gene- I2 vam veneno füo infecit , antequam Calvinus proy Hart eam attigiffet, qui tamen eam illi poftea eri- puit, adeó , ut deinde Neocomenfis Minifter pl creatus fit, ml Diem obiit, prout refert Beza , in fuis Iconibus , anno 1565. Quod ad ejus qiii errores attinet, preterquam quód fuerit An- tür ti-Lutheranus &Sacramentarius Pauli 5amo- at ha fateni hxrefin in integrum reftituit, docens, SpiritumSaniCtum effe quendam motum crea* lr 1 tum. Refricuit quoque dogma Elcefaitarum. ; exit Anno 153;. Francifcus L. Hoftem f& Sa- j mn E cramentariorum przbuit , in füpplicatione publica facem nudo capite praferens & ali- Àj : f quot impiis in machina lentoigne ad aliorum ] terrorem horribiliter crematis : nihil tamen I propius factum eft, quàm ut per Margaritam ; infie fororem füam Navarre Reginam in tranífver- tl fi m ageretur; fed non tantüm ipfe fervatus Gtn e r ; Íed & revocata foror per Cardinalem Tu- B ronium. Henricus VIII. ex DefenforeEccle- f t fix fit Diocletianus , crudeliífimé fxviens in thol D fuos , qui eum pro capite Eccle&z Anglicanz fione agnofcere recufabant ,. Fifcherum Roffenfem |unt, EÉpiícopum j & Morum , przftanciffimos Vi- ! It xos tollité medio, & illum quidem in careere Wa . erea. a S/ECULI XVI. 197 "W'utffla creatum Cárdinalem , quorum capita in con- j Atngm lt to expofita ,:& Joannis Fifcheri quidem nun- i quam contabuit , quod ne contingeret Tho- l Em'ln i mz capiti, id.ad horrorem excoqui juffits utriusque autem corpus raptim fepultum eft, m dimm]i cümidà Tyranno ultra mentem etiam (zvien- lr te, prohibitum effet. Operosé laborárunt UA -Principes , ut ad fanam mentem revocarent tüint Henricum, fed magis ille in(aniit, : 376. Mo. i n nafteriis expilatis , undequingenta aureorum Va millia confecit , & ipfe tamen inops manfit, Qw quia injufté parta luxuriosé diffipat. Mife- uurt runt quoque ad Conventum Smalkaldicum ul tam Henricus Ánglix, quàm Francifcus Gal- VOT liz Rex , hic Proteftantes invitans , ut Conci- QU lium fpernerent inditum Mantuz , ille autem TRU excufaturus füpplicia fumpta de Hzreticis , ita Wi i " tamen , ut Hzreticorum captare gratiam , fi- dem tamen horrere videretur, - ; pl n Anna Bolena coronatur Londini, & parit ElifabethamredivivamIezabelem. I j j» n Calvinus Ferrariam proficifcitur , ut herefi inficeret Renatam, Ludovici XII. Filiam, txo- gait amit rem Ducis Herculani, anno infequenti autem I! / l!] i Genevam profugit, ibi fuam formam fidei of- CHT ]l ]u ferens, fed inde repulfüs , fugere coactus eft, i Genevenfes nihilominus ejuratá priüs fide Ca- xf ii tholici, exactóque Epifcopo cum nova Keli- gione novam fibi Reipublicee formam confti- [ Qu TU ia'm tuunt , przcipuis herefeos Seminatoribus Pe- j tro Vireto Sabaudo, & Guilielmo Farello Del a tä;ffetf. h 'phinate , antequam eà Calvinusadven Oong- 182 HJERESES. Monafterium Civitas obfeffa fefe fortiter hi contra Epifcopum fuum tuetur ; & licét ejus D Cives liberorum füorum carnibus vefceren- tur, oppiparé nihilominus alebant Regem m Mi füum, & de eo feparabant auxilium. — 'Tane Dutt dem hzccaptaeít , Rex cum precipuis Fauto» Fe- « ribus candentibus forcipibus difcerptus. n D rupt tamenad pluresannos hoc Regnum per- tena duráffe, & tres huic Regi deinceps fuffectos euut effe Anabaptiftarum Reges , omnes infelici ca- Mul fufublatos ; Joannem Bruxellis capite minu- Jeabit tum 5 Cornelium Ultrajedi, Joannem Gui- [v lielmum 20. Uxorum Maritum Clivis 15$0. enina poft diurpum carcerem lento igne roftum 5 lr sicque impofitum finem Regno Monafterienfi, !t quód tamdiu fanaticorum hominum fovit in- c fania. st Anno 1526. Indi&um eft hocannoGene- rale Concilium Mantuz, celebrandum 10. Ka- 70 &l lendas Junias anni fequentis, fed banc Urbem lusE meritó recufavit Fridericus, impar nimirum &cRt ipfe huic oneri ferendo , quare füble&ta eft Vi- centia, ac denique Tridentum , ubi demuüm misp dity confeétus eft ille Confeffus , tot votis & toties ab omnibus expetitus. m rn Mortua eft hoc anno Catharina legitima Uxor Henrici VIH. anno «tatis £o. partim ex v D litn moerore, partim exloco parum falubri, in qué l fecefferat. Abeafcriptam epiftolam Rex cum p lachymis legit , & Aulicos omnes fuos pullatos effe voluit 5 contra Anna flavi coloris induit ha tlf veftem indicem latitiz fuz., fed quàm brevi ingensmoeror excepit., EOj hi SIECULI XVI. 189 i[[*äfum'r m Qf - IEodem anno , menfe Majo habitum eft con- J nihy N venticulum Lutheranorum Wittenbergz , i quod ip(i Generale nuncupant , trecentorum TM À Miniftrorum , ipfometLuthero tot corporum Parente prefidium agente : inhoceó demüm Vif concordiz devenerunt, ut in articulo de Cos- m j na Domini aliquà faltem fpecie, & ad breve anchnumpc ii tempus confpirarentMartinus Lutherus & Bu- cerus cum Affeclis utriusque Magni Duces & X bj Magiítri ; uterque excucullatus Apoftata , il- leabinftituto Auguftinianorum, ifte Domini- J canorum. MO Nec diu concordia tenuit , brevi enim ad Zvvinglium refiliitBucerus , & pecu- um ff liarem Sectam füam promovere perrexit , quà Lutheranos cum Sacramentariis copulavit, T Obiit hocanno Bafilez , in quamremigra- verat, Defiderius Erafmus , ztatis an. circiter gt n 70. olim Eremita Auguftinianus, poftea liber, & literis tantüm incumbens, luftratis omni- j ul büs Europz Academiis , Monachorum hoftis imuar | TT acerrimus. Ejusopera omniagrandibus To- mis procufa funt Bafilez ; in quibus reprehen- N dit nonnulla Francifcus Titelmannus Minori- trats ta , poftea fa&ctus Capucinus, quem unum fe- rereformidavit Erafmus : & obiit Titelman- yit nus anno fequenti Anticoliin Italia magná rei u literarix famá. 114 Henricus Rex Anglie Annam Bolenam fü- yy^ perindu&am conjugemin adultério deprehen. ylí ^ fam , capite ple&tit, die 29. Maii , fuperftite ex p : ea Elifabetha, quz poftea üt Iezabelin bzrefi Wäle regnavit ; in Boleng autem locum Henricus b admiftt 190 HJERESES (f fi admi(it Joannam, Filiam JoannisSeymerEqüi- [/ fl&a tis, ex qua Eduardum fuícepit , quemin Reg- noSuccefforem habuit. W M Anno 1537. Mutatus eft in Dania à Chri- jj i ftierno IHI. Ecclefiz ftatus , inductà Lutheri | u n Sectà & feptem Super- intendibus pro feptem fl Epifcopis ; quod & in Norvegia factum. - Anno 1458. Calvinus Genevá eje&tus venit Eu | qielt Argentoratum , & uxorem ducit Idoletam vi« lii duam , ex qua nullos fuscepit liberos. Henricus VHI. Rex Angliz füz credulitati |qutem | | fütim focna laxans , $. Thomam Cantuarienfem ex San&orum albo expungit, & offa ejusex au- du i, yea theca geris diítinctà infanofurore extra- hit, atque carnificis manu comburi jubet, ci« vt lat nerésque in ventum fpargi, non alia de cauía, quám quód fuiffet acerrimus quondam De- n Ti fenfor Jurium Ecclefiafticorum. Annn 1539. Henricus Rex Angliz habito ; &ly fiipet Londini Conventu Ordinum, multa ftatuit de Religione, necfidei Catholice , nec Novato- !H | dl rum articulis confentanea , fimul tamen hzre- ! al tico deterior omnia monafteria Virorum ac foxtt Mulierum addicit Fifco , Monachos expellit autnecat, coenobia disjicit & vendit , Catho« if Qd licos quoque divites ad €a emenda compel- lens. dpol An Moritur Georgius Dux Saxonize ; Catholice Religionis in Germania adversüs Hzreticos Mfoh Wt Propugnator acerrimus , cujus Liberi omnes cüm ante ipfüm deceffiflent , jure Sanguinis itey ro addi- ht fugbeüïg Henricus Frater ejus Luthe &iffi- 191 SJECULI XVI. N ll« : &iffimus , à quo tam repentinain ditione Fra- I i tris facta eft mutatio Religionis, ut cüm Li- píiz in feftoPafchatis docuiffent Catholici ( o- ^il biit quippe Georgius die r7. Aprilis ) feíto U&i[t I Pentecoftes ibidem Lutherum doceret, Qu 2 Hoc anno Tibure Nonis feptembris Pau- i, lus Hf. Societatem Jrsu approbavit, & hoc ET nomine infignivit, & Ecclefie;Catholice ubi- lm que locorum graviffimé laboranti, tanquam d faübfidiariam cohortem fuffecit : Priusquam r autem Diplomate Societatem firmaret , iníti- T tutum ejus Guidicionio magno novorum Or- T dinum inimico commifit , quod ille fic appro- bavit, ut , tametfi alios rejecerit, id tamen IOT i iuhfï! ( admittendum effe ingenué Pontifici faterevur. Md al Itáque 5. Kal. Octobris anno 15 40. Diploma- n te quoque Ordo confirmatus eít, numero ta- menSociorum tantüm ad 6oreftri&to , & San- &o Ignatio gübernandus cóimmiffus , qui mi- i gl fis perItaliam, Germaniam, Galliam,Belgium, aV Hifpaniam, Indiámque Sociis, & incredibili dnimarum fru&u ubique colledo, multis fi- r mul ubique locorum contumeliis & calumniis L fortiter toleratis , facilé brevi obtinuit , ut ( numeri illi tàm angufti reftri&tio folveretur, ïndit, ( cuu&tis ibique gentibus fimiles Viros velüti 90 07 . Apoftolos expófcentibus & recipientibus. Annoi$4o. Rex Anglie Henricus VIII. du poft obitum Joannz Conjugis quartam ducit SF(JI uxorem Cleverfis Ducis Sororem, atque eà " 4 [i lms mox repudiatá aclegelatà de folvendis conju- If li giis , quintam Anglici Sanguinis Catharinam ] ldd Hovvardam (mm./ 192; HJERESES Hawardam di&am füper inducit, quam etiam | j pauló poft propter adulterium , & quód ; g ante Regium Conjugium vitiata effet , capite n plexit..«| . Acdemüm fextam affumpfit Cathari- d nam Barram Viduam, & hanc retinuit ufque | t ad mortem non diu Poft fecutam. | nf * foannes Calvinus , üt refert primarius ! fgc ejus Difcipulus Beza, nafcitur Novioduni in quil Picardia die 1o. Julii anno 1569. ex Gerardo ! Ri Calvino, five potiüs Cauvino ; qui ab Epi- 109 Ícopo Noviodumenfi beneficium inprimis fi- (onpar lio fao obtinet in Ecclefíia Cathedrali, deinde dünd in Pago quodam Urbi Noviodunen(i proximo, ilb cui Pontis Epifcopi nomen eft, curam Pafto- ah'quamdia ralem egit. Ex Gallia migravit anno 1534. lm eodémqueanno typis mandavit füam Inftitu- s tionem Bafilez. Poftea in Italiam proficifci- Ms tur, &inde Genevamingreditur , ubi jam Fa- | m rellus & Viretus füuum virus fpargebant , illic pitri retentus , & ad füam Theologiam docendam ; GD defignatus menfe Augufíto anni 1 j 3 6. Confel- | mite fionis fuze formulam componit unà cum fuo quC Catechifmo. Sed ecce ! expreffum manda- tinwr tum intra viginti quatuor horas urbeexceden- hs di, hominem Bafileamprimüm, ac deinde Ar- li gentinam exportat: duxitibi uxorem viduam J Qp Idelettam Burzam , quà anno 15 47. fine libe. | iltije ris extinctà, viduus annos fedecim , nimirum Tyns. ufquead mortem permanfit. Interea tamen mier Genevam revocatus atino 1541. Ordinem in- Vuam ftituit , acdifciplinam , quz ib1jam exinde ob. Wqum fervatur. UItimam füam Inftitutionem fcri« plit ïm,; 1 * * SJECULI XVI. 155 N üä píitanno r559. & gallicé quidcm ;tandem cal- vub d. NI i culolaborans ab pedagrà , hzemorrhoide;phti- fi, afthmate , hemicraniá ; fanguinis excred- püttl UUU ] tioneanimam exhialat,, die 27. Màii an. 1$60- hzrede inftituto fratre (üo Cauvino , cui nihil T ntuy nifi paceram reliquit. Ita Beza de fao Mapi- ftro Calvino, qui valde ftudiosé cavit, ne faz O al cinus illud proderet, quodliliatum Calvinü Galliz finibus egredi compulit; uti refert Hie- i ronymus Bolíecus , neque recenfet Beza füpra ]u Ícriptam nominis mutationem , quà fe Novio- iij d) duno exiens.ex Cauvino Calvinum fecit:-üt. gt idem Bolfecus afferit , additinfuper Calvinum p i. aliquamdiu fe nomináffe Carolum Heppsum ;: moljpi five Happevilleum , & ficfüas litteras cofnen- il titias fubícripfifleequemadmodum etiam ad li-: i berioremfuis erroribus fternendam viam, no- at men füum anagrammaticé cs&m Alcuini Praece- qun ptoris Caroli Magninominecornutavit , quod: TT W " etiam initio nonnullis füis fcriptis preefixit. O Du mifit ctiam Beza horribile illud genus morxis , Ua quo Calvinum füblatum dixére , qui illi ad ul-- Áim t timum.ufque fpiritum miniftràrunt, ütidem r Bolí(ecus obfervat, utpote non modó pedicu- lisacvermibuss toto corpore corrofüm , prz- acdciüf!fï' a cipué autem in verendis, quibus fcediffimum: ulcus erac , fed. quódlong? deterius eft; Dx- ' If [ mones invocantem , jurapntem , ftomachan-- j tem , execrantem , maledicentem horz , :quá r unquam ftudueraraut fcripferat. « Docuitau-: 2 m( ( tem fequentes errores.. . 1. Fidem non effe : j unam , neque unam futuram ufque ad con- " N fumma- VHJERESES- 334. fummationemfzculi. 4. . Fidem femper effe gt incredulitate permixtam. 3. Fidem cum du- gt biratione & incertitudine femper effe conjun- n €am, 4. Szpenumero , imó & femper Fidem st erroribus effe permixtam. $.^ Fidem fimpli- E ceim & implicatamnon effc , nifi commentum du & crafliffimam ignorantiam , veram autem Fi- o nitionem. /6. Fidem lf demexigere claram co e] ^i non aliud habere objectum, aliümque fcopum, Jeni uamrbonitatem Dei , & indubitatam fpecialis qumdt r ngulorum Fidelium falutis promiffionem, in- gt tegrámque fidei definitionem ineo fitam efle , amd utcertó credam , mefalvumfuturum.; 7. Fi- iil dem effe non poffe fine fpe , imo fidem nihil A aliud effe , nifi fpem & fiduciam. : g. Scriptu- ram folamita fufficere, ut rejiciendum fit om- u j g ne verbum nonfcriptum , quod' Catholici vo- Gs cant Traditionem.. 9. Ex Scriptura eraden- fj dum effe librum Tobiz , Judith ; partem Eft- toret her, Sapientiam,, & Ecclefiafticum, Prophe- Pt tiam Baruch, pariter Danielis.& libros Macha- ent bzorüm. ro. Veteris Teftamenti folüm tex- -feun tum Hebraicum effeautheunticum , nos autem W aliam ullam verfionem.: rr.'$olum textum E Grzcum novi Teftamenti' effe authenticum, ; Qiqig nonautem aliamullam verfionem;'12; Scri. ('ttin] pturam Sacram non effe ex fecertam , neque ia ertorisexpertem.-15. Valdediffoné przce- T n dentierrori docet alibi ScripturamSacram effe aM exteclaram , & facilerintelle&tu. | 14.:: Par- "lmy] ticularis cujusque fidelis judiciieffe Scripturá mere ; 'ïsmeläl muerpretan j &:;Ed-ei; ?ontmverääsidiri ita ] puor ] SJECULI XVI. Jf | n Vl -$ta ut neceffe:non fit , ad Ecclefiz detetiina- T "n -tionem recurrere; quin etiam unicuique lice- Il j re tum Ecclefiz definitiones, cum decretaexa- «minare,'ac'cenfurd notare;-^15. Fidefii non n -infundi ni&i electis & preedeftinatis. '16.^ Fi- demnunquam poffeamitti. - 17. Homines fo- ( TM ! 5 )'l l Q] lo & nudo' Dei arbitrio citra proprium meti- tl A rtum in zternàm mortem . przdeftinarii/19. i Afl l Deurn aliquos creáffe , utpeccarent , & &ter. A num damnarentur.: 19. -Deum effe authiórem m Nl ;péccati ;.& quidem omnis peccati.- 26. ;Déüim li 7: FI' , noneffeabfoluré omnipotentern; :41:^"In'ef- lm il cfentia Divina effe ditinttionem realemi *42, É s Ytmti Deum Patvem genuiffe füum Filium ; & Spiri- .«xumS. quia voluit. 25. Filium Deinongene- if QURV . zari contineriter à Patrefüó sterno. 24/'Sán- AU *&tiffinam Trinitatem miniméinvocandatü e( j fe.' 25. |usuw Chriftumnoneffe propri&Ctea- l 5torem ceeli G terrz, 26. Filium Deinotieffe )N TOE I oPatrizqualem. /27. : Filium Deinonaccipere -seffentiam à Patre,. 28. . Chriftum Dominüm ( forut * fecundüm naturam humaram fuiffe ignoran- ;xem,' 29.''Tesuw Chriftum ita perfonamno- u ] -"firam (üfcepiffe , ut peccator fuerit ; maledi- & t hCmiCïlM;r : Gtionisteus./30. Non effecredendaro perpe- Ti mlw.(l l oxuam B. Maaus Virginis integritatem àc Vir- Uginiratem, 3$. Eandem B. Virginem riülto- i -/rum peccatorum efIe ream. 22. Ea omnia, i t'quz ad Mediatoris officium fpe&tant , de titra. j : 7que fimul-naturadici. ;3. Jesum Chriftum m " recusáffe ac effugiffe , quoad potuit officiam Gmim; | um Chriftum teripóre P^ fuge AHZERESES » 156 J fuo- Paffionis fuxHunqumacum affe&tu vitio-: g fó obftüpefa&um, cali o gine offufum , implici- ia tas & perplexas , miniméque, rectum & eequa- qu j bllem curfam tenentes preces! fudiffe, alternis j votis quafi vacillantem,, ;votum- fubxto ela-: NT pfum caülgantcm , prafenti cole(tis-decreti Is , Ghriftum:.de ]nWM memorià privatum,, &c. nU XW animze falute umulfle. 26. Imó.& dejectum: j M(l füilic , ut defperaverit. 37; Chrittum damna- pon tum Fulch & aliquamdiu tormenta damnato- [ rum pet peffum. 38. Jesum Chriftum rihil ef- d € promeritum habità ratione Divini Judicii ; ff acne fibi quidem, 39* Jesum Chriftüm non ( delcendilfe veréad inferos ,. (ed. ejusmiodi de- Er u fcenfüm effe de fepultura intelligendum.- 4o. J Norx aliter Chriflum defcendiffe ad mfcros, quàm diros damnatorum.cruciatus in Cruce fl patiendo, 41. Nullumfuiflelimbum Patrum, f qui fiínus Abrahze dicatur. -42.. INullum effe i, purg'ltnnum. 42. Pro dcfnn&is preces non effe fundendas.- yni 44. Nequeullum effe dam- natorum infernum, (ivehominum , five d- Wt md monum. 4$. Damnax;orum tum hominum, tum dzmonum tormenta in diem ufque gene- n ff ralis Judicii differri:.46. Jesum Chrlftum À mortuis refufcitatum .. neque, ex. fepulchro: li [UT clauío egreffum ,. neque ad :Diícipulos.januis claufsmorefi"umefïc. 47« Chrifti;:Domini A« ficey tonen fcsnf'onem in coelum non. effe intelligendam fecundum locum, Íed taptüm fecundürn re« n df rumcreatarum dommatum. 4$e Nullüm effe D H Wllg futu umjudmudlem, 4.9 Spmtums;;ndum euec SIECULI XVI 157 effe Miniftruri Sacrametitorum. l 1j fo. Spiri- Mi tumnonaccipereeffentiam & Patre. jr. Ec- )N clefiam noncontinere , nifi Fan&xfïcatos, eós- r ?.Lm que eleétostantüm & prædcümatos. j2. So- li Deo cogüitam efle füam Ecclefiam , cujus bl'ö (l( ) f fundamentum eft arcanaillius eledtio, adeöq, il invitibilemeffenobis, * $3. Fcclefiam effe ob- noxiam efróribus; Kettun f4- Defe&tibilem effe, & TO de fa&o defeciffe Eeclefiam; f5. 'S. Pctrum i ARA nonfuiffe &softolorum Principem, neqüe Ec- TO clefiz Capat; $6; Romanum Pontificem non efíe Petri: m Ecclefie oubematxonc Succeffo- Wij T rem. $. sPoritificem Róm. effe veré Anti- Chriftum;:;-$8. "Nullum effe Ordinis diícri- d. d T meninter Clerum & exteros C hrdhanos. 79- jf Ecclefiam nón poffe leges condere , qux con- WO fcientiam obligent; neque decreta ejüs'& fta- ftuca obfervanda effe. ' 60. Statutum Mona- hts Nlln? flicum; & Ordinés vero Chriftianifmo repug- nare. ^61. ^Damnanda effe vota Religiofa" & npmw* nd permittendum; imó przcipiendum effe cuili- bet, uteaviolet. 62. MendxcrtatcmReh io- m:üW ponp fam effeinventar Dlaboïx. '6;. Nullamtho- minum dominationem'etiam cemporalem, ef- u[q T hn hH feifidelibus ádmittenda, 64. Homininul- " lum ineffe-liberütn árBitrium ad bene óperan-. h n dum velfugiendum peccatüm. 65. Concu- pulo:f" T pifcentiam ex fe ,'ideft , primum motum, qui n confenfümantecedit, efïe peccatum. *66. Nul- yt [ lum efie diftrimerr inter pectata mortifera &e venializ ; imó omfia eflemortifera.- $9. pec- Ixt,nclïc | ata nunquam re ipsa deletT, fedextrinfecus P tantüm d 3 138 : JHERESES : tantüm tribui.per imputatiomenrest Chritti. ia 68; Hominem folà fide juftificari abíque ope- ,«?'tflbüï rugibonorum fübfíidio; 69. Fidemà charita- dion te & bonis operibüsdivellinon poffe.- 7o. . Fi- ol delium opera fecundüm Dei judicium ; hoc eft, um in fé & in rei veritate efe peccata.& quidem [2 mortiferà , qui error plané diffentaneus eft (u- gt petiori. 7r. FidÉlespoffe acdeberecredere, T Íc effejuftos , in gratia Deiconftitutos, in eá- fv que perfeveraturos.: 72. -Fideles item pofle t acdeberecredere , fe-falvandos efle, imó tam queidol fe fécuros ac certos effe de (alute ; quàm ipfum dmni Chriftum, imó Chriíto iplo mortali certiores w aclecurioreseffe. 73.. Noneffecorporum re- Diota furrectionem.. 74« Fidem manere in Beatis; hibxl 75« Beatorum gloriam procraftinari ufque ad U ultimum diem. Judicii , & nullum effe paradifi | ts locum ;.in quem Beatorum animz-à corpori- aT bus.folutz transferantur. . 76, ^ Nullam effe : ]n| fperandambonorum operum mercedem. .77. | fim Superftitiofam efie & interdi&tá & Deo oratio- : Ti nis; protractionem atque iterationem. 78* Q Cantus-Ecclefiafticos Deo fümmopere difpli- y;) cere. ;79.. Publicas orationes populari fermo- il ne habendas effe,. 80.. In tribus:primis peti- W tionibus Orationis Dominicz nec peti , nec N quicquam pro. nobispetendum e(fe.. 81. Fi- dem efle charitate.nobiliorem. - 82. . Primam : lil Q Chriftianz libertatis-partem effe ; ut fidelium üna confcientiz , dum fiducià füze coram Dco jufti- T ficationis querenda eft; fefe füpra:legem eri- gan Ws L. : m ob 1V1- | däu:t S/ECULI XVI. 199 rf livifcantut. .87. . Nihil ineffe meriti n bonis ï Mpt. operibus , aut obfervationé Divinorum Man- mäügm eh IGX datorum.: 84;;.Imó impoffibilem efle Divino- rum Mandatorum obfervationem. $,. San- I &orum venetationem refpectivam invocatio- ] qllld(t s lf némque- fübalternam effe:idololatriam.:^86. Similiter cum idololatria conjun&tam effeían- t ltinci Carum Reliquiarum venerationem. . 87. Ido- lolatric etisincufandum effeufüm ac venera- m tionem S. Crucis aliarümque Imaginum ; eá- bt queidola effe.-:88.* Ufüram non effeomnino Vaf J t damnandam.;;$9. Jejunia Ecclefiaftica ftatutis: temporibus:prorsüs condemnanda effe. ::90;' ATU C indutis Duo tantüm effe Sacramenta; "Baptifmum & Euchariftiam;| 91. Ecclefise Chriftiangs Sacta £6 al mentis nallam infitam effeà Deo vircuterdh j ldl AUR ftificandi & gratiam conferendi. " 95;. Baptif-: müim ad falutemnon effeneceffarium ; & fide-: Nind lium liberosjam in uterojuftificari. 93. Cod- t Deotrt firmationem non efleSacramentum: * 84.. In Euchariftia non effeverum Corpus & $angul-: n nem Chrifti, fed tantüm fignificari & figurari, yet 9$:» Poenitentiam de Sacramentorum nüme- uj ro delendam effe.-.96. Extremam Unctionemy d noneffeSacramentum. -97; Neque Ordinem; us 98*..2 equeMatrimonium.: 99. Ridiculoseffe kl 'Sl' F [ Eeclefiz exorcifinos & faperftitiofos." 100 À- y n y uam:benedicta 4 a m effe, m 'Cffundgngigm &aþoyr'ninä—fg-"-ï" ,Luffï?' i -nnEffrontes ,. äcf ,q-,u'ibus ')'Flovrcmundus * Ray- j mundus , fuam:SeGam in tribus$ precipue et- j ;oribus fundabant. 1. Frontem (ibi ferroabz u f NA rade- ] 200 KUERESES | 1;7adcbant, donec inde fanguis emanaret, po. « Üt ' diea.veró oleum affundentes ; íe Chriftianos l absqueulla Baptifmi forma pronuntiabant; : z, l jrqoa Spiritum S. aiebant effe elevationem quandam od l autmotionem; quz in anima.à Deo infpiratá j n | s pevíentitur. .:3..- Idololatriam efle adorare SpiritumS. quia.de hac re nihil inScripturis. g ( f hi j foannes ápangeubergerus , cfthic quidam Surculus Lutheranifmi; quianto.1536. in la- órir db cem prodiit, tribus potiftimüm articulis Fides ejus conflata erat. [ Nihil siebat intereffe d difcriminisinterconfilia & mándáta; 4. Bona d opera non meritoria cíle; neque ad vitam d- jietü ternam neceffaria.-:3:- Neminem pofle juftifi- ] umj cari , quifenon credat, juftificatam effe , eo- i quód.illa fides:ei defit, quz effet poenitentie qluzdgm pats ;"fiducia fcilicet, quà credit unusquisqué T Y peccata fibi gr nin » atis: propter Qhþi&um rem«liff:? i €uc. $ -no d oanues Br. entius S&mi-Lutheranus at üti no Circiter rf40. vexillum füum erexit : Do- m [ cuit fequenteserrores preeipuos. 1- "Tamet- ? V? fi admitteret, Baptifmo deleri peccatum oti- | ginis, aiebat nihilominüs non omné péccatum i Baptiímo deleri ;; videlicet. concupifcentiam; | ln quam peccatum efleautumabat;: :2; - Evánpge: al lium, fi proprié loquendum fit; /rion effe L€ gem, fed tantüm:bonum jucandümquenun- hi cium. 3. Cüm;sFranfübftantiationis doctrin& til ferrenon poffet, veram tamen & realém Chri« fti.in Euchariftig prafentiam tuerivellet; no- " axit , & dixit? y;ärg-,præfen X& mll UE DAU JJcsu 21 W S/ECULI XVI 201 M" PO e$u Chrifti Corpus , ex quo tempore in cce- 31» anS ] Wun i um afcendit , efle ubique, quo factum eft, ut. Brentiani Libiquetii , vel Ubiquetarii appella- [ rentur. Vif Anno 1541. Ptoteftantes urgcnt in Comi- oUa tlls Ratisbonenfibus, ut Crxfíar motas de Reli- T nmne controver[ias audxat fi nonetiam deci- Viidn dat fedi isad Counciliüm Gencrale eos rejecit, TET fortiter interim Eckio aliisque Catholicis Do- Qs &oribus Mclanchtoni fefe opponenribus. qid Inftituitur Ratisbonz colloguium inter E. AU ckium & Melanchtonem , cui-etiam: Calvinus i interfuit, fed absque fructu &utïlrtate, per. ]G tinacià prævalemc contra veritatem licét agni. 1 tam, ^ Permiffum tune eftà Carolo, ut cerra Q quzdam eredendi formula confcriberetur , cui xsqmsque interimadhzrerepoflent, qux ettam hoc no- j xemxfh mine dictapoftmodum eft Interim. S. Francifeus Xaverius à S. Ignatio mitti- jith j tur in Indiam , & Calvinus revocatur Ge- rat Al l nevam. j ^" Anno r$44. Coucilium Generale à Paulo wum- h III Pontifice Tridentum indicitur , reclaman- Qu ml tibus iterum Protcüamibus,neque rem neque iL locum opsantibus.. j ld i Heriricus VIIE Cathm*mam Havvardam ii W adufterii damnatam capite mulétavit, & fex- ii i 'tam duxit. Viduam , :quam, etiam; Juüu[æfïä, -nili Bunc mors przvenitfet. - um æyufhn- Anno.:543. Concilium. Tudenmnum n "E -fpenditur, & Pontifex Francifcum ac Carolum Ti reconulm e nititur. Q,gando cmm Carolus $ U Lj þsu i 192. HjERESES . V. cum.Henrico VIII. pacem. & amicitiam j iniit. í n i ;;; Herman us Comesþ &EïWada Archi- Epi- fcopus Colonienfis apud fuos de fide füfpectus, )j'ï[, 0f à Capitulo accedente. Pontificio & Cafareo phlm)'"?l n Decreto deponitur , & omnis eidem tam po- SPWN Sl. p litiea, quàm Ecclefiaftica.adminiftratio , £ru- 1 ft ^ (ujol aufertur;..; xa. renitentbus. Lutberanis Confædera;ïs, : u st Annor$4 i dndonitis N dti ntienal Carolus Cafar urgepte Pontificis Legato, A - u lexandro Farnefio ftatuit.Sectarios ftare debe- nb xe.judicio ConciliiTridentini , mox celebran-. ui:) di: fed.incitante novis libris Luthero Prote- : t flantes id preftare recufant ,. & arma:«contra dulsab (* N Czfarem parant. .. Pontifex econtra inità pa- Y ceinter fummos Chriftianos Principes, Conci- N lium unicé urget., & efficit, ut füb. finem hu- jusanniinchoaretur. Cujus proinde initium t&ruf datum eft decimo tertio Decembris Triden- fier CUU ti, quod tam diu ac tot 5 i?? à bqnis gxpe&a— pnucs Bd 1 f ) * s ANITIUM. 1 B N tTt ï lr giLu.'IRJDENTI lisy om A eriendo Zoncilio die.13. Decembris lm : venit: Tridentum. die unde- Qd €l i oo.ejusdcmmen(s , & cum illo que- Yi zat0s mandata. .. Igitur Legatimox PU £? Z hus die praícripfexunt , ut; die fe- Clcdþ4 V queni ii SACULL XVI. 260 fion quenti jejunium fervarétcur, & fuüpplicátiones inftituerenturad Divinum auxilium imploran- ) dum, poftquam przfixus folennitati dies illu- t xit ,' contulerunt fe prafentes omnes ad Tem- ls plum Auguftiffimz Trinitatis , ibi veftes Poni- Dj tificales induerunt ;; & decantato Hymuo de hi, f Spiritu S. proceflerunc.agmine compofito ad Cathedralem EcclefiamS. Vigilio facram. Pre i&der?ds, ibant Ordines Regularium ,. quibus fücceffe- muie&khbm runt Canonici cam reliquo Clero ; fequebari- ln tur Epilcopi , poft hosveniebant Legati , quos lat poné comitabantur Oratores Regis Romano- a. ruim. : : Operatus eftibifolenniter faeris Lega- tl torum-primus ( erantautem Legati tres Car- Monta dinalesà Pontifice miffi , qui vices ipfius age- d rent, & Przfides effent ; donec ipfe , ficut vo- s lebat; accederet, Joannes Maria Montanus, At Marcellüs Cervinus , Keginaldus Polus, Viri nitite tam undequaque praítantes, ut düo priores sT fuerint etiam ipfi fucceflu cemporis ad Pontift- m catum evecti, tertius autem ad eundem non paucis eligentium votis'deftinatus. * Poft Mif- farum folennia largitus eft omnibus'profenti- bus , & certas preces ad augmentütri Eccle(ie recitantibus Indulgentiam plenariam; ; Tunc T latiné:peroravit Epifcopus Bifüntinus Corne- lius:Muflus , Ordinis S.-Francifei * "Sübjunxit Legatus:ex Rituum forma varias préces , cér- que bene precatus eft tóti Synodo; denique u* more Litanevtico . faffragia Sanctorüm invo-- rlaW cata.: Cave: fidem adhibeas a&tistiujus Cons cilii fcriptis:à Petro-Süave Polono/; homine í h (121232 W i mini- 204 HJBRESES - ;'x;ninimüm Schifinatico & Hareticorum faltem ja .Fautore; cui fuffecére. materiam. Slaidanus g Lutheranus & Paulus Vergerius etiam Apo- jins -Atatas ipfe turpi materiz , ex odio inPontifi- ytel cem , turpiorem adjecit formam. .. Eum por- L xó do&iflimé confutavit maximi Vir. ingenii d Cardinalis Palavicinus , ex Societate JEfu vo- "E[i f catus ad Purpuram.- mmplllit Anno 1546. Lutberus, poftquam energu- gimhant. meniim Dxinone liberare conatus eflet, exor- lib ciímis à fe compofitis , & clausá Sacrarii januà ; (l üt refert Staphylus ejus-Difcipulus ;; malé ab lii «o mul&atus , & fosdé:valde anguíliatus effet; fenit pauló póft vefperi ben&potusachilarisdecum: lr bens, mané gutture tumente mortüüs-repe- ritur , in originis fuz domicilio : funeftifTimá w Cr libitinA Eislebii mundo denatus die.1 8.Februa- n rii hoc anno ,. in quo infauftà Luciná -natus : yon erat; üt eadem fcilicetmaterhoc monflrum ejut hominis, quod peperit ,. hoc ruríus in-utero Supet contumularet, E Maur . Carolus Carfar Rati sbonæVComïtia'indicit, 10 adqu&tamen. plerique Proteftantes Principes venire rennunt , & GCafari bellum.indicunt; p dipe confctiptis feptuaginta peditum ; &-equitum Cih quindecim millibus , cum 120.tormentis bel- ( i licis : quorum przcipui Duces fuerunt Fride- Wtl ricus Dux Saxoniz Ele&tor ,. & Philippus Haf- li fix Landgravius ; ; qui dum bellum non fatis D €oncordibus animis gerunt, Impezator:oeca- E fionem & tempus nactus militem.copiofum a & PontificePaulo miffis duo- '.gox;quircndi M PA decim p l S/ECULT XVI. 20f Atl décim millibus Duce Ottavio Farnefio , Bel VW t . gicis etiam , Hifpanicis, & Germanicis copiis: inftruétus , facilé eorum machinationes & vim. D infregit ; & contempfit , ut fierent omnibus' Eumg»s;. ludibrio,'przfertim quando fapienter Electo-' Trins remSaxonem comprehenfuümiin gratiatn rece- kfin pit; reliquos ad pacem duris conditíonibus: compülit, qui antea de eo exauctorando c 9- umcnergu gitabant, ; dty. Anno 1$47.Concilium Tridentinum jam Jj feduló promotum; & o&o Seffiobibus cele- X T] bratispropterl ii fercur. lilfi'm exortam Boponjam trans- : ib -"Intereabellum; Smalkaldium dictumi , fu- T Wil periore anno à Proteftantibus inceptum pro- fperé gerebaturà Carolo;s nam Dux W/itten- Xzïüm Qp n bergicus ; quimaxim8 petebatur ; perfolutis 360.millibus aureoramreconciliatus érat, &' ml ejus exemplum multz Civitates fequebantur,. Superérat Saxonic Elector, victoriis ferox , fus nil Mauritio patruele (ào omni fuá dicione fpolia- jl to, quareineum toto belli impetuconverfo, st & principio.Albi fluvió propé per miraculum. d fuperato ; Carolus cüm Ferdinando, aliísque. d Catholicis.ad Mühlbergam irruit, & grandi m x pralio novemhorarum fudit , ipsümque vul- nti h neratum cepit ;«ciim ómresboni Ducis ac'mi- litispartes ftrenue obiiffet. "Captus'eft cutm. il eo Erneftus Brünfvvicen(is; & aimbo dati in m cuftodiam ; Saxo ettam nonnihil duriàsà Cx- lf n fareacceptüs; ^ Mulea de Hia€ viétoria narran- ^if fllüd^; ^ caftva- AN) tun/a Í 1 c mcm orábilé inrprimis Cafarie 1 206 TUELERESES? - Cäefärïs--»grahdcm aquilam fupervolitáffe , & | lst d .nebulam adventum Caroli Saxonibus velàffz foleomnino pallido, —-Victoriá faCtá dixit Cae- | jf q farz. Veni-vidi; & Chri(tus vicit. Pronun. : Ra | Gu ciata eftpoftmodum fententia capitisin Saxo- enit. nem , quam tamen remifit.; Electore Bran- «nijd : enburgico , & Clivienfi pro affine fuo deprc- cantibus, - Exutus tamen eft Eletoratu füo Go Saxo , ísque datus Mauritio Fratri ejus; arci- neli Ardi: -bus infuper W/ittenbergà , & Gothá fpolia- tes i tus.,-indi&tà etiam grandi- pecuniá ; & bonis - ejusinter Eerdinandum:& Mauritium divifis. hn 'Tot tamen malis afflidtus , & attritus Saxo Yend uo, ( voluit ;.. nunquam Concilio- Tridentino -acquiefcere quae cguüæ potiffima erat bqlli'Smal- L: - kaldici; - ( i - :::0Hác victorià laureatus Imperator trium- gotit ;phans, &artmatus Auguftam przcipuam Smal- dR ( . kaldici.fcederis Urbem ingreffus Comitia in- eun , €hoavit , in quibus Catholica fi des erecta; & . harefis depreffa eft, v ::Coloniz..quoque füffectus eft in locum lY -Hermanni Comitis de NV ied Hzretici Arclii - Ti D f -Epifcopi Adolphus Comes . de Schauenburg. Tandem etiam Landgravio Haffiz iisdem de- h . precatoribus veniaà Car(are impertitaeft.: . ; fibi - ; ;; Quinto: Kal. Februarias obiit -Henricus h M M;H - - VIIL Angliz Rex ,-anno zetatis 5 7 Kegni j 9. ; €X nimiá pinguedine,: - Statuerar Ecclefiz: re- tifjy - conciliari , fed parafitorüm & Aulicoruni tur- Com -:ba-s .quos faeris bonis locupletárar., impedi- 7n)q [ ul lt " ",it , fump(it tamen Gathiolico more- Euchari- ftiam, SAÉCULI XVI. 207 Ug ftiam, heredésque inftituit , prim5Eduardum hp exSemeira Filium, deinde Mariam ex Catlia- lj trina, denique Elifabecham ex Anna Bolena; m Filio aucem adjunxit rg. Tutores , ómnes feré thi. Catholicos , & hunc in Catholica fide voluit Yéln. erudiri, fed Primatum Ecclefiz retibere: "At I enimi ex 1is Tutoribus Eduardus Hérefordix u Comes , Frater Semeirz Z vvinglianüsjus oóm- as ne fibi arrogavit, & hinc favente Crammero T Archi - Epifcopo Cantuarienfi inductà eft hz- aAb refis in Angliam per Hugonem Latimerum ii Anglum, Facetum Concionatotem, Petrum n Vermilium. Martyrem , Beraatdiüm Ochi- Vr num , Capucinorum quondam Generalem, [jnf- tunc' nequiffimum Apoftatam. Et'quidem his hominibus debet Ánglicana Pfeudo : Reli- I äum- gio füà exordia.. Porro Henricüs moribun- um dus vinum ciatho inverfo effündens ingeiriuit, m &dixit : Amici! omnia perdidimus: vitam, exiftimationem,animam o 11 verba expiravit. kxeme dul d Annó t$48. Maria Regina Scoti fexen- d nis , invitis Anglisduciturin Galliam', defpon- : n TandaDelphino, propter bellum óftiíti inter j Anglos & Scotos; illis Mariam- " fuo uxorem volentiBüs. aphci s s jud: d In Anglia fievitür i5 Cátholico£ ,"abolitd Mifsá,indu&4 Calvini Sectà Mi in aliás varias divifaeft: * » qu&poftmodám " Condita eft Aüguftiz nova fortnula quz- ; Jf dàm , quà 26. capita Ccontinebantur dé modo 1 4dl d jj vivendi circa Religiónem ufqué^a 1 Goncilii defini* if 1 iog. 'HZERESES. ? chmtioncm dicta interim, necäCathohcxs ( in. probam , nec ab Hzreticis ommbus ; fed tan- ! r ) tüm aliquibus recepta; unde triplicis gene- iil [lx st ris Interimite mox orti: Cafarei Catholici " !DN(*' f Lipfici Luthérani, & Franci Calviniani, Adia-. phorlfhs meritàó adnumerandx. m("'.H( nacs Anono 1f49. agitatur Anglia inteftinis tu. multibus ob violatam avitam Rchglonem Hz- numad m réticis in eam ingreflis , Paulo Fagio, Martino qloqi Bücero , & Petro Martyre , utlbxperfïdlæ fuge (l [or d fem-.ntem facerent. 'Iheodorus Beza Clericus libidinofus, & cundtt omni turpitudine infamis. Gencvam ad Calvi- hilitad hr num profugit. Anno 15 jo. Imperator Carolus Comitia r celebrat Auguftz , & Philippo Filio ibidem At praefenti Imperium aflerere cupiens , relu&tan- Teats, t tes fenfit, tum ceteros Ele&ores , tum ipfum Fratrem Ferdmandum am Rcoem Roma. invln Qmd norum renuaciatum & in Filium Maximilia- num ex Hifpania reducem jam Bohemic Re- ii gem charitace propenfiorem. Acum prgte. w reà his Comitiis de bello contra Prote(tantes ten dj Iterum parére recufantes, Mauritius quo.: qin hr que ab Imperatore nihil jam ultra exfpectans, invidiam omnemin hunc derivare conabatur. | ftin(| 'Tolofe :crematur quidam ex Novatori. Gntle bus » qui fe S. Joannis Evangeliftz Spiritum ttn$ilj habere ja&tabat : Vifus eft etiam Parifiis & tttdeg, Weerar Bafilez alius.' qui fe ab Aneelo S. Petri dirigi dictitabat ; Et alius ab Aneclo Mo('s, adeo tübnite hocSzeuluin Spiritds privàei ver üigine agita- 4 ^Hl batur.- Petraus S/ECULT XVI. 209 ïlïboiicïs; Petrus Virmilus Florentinus, qui Mar- vï'»;.«( 'nl tyris fibi nomen arrogavit, ex Canonico Re- Y gulari fatus eftSathanz tubicen anno.1 5 49. ( il M Cajus erroresfuére precipui x. Non poffe i li Deum efhcere, ut Jefu Chrifti corpus in pluri- imis fimul locis exiíteret, Caterüm Sacra- ïeftin:'is.n» mentarius quidem fuit , fide tamen à Calvi- m nifmo difcrepabat , quia auditis in Poffiacenfi X Marüm colloquio Calvini Miniftris afferentibus , Jefi Rief Chrifti corpus realiter in Euchariftia füumi , licéc realiter in ea non exiftat, contrarium If d cum exclamatione teftatus , fcilicet neque il- lud in Euchariftia effe realiter ,neque in earea- r;dCszi- literaccipi: Hincputant multi , propinato ve- m neno à Calviniftis fuiffe extin&tum , eo ipfo Q temporc,quo fe ad Brentium Ubiquetariorum x Parentem , & ad przdictam realem absque Wa reali exiftentia füfceptionem ab Hugonofticis inve&tam refutandam accingebat , quod fa- m ln i &Güm eítanno 1565. meníe Novembri, ihent Sebaf iamus Caflellio 3ndimagiftrum Ge- um nevzegit , quitefteipío Bezà rem indifferen- tem ducebat , eam Religionem fequi, quam Prpfdla::,ä Wt q« quisque voluerit. üï Preterea fentiebat cum Anabaptiftis: Can- gea » CoTQ H ticum Canticorum ajebat effe colloquium vel cantilenam profané amatoriam atque impudi- Y N hi camSalomonis cum quadam fua Amafia; adeà M ut tefte eodem Be24 palam illud jufferit ex Ca- ul J y Itl none eradi non fine atrocibus in €os convitiis , wdw qui obnitebantur, QU orum: Jfonnnes Alafeus Polonwus ; Alaícam ro- i !,' 210 HUERESES ha Progenitor, ex Barone & Epifcopo fa&us eft Lutheranus , & ex Lutherano Sacramentarius [ono Zvvinglianus anno circiter 1 $ 49. Duos prz- ss cipu? errores fparfit. 1. Sacramentalia Au- VY guftiffinz Euchariftie verba: Hoceff Corpus Wïi)w meum: perduodecimfalías expofitiones cor- Ti rupit. 2. Baptiímum prorfus rejecit caufatus, fatins jnidololatriam eum converfum effe., In Àn- fet Q gliam aufugitcirca annum 15 5 . ubi ab Eduar- . um do Rege illud obtinuit, ut Peregrinorum Ec- ml clefiz praeffet. Animam efflavit menfe Janua- r rio anno 1560. Ti Henricus Bullingerus Zwvinglianus circa fii eundem annum Ij49. fostidos fuos errores rbl fparfit. Inter alia mendacia fortiffimé tuitus fbn. eít, non slium Anti- Chriftum in mundum i m»m venturum , quàm qui defacto fit Pontifex Ro- vl manus. 4. Incufavit idololatrix S. Joannem al Evangeliftam , quódille Angelum honoráffet, üt fcribit in Apocalypfi. Obiitanno I57f. pantur lts Guilielmus Poffellus Barenvonius difcipli. fu. nàrum lingaarum exoticarum peritiffimus , wl inanes ex Rabbinorum & Thalmudiítarum tüth fomniis nznias invenit, quas probé indignum vt 1 eft revelare. I' Dixit Ss. Trinitatem mun- dum quoddam corpus habere & animams E g ineptiffima quzdam de Virgihe Veneta, de Chrifto intoxicato , de matrice mundi evo- Done[ muit, quz nequidem proferre convenit. 4 Ut 1l Scripfit Clavem abfconditorum à Szculo , ubi 1 UT ait , fe declaraturum , que nequidem Chri- ufque I^ n ftus ,. neque Apofítoli , 'xfeque Ecclefia a S/ECULI XVI. 2rE m J ad hanc horamportare valuit. 3. InElia Pan- dochro univerfas omnis generis hominum jH xcmaïik; Se&as à Chrifto falvandas effe fabulabatur. 4» Scripfit de nativitate Mediatoris ultimá fu- iivtffwlm | türà , cujus operis Auctorem diferté in titulo tnts Qu libri fcripüitSpiritum Chrifli; imó infine prz- Yal J fationis diferté ait, hzc fcripta non effe füa, fed Chrifli fenfibiliter in nobis füuum Evanee ITR Ttbrimb lium exponentis. j.. Ja&tat, Angelum Razael multa fibi myfíteria revelàffe , hujus autem Wtf Precurforem fuiffe Schvvenckfeldium. 6. Infua Parthenofia docet, fex effe Sacramenta, finct 05 CET016 Theodorus Beza Bezanitarum Antefigna- nus Calvinifta , Vetzelii in Burgundia natus, imetul jmudim Ecclefiam impugnare coepit anno r$50. qui TU impudentiam fuam palam omnibus manifefta- 5 n vit foeditate epigrammatum , quz fcripfit , & alia fcelera , quz illum Prioratum füum Lon- x OY ganzum vendere , & Gallià excedere compu. lerunt; necimmeritó Epicurus & blafphemus onio d atf fcurra à Tilmanno Heshufio Lutherano ap- pellatur. x. Omnipotentiam Dei in confti- jmidtt ho tuendo eodem corpore in diverfis locis nega- vit. 2. Negavit orandum effe pro reprobis. Ym 3. Ele&osnullo peccato mortali coinquinari d poffe, reprobos veró nullo veniali. 4. Deum st f non effe omnipotentem , nifi fimul omnis pec- n cati impulfor & AuGtor fit. j. Capitalis fuit cua^ hoftis B. Mariz Virginis, & honoris SanCto- gl rum, 6. Sathanam ait przfediffe Conciliis Ec- (]UI i jltl n Qu cleix. 7. Sathanam pofuiffe fundamenta cul- "0 3 tüs 212 .HJERESES gt tüsSanctornm. Genevximpiam animam egit Aan anno 16037. du u fonas fuit coquus Lutheri , séque juftum onam vocandum curavit anno 1556. non a Ol fecus ac Ofiander fe ipfum fecundum Henoch ; at vocabat. a Valentiuus Cratoaldus Sacramentarius xl maui fuit, & novam adinvenit illorum verborum ub explicationem 5 Hec eff Corpus meum: docens, t illa (ic effe difponenda: QCorpus meum eft hoc,videlicet,panis& cibusfpiritualis & vivus, IT pugnem qui de coclo defcendit. -udreas Offazder. audiri coepit: anno (r, jlni 155 1. Poftquam autem Lutheranum aliquam. diu egit, altare füum feorfüm erexit , fecun- g UT dum Henoch fe effe ja&tans , ac fpeciatim do- cens, hominem non juftificari per fidem, fed J w Duyi per effentialemDeijuftitiam , & formalemno- vids C ftrz ju(tificationis caufam effe illam ipfam ju- hm ftitiam, quáDeus effercialiter ju(tus eft. Ài Frawcifcus Stongarus Mantuanus tueri denit cupiens , ut Ofiandro obfifteret , Jefü Chrifti Tune humanitatem effe noftrz juflificationis cau- ! v fam, in extremum oppofitum fe przcipitem bing dedit , nimirum Jefu Chrifti Divinitatem Aría- norum more oppugnando; ajebat enim Chri- E ftum effe Jutificatorem noftrum fecundüm Iul ] folam humanitatem , exclusá Divioá naturá. ln Docebant przeterea Stangariani , Eucharifti- frt i am datam eíle tanquam pignus Corporis gr j Chri(ti. !t col ; " dudreas Mufiulus , cüm utramque opi- nionem SJECULI XVI. 2I lt nionemrefellere conaretur , Ofiandti fcilicet , : & Stangari , tueríque Jesum Chriftum fecun- s düm utramque naturam effe Juftificatorem , m- M €ó progreffus eft, ut doceret, Divinam Jefa Df Chrifti naturam effe in cruceunà cum humana natura mortuam. Eft autem alius hic Andre- TY as Mufculus à W/olffzango Mufculo Sacra- valunm mentario , qui circa annum I549. etiam;im« Y pia dogmata fparfit. nund Semi - Ofraudri. Inditum eft hoc nomen ls Píeudo- Theologis Tubingenfibus , eoquód pugnent contra Ofiandrum pro Anti - Ofian- p m dris , contendentes , hominem imputatione juftum in hac vita appellari ; ex altera veró vl t, m parte pro Ofiandro decertant contra Anti- O&andros , aflerentes? neceffe eíTe, ut in al- m d n d tera vitahomo juftus fiat, eà ipsà juftitia, quá Deus eflentialiter juftus eft, Dehis omnibus i vide Gualterium in tabul. Chronograph. imiinj fol. 796. ] hd Xuunis Anno 155 t. Refümptum efthocanno Tri- :,jcfuCh denti Concilium , fed pauci interfuére , ob TT Parmenfis belli metum , tum enim Octavius ' du it; videns fe imparem FerdinandoGonzagz in Ur- bem commeatum inferre prohibenti , &Copem um ii negante Pontifice confugit ad Francos , quo- rum prz(idium Rex fufcepit. Id ut Julius m j Pontifex improbaret, Francum bello cum Cze- fare juné&tis armis aggredi decrevit : bellum ' EU./[. f igitur inchoatum potentiffimos duos Princi- T pes collifit , multis Provinciis hoc incendio m correptis ; didtumque eft bellum Parmenfe, li 03 Inte- D 214 LUERESES Interea Proteftantes in Germania Catolo V. [l 'Pripc Landgravium Haffiz libertati re(tituere recu- * fante, quamvis id Electores & Danic & Huh- qnyl qd garie Reges flagitarent, foedus iniérunt cum Henricoll. contra Carolum. Nirofiy vt Anno 1$j2. Mauritius Saxonie Elector ia bellum infert Imperatori, quod tamen Fer- dinandus Caroli Frater tantifper componit; (v f ón per Friderici Saxonis , & Landgravii Haffiz eliberationem promiffam, & factam fimul in lnl TC Conventu Paffavien(i promiffionem,quód ne- : g mini impofterüm Religionis caus facienda (it " muid moleftia. ^. Lutheranorum cum Zvvinglianis bellum l I'HJ!):M'M à Joanne W/e(tphalo reftauratur , qui librum v d fcripfit, in quo Sacramentariorum opiniones, ( vtl hon minüs confunduntür, quàm ip(i difiden- j t d tes inter fe cribrantur. finy Anno t f $ 3. bellum Proteftantium adver- conoi fio w süs Carolum V. & Ferdinandum magno ardo- re erumpit. ^ Mauritius enim Saxonis Ele- fiQisq G&or & Albertus Marchio Brandenburgicus &i cum Guilielmo Landgravii majore natu copias Qp fuas conjunxére, & Auguftam Vindelicorum t t quatriduo obíeffam occupant: Inde versüs Oenipentum movent, & Erebergá captá mag- b nas curas injiciunt Caffari Villacum Carinthiz füfn, fe recipienti, qui etiam tum Joannem Frideri- ; fütmy cumSaxonem , quem fecum captivum duce- f&f bat, libertati fuz reftituit; Oenipontum au- Bufm tem Proteílantes ceperunt. Alibi: ctiam Eu Henricus Franciz Rex Lotharingiam ingreflus, | I cum SJECULI XVI. 21$ af cum magno exercitu eam totam fibi fübjecit, AUL* & Principem Carolumnovennem in Franciam T cum fuo Delphino nutriendum mifit, pollici- um tus ei Claudiam filiam fuam , totíque Regioni Nicolaum Vaudemontium pueri patruuüm ? D prefecit. Occupavit quoque Tullum , Vi- mb rodunum , & Metas fibi ex foedere conceffas, Onybi Quo minüs autem Argentorato potiretur , ef- T fecit civium prudentia , qui rebus omnibus mámly bene inftru&ti & bene animati füi juris effe per- rexerunt., um Ulterius tuncin Germaniam Hen- A0tnl ricus Rex Galliz progreffus effet ; nifi Ger- mani Principes Confcederati , ültra progredi Y l inhibuiffent , fuà jam libertate potiti , zqué j lus parüm Henrico Gallie, quàm Carolo Impe- ratori addicti , fed fuis tantüm commodis in- i, þï&Weu-ï" tenti. Pax itaque confecta , & dicta Mauri- [ tiana pax. Per illam 7zzerzzz abolitum eft, RU i conceffümque Proteftantibus , ut arbitratu magno [ fuo. viverent: Quam pacem zgré tulit Hen- ul ricus, ui fe à Principibus Germanis deceptum Vg & illu ! u mdicebat; mox enim Carolus ad re- n cuperandas Urbes Imperit adjecitanimum , & J ingenti parato exercitu cum Alberto Bran- J denburgico Metas XT. Kal. O&tobris obfedic centum peditum millibus, & duodecim Equi- iaj :umC?T-:'ï tum, fofforum feptem millibus , majoribus tormentis bellicis centum & quatuordecim. ma | [ivr? 4 Sed hancUrbem inegreffus Francifcus Guifius cum manu magnpa Nobilium, fic tutatus eft, TM A[W (f ut jacárit Gallus fe Caroli glorig pofuiffe me- orem in hac infortunata. iwl:!i[m tas, Femnt Imperat 8 q O 4 expee 216 HJERESES expeditione Germanorum 40. millia perdidif- ( fe, relictis in caftris multis xegrotantibus & ;erimmï peregrinis, quos omni diligentiá Guifius fo- j li vit, & (anitatireftitutos ad fua remifit in pa- £riam pecuniá etiam in viaticum füppeditatá. od Eduardus Rex Auglix moritur, anno zta- (yhai g tis17. cuifavore populi & Magnatum füccef- fit Maria Filia Henrici ex Catharina primalegi- yiipi tima. Hzc mox fidem Catholicam in Regnum mplgaï reftituit, & Titulum Capitis Ecclefiz Angli- n mb €anz rcjecit, ac pro Legato Apoftolico Regi- naldum Polum accerfivit , pulfis Pfeudo - Mi- etiyt ini(lris Hzreticis , uorum füpra triginta mil- Türttr lia mox exulare ju d funt. p Ánno 1f54. Maria Regina Anglix nubit ia Philippo Caroli V. Filio, & Reginaldus Polus Atlb Legatus Apoftolicus Regio Sanguine, pietate | mj | tuiy & doctriná confpicuus totamAngliam Ecclefizx reconoiliat, fatd, Anno 155 5. in Anglia ferió in Hareticos tanti animadverfüm eft, quando etiam 'Thomas Jibeni Crammerus Píeudo- Archi- Épifcopus Can- Marr tuarienfis, cüm convictus palinodiam reci- Y nuiffet, impoenitens , & multa in Ecclefiam qui deblaterans vivus combuftus eft. li In ejus lo- €um füffectus eft Reginaldus Polus hoc bono- r re digniffimus. T In Germania Petrus Canifius Societatis fl JEfu tot támque diverfis Hzreticorum Cate- n chifmis , opponit Catechifimum Catholica "Mi don Religionis, quinon folàm tum multis in Ger- ? 1 ff mania profuit , fcd'cyiam deinceps Íparfüs per d Orbem S/ECULI XVI. 217 pj Orbem univerfüm propofitus eft, tanquam ZT puriffimam Doctrinam Chriftianitatis com- h ple&tens. Anno 15j6. $. Ignatius Societatis JEfü ln Fundator annoztatis 63. cüm peruniverfum 4004 OrbemEilios fuos in Collegia centum, & Pro- nf ] vincias duodecim diftribuiffet , migrat ad Do- Yb mini gloriam, quam in terris magno conatu il propagare intendebat, 11 nj 'Hæres Anno 155 8.Maria Scotiz Regina & LO nubit Delphino, Maria autem Anglie Regina [09) ex hydrope moritur anno xtatis 44. poft cujus Q mortem ftatim Maria Scotie fe quoque An- glix Reginam dixit , & jubente Socero ufür- lw pavit infignia Regni; ab Anglis autem electa TU eft Elifabetha Filhia Henrici VIH. ex Anna Bo- —— x, t lena, mulier ingeniofa , at folers & herefin GU tantüm profeffa , ne natales ejus Ecclefia dam- naret, veré nullius Religionis, fed de Regno x tantüm follicita : unicuique initio füi Regni um T liberamReligionemreliquit. AuditáReginz i Marix morte fedecim horas poft Reginaldus yodin t l Polus ex quartana febri decumbens diem iT quoque obrit. hl Vergerius circa anmum 1 f f $. Catholicis in y i L— Poloniamoleftus fuit , fuitque infignis Luthe- , riac Brentii Fautor , & fingulariin SedemApo- ii | ftolicam odio flagravit. Nicolaus -Ambsderpbius füit ex numero od 11 rigidorum Confeffioniftarum , qui bona ope- I! ra faluti hominis pernitioía effe arbitranturs u t , u umde Ij fuit agieö in hocerrore pcrvica'x » utlibr €o 218 . HJERESES ^ eo fcripferit , cui titulus : Propofitio vera; l) quód bona opera pernitiofa fint ad falutem. g ZMajorifie ive Majorani Duce Georgio ! (umo i Majore cohortem unam componunt Mollium Confeffioniftarum , docentes contra Ambs- N n dorphianos bona opera effe ad falutem necel- faria etiam infantibus ; adeó ut ex eorum fen- : Qp tentia nemo unquam falvus fuerit, aut ju« rin [ u ftificari poffit abíque bonis operibus antece- dentibus. p dntinomi. Aür Kamus hiceft Lutheranifmi, & hoc nomine ideo appellati func, quód ad C extollendum Evangelium legem uíque adeó Es &eprimant, ut inutilem predicent, & neque | * d ante juítificationem , neque poft modo ullo Vab neceffariam , contendántque , homines E- | Ondin vangelicos minimé obftrictos teneri ad exe- qns quenda Legis Divinz bona. opera , fic àLu- l thero, & Lutheri Difcipulo Joanne Agricola m edo&ti. &bo aMansfeldenfés. — Alius eft hic Luthera- atquc] nifmiramus , nomen hoc inde fortitus , quód h juniorum Comitum . de Mansfeld confeflio- g nem fequatur , quá SeGtas alias Lutheranorum Vil complures rejecerunt , videlicet Adiaphori- qui ftarum liberum arbitrium , & bona opera dé- E fendentium. Ofiandrianorum , Stangariano- - Ufüm rum , & aliasnonnullas. | pl Anno1559. Elifabetha Aaglice Regina de- lsfüer clarata fzvire incipitin Catholicos, & novam bïlüm m R«ligionisformam inducit , ut fe Ecclefice An- üTr ,g—lic'an;æ Caput oftenderet. Ij Anno S/ECULI XVI. 219 ] Yi l " "Anno 1 56o. Haretici in Gallia contra Re. i Ut lt gem & Guifios , Auctoribus ( üt creditum eft) [ ( Calvino & Bezà confpirant, fed conjurationé TU L i detectà, plurimi ex complicibus jugulantur, TUf g, UUED capite mul&tantür , füfpenduntur. ^. Centuriatores Magdeburgenfes, quorum Tormi Caput erat Mathias Flaccus Illyricus rigido- Ti atj rum Lutheranorum Antefignanus hoc anno D auy centurias fuas emittere parárunt , tomos nu- mero tredecim , refertiffimos mendaciis , Al Aureum opus ab Hreticis dictum, fed à nt,miid Cardinali Baronio ftramineum effes abundé ii probatum, b a Anno r561. Proteftantes in Germania mlb Namburgum Thuringie conveniunt , & de ymms P €oncilio diferepant ; fed ftatim parüm con- wl cordes inter fedifcedunt. n iib InLivoniafides Catholica magnum detri. m p mentum patitur, Livenico Ordine extin&to , & bonis Ecclefiafticis inter Nobiles Wi i vdiftra&is", atque Lutheranifmo introdu&o. rf InScotia ita hizrefis invalefcit, ut vix Re'- dl n ginz fua Religionis libertas relinqueretur. In mheï;nq!- Vallibus quoque Sabaudiz Waldenfium reli- ,,,,,, « quix caputerexerunt: Similiterin Gallia Hu- Qnt t gonottez à Rege ac Matre Reginá Templa in ufüm füx. pretente Religionis impudenter 5(&0955*? poftulant, &id extorquent; ut permiffum il- J lis fuerit , füos agere conventus , fed extra Ur- um (s bium moenia, ídque duntaxat ufquead Con- n n cilii Trideptini determinationem. canno in | Lucfw Stemäerg:rw emerfit ho n : Omo. 220 HJERESES | | Omolucenfi Moravie Oppido , Lutheri acMe- nl lanchtonis Difcipulum 1e profeffus ; docuit ii Íequentes errores:; x. Eum, qui nomen Ss. ] hi Trinitatis profiteretur, tres Deos commini- j fci. p [Eíaum Chriftum non effe verum üy | Deum, fed (implicem hominem. 3. Spiritum r Sanctum irridebat , columbam tantüm effe ! ii caufatus. 4. Beatiffimam Virginem , ajebat, n Virginitatem perdidi(le , & tres filios ante ei i Chriftum genuiffe. ;. Laborandum efle die t9. Dominico , die autemSabbathi effe ab(tinen- u5 t dum. 64 Baptifmumrejiciebat , vocans infti- Qu tutionem Diabolicam. 7. A probris in Eu- E | chariftiam conjiciendis nunquam deftitit , ad- Anni (ondiy dens inter alia nefanda, Judzos Agnum Pa- fchalemjam pridem devoráffe, & fi quid reli- m quum fuerit, igne cremáfíe. pl Bernardinus Okinus Polygamiftarum An- E tefignanus appellatur,non quód ipfe fuerit pri- m mus, qui polygamiam defenderit, fed quód , Mair is fpecialem librum in lucem ediderit , & po- (spo lygamiam, feulicitam uxorum multitudinem ti m predicaveric. Q D Jfoannes Valentinus Gentilis Neapolita- nus fugà Genevam petens , multiplicem ex BU Calvini fchola impietatem hautit, quamvis j X Calvinus contra hunc füum Difcipulum fatis ltl acerbé fcripferit. tidf Cenfebat 1. Eos falli, qui tres Perfonas An in effentia Divina ftatuerunt , quoniam , aje- 'inm bat , Dei effentia non eft, nifiin Patre; adeó iorinnä ut contenderet , non nifi Patrem effe verum , d Deum S/ECULI XVI. 22X p Deum, Deíque nomen non ní(iprecarió con- um venire Filio, utpote effentiato à Patre. 3. L Sophifticum appellabat S, Athanafii Symbo- ! Wmü. lum , quoniam queartum Deum introducit, Í s eáque de caufa S. Athanafium Prafftigiatorem ii facrilegum appellabat. ;. Subítantiam Patris "m d & fubítantiam Filii effe duas fübítantias. 4. 1 Ad confirmandas fifas blafphemias Mahome- V qy tis Alcoranum cum veteri ac novo Teftamen- indrd to commifícebat. Unde & Paulus Alciatus IT unus ex przecipuis ejus commilitonibus ex tsl Calvinifta Mahometanus factus eft. Gualter, Mriin f à fol. 798. ( Anno rj62. Serió hoc anno refuümitur mnp» Concilium Tridentinum , quo tempore ma- ii ximé turbatur Gallia ab Hugonottis hareticis, qui multas urbes in Gallia vi occupant , & cru- nRammM! deliter in Catholicos feviunt. "um quoque hi prater cempla diruta, cadavera effofIa, etiam YT Regum defunctorum , Bibliotheca Cluniacen- j fis à Pofecano Duce Hugonottarum inflamma- ltl ta magno rei litterariz detrimento , cujus ja- Guram nulla vel etas vel pecunia refarciet, j Nuti 1 Demum graffatoresharetici memorabili prze- lls lioad urbem Druidum cum Catholicis confli- I ! qmm xerunt, ex parte horum f(tante victorià, quà infolentia illorum domita , & ferocia cohibi- j ta eft. rel Anno 1563. Francifcus Guifius Regii Gal- " liarum exercitás adversüs Hugonottas Du. T0 &or infignireligione & militari peritià clariffi» j mus , dum Aureliam ab Hzreticis o ccupatam n obíidet ] 222 HJERESES . obfidet, proditorié à Joanne Poltrotto hzre- l U:)neþ tico fübmiffo parricidá , tribus fclopeti glandi« bus i&us moritur : Parricida captus, in tora | fllgd mentis Bezam inter fuafores facinoris nomina- | ia 1 yit , ipféque à quatuor equis Lutetiz difcer- s | [it j*.:fi ptusperii. Poftque dimiffis é cu(todia hinc inde Condzo & Conneftabili pax Setariis da- ! oftnl : C ta eft à Rege, licét non fatás decoré ; tamen ut videbatur pro neceffitate temporum utiliter, fs Cüm Concilium Tridentinum vehementi: , qtren oribus Ferrerii Legati Franci orationibus tur- i baretur , fuafione Lotharingi Gardinalis, finis Epiüola ! Concilio impofitus eft, quem omnes pariter | arguim / optabant, & nemo magis quàm Pontifex. Bre- A l | utdndt viatoigitur deinceps feffionum tempore & ca- pitibus dereformatione Principum ( quz plus f negotii faceffebat ) ad unum revocatis , quód W nemo improbare poffit , finis impofitus eft , pri. tht fl dieIdus Decemb. poft ejus feffiones 15. huic fubfcripsére Legati , & duo alii Cardipales, 3. 11j Patriarchz , 25. Archi-Epifcopi , 160. Epifco- | Grepo pi , 7. Abbates, 59. Procuratores abfentium, , üut & feptem Generales Ordinum. In hoc Con- ; lm cilium maximé debacchantur Hzretici, quia ! Petío non przffentibus tantüm, fedetiam futuris hze- 1 temy 1 refibus per illud provifum eft. ! &fbin Anno 1564. Concilium Tridentinum ob. ' flim] fiftentibuslicét Miniftris curiz Romanz 4 Pone AUtem tifice confirmatur , & congregatio octo Car- lm dinalium inftituitur pro ejus executione. Mit- indi, titur etiam Legatio ad Carolum II. Regem hm Gallix pro acceptando Concilio , cujus confir ibf matio S/ECULI XVI. 223 u matio valde difplicuit Gallis, & verendum e- Ri rat ,ne Juvenis Rexab Ecclefia fieret alienus , lp msll*l'üfn fiillud obtruderetur , fed przeter fpemhonori- D ficé & benevolé valde Legatos excepit, & ve- TM ré Chriftianiffimum atque ad fervanda Eccle- Vi fim jura czteris Principibus paratiorem fe Mil oftendit. Edidit nihilominüs confültationem t Carolus Molinzus magni nominis Juris Con- nl fultus , ideóquejuflu Parifienfis Senatüs in car- T cerem datus eft , unde tamen poftea Regis juffü rb emiffus, qui(ine dubio Hzereticus fuit , ut ejus T Epiftola ad foannam Navarrzam luculenter It r arguit: utrüm autemrefipuerit , incertum eft, tfet J Scotia valde turbatur ab Hzreticis , Regi- us natamen Maria nubit Henrico Stuardo Duci (quyi Lenoxio Catholico , & exSanguine Regio. ib nl Deiflaüve Trinitari. Peftis hxc ex Lu- theranifmo profedta Poloniam hoc anno va- ümseü,prif gt ftare ccepit, & poftea Lugdunum irrepfit an- no rj66. cujus fe Caput elffe profitebatur atl j GregoriusPaulus Cracovienfis Minifter, Prz- salftt cipuiejus articuli funt fequentes, r. Patrem, jj hoc& Filium & Spiritum Sané&tum negat effe tres Perfonas. 9. Unameffe naturam five Deita- t nfutib tem omnibus tribus communem , nomtamen effeunam effentiam. 3. Unum effe Deum, fed i l folumPatrem effe verum illum Deum, Filium enlinqg.'* j autem & Spiritum Sanctum non efle verum It UM illum Deum. 4. Fífentiam Divniam neque ab l Angelis, neque ab hominibus , videri aut vi- dendam effe. ;. Malum Angelum à primo Fr i fi punéto füz creationis malum fuiffe , & nun- J quam 224 HUERESES ] u quam bonum extitiffe, 6. Diabolum non potuiffe ftare in gratia , neque Adamum in inMi gvl ftatu innocentiz. 7. Intellectum humanum effe »cernum , quoniam ejus caufa effet im- | lum l | mautabilis , eísétqueipíe expers ejus materiz, | eriti quz poílic à potentia tranfire ad actum, g. i | Liberum arbitrium efle potentiam paffivam & iij non aGivam , moveríque ad aCtum ab appe- ; Tiota titu neceflario. 9. Naturam illam , quie eft comti principium motüs , in corporibus cocleftibus ul effe ab intelligentia movente. to. Omnes, adebit qui peccant; conformare füam voluntatem ad as voluntatem Divinam ; adeó uttalisfit eorum amut voluatas , qualem Deus effevult. r1. Homi- tj nem liberi arbitril uf przeditum , fi tentatione tinyi victus cum aliená uxore commifceatur , non Wl £íTe adulterii reum. Etidem judicium eft de Y reliquiscentationibus ac peccatis. 12. Deum quit €fle caufam modorum omnium & circumfítan- Cutho tiarum actionis, quod perinde eít, ac facere li Deumpeccati Auctorem. 15. Non effecre- pofi idod) dendum, nifi quod ex fe cognitum eft , vel declarati poteft ex rebus , quz ex fe ipfis certz ?j htl vl funt. t4. Corpuscorruptumnon idem ipfum refurgere. 15. Nullam effe (ux fepulturz cu- vitin ramgerendam. I6. Animam, quzefthomi- fity; nis, üthomo eft, forma, corrumpi unà cum lrtiti corpore. 17. Animam feparatam & corpore ( ignem corporeum non pati, i$. Denique (; Deum, cüm fitSpiritus, noneffe verbis invo- tacin candum , fed tantüm corde. Mdl ABLi- Trinitarii ive Autitbeani autnovi f $Abel- S/ECULI XVI. 22j n Sabelliani. Hoc nomine appellati funt qui- d mhmm | dam Miniftri Calvini , qui Trinitarios impug- nare volentes non potuerunt cum Arianifmo UT bellum gerere , quin fe in oppofitum Sabelliani Ib erroris extremum przcipitarent. ii Puritami. Calviniftarum Surculus hic eft Wil in Anglia ortus , ita di&tus , quód czteris pu. Itj riorzítimari velit, cui eá de causánon placet Dd convenire, orare, vel baptizate in iis locis, odl quz fuerunt aliàhs Catholico ritu confecrata, t Óny, adeó utSamíon hujus SeCtx Caput , cüm uni- li us Puritanorum Ecclefiz Minifter effet , mille fettm annuireditüs nummos acceptare renuerit po- [f H tiüs, quàm velSacerdocali habitu indui , vel RTT etiam pileo quadrato uti. aA Hi Puritani funt, in quorum gratiam an. andd no 1f9I. edi&o Regio promulgatz füerunt A ou quadraginta duz leges crudeliffime contra ia Catholicos. ia ) Wi Ludovicus Alemantmus fuit natione Italus, od | 1 profeffione Calvinifta , ccepit Lugduni Calvi- nnd) ni doctrinam aperté infectari, circa receptio- nemfubftantiz Jesu Chriftiin coena per fidem, r "i cm'ph voluitque purum Zvvinglianifmum 1nducere , videlicet fübítantiam nullo modorecipi , ne fepultum ul j fidequidem$ deniquein coena non recipi, nifi m fpiritualiter, Corpus & Sanguinem Jesu Chri- ftiinde abefle caufatus. nl Chr iflophorus Goodemmantius Anglus Calvi- [8' J j p nifta cüm ex Anglia Genevz exularet, regnan. te Marià Regináà Catholicá, edito libro divul- 1 4 gavit , non licerefoeminis ullam Rempublicam L P admi- 226 HJERESES D adminiftrare , poftea veró Elifabethà Marize f defun&tz fuccedente , longéalicer locutus eft. matis ! ANovi jamofatezi. Horumerrorineo ver- limd fatur , quód pernegent , in Evangelio S. Joan- l nis pervocem illam : er£zm , fecundam Per- n fonam defignari..- Sini Myricani Give ; Flacciami Au&tore Mathia plo'mti Flaccolllyrico. Se&ahzc eft Rigidorum Lu- pumll. theranorum, Mollibus Lutheranis, five Me- pf lanchtonicis inimica. 1. Bonorum operum pl neceffitatem hzcSecta longiffimé relegat. 2. 1 Arianifmum inftaurat. 3. Phreneticum Ma- let nichzorum de peccati caufa , & effentia com- ilimn mentum renovat. [i]l z Furttiu interalios errores hunc fpeciatim A propugnavit , $. Petrum .nunquam Romx x L fuiffe, At Dwvid Cytbreu. — . Hu iüs infanus error Ij przter alios fuit, Anti- Chriftum jam apparuif- Ti fe in Gregorio Magno. yiis,| Unci; Anglicani. Hocfibinomenaffum- dllqy pfitSecta quadam Calviniana, Duce quodam ! velse NVritio, cujus Symbolum ex tribus articulis , Utts conflatum erat. | fs Ajebat 1. Neminem peccare , nifi eos , qui B füam doctrinam non reciperent, quam veri- tatem appellabat. 2. Novum Teftamentum | pu Exüng totum effe rerum novarum predictionem: fitsan quare licét fesum Chriftum jam femel veniffe li5 f concederet , eum nihilominus ante diem ju- Wtgg. diciirediturum expectabat. 3. Eum, cui fe- 1 Cito mel remiffa (unt peccata;., non ampliüs pec- Cares Fuit ll V S/ECULI XVI. n 32y i . Fuit przterea unum ex przciptisejus axio« *mr'r.r.:gf. matis, fidem Viris doctis nullo modo habcnf dam efle. Gualt. à fol. 799. ;Cll'OS.';;);. V Anno.1565. Hzretici in Gallia occulté pa- l rant arma contra fuum Regem Carolum IX, | | Similiter Belgz Acatholici Francorum exem- rl 41 1 [ plo incitantur ad con jurandum contra Philip- nl iv rl pumIlI. Hifpaniz Regem & Belgarum Princi- pem , & principio quidem egerunt libellis füp- m | plicibus, ut obtinerent libertatem fuz R eli gio- TP Veim nis , & hanc quidem extorquent à Rege Gal- liz , at Phil ippus fapienter tergiverfationibus f Miorum petitiones illufit, & Concilii Tridens tini Decreta accuraté fervari juffit, tftntm a N Anno 1566. in Belgio erumpit Geu(iorum inRegem Philippum vefaniaacrebellio. — Foe- dus hoc Geufii iniérunt ad S. Gertrudem noti fs longé abAntverpia. Przcipua capita fuerunc qampwaï Henricus Brandenrodius , Guilhelmus Naffo- od vius , Guilhelmi Arauficani Principis Frater, aliique Viri Nobilesad 400.Nonis Aprilis Bru- Dutto ] Ts xellis ex zdibus Comitis Culembergii prode- untes quaterni aut quini magno filentio , quafi mimos agerent , in veftibus cinericiis , cum iif ligneis fcutellis ex Zona pendentibus , ad Mar- T garitham pervenerunt, libertatem petituri. s li^ Exingulorum cello numifma pendebat, cujus: v pars antica reprxfentabat Philippum , poftica ye^ duas manus conjun&tas , & mantticz fuper- an[f ] ?u pofitas: Margaritham perterritam, utfirma- Euf Wk ret Carolus Comes Barlemontius; exclama- M ul T vit Gallicé: Que veulent ces Gueux ? hoc eft; A Men- 228 HUERESES hn Mendici : undeiis adnatum nomen, ut qui in x Francia Hugonotti , in Belgio Geufii diceren- | eiis tur. Primó placidé porre&is libellis petià- [ runt libertatem Religionis: cüm veró in Hi- * yaon fpaniam remiffi effent, & ibiarma pararentur, p rebellare inceperunt , exclamantes palam: tinl Vivant Geufii! qui mox facra & profana om- i nia commifcent , & infinita patrant facrilegia. an Similiter inScotia per hzre(in omnia tur- fjn bantur, & Reginz infidiz (truuntur 5 interea tamen Regina filium parit, quem egre licét, [ ritutamen Catholico baptizari curavit , Caro- lum Jacobum di&tum, qui poftea omiffo primo i hi nomine , dictus eft cantüm facobus. Anno 1567. Henricus Scotiz Rex à per- Cftl ul duellibus czditur, & Regina Mariaper calum- Wiwt niam in cuftodiam traditur, & ad Regui refig- t nationem adigitur. In Belgio Geufiorum ferociam Dux Alba- af nus frangit, & per Belgium feveras Religionis al Turan & perduellionis quaftiones moveri curat, Áin quarum metu malé fibi confcii triginta & am- A pliüs milliain Angliam, Franciam & Germa- ! T niam profugiunt. 3d D Hugonottz in Gallia Regem & Reginam inhy intercipere ftatuunt, Duce Condzo & Colo- nio, & hác machináànon fuccedente eundem B/m) lm Parifiis ob(ident, actandem etiam prelio cum ( €o confligere prefümunt, in quo ex parteRe- gis ftetit vi&toria, fed Cadmea, plures fiqui- r üngr dem ex Regiis,|quàm ex parte rebellium ceci- derunt. W d Anno S/ECULI XVI. 229 Anno 15 68. Maria R egina Scotiz elapfa ex uuïWE j ll ä',m. earceribus , in quibus detinebatur inarce Le- hi vini , fugit in Angliam ad Elifabetham : fed i l ubi fugz przfidium quzrebat , ibi in duriores h, inciditcarceres,ab Elifabetha detenta. Vl Dux Albanus in Belgio Comitem /Egmon- Yinon. tium & Hornanum, aliósque plures & przci, hl puosrebelles fecuripercutijubet , & Ludovi- m u cum Naffovium , ac Guilhelmum Naffovium hr majoribus cladibus vexatos, toto Belgio ex- u turbat. Y . Hugonottiiterum in Gallia contra Regem fhgmm infürgunt , cujus copiis przfuic Henricus Dux Andegavenfis tunc etiam Odetus Cardinalis ript. Caftellonzus fupplicii metu cum fua pellice tranfivit in Angliam , ut füorum caufam apud O qiti Elifabetham , cui gratiofiffimus erat , accura- tiüs promoveret. Parüm etiam fuit Hareti- u cislFranciz, ab Anglis & Germanis Sectariis auxilia poftulare, fiquidem etiam ad Selimum M 'Turcám confu m a ggþint, à quo tamen rejedti - funt. ;inta&zb l &i Anno 1569. Henricus Frater Regis Gal- liarum & Du&tor Catholicorum acieSectarios hl ( ad Jarnacum vincit, & profligat, 94. vexilla in hocprelio obtenta, & àRe [e) ge tranímiíla ad aM t !s Pium V. in Templo S, Petri füfpenía (ünt. Idem Pius V. auxiliares Catholicis mittit equi- " tes bis mille, pedites quater mille , Henrici Fratris Regis, iterum Sectarios majori ftrage, quàm priüs affecerunt, czfis Hugonottorum ]libus. duqbus dc viginti mi P ; In i HJERESES: $9 In Anglia quoque res Catholicorum gra- ! gt viter perturbantur , dum pugnare potiüsquàm. gt pati maluerunt Catholici, | ciyïbusä Anno 15 70. in Gallia Hzretici modó vi&ti, j & modó Victores pacem cum Rege ineunt. ul .. Ignatius Acebedius cum aliis ;8. de So- df Cietate JESU in Brafilie converfionem . per- eim gentibus à Piratis Calviniftis odio fidei oc- ciditur. fonit f Anno 1$72. Parifiis nuptiz Henrici Regis ( Navarre cum Margaritha Sorore Caroli IX. Drrn Regis Galliarum celebrantur , quarum occa- fione przcipui Calviniange Se&tx fautores & dul ff medio füblati funt juffu Regis, &ipfeRex Na- n varre , & Princeps Condxus periculo erepti , fidem Catholicam poftea amplexi funt; .. Oc- eidi cifi funt illis diebus 3ooo.Hugonottorum iri- | m traParifios , ccepit autem czdes die Domini- ml co , fefto S. Bartholomzi, ex condicto ad fo- qni num $. Germani Antifiodorenfis. inchoata, tílint prins unde di&a eft czdes illa Matutipz Parifienfes , quia fümmo mane incepta eít, Primus czífüs fümr eft Colonius Archithalaffus , tra&tus à pueris ! j per plateas , & in Sequanam fluvium proje- Gtm Cs &us : eundem cafüm fübiérunt alii przcipui lures ex Calviniftis , multi tamen effugére, hn ^ xcufavit autem Carolus hoc factum füo edi- atünf €to, ne Q efte, ted àt R ebelles, gavíitque,eos üt Hareticos mgl&atos n dere typigm In Gallia Hugonotti iterum arma capef- fils f funt , & Regem compellunt ad obfidendam tj Rupellam , Montalbanum , & alias Urbes H titer rCticO- S/ECULI XVI. 231 QUE reticorum , quz R egis jugum infolenter & fe. litq rociter excufferant, & auxilia ab externis Prin« cipibus & potiffimüm ab Elifabetha poftulave- tlj rant. Przemifit prias Rex Rupellam Lanovi- ] Iy, um , ut eam ad obfequium revocaret, fed hic ! )d TRf p cüm videret obftinatam , ex fequeftro factus f eít propugnator , & eandem defendendam fü- fcepit contra Regem prevaricatione apud per« fidos Hereticos non adeó turpi. il Qu Godefridus à Valle ex Calvinifta Atheus Pari(iis exuritur, quiinlibro dearte nihil cre- TUm Ott iorts d dendi dixerat, oportere eum priüs Calvini- TerM ftamReri, qui Atheus effe velit. X In Belgio occafione indictz ab Albano Du- t o cein belli íumptus partim decimd omnium re- um rum mobilium , & vige(imz. immobilium , Jont multz: urbes ab Imperio regio deficiunt, prz« (ioalle cipué Duce Guilhelmo Aurantio, atque im T0 primis Hollandia & Zelandia alienatze muni- hu tiffimz duz Provinciz , confluentibus inauxi- lium rebellium ex Anglia, Germania , & Gal- imisqu ipap lia Se&ariis ; fed Albanus copias-pariter ex Germania evocans , urbes aliquot rece iny clades multiplices rebellibus intulit. pitydk hd vt Anno 1573. Henricus Caroli Regis Galli- ii arum frater Rupellas , nidum Hzreticorum i oppugnat , fed nuncio accepto de füi electione in Regem Poloniz , folvit obfidionem , & é tl ftf Gallia facto itinere per Germaniam in Poloni- )b(Jlm emvenit, & Cracoviz in Regem coronatur, j Vax interim data Hzreticis in Gallia exceptá g Pa4 San. HJERESES 232 Ra dldï Sancerrá , qux tamen ipfapoft diriffimam tole. ratam famem Regi candem fe fe (übmifit, P fRorti Anno 1574. Cüm Dux Albanus etiam ma- là audiret in Hifpania, & ejus juffu in Beleio v nnp carnifices jam decem milliahominum czcidif- fent , revocatus eft in Hifpaniam , eíque fubfti- db vt tutusin gubernio Ludovicus Zuringa Reque- finius , Dux Cefanus , qui egregiam in bellis Ti ni d Granatenfi & Tunetano operam navàárat , & nuper in Africa Joannis Auftrii Legatus fuerat, f o s n qui Sectarios iterum. tamultuantes fortiter quidemprofligavit,L'ugdunumautem Batavo- pænisal coni rum fruftra oppugnavit. r Anno 1ij7f. Maximi lianus Princbþs in f hicid Belgio fruftra tentat pacem cum Geufiis , tam abfürda illis petentibüs , ut quxvispotiüs bella D & damnpa fubeunda viderentur. d Hzretici Belge confoederati auxilium Eli- Yi d o fabethz Reginz Anglix implorant , & impe- trant. Kl tU Anno :476. Dux Alenzonius ex Germa- nia in Galliam exercitum ducit, cum quo Hen. «l ricus Rex mediante matre Cathariná turpem ficoi i pacem init, per eam enim Hxzretici obtinuc- Mp runt, quz ha&enusin Gallia extorquerenon iU poterant. Unde hxcpax vehementer difpli- Trij cuit Catholicis , qui proinde inter fe foedus in- ial cunt pro tuenda Orthodoxa religione, cujus ht focderisipfe Rex poftea fe caput profeffüs eft. tarj In Belgio füb Requenfenio, mitioris inge- M CY nii viro res magis turbantur, quàm turbatz VW fuerunt füb Duce Albano ; Unde Philippus liG; ex S/ECULI XVI. 225 Rex didicit, adversüs Hzreticos mollibus & A l inermibus con(iliis nihil effe deterius. Interea !F'*.llr,g. mortuo ex pefte Requeníenio venit in Belgi- a um Joannes Auftriacus ad illarum Provincia- V rum gubernationem, fed hic quoque fpretus Tl eft : eo enim invito foederati Gandavum con- I venerunt, & Hifpanos hoftes Belgii declarà. ibdi runt, Ordinibus adminiftrationem commife- ul runt, Arauficano Zelandix & Holandiz Prz- um fe&uram, fübnominetamen Philippi, religio- vf ne Catholicá ubíque ftabilitá ,'füblatis tantüm pesnis ab Albano in heterodoxos ftatutis ; His u- | conditionibus delufi Belgz nullo negotio fe fe Md foederatis adjunxerunt , etiam Ecclefiafticis fs t huic fcederi initio turpiter fübícribentibus. Anno1577. Joannes Auftriacus in Belgio d | fümmá ufus comitatearces aliquot przfidiis e- Jum). vacuat , & Hifpanos amandat in Italiam , pa- cémque edicit , fed fruftra : quamvis enim his '&Wi Belgz contenti effe viderentur, milites tamen Y r iterum confcribunt , & Mathiam Archi-Du- cem Auf(triz Rudolphi Imperatoris fratrem ad anUH n n füfcipiendum regimen evocant , eique Ant- d Sverpiam venienti juramentum przftant , fed zqumgæ creato Legato Principe Aurantio , ut nudo Principatüs nomine Mathiz relicto , Auranti- a du u " us adlibitum omnia difponeret : quin & Joan- od nem Auf(trium comprehendere conftituerant (l Se&arii, unde fugá Namurcum fe recepit , & inde evocatis ex Italià copiis ad bellum fe pa- j j Yavit. recufantes 1 u In Gallia quoque Hzretici ftare ftatuti& 234 HJERESES: ftatutis Comitiorum Blefenfium , res novas g contra Regem molliuntur , & ad arma convo- | r lant, evocato Cafimiro , & externis auxiliis igen D imploratis ; breviautem Rex immiffis fuis Du- cibus inrebelles , ad pacem eos coégit, quam i l hn pacem fuam effe, Henricus dicere folebat ; quia Catholicis magis proficua fuit , quàm nnti Hareticis. iT Anno r578. in Belgio Joannes Auftriacus b Til corroboratus jamauxiliariis copiis Duce Octa- vio Parmenfiinfignem de Geufiis vi&toriam re- C nlpt portat , exfis illorum propé decem millibus , captis plurimis urbibus , etiam quibusdam in Ano Brabantia deditionem facientibus. Verüm |tgy At vires refümentes Geufii Ambsdelodamum in- pf tercipiunt,, ibique in res facras ac Sacerdotes T crudeliter fieviunt , omnibus Catholice reli- niMen gionis in(ignibus dirutis & exterminatis. Geu- | gcmip(w l cumi fiorum deinde rem:pleniüus reftituit Alenzoni- us Dux , qui Belgio inhians , iisdem mille equi- Mi tes & oCtomillia peditum obtulit : fed & Joan- m nes Cafimirus excitatus Elifabethe Reginz m q Angliz pecuniisplurimüm Hifpanis nocuit : fic J ts n Arauficani & Geufiorum crevit potentia, qui qicren exinde templa Catholicorum ubíque deftru: | n unt, & carceres Catholicis implent. 'Tune l r auteminjecta eftaliqua mentiopacis , ad quam tistrj traCtandam Cafar Rudolphus , Henricus III; lij GallieRex , & Elifabecha Angliz: Regina fuos t Hl Hegatos- misére.- . Cüm veró Joannes Au- hia ftriacus nollet aliam religionem in Belgii Pro- Tnty meft. Nec viäciiä-admictex:e; zeinfectà difceflu multó HO? 1 S/ECULI XVI. 2 g multó póft Joannes Auftriacus in caftrís propä n Namurcum intempeflivá morte extinguitur S"Ms eique in officio fuccedit Alexander Farnefius i. | Dux Parmenfis , inter Bclh Duces fui fæculx r] qm facilé Princeps. fol " - Anno 1579. AIexander F'arnef' ius Se&amo— T quam rum equitatum profternit ; &&magnáclade ex- pugnat Trajectum , multis pofthoc aliis urbx- ilriny bus deditionemfacientibus. ' x Elifabetha Reginà: Angliz Lrudehfï'mam Of Cathohcos& Sacerdotes præcxpuc ed:&a dl- il vulgat. um Anno r580. In Beïom Guilhelmus: Prm- n ceps Aurantiusà Rege Phlhppo profcribitur, VU in caput ejus 25. millibus aureorum conftitu: t tis. IgiturSeGtarii Belgzerebus fuis confültuz fYl r, Menzonium Fratrem Regis Henrici & Re- s gemipfüum contra Hifpanum folicitant.' Quae cum videret Matthias Auftrie Archi- Dux dé o ülceq Belgio deferendo cógitavit j repetitis ramen ]om fümptibus , quos lmpenderac qui etiám ei- hz ht dem, quamvis maligni, fuffecti funt, affigna- al tis penfionibus in bona Ecclefi aftlcorum ut uT M difceret Hzreticis & rebellibusfamulari, quo- W l /| rum præmla effent facri egla. u n Interim Farnefius complures Urbes Secta- riis eripit , hoftibus variis viCtoriis cxfis, TA j u^ Hifpani cumfItalis in favorem Catholico- rum Hiberniam occupant, fed ab exercitu u Anglicano profligantur , & toto Regno ex- pelluntur. p N Hoc anno miffus e(t Lovanium Francifcus 'Toletus [ 236 HJERESES 'Toletus & Societate Jesu poftea Cardinalis, - [fortn Virmagniingenii & prudentig,utageretcum — jl Michaéle Bajo Academie Lovanienfis Deca- no, qui multa fideinon fatis confona afferue- u rat, & à Pio V. & à Gregorio jam damnata, n hunc hominem- doctiffimum licét ita Franci- Qu fcus convicit, ut daret manus, adeó ut Bajus doodt potius erráffe, quàm Hxreticus fuifle dicen- efu dus fit , cujus primi Magiftri fui ( fuit enim Ba- aj jus Cornelii Janfenii Iprenfis Epitcopi Przece- Jit ptor ) fi exemplum fecuti effent Janíeniani, terim ü non tantas in Ecclefia Dei tempeftates & to- ties excitáflent. E* i o dfoanues Sturmius anno 1578. Argentinze rint, conatus eft novam Sectam inducere , quam U vocabat viam mediam eámque novam fine fmut. j Catholicorum & Proteftantium offenfione, Ani & ea de caufa petiit ex fingulis decem Imperii m Provinciis feptenos convocari ex eorum nue : Certmo mero , qui finepartium offenfione fcripferunt, J ut à feptuaginta convocatis ftatueretur con- | qiut cordia admittendo ex Concilio Tridentino, Qtunt, quód illi probarent , & hominibus gratum itfnt« futurum effe judicarent , cetera autem reji- l hs ciendo. n - fenenfes. . EftSc&a Lutheranorum, qux L Ducum W/eimarienfium . Confeffionem : am» él ple&itur. BU ff tficatorii. Lutherrärlxï' funt ,. qui ju« » ftificationem noftram conftituunt tantüm in. üa dogn BLL remiffione peccatorum , & reconciliatione lnm cum Dco ; fuhtautém circa hoccaput de ju- Mn ftifica- S/ECULI XVI. 237 Eiïdinäfg, ftificatione tefte Ofiandro füpra viginti opi- At niones Lutheranorum , ita ut feré omnes dici tlln, poffent Juftificatorii. Ws " Paflilarii. Sic vocati funt quatuorde- I cim Miniftri Sueviz, quiin commune adversüs uf Oecolampadium fcripferunt : fic dicti, quia dul docebant Chriftum in Euchariftia przíentem Jl dim effe eo feré modo, quo farina eft in Paftillo, itgnimbz. aut pilulz in ovo reconditz. midy Interimst]la. Ii funt, qui Auguftanum In- h terim cum Lutheranifmo copulárunt. tsl "o uMdiaphorifle, Qui cum Lutheranifmno conjunxerunt Interim Lipfienfe , & docus- mpatim runt, rem effe indifferentem Ecclefiz Cere- m monias, & Conftitutiones Conciliorum ob- u ine fervare. jaftn, "Antinpborifle. Neque Pontifici ullamn ju- al risdidionem neque Conciliis tribuebant , & u) Ceremonias pror(üsaverfabantur. ij nti Lutherami. Omnes illi dicuntur, trtt d qui Lutheri doCtriná fedu&ti illum tamen defe- Triniy ruerunt, & opiniones contrarias docuerunt, Vs g üt füunt omnes Sacramentarii in varias quoque auam Se&as divifi. Seroi - Lutberani , 1 bero- Papifle , La- y n ; thero - Zuvingliani , ero- Calviniami , [ot/ C Lutbero- Ofíandria 1. Hc nomina illis communia fünt, qui cuin Lutheri dogmate "u alia dogmata falfa confuerunt , & eorum qui- T dem , quorum nomina exprimuntur in harum od Se&arum nomenclatura. wdü r Bellani, Mos Belljus Montfo rtius pro- rä&al genuis ! l 258 ,FLERESES: - genuit, qui preter alios tum Calvini tum Lu- | (yil Mu theri errorcs fcripfit , Hareticos contra Calvi, [ ni do&trinam non effe occidendos. Qp Hesbu[razi five Hesbuftj. . Sic didti Til- manno Heshufio, qui partim Calvinifmum, E partim Arianifmum fectabatur. f Bocquinii , üve Bocquimiami. Horum Pa- utftnlï qji rens Bocquinus fuit, qui docuit Jesum Chri- ftum non effe pro omnibus hominibus crucifi- g g xum ,fed tantàm pro fidelibus & probis,&chos Íolosipfiuscorpus manducare, j foum Aicheriani. Xorum Dux Petrus Riche- Tnatut rius ex Carmelita factus Minifter Calvinianus, pií cümà Calvino miffus efferin Floridam, predi- r1i. cavit, & propugnavit Jefum Chriftum in car- gj ne füuahumana non effe adorandum ne terre. | u ! lo num elementum adorerzur , licereillum adora. reüt Deum, nonautemüt hominem. Itáque figim virti nec Chriftum orandum efle, fed folum Patrem divinum orari debere, | hav l boDt Campamife, lta didi au&ore Joanne ampano , qui Perfonam Filii & Spiritüs S. k non diftinxità Perfona Patris & circa cenam l Dominicammnon folüm à Luthero , fed etiamà ttn] cxteris Sacramentariis diverfüm errorem do- B cebat, : ! bt Hamfedii. Sic di&i ab Adriano Hamfta- Ài dio ex Zelandiain Angliam profugo, putabat Sicappc timin] hic culqueliberum effe infantes per aliquotan- nos abíque baptifimo fervare , & non effe fun- l t $«l damentum religionis Chriftianze , fed tantüm AC ^ fundamenti eircumftantiam credere Jefüm Msl Chriftum S/ECULI XVI. 252 ll Chriftum ex femine faeminz natum, ac noftr f)nmidvi. carpis ac humanitatis faCtum effe participem. ] Sic didi auctore Schvvenckfeldiami. ] Cafparo Schwenckfeldio , cujus przcipua hzc llVini[um) fueruntfomnia : primó verba illa (acramenta- liaper mirabilemtra nspofitionemcarnificabat, Tl utíenfüseffet : Hoc e j £OFDuUs REHWL . Tieum [esumCM corpus e[L boc , velbic pamis. — Secundó fidem Dd ajebat non fcripturz , fed fcripturam fidei ac- ts commodandam effe, Tertió Jefum Chriftum fuum corpus attuliffe de ccelo. Quartó hu- sl manam Chrifli naturam non effe creaturam PU Dei , fed genituram Spiritás Sancti , ita utin- ter Creatorem & creaturam fuerit medium 7) püdi- IU Qdf quid, poft afcenfionem autem Chrifti eadem natura effecta fuerit Deus. Quintó dicebat yttt. Vmdn homines formaliter virtutibus preditos effe a, l eisdem effentialibus virtutibus , quibus Deus J virtuofus eft, adeóque effe Deos & divinam baberenaturam. Sextóenergiamquzin ver. hr J bo Dei przdicato ineft , effeipum Filium Dei & Verbum. T Qu Inti - Schuvenckfeldinzi. HzcSectain omnibus contraria Schwrenckfeldianis , uni- ,f€d C(iw-[ veríum fidei Chriftiang negotium conflitue- g t batin minifterio verbalifuorum miniftrorum, !u ) [2] ANundipedes , qui & SpirituAles acSeparati: , M p Sic appellati ob fuum vivendi modum; cüm e- jj* nim in Moravia haberi vellent vite Apoftoli- qu d ce Sectacores, omnia reliquerunt, & omni- bus communia faciebant, relictísque domibus jprn iij | ifun bantur, à jum liberis & ncgotiis fuis per agros vaga calceis 249 HJERESES gminibl calceis abhorrebant, & populi zftimationem cum cibis & armis deteftabantur, d hf j Til M Memuonita , qui & Tibbe ac Maliapi di- &i. Nomen habentà Mennone Simonis Fri- Ym J fio, qui preter errores circa baptifmum doce- bat Jefum Ghriftum non fumpfiffe carnem ex D) D Virgipe , fed corpus fuum de ccelo, hoc eft de t fübftantia Patris ecerni atculiffe. o Liberi. Anti-Lutheranifünt & Anabap- E. ;! ul ti(t , dicuntfe emancipatos effe ex Principum poteftate decimis & cenfibus , & matrimonia l | n inter fratres dicunt effe fpiricualia , adeó ut u- li xores haberent communes , neque permitte- odl r [j rent conjugaledebitum maritisreddere, (i non 1 eidem Secta nomen darent. Dicunt poft ba. nteit jttulalcm' ptifmum neminem peccare pofle , (ed (olam carnem efle, qug peccet : tantz funt fuperbiz, d utnon folüm fimiles (e Deo fed etiam Deifica- Crdil t£os nuncupent. t t frutr. Hutite àSatore "foauseHuto. Dicebant (e corporaliter etíam effe populum Ifraeliti- ( cum, & Chanangorum exterminatores, fom- Anit niabant propé effe diem judicii, & ideo omnia gemy in epulas expenderunt , ad incitas & ftipem re- guöd [ dacti , fruftra venturum Judicem preftituto iit die expectantes. ] n "Ambrofrani , ivc Puevmatiei, Di&iab dl Qccilto aliquo Ambrofio, qui (ui fpiritüs függeftiones fuper utrumque Teftamentum jactabat. Al Augufliniani. Sic dii à quodam Sacra- 8 o mentario Auguftino, qui inter alia mendacia D (]Uöd effutiebat, coclum nondum effe apertum illud Wj hominibus $ S/ECULI XVI. 241 M hominibus ufque ad ultimum judic fum manere. ii diem clgua Hs Melchbiorite. Horum Parens eft Melchior ID t d. Hofmannus , tam projectz audacix, ut blaf- phemaret Jesum Chriftum ex Virgine carnem P non fümpfiffe , fed traxiffe à fe ipfo, & unam hod tantüm effe in Chrifto naturam. 4, Eum , qui acceptà gratià voluntatié peccat, nunquaám L recipi ingratiam. : 3. Salutem in noftris viri- lr bus fitam effe. 4.^ Corporeum Jesu Chrifti TP Regnum fuitfe. btl Mozafker ienfes. lifunt , qui Joannem pemit. Bockeldi Leidenfem ex Sartore ac fordido in- Tu ia ftitorecreatum Regem Monafteriiin rebellio- p ne (ecuti fant , quam Urbem novam Sion, aut «l Jerufalem novam nuncupárunt , séque cocle- lt ftis Hierofolyme Cives jactárunt. Verba noso Chrifti Domini: Hoec eff Corpus meum in füa cona in hec verba commutárunt : "tccrpe Frater , ede , memento Domini. , Ditbt. ln Clancularii , five Fratres Hortez[es. Sunt gt Anabaptiftz , quilicere fibiputant, frinterro- - Aoont gentur de fuafide, eam negare , & fatis effe, Mf quód ipfi privatim & elanculum fciant, quid ipfi credant : In Ecclefias non conveniunt, ] Pmüiw:: plerumque in hortis , unde Fratres Hortenfes j DP dicti , & funt ex iis aliqui ira fecreti, ut occulti occultorum nominentur. þ ug,t-ti Manifeflarit. Sunt oppofiti Clancula- (l p riis, & omnibus modis quzrunt fe manifefta- re, quód fint Anabaptiftz. [ ! zW Bacularii feu Stebleri. Nefasexiftimant 4l W J Q. accu- j D 24* HJERESES accufare quenquam in jndicio , & preter ba- ; ia culum arma alia ferre; cüm$criptura prohi- ; amDi peat , negladium aut peram portemus, gl Seripturarir. Solam Scripturam. profi- eui tentur , € clamant , omnia alia fcripta rejicien- gl tes, aliqui fe Paulines vocant , .qui Epiftolis n S. Paulitenacius adhzerent, & ftudium fuumin f illis collocant. fu. Ollarii. . llli Anabaptiftze fünt , qi.Jï non emli conveniuntinter fe nifiad menfas epulis inftru- Chil &as, quà confüetudine citó confumuntur & ]i diffipantur. mund Batemburgici. Di&tià quodammilite va- t [2 [o1 o Batemburges cognominato , à quo edocti Áll funt plus omnibus aliis in res facras fevire , & Demng facrilegiis omnia replere. LU Pacifici vel Pacificatores, Sunt quifepa- Qu cis amatores jactant, & tam diu eamfíervant, V donec poteítatem in aliorum bona aut corpo- ra acquifiverint , & füam Cabalam vocant Do- d Den| minum pacis. Pafloricide" — Qui aliis Anabaptiftis cru- gir ün deliores in Presbyterorum &Paftorum Eccle- fiz vitam confpirant , & in neces trahunt. qui urí Sanguinarii. Bibuut humanum fangui- nem, ut fe obftringant ad fua facrilegia exe- pl (n qucnda. ZE idiami. Di&i à quodam JEgidio A- li li ( tgxcntes quenfi » qui ex rebaptizatione quzftum facie- bat , ideóque ab aliis Anabaptiftis excommu- ms [j "n nicatus & füpplicio affectus eft. Wt Mxti- Chriflinni. li Anabaptiftz funt, hr * qui ! S/ECULI XVI. 243 rl ! W qui audaciüs blafphemant in Chriftum , quo« LE rum Dux Prxmonftratenüs quidam apoftata, m p qui ajebat Jefüm Chriftum damnatum effe, ij eoquód in cruce defperaverit,infaniebat etiami lpl alium Meffiam cum Judzis expectandum effe; nl cüm ille Meffias , qui Chriftus erat , damnatus fit, & quidemilli, qui huic nebuloni adhzre- bant, expectantes alium Meffiam , meretri- n iionfr cem'Lovanienfem nudam adorabant, Antis mittrl Chriftum ex ea nafciturum buccinantes. DeamoniAct. Fingunt Dzmones in fine tilen mundi effe (alvandos , ideo Satanam adorant ; & decies in dieinvocant. Val "U 1 1 Anti- DemoniAct. Hi negant ullum effe i Dzmonem aut mali gnum fpiritum, aut pr&- ftigias aut maleficiaulla , quod fenfiffe fcribi u r ynu tur Georgius David & Andreas Ofiander. Sabbatharii. Hi neglecto die Dominico um 1 a more Judaico diem Sabbathi colunt, & foluni Deum Patrem invocant , neque Filium, neque wtims q Spiritum $. adorantes. Communria babentes. Anabapti(te fünt , nalti r quibus uxores & liberi & omnia inter fe com- munia fant, Platonis aut Nicolaitarum Rem- unidto ] publicam inftaurantes, imid "I Cozdormientes. Anabaptiftz fünt ,. qui fuz turpitudini Charitatem Evangelicam prz- ' texentes, pueros & puellas, & fceminas & i viros iadifcriminatim in eodem cubili cone g dormire jubebant , séque mutuá fuà charitate Oovere. j Ejulantet. Anabaptiftz fant ;qu-i hag i qül Deo Q2 1 244 HJERESES [ Deo gratiffimam dicunt adorationem efTe & a devotionem : femper lachrymari & ejulare, fpirï.mzf Signifieativi. Suntii Sacramentarii , qui T in Euchariftia dicunt nihil efIe corporis & fàn- & h guinis Chrifti nifi per (ignum. ]i dropill a. Sacramentarii fünt , qui dicunt | d Chrifticorpus & fanguinem non effein Eucha- myl riftia , nifi figuraté , & docent Verbum Divi- fidi num effe in carnem converfum. (und Energpici. Inter Sacramentarios illi funt , ümd jui docent in Euchariftia non eífe corpus RTT Chrifti Domini , nifi per energiam five vir» yunm tutem. vt Lrrbabonarit, Hi credunt Euchariftiam n fibidaritantüm üt arrhabonem feu pignus cor- odf oris & (anguinis Chrifti, & quafi inveftituram ) . j donat rzdii aut domüs. pz| " enarii, Dicunt corpus Chrifti effe menxm I 4 in pane, alii dicunt circa panem , & deniqu 1 s du effe cum pane. torum AMetAamorp bifl.e ive Tïfnäqurmatoic:. Di- l cunt corpus Chrifti poft afcenfionem ejus ia Sn l cclum Deum fa&um efle. linde commu- T ä nis illis hzc propottio : Corpus Chrifti eff Ra Deus. : C Iféariotits. Negant Judam in ultimà coe- 1 t $d na fumpfiffe corpus Chrifti. jngin Latcocepbal;. Horum denominatio orta Tonfl eft àSchifmate Anglicano , in Anglia enim car- ceris primüm paenz , deinde bonorum omni- . 'täd [ umpublicationi, ac demum morti adjudicatu; uc Reginam "m eft, qui ?onütcri noluiffet Regema Regnum SJECULI: XVI. 24f ji Regnum adminiftrantem effe Caput Ecclefiz a ,&i;z;, immediate poft Jesum Chriftum tam in caufis iM fpiritualibus, quàm in temporalibus; przci- Q5 pui hbujus hzrefis Defenfores fuerunt Samíon & Moriíonus. NeutrAli[le. ais Sacramentariorum claffis enfut. eft, quz fibiperfuadet, non effeneceffe com- um Dj municare fub una vel füb utraque fpecie, fed fatis cfle fidem habere , quinimó fi decerneret Vsl Concilium fub utraque fpecie communican. TR | dum effe, tunc debere Laicos füb altera tan- türm communicare. Unde factum eft, ut co- m rum multi per decennium imó etiam pertotam vitám à communione abftinuerint. chnlm Manufimpofitorii. Sic di&i funt Rigidi gust vt Confeflionite , ex eo, quód putant impofi- tionem manuum à Laicils factam efle Sacra- mentum. Ql Baf[acramentales , Triffaer amemnt ades , u deniqc[ Juatrifacramentales. Prima fic nomina- torumSecta docet effe cantüm duo Sacramen - 'mrom'.ps ta, Baptifmum & Euchariftiam, fic multi Cal- at vinift & Rigidi Confeffionifte, Secundaad- yle mittit pr:ter Baptifmum & Euchariftiam Sa- il )irijf" :' cramentum abfolutionis. Sic multi molles Confeffiopiftz ac precipuéLipfienfes. — Ter- ibe tia Se&ta his tribus Sacramentis quartum ad- n f jungit nempe Presbyteracum , fic molles Con- 4 feflionifte, W/ittenbergenfes prefertim. Wlll depulebrales. Hinegant defcenfum Chri- j ( fti ad inferos fecundüm animam, & dicunt tantüm defcendiffe fecundüm orpus , quic- y Q 5 Ícendo gt 246 HJERESES feendo in fepulchro , inferni nomine fepul- [ez(iüe chrum interpretantes. Sic interpretatus eft h Beza. fedtr ) g Iuferualee. Hoc nomen impofitum eft iis, qui tuentur Jesum Chriftum defcendifle AM ufque adlocum damnatorum , & ibi paenas in- lgl ferni toleráffe , fic Smidelini & multi Calvi. ii milta. us Imvifibiles, Crediderunt nullam effe Ec- o cle(iam vifibilem, fic IHlyricani , Ofiandriani, fol Schvvenckfeldiani. 1i,qu Biblifls. Hiin fcholis, Templis, domi ni- dl hil przlegendum & difcendum effe dicunt atl rgter nudum textum Scripturz, nec opus []: effe ullà alterius cujusvis Doctoris explicatio- lo ne,cüm omnes fimus à Deo edodi. ! vt PonitentiAnr it. Sunt molles Confeffio- | d niftz , qui circa Poenitentiz Sacramentum va- | hn tios errores fe&tantur. N | Tf "Athei && Epicurei. Hic fcopus eft ulti- v h .nus , quem Satan fpectat , dum harefes diffe- sninat, uttandem vel in Epicureorum vel in gu ltlf Atheorum abyffum dejiciat animas cece. di, TU ftraCtionis acluxüs pondere gravatas , fic He- nj hii dion de füis pretentis Evangelicis queritur & n fcribit Satanam callidum huc multos agitare, li, ( ut dum fummá inconftantià jam hoc, jam il- TOl lud credunt , czcà quádam diftractione poft- lum hacnihil prorfüs credant , & in populum Afo- T. ) tiorumcvadant. 'Afotiiautem funt apud Grz-' iUf fl &0s iidem , qui apud Latinos deco&tores , ac Atf j homines nihiJi , acnullius frugis, qui luxu ga: [* hm nexQue I SJECULI XVT.! 247 i h. Mil nezque ftudio perditi omnia füia abligurirent. ï Anno 1j $1. Alenzonius ab Ordinibus cón- Qlini federatis vocatus , Cameracum venit , & prz- fidio firmat : quod ab Alenzonio Henricus Ms ; Rex Galliz fe invito factum effe Pontifici & J : | | ; l Regi Philippo fcripfit. Petiit deinde Alenzo- ili( | nius Angliam fpe conjugii cum Elifabetha ine- | undi. Verümilla ficut Alenzonium,fie & ali- a osmultos Principes hác fpe illufit; non ferens fs füprafe virum dominari tanquam caput mulíe- ris , quz per externam arrogantiam Caput Ec- m clefiz fejactitabat, & fü Á d pra omnem poteftatem extollebat. N UPUS In Belgio alternant victoriz inter Regios f & confoederatos Geufios , nunc his , nunc illis vincentibus & victis, Demum Belgz confce- ( deratiin Comitiis Hage Comitis Philippo füo av legitimo Principi omnem fidem ejurant, & Francifeum Andegavafem Ducem, fibi Princi- ydi pem conftituunt. st Anno 15 82. Francifcus Alenzonius ex An- D gliarediens magno applaufu Antweerpiz exci- pitur, & Dux Brabantiz ac Marchio Romani [Tod Qs b ! Imperii renunciatur , fed: ver& inani nominis .n at umbrá, quia re ipsá Aurantius.omnia obtine- bat. Contigit tunc eidem Aurantio , ut re- lu )hüclb motis à prandio menfis, à Juvene Cantabro, J&J*ff') qui eum occidere intendebat , aberrante fclo- J PF» pii&tu, per utramque maxillam trajiceretur, quod totum Alenzonio imputatum eft , donec contciifacinoris remaftu cujusdam mercatoris b peractam effe demonftráflent.. Javenisautem le[ que , Q 4 é ve- 248 HLERESES € veftigio difcerptus fuit, & confciis fupplieia j j bj irrogata, Interea non deftitit Parmenfis, ut a- liquotlevibuspraliis urbes nonnullas recupe- MAU yarct. ]u Anno 1583. Francifcus Alenzonius , aliàs [ m etiam Dux Andegavenfis dictus , cüm videret d D feprecarió tantüm apudBelgasimperare,occu. at Dunckerkam , aliáque minoraquzdam lo- ! s fotl ca , & pra/(idiis Gallicis ea firmat. Brugis au- temexcluditur , & Antwerpiá repellitur mag- f jepal n^clade , magnóque damno, mille & quingen- tisfüorum trucidatis , multis captis cum uni- n i vería fua füpelle&tile , & inglorius Beleio reli- €o in Galliam revertitur, quà occa(ione ufus yritrt Farnefius totam Flandriam, vi aut deditioae U confcederatis eripit. ,pnt In Germania Gebhardus Tuckfius à N/al- yit domi denburg Archi- Epifcopus Colonienfis homo impius & impurus Conteffionem Avgu(tanam fueur domin amplectitur, & connubium init cum Agnete Mansfeldica P) . fed à Gregorio Papa excom- fetüt municatus ac depofitus expellitur, & in ejus friz hn locum à Capitulo eligitur Erneftus Bavarus, qui obnitente aliquamdiu Gebhardo Cafimiro, t "Comite Palatino armatá manu, tandem diz- jb cefin pacificé poffidet. Ls In Anglia Elifabetha non tantüm fzvit in tial Catholicos , quosinterinfignis fuit Edmundus furi] Campianus € Societate Jefü cum aliquot aliis tim lo Sacerdotibus , fed etiam in Puritanos , dene- W. gantes faeminam dici caput Ecclefiz. Atmo us Dele | i Afmo 1584. W'ilhelmus Auranti phis . S/KCULI XVI. 249 l l.?'l phis fclopi i&tuà Baltha(àre quodam Burgun- Wi do , pauló anté in ejus familiam adícripto , oc- lls ciditur, & in ejuslocum ab Ordinibus confce- deratis fübftituitur Mauritius ejus filius anno- Mi rum circiter r8. quem exAnnaSaxonica fecun- umv da conjuge füfceperat. Parmenfis antem ex Vr Flandria in Brabantiam progreflus, Antwer- h Quetn piam memorabili ob(idione cingit; quàut com- lss meatum prohiberet , Scaldim illabenten urbi r fluvium , jun&is catená navibus ftravit fuper- tl impofito ponte , qui 4co. pedes latus firma a. progugnacula excipiebat , licét hanc molem hoftes variis artibus & machinis conati fint e- Mi tÁone ul vertere. kdtdnon: Anno 1585. in Belgio Parmenfis Antvver- piam toto anno obfeffam ad deditionpem com- di Wa gWa pulit, quare Geufii ad extrema redactt, Belgii f dominium obtulerunt Elifabethz , fi eis opitu- YRl hplar, laretur : Elifabetha auxilium promifit , fed fiid qmi dominium recufàvit , eoquód illorum non ef- fetdare. Mifitigitur Regina Comitem Lince- g at y nf ftriz cum magno apparatu. Anno 1$587.-Hoc anno Maria ReginaSco- st rduüiïm'l"» ti& coram Judicibus, qui fententiam mortis ,tandemd? jam formárant animo , antequam accufatio- nem aut defenfionem audirent , rea aCta, mor- 1 iif tiaddicitur : quá fententià audit4 verfi - pellis Furia Elifabetha quafi renitens & invita mul- i 4l ] Q'E tum horroris fimulans, & quafi cogi ad hxc GP juribus Regni volens, fübfcripfit Maria au- j tem mortis fencentiam accepit, üt quondam :Dl 'fub Diocletiano Martyres, tria tantum poftu- ;hxs lans, 2je EUERESES . J g lans, primó ut Catholico ritu fepeliretur: fe- cundó ut.moreretur coram fuis domefticis, fgie nv & tertió ut ipfipoftea cum fuis reculis dimitte- rentur. ltaque22. Kalend. Martii ad fuppli- db TU cium fe comptiüs quàm ad nuptias paravit, crucémque ac R ofarium manutenens ad Mar- g u Ü tyriilocum perrexit, hic (e Catholicam mori profeffa, datis ad Filium Jacobum fanctiffimis pm*uh j monitis , caput füppofüit ferro, quod ei alte- ro i&turefciffum e(t, & ftatim omnia fupplicii i. inflrumenta aut flammis abfum pta aut aquis quam' eluta. . Sicperiitin Anglia Maria Stuarta , non m alterius criminis rea , quàm propter fidem Ca. p tholicam multas in hac vita rumnas perpeffa, hii ut &ternum Regnum confequeretur. Elifa- . Mi betha fecit omnia , quecunquepotuit excogi- : ,U v tare callida.& vafra mulier, ut dolorem fuum de hac morte teftaretur ;; nam & lugubria verm fümpfit , & eum, qui judicium urferat , in car- fe, d cerem compegit , & pecuniá mulétavit , adeó frnsh mimice,, ut ipfa rideret fefe, & rifüm vix finu Ms fuo contineret, Excufavit íe. quoque apud lcimq Jacobum- Maris Filium , & coactus eft mifer ttis adolefcens, acceptare. exeufationem Q fuoMarris fatum qumularet. » U fatQ M ,Anno:1588.in Gallia inter Familias R egias liCïS, ! Íeditionesmaximae vigent, . NNancziinterf.o- ttj, tharingim Duaem;,, Guifios, aliósque: fasde- fammoy ratosjnita.efti confpiratio: in.Ecclefi;e commo- fipo dum,, fid fj mulinHenrieiperniciem , ejüsque ii Sugeefforis, Hocfoedusfe probare (imulavig T mali, cüm 4 Kcex, Henricus,, fed, metu, majoris, videret | S/ECULI XVI. íjt m?hï»r:lh | videret Concionatores Parifiis addictos hifce [ - focderatis , & ad plebem incitandam compa- l A ä:hl ratos effe. Aberat Lutetià Guifius , & ab ar- d dentioribus Catholicis petebatur , fed eó ve- l i j nire prohibebaturàRege, qui in eumiracun- &t : j diam fuam non fatis occultabat ; tandem igi- lunmy tur Guifius amicos fuos , à quibus petebatur, Áodilrs pretulit Regi, & Parifios venit , atque ut o- a ftenderet nihil (etimere, venit cum octo dun. l lnppligi taxat Comitibus : íftatim adiit Catharinam , 100 4 quam verbis ita demul(ic; ut hunc illaad Re- Lt gem deduceret: quem cüm Rex iratus exce- ln piffet, eum fic affatus eft , utfaltemin fpeciem d iram fuam omnem pof'uiffe videretur. Ad- 2 ventu tamen Guifii animata multitudo Civi- a um, quznullo negotio reprimi potuit, Hel- um vetiis & Protorianis Francis per Urbem uni- verfàm fciré difperfis A Civibus catene exten- X d f , doliis & curribus impeditz vie, ad fene- indt ftras lapides comportati, & nonjam Henricus j Rex agno(ci , fed Guifius acclamari coepit: gt 1 cümque jam Rex timidior audiviffet , pulfis It j n regiis militibus effeScholafticis arma quoque , diftributa, veritus, neobfideretur aut deti- nerctur , pedes ipfe cum paucis peditibus Au- iistt , licis, dum fingit deambulationem, Urbe ex- cedit, eidem perniciem interminatus , quà d u tamen mox ipfegraviorem fibraccerfivit. Scri- "T bit pofthzc ad omnes Provincias Henricus , iisdem debitum Principi füo obfequium incul- j ,^ cat, fed Guifius fcribit idem Catholicam per- fonans a 3f2 HJERESES fonans, & ad ejus defenfionem adhortatus , , Qu cujus hoftibus Rex adhzreret, f Interea , quz hzferat Parifiis , Catharina yn Mater Regis effecit, utSenatus Legatos mit- q' teret ad Regem, quos illeita excepit , ut Irxeta j omnia fperarentur , cümque flagraret .odio Ed apud populum Efpornonius, ejüsque ab Aula m receffus peceretur, przvenit ille decretumRe- hr gis, & aulà excelfit pro reconcilianda Regni mf[, Ü tranquillitate. Sixtus quoque fummus Pon- f tifex inter hostumultus litteras mifit ad Gui- T25 fium , quibus eum Machabzis prolege Dei ze- que Jantibus adzquat. Henricus veró Rexaliun- (f de demulcebat Cardinalem Borbonium,quem foederati CatholiciNavarrao üàt larvam oíten- (rtoi) 10 tabant. Hunc autem fupra modum afflixit cop'üinüt Henrici Condzi Principis minimé exfpe&tata ! n nex inter fümmos cruciatus demortui ex ve- pantti neno, üt credebatur: ideo qui curam domüs ejus gerebat , quatuor equis difcerptus eft vi- Qu l p vus. Cüm rebus fuis fpem nullam affalgere | l vidiffet , Henricus III. Comitia Blefen(ia in- frqun tmbti dixit, ex omnium judicio pacem compofitu- Bu rus , in his autem Comitiis deprehendit Rex Gui(ios omnia pofIe, & Navarrzum incredi- ! lnlin dtyi bili lagrare odio, quodin fe quoque redun- daret: ltaque capto confilio pleno defpera- j jj fülty tionis Henricus Guifium ad fe evocatum per fuos Satellites confodi jubet, & Fratrem ejus il n Fermä | Gardinalem includi . quem poftridie etiam fü- wireg ftulit: multos quoque Guifiorum amicos in- clufit, & inter eos Meduanum, in quo mox 'tug Guifium du S/ECULI XVI. D [ h 1j Guifium revixiffe deprehendit , & agnovitin- fortunatus Princeps fe inchoáffe fabulam, fed , j Af nonabíolviffe. In iisdem Comitiis renuncia- D tum eft , Ducem Sabaudiz occupáffe Princi- tplt Dd atum Salutiarum , ejüsque Urbem Carma- Bu j niolam cum quadringentis tormentis bellicis Qb & amplius , qua hic ad Italica bella referva- m nl N bantur. Statim ergo huic bellum indici pla- cuit , cüm autem hicpratexuiffet , fe hanc di- mj ii tionem occupáffe, ne veniret in Hzreticorum manus , accepta eft excufatio, quia id facilius d ülhttiin erat credere , quàm Principatum extorquere. DT Claffis Philippi Hifpaniarum Regis toto vunda. triennio parata, & ingenti hominum, armo- um , commeatuum , & rerum neceffaciarum d copià inftru&iffima, & longé amplior futura i | on conjunctione Claffis Parmenfis in Belgio com- paratz in menfe Julio Olyfippone Angliam oc- '.mmdumü . cupatura folvens , fxvis continuó procellis ( wyidi jactata, fed & ab Anglica Claffe continuó in- ]i fequente labefa£tata vix tandem in menfé Sep- T tembri adlittus Caleti pervenit, ubi dumfru- ag - ftra Claffem Parmenfem expectat ( quam Hol- d landi in apertum mare exire prohibebant )no- um &e quádam ab immiffis in eam à Draco Anglo TM I"»'!'ï' navigiis incenfis ad lammas evitandas refeiffis j rudentibus in altum fe dare conatur , fimul & 1 ab Anglis & à ventis diriffimé agitata , tota fermé periit , cujus reliquiz circumnavigata (Frzï': M lv universámajoris Britanniz Infulà poftlongiffi- mam'navigationem cum ml pauciffimis militibpg 1 n in Hifpania appulcrqnt. Ando 1 2$4 HZERESES D | i Anno 1593. In Gallia moritur Catharinà rü J Medieza Henrici II. Francorum Regis conjux dcmu'l &trium fubfequentium R égüm Mater,ex moe- (iM rore pütiffimüm ab nece Guifiorum & tumul- FOH tuum Regni , cui fedando filium imparem ju- D dicabat , ideóque ab eo defpiciebatur. Qw Poft Güuifiorum cxdem Pari(iis Conciona* u) totes Coeperunt non dicere , fed debacchari, lii Nec illis fapientiores fuére Magiítri Sorbonz, f qui decreverunt fervandam non efle datam o Henrico Regi fidem, ejus Sacramento popu- Ri losexfolutos effe , fas effe armari plebem con- tra Regem , pretérea preces pro Rege fundi &n, [77] folitas in Miffz Sacrificio expunxerunt, & alias ii füb(tituerunt, qux omnia cüm ad vim & cz- ind dem fpeCtarent , Parifienfes feditiofi in cufto- r diam copjecerunt Achillem HarlzumSenatüs hu Principem, & cum eo jo. Senatores, expref- füm quoque tunc eft ab omnibusjuramentum : C dithe de fide & Henotico, Meduanus quoque He- fidion notico Prafectus eft ac Gubernator Urbis , torl tanquam populo charior conftitutus , fimulq; fitsa Regni Vicarius declaratus, qui Sigilla Regia loiy mox mutavit, & alia cum Throno vacuo fub- ftituit: Parifien(ium audaciam aliz plerzque l ;flm li Urbes fecutz fünt. Quod cum videret Hen- d ricus, & Lutetiam defperaret , hujus Urbis lroco Senatum Turonas transfert, Navarreum ad Kiobi f& evocat, evocatis quoque auxiliis Germa- Tl nie & Helvetiis exercitum 35. millium pedi- tj tum & quinque equitum conficit, atque ad fanum$. Clotoaldi caftra locat , obíeffurus fe« tl ditiofam SJECULI XVI. 255 s; | ditiofam Urbem , ad quem etiam confluxit BN | pené univería Francie Nobilitas animo qui- At demtriumphum adornatura , reipsá exequias lt fui Regis cohoneftatura. Nam Kal. Augufti t Jacobus ClemensOrdinis cujusdamMonachus I 24. annorum, illiteratus & rudis , fanaticis A0 Concionatoram vocibus excitatus, & fortaffe u etiam privatis quorundam, quafi ab Harlzo Vr itteras afferret , ad Regem admiffus, veng- Á d natum ei cultrum in alvo defixit , ac reliquit. u Monftrum hoc ftatim à R egiis Satellitibus tru- m cidatum , & cadaver quatuor equis eft diftra- &um , flammísque abfümptum, projectis ci. gtl dul neribus ad abolendam infamis parricidii me- h moriam. Visit Rex vulneratus adhuc dies T 4uos , datàque inimicis venià , pié mortuus N eft.. Fa&umhujusSicarii quidam etiam pro- L: bare & laudareaufi, Clementem pro Martyré t coluerunt; imó & Prior ejus factum cum Ju- g dithz facinore comparavit , quideindeinob- fidione Parifina captus & aliunde tam fcelerati trl y nl confiliifufpectus, vivus quatuor equis decuf- fatis atrociífimas peenas perfolvit j * ycl fui fce- ul 3 leris vel faz imprudentiz. Defiitin Henrico III. regnare Valefiorum T jl familia, & ex lege Salica fuccedente familià Borbonià , Henricus Navarreus ejus familiz xulusu m , Princeps , quitunc aderat , confeftim poft Va- leii obitum Rex proclamatus eft ejus nominis gt p IV. folennipriusjuramento przfítito de Catho- lice religionis confervatione , & regni ex avitá D) , » h coníuetudine adminiftratione : repugnárunt tamen jn HJ/ERESES aifé tamen plerzque civitates cum Carolo Duce | dnis ö o Menio, Guifii occifi fratre, aliífíque ejusdem ff tf familie Principibus aàc non pauci Proceres. Multaideo przlia inita , plures urbes obfeffz , u captz , direptz , omnia cxedibus, ignibus , (tra- ( u gibus , mortibus & ruinis plena, variz nacz di- | o vifiones , fimulationes , (imultates, fraudes , d ii tanta facta rerum perturbatio , quanta fuit ab ortumonarchiz ,quam folus demum ille po- | t TT ruit comrponere , cujus occafione fümpferat | ! w originem. Sistus V. ad componendas turbas Franci- | vll g cas mittit Cardinalem Cajetanum cum viris a- l liquot eruditis , quosinter fuerat Bellarminus n Societats Jefu, poftea Cardinalis. g t Anno 1 5$0.Proceres Gallie Romam mit- qnud tunt ad Sixtum Pontificem , Lucemburgium a w PinciDucems utfactum eorumcirca electio- ném Henrici Navarrz excufaret cum cautione : Yiosb pro Catholicareligione, quoniam id regni jus 3 godn s& publicatranquillitasexigeret. Interim fae- Melgio derati Cacholicires fuas contra Henricum Na- etort xarrz necdum vere Catholicum , quibus viri- yr bus poffunt, promovent, & Meduanus quidem n ad Parmenfem in Beleium excurrit, atque ab htn] deii, coauxiliafub Philippo Egmontio Comite acce- pit & his fretus movit in Henricum, Drocas adufe obfidentem: Henricus autem fortiter occure lt rit hofti , & ad Utriacum przlium conferit , at- 3l quepoft diuturnum certamen vi&tor evadit, isten ipfe manu füà fupra humanas fere vires pug- Muj Caitunc g9o. Equites; & ipfe Fgmon- iüer mgg; danus I S/ECULI XVI. 2f9 ( danus, & Brufvicenfis Nothus , Germanus & Uiö&f(m Helveticus equitatus fe dedidit, Gallicus om- lo nis , armis abjectis auffupit, capta funt omnia jj [ tormenta , omnia impedimenta , & xgré Me- ii duntam receptus eft Meduanus, unde sant- dtniod dyonifium venit; vix aufus íe Parifiis often- vl dere. Henricus econtra hoc fücceffu elatus , TTR iterum Parifios obfidet, quam etiam deditio- nikp " ne accepiffet , nifi eidem AlexanderFarrefius r Á j um fuo exercitu füccuriflet , ante cujus ad. ventum habitze fünt in Urbe fupplicationes, baannrï-j una Religioforum omnis generis, & coloris, ! Ym Yi qui arma vix non ridiculé fuperinduerant,alte- J'um raautem in die fefto Afcenítonis , fed illa reli. giofiüs proceffit , & Deum precibus placare v conata eft. mNemorofiüs Gubernator Urbis a nihil omifit , quo Cives ad omnia toleranda od invitaret non tantüm fortiter, fed etiam inge- yaultt niosé , unde hi quotidie erumpebant cum ma- | Ild Wgni;?; gno damno Regiorum , parati vincere,vel pro Keligione mori: accedebant Concionatorum I) ; eran exhortationes 5 difcuríationes Religioforum | gt per domos , largz eleemofynz , quibus divi- ml tescontinebant & alebant inopes; verüm fa- [Il[ ! WE | fme tandem przvalente inUrbe facienda fuiffet Oi deditio, nifi Parmenfis quafi Deus auxiliator j adfuiffet, Venit enim ille Meldas 12. Kalend. um Septembris , junctísque copiis , captóque , in. yit l A fpectante ipfo Rege , Latiniaco Urbe , ad Pari- fios tendit, cui pugnandi copiam Rex Henri- j &Fjdlh uv cus nequidem fecit : Unde Parmenfis liberatu- qot cceffifle vi- M rüs Ur(bcm;; & non pugnaturus a n debatur, 252 HLUERESES debatur.. "Subeunteigitur in LIrbem Farne(io wl cum auxilis ( cujus ingreflum Henricus vel [ris impedirenon potuit, velnon voluit , üt aliqui N Gu excuf(ant , quia maluit divitem & intactam Ur- bem , quàm depopulatam & egentem accipe- Vi J i re) Regiusexercitus ob(idione folutà abiit in Hyberna , fed & Parmenfis munere jam fuo | mi uaíi defun&us & capto preterea Corbolio, | ml uübi magnam ftragem edidit , receffitin Belgi- Tib um , quó evocabatur, Ordinibus Belgii jam (uny Philippo Hifpaniz Regi iterum infultantibus. J " Sixtus V. Papa in hoc negotio ita fe geffit, ( utà Principibus negaret confilium ullum acci- fent pere , fed expe&taret à Spiritu San&o, multa lii À Parifinis fada approbando , & non pauca ttii €tiam improbando , laudans eos Principes, ln prafertim Philippum Hifpaniz Kegem , qui in ,l Parifinorum partes.füb pretextu Religionis EAU Pontificem totum pertrahere contra Henri- n Ccum nitebantur, fed alia multa iterum Bono bisg publico adverfantia perpendens , quafi fibi foli de'cti hujus cauf arbitrium refervavit , nec fenfum Uf fuum manife(ítavit, & demum hoc ipfo anno bun] moritur, Vir ingenio magnus, & animo ma- i, jor, & ad res magnas gerendas aptiífimus & qumi providiffimus , qui in arceS, Angli ad fübitos t cafüs ad quinquagies centena aureorum mil. inpui lia fepofuerat, cüm tamen jam egregié exor- Tidm; náffet Urbem, & rerum omnium copiam in Huic fuüffe- ttcl Pontificiam ditionem induxiflet. 1benf &us eft Joannes Baptifta Caftanea , dictus Cle- ürdfqu anens VIL. qui 13. dic ab electione obiit, in cujus S/ECULI XVI. N;Jg(o 2$5 cujus locum ftatim electus eft Nicola IN us Sfonf J dratus, dictüsque eft Gregorius XIV. e Anno 1591, Gregorius XIV. Parifinos & Catholicos invitat ad refiftendum fortiter Na- X ä lhu varrzo , pollicitus 15. aureorum millia quo- | libet menfe ex Pontificio arario : negavit ta- jm | | D) men tam Philippo , quàm Meduano alienatio- ! n i nem bonorum Écclefiz , quia hanc fieri majo- ; ri Principum , quàm Ecclefiz utilitate , jam tb compertum habebat. Pofthzc dubio Marte Lt pugnatur inter Regios & Confacderatos Fran- 1fege[H€, Cix. Vicini Principes paulatim Franciam di- imat fcerpere inftituebant , jámque partem fibi qui- , t libet fuam de(igaabat, prefertim cüm pars l pJUCI tertiajam pro Regia Corona fe fe erigeret , un- Nf de oriri paulatim diffidentia inter Confaedera- u i tos, & magna rerum eorum fieri inclinatio s d accedebat, quód Pari(iis per fexdecimviros; n np t homines improbos, & qui ex fanguine fordi- büsque concreti erant , omnia agerentur , un. uf de etiam ab iis metuens Cardinalis Contius t Epifcopus reliquit Urbem, illi autem Barna- T bam Briffonium munus primi Przfidis obeun- a tem , & prudenter Decemviris obfiftentem, i cum duobus Senatoribus per fervum publi- " cum füfpenderunt, facinore indigniffimo & F «^ l impudentiífimo, Quare Meduanus fedecim- ydl virüm audaciá aut infanid revocatus , Parifiog advolavit, & quatuor eorum in Lupara com- h ll prehenfis gulam frangi juffit , quo füpplicio il i-;a reliquos duodecim repreffit , ut ex eo Ka teme u HJERESES 266 i W tempore, quantum bonis antea metüs , tan. j tundem nunc contemptüs füi ingererent. Evafio etiam € carcere Turoneníi Ducis fit t junioris Guifii non profuit , fed obfuit Confoc- qi deratis: inillum enim multorum animi incli- « nari coeperunt pro Rege eligendo: Inde ma- Fy,l na di dentia. His tamen ita conftitutis, I) nibileminus Gregorius Pontifex Henricum f hy Regio nomine indignum pronunciavit,& exer- citum adversüs eum in Galliam mifit. Hen- Id litt ricus contra acceptis magnis é Germania & ex (iní Anglia copiis corroboratur, & Rothomagum obfíidet , verüm fecundo adventu Parmen(íis ( lh iterum ex Belgio cum copiis auxiliaribus ce- leriteradvolantis, obfidionem eádem celeri- g. tate folvit. 1 Iime&u* AlexanderFarnefius DuxParmenfis arden- mag TEün ti Galliz dum opitulatur , in Belgio ferme foe- stl diüs & fviüs graffaturo incendio fomenta & dertn tempus concedit : eo enim negotia Franciz n curante, Confaederati Belge artibus & ar- mis Mauritii multa loca Hifpanie Regis oc- p IURT cupant. Anno 1592. Eligitur in fammum Pontifi- - dinmy ; d cem Hyppolitus Aldobrandinus Florentinus , di&us Clemens VIII. qui ftatiminitio füi Pon- füty) tificatüs judicavit alium Franciz Regem, ex- At Cu | Ány clufo Henrico Navarrzo , eligendum efle, fed dubiá utrínque tum Regiorum , rum Confoc- F&thpn qC deratorum fortuná hoc negotium faüfpenfüm tenuit, potuit fané Regia fortuna videri jam i fuccifa penitüs & evería, ficin extremas firpe | Eu angu/ftias S/ECULI XVI. 261 TM anguftias Henricus compulfus eft , fsd moxite- W rum valentior fe fe erexit , & hoftibus fe oppo- lt | fuit. ProRegefecit plurimüm morsinfpera- r ta Alexandri Farnefii Ducis Parmenfis, quam iUf Ti i obiit anno etatis 47. Antwerpiz 4. Non. De- hlb lt cembris , dum novam jam expeditionem in ( Franciam pararet; obiit autem pientiffimé , Ra rebus Belgii rité ordinatis , Princeps fortiffi- o mus , experientiffimus , & Gracis ac Romanis ; M Ducibus adzequandus , & eorum plerisque fe- n licior, quód rerum à fegeftarum fciptorum na- Omgun &tus fit Famianum Stradam , antiquis Hiftori- tl cis nequaquam inferiorem. Reliquit filios f duos Ranucium Parmeníem Ducem , & Odo- i. ardum Cardinalem. — Succeffit ei in Belgio j Erneftus Auftrius, Rudolphi Cerfaris frater ; ao interim dum adveniret Erneftus , Mansfeldio lt 1 rerum adminiftrationem fufcipiente , ne Ordi- n ncsex Parmeníis morte alquid fupra vires au- derent. * ia Germania turbatur morce Joannis Epifco- yl d pi Argentoraten(is , dum eidem Proteftantes fubftituere volunt unum ex heterodoxis jre- clamantibus Catholicis. mmWLi J InSaxonia quoque & Palatinatu exoriun- tur turbz inter Calvinianos & Lutheranos, fed nvo W 'l M hic Catholici , illic Lutherani przevalent. Ànno 1593. Confoederati Catholici Gal- l? t li acceptá poteftateà Pontifice eligendi alium Regem Catholicz fidei , de eodem eligendo n j ferió cogitant , & Parifiis Comitia celebrant , mf/! j Uwi fed magnà confulione , càm & Hifpani & exte- ") K ; r 262 HJERESES ri plurimi competerent pro corona: que res k $u dum Henrico Navarreo nunciata eífet per Schombergium natione Germanum, affedu [ & animo Gallum , & illi oblatum Regnum, fi M conditionem hanc fubiret, & fidem Catholi- (l cam amplecteretur,ac feri profiteretur: Hen- E',l ricus ad füos converíus miniftros interogáffe J fertur , utrüm effet in Catholica Rehgtonc fa- ii Atf lus? & affirmantibus ipfis , ille ,üt eratingenio folers & acuto, ergo, inquit, fatiüs eít me j Petiit exinde j Francie Regem adire coclum : : ] de articulis controveríis Catholicé edoceri, n quod eruditi deinde Epifcopi praftitére, quo- sj rum inftitutioni Rex avidifTime & ftudiofi(limé QUi fe fe impendit , aliquando per fex continuas ( Vi horas , quibus auditis Parifienfes alios vultus & animos induerunt, & multorum in Comi- u) tiis fpes elufa eft. qi Igitur die Dominico 8. Kalend. Augufti d Santdyom.u Henricus Navarmeus Hzre(in r publicé ejuravit, séque filium Ecclefiz obfe- dort quentem profeffus , factà peccatorum exo- Totur mologefi abfolutus eft ab Archi - Epifcopo Bi- fn tuncenf' acreligiosé Montis Martyrum invi. Qs fit Ecclefiam , ut omnibus Parifinis ejus Reli- T. $io effec teftatior. Pro abfolutione Pontifi. Tüftm cia impetranda miffus erat Dux Nivernenfis , ln cui abfolutionem aliquamdiu quidem diftulit AD4n0g Clemens, eaufantibus Adverfariis fimulatam Mffe converfionem ]uculenter tamen conteftatá IV Regisin fide finceritate & conftantid; cum gau- M. dio poftea impertivit. fs Anno S/ECULI XVI. 262 14 Aüno 1594. Urbibus certatim à Foedera- M tis ad Henricum deficientibus, haud dubié Jfron omnibus quantocyüs defecturis, fi Henricus qui Rexz inunctus fuerit, cüm vifüm effet , nihil GN opus efIe inunctione Rhemen(i , S. Martini fa- d craampulla Turonibus allata eft, & hác inau- tl guratus eft Henricus IV. Carnuti, ab Epi- jni Ícopo Urbis Nicolao , à quo & Ordinem S.Spi. tugein ritüs recepit, ac pro S. Marculphi peregrina- TT tioneperrexit Sanclodoaldum , ut inde rebus Id fuis ac Pari(inis profpiceret. Egitigitur Rex tht cum Briffaco Lutetiz Prafecto , ut Urbe re- *, ( Ciperetur, fed obftitére Sedecimviri, & Con. if cionatores paífim ex facris pulpitis in Politicos VU (fic appellabant fautores Regis ) intonabant; vt adhuc enim Pontifex , potenter contranitén- r tibus Henrici Adverfariis, dubius pendebat, quid de converfione Henrici fentiendum , ac hii de Regno ejus ftatuendum. Verüm ctüm hi D omnes edictis Senatüs & MeduaniDucis au- kicot &oritate repreffi effent , idémqueDux auxi- m o " liorum causá profectus effet , Brifacus ad Re- gias partes mercatorum Przpofitum , /Ediles n yuni duos , Tribunos aliquot & Centuriones per- sql traxit. His fübnixus quatuor MilitumRegios yt rum millia dele£torum per varías portas in Ur- I jl bemimmifit, qui eá potiti cum levicedeGer- lP manorum eandem mox patentem Regi fub- m misére. cum palatio Luparz: & Rex Henri- j t cus IV. armatus ingreffus eft eàdem ipsápor- 14 tá, quá Henricus III. ejus Deceffor Parifiis l gau profugusexíerat: eaque dies deinceps folen- i ; mi R 4 264. HJERESES ni Proceífione celebrabatur à Parifienfibus. g g CüàmRex jam Luparz Palatium teneret , di- miíTi func per Urbem feciales , qui amnifüam DN roclamarent , quibus refpondit populus, g vitam Regi fuo accinens. Dimiffi deinde ex U H UrbeHifpani , Belgz , Neapolitani Milites cüm jEfx. Duce Feria , & actz Deo in majori Bafilica j u gratix. Intra tres dies ab ingreffu Regis in G 4 | [ Lrbem horas apertis tabernis commercia 1e- fticuta , quafi in tanta Urbenulla belli füfpicio 1 m EOE viguiflet. Invitatus benigné ad Luparam & Regem Placentinus Cardinalis bonefté recu- 1 A0 favit accedere: Itaque juffu Regis à Davitio ij Perronio dedu&tus eft Montargium ; Pelle- t ujun vaus veró Cardinalis , cujus maximéinduftrià a ii fteterat Henoticon, audito-Regis in Urbem ^ ' tu?ip[g( ingreffu, cüm in le&o jaceret xgrotus, con- j hi : D! verfo ad parietem vultu , loqui, & vivere defift. i: lnl ; ? nf . Pofthzcad ftudia pacis omnia funt conver fa, vetita przteritorum recordatio , abolita : Qu Senatüs con(íülta, ícripta utrímque emiffa []) ignibus addida : Academia quoque contra I Henricum edita, irrita effe juffit, eíque pa- DT rendum effe , fancté decrevit, huic tamen de- touym ereto non ftatim paruére Religiofi, propter ! db Pontificis fententiam nondum manifeftatam, tf proptereareliquis Ordinibus omnibus omiffis, "tnpam tantüm tempeftas in Jefuitas concitata eft ab nulti Academiz Rectore, homine turbulento, & Arnig ) denunciato hofte Jefüitarum : ejus & Socio- .Tn0tan rum ex omni gegere. calumniarum c onfarci- .M natc S/ECULI XVI. 26$ ( E N natz & maledicentix veneno intoxicate ora- W d tioni modefté & facundé refpondit Claudius inroy Duretus, cui etiam Antonius Sequerius Co- p gaitor Regius fuam orationem moderationis d & ingenii pleniffimam pro Patribus Societatis litson JEfu addidit; Unde inimici jurati Jefüitarum 1bl tunctantifper quidem repreffi (unt, fed eodem anno nacti occafionem novam maledicendi | chþ l OLT & criminandi virus füum conceptum foediffi- il mo ac fpurciffimo mendaciorum ac calumnia- pumi rum vomitu eructàrunt contra innocentes. Áhty Accidit enim, ut Henricus IV. Pari(iis 6. Ka- Dyit lend. Januarii magnum vite periculum adiret à Joanne Cattello perditiffimo adolefcente, & . dul ad infaniam ufque fcelerato , cultro vulnera- (l tus in facie , qui captus confeffus eft, fe id cri* i minis füfcepiffe , ut peccatorum füorum ve- Lt L niam confequeretur, fi Tyrannum & Rebel- lem ÉEcclefiz Principem fuftuliffet, Is, quo- um niam fuerat antea Jefüitarum Difcipulus,quan- pl quam alium poftea Magiftrum audii(fet , mi- feros Patres , qui jam tum fatis apud Hzreti- l a gt cos in bac rerum perturbatione valentes om- p nia, malo loco , & àt fpinain oculo amarulen- tni to animo abominabiles vifi erant , fao parrici- [l, 9;0?1'5 dioinvolvit. Eorumigiturfcripta ad apicem yit jta] excufía,, in quibus ciüm inventa effent aliquot j epigrammata adversüs Bencharnenfem ( fic " ! tumultüs tempore Henricus IV. dicebatur ) u ht in crinio Joannis GuignardiSacerdotis , patriá jl AO Carnetenfis , magnam eis perniciem creavé- rc; maturé ergo peracto, inretantimomene 1 wafm' ] [ 266 HJERESES | i ti, negotio , Caftellus forcipibus candentibus d coricerptus , manüique cum cultro, refinà ac fulphure plumbóque crematà, vivus ab equis | j E j uatuor laceratus eft, corpusincenfum , pro. jc&i cineres, Pater ejus exulare juffus ; Je- | gt m fuitz omnes Regno ejecti & Guignardus , cui tam immane crimen per vitam fuam in men- f w tem non venit, publicé füfpenfus, & Guere- tus ( que planéheretica furendilibido & (a. . Mn fifhj| crilega infania fuit ) propterea tantüm , quód parricidz aliquando confitenti aures prebuif- yi C fet, immaniter tortus eft, domus denique Caftelli diruta , ejüsque loco erecta pyramis , h uf quz fententiam in eum & inPatresSocietatis JEfülatam contineret, cum atrocibus multis fl verfibus , quos Hzretici & Academici Catho- T lici, fedimprobi & virulenti hoftes Societatis Ày Tu M fcripferunt , laxatis tunc füi furoris habenis; toti effu(i ad maledicendum. Eos abeuntes pl JJl Ua multi boni Viri cum lachrymis profecuti funt , [ & miferos innocentes fcelerati quondam Di- M I fcïpuli füi defperationcm & infaniam luere do- luerunt. f [ WAlexandri Farnefii fuc- uD In Belgio in locum ceffit Erneftus Archi Dux Auftriz, FraterIm- Tinum 0C peratoris, quifruftra Belgas cum Hifpanis re- J conciliare conatus eft, Mauritio Cróningam (l lst Urbem potentem ac firmam duorum menfium àrim| óbfidione expügnante, & in ea Dominationis Mntpg Hifpanic: , ac fimül Religionis Catholicé mo- "lisef nimenta dejiciente, Galliarum 1 Tlnfpm D Amo 15O0je. Ecnricus IV.Rex r " folen- SJECULI XVT. 26* L folenniter à Clemente VIIIL. Pontifice ab hz- jl refi abfolvitur , magno gaudio totius Urbis n Romz: cgregiam hocin negotio operamna- l[llm,g;, | vavit Gallis Francifcus Toletus , primus é So- fiy j J cietate JEfü Cardinalis , qui popularium fuo- ( rum conatus füo ingenio & eloquentià difcuf- m - fit, quarein eum deinceps optimé & inSocie- tG. tatem JEfu melius affici ceepit Henricus , & hii nunquam poítea immemor extitit beneficio- Facdtá aqi rum , quod Viri magnanimi folent. p abfolutione Pontificiá omnes feré contra eum Confocderati eidem fe fübmiferunt. deniy mrnt, Anno 1596. Albertus Cardinalis Aufltria- O cus Frater Rudolphi Imperatoris à Philippo II, ml Rege Hifpaniarum avunculo, ad Belgii Guber- nationem adhibetur. Q i Qs Anno 1597. Carolus Suecie Guberpator gho Lutheranus legitimum Regem ac heredemSi- jyanti gifmundum € Regno excludit, fibíque illud ol ufürpat. SícqueSuecia Catholicam fidem cum jin Rege Catholico ejuravit- Hoc anno Ferdinandus Te lus Pörtocar- d rerus Dulendii Prafectus , admonitus à Du- adil molino exule, interdiu fervari neligentiüsA m- t J bianum , id magná audaciá & pzné temeritate j occupavit. Ufüs eft carrís, quos pomis & nu- cibus oneravit , & hos fortiffimi milites auri- u garum loco deducebant , eorum unum füppo- mm«i nuntpenfili calthro , loris equorum refciffis al- j terius effundunt nuces & poma , qux dum col. liguntprzeidiarii , trucidati füntab aurigis pro« j thï ) b'ä—grmatiAs ; & portam patentem feq uentibus L copiis , 268 * FHLERESES qUdt copiisreliquerunt. - Sic capta eft ab Hifpanis l: ]2 Urbs nobilis , in cujus (aburbio Helvetii pluri- glsmu mi, & quz fupra 14.armatorum civium millia continebat , per tria equitumpeditümque mil- [: lia: vixoctuaginta civesrepugnantes cafi funt, i & fex tantüm Hifpani. Restantá inertià , tan- j H)] tóquemetu peracta eft, uc fidem fuperet. Per- * turbatus eft hocaufü Rex Henricus cum tota j Lutetia , que hoftem jam adeffe putabat ad u portas. Debuit poftmodüm Urbs hzc mag- [ nolaboreà Francis recuperari, & reddita eít, l! cum Hifpanica auxilia intromitti non poflent , onal aditu fzpiüs fruftra tentato ab Hieronymo Ca- nl raffa Marchione Montis nigri, qui Portocarre- u ro Przfectus equitum fuccefferat, & Hifpani D gloriosé iterum emiffi, qui anté fraudulenter citti intraverant , lirbíque prepofitus e(t Dominus f Vicus , arx :edificata , ut eá tuti effent cives , d,0 quifüa privilegia caufati, ab Helvetiis Regiis Ti defendi noluerant per füperbiam , & à fuis per ul ignaviam propugnari non potuiffent. findo Ànno 15 99. Albertus & I(abella Principes aof Belgii ex Hifpania veniunt in Belgium exeun- ['uTu te Auguíto, duéto etiam PhilippoNaffovio Au- l xantio Principe , cui bona paterna reftituta lr funt. p Carolus Sigismundi Patruus universá feré Atj Sueciam in poteftatem füam redigit, & habi- Mong tis Regni Comitiis procurat Sigismundo reg- PHCCF Í numabrogari, electo tamen fpvecie tenus La- um dislao ejüs filio adhuc puerulo, eà conditione, !lhnj anifmo in- ut mittereturin Sueciamin Luther j pti ftituen- r S/ECULI XVI. 269 N ftituendus. Et inde Carolus Finnonios à Si- M gismundo ftantes fübipit. U ! Romz hoc anno creatifunt r2. Cardina- Hq ! lés, inter quos numeratus eft Robertus Bel- tl r[iä,äx. 1 larminus é Societate Jefu, vir do&rinz incom- parabilis , à quo editum opus in Hzreticos à du W Qu viris fapientiffimis Ecclefi Armamentarium & Turris David appellatum , eó dignior facrá tht purpurà , quó majore curá & folicitudine eam UP j fübterfugit. ütt, Anno 1600. Celebratur hoc anno maximo m concuríu Jubileum Romz , ad quod 1300. o millia hominum fcribuntur confluxiffe , quà Vafft« occafione Clemens VIII. multa pietatis & libe- ij ralitatisexhibuit argumenta, peregrinos pecu- t ,: niis adjuvando , iisdem accumbentibus mini- r ftrando , pedes lavando , confeffiones audien- us do, omnes confolando, & ad eadem pietatis üwö | exercitia & opera charitatis Cardinales quo- li que &alios Prxlatos verbo & exemplo invi- tando : quibus vifis multi ex Hzreticis , qui cu- hp riofitatis causd advenerant, ejuratà hzrefi , fi- n dem Catholicam amplexi füpt. il j InGallia apud Fontenobleum habita elft ce- rcfh& il lebrisinter Jacobum Perronium , tunc Epifco- pum Ebroicenfem , & poftes Cardinalem .& h j Arcbi Epifcopum Sennonenfem & Philippum " Mornzum , Pleffium Matrlium Calviniítas , concertatio de fal(is affertionibus circa Eucha- gl J Kïjü' rifliam : cüm enim Perronius conqueftus effes fi A delibro à Mornzo adito, in quo plufquam foo. 4 I corrupta S. Scripturz loca vel SanCctorum Pa« j trum 270 HUERESES ff trum reperiffet , Pleffius provocavit ad publi- cum certamen coram Regeineundum: Affig- Bol g natifunt igiturà Rege tres Judices Catholici , & tres Calviniani , qui de calumnia vel veritate uml ftatuerent; dictà ergo die convenére actores coram Rege, Cancellario , atque judicibus, excufsísque locis novem fex horis continuis h pronunciatum eft omnium judicio , omnia cor- rupta & truncata effe , accertamen in diem fe- quentem reje&um eft, fed no&te illà egrota- vit Pleffius, & Pari(ios deferri permitlus , infa- ] i lutato RegeSalmurium profugit: unus ex tri- bus heterodoxis judicibus hzre(íim ejuravit , [ & Rexin fide confirmatus , ejus deinceps lau- hd dator ac Zelator fuit , Hs;retici autem hane U collationem magno emptam voluiffent. ).näurg jJacobum Regem Scotiz Comites Gauri- jl eníesinfidioséin arcem füam fpecie thefaurum 1 Duly indicandi deductum , & ad interiora conclavia !f folum.& inermem alle&um interficere moliun- : It tur, fed Rex haud tanto periculo defpondens [77 animum & voce X manu vim avertens , accur- iif rentibus ad tumultumé fuis aliquibus, à morte L liberatus eft ; & eadem prodicoribus inflictain | nj quorum cadavera ita fzevitum eít , ut deteftan- di parricidii gravitas omnibus innotefceret. .In Belgio dum pars militum Hifpanorum feceffionem ob non foluta ftipendia faciunt , : Mauritius nonnulla loca munita Archi - Duci Ant. eripit , & dum Neoportum in Flandria obfidet, 1 f " ?ïyn!icnü invafus ab Archi- Duce poft aliquam cladem aeceptam fuos recolligens Archi- Ducis exer- TUl citum SJECULI XVI.. 271 l dl j citum 5.Julii profligat cx(is multis millibus hoftium, fed iterum novis exurgentibus in eum copiis, füos in Hollandiam & Braban- eh'tïgg tiam reducit. Cadt il ; S/ECULUM XVII. OOO at Rami pullulantes ex erroribus Lutheri Vdemt. & Calvini. [2 Y Metaphorifle. — 4 nti - Puritani. P-/L"llf UCH do-Iremici , feu FAlff Pacificatores , aut PAci- rminimmni. ia ! fei. Worfliani. Sibandri- TTE pi. GommaAr ift&. '"Hadrianifle. | Corma- rifle. — Pfeudo- Michael Thuringus. | Bram- du r dcnöurgi::i "Articult. Bruni[fla et Brochtu- u . zifta. Betbleem Gabor. Pféudo . Symodue iumn Dordracenfts.. - HicmAanuus novus Origeni- n A. Deifls novi. Sabelliami stoUi. 97 « minati. Parlamentarii & Puritaui. QQua- :fpondtm ckari ffve Tremulantes. Fanatici in Anglin. j t Titus Oátes. Quietiffa. Pietifle. |Chi- Jinzifle movi. Renatz. Cot- , m Viftonifla. iiido: Lemplativi. Infhirati. Calumniantes. jl jett , Etapboriffa, Sic di&i, quia docue- W i runt , Filium Dei non effe proprié j M Verbum aut imaginem Patris , fed tantüm metaphoricé: Inter hos Metaphori- itas fuit precipuus unus Daniel Chamerius Monlienfis Minifter, qui non tantüm titulum güïdfm jut Verbi Divini JEfu Chrifto eripere , fed & affir- mare Qu r i Bt i 2172 HJERESES mare aufus fuit Chriftum in infantia füa cum h Matre fua ineptiviffe , (icut & alii ineptire fo- hii lent, adeó nimirum blafphemus ifte in ordi- du um nempurarum creaturarum redigit Filium Dei , utinter filioshominum ineptientes numeret: jOUTI (s TT fimiles ineptas metaphoras adhibent in expli- canda Euchariftia, apud quos famptio Eucha- Ü j riftiz non eft , nifi metaphorica tantüm come- g"!älm ftio. Fuit porro Cbamerius homo eloquio fimy facundus , nequeindoctus , fed ambiciofi(fimus hctur [eius &qué ac feditiofiffimus rabula, quinunquánon turbas concivit , ubi illum adeffe contigit , bel- nicnl .! vl lum contipuó ac czdes intonans , donec anno 162 1. in CivitateMontalbaná,dum furiis male- fin ts dicendi Regem Ludovicum , quitunc obfidio- nelrbem cinxerat, plané efferatus ad Urbis Ál muros deferretur , ut milites in rebellione ob- Gttgi firmaret, in ipfo muro fubitó ac fortuitó é jems Caítris emiffo tormenti eneiictu, fcediffimam ventut animam iras & flammas fpirantem , priüs e- pl vomuit, quàm i&tumin pinguiffimo abdomine ii fenfit. ylin Anti Puritazi. Sunt Angli quidamPro- quaty teflantes, qui cüm ad Luthero - Calvinifta- Qhnt ii rum claffem pertineant, Puritanos ne de no- mine quidem vel nóffe velaudire volunt, qui- pti nj bus tamen magna neceffitudo intercedit, cum Laicocephalis füperioris Szeculi in Anglia pro mj Pontifice Ecclefix univerfalis Capite rejecto, DNong Laico Regi aut Reginz tanquam Capiti in om- Jiemí nibus etiam ad Ecclefiam & Rcligioþnein fpe- t tonf &antibus fe fe fübjicientes. A C P[endo. SIECUEI- XVII. 27?. llitm Pfeudo- Bu Irenici , ea Fa/ff Pacificatores , aut PAcifici. Sic dicuntur omnes illi , qui pacis tl aliquod ftudium przfeferunt , & pri mo intui- lii tu propiüs ab Ecclefia Catholica abeffe viden- DI tur, & ad ejus gremium faciliüs , quàm czteri a. 1 errantes poffe reduci , qui non tam malitiá & i fudy. obfirmatione , quàm ignorantià & naturali Imare quádam animi fimplicitate ac facilitate fuam hn itam pacis fpeciem füffulciunt. Verüm in iif hoc tempore, fiignorantiz przponderet ma- hm lignitas , hicerror omnium feré errorum pere iptii niciojHïmus eft: tales enim cum immaculata DX 4 verz Ecclefix vefte putida Hareticorum pan- fomdt ticulamenta confuunt falfz pacis preetextu. od Sic docent aliqui Pfeudo - Irenici Calviniftz, j s Ecclefiam Calvinifticam non effe alienam à jntdde Catholica, fidei veritatem nullis dicunt effe ytoti permixtam erroribus, & ipfam Ecclefiam de sifinz veritatejudicare , interpretari, Scripturas ex- h p!iüs j plicarepoffeac debere. Fatentur etiam prz- ter Scripturam admittendas effe Traditiones )ahdomiu'* & plura fimilia cum Catholicis communia lo- J ml lh quuntur , fed non cum animo Catholico , fu- (l il l !] catam tantüm pacem fabricantes in incude fi- LT T mulationis & mendacii & fraudis, ad quos J n l) pertinet illa Dei O. M. apud Jeremiam queri- ICC J monia. Etcurabantcontritionem Filii popu- p li mei cum ignominia dicentes: Pax, Pax! l[c d 0, p & non erat Pax , confufi funt, quia abomina- tionem fecerunt , quin potiüs confufione non j [; füntconfu(i, & erubefcere nefciéruut, quam ob. rem cadent inte r ruentes, in tempore ,(W. S vifi- 274. . EIERESES vifitationis corruent. Dicit Dominus. er. n 6. C. U. 14 gX Arwminiani. Nomen obtinuerunt ab Ar- dl minio Calviniano , Theologiz in Academia n Leidenfi Profeffore , qui in multis à Calviniftis lm difcrepavit, in eo tamen concors fuit, quód ts eflet Pontificie Sedis Hoftis infen(iffimus. ij Wor[liaui à W^r[lio , Steinfurdenfis Ec- hii clefiz: Calvinianze Miniftro primario , & poftea gilt Til in Leiden(i Univerfitate primario Profeffore, 1 . Blafpfhemat W orftius contra (implicitatem [ Dei, in eóque admittit principium aliquod Tonin. mutabilitatis , quod ait cífe voluntatem'Dei , j cujus refpe&u modó hxc , modó illa facere dj PO poffit. 2. Blafphemat individuam Dei magni- tudinem , & reprehendens S. Auguftinum, du quód Deum dicat magnum fine quantitate , E Mirum videtur effe parado- mtendi hzc adjungit. xon , Deum fic omnis quantitatis expertem t hn effe , uttotus fit (übftantialiter in re qualibet , f etiam minimà , itáque etiam in antro Ícarabai, hia autinapiceunius pili; hocenim effetmagnam guna & ampliffimam Dei effentiam in anguftum co. sf gere, five ex maximo & immenfío Deo mini- hf imum facere. 3. Blafphematinfinitatem Dei , immenfitatem & immutabilitatem , de quibus tin, omnibus valde blafphemas propofitiones edi- o tas à W'orílio oftendit Gualterius in Colla- "enen 7) tione veterum errorum cuin novis Calvi- Atation nianis. Amp Et mira res, & magis ridieula concordia Dor OnlaCaz *Xaum j C:alv.inifï;arum , quàm concors Sampf rum S/ECULI XVI. li 4 276 i rum vulpium colligatarum unio , reperitimul-: Itd tos inter Calviniftas , quales erant Steinfur- Acioy denfes Comites , & Ordines Belgii Confocde-- raü , qui W/orftium tanquam incomparabi- : Gant lem Calviniftice pretentz Religionis Atlan- il qi tem in coclum efferunt , & effe econtra (, qua- I(DUS, jnls les Angli füerunt ) à quibus W'orftius expul-. fas eft, qui linguá & calamo eum dilacerant, : dl monftrum horribile, peftem crudeliffimam, Vif Blafphematorem ,Schifmaticum , Hzreticum, ln Judeum , Turcam, Ethnicum , Atheum cog- d nominantes. timld Sic nimirum fpiritus mendacii loquitur in at ore Prophetarum füorum , fic fibimet confo- Dupe nat in turbis füis, lum Sibandrini. Di&ti hSibandro Lubberto, : TV uno ex rigidioribus CalviniSectatoribus , qui : | gmdc- inter alia blafphema infüper afferere aufüus eft : : at 1. Chriftum non inceffifle eádem virtutis ac - ul fandtitatis vià, quam nobis monftravit. 5.: olardà | Chriftum non effeadeptum eam £elicitatem, a quam aliis promi(it. 5. Chriftum velle, ut guüumtq omnes firmiter credant fe ele&os effe; licét: n hoc falfam fit. 4. Fidem unam , quatenus ; mll una eft , nullo modo nobis imputari ad jufti- j dequïbe tiam. $. Eandem fidem non effe , (altem jux- : us ta Pontificios juftitiam nobis inhzrentem. 6. - 4 Poenitentiam effe fimpliciter pofteriorem ju- u ftificatione. Ànno 1605. Elifabetha Angliz Regina , fi- ; cut vixerat, ita & moritur diver(iffimarum i i-a ! Se&tarum Mater , & nutrix ; die 4. Aprilis, : j - 2 anno 276 HJERESES ff anno ztatis feptuagefimo , faemina égtegiis à natura dotibus ornata , nifieas aítutia , & hg- qu'am U re(is , & atrox odium ac crudelis infe&tatio Ca- tholicorum foedá(let. Succeffit ei tam jure dul ] fanguinis € quippe Margarithe Pronepos, qua | n Henrici VIII. Regis foror major fuit ) quàm Ij ex teftamento Elifabethe Jacobus ejus nomi- D] nis Scotiz VI. & Angliz I. Rex , qui fe Regem majoris Britannize nominavit , eoquód totam qpi Jini Infülam ditione comple&teretur, quz vix un- Ondtt quam haétenus unicum Dominum pafía erat, mproci Parentes Jacobus habuit Catholicos, & Ma- trem propé Martyrem , ut plané mirum vide- f iij xi poffit, voluiffe illum & hzrefin fe&tari, & At Catholicos infec&tari. Conteftim veró , üt ex qndum Scotia in Angliam venit , peftis fieviffima to- tam Angliam pervafit , magnà hominum mor- firtm fünct talitate , & in eum ac ejus progeniem detecta eft conjuratie , eujus Au&tores Viri illuftres |etm d puum. partim füpplicio affe&ti , partim perpetuis car- ceribus damnati fuére. lum, f Poft adventum porro hujus Regis cele- bratum eftin Anglia eodem adhuc anno Lon- Wib dini Conciliabulum à Miniftris Anglicanis , in p quo editi fünt r41. Canones, quorum omni- p d um primó confirmatus eft Primatus Regis eti- ! am in rebus Ecclefiafticis & auctorítas fupremi 0C n teff Capitis Eccleíie : caterorum autem cano- num tam exiguus eft.valor apud Calviniftas RI ( pro libitu fuo aliis tenaciter iis adhzrenti- ilte bus, aliis prorfus adverfantibus ) utverifimi- "tém ructores lius fit dicere, Babylonice turris ft t td fnifle SJECULI XVII. 277 fuiffe in confufione linguarum fata unanimes, ib quàm Calviniftas inhoc Conciliabulo in fidei; dj & Conteflionis füz Calvinianz unionem co- ts aluiffe. o 1 In Gallia quoque Vapinci in Delphinatu )q i in menfe O&obri celebratum eft Conventicu- Ibnon: lum Calvinianorum , Prefide Daniele Cha- d merio Miniftro Montilienfi, in quo inter alia t egregii illi Theologi ftatuerunt, Baptifmum t YUs infantium à Proponentibus collatum (. Pro- xf onentes vocant minifterii candidatos, qui T1 1n procin&u funt, adipifcendzemanuum impo- m fitionis ) nullius effe valoris , ac proinde à Mi- hn t niftris ipfisreiterandum. | Inferuerunt in eo- ^ , itdt dem conciliabulo congregati illi Patres ( fe- jmu- cundüm carnem fcilicet , nonautem fecundüm m« fpiritum Patres appellandi ) confeffioni fux vt hunc.novum articulum: Romanum Pontifi- UO cem effe ipfiffimum Anti - Chriftum : 'Tam :Petuiscul parum fcientes Chriftum , quàm Anti - Chri- ftum. Irritatusillorum effronti impudentiá Henricus Rex Chriftianiffimus , feveriffimé ho at prohibuit , ne quid ejusmodi fuis fcriptis im- lican'lhiF pudentiffimi homines divulgare aut garrire przfümerent. m P Anno 1604. Henricus IV. Rex Galliarum yg? hoc anno Petrum Contonum Jefüitam fibi à p confeffionibus & concionibus accivit, quem a filii üi inftar dilexit, & üt patrem coluit, mul. tis licét contranitentibus, nec multó póftSo- f cietatem JEfu , quam ( uti fepe profeffus eft QTCS coram teftibus omni exceptione majoribus ) jl $ 5 Ame 278 HUERESES ámpulfus calumniis Hzreticorum & malevolo- ipnn quzgïf xum Catholicorum ex Franciaejecerat, poít- liminió recepit in Regno & pectore, eámque me N fic deinceps amavit , & tantis cumulavit bene- ficiis , uttam inexpectatam tanti Principis be- t H D ] nevolentiam & gratiam nori uno tantüm exi- lio redimendam judicarent. Hanc autem [ hocanno non tantüm in quatuordecim lrbi- ftimti bus Franciz reftituit, fed & in palatio fuo , & qum in incunabulis fuis Flexie collocavit, ubi Col- sire al legium fic ditavit, & rebus omnibus inftituit , t nullum ftatutum fit in hocRegno magnifi- i Atj centius , & quod conditoris fui pietatem cum munificentia conjunctam nobiliüs eloquatur. m ATRU juffit infuper anno fequentiinfamem illam py- xamidem excitatam in area domüs Petri Ca- JMNms ftelli perduellis non tam ad percufforis , quàm As i n . Jefüitarum innocentium ignominiam , disjici, ut fic publicum exhiberet innocentiz eorum Tteonn teftimonium. Quod Regis equiffimi judici- t um omnibus Senatüs - Confültis prevaluit. ltreo -Voluítque Rex ita confringi infamem pyrami- Ánterin dem, ut nec literalegiultra poffet. Á Mauritius in Delgio dum fingit ferre fuppe- tna tias Oftendz , quam premebat graviter Am- tf bro(ius Spinola Genuenfis, Dux füi temporis aQ nisafi belli peritiffimus , Slufas vicinum Oppidum ca- pit, ut jacturam Oftendz refarciret. Dedita fterr €ft ergo Oftenda, XI. Kalend. Octobris, cüm "ufdt totos 39. menfes tenuiflet obfidio , nequejam smodj VUrbs videretur, fed Urbis cadaver fine domi- 'tur Inea obf(idione.150. &blï.s , acpropeé Gncxfolon. homi- l &e LT Á S/ECULI XVII. 279 ii hominum millia perüffe, uno menfe quin- Af quaginta millia globorum ex majoribus tor- I mentis explofa effe perhibentur. 'anta fuit lr Belgarum 1n unius Oppidi propugnatione per- Tij 1 tipacia. tntomn Pax inter Anglos & Hifpanos coalefcit , A u neque tamen aliter Catholici beneficio pacis vll fruuntur in Anglia, quàm quód carceribus tfo, quidem dimiffi fuerint Sacerdotes , fi tamen A vel redirent , vel auderent denuo Sacramenta il admini(trare, & Mi ffam facere , multó gravi- um us ple&erentur. AA CU Anno 1605. In Anglia Londini detegitur !,oquarur.l confpiratio pulveraria contra Regem & Parla- impy mentum initas quà Robertus Catesbius & lu Thomas Percius Angli nobiles cum pluribus n aliis , ifsque ferme omnibus Catholicis conju- m d ràrunt Regem Jacobum & plerosque Angliz i ett Proceres tormentario pulvere efferre & ex- j cutere 5 & exculiffent, nifi, patefactis mirabi- Ti liter eorum confiliis , Deus oftendiffet , veram mïnp)ïï' fincerámque fidem non augeri Hzreticorum h fanguine , fed Catholicorum. Inter czeteros$ d etiam captus eft Henricus Garnetus € Societa- ä[aïkcräj te JefüSacerdos Septuagenarius , & fuffocatus j atque diffe&tus, quód ( àt ipfi rei conjuratio- ] u p nis faffi (ünt ) hujus conjurationis notitiam ac* [ ceperit in poenitentie Sacramento ; & non n J j manifeftaverit, quamvisid auCtoribus omni- bus modisdiffüaferit. Ejusexdeffecto corpo- mm re fanguinis gutta in fpicam tritici decidens e- g jusdem veram effigiem cum corona & cruce jl j 34 ad 280 HJERESES : ad vivurn miraculosé depinxit , quare à pleris- P dl jlfhy que pro Martyrecultus eft, utpote quem De- us ipíe tanto miraculo depinxiffet. o LO Anno 1607. InBelgiojacta (unt fundamen- | tapacis inter Albertum & Belgicos Ordines, s [ i ! quando illejuffus eft, ut cum his tanquam cum libera republica ageretur factisinduciis per o- u &to menfes , quibus mirum eft, quàm oble&tati uj H fint heterodoxi. [j D Anno 1609.In GermaniaProteítantesbel- pompia lumcontra Czfarem & Catholicos movent, pCï vult féque Correfpondentes dicunt ; Catholici vi- Qnibis, ciffim foedus inter fe ineunt , quod Ligam Cg- minis 1 tholicam vocant. d Anno. 1616. Henricus Fraacie & Navar- hum rxRex Chriftianiffimus dum jam à multis an- Tb ais nis altam prudentiá fuàac vigilantià toto reg- no pacem conferváffet , & pauló anté motus LOT quibusdam fecretis rationibus , florentiffi- jd mum & omnibus rebus ad magnam expeditio- tamanl fit:p nem inftructiffimum exercitum comparáffet, quo metum cun&tis Principibus injecit, igna- &t zis, quó tandem tanti apparatüs moles fe ver- ont pE teret , in ipfo feré procin&tu , poftquam die il 15. Maii Mariam Conjugem folennibus inau- d gurationis ritibus ingenti pompà apud Santdy- quid onifium coroná Regià infigniviffet , dum poft- Htf ridie per Urbem Lutetiam contemplaturus tuoqu magnificentiffimum apparatum , quo Regi- attCum nam de more regiam Urbem ingredientem ex- ij lr cepturus effet , Rhedà ve&us obambularet , à Lïra) D Sicario perditiffimo , vili Ludimagiftro Franz cifco SJECULI XVII. 281 n | €ifco Ravalfiaco Inculifmen(i intrà ipfam rhe- qUïng- dam , ictu cultri gemino, finiftro laterí ad re- gionem cordis illato, perimitur r4. Maii, an- Ui ä R notatis j7. regni 21. nondum abfoluto. Sic j periit Henricus IV. veré Magnus totius Orbis Xnt confenfü cognominatus. Cor Regis ex ipfius gt olim decreto con(ignatum eft Patribus Socie- vt tatis Jefü deferendum ad Collegium Flexia- num ab eo Regié fundatum, & corpus folenni hn pompá ad Maufoleum Santdyonifianum. . Ex Jl percuflore nihil excortum acerbilTimis quafti- iholo onibus, nifi, illum infaniíffe ; in eum nihilo- j mipnus refinà, plumpo , fülphure , forcipibus candentibus , equísque decuffatis fzevitum eft. La Obtulerunt etiam fe laniones Parifienfes ad e- tsare um vivum excoriandum, ficut ei vitaad füb- tint eunda reliqua tormenta füpereffet : fed lauda- o to eoramin Principem fuum amore, pcenare- fprei jecta eft, quz Barbaros faperet : füpplicium yoyio tamen hujus inftrumenti Sathanz atrox & tale w fuit : Primóforcipibus candentibusinuftz fünt gl eimammz, brachia, femora ac fürx ; manus sb dextera cultrum tenens paricidii abominabile j inftrumentum , igne fulphureo concremata b j j y t eft : inpartes forcipibus inuftas , plumbum li. g l quefactum, oleum fervens, ac refina accen(à a,dum j infufa eft , quibus pera&tis corpus ejus à qua- ij , 7] tuor equis diftra&tum , membra igne confuüm- i , u pta cum corpore , &cineres in ventum difper- fi ; bona fifco adjudicata, domus funditus e- ! u vería , parentes in exilium amandati , & no« j E men W du 282 HJERESES J « men mutarejuffi , ad perpetuam tanti facinoris qi memoriam fepeliendam. GommartfLe à Gommaro di&i , qui in Con- quam ciliabulo Hollandico inter alios miniftros con- m vocatos anno 1608.Íuos quoque errorespro- du palavit: Primusfuit , poffe hominem perire Pmrfc defectumifericordiz divinz. 2.Deum folà fuá n voluntate , hoc eft , nullà habitá peccatiratio- ' pmicul ne , quorundam reprobationem abíoluté de- j crevifle. ;. Jefum Chriftum non pro omnibus fl Jeal effemortuum. 4. Hominemnon poffe divinz gratierefiftere. $. Eos quifemel crediderunt, [ s non pofle fuà culpà, & ingentibus peccatis Dei * gratià excidere. (it0ns Hosarticulos Gommarus poftmodüm au- D daciüs propofuit in nationali Synodo Dordra- (WG cena, in quà Gommariíte fortiores omnes Ar. n J minianos, Arminiaffeclas , & cujus in Lugdu- nenfi cathedra Gommarus anteceffor erat , epti Fuerunt fund excommunicárunt & depofüerunt. fibiporró Arminiani & Gommariftz infenfiffi- findo desl mz duz Sectz , libellis huc illácque difcurren- tibus & militibus armis , calamisfcilicet & en- ht fibus confertis , captis utrimque Urbibus, tu- 4 d multibus ma [2 gnis , przliis & internecionibus ! infames & deteftabiles. Ril Hadriamifie. Di&iabHadriano Bungen- lag fi, qui fub idem tempus aliam incedens viam dentp C quanquam etiam dolofi Ceraftis adinftar ) ! N j ad Arminianos propiüs, quàm Gommariftas EU acceffit, & fequentes errores fparfit. 1. Pec- 11 catum originis non effe peccatum, fed tantüm | mduoï occa- S/ECULT XVII. 283 tifl*;mf; occafíonem peccati. ». Magnam Deimiferi- cordiam nihil effe , nifi folam boni occafionem, li uam homines admittere poffunt, autrejice- R re. 3. Fidem per mifericordie virtutem Wt effe proprium homipis opus. 4. Deiquidem frnd provifionem effe, Deum omnia pravidere, QUH non operaritamen in hominibus aut perfonis Atf particularibus , quas inconfilio feu libero ar- TU | bitriofuo reliquit. $. Fideles aut credentes QT filios Dei pofle in hac vita perfecté mandata b d | Deiadimplere, licétid nonpraítent. 6. Pot- du fe ilios Deicadere, & grati& ac falutari mife- vt5 ricordiá excidere, &fíicdamnari. 7. Juftifi- cationis apud Deum caufam originalem effe J at | J&fu Chrifti paffionem , obedientiz tamen o- jdr pera efle primam hujus Juftificationis ori- st ginenr. Nomenclaturam füam ac- um J €ornarifL«. D r ceperunt à Theodoro Cornartio , Comitio- d rum Hollandicorum Secretario , quo licét vità j al [ fun&o anno 1595. ejus tamen hzrefis fuper- um ftes laté per Hollandiam graffari coepit circa jj hzctempora. Precipuus ejus error erat in abnegando peccato originali. ïblbus: li m Pfeudo Michael Thuringius,in Urbe Lan- genfalz Provincie 'Thuringie Ludire&oris Jl d Langenfalzenfis filius fuit, & Ezechielis Me- ij d ia deneníis nomen fibi affumens , matrem infa- per, quz Darbara dicebatur, mutato nomi- g ih ne, appellans Mariam de Meden, coníociatis a [iv[fcc fibi Ifaia Chrifti, & Nicolao Grosgolt , Uni, i j amenta pra- 'cuhm' Elgotïus pueris inufitata delir. * m mulgavit | 284 HJERESES | s mulgavit, & propugnavit, r. Se effe mag- num illum Principem Michaélem, aliàs Ver- g, bum Dei nuncupatum. 2. Non unum dun- | | f taxat effe Verbum Dei, fcilicet effentiale ze- ; QU ( E ternum & vivum , quod eft Chriítus JEfus, fed & alterum preterea Verbum locale , fcri- | d ptum , & predicatum, ídque nullius effe mo- ; f menti, 3. Suam, fociorümque doctrinam fitéi (ltren fibiin fomno tradi , occultá revelationeSpiri- tüsSandi. 4. Seipfos legem Dei perfetté ad- iibiquid» fmd t implere, eíque in omnibus fatisfacere. f. Mi- nifterii Verbi officium non effe àDeo , quan- yilit do per homines peccatores exercetur. 6. us Baptifmum àLutheranis adminiftrari folitum tD e(fe veneficium , cüm verus Baptifnus per (l Spiritum Dei perfici debeat, 7. Filios fuos ia n naturá fanctos effe, & ideo non egere Baptif- ] hn ; mo , quód abipfis , qui peccati omnis exper- - Inttmm tes effent, progenitifint, $. Coenam inLu- 'fit theranis Ecclefiis fieri folitam non efle veram nl coenam , fed veneficium , veram autem effe &hret eam, dequain Apocalypfi. Ecce fto ad ofti- tl um , & pulfo, (i quis audferit vocem meam , : ARA & aperuerit mihi januam , intrabo ad illum , & 1! Tl coenabo cumillo. 9. Ecclefiam Chriftianam ii) i d debere in terris effe fanctam, & maculz ex- Jl pertem , & quod ftultiffimum fuit , afferebat menfe fomniatorlIfaiam Chrifti , aliàs cognominatum im]y Stiffel, effe veram Ecclefiam , illum quippe li o efTe unicam fponfz Chriíti veram effigiem. 10. femml Chriftum in fe perfonaliter atque effentialiter |'msm €xiftere , séque quód effet Magnus Princeps "«ffo Michael ER TPEVT S/ECULI XVII. 28j 3(&?:,. Michael , füo in corpore eandem carnem ge- ïhf;: rere , quam Chriftus in Virginis Mariz utero Is fumpferat , & in quapaffus fit, eáque ratione, hn quezcunque ipfe faceret , Chriftum unà cum i5f | ipfo facere, ac f& propterea abíque peccato lfa. effe, 11. Secum fociis fnis Pfeudo - Michaeli- d. ftis propter perfonalem cohabitationem Chri- b fti effeimmortales. 121 Nullam efle refürre- tj étionem mortuorum , nullam vitam eternam; du | fibi quidem & affeclis fuis Pfeudo - Michaéliftis 111 femel moriendum effe, Chriftum veró ipfis 1,quh | pollicitum effe, fore ut in füis veris corpori- ttüt d ! bus vitz stern& gaudio perfecdté fruantur. ol Sic Píeudo-Michaélille Langfalzheimenfis Lu- Tj di-Magiftri filius delirabat. Quod ubi Dret- « denfe Confiftorium cognovit , comprehendi dul hominem , adducíque juffit unà cum fociis. ha Interrogatus autem à Confiftorio , Scripturz mili facrz teftimonio fefetuituseft, Demum ju- J | benti Prefidi Confiftorii , ut aliqua miracula al ederet , ad conciliandam fuis dictis idem , fü- hdu | perciliosé refpondit: Gezerate zequam frz- a nuum querit , mon dabiturei. Quiddehoc ad iuum;ï Phantaftico Michaéle tandem ftatutum fit, aut jrlint quo devenerit , non reperitur, ml "Ayticuli Brandemburgici. Anno I614. il e.l,l i menfe Februario Elector Brandenburgenfis , Qu cüm Lutheranos & Calviniftas fuze ditionis at Iumv 'v fiduis contentionibus tam ultra, quàm citra I;Er, h Oderam digladiaricerneret , juffit cunctos füce j ditionis miniftros Evangelium , deincepsjuxta EPS Confeffionis Auguftanz , ejüsque apologiz Wl l COILC- 286 HJERESES : I corredionem predicare , conftitutis fequenti- busarticulis. : undum Primus e(t, imagines éfüis tem. plis excerminandas. 2. Altaria demolienda, : AMfor ! u & in eorum locum die coenz menías ligneas | i fabftiruendas , eas quidempanno nigro , albá- Mi Jl que mappà coopertas. 3. Statuas & cruces | o rejiciendas. 4. Inlocumhoftiarum die coenze toflis panis fruftulis utenduminlongiora fru(ta : fl diliectis, quz in pelvi, difcóve majori coenam | gt * *, v luícepturis offerantur hi veró panem fuis manibus famant, frangant , & comedant. . ündi ER Inccena calicibus utendumnon efle , fed pate- ris & (cyphis. 6. Nullas preces ante colle- Qul Mb G&am fundendas effe,. 7. Superpeliceis uten- dummnon effe. 8. Nequecandelis. 9. Nul- WIUC iumlinteum autumbellam iis , qui feadfümen- F dam ccenam offerrent, fuperponendam. IO. | BLURY d Caenam fumentibus neqnaquam fleCtenda effe genua , tarfiet(i in eà Chriftus exifteret. XIe lul Tanong Nullumcrucis fignum poft benedictionem fa- ciendum. 12. Terga miniftris minime ver- t tenda, 15. Necpreces nec Epiftolas debere G al cani, fedlegi. I4. Abjiciendam effe confeffi- onem auricularem. 1$. Dum pomen Jefü " .'arced i l l profertur , nec genu fle&endum, nec caput li, aperiendum effe. 16. Preces altà voce, & (itsye non fübmiflà fundendas effe. 17. Coenam ft6 L «grotis minimé tribuendam effe, preefertim Theo/og tempore pefítis , ob perieulum, quod deferen- MEUM ti imminere poteft. I8. Amovendos é tem- "tfn plis fontes baptifimales , & in eorum locum ino(, fubroganda effe vafa maaibus abluendis appo- - fita. ng — SJECULI XVII. 287 l'kf,mj- fita. t9. Nullum in templis epitaphium tole- randum , & nullam Cracifixi imaginem. 20. Reformandum effe Decalogum ac Catechif- Mi sls mum. 2I. SanGiffimam Trinitatem nec fcul- 1l pturá, nec pi&urá planá reprefentandam effe, lo 22. Verba coenz recté exponi , intelligique lm debere. 23. Solitam diebus Dominicis Epi- yuftl ftolarum & Evapngeliorumlectionem & expli. Iu cationem abrogandam , legendum veroó ali- v quem Bibliorum textum , & de eo pradican- dut, dum efle. p 4 Voluit quidem Brandenburgicus his arti- tecole culis veluti nodo Gordio unionis Lutheranos TTTE & Calvinianos füz ditionis conjungere perpe- , Nl tuonexu concordiz , fed quo eventu id fece- m ) rit, docuit tumultus ille, qui Dominicá Ra- D Q m | morum anni fequentis in Berlinenfi Irbe Brar- a denburgici Electoratás Principe contigit, ubi V Lutherani ad lapides concurrerunt , & Calvi- atl nianorum 'Theologorum tum vitreas tum ligaeas fene(tras tanto furore coufregerunt, n v j ut Gregorius Marchio Brandenburgenfis , ab- [ yd Íente Electore, cüm ad pacandam (editionem " ex arce deícendiffet, non modó operam per- mmn] ] W au diderit , íed etiam reli&is decem ex füis truci- datis retrogredi compulfus fuerit. . Plebs ve- ( m « Gt! ró Lutherana in eorundem Calvinianorum i u Theologorum domos irrumpens libros dila- ceravit, & fupelle&tilem expilavit. Nimirum H hi funt fructus unionis quzfitz extraEcclefiam fub uno Capite, Bruzifle c Brocbtunifie. Nigebat cir- u ca i 288 HJERESES ca hecteirporain Hollandia hec Secta à Bru- | l ead dt no Calviniíta ortum & nomen fortita. Broch- j "p tuniftarum autem Secta fuit una ex precipuis iM J Se&is, in quas Calvinifinus in Hollandia fe- €tuseft:: nimirum Calvino - Papiftarum , Pu- W n ritanorum, Bruniftarum, Brochtuniftarum, Eu Gommariftarum & Arminianorum, qua om- 1 AA J nes ex diverfis hzrefibus confarcinatam Con- tl feffionem preferebant , & hoc folo concorz d des , quód veram Ecclefiam Catholicam op* a fücv pugnarent , fagittis parvulorum ferientes & arietantes , cetera fibi invicem inimicif- Duela fimg. Cl AÀnno 1614.Die 25. Maii Auguftiffimz Tri« 10, Q ) nitati facroSereniffimus Princeps W'olffzan- Afl gus W ilhelmus Comes Palatinus Rheni, Dux | hi Bavariz, Julie, Clivie, Montium, &c. Duf- st Abl feldorpii füperatis propé innumeris atquegra- vitfimis obftaculis Lutheranam hzre(in abju- ul ravit, fidémque Catholicam maximá folenni- A tate profeffus eft, in manibus Reverendiffimi vttu(] Colonienfis Suffraganei , in Templo Parochia* Wa li, in quo Decanus Dufleldorpienfis & concio- Tif ne expofüit motiva feu fundamenta conver- [ fionis fui Principis ab ipfo Principe fibi tradita: l qui deinde unà cum fereniffima Conjuggs ante [ Reïigi- fummum Altare pié valde ac religiosé com- *?urianos muünicavit. 'Ium ante menfíam convocatis TUf omnibus fuz Aule Hxereticis altà conftantíque fTR voce adhortationem habuit, quà illos ad fui Pulyy imitationem invitavit , factá fingulis potefta- 'Hulga[; xealteri, fimallent, deinceps ferviendi , dató- ] D DI que S/ECULI XVII. 285 j que ad deliberandum octiduo. Horá veró bb | tertià pomeridianá, vefpertinis precibus am- m lii bo interfuerunt , eísque abfolutis , ante füm- mum Altare facrofanéctum Confirmationis Sa- tim, cramentum Dux aReverendiffimoSuffraganeo Vr accepit , audivitque Concionem, quam R. P; ( Jacobus Reichling Societatis JEfu de verz Ec- tn(on clefix fignis habuit. Mox tamen inter Bran- J CQNRR denburgicum & Neoburgicum ratione Duca- m feitis tüs Cliviz & Montium augentur diffenfiones , huic favente , eüimque armis juvante Archi- m Duce Leopoldo , Duce Spinolà : illi autem Confcederatis Belgiiopitulantibus Duce Mau- nT ritio , magnis utrim que copiis inftru&is Fauf ifpn- toribus, Y Dut Aquisgranum ob tumultus excitatos ab « od Hzreticis contra Catholicos à Caefare pro(cti- u bitur, & à Spinola occupatur, mulé&átis tu: n imultuum Auéctoribus. mf Anno r6t5. menfe Julio in Generali Con- us ventu Cleri Gallicani Parifiishabito , omnium od unanimi confenfu Concilium Oecumenicum j t Tridentinum recipitur , & omnes fe illud ob- gt m fervaturos promittunt, & jurant. d Anno 1617. in Hollandia graves ex more de Religione motus concitantur inter Gom- o lw m marianos & Arminianos , quorum illi Demon- ftrantes, & hi contra Remonftra wnmä ntes nuüncue n 1 pati funt. M Paulus Pontifex Jubileum hoc anno pià i promulgat , ad Deiiram placandam &grazig:s j ïüada&ö. ejus þobtincndas. T Econ- w HJERESES 290 Econtra Joannes Georgius Saxo Elector m fi Lutheranus ipfe quoque Jubileum velut Àn- ao [j ti -Papa indicit , quia tum annus centeíimus à Lutheri apoftafia defluxerat , curavitque qcot n cudendam monetam auream , & argenteam tl cum hac epigraphe : Seculum Lutheranum tund 1617. quod compotationibus & commefla- j tionibus potiffimàm , & non bonis operibus lii Pt celebratum eft: Neque puduit Lutheranos al hoc Jubileum $ecte fuz novitatem profiteri Atl tidentibus Catholicis. hr Anno 1618. Pragzin Bohemia meníe Ma- fj jo €omitiis habitisà Statibus Hzreticis , prz- UOR textu confervand fuz Religionis, armis in- rl vaíi Confiliarii & Magi(tratus Imperatoris per lusl feneftras arcis 40. cubitis altas przcipites dan- (A | f Mu tur ( qui tamen magno miraculo incolumes NT omnes evaferunt ) hec maximeé operante OR Comite Turienfi, qui Cives Pragen(íes Dire- &l &oribus Regni mox inftitutis juramento ob- Auunti ftrinxit, Patres Societaris JE(ü Urbe ejecit, ttniya vicinas Provincias Moraviz , Silefiz , Lufatiz Tas t ad eandem defectionem follicitavit, & exer- (aly citum colligere coepit. Quibus auditis Impe- Hungar rator poftquam litteris ac monitionibus nihil n apud Rebelles effecit, exercitum in Bohemiam JHüg immifit. Varia pofthzec inita fünt praelia ,. ca- AOf pta utrimque Oppida, przd actz , Comiti- Aüiong bus Bucquojo & Dampieno impigre agenti- "f bus rem pro Imperatore, Mansfeldio notho "ey ! & Turien(i pro Statibus , longé quidem nu- l :-i &H mero Militum undique ad Rebelles confluen. tium l"; l SJECULI XVII. Á r 291 m;ï : tium füperioribus , plerumque 'tamen pugná inferioribus, As In Hollandia inter Calvinianos graviffimse difcordiz de Religione feviunt , que etiam ts lia intunctiones politicas & divifiones , & in Mili- tum dele&us ac hoftiles oppugnationes eru- omyd perunt , quibus compefcendis omnes vires i Mauritio impendendz erant, hinc Arminia- W nis, inde Gommarianis hzrefin fuam ferociter r Zelantibus. Parifiis Ludovicus XIII. Patres Societatis jl JEtu, pofthabitis omnibus quibuscunque , & ( quorumcunque contradiCtionibus , pleniffimé I reftituit , & (ancit , ut publieas impofterum p Parifiis le&iones habere poffint, quod ha&te- n nus Sarbonici przcipué impediebant. IN Anno 1619. in Bohemia rebelles Hzretici QWZE'.E omnia czdibus, rapinis , & incendiis mifcent , U & vaftant, ac Catholicos füper modum perfe- p c quuntur , quos proinde Imperator Matthias d armis appetit, fed morte przoccupatur inter ; lt has turbas, 135. Kalend. Aprilis, anno ztatis j t 62. Imperii fexto, & men(ibus novem : Reegni j Hungariz r2. & Bohemiz 9. & eodem adhuc yiuid anno Ferdinandus II. Archi-Dux Auftriz ,Rex 1Bohïïu Hungariz & Bohemi:x Francofurti eligitur , ac [P[-!Eix:" coronatur, quantumcunque Bohemi hanc e. ) ;.:?. éctionem impedire conati fint proteftationi- bus fuis & querelis in Comitiis Imperialibus Ü d n frutraexpofitis. — Hi veró, crefcentejamau- dacià & Hzreticorum promiffis corroboratt J in Regem fibi eligunt Fridericum Palatinum qu T 2 Rheni 2922 HJERESES Rheni Ele&orem , Regis Angliz generut, qui ]idigïoï ftimulante Elifabethà conjuge ( üt quz filia Mgïo 1 Regis erat, Rege quoque imarito gauderet ) fs Regnum acceptavit, & mox 14, Novembris Wats Prags coronatus eft in tumulcuario confeflu, ( Pith regiámque Coronam Uxori füz Elifabethe li J imponendam curavit , alteram mox Coronam Hungarie Bohemice additurus. Sed com. l k | f pulfus eft brevi, quz fpe nimis preproperé devoraverat, duo Regna revomere ; infe- n lix Elifabetha nec Regina fuit, nec Palatina nl pcrman[ït. Tirtet Interea Gabriel Bethleemus Tranf; ylvariïæ pm Princeps cum rebellibus Bohemis confoedera- | tB ] tus , in Ferdinandum infuürgens ,in Hungariam ! l l » 2 N n Gd irrupit, ac crudeliffime in Catholicos fieviit, diadema etiam , quod Poflonii ( five Presbur- Wi gi ) reperit, fibi impofuit. tit, af Habentur Conventus Principum Prote- pl ftantium . Norimbergx , & Catholicorum TUE) W/ürtzburgi, & utrobique agitur de modis iathol res fuas provehendi , & quam quifque pro- DIf fitetur , Religionem confervandi ac propa- | ] andi. inei, j Habita eft hoc anno in Belgio famofa illa pretm Dordracena Synodus excitis ex Germania, Yil Anglia, & Belgio Miniftris (. quó minus au- n R(j tem venirent etiam Eranci, Rex inhibuit ) in lp ü)c Roc Conciliabulo mirum eít, quàm Gomma- TIUen, riani & Arminiani fe fe laceraverint, & illa tan- tl dem Se&ta przvaluit , quia Arauficanus per- IT , (ed:& eptabat , non jam armorum tantüm Reli- *l S/ECULI XVII. 22j Mu ü qwl'l ; Religionis arbiter. — Arminiant expulfi funt Belgio , eorimque przcipuus Fautor Barne- 0p) At feldius , uti feditiofus capite mulctatus 3. Idus Majas Hagz. Hugo Crotius carcercem & o Cl | E]i(äbüü paratam fibi mortem , Uxoris füz aftuti& de- fugit. Y Corong Auno 1620. Imperator Ferdinandus Fri- d cun. dericum Palatinum , & illi adhzrentes pro- p ' fcribie, & per Buquojun: Moraviam, perSa- TT D xonem Silefiam recuperat, per Hifpanos, Du- ce Ambrofio Spinolà , inferioris Palatinatüs Urbescapit; Gabriel Bethleemus ab aliquibus sj proclamatus Hungariz Rex ditiones Auftria- T casincuríat, & auxilia mittit Palatinato Tam- lnprin pirius, Pofonium tentans , quod Bethlee- x lts mus Gabor jam tenuerat , occiditur. du Vallis 'Felina jugum Kereticorum excu- tit, cz(is & depulfis ceorum Fautoribus , im- m P plorato ad hoc Feriw Ducis auxilio , qui fie xlicu opem illis tulit, ut ex fervis Grifonum faceret r Catholicos fubditos Hifpanorum, ubique mu- ul nitiffimis arcibus collocatis. TEU Iterum motibus agitatur Gallia càm Lui- nei, apud Regem auG&oritatis occafione Gve t ginil pretextu , aliisque privatis inter Principes in- ]x Gtgm!füv vidiis ac diffidiis , plurimi Principes ac Proce- Uö m res à Rege fecefferunt ad Reginam ejus ma- M j j l« trem , fpecie eam adversüs infidias malevolo- in' rum tuendi : fed preeveniens Rex mirà pruden- tià & celeritate ac fideli Condei Principis ob- fequio eorum conatus , anrequamomnes copi- jl [W as colle&as haberent, captá Cadomo urbe ^ i Northe VI' 3 294 HJERESES Northmanniz munitiffimà poft aliquot dierum g obfíidionem. plerafque alias ad deditionem A J fpontaneam redegit, & ad Pontem Cafaris b prope Andevagos fu(is Reginsw copils, adeó fim Principes arctavit, ut coacti fuerint veniam t M'po petere, & die r3. Auguíti accedentem ad íe NU Briflacum Reginam amabiliffimé excepit, & i quodcunque voluit , humaniffimé conceflit: E jl B'J Indé Rex confeftim in Aquitaniam pergens, cum nullisunquam hortationibus & mandatis at u obíftinatiffima miniftrorü & Magiftratuum Be- srnenfium corda fle&ere potuiffet ad exe- femi uendum jam anno 1617. promulgatum edi- du um de reftitutione bonorum Ecclefiaftico- vam rum, illuc cum modicis copiisadveniens, men- b f& Octobri tandem evicit; attonitis hzreticis m 1 ad incogitatum ejus adventum, quem om- Duot nimodis artibus impedire conati fuerant : in- D tra quinque dies rebus ità profpexit, ut pra- l düod " fidiaubique mutárit, templa Catholicis, bo- taml na Ecclefiafticis & Ecclefiafticos priftinis ho- queD noribus reftituerit , Provinciam anté libero pf Dominii jure gaudentem, Coronz Francix Qum adjunxerit, & Senatü novis Confiliariis Catho- totte licis au&tum , inParlamentum erexerit : atque f his feliciter pera&tis ad Reginas, matrem & | pyf, conjugem Lutetiam victor & triumphans re- Ticor divit, frementibushzreticis, & omnes mo- l Ttta dos meditantibus, ut incruentam hanc cla- o dem regni everfione compeníarent : ideo nul. Wi lis monitionibus & iandatis deterriti, natio- malm — LT S/ECULI XVII. 29$ TT rialem ex omnibus Galliz Provinciis Synodum ldïf.-m Rupellam convocaverunt. Die 8. Novembris, quz fuit oCtava om- t ) CQ u nium $anctorum, & illa ipfa dies Dominica DLv bntem d 22.poft Pentecoften, quárecitaturin officio divino Evangelium : Redde Czfari, quz fünt tj t Czfàaris, Dux Bavarus Maximilianus Cafaris yicont & Catholici in Germania Ductor exercitüs n p cum Bucquojo junc&tis copiis propé feptum, T cui ftella nomen eft, cum Ele&toris Palatini franh exercitu ex Ánglis , Batavis, Germanis & Bo- ffttad t hemis conflato , atroce & felici pugná confli- Jptne git, ut partim cefis, partim fugatis , partim pbl victorum arbitrio deditis Palatini Militibus , n mn infignem Cafari victoriam , & Catholicis ma- st ximz letitie meffem, (ibíque , & omuibus A Ducibus immortale nomen comparaverit, o i Pugnz initium datum cítcirca meridiem inter ATE duodecimam & primam diei horam , füb teffe- yhuis,! ra militarí: S. MAnrA: Cujus effigiem quo- que Dux in vexillo füo peculiari & maximo h präfälnis j 11l preferebat. Ubi utrique inmutuum confpe- €tum venére , factum eít conflictás initium n R t tormentis majoribus cum horrendo fonitu, atl fecutus deínde legionum, alarümque con- !^ D greífus acerrimus , ita ut initio vifa fit dubitare " irin victoria , utrorum partes fequerctur , cüm 1r neutra pars alteri cederet , fed per dimidiam p J u horam legio legioni mixta conftanter przlia- p retur, imó videbatur jam Cefàriana acies à 1 M j* fj dextro cornu vacillare, cüàm Chriftianus An- at haltinus junior, qui pro patre fuo equitum 4 Bohe: 296 HJ/ERESES Bohemicerum five Palatinorum alz Prefe.- (X lgl &us erat , tam validé in Bucquojanum equita- j tum irruit , ut hic confu(is fignis referre pe- G dem cogeretur, quà equitum trepidatione Ws hh animadversà, peditum legiones jam pariter deferere figna & referre pedem cosperunt, o i quo periculo confpecto Tillius opportune fuc- currens cum quingentis equitibus , Duce Cra- jl n zio, Anhaltinos tantà vi & impetu adortus 1 K AU €ft, ut & Cefarianiin pugnandi ardore & ro- bore denuo animarentur, & perturbati An- Tün baltini confiftere ultra non poffent , prafer- us tim cüm ipfe Juvenis Anhaltinus prolapfo jam jl equo, & pluribus vulneribus faucius captivum aj fe demum dedere coa&us fuiffet. Erant in ao Bohemorum acie novem circiterHungarorum ; Bl millia, hi contra Coflacos pugnare juffi àPa- J s; latino , cüm magnas przdas collegiffent , fu- t gere fub ipfüm pugnz initium , & fua confer- DN vare fpolia, quàm pugnmare maluerunt j qui Tif cüm fceleraté pedites deferuiffent, eos quo- Quay que unà fecumin fugam abripuerunt. Supe- hm ratis quoque à Bucquojo quibusdam muni- " mentis , univería demum acies Bohemi- li €a , cüm hactenus flu&uáffet , jam in non du- L Ytn biam fugam compulfa & profligata eft , reli- At étis tormentis majoribus , fienis militaribus psd tam pedeftribus, quàm equefítribus centum, Jj & magnà przedà , quam Catholica loca , Mo- Va pafteria & Ecclefias expilando & diripiendo lilg collegerunt. Multa millia in pugnz ardore tdeal interfecti ex Palatinis , plurimi in tranfitu Mol- ' daviz S/ECULI XVII. 2927 Mityi davix fluvii fübmer(i , multi fugà difperfi & di- lanumiïg] | I lapfi, multi etiam przcipui Duces capti, ex Mdn Cxcfarianis autem non nifi trecentis defidera- 3- ^ [?'Cpid&ii'ï tis. H $i ic Victorià dedita eft Praga, Bohemia J p fubjugata , redu&ta Moravia , Silefía repreffa, Qaym, il Germania fata eft (üi juris, ac vere Catholi- COYA ca, Palatinus autem ex hac füuorum flrage D tantum timoris haufit , ut relictis in arcePra- AU r genti octo curribus pretiosá & argentel , au- dore du reáque fupellectileornatis, qui in Czefariano- VTT rum manus cum aliis mille o&ingemïs curri- ]E, DI bus oneratis venerant, im etiam Anglicani Olb iaj Ordinis Peri(celide, quam Palatinus geftabat, aptim amiísà , & in aperto campo poftea inventá, Tuntin cum fola uxore & liberis celerrimá fugt in Si- ,ngamrum leíiam f& fe proripuerit , tolutariis Anglicanis d ufus , Hohenlojo & Tuaco Comitibus inde- j corz fugz fociis aflumptis , & ex hoctempore du nunquam Palatinus quamvis cxtera magna- i, d nimus & audax metum depofuiffe fertur , poft. I Q T quam hocuno conflictu perdidit viétoriam & j I fpem fimul omnem alienz ditionis invaden- äuu n dz & (uz quoque dignitatis recuperandz. ( ye Hicmaunus Eques , nouffimus in Anglia mll j veteres Originis errores de futura Dxzmonum li audy acreproborum fàlute inftauravit, imó & fcri- f nl ptis Regi oftenfis propugnavit. d J Deifie Nvvi in Anglia inventi, & ex Cal- "1 viniana Cloaca afcendentes " ; lifünt , qui nihil j al aliud credunt , quàm Deum effe; quidquid t illis de aliis myft eriis dixeris . & interrogave- N oc ita. dici- iUP* ris, an cFedant ? refpondent: H á i tur - 298 HJERESES tur, & fi Magiftratus poerras intentaverit, nori | « s aliud refponfum reddere unquam auditi fünt , quàm: Faciat de me Deus, quidquid fibi li- | d wl buerit, aliud 2 menihil obtinebis, quomodo- cunque ulterius urgeas. Wi Sunt & novi Sabelliani in Anglia reperti | g inter Calviniftas, qui Jefüm Chriftum pror- ] i fus abnegantes im eas blafphemias eruperunt , ut ipfüm non Prophetam, fed hominum fe- | ii B ductorem promunciàrint, & unam duntaxat divinam perfonam afferentes, cuifervire ho- r | t mines debeant lege natura. Anno r621. Ferdinandus Imperator Fer- ; f tsd dinandum Palatinum, illíque adhzrrentes pro- fcribit, & per Bucquojum Moraviam , per i a Saxonem Silefiam recuperat , per Hifpanos ET reliqua loca Palatinatüs. Rex Gallie movet im hzreticos rebelles fig Rupellz prefertím inclufos, urbémque S. Joannis Angeriaci poft dierum viginti obfidio- Ctr t nem deditionerecipit, quam moenibus & pro- p«gnaculis privat, ad reliquarum urbium hn tiov Hugonotticarum terrorem, & alias quoque fexaginta civitates hzreticorum períe, fuüós- Lf que Duces poft multas pugnas & ftrages fu- dgpr: bigit. üq Annó 1622. Ludovicus XIII. hxreticos &0ni agereffus in Gallia, aut malé eos mulctat, | ng&[ aut ad obfequium & fidem redire compellit. Heidelberga capiturà Tillio , & urbishu- vcnfls' jus Bibliotheca conflata ex omnibus pzné bgrctü ] & femel EI 'crmaniæ Monaíteris , ideo fimu eorum S/ECULI XVII. 292 NH eorum przcipuo Domino Pontifici Romano AUl reftituta eft, & tota Romam miffa , magnáta- Wil men deferentis incuriá , qui codices exquifi- um tiflimos diripi paffuseft, eàmque maluit inur- bein deferrelibrorum numero, quàm delectu lum copiofiorcm. Áimpy. Interea Comes Palatinus cladibus ubique Ttnut, ita proftratus eft, ut modica fpes recuperan- mf darum ditionum füarum, multó minüs regni m Bohemici ufüurpandi fuperfit : quare profugi f adinftar é Belpio per Galliam, mediámque Lutetiam incomitatus & ficto habitu Mans- rf * feldium nothum ementitustranfitffe comper- tus eft, cujus caufam nec Jacobus VI. Scotiae p URH & L. Angliz, &totius majoris Britanniz, at- Bs ! que Orcadum Iníularum Rex, & Palatinige- ner armis tuendam & ultra promovendam d füfcepit. W i Auno 1625. Ferdinandus Imperator im i g Comitiis Ratisbonen(ibus Ele&toratéis digni- s tatem à Palatino Friderico in Maximilianum Tf bt Bavarie Ducem transfert, adjunctá eidem di- jus a J tione füperioris Palatinatás, Mansfeldiusau- temnothus & Halberftadienfis latrociniis & perf j J ! D) deprzdationibus Fridericum Palatinum ulcif- rj ci conantur, fed Tillius Catholicorum Dux, eorundem exercitum partim cedit, & partim [ t (s 1 " fugat. S. Franciícus Salefius Epifcopus Gene. UM " venfis, qui plus quàm feptuaginta duo millia T hzreticorum ad Ecclefiam reduxit, ad prz- j mia caleftia cx hac vita evocatur. M j/ Illumi- HJUERESES . 300 Illuminatorum hzxreticorum Se&a, in ; od !adTU Hifpaniis exorta, combuftis plerisque ejus auctoribus extinguitur , autita difTipatur , ut ; Mi hst qui fc Illuminatos dixerunt, tenebroía quz- ! xentes latibula in lucem publicam prodire non aufint. g i Itl Anno 1624. Edicto Jacobi Regis Britan- | i niz Ecclefiaftici pelluntur ex Anglia. | uity E Anno 1625. Jacobus quoque Rex Britan- niz & focer Palatini cum aliis Principibus foe- | QOX ! pentis dusinit contra Auftriacos , & Chriftianus Da- nigRex, DuxProteftantium inferioris Saxo- 3 (ibu, nix ele&us pro reftituendo Palatinatu Fride- ( rico exauctorato Eleétori, tam malé à Cafa- il reis Ducibus Tillio & YX/allenfteinio exce- tient ptus eft, ut dum alteri providet, parüm fibi nf confuluiffe videatur. W Anno 1626. Con(tantinopoli Cyrillus Pa- g. triarcha ex Furco, Greco, Calviniano com- p pa&us verfipellis homo mifit Grzcos adolet- 701 lum centes in Hollandiam, qui poftmodum per Grxciam, quodin Hollandia combiberant, frdo, fer Calvinianum virus fpargerent. Erneftus Mansfeldius Nothus Catholico- n t rum deteftabilis perfecutor, ad Pontem Dif- hi favienfem à Wallenfteinio vincitur peditatu Á toto amiffo, equitatu egré eum ipfo Duce 0ptm | elapfo. lus Qui nihilominus exercitum ftatim reparavit & per Germaniam palabundus in Ti ]i Hungariam magnis itineribus ad Gabrielem Ánpo Eethleemum venit ( veftigiis ejusdem ubique a j (0 latronum NTR nü(t;qg WXVallenfteinio ) eidem füorum SJECULI XVII. jor l h fuorum reliquias committit, ipfe veró dum J Mi ad Turcas per venetos tran(ire intendit, in ln A Bofínia morbo contra&o impiam animam ef- T0 flavit. n todren Anno 1627. Chriftianus Danix Rex in agro Brunfvicenfi à Tillio Duce Cafareo anno fuperiore victus, càm duces füos feré omnes äanran unàcum tormentis bellicisa2, & (ignis milita. i tb ribus 66. &quod caput eft, fimul exiftima- hu | tionem fuam perdidiffet, hoc anno iterum VOTA penitus retufüs, deincepsnontantüm ab ho- Q n flibus , fed à (üis etiamignominiosé derifüs eft. t frie Corpus S. Norberti Archi- Epifeopi exur- ACoh be Magdenburgo Pragam exportatur ibi cul- ) (f* tüi exponendum, quodiillicà Lutheranis neg- tl lectum fuit. .Poloni & Sueci füb magnis Ducibus & Re- x;fMusPæ gibus fuis Sigismundo & Gufítavo fortiter qonnoun. pugnant, prevaluerunttamen Poloni, Guí- qoil tavo ictu globi vulnerato , & Suecorum Po. emarcho, cum Ducibus non paucis inter- o f nl fecto, & reliquo exercitu fugà dilapío. *. Ferdinandus II. Czfaredicto mandat, ut in regno Bohemico non ni(i unica religio Ca- ubf tholica doceatur. d Angli hzretici rebellibus Francis mixti ,( iT pïdh ' H ! Opem laturi Rupellanis Hugonottis perduel- libus Regi Chriftianiffimo àSchombergio Ma- It ] T refchallo Franci;e in Infüla Refana vincuntur.. Ls Anno 1628. Ludovicus XIII. Rupellam 1j Hzreticorum tutiffimum afylüm, poít ar- i nl j jl jj &iffimam quindecim men(ium obíidionem fame j 302 HUERESES f fame domat, & ad deditionem compellit, i contra multorum opinionem, & expedtatio- N nem, quibus Rupella vifa fuit inexpugnabilis. g Dixiffes Rupellanos Prafidiarios non jam ho- Qu miiíes , fed viva cadavera deditione factà mig- . f hus rare , aut Regi Chriftianiffimo fe fe fübmitte- | t rc. Contra obítinatam Urbem , nidum ini- u uiffinum Hzreticorum , przterea nihil a- f C&um eft à Vi&tore & Triumphatore Rege, T TU quàm quód propugnacula, quz rebellionem. ( foverant, & accenderant, dirutafint , & mo- nl tb dis omnibus provifum , ne, fi maximé vellet , «ps | ipía Rupella ultra fe perderet, & dum furori h undequaque pateret, fic conjurationibus oc- i, nj cluderetur: Et quidem ut pietas quoque cum Rege hzrefi viQtà triumpharet , juffit Rex fo- ( liyed lenni pomp4 facrofan&tam Euchariftiam per j W | : o Urbem circumferri ipfo cum toto exercitu co- U imitante, & Cardinale Richelio in Bafilica Ur- bem. bis folenne Sacrum peragente. [ a Inter Anglos, Danos, Suecos & Batavos Mil dereftituendo Palatinatu novum foedus con- diri flatur, inutile tamen , ubique Tillio & W/al- qii lenfíteinio prevalentibus. Danus ad Volga- atf ' ftum Pomeraniz fugere compulfus eft: mul- Vi ) tz Urbes à Tillio , & Pappenheimio capte, ( Infiy qui in his bellis egregiam operam navavit. ftd, Conftantinopoli Legati Angliz & Hol- Doreg landis fatagunt , ut inde Patres Societatis JE- ïïï?ffæa fü expellantur: prefertim quód hi refifterent bxrefiibidem vulgari linguá promulgare coe- | i pta. SJECULI XVII. 305 nj ptm. Sedincaffum laborárunt, Legato Gal- CXptä'»;. li juflu Regis eofdem protegente. Qp Anno1629, Hoc eodem anno pax inita WL inter Gallum & Anglum, iteminter Danum & cfzäämïg« Calarem , illum victum fzpius & profligatum, Áni hunc autem Victorem, íed lon teíum ga bella per. m j inter Polonos veró & Suecos non tl pax , fed induciz conflituuntur, i, Interea Guíftavus Adolphus Suecix Rex invitaturà Proteftantibus Principibus, & ad- t Y U jutus pecuniis Francicis Pomeraniam ingredi- d tur, belliimque denunciat Imperatori, tunc mmfitoi Copiis fuis Italize incubanti. Á at Anno 1631. Menfe Majo jam diu obfefz AC fum , & primüm quidem à Tillio, deinde à uf Pappenheimio . expugnatum Magdeburgum WUM totum feré in cineres abiit , five hos ignes vi- GT &orex ira, fiye victi ex defperatione injece- Mil rint, quos vehemens procella ftatim per Lr- bem circumtulit. Aliquot hebdomades an- te captam, incensámque Urbem, quod to. &t frist Maiicontigit, LIxor cujusdam Militis ín partu diris doloribus peraliquot dies cruciata , obiit, puWe quà defund illico. apertus eft uterus ejus, Ti adinfantem confervandum, fi fieri poffet , in T vivis ,. & mirum di&u! repertus eft inutero m infans ?qualis puero triepni, capite galeá tecto, yt. corpore loricato, & pedibus . novo Á more ocreatis, &hecomnia ex fübtili, quafi » il u chartz adinftar, pelliculà,. quz facilé dimo- j veri poffet; ex latere. magnum pendcbat marfüpium carneum, id quidem intrinfecus h a[-'pP HJERESES 304 afperum & corrugatum , arietino vel vaccino g aqualiculo fimile , intrà marfüpium autem u N duo globuli erant catapultariis glandibus non. diffimiles. Calr a Contra Imperatorem & Auftriacam po- tentiam cum RegeSnecix foedus ineunt, Re- [ j M j ges Galliz, Angliz, Hollandi, itémque E- I allit le&tor Saxoniz; & incipit magna tempeftasà Septentrione in Germaniam incumbete, dum | miet T Guftavus diu collectas in regno fuo virescum at Saxone conjungit, & ad Lipíiam atrociíIimo pralio cum Czfarianis confligit& vincit , qu& tls I ^ pugnà etiam Tillius DQux fortiffimus & bellt ] Vrf experientiffimus, globo minoris tormenti vul- li, m neratus pauló póít obiit, &inejuslocumre- TM ftitutus . eft Wallenücinius antea exaucto- ratus. N Hác victorià elatus Suecus fummià celeri- Witty tate Franconiam , Sueviam, Palatinatum in- As feriorem, Alíatiam , Moguntinam ditionem, Stey ftt ] W eftphaliam quafi deambulando depopula- tur: & qui initio pellitum egentem, & fuf- TAT I penfis fune collo gladiis miferum afpectu mi- It litem € Septentrione adduxerat, mox Eccle- fiaticorum przcipué fpoliis locupletem exer- fiptm citum circumduxit: jámque eó progreffus p erat, ut pené Sociis quoque metüendum fe Ti preberet, qui & Rheno pertranfito, €os tlemü 35 dio, jam contemnere vifüs eft, fine quorum auxi- lio inter Gothicasnives torpereaut venari de- "m | buiffet. Conípe&tis tamen copiis ultra non | ?mpæ progredi aufüs, in Germaniam , jam magna ex i Woo S/ECULI XVII. jof K'Cl Y ex parte füam retroceffit , utibi viCtorias fuas t [l & potentiam firmaret. Qu Anno I163z. In Imperio vario Marte& Caefarianis & Suecis pugnatur, multas civi- Ti h tates his occupantibus & illis recuperantibus, nt, R. tandem utria que decernitur generale prz- ingel. lium illádque cruentiffimum , & committitur E ad Lutzenam oppidum, inquo utrinque pe- M n tiére circiter novem milliahominum , & ipfe J Guftavus Sueciz Rex dum pugnz & victoriz trodfn avidior ad frondem, non jom magni exerci- tl tüs Imperator, fed poené Bregarius miles s Nl pugnaret, incertum à quo, in pugna occídi- Vaf tur, anno ztatis 38. & ita vulneratus atque UC deformatus inventus eft, utà fuis Domefticis od vix agnofceretur. Perdidiffee Guftavuscum vità totum ctiam Exercitum fuum, nifi Ber- mo nardus NV'eimarius Saxo fapienter occultatá Sutm Regis nece, & vulnere duntaxat fimulato, ml Suecosad vindi&am Regii Sanguinis accendif- jb fet, ifsque hác arte non incruentam, Cad- mseam victoriam fervaffer. Sed & alterPo- t u Jl lemarchus exercitus Cefarei Pappenhemius ELC interiit, vir bellicofiffimus, Wallenfteinio m j Wi [ ! füpremo Duce poft pugnam Cafàreum exer- wglï* citum Lipfiam reducente. iU Fridericus Palatinus quondam Ele&or il lt n diem füum ex morbo peftilenti obit anno zta- tis duodequadragefimo, turbarum Germa- W 4] nicarum primus & precipuus auctor, quarum qn tamen pcenas peracerbasdedit, eó redactus, utprecarió ac prop? mendicáto viverét, éx gü ) Pa. l H/ERESES | 306 Palatino Rex, & ex Rege mendicus, ac ! m nihil. ugnat - Sueci Duce W/eimarienfi omnia Saxoniz ! (]oru! eui loca à Cafarianis capta recuperant. Chriftina Regina unica Guftavi filia fepten- Ti nis tutelz Alexii Oxenfternii magni Cancel- | mii l larii Regni Sueciz committitur. mo Anno 1633. In Germania Suecos inter & ial Gafareos diriffimé bellum recrudefcit, inlo- L0] cum Guftavi füccedentibus W/eimario, Kor- Wen: nio , Bannerio füb pracipuo regni Suecici ad« u miniftro Oxenfternio. Jl Carolus Rex Britanniz coronatur in Re- at emScotiz, & Puritanos perfequitur, prz- t fcribens certum habitum Epifcopis, & Litur- t ias, ac muficos concentus Ecclefiis , unde j inter homines feditiofos multz exortz funt r contentiones, que demum in miferi Regis at caput reciderunt. h Anuo 1634. Comes Albertus Wallen- du fteinius Dux Fridlandie copiarum Cafarea- Wor Occifo W/allenftei- rum duGor occiditur. Trei nio Galaffusà Gafare fubftitutus eft, priüsta- Coln snen Ferdinandus III. jam Hungariz Kexloco EU 3Y/allenfteinii fupremum regimen exercuit, didi qui conjuntis copiis Ducis Bavariz Ratisbo- ; ii pam oppugnavit, ac tandem ( licet nonfine ! /lat, l magna ílrage füorum) etiam expugnavit, Yal au à us deinde exercitu Hifpanorum, quem poa(a ducebat Infans Cardinalis in Belgium, ac fitnu] Vre j militia Caroli Ducis Lotbaringie obfedit ! Wf Nordlingam, & cum Suecis prelium atrox ! llf Ccoin«. S/ECULI XVII. 307 m commifit , uo totis decem horis acerrim& pugnatum eít, & obruti tandem & victiSueci D j füorum octo millia in acie, novem in fuga. l perdiderunt , quatuor millia capti, inter quos ii Hornius cum $o, tormentis bellicis, fignis m at militaribus ducentis & cum omnibus impedi- mentis. His auditis Auguíta, Herbipolis , vtl multzque aliz Urbes ad Imperatorem & ad Ht nl veros fuos Principes ac Dominos redierunt,, m r NV eimarienfis ad Gallos confugitpro fubfidiis, ia quz ut impetraret, effecit apud Suecos, ut Philippsburgum arcem munitiffimam , magno vtl detrimento Germaniz , Gallis traderent, 'To- i, r tà igitur Lotharingià, & totá feré Alfati& E- AL pifcopatu Bafileenfi & Spirenfi jam Ludovici ís, d Kegis patrocinio fe fe fubmittentibus , vide- ul arbiter efle. batur is abhac parte Rheni jam belliac pacis. yia g Anno 163;. In Germania res Suecorum y Wi labafcunt, & Ceíaris augentur, cui Spira, a t W'ormatia, Ulma, aliequeurbes fe dedunt. j WQHCHR Trevirosà Gallis occupatos quoque recipiunt jl NIl : Cazfarei unà cum Electore , quem Viennam. N abducunt ad caufam dicendam, de intro- viici pad du&tis Gallorum praríidiis contra Imperii con- ftitutiones. as Interim Urbanus Papa VIII. in- yu Ítat, ut Ele&or dimittatur, (i innocens eft , ( JR velíireus, cüm Ecclefiafticus fit , reftituatur nt ; P ! poteítati Ecclefiaftice , ab ipfo fummo Pon- Qul ll nj tifice judicandus; fed preterbona verbanibil *l Jl Mil p i tunc Pontifex impetravit. ) [o Multum quoque roborís contulit ad Cz». faris lWl 2 HUERESES jo faris exercitum Georgius Dux Saxoniz , qui | um E &partibus confcederatis Proteftantium adIm.. peratorem tranfiit, frementibus contrà fuis tAnl Lutheranis. Galliquoque Auftriacisbellum indicunt , & cum ftolandis, Sabaudo, & D : À Parmenfi foedus ineunt, magnóque impetu li t Beleium, 'Germaniam, Lotharingiam, lIta- [] (d liam & Vallem Tellinam cum diverfis exerci- tibus invadunt, íed fine optato fucceffu, & ^i in Belgio quidem ac Germania cam magno fuo D] I! detrimento. Exercitus enim in Belgium mi(- füs, fame ene&us, diminutus valde ac di- fint il Y fperfus rediit in Galliam, alter verb, quiex- ht TU peditus fuerat in Germaniam, laceffitus fz- WIni piusà Cefarianis, & carptim diminutus , de. r tj YOM mum inglorié recedere coa&us eft (ine tor- f N mentis bellicis , quz defodit, vel projecitin p lacus, &plusretulitde vulneribus, quàmde fpoliis. Intcrea tamen PontifexUrbanus non t tim, deftitit omnibus modis laborare pro compo- nenda pace inter Czfarem & Regem, dum tilji Galaffus quoque& Joannes de W erdt Carfa- qip rei Duces zqué omnibus viribus contendunt Mib A Gallos carpere, & ipfos Galliz fines exeur- ! m fionibus perterrefacere & aflligere. Anno 1656. Inter Polonos & Suecos in- gu, * rl ducix ufque ad 26. annos conficiuntur , Pruf- fià, Polono & Brandenburgico, Livonià au- Dili lim j tem Sueco cedente, qux magnarum conten- tionum & bellorum poftea materies fuit. »-]ji]ï, igü( oannes de W/erdt cum Croatico Czfaris ; Wte it mag- | tj l milftc Parifios ufqué exeurrit , & incut num | SJECULT XVII. 305 OT num timorem, dum Galaffus Confluentiam m recuperat , Gallis expulfis. g AÀuno 1637. In Anglia Predicantes Puri, dl tani contra Regem & Proceres feditionem milh ! excitant. t Anno r638. Hollandiin Belgium exfcen- m ln dentes ab Hifpanis profligantur , & ab obfidio- 'Ssqerd. ne Geldriz perturbantur. d. In Scotia majores turbz à miniftellis exci- 0U tantur contra Carolum Regem, ex cujusle- L nitate & dejure fuo nimis remittente , facti glv du ii] fünt hzretici ferociores & infolentiores. li W/ eimarius.Dux Suecorü. cumGallis con- X f li junctus Czfarianos ad Rheinfeldam vincit, vi- y, d &oriá quidé haud incruentá,fed valde pretios& V & proficud.(ic eaimRheipfeldam, Neoburgum, t Friburgum Brifgaviz & multa alia oppida ce- pit, & exinde Brifacum obfidionein füam po- gni bt teftatem redegit rebus. omnibus jam deftitu- Qp tum, quod ut Cxfariani & Pavarifervarent, V lu nihil intentatum reliquerunt , fed przvaluére, i qui premebantarctiffimé & fortiffimé oppug. nabaut. vt g Anno 1639. W/eimarius Saxo peltilente morbo afflatus Neoburgi ad Rhenum extin- j Eo fublato Bannerius Suecici Ductor y 57 guitur. exercitüs animos extulit, Princeps autem n up' Palatinus Rheni audità W/eimarii morte , [v dum Brifacum occupaturus pergit per Galli- w , am, igaotusex Anglia Molimis intercipitur, u cui & iter abruptum, & confilia patefacta at- lþ.' que inirritum evanuerunt. j^ Sue- n U 5 HJERESÉS $16 Sueci incümbunt Marchiz Brandenburgi- UM t cx, mox Saxoniz ac Mifnie , & demum Bo- QUs hemiz , cujus metropolim adorirt aufus Ban- M ferius repulfam patitur. t Trompius Hollandicz claffis Du&or mag- nam partem claffis Hifpanice prope canalem | Ttd Anglicum incendit & mergit. [ Anno 1640. Calviniftz rebelles in Anglia []UZ u ánfürgentes in Regem fuum, eum cogunt ad l ml yetractandam formulam contra rebelles Sco- tos ab ipfo editam, eidémquejus vecugali- feef um eripiunt, jl Carolus Angliz Rex hoc demum anno [ ! Inil- fii fenfit, fe leniüs cum fuis Scotis egifle. los enim dum arma parat, expertus cít, fe- hh viüs, Puritanos potentiores in Ànglia cum iis trit ftare, progreffus eft tamen cum exercitu E- | i boracumufque, ubide pace confultatum eft, : A fed cujus fpecie delufus Princeps & cumillo g 'omnes boni, fümmam & ultimam rerum om. m (tt, nium perturbationem deprehenderunt. Anno 1641 Banneirus Suecorum Dux Cz- leik ao farem oppreffurus repenté advolat Ratisbo- nam, fed luit non multó póft hanc temerita- Mil tem füorum ftrage, & ipfein extremas angufti- ) asredigitur, accontracto morbo moritur. : d Res Anglicanz fedé turbantur à Parla- | "QUi j | M qaldc mentariis, Calviniftis & plerifque Puritanis, qui Scotis rebellibus favebant: Et quidem ä modü; hoc malum adfcribunt Regi, quia paffus eft Am Parlamentum (uti vocant) perpetuum de- ; ol effent, clgrari . donec turba penitus fedatz Hoc ; "t2 S/ECULI XVII. 318 i Qtni Hoc decreto Regis auctoritas labefa&ata efte tuncenim dati in cuftodiam Guilielmus Lan« dul dius Archi- Epifcopus Cantuarienfis & Pro- Rex Hyberniz fautoresRegis, & huic etiam hàre; tortoris manu caput amputatum : tantz ime Mi manitati Carolus fubícribere coat&tus. Eó uíqué erevit audacia hzreticorum; ut etiam ia quzftionem de Regina inftituerent; quare Id hzc vitz fuz confultura, quafi dedu&ura fi- dl liam fuam Guilielmo Arauficano defponfatam, du feceffiic, & Rexintutioralocacoufugit, non jam Rex, fed Regis umbra, cujus auctorita- TUT) 209 te ad omne nefas hzretici rebelles abuteban- f bl turD 117 Anno 1642. Konigmarckius Ductor ex- P ercitus Suecici Glofcaviammajorem, (tofi ) gt QGiodatu invadit, & capit, mox etiam cafo jmnd Alberto Brandenburgico potitur Silefià, pro- d greffus indé in Moraviam occupat Olomuzi- m um, indé regreffus inSaxoniam Lipfiam obfi- Mil det, & fuppetias adducentem Archi-Ducem Leopoldumatque Octavium Piccolomineum n ju Ms ambos vincit. & Lipfíiam capit, propterea Maldoniana legio, qus prima fugiffe fereba- j um quf tur, ignominiosé mul&atur, Ducesejusgla- dioczíi, & figniferi laqueo füffocati, & reli- u jtil qui milites factà decimatione morte puniti , Maldonius ipfe datusin carcerem, Prage poft- ]UE P» mnodüm decollatus eft. TM Anno 1644. Scoti rebelles & Parlamen- v tarii obfidept Eboracum : huic Urbi ut Rex J f fegrcc auxilium , Rupertum Princip em Pala- Wi u 4 sinum NU 312 HJERESES [ if tinumin eosimmifit cum 30. millibus armato- | &pE( rum , fed huic occurrerunt & przlio duabus horis ante noCteminito , & in fequentem diem r | ! fit; continuato , Regios vicerunt , císque tor- menta bellica, & omnia impedimenta eripue- vit | l runt; Peditatus omnis concifus aut captus, magna pars Equitatüs cum Rege fugit Oxo- ä.'u'uü nium, parum utile obíidioei ferende aut &oymf Londineníes autem tll potiüs afylum inane. t Dut Archi -Epifcopum |Cantuarienfem Guilhel- g mum Landum, quód erga Catholicam Reli- gionem, & Regem fuum legitimum propen- r fior effet, & confilia Parlamenti improbaret , ptrit eapite plectunt in publico foro : quod atro- j cioris & funeftioris fecuturi fupplicii in Rege Nodig , exequendi Pralodium fuit. fnfo af Regina Britanie Henrici IV. Galliz Regis $n filia mari fe committere coacta ad rebellium ft, n iras effügiendas malé à Calvinianis excipitur, fiten, Amr utpote qui navem quà vehebatur Filia, Con- jux, & Mater Regum tormentis bellicisimpe- Tanpd toncDr tiverunt, incaflum tamen tentato immani facinore* Y npi Anno 1645.in Anglia Parlamentarii majo- tigoh ribus incrementis invalefcunt contra Regem, "l creatoGeneraliPrafectoFeurfaxio,& fubPrz- Orft fe&to Cromuello ; utroque deSectaindepen- lh .dentium , quz nulli alteri Secte adhzrens & nium j Ecclefias acfacras ceremonias refpuens , in lo- 1tfle j cis privatis füo cujusque arbitrio orandum ftatuit. Similiter in Hibernia Catholica Rc- M g( Ayt, Eam enim ingreffus Pon- D) lig?o opprimitur. 4 D tificius 1 SJECULI XVII. 513 lbty tificius Legatus majore pompà quàm viribus tlj & & pecunià, dum rebus nondum fàtis ordina. fifni | tis, Regnum imprudenter in partes diftra- eisque | hit, Hzretici magno Religionis damno prz- TE valuére. It oj Turenius Halà captà dum bellum fpargit, igr (v à Mercio Bavarici exercitüs Duce invaditur, TU al & operá potiffimum Joannis de W/erdt vinci- TT tur ad Mergenthemium , & fugá evadit , mul- n Gul tis Ducibus Gallice militize captis : cámque n zgré colle&is exercitüs füi reliquiis KÓnigs- In pj marckio & Haflis copiis fe fe junxiffet ac fu- t perveniente cum novo füpplemente Angui- TOi nio jam fortior evaíiflet , tunc demum ad i Nordlingam cum Cefareis congreditur , & tanto ardore depugnat, utétametfi Vi&to- joes riam in fuüas partes vi pertrahere non potf- od fet , interutramque tamen partem ancipitem ya ftiterit. Anno 1646. Sueci Duce Guítavo Carolo ncïi'zc is]ïm;ö Urangelio copiarum Suecicarum füpremo i nod tunc Prxfecto cum Gallis Auguftam obfidio- necingunt, fed Czfareisad fübfidium venien- T tibus obfidione defiftunt. Sueei totà Mora- n f vià potiuntur preter Brunam lUirbem , que MP fortiter eisre(fiftit, u In Anglia Feurfaxius obfidere parat Oxo- ' ädh nium : quare Rex Britannie fugit , mutatá vefte in caftra Scotorum ; apud quos tau- j quam gentem íuam tutiorem fejfore exifti- ) mabat. M Occupat Feurfaxius Oxonium , & N Jacobum fecundo - genitum Regis & Ducem ! Ebo- HUERESES ; j Eboracenfem in triumphum abducit Londi- nurm. Exinde Rebelles in Britannicis Infulis j omnia potuerunt. I Anno 1647. Urangelius longé latéque (isd Germaniam cumSuecicis copiis peragrat , & Lt demum redit in Bohemiam , ubi Egram Ur- | a bém capit , & movet in Cefarianos , quare Sitt defun&o Galaffio fübfticuitur Melander,quem du Bavaricum fceedus valde anxium & turbatum jj inï reddidit : Urangelium tamen in Haffiam re- m vertentem fecutus Marpurgum expugnat, D wter arcetamen nom pariter captà, ex qua ipfi & Marchioni Badenfi gravepericulum accidit , Til vt feptem tormentis in eorum domum ( fimul enim degebant ) eodem momento explofis, um quibus ambo gfaviter fauciati funt, igitur Urbs ( militi diripienda relidta, ut faltem hofti minus u utilis effet. Lani Hollandi pacem petunt, & impetrant à Re- p cunti ge Catholico, retentà nov Reipublicz formá poft 8o. annorum rebellionem. dorig Carolus Rex Angliz à rebellibüs Calvinia- h nis Scotis proditorié , & auro venalis capti- Crhr vus Londinum deducitur:fed ille inde profugit BIN adInfülam Vectam. ts Anno 1648. Urangelius hoc annoinagro ll V, ) Brunfwicenfi & Mindenfi refectus copiis, re- pull ceptóque cum feptem millibus armatorum jj elfe Turenio, primo vere Danubium trajicit, & thfs nonprocul Auguftà Vindelicorum congreffus nrrepn eum Uxfareis, Bavaris cunctantibus, illosin 15 19 /fugam conjicit. In illo pr&lio lethaliter vul- ii neratus [ S/ECULI XVII. Éj li neratus Melander Dux obiit Augufte, inde Wi totà pené Bavariá potitus e(t Urangelius,Lyco & Ifarà fluviis tranfitis, Oenotantüm repref- tb fuseft, pauló póft tamenfortiüs à Picolomi- p neoretufüs, qui Melandro fübftitutus eft, & Ial à Joanne de W/erdt , qui freznum fuit licentize !u Suecorum, Kónigsmarckius poft cxfüm Me- lg landrumin füperiorem Palatinatum ingreffus, Lt inde in Bohemiam irrupit, & primo impetu Mme arcem Pragenfem & parvam urbem occupa- "p vit, potitusin arce maximis thefauris : fed ab T urbe nová ac vetere fortiter rejeCtus eft ab It Urbis Przfecto Coloredo, cui ficut & Suecis (Ámi venércauxilia; fedpace mox firmatà neutris hs profutura. nylts Feliciore fortun& ufüs interea Lambojus ] pugnavit pro Caefare, & vicit Erneftum Landgravium Haffie, & commiffo przlio a- ml pud Gaifecam urbem cepit: fed confertá (e- Bs cundà pugnà cum Haflis, eis Cadmzam vi- €toriam ceffit. lüSC!!ViB*'J,; In Gertmania tandem aliquando pax inter atl Caffarem & Suecos, iisque adherentes con- ii cluditur Monafterii in W/eftphalia poft tri- x einta annorum cruentiffimum bellum 9. Ka- go lend. Novembris promulgata , & fequentidie h publicata. Pax neque Imperio, neque Ec- u clefiz utilis & eloriofa , nam Gallus , Suecus, Haffus & Brandenburgicus hac pace pro fe j correpferunt, hinc quia nimiüm Prote(taa- n tibus indultum fuit, & conditiones religioni qi Catholicz noxieg videbantur, eidemà Fabio Jmms Chifto 316 HUERESES . Chifio Legato Apoftolico aperté eontradi. g u Cum eft. Paxtamen neceffaria fuit & haud dl repudianda, ut partium amiffione Germania |i DN Q tota ab interitu fervaretür , nec penitüs con- v fumeretur, per tot jam annos graviffimorum U diet preffa & debilitata mole belloram. Carolus Rex Angliz ex Infüla Vecta Lon- v dinum captívus reducitur. ff .Anno i649. Hic annus parricídium pro- Crom tulit omnibus gentibus & omnibus fzculis int, d execrandum, quod ita contigit ; Carolus heds Angliz, Scotiz & Hyberniz Rex ad. Scotos Em J eonfugere coactus, ab his pecuniá venditur n Anglis rebellibus ,. additis samen conditioni- Qul In 1 bus, videlicet ut Angli Regi füo primo quo- que teinpore dignitatem reftituerent , nec l ( ipfi regoum adimerent, auferrent tamen illi JQniuy adlibitum, & contra patrias leges imperandi fitus? voluntatem. Et cum his conditionibus ex- Siper ceptus eftà fümmo rebellium Duce , Thoma h,. Feurfaxio perhonorificé, indéque translatus mf in Infülam: Vectam , arcémque Caresbrochi. Diüm r am, nihil prater libertatem poterat defide- Titicm rarec. Interim agebatur cum eo de conditio. tüs p nibus pacis, cámquenihilpropiüus effet, quàm r utemitteretur, militiz Principes, atque ex Aj lis gemina Anglizfunera Feurfaxius & Crom- (VCHO [ ? vellus, libellum füpplicem offerunt Parla- "afur; mento , quo de multis críiminibus Rex accu- äregfi D fabatur. Eorum hzc erat fümma : accen- "tht diffe civile bellum , Parlamentum opprimere "ntl voluiffe , externa quafivifle auxilia, Germa- A nos l 4 SJECULT XVII. hts | 317 | hos equites , pedites Hybernos conífcripfi fie : y 1 lid GU*A impofüiffe Urbibus przfidia, ceremonias Pa- t pifticis fimiles induxiffe , imperáffe graviffima vectigalia & portoria , prormififfeScotis qua- "rf l tuor Provincias Anglix Boreales & Londini direptionem , fi vel Parlamentum tollerent , [: Whly Cüm huic vel ejus au&toritatem abjicerent. libello non refponderetur , Feurfaxius & VOT i nj Cromvellus cum exercitu Londinum advo- lant, & Urbe recepti ex Parlamento (ibi fa- a fpectos Fautores Regis ejiciunt , ac Carolum Val ad Judicium adducendum curant. A d Et quid piura? fertur in eum capitis fententia, & tri- Wl duum , ut fe ad mortem paret, concediítur: Tm0qU- Hoc evoluto tempore conftituiturtheacrum , Q KU vt i & ineo Regi per duos tortores perfonatos fe- curi caput abfcinditur, Pofthzctollitur pe- a nitus Parlamenti pars melior & prima , dicta o Superior Domus, ex Proceribus Regní con- NI (; t flata, & retinetur tantüm altera dicta Infe- r Mu rior Domus , quz Legatos Populorum & Ur- W Wil bium continet. Ex iis dele&ti quadraginta n 11 l Viriconttituendz Reipublicz gratid , auicco- uewndI tus Confilium ftatüls appellatur , eíque prz- j u D citur Olivarius Cromvellus, Vir magni plan& s ingenii & infignis nequitiz. Eidem Crom- vello committitur bellum Hybernicum , fü- Ti peratur ab hoc Ormontius HybernizPro-Rex yl/ & regii Ductor exercitüs, qui dum Dublinum ! if obfidebat , Cromvellus füperato Ormontio P non tantüm Dublini obfidionem folvit, fed &c uv 1 i[ma' rch'.quas Utbes jugum nova Reipublicz fühire r 318 HJERESES gide & fervire cogit. Quibus auditis Scoti jam grkünf rcgim proditionis poenitentes , Regem füum «X acclamant Carolum Walliz Principem , qui cum Fratre Duce Eboracenfi veríabatur in Q hgj Hollaodia , eümque miísà Legatione ad Regnum & fimulad magnum difcrimen ae- L qni l ceríunt. Anno r650. Coronatur meníe Octobri t D Regina Sueciz Chriftina, maguificentiffimé explicatis Germaniz fpoliis. Huic deftinaba- I m tur fponfus CarolusGuftavus Palatinus, fed cgelebs illa viveredecreverat. NT a Innocentius X. fuümmus Pontifex Jubilz- An um Romz celebrat magno concuríu Chriftia- Jf nitatis, damnat idem Germanicam pacem, ürmr quà novus Electoratus conftitutus erat, & w Ecclefie bona abalienata, quz fieri debuiffe fe inconfulto negabat. Inh In Anglia Regia dignitas aboletur dejedtis x Qul ftatuis Jacobi & Caroli tanquam Regiz tyran- nidis monumentis, multi affecti fupplicio aut qclïorc t in exilium aba&ti, qui Regiz auctoritati fave- bant, Olivarius Cromvellus cum 1o. millibus [n foj armatorum movet contra Scotos , quos col- Jiai latáacie vincit quidem, illi autem Sterlinum p W n fe receperunt, quam urbem milite refertam vi&tor aggredi non eft aufus. deu li ll Anno 16j 1. Carolus Scotiz Rex confe- cratus confectonumerofo exercitu amiffum à Ar0n parente füo cum vita regnum recuperare niti- r tur, & Cromvellum dejicere : verüm Crom- UI A. vellus properanti cum Scotis ad Londinum Obíi« S/ECULI XVII. 319 i r i obfidendum , iter ei abrupit: commifsóque : prxlio Scotos omnes profligavit, magnápar- HCIPCE teScotice nobilitatis cesá, & eodem impe- Q tucepit Vigornum urbem, qua Rex Scotiz p AUl fugitper adverfam portam in vefíte plebeia, [rinmi fattus iterum fine regno ac fübditis, & qui- dem ut meliüslateret, fugit inter Anglos me- f ( tu mortis femper animo obverfante, donec Ó J Jl Deppam & Francicum littusattigit, & in Gal. | cflinab;l Ti liam fugit. hii Anno 1652. Erneítus Landgravius Haffiz & conjux ejus Eleonora Maria Comitiffa Sol- f« menfis fidem Catholicam ample&untur, tG Anno 1653. Cromvellus cum exercitu Londinum accedit, séque fupremum Prote- 1 p « d &orem regni impofterüm diciimperat, & de- j d je&o mox Parlameüato füb nomine Protecto- ris Regiam poteftatem ufürpat. mj Chriftinà Reginà Sueciz Matrimoniumre- lo m cufante, Sueci in Regem eligunt eidem füc- jl ceflorem futurum Carolum Guftavum Pala- ti(]um) j f s Innocentius X. quinque propofitiones Janfeniftarum, au&tore Janfenio Ypreníi E. ( W; i pifcopo , editas damnat, Anpo 1654. Regina Sueciz Chriftina fa j Regno paterno abdicat, quo eodem die Ca- uV rolus Guítavus Upf(allie in. Regem Suecorum coronatur, & tum Edvvigem Eleonoram fili. " VTL am Principis Holfatize uxorem dncit. Chri- Q ftina autem venit in Belgium & Bruxellas, ubi m i ab Archi-Ducc Leopoldo magnificé fufceä-ta, HJERESES 3'2.0 at Lutherum privatim ejuravit, & Catholicam fidem profefífa eft , quam edo&ta per Joannem yifi lo Baptiftam Guemes Dominicanum , qui in Suecia dillfimulato cultu eidem ab epiftolis fue- t Jo rat, & à Secretis, qu& tum primum vulgata fünt. fr Brema à Kónigsmarckio obfidetur, & [ deditione factà ad Suecos tranfit. a Anno 16jj. Chriftina Regina Suecig ex qudis Belgio veniens in Italiam Oeniponti publicam A Catholice fidei profeffionem facit, ita fua- Q5 dente Pontifice, ut poffetillam in ditione Ec- fjvr, clefiaftica tanquam Catholicam exciperecum ]ini, fummis, ut par erat, honoribus. Cuüm- f que Regina propé acceffiffet ad Lauretanam od Beatiffimz Virginis JEdem, reliquum itineris , dv uamvis valdé lutulenti & fatlongi, pedes qum confecit, obtulítque Reginz cocli coronam & g Sceptrum pretiofiffimis gemmis referta. T& Ludovicus XIV.Rex Galliz decreto edito ub excludit ab officiis Aulze füz füiqueFratris om- Vif lj nes Hugonottas. z gtl Carolus Guftavus Sueciz R ex infeftat Po- timfid loniam, & magna ex parte occupat, primáà k iam acie victis Polonis. Poloniad has angu- L: ftias redacti (nam eodem tempore & à Mo-* ; lu fchis in Lithuania & à Cofàccis in Ruffia gra. i'v'f] Q viffimé premebantur) recurrunt ad Georgi- d um Ragotzzium Tranfylvaniz Principem, e- D jusdémque Filio regnum offerunt poft mor- ?nerer tem Gaíimiri, fi auxilio fibi effe vellet, &fi- | ïï'ngem lium à fein Catholicá religione educari per- D g'g] mnit- S/ECULI XVII. : äth',"-m | 321 mitteret ; verüm ita fuadentibus Calvinianis ïfjü 1 Miniftellis , hanc oblationem refpuit, & Po- n,(l loniam infüperipfe quoque heftiliterinvafitg Jl fed brevi hujus temeritatis peenas dedit amifz nj lo toto exercituà Tartaris abducto , & Tran- fylvianze Principatu perdito: cujus filius ni- rl hilominüs poftmodàüm Catholicam fdem amplexuseft, non Md jamregniterreftris , quàm ceeleftis amore, iil Anno r656. Inter Helvetos Zvvinglia- ; l nos G Catholicos pér Legatos Francos, Hi- ol fpanos , Batavos & Sabaudos pax reconci- :ipcrccum liatur. . G U Brementes fiw*?c Quaqgueri. Ahne 1656. QUH Orta eft in Anglia hzc Se&tà Trementium fs CAngli voce patria Quacrios five des Qua- j quers vocant ) quodinter orandum toto cor- :mmmk porecontremifcerent. Eorum auctor & pa- « rens fuit Jacobüs Naytos, qui infidens equo J Mt; inurbibus ac pagis inftar Prophetz excipieba- frurstt tur, populis huic obviam effufis, valde reli- giosé, & pueris Ofanna occinentibus. Ve- u rüm hicPropheta tandem jufluCrom vellii cap- n tus, & egregié verberibus per compita ex- ad st Geptus eft ufquead fànguinis effüfioré , ceffan- ub J tibus tandem tortoribus a vel commiferatione. , velex defati'gationc J i i Anno 7;6;7. Leopoldus Rex Hungarise J jl ÓÍub Duce Hatzfeldio, Polonis mittitauxilia- Alfo | n rem exercitum, quinumerabat novem millia " feptingentos peditum , & fex millia, o&in- Ü 9& iter u- j gcntqs equitum , quibus Poloni felic tun. 122 HJERESES J tuntur contra Suecum & Ragotzkium Tran- d(iovl n fylvanum, unde & Sueci Cracoviá difcedere coguntur, contra quos fortius adhucfosdus uf initurinter Auftriacos , Polonos, Danos , & f Brandenburgicum. dur! Eudovicus XIV. Tanfenianorum Sectam 1 jam à fummis Pontificibus, Cleróque Galli- un?c l cano damnatam , Parifien(is Senatüs decretis vl / ! exterminandam objicit, ut qui haCtenus Ro- [ l 2 f mana fulmina riferant , in Regis Chriftianiffi- ht mi dirione brutanon effe experirentur. Effe- fiti cére tamen fuá calliditate & tergiverfationi. hyit bus, ut faltem impunélaterent, commodio- Titin Á ra füis fpargendis erroribus tempora non in- : fipienter operirentur, bru Anno 1668. In Anglia varii conjuraticon- av tra Cromvellum deteguntur, &eorum San- piy t ( guine tyranni hujus fecuritatilitactur : Verüm quem homines tollere non poterant, hunc lil Deus excerminavit [Idibus Septembris, reli- N] &o filio Richardo , dignitatis, non ingenii & Conti induflriz fuz fucceffore; quarehictanto one- Idl ri impar ftatim füccubuit. Mortuus autem CUT Cromvellus fepultus eft regià pompà, do- UT cuítque Tyrannos aliquos faltem uíque ad tl obitum'fuum in hàc vita effe fortunatos. jnit Anno I65«9. Apgli, dum pacis fequeftrí effe volunt inter Danos & Suecos cum claffe 'Moti ' T 36. navium ad Sundicum fretum excurrentés, "nf Cforté nontam fequeftri, quàm Danorum lr hoftes futuri)) ad turbas domefticas compo- "itim nsndas revocantur$ $coti enim , Duce Mu. ckio , Eüfrog S/ECULI XVII. 333 (f ckio, & Angli, Duce Lamberto, copias j Uüne l xerunt , & ineunte Majo, novo Parlamento du Day diffoluto , vetus reftituerunt , Reipublicz figillum perfregerunt , Prote&torem Richar- T dum' exauctorárünt , & ne aliquid auderet, affignatum eft ei & Familie Cromvellianz, uGl Mu unde lauté viverent , ut fic Olivarius Crom- vellus de Anglia bene meritus videretur. Mu- hd nl ckius interim & Lambertus junctis exerciti- bus rerum potiebantur , fed demum prava- r D tb luit Muckius ingenio & fagacirate , mox etiam Anglize Regnum magná virtutis & moderatior Tmod nislaudereparaturus. IUO Anno 1660. Pax inter Danos & Suecos firmatur , Carolus Guftavus Rex Suecix II moritur; & poft obitum ejus fimiliter Leo- N peldo procurante, pax inter Polonos & Sue- t cos Olivz concluditur. i ii Pofít mortem Caroli Guftavi Chriftina lh)m' Sueciz Regina in Regnum revocata eft , ut ningcnü&*! Comitiis intereffet , venit igitur Hamburgum ( 15. Kalend. Septembris exiguo comitatu, ut Qu Kegina quidem acceffiffe, fed Regnum non r l j reípe&tare videretur: Cüm eó appuliffet, 4 j ufquc i Suecis invitata eft, ut fidem Catholicam eju- raret , fed contemptis eorum blandimentis, h nequidem Regis funebri orationi intereffe vo- y(f^ luit , neheterodoxà concione aures fuas pol- 1 ueret. j In Britannia Anglicus exercitus,, qui Par- j lamentum exauctorárat, & jus omne in Re- " fyil gaum arrogárat;per MuckiurnScoticarum co- ! NT a piarum 324 j FUERESES : ii piaru m Imperatorem , & Duces Hybernici. (f €xerc itüs iterum omni poteftate exuitur , & leg itimo Parlamento reftituto., epigraphe. u « inhonora Regi cxío pofita iterum fublata. &; honorifica reftituta eft, & r15. Kalendas Ju-. $ bus prudentiüïthä Londini. | d nias paratis omni Rex acclamatur Carolus II. .. Repofitz funt, j Patris ejus imagines & Avi, per Cromvellum, [ . miniosé füblatz ,.& juffu duplicis Camer, [j igno reip fe perhonorificà Legatione revocatus in. Eu am , Au&toribus: przcipuis tam nobilis. al Augli m fa&i Muckio. & Montacuto Thalaffiarchá, Rex ergo Anglicanà fufceptus clafle , Hagà Comitis & Bataviá folvens cum duobus Fra- féttl L tribus füis Eboracen(i , & Claudioceflrenti | Mif Ducibus appellit Dubrim pridie Nonas ju nia$, (hiti ! o cui Muckius occurrit cum quatuor Nobilium millibus, eumque Cantuariam deduxit ; ubi ] uatuor dies hzfit ,'donec omnia Londini ad f magnificu mingreffum pararentur , quod fin- tholto ulari ormnium Ordinum voluptate.peractum (i i at eít die . O&tobris , qui dies perpeþuä, folen- üt. níque memoriá recolit tbl Pofthxc morte mulétati fant aliq uot , qui hi fententiam. capitis in Carolum I. pronuncia- inAngliz bant, quarum precipuusfuit Hariífonius 5 fta- iij tutum etiam, ut cadavera Olivarii Cromvel- ^£l lii, Ireconii , Pridii , Bradshavii refoderen- 1. tll tur , &imponerentur crati , & Tiburum ufque dilefe ignominiosé raptarentur , .atque fub furcis :! ,' ï»ïiv ublicis- cum -eorum feretris infoderentur. (2 ox tamen foeda iterum in Regerp Carolum n i SAECULT XVII. k 325 &Mücktümi cónjaratio fex millibus conjura- KUIIL t Xórum fdéta ; "& in die riatali Demini erüptura, dete&ta éft ; quorum przeipui dati funtin vin- j bhu «ula; & fapientér imperatum: milicibus em- tis) mbus Sactdániénto folutís; ut^ftatim Londino ont :fbfceder&nt:, .quo-decreto con]urano, & con- fta l 1uratloms feientisextinda eft. ls Atinó 166r; InAnslia "Caroltis TI. Londxm st öbmnäfurüh& efüm' carnam ferià fextà & ( feptmï&vetät ac.Quadráge(immam fancit, & n cüm faverécetiam Jefuitis) & delis intrareg- IM' li num admittendis cognzaret, Parlamentarii i taáiien 'éditto protinas jufferünt Jefuitas om- uf tie$ toto re$ o tio'exefle, quononobftante, in dral ipfa 'arbe^ rcguaLonänenülatuerc complures, Ql Kege non mfcm. Fu'mät Fqüoque Carolus II. U AüOhæ Rex- nuptlas cifin "Catliaritia Sorore W Regls Lufitarig: ; cüi- conceffüm eft à Parla- ii mento, viginti Reliaiofos & Sácerdotes Ca- quodG tholicos poffet in aü Fa füs rérinere, '& decre- ul türb eadem o€cáfioné, ut oninia edx&äEhïa- " béthiz contra Cathollcds tollerentur rehgmu nis libertate perimifsá. - h quot) l FanAHcii Hoc annoarma corrlpuerunt )u J in Anglia hujas SeCts affecl Fanatici dicti, eà jb intentione irfürgentes & fe fe confocnantes, j ut Monarchias omnes ubiquétollerent; quos (s | appellabant/Carrales; &ajebant fe divinitus, 4 adid efle vocatós; eorümque teffera militaris ij erat: VlvatDommus]e(us, fed hi Phantaft:e ! Mu l iterató à Regiis militibus'esfi & di(fipati fünt. )l Anno r1662; Rex Gallie Ludovicus XIV. 64 i. De- 0 HJERESES 326 M Deputatis Geneva mandat, ut in eá urbeli- l lod ber fit ufus Catholicz religionis, idem Rex Emi jübet viginti tria templa hereticorum demo- b liri, quz in ditione Genevenfi fuerunt fübil- | lius protectione. Renovavit etiam Rex dc- : u creta contra Hugonottas, & carceribus in- qi cludi juffit przcipua capita Sect Illuminato- ái rum. Dunkerkam quoque, uti aliàs cum Anglis conventum fuit, quinquagies centies gt ia n j librarum millibus. redimit, urbémque illam As ingreffus, Catholicam religionem cum mul- d ( tis privilegiis reftituit, hl Anno 1665. Erfordiani tanquam refra- &arii Crfareis mandatis de forma precationis p ft pro Ele&ore Moguntino, bannoferiuntur à L. LU u Cz(re, malétamenab iisdem vapulavit Ce- fareus Caduceator D* Jacobus Lidt à Schvva- Cs N nau, quam ferociam Ele&or mox condu&is copiis vindicare apgreffus eft. od qui Idl f Anno 1664. Moguntinus Ele&or Joannes J ( Philippus Erfordiam civitatem Thuringiz vi armatá adigit ad primze obedientize Sacramene TsQ) tl a tum, cui fefe fübducercj& à multis annis ccepe- rat. HzcurbsSuecorum armis ólim füb Gu- ! &t W ftavo Adolpho occupata, cüm diu eorum C Belloná Suecicá in corio Germaniz luden- qiig, te ) SedesImperii fuiffet, & pace pactà legi- "Ti &i rl timo (uo Principi parere debuiffet , fe pro li- bera Civitate Imperii habere coepit, unde xnti(y cümnecminz , necfententic eam ab wfurpatoe : tl 140] libertatis ambitione retraherent, annuente Cafare ad deurectatam fubjeCtionem coacta d : C&. eítis / S/ECULI XViII. 322 W Peítis affligit Hollandiam , & Epifcopus ] ldm Monafterienfis armis eosdem conturbat, caufá n tamen armorum füfceptorum fuit Caftrum fjl Eyderum Emdenfis in Frifíia Comitis , quod niu Epifcopus Monafterien(is ob aliquot debita tb obzrati fibi Cemitis- vi occupavit. Quod linig «gré ferentes Batavi , arcem Comitis fibi fub- d on diti, in Epifcopi Catholici poteftatem redi el, € ïlo n arma armis oppofüerunt , qui graviori b mox diítra&i fuerunt. ln Qu AÀnno 1666. Chriftina ReginaSueciz inter- eít Comitiis Regni Holmiz, & refervata fibi m in abdicationeregnijura vendicat, ne quovis teliünl pratextu mutatis à Suecis vellicarentur , & negotio feliciter confe&o Romam reverti- iutirà tur. m , AÀnno 1679. InAnglia famosáalicujus ho- f n minis nauci temeritate & fraude multiplici , mendaciis ac perjuriis traducuntur Catholici , yput qua(i rei proditionis in Regem Carolum, quem conjurato facinore efferre ftatuiffent. L Y "Titus Oates Calvinianorum ad Catholicos, & abi(tis ad primz hzrefis (ectatores transfuga, u il accufationis auctor fuit, eo folo diris & fup- pliciis devovendus, quód nullum repererit, um um qui füuz criminationi adítipularetur: nihilo- s minus tamen quafi dere neceflariis argumen- d T QM tis probatà ftatuere geftiens plebejus Parla. menti Ordo, urgebat Catholicos omnes An- n ) j glià eliminari , cui furori , cüm aliquorum aM vitá, ac przfertim Sacerdotum ex Ordine S. Bencdi&i & Societate Jefü litatum effet, non ï[)'oaa 4 ob- l X 4 328 HJERESES * qum obftante, quód Rex & Regina coruminno- centiam conteftarentur, pax Zelofiffimorum j u) virorum fanguine innocenter fufo ,. reftituta j eft, &oriminator, tanquam re fuá bellé geftà iv lr ( conquievit ;. tum quidem auro & honore pro perjurio remuneratus, ,pauló. póft autem ad i pw Gj ;pl infames carceres, & virgarum iteratum fup- $t plicium condemnatus , ac quovisevolutatri- meftripublic Wi jj éper urbem cazíus ,. juftà. &'jmc- Ínl if rità penfione. " Anno1684; Carolu sRex Anghæ muntus W I ! ad (ui defen(ionem & fécuritatem copiofo rfri- lite, quem prztextu belli Belgici compata- Mil hi / ( vit, ut eos compefceret ,. qui Ducem Month- muthium , tametfiortüs nonlegitimi ,. eupie- mj fint bant fucceffionis privilegio gaudere, Londini Jacobum fratrem-Ducem Eboracen(ium:uni- ] cum fibi fuccefforem renunciari curavit ,. quia [ ipfe legitimà prole carebat,. nequicqnam n ?y : Y publicé tune Anglis vel. Scotis contra muíli- àá tare przfumentibus., 1 ! giid ÀAnno 168;. Ca rolo Elc&Orl Palatmo ; tb Rheni hzretico fine hzrede defon&to inEle- N €toratu & ditione. fuccedit fereniflimus Dux tij Neoburgicus Catholicus. i Mi Carolus Il. Angliz;Rex € athohcamfïdem x (ftQ) privatim ante mortem fuam profeflus ex hae n vita decedit, cui ftatim in.regno fuccedit Ja- lihi] cobus frater Eboracenfis , qui eodem die ad- rj huc ab univerfis Regni Proceribus Regiz: di. (Umqu gnitatis Succeffor falutatus eft ,;.& publicé in eh initio (ui regiminis Catholicum fe effe declara- f vit : S/ECULTXVIT. 2 M. vvitz « Cutnihilominus omnes repti otdines fo- lito obedientiz juramento: fe'ob(trisxeruüt, R)IRQ Caroli-filius nothus ; :qui tunc inter Batavos i be!!äg. verfabatur , -fpepopulià CatholicóReseabdz honore[ lienandi; 'atque ad fa alliciendi captis ; ov Lt paratis (ibi. Sociis Arpilio - Cornite" & Nóobili vuni Grajo, rebellionem meditatus eft; eófque íü YOl Scotiarn cum'armis & copiisaliquot pr&milit , brevifecuturus ;: fiipfiprima moliminis hujüs fündamentaz.jeciffent; ^ Ex(cenfione factà rez m bellionis:antefigmani, amaglspromilfis& fpar- tht fis:libellis populum/ad Monmutium vocábánt. [ PoftülavitRex Jacobus ut regni Cornitia de nilont his (editiofisjdecernerent;' exoravicqüe at Iae- m £e majeftatis rei ,'ideó queé capitis füpplico mul- Toud &andi denunciarentur; :quód etiam brevi ef- ml ' fc&um'eft, 'tunc Argilius & Regiis copiis in- n terceptus Edenburgi capiteluic & Monmutius pati forte:przlio ad Briduaterum ii "Anglia MWE;'F* n vi&tus j captüsque Londini VII; Kalend; Au- ï guít. Regis titulum( cujus perforiai ï p Jl J l re C&perat?) & capüt fimul atmifit. ^" u 55aRomze Michaél Molinos Sacerdós. Hifpa- unquæB nus;; qui:ficte pietatis larvà abufüs rultos fediicébat ; - decreto. Congregatiónis ^ Sancti ófficité domo ad.carcerestrahitur./^'' jui "d ha Jouietifla.^ - Auttor eorum Micbae! Mo- li£os füie natione Hifpanus Aragoneén(is, Do- T j &oris & Sacerdotis dignitate infighis , virtu- jili N Ib tum quóque (imulator maximus ; 'ita ut foris n An Fo] gelo firnilis , & extafes fpirare videretur: n detectus eít tandem Romz ; &in carceres re- l L*L clu. J 3306 HJERESES clufus, poftea publicé coram. Sacro Senatu aulàque Romana ac immenfía populi frequen- p'onis?i my tia errores fuos recantavit: tantàautem om- g nium execratione ejus do&trinz capita & ob. finot fccemitates auditz fünt, ut repetitis populi du vocibus ad flammas poíceretur: Summa ve- i ró doctriaz illiusfuit : n In vità fpiritualifive myftica hos folos cen- J(ey'sAn fendos effe perfe&os & veré myfticos , qui per hi unum actum non revocatum Deo íemz! ob- i lati, & üàt dicebat, totaliter uniti re(gnati, :ppulfm atque relicti reliquos oranes actus üt. füper- u fluos fufpenderent , ac veluti inanimati per- pl manerent, nihik prorsüs operando, aeque n volendo, meque petendo, nee de acceptisà aun Deo bonis gratias agendo , nec ad proprios du defe&us refiectendo , fed filendo, & meré þmï paffivé fe habendo, inabfeluta permanerent at indifferentia circa omnia, five posnam five fm] premium, five infernum, five paradifam; feih feu. xterham damnationem aut falutem, f&- tf nendo, ut Deus operaretur, & fuam Divi- yttsr nam voluntatem in ipfis adimpleret. Unde (ibSi & alios multos errores deducebant , fimiles Gul erroribus Baguardorum , Beguinarum & IIlu- PU minatorum, dequibusactumeft, Hosveró i omnes Quietiflarum errores& propofitiones Mi profcripfit & damnavit Innocentius XI. de- Q0ton) cretoedito die28, Augufti Anno 1687. IU Ànno 1688. Princeps Auriacus W/ilhel- 1nus IV. Idus Novemb. claffemAngliam ver- li Tfmo süs folvit, tutandz, ut ipfe affercbat , reli- gio- of t SJECULI XVII. 3j1 gionis & Anglicz libertatis causà quas&Rege lf Jacobo opprimi querebatur: Rex autem Ja- At il cobusob rebellionem & proditionem fuorum Filis N fübditorum cum Regina & filio W/allix Prin- Ut y cipe in Gallias per periculofa cerrà maríque itinera fugam capeffit & Princeps Auriacus Guilhelmus, ejüfque Conjux María JacobilI. ülongcn Regis Anglix filiain Anglia Reges proclaman- M lu tur. hedi. t Anno 1689. Rex Jacobus nonis Jannarii appul(üs in Galliaà Ludovico Rege omni hu- iigs manitate excipitur, qui regium S. Germani ht prope Parifios Palatium cum regio Pratoria- J norum & Officialium apparatu inhabitat orn- 2 i fuerit ufurus, nibus zrarii Regis expeníis quamdiuin Gallia mb fiun] Jacobus Rex Angliz ex Gallia in Hyber- niam deícendit animo recuperandi regnum u fuum & Londondericam civitatem obf(tdet, r fed illatis füppetiis fpe fu& fruftratus ob(idio- i nem íolvit & traduéctisaliis infuper urbibus in nl l! . ln partes rebellium novísque auxiliis ex Anglia füb Schombergio Duce advenientibus contra [ ii , Catholicos, Rex Jacobus cum füo exercitu sl adtutiora fe locareciperecompulíus eft. I) Interea Auriacus W'ilhelmus & uxor ejus Maria filia Jacobi folenni apparatu Britannicà u coroná infigniuntur. J Romz hoc anno vitam claufit Chriftina Is WF* Alexandra Regina Sueciz annotum 63. qux u rariffimo cxemplo, ut fecuré Catholicam fi- f J Ü dem profiteri poffet, regao abdicato Romo iater 332 UC ELERESES interreligiofiffima: pietatis exercitiaohfénuit, r In hujus pietatis ac generofz 'abdicationis n " eommendationem voluit eam Inttocentíus im | n l D. Petri Vaticano fepeliri fepulturá rulli ad- u huc preterquam Pontificibus ; & duabus tan T li tüm Virginibus ilsque 'Reginis M Chrifting Suecis concefsá. i " nrire- Í u tj Anno 1691, Die. 42 Januari i fAfiväxändcr VIII. eà quá folet folennitate, fcilicet in has L [ us bitu Pontificio , & ore próprio & cotam Car- dinalibus Bullam publicávit, :quá'affertas à r TUl Clero Gallicano in Cornitiis anno 1682:qua« tuor propofitiones de'auctoritate ceu' Pontis ol ficis ceu Ecclefiz univerftt & acta circaRega- ( u liz extenfionem refcidit; ácnullius valorisaut roboris fuiffe , declaravit, & hoc'pridiemor- zil a W M j tis (uz fecit, ut fic animam fuam - deobliga- YU ret, fedtutorem Eccle(iafticorum jurium inz CQ corruptum f& fifteret Deo judici;,''cui abimam mj pié redidit t. Februarii;;anno etatis g1. $e- dem Divi Petri relinquens Ignatio 'Pignatelli Ti füla Neapolitamó , ac illius'cívitatis Archi-Epifcos po; quinofhen Innocentii XIL. affümpfic, & tilem TT mox paufferum neceffitatibus fübvenire quà potuit, curA laboravit,^'a€ confoederatos r n Cj Principes contra Tur " öäg' pecunià 'Jib*grauiï:;rv adjuvit. " L ngliz expulfis "ïtcrufn"Gïalv- h Jacobus Rex A lorum fuppetiis; tentat Martis aleami ia Hy. [u] bernia, fed cafüzequé finiftro, üt antéfepiüs: us D) dlü Anglienim Auriaco merentes, breviobfidio- j»o ad. M J né .rcliquas- queque urbes, qua Jacot huc S/EGULI ^XVII. 353 ". buc fidenz pra(tabant; fabegerunt; & exer- i eitam -Hybernorum;atgue; Gallorum fude- runt.. « f iqinov X i2 f I^ Triri ss E Z m d.ultima tempor äEuius exes untis Szculi exorta eft hac Se&ta inter Luthe- dmbmi ranos fuperioris & inferioris Saxoniz , occa- Wtblfdr Aift jl fionem ad.id. prebentibus; multis nominatis ln ! tum. Theologis ,. tum,politicis Confeílionis h iil Auguítang .Viris ;; quicalamitofum ftatum p fuz Ecclefiz jam.mulró, anzehac lamentabili- st ter. deploràrunc,, . & reformationem füfpira runt, Particulariter autemid fibi cordi (aar- n t píerat.D; Philippus JacobusSpener,qui-variis concionibus &..Ícriptis: banc, rem. diu.urfit , o ( donec tandem alii. juniores & ferventiores fi: "M milibus propofitionibus.&.querelis commoti 2 propiüs Ícopum tangere aggreffi (int, hác o- quts pinione, ut finon plenam reformationem, & correctionem cunctorum ipfis.in Lutheranif- Tl mo difplicentium obtinerent , pro falute ta« 1[1531.5* | m mern animarum füarum-pietati. & proba vitze ftuderent , ac fuis etjam contubernalibus fi- milem vítam perfuaderent, atque hàc ratio- nefeimminenti neceffarix reformationiEccle- fisprepararent. Verümcontra hocab aliis Concionatoribus & Profefforibus Lutheranis i Lipfiz , W'ittenbergz ,. Lubeci , Dantifici ; Hamburgi ,. aliísque in locis fcriptis acriter lu a&um , & períecutio mota eft, ita ut partes magis & mágisab invicem doctrinà, & meri- bus diffentirent , & iflis novis Zelatoribus pomen Pietiftarum , publicé attributum , f;ï que M 314 HJERESES [ i, quod quidem tantüm abeft ab infatnia , ut potiüs de eo gratulati/fibi fint , qnód per illud | quh « ab aliis Babylonicis & ventris oncionatoris bus ac carnalibus, & literariis Theologis ( ( quemadrnodum reliquos Lutheranos Do- [ CM( &tores compellareconfüeverunt ) difcernan- Bo tur. qi Hzc veró Pietiftarum à czteris Luthe- ranis feparatio maximé circa annum 1688. n ( erupit. Scopus autem Pietiflarum eft pri- mnó , propria cujusque erendatio , prout fci- ül licet unus pr altero tmagls probam vitz ra- fini tionem fibi prefcriberenovit, deinde fuz vi- m t vitiofze & omnium aliarum Ecclefiarum & f Communitatum Chriftianarum teformatio. hd Media veró ad hoc adhibent r. Lectionem g frequentem & meditationem facre Scriptu- 1 witn rz. 2. Privatos Conventus, in quibus inter- n nl pretationemScriptürarum, colloquiis & can- tilenis condiunt, fe invicem hortantes ad vo- Át d luntatem Dei indies magis & magis cogno. qim fcendam , & unitis orationibus infiftentes ad vt pettos auxilium defüper pro optatareformatione im- petrandum;, 3. Communem tolerantiam Ticin omnium Religionum & opinionum Chriftia- t num nomen pnzferentium , & univerfalem At quandam charitatem , hác fpe freti, quód pau- Mitg latim omnes verz charitatis & unionis vincu- ftnty Joinunumcolligabuntur. Caterür in mul- Ti Q tisaccedunt adfidern Catholicam: admittunt V1 fiquidem bona opera effe neceflaria ad falu- W tem , nec folam fidem füfficere. Item cum YV m auxilio Divinx gratig przcepta fervari qui- i em SECULI XVTI. m LT dem , ficét non impleri poffe. — Volunt quo- li uT que , ut füi fe penitus abnegent, & perfe&ti evadant, quá de caufa , etiam Confilia Evan. h £gclica fervare contendunt , & multi eorum "i Concionatores , contra communem Luthe- lr ranorum confuetudinem complures in annos Wil caclibes vixerunt , ideóque amant etiam va- 1l rios Catholicorum libros prefertim Afceti- n ! €os. Atque dc his quàm optim? fperandum u )! eft, & plusq am de omaibus Sectariis , uod Md nhimirumtanp n em rediturifint ad Ecclefiam Ro- du mano - Catholicam, à qua tam temeré recef, hn A ferünt eorum Anteceffores. Sicut enim ma- 144 la, &ícelerata vitaSectariorum quorumcun- ( queeít maximum obftaculum, ad eorum con- ver(ionem ad fidem Catholicam ; ita vitabo- W NN na eft proxima Difpofitio ad eandem cogno- aM fícendam & ample&endam. Nam licét fides u &t donum Dei , hoc tamen Deus confert íis, d qui non ponunt eidem obftacula per malam j fW | vitam & obítinationem , ac pervicaciam & t pertinaciam in mala vita, vel erroribus fidei. ( jnina Facientiautem quod cx fe eft, Deus non de- vuri negatgratiam: auget hanc fpem & fiduciam Exemplum Cornelii Centurionis , cujus vita W ) ) ante ejusdem ad fidem Chriftianam conver- "ll fionem JAéf. ro. v. rr. €? 12. fic deferibitur, i Vir quidam erat in Czíarea, nomine Corne- p lius 1. Religiofus ac timens Deum. 2. Cum omni domo íüa, hoc éft, curabat, ut '7'l j omnis domus , id eft , totaFamilia fuatalís €eflat, 5. Faciebat eleemofynas multas plebi, j q f n h 4* ng | 316 : HZERESES » j f 4., Deprecabatur Deum femper ; id eft , affi duz orationi vacabat, ut Deus íead cognitio» ! illt & nem :veritatis ac falutis. perduceret. : Haoc erat difpofitio ad veram.fidem ex parteCore g Pl nelii, cui.non diftulit.Deus conferre fidei erás tiam ; mifit enim Angelum füum ad:t2orne« yo hl i lium,,qui eidem dicerer: Orationes.tux -& elcemoíynz.tug.afcenderunt. in memoriam in Ttf g confípe&tu Dei, & nuncmitte Viros ,& accers fi Petrum, 1d eft, Principem.& Caput füpres (irl ais mum Ecde(z, hic dicettibi ; facere.. " qui;d;c oportean m Navi Cbilzaff ze.'.-f:-, i 150 gma ,liöc Hs p refuftitatum eff , ab una. parte Pietiftarum D tihl C funt fiquidem jam in varios divifiinter fe ra« mos. ) hicum fummis votis pretolantur Mil« | r letimum annumin terris , quocredunt ex Pro- | d phetiis cujusdam herule Rofimundz ab Af- m fenburg, & quorundam aliorum ; omnem a« Qinh liam. Babylonicam. Religianem:: abolendám; idi AÁtquc ex hismultianno-1693.&t1694. in Pen« telim tl infülanam Armenig Provinciam: navigárunt hàcintentione , utinnova sedificanda Civitaté V: Wt Philadelphia antiquam Apoftolicam commus nitatem conf(Lituerent; juxtafuum fenfüm,sé: It y que, humanis legibus penitus fübtraherent, fub prztextu Regni mille annorum in plena . QUf M. conícientiz libertate fruendi : verüm przter- quam , quódinanis fit hzc expectatio , ipfimet (0mnpa TtYo j ignorant, undenam computari debeant hi mil- le anni anni Chrifli, & quandonam inchoa- N biturinitiumillorum. Veterum Chiliaftarum . alia | S/ECULI XVII. 237 ln alia fuit dehisopinio, nempe: antejudicium adcog mille annisChriftum in mundum adventurum, & fan&os refürrecturos , ac per milleannos Lt i integros terrenis bonis eos fruituros, poft hos f Áf autem mille annos;impios quoque refurrectu- D ln ros, & tunc judicium extremum fore. De ! . his vel aliis (imilibus Chiliaftis fic fcribit S. Hie- tUt ronymus Homil, 3.in Matth. Caput 19. Ex Y occafíone hujus Sententiz ( videlicet quam n Chriftus dixit fuis difcipulis: Vos qui fecuci eítis me, cüm federit filius hominis in fede k Majeftatis füz , quando & mortui de corru- HCC!!!IH' ptione refürgent incorrupti , fedebitis & vos A infoliis judicantium condemnantes duodecim tf tribusIfraél, quia vobis credentibus illi cre- vll dere noluerunt, Et omnis , qui reliquerit j domum vel fratres aut forores , aut patrem bl aut matrem, aut agros propter nomen meum, j centuplum accipiet, & vitam eternam poffi- dul debit) Quidam introducunt mille annos poft refürre&tionem, dicentes : Tunc nobis cen- (yal | mïigäff tuplum omnium rerum, quas dimifimus , & vitam zeternam effe reddendam : non intelli- a n p gentes , quodfiin ceteris digna fit repromiffio, in uxoribus appareatturpitudo , ut qui unam i [mhmxï pro Domino dimiferit, centum accipiat in fu« j ( turo, Yil 1'11 d Seníüs ergo iftee(t: Qui carnalia pro Salvatore dimiferit , fpiritualia recipiet;, quae i ^ comparatione & merito fuf ita erunt , quafi arvo numero centenarius numerus compa- Cb'fnü' ) etur. Chiliaft&e tamen moderni voluptates quidem Epicureorum corportas rejiciunt; 1 u[lm Annum | 258 HJERESES | Annum nihilominus millenarium admittunt , l N ! quandt fed xque ac illi (ine ullo fundamento. Anno 1697. Sereniffimus Elector Frideri- st cus Auguftus Saxoniz Dux, cüm hoc anno | tn,! rurfus contra Ottomafiicos in Hungaria exer- Til Jj citum ducere cogitaret , & interea, dumteim- Ti Qï pus expeditionis adeffet , Viennz commo- quin raretur , nactus opportunam occafionem fuz p faluti confulendi , Fidem Romano - Catholi- jn5] cam , ejuratis Lutheri erroribus, publicé am- tl pletitur, & eodem die , fcilicet decimo fepti- h mo Junii, quo fe Catholicum Sereniffimus f Elector profeffus eft , nuncium accepit de ele- [ &ione Regis Polonorum Varíavie legitimé 1 d peraca, in qua ( Cefare favente & füffra- wrán giorum copiàin comitiis ad(tipulantibus ele. inay, ( &us eflet rrIDerICVs AVgVítVssaXo, ReX tmrin PoLonorVM. Nuncium hocminori honore [ M n V f imtm l Neo Ele&i Regis, quàm gaudio Imperatoris l AU h exceptum eft: Tantum enim (fzribit Hefio- 1f df dus)) damni eft ex malo vicino, quantum ex u bonocommodi, & premium nactus eft; quif- T quis bonum vicinum na&tus eft. — Obluctatus ii tamen eft, quibus & quantis viribus potuit T auro & armis Dux de Conti, cui PrimasPo- - Q loniz, & pars magna, que pro Golliafacie- CR, W bat, diutenaciteradbaferunt, pro Friderico [ m Saxone potenter quoque caufam urgente & timfig promovente per fuos Legatos Magno Mo- 'ih, d Íchovie Duce. tme[, Viffonifla. Hic Ram us Sectz Pietiftarum :l perfüa- ETU eü. Dicuntur.Viüoniüæ, quia fibi dent S/ECULI XVI. 259 MMLu, Chriftum ex femine faeminz natum, ac noftrz "i carpis ac humanitatis factum effe participem. Sic di&i auctore Schvvenckfeldiami. | dlüll CafparoSchwenckfeldio , cujus przcipua hzc füit fueruntfomnia : primó verba illa facramenta- liaper mirabilemtra nspofitionemcarnificabat, Qpl utíenfuseffet ; Hoc e j cor pw CUP , VICHHE : BU corpus e[l boc , velbic pamis. — Secundó fidem uj ajebat non fcripturz , fed fcripturam fidei ac- Tb commodandam effe, Tertió Jefum Chriftum fuum corpus attuliffe de ccelo. Quartó hu- ho manam Chrifti naturam non effe creaturam Ut Dei, fed genituram Spiritüs San&i , ita utin- ter Creatorem & creaturam fuerit medium n Ttin G« quid, poít afcenfionem autem Chrifti eadem natura effecta fuerit Deus. Quintó dicebat Wt imdyn. homines formaliter virtutibus preditos effe eísdem effentialibus virtutibus , quibus Deus » lt hu virtuofus eft, adeóque effe Deos & divinam baberenaturam. Sextóenergiamquzin ver. m j bo Dei przdicato ineft, effeipfum Filium Dei & Verbum. rb Qu t dInti - Schrvenckfeldiani. WecSe&ain omnibus contraria Schwrenckfeldianis , uni- ,deCliüi veríum fidei Chriftiane negotium conftitue- errorcmi't batin minifterio verbali ífüorum miniftrorum, n ANudipedes , qui & Spirituades ac Separati: f "m Sic appellati ob fuum vivendi modum; ceüm e- nim in Moravia haberi vellent vite Apoftoli- f* pl C* Sectatores, omnia reliquerunt, & omni- bus communia faciebant, relictísque domibus | j ij chum bantur, à Q liberis & ncgotiis fuis peragros vaga calceis 340 HJERESES tiendo pravis illis motibus, fequitur, quód g V non jam ego operorillud, ícilicet vofuntarié fed peccatum, quod in mehabitat, ideftna- lpondr tura mea corrupta. Et tamen S. Paulus vir Deoär Tif erat perfeétus, & qui de fe ipfo aufüs fuit cri- bere. 1. Ad Corinth. 4. $. v. 4. nihil mihi ti TO conícius fum, licét jam exploratum haberet fe facere, quod nolebat, hoc eft, haberein t ( !i fe motus primó primos puré naturales, qui penitus evitarinequeunt. ym] gm? Corztemf/atifvi. Hi fünt tertius ramus Sectx Fietiftarum. Hi more Pietiftarum in mund fpirituali quiete & contemplatione abreptià TAb ti publico cultu divino, concionibus & Sacra- mentorum ufü abftinent , tanquam fimilium (l at nonindigi, privatátamen communione utun- D tur, quam ipíis etiam feeminz diftribuunt, 144 taridy auricularem quoque confeffionem cum Cal- viniftis rejiciunt , econtra cum Catholicie j f v purgatorium credunt. Ejusdem Pietifini ramus quartus eft eo- tRtot rum, qui fuper alios Pietiftarum errores etiam RD hunc fuperaddunt, quód primam Perfonam fs in Trinitate feu xternum Patrem aliquando in. NI dl carnandum íperent fine ullo proríus funda- mento, f Infpiratifie.. Hujusmodi fünt complures ( Yelimi Acatholici magis politici & moderau. Hi Vf nullas difceptationes fidei cum Catholitis in- 'tt ( eunt , nec fidem Catholicam calumniantur ae ï'-grau'; vituperant, fedneque füam religionem perti- tjv Si autem interrogan- naciter' propugnant. tur ts t S/ECULI XVI. 241 T hominibus ufque ad ultimum judicii diem fum manere. Vcl-au-' li, Melchbiorite. Horum Parens eft Melchior Inij, Hofmannus , tam projectz audaciz, ut blaf- m d. phemaret Jesum Chriftum ex Virgine carnem UI non fümpfiffe , fed traxiffe à fe ipfo; & unam hd tantüm effe in Chrifto naturam. 3. Eum, qui acceptá gratià voluntarié peccat, nunquaàm xdnin recipi ingratiam. - 3. Salutem in noftris viri- lii bus fitam e(fe. 4; Cor ii poreum Jesu Chrifti Regnum fuiffe. MULL Monafker ienfes. lifunt, qui Joannem ptmit. Bockeldi Leidenfem ex Sartore ac fordido in- velita ftitore creatum Regem Monaftetiiip rebellio- pl ne fecuti fant , quam Urbem novamSion, aut a um Jeru(alem novam nuncupárunt , séque cocle- ii ftis: Hierofolymz Cives jactárunt. Verba n D Chrifti Domini: Hoec e/ff Corpus smeum in (üa cona in hxc verba commutárunt : "tccipe . Dit Frater , ede , memento Domini. iib Clancularii , five Fratres Hortez[es. Sunt qute Anabaptiftz , quilicere fibiputant, ftinterro- gentur de fuafide, eam negare , & fatis effe, dhnont. Va quód ipfi privatim & elanculum fciant, quid j , ipüi credant : In Ecclefias non conveniunt, 1PWWW plerumque in hortis , ànde Fratres Hortenfes l Dw dicti , & funt ex iis aliqui ita fecreti, ut occulti occultorum nominentur. [ um ] M» Manife[larir. Sunt oppofiti Clancula- Jitd riis, & omnibus modis quzrunt fe manifefta- l Eu re, quód fint Anabaptiftz. I Bacularti íeu Stebleri. Nefasexiftimant jl [ " As Q. accu- $42 HJERESES no orando , & certi fintde obtinendo fan. ( li &o inftin&tu & infpiratione ad veram fidem colo ample&tendam. Calumniantes. Hujus furfuris fünt quam- quJ i plurimi, tum Lutherani, tum Calviniani, qui dum fuaxSec&tze veritatem probare non poflunt, [ jf ftty neque do&rinam genuinam Catholicze fidei n t improbare, confugiunt ad enormes calum- nias, ea impingendo fidei Catholice , qua 1 pitl) Catholica Eccle(íja nunquam docuit aut te- J nuit, imó quz ütfalfareprobat, damnat, & T f anathematizat, & hujusmodi calumnie & impudentiffima mendacia fünt fequentia: y. tj j Nos pluris facere traditiones hominum , quàm Tij Bul verbum Dei. W 2. Sacram Scripturam à nobig corrumpi & adulterari. 3. Fidem à nobis ne- Ts 41 gligi, fola opera commendari. 4. Nos do- ) VQUQSQO' cere peccatorem fuis operibus mereri gratiam tedl & remiflfionem peccatorum. j. Non minus dncol San&os, quàm Chriftum à nobis coli. 6. fjl j Imó Sanctos pro Diisapud nos haberi'& ado, mam:t rari. 7. Dum moriendum eft, nosnon con- tltrt, fiderein meritis, & paffione Chrifti, fed par- tim in patrocinio San&ctorum. $. Nosaflerere Y Pontificem difponere pofle contra vetus & novum teftamentum. jäx Anno 1700. apud Proteftantes in Dania, Suecia, & Hollandia magnz fiunt. collectz Ni pro exulantibus Hugonottis Gallià expulfis, tigi fs quorum plufauam centum Familiz in Weft- India col!'stà pecuniarum magná fummáà Ko- N ckio Anglicano Equite ampliffimum terrz di- EU ftrictum SJECULI XVII, $43 Yonj, ftri&um emerunt, quem Carolus II. Anglize L RexKockio in Nova Florida donaverat , ubi colonias fuas noviadvenzinftituunt, eodém- wrfs(untqa ue mille & quingenti hocanno iterum navi- Al gárunt coloniarum numerum aucturi, & in- dies novz Familie eó fe conferunt , in terra illa d l feris , volucribus, pifcibus abundantiffima , i J infuper glebz foecunde, & culture agrorum iiq apprimé idonea , etiam auri , argentíque venis Va predivite, Rempublicam aliquam condituri , uml quz fui fitjurís, & nulliobtemperet , nec Gu- tll bernatorem admittat , foli autem Regi An- ffgüfndz;i glie juratà fide obligetur , fub cujus aufpiciis humqui magnum etiam indies incrementum novis illis vminoli indigenis accedit , qui cuilibet adveng centum L as ] ugera agrorum , vel fuà , vel famulorum, ;.S'M . quos conductitios fecum adducere quivis po- ii teft, fi velit, induítriá, fuo ufui & commo- Non do colenda egratis a(fignat , & perpetul domi- vhïg ; ij nii jure poffidenda , fi modó eapitalem füm- mLCL&c' mam: talerorum bis mille faltem fecum con- M I) tulerit, " 1 M S/ECULUM XVIII. li ) " Saufenifle Se&atores Michaelis Baij. l yat yll ! Ntra feptendecim annoshujus Sxculi , po- tiorestumultus fufcitant in Gallia Sectato- res doCtrinz Janíeniane , pridem & Vati- cano Romz iterum atque iterum fulminate. J Reitotius & Hiftoriz feries ut memoric facilis j AUf Y 4 pre- 34 HJERESES praftituatur , reddimus hic compendiariam u qgro ejus notitiam , de qua fparfim in deductione Chronologica egimus , cxteráque ícitu ne- al ceffaria fuperaddimus. ht Proto- Magifter doctrinz Janfenianz fult t f M Michaél Bajus Decanus Academiz Lovanien- fis, & Inftru&or Cornelii Janfenii Epifcopi gtj vt Iprenfis : docuit ille multa variáque, quz e. rantcontraria fidei , ideóque ut provideretur i faluticommuni, damnavit D. Pius hoc nomi- quamor H m ne V. Pontifex do&rinam illius , propofitio- nes 79. die 1, OGtobrisr567. per Conftitutio- i t nem: Exomnibus. portd Cüm veró difcipuli ejus huic damnationinon acquiefcerent,illius dam- nett, jlore nationem confirmavit Gregorius XIII. die 29. Januarii 1579. per Conítit. Provifionis no- Yi ftrz. Verüm, quia nec Gregorianá confir- quii matione &innovatione malo mederctur , fer- domi perétque exillo in alterum S$zculum , manum pron fecund fuamappofüit fortiter Urbanus VIII.& 6.Mar- tii 1641. per Bullam: In eminenti. 79. propo- eAtint m Q fitiones , iterum à refra&tariis Ecclefie procu- fas, & luci datas damnat, quas omnes unà funtüt cum Bullz claufuüla apponimus, ql 1. NecAngeli, nec primi hominis adhuc lut*.cg( integri merita recté vocantur gratia. 2. Sicut R)a h epus malum ex natura fua eft mortiszeternz 1 p meritorium , ficbonum opus exnatura fua eft II, vitezternemeritorium. 3. Etbonis Ange- Quejn lis, & primo homini, fi in ftatu illo perfeve- IG | 'onj ráffet, ufque adultimum vitz, felicitas e(fet merces, &nongratia. 4. Vitaaternahomi- j 3;].01 Rl SJECULI : XVI. 24f Regnum adminiftrantem effe Caput Ecclefize i &ET;:. | immediate poft Jesum Chriftum tam in caufis fpiritualibus, quàm in temporalibus; przci- M iil pui hujus hzrefis Defenfores fuerunt Samíon & Morifonus. I NeutrAlifla. Sacramentariorum claffis infudh eft, qux fibiperfuadet, non effeneceffe com- i i. municare fub una vel fub utraque fpecie , fed fatis efle fidem habere, quinimó fi decerneret Concilium füb utraque fpecie communican. ll dum efle, tunc debere Laicos füb altera tan- l ts ü tum communicare. Unde factum eft , ut co- ylitew rum multi per decennium imó etiam pertotam vitàm à communione abftinuerint. Terlm Manufimpo[itorii. Sic di&i (unt Rigidi UT dl Confeffionifte , ex eo, quàd putant impofi- tionem manuum à Laicis factam effe Sacra- mentum. o jlid Baff[acramentales , Triffaeramemnt ades , N n J uatrifacramentales. Prima fic nomina- torumSecta docet effc cantüm duo Sacramen - il 1 ta, Baptifmum & Eucharifliam, fic raulti Cal- p viniftz & Rigidi Confeffioniftz, Secundaad- mittit preter Baptifmum & Euchariftiam Sa- j fblfjii ! cramentum abfolutionis. Sic multi molles Confeffioniftz ac przcipuéLipfienfes. — Ter- j tia Sedta his tribus Sacramentis quartum ad- jungit nempe Presbyteratum , fic molles Con- D a feflionifte, W/ittenbergenfes prefertim. Sepulebrales. Hine 9] [04 ant defcenfum Chri- g a fti ad. inferos fecundüm animam, & dicunt tantüm defcendiffe fecundüm 'corpus , quie- j Q3 ícendo j ( 346 HUERESES on que in hac retributione bonorum ad Chrifti H " meritum refpicitur , fed tantüm ad primam in« p ftitutionem generis humani , in qualege natu- rali conftitutum eft , ut jufto Deijudicio obe- g IïLv dientiae mandatorum vita asterna reddatur, ( i | 12. Pelagii Sententia eít, opus bonum citra gratiam adoptionis fa&tum , non eft Regni cce- [ zil leftis meritorium. 13. Operabonaàfliis ad- at optionis facta , non accipiuntrationem meriti ex eo, quod fiunt perSpiritum adoptionis in- b h P QCUD l habitantem corda filiorum Dei , fed tantüm ex pCF j T eo, quód funt conformia legi, quódque per ea preeftatur obedientialegi. 14. Operabona TACUET harta [l juftorum non accipiunt in die Judicii extremi Jwas ampliorem mercedem , quàm jufto Dei judi- cio mereanturaccipere, r5. Ratio meritinon aütml confiftitin eo, quód , quibené operatur, ha- "i TO beat gratiam, & inhabitantem Spiritum San- &um ; fed in eo folüm , quód obedit Divine D tislu legi. 16. Non eítveralegis obedientia , quz fitinecharitate. 17. Sentiunt cum Pelagio, miao qui dicunteffe neceffarium ad rationem meriti, fihor uthomo per gratiam adoptionis füblimetur ad g ftatum Deificum. 18. Opera Catechumeno- Wg. rum, àt fides & poenitentia anteremiffionem *l peccatorum fa&ta , fünt vitz eterne merita, T quam vitam ipfi non confcquentur, nifi priüs * füny precedentium deli&orum impedimenta tol- ttiüm 40 N lantur. :g. Opera juftitie & temperantiz, -.)'H quz Chriftus fecit, ex dignitateperíonz ope- 4 MT Y * rantis, non traxerunt maj orem valorem. 20. JH Nul lum eft peccatum ex natura füa veniale; | 'ïipþu fed S/ECULI XVIII. 347 nj fed omne peccatum meretur poenam eterná. tlyy, 21. Humanz naturz fuüblimatio & exalcatio m IP in confortium Divinz naturz , debita fuit in- j LU Z tegritati prim& conditionis, & proindenatu- t (7» - ralis dicenda eft, & non füpernaturalis. N Cum Pelagio featiunt, quitextum Apoftoli 24 ^ numlo,:: A Romanos 1. Gentes , que legem non habent, naturaliter, quz legis funt, faciunt : intelli- J gunt de Gentibus, fidei gratiam non habenti- UM 1 bus. 23. Abfürda eft eorum fententia, qui il " dicunt, hominem ab initio dono quodam fu- pernaturali & gratuito , fupra conditionem o ii jj naturz füz fuiffe exaltatum, ut Fide, Spe, & i Charitate Deum fupernaturaliter coleret. 24. s ;i À vanis & otiofis hominibus (ecundüminfipi- mutot entiam Philofophorum; excogitata eft íenten- s tia , quzadPelagianifmum reiicienda eft : Ho- f i minem ab initio fic conítitutum, ut per dona fj ]i li naturz füperaddita, fuerit largitate Condito- i iMlv ris lublimatus , & infilium adoptatus. 25;. O- mnia opera infidelium fant peccata , & Philo- fophorum virtutesfünt vitia. 26- Integritas prime creationis non fuit indebita humanz paturz exaltatio, fed naturalis ejus conditio. 47. Liberum arbitrium fine gratiee Deiadjuto- rio, nonnifiadpeccandum valet. 28. Pela- gianus efterror, dicere, quód liberum arbi- trium valet ad ullum peccatum vitandum. 49. Nonfoli furesii funt & latrones, qui Chri- ftum viam , & oftium veritatis , & vitc ne- M gant; fed etiam quicunque aliunde, quàm j peripfüm inviam juítitiz ( hoc e(t ad aliquam j j jutti- 348 HUERESES Juftitiam ) confcendipoffedocent. 30. Aut , gma tentationi ulli, fine gratizipfius adjutorio re- fiftere hominem poffe fic ut in eam nonindu- quui Wt €eatur, utab eanoníuperetur. 31. Charitas perfecta & (incera, quz eft ex corde puro & yiti ii conícientia bona, & fidenon fidià , tam in Ca- lii techumenis , quàm in pcenitentibus , poteít ( efle (ineremiffione peccatorum. 32. Chari- zd tasilla, quz e(t plenitudo legis, noneft fem- [ per conjun&ta cum remiífione peccatorum. i flm] 33. Catechumenus jufteé , recté & fande vi- vit, & mandata Dei obíervat, ac legem im- 001 D pletper Charitatetn , ante obtentam remiffio. nem peccatorum , quzin Baptifinilavacro de- ov müm percipitur. 354. Diftinctio illa duplicis i I ial amoris, naturalis videlicet, quo Deus ama- X tur, üt Auctornaturz , &gratuiti, quo Deus g amatur, üt Beatificator, vanaeft, & coimen- seni titia, & adilludendum facrisLiteris , & pluri- qu,t mis Veterum teftimoniis , excogitata. 35. du Omne , quodagitpeccator, vel fervus pecca. ts ilüny ti, peccatum eít. 36. Amor naturalis , qui ex viribus naturz exoritur, ex fola Philofo- lonp phia per elationém prefümptionis humang , j cum injuria Crucis Chrifti defenditur à non- DT nullis DoCtoribus. 37. Cum Pelagio fentit, Qu ^ Of qui bonialiquid naturalis,hoc eft; quod ex na- ture folis viribus ortü ducit, agnofcit. 38. O- domo Aoner mnis amor , creaturz rationalis , aut vitiofaeft cupiditas, quz ab Joanne prohibetur; aut nj " 0l laudabilis illa charitas, quàperSpiritum San- &um in corde diffufa Deus amatur. 39. Quod Ün voiunes S/ECULI XVIIT. 342 !d r voluntarié fit, etiamfineceffarió fiat, liberé B. tamenfit. 4o. In omnibus füis aCtionibus pec- m cator fervit dominanti cupiditati. 41. Is li- AL Cn, bertatis modus , qui eft à neceifitate, füb li- IU nl bertatis nomine non reperitur in Scripturis, äümfn[;lw fedfolàüm nomen libertatisapeccato. 42. Ju- i ftia , quà juftificatur per fidemimpius , con- A fiftit formaliter in obedientia mandatorum , yautn que eít operum juftitia ; nonautem in gratia aliqua animz infufa, quà adoptatur homo in | mmr " d filium Dei , & fecundàüm hominem interiorem renovatur, àc Divinz naturz coníors effici- L0 « I tur, ut ficper SpiritumS. renovatus, deinceps "lf Vlid UM bene vivere, & Dei mandatis obedire pofhit, 43. Inomnibuspoenitentibus anteSacramen- tum abíolutionis, in Catechumenis ante Ba- ptifmum eft verajuftificatio , feparata tamen à remiíTionepeccatorum. 44. Operibuspleris- f que, quz à fidelibus fiunt, folàm ut Deiman- ? datis pareant 3 cujusmodi funt, obedire paren- tibus, depofitá reddere, ab homicidio,àfurto, " à fornicatione abftinere, juítificantur quidem homines ,quia funt legis obedientia, & verale- If H gisjuítitia, nontamen iis obtinentincrementa n virtutum, .4j.. Sacrificium Miffz non aliá ra- tione eftSacrificium, quàm generaliillà , quà omne opus , quodfit, ut anctáSocietate, Deo homoinhzreat. 46. Adrationem, & defini- tionem peccati non pertinet voluntarium, nec definitionis queftio eft, fed caufze & originis,u- trum omne peccatü debeat effe voluntarium. y 47- Undc:. peccatum originis veré habet ra- tionem J HJERESES 350 !,.;ïtïiU? tionem peccati (ineullarelatione, acrefpectu g ad voluntatem, à qua originem habuit. 48. W Peccatum originis eft habitualiparvuli volun- tate voluntarium, & habitualiter dominatur ü; parvulo, eoquód non gerit contrarium volun- tatisarbitrium. 49. Etex habituali voluntate n dominante fit; neparvulus decedens fine re- generationis Sacramento, quando ufüm ra- tionis confecutus erit, actualiter Deum odio ( babeat, Deum blafphemet, & legi Dei re- p pugnet. jo. Prava defideria, quibus ratio Ri Y non confentit, & qux homo invitus patitut, J Jl ( funt prohibita precepto: non Concupiíces. Qimmys $1. Concupifcentia, five lex membrorum & gil prava ejus de(ideria, que inviti fentiunt ho- d inines, füntveralegisinobedientia. $2. Om- "d ne fcelus eft ejus conditionis, ut faum autho- i rem & omnes pofteros eo modo inficerepof- fit, quo infecitprimatransgreffio. 3. Quan- i Tif tum eft ex vi transgreffionis tantum merito- Q tum malorum à generante contrahunt, qui dhtom cum minoribus nafcuntur vitiis, quàm qui finit cum majoribus. $4. Diffinitiva hzc Senten- tia, Deum homini nihil impoffibile przcepiffe, W q falsó tribuitur Auguftino, cüm Pelagii fit, t fiymy j5. Deus non potuiffetab initio talem creare hominem, qualisnunc nafcitur. $6. In pec« fit)ty !qiby cato duo fünt actus & reatus : transeunte au- temaéctu, nihil manet nifi reatus;,* five obli- D tj gatio ad peenam. j7. lUnde in Sacamento tl Baptifini, aut Sacerdotis abfolutione, ; pro- prié reatus peccati duntaxat tollitur, & mi- (m nifte- S/ECULI XVIII. 351 " nifterium Sacerdotum folàm liberat à reatu, nl j8. Peccator paenitens non vivificatur mini- X fterio Sacerdotis abfolventis, fed à folo Deo, ttüns qui poenitentiam fuggerens, & infpirans, vi- vificat eum, & refuícitat, miniflerio autem zn'um'.'of:l DT Sacerdotis folüm reatus tollitur. $9. Quando j ]Ji per eleemofynas , aliáque poenitentiz opera ihünn Deo íàtisfacimus pro poenis temporalibus,, Danod non dignum pretium Deo pro peccatis noftris "m il MM offerimus , ficut quidam errantes autumant Cnam alioqui effemus faltem aliqua ex parte , u[bqs li ul redemptores ) fed aliquid facimus, cujus in- tuitu Chrifti fatisfactio nobis applicatur & pl TOR communicatur. 60. Per paífiones Sancto. int 4 rum in Indulgentiis communicatas non pro- prié redimuntur noítra delicta; fed per com- T al munionem charitatis nobis eorum paffiones impartiuntur, ut dignifimus , quipretioSan- o guinis Chrifti à poenis pro peccatis debitis libe- u remur. 61. Celebris illa Do&torum diftin- iab Gio, Divinz legis mandata bifariam impleri , i d altero modo : quantum ad preceptorum ope- g rum fübftantiamtantüm ; altero, quantumad : $t h certum quemdam modum, videlicet fecun- ) v[!fw me düm quem valeat operantem perducere ad regnumzternum ( hoceítad modum merito- um rum ) commentitia eft & explodenda. .65. Il- fäv l la quoque diftin&tio, quà opus dicitur bifari- g am bonum , vel quia ab objecto , & omnibus l W circumftantiis rectum eít & bonum ( quod moraliterbonum appellare confueverunt ) vel W. m d quia.cft meritorium Regni zterni, eó quód i, ] j l T HJERESES lii fit, àvivo Chrifti membro per Spiritum cha- hum ritatis, rejicienda eft. 65. Sed &illa dií(tin- qunc &io duplicis Juftitie, alterius, quz fit per m Spiritum charitatis inhabitantem, alterius, (reii quz fit infpiratione quidem Spiritüs Sancti, ) mnäf'f: cor ad pcenitentiam excitantis, fed nondum l cor inhabitantis , & in.eo charitatem diffun- D dentis, quà divinz legis juftificatio implea- tur, fimiliter rejicitur. 64. Item, & illa di- iTj ia ftinctio duplicis vivificationis ; alterius, quá du vivificatur peccator, dum ci poenitentiz , & vitz novz propofitum, & inchoatio per Dei [ dj gratiam infpiratur; altérius , quà vivificatur, qui veré juftificatur, & palmes vivus in Vite du ul Chrifto efficitur, pariter commentitia eft, & Scripturis minimé congruens. 65. Non nifi jl Pelagiano errore admitti poteft ufus aliquis dny liberi arbitriibonusfivenon malus, & gratice telaty D ] ! Chrifti injuriam facit, qui ita fentit & decet, Eo) fs 66. Sola violentia repugnat libertati hominis [ naturali. 67. Homo peccat, etiam damna- t [ ptlniy bifiter, ineo, quodneceffariófacit. 68. In- fidelitas puré negativa, inhis, quibus Chri- ul df ftus non eft.predicatus, peccatum efl. 69. Dtstg Juftificatio impii fit formaliter per obedien« Qsl tiam Legis, non autem per occultam com- municationem , &infpirationemgratix , qua tl | per eamjuflificatos faciatimplerelegem. 70. Alhtey n Homo exiftensin peccato mortali , fiveinrea- At : tuzternz damnationis, poteft habere veram Átüm, charitatem; & charitas, & etiam perfeQta ?O&(Jlm poteft confiftere cum reatu eternz damna« i tio- S/ECULI XVIIT. : 53 rSpirim. tionis. 7t. Per contritionem , etiam cum UM charitateperfe&ta, & cum voto füfcipiendiSa- T17 cramentum conjunctam, non remittitur cri« t d men extra cafum neceffitatis , aut Martyrii, UP fine actuali füfceptione Sacramenti. 72. O- VRi mnes omnino Juftorum afflictiones fünt ultio- um df nes peccatorum ipforum , unde & Job, & Mar- kthinpl tyres , quz paffi funt, propter peccata fua paffi 2 Ui funt. 73. Nemoprzter Chriftum eft absque ii d peccato originali : HincBeata Virgo mortua aaii eft propter peccatum ex Ádam contractum, TOA omnésque ejus afflictiones in hac vita , (icut & jrnien, aliorum Juftorum , fuerunt ultiones peccati iil a&ualis veloriginalis. 74. Concupifcentiain ytudd d renatis relapfis in peccatum mortale, in qui- bus jam dominatur, peccatum eft, ficut & alii Mul U habitus pravi. 75. Motus praviconcupifcen- tiz funt pro ftatu hominis vitiati prohibiti prae- ll &u;ïm at cepto : Non concupiíces ; Unde homo eos fentiens , & confentiens, transgreditur prz- m g i ceptum : INon concupiíces , quamvis trans- greffioin peccatünon deputetur. 76. Quam- j i diu aliquid concupifcentiz carnalis in diligente l q[]ü)llï » "h ;,l eft , nonfacit preceptum ; Diliges Dominum Deu tuum; extotocordetuo. 77. Satisfa- HWWä €io » OCCW " s laboriofz juítificatorum, non valent expiare de condigno poenam temporalem re- ] A242- ftantem poft culpam condonatam. 78. Im- lr M mortalitas primi hominis non erat gratiz be- 1l L Mil neficium , fed naturalis conditio. 79. Falía W /;&3 et DoctorumSententia, primum hominé po- l j tuiffe à Deo creari , & inftitui juítitià naturali, u Quas W 354 HARESES ] M ) ' Quas quidem Sententias ftricto coram w obis examiae ponderatas , quanquam non- um nulla aliquo paéto fuftineri poffent : inrigore nf' KON & proprio verborum fenfu ab affertoribus in- D [ tento hzreticas, erroneas, fufpectas , teme- [ ratias , fcandalofas , & in pias aures offenfio- jl nem immittentes refpectivé , ac quzccunque " It füperiis verbo fcriptóque emiffa , prafentium Jrids àu&toritatc damnamus , circumfícribimus, & i àbolemus ; déque eisdem & (imilibus poft- st hac, quoquo pa&o, loquendi, (cribendi & n* difputandifacultatem quibuscunque interdici- t mus. Pofteriora hxc verba fic interpanxerunt Qj wip quidam difcipuli Bay : Qu quidem Seutenti- u u [lricto coram Nobie examine ponderatas , ltl quanguam monuulle aliquo paefo fuftineri pof- D jent invigore cf» proprio verborum [enfu ab nf* fertoribus intento , bareticas, erroneae . Á damnzamus, Xx qua interpunctione infere- Q fit bant nullam determinaté dici poffe damratam, Íed tantüm aliquas indeterminaté , ideóque ia Ml (f poffe firnigulas defendi in fenfü ab affertoribus intento ; Sed Urbanus VIIL In generali Con- tX n & greg. die r6. Junii 1644. produxit ex Archivio Bullam 7z Emizezti. 1n qua repetit verba Pii l Ll( 1 V. & comma ponitur poft /0, poffezt ; eránt- que interpun&tiones , utiprimó retulimus. Witts Poftmodum Bajani dizerunt Bullam illam Zz àdtri Eminenti e(fe fübreptitiam, quod etiam dam- L ) Nutqu navit Alexander VIII. diez. Dcccmbris an. Titgn 16-90,' in propofxtione'(; I. $u S/ECULI XVIII. 315 ET Subidem tempus r641. prodiérunt errores Iu comprehenfi inlibro , qui 4uguffzus fanufe- lr tii EpifCopi Iprenfis infcribitur, " Hos errores Prtry in primo ortu detexerunt Profeffores Societa- x t tis JESUJ in Academia Lovanienfi, ac ne latiüs p of ferperent, illospublicis Thefibus , ac validiffi« p misargumentis oppugnárunt. Signum füftu- lerunt hz Thefes czeteris Europz Academiis & n irims,l Provinciis , utadversüs dogmata fidei Catho- "T lice pernitiofa, omni ope, & authoritate di- micarent. fl Id impigré tam voce , quàm cala- mo przftiterunt omnium Ordinum Viri cele- qucimer&ä berrimi , & inprimis Doctores Sorbonici , ac fhored totius poené Galliz Antiftites. Horum omnie gt no o£toginta , do&trinà aut infulis eximii , cum st Sorbonz parte longé maximà , ac frequenti aliorum Ordinum affen(ü , utgraviffimum ab i t j Ecclefia periculum averterent , rem totam ad füpremum controverfiarum Judicem Pontifi- u B cem Romanum füo nomine deferendam cen- füére. d me' ldcöv( Ad inftantiam itaque complurium Galliz Epifcoporum fequentes Prepofitiones Inno- j g centius X. & expendit & damnavit anno 1655. pridie Cal Junii. L] um M "À Liqua Dei præcepta.hominibus juttis volentibus , & cenantibus fecundüm Mtr Jj il n refentes , quas habent vires, fünt impoffibi- ia, decft quoque illis gratia, quà poffibilia y fiant, 2. Interiori gratigin ftatu naturz la- jf AM pfe nunquam reftiftitur. j* Ad merendum p & demerendum in ftatu naturze lapfze non re- y 2 quiri- HJERESES 356 j uiritur in homine libertas à neceffitate, fed gt J fufficitlibertasàcoactione. 4. Semipelagia- Ü j jj ni admittebant przvenientis gratizinterioris li ! R [ neceífitatem ad fingulos a&us , etiam ad ini- vl tium fidei , & inhocerant hzretici , quód vel- lu [x]] lent eam gratiam talem effe , cui poffet huma- Ü na voluntas re(iftere, vel obtemperare. $. (5l Semipelagianum eft dicere, Chriftum pro o- j mnibus omnino hominibus mortuum effe , aut Y Sanguinem fudiffe. i Utautem Janfenii DoGrinam , hásque ipfas m quinque Propofitiones tueri poft earum dam- D) jl nationem poffent Janfeniftz , coeperunt doce- y Quf re , fuiffe quidem illas probé damnatas , at y At non effe veré excerptas ex Janfenii Libro , nec ! ! du in eo reperiri 5 tum, fi qua ex ipfisineodem n Libro reperiretur, non effe damnatam in eo ,üh fenfu , quo eam docuit Janfenius , utpotenon D alienoà fenfu Auguftini, ac proinde veram ac jnm tutam , fan&támque effe Do&rinam Janfenii , ,a nec ullam veré effe in mundo hzre(im Janfe- Sed callidis his .,abeoj nianam, nullos Janfeniftas. i ij molitionibus ftatim occurrit pro füa fumma , I pietate & zelo tuendz Religionis Clerus Gal- ln licanus Parifiis congregatus, üt ipfe idemre- Wicar fert in Epiftola ad Innocentium X. die 28. Martii anno 1654. fcripta hisverbis : Noszz iAl fidl bac Urbe Parifienft congregati cenfuimus , per epiflolam eucyclicam bzs litteris adjun- m Ofz- l3 &am declaravimus , Propofit iones illas miones effe Cornelis an[enii , cb imfenfi ejus- L W Mi dem fan[enii à Sanclitate Veflra damnatas difértis Q manifellis verbis, & S/ECULI XVIIT. 357 Et quamvis hanc Cleri Gallicani declara- Mfb n fationem copfirmáfle videretur [Innocentius o ad eundem reícribens die 29. Septembris anno p 1654. nihilominus Alexander VII. Innocen- A Qu tio pauló póft fübrogatus novam edidit Con- *Oüwft if ftitutionem 17. Kalend. Novembris 1656. in , qua relatà Innocentii Conftitutione ita fubdit : Cüm autem , ficut accepimus : ',, Nonnulli f U m iniquitatis filii pracdictas quinque propofitio- ,nes vel in libro predicto ejusdem Cornelii » Janfenii non reperiri ; fed fité & pro arbi- ial n d » trio compofitas effe, vel noninfenfü ab eo- n , dem intento damnatas fuiffe, afferere magno jitj, d , cum Chrifti fidelium fcandalo non reformi- »dent, Nos....przinfertam Innocenti, [i0, 0 d. ,» Predecefloris Noftri Conftitutionem , de- ,Clarationem , & definitionem harum ferie gt , Confirmamus , approbamus , &innovamus , | u("(QWH »& quinque illas propofitiones ex libro prz- j ,memorati Janfenii , Epifcopi Iprenfis , cui "T D »titulus: Auguftinus, excerptas , & in fenfü L »ab eodem Cornelio intento damnatas fuifle j u J 1l » definimus , & declaramus , &c. 1 Utque uniuscujusque fides certo aliquo )C' ln dq] & externo documento conítaret , prece- rkld p pit anno 1664. omnibus Ecclefiaíticis , tam J !T. Regularibus, quàm Szcularibus, etiam Mo- nialibus , Doc&oribus , & Licentiatis, ali- " isque Collegiorum Rectoribus atque Ma- ! r;,(/k giftris , ut hanc formulam fübfcriberent. // ?FP »Ego N. Conflitutioni Apoftolice Innocentii MM » X. datz die 31. Maij. 165 5. & Conftitutioni 'WW 3 , Ale- Ó $ HJERÉSES À lpph $6.Sum. ; Alexandri VII. datze 16. OGtobr.16 DovAt ,morum Pontificum , me fübjicio , & quinque qiun » propofitiones ex Cornelii Janfenii libro , cui 'mxeriüg ,nomen Auguftinus, excerptas, & in fenfu yul ,ab eodem Auctore intento , prout illas per i Vl , predi&tas Conftitutiones Sedes Apoftolica fis ( » damnavit, fincero animo rejicio , ac damno, jn »&itajuro: Sic me Deus adjuvet, & hac g »Sancta Dei Evangelia. 1 lT Q Quia verà fpiritus Hareticorum eft maxi- n mé pervicax, refractarius & cavillofüs, non fa. veriti funt iidem dicere , fefübfcripturos qui- yt.li dem finceré przdictam formulam, quatenus dfv damnat di&tas quinque propofitiones, non um veró quatenus in ea dicitur, fuifle illas excer- n ptas ex Libro Janfenii, & in fenfu ab Au&tore d intento damnatas , caulantes nimirüm, hoc ittty pertinere ad quaftionem factià Deo minimé ln reveloti per fcripturas & traditiones, acpro- inde definiri non pofle ab Ecclefiaper Autho- p t 00 ritatem infallibilem nec eandem pofle à fideli- MMl bus exigere hujus rei fidem internam & jura- tinedi mentum, fed folàm quoddam filentium ob- fequiofüm , ne videlicet quidquam contra hu- jus , üt vocant , fa&i veritatem , aut definitio- nem loquantur, quod & ajunt , fe juramen- to fuo folàüm promittere. Verüm hos etiam cavillos fraudésque fa- Ut pientiffime nuper disjecit Clemens XT. fuà fci- : licet Conftitutione : Vizeam DominvisSabba- etb : edità anno 1705. decimo feptimo Kal. Augufti, quà Innocentii X. & Alexandri VII. 'l Confti- S/ECULI XVIII. 3f2 if Conftitutiones confirmat, approbat , ac in- n L: novat; ac infuper ut omnes Ecclefize "&lii Ec- n clefiam ipfam audire , non tacendo folàm , fed Tl interiüs obíequendo , quz vera eft Orthodo- iil xihominis obedientia ,. condiícant, decernit, A j ac declarat , obedientiz, quie predictis Apo- Atum, T ftolicis Conftitutionibus debetur, obíequiofo li illofilentio minimé fatisfieri , fed damnatumin u quinque propofitionibus Janfeniani libri fen- n fum, quemillarum verba prefeferunt ,ab om- hfs t nibus Chri(ti fidelibus àt hzreticum non ore folüm ; fed & corde rejici ac damnari debere, li um q (C0U) nec alià mente, animo ,.aut credulitate fupra- 5 II dicte formule fübfcribi licité poffe. Verüm T malum Janfenianum prioribus Conftitutioni- bus Pontificum extin&um.non eft: habuit NU ) ij mc femper fuz caufie A&ores & Patronos , quos xmmm» inter pre czteris fervet Pafchafius Quefnel- lus Ordinis Oratorii in Gallia Presbyter ,. qui MP prater Bajanas & Janfenianas pridem damna- rAU[ht Mö M « tas, novas propohtxones CXCOgltaVlC' (quas n San&iffimus D. N. Clemens XI. fuà Confhtu- tione damnavit , üt fequitur : Ytüt ( CLEMENS u EPISCOPUS, ] Servus Servorum Dei. Univer[is Chriffi fidelibus falutem , && j iPoflolicam Benedictionem. ] M HI NIGENITUS DEI Filius pro noftra, J & totius mundi falute filius hominis j U Z4 fa- j ! 6o J H/ERESÉS. fa&tus , dum Difcipulos fuos doctrinà veritatis ';Mgilf Wa | inftrueret , Universámque Ecclefiam fuam in yí Apoftolis erudiret , prefentia difponens , & futura profpiciens ; przclaro , ac faluberrimo [ ]y um documento Nos admoriuit, ut attenderemus 1.l J l à falis Prophetis , qui veniuntad nos in vefti- ( pf mentis ovium , quorum nomine potiffimim demonftrantur Magiftri illi mendaces , & in (( ( deceptione illufores , qui fplendidà pietatis itty T0 D fpecieprava dogmata latenter infinuantes, in- troducunt fectas perditionis fb imagineSan- f mnul $ Jl &itatis ; utque faciliusincautis obrepant, qua. J i 1 fi deponentes lupinam pellem , &fefeDivinze legis fententiis, velut quibusdam Ovium vel- Qp leribus obvolventes $anctarumSeripturarum, Wt adeó que etiamipfius novi Teftamenti verbis , fv quz multipliciter in fuam, aliorümque per- | qeil ditionem depravant, nequiter abutuntur: | m antiqui fcilicet, à quo progeuiti füunt, men- w sU dacii Parentis exemplo, acmagifterio edo&i, nullam omnino eífe ad fallendum expeditio- Ontd D rem viam, quàm , ut ubi nefarii erroris füb- introducitur fraudulentia, ibi divinorum gt verborüm pretendatur authoritas. Qotyet His Nos veré divinis monitis inftructi , ubi quii primüm non fine intíma cordis nofítri amari- | f 'r'&üï tudine, accepimus, librum quemdam Galli- ^ C co idiomate olim impreffum , & in plures to- Etg mos diftributum, fubtitulo: — LeJNosveasz fïm Pm« J e€ . 72772 Teflament em Framcois , avec des v ejl nertt enorAles [ur ebaque verfet e*c, H Paris 16 g. tUimo Aliter veró —— Z4bbrege de la morale de l E- Tredi 'mngf e S/ECULT XVIIT. 36f TYoy iangie des Atfes Apoflres de Epiffres de $. A l Paul ,des Epiffres Canoniques , 6 de f Apoea- um J Typfe , ou Penfées Chretieunes fir le Texte des Al j ce$ Liures Saerez etvc. AA PAris 16 03, C 16 94 tht tametíi aliàs à Nobis damnaturm , ac revera t5 Catholicis veritatibus pravarum doétrina- Qu rum mendacia multifariam' permifcentem, , d adhuctamen tanquam ab omni errore immu- " lat nem, à pluribus haberi, Chrifti fidelium ma- m nibus paffim obtrudi, ac nonnullorum nova ib fempcr tentantium confilio, & operá ftudio- g sé nimis quaquaverfum diffeminari , etiam tl latiné redditum , ut perniciofi infticutionis Ym contagium , fi fieri poffit; pertranfeat dé gen- t teingentem, & de Regno ad populum alte- j 7 rum: verfíatishujusmodi fedu&tionibus , at- .mt Q&!- que fallaciis creditum Nobis Dominicum Gfe- A 'gemin viam perditionis fenfim abduci fummo- m m 'pere doluimus : adeóque Paftoralis non mi- 'nüs curz noftre ftimulis, quàm frequentibus Md j c!pïdiüf- "Orthodoxz Fidei Zelatorum querelis , maxi- m mé veró complurium Venerabilium F'ratrum, i :preefertim Galliz Epifcoporum, literis ac pre- j cibus excitati glifcenti morbo , qui etiam ali- i ju Ü quando poffet in deteriora quxque prorue- Y re, validiori aliquo remedio obviam ire de- ,nqu crevimus. jl M Et quidem ad ipfam ingruentis mali cau- fam provide noftrz confiderationis intuitum Jl convertentes, perfpicué novimus , fümmam "j iMf J hujusmodi libri perniciem ideo potiffimum J! progredi, & invalefcere , quód eadem intus lateat HJERESES 262 lateat , & velut improba fanies ,'nonnifi (e&o N ulcere foras erumpat ;5 cüm liber ipfe primo [/T afpedu legentes fpecie quàdam pietatis illi- yobr " ciat; molliti enim funt fermones cjus fuper j oleum: fedipfifüntjacula, & quidem intento li arcu ita ad nocendum parata , ut fagittent in ! ] fut 18 obícuro rectos corde. Nihil ropterea op» piil portunius aut falubrius przftarià Nobis pofle n arbitrati farnus , quàm fifallacem libri doctri- fin nam generatim folummodo à Nobis ha&tenus gl indicatam , pluribus fingillatim ex eo excerptis g propofitionibus , diftinctius , & apertiüst ex- fs pliearemus , atque univerfis Chrifti fidelibus fipit noxia Zizaniorum femina € medio Tritici , quo P ii tegebantur, educta velut ob oculos exponee u remus. lta nimirum denudatis, & qua(i in i propatulo pofitis , nonuno quidem , aut alte- T. ro, fed plurimis graviffimísque , tum pridem golns damnatis, tüm etiam nové adinventis errorie QU bus, plané confidimus, benedicente Doming, alj foreut omnes tandem apertz jam; manifeítz- QOl due veritati cedere compellantur. ( i ? [ Idipfüm maxime € re Catholica futurum', int & fedandis prefertim in florentiffimo Galliz tl Regnp exortis ingeniorum varié opinantium , ini jámque in acerbiores fciffuras protendentium od diffidiis apprime proficuum : Confcientiarum QY denique tranquillitati perutile, & propemo- dum neceffarium , non modo prz-fati Epifcopi, ! fed & inprimis chariffimus in Chrifto FiliusNo- TCR fter, Ludovicus Francorum Rex Chriítianis- h tholicz J | l tl ümus, cujus eximium in tuenda Ca Fidei S/ECULI XVIII. 365 Wij Fidei puritate , extirpandísque erroribus 1ln Wtl Zelum fatis laudare non poffumus, fipiüs Nobis conteftatus; repetitis propterea veré T denits piis & Chriftianiffimo Rege dignis officiis, at- que ardentibus votis à Nobis efflagitans, ut Áj inftanti animarum neceffitati, prolatà quan- Qiem tocius Apoftolici cenfurà Judicii confulere- Ms b mus. m Hincadfpirante Domino, ejüsque coclefti opeconfifi, falutareopusfeduló, diligentér- TR Nj que, üt rei magnitudo poftulabat, aggrefli fumus ; ac plurimas ex predicto Libro , juxta ld fupra recenfitas refpective editiones fideliter ((f extractas, &tum Gallico, tum Latino idio. m mate expreffas Propofitiones à compluribus quii ) in Sacra Theologia Ma o giftris, primó quidem at coram duobus ex Venerabilibus Fratribus n noftris Sancte Romanz Ecclefiz Cardinalibus s accuraté difcuti, deinde veró coram Nobis, n adbibito etíam aliorum plurium Cardinalium u con(ilio, quàm maximà diligentià ac maturi- ,V j Ti tate fingularum infüper Propofitionum cum D ipfomet Libri Textu exa&tiflimé factà collatio - ä n ne, pluries iteratis Congregationibus, ex- Wm!]umr pendi, & examipnari mandavimus. Hujus- yt 11 modi autem propofitiones funt5 quz fequun- m tur, videlicet. m rrrrr Ie Uidaliud remanet animz , que De- 'flür 4 ( um, atqueip(ius gratiam amifit , nifi peccatum , & peccati coníecutiones , füper- y " ba paupertas, & fegnis indigentia, hoc eft , j l ' generalis impotentia ad laborem , ad oratio- u nem 164 HJERESES nem, &ad omneopusbonum? 2. Je(u Chri- (v [ C fti gratia principium efficax boni cujuscunque generis, neceffaria eft ad omneopus bonum; al n absque illa, non folüm pihilfit, fed nec fieri poteft, 2. In vanum Domine przcipis 1 fi tu m y j ipfe non das, quod pracipis. 4. Ita Domine: Omnia poffibilia facis, eadem operando inillo. to[f.fü W[ M $. Quando Deus non emollit cor per iaterios f rem unctionem gratiz füe, exhortationes , d & gratiz exteriores non inferviunt, nifiad il- j sl lud magis obdurandum. 6. Difcrimen inter Fo:dus Judaicum, & Chriftianum eft, quod Sp j Jf ii in illo Deus exigit fugam peccati, & imple« mentum|legisà peccatore, relinquendoilium Nl l N Hf in faaimpotentiat inifto verb Deus Peccatori dat, quodjubet ;illum fuà gratià purificando. p ». Qu« utilitas probominein veterifosdere , D C in quo Deus illum reliquit ejus propriz infir- mitati, imponendo ipfi füam legem? Quz lo )l veró felicitas non eft admitti ad foedus, in quo Til Deus nobis donat, quod petitànobis. 8. Nos tg fidu nonpertinemus adnovum fcedus, nifi in quan- tum participes fumusipfius novz gratize, qua quax operaturin nobis id,quodDeus nobis przcipit. quni 9. Gratia Chrifti eft gratia fuprema, fine qua um confiteri Chriftum nunquam poffumus, & D cum qua nunquam illum abnegamus. Io. I lst Gratia eft operatio manüs Omnipotentis Dei li quam nihil impedirepoteft, autretardare. II. u Gratia non eft aliud, quàm voluntas Omni- ftm, 'potentis Dei, jubentis, & facientis, quod h[unta jubet. 12. Quando Deus vult falvare ani- mam [) ) S/ECULI XVIII. 36j L s mam, quocumque tempore, quocumque Uj us loco, effectus indubitabilis íequitur volunta- tem Dei. 13. Quando Deus vult animam fal- hi vam facere , & eam tangit interiori gratig fuce ii manu , nulla voluntas humana eirefiftit, 14. faoni Quantumcunque remotus à falute (it Pecca- Vibf torobítinatus, quando [efus fe ci videndum grimy exhibet lumine falutari fuz gratix , oportet , od ut fefe humiliet, &adoretSalvatorem faum. t ial xj. Quando Deusmandatum fuum , & zter- T nam faam locutionem comitatur unctione fuüi d Spiritüs, & interiori vigratiz fü , operatur Aimh illa in corde obedientiam , quam petit, r6. obl Nullz funt illecebrz , qus non cedantillece- ht bris gratiz, quia nihil refiftic Omnipotenti. MOUM 17. Gratia eft vox illa Patris, qua homines ( i interiàs docet, ac eos venire facit ad Jefüm mm. Chritum; quicumque ad eum non venit , a poftquam audivit vocem exteriorem Filii , btl nullatenus eft do&tusà Patre. 18. Semen ver- j iM bi, qued manus Dei irrigat, femper afferc iil qui 1 fructum füum. 19. Dei gratia nihilafiud eft, )ml?) qW quàm eius omnipotens voluntas : hzc eftidea j quam Deus ipíe nobis tradit in omnibus fuis jnt Scripturis. 20. Vera gratix idea eft, quód f ] Deus vult fibià nobis obediri, & obeditur: | !mml :'; imperat, & omnia fiunt ; loquitur tanquam Dominus & omnia fibifübmiffafunt. 21. Gra- i jj tia Jefü Chrifti eft gratia fortis, potens, fü- prema, invincibilis, utpote quz eftoperatio voluntatis Omnipotentis, fequela, & imi- [i(* vm' tatio operationis Dei incarnantis , & refuíci- g tanes HUERESES 366 tantis Filium füum. gt 2. Concordia omnipo- tentis operationis Deiin cordehominis, cum ii ts liberoipfius voluntatis confenfu, demonftra- l a tur illico nobis , in Incarnatione, velutiin fon- Dl W^ ysd te, atque Archetypo omnium aliarum ope- rationum mifíericordie, & grativ , qua om. at m nes ita gratuitz , atque ita dependentes à Deo funt, ficut ipfa originalis operatio. 23. Deus jg t LOf ipfe nobisideam tradidit omnipotentis opera- tionis füz gratiz , eam fignificans per illam , n,&ül[ü[ uà Creaturas € nihilo producit, & mortuis u reddit vitam. 24. Juíta idea quam Centurio yiüjetn i habetde Omnipotentia Dei, & Jefu Chrlfti , arti in fanandis Corporibus folo motu füz volun- apint od tatis, eít imago idez, qux haberi debetde omnipotentia fuz gratizin fanandis animabus F àcupiditate, 25. Deusilluminat animam, & n eam fanat, equéac corpus folà füà voluntate ; a jubet, &ipfiobtemperatur. 26. Nulledan- n is turgratiz , nifiperfidem. 27. Fideseftprima quug gratia, & fons omniumaliarum. 28. Prima 1 t gratia, quam Deus concedit peccatori , eft p peccatorum remiífio. 29. Extra Ecclefiam UT nulla conceditur gratia, 30. Omnes, quos Q Deus vult falvare per Chriftum, falvanturin- Mnis fallibiliter.. 31. Defideria Chrifti femper ha- Ml üm* bent füuum effectum 3. pacem intimo cordium ttáti infert , quando eis illam optat. 32. ]esus lii Chriftus fe morti tradidit ad liberandum pro t r ntny: femper füo. fanguine. Primogenitos , id eft, Electos de manu Angeli exterminatoris. 37. Ti Proh! quantàm oportet. bonis terrenis ,. fibimet tUt S/ECULI XVIIf. l'dii t 267 fibimet ipfi renunciáffe , ad hoc ut quis fidu- ominis,; | ciam habeat (ibi, ut iva dicam, appropriandi nl | ! Chriftum Jefüm, ejus amorem, mortem, & TU | l myfteria, üt facit S. Paulus dicens:. Qui di- IU l, lexit me, & tradidit femetipfum pro me, 34. ä Qint l Gratia Adami non producebat , ni(i merita s humana. 5j. GratiaAdamieft íequela crea- p tionis, & erat debitanaturz fang , -&integry. 1 36. Differentia e(lentialis inter gratiam Ada- jla, dmons mi, & ftatüs innocentiz , acgratiam Chriftia- nam eft, quód primam unusquisque in pro- Go pria perfonarecepiffet : ifta veró non recipi- i tur nifi ia perfona Jefü Chrifti refufcitati , cui T nos uniti fümus. 37. Gratia Adami , fancti- gt ficando illum in femetipfo erat illi proportio. prdur l nata ? Gratia Chriítiana nos fan&tificando in mb Jefu Chriito , eft omnipotens, & digna Filio n Dei. 38. Peccator non eítliber, nifiad ma- Ninta lum, fine GratiaLiberatoris. 39. Voluntas, st quam gratia non przvenit, nihil habet lumi- l hn nis, nifi ad aberrandum ; ardoris , ni(i ad fe a precipitandum; virium, ni(i ad fe vulneran- 152 dum; efl capax omnis mali, & incapax ad i omne bonum. 40. Sine gratia nihil amarc j potfümus;, ni(i ad noftram condemnationem. d 41. Ominis cognitio Dei , etiam naturalis, etiam in Philofophis Ethnicis , non poteft ve- u » nire, nifi à Deo , & fine gratia non producit , 'nifi prfümptionem ,. vanitatem , & oppofi- J ( hty tionem ad ipfüm Deum , loco affectuum ado- rationis , gratitudinis, & amoris, 42. Sola "n j Dä(') , gratia Chri(ti reddit hominem aptum ad Sacti- ,,umä ficium H/ERESES 268 ficinm fidei , fine hoc nihil, nifi impuritas ; m nihiloifiindignitas. 43. Primus effe&tus gra- Ámitt) tiz baptifmalis eft facere, ut moriamur pecz La cato ; adeó utfpiritus , cor , fenfus non ha- ii beant plus vitz& pro peccato, quàm homo nmfml mortuus habeat pro rebus Mundli. 4—4. Qyiit Non funt, nifi duo amores, unde volitio- . J nes, & actiones omnesnoflrz nafícuntur; À- f d mor Dei, qui omnia agit propter Deum, pin,n quémque Deusremuneratur, & Amor, quo u nos iplosac Mundum diligimus , qui quod ad SDan! Deum referendum eft , non refert, & pro- ii pter hoc ipfüm fitmalus. 45. Amore Dei in hii corde Peccatorum non Ampliüs regnante, h neceffe eít, utineo carnalis regnet cupiditas, b omnésque actiones cjus corrumpat. 46. Cu- d piditas aut Charitas, ufum fenfuum bonum, i tsl velmalum faciunt. 47. Obedienua legis pro- ( g fluere debet ex fonte ; & hic fons eft Chari- dj ! tas. Quando Dei amor eft illius principium , interius, & Dei gloria ejus finis, tunc pu- um rum eft, quod apparetexteriüs : alioquin non f Qul eít, nifi hypocrifis, aut falía. juftitia. 48. il Quid aliud effe poffumus, nifi tenebrz, nifi Vs o aberratio , & nifi peccatum fine fidei lumine, fine Charitate. 49. Ut nullum peccatum eft ii Aitdmy fineamorenoftri , itanullum eft opus bonum [ y fineamoreDei. $o. Fruftra clamamus ad De- *tur r um , Pater mi: fifpiritus Charitatis non eft ille, tinorg quiclamat. j1. Fidesjuftificat, quando ope- n ratur$ fed ipfa non operatur, nifi per Cha- dia contie 1 Flem ritgtem. j2. Omnia alia falutis me nentur d -S/E'CULI XVIIT. $69 T n nentur in fide, tanquam in füo germine, & Va femine j fed hzc fides non' eftabsque amore , s & fiducia. ;5. Sola Charitas Chriftiano mo- Qu l: 1 do facit (actiones Chriflianas) per relatio. ln nem ad Deum, Jefüm 'Chriftum. 54.'Sola Djb vl Charitaseft, que Deo loquitur, eam folam Deusaudit. ;$. Deusnon-coronat , ni(i cha- lh g Dun ritatem , qui currítexalio impulfü, & ex alio motivo, in vanum currit, $6. Deus non re- n Ug l munerat, nifi charitatem, quoniam charitas folaDeum honorat. 57. Tótum deeft Pecca: i m ii tori, quando ei deeít fpes, & non eft fpes in Deo, ubi non eft amorDei, ;8. Nec Deus at e(t, necReligio , ubinoneftcharitas. ;9. O- tapily ratio impierum eft novum peccatum , & quod T TM illis concedit, eft novumin eos judicium. :6o; Si folus fupplicii timor animat poenitentiam , Vl n quó hxc eft magls violenta , eó magis dücit ad defperationem. '61. Timor non nifi manum j pfmcipüx cohibet , cor'autem tamdiu peccato addici- , u tur, quamdiu ab amore juftitie non ducitur. gt 62. uià malo nonabftinet, nifi timore poe- ul hz , illud committit in corde fuo , & jam eft gnmé reus coram Deo. 65. Baptizatus adhuc eft m füblege ficut Judzus, filegem non adimpleat, pWW* aut adimpleat ex folotimore. ó4. Sub'male- Oru) bf' dicto legis , nünquam fit bonum, quia pec- [ catur five faciendo malum; fiveillud nonnifi (]UA » J u ob timorem evitando. 6s. Moyfes, Prophe- tx, Sacerdotes, & Dotores legis mortui li f fünt, absque eo, quód ullum Deo dederint cerint, nifi mancipiaper j Sli?:n ) .,Cüm non effe Aa timoe LE "XHJERESES « ^ ;i-mörpm. - 66... Quiyult Deo appropinquare, gluxibuj 1 N nec debet ad ipfum venire cum brutalibus pat- umnatura- Ele&i, d fionibus ,. neque adduci per inttinct lem, aut per timorem , ficuti befti J & , fed per. PODW' fidem, & per amorem, ficuti Bilie.r 62* la llOD'ha l mot fervilis non.fibi reprze(entat Deum ,. nift üt Dominum durum , imperiofum , injuftum., tlb intractabilem, . 63.. Dei bonitas abbreviavit u falutis , claudendo totumin Fide & pies fs h viam cibus..69. Fides, ufus., augmentum , & prg- f mium fidei, totum eítdonum purze liberalitaz » li tisDei, ; 7o, Nunquam Deus affligit innocen- galot DT tes , & afflictiones femper ferviunt, veladpu. draln niendum peccatua ; vel ad purificandum pece catorem, -71. , Homoob füt confervationem jndy l iwit poteft fc fe difpenfare ab ealege, quam Deus condidicpropter. ejus utilitatem. . 72. Nota DUTT Ecclefiz Chriftianz cft ,. quód f& Catholic As hi comprehendens , & omnes Angelos coeli ,. & lads, k D omnes Eleétos, & juítos terrz & omnium fe- culorum.. 73« Quid eft Ecelefia ni ceesus fi« Wt liorum.Dei manentium in ejus finu, adoptas quity torum in Chrifto ,. fubüiftentium in. ejus Per« hi inibr fona ,redemptorum ejus fanguine , viventium ejus fpiritu., agen h H tiurm per.ejus gratiam , & Üf expectantium grati am futuri (eculi,.. 74. Ec- Vi | ] cleíia,, fiveinteger Chriftus,, incarnatum Ver» fs l bumbabet àt Caput , ormnes. veró Sanétos üt 'Novum' membra.. 75« Ecclefia eft unus folus homo , t compofitus ex pluribus membris , quorum UT l flentia ,. & per- Chriftus eft Caput , vita , fubfi * fona ; Unus folus Chriftus , c,ompoütusy ex d pluribus S/ECULI XVIII. $71 I'QPIER ' pluribus SanGis ,. il i quorum: eft Sanctificator. lt 76. Nihilfpatiofius Ecclefi4 Dei , quia omnes Electi, & juftiomnium fieculorum illam com.. h ponunt. 77. Quinon ducit vitam dignam Fi- ï l6] [] lioDei, & me m mbro Chrifti, ceffat interiüs ha« As bereDeum pro Patre, & Chriftum pro Capi- VR te- 78. SeparaturquisàP . opulo electo , cu- jus figura fuit Populus Juda l cus , & Caput eft ; Wt JEfus Chriftus , tam non v ivende fecundüm ndp Evangelium, q uàm non r 1 credendo Evangelio, 79. Utile & neceffariu m eft omni tempore, li omniloco, &omn i perfonarum generi ftude- p re, & cognofcere. fpiritum , pietatem , & my- Vi fteriafacra Script ER ptürzeftpro omn urx. $0. Lectiofacrz Scri, " ibus. 8r. Obfcuritas fan» Ga verbi Dei non eft Laicis rat io difpenfandi fe M ipfosab ejusleCtione;'. 83. Dies Dominicus à G Chriftianis debet fanctificar Wür'& tatis, & fuper omnia fan&tar i lectionibus pie- Damnofüm ett velleChriftia umScripturarum, iil numabhaclectio. T neretrahere. $3. Eftillufio Gibi perfüadere , Wd J quód notitia myfteriorum Religionis non de- Y Vlt beat communicari fceminis , le&ione facro- Md rum librorum. Non ex faeminarum (impli. nj citate ; fed ex füperba Virorum Ícientia , ortus M eftScripturarum abufüs ; & nate fünt Here. uU J fes. $84. Abripereé Chriftianorum manibus i Novum Teftamentum ; feu eis illud claufuüm ii tenere, auferendo illis modum illud: intelli. "n gendi. eftillis Chrifti os obturare, .8$. Inter- j dicere Chriftianis le&ionem facrg Scripturg, j/ ere ufüm lu- Du. præfertirr? kvangslii, eft interdic a2 minis 72 . HIERESES aoquc[a iantur fpe- 4ninis filiislucis , & facere, ut pat Pillon ommunicationis, 86. Eri- «iem quandam exc àuo;| pere fimplici Popu lo hoc folatium , jungendi gt vocem faam voci totius Ecclefiz , eft ufüs con- l anpfnwl trarius praxi Apoftolice &intentioniDei. 87. n lumine , & charitàt €Modus plenus fapientia, [ eft dare animabus tempus port andi cum hu- gf i, petendi militate , & fentiendi ftatum peccat d fpiritum poenitentie & contricionis ; & iaci- u piendi , ad mirius , fatisfacere juftitiz Dei ; an- fanlit 88. Ignoramus, quid vnots tequamreconcilientur. fit peccatum & vera poenitentia , quandó vo- Áyra com [ lumus ftatim re ftitui poffeffioni bonorum illo- IT rum , quibus nos peccatum fpoliavit , & de- m trectamus feparationis iftius ferre confu(io- hm nem. $9. Quartus decimus gradus conver- um fionis Peccatoris eft , quód , cüm fit jam recon- x ciliatus ; habet jus affiftendi Sacrificio Eccle- Ecclefia authoritatem excommuni- vnydlt fim. 90. yeounin «andihabet , ut eam exerceat pér primos pa- ttmupsl ftores de confenfu , faltem przfumpto , totius mX Excommunicationis injufta corporis, ^91. t vd qmetus , nunquam debet nos impedire ab im- LU ftro : Nünquam eximus ab plendo debito no 4 $um Ecclefia, etiam quandohominumn equitià vi- D demur ab ea expul(i , quando Deo, Jesu Chri- Kinis fto , atque ipfi Ecclefie per charitatem affixi ) Troim ( fumus, 92. Pati:potiüsinpaceexcommuni- :em h) cationem & anathema injuftum, quàm pro- |i ! ( dere veritatem , eft imitariS. Paulum : tan* | l tüm beft , ut fit erigere fe contra autborita- Vutg | N(tce tdp füs quarf- -tem, aut fcindercïm.itgtem.- .93. Je & doque | | S/ECULI * XVIII. 373 ] M doque fanat vulnera , qua preceps primorum Paftorum feftinatio infligit , fine ip(ius man- i g. dato; Je(üsre(tituit, quod ipfiinconfiderato zeloreícindunt. .94.. Nihilpejorem de Eccle« st iib fiaopinionem ingerit ejus inimicis, quàm vi« dereillic dominatum exerceri füpra fidem fi- ob d oime delium , & foveri divifiones propter res, quse f t necfidemledunt, necmores, 95.. Veritates €ó devenerunt , ut fint lingua quafi peregri- y, Vr na plerisque Chriftianis , & modus eas prz- [iæDti,y dicandi eft veluti idioma incognitum : adeó; " remotus eít à'fimplicitate Apoftolorum, & quzndow fupra . communem captum fidelium 5 Neque r fatis advertitur, quód hic defectus fit unum. m Ql ex fignis maximé fenfibilibus fenectutis Eccle- fiz & irc Deiinfiliosfuos.. 96. Deuspermit- OLLAD u tit, ut omnes poteftates fint contrarig Pra- dicatoribus veritatis , ut ejus victoria attribui xüdoïüïïa nonpoffit , nii Divinzgratiz. 97. Nimis fa- xcommü-*; pe contingit membrailla , qu& magis fan&é , n l ac magis ftrité:unita Eccle(iv fünt, refpici , l j Iüfij y i atque tractari tanquam indigna , ut (int in Ec-: cleíia, veltanquam abea feparata;. fed Juítus, j vivit ex fide, & non ex opinione hominum. ;iïimUï? 98. Status períecutionis & paenarum , quas. li 1 g quis tolerat tanquam Hareticus , flagitiofus , ,]csu ; & impius, ultima plerumque probatio eft j qu^ & maximé meritoria , utpote quz facit homi- i nem magis conformem Jefuü Chrifto. .99. m Pervicacia, preventio , obftinatio in nolen- W do, autaliquid examinare , aut agnofcere í& fuiffe deceptum , mutant quotidie quoad mul- , j p a 3 tos i M 374 - HAERESES ii tosin odotém mortisid , quod Deusin füa Ec- cleia pofüit , ut in éa effet odor vitze v. g:bo- i dak)[ääi noslibros , inflru&iones , fan&cta ekempla, s &c. 100. Tetpus deplotabile, quo credi- nj tut honórari Deus, pér(equendo veritatem , 1 ]iofi!, E ejüsque Difcipulos. 'Témpus hoc;advenit &v Haberi& tratari i Religionis Miniftris, Ti fiiit tanquam impium & indionum omni comtmer- cio cum Deó , tanquam membrum putridum, dinit du capax €orrumpendj ottinia in focietate San- &orum, eft hominibus piis morte corporis siís i mors tertibilior. Früftra quis fibi blanditur i [EDflh de (uarum intentionum püritate , & zelo quo- g'tis,conli dam Religiónis , perfequendo flammá ferró- (it l ltht que Viros bonos, fi propriá paffione eft excz- catus , aut abreptus aliená, propterea quód Mndi nihil vulcéxaminare. ^Frequenter credimus fi dl facrificare Deo Impium , & facrificamus|Dia- fntit boloDeiServum. t01. Nihilfpiritui Dei, & ffitt fiQecor doctrinz Jelà Chrifti magisopponitur , quàm communiáa facere juramentain Ecclefia, quia Ti u hoc eft rultiplicare occafiones pejerandi, la« queos téndere infirmis & idiotis, & efficere , At d ut nomen& veritas Dei aliquando deferviant fv confilio impiorum. fcafi Auditis itaque tum vocc , tum fcripto No« fs bis exhibitis przfatorum Cardinalium , alio- ïalïad&cl: tümque Theologoruni füffragiis , diviniqué !s | ^f inprimis luminis , privatis ad eum finem , pu- blicfsque etiam indi&is precibus , implorato ääw C0f praefidio ; omnes & fingulas' Propofitiones b iofas , malé b prainfertas , tangüam'fäl'fas , capt fonantes | S/ECULI XVIII, y"f T fonantes ;^ piarüm auriuni offetlivas ; fcan- Tl J dalofas, pérniciofas , temerarias , Ecclefize; & J ejus praxi injüriofas , neque in Ecclefiam fó- ^f Jüm; fed'etiam in Poteftates fieculi contümees hm liofas , feditiofas , impias , blafphemas, fufpe- hgt €as de herefi , here(im ipfam fapientes; nec hn monhzreticis & herefibus, ac etiam fchifimati Y o faventes , erroneas , herefi proximas , pluries m f damnatas , acdemüm etiam hireticas ; variás- Vil $ue herefes; & potiffimüm illas, quz in fa- T mofis Janfenii Propofitionibus, & quidem in o o fení, in'quo hz damnats füerunt , acce- Mp ptis,continentut, manifeftéinnovantes, réfpe. mni n €tivé, hac Noftrd perpetuó valiturá Conftita- valen. tioné declaramus , damnamus & teprobaimus. a ^^ Mandantes omnibus utriüsque fexüs Chiri- d fti fidelibus ;; ne de di&tis Propofitionibus um fentire ,' docere , prwedicare aliter 'przfü- iriwïüu'ï! Tiant, quàmi in hac eadem Noftra Conftitu- »MIJ hÜ tione continentur; itaut quicunque llas; vel um illarum aliquam conjun&tim, vel divifím do- i li cuerit, defenderit, ediderit, aut' de éis, j t etiam difputativé publicé, aut privatim.tra- p averit, ni(iforfan impugnando , Ecclefiafti- €is cenfüris, alitsque contra fimiliaperpetran- tes Ài Jure ftatütis poenis ipfo fa j !14 m o alia declaratiore fübjaceat. 7 Ceteérüm pér expreffam '*präe'Fätämä Pro- ;! u N pofitionün réprobationem 4lid'in eódem Tj- 5 bro cortérita nullatenüs-approbare"intendi- 1 j 3s] müs'; cüm'prafertim in' décurfü 'éxaminis 4 M €o deprehenderimus ^pro- toæ plurés alias in s Aa4 pol- 376 AIOHZERESES.2 pofitiones , illis ,.quz , üt fupra, damnatz fuee (l runt , confimiles , & affines , iisdémque erro- f,' p5 [c Jbroi ribus imbutas.: nec fané paucis füb imaginario ( quodam , veluti-graffantes hodie per(ecutio- nis obtentu,inobedieatiam & pervicaciam nu- g g trientes , eásque fallo Chriftianz patientiz no. minepradicantes 3. quas propterea fingulatim Ifndh j recenfere, & nimis longum effe duximus, & T minimé neceflarium ; acdemüm; quod into- ht lerabiliuseft, facrum ipfum Novi Teftamenti " gt Textum. damnabiliter vitiatum. compereri- cæprzvï mus, &alteridudumreprobatz verfioni Gal- QU liéz Montenfiinmultis conformem : à vulga- al ta veró editione , qux tot Szculorum ulu in - li, Ecclefia probata eft, atque ab Orthodoxis o- ]n,omr mnibus pro authentica haberi debet , multi- / o pliciter difcrepantem , aberrantem, pluriés- trafir que in alienes, exoticos, ac fepenoxiosfen- Notm fus , non fine maximà diverü;atc detor- tum. ? " ii df Eundempropterea Librum, utpote per dul- ces fermones & benedictiones , t Apoftolus vll ol lequitur, hoc eft , füb falíà piz inftitutionis Nl imagine , feducendis Innocentium cordibus longé accommodatum , fiveprzmiffis , (ive wolrg alio- quovis titulo infcriptum , ubicunque, & jb quocunque alio idiomate, feu quavis editio- .El hocg ne , aüt verfione ha&enus impreffum aut im- 1 Oi pofterum ( quod abfit ) imprimendum , au- &oritate Apoftolicátenore profentium iterü Tv Jitür prohibemus , ac firmiter damnamus ; quem- ulos in 3 r ad:podum- etiamïal-i.os omnes , & íing » P cjus MW S/ECULT XYfII. m m "u ejus defenfionem tam Ícripto , quàmtypis edi- sdämquc- tos , feuforían ( quod Deusavertat ) edendos fuhm libros , feulibellos, eorámquelectionem , de- m fcriptionem , retentionem, & ufum omnibus, TM & fingulis Chrifti fidelibus fubpoena excorhu- Mtay nicationisper contrafactentes ipfo facto incur- nl renda, prohibemus pariter & interdicimus, TOA Przcipimus infüper Venerabilibus Fratri- hum bus Patriarchis , Archi - Epifcopis & Epifcopis, VTHune ngen alifsque locorum Ordinariis , necnon hzreti- c pravitatis Inquifitoribus , ut contradictores vweítnlo quoscunque per cenfüras & paenas prafatas , n inp aliáque juris & facti remedia , invocato'etiam t dofotio adhoc, fi opus fuerit, brachii fecularis auxi- lio, ompino coerceant & compellanr. nl Volumusautem , ut earundem prafentium !l »kllll'd- TOU tranfümptis, ctiam impreffis , manu alicujus Notarii publici fubfcriptis, & figillo perfonze bt t in dignitate Ecclefiaflicaconftitutz munitis ea- dem fides prorsüs adhibeatur , qugipfis origi- m T nalibus literis adhiberetur ; fiforent ex ) ? hi'bi-tæ & oftenía., P ] «005 Nulli érgo hominum liceat hanc pagfharg; noftrz declarationis, damnationis , mmandati , mlfüs, W Hm M prolibitionis & interdictionis infringere, vel i ei àufu temerario contraire, J du Si quis auteim j "n hoc attentare przfuümpferit , indigenationém 7 HJ*»' J Omnipotentis DEI, ac Beatorum Petri & Pau- j li Apoftolorum ejus fe noverit incurfurum. p n J ' M Datum Romz apud San&am Mariam Majo- :m]OS y rem Anno Incarnationis Dominice Millefime 2 qi Septin- 378 C'HJERESES" * i Septingente(imo decimio tertio , fexto'Tdus Septembris , Poritif anft B ;gtüs- No&nAnno gtc"c'i- qitni — n j p T n p Card PrO [ M » Ti TuRLIO n F.'Olïvifcriü'ä. forit vifa de Cu?ia L Sgrgagc?us;: | M Jimipi hLoco j Plumbi. k IAYÍA 'Bre"c'./iubz'. tj A : ngijlrdin in Secre tis o i51E. Martinyct-tus." Til -Aimo,ä Nativitate Domini Noflfri fESU — « i Chrif i millefimo feptimgentefrmo decimo ter- tio , Indicf iope fextá ,dze wero decimá Septern- d bris , Pontificatüs Sanc? iffmi im ChrifloPatrüs M e& Domini-Noffri , Domtzi Clementis Divizá tl Providents4 Pape Xl. dns5o decimo tertto:jfu- radiéte Litere Apoflolice affixa ct publicata ffund tttii f'uerunt ad Valvas Ecclefta Laterauen,et Ba- t filica.. Principas -Apo[lolorum , Caucellaria .A- (jtng gpoflolica , Cuxia Generalis in Monte Gitatorio, b in Acie Camps Flora , ac-im. adiia locts [olrtas e L^ * lt con[uetis. Urb J & per me Detrum &amu(dfilf?* $ d * 4fp(£alicqm , C?ij/äïew. hi, tisüt k Antonius Placentius. Magifter Curforum. äeretgj Wigt Verüm ( S/ECULT XVIII l 379 fM Verüm, ne hoc quidem fulmine indurati | Janfeniftarum animi ita perterriti fünt, ut re- diérintad faniora. Nimirum; fub potenti ma- nu Eminentiffimi Cardinalis & Archi - Epifcopi - Parifienfis , Ducis de Norarrss, fe fecuros.effe putabant ; Hinc omnia Vaticana fulmina vel ( deridebant penitüs , vel, quibus quibus pote- rant modis; elidebant. Mifertus efít tandem J Dominus Populi fui, &, uti eft Pazer Lumi- 447 , ia hujus Archi-Prae(ülis mentem il- luminavit : Quiomnem errorem depofüit , & fe judicio Ecclefiz , quz e(t Columna Kerita- 71 £á , Anno 1728.fübmifit. Unde etiam moder- 14 nus Pontifex ,. BENEDICTUS XIII. hasad illam literas dedit, E j 10 DILECTE FILI NOSTER. - Vi - Salutem , cf "dpoflolicam Benedictionem. wï:fafm vt Ridie S. Caroli recitato Matutino , p'erlaf- p tum ad me. fuit exemplum impreffum a mandati à Fraternitate V eftra promulgati un- W'u:: decimá menfis O&obris elap(i , dé folemni ao- mLQ; [*': ceptatione Conítitutionis UNIGENITUS Clementis XI. gloriofze memoriz, ] Eo le&o humiliavi me Ziterno Patri & Epi- fcopo animarum noftrarum ; flexóque poplite S. Archi-Epifcopum Mediolanenfem , que; Pafloralis folliitudo elorioftem reddidit , ova- vi,, ut fupreme Divinx Bonitati debitas red« deret grates, pro fümma confolatione ; quam ; mihi attulïit' nuntium adeó fafpiratum, quod aliQ- IE 389. SHARESES:5- alioquiti: nünquam: deftiti mihi polliceri, ex rl cogitationeantiqua , quam habebam non mi- W H d nüs de Veftra fingulari doctrina, quàm de in- clyta Veftrapietate ac zelo pacis Ecclefiz. pïadif Meum illud gaudium crevit ultra modum, r dum Cardinalis cho/z;gmw mihí obtulit offi- n ^ ciofiffimas V eftrasliteras, datas 43. ejusdem ii mehíis. Ktáque Fraternitatem V eftram allo- [ quipoffum cum S.Paulo : Auw/ta miPi fidu- * STho eiaeft apu d vos , multa mihi glorintio. Pro ii vobis vepletus fum con[olatione , Jiperabundo d aAudio. Caufàamtante confolationis mihi füb- j!fWi miniftràrunt expreiliones Veftrz fincerifIimz , gl ita , ut dicére tibi poffim cum S. Auguftino hh Corda veflra non vidi , fed tefles cordis vocesi lum Audivi. Exdémque voces follicité volui , ut ii audirentur hert in pleno Confiftorio ob fo- probat'* lum hocnegotium congregato. Etnovocum i D gaudii meiincremento expertus füm univerfa. gt lem lztitiam ac plaufam Venerabilium Fra- (undà trum Veftrorum & Collegarum. Dd Hoc unum exacerbat cor meum , quód.in torel Fraternitatis Veftre literis videam illam per- QU ühs i turbatam , propter contumaciam quorundam Subditorum fuorum , ,Qu, uemadmodum Q (üt'ad Timotheum füum fcribit Apoftolus ) D oannes ci Mambres reffiterunt Moyfi , 14 m dotal e birvefiflunt veritati. SedlibetFraternita- ,ti Veftrz in memoriam revocare fententiam IT S-Auguftini: Quod, quamuis prefracf e qui- Euf dam ex eis vefifl ant, tamen magna Populorum n um finnm Agmzrm vera mater gaudens tn fà eectpit. & | ï:pofh S/ECULTXVIII. 381 Ml ecipit, Quanquam f[perare debemus, fore m [ u ut Fraternitatis Veftrz gloriofo exemplo , & efficacibus exhortationibus, quas, utin u- (Uo pradiétis tuis literis indicat, faciet , 227 eba. hum vitatis, fapieutia , ec authoritatis , vandem lt wvolentes nolentes veniant ad obedientiam yfüin * ' Ü l Mij digniflimi (ui Paftoris. Hoc ego fpero à Divina Clementia,.cum n j Al li S. Thomas meus, coz£ragenter, me doceat, quod Dominus ex Abundantia Bonitatis foug ! WHW mll etiameos , .qui, grAtia tmpedimentum pra. aut , Auxilio uo prevenit, wverteus eos À n ? mAlo, ecomvertens ad bomum.- p Precor ulteriüs Fraternitati Ve(lrz , ut i ftultam impofturam obje&i fibi fcripti 32. Au- j r ufli fpernat , idque ob tres evidendflimas robationes ipfius falfitatis. 1. Quianoneft p perfona hujus modi , quz publicet tales ine. gtb ptias.: 2. Quia, dum fervebat opus, ad fe- nl dandàm tempeftatem diffenfionum , tempus noneratexcitandinovas. 3.-Quia calumnia- yi j tores upponunt, quód feripti;maligni.depo. lt n ftorium feceris Epifcopum , qui nimis fcan- j dalosé fe declaravit pacis & QOQCordiæ inimi, u cum. j J Expectamusinterea , Ego & F. V. ut Car- j dinales in Curiaifta commorantes zelo Sacer- l dotali Regiam Majeftatem orent , ne patiatur A Tribunalibus Laicis Fraternitati Veftrz af* [ ^ ferriimpedimentain exequendisiis , quz fan- j & minaturin fio mándato ; ad quodnos om- L ! J 'etiam, ut ne Qo?crum auxilium pollicemur 5 H fl convin.« 382 '"HZERESES convincantur falü, qui audent malas dare D Literis Apoftolicis interpretationes. Deni-« Cany j que zftimatiffimam dile&tiffimámque Frater- 1 fOlïäre nitatis Ve(trz períonam multis annis & per- fectà fanitate mihi fervet Altiffimus, dum in H fan&iffimo ipfius nomine, cum tota obftricti : jtt affectüs noftri plenitudine, Apoftolicam Be- f l 1 ] Ip(gsi | ncdi&ivoncvm impertimur. ia Datum Romx apudS, Petrum, (lnts Vsl Die 9. Novembris 1728. Pontifiatüs Noftrian. j. - iil Nunc ergo confidimus fore , üt Ecclefia a lindi Gallicana tam periculofis procellis jactata ad fnr. priftinam malaciam redeat , Ecclefia veró uni- ; n verfalis ab his motibus 'fmnd bc;*ga ;bnqu'iefca"þ. : Janfenianis deinceps lif Iun Tj SUPERIUS OMISSA n HUC ADDIT A. lj À Damita , vé Adamei , à quodam Ada. Yi mocirca annum 194. De his S. Epipha. (l nius fic foríbit : .. Ecclefiasüas , (ivelatibula, & fpeluncas ( fic enim meritó appellaverim Hereticorum conventicula ) in hypocauftis, id eft ,.ocis , qui fübtüs incenduntur , folent lh li habere4 incendere veró folent inferné , ut l ts fittepor adca Cionem intus in domuncula L co.ngtegatgr u - . .Dumautem ipgrediuntur, ; fügt S/ECULI XVII 38; i funt quidam veftium cuftodes ; ad foresinftar J D Campfariorum.ab ipfis conft;tucl. Et quilie hyr] bet ingrediens ,. five. Vir five mulier exuicur. at foris, & ingreditur nudus, . Et qui 1pforum aj d Prmcxpcs videntur & Do&tores, omnes Ver T ut ex matre nudi fedent, alii fuperné alitine lil ferné mixtim ac.fparfim.. Sunt autem apu ipfos, qui-continentes dicuntur, & virgines M fe jactant (. adeó fe'ipfos. dccnplunt ) &le- Ciones & alia . omnia nudi faciunt;. ::Si veró ij vifus fuerit quis (; nam. & hoc. dicunt. ) ià li delicto effe , eum nonampliüs in fuam.eorum n congregationem admittünt; .Dicunt enim, il- U'? f !A | lum effe Adam ,. qui comedit.de ligno , &.ju- dicant.eum expelli..& Paradgfo, hoc ett,.ex 'Wn ipforum Ecclefia,-.. Putant enim füam ECCIGg uWN fiam effe Paradifum; & fe-ipfos.efle-Adam & Evam. Ita prphamus. Quo tempore:au- tem. turpiffima hgc Secta rcFu(cxtam fueru:, 3 habemr fo.22g« 1 )L / h SJECULO LIL ad. fal. 49. /Ereticis fe fe oppofüerunt Dlonyüus Ale- u H Xandrinus', Titus Softrz ; & Dlodorus il 'U n thmæ Epifcopi, M SJECULO VI ddf?:l 94. * ;Wl UP LUgentmsprfcopusRupenF s. .Ennodius D E Diaconus, & poftmodum Ticineiifis Epi- Petrus Diaconus. Urü[ [ fcopus. . Grcgonus M. jh poíftea Pontifex; *'LMI SJE- i 384 . HZERESES- 'SJECULO XIV. a4d fol. 136. i'Oþï» l , 'Homas W/aldenfis. Guido origine Ca- "& talaunus, Ordinis Carmelitani Prior Ge- neralis , aliique Viri egregii ex variis facris J Ordinibus, qui tunc floruerunt, Hareticis i reftiterunt. jf GATIONES FIDEI. p .PROPA Saculo XVlI. (mUS E fi Ndïa—Orientalis & Occidentalis per vario- ] rum Ordinüm Regulares r15or. S. Xave- ] hst tius Anno rf40. miflus in Indiam, &indein i ia jJaponiam, illi vaftillime Infüle', & fex aliis of Regnis, Chriíti/fidem invexit, decies cen- i tena & amplius millia convertic, & Reges-ac Regiras rz. baptizavit. Moriomotapaà Con- !Dl falvoSylveria Societatis Jefü ibidem Martyrio i ii $ffecto, Mauritania à Petro Mafcarenna So- ^ r cietatis Jefü. — Bráfiliaà Jofepho AnchietaS, J. : Cndin Malabaria, Paraguaria, Morilandia, Peru , T Amboinum, Philippinz , Tucumania, aliz- que regiones & Regria à diverfis, tum So- Ti ciétatis, cum aliorum Ordinum, Apoftolicis m leliapu Miris.Evangelii- luce illuftrantur, & multo etiam fanguine pro Chriíto profufo foecun- M dantur. SolennisLegatio Japonenfium Prin- cipum, quifenomine illorum Regnorum Sedi Avpoftolicc fübmiferunt, facta eft fedente Gre. gorio XIIl. anno 1583. - David Imperator Lt JEchiopis miffis ad.Clementem VL Legatis obedientiam promittit anno 1524. Itaque s in Eu- Wt quod :xlefecit ab Ecc?cüa per Harefe ropa, | S/ECULI XVIII. 385 [ ljl ropa, id multó majoribus incrementis mul- JH t tarum gentiurm acceffione compenfatum elt, SACULO XVII. N f Hïffm( L Enetrat fides per PatresSocietatis JESU, in Imperium Sinenfe , quod in fe rg. am- pliffimas & Regnis pares Provincias continet, FO undetotamferé Europam zquare cenfetur , & bactenus ineluctabilibus obftaculis fidei occlu- fum fuit. p Regnum AEthiopiz abjectis errori. n M bus iterum veram fidem recipit. Infertur fi- Kit desin Canateníem Regionem, partern Ame« lt rice Septentrionalis. .In Regnum Mogoris, uod füb fe 55. Provincias continet. InIn- 1 í u lod las Marianas, in quibus quinquennii fpatio à u Didaco Aloyfio de San. Viatoris ad Chriftum, m addu&ii jo. millia. Qui ibidem ex fidei odio r interfectus eftanno 1674. In Regnum Tun- cinenfe divifum in 7. Provincias. j n Regnum j Cochincinz divifüm in 6. Regiones. Novz M 1)1 Francie varii tra&us audiunt Evangelium. FMF Reducdta hoc eodem Szculo ad Ecclefiam Ca« rinthia, Styria, Auftria, Moravia, Bohemia, W]Uw i Gallia pulfis Hugonottis per Ludovicum XIV, J repurgata. Conver[tones zemorabiles j SJECULO XVII. " ;,r Ad Catholicam Ecclefiam ex Pagani- 4 fmo & Mahumetanifmo. g;ue | erii Chis )Eu l 'xh C()nftantinus legicilranus hzres Imp nenfis 386 HJERESES | tdi nenf(isin Afia Y647. Ottomannus Ibraimi Sul« N tani Filius cum Matre 1675. Factus Ordinis | TU S. Dominici. Dominicus Imperator Mono- motapz in Africa 1652, — Ludovica Regina E Monomortapz in Africa 1652. Carolus In- j di ii genfium Imperatorin America. Helena Im- Michaél Filius Im- ul peratrixSinenfium 1647. petatoris Monomotapze, factus deinde Ordi- | nisS. Dominici 1647. — Imperatoris Chinenfis G Nepos cum tribus Viris Principibus 1698. An- ] &i na Chinenfis Regina, Avia Conftantini 1647. MariaUxorlmp.Ivuliw. Idata Rex in Iapo- niai621. Auguftinus Regis Tafileti in Africa l Primogenitus Regni hzres r671. Achilleus Princeps, & Supremus Prafeéctus Aulz Chi- nenfis, Vice- Rex & Archithalaffus Claffis r Imperat. 1646. Balthafar de Mendez Primo- | Na genitus Regis Terzii & Marocco, fàctus So- cietatis JESU 1667. Dominicus Amathæi Rex Tunis 1646. N Y Principum Cbriffianorum converftones | 4 SACULO XVI. n P Rzivit omnes fuperioreSzculo,.& ad ve- 1fj ram Ecclefiam redeundo exemplum dedit lis & ftimulos Sereniffimus Dux Saxoniz & Ele- &or Joannes, idemille, quianno 15 5o. Con- feffionem Auguftanam Carolo V. obtulit, ! biennio poft anno (cilicet 15 5 2. morti vicinus renunciavit Luthero , atque ad id faciendum Sereniffimis Filiis fuis mandata & incitamenta b reliquit, 43 * S/ECULI XVIII. 387 r reliquit , & Catholico ritu Sacramentis Pos- "m l) nitentiz , Euchariftiz & Extremz Unéctionis munitusobiit. Itainliteris originalibus Joan- h nis Friderici Filii & Succefforis , ejusdem in Du- ATU cali Archivo, & ex illis tranfumptà Copid,quae ir'mlj legi poteft in libello, cui ticulus 3fugfpurgifd)e unb Geger z ?lugfpurgiffe SBetanntnug , Juffu Reverendiffimi & Illuftriffimi Comitis de Collonitích Epi(copi Neoftadienfis an. 168 1. edito. " SECULO XVII. Ex Domo Navarrza, Henricus IV, Rex Galliz. Ex Suecia, Chriftina Alexandra , Sueciz Regina, qua Regno abdioato Romam conceffit anno 1655. ALAM. Ex Ele&orali -Saxonica. Fridericus Auguftus Dux & Ele&or Saxo- j i i nicusanno 1697. Ex Ducali Saxo- Lauenburgica. Henricus Julius 1650. Francifeus Carolus 1651. Rudol phus Maximilianus 1647. & Ju- lius Franciícus, Ex Saxonica - Weiffenfelfenfi, Albertus 16925. 1j Ex Saxonica - Zeitzia, im Chriftianus Au t [.gxxti guftus S. R. E. Cardinalis, I quem non ita pridem fecutus éft Frater Mauri. 2 tius . 388 H/ERESES " tius V ilhelmus cum Principe hzreditario Fri- L. m derico Augufto. Ex Electorali - Brandenburgica.- (f Chriftianus W'ilhelmus Marchio-Branden- burgicus, Adminiftrator Magdenburg. 3652. l Ex Ele&orali Palatina -Simmerenf?, 2 Rupertus 1629. & Eduardus Friderici Co- ; Iul imitis Palatini ( quem Bohemi RebellesRegem 1 ]na coronárunt ) Filii, cum Sorore Ludovica Hol. n landica dicta 165 9. Ex Ele&orali - Neoburgico - Palatina. | lii NV olffgangnus W ilhelmus Dux Juliz, Cli- | dr,i vix , &c, 1613. cum tota Familia. [77 Ex Sulzbacenfi - Palatina. ! ] Qs A p Chriftian. Auguftus cum tota Domo 165 j. Ex Brunfvvicenfi - Lüneburgica. "& Maximilianus W'ilhelmus. Joannes Frideric. Dux Hanoveranus 165 1. U Ex Ducali- Norvvegiz, Ferdinandus Adolphus , & Alexander Ru- ( ^dolphus 1649. - Ex Mechlenburgico- Schvverinenfi. W Chriftianus Ludovicus 1665. Ex Haffo- Rheinfelfiaca, lil Erneftus 1652. Ex Haffo- Darmfítadiana. ha Fridericus , poftea Cardinalis 165 4. Dhi- lippus A S/ECULI XVIII. $95 Mil lippus 1695. Fridericus 16 Amalia Magdalena 165 5, 97« Elifäbetha nburg: Ex Haffo- Hamburgica. t . Georgius Chriftianus. knburg . Ex Holfato-Sunderburgenfi. IT Alexander Henricus cum tota fua Familiía ii 1Y649. DorotheaHedwigis 1678. Elifabetha Hs Dorothea 1665. MagdalenaSophia 1699. in AUYR Linea W/eiffenburgenfi. Joachimus Erneftus inLinea Plónenfi. . i Ex Ba'denfï. Dhilibertus v $6. vel at alizggv. Eduar- Ts us , Fortunatus , e Tacobus Marchiones ad- [l &eculumm. XF L. pertineut. Bermardus Gufta-, vus Adolphus Abbas Fuldenfis & Cardinalis 5 mj anno 1660. Jj Ex Badenfi- Durlacenfi. ii) Carolus Fridericus 1671.- Ex Anhaltina. ! yu Chriftianus Albertus. Ex Solmenfi. : Eleonora Maria 165 2. WJ*L Ex Naffovio - Oranienfi. Flandrina. Ex Naffovio - Siegenenfi. Joannes & Vilhelmus Hyacinthus cum füa Ex gui Domo. Bb 5 1 HUERRESES 359 Ex Naffovio- Hadamarienfi. Joannes Ludovicus cum fua Domo 1629. 3EL Ex Naffovio - Idfteinenfi. Guftavus Adolphus, qui anno 1564. ad S, Gothardum in Ungaria occubuit. His accenfentur Carolus FridericusSueci- cx Militie Archi-Strategus, Princeps Hector ( urtainiusinGallia 1668.. Dux Bullionius Ul- trajeCtenfis Gubernator. Princeps Ragozius cum Conjuge Battoreain Hungaria. Princeps Razivilius exPolonia, Princeps Abafftius ex 'Tranfylvania 1672. Princeps Galliczinius ex ] Mofcovia. Jacobus Dux Eboracenfis , poftea Rex Anglie ; & juxtafide digna teftimonia Carolus II. Anglie Rex fa&us Catholicus , BN mortuus eft 1685. 4 Schifíinati renuntidrunt Blafius Ecclefiz Sa- macenfis Archi- Prefül 1682. Euthymius Ty- ri-.Epifcopus. Ignatius Antiochenus. Jofe- phus Chaldaicus Patriarche ; duo item, W/al- lachiz alter 1598. alter Bofniz Epifcopi 1699. SIECULO XVIII. Ex Domo Brandenburgico - Beyreu- thana. ELEONORA MAGDALENA, obift pientif- fiméEttlingz 1711. Ex Domo Brunívvicenfi - Wolffen- butana. ELI- S/ECULI X'VIH. 35I trief ELISABETHA CHRISTINA, hw Auguftiffima Imperatrix 1707. . t ANTONIUS UDALRICUS J WV olffenbutanus 1710. Ü Et hujus Filia . AUGUSTA DOROTHEA, hls 1l Schwartzenburgico - Arn- Cogjux Principis ftadienfis. d , lil , ^ w 1 Ex Saxo -Zeitziana, A Vide füpra. . Ex Würtenbergico - Stugardenfi, j .'among CAROLUS ALEXANDER. ! Ex Würtenbergico - Mompelgardenfi. - Eleonora Scharlotta 1702. Ex Würtenbergico - Juliana. Sylvius Fridericus 1702. Ex Ele&torali Saxoniz Superioris novifífimé. FRIDERICUS AUGUSTUS. Mi íi] Filius & Princeps Hzreditarius. b;, O. A. M. D. G Bb 4 IN- ) INDEX. 105. J AVAV unenenu n ^v p u *&*ä*&*&*&*ä*ä*ä&*&*ä Ap ] SOBTGOTSESTTR m d 40 INDEX ALP HABETICUS pwd | OMNIUM H/ERESEON sxl P pl Cujus INumerus folium notat B. N Belonitz. »8 Ablabius. 92. Abfti- Tij A nentes.48. . Acacius. s$y. — Acephali. Ami $6. Acefius. f6 Adalbertus. 106 j Adami , (ive Adamitz primi , 328. Novi jl autem ,fol. 129 Addammiani. 37 Adel- t phius. 65 Adeffenarii.244. Adiaphoriftz, 237. Aeriani. f j. A&tiani. 6r. Zgydia- D ni. 242« Agapetz. 72. Agnoctz. 65. , À- ; Qp Aomenf'es ? m grippiniani. 44, — Agareni. 102. | J IO2. Airani. 66. Albanenfes.ro4. Albi- ] genfes. 119. Alexander JErarius. Almeri- ] d Cus. 120. Alogi.29. Amantius.69. Am- brofiani. 24c. Anabaptifte. 168. — Angelici. 35. Angelite. 87. Anomzi,.59. Annia- nus. 77. Anthropomorphitz. 75. Antia. Anti - Chriftiani; 242, An- tinomi. 219. phoriftz. 257. Antidicomo« Anthimus. 48. ä gU vianitz. 72. ÀÁnti - Luthcram. 237. Apel- Tho les.28. INDEX u les. 28. Apocaritz.48. Apollinarift, &€, Aphtartodocitz.go. Apoftolici.;5. Aqui- JaPonticus. r7- Arabici. 29. Armeni. 99, ï gü Armacanus, I134. Archontici, 26. Arnal- difte, r13. Arrhabonarii.244. Artemon. If 40. Artotyritz. 29. . Arriani, jo. Afcle- piodatzi.41. Afcodrogitz,29, Afluritani, 8 58, Athei. 246. Audzani. 69. lii niani. 240. Auguüif B. Acularii. 241.]Bagomiles. r17. Bajus 744. ,.B Bajolenfes. 104. — Balthafar Pacimonta- li Bardeíanes. 26. [ nus. 1 86. Barlaamus & f Acyndus. t26. Bartholomgus Janovefius. " 13f. Balatius. j7. Barbas. 81. Bafilides. Y:. RBaffacramentales.24;. Baífus.22. Ba- temburgici.242. Bayrasgy. Bedricus. r44. Begardi & Beguinz.127. Belliani.237. Be- rengarius. IO$. Beryllus. 59. Bernardi- . nusOckinus.220. Beza.208. Biblifte. 246. Bocquinii. 258. Bonofiaci. $8, Brachita. ä 48- Brentius. 2Go. Bucetus, 180. Bud- j das. 46, Bullingerus. 21O. C. ( 'Ajani. 25. Calorbofüs, 23. Calvinus. 187. 192. &c. Calumniantes 242. Cam- 1] panifte. 258. Campates, 63. Carlítadius. " 1 "o. ;Carpocratcs.- 1f. Cataphrygz. 30. Cathari- | INDEX Catharifte. 48. — Chazinzarii. rox.. Cerdon, 19. Cerinthus.;. Chiliafte, 16. Novi Chi- Ww liaftz. 436. Circuitores. j7. Clancularit, f 241. Claudius. 134. Cleobius, r.. Ccelefti- Ml niani. 77* Colulthus.5 r. Collyridiant, 72, Condormien- Communiz babentes. 243. tes. 243. Contobabditz. 9. Contemplati- il vi. 340. GCoímiani. ;6. Crefconius. ; 8j Cri- fpinus,75. ChriftephorusGoodmannus..225; l D D. M i Amot Avid Cythreus. 226. David Dinantius, f D 12I. D«emoniaci. 245. EtAnti- Dz- moniaci. 243 .Defiderius Longobardus. 123. Deuterius. 86. Dimoé&- Demophilus. 66. l ritz, 67. Dicartitz.. 49. Diofcorus. 835. Diotrephes.7. Donatiftx. $7. Dorotheus. l 73* Dofitheus, I. Durandus. 110. Dul- nilt cinifta, 125. T 118 P. T jl | ' Bion. 7. Eceboius. 63. Effrontes. 199, T — Ejulantes. 243. Elchefzxi. 42. Eleufius, 75 Elvidius. 72. Emeritus. 75. Encras titze, 28. Energici, 244. Enthufiaftz. 69, Eudoxius. 66. ^ Eufebius. $2. & ;7. Euno- k | | miani.f9, Eupfychiani.95. Euftathius.j 3. Wil Eutyches.82, Euzoyus. j5. | ia ib : DIIA F. h 32;./Fauäftus.78.'Felïx. 78. Felix FAnatici; ;pifc. INTD EX M hi (! Epifc. 104. Felicianus. 73. Flacciani. 2426. duj Flagellantes. 123. Flavitas.83. Florinus 22. M Fortunatus. 78. Fortunatianus. 6r. Fratricel- o ( ;i.xzy. Fulgentius.7;. Funtius. 226. Vi Go *JM; Ainas. 77. Gainus. 9f. Gaudentíus. 27. Georgius. $9. Georgius David. 174. Georgiani. $4, Geufii, 226. Gno- flei. 13: Gorthaus. 2. Guilielmus de S. I Amore. 122. GuilielmusFarellus. 196. Gui- i i j lïielmus Poftellus. 2 10, li Ho Hen- 1] H Amftedii, 238. Harmonius. 26. Herman- d riciani. I12. Heracleo. 22. Wi nus Italus. 124. Hermannus Riffuich. 145. Hermogenes, 45. Heron. 65. Heshufiani, 238. Hilarius. 75. Hierarchitz. 49. Hie- ronymus Pragenfis. 143 Hufs,158. Hy- M menzus. j. Hutitz. 240. T "] l. " Acobite. 91, Jacobellus. 156. Jacobus Ju. ] ftus. 127. Jacobus Prepofitus. 167. !Janfe, niítz. 345. Ibas.85. Iconoclafte. 103. Jenen- fes. 236. Illyricani.226. Infabbatati, 116. In- piratiftz. 540. Interimiftz. 237. Infernales, 246. Invifibiles. 246. Joacbimus Abbas. 117. if Joannes h INDE *X. Ic;äähesAlalEtws.zop. JeannesMonachus. 142; | Mont Joanpes dePoliaco. 28. Joannes Philope- Yi nus.88. joannesRocfefana.i41. ]oannes Valentinus. 220. Jonas.212. ]Jovinianus, 1. Ifcariotitz. 244. Julianus.163. & 78. li Julianus Halicarnaffzus. 95. Juftificatorii. j ?36. ( L. g jj v Aicocephali.244. Lamperiani.124. Li« : beri.240. Libertini. x6o0. Lollardi. 155. Lucas Sternbergerus. 219. Luciferiani. 65. Lucianus.753. Lucius. 68. Lutherus. 148. & 161. &c. Ludovicus Alemannus. 225. ;hmï. M. ' ii Acarius.lor. Macedoniank Go.. "Ma. hometes.96. Majorinus. j 8. Majo- rifte. 219. Manichszi. j Manifeftarii. 24 1. j 46. Mansfeldienfes. 218. Manufimpofita- rii. 245 Marcion. 23. Marcus.' 23. . Ma- 3 ratbonius. 61. - Marinus. 71. Maronitz, ! il 102. Marfilius. 11o. Masbotheus.3. Ma- If Melchio. Yi ximinus. 78. Melanchton. 178. Meletia- Ty titae. 241. Melchifedechíani. 43. ni.so. Menander.8. Menonitz.240. Mef- faliani. 64. Metamorphiftz. 244. — Metan- | ! gifmonite. 29. MichaélBajus. 744. Micha- | d €l Servetus. 182. Molles Lutherani. r60. h 'Mcipgft;gienfäs. 241. - Monophyfite. 9. hïl Monta- ï I' NDEX. s Montaniftz. 29. Moyfes. 82. T 168. Mufculus, 2 12. Müqgeru.s. Jl ^s Wi N. "m m Arciffus. 4 $. Nazarei.18. Nepos.A4f. Neftoriani.8o. Neutraliítz,245. 'Ni- colaitz. g. Nicolaus Galecus. 145. Nico- laus Ambídorfius,217. No&tiani.44, No- ! vatiani, 43 Nudipedes.239, j ) L5 o. W(M Llarii. 242. Olipius. 9o. Ophitz, 36, / Origenes. 27. Orebitz. 143. Or- phani. 144. Ofiander, 212. Semi - Ofian- driani, 213. Oecolampadius. 17 1. ]i E li Acifici.242. Parmenianiftz, 71. Pafeen- E Pafchatitz, 32. Pattillarii, n tius. 79. b 237. Paítoricidz, 242. Patropaffiani, 44. i PaulusSamofàtenus.4$4, Pauperes deLug- J duno. 114. Pelagiani, 76. Pepuzitz. 51. ) Petilianus. go. Petrus Cnapheus,85, Pe- qi trus de Bruis, 1 12. Petrus Abaillardus, 114. H Petrus Drefenfis. J Petrus Joannis. r1i8. »[' 157. Petrus Virmilius,209. Photinus. 56, H Philettus, , Pickardi,r42. Pietiftz, 535. Pnevmatici,240. Pnevmatomachi, 61. Por. l phyriani.41, Poenitentiarii.246. Praxeas. Prifcillianiftze. 69, 45 Przdeftinati. 41. Pro. I N D E X. Proclianitx, 69. Proculus,37, Ptolome- f usaT, Puritani, 225. J Thebh: n Q. n Quackari. 321, Quietiíiz, 529. i R. Aymundus Lullius, 122,. Renati. 339, R Richeriani. 255, j ! S. m UM | Abbatiani,74, Sabbatharii,243. Sabel- liani. 44 Novi Sabelliani. 225. Sabi- nus.61. Sampfíxi.53. Samofateni. 5. No- viSamofateni, 226. Sanguinarii. 242. Sa- 1l tanici.6s. Saturninus. 10. Schaplerus, 174. Scripturarii, 242. Schvvenckfeldiani, 239. Semi - Lutherani, 237. Secundus,22. Se- mi-Arriani. 37. Secundinus. 7 . Sebaftia- XEn nus Caftellio. 209. Seleuciani.68. Sepulch- rales, 245, Sergius, 95, Sergius Mona- chus. 96. Serras, 63, Sethiani, 36. — Seve. riani. 28, Severus, 85. Severitz, 96, Sig- ZEn» nificativi.244. Simon Magus. 2. Si(inius, 8['0 Spangenbergerus. 200, Stangarus. 212. Sturmius.236. Symmachus,34, Sy- rus Alexandrinus. 91. « Tertul- ïAtianus. 27. "Tandemus, 110, lianus IN D E xX. i L lianus. 41, Tetraditz. 94. Thaboritz, r41. Thebutes, 1. Theotion. 33. Theognis. $4. Theodotus. 40. "Theophronius. f6. "Theo- dorus Mopfueftenus. 84. "Theodofiani. 95. ) Timotheus. 67. Timotheus /Elurus. 83. 'Tri« nitarii, (ive Deifte, 223. & Anti- Trinítarii, 224. Tropiftz, 344. Turilupini. 156. M) ï; * Alentiniani. 19. ValentInus Cratoaldus. 212. Valefii, 34. Ubiquiftz. 200. Ver- gerius. 217. Vigilantius.75. Vifioniftz.338. M M Un&ti Anglicani. 226. L l 'M ! NXI Ickleff. 150. W/eftphalus Joannes. 184. X. " Y XEnajas. 87. Z. n ZEnO. $f. Zwinglius, 173. N * Gy 23 - ï! l m A S pH MA d j €" "] ,Z AX j2 ») — A l1 .) j AH —— N i äx Lj e^t4 " EX Siiv- N' uj OIQV U Ü DUIU UL LLULIDN — — Es ii — - T T WUR - - | x r N erri r d ? ia : x s d us | wl — r z - - d És ii t $ N s & E [5 w wnä, » n as hod . j m agf N u s ss d M W AE " n 8 -& Is A - 7 j W E L. d- - u- u — Q Rirraicsctsscick ld a ET AE Ex MORU SQEATUSNT eea a IN ^R " - REU as n us ii — —— Ó zi : * r u : s EE l20 . m 19 20 ?1 | TE TT lll Illll! ES S W T R 19 e 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset REVFERENDISSIM - 17 d [ 16 CERELSISSAMO lllI'lHllllllilHllHll)lll J IWII | S. R.I. PRINCIP1 ac DOMING. 9 | Focous O Balane Q 15 CENE DFMDHWJ 12 | BM |riestonum l N | 9 CAROLO IWIIIIHIII ll 11 DEI, ET APOSTOLIC/E SEDIS GRAT— I10 zi pqueDediens W IMPERIALIS ECCLESUE BA - e E BERGENSIS ET CATHEDRAEE l HERBIP OLENSIS e N Lbd L»AQjEO l FRANCUE ORIENTALIS DUQ | $ACRJE CZZSAREJE REGLEQUE CAT LIC/E 'VIAg TUALI INTIMO, ESTATIS CONSILIARIO | S.R.I PRO- CANCELLAR 5 6 H!!IHIIIllIW1HHH'IIIIIIIHWIHIHI ALMAE CONGREGATIO!— E- | 5 ACADEMICAE MATORLIS ESN BAMBERGENSIS 4 PR/EFECTO 3 QJMLNO,. z CN 2 IlliH ll !!lleIIIIHIIIIIHIIIHI M Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1 4 ]lHllIlHLIHIIIIIIWHIIHIW IHIKIIIHIIII! LI— 1 À