Gh689-1

N

:

——

EX

CM

.v,.i

nE

EE UE

-

d

EOE

EE

vt

um ).«,i)

W

«f

iB

*

mv

A

d

ii

du

N

eRue:

ENNS U V —

2

Ls

s

r

d

-

—

L

——

mv

Rf u N GR

x

N

s

i

n

ia

d.

N CUA

N

sl

s

pee

j

*

;

D

E

zf

À

m

»

k d

R

N

**

r

Ne

.

pv

d

-T

u

x

E

g

Ed

fes

P

EE

c

"

N.

du

*

d

E

us

,

À

U

VAE

-

UB Tübingen

DT

E.

-

a

n

d

4

2

E

ZA

D r

T

3

X

m

s.

af

d

|

N12«511905074 021

Il5Óm

c

u

T m

ES

EE

d

E

|

*

$

*X

n

p

$

-

T

MSS,

m

L

E

L

ES

N

us

N

N

^

À —

s r fs t Ea

M TT

m

ER

ii

a

E

——

r

——

mET

-T

—

us al ^

——

D LA

T

5v. (?mr/ Mfä*fï* r

1

f*

14

,gcw*æn-e 3

4/7/1 -

ag ran

f;/j J Q/!L/(I

—

P

a/æc'r'uw/mfu m

,-e/,.tm/fl 4/;,

ATR

£erhé V, func Kegenam, Tinge-

/)'l& e^4 ,Bg/anL& e€/

B:auhrza. -

/ec/u Vn'(fnly R-rre

f2

Jf

Áus A.

ll o

od gomanomm Acx ]/((.

m

MOI

7 1759 J;n/:ctaZW .fa»uxa]ar

(/7 Cou]u te A /nuxem)q nmum a;/

Dll(l

Fele lm

J

fam j'mwn i : Áac 17[

(/c/u (?n /Ua/zhmonlo

' (0p u/ / Wanam

/]C//:,nm Üarolr M fgacan oera?p $

, m w/duu «m anmene j76/ Qa//um &

5an rm:næ '(w(v5 € €«MH, /:nw ]*'76' (,n mlll

/:fr:-'grnvlf P n lc.juc »cnilll??ï-

!

)

r&.

hl

[j

j

l

)

I)

lii

iham

Ü

:

j

if

— --—-———— —— x N

um

.L———d — —^ —— —

Du—

E —

—

R— — — —— 03

E -

— — — N

z

ml ER -

/

—

d

b

7

d o b À

UxX

2y

)fwhï /L;.

o

»

À ,1(7./-

z

" v

; M

IE

IA

ECCLESIAST

4à w/un. T0U Arlana N (reegerr ^ Q2- f ( Mlerges

CERTAS PARTES DIVISA.

bn [legz.t f'*&?mc [IJ us /m); C e?/?fr Crel. ;;tr/i-,.

PARS$ PRIMA

Continens

RES GESTAS

À tempore Apoftolorum,

ufqueadtemporanoftra

IN STRENAM DATA,

ALM /E

CONGREGATIONI

MAJORI ACADEMICAE

BAMBERGENSI

BD B TITUIO

b. MARLE V

A

LY

M

AB ANGELO SALUTAT

MA

3

Zdnno M. DCC. XXVIII

EXMBERG/E ; lypis Georgii Andrez Ger

tner,

* Reverenditfimi Capituli & Alma Acad. Typog.

LC

Ya

LA

——

—

NUEIUE CM mA

——ÀÀ

R—

m À

C r

.

EMINENTISSIMO

ET

CELSISSIMO

PRINCIPI AC DOMINO"

D. L.THARIO

PRANCISCO, .

S. SEDIS MOGUNTINZE

ARCHEEPISCOPO,

S.R.L PER GERMANIAM

ARCHI- CANCELL ARIO,

X

PRINCIPI ELECTORI.

EPISCOPO BAMBERGENSI &c, &c

ALMA:' CONGREGATTONZ&

EE

TE

VCADEMICAE MAJORIS —

BAMBERGAE

PRAEFECTO

DOMINO NOSTRO CLEMENTISSUMO,

CAETEs

CJRTERISQUE

J

R everendiflimis,Excellen-

54

tiffimis , Illuftriffimis , Per-

illuftribus, perquam Gra-

tiofis, Ampliffimis , Ad-

niodüm R everendis, Mag-

nificis, Eximiis , Conful-

tiflimis , Expertiflimis, .

Prudentiffimis, S

i

pe-

| M

-- &atiflimis ; &

Or. -«

qam

ratiffirmis-

HJ

J

MAGISTRATIBUS,

Ilj

g«

ALM/&E CONGREGATIONIS :*

n

ACADEMICZAZ MAJORIS

BAMBERGENSIS, :

23

"

l

1,?

DD. ASSISTENTIBUS

14901

SECRETARIO , CONSUETORI.

BUS, UÜUTRIUSQUE STATUS -

h

ECCLESIASTICI & SACULARIS

À. "

iT

Dicat , Dedicat , Confecrat

!u

N

i

Sodalitas Academica

[/

il

Bambergenfis.

DD.

DD.SODALEG

ii

W

MARIANI.

l

i

D

l

| | Ruditis erudita in Strenam da-

E

mus, — Eavvidelicet , qua ad ple»

— namverum Ecclefafiicarum no-

titiam f)eidant.

Speclant iluc. Con-

Glia, Kesgefla , Harefos , facri Ordi-

)

nes , Ritus, Tura &5 Pontifies. . Con-

| tila Generalia jam dedimus anno

1725. Hinc ,ne cramben recoquamus

'€andem , quolies deimceps recurrant ,

toties Ledlori lbrumillum revidendum

y

! defignamus. —.Et, quoniam partes eti-

am catere , nift fingulaa fmgulis fogreo

&entur E$ in accuratum Ordinem di-

' gerantur , legentem , quod in Hiffariis

plerumque accidere folet , ita facilé con-

i fundunt , Ht cum legerit emn

ia , "ibil

fiat ,

: . o 'g?&-

/ämt , 4deà boc auno folas damus Res

geff as , per Jachtladiaifus , faculis etiam

[

certo femper numerodiffintiis, — Equi-

j

dem facros Ordines addimus , fed bre-

i^

viter , quia Aliunde conffant fatss.

Harefes ad ffuem cujusuis Saculi fub-

Jungimus , fed non omnes.

ld quia

ln

enim bis fordibns plurima folia imple-

remus ?. Sufficient ia , qua magis fa-

emofa funt. JAutbores ex quióus , bac

4

r

omnia colIegimtus, &g celeberrimi & pra-

n

batiffrmi funt :quos inter Caydinalis Ba

vonitust , Spondamus, Caba[fatius , Fore-

il

Jfi , Béietius, &5 qui novilfime in-vaflif- ..

j

$mo folio proditt Hyactntbus Amat de

......

Gravefon.

Colegimus autem bacideó,

li

& in eum ordinem compegimts , ut eo-

?um ,qumi taliafüre & volunt &g debent,

1!

labori ac memoria confuleretur. . De-

bentverótalia feireomnes , [rve Eccle-

1

taffici frve Politici Ordinis fint , quia

1ne Notitia bZzcveréeruditimon funt.

C Ceterim Pontiftes , Ritur, &g

|

4lia , dabuntur , ff Superis

placet , anno infe-- —

,

:

SERES -

l

É

u

SERIES

Aff

.ROM. PONTIFICUM

lyi

Adeoprzmiffa, ut hlc repertis fingulorum No-

i

minibus, fübfequeps Hiftoria tantó faciliüs

Jíi

poffit intelligi,

l

UBTIT

J

T

J

H

INB

nj

Sa&i

uód prefixa Litera

S..-!ïgnifïcct Pontificem

J

um. : L. Laudabilem. M. Mediocriter

h M

bonuüm. O. Nonbonum. /Verbum veró z.

€6pi? , Annum, quo federeincepit.

(n

!

il

SJECULUM I.

: z'ncepit

I

Jncepit | 18. S. Ürbanusl.

224.

S.PETRUS.

19. S. Pontianus.

231

Wi

S. Linüs.

a

20. S. Anterus.

235

L

f

S. Cletus.

) 8

21.S. Fabianus.

236

S. Clemens].

91

22,.. S. Gornelius.

2$I

(il

!

SZECULUM I1.

[

h

S. Anacletus,

IOI

Primus Antibapa No-

vatiamm bareticus.

7

S. Evariftus.

110|25.S. Lucius:

253

]

S. Alexanderl.

119 |24: S. Stephanusl.

Aj5

47

$.S. Sixcusl. .

130

25 S. Sixtusll.

257

9. S.'Telefphorus.

140

26. S. Dionyfius.

258

p

10. 5 Hyginus.

152

27. S. Felixl.

270

T

11.S.Piusl. -

156

28. S.Eutychianus.

z

12. S. Anicetus.

16j

2:9. S. Cajus.

282

13. S. Soter

17I

ó:S. Marcellinus, : 256

14. S. Eleutherius.

177

SAJCULUM IV.

1j. S. Vi&orl.

192

21:S. Marcellus].

SJECULUM 1II.

104.

2,O1

Y

32. S. Eufebius.

287

16. S. Zephyrinus

33« $. Melchiades.

311

17. $. Calliftus l.

21 9(] 345 S. Sylyeffer l.

314

PA

3*

SERTES

incepit

intepit

33. $. Marcus.

336

$7.L. Bonifaciusll. £20

36.S. Julius ].

D7

uintus — 2utipapa

37- L. Liberius.

$2

Diofcorus adversus

38. S. Félix ll.

66

Bonifacium.

t

39. 5. Damafuüsl.

267

18.L. Joannes!l.

552

i

Secundus — Amtipapa

q

Ur ffeinus vel ur-

59. S. Agapetusl.

555

&o, S. Sylverius.

61. S. Vi

$26

[ a

ffraus.

zilius.

$40

p

4o. L. Siricius,

395

62. L. Pélagius].

j

555

t

41.S. Anaftafius.

328

63 . L. Toannes]ll.

552

Id

SZECULUM .V

€4. L. Benedictusl.

$75

xfmg

42. S. Innocentius], 402

65 L. Pelagiusll.

$77

n

43. S. Zofimus

UE

66.S. Gregor.]. M. $20

r

44.S. Bonifaciusl. 448|

S/JECULUM VII.

[

67. O. Sabinianus

604.

Jertius Antibapa Eu-

69. L. Bonifac, lll

606

J

Jalius Archidia-

69. S. Bonifac.IV.

407

!

COARU .

70o. S. Deusdedit.

f. S. Cadleftinusl. - 423

614

J

46. S. Sixtuslll.

53

t

-t

l

71. L. Bonifac. V

617

Wt

47.S. Leol. M.

440!

72. L. Honoriusl

626

4j

48. S. Hilarius.

461

73. L. Severinus.

639

Ti

49.S. Simplicius.

467

74- L. Joannes1V.

639

$0. S. Felix lll.

483

75. L. 'Theodorus

641

A

76.S, Martinusl.

645

4

$1.S. Gela(iisl.

$2.S. Anaftafiusll,

4

77. L..'Eugenius ].

65j

il

H

:

78. S. Vitalianus,

655

tal

$3.S. Symmachus. 498

79. L. Adeodatus.

669

i

Quartus — Antipapa,

8o. L. Domnus ve Do-

- Laurentius . rchi-

nus,

676

diaconm.

678

1

l

SJECULUM VI.

$2.S. Leoll,

81. S. Agatho.

wg(]]

683

Y

$4.S. Hormisda.

f14.

83. S. Benedictusll.

684

l Vi!cn

3:.S. Joannes].

523

84. L. Joannes V.

é9r

N

v

$€.5, FdlixlV.

f27

8j. L. Conon.

686

1

Schifma

ROM. PONTIFICUM.

!mp

l

incepit

zncepit

f

Sebifrna. eleifis Petro| foatar Diaconus tur-

T

€$: Theodoro,

| basconcitavit ad-

NU

6. S. Sergius].

687 |

l

Schifma elecfis Tbeo-|

106. S. Leo1V.

versus Sergium.

J

947

L

doro & Pafchale.

Hic iueptb à quibus-

fi

SJECULUM VIII,

dam infivitur fo-

m

p P

loannes V].

701

Anna Papil[a.

$8.L.

|

oannes Vll. 7oj.

107. L. Benedi&t.Hll. 25

JJ

99. L.Sifinius.

í 7032

108. L. Nicol.1. M. 858

( ffr

$0. L.Conflantin.l. 708 |

109. L. Hadrian.ll. 867

hm

91.S. Gregorius.ll. 714.|

110. M. Joann.VIll, 87

L

92.S. Gregor.]ll. 721!

11r. L. Marinusl.

882

Kf

93.S. Zacharias.

741|

112. L. Hadrian. lll. 884.

V

94.L.Stephanusll. 752,

! &

95 . L.Stephanuslll. 752

113. L.Stephan Vl. 885

l 4

96.S. Paulus].

114.L.Formofus. 890

Y &

écbifma ob Theo

707

b

Wergius C BonifAcius

L

2)-

t£urbas movent

y, d

:

laidium Archbi-Pres-

115 .O.Steph.Vll. 856

d

Terum.

Romazus GAlfefrnus

j

97. L.StephanuslV. 763|

Cger vim intrufas.

Confhaniinus Antipa-

8 . Frater Totouu .

XSZCULUM X.

ä

Nepejemi Duers.

118. L, Theodor.]l. 90y

117. L.JoannesIX. 9ox

f

g

99. S. Leolll. -

98.L. Hadrianusl. 772

r18. L.Benedi&t-1V. 90f

j

119.L.Leo V.

906

g

D]

120. O. Chriftoph. 906

dU

1co. L. Ste

anus V.816 |

121. O. Sergius]ll.--

(t

Ior.S. Paíchalis l.

817|

122. L. Aanítaf lll 919

f

102. L. Eugeniusll. 824.:

123. M. Lando.

212

f

Zofimi Schifma.

124. O. JoannesX. 912

i

103. L. Valentinus. 227

IZy. L.Leo Vl.

2

at

104. L. Gregor. lV. 828

126. L.Steph.Vlll. 925

[

Xl. 934

n

tof. L. Setgiusï.*-ll.- $44.| 127.:O. Joannes

128.

0

SERIES

ancepit

auCepit

q

m.ä,. Leo Vl .

936

ul

Mauuc nomimat Bero-

Gr;ï

7777 A ntipapa

Iu

f

nius Pféudo-Pontz-

Imp. encitur.

V (

ce.

146. L. Joan. XIX. 1024.

"o

147.O.Bened.]X. 10;

329.L;Steph.]X. 959

Sylve[ler IM. . ej- ffo-

126. L. Martinuslll. vel

munues - XX. Mrcbi-

il

Marinusll.

243

Presbyt. Romnn.

n

131. L- Agapetusll. 946

17

132. O. Joan. Xll.. 955

Ectl. Antipapa.

Leo VIll.

148.L.Gregor. Vl. 1044

11'!171;

Hic |fuit ab Othone

149. L. Clemensll.

104

"T

150. L. Damaf. l.

1048

]f

J

!idä(agams "dutipa-

151. S. LeoIX.

1049

fri

i pa oó .

152. L. Victor.ll.

10j4.

i

153. L. Benedi&t. V. 964

153. L. Steph. X.

1077

]

124.L.[oan. Xlll. 96;

154.L. Nicolaus]l.

1059

j

Li

; L. ionus ll

272

Tfoannes Mintius di-

&

156.L. Benedict. V]. 972

us Benediétus X.

x hntibapa.

M

;Bomfut,iuys FII. Anfz'—

IN,

15 . L.Alexand.ll. 1061

T

1 37:7)-.:LVa.Bene:lt:Wl. 577

Cadalous Antipapa ,

$UI

158.L.

oan. XIV. 984

" dictus Honorius IT.

d

139. L.

'5

oan. XV., 985

1f6. S. Greg. VIl. 1073

140. L. Gregor. V. 996

Clemens IIL Guiber-

'HJF

dJeanxes XFI. uti.

Zus RAVERBAS Antip.

papa factione Cre[-.

!

j

CEZE L.

157. L. Vi&torlll.. 1086

341. L.Sylvefterll. 999

158. L.Urbanusll. 1087

3.!?1

L1

SJECULUM XI.

159. L. Pafchal.ll. 1099

Mortuo Guiberto tres

i

342.L. Joan.XVIl 1003

Antipapa brevi tem-

Wgor

'14'3.,

. Joannes X Vlll.

pore..

| 1003

(

, 144. E; Sci'gius IV.

. 1009

SACULUM XII.

ul

160. L. Gelafiusll. 1118

;47.,?.. Bened. Vlll.1012

AManritius

ROM.PONTIFICUM.

incepit

ZACEbih

Wop

Maturitius Burdinus

|

1tjp)

175. L. Innoc.lll. ; ;5

thy,

Archiepift. Bracar-

SAJECULUM XIII.

277 Antipapn.

176. L. Honor.lll. 1274

U

161. L. Callift, Il.

III9

177. L. Greg. lX.

122/7

!

ww

1

162 L. Honor.ll.

II2

178. L. Cocleft.1V.

1244

1

!

Calliftus ITI. Theobal-

179. L.1nnoc.]V.

1243

A

dus cedit Homorzo.

190. L. Alex. IV.

124

Tf

181. L.Urban.1V.

1261

!l

16;. L. Innoc.ll. 1130

M

Petrus Leomis Anacle-

VACAUIL Sedes Ammis 2

182. L. Clem. IV. ;26$

URT

£t5 1. An;ipapn.

[uy

ll

Gregorius dicius Fi-

». 9. d. 2.

f

Ll u)

183. B. Greg. X.. 1271

M

&or II. ntipapa.

184. L.Innoc. V. 1276

"MT

164. L.Codleftin.1l.1143

185y. L.Hadr.V. 1276

l

Lor

165. L. Luciusll.

II

186. L. Joan. XX1. 1276

166. L. Eugen. lll. 1145

187. L. Nicol. lll.

1277

algusïlw W

167. L.Anaftaf, 1V. 1153

188. L. Martin lV. 229:

f

168.L.Hadr.lV.. 2154

L

TT

169. L. Alex. lll. :4$9

Imrcwnt

189. L.Honor.lV. 1285

!

j

Ocfaviamus , dicíus

190.iL.Nicol.IV. 1287

atb

Jacat Sedes ammis 2.

Vicfor IF. Antipapa.

B.I.

At

Guido Cremenfis , di-

191« S.Codleflin.V.1294.

iil

us Pafthalis 1.

192. L. Bonifacius VIll.

n

Antip

Z

[ u

[7

fIZ'; 7

SECULUM XIV.

Jfoanues A

vl

us Califius I1I.

195.

Bened. Xl. 7302

y n

|etibAba.

194. M. Clem. V

1306

WJW

270. L. Lucius M. 1782

FKacat Sedes Ammis 24

T

171. L. Urban.ll. 2785

]R 3.4. I7.

d

172. L. Gregorius VIII.

:9$. M. Jeannes XXIl.

WWï

1187

]

[

2.

1316

173. L.Clemenslll. /:88 | :96. L. BenediCtusXll,

w[,ïll»

174. L. Cecleft. lll. 2497

1534

"L

X 2

127

j i.

SERIES ROM. PONTIEF.

3

Éncepit

incepit

197. M. Clem. Vl.-7 342

SAJ&CULUM XVl.

l

198. L. Janoc. Vl. 1342

216. L.Pius]ll.

103

199. L. Urban. V. 1562

j

200. L.Greg. Xl. 1371

217. M. Juliusll.

218. L. Leo. X.

1503

1513

Ml

Wi

201. L. Urban. Vl. 7578

219. L. Hadr. Vl.

1522

v

Robertus Geuevenfts ,

220. L. Clem. VIl.

1525

mu

dictus Clemens VII.

221 L. Paulus lll.

1524

Mida

"ntipapa.

222.. L, Jultus lll.

1

o

202. L. Bonifacius 1X.

223. L.Marcellusll. 1555

224.L.PauluslV. 1555

SICULUM XIVzg

225.L. PiuslV.

1552

203. L. Innoc. Vll. 1404

226.S. Pius V.

1566

2277. L. Greg. XIll. 1572

204. L. Greg. Xll. 740j

2298. L.Sixtus V.

1585

205. ,D. Alex. V.

1409

229. L. Urban.VIl. 1520

206. O. Joannes XXIII.

1410

230. Gregor. XIV. 1520

VacAt Sedes amm 2.

231.L.Innoc.]X. 1591

!

m. S.

232.L. Clem. Vlll. 1592

A

207. L. Martin. V. 1417

SIJECULUM XVII.

7

AEgidius Mutipapa ,

233. L.Leo XI.

160jf.

Mdl

i us Clemens VII.

2534.L.PaulusV. 160$

n

25$. L. Greg. XV. 1621

208. L. Eugen.lV. 1411

236.L.Urban.VIll. 1652

at

Amedeus

Sabaudia

237.L.Innoc. X- 1644

,,,,,,

a

JDux, Felix F. An-

238.L. Alex. Vll. 1655

Bl

*

zipapa.

239.L.Clemens1X.1667

" 'SM

209. L.Nicol. V.

1442

A

240. L Callift. lll.

14f

240. L.Clemens X.1670

N

211. L.Piusll.

1458

241. L. Innoc. Xl.

1676

d

J

212. L. Paulusll.

242. L. Alex. VIll.

1689

Z

1464

. L. Innoc. Xll.

1691

x13. L.SixtuslV.

1471 |

244. L. Clem. Xl.

1700

feyfi

A14.L.Innoc.VIll, 1484

24f. L.Innoc.Xlll. 1721

n

246. L. BENEDICTUS

B

z-x j. O. Alex. Vl. 1429

XIIT. .

X «

i

447 - (l :SERI

E

eneMdl.sd

V

2$*

E

247 €le

Vtoc P3f74

mens XIll | V('))]Ii ;

Itj

SERIES

Ifo

" ROM. IMPERATORUM.

Ift

S/ECULUM I.

incepit

incepit | 26. Maximinus.

245

Iïl;

1. Auguítus,

n

2. Tiberius.

27. Maximus Pupinus &

Balbinus.

1

14

158.

;. C. Caligula.

27

28. Gordianus.

238

If

4. Claudius

4t

29. Philippus cum Filio

$. Nero.

$4

244.

6. Galba.

68

20. Decius.

7. Otho.

69

i1. Gallus Treb. cum

äg

);

$. Vitellius.

69

Volufiano.

W

69

2f1

lum

9. Vefpafianus.

10. Titus.

32. Valerianus cum Gal

lieno.

|

I

o

aA

lu

[ï

11. Domitianus.

81

33. Gallienusfolus. z6c

m

12. Nerva.

96

CIircA

LT 7ïlmpomi

i

fl

15. Trajanus.

exorti fazt fere 30,

SJECULUM II.

ft

14. Hadrianus.

117

Tyraman.

"i

V

34.. Claudiusll.

268

J

J

Ij.ÀntoniusPius. :58|

5 $. Aurelianus.

27

A

16. Marcus Aurelius An-

36. Tacitus.

275

UOT

tonipus.

161

37. Florianus.

276

1l

17. Lucius Verus.

I6I

38. Probus.

276

18. Commodus.

I8O:

39. Carus cum FiliisCa

pl

i

19.HelviusPertinax.193 |

rno & Numetiano.

| il

20. Didius Julianus. 193

M

i

21.Severus.

282.

Tf

SZECULUM II

f?ï

40. Diocletianus.

284.

W

41.Maximianus ejusCol-

ul

j]

22,. Caracalla.

2II

.1fpt

23. Macrinus cum Dia-

SACULUM IV..

dumenofilio

217

42. Conftantinus Chlo-

m

24. Heliogabalus.

218

fus.

"i

2j. Alexander Severus

04

TUS

222

43. Galerius Maximia-

m

nus, ejus Collega.304.

M

44-

J

W

j

SERTES

incepit

ZIZCCPZZ'

44- CONSTANTINUS 61. Julius Nepos.

LL

(j

206

62. Àuguftulus.

475

i

4j

Conftantius. cum

l !

J

Fratribus Conftanti-

REGES OSTROGO

I

no & Conítante, turma

'THORUM IN ITA-

folus.

LIA.

227

1. Odoacer

476

46. Julianus Apoftata.

2. Theodoricus

423

36t

SIJECULUM VI

47. Jovianus.

363

48. Valentinianus Seni-

3. Athalaricus.

$26

Or

364

4. Theodatus.

ï34

49. Gratianus.

375

£. Vitiges.

lil

jo- Valcntmlanus juni-

&.Hildebaldus velTheo-

T

33

baldus.

f4o

i

7. Eraricus.

f42

$T. TheodofïusM 392.

2. Honorius.

9. Totila.

$42-

D

W

9. leja.

S/ECULUM V

REGES LONGO-

u

T

53

Valentinianus lll.

BARDORUM IN

425

j

$4 Petronius Maximus.

ITALIA.

455

1. Albeinus.

$7t

jl

ff. Eparchius Avxtus

z. Clephis

174

Iyzterrcgnum 2220

N

YUm deceye.

j6. Julius Majorianus.

98

)

3. Autharis.

al

j7.LibiusSeverus. 461

4. Agilulfus.

$22

Interreguum duortum

SZECULUM VII

Slïflft'r AHUHOFHHZ,

$. Adelvaldus.

616

TU

j8. Flavius Anthemius.

6. Arioaldus.

626

j

67

7. Rotharis.

658

£. Rodoaldus.

655

W UH.

f9. Anicius Olybrius.

2

657

9. Aripertus.

10. Gtimoaldus.

v2

€o. Flavius Olycerrus.

662

li

473

1 1. Garibaldus.

672,

MU

Y2

ROM. IMPERATORUM.

x'nr:pif

Jacepit

4

12. Pertaritus.

673

inc:pit'

n

12. Cunibertus.

13. Otholl.

273

699 | 14. Otholll.

j

QG0.

SJECULUM VIII.

SZECULUM XI.

j

14. Luithbertus.

701

15. S. Henricusll. r0or

1j . Raginbertus.

Jot

16. Conradusll.

1024.

16. Àripertus.

79Z

17. Henricus!ll.

109

17. Afprandus.

712

18. Henricus]V. * roe&

3

18. Luttprandus.,

713

S/£CULUM XiI.

19. Hildebrandus.

744

20: Rathis.

20. Lotharius]l.

19. Henricus V.

I1O06

;,

21. Aiftulfus.

744

1127

22. Defiderius

7$0e

21. Conraduslll.

1139

WT elc

S

757 |

22. Fridericus l. ZEno-

l

SJECULUM IX.

!

barbus.

irj2

f

25. Henricus Vl. Afper.

W

IMPERIUM OCCI-

II90

(

DENTIS RESTI-

24. Philippus,

II9

TUITUR.

SJCULUM XIII.

)N

1. Carolus M.

9co

MIN

2.Ludovicus Pius. 814

2;. OtholV.

1208

3. Lotharius.

840

26. Fridericus]l.

I218

f

4. Ludovicus ll.

85f

Imperiuwm vacat ag-

f

$. Carolusll.

8

" HO5 22.

A

6

Ludovicus Balbus.

27. Rudolphus Habs-

f

burgicus.

I2

m

7. Carolus lll. Cra(ä?s.

! 28. Adolphus Naffovi-

p

98

I292

[tria-

V

8. Arnulfus.

997

29. SAIbertusl. Au

(i

9. Ludovicus lll. ulti-

cus,

2

Ij

mus ex ftirpe Caroli

SJECULUM XIV.

5

296,30. Henricus Lutzen-

J

SECULUM X.

[

burgenfis.

1208

ff

10. Conradus.

[/f)

912| 31 Fridericuslll, 1214

Ladovicus Bavarus,

(

11. Henricus!.

919 22.

n

936

Z

h

12 Otho. l.

iL

SERITES

incepit

jnceyis

34. Carolus ÍV. Bohe- | 6.'Theodofífus.

2129

hij

inus,

1346 | . Arcadius.

395

24, VM enceslaus.-. 1

gffüw

SECULUM. X

Ms

378 ! $, Theodotius junior.

»

il

M

408

A0

3j. Rupertue. Bavarus. | 9. Marcfanus.

4710

1400

16. Leo Macelles eum

Pt

(l

&.Sigifmundus. 1411

;l

7, Albertus ll Auftria-

lio.

Lcone Zenonis Fi«

€us,

4

47

W M

$. Fridericus IV.. 14

o 1 1. Zeno Ifaurus. 474.

j

, Maximilianus.149

j|

12. Anaftafius ].

491

m

SAECULUM XVI.

1 3. Juftinus I.

j

l

)

, CarolusV.

1519 | £4. Juftinianusl. 527

i

1, Ferdinandusl. 1558

1j. Juftinus H.

$66

"

2, Maximilianusll. 1564

|

16. Tiberius Conftan-

)lrr

43. Rudolphusll 1576

tinus.

$78

2

SACULUM — XVII.

17. Mauricius.

j82

L

4« Matthias.

1612,

18. Phocas.

602

445 Ferdinandus]l. 1619

I9. Heraclius.

610

l

46. Ferdinanduslll.1657

20. Conftantinus H I.

M

47. Leopoldus.

1658

48. Jofcphus.

170f

64.t

n

- 49, CÁROLUS VI.

21. Heracleonas. 641

J

7 vioe Supra

ITl

52. Conftansll.

64t

0

23. Conftantinus Po-

i

IMPERATORES

gornatus.

668

ORIENTIS.

M

ij

1. Conftantinus Mag.

24. Juftinianus!l. 685

bb

06

25.LeontiusPatricius,

695

a

4, Conftantius.

j5

26. Tiberius Apfima-

L]

ulian. Apoftat. 261

rus.

698

4» Jovinianus,

365

tj

$:

ä

alens.

364

27. Juftinianus.

70$

N

"

(l

M

-

.

IMPERATORUM ORIENT.

fitj

ZZC

incepit

,'7(

58. Phiiippicus Bar

d.

46. Romanaus.,

959

99

nes

711

J

47. Nicephorus Pho-

cas.

29. Àrtemius, five A-

naftafius. 1l

6

713

48. Joannes 'ïz:müe

|

[(

30. Theodofius Ad-

ces,

969

lst

ramytenus

745

49, Bafiliusil, camFra-

On

:

51. Leo Conon Ifàu

treConftantiínoPor-

4(

rus

717

n

phytogenito, 97f

32. Conftantiuus Co-

£

$0. Conflantínusidem

N d

pronimus,

foius,

977

h

33.Leol1V.Porphyro-

f 1. Romanus Árgyro-

ul )!

genitus,

TO

ulus,

102$

d

34. Conftantinuscum

$2

Mldïaäl lVO Pa*

Corhur

j

Matre Irene

780

hlago,

55 Irenefola

1024

797

$3. Michaél, V, Cala-

36. Nicephorus Logo-

phates,

lo4tf

theta

802

$4« Conftantinus Mo-

27. Michaél

S$ri

somachus,

1[044

ïmus

38. Leo V. Armenus.

$f$. Theodora Soror

^ G€$-

10f

Id

ä

39. Michael l. Balbus

$6. Micha£&l Vl. Stra-

m

Phryx

tioticus,

$20

10f6

nus

40- Theophilus.

82.

j7. làac Comnenus,

f

41. Michaelill

842

1057

]

42. Baílius Macedo,

$. Conftastíaus Du-

itriQ

867

CaS.

1059

$j

43. Leo Vl, Sapiens.

yg, Rammm Díoge-

106

)

fi:

886

D

44. Alexander,

911

60. chhaäl Vil Du-

0j

45. Conftantinus Por-

cas Parapinacius,

phyrogenitus, 912

107*

61,

SERIES ROM. IMP.

incepit

£aCepit

61. Nicephorus Boto-

i 74. Theodorus

junior

niates.

1078

Laícaris.

12$j.

62. Angelus Comne-

74. Joannes Laícaris.

"

nus,

IO8I

1258

$5. Joannes Comne-

75. Michaél Paleolo-

nus.

III$

us.

1249

64. Manuel Comne-

76.AudronicusPalzo-

nus.

114j

logus.

1283

6;. Alexius Comne-

77. Andronicusjunior

nus Junior.

I180

folus.

1327

66. Andronicus Com-

78. Joannes Cantacu-

nenus.

1183

zenus.

1341

€7.lfaacAngelus.1185

79- Joannes Palzolo -

é8. Alexis Angelus.

us.

I

;

i

119

$0. Manuel Palzolo-

(5!5,',,?'0/0

9. Alexis Angelus ju-

us.

1384

nior.

1203

81. Joannes Palzolo-

n

Alexius

Ducas

us.

UL

70.

1419

j h

Murfuphulus. 1204

82. Conftantinus Pa-

lügw.

71. Tbeodorus Lafca- !

leologus.

4j2

l'r[imr

[

/

ris Niczez.

1204.| Hic 4 Mabomete LI.

ag

72. Joannes Ducas Ba- | J»rcarum Principe capta

tatres.

1222

TE

D

d

W

M.

' Co;z»mriapolz's.

)b-i*"-c

LY

-

Q

h

-'

R É

;gx

J (

E

£2

ZN

Ua

)

l

i

M LL

ARA

E

(

(e

Ts

I(Qæ; d

$M

)

8

Al

*

s

Ls

*HHLSA;

tlj

Dq()ïfl-

M

AX C1r) $&

TU

j

hi

NOTITLUE

! Li[

!

ECCLESIASTICJE

(Dun

i

IARS.L

:usPalz;

l

Coztinens

icusiunïz

KES GESTAS.

Ca.:

S/ECULUM I

li

D

SYNOPSIS.

Wi

1. Rei Chrifliama pr

zmordia le

4

ezdA m5

Bo

Jhitis Apoflolorum. 2. 5. Petrus Hierofo

Inl

Jynats ,

j

"Antiochie,eé- Roma[ecundo. 3.

Sedes Alexam-

driua e ntiocbena. .4.. Paulus venit Ro«

"

TT

mam. $. Prima Per[écutio Neromis, 6. . .Sjs

inus

mon Magus. ltem Petri & Pauli mors, 7,

Wj

"

&. Petri Sacce[for $. Linus. $.. Excidium Hiez

"i i

E

rofolyaitamum. 9. Secunda Perfecutio Domi-

7773

ciympm

Liani. 10. Obitus B.V. 11. Santia Evuanee-

dia. r2. Ceterorum

p /

Qamors, r3. Haretici,

(poflolortugs martyrium

I.P

Oft acceptum Spiritum San-

&umy,quid Apoftoli in - & extra Hie-

rufalem fecerint, quibus ibidem res Chriftia-

na fuerit aucta incrementis ,'hic nonrepetitur ,

quiain Actis Apoftolorum ;

per Capita j2 fatigï

defcriptum habetur.

L

A

II.

!

z

RES/GEST £

gJ&ITWP

II. Cüm veró, ut Dominus conftituerat ,

D

Apoftoliindein omnem terram exiiffent, man-

«t

fitibifolus Petrus& Jacobus. . Poft biennium

D r

tamen & ipfe Petrus abiit Ansiochiam , amplif-

p

f

fimam Metropolim Orientis , & fedemillam te-

nuitannis7. Inde, fübftituto fibi Evodio con-

jll!inf)ii

veríus eft ad Gentes: quoitinere primüm ve-

:

nit Romam füb Claudio Imperatore, Anno

ACf

ul

d

t

Chrifti 42.

At, càm Claudius , anno Imperii

fui nono, Romà ejeciffet omnes Judaos, uti

Ts

Is

habetur Z4éor. 1 $. migrare coactus eft etiam

Petrus, venítque Hierofolymam.

Hoc ubi

& ol

&l

audierunt ji, qui Antiochig erant, miferunt

ad eum Paulum & Barnabam : celebratümg;

1]

tunc fuit illud Concilium Hierofolymitanum,

r

dequo . : $.

Claudio defuncto , cüm ac-

g

cepiffet Petrus, Simonem Magum abiifíe Ro-

IT

mam , utillius LIrbis populum dementaret , eó

t

"

ipfe etiam rediit, füb Imperatore Nerone , qui

gt

cepit imperare Anno Chrifti 5 4. illàmque Se-

ao

dem tenuit annis 25.

De hoc, qui dubitare

in(

przfümunt Novatores , videant Bellarminum

tln

]

d. 2.c. 2. € 3. de Pontif.

D)

. i. ExUrbeRomana Petrus Marcum, qui

tumy

fuum Evangelium latino idiomate confcripfe-

n

rat, ipsiqueindividuus comes adhzferat , mi-

MT

fic Alexandriam: ubiis Ecclefiam condidit tam

fjtamin

fanCtam, ut Philo Judzus, füb nomine Effe-

if

lw

l

norum , integrum librum ediderit in laudem

ROT

Chriftianorum.

Cur autem Petrus Alexan-

UT

!l

driam confítituerit primam Sedem Patriarcha-

xa('lhnm

lem, & non Antiochiam , càm tamenilli Eccle-

N] Pm

fige

SUECUEDIT

Vr

fieipfemet prefuerit, & 227 Fidelesprimi di-

RI t

difrut C/yrz'jliani , vix alia ratio afferripoteft,

dietr

quàm , quód Difcipulum fuum , & Urbemtunc

1, mj

àRomamaximam , ita voluerithonorare.

miln:

IV, Interim, cüm Petrus Romas multüm

UT

pro Chriftolaborat, Paulusea, quz deipfo in

ii

£et As Apoffolorum ufqueadc. 21.leguntur,

& d

abfolvit : & quia à Judzis interceptus atque

Vg

accufatus Cefarem appellavit , Anno Chrifti

st

76. & Neronis imperantis 2. navi deportatus

d

Romam venit.

Ibi catenà vin&tus, & unius

T

militis cu(todiz traditus manfit in hofpitio,

D

cun&tis ad fe venientibus Chriftum przdicans.

drüir

Tandem ubi coram Nerone peroravit , dimif-

m

fus eft liber: quà in libertate unà cum Petro

,übi

excoluit Ecclefiam Romanam.

bifel

V.. Hic ad omne flagitium effufus Nero ,

J

cüm decreviffet Romam fümptuofiffimis edifi-

at

ciis , alisque publicis ornamentis decorare ,

a

urbem totius Orbis ampliffimam noCturnis ho-

du

ris ; Anno Chrifti 64. accendit ; cüminterea

ymint

ipfetuto loco, de turris Mecenatis vertice ex

erumpentium flammarum profpectu, & mife-

um

randis hominum vociferationibus ifnanem ca-

fci

piens voluptatem Trojanze Utbis veterem con-

.a[ j m*.:

flagrationem ad cytharam decantaret.

Poft

ifittt

deformatam incendio Romam , volensà fetan-

v D

ti (celeris (üfpicionem amovere, in innocentes

hriftianos atrociffimi criminis accufationem

ml

Joxt

derivavit, eósque diriffimis fuppliciis affecit ,

gt

Anno Chrifti 65. quz fuit Chriftianorum PrR--

kde

sECuTIO PniMA.

Plurimos ferarum exuviis

ff

2 2

conté-

r

RES GEST/E

contectos canibus objecit laniandos , 'alios adi-

ym

tl

d

pe & pice illitos palis & axibus alligatos füppofi-

tis farmentis & virgulis per urbis trivia & com-

ais

t Tfa

pita inufüm nocturni luminis arderefecit: ex

ln ubdi

quo , quanta fuerit Ecclefiz nafcentis calami-

tas & perturbatio , fatis manifeftum eft.

$N

VI. Auxithanctantam calamitatem Simon

f GIW

Magus; qui, cüm Romam venit, üt fupra,

Num. 2. memoratum eít, Neronis in omne

K

fcelus proje&um animum maleficis artibus fibi

j

»ntti

totum conciliavit, & ad feducendas animas ni-

hilnonattentavit. Sed Magum à demonibus

n

lu

infüblimeelatum Petrus orationis fuz vi diffi.

W

(

patis praftigiis in ima przcipitem dedit: ubi

cruribus effractis, toto corpore elifus , lacer &

Wi

faucius, miferrimé interiit.

n

Propterea actus

in furias Nero Petrum & Paulum ultimo füp-

Ut

s

j

plicio addixit : illum crucis, hunc, quia Civis

Romanus erat, capitis, Anno Chrifti 67,

at

ayt

VII. : Quis Petro in Pontificatu Romano

füccefferit , an Linus , an Clemens , à nonnullis

m

controvertitur.

Scribunt veteres Graeci , à

tl

vivente Petro fibi Succefforem ele&umn fuiffe

tih,

Clementem , à quo tamen onus regiminis fue«

a

ritrecufatum; atqueideo Linum per commu-

AIT

nemelectionem füffectum , eique fubrogatum,

ii

deinde Cletum , Cleto Clementem, Clemen-

Ms

tiAnacletum. At, Cletum ex Latinis Optatus

ïFPzdzg

& Auguítinus non agnofcunt , fed Anacletum:

dicentes, errorem fübrepfiffe propter nomi-

num duorum affinitatem, Dubii utriusque de-

?Mi]u

um . 2.

ci(ïoncm.- qui vult, confulat Bellarmin

Wt

:-5-

A

SUECULI-^E

$

hd

i& f. De Rom. Poztif. Interim fententia com-

Ui -muniffima eft, Petro fücceffiffe Linum.. Cle-

lls

mens autem , poft Cletum Pontifex , juffu Im-

tb

peratoris Trajani in Cherfonefum relegatus ,

I ci

ibidémque demeríus füitin mare. Anno Chri-

T

;

'fti 99.

ftmn

VIIL. Nunc digredimur ad perfidam gen-

ln

tem Judzorum, quorum facrilegam impieta-

Is

tem ultus eft Deus per Romanos Principes Ve-

Atbl

fpafianum , & ejus Filium Titum. Hujus ih-

at

.vifie gentis calamitati, üt multa vaticinia, fic

lmoii

multa etiam prodigia przluferunt.

Ac primó

t

quidem Anani filius, nomine Jefus , homo ru-

t

-fticus , nec monitis, nec verberibus compefci

s,hit

'potuit , quó minüs funeftum illud Utrbis exci-

TU

:dium füis popularibus continuó ingeminaret

Limi

Anno Chrifti 625.

'Tum menfis Xanthici die

quiaü".s

octavá , horá no&tis nóná , lux ingens circaal-

lifr

'tare per mediam horam effulfit, Infefto Azi-

Vont

morum porta Orientalis eréa , quam egré

noni

multi homines aperiebant , fponté patefacta

mj

eft , circa horam noctis fextam.

In ipfo die

unfi

Pentecoftes, c&m Sacerdotes in templo deti-

iniit

-nerentur no&u, auditus eft ingens flrepitus,

COnIT

'cum his vocibüs : MicREMüs HINC.

Nec diu

dilata fünt imminentis cladis initia.

Nam Ne-

n

Oi

ro , pétente Betyllo, qüi ejus olim ex faltatore

Ontii

fuerat Pzdagogus, nunc veró ei à Gr&cis epi-

detun

-ftoliserat, Judzis Czfarez degentibus jüs ci-

,' nor,

vitati$ ademit, ac totum gentilibus éonceffit.

T

Unde mali Judaici prima labes.

Cüm enim u-

p^ -trinque ageretur graffationibus , & Geffium

05'

3

Florum

[2

.RES GPESUTUE

fsl

!l

Florum, dirioremorte dignum , interemiffent

"

J

Judzi, venit Hierofolymam Ceftius Gallus

"

cum exercitu. Sedindepul(üs , Romanorum

a

u

& Arabum peditum quinque millia ac trecen-

Ui

tos cum Romana Aquila perdidit , equites ve-

q

ró 980.

His exacerbatus Nero extinguendo

tam audacis rebellionis incendio prefecit Ve-

Wilm

ii

fpafianum , qui ftatim Titum filium Alexan-

driam eà hyeme premi(it , ut inde Legiones

gt

AmY

deduceret , earámque metu comprimeret per-

vicaciam Judzorum, V eípafianus tandemipfe-

;h[oxl

ail

J

met fequitur , & in Judza expugnat duas urbes

perquam munitas, Joppen & Jorapatam. — Ti-

-wm

TT

tus autem totà Galileá potitus, in qua incre-

dibilis hominum multitudo confciffa eft , ab hac

M

z

parte robur Judzorum infregit. Romanisid

maximé conducebat , quod Zelotz ( ita dice-

n

^i

bantur , qui patrias Judeorum leges audaciüs,

quàm prudentiüs tuebantur ) reliquis Civibus

m

WT

Hierofolymitanis aut pacem , aut mitiora con-

filia fperantibus impares, fefe templi feptisin-

n

N

cluferint , & fuum in auxilium Profelytas Idu-

M

mos accerfiverint.

Hi clarh in civicatem in-

Ls

li

troducti multos ex Civibus occiderunt, ciba-

ria multa cortuperunt , quibus poftmodum

d

mifera civitas quàm maximé indigebat. Nam,

PT

hacipsátempeftate Vefpafianus ad obfidendam

L

UT

utbemHierofolymitanam admovebat vires , &

ii

Gadara occupavit , ne inde ab obfeffis impete-

retür. Sed, quia Nerone Imperatore bic mor-

w]

tuo , & ejus Succefforibus Galbà & Vitellio oc-

Ts

ci(is , Vefpafianus ipfe Imperator proclamatus

fuit,

SIECULI I.

7

ts

fuit, ideo Romam abiit, & filio füo Titobel-

lls

lum Judaicum demandavit.

Titusergo Annó

N

Chrifti 70. 18. Kal. Maii , in Monte Oliveti ca-

lt

ftra collocavit, & ingentem exercitum ex va-

*Qiiti

riis Gentibus conflacum explicavit : cuitamen

Tb

Judzitam pertinaciter & atrociter reftiterunt ,

Yaf

ut fipe Titus ipfe difcrimen adierit.

Nam.

m 4

Idumzi Zelotz, reliquique Cives, pofitis odiis

lp

conípirabant , & Ducibus Joanne Eleazaro at-

i

que Simone, fefe pro Legibuspatriis devove-

d

bant. Mox tamen diffenfio recruduit, ac Zelo-

tüost)

tis omnibus Azimorum dieexterminatis in fa-

um 1

&ionestantum duas urbem divifit. Quinto igi-

[

tur nonas Maii primus murus machinis labefa-

il

&atus , & , quinto poft die , fecundus actertius

Vomi

acriter verberatus eft. Fames interea atrox

(in

fzviebatinurbe, abfumptis civili difcordià pub-

a

licisalimoniis. Atque ideo multi conabantur

js nb

fugere ex urbe: fed fugitivos omnes afhgi cru-

Itorto

cibusjuffit Titus adterrorem ceterorum. Et

D

veró, tam multi venére in manus Romano-

elytasla'æ

rum, ut jam terra crucibus, corporibus de-

uteni

effentcruces. Aggeribustamen folutis, quos

n,d

difpofuerat Titus , ut inclufos contineret , fta-

lm

ff

tuit idem excitare murum ambitu 42. ftadio-

rum, cum caftellis tredecim , ftadiorum de-

INm

init

«*cem , quibus , quafiindagine vel potius alià ur-

v

be urbs Hierofolymitana fuis cum Judzis inclü-

i

deretur.

Huc inciderunt fugitivi : quorum

jcn

duobus millibus ab Arabibus & Syris refe&i

]

Jfont

fant ventres , quiaaurum füum devoráffe cre-

gmatus

debantur. Fames denique tam atrox inurbe

Ul

A 4

fz viit

-

$

RES GEST/É

fæviit, ut coria, calcei, foenum , ftabulorum

; 0

plaClI

ftercora magno pretio venirent. Itum & in hu-

manacorpora: nec matres füis prolibus peper-

u

j

cerunt. Equidem Titus irivitabat miferos ad

deditioné , verüm hancimpediebant Pfeudo-

ln

;

$

y

Prophetz, qui certum promptimque à Deo

auxilium pollicebantur.

Itaque captá turre

m

if f

Antonià miles inde jaculatus faces intemplum,

illud fic incendit, ut neque Judzi, neque Ti-

YUA

l

g,hihlt

tus ipfe cum fuis opem amplius afferre potue-

rint Hinc, quafi Ceoignem ventilante, to-

X

[

m

tum templum in cineres abiít , nonis Augufti :

& poft elapfàs quatuor hebdomadas urbs etiam

PT

tota flammis & triíti ruinà involutaeít : juxta

ul

illud Marci 13. y. 2..Noz relinquetur lapis fa-

W,:&]oanr

er lapidem.

sl

T

IX. Poft Vefpafiani & Titi obitum fucceffit

inImperio hujus Frater Domitianus , diffimilli-

ETU

mus Tito , quiaimmenfe füperbiz , & infatia-

-:a:tl]q;:

bilis crudelitatis monftrum.

Hic SzcuNpAM

Attol

J

PznsrcuTIoNEM adversüs Dei Ecclefiam exci-

!

tpi

tavit, Anno Imperii füi 10. Chrifti 93. Cletum

i

Pontificem occidit, Joannem Apoftolum Ephe-

pl

Ífoab Afie Proconfule Romam miffum in fer-

li

ventis olei dolium mifit , unde , quia incolumis

)hl

eva(it, in Infuülam Pathmon relegatus eft, in

Ug

qua Vir San&us fcripfit fuam Apocalyptn ;

tid

mansítque ibi, donec refciffis à Senatu füb Ner-

va Imperatore DomitianiACtis Ephefüm redift.

ll.p

X. Obitum & Affumptionem B. M. V. ali-

Atd

qui adannum Chrifti 48. aliqui ad 57. tejiciunt,

ceat iis re-

"h

Seq h;acita certanon fünt , ut non li.

1

fragari.

SICULI-f

9

[ Mlm

RU

fragari.

Omittimus etiam hicmulta, quz,

etfi (cripta circumferantur , nunquam tamen

'OIibUSF():

fatis probantur.

j mifïrw

XI. Quando Evangelium füum fcripferit

halb

S. Marcus, dictum eft fupra Num. 5. fcripfit

qted]

[v

l

autem füum S. Matthzus Hierofolymis Anno

40. Judzis fidelibus, & Apoftolis injungenti-

intempl;;

bus: atque, uti putatur, fermone hebraico.

Mi

Hoc S. Bartholomeus & Barnabas tanti fece-

t

ij

runt, ut hic manu füá defcriptum illud fecum

Vs

voluerit fepeliri,, ille veró id fecum ad Judxos

nishug

& Armenos deportarit. S.Lucaslinguà Grz-

Bu

ca edidit füum AÁnno ; 8. adhortante Paulo, qui

adi;s

& propterea hocfüum Evangelium vocat. De-

iij

niqueS. Joannes, poftquam ex Pathmo rediít

fuum Ephefi fcripfit Anno Chrifti 99.

mlütt

XII. Cxterüm Apoftolorum nullus fuit,

,ülni

quinon vitam dederit pro Chrifto. Solus Jo-

&i

annes, etíi martyrium psffus , in martyrio ta-

EC

m dl

inen non obiit. Quo autem martyrii genere

quilibet Apoftolorum fublatus fuerit, Marty-

1

rologia & Breviaria habent: acproptereahic

mbl

brevitatis ftudio non commemoratur.

nind

. XIII. Hzretici, qui primam Ecclefíiamjam

volut

turbarunt , hoc Sxculo famofiffimi fuerunt ,

Tj Cü, il

CrRINTHIANI , ÁAnno 69. qui docebant Chri-

i

ftum non fuiffe Deum. Ejus regnunt poft Re-

p

furrectionem tantüm foreterrenum , carnísq;

vl

voluptatibusplenum. Etquiaaddiderunt ho-

u

mines , carnalibus his voluptatibus poft Refur-

tl

rectionem fruitutos mille antis , etiam Mille-

ïüs,m.,

narii dicebantut, — Eorum author fuit Cerin-

Afl

thus ,

1o

KES GESTJE-

qi:

thus, ex gente , utifertur, Judzorüm. * Eno-

NIT.£ , Ànno $0. à quodam Ebione, Viro fa.

p

D

gl

cundo, fed peffimo: dicebant, Chriftum pu-

rumhominem , natam ex viro & muliere. So.

gt

m

jum admittebant Evangcelium Matthxi. Om:

|

nes Epiítolas Paulirejiciebant, volebant cum

g

)

novaadhuc fervandam effe etiam Legem vete-

j

rem juxta omnia.

NicorArr., Anno $3. à

Nicolao , uno ex primis feptem Diaconis , pro-

ïg;"(;'g! í

B) N

miícuos concubitus permittebant. Contrahos

pugnavit fcriptis & verbis S. Joannes : uti ex

g

st

ejus Evangelio , & Apocalypfi patet.

t

S/ECULUM II.

«(hd

SYNOPSIS.

ii

»,LW

1. Tertia Per[ecutio Ulpii Trajani. z.

ü.

Novarebelliomes Tudaorum. 3. Trajane Per-

| T:&m:]

Jecutionis continuatio, 4. Hierofolyma[ub a-

E

Jio nomine edificatur , ci dicitur Alia. Hinc

&

novA feditio T udaorum & Ferfecutia Chriflia-

zorum. $. Perfécutioquinta M. Aurelii. Item

z

Legiofulminatrix. 6. Pontifices à Montami-

i

Jffis , && Alits hareticis circumveniuntur.. 7.

Coptrover[ra de Pafcbate decifa. $. Haretici.

l

uf

9. Quicoutra illos puguarumt.

E Erva Cocczus, refciffis Domitiani

ls

A&tis, pacem quidem dederat Ec-

5'(21 hh

clefiz , verüm qui ei fucceffit Ulpius Trajanus

TMj

anno Imperii fui $. fevera contra Chriftianos

a

edicta edidit: unde TrR TA PrRsEcur!:0 , dicta

;-WS

Trajani , Anno Chrifti 1o7. initium fumpfit,

ii

ajus

-ABZRUODEI II

Ii

lt l

Cajus Plinius cüm in Bithyniam Proconful ve»

!e) Vm

nit, &indeperliteras Trajani confilium exqui-

A fi ity

fivit, quid (ibi agendum effet in judiciis Chri-

Mlin ;

ftianorum innumerabilium, in quibus nihil cri-

thz, (

minis reperiret, quàm, quód ad fubeundam

m

pro Chrifto mortem omnes paratiffimi effent ,

Ayon

id ab eo refponfi tulit : Cezguirendos zon effe

mj

Chr if ianos ,Jed tamen , ff ab aliis delati effeut,

i

n

peus lege latis afficiendos. . Nibilominus, quia

delatores nunquá deerant , nec Magifttatuum

YT

inquifitiones ceffabant , hinc per dira füpplicia

l

Hàác

innocentium períecutio propagabatur.

igitur Tertiz Perfecutionis procellà occubue-

l

runt: Onefimus S. Pauli Difcipulus , deinde

Ephefi Epifcopus , de quo in epift. ad Philem.

Y.:0. Simeon , Cleophz filius, ex progenie

f

Af

David : qui, cüm effet Hierofolymorum, poft

S. Jacobum, Epifcopus, & annorum 120. ad-

ul

j l

mirabili conftantià (emel atque iterum flagellis

czfus , deindecruciaffixus, mortem gloriofif-

(Qrji

fimam oppetiit. S. Ignatius , qui fuit tertius

NT

Mi

poft S. Petrum & Evodium Antiochiz Epifco-

pus, exSyriaRomam advectus, in Amphithea-

Mif |

J

tro Titi à Leonibus peremptus eft, Eàdem

tempeftare fublatus eft Pontifex Anacletus , &

alii multi.

i

i

II. Cum veró Trajanus verfaretur Ántio-

a

Chiz , feveras tam atrocis füze Perfecutionis

p

poenas dedit.

Nambhorrendoterrz motuam-

fl

pliffimailla Civitas evería eft anno Chrifti «1 .

Trajanus per feneítram vix ereptus eft ruiss.

mpflt.

Ex eo (üba&te: priüs Provincig paflim rebella-

xunt,

j

12

RES: GES TAE

runt, . Judzi Cyrenenfes & Palzftinifanatico

n

fpiritu abrepti, eximprovisó tumultuantes in-

credibilem Romanorum fimul & Grecorum

L

:,WHM

multitudinem trucidárunt : nec czde conten-

ti eorum carnibus vefcuntur , pellibus amiciun-

j

n

»»

tur, & cruentis inteftinis pro cingulis utuntur.

Eoinfurore ducenta & amplius hominum mil-

g

figt dl

liaoccifafuntyanno r15. Parsalia Judzorum,

4

Duce Artemiorie per Infülam Cyprum effufa,,

tantá rabie graffata eft , ut ducenta & quadra-

m

qu

[

gintahominum millia ferro & igneabfumpferit.

Intantzimthanitatis ultionem coníftitutum eft,

)

(

&2

ne quis deinceps Judzus Cyprum attingeret,

&, (i vel cempeftatis vi, velpererroremilluc

,J(q

!

i

deláberétur , fine mifericordia occideretur.

Adhuc alia furentium. Judeorum multitudo

d

x

JEgyptum , Ductore Luecá, depopulata eft.

&l

Verumtamen Trajanus perduelles viciílim af-

A

perrimá ultione compeífcuit pet Duces Mar-

i

3l

tiam Turbonem & Lucium Quintum, quorum

ille; poftquam Judzos in Cypro debellavit ,

D

TAUR

Em

miffus in Mefopotamiam , eos , quiibi conjura-

- verant, interneciná clade delevit : cujus.ex-

uim

ARA

peditionis proemium à Trajano obtinuit Judzez

t

JPrzfe&turam.

D

1

|

I L I. Trajano fuffectus eft ImpetatorElius

Ug

EM

Adrianus , quinuperam Antecefforis fui perfe-

«eutionem cóntra Chri(tianos profecutus , duos

b

l

Romanz Ecclefie Pontifices ; Evari(tum & A-

M

Jexandruminteremit, multósquealios, quo-

tà

rum mentio fitin Martyrologio: inter quos fuit

E

ilg

etiam Euftachius, ante baptifinum Placidus ,

in

SJECULI 11.

7

lls

in venatione converfus visàinter cervi cornua

Wtb

Chrifti Crucifixi imagine. Anno x18.

TY

I V. Anno 129. Adrianus aggreditur in-

Ht

ftaurare Hierofolymam , eámque facere Colo-

ln

niam Romanorum , per quam Judzi in officio.

lus

continerentur. Fecithoc, efque füum nomen

DI

imponens , non ampliüs Hierofolymam, fed

"]

fl

j

J&liam diétam voluit: loco Templi aliud Jovi

undi

Capitolino Fanum ibi xdificavit, ut fic Urbs ,

g

fe Judeam fuifle, oblivifceretur.

Id acriter.

ln

pupugit Judzeos: hincinftauratarebellio Duce

fiund

Barchochebá , nequiffimo impoftore, qui, cüm

ii

nomen füumaftrum fignificaret, fe eum effe di-

mitnl

cebat, dequo Prophetia: Orzetur Stellaex a«

Qd

cob. Huicautem , quianolebant parere Chri-

m

ftiani, eos diris omnibus exagitavit,

At,cüm

yila:

tandem perdomiti effent à Romanis Judzi, id

nidin

füb capitali fupplicio, prohibitum fuit, nulli

ys t

deinceps Judzorum liceret ingredi ZEliam, quae

t

quondam Hierofolyma fuerat , ne dum in ejus

dl

per circuitum territorio pedem figere, fed uni-

T

co duntaxat die per annum certó in agro con-

venirent femel, acurbemibi élonginquo con-

tj

y d

templarentur, eternum füs calamitatis & exi-

liimonumentum.

In eorundem ignominiam

O

fupraportam, quz Bethlehem refpicit , collo-

catus eft porcus marmore fículptus,

Et hoc

li pcrff

j ài

quidem Romani bene : fed peffimé illud, quód

profanaverint etiam loca facra Chriftianorum;

"

gU&

Nam erectum ab iis eft in loco Refürrectionis

i

s[ufi

fimulacrum Joviss in!rupe falutifere Crucis;

jlls.

Statua Veneris; &apud Bethlehem inftitutus

'

Ineré-

n

n

RES GEST/E

,«pl'!.

meretricius cultus Adonidis : quz , üt teftan:

tur $. Hieronymus & Paulinus , ufque ad Con-

d

P

flantini Magni tempora perdurárunt.

V. Alium Adrianum fecutus in Imperid

IT

f W

Antoninus , nomine & omine Pius , optatiffi-

j

mam pacem conceffit Ecclefiz.

Nec tamen

n

Y

haecdiuduravit. Nam füb Marco Aurelio , vel

potius Lucio Vero , qui ambo füccefferunt

g

ein

Antonino , Anno (62. tempefítas recruduit,

fuítque Perfécutio . Quarta.

'Tunc omnes

us

* M]

$

gentes barbarz ab Illyricis finibus , ufquead O-

ceanum Germanicum confípiraverant contra

imm

bu

Romanos: Marcus Aurelius poft Marcoman-

nos ( nunc Moravi dicuntur ) acie victos, à

a

!73. JGI-"

Quadis ( pars Bobemorum fuit ) & à reliqua

hoftium . incredibili multitudine loco iniquo

m

l

cum toto Romanorum exercitu ita concludi-

.l'/,& 1

tur, ut aCtum de eo videretur. His inangu-

il

ftiis Pretorianorum militum Prefectus monet

YiN

Imperatorem,;juberet Legionem Melitinorum,

m

quz tota Chriftiana erat, fuum invocare Deü,

càüm Dii Romanorum opitulari non amplius

n

poflent.

Vix preces fuas €hriftiani finierant ,

d

cüm Coclum nubibus obduci , mupire tonitrua,

W

& raüerenimbi. Aquam Romaniclypeis & ga-

li

leis exceperunt, fitim fuam fimul & equorum

levantes.

Quz veró fupra hoftes cadebat a-

i

L:

qua, eos quafiignis & fervens oleum exurebar:

tly

uin & excuffis defüper fulminibus interime-

R

bantur. His cladibus compulfi Barbari ad ip-

Ty

fos Romanos confugiebant , veniam poflulan-

T.

tcs, quos etiam füpplices Imperator perbenig-

n

IP.PW

S/ECULI 1.

1j

if

péexcepit Atqueideo Legio illà Chriftiano-

ao

rum deinceps nuncupata fuit Fz/zizarrix.

Imperator verótali eventu commotus, publi-

i

€o edicto inhibuit perfecutionem Chriftiano-

Dd

rum: utrefert Tertullianus in Apologetico &

t

inlibro ad Scapulam Procon(ülem, 'Nihilomi-

ii

nus inftigante Diabolo , haud multó poftperfe-

(f

cutio refüfcitata eft denuó ex intentatis falfis

ftoji

horrendorum criminum delationibus , & ca-

I r

lumniis invidiofis.

Hinc diriffimz habitz ab

il

infenfis Magiftratibus quzftiones : hinc exqui-

uml

fitiffimi cruciatus , & diabolice innocentium

Minen

carnificine : quales referuntur in celebri illa

n

epiítola, quam Ecclefia Lugdunenfis & Vien-

Ls

nenfis in Gallia ad Ecclefias Phrygie dederunt,

t

quámque Eufebius l. s. hift. Eccl. c. r. habet.

n

Hoc perfecutionis turbine abrepti fünt Pius,

lriug

Anacetus &Soter Pontifices, & prezter innu-

JUsmt

meros alios Polycarpus Epifcopus Smyrnenfis.

lum

VI. Lucio Vero & Marco Aurelio fücce-

d

dens Imperator Commodus nullà Ecclefiam

l ampïïï

perfecutione turbavit.

Turbavit illam Anno

frit

181. vehementer Montanus, nationePhryx,

toniti

cum füis Montaniftis, qui fibi, non Apoftolis ,

vt

infufüm dicebantSpiritum San&tum, mortuos

um

baptizabant , fecundas nuptías damnabant ,

yt

cedus conjugale pro fuo arbitrio diffolve-

Kurgb |

bant, femel lapfos nunquam amplius veniam

X

confequi poffe docebant , ad fe tranfeuntes re-

jadi

,

baptizabant , &c.

Et tamen hic Montanus ,

ftulm

qui duas fecum mulieres Prifcam & Maximil-

j

j

lam üt Prophetiffas ducebat, füb initium fua ve-

[

néna

16

RES GESTJE

nena occultando , & efficdtam Orthodox« fidei

t

confeffionem exhibendo , Sedis Romanx com-

g

munionem intercipere conatus eft: adeó, ut

FiU

g

ipfíe Pontifex Zephyrinus ab eo deceptus, Se-

Gariis iítis formatas literas & pacem per Phry-

gili

ii

giam & Afiam indulferit. Sed poftquam Pra-

xeas illorum apud Romanum Pontificem frau-

v

Y

l

des detexit, & dogmatum perverfitatem refe-

n

1

ravit, tum demum Pontifex literas fuas fubrep-

titié impetratas revocavit.

Nec mirum, f(i

VQJOS

]i

s; ü

quando Dei Ecclefiz per dolos & mendacia cir-

caresfactiimponatur. Idem ab Euftachio Se-

aj

m

bafteno.hzretico factü Papz Liberio , & à Cce-

D

leftino Hzrefiarchà Papz Zofimo , quitamen

aü

fraude compertà eos communione Ecclefiz de-

m

!

jecerunt. Illud dolendum , quod Tertullianus,

D

uütinfra (equetur , in has Montani infanias inci-

j

il

derit.

VII. Ad finem hujus Szculi, Anno 197Q

1f

il

controver(ia de Paíchate deciía eft. Quse talis

fuit: Quzrebatur, an Pafcha cum Judzis ,

T

lunà decimà quartà , in quamcunque diem in-

p

cideret, uti Af(iaticifactitabant , an femper die

ER

Dominicà deberet celebrari ? Celebrata fünt

At

idcirco varia in variis locis Concilia ex autho-

Q

ritate Vitoris Pontificis : üt Romgabipío Vi

(ü& M

&ore, Czfarez Paleftinz à Theophilo, in Gal^

J

ü»äq

liaab Irenzo; & àplerisque conf(tituta fuit dies

i

A

dominica. At vehementer cum fuis Afiaticis

UT

reftitit Polycrates Ephefiorü Epifcopus. Quos

"tl

cüm Victor Pontifex ab Ecclefia vellet fepara-

t

t€ , deterritus quidem eft ab Irenzo Lugdu-

W

nenfi

SJECULTI II

17

iij nenfi Epifcopo , uteos QuARTODECIMATORES ,

"« ficenim propter deczzzazz quartamLunam no-

'i minabantur , adhuctoleraret ; Verüm hic eo-

"! rum error tandem in hzrefin tranfiit, ita, ut

/t! morum à fuis Majoribus acceptorum minimé

1 retinentes, atque Ecclefie Dei perduelles, fue-

Itst; rint eliminandi.

hitmy

VIIL. Przter Montaniftas al etiam 4r/.

sls Hærefïarchæ hocSzculo Ecclefiam turbárunt,

"J inter quos nominatiffimi fant Saturniani, Bafi-

t: lidiani, Gnoftici, Carpogratiani , Chiliafte,

ii Valentiniani, Marcioniftz , Encratite , Cata-

il phryges. Saturniani, àSaturnino Antiocheno,

iis docebant Chriftum apparuilfe tantüm ficté &

ij on veram carnem humanam & animam af-

tl5 fampfiffe, &c. .. Cum Simone Mago Magiftro

üi; fuo promifcuam faeminarum ufüm inducebanc

annotr18. BafilidianiàBafilide Alexandrino ,

|sy Viro acutiffimo , negabant Paffionem Chrifti

;; & Refurre&ionem : addentes virginitatem non

; i, effe majoris meriti apud Deum; quàm conju-

um gia , &c. anmo r24. — Gnoftici, fic di&i ab ex-

j €ellentia Scientie , quam ja&tabant , Author

ujfí eorum incertus , hierefis autem manifefta fuit;

1ib Dicebant enim animam effe aut Dei (übftanti ,

ii aut ex Deifübftantia. Bruta eífe rationis capa-

,icia. Creaturas faCtas à malo Deo. Nullumfo-

jj rejudicium, anno 129. — Carpocratianià Car-

jj POcrate, anno 129 Totum vetus Téftamen-

(j tumrejiciebant.Carnis rcfürre&tionem nega-

jj« bant. Chriftum non ex Maria Virgine, fed ex

ji femine Jofeph natum , & putum hominem effe

Vl

dice-

138

RES GEST.£

dicebant; Item Mundum non à Deo, fed al

lnl

]

Angelis creatum.

Chiliaftz iidem funt, qui |/

Millenarii inter Cerinthianos, de quibus Szecu-

j

a

JoL.Num.r;. ValentiníaniàValentino, Py.

xhagorzo potiüs quàm Chriftiano , anno 150,

jl

'Tradebant , Chriftum non affumpfifle carnem

de Virgine, fed eam traxi(fe fecum de coclo, '| ,

folümque Virginem tanquam rimam vel cana-

]

1

l

j

A

T

lem pertranfiffe, &c. Marcionifte à Marcione,

lUV.

Pontico , ex CivitateSinope, anno 15 . Sine ^

'

f

Baptifmo mortuos , baptizabant. TotamLe- *

!

"

gem veterérejiciebant, &c. Encratite,à Ta- |

M

l

tiano quodam Juftini Martyris Difcipulo orti, |'

di

an.178. Dicuntur autem Encratitz,quafi con- j

tinentes, Adamum & Evam volebanteffe z

t wm

ternüm damnatos.

Vinum & omnem efum /

carnis & nuptias prohibebant , &c.

Catha- |'

m

phryges, fe&a Montaniftarum , ficdicti, quia

pur

Montanus ex Phrygia erat.

VIH. Contrabos pugnarunt ,

"Theophilus z

&

Epifcopus Antiochenus , Philippus Epifcopus

Gortynz, Modeftus ,Irenzus Epifcopus Lug-

m

dunenfis , & PolycarpusS. Joannis Difcipulus;

.:»k&ut

i

Epifcopus Smyrnenfis.

ln

S/ECULUM Ill

ftou

ll

SYNOPSIS.

Ub

1. Rerfecutio quinta Septimii Severi. . ||f

Controverfcapropter Origenem. 3. Alinpro- j

pter Tertulliani librum de Baptifmo baretico- V..

fu. 4« Utriusquelapfi. $. Sextaci fepti» i

255

l

S/ECULI-LFL

$]

n

nf

maPerfecutio. 6. Schifma Feliciffimi contra

" Oypriamum. 7. Schifima Novatiami coutra

Qul

N

itnin)

Coruelium Pontificem. $. Ocfava Perfécutio,

9. Perfecutiomoma. ro. Haretici. 11. QQui

0 h)

*

?

l

£oPtirA illos pugnarunt.

I.

Inde

Ommodo Imperatore occifo Perti-

mv

nax; hoc pariter extincto , Impe-

jl rator fuit Septimius Severus , quicontra Chri-

yjjjftianos anno 202. PzRsEcurioNEM QuiwrAM in-

]

T;; ftituit : furoretanto, ut Anti- Chriftus & Ex-

jj tremi Judicii dies adeffe videretur. .At, Cara-

jj calla fa&us Imperator hanc Perfecutionem

jj non modo abrupit , fed & Perfecutores feveris

ij poenisexcepit. Aliter, qui Caracallz fücceffit,

Jl

; Alexander Mammez Filius.

Etíi enim bono

, ( efetanimoin Chriftianos , ipsümq; Chriftum,

ïcäi&i,i- unà tamen cum aliis Numinibus, fuo inlarario

' coleret, tamen, quia Ulpiano Jurisconfülto ,

L['

,j Chriftianisinfenfo , in omnibus obfequebatur ,

aliósque Jurisconfültos precipuis muneribus

;s

fyit

(

& Provinciarum PrzfecCturis honorabat, ideo

factum , quód füb optimo Imperatore Chriftia-

D

ni graves ubique clades à Magiftratibus , qui-

bus invifi erant, perpeffifuerint. Martyres hlc,

|

pr&terinnumeros alios, occubuerunt Calliftus

' & Urbanus Pontifices, Czcilia, Valerianus.,

"Tiburtius.

.'wi. w

II. Eodemimperante Alexandroanno 228.

/jij orta eft lis inter Demetrium Alexandrize Epi-

yti fcopum , & TheoGtiftum Carfarez Paleeftinz ,

///| & Alexandrum Hierofolymorum Epiícopos;

-

n

B

t

propter

1

[

20

CORESUGESTI

; anal

propter Origenem. Foit Origenes , PatreLeo- u

nide , qui Martyr occubuit , natus Alexandriz; (j

Primüm opulentz Mulieris liberalitate füften- ;

tatus , demum ludum aperuit Alexandriz, &

,

»

i.'ä'*.*i[: |

Grafnaticam docuit. Cüm effetannorum duo-

[

deviginti, & videret metu Perfecutionis omnes ; .

Chriltianos Magiftros diffugiffe , fa&4 fibià .

Demetrio Epifcopo licentià ibidem Sacrarum ,

j

Literarum interpretationem füfcepit : Multos ;

r

ad fundendum pro Chrifto fanguinem horta.

nl

tus , ipfemartyriiavidiffimus. At, ex maléin-

)

telle&à illà Evangelii propofitione , /zz/£ Euza-

lf

chi, quifé caflraverunt propter Reguum c«lo-

f'i

um , lemetipfum virilibus mutilavit. Inde ex

9

U

negotiis Ecclefiz miffus in Greciam à Theopi-

fto Cxarez Epifcopo , & Alexandro Hierofo-

l,

?)

lymorum Antiftite , Diaconus & Presbyteror-

j

dinatuseft. Hoc, ut refcivit Demetrius Epi-

A

fcopus Alexandrinus, literas querelarum ple-

[

l

nas, ad quoscunque potuit , Antiftites dedit,

admonens de harum ordinationumSacris Ca-

f

nonibus adverfantium nullitate : tum , quia il-

la Origenis mutilatio fpontanea Legum Eccle-

:';cgm

fiafticarum transgreffio fuiffet , irregularita-

tem pariens & inhabilitatem , tum, quia finé !

a

fuo, proprii Epifcopi , confenfu illum ordináf- *

fent. Atillifeimmunes faciebant ex eo , quod

non ferro, fed medicaminibus quibusdam fe

Af

En,lm

^

caítráffet Origenes, ac preterealiteras Deme-

!

triicommendatitiasattuliffet, Quid porrofa- '

l

é&tum , fequetur.

R

IIl. Litemanno a1j. multó pericu

lófiorem i

fecis

SAP UEL HH.

2X

hte[, fecit toti Ecclefiz Tertullianus. Fuitis, üt

tj S. Hieronymus in catalogo virorum illuftrium

iíf, refert, Carthagine natus, & Presbyter. In-

lt

genii acumine, & omni eruditione fibi parem

wj Don

habuit. S.Cyprianustanti eum fecit , ut

nediem quidem fine ejus le&ionetraduceret :

OISQT

i d folitus dicere: DA MaacisrRuM , Tertulliani

Ediderat autem Librum

&j Libros fignificans.

; g idiomate Grzco , demonftraturus, nullam effe

vim Baptifi ab homine heretico collati. Hxc

qem t

u

do&trina Africanorum mentes ita pervafit, ut

Agrippinus , Carthaginenfis Eccle(ig Przfulac

Jutn

ZHl

totius Africz Primas, coacto Africe Numidiz-

que Concilio , rogatà omnium Epifcoporum

; Id

iT

fententià, Canonem ediderit de iterando ba-

'oT

pti(mo hzreticorum , üt refert Cyprianus epz-

at

Jlol. 71. ad Quintum. Sed&ipíe Cyprianus

Vr

1

Agrippini Succeffor, hoc ipfüm dogma , duo-

d

.

; bus aliis Carthagine convocatis Conciliis , fiz-

its d

mavit. Econtra Stephanus Pontifex Romanus

Suctt

utrumq; Cypriani Concilium reprobavit , pro-.

; hibuítque , ne quis ab oppofita traditione Àpo-

u

]

; ftolica auderet difcederc. Cyprianus €à con-

u

]

D

e i

tradi&tione commotus , tertium , octoginta fe-

ptem Epifcoporum ex Numidia , Africa , &

|

li

Al'

,

; o

; Mauritania, C

oncilium vocat, quo praceden-

l

tium decretum confirmatur & inftauratur. lis-

00

»usdam

, dem temporibus Firmilianus Cefarez Cappa-

, docum Metropolites ( cujus extat eà de re in-

sb

yorro

"

yort

ter Cyprianicas ad ipfum Cyprianum epiftola

fexagefima prima communionis plena) alteram

ofare

Synodum Iconii in Phrygia multorum Epifco-

3

porum

i

22

RES GESTJE

|.!]

W

porum habuit , que omnem pariterhzretico-

J

Idem decrevit

i

rum Baptiímum reprobavit.

'&'

Dionyfius Alexandriz Antiftes , üt fidem facit

)

2

Eufebius Z/£. 7. Hif. Eccl.c.6. — At omnes has

il

j(f]

» M

nubes & nebulas poft longam difficilémque lu-

g

€&am tandem diícuffit & diffipavit Stephani

Wv |

Pontificis decifio, (ic: ut tam S. Cyprianus,

quàm Epiícopi etiam czteri hactenus refracta-

j

rii, fe (übmitterent, & decreta contra Baptif-

mum hereticorum editarevocarent. ItaS. Au-

u

d

iU

guítinus, S, Hieronymus, &S. Bafilius. —Ma-

n

net proinde poft hanc Stephani decifionem,

Mu

uód valeat etiam Baptifmus hzreticorum :

nimirum fi, àt Chriftus inftituit ; conferatur.

s

" A[

IV. Nuncadlapfüm Origenis & Tertullia-

i.

Ml

d

Ac primó quidem , quantus quaptus , üt

füpra dictum eft , Tertullianus fuit , fuis tamen

E

li

/

in fcriptis fiepius erravit, ac tandem in ipfam

Montani hzrefin incidit,

Scripfit librum de

[

b

D

Coroza Militis , &ibinonobiter, qualis effet,

frodidit. Annis autem fequentibus in libro füo

u

dé Monogamia, fecundas nuptias , ex antiqua

ttaditione in Ecclefiareceptas , impugnavit: in

i

libro de Jejunio, indictaà Montano jejunia mul-

ta defendit: inlibro de pudicitia adversus Ply-

A

chios ( fic enim Catholicos , azzzz4/es , vocat )

qui moechos poenitentes reciperent , fe totum

lty

A

Montani paracleto afflatum effe anno 216.pro-

bavit.

Origenes à Demetrio Alexandriz Epi-

tj

t

fcopo, dequo füpra, diu exagitatus, denique

propter errores in ejus libris repertos , omnino

t

Á

tiam

éxcommunicatuseít: quam fententiam e

:

alii

i

SJECULI TIE

25

itw alitEpifc^oi ratam habuerunt. ! Hinc Origenis.

"h in Demetr um & alios Orientis Epiícopos dirze

tl Epiftole : quibus etiam conqueritur libros nom:

ltv fuos , fed ab aliis corruptos , immeritó damna-

if

! tos effe.

Inde anno 23 1. relictà Alexandrià:

Wth Cafaream fugit: &, quia antea concinnarat

W Tétrapla , columnis quatuor , ex verfionibus:

Ut 72. Aquilz , Symmachi, & Theodofianis , hlc

um Hexaplaformavit , przfixis columnis duabus ,.

"j quarum una textum Hebraicum, altera eun-.

a dem textum, fed grzcis literis reprefentaret..

a4i& Deniq;repertisaliis duabus verfionibus , quin-

i

ta & sexta, extendit OcZop/a fua, omnia , ut.

Mi

!

p

magnilaboris , fic olim magns venerationis inc

tl

Ecclefia. Atque inter tot labores etiam docuit.

u

Origenes : quem accefferunt Adolefcentes ,.

t i

& per quinquennium audiverunt Gregorius ,

nimti

poítea AZagnus & Thavmaturgus , ejüsque

yiim

Frater Athenodorus , füb Aureliano Impera-

T

tore Martyr : item Firmilianus nobilis Cappa-

dox , poftmodum t2x(arez Cappadociz Pra-

businlih:g,

p u

ful. Quin & Beryllum Boftrorum Epifcopum ,

Virum doctiffimum , càüm malé de Chrifto fen-

1pugnm*

j

fiffet, & Epifcopos Arabiz, quibus preerat ,

j

contra fe concitáffet , ad íanam mentemrevo-

dlf m

cavitOrigenes. Nihilominus, talistantüsque

w!, CW«

Vir anno 25o. füb Decio turpiffimi dedecoris

metu thus obtuliffe fertur idolis,, auc itafegef-

ulti

n

fiffe , ut id feciffe paffim crederetur. Hocta-

d

men cüm alii negent; alii affirraent, relinqui-

of

musnosíuoloco, llud eft certum , quódab

)

m([läl

Agn?fïæüo Papadamnat

us, àSynodo

quinta r6«

ii

z

proba-

RES GI*ESTJE

i

probatus fit.

Docuit enim, üt habet Epipha-

ag

nius Salaming Epiícopus , animas ante infu(io-

(

nem peccáífe , & in poenam peccatiin corpora ,

E.

tanquam in-carcerem , fuiffe inclufas: & , &t

S. Auguflinus teftatur , necbeatitudinem , nec

M

damnationem efíle eternam , fed ompium im-

Y

piorum bhominum , ipforámque etiam dzmo-

u

numtormentafinem habiturá, &c. Unde Caf-

Wü

fiodorus de illo : Orzgezes u£i 66-:?9 Jéxipfet ,

T',ngfl

MU

vemo melins , ubi male, memo pejus. . Mor-

tuus eft anno 254. atatis füce 69. Sunt, qui

M"d]

v

eum defendunt , ejüsque errores quafi affi-

&os deprecantur.

Sunt etiam, qui duos O-

2V

»k

rigenes admittunt , unum fine cognomine,

alterum Adamantium ; & hunc dicunt fuiffe

EO

authorem Origeniftarum, Sed hzc diftin&io

conficta eft ab iis , qui Origeni patrocinantur.

V. Pzrnsrcur:0 SrxrA ab [Imperatore Ma-

ximino, qui Imperatorem Alexandrum occi-

ii

derat,, contra Chriftianos inchoata, anno 236.

abítulit duos Pontifices, Pontianum & Ante-

hu

i,

rum , cui datus eft Succeffor Fabianus.

Occi-

Ril

fo autem Maximino alter poftalterum occifüs

I UUA

h

eft Imperator, ufque ad Decium ex Pannonia

i

ertum. . Hic imperium (üum aufpicatus eft à

il

l

"

PrRsEcurIONE nova, anno 2j0. qux SEPTIMA

fuit. Statim ad ejus initium Martyroccubuit

Ij

Pontifex Fabianus : tantáque fevitum eft cru-

Min

delitate, utSedes Romana ultra annum vaca-

Wll

verit.

Dionyfius tunc temporis Alexandriz

t

Epifcopus ftupenda commemorat de Martyri-

i

h

bus Algxgndriæ ; totius que JEgypti, q:ps De-

Ina

SIECULI III.

2j

l üt häba

€iana hxc Perfecutio coelo transmifit. At Ty-

Ms

J

rannus.hic anno Imperii füi fecundo confligens

cum Gothis, cüm inclinantem aciem redinte-

ii

tUtj

grare vellet , jufto Dei Judicioin voraginemin-

cidit , & aquá hauftus períequendi finem fecit.

æm ! &dü*&'

VI. Anno 251:. contra Cyprianum Car-

TRU hg

^

thaginis Epifcopum & Africanarum Ecclefiarü

Ril

]

4 Primatem dirum fchifma concitavit Feliciífi -

^fl! musSacerdos , pertra&tisin fuas partes aliis Sa-

li )äi[

cerdotibus quinque. Infelix ille Feliciffimus,

t

exinvidia, Cypriani cumprimis electioné Epi-

T

fcopalem ut impediret , totis viribus laboravit.

"n 'Tum, quando Cyprianus ele&us ex officio &

t

ftudio facrz difciplinz lapfis in Perfecutione

Y ho

cofnunionem differret, donecjuxta Canones ,

, hr

congruam peenitentii compleviffent, necfibi

p

oblatos à Confefloribus libellos pro lapfis con-

n

tinuó reciperet , Feliciffimus ambitione & in-

n As

vidià tumens , lapfos Confefforésque ftuduit

n

avellere à Cypriano. Atque eó demum pro-

ii

greffus eft , ut ex iis , quos füis partibus adjun-

us

xerat, Ecclefiam & facrilegum Altare feorfim

Hos , ne inficerentur

nl

in montibus erigeret.

m

alii, Cyprianus ab Ecclefiaexclufit. Atillicon-

tra Cyprianum elegerunt Epifcopum Cartha-

p

P

qll).

ginis quemdam nomine Fortunatum. Is fine

mora Romam delegavit Feliciifimum , ut fchif-

st

]utW'

matiscaufam apud fupremam Sedem tueretur,

& calumnias texeret adversüs Cyprianum. Sed

il

Cornelius Papa fchifmaticos nequidem digna-

"u

Vrl

tus eft'admitrere ad fe. Remifit proinde eos

Carthaginem , ut erant , excommubicatos.

VII.

26

RES GEST É

VI. Alterum fchifma contra ipfummet

H

Pontificem Cornelium, Anno 252, conflavit

irmqllt

Novatianus , cuife Novatus Epifcopus Africa-

1.

hi

nus adjunxit.

Erat Novatianus Ecclefiz Ro-

;mgzm*

manz Presbyter, fed contra Canonum inflitu-

taordinatus, quia in lecto baptizatus, &per

d

Efferebatur

[

hn

Exorciítas à Dzmone liberatus.

)

autem ambitione tantá, ut primam univerfx

|

al

Ecclefie Sedem , adversüs legitimé electum

Gornelium , quereret , quia àtribus rudibus

D

Epifcopis electus.

Unde fchifma; deinde veró

7lv Dä

p

aperta hzrefis , dequa fuo loco.

:VIIE. Gallo & Volufiano à propriis militi-

us

g

bus trucidatis , datus fuitSucceflor in Imperio

V alerianus.

Hunc, ut Anno2;7. Prnsecu-

TIONEM.OCTAVAM Contra Chriftianos moveret ,

impulit Magus aliquis ZEgyptius : cujus artibus

H

l

D

ita deme

tus fuit, utad victimas Chriftiano-

Áf

rum , quàm ut dici poffit, crudeliores deícen-

derit. Martyriohic, praeterinnumeros alios

AUR

TT

il

confuümpti (unt, S. Sixtus, S. Laurentius, $.

Cyprianus. AtImperator etiam is crudelita-

D

tis fu. poenas dedit.

Nam, Saporis, Pería-

aty

rumRegis dolo captus , & ferz inftar circum-

n

du&us, toties, quotiesSapores equum con-

T

fcendebat , inclinare debebat cervicem , pedi-

&

busconculcandam. |Denique, cüm Galienus

]

l N

filius Valerianum Patrem ex tam injuriofa cap-

^

tivitate redimere negligeret, Valerianus Sa-

-lf(-Tï, 1;1

poris juffu excoriatus fuit, & inftar porci fale

Afy)

conditus, miferriméinteriit. Ipfe veró Galie-

Itl

nus paterno exemplo faniora edoctus, Chriftia-

ïub:mg

nisíce exhibuit mitiorem.

IX.

SJECULI TE

27

,

It s

IX. Sed Galienum occidit Claudius, Im«

"80

periumque invafit. Inde Chriftianorum car-

Val

nificinam , hactenus intermiffam , refufcitavit z

T

uam Aurcelianus , Claudio ex pefte mortuo,

UT

fubrogatus, Ànno 272.ita profecutus eft, ut

QY

nihil mitius egerit , quàm Claudius, ejus Ante-

s n

ceffor. Atquehaecfuit PERSECUTIO NONA.

Q

X. Hsxretici hoc feculo graffati funt tri-

jni

ginta & unus,. Quosinter, Novatus, Sabellius,

i

d

Paulus Samofàtenus, & Manes, unde Mani-

m

[m,hn

chzi, peftilentiffimi fuerunt.

Novatus, de

i

quo füpra, anno 255. tenuit, femel lapfos in

i

j

peccatum , non effein gratiamrecipiendos , &

Moraby

lis, qui in Perfecutionibus defecerint, nullam

fl

füpereffe fpem falutis, Quieum fequebantut,

Mu

nominabant fe Catharos , hoceft, puros. $z-

t

eliuts , Pentapolitanus ex Ptolemaide ZEgypti

Civitate oriundus fuit.

ia

Anno 260. docuit , u-

nam effe Perfonam Patris , & Filii , & Spiritüs S.

du

n

Períonarum in Trinitate differentiam,& nnme-

ars

rum confundens , qua(ide tribus unam faciens,

jl

ac dicens , Tria omnianihil aliud efle , quàm di-

Salvatorem

d

verfos erga creaturasrefpectus.

fur

quogq; noftrum negavit effe Filium Patris, &Spi-

um

ritui S. omnem intelle&um ademit : àtinquit

ff ld

Eufebius Cafareenfis.

Paulus Samojatenm ,

;(f

natione Syrus , Antiochie Epifcopus , Anno

273. pfalmos cantari prohibuic , hísque alios

j

fuffecit, quos in fuam laudem cornpofuerat.

ub

DeiFilium e ccelis defcendiffe negabat, fedin

Ü

d

utero Virginis initium habuiffe dicebat.

Prze-

O

dicabat ergo Chriftum fuiffe quidem hominem

D

jaftum,

28

RES-OGESTZE

tid

juftum , nenautem verum Deum : DeiFilium

non fübítantivum ac perfonalem , & fempiter-

h

jl

nü , fed prolativum tantüm, id eft, quafi aérem

s

uemdam, nonautem perfonam vivam. Non

j

j

Circumci-

baptizabat in nomine Trinitatis.

du

fionem retinendam docebat,

Manes , unde

lxw

Manichai , natione Perfa.

AÀnno 277. dice-

W j

bat fe ex Virgine natum, & in montibus edu-

dw l

catum , sícque conabatur oftendere (e formam

þr"]:'n

Chriíti gerere: quin & Paracletum fe effe prz-

gt

dicabat. Caputejus do&rinz erat, duos efle

&ib

Deos, alterum quidem bonorum , alterum ve-

ró malorum authorem.

y

XI. Contra Sabellianos & PaulumSamo-

fatenum ftrenué pugnavit Dionyfius Epifcopus

unt

Alexandrinus; fed, iftud officium , quodlau-

T

dieffe decebat, calumniz adversüs eum occa-

fiofüit.. Nam exhoc, quódDivinarum Perfo-

igia

aili

narum differentiam fortiter defendit, nonnulli

ejus Diaccefi fübditi Pentapolitani illum hzrefis

unp

i

apud cognominem Romanum Pontificem Dio.

]

nyfium poftularunt , perinde ac naturz fubftan-

IU

J AMJ

tizque diver(itatem interPerfonas eternas do-

centem & przdicantem , eásque confübítan-

[

tiales, ejusdémque naturz inficiantem. Sed

M

Md

juffus à fuprema Sede füam hac de re mentem

dilucidé fcripte explicare , id cumulaté prefti-

L

Git, & feinnocentem probavit, Paulus veró Sa-

li

mofàtenus Sede fü& dejectus, nihil non egit,

)

uteamretineret. lnde, quituncimperabat ,

LT

Aurelius Auguftus, interpellandus fuit. Qui

'

edixit, Sedem Antiochenam adjudicandam effe

|

L

)!

b

:

SuECULI III.

29

um

m)&[ïï:

illi , cui eam Epifcopi Italiv & Epifcopus Roma-

nus tribuendam effe decernerent.

Quo fa-

a

mviïmï

&um, ut Dionyfii Papz ceterorümque Przíuü-

lum decreto Paulus coactus fuerit Sede Antio-

B. n

]

chen& excedere , poftquam annos decem Pa-

tres & Edlltfiam vexaverat. Contra Manichz-

O g

n

os fcriplit & ftetit egregié Titus Softrz , & Dio-

dorus Metropolis Ciliciz Epifcopi. Sic, cüm

Vrl

ub

nunquam deeffent hzrctici , qui Ecclefiam im-

pugnarent , nunquam etiam defuerunt, exci-

T02

tatià Deo , qui eam defendefft.

ndirg

S/ECULUM IV. .

Jujai

SYNOPSIS.

fsl

d

z. Perfécutio Decima Diocletiani. 2. Con-

sst

Jflantinus Magnus Conflamtii Chlori. Filius

n

"7Maxentium profligat. 3. Chriflianam fidem

contra Licimtum defendit. 4. Crifpus ejus Fi-

jf m

ilnir

lius iuuocens uecatur. $. Douatifla, Mele-

Yil

tiani C driani haretici. 6. Concilimm I. Ni-

yeill

cenum generale. 7. Athanafri Perfecutio. £.

zil

Con[Lantimi mors i Imperii divifto, 9. -Atha-

avl

enfmus abexiliorevocatur. 10. Denubexagi-

qu d

tatur. 144 Coneilium Sardicenfé pro Atbana-

du

Jfo- 12. Mortuwo Imp. Con[Lante Ariama i

piet^

$ prevalet : .Atha

^.

4

45 "noritur.

1.

T

Et Euflathins. 14. Offi

j

ä-/;

Liberii lapfus. 15«

T

A

Sulianus Apo[Lata. 16.. Tovianus. 17. Ha&-

mai

vl

verici. 18. Tisoppofrtz.

,

[ Oft varios Imperatores é vivis fubla;

d

tos ad cam digaitatem evectus elt

J,

DiO:

E I)

RES GESTJE

i

j

Diocletianus, qui Conftantinum Chlorum Cz-

jun

farem fecit , & ad expeditiones Britannicas mi-

V

(

fit; Herculium veró Maximianum imprimis

g]'tm

Cxefarem , tum veró & Auguftum creavit. Qui

;Cnr.&u

ambo Diocletianus & Herculius Maximianus

u

anno 302. horrendà PseRsECuTIONES. quz Dz-

yu

j

CIMA fuit. ininnoceptes Chriítianos

vierunt,

ll

E Diocletianus quidem , etiam ante , quàm fe-

ralia crudelitatis fü edicta promulegáffet , jam

ia

du

W

Seba(tianum Pratorie cohortis Ducem , ob

Chrifti fidem, ultimo fupplicio affecit. . Her-

fl

a

culius veró cüm contra tumultuantes in Gallia

sf

rufticos, quos Bacaudas vocabant , proficifce-

retur, Thebzorum cum Mauritio Legionem,

, g

Jl

ug tota Chriftianfkfuit , reliqui exercitüs ar-

mis, nullatenus re(iftentem delevit, ex eo,

: ;le

(

quod à profanis Gentilium facrificiis fe fübdu-

xiffet. 'Tumimminente Pafchate pependerunt

ahit

edicta, utconventus Chriftianorum fübverte-

rentur, Codices facri traderentur , qui funti

n

effentaliquo officio , deponerentur , czteri vi.

1;hgnhn

tam darentintormentis. Itáquefevitum ubi«

t

queà Przfidibus & Prefe&is , tantáimmanita-

ïa'*i:mgc

te, utintramenfem Rome Martyrum feptem-

! 398)

jv

decim millia numerarentur. In ZEgypto hujus

àn

Perfecutionis tempore quadraginta quatuor

:'ükm

millia ceciderunt, feptua

o

einta milliaexularunt;

ia

Unde facilis eft conjectura de aliis Provinciis.

Wz'!;lfï

Quiautem füppliciis fracti facros libros tradi-

:]

derunt , Traditores nominati fünt: quorum

Mul

ingens numerus fuit. Nec pauciores , qui fi-

t

deiconfeflionem perdiderunt. Inter que tam

D

DlQ—

SJE CULI- DVi

31

(l

Diocletianus , quam Maximianus Herculius

Yi

purpuram & Imperium pofüerunt. Diocletia-

ln i

nus Nicomediz , alter Mediolani : fortaffis u-

n

terque ex defperatione deprimendz & abolen:

t Mu

dzx Chri(tianz Religionis.

R qu!

II. Eodem die Conftantius Chlorus & Ma-

DOl

ximinianus Ármentarius creati fünt Auguíti :

QIt u

ut hic Illyrico, Grzciz , Orienti; Ille Galliz;

b

;

r

i

3

Britanniz & Hifpanie , Africze & Italize preef-

D

Íet. At, fponté tamenceffit Chlorus Africam

d. t

& Italiam Valerio Severo Galerii Nepoti. - In-

bt

terim Conftantinus Conftantii Chlori ex Hele-

na Filius, reli&tus à Patreobfes , hxrebat Ro-

m

od

mz: qui cüm Patrem , jambiennio Auguftitm,

Ti

Eboraciin magna Brittania adtnortem decum-

Z

bereaudiviffet , fugà dilapfüs , ad eumfeliciter

fsl

pervenit ; cujus in amplexu Pater leticidple-

pl

nus pauló poftanimam emifit, ltaq;pro Con-

ftantio Patre Conftantinus Filius, omnium mi-

um

litum confenfu dictus eft Csfar : etiam dicen-

hg äJl

r at

dus Augufítus ni(i id recusáffet, metuens, ne

m

fibiproprerea invidiam conflaret. At , ubi.Con-

lii

ftantiniimago Romam venit , Maxentius , Sup-

pofititius ab Eutropia Herculii Filius , à Preto-

"d

p hn

rianis, quos promiffis corrupterat, acclama-

tur Auguftus.

Hic, deje&is Conftantini fta-

T

NÀ

tuis, ejus fe inimicum profitetur, & Impeti-

at

um ufüurpat.

Unde contra illum Conftanti-

op r

nus expeditionem parat in Gallia.

Quod;,

yorun

cüm anno Chrilti 3 12. facit, Sole in pomeri-

qurf-

dianum indlinante, utiipfe Eufebio teftatus eft ,

ïualüffl

videt cgm toto exercitu crucemin coelo;: & in

cruce

)

RES GESTJ£

32

cruce verba hec: IN uoc SicNo viNGE.

Se:

n

quenti nocte etiam Chriftum vidit, fibi przeci-

j/

lä

i

pientem , ut ojusmodi , quodin coelo viderat ,

Signum formari juberet : haítam videlicet ;

ä

Bl

cum exiguo ligno transverfo & literis X, & P.

1

u

implicitis ac eminentibus in apicecrucis: quod

ï,

jl

jó

deinde in exercitu Labaxrz dictumeft. Hoc

——

Signofretus animatüsque Confítantinus contra

Maxentium in Italiam movet : arces & prefi-

^

dia in alpibus fibi objecta expugnat, Maxentií-

h

Wi

que Duces fibi obvios , & tres exercitus propé

D

il

"Taurinum, Brixiam, ac Veronam collatis Sig-

4l

)

niscedic. Quartá demum acieadipfíos Urbis

&1

iil

Roman:z muros , quanquam copiis inferior,

14

cxíos Maxentianos conjicit in fugam : in qua

dN

le, F

Maxentius ipfe , càm Tiberim trajicit, ligneo

onte füb equitum multitudine fatifcente ,

aquis demeríüs periit. Itafactum , ut univer-

fie Romanorum Provinciz , à tot Tyrannis ha-

T

Genus dilaceratx , nunc duobus Principibus

Wt

parerent. Oriens, Licinio idolorum cultori;,

& Occidens Conftantino Chriftiano : nam vt

ul

Chrifti crucem in ccelo vidit, ita etiam Chrifti

P

j

fidem, baptizatus fufcepit, Quando, & à quo,

W

Hiftorici certant.

III. Cüm veró Licinius Chriftianos exagi-

tare inciperet, Anno 324. arma contra illum

h

movit Conftantinus, nullà habitá rationeillius,

quód ei antea propriam fororem Conítantiam

]

dediffet conjugem. Quinquiesillum profliga-

)

vit Conftantinus : ad Cibalim, oppidum in

'(fq'Qm

Pannonia, ineampo Mardienfi , ad Hadriano-

|

' Dm

polim,

:

j

d

SAECULITV.

n

W

&jj, polim , propé Byzantium , & ad Chalcedonem.

[M

icinius bic captus, omnibus Provinciis exu-

m db

tus, Theffalonicam, Conftantià ejus uxore &

d

Conftantini forore intercedente , relegatus

!

eft, ubiannuo ftipendio contentus viveret, At

dWm

dund :

quia ibi deprehenfus eft res moliri novas, &

TOU

Barbaros adversüs Conftantinum follicitare,

ttlr

ejusdem juffu ftran

defift.

gulatus, &vivere & furer;

"

ts

IV. Poft hxcCrifpus Conftantini Magni,

€x prima uxore Minervina , primogenitus fi-

ii

tl

lius , füb avia Helena jam inde à teneris , In

ss

Chriftiana Religione,educatus,literis Lacan-

tio Firmiano excultus , Czefaris dignitate jam

p

decoratus , partáque de Alemannis vi&toriA il-

nj

Vr

uftris , àperditiffima fua novercaFaufta, Au-

guftà, adobfícenam libidinem follicitatus fuit;

n, t

Sed, quiaimprobz mulieri repulfam dedit , il-

fïmnnüg

Jun:

a amorem in odium vertit, & , ut propriis fi«

liis, per ejus interitum, viamad Imperium fter-

rimott

nerét , non dubitavit Crifpum attentati in f&

3 t

adulteriiapud Patremaccuíare, |Hic ergo ni-

n

mium credulus innocentem addixit neci.

Ac

hg

fraude pauló poft compertá peffimam uxorem

ardenti balneo conclufàm juffit enecari.

I QW

V. Sub hoc Imperatore tam Chriftiano

Vrf

optatà pace frui potuiffet Ecclefia , nifi illam

ii

heretici turbáffent.

Hos inter famofiffimi

yntt

fuerunt Donatifte , Meletiani, & poti(fimum

vl

Ariani.

DoxariTA à Donato Carthaginis

j n

Epifcopó originem habuerunt, circa annum

UR

358

Dicebant Ecclefiam Chrifti effe tantüm

wOIJm !

in

RES;GEST/E

34

jiö[lbm

in Africa: neque ufquam alibi , quàm ifthic effe

i

verum baptifmum.

Afferebant etiam mino-

d

rem Patre Filium , & Filio SpiritumSandtum.

jl

MzrxTIANI À Meletiocivitatis cujusdam in ZE-

r

gypto munus Epifcopalegerente, & ab eafun-

&ione poftea rejecto , emerferunt circa annum

M

;;isüiä

^

311. potiffimüm de Ecclefiarum Przfe&turis

T

decertabant, poítea tamen fic conjun&i Aria-

j

nis, ut Ariani Meletiani, & Meletiani Ariani

siod

vocarentur,

Fuit Arius , àquo Ariani nomen

g

& originem habent Presbyter civitatis Alexan-

v

drinz , & Profeffor Theologic circa attum Do-

310

mini;rj, Docebataurem fceleftusille , Filium

;

J

Dei Deo fimilem , nominetenus , & non con-

xl

fübftantialem: adeóque meram Patris creatu-

üt

ram. Quzhzerefisitarapuitanimos , utmun-

dum occupaverit penéuniverfüm ; Sed, cüm

5808

ia

totá noéte oráffet Alexander Alexandrig Epi-

T

fcopus , nelatiüs ferperet hoc venenum , mané

st

füb conftitutam inter Alexandrum & Arium di-

fputationis horam , cüm in auditorium perge-

ret Arius , coepit inter eundum ventris dolore

^i

laborare; hincexonerands alvi causá cloacam

ün

i

ingreffüs, turpem fimul cum fordibus animam

l

ejecit. Verüm Ario ficextin&to ,nondum de-

atj

fiit peftilentiffima ejus do&rina.

Quas inter

'üy

turbas, mirum eft, quód Conftantinus in Re-

W

ligione femel füfceptá nunquam vacillárit , quin

É

u

&

u

[

potiüs omne ftudium adhibuerit ad concordiá

in Ecclefia conciliandam.

ni

VI. Unde Synodum, fuis decretis ex om-

lii

nium Ecclefiarum confenfione dimanantibus , i

fecit

SJECULI IV

2

qista

fecit celebrari Niczez in Bithynia, ànno 325.

t

cui Conftantinus ipfe , non ut Judex , fed ut pa-

'itumSmi-

cis promotor , interfuit. De qua Synodo vi-

TT

deatur ftrena, pro anno 1725.fol. 47. de facris

tl

Ecclefie Conciliis , data, ubi Arius damnatus,

It

& lis de celebranda die Pafchatis plené decifa

€

n i

tj

"VII. At Ariani Epifcopi minimé defitebant

f

dolis & calumniis Orthodoxos Epifcopos infe-

Va

&ari , maximé Athanafium Alexandrinum , qui

nbl

füccefferat Alezandro , & Paulum Conftanti-

Yoteta

nopolitanum , & Euftathium Antiochenum;

Atb

primarum Sedium fan&iffimos & digniffimos

Antiftites; uti& Hilarium Pictavorum, & Eu-

s Ut

r

febium Vercellenfium , aliósque vitz fan&ti-

monià , do&rineqQue fplendore fpectabiles.

jmyyat

: 4

ATHANAsIUs , quem adhuc Diaconum Alexan-

der Alexandrinus Praíful in Concilium Nice-

]mud

fR00

um introduxerat , tantá vi Arium difputando

repreffit, ucingentem à Catholicis gloriam , &

nl

Ym

f

ab hzreticis invidiam & odium implacabile fibi

"U

accerfiverit : maximeé , cüm poft quinque à

gt

Concilio menfes , erepto ex hac vita Alexan-

dro, in ejus Sedem promotus eft.

Nam in

us

g

Conciliabulo Tyrio , cui Eufebius Carfareenfis

Arianus prefidebat , accufatus eft de fracto ca«

Qnas u

ii

ice , de occifo Arfenio , deScorto violenté op-

:Mb 9'

preffo ; Sed Timotheus Presbyter , fingens fe

ao

Athanafium , impudentem mulierem mendacii

convicit; Arfenius adhuc vivus comparuit ; &

]';exom"

fracti calicis fabuladeteétafuit. Nihilominüs

m[ibui |

ab impio Conciliabulo damnatus , Epifcopatü

M

2

exutus ,

36

RES GEST E

exutus Alexandrizx hzrereprohibitus et, De-

r

nyu dv

nique Conftantino Imperatori perfuadebant ,

Athanafium minatum fuifle, fe impediturü,quó

k

minüs de more frumentum ex ZEgypto Con-

m

ftantinopolim mitteretur , earümque minarum

jj

teítes produxere quinq; Epifcopos ZEgyptios ,

th-t

uiolim ab Athanafio (teterant, nunc vero cor-

(i

ruptierant ab Eufebianis. Itaqueiratus Impe-

W

rator , eum Treviros amandavit , anno 256.

iil

JuP

Ícilicet ab Arianis circamventus.

g

VIII. Moritur interea Conftantinus Mag-

W

dj

nus , poftquam annis 3 r. Imperator fuit, & in

st

teftamento tres inter Filios Imperiumita par-

p

(

t

tituseít: Conftantino natu majori pars illa cef-

fit, qux eftultra Alpes : Gallia, Hifpania, Bri-

ij

£annia , & quidquid terrarum ultra Rhenum

fluvium erat.

Confítantino natu fecundo ,

1

quidquid Regionum protendebatur à Freto

Propontidis, uíq; ad Orientis fines cum ZEgy-

to. Conftantinatu minimo Roma cum Italia,

fimülque Sicilia, Provincie Africanz & Illyri-

cumobtigere. Quazpreterea prore Chriftia-

n

na fecit Conftantinus Magnus , plura fünt ,

N

|

qu

àm, utoperetam parvo poffint concludi.

IX. Sed & Conftantinus Magni Conftanti-

4;:

ni Filius bonus Chriftianus, & erga Athanafium

;

optimé affe&tus fuit : quem, poft Patris obi-

tum, Trevirisrevocavit Alexandriam. Verüm

t

j

infelix hic, cüm bellum movit , & in terras fra-

s

]

tris fui Conftantis irrupit , interfe&us eft ad

Aquileiam anno ;40. . 'Tum veró ejus , fineli-

Hj

u

bris defuncti, Provincias invafit Conítans.

.

|

iïXL

SIECULI- V.

?

Mii)

Wt

.

uá tempeftate Eufebianifeu Ariani &

Dneltra

Meletiani denuó incipiuat Athanafium exagi-

tare. Ác primó quidem Julium I. Romanum

ij

Ut

Pontificem demerericonantur, Et, quiacau-

failla Athana(ii cognitionem füpremz Sedis re-

Mi

AU

quirebat, ejusdem quoque judicium fe expe-

Wil

,

tere fimulant, quó ad tam Julii Pontificis, quàm

Conftantis animum , pro vel contra, explora-

i, tj

tum haberent.

sl

Cüm veró Julius partes utras-

que ad fuum tribunal vocat, Athana(ius cum

ilnin)

nitri

aliis Epifcopis in Tyrio Conciliabulo damnatis ,

continuó adeft, minimé Ariani.

Hos , cüm

u

fpiüs citatos per integrum annum fruftra ex-

Ws

pe&at , judicium tandem exequitur perempto-

fs

rium, & pro Epifcopis in exilium pulfis fenten-

Ti

tiam dicit, eósque in Sedes fuas re(tituit , anno

qu r

uril

241. Sed Ariani fumpto prxtextu dedicatio-

nis Bafilice Antiochenge , quam Conf(tantinus

msun

muant

Magnus magnis fümptibus zdificaverat , mul-

to numero Antiochiam conveniunt, & Atha-

yai

nafium Sede iterum extrudunt.

Atque , ut

v

nulla amplius füpereffe poffit fpes reftitutionis ,

piun fl

ejus loco fubftituunt GregoriumCappadocem,

ii

militaribus ConftantiiAriani copiis füccin&um:

at

à quibus, quafi in urbe per vim expugnatà, hor-

f

P

renda civium Alexandrinorum czdes perpe-

Vi

trata eft. Athanafius ad cedem conquifitus ;

j J

clam dilapfus , Romam iterum proficifcitur ,

gmgm

quó etiam Paulus Epifcopus Conftantinopoli-

!

sC(U

tanus aliique Sedibus pulfi convenerunt tan-

fit

Ual

quam ad commune afylum.

J

ufebiani five Ariani fuarum

DFI. At; quiaE

C 5

autho-

RES GESTE

38

]W

authoritate Synodorum nitebantur , quzx ta-

yp

men pror(üs fraudulentz erant atque fülpectz,

N

utpote ab Arii feCtariis habitz , adversüs eos,

1

u'm

qui Nicznam fidem ab il

lisimpugnatam profi-

:

tebantur , inftitit Conítans , Conftantio per

metum annuente , ut univerfale Concilium

Ü

D

Sardice indiceretur , qua civitas eft confinis Il-

n

lyrico & Thraciz , inipfa ditione Conftantii , ut

[

Éufebianis omnis tergiverfandi pretextus füb-

moveretur. Celebrata igitur eft, non Sardi-

Tk

bus in Lydía , fed Sardice in MifiaSynodus ge-

jnt!

neralis anno 347. Ab hac Ariani, cüm effent

1l

numero impares orthodoxis , fe fübduxerunt ,

& Philippis in vicinia conventiculum fecerunt ,

in quo Coz/abff amtialis vocabulü ufurpari pro-

hibuerunt.

Attamen vera Sardicenfis Syno-

dus, reviíis exacte Arianorum conventiculo-

rum a&is, illisque penitus re(ciflis , fententiam

jl

ïi

pro Athanafio aliísque injufté damnatis dixit ,

& ufürpatores Ecclefiarum fuis Sedibus exegit,

äf[?i.

Nihilominus parum valuiffet apud Conftantiü

l

Principem hereticum hujus Concilii decretü ,

nifi Catholicus Princeps Conftans ejus execu-

tionem urfiflet , additis minis, fe aperto bello id

executurum, fi tam jufta poftulatio rejicere-

N

tur, unde Atbanafius ad priftinam Sedem re-

Pa

ia

ductus eft.

7u

XIL. Quoniam veró Magnentius Tyrannus

(f

j

fumptà apud Auguftodunum purpurá , Con-

2j

ftantem per Gaifonem Ducem propé oppidum

1

|

Helenam Pyrenzo proximum , anno 350. in-

terfecit , tanto Protectore defítitutus Athana-

1Uu$ ,

SAICULEI LV.

32

w« fius, fugere iterum , omniáque latibula quz-

iaj rere compulfus eft: cümin ejus exilium vires

A

omnes intenderet Con(ítantius, nováque ine

dies Conciliabula cogeret ad ejus condemna-

M

Ql

tionem ; & quotquot fceleratisiftorum Con-.

ciliabulorum decretis renitebantur , carceri-

i d

selni

bus , exiliis, & verberibuspuniret. Hincpro-

Cotfar

diere Pfeudo - SynodiSirmienfis, Seleucienfis ,

Mediolanen(is , Ariminenfis , in quibus ereptà

Wt

dl

Catholicis omni libertate , impietas Ariana

prevaluit. Mortuo demum Conftantio , cui

iüa&ywl;

ulianus Apoftata , de quo infra, fücceffit , pri-

ïnam', Q

P

flinam Ecclefiam Athanafius tantifper recupes

]

[

J

ravit: fed Julianorurfüm perfequente, rurfum.

il

migrare cogitur. Juliano Apoftatà defuncto

denuo repetit Alexandriam íüb piifTimo Impe-

j

O

ratore Joviniano,, cujus rogatu Athanafius re-

gulam fidei à fe confcriptam ad eum transmi-

is,&nlzc'f

l

^

j

l

u

fit. Denique füb Imperio Valentis, Ariani,

diem extremam claufit Alexandriz , gloriofif-

dibu; q

[in

fimus orthodoxz fidei Propugnator.

XHIL. Alterum verz Religionis propugna-

jj

culum fuit Euftathius Epifcopus Antiochenus,

tirtit

Vir infignis eruditionis , qui eloquentioratio -

r

ne Nicenam Synodum aperuerat, & nomine

ii

at

totius Concilii gratias egerat Conftantino M.

Is parem Arianorum rabiem expertus, à me-

r

retrice auro corruptá accufatus , quafi Sabellii

fautor, & Auguítz matris Imperatoris male-

j àt

'dicus & conviciator relegatus eft Trajanopo-

j

polim in Thraciam. Obiit ibi fan&tiffimé anno

| ]'O, It

340. Qu eum accufaverat,mcrccriculalo-vn..

rl

T

go

TM

40

KRES GESTIE

qalän

o &gravi morbo exagitata, calumniam tan-

dem, ejusque authores, Eufebianos, patefecit.

j

T

XIV. Hucpertinent Ofii & Liberii triftiffi-

milapfus. Ofius, qui Conftantino M. fümmo.

n M(

yi

yuit

inhonorefuit; qui Legatus Apoftolicus , duo-

bus Oecumenicis Conciliis Niceno & Sardi-

g

j

cen(i prafederat ;5 qui in perfecutione Diocle-

M ah M

j

1

tianipro fideplagas & verbera fuüftinuerat , jam

nonagenarius, à Conftantio victus & in Aria-

no Sirmienfíi Conciliabulo ad nefariam confef-

j

fionem compulíüs eft.. Sed & Liberius Ponti-

W

iM

fex poft biennale exilium pro fide, hocin Con-

ln

cilio íuccubuit, & ad recuperandam füam Se-

sl

|

""

!

dem , quam ejus zmulus Felix à Conftantio

obtinuerat, Athanafii condemnationi fübfcri-

pfit.

XV. Conftantio ex febri defuntto füccef.

fitinfamis ille Apoftata Julianus , Lutetiz Pari-

w]

i

fiorum , ubi contra Francos & Alemannos , qui

Galliarum fines invaferant, vi&or exultabat,

ultimus ex Conftantini Magni profapiá, procla-

matusimperator. At,anno61.Chriftianam

Religionem non modó palamejuravit, verüm

etiam Idolorum fana referavit , folos Paganos

gratià & favore profecutus, Chriftianos veró

i

l

acerrimé períecutus eft: quin & Judzos ad in-

ftaurandum templum Hierofolymitanum exci-

!

j

Y

tavit. Sedimpios conatus Deus miraculo pro-

UUR

hibuit , erumpentibus de inchoato fundamen-

d)

W

W

to ignibus , fimülque apparentibus in Judzorá

A

ii

amictu crucibus, quas nulla induftria poterat

iam li«

w

ablqere.v Nec his conFentus , editis et

-

bris

U

!

]

SUBCULI LrV:

4t

älumm bris Chriftia

nam Religionem impugnavit: nam

"W& Wir fuit planeeruditus, & ftaduerat Athenis ,

f

! habens condifcipulum S. Gregorium Nazian-

ll

h

zenum.

Movens contra Perfas , cumprimis

)Oüobcgi !

Dzmoniimmolavit , etiam victimas humanas z

m

tum naves omnes, ut fuisfpem fugz adimeret,

t

conbuffit. At (iti, fame, & laffitudine fra&o

li

4

exercitu victoriam ami(itz atque ipfetelo con-

M

lr

fixus interiit, cüm prius jacto incoelum cruore

lhton

füo his verbis blafphemáffet : F;c/ffi GAlilae t

gUberi:s?:z

XVI. Cladi fuüperftites milites Joviniano ,

"

lb hii

x

alii Jovianum fcribunt , Imperium deferunt-

t

Is negat, fe illud fufcepturum , nifiomnes vel-

II

lenteffe Chriftiani. Voluerunt , fa&ifünt. Sed

X

Imperatorem optimum Deus mundo folàm o-

ftendit.

Nara , cüm rebus pro bono Chriftia-

iibl

norum optimé difpofitis Conftantinopolim re-

Lyeie

verteretur , in finibus Bithiniz & Galatiz obiit;

A0

ex eo, qoód prunz, in ejus conclavi adtem-

n

perandum frigus füccenfe , füo illum vapore

ii

fuffocárint, anno 364. Extincto Joviano Va-

(hntu

lentinianus militaribus fuffragiis fuffectus eft.

ynu

Hic Valentem fratrem accivit , cum quo ita

ha

partitus eft Imperium , ut fibi occidens rema-

ts

neret , Orientem veró Valensregeret. Com-

jnrlh

mune imprimis edictum ambo pro Catholica

at

feu Nicena fide promulgarunt : fed, cümpoft

lj

!

annos Imperii fai duodecim Valentinianus ex

n

vehementioreirà & fuüperveniente apoplexià ,.

[udzom

reliCtis duobus filiis Gratiano & Valentiniano,

vt

snortuus effet, Valensin Oriente hortatu Aria-

p

dirüSt

ng ;opjugis, & ipfe fa&us eft Arianus,

Y

queé

KE$S: GRS'TJE

42

ue perfecutor Catholicorum , precipue verà

mtosw

Monachorum & Epifcoporum , quos füisSedi- — ^

busejecit. Tandemà Gothis czfus , & ipfe fa-

n

r

gittá confixus , cüm prz vulneris dolore ulte-

rius fugere non poffet,ad HadrianopolimThra-

gl

u

ciz , fe in tugurium abdidit, in quo vivus unà

:?mcüul

cum tugurio , cui fuperveniens hoftis igaem in-

ii

^

jecit, miíerrimé conflagravit , anno 578.

s

XVII. Inde Gratianus , Valentiniani Im-

J

peratoris filius , adeóque Imperator Occiden-

n

tis , faCtus eft & Orientis Imperator. Hicpro-

j m

pter Gothos & Maximum Tyrannum , fibi fo-

dert

cium affümpfit Theodofium Hifpanum : at ,

a

pauló poft ab eodem Tyranno Maximo Lugdu-

:ïäl D

niinterceptus & interemptus fuit. LInde Theo-

p

dofius nuncImperium tenebat folus , & conti-

J

nuis victoriis inclytus, rem Catholicam refti-

)

l

tuebat, editá fanctiene jubens, fola ut valeret

fides Catholica, quam Damafus Rom. Ponti-

TE

fex teneret. . Imperator omni omnino laude

hi

digniffimus, nifi in Theffalonicenfes innmanem

z

illam notiffimámque ftragem edidiffet. Nimi-

rum, hacurbe Theffalonicà tumultuante, Il-

6dl

^l

lyrici Prefectus , à furente populo interfectus

i

fuerat. Admilffifacinoris veniam petierat Am-

ïx'.

brofius , Mediolani Epifcopus , eámque obti-

T

nuerat. Verüm promiflis non ftetit Theodo-

!

:

fius : quia Aulicicontrarium urgebant, dicen-

" CM

tes : nimiàindulgentiá Principis populos effe-

Tni

xari, &c. Quibus deceptus Theodofius Prz-

ln

fecto militum dedit in mandaris , ut populum,

hk

pretextu fpectaculorum , invitaret ad circum ,

tum

z

SIECULITV.

45

Plv

QUl

tum armatos furentésque milites ad promifcu-

u

amcedem immitteret, Quod & factum; un-

TM

de trium horarum fpatio caía fünt feptem ho-

minum millia. Hoc cüm Ambrofius refciviflet ,

lrl

venienti ad Ecclefiam Theodofio occurrit, &

TIM

Ml

ab ingreffu templi prohibuit , fejunxítque illum

à fidelium communione , donecpublicá pceni-

t5

Morem

ii

tentiá oCto menfibus fcelus expiáffet.

ia

geffit Imperator , & transadiis in lachrymofa

Ri

-3

poenitentia oCto menfibus , vix tandem obti-

nuit, cüm dies adveniffet Domini Natalis, ut

M:

fibiliceret Ecclefiam ingredi. In quam deniq;

admiflus , non ftans , neque flexis genibus , fed

Mani;

j hi

pronus , in humum abjectus veniam à Deo ,

amaras interlachrymas precabatur, anno 390.

ii l

ibl

XVIIH. Hzrefes hujus fxculi fuerunt nu-

mero 91. Quasinter nominatiffimz Donatifta-

[UTYS

idundt

rum , Meletianorum & Arianorum, de quibus

Num, V. diéctum íatis. Hís accedunt, A&ria-

i

n

ni , Macedoniani , ACtiani, Apollipariftee, Mef-

falianifeu Enthufiaftz , Prifcillianifte , &c. Aó-

jf« b

RIANI, ab Aé&rio, qui, quia non poterat obti-

du

nere Epifcopatum , anno 242, docebat , Miffas

k

pro defun&is, peccatis , & neceffitatibus non

;tn'fuub

poffeapplicari, Negabatjejunia ftatuta folen-

n

niter celebranda, fed pro libitu jejunandum ef-

j

fe cenfebat.

Macrpoxiani à Macedonio Epi-

p Ut

fcopo Conftantinopolitano circa annum 3 $9.

yid

Spiritum San&tum dicebant effe minorem Pa-

T

tre & Filio, nec ejusdem fübftantix cum Perre

,qyufum:

& Filio, fed effe meram creaturam. In eo dif-

lüu flj

m aliqui

fefebant ab Arianis , quód Arianoru

ainte

RES GESTIE

A

0

*nüsl

affirmarent Filium quodammodo fimilem Pa-

t , licécnon ejusdem fübítantiz ; Alii autem

d

affererent Filium per omnia fimilem Patri, fed

a

Spiritum San&tum effe illis pror(üs diífimilem ,

i

merámquecreaturam. Macedonius autem de

J

folo Spiritu Sancto id negabat , adeóque cum

Mh;

J

ultimis conveniebat. AérrAwr, à quodarn AG.

j

tioSyro, difputatore quidem admirando , fed

malo Chriftiano, anno 363. Dicebant Filium

:':ILGGEI |

Patri, & Spiritum Sanctum Filio inequalem.

Ttem nullum peccatum imputari manentibus in

;f?ä()ï

ss

fide : folàmque fidem , absque ullo opere effe

fatis ad vitam e&ternam.

APOLLINARIST.£ ab

Apollinare , Patre & Filio, ejusdem nominis,

i

grecis literis eruditis, anno 377. Docuerunt

Chriftum corpus tantüm fine anima füfcepiffe.

Deinde mutàárunt , dicentes , animam quidem

affümptam, fed fine mente : & Deum fuifle

h

pro mentein hiomine. MzssALIANI anno 7890.

emerferunt: ab aliis dicti Euchitz, hoc eít,

n

J

Orantes, ab aliis Enthufiafte , hoceít, Sacri-

ficatores.

Principes hujus herefeos fuerunt

Dadoes , &Sabbas , & Adelphius, Hermas, &

TM

Simeones. .Hi negabant animas creari à Deo.

M

Nullam baptifmo virtutem tribuebant. Eucha.

"

riftiam nec prodeffe, nec obefle dicebant. Som-

(ttg

nia füa ut prophetias babebant. Semperora-

I ]

" i

bant.

PrisciLLIANIST/E À Prifcilliano Abile in

Yij

Ál

Hifpania Epifcopo , qui ex omnium hzretico-

lg

rum fentina hzrefes haufit , anno 388. undeni-

: d

hil hahebant novi Prifcillianiftz , quod nonha-

Wilz

purum

buerigt füpra memorati, Fuitautem im

hoc

i

SIECULL:V.

4j

^i hochominum genus, veterum Gnofticorum

1;J, propudiofis libidinibus, & Manichzorum de-

ln

; liriis infame.

j

fid

]

Contra hos invicti pugiles fteterunt San-

Tl

&us Athanafius Epifcopus Alexandrinus , Eu-

t)ad j

ftathius Antiochepus , Hilarius Pi&tavienfis ,

GU

un

Bafilius Cefareenfis in Cappadocia, ejüsque fo-

WO

cius individuus Gregorius Nazianzenus , & Ba«

Jehr]

filii Magni frater Gregorius Nyffenus , necnon

i&ioinz»;;

Alexander Alexandrie Epifcopus, & Athanafii

NI

Aunteceffor. Cyrillus veró Hierololymitanus

eruditas edidit Catechefes.

tll

QUUMES

m

S/ECULUM V. -

y Dor

Af

[j

"

SYNOPSIS.

n

a. Imperium Romanum À Theodofro inter fz-

Lt

lios fuos dividitur. 2. ffoammes Chryfoflomus

iL

à Theophilo & Eudoxia diu exagitatus tau-

g

demmoritur. 3. Ejus Succeffores.. 4.. Chryfo-

I 5,

1

flomi glorificatio poff mortem. $. Neflorius &

fodot

11

Eutyches. 6.. Comtrabos Concilinm Ephefrnum

ln

&* Chalcedomenfe. 7.. Turba Alexandrima ei

vanil

4l

"ntiocbena ab bis hareticis comcitate. $. Ze-

j

du

gonis Inmperarori MzNomicow. . Sehifma

u

Gracorum f AéLum c abolitum. 10.. 2Attila.

fpdtt

Ir. Roma a VaudA(u cApitur , Jpoliatur. 12.

At

Vandalica Perféeutio. 13. Imperium Occiden-

gt

£Ale concidit. 14. Migrationes Populorum.

p

1$. Monachifmeus, 16.. HAr

Qu

;Jäa*. 17. Eoruma

Impugimtore»:.

*i"f"m

I Th€0f

W

A6

RES:GESTJE

Heodofius Magnusinter duosFilios i

I.T

ita divifit Imperium , ut natu major

(

l

Arcadius in Oriente, natu minor Honoriusin

j

N

Occidenteimperaret. Moriensautem ,ut tam

ii

uN

Filiorum inexperte ztati, quàm Reipublicz

P

incolumitati profpiceret , duos eis felegit Du-

«

€es , prudentià & authoritate przcellentes ,

n

d

quorum duc&tu & confiliis utrumque Imperium

y&

confervaretur. PrimuseratStilico , qui rebus

D

Occidentis, alter Ruffinus , qui Oriencis rebus

fsl

confuleret.

Sed hi mutuáinter fe zemulatione

Wi

& invidià ferventes , Imperium utrumque in

4

J

p

fummum difcrimen abduxerunt. Hisinangu-

um

ftiis conftitutus Honorius , quantumcunque

A0

n

invitus , cogebatur Alarico Gothorum Regi

M

Gzallias cedere & Hifpanias , quas jam fibi non

m

d

Eàdem occafione

poterat diutius retinere.

Romanum Imperium invaferunt Vandali ( ex

uibus oriundus erat Stilico ) &Suevi, & Ala-

"

ni, & alii Populi peregrini,

II. Sed & in Ecclefiafticis novatempeftas.

Joannes Chryfoftomus Conftantinopoli tunc

i

erat Epifcopus : cüm anno 402. Theophilus

Epifcopus Alexandric Ifidorum fibi fidiffimum

Presbyterum, amorein odium mutato , expu-

licab Ecclefia Alexandrina, ideo , quódis , ut

l

'Theophilus volebat , nollet acceptas in paupe-

,

rum alimoniam pecunias divertere in expenfas

At

I

Ecclefiw. I(idorus expulfus Nitrie defertape-

tlf

tiit, &fedenuó eremi incolis, unde evocatus

d

fuerat, adjunxit.

At Theophilus impetratos

!

N

ab Auguftali Prasfecto milites mifit , qui no-

&urnà

TT

t

«

SIECULL Y.

47

;interd;»,g

1

n,UïHï

F' &urná impreffione fa&à Monachorum cel

las

ij expilàrunt, incenderunt. Monachirelictà ZE-

gypto in Palzcítinam migrárunt, & apudSchy-

N

Qia lj

thopolim fedes fixerunt. Sed Epifcopus loci

minacibus TTheophili literis, eos fuá etiam di-

I ib

hi

tione excedere juffit.

Itaque numero quin-

uaginta Conftantinopolim delati funt, séque

i

i

ad pedes Chryfoftomi abjicientes , ejus prafi-

li g

diumim

lorárunt. Is, benigné exceptis de vi-

Qüteng

&u (imu

l

m

& hofpitio non folàm liberaliter pro-

"

vidit , verüm etiam officium in fe füfcepit cu-

i

Uf qa

yt D

randz ipforum cum 'Theophilo reconciliatio-

nis. Et, quamvishi Monachi affeverarent , f&

QUE

Gol

omnes errores averfari, qui in libris Origenis

continerentur , & propter quos , füb falío prze-

u

textu , innocentes paterentur , nihilominus

jen n

eos ad Ecclefiafticam communionem necdum

t at

admittere voluit, donec caufa illa prius effet

uml

judicata. De his ergo literas ad Theophilum

omnis moderationis plenas dedit. Ille veró

T

contra & magticarum artium, & foederis cum

i

l

Dxmone habiti eos arguitper literas ad Chry-

.T

foftomum datas. Rurfüm Monachi Theophi-

yi

lumperditiffimz calumni & enormium crimi-

jnd

num accusárunt apud Arcadium Augufítum.

Uödiïv

Augufti igitur literis citatur Theophilus Con-

x

ftantinopolim. "Tum veró Theophilus moras

j

nectere , deinde conqueri , ut füis perfaaderet,

vtj

f dolis & machinationibus Chryfoftomiita cir-

t

cumfítribi. Hinc, quimaximé cum Theophilo

Tatil)

1

ad extirpandos Origenis errores collabora-

bant, vite fan£titate fpectabiles Viri, Epiphae

j

nius

RES'GESTJ7E

48

W

li

nius Salaminz in Cypro Epifcopus , & S. Hie-

gzdö

ronymus, pariter in Chryfoftomum comove-

um

i

bantur. Quinimó Epiphanius Conftantinopo-

m

lim venit , utpopulum illum à fuo Paftore , tan-

g !

uam àlupoamoveret. Sedperípedtátandem

qlïü 3*

Chryfoftomi invictà moderatione , deftitit,

Yil

tacitüsque in fuam Ecclefiamredivit. Econtra

N

yul

"Theophilus illuc ipfemet vénit, triumphanti fi-

g

milis , magno cum comitatu Przlatorum. Illic

adnd

captatis Aulicorum favoribus ab Arcadio obti-

a2

nuitexambitam juffionem convocandz Synodi

d

in füburbio Cbalcedonis , ad ,Ozercuzz , intra

DT

Bafilicam Apoftolorum.

Ad hoc Concilium

*'äflfs J

malignantium Chryfoftomus vocatur , quafi

a

Clericus de vulgo , fine ulla Epifcopi denomi-

d

natione. Ille vadimonium detre&tat , tum ob

:

defe&ü jurisdictionis in Theophilo ceterísq;

illum circumftantibus Epifcopis , tuna propter

gï:

Sedhorumra-

N

odiumin fe nimis manifeftum.

tionem nullam habens Pfeudo-Synodus, Chry-

D«

&

foftomum contumacem, & tanquam abundé

t

conviCtum, & multorum criminum reum dam-

n

nat,arcétquecommunione. Arcadius autem

As

fio decreto eum jubet exulare, ex eo potiffi-

t

mum , quód, poftquam ad illud Conciliabu-

ts

lum citatus fuerat, concionerm in Ecclefia ha-

b

buiffet, quá Eudoxiam Imperatricem cum Je-

zabele Eliam perfequente , & cum Herodiade

t(gag

M

caput Joannis depofcente, comparáffet. No-

t

&eingruente folvitnavis , que Sanctum Anti-

ftitem , Joannem Chryfoftomum in exilium de-

h

ferggt. Sed poftquamin altum prove

&a fuit;

opu-

[

&5

vt Populüsque gemens ac collachrymans élitore

Ti

in fnas zdes fe recepit, tam vehementiterrae

motu concuffa eft ampliffima Civitas , utom-

Mibri

ühdng

nes ejus irhinentem everfionem trepidi formi-

darent.

Arcadius & Eudoxiacontinuó mife«

um

i

:ä

runt, ut Joannes Chryfoftomus reduceretur:

qui poftridie in urbem & propriam Ecclefiam

Y D

ljïl müm:'ï'

onorificentiffime reftitutus eft. Theophilus

autem tot malorum incendiarius , poft paucos

hls

bltyli

dies clam dilapfus , Alexandriam repetift. Sed,

ecce, poít menfes duostempeftatem novam!

Qu

T

Eudoxiz ftatua erigebatur in confpectu templi,

ad cujus dedicationem perftrepentibus tubis &

A

lp

tympanis , magnísque Populi vociferationibus

divinum officium interturbabatur : ita, ut fe

hh

Clerici , divinis laudibus infiftentes, non pof-

Md

fentinvicem audire.

Hac de cauíà Chryfofto-

n

mus, quia fic etiam Populusà facris in viciniam

jj n

aream avocabatur , fügeeftum afcendit , gra«

r

vémque Dei contemptum & injuriam vehe-

"

"

menti oratione perítrinxit. Hec ut accepit

uSyM'

u

!

J

Eudoxia, animni impotens Joannis exilium ur-

T

li

ij

get tantó ardentius , quia ab eodem antehac

jpiti

prohibita fuerat ab Ecclefia , eoquód viduz vi-

T

neam, eitamen adjudicatam , nollet reddere ;

"o

& aliam viduam Alexandrinam vexáffet. Adid

p

operam fuam egregié eontuleruntii , qui jam

j

ante Chryfoftomo adverfabantur , ut Arcadiá

;

concitarentinultionem. Itáque inftaurantur,

j

quz fopitz aliquamdiu fuerant , accufationes.

d

"Theophilus, aliique Epifcopiinfenfi, Arcadii &

d

erfüntür,

j

-Endoxiæl literisConftantinopolim acc

'Iheo-

W

RES G.I-ESTA':'.'

$o

ii

Theophilus quidem Alexandriz fe continuit ;

atliteris tamen & confiliis , quancàm potuit ,

gt

p

Pfeudo -Synodum promovit. In hac iterum

celebratà ad ,Ozercum. innocens Joannes de-

E*«W"J'

nuó damnatus eft. Provocavit quidem adIn-

a

nocentium Romanum Pontificem : at folum

hm

tamen vertere coactus fuit, Nihil magis fac-

gidi

rilegum excogitare poteft, quàm quz milites

Df

in Ecclefiam , ut inde eriperent Chryfoftom ,

lii

immiffi , adversüs facra atque fideles aufi unt.

ao

HaecomniaPalladius, horum teítis oculatus,

i

& ipfemet Chryfoftomus in epiítola ad Inno-

nonà

centium Pontificem , graphicé defcribit. Con-

20

tigerunt autem ea in ipfo pervigilio Pafchatis,

3

Poftquam abductus fuerat ex urbe Chryfofto-

dl

mus, prodigiofüm excitatum eftin ede Sophiz

incendium ; quod exortum ab ipfo Epifcopali

d)

folio , illud totum concremavit : deinde lon-

tilj i

£? latéque diffufüm , omnem flarhis Bafilicam

zi

abfümpfit.

Inde in füblime fe efferens flama-

um

rum visin Senatum erumpens, etiam illud

DE

ampliffimum zdificium exuflit. Hacoccafiong

aM

ufi funt adverfarii Joannis , & ejus fautores ,

tanquam incendiarios, diris queftionibus , cru«

Eudoxia

ciatibus , & vinculis exagitárunt.

Va

poft quatuor à Joannis exilio menfes vità ex-

li

D

h

ceffit. Ipfe veró Joannes affiduis erumnis con«

ïï'm;

fectus Cucufüm pervenit, locum Pauli Con-

]

ftantinopolitani Epifcopi exilio nobilitatum.

!uf

Hinc Arabiffam abductus eft, qux oppida fünt

minoris Armeniz , inter deferta Caucafi. In-

mv"fbn

fäsmä

:

dead plagas Ponti Euxini translatus ultimüm

pemo:

i

1

]

]

S/ECULI V.

LT

$x

, perno&avitinzdeS. Bafilifco Martyri Amafeze

lls

in Ponto facrà, qui ei apparensdixit : 7o47-

wes Frater ! macte animo ! eraflino die fimul

18 n

ïi[q Idm

eodemdoco ver[abimur. | Di&ti veritatem pro-

dl

baviteventus. Nam, poftridie Joannes, ve-

N

ré Martyr incruentus , ad palmam evolavit :

anno füi exilii 4. Chrifti 407.

n

B.l

1

t(

li

foftomo in Sede Conftantinopo-

At

r

litanà fucce

i

rl

t Arfacius, Arfacio Atticus ex Àr-

'.ll'lün*ül.

meniaMonachus, Innocentius Papa & omnes

n

hr

Wil

29

Ecclefiz Occidentales non prius cofhunionem

ullam cum Attico & Orientalibus habere volu-

ii

erunt , quàm eraío ex diptychis Arfacii nomi-

LT

ne, nomer Chryfoftomiin easdem tabulas Ec-

Vk Q

fnzt

clefiaticas , unde fuerat injufté obliteratum ,

referretur.

Quz veró circumferuntur mu-

j

tuz Innocentii Arcadium & Eudoxiam excom-

WH

: d

r

municantis , & Arcadii refpondentis literz ,

m

du

fpuriz funt & confide : Nam in ipfis evidens

continetur anachronifmus. Attico fuffectus

, tibi

ho

t

eft in Conftantinopolitanam Sedem Sifinnius ,

Siinnio Neftorius; qui deinde ob hzrefin ,

j

i

€it,

de qua infra, in Synodo Ephefina]damnatus

j i

d

IV. Jam indeab hoc tempore foaííis Chry-

foftomi feftus dies peruniverfum Imperiá pue

blico cultu ceeperat celebrari ftudiis Populorá

j P!UH Ü

& pietate Theodofii junioris, qui morcuo Patri

ib

fuo Arcadio füccefferat Imperator, fuerátque,

WI!J rw

infans, à Chryfoftomo baptizatus. Sedillafe-

i^

ftivitas majore cultu aucta eft, poftquam ejus

i

Reliquiz Comanis celeberrimo apparatu Con«

,

P

dtanti--

LEX

RES GEST.JE

D

ftantinopolim translatz funt. "Fhreodofius Aue

g

guftus , cum Patriarcha Proclo, quià Neftorio

ii

fecundus fuit, & Senatu , universóque Clero

Principis Bafilice , Chalcedonera-ufque Sacro

l «

at

depofito obviam procefferunt , & illud cum

H. Wew

facibus accenfis, & cantibus muficis Conftanti-

m

nopolim ad Patriarchalem Ecclefiam deduxe-

gunt. IbiTheodofius genibus ad facra pigno-

:MW

ra provolutus veniam fupplex pro fuis parenti«

hn

g

bus flagitavit , & gloriofiffimo Pontifici fe ,

gt

fuümqueImperium commendavit. Sic mag.-

n

nificavit Dominus San&tum füum.

Sacra au-

tem hzc translatio contigit, uti obfervat Ba-

s

ronius , anno Chrifti 458*

at

ins!

V. Poft Chryfoftomum , Arfacius , poft

i

Arfacium , àt füupra memoratum eít, fecutus

JJf

Atticus , poft Atticum, Sifinnius, poft Sifin-

nium , Neftorius. Hicanno 427. docuit, Chri-

&

ftum ex Virgine natum , hominem duntaxat ,

ï;*.äanï

P

minimé veró Deum fuiffe, atque ideo Mariam

&l

Chriftotocon , hoc eft, Chrifti Matrem , & non

'Theotocon, hoc eft, Dei Matrem effe. Po-

J

]

ftea tamen addidit, Chriftum inculpatz vit

l

"

fuz merito obtinuiffe, ut dignus haberetur,

"u

cui fe Divinitas conjungeret.

Ponebat igitur

ay

duas in Chrifto perfonas , unam Divinitatis,

f0

hümanitatis alteram.

Necunum Chriftum in

U

Deitate & humanitate fentiebat; fedfeparatim

il

1

m

atque fejun&im: alterum docebat effe Filium

Dei, alterumFilium hominis : ac proinde Chri-

8

ftum eífe tantàm hominem, fed in quo Deus

M

fpeciali quàádam prarogativá habitare

t. . Ad«

um

didit:

]

SJECULI V.

f$

lsl

| didit: idcirco contineri quidem in Eucharifti

VM veram carnem puri , jufti, & (an&ificati homi-

"U nis, quieffet Templum Dei, fed non Deus. Eu-

um

tyches econtra, Archimandrita, id eft Abbas

h Utl

Monatterii cujusdam Conftantinopolitani, an,

ld

443. tenebat, carnem Chrifti non fuiffe noftrze

nj

fimilem , nec Chriftum revera de Virgine na-

ul

tum, quanquam appareret de coelo defcendiffe;

ml

Ajebat nimirum, corpus é Coelo defcendiffe in

wl

Virginisuterum, ipfümque tanquam Solis ra«

n

dios penetráffe. Negabat igitur duas effe in

m i

tionis articulo carnem fuiffe commutatam in.

Chriíto naturas: fed a(ferebat, in ipfo incarna-

a

Divinitatem : adeo quidem, ut unafacta fue-.

drins)

rit & carnis &Deitatis fubítantia: Chriftüsque

nd, i

paífus fit fecundàm naturam Divinam.

VI. Contra hos habita funt duo Concilia,

n

d

Alterum Ephefinum , 200. Epifcoporum ;

n

Chalcedonenfealterum , Patrum 650. Que

n

poffunt legi in Conciliis anno 1725. pro ftrena

d

atis : habentürqueibi fol. 75. & feq.

T

VII. Eutychianià Chalcedonen(i Concilio

gui

damnati, quales motus excitárint tam in Ale-

Y

Xandrina quàm Antiochena Ecclefia, vix fatis

u

defcribi poteft. Proterius orthodoxus & le-

i

gitimus Alexandrix Epifcopus , orto tumultu

r

intra baptifterium confoditur, quando Timo-

theus , ditus /Elurus , Monachus fimul & Pref«

s

if

byter hzreticus armis & apertá viSedem occu-

vt

patEpifcopalem ipfo Pafchatis die, Et Antio-

WW

chize Martyrius Catholicus cedere coactus eft,

1.

cüm Petrus Chnaphzus.feu Fullo , heterodo-

n

D ;

Xxu$

j4

RES CTESTJE

xus Sedem invafit,

Et licét tam Tiz'n'othcus

JS HOdU

JElurus , quàm Chnaphzus Impetatorià pote-

,

ftatein exilium ejecti fuerint, utrumque tamen

f

revocavit Bafilifcus, quiLeone defun&o fe fe

d

Imperatoremfecit, anno 476. At Timotheo

i

oft annum mortuo. Catbolici fübftituerunt

lnl

"Timotheum Solophaciolum, Hzretici Petrum

at

)

Moggum. Sed Moggum exulare juffit Zeno

Imperator.

Idem Imperator etiam Petrum

ijatim

Cnapheum Antiochiá ejecit, & Catholicum

N

z

füffecit$tephanum: quem tamen, anno479.

motà feditione gregales Cnaphzi in baptifte-

T

1

rio trucidárunt.

j

j

l

A1

[

]

Nihilominus Catholici prz-

valentes alterum Stephanum , & huic vitá

a

fun&o Calendionem, ambos orthodoxos füb-

Eu

a

ftituerunt.

&f

VIII. Conftantinopolitanz Ecclefizx poft

a

d

Anatolium prefuit Gennadius, eximiz pieta-

tis & doctrinz Vir.

Huic anno 471. vit fun-

D

&o Succeffor datus eft Acacius , clam Euty-

?ïn!imt

chianz hzrefi addi&tus, fedReligionis , prout

A WA

ére füa effe judicabat, egregius fimulator. Per

n

J

hunc Zeno in deteriora mutatus eft : & Petrum

ii

jn

Moggum in Ecclefiam Alexandrinam revoca-

hY

Inde novam fidei formulam

vit: anno 482.

T

procudit, in quam Catholiciperinde ac hzre-

lm

v,t

tici confentirent.

Huic formulz indidit no-

l:

^i

men grecum Hrxoricos , quafi PAcis Cox-

Af

ciLIATORIUM : in quo Concilii Chalcedonenfis

t

Huic Zenonis

definitio tacité abrogabatur.

ithy

edicto Catholici conítanter reftiterunt: prz-

h

fj i

fertim Romanus Pontifex FelixIII. quiexRo-

Vi

mana

E

SIECUBEI YVI

?

LU

mana Synodo tres Legatos Conftantinopolim

um

mi(it, Vitalem & Mifenum Epifcopos ; nec

M

non Felicem, ut Acacium ad tribunal Romani

Dl

i A[Ti'ï"

Pontificis citarent, & Moggum ab Ecclefia A-

lexandrina curarent propulíari.

At Vitalis &

Ml

Ut

Mifenus ab Acacio diré vexati, eitandem con-

fenferunt , & Petro Moggo communicárunt,

if

I tla

unde Felix utrumque Epifcopali Sede privavit,

& Acacium anathemati fübjecit anno 484.

i

T t

IX. Anno 498. Moggus moritur Alexan-

drie Anno486. Canaphzus Antiochiz, Ane

Mi

no 488. Acacius Conftantinopoli.

Acacio

iü

i

M

:

fücceffit Flavitahzreticus. Flavitz finguli de-

m

inde Catholici , fed (chifmate tamen ab Ecclefia

Vi

Romana divulfi : Nempe, Euphemius , Mace-

donius , Timotheus : ex eo folo ab Apoftolica

J7]

Sederejecti, quod impii Acacii nomen de fua-

dui

rum Ecclefiarum tabulis delere recufarint. Du-

n

ravithocfchifmaannis;f. Denique Conftan-

dl

tinopolitanus Patriarcha Joannes, de confen-

;g?lüü.;i ! :'4

fu Juftini primi , Imperatoris , & Orientalium

d

Epifcoporum, fecit , utpriftinaunitas reftitue-

d

retur ; quia, quod Pontifex voluit, nomina

u

Acacii , Flavite , Euphemii , Macedonii & Ti-

jl

mothei toto Oriente ex Ecclefiis obliterata

j

fuerunt; fimülque nomina deteftandorum Im-

g

peratorum Zenonis & Anaftafii,

Hzc inOri-

t

enteanno $19.

d

X. Occidentale Imperium füb Honorio

fittó

Auguíto vix aliquamdiu ab armis Gothorum

j

refpiravit, cum aliis atque aliis bellis denuó la-

gaRü-.

-ceratum fuit : inter

quz illud omnino atrocif-

r

D 4

fimum,

L]

RES GEST/E

if

fimum , quo Hunnorum Rex Attila latéomnia

"ll

involvit, fub Valentiniano III. Imperatore. Is

i

anno 450, in Gallias contendit, quarum unam

I)

i

partem, Gothi, Vifigothi, Frauci, Burgun-

n

l

diones, & aliz exterz Nationes, relictis pro-

'l,gfuü

priis ad Aquilonem Sedibus , transmiísóque

J

Rheno, invaferant, partem alteram Aétius

Romanorum Przfectus, & ftrenuus belli Dux

r

lj

AH'DW)

zgréadhuctuebatur. Aétius igitur colledis

undequaque copiis , Attilz occurrit, collatis-

guftln

[

que fignis ingenti ftrage ejus copías fundit in

Campis Catalaunicisanno 451. Attila victus

gmm

u

in Italiam excurrit, Aquilejam obfidione ex-

Jl

pugnatam, folo cozquat ; Mediolanum, Ti-

cinum , ali&que ZEmiliz , LigurixQue oppida

!

p

capit , & foedé depopulatur , dicens : /e flagel-

dum Dej. Romam pergens, cüm Mincium am-

jnt

i

nem tran(ire inftituit, Leonem Rom. Pontifi-

cem in occurfum habet , miffum ab Imperato-

ii

AU

xe Valentiniano & Romanis: cujus diviná elo-

quentià commotusin patriam rediít.

nj

b

2

. XI. Valentinianus poft Placidiz matris obi-

tum in libidines effufus Maximi, Senatoris,

uxorem violareattentavit. Hancinjuriam fic

ii

|

1

ln

ultus eft Maximus , ut per milites occifüs fit

m

Valentinianus. Quo fa&o Maximus ipfe Mi-

u

litum fuffragiis non folàm acclamatus fuit Im-

|

N

perator, fed & Eudoxiam Auguftam Valenti-

niani viduam obtinuitin conjugem. At,cüm ei

ä'fl í

aperuit, quomodo ex ardenti obtinendz po-

1

tiffimüm Eudoxi* amore , Valentinianum é

tln

e odium

d

snedio quuliffet ; illa, conceptum ind

caut

S4ECULI Vi

f7

llim cauté diffimulans , commodà occafione Gen-

lt* fericum Vandalorum Regem tunc in Africa fuüis

At

armis fübactà regnantem advocat in Italiam,

, r

Adeft anno 45 $. & inexpectato hoc adventu

u

tota Italia curbatur.

Maximus fugam medi-

a

tans à füis laniatur,& in Tiberim projicitur.Ca-

d d

ptàáRomá Genfericus Leonis Pontificis oratio.

nushdl

ne mitigatus , incendio , cxdibus & libidinibus

Qu

abftinuit , Urbem tamen fpoliavit, Eudoxiam

t d

Auguítam , ejusque filiasambas , Placidiam &

Eudoxiam ex Valentiniano genitas fecum Car-

Qu

, Mür

thaginemin Africam abduxit, uti & multa mile

Ut

lia captivorum.

XII. Porró Genfericus annis regnavit in

Va

n

Africa 37. & filium habuit Succefforem Hun-

nericum. IsannoRegni füi oCtavo & ultimo ,

xJh

fntet

ut fuam fe&tam Arianam propagaret , violenté

n

oppreffit Ecclefiam anno 484. Ut enim refert

Vi&or Uticenfis in fuis libris de Vandalica Per-

jln

fecutione , omnes Catholicorum conventus

l

!sdilwhitï'-

prohibuit, eorum Ecclefias occlufit , opes eo-

ärlnzrrisä

rum omnes partim füo Fifco , partim Pfeudo-

(

Epifcopis Arianis eorümque Ecclefiis addixit :

hofpitiis , cibariis , veftimentis & aliis ad füften-

jdt

omTöS 1

tandam vitàm neceffariis füb gravibus poenis

interdixit ; fed & diris cruciatibus & cxdibus

i ipf j

in omnem fexum fevitum eft : ufq; dum Hun-

Á lFf

ne

nericus vermibus corro(us perfequendi & vi-

vendi finem fecit.

m

XIII. Hoc Szculo fübannum 476. Roma-

p

"L

num Imperium füb Auguftulo plané concidit in

n

Occidente , quod olim coeperat in, Augufto,

am

j

$8

RES GESTJE

Nam Odoacer Turcilingorum Rex cum Scy:

"

this & Herulis auxiliaribus Oreftem acie füpe-

B)

rarum füftulit, & Auguftulum in Campaniam

xelegavit , fübjugatáque Italià titulum Imperii

Ti

hi

detrectans , nonalio , quàm Regis nomine do-

mm

minatus eft annis 17.

Anno 489. Theodori-

€us Gothorum Rex ingreflüs Italiam Odoacré

hr

triplici conflictu fuperatum fugere Ravennam

qa

compulit, & poft triennii obfidionem fraudu-

lo

lentá pa&tione delufum , ut fcilicet ambo com-

m

i

muni authoritate Italiam regerent , eundem

fpecie pacis ad convivium invitatum peremit.

éotn

Unde OftrogothorumRegnum deinceps in Ita-

v

liafixam Ravennz fedem regiain habuit.

punl

XIV. Permultzinfaufto hoc Szculo facte

r

us

funtRegionum Regnorümq; mutationespro-

F

[6]

ter continuas migrationes Populorum. Sic

näf

j

cum fibifecerunt in Galliis Franci & Burgun-

eul

p

diones. In Hifpaniis Vifigothi. In Italia Oftro-

n

gothi. Angli in Britannia. Vandaliin Africa.

i

(

l

Quo tempore Aétius Galliz Praefe&uram pro

Komano Imperio gerebat.

n

XV. Econtra eodem hocSzculo monafti-

r

!

ca profeffio illuítria fümp(it exordia in Grzcia,

lia

Ponto, & Afía, à S. Bafilio Cefarez Cappado-

[

cum Antiftite, tum in Italia füb S. Ambrofio

i

"Mediolanenfi. In Africa fübS. Auguítino Hip-

là

ponenfi. In Gallia fub S. Martino Turonenfi.

Apud Maffiliam quoque füb Caffiano. Paula

etiam Hieronymi difcipula virorum mulierüm-

que diftin&a monafteria apud Bethlehem con-

ftruxit. Fuit autem Paula ex primaria Roma-

na

SECULI W.

$?

W n

nx Nobilitatis Scipionum & JEmiliorum profa-

k/.ïx'l'

[j

pià, primüm conjux , deinde folitudinem co-

Nr

€ns.

u hw

"

XVI. Neftorianorum & Eutychianorum

hzrefi, hoc Seculo accedunt adhuc aliz qua-

i

TW

in(

AU

draginta tres, — Inter quas peftilentiffima fuit

harefis Pelagianorum : à Pelagio Monacho

us

exmajoreBrianniaoriundo. Is, càm inSyria

Waln)

Palzítinz Monachum induiffet , & indein pa-

talis

triam rediiffet, fuos ubique fparfit errores an-

Vi t

n04oj. docens, Adamum moriturum fuiffe ,

Id

etfi non peccáffet , etimque non ex culpa de

i

merito, fed ex conditione nature mortuum.

ii

Juftificarinos , non ex mifericordia Deipropter

al

J

Chriftum fine noftro merito, fed ex propriis

t

operibus & virtutibusnaturalibus,

Non dari

lml

"

originale. Liberum hominis arbitrium poft re,

)

s

cepram baptifini grati$ non poffe amplius pec-

frz!üöf&:

Care, &c. Contra hunc duo.habita fünt Con»

jlb

Gilia : Carthaginepfe & Milevitanum.

Itj

XVII. Pugnáruntautem contra hoserro-

res egregie verbis & fcriptisS. Auguftinus , S.

u

Hieronymus , Cyrillus Alexandrinus , Profper

h(m

Aquitanicus , Vincentius Lirinenfis, nec non

Cszid

)

j

Germanus & Lupus , Epifcopi & Fratres , qui

Init

à Gallis fübmiffifünt in Britaaniam , ubi, ut

"

animos Pelagiani erroribus expurga-

ngnlf.

rent , ftrenué defudárunt.

hi

"

j

.þggaä&.

ii

.

v

SACU.

RES GESTJE

(

W

CULUM VI.

L

3

h

SYNOPSIS.

j

y

r AnafLaftius Imp. turbat Ecclefiam in O-

Yieute. 2. Clodoveus Fraucorum Rex, cefts A:

nmmh

M

demaüts , primus , fit Chriflianus. 3. Horren-

at

dum fibifina contra Symmachum Pontificem.

i

4 "ia perfecutio Vandalica. $.. Variarum

lh

Nationum comuerffones ad fidem. 6.. Tu[linus

(git

Imp. xelofies Catholicus. y. fullinianus Imp.

(

AT

ffnutor Eutychianorum, $.. Vifigotbi in Hifpa-

hil

du

uia frunt Catbolici. 9. Elesbaam Rex JEthio-

ii

piechriflianusChriflianos defendit. 1. Ordo

j

IN

4. Benedicti. s. Heretici. 12. lisoppofrti.

al

l

Afilifco tyranno, & Zenoni peffimo

aM

I.B

Imperatori Orientis füblectus eft

ii

FOWI

Anaftafus. Quamelectionem Euphemius Pa-

;

triarcha Confítantinopolitanus diítulit appro-

bare, donec fidei profeffionem proprio chiro-

"ïm: f

grapho teftatam , cumSynodi Chalcedonenfis

n

approbationce , edidiffet, eoquàüd Zenonis He-

D

soticon füfcepiffet , & dogmatis Eutychiani

lg

il

fsutorhaberetur. Quod quidemilleper diffi-

i

mulationem liberaliter przítitit ; fed voticom-

qdy

d

pos fa&tus, avite Religionis fe infenfum hofté

i

& Populi opprefforem exhibuit. Impunelici-

€um erat füb ejus Imperio quamcunque hzre-

I

*j

!

fin profiteri, Manichzorum, Arianorum , Ne-

ftorianorum , & aliam quamlibet : fola fides

ïsmg;

Catholica erat prohibita. Qui hanc profite-

nf

bantur , carceribus , exiliis, digaitatum abdi-

D í

Catio-

SECULI Vl

€1

J

eatione , bonorümque fpoliatione ple&eban-

tur. -Euphemium quoque Patriarcham Con-

ftantinopolitanum in exilium ejecit, & ejus lo-

ifunl

co fübítituit Xenaiam , alii Philoxenum dicunt,

nefarium hzreticum.

Poft tantam calamita-

I

TU

tem , &multasczdes Catholicorum , Impera-

torem (celeratiffimum , fulmine ictum fuftulit

rj

377

jufta vindi&ta Dei anno j 18.

II. In Occidente Alemanni ( Gens eratin

i

hn

fuperiore Germanià Moenum inter & Rhenum,

& Danubium habitans) Coloniam Agrippiná

iggäi&jr

20

J

bello adoriuntur, in quaregnabat Sigebertus

i

Francus. Huicopitulaturus Principi, & Affini,

/Wfff'n

& Vicino,ingentem peditum equitümq; vim ex

Galliis adducit Clodovzus, fibirefervans equis

Vij

tatum, pedites Sigeberto committit, Aleman-

iil

ni trajecto Rheno apud Tolbiacum, qui vicus

n

eít Coloniam inter & Trevirim , caftra metan-

"T

tür.

His cüm occurrunt Franci , atrox intee

fortiffimas gentes pugna conferitur , diüque

,»;riocfk«

pur

anceps pendet victoria , donecSigebertus cru-

il

refaucius, quo & poftea claudicavit , à proprio

g

filio pugnz ereptuseft. Peditatus veró pedem

y

retulit , & urgente Alemannorum vi , turbatis

T

ordinibus in fugam eft effufus, — Inde hoftilis

p

impetus in equitatum Francicum totus incu-

"

buit, Clodovzus igitur Ducis fimul & militi$

d

obire munera, füosadhortari , premere voce,

h

exemplo przire coepit , fed irrito conatu, cun*

1

h

Gis vergentibusadfugam. TumResz, quian-

jld

te conflictum vota Jovi nuncupaverat , fed frue

jl

raj fiein extremas redactus anguítizs Dei

opem

62

RESp GEST.E

ul

qllll

opeminclamat , quem colebat ejus uxor Clo-

tildis.

p

Chriffe , inquit , peresziffzzme Deus !

olficeor , »me faera tua cum populo meo fufce-

jl

pturum , ff tuo beneficio vitforiam de boflibus

i

reportavero, . Hiisdictis, novus pugnandi ar-

dor Francorum animis inceffit. Novo igitur

I

u

impetu in hoftes ruunt, Alemanni animis conci-

dunt, proprióque Rege, cum Optimatibus,

a

?

fj

interempto , perrumpentibus ordines Francis,

|n

HU

u

fugam capeffunt, & magná ftrage funduntur,

q

f

Clodovxus ftrenué victoriam profecutus ,

n

j

transmiffo Rheno, gentem Rege, & fortiffi-

i

Jj

mis bellatoribus jam defítitutam perdomuit,

nti

fubjecitquetributo. Clotildis, ubi Parifiis op-

"tl

tatiffimum nuncium accepit , Deo publicis gra-

&

tiis actis, continuó Rhemosadvolat, S, Remi«

gium Antiítitem orat , quamprimum fe confe-

Emi

p

rat ad Regem, recentémque à beneficio ani-

mum occupet, & omnem morám abrumpat,

Itaquegratulabundi ambo obviam procedunt

Regi, quem jam Vedaítus Presbyter & Abbas

dl

rimis Chriftiane Religionis Rudimentis im-

b

uerat , quémque Rex poftmodum adinfulam

b

Atrebatenfium evexit.

L

Rex ergo à Przíule

Remigio apud Rhemos facro fonte ablutus eft,

T

anno 496. ipfo Natali die Chrifti : folus &uni-

D

u

l

]

cus tuncFrinceps Catholicus. Nam, Anafta-

t

fius Imperator Orieatis , üt audivimus , Euty-

m

Chianà hzrefii laborabat , 'Theodoricus Rex

Italiz, Rex etiam Vifigothorum Alaricus in

Mi

M

Hifpania & parte Gallie , Rex quoque Burgun-

ull

dionum , & Rex Vandalorum in Africa, Ariae

ni,

|

S/ECULI VI.

65

Wt

j

ni, reliquarum veró gentium Principes Idolo-

i2

latrz erant.

uj

III. Romz anno 498. cümikpro defun&to

W&W*

Anaftafio Pontifice, alii novum Pontificem

j Pt

Symmachum, alii Laurentium Caclium, Archi-

l

Wi

W

n]

PresbyterumS, Praxedis vellent , tanta utrin-

VN

queanimorum contentio fuit , ut diverfis in u-

(rit

tramque factionem non modó Clericis, fed eti-

d

am Romano Senatu , magnz per Urbem cxdes

r

d

&rapinzperpetratx fint. Denique inter ge-

Wi

minas factiones ita conventum eít, ut miíTis

n

hd

hinc inde Ravennam Oratoribus , judicium

Ji

d

lm

TheodoriciRegisItaliz expe&taretur. Audi-

V

tis partibus Rex füupremum Pontificatum illi

nj

adjudicavit , quem conpítaret priorem electum

]

4

i

W

fuiffe. .Si veró minimé conftaret , ei certé ,

T

quem major pars elegiffet. AtqueiseratSym-

T

machus. Verüm, anno infequenti fchifma re-

n

cruduit, & Symmachusà confraria parte gra-

J

vium quorundam criminum apud Theodori-

"t

cum accufatus , Laurentius veró ab iisdem oc-

culté ad Rom. Sedem revocatus eft.. 'Theodo-

qtta

du

ricus ad horum petitionem Vifitatorem dele-

gavit , Petrum

cclefie Alting Antiftitem s

L

fll nl

j

résqne proceffit eó , ut ablata fit Symmacho

rerum acopum Ecclefiafticarum adminiftratio,

jur

m

quemadmodumin fuo Apologetico expoítulat

Ennodius. Utautem cauíà hzc pacificé, & fi-

L

j [

ne tumultu expediretur, neceffe fuit Romam

(

adventare Theodoricum , cujus prafentiá &

n

poteítate fimultates partium in apertam alioe

f«

quihoftilitatem erupturz coércerentur. Nee

tanmiet ,

lh

64

'R-ES GEST/É

tamen, etiam przfens , impedire potuit mul-

yüsi

p

tas Sacerdotum & aliorum cxdes , Monialium

il

in apertum productarum horribiles contume-

iU

f

lias , aliásque infolentias (editioforum , adeó,

r

l

ut, dum Symmachus ipfe ad BafilicamSS. Petri,

)

m

ubiSynodus agebatur, accederet , multi, qui

eum comitabantur . Sacerdotes à frementibus

a'nfls

occifi (int , ipséque Pontifex , inter faxorum

äghm

grandines , vix fugiens evaferit, Hujus diu-

g

turnz ac fapius interrupte Synodi diverfz fue-

ynt

j

qun

runt in pluribus locis Seffiones, aliquando in

Bafilica Julii , aliàs in Bafilica Sefforiana S. Cru-

Áiri

Initio coram Theodori-

m

cis , alias in $. Petri,

co proteftati fünt Epifcopi, non effe Regiz po-

Wl J

teítatis Synodum convocare. At Rex (criptum

fä*fäm

exhibuit ipfiusmet Symmachi , hanc potefta.

tem permittentis in prafend ac difpenfantis fe-

cum. Synodi Patres inftiterunt , Romanum

hi

Pontificem nonhifià Deo judicari poffe, Sym-

g

machus prafens refpondit, fe hacin re proprio

gitïgäu

jure cedere fponté , séque ultro Synodali judi-

cio fubmittere , ejusque cognitioni caufam de-

legare. Demum omnibus maturé difcuffis vin-

t

Ji

dicata eft Symmachi innocentia , eíque fua Se-

des & dignitas adjudicata. Hac ipfa in Syno-

tl

do Anaftafius Imperator , pertinaciífimus hz-

LY

reticorum fautor, & orthodoxorum implaca-

'UF

l

)

cabilis perfecutor ,à Communionc fidelium fe-

j

gre

gatus eít anno f03.

i

ÍIV. In Africa Trafamundus Vandalorum

^il

»y

]

Rex cüm fe primis Regni füi annis mitem Ca-

T

tholicis exhibuiffet, poftmodum in deteriora

Mi

projia-

SYBGCULI Vi

6$

Mtitm.

prolapfüs , anno 50;. edixic, ne defun&to Ca-

Vr

tholice Religionis Epiftopo alius fübrogare-

Qintüny

tur; fperans, fic Ecclefias Catholicorum brevé

"MW defolatumiri.

Cuiedi&o càmobfifterent Epi-

i

fcopi Catholici , eorum 225.in Sardiniam exu-

L

i

les deportati fünt, inter quos Fulgentius Ru-

fpicienfis Ecclefiz Epifcopus difputando & tri-

Wt

umphando contra hzreticos celeberrimus fuit;

hii

Effulfit tunc paterna Symmachi Rom. Pontifi-

fnrül

cis pietas , qui exulibus Chriíti Confefforibus

dneli

extremá laborantibus egeftate, quz vi&ui ne-

ii

ceffaria erant , liberaliter füppeditavit. Anno

T

autem f 22. càm Trafimundus obiíft, ejus Suc-

Hey

ceffor , Hildericus , exules Epifcopos in fuas

tinit

Ecclefias revocavit, & omnibus Regni füi Ca-

ncpm':

tholicis plenam exercendz füze Re

ninbi

tatem indulfit.

"

ligïonis liber-

N

V. Ànno Chrifti ;o7. Clodoveus Franco-

m

rum Kex ftudio incenfüs propagande Catholi«

m

ce Religionis,, & (imul Franciz cotius fibi (üb-

T

mittende, bellum movet adversüs Alaricum

if

Vifigothorum Regem, quitunctemporis Gal-

dj

licanis Provinciis, quzeà fluvio Ligeriadufque

17

Pyrenzos Montes protenduntur, dominaba-

2

tur. Alarici exercitum in campis Volcadenfi-

n

bus, vulgó , 7ovifé , di&is, affequitur, ubi

im;]id'

przlium atrox.. Clodoveus perruptis hoftium

]ah

cuneis ipfüm Regem Alaricum cominüs adori-

tur, & eum füápte manu interimit.

Amiffo

hr

Rege in fugam vertuntur Vifigothi ; quórum

o

horribilem ftragem, infequentes à tergo,Franct

j

Cd?derunt,lndc Galliaex plurimapart

einpote«

1h-

atema

E

€6

RES GESTJE

ftatem Clodovzi venit. Alterum Catholica fi-

l

des incrementum fümpfit à Burgundionum ex

u

Ariana perfidia converfione : quorum Regem

l

Sigifmundum ad id permovit Avitus Viennz

jf

")

Allobrogum Epifcopus. Hoc eodem Szculo

in Oriente Alamandarus Saracenorum Rex,

,

]

bello ftreauus , poftdevaftatas Arabum & Pa-

"

leftinz Regiones Chrifto nomen dedit, anno

uli

$13. aborthodoxo Epifcopo baptizatus. Etiam

w

P

Vifigothorum Gens fub RecaredoHifpaniarum

Regeamplexa eft Catholicam fidem. — Clodo-

;anüf

yaus autem Lutetiz Parifiorum naturg debi-

u

tum exolvit, anno $11I. &tatis45.

;;'cams.

VI. Impiiffimo Anaftafio piiffimus Impera-

tor fücceffit Juftinus. Ad eum dignitatisapi-

cem pervenit ex abjectiffima forte per virtu-

tum & honorum gradus ; ex bubulco grega-

rius miles, inde militiz Dux, cohortis Prafe-

€tus , Tribunus, militum przetorianorum Prz-

i

fectus , tandem Imperator. Ab hocHormif-

T

da tunc Pontifex obtinuit, primüm , ut fectz

Don

omnesà recto Ecclefie Romanz tramite devia

i

Imperiali edi&to profcriberentur.

i

Tum quo-

que, ut Àcacii, Euphemii , & Macedonii Con-

J

ftantinopolis Antiftitum , nec non impiorum

&

Imperatorum , Zenonis & Anaítafii nomina de

W

tabulis omnium Orientis Ecclefiarum erade-

m

j]

rentur. Hácratione diffidium ceffavit Ecclefia-

M

xum Orientalium cum Ecclefia Romana, quod

hj

duraverat annos 56. ex quo Felix III. Pontifex

ä

n

jufto anathemate perculerat Acacium. .. Jufti«

h

u

nus bareticos infe&tando, Theedoricum Re-

i

gem

BJECULI Vk

f

67

(j

lt

gem Arianum adeó commovit , ut minitare-

tur , fe equaliafacturum Italiz , ip qua Catho-

)W

i

licis regnabats misitque ad hanc Legationem

Wt

Joannem Papam Hormisdz Succefforem. Hle

ii

Paulus Diaconusin mifcella hiftoria quidem re-

m

fert, Juftinum Joannis precibus adductum Ec-

j

l

Hs

clefias Arianis reftituiffe , & ab his vexandis

th

de(titiffe : fed Joannes tamen epift. 2. ad om-

nl

nes Italie Epifcopos plané contrarium fcribit :

TT

nimirum fe tempore illius Legationis , quas-

lU

cunque reperire potuerat , Ecclefias Arianis

m

h

ereptas , confecráffe , Catholicisà Juftino vin-

dicatas. Et,rei eventus id perfuadet ; quia

jj

M

9

annem ex illa Legatione regreffum , quafi

l

!

)

egationis injun&e przvaricatorem Theodo-

D

TV

ricus Ravennz in vincula conjecit, ibique ine-

!)

"

dià & (quallore confe&tum mori co&git , anno

j

k

j26. Quoeodemtempore Symmachum Se-

Wi

n

natorem , ejüsque Generum Bo&ium , illu-

l

ls

ftriffimos Szculi hujus Viros gladio peremit.

U

Idémqueipfe 'Theodoricus paucis poft diebus

d

mortuus , & ad tremendum Dei judicium evo-

T

catus eft.

[it

VII. Exa&to Imperii novennio Juftinus di-

(

emobiit extremum, eíque fücceffit ex Sorore

y

Nepos Juftinianus: inconftans, varilsque mo-

j

h

ribus Princeps , qui multis edi&tis Catholicae

;

Religioni confultum voluit, fed idem tranfi-

N

liens juíte poteftatis limites , immodicam fibi

ij

authoritatem arrogavit, perniciémg; gravem,

li

& fchifma in Ecclefiam invexit , impius & cru»

$

delis in fummum Pontificem , Avunculo Jufti-

n

2

no

£8*

RÉS GESTJE

nolonc? diffimillimus,& Anaftafío impio mori-

'L,RUS

)

j

bus & ftudiis conformior : cujus imitatione im-

JlSl

pugnavitSynodum Chalcedonenfem , ipséque

il

tarídem cum impia fua uxore Theodora. Eu-

g

tychetis & Severianorum harefibus fe irretivit.

ï

j b

j

Hic ergo repugnante & düluadente Vigilio

j

Romanorum Pontifice , fed hortantibus hxre-

n

ticis, Concilium V. Oecumenicum, quod eft

(

TA

Conftantinopolitanum 1II. co&git , non folüm

lt

(

Ecclefiz inutile, fed & perniciofüm , uti effe-

Bo

&us comprobavit. Habetur illud in Conciliis

AU

ro ftrena datis fol. r03.

Quin & Vigilium

M

»

ontificem fibi renitentemin vincula conjecit ,

K

m

Wil

eundémque, ne quid deterius, fi diutius refi-

14

fteret, Juftinianus moliretut,compulit;ut Con-

A

cilium approbaret ; Sed dehis videantur Con-

ciliaanno 1725.in ftrenam data , ibíq; fol. 107.

Concilium hoc.

Catera in ACtis Pontificum

fequentur. " Nihilominus füb HocImperatore

dl

juttino Rom. Imperium ampliffimis auctum eft

[j

incrementis , ipsáque fimul Religio Catholica

i

depulfis Arianis Vandalis Africe , GothisIta-

liz & Siciliz per Belifarium & Narfetem vi&to-

1j

res, dominatur. Quibustriumphis quafi quz-

dam velitatio przlufit bellum Lazicum.

Sunt

L

M

autem Lazi, Populi, quos ad Orientale maris

Euxinilitus habitantes Antiquitas Colchos di-

M

ii

Xerat , noftra veró ztas Mengrelios , Iberis,

qui nunc Georgiani & Carcaffi vocantur, fini-

o

l'üc

timi, HorumRex jam inde ab Imperio Juftini

füfceptà Chriftianà fide cum Romanis foedus

TK

-

]

junxerat.

Hinc, cüm Cabades Rex Perfarum

Lazos

SUEDUIH'VE

69

O

Lazos hos bello agorederetur , eos Juftinianus,

joneim;

mifío Belifario Duce, poft reportatas multas

naqu

victorias liberavit.

E

1. D.

VHI. In Occidente Leovigildus Vifigotho-

IN

rum in Hifpania Rex Arianus diram in Catholi-

V'i'dliü )

cos Perfecutionem movit , quorum innume-

m

ros diverfis fuppliciis interernit.

Unde Her-

qid

menegildus ab Ingunde Sigeberti Franciapud

nfli

Metas regnantis filià, füá veró uxoreex Aria-

uziffg

na herefi ad orthodoxam fidem traductus pro

Catholicis bellum contra Patrem füfcepit. Sed-

victus , & carceriinclufus, cüm Pafchali tem--

pore ab immifío Ariano Epifcopo nollet füfci-

ld

pere communionem , fecutusjuffu Patris Leo-

(

vigildi, apparitor San&tum Juvenem impa&t4

r

in cerebrum fecuri peremit anno $ 84. Leovi-

lu

gildus anno fequente moritur, poftquam Re-

ij

caredum filium alterum impensé adhortatus

"u

"

fuit , ut fratris Hermenegildipietatem imitare-

i

ur, & fidem Catholicam, quantàm placidé

"

fieri poffet, fuoinregno propagaret. Hismo-

u

nitis paruit Recaredus, & Leandriavunculi fui

j

confiliis ufüs, omne feré Regnum fuum Catho-

!

licum fecit.:

at

IX. Ad hocSzeculumpertinet expeditio Re-

gis ZEthiopie Elesbaam, adversüs tyrannum.

il

: d]*

Homeritarum, Dunaam , Chriftianz Religio-

5

nis defertorem : qui non modó ad Judaicanr

1

perfidiam defecerat , fed etiam gentem (ibi füb-

Jl

ditam omni adhibità operà ad Judaifmum &

i5

circumcifionem pertrahere ftudebat, refiften-

erro, & igne, dirísque füp-

tésque Fh;iüianos £

E;»

plicüs.

RES GESTJE

"16

| i

j

pliciis infe&abatur , adeó , ut ejus Regionis,

quz eft iptra felicem Arabiam , Urbes & Oppi-

yi

[4]

j

da Chriftianorum fanguine redundarent. Hunc

ergo terrá maríque agereffus eít Elesbaam , &

r

j

gloriosá vi&oriá fubjugatum, unà cum ómni-

bus primoribus tam dirg períecutionis con-

n

hi

fciis , gladio fübjecit. — Et , poftquam Regioni

Principem Chriftianum , & optimum praecit,

N

Vij

u

Ecclefiísque priftinum cultum reftituit: diade-

[4 f)

ma fuumingratiarum actionem Deo confecra-

vit, atque in Ecclefiam Jerofolymorum trans-

D

mifit : ipfe veró abdicato proprio regno mo-

paíticam vitam inilt , & cilicio indutus , jejuniis

»)

LU

& orationibus intentus , intra domunculam ab-

ditus , abomni hominum confortio fejunctus,

"

"

M

]

vitam hanc feliciffimo exitu terminavit anno

$23.

ff

X. SextohocSzculo füfcitavit Deusinfig-

"

L

ni fanQitate preditos Viros , Ordinis Mona-

€horum Inftauratores ac Patres , Sabbam in

m

M

Oriente, qui füb improbo Imperatore Anafta-

fio floruit, & ejus malitiz fortiter reftitit : In

j

Occidente circa annum £29. $. Benedictum,

K

qui, Juítino & Juftiniano imperantibus , mona-

W

fticum inftitutum mirificé reftituit, & propa-

gavit » cujus vitam & miraculaS. Papa Grego-

rius M. Z;&. 2. Dialogorum , defcriptam Fofte-

|

|

l

ritati reliquit.

XI. Hzrefes decem hoc Seculum pertur-

L

D

bárunt: quas inter MoxorHvsirARuM , feu

"TusoPAscurrARuM & JAcosirranum turpiffima

l

1

fuerunt, Moxornysirs , à Monos, quod eít

unus

r

|

S/E£CULI VI.

7X-

nj

unus , pbyfis , hoceft , satura ,appellati, unam

QOppi.

Verbi& carnis naturam, poftineffabilem unió«

.unt

nem , in Chrifto e(fe docuerunt anno j 17. Un.

n

de, qui ita docuerunt , etiam Monothelitz di

!s

&i (unt, ab una tantüm volutitate & actione

[0&: )

divinà, videlicet , quam Chrifto tribuebant.

m!

Authores eorum przcipui fuerunt Cnaphzus ,

oræl;c';

Severus Antiochenus , & Diofcorus, de qui-

[

busfüpra. ]JAcoBrr.e à quodam Jacobo, ge-

i.

nereSyro, anno $ 84. Dicebant, non effene-

j

Ti

ceflarium confitéri péccata füa Sacerdoti , fed

N

fufficere , (i Deofoli.

Parvules fucs circtüm-

m

cidebabt , aduftione qu&dam in fronte , velge-

lni

nis imprefísà, putarités, fic expiari peccatum

n

otiginale.

LUnam tantüm in Chrifto natüram

LIt)

profitebantur. Parvülosadhucex ubere pen-

dentes , fub utraque fpecie communicabant

more Grecorum. Noncredebant Ttrinitatem,

int

Á

fed Unitatem folàm.

In hujusrei fignificatio-

4f

nem crucis figaaculo , utio tantürn digito fe (ig-

ul

nant& muniunt, Eorum Presbyteri , Diacó-

u

ni, &Subdiaconiomnes fimul aftant Altari , fi-

]u

mülque corhünionem accipiunt : ex eo, quód

YU

Sancti tres Reges (imul ad Prxfepe Domini ve-

nerint, efque muner& obtulerint.

lu

I^

XII.

R

ideém otthodoxam contrahós & a-

d

liós adverfarios ftrenu& propügnáruntinfignes

Scriprores : qualis fuit Fulgentius, Carthagi-

a

neortüs, Rufpenfis Epifcopus. Ennodius Dia-

a

conuds, &poftmodum 'Ticinenfis Prafül , qui

Apöïög'äticüm pro quarta Synódo Rormaná €-

d

onus librum fcripfic de Irt-

s L

did-ï.t'. Petrüs Diac

carna-

E 4

l

RES:GTSTVJE

VE

"

carnatione & gratia Chriítiad Epifcopos Afri-

] uu

c&. Gregorius Magnus, deinde Pontifex, Eu-

| (üdl

tychium Patriarcham Conftantinopolitanum ,

jn

qui corporum refürrectionem tractabilem per-

negabat , ad faniorareduxit , & Au(tralem An-

n

V

gliv partem, quam Anglo - Saxonestenebant,

ad Chriftum traduxit.

.

4

q)

D

sl

COR OE

D

Á

SYNOPSIS.

n

Atb

i

A

r. Mauritii Imperatoris avaritia Cj mors.

!) !

2. Cofroes ab lmp. Heracliowicfus , ei $. Crux

$)

J

vecepta. 3. Heracliusfit Monothelita. 4. Uti

p

i

€- Imp.Ceouflams. $. Saracemi occupant: Cy-

VMl

rum, Rbodum , e5c.. 6. Con[lantinds Pogo-

zl

zatus Catbolicamre[Hituit vem. 7. Conciltum

Jextum Oecumenicum. $.. Comverfto Septen«

srionalium. 9. $. Kiliami martyrium. 10.

n

daraceni et Mabumetani, 11. Harekici. 12.

L D

Yis oppofiri.

i

I f Uftiniano , Juftinus IT. huic Tiberius

ln

Conftantinus , Conftantino Mauritius

in Imperio füccedit, Ad hunc , cüm Cofroés

A

f

Per(arum Rex à propriis fubditis regno pulfus

MY

fugeret , liberaliter exceptus, & victisrebelli-

ln

bus in regnum reftitutuseft, Minus profperé

j

contra Chaganum Avarüm Regem , qui Thra-

A

xiam íuis armis infeftabat , dimicatum -eft.

!

l

Nam decem: Romanorum millia capta fünt.

"

Hos reftituere volens Cþaganus ; uni

us tan-

TT

tüm

SECULT Vi

75

54fr

tüm nufhi pretium per fingula capita popofcit.

t D

At , Mauritius , utimpenf(is homines fibi inuti-

inm,

les alendi parceret , tantillum redemptionis

t

pretium recufavit. Unde Chaganus hanc Mau-

lt

ritiiavaritiam deteflatus , captivos omnes juf-

fic trucidari.

t

Hanc fuüam culpam Mauritius

pauló poft agnovit,ac Deàm fufis lachrymis diu

no&uque rogavit, hujus tante immanitatis

peenasin hac, non inaltera vita fümeret, In-

[

defactum , quod Phocas, audax & facinoro-

füs. Centurio adverfus Mauritium. concitáric

TL

exercitum , &.ab eodem Imperator proclama-

vJ'I !

(n

tus in Regiamirruperit , quinque Mauritii libe-

"

rOS, pracipuos amicos, Proceres , qui ei co-

7

J

herebant, omnes ante ejus oculos, actandem

i

Mauritium ipfüm trucidàrit , anno..602.

u

il

7

n

tamen in tragcedia Mauritius nullà alià voce

At

ufusefít, quàmhac : u[lus es Domine et re-

í

h

um judicium tuum.

II. Athanctandem immanitatem Phocz,

;I Lzl

Cafróes Perfarum Rex beneficiorum , quz-à

Mauritio acceperat,memor, vindicare inftituit,

hWt

& copiofum exercitum in Romanas Provincias

i

mittit ; tum veró & Heracliue. Africz Pra-

i

fe&us , inftru&tà claffe inde folvens Conftan-

;

pul[

tinopolim occupat , & Phocz füpplicio, Mau;

j

ritio Augufto parentat , debitásque inferias

gverä

perfolvit.

Cofróes autem bellum adverfus

I

Phocam profperé coeptum , etiam adverfus

].

Heraclium profequens , Paleftinam , ZEgy«

"

ptum , Lybiam populatur ; captfsque Jerofoly-

]d

mis venerandam inde Crucem, cum incredibili

*

capti«

74

NES OESTA^

j

eaptivorum multitudinein Per(idem afportat ;

anno 614.

Perfe, DuceSaé, torrentis adin-

j

j

ftar, ulterius excurrentes, Cappadociam.Phry-

n

T

giam, Bithyniam , reliquásque A6iw Provin-

cias ferro & flammis vaftant , ipsamque Chal-

«

iM

i

cedonem, quz brevi freto à Conftantinopoli

dirimitur, obfidione cingunt : Chaganointe-

LC[iOi

«

tea Avarüm Rege Thraciam hoftilibus armis

infeftante.

'Tantas inter càlamitates Herac-

3mbll

[íl)

liuspacem fupplex à Cofro&petitt. Actillenul-

lam fore pacis conditionem fupérbé refpondit ,

r

N

t

nifi abnegato Chri(to, Heraclius unà cum fuis

Solem adoraret. Hieconfidens Deo Heraclius;

[

(

ejüsque prafidium fupplicibus precibus invo-

cans , pacem utcunque cum Avaribus firmat ,

W

V

b

afcitísquein auxilium Turcis , Caucafi, ad por-

tas Cafpias, accolis quidquid copiarum colli-

m]l

h

gere potuit , in Afiam transportavit, anno 621,

Cum Cofrois Ducibus fepius acie dimicavit,

j

il

fücceffu tam profoero, ut Provinciis omnibus

feceptis in Per(idém penetrárit. — Cofro&s- in

itt

Wi

fümma rerum defperatione Medarfem junioré

patu filium regno deftinat. Id veró moleftiüs

M

ferens major Sirot&s, cum Perfarum Primori-

m

büs in Patrem confpirat , multísque affe&um

V

lüdibriis ; poft jugulatos reliquos in ejus con-

l

fpectufilios, fagittis confici jubet. — "Fum pax

[

)

Hetraclium inter & Siro&m initaeít; captivili-

bertatireftituti, Crux falutifera Heraclio per-

l

[

honorificé reddita ,anno 628. quaminfequen-

L

ti vere Heraclius füis humeris Jerofolymam

:

-

gfatjs Portavit.

III.

SJECULE:-WVT.

7f

rfpomr;

III. Poft hec infelix Heraclius incidit in hze«

iaf

refin Monothelitarum.

Cüm enim anno 630.

D.Phly.

Hierapoli verfaretur, venientem ad (e Athana«

h.

fium Jacobitarum Patriarcham hzretícum Eu-

QUH

tychianum benigné excipiens, in fpem erexit

Rs

obtinendi Patriarchatüs Antiocheni , fi Chal-

A.

cedonenfem Synodum ample&ti vellet.

E&

hnj

compellationeallectus Athanafius , qui jam per

rsïHmc-

ambitionem fibi Patriarchz nomen apud hz-

17

reticos Jacobitas ( qui tempore Mauritii Impe-

d

ratoris circaannum j84.à quodam Jacobo ge-

1

r

nereSyro orti unam tantüm in Chriíto natu«

ii

ram admittebant , multósqueerrores aliosmi-

if

fcebant) indebité afferuerat , Chalcedonenfem

fr

)

Synodum fe fufcipere, duásque in Chrifte na-

i?

'A

türas , fimulaté dixit: rogavit autem Herac-

vtl

lium, an duplex in Chrifto admittenda effet vo-

0frf

lüntas , & operatio, an una duntaxat? Ille fci«

i

fcitatur à Cyro Alexandrino, & Sergio Con-

nhu

ftantinopolitano Epifcopis. Qui càim refpon-

ii

derent, unicam tantüm effe & voluntatem , &

yit

operationem in Chrifto , affenfum dedit Pfeu:

Mi

do-Patriarcha Athanafius, fimülque in eun-

"

dem affenfüm pertractus eft Heraclius: tàm-

A

queobfirmato animo hujus hzref(is fautor exti-

[

tit, ut eam anno 639. publico edicto, quam Ec«

7 e[?.ïx

thefim vocant, tanquam certum fidei articulü

jl

omnibus ample&tendam & pradicandam pra-

q

pofüerit ; quc fuit deinceps multarum in Ec-

,nl

clefia perturbatiotiuim origo. Moritur demum

Ifl

infelix Heraclius trigefirmo primo Imperii fui

|

anno, qui fuit Chrifti 641. ex aqaa intescu.

.

t6,

56

RESUDESTIE

te , alióque morbo fcediffimo , quo inceftas

L

j(

nuptias cum Martina Mariz fororis fuz ex Mar-

tino filia, luit.

g

IV. Teftamento fuo Heraclius duos Filios

Conítantinum & Heraclium , equojure Impe-

lib

xii.hxredes inftituit.

Sed Conftantino à No-

»muf

verca occifo

& Heraclio feu Heracleoná ex

quir

Senatüs Confülto priecifis naribus eje&to, Con-

gny

if

ftans:.Conftantini occii Nepos , folus prefici-

tur IAmperio.

HicReligionis cultuà Patre or-

t

(

thodoxo degener, Avum potiüs Heraclium

imitatus e(t, -Nam Heraclii Ecthe(im promul-

Ti

bt

gatofüotypo , cui omnes fübfcribere voluit;

confirmavit.

Martinus Pontifex Rom. trans-

Dl

qua

miffum ad fe à Conftante typum, ut eum fu&à

€xterorámque Antiftitum fübfcriptione firma-

ret, convocato Rome Concilio, Monotheli-

tarum hzre(im damnavit. Atqueideo excan-

defcens furore impius Imperator ;

San&iffi-

ü

n

mum Pontificem per Exarchüm Calhopam Ro-

1 Conftantinopolim abripuit, indéque Cher-

ff

fonam rcelegavit , anno 65

Quoin exilio ae-

rumnis confe&tus mortalem vitam cum imor-

T

talipermutavit.

Maximum quoqueinfignem

m

Catholicz fidei Propugnatorem , linguà ma-

n

nuqueabfcxff is, exilio damnavit.

A

V. His oHenfus fceleribus Deus ultores Sæ-

Vil

vacenos füfcitavit; à quibus infignes Infüle, Cy«

1l

prus & Rhodus oecupate fünt , anno 654. ef-

fractusque zneus ille Coloffus Solis , quem

ï

€hares Lydius conflaverat, & à Mauvia Sara-

:

. €enorum Principe. utuusquchu,uslnfulæ inva-

L.

fore,

SAZCULI^UR

47

Il

fore , metcatoribus /Egyptiis divenditus eft;

g

VI. Conftantinus audità Patris Gonftan-

tis morte ( namSyracuf(isin balneo à fuis, anno

i

Ts

68. interfectus fuerat ) illicó Conftantinopoli

li.

folvens in Siciliam venit, ubi tyrannum Me-

n )

Zentium , unà cum iis, qui adversus Patrem

UI

conjuraverant, é medio fuftulit, rebüsque ibi

n

J

compofitis , Conftantinopolim regreffus eft ;

n

dictus Pogonatus , five Batbatus anno 668.

i2

Princeps fuit Patriomnino difTimilis. : Religio«

D

ni Catholicc addi&tus , & juftitiz ftudiofüs. Sa-

LT[UL

racenos Conftantinopolim oppugnantes forti-

V

terrepulit, quos, poft magnam füorum jactu-

[lv

ram remanentes tam atrox tempeftas invafit,

jl

uttota eorum claffis difperierit; " AliundeMa-

ma

ronite montis Libani incoleinfidelém gentem

[

domeftico bello diftinebant.

Ec Callinicius

(

Mathematicus invento à fe Grzcanico igne,

i

cujus ea vis eft, ut inipfis undis ardeat, pleras-

N

His cladibus

que naves Saracenorum exuffit.

m

attriti Saraceni pacem à Romanis petunt , &

Dd

impetrapt, füb onere folvendi annui tributi.

Ill

VII. Sedatis his bellis Imperator ftrenuam

ii

navavitoperam in promovenda fextaSynodo

f

Oecumenica ,' adnitente imprimis Agathone

Romano Pontifice: cujus Legati inea przfede-

j

runt. Habita veró eft Conftantinopoli inSe-

cretario Palatiiregii , quód 7/z//z7z vocabant;

anno 68r.

De quo videantur Concilia anno

:

1725.infítrenam data; fol. x16. . .ObiitImpe-

/

rator Conftantinus Pogonatus anno 685. cui

Ll

fucceffit filius ; JuftinianusII. diffimillimus Pa-

trio

10

78

RES GEST/E

k

tri; --Hunc Leontius Patricius trancatum na-

ribus Imperio fpoliavit. Sed Leontium alius

[

j

"TTyrannus, Ab(íimarus, deturbavit, paríque

j

füpplicio affecit. Denique Bulgarorum armis

)

adjatus Juftinianus Imperium recepit: cüm in-

terea Saraceni ulterius in Africam provecti

; M

li

i

j

Carthaginem expugnant, anno698. &nemi-

ne prohibente dominium füum in Africa ex-

i

u

tenduntufque ad Oceanum, & universá Mau-

j

ritanià potiuntur.

VIII. Ad hujus Szeculi finem fedente Sergio

Y

n

Pontifice, Pipino Hereftallo , Principe Francie

Á

j

Przfedto, enixé ad feptentrionalium Provin-

ciarum converfionem incumbente, magnum

l

j

vl

Ecclefia fümpfit incremenrum: per duos po-

i

j

tiffimüm Apoftolicos Viros, Svvibertum &

NV/illebrordum : quorum hic Romam adiit, &

m

n

ASergio Papa przdicandi gentibus , miffionem

& Epifcopalem Confecrationem accepit. Svvi-

nl

bertusautem in Anglia à WV/ilfrido Merciorum

)b

jl

Horum

D

Antiftite ordinatus eíl Epifcopus.

"i

rzdicatione atque ftupendis miraculis Frifo-

nes, Hollandi, W/eftphali, Dani, aliíque fi-

ji

t

nitimi populi abje&o idolorum cultu , Chrifti

Mi

fidem fufceperunt: quamhiftoriam Beda /. 5.

biff. Angllic. pluribus defcribit.

"

t

IX. Anno 639. S. Kilianus Scotus inFran-

conia Herbipolitanam Sedem martyrio fuo

D

confecravit , cum duobus fociis fuüis Colonato

ni

ln

& Totnano, cifüs à Geyla , Gosberti Franco-

niz Ducis Uxore, quam ante baptifmum fuüo

i

E.

Fratrieripuerat, Eorumcorporadiulatuere:

cacfus

S/ECULI VI.

73

IUm r

dete&ta tandemnon fine miraculo. Gosbertus

m al

ceíus , rilii & cognatiexpulfi, Geylaà Dzmo-

pl

ne correpta, poenas graves pio fanguini dede-

D

runt.

[

X. Hoc Szculo immane illud mon&n;m ;

ww

Iu

Mabumet ; quod nomen Arabicum fuerorem

fignificat & /zd;enitaten, prodiitin theatrum,

fa.

dl

dedítq; tragaediam nullis at lachrymis deplo.

randam. Natus fuitin Arabia felice; Patre Gene

tili;, Matre Judzá.

Homo plané illiteratus,

byt

cumprimis curator Camelorum, tum przdi«

Tutà

vitis fuz herz copjux,apud Agarenos,ab Agar,

hs

& Saracenos , à Sara dictos, Regem fe & Pro-

m

hetam venditavit occa(ione hác,

Agareni i

ao

ingreffu Arabiz habitantes , agendis praedis

ini

& exercendz militiz dediti erant,

Sub Impe-

"

Il

ratore Heraclio , cüm contraPerfas bella geree

IQ

ret, ftipendia meruerunt. Stipendia cüm non

]i

amplius folverentur , veríis armis in Romanos

QU

Duces confürrexerunt , fibíque caput confti-

It

tuerunt Mahumetem , opibus jam & viribus

d)

j

przftantem. | Hic, ut mores populi tantó fa-

quen

ciliüs in ordinem redigeret , fibique fübditosin

ii

officio contineret, novam cumprimis formam

l

JJ

Religionis concepit : eo nimirum tempore ,

quo per varias herefes , & maxime Arii, diffo-

f

luta eratomnis concordia Ecclefiarum. Itaque

jio

morbo caducolaborans , Archangeli Gabrielis

j

preefentiam mentitus , unius Judxi, unidisque

(0

Monachi Nefítoriani , cujus nomen Sergius ,

[iQ

operá ufüs, eam conflavit Religionem, quas

r

malis. .. Ni«

$j

effetad captum & guítühominisani

mirum

80

RES GEST/E

H

mirum Trinitatem negavit cumSabellio, Cu

m

|

;j

i

j

Ario & Eunomio Chriftum creaturam : at ju«

ftum tamen cum Carpocrate , magnümgq; Pro-

rld

j

]

phetam dixit.

Cum Manichzis docuit , non

Chriftum , féd alium ei fimilem crucifixum fuif-

(

fe. " Cum Donatiftis omnia Eccle(ig myfteria ,

Vf

j

quzx à Chrifti Paffione fuam vim & efficaciam

obtinent , rejecit.

Cum Origeniftis tenuit,

lf

J

Cum

[i]//

Dzmones füb finem mundi falvandos.

morphitis Deum, corporeum efle,

H

ii

Anthropo

afferuit.

Cum Cerintho xternam felicitatem

ini

conftituitin voluptatibus corporis: & polyga-

«

miam, five pluralitatem mulierum conceffit.

AU

Cum Ebionitis admifit circumcifionem.

Cum

ll

4

'Tatianis vini ufum prohibuit.

Liber, in qua

[

lex Mahumetis continetur , -4ícorzz dicitur,

quod Arabicé fignifiat /ec£zozez , (ive Jegere,

Ne quis veró hanc fuam do&trinam in dubium

vocare, aut fal(itatis convincere poffet , om«

sf

nem difputandi licentiam füb pcena capitis in-

tv

terdixit. Equidem , anno Chrifti 622. die 16,

l

M

J

il

Julii propter novitatem hujus fuze doctrinz in

il

fugam abift, at redilt tamen : & fugz hujus

tempus Turcis eft Zgirz, qux vox Arabica

AUR

L

l;

f'igam fignificat , celebratürque ab iis menfe

'Julio. . Mirum dictu , quanto numero ad am-

Tti

.'J'UA

ple&endam hanc fe&tam confluxerint predo-

nes, Judzi, Ariani , &aliià vera &de Apoftatz:

Cif

|

quz hominum colluvies ita brevi omniainun:

Jj

davit , ut terrorieffet Romanis. Primüm füb.

egit Arabiam & partem Syrie ; tum & Zigy-

DI

peum invafit, unde Arabes & ZEgyptii tunc reg-

** d

nantes ,

!

l

SIECULI Vi

$i

Cin

nantes Sultanos fe, id eft, Principes nuncupä..

Atjt

bant. Et,quianatione Agarenus erat Mahume-

! lo

tes, ideo , quieurn fectabantur Agareni nomie

?H

nabahtuf : mütaturn tarien eft ipfis deinceps

i

hocnoimen, éoquód promiffioties in Scripturis

5

facte pertinérent ad Abrahze Filios ex Sara, non

ij

ex Agar natos, dictiq; fünt Sazzcezz.Nunc paf-

fimnomihantur Turce : Quia anno 1206€. O£-

(

tomiaüi five Othmen, fortis Saracenus, qui

afiis decem in Afia minore predas egerat, mage

námQ; partem Bithyniz & Euxini matis fibi fubs

jeceratà Turcis é mári Cafpio digreffis adle&tus

j

fuitin Regem ; à quoliodiedüm Aula Tutcica,

(in

qu& nunc Conftanuinopoli eft, Porz2 Ot£omzaz-

n

vicá appellatur, Sic dus ille nationesin unam

QU

coaluerunt, poftquam Turce non modó Oc-

*fgert.

tomannum Regem, fed & Mahurnetis fe&tam

T

füfceperunt, Quanto cum Ecclefize detrimen-

,

Gatetüm Mahüumet é vivis mie

to, videnius.

tll

gravit anno Chrifti 63 1. . Sepultus nonin urbe

lj 15.

AMetcta, olim Tetrib, féd in oppido AZediza,

j

Tatalbi , ubi templum magnificü habet , qua-

h

dringentis columnis füffultum. . At ejus fepul-

d

chrum penfile per magnetem , fabulaeft. — .

st

XI. Preterea hareíes hoc Seculo tiumes

i

ratitur decem , ex quibus huc poriimüstantüm

g

duas, Prima fuit Sergii Conftantinopolitani

t

Patriatchz,qui atino 604. duas quidem inChri-

J

fto voluntates & virtutes opetratrices; divinam

l

videlicet & humanam ante unionem afferuit ,

)

:

led deinde ita unitas fuiffe atque confufas edi-

Xit, utin urtam eandémque naturam abierint ;

átque

82

RES GEST/E

int.

Altera fuit Ar«

r

atque mixtionem fübier

D

menorum anno 640.

Hi Afiam incolunt eà

D

parte , quz eftinter montes Taurum & Cauca-

fum, Horum patria Armenia dicitur: unde

th

illiArmeni. Habitantautem Armeniam à Cap-

m

[

l

Í

padocia ufque ad mare Cafpium. A fide Ca-

tholica defecerunt propter Decreta Concilii

Chalcedonenfis füb Leonel Pontifice, & Mar-

W

d

tiano Imperatorecelebrati : quod nimirum in

€o Concilio Eutyches Abbas Conftantinopoli-

h

tanus , & Diofcorus Alexandrinus Epifcopus ,

l

uorum opinionem Armeni fequebantur, dam-

L

nati fuiffent. Habent ergo proprium Prima-

(

tem Armeni , quem Catholicum appellant , &

i

cui , velut fummo Pontifici parent in omnibus:

d

Al

Er-

nam Romanum Pontificem contemnunt.

rores autem , in quibus verfantur , omninó

qmulti fünt..

Inter quos etiam hi : Omnibus

3

Sacramentis negant virtutem conferendi gra-

tiam.

A nobis baptizatos rebaptizant.

Di-

l

cunt nemini conferri poffe baptifmum, nifi con-

L

J

feratur fimuletiam Euchariftiz Sacramentum.

h

Sine adhibito €hrifmate baptifmum effe nul-

lum. Puerosnonindigere baptifmo ad delen-

:

]

dum originale, eoquódillud non habeant. Bea-

[

tos effentiam Dei non videre, fed claritatem

T

quandam illius effentiz , & in hac vifione dicunt

!

confiftere fapremam beatitudinem. Nullam

I

li

animam forebeatamante Judicii extremi diem.,

Il

Spiritum S. non Filio , fedà Patre folo proce-

dere. Euchariítiam non poffe confici , nifi in

y

pus & San-

fcr'mer;taco.' Non ctfe- realiter Cor

guinem

S/ECULI VIII.

35

i Ài

int

guiném Chrifti in Euchariftia. |Non dari pur»

gatorium. Aliquapeccata effe proríüs irremif-

VT

fibilia. Chriftum fürrexi(fe die Sabbathi. Om-

idi

nes homines refürrecturos in fexu virili , nul-

(

lümque poft refürre&tionem futurum

Q ?

effe fexum foemineum , &c.

amplius

("U* !l

XII. Ecclefiam has inter turbas difputando

t

l

& fcribendo egregié defendit S. Maximus , Mo-

IT

tf

t

JU

nachus & Martyr in Perfecutione Conftantis

Imperatoris Monothelite , anno 645. . Nec-

wus ]

non Ildefonfus Epifcopus Toletanus , infignes

If

edidit in laudem B. Virginis Tra&tatus, atque

I

ob fufteptum ejus adversis hzreticos patroci-

it

nium, albáSacerdotali vefte coclitüs allatá ab

j

cadonatuseft, Obiitanno 667.

u

ROf

i

l bw

S/ECULUM V

D]

SYNOPSIS.

dip

,

z. &. Bonifacius. 2. Rerfécutio Imaginum.

J

jt

.

g. Con[lantinus Copromymus. .. Concilium

m

Nicanum 1I. e& Irene Imperatrix. $. icomo-

lt

H

mathiacontinuatio C finis in Oriente. €. Sa»

raceni in Hifbania. 7. Rex Framcia Carolo-

us

mannus fit Monachus. $,. Pipimusfatus Rex

(/49

l

0

Framcia , Poutificem defendit && ditat. . g.

J

Jl

Plus facit ejus Filius , Carblus magmus. . 10.

Viucit Widekindum Saxoni& Ducem e&v Alios.

j

ir. Fit Romamorum Imperator. 1:2. Comei-

i

j

lum Francofurtenfe. 3. Harefe0. 1q. lu

n

eppofiti.

F3

l.

-

04

RES GEST.É

I. Lr X modó laudati Villebrordi difciplis

ï*ï

nà infigois prodiit Difcipulus NVin-

[

fridus Sacerdos , aliter Germanorum Apofto-

lus, qui Evangelium in ulteriores quoque Ger«

ü|

maniz Provincias propagávit , aícitóque novó

fM

Ti

j

Bonifacii nomine , confecratus eft Archi - Epi-

qu

fcopus Moguntinenfis. Ad harum centium,

üt jam füpra meminimus , cónverfionem , pére

n

multum contulit illuftris Princeps & Major-

"6;

Domüs, fub Franciz Regibus Clotario & Dae

Ws

j

[6)

berto , atque Dux Neuftrie Pipinus , dictus

um

h

ereftallus ; qui fuit Avus alterius Pipini; Pa-

tris Caroli Martelli , & ?roavus Pipini , qui pri-

;

!

Al

imus ejus Stirpis & Nominis fceptrum Regni

Francici cenuit.

Cüm enim Radbodus Friío-

!)

j

num Rex nafcentem illis locis Ecclefiam extin-

3

uere vellet, Pipinus illum Francicis armis

'[raje&to & Frifià expulit, atque ad remotio-

li

rem quandam Infulam fugere coégit : precee

if

|i

pítque fübditis fibi Paganis , ne quis pracdican-

FU

tibus Chriftum quidquam moleftiz inferret.

Quidquid praterea pre'fidii potuit , ad hzc Ec-

clefiarum primordia liberaliffime contulit, hor-

!W

N

tante ad id & ftimulantelttá , religiofiffimA &

ln

s

fan&iffimà Copjuge.

IL. Byzantinum* five Conftantinopolita-

n

num Imperium , fimülq; Catholicam in Orien-

(

if

te Religionem nequitia Juftiniani II. ejüsque

il

Succefforum peffumdedit. , Nam Philippicus ,

[

poftquam Juftinianum ejísque Filium Tibe-

»

rium jugulavit, Imperiümque affumpfit , fce-

M

leftum & hzreticum hominem Conftantinopo-

e€os

g/

SJECULI-VHBI.

8;

TR

ln

leos Patriarcham fecit, & anno 712. fextam

Vi

Synodum profcripfit , hzresímque Monothe-

n

litarum fopitam refüfcitavit. Imperante poft

j

Gs

hunc Theodofio Adramytceno , Mufalmas Sa-

3uyy

racenorum Princeps in Á(iam excurtit, & Cap-

T

padociaminvadit, . Pullo Theodofio LeoIfau-

&t

ricus , genere obfcuro natus , ex Chriftiano

]

Mahumetanis confiliis addictus , anno Chrifti

b

726. bellum facris imaginibus indixit , & per

]i

fuosSatellites eneam Chrifti Imaginem dejecit.

l:

1

Germanum Patriarcham Conftantinopolita-

num ediéto contra imagines nolentem fubícri-

U

|

bere, dignitate movit, fübrogato illius in Se-

ig

dem Anaíta(io. Joanni Damaíceno per calum-

fr

niam dextram , quá preftantiffimos pro facra-

us

rumimaginum defenfione libros conícripferat,

A

fecitamputari.

Sed Vir fanctus Dei Genitrice

n

coram ipfius irnagine invocatà, precifam ma-

þ Ü

n

num ftupendo miraculo recuperavit. Preterea

Iu

l

etiam in alios facrarumimaginum cultores va-

11l

j

riis madis fieviit crudelis Leo.

m[«

III.. Quo tamen adhuc nequior fuit , Filius

)

ejus Conftantinus, di&us Copronymus, quia

E

dum baptizabatur facrü lavacrum ventris fordi-

bus confpurcaverat: quà occafione fpiritu Pro-

9

phetico, qui eum baptizabat , vaticinatus eft,

l

Germanus Patriarcha , futurum aliquando , ut

is Ecclefiam impietatis fuz fordibus foedaret.

u

fs

Et veró. anno 754. ad paternam adversus pias

x

imagines perfidiam adjecit, ut Virginem Ma-

i

trem prohiberet appellari Matrem Dei , & fa-

d

erum Reliquiarum cultum , quantis poterat vi-

j

ribus*

$6

RES GESTJE

W

ribus , exterminaret.

Pfeudo-Synodumtre-

(u

centorum triginta oCto Antiftitum co&git, cu-

j

jus decreto adversüs pias imagines conclama-

[

tumeft. Per34.Imperii füiannos vix unquam

3

crudelia & atrociffima füpplicia intermifit. T'an-

j

dem, càm adversüs Bulgaros exercitum mo.

n

vet, interno , qui vifcera depafcebatur, igne

(

conflagrans , & divinà fe ultione cremari ob

D)

contemptam & dehoneítatam Matris Dei dig-

nl

nitatem , zeternóque fe incendio damnatum

f

vociferans , miferrimam animam efflavit, an-

1

Succeffo-

no Chrifti 775. meníeSeptembri.

n

rem Imperii & impietatis filium habuit L'eonem

[

ql

quartum , qui pro evertendis imaginibus om-

p

nem follicitudinem adhibuit , & anno demum

Imperii quinto priftina flagitia facrilegio cumu-

lavitanno 780.

Coronam enim pretiofiffimis

l

lapillis emicantem, quam Mauritius olim in

primario templo dedicarat, inde raptam , pra

gemarum ftudio , dum capiti fuo applicavit ,

ü

carbunculis igneis é capitetumefcentibus , ex

quibus ardens exorta febris , inter

gravifämqs

dolores confümptus eft.

IV. Melior ab initio fuit, ejus, quiinIm-

!

n

perio fucceffit , filius Conftantinus , füb matris

j

Trenestutela. Hzc hortante Tarafio Patriar-

chà Conftantinopolitano , admodum pio, cu-

J

ravit convocari Synodum Oecumenicam , an-

W

n07$7. quz eft feptima, & Nicena fecunda pro

3

1

facris imaginibus contra Iconomachos , Ícri-

A

1

bens unà cum filio ad Adrianum Papam.

Ornt-

fidentibus

venerunt igitur, Antiftites 5jo. prz

Roma«-

l

f

SVECULI VIL.

$7

If t

Romani Pontificis Legatis. D e quo videan-

tur Concilia anno 1725. in ftrenam data fol,

u

V

124.&Ííeq. | At pofthzc Conftantinustutelze

& admini(trationis maternz , quz arnis fer&

um

i

decem duraverat , impatiens , neque Stauracii,

M

cujus confiliis omnia gerebantur , potentiam

l

)

"n

n

ferens , Irenem matrem in ordinem redegit,

a

[

& cuftodià fepit , Stauracium veró carceri

mancipavit, Cüm veró res Imperii peffimé ad-

*

n

miniftraret , ac preeterea multis fe flagitiis exo«

füm redderetuniverfis , Irene & Stauracius pri-

u

UY

ftinam poteftatem facilé receperunt ; atque

Conítantino comprehenfo oculos effoderunt,

A

IOT

exquacalamitate haud multó poftobift. Ejus

mortem fecuta eft dierum feptendecim horren-

TOUf

Aff

da caligo. . Irene autem anno abhocfacinore

(fni

fexto & Chrifti 802. à Nicephoro, qui Con-

ftantini Patruus , Imperii obtinendi jam pri-

lii

)

dem percupidus fuerat , fortunis omnibus exu-

ta iu LesbonInfulam deportata viverein exilio

VA

defiit.

n

V. Nicephorus ejectáIrene Imperium ar-

meE)

ripuit, Viromnifcelerefoedus , tandem à Bul-

garis vitus in przlio cecidit. —Huic fuccetfit

lt

Leo Armenus & perfecutionem imaginum re-

r

UM

fufcitavit ; Sed Leonem Imperio & vità priva-

vit Michaélàlingue vitio dictus Balbus , fero-

n

lt

cior ipfo Leone Ifaurico Iconomachus- Nam

fanctitate do&trináque praftantiffimos Viros,

pl'

n

Euthymium & Methodium omni crudelitate

inf&ctatus eft. — Et Euthymium quidem , non

fl«

n

eque vulgaris carnificis

.gladig non laqueo, n

4

manu;,;

$8

RES COESTIE

manu , fed taureis flagellis toto corpore per

proprium filium Regni Succeffioni deftinatum

! d

tamdiu czcidit, donec illo cruciatu interiérit.

jl

Methodium veró Theophilus Michaelis Balbi

filius in Infulam deportatum, toto feptennia

s

cum duobus latronibus fepulchro inclufum de-

ln

tinuit.

Mortuo Theophilo, dum Theodora

' h

Augufíta Imperat , refpirat Orientalis Ecclefia ,

jm

& Joannes hzreticus Sede Patriarchali move-

li

tur , cui fübftituitur Methodius, qui poftquam

i

quadriennio Sedem Conftantinopolitanam te-

nuit, Theodorx Imperarricis ftudio , Succef-

o

forem nactus eft virtutum eximiis meritis fibi

[o

parem Ignatium , Michaélis Curopalatz pieta-

u

Eu

te pacísque artibus przeclari, olim Imperato-

tis , fed ob cladem à Bulgaris acceptam , depo-

gümi]

t

fitifilium, anno 847.

VI. In OccidenteRodericus Hifpaniarum

hj

rl

Rex in libidines effufus, Juliani Comitis, vel

Uxorem, velütaliiprodunt, Filiam violavit,

]

In hujus injuriz ultionem Julianus Saracenos

i

clam ex Africa in Hifpaniam vocat, fuameis

TN

operam, ubi occafio effet, appromittens. ll-

[

li transmiffo freto Gaditano , primisque arci-

D

bus & oppidis occupatis , occisóque in acie

W

Roderico univerfam Hifpaniam invadunt, prz-

j

ter illum tractum Pyrenzum, qui Provineiis

iun

Afturiz & Cantabriz continetur , anno 712.

l:

Eó enim Gothorum reliquie confugientes ul.

gnenï

x'm[ih

teriorem Barbarorum excur(ionem füis armis ,

& ru

ium munitionibus coercuerunt Pelagio

W

Duc

"

: qui primus celeberrimo conflictu vidis

li

Mauris

SECULI VHI.

83

tb

Mauris Legione regnum condidit, ex quo po-

lu

fterigradatim progreffi , plurain Hifpaniisreg-

At

na infideli gente vidtà & depulsà conftituunt.

il

Galliam quoque invaferant Saraceni, & eam

ht

tenuiffent , ni(i Divina Providentia Carolum

m

Martellum objeciffet , qui eos iterumiterümq;

N

c«fos inde profligavit fic , ut unà ftrage amiíe-

n

sint trecenta feptuaginta quinque füorum mil-

lia, anno 717.

VII. Garolomanno Filio Auftrafíiam feu

ial

Franciam Orientalem , Pipino Neuftriam , feu

Yu

Occiduam Franciam defunctus hzreditariam

Yi

reliquit Carolus Martellus, Rex Caroloman-

?j

lf

nus poft debellatos Saxones , & perdomitos A-

Afl

lemannos fortunis bonísque omnibus Pipina

1

k

»

fratri relidtis Monachum profeffus eftprimó in

montis Soractis eremo , acdeinde , ne homini«

at

bus,przfertim Magnatibus,nimiüm notus cflet,

f

ad Coenobium montis Caffini, unico fidiffimo

v

focio , cum quo fecreti fidem jurejurando pa-

)

&us fuerat , adhibito, clam, & cun&is igno-

[

tus conceffit , atque infimis precibus ab Abba-

mb

te Petronace füiad monafterium admiíflionem

CME';

obtinuit.

Incuramtrucis & ferociter ruftica-

ni culinarii traditus , ejüsque juffu in viliffimis.

yleimi[

& laboriofiffimis culinz muniis affidué exerci-

nl

tatus , tum verà ad pafcendos monafterii gre-

W!ln :

ges translatus ingentem fibi collegit thefaurum

f

meritorum, . Quoeodem tempore etiám Ra-

mm'S [

'chifius Rex Longobardorum abdicato in fra-

æäggio

trem Aftul

st

phum regno monafticam. vvicam €X«

o,r'f?:s. eft,

mi J

VIIL.

20

RES ;GEST/É

VIII, Carolomanni abdicatione factum eft;

|

ut Chilperico, cuiprzter folum nomen , nihil

j

Regium inerat , exclufo , omnium confenfü to-

rJLO

ta Galliain unum Pipinum , atque in ejus libe-

j

rosingentis fpei Principes transferretur fübPa-

10

aZacharia, anno 75 2.

Qui Zacharie vità

j

functo fücceffit , Stephanus Secundus , non

f

ultra quatriduum fedit.

Huic fuffectus Ste-

n

phanus Tertius, qui ab Aftulpho Longobar-

sl

dorum Rege vexatus in Franciam ad Pipinum

n

confugit. Pipinustranícenfis alpibus , & dif-

(!y

jectis, qux montium clauftra ob(ederant , Lon-

qi

gobardicis przcfidiis , inclufüm Regiàgentis ur-

p

be Ticino, quz &Papia vocatur, Aftulphum

g

jurare compulit, cuncta fe, quz Romanz di-

v

tionis erant,redditurum. Verüm is, cüm di-

gl

Íceffiffent Franci, non modó promiffis non fte-

IF

j

tit , fed etiam Romam cum Pontifice arctá ob-

A

fidionecinxit. Pontifexin hasredactus angu-

ftias Pipinum denuó per literas implorat : qui

| 1(3,

pari celericate reditinItaliam , & hoftem acie

qu

profligatz, Romámque obfidione liberat: quin

Y

àmo Aftulphum profugum Ticinfque moenibus

Q

inclufum fuam in poteftatem redigit : atque

t

Ravenne Exarchatum, quam Romaniam vo-

ul

cant, & Pentapolim, nempe Anconam, Ari-

n

minum, Pifaurum , Auximum, & Urbinum ,

Mif

aliáqueoppida & arces , quas ab Aftulpho Grz-

D

cis Imperatoribus ereptas Conítantinus Co-

ilt

pronymus à Pipino per-Legatos fruftra repe-

Dr

tebat , Romano Pontifici tradit ,,perpetuóque

aí

À

Ix.

Vi

addi!giï, ; anno 756.

SZECULI VIII.

93

line.

1 Qib]

IX. Pipinusextremum diem Parifiis obiit

anno Chrifti 768. Quo Carolus cum Carolo-

hito.

i lhe.

manno paternum Regnum partitus eft. Sed

li.

hoc intra triennium extin&o , folus regnavit

Carolus.

Hicanno 773. advocatus ab Adria-

w

noI. Pontifice , quem Defiderius Longobardo-

L)ï 1

rum Rex divexabat, paternas victorias inftau-

a

A

J

ravit. Veronam;fugato inde Adelgifio Defide-

rii filio, przripit, ipfum veró Defiderium, qui fe

hy M

J

lü

intra validiffimam Ticini urbem incluferat, cum

Urbe obfeffa in füam redigit poteftatem, eümq;

m

lt

amifsà cum Regno libertate,Leodium Eburonü

M

!

"

mittit cuftodiendum. SíÍcque gentis Rom.Pon-

j

h

i

n

í

tifici infefte Regnum prorfus extin&um eft ,

poftquam ducentis circiter & fex annis ab Alba-

A

li

no fundatore in Italia floruit,

Carolus veró

p

non modó, quzcunqueà Patre Pipino Ponti-

j

tU

fici Romano donata erant , rata effe voluit , fed

J

his multa adjecit: fcilicet Territorium Sabi-

I

mu

nenfe, DucatamSpoletanum & Beneventanü,

quz ab Anaftafio in Adriano referuntur ; iísq;

[

u

Venetiarum & Iítriz adícribuntur Provinciz ,

V

j

1

cumInfula Corfica, Portus Lunz, quem A-

Ü

driano Pontifici Carolus Magnus dono dedit ,

"u

inillo Liguftico finu fitus erat , in quo extat Le-

p

rice ad Occidentem Macrz fluvii, qui Ligu-

JJ

i

riam ab Etruria difterminat, Cümque poftin-

J,

terje&tos aliquot annos expeditionem alteram

j

ad fines ufque remotiores Italiz Carolus Mag-

j

nus adversüs Beneventanum Ducem Arichi-

fum füfcepiffet , nová terrarum acceffione Ro-

manam Ecclefiam locupletavit ;; quà Silatus

amnis

25

RES OCESTIE

J

amnis & oppidum Sipontus continebantur ;

l

n

quidquidigitur ab hoe Orientali limite per o-

ram Mediterranei maris Lericem uíque pro-

4

tenditur, id omne Caroli Magni beneficentià

j

Ecclefiz Romanz acceffit.

E4)

X. ContraperduellesSaxones bellum gef-

|

fit Carolus Magnus, quod propter continuas

Y

ln

& pertinacitér iteratas hujus gentis rebelliones,

annos duravit triginta tres.

Necaliter perdo-

yt

)X

matipotuithacnatio, quàm translatione gen-

tium illarum Albis fluminis ripas incolentium

D)

i

in Galliam ; & dedu&ione coloniarum Gallica-

narum in eas regiones.

Ducem veró eorum

V

ul

NX/idekindum , abdicatisidolis, Chriftianos ri-

tus cum baptifimo fufcipientem Angriano Du-

E

M

j|

catu donpavit circa annum 772.

Sclavos prz-

terea & Bajoarios cum Duce ipforum Taflilo.

Jj

[

ne, quem demum captum monafíterio inclu-

fit, ad obfequium reduxit.

Bellum infuper

Mi

cum Avaribus (ive Hunnis eà ftrage confecit,

ut vix füpereffent, à quibus agri colerentur.

y

Saracenos quoque factà in Hifpaniam transmif.

fione ingenti cladefudit, fugavit, Perdomi-

Vf

tis & (ibifübjugatis regni illius Provinciis , dum

per Pyreneos montes regreditur, Vafcones

[

y)

extremum per anguftias agmen adorti, Fran-

cos plerosque ceciderunt, & inter hos Rut-

( i

[o

landum;, vel t alii, Rolandum, fortiffimum

Ducem.

V

XI. Bello Saxonio cüm ita implicitus effet

1

Carolus Magnus , fceleratorum quorundam

j llläV

factione novus Pontifex Leo III. multis plagis

T

fauciu$

|

S/ECULI ViII.

25

hntür

faucids in carcerem Roma conje&us fuit, Sed

du

adventante Vinichio Spoletano Duce inliber-

tpn.

tatem vindicatus, Spoletumque abductus , &

od

tantisper recreatus , àd Carolum M. confugit;

qui eum per Legatos Romam reduci & in$e-

m

L

M.

dem Apoftolicam re(titui curavit : tum veró

i

ipfe, bello Saxonico utcunque liber, cum filio

j

Pipino & exercitu Romam contendit , ubi con-

Mi

"

vocatà Synodo Epiícoporum , cüm Leo fe in-

T

nocentem ; füà fponte, probáffet , ita malevo-

j

losterruir, ut jam nullus effet , qui contra Pon-

nEäc;x

tificem quidquam auderet. Hujusigitur, cüm

)

effent ampliffima in Ecclefiam merita , Orien-

iNUT-

talium veró Imperatorum in fanctam Religio-

)t

nem & Sedem Apoftolicam pernicio(ifTima ftu-

ye

[

dia, fecit eà occa(ione Pontifex , ut , quodin

[j

Auguftulo collapfüm fuerat, in Carolo Magno

o

reftauraretur ImperiumOccidentale anno 800.

Vr

Nam, ipfo Natalis Dornini die in Vaticana

j

Principis Apoftolorum Bafilicà Carolum piis

fen

precibus intentum , & rei plané in(cium , im-

pofitá ejus capiti coroná , elatà voce Imperato-

(

rem Romanorum falutat , atque proclamat;

T

omni multitudine fücclamante & applaudente.

AUs

Tpfe Nicephorus Orientis Imperator cum Ca-

rolo foedus initt, - ut Orientis alter, alter Oc-

,

1

cidentis Auguftus diceretur. AtquehicPrin-

j

if

ceps ubique Magnus Chriftianam Religionem ,

quàcunque protenditur Europa, long& latéq;

fit

propagavit , Ecclefiam continuá follicitudine

j

ditavit , auxit , amplificavit.

Ecclefiz difci-

P

plinam , ubique feré collapfam multis convo-

b

catis$

94

RES GEST.£

M

catis Epifcoporum Synodis reftituit , & mi:

zificé ftabilivit,

h

Tandem Aquisgrani diem

claufit extremum , anno Chrifli 814.. ZEtatis

[

j|

72. Regni 42. Imperii 14.

XII. Anno 794.celebratum e

ft Conciliuä

Francofordienfe exEpifcopis Italie, Galliz, Bri-

qu

tanniz , atque Germaniz in caufa Felicis Urge-

u

litani, & Elipandi Toletani, quorum ille Ne-

[

ftorii fe&tam ejuratam refümpferat.

Damnatí

«

funt ambo , eorümque hzrefis anathemate

W

(f

perculfa, Porró inbacSynodo, fcribunt No-

vatores , Nicenam fecundam Synodum dam-

((v

natam effe: fed falsó. — Quidam enim putan-

n

tes decretum effein hoc Concilio Niceno, ima-

(

nj

gines eodem cultu, quo ipfe Deus,; adorandas

p

IM"(

effe , &infüpernon fuiffeapprobatum à Roma-

no Pontifice, egerunt de eorejiciendo; Sed,

i

adrem ventumnon eft. — Neque etiam eft Ca-

[

roli Magni liber, qui contra féptimam Syno-

u

TL

dum fcriptuseft; quanquamiipfe de multis hoc

in negotio, utioportebat, Hadrianum Papam

t

confüluerit. Sed, quid opus eft pluribus dilue-

j

re , quodeftaccuratéab ipfo Hadriano confu-

n

xartum ?. Hocergo unumcertum eft , quzfa-

j

& fünt in hoc Concilio contra duosillos Epif-

D

copos, veraeffe, quz contra feptimam Syno-

hr

dum ja&antur , effe propofita quidem , Sed ab

ly

his Patribus neque admiíffa neque reje&a,quia

NI

falfis relationibus innitebantur.

fi

*SHII. PraterIconoclaftas etiam Albanen-

)

M

fes & Bajolenfes hzretici hoc fieculo Ecclefiam

ET

es qui-

i

yexäruntcircaamum796. Et Albanenf:

em

S/ECULI VIIL

25

.&m«

dem , interreliquos , quiab orbe condito exti-

t diem

terunt , Divinze doCtring Corruptores fuerunt

tj

TAE

fceleratiffimi. Cum Gnofticis , Manichzis , A-

pelle, Carpocrate, Cerdone, &Severo duo

th!um

!

rerum principiaftatuebant: alterum bonum;à

IBH* )

quoomniabona; alterum malum , à quo om-

il

nia mala.

Hinc etiam blaterabant duo Scrip-

Jl )

turz Teftamentaà duobus illis Diis proceffiffe :

Dinn

Vetus quidem ámalo, Novum àbono. Un-

"T

de & Vctusrejiciebant , Novum admittebant :

li

1

itatamen ut dicerent: Conditorem Novifuiffe

nit

Patrem Domini noftri Jefü Chrifti, nonautem

jj

illum, qui Veteris Teftamenti Author fuiffet,

n

Cum Pythagorzis admittebant tranfinigratio-

n

nemanimarum deuno corporeinaliud. Do-

m

cebant Chriftum non pertuliffe veras hominis

d

posnalitates : atque illum Deum fuiffe , nec

i

u

carnem de Virgine affumpfiffe, fed eam quam

hu

habuit, de ccclo adduxiffe : neque illum fuiffe

i

verum hominem, nec veré comedifle, necia

Dut

cruce mortuum fuiffe , necrefürrexiffe, nec in

lu

y

coclos afcendiffe. — Judicium univerfale jam fa-

p

€«tum, necaliud fecututum. — Ante Chrifti ad-

t

ventum neminem fuiffe bonum : imo malum

lmirg

i

ipfüm Moyfen & Adamum. Malam vitamPrz-

1

latorum obeffe Sacramento.

Neminem ma-

g

H

lum poffe fieri Epifcopum. — Ecclefiam non pof-

j

fe excommunicare , aut Conftitutiones facere,

aut poffidere quidquam nifi ex communi: nec

d

eam debereperfequimalos. Mundum femper

j

fuiffe, nec unquam defiturum. Matrimonium

qu

efíemalum, Ufüramnonprohibitam. Refti-

"

tutionem

96

RES GEST. É

tutionem furtinon neceffariam. Nufqüam &

!

)

Homi-

nunquam licitum effe Jüramentum.

nem ex fepoffe dare SpiritumSanQum:; —— Mas

teríam elementorum non à Déo fattam ; fed

il

Deoeffecoeternam. Ínferni poenas non effe

ngnu

IUb

alias, quàm eas , quas nunc in mundo patimur,

Sacramentum Altaris, Unctionis , peccatum

ltl

originale & purgatorium nihileffe. Bajolenfes

lur,;

ab Albanenfibus diffentiebant in paucis,

nf

ii

XIV. Qui inter tot tutbas veritatem Ca«

tholicam propugnárunt , pr&cipui fuerunt 2

hi

?T

Germanus Patriarcha Conftantinopolitanus ,

qui & mortem obiit in exilio pro fide , anno

äiuw?

730. joannes Damafícenus : de quo füpta,

ä;aw.

Euthymius, quem Balbus Imperator omni ctu-

ul

delitate infe&atus eft. Methodius, quem Im«

» l

perator Theophilus perverfi hore(firefragan-

ia

hi

tem innurperis cruciatibus affecit : inter quos

à Zonararecenfetur dentium evul(io violenta;

"

V

Eciam in Infülá deportatus ; ibíq; cum duobus

/

latronibus fepulchro inclufus , àt füpra didtum,

ml

mlw

füb unius pifcatoris cuftodia , non plus panis &

aqusz accepit, quam ad hoc, ne inedià vel fiti

[ ! (6.*

moreretur , neceffarium erat,. Septenniumita

"

intra tumulü exegit , ufq; dum mortuo Theo-

AA

hilo Theodora Auguíta Imperium capefferet,

| il

Sub hac Orientalis Ecclefia refpiravit , Joan-

nes , quem fua hzre(is & perverfi mores ad Pa-

triarchalem dignitatem evexerapt , fübmo-

!

tus & monafíterio ad agendam poeniten-

]müs

tiam inclufus , Methodius veró in ejus

a

A

Sedem promotus fuit.

SJECU-

SACULI-IXi

$

Qu

Homx

S/ECULUM IX.

i h

SYNOPSIS.

f

un

i. Primáf[olenni CanónikAMo. 5. Carolus

It

l]

Magnus [uis Filiis Provintias dividit , e& mo-

j

Y 'mv

ritur. 3. lconocta]larum irriti éonatus Apud

Niyy

Pontifiem. 4. ludovitus Imperater deponi-

lii

fur, ö*-rqfü*uäw*; $- Moritur. 6. Caltus

T

h

J

imaginum per Orientemve[lauratur : et- Bul-

gari ad Cb

F.

um tonbertuntur. 7. Photiug

[

h (

d

fft Patriare.

Con]laumtimbpolitànus , j Eccle-

lpdï'.&üï,

I

Jinm demi perturbat , deponitur. $. 3yuó-

d

Ji

f

dus off AUA Oetumenica ; InüsA Pbhotius dAmi-

"]

t

nAIur. At rédit tamen Ad Sédem PAairiascha-

J

10

lem; unde Pfeudo- Synodus cb febifma PhóiiA-

pl

wum. 0. Sautabareni toufilioite peritulum

d

H

Adit , voce pfittaci redimitur , et fit ImperA-

Ka

bor , Bafrlii Imberatori Filius, Leó. 0. Ruffe

ii

comvertuntur ad Chriflum. 1. CaroliMag-

v

m [F'eminadefieit. 12. Aruplfusex Carol; M.

zdifïþü

emmate uliimus Dnperabor Poutifigem de-

lsgmgï

J'endit , $ lepido tafis Romam per Jeporem i4-

J

pit: obit. :3. Hinc ItAlia ct Rómamum lpi-

mWU

perium turbatur A Gujdone & Berengario Du-

"g

CIÓZs.

ig. Harefés boc C Jetururo Saculo

nulla,

lpglk,fi(y

n

u

Eo Papa Ífl. Anno Chrifti 804. àt te-

j

ftis oculatus eft S. Lugerus primus

Monafteri

il

en(is Epi(copüs , cum amipliffitno Epi-

!)

Ícoporum aliorimque Prelatorum comitatu

Carglus Magnus eum

f Qermaüimn Vehit;

lcu.

apud

58

Iu5 ;GTSTOE

apud Aquisgranum magnificentiffime excepit ,

(JM

yl

séqueillicomitem adjunxit. ' Cüm Verdam (i-

mulacceffiffent, rogante CaroloS. Swibertum

g

al

poftle&am ipfius vitam , (xploratáqueinfignia

ejus miracula, poít multas publicas preces &

I

jejunia, de Epifcoporum cxterorümque Hic-

b

rarcharum confeníu folenni ritu inter facrofan-

r

€tum miffz Sacrificium Sanctorum Confeffo-

ti

rum publicis Ecclefiz tabulis adícrip(it , feftüm-

(

que in ejus venerationem indixit, atque con-

li

d

fluentibus ex devotione Populis indulgentias

promulgavit, ut idem, qui przcfens adfuit Lu-

ln

alhy

gerus commemorat. Hanc primam legimus

folemniritu fa&tam à Romano Pontifice Cano-

!l

:'),EO

,

nizationem; minori enim folemnitate antiqui-

J

j

t£üs hzcfiebant.

II. Provinciarum füarum divifionem ante

mortem Carolus Magnusinter Filios füos hanc

fecit : Ludovico dedit regnum Aquitaniz à

m |

Turonenfi urbe ad montes ufque Pyrenzos.

Pipino Italiam & Alemanniz partem.

Carolo

natu majori reliquas Galliz Germanizdue Pro-

vincias attribuit.

At duo primi vivo adhuc

Patre defun&i fünt , folüsque füperftes Ludo-

vicus Imperii & omnium Paternorum, nonta-

men virtutum bellicarum hzxres fuit : dictus

pius, à füa manfuetudine, patientia, bonitate,

& religione.

Ad hunc Michaél BalbusImpe-

:.aäan

rator Orientis , ejisque filius Theophilus , am-

il

bo Iconoclafte Legationem anno 824. mife:

f

runt, pro pacecum eo ftabiliendà. Inter in-

t

demereri

fingia muncrá , quibuswï..udovic'um

^

cupie-

SJAECUTLI- IÉ

29

tttpi

cupiebant , fuére , àt fcri

Tf

Monaftterii S. Dion

bit Hilduinus ; Abbas

Wwtum

yfii apud Parifios , libri au.

thentici

cé fcri

pti, Dion

ii

äää

ylii Areopagitg ,

il

quos ide

ilduinus juffa Lu

dovicilatinos fe-

Cit : & contendit Dion

Nl

yfium Parifienfem Epi-

m

fcopum non fuiffe alium

b)

quàm Areopagitam,

paflum anno Chrifti 96, in

u

Perfecutione Domi.

Id

i

tiani, quamvis de tempo

re h

[oo aLiter fentiat

Gregorius Turonenfés //2, r.

]

Hiff. c. 2o*

IH. At, GreciImperatore

silludpotiffimüm

2

j

intendebant , utintervenientibus

Francis apud

PugeniumII. Romanum Poatifice

mimaginum

g

cultus omninó aboleretur , unà

tb

cum feptima

Jl«

Synodo,

Gra&ci quippe Iconocl

aftz omnem

ij

refpuebant piarum imaginum ufü

m, tanquam

idololatriá: multorum vero Fran

corum mens

m

erat jam inde à Francofordien

nl

fi, füb Carolo

Magno , Concilio, de

quo füpra, admittendas

j

quidem effe ,

t

At Romana E

féd minimé colendas imagines,

ecle(ia conftantertenuit, & ad:

(i)

mittendas, &

colendas cultu relat

ivo ad pro«

QUer

JH

totypa iis repreefentata.

Ludovicus Impera-

u

torauditá,

J

b

Grecorum Legatione , ex permiffü

Eugenii P

ontificis Conventum Parifienfem in«

i

ixit, qu

o tandem decifüm fuit, Grecorum

egatosremittendos effe Romam ;

quibus Le-

l

f

1

gati etiam ex parte Fráncor

"

um adjungerentur ,

unà cum füpplicibus ad Eug

enium literis , ut in

€orum petita confentiret.

se

tifex enim

Sed fruftra* Pon

perftititin antiqua Apoftolica tradi-

wmn

tione, &

fanctifflmis Oecu

j

menicz Synodi fep-

tima Decretis;

rk

"

G a

IV'

100

RES GEST.E

IV. Hicturbatur fcenain Occidente.' Cüm

vCU

j

enim Ludovicus Imperator, tribus fuis Filüs,

h)

Lothario , Ludovico, & Pipino ex prima Con-

arde füfceptis, Carolum Calvum ex

A

juge Irming

jl5

altera conju

ge Juditbà W/elphi Comitis Filià

natum , quó ad hzreditatis jura, parem fecifz

j

jl

K

fet : tres primi id indigné ferentes infürrexe-

hn

runt in Patrem , acprimüm anno 830. Ver-

[

fabatur tunc in Italia Lotharius primogenitus ,

]if

j

quem Pater jam inde in Impetii confortium ab

I

anno 32 . affümpferat ,

quémque Augufti no«

ln

E

mine infignitum Pafchalis Pontifex Imperiali

diademate redimiverat Romze apud S. Péttum:

r

J

(

(

Ludovicus fecundó genitus , cui Pater Bajoa-

riam cum titulo regni coacefferat, in moderan:

ásl

dis trans - Rhenanis Provinciis occupabatur:

tunc, inquam , natu minimus Pipinus Aquita«

|

nie Rex cum Proceribus confpirans ingentem

K

1

W

manum militum armat , primóqueimpetü Àüs

reliam occupat , Imperatorem Patrem in fuam

n

redigit poteftatem-, & Juthidam Novercam

Monafterioincludit. Lotharius füperveniens,

al

quze geíta erait , approbabat , séque totiusil-

M,qï

lius belli & conjurationis Ducern exhibet, An-

M

noinfequenti Germanorum operà Ludovicus

n

D

Imperiumrecipit. Atanno 833. Filiorum re«

bellio inftauratur , & Antiftites , inftinctu pre-

(5

fertim Ebbonis Rherenfis , & AgobardiLug-

itn

dunenfis Archi- Epifcopi , ejusdem anni meníe

liei

O&obri conveniunt Compendium , & Impe-

At

Yatorem fub variorum delictorum pretextu ad

Atl

iteratam poenitentiam , atque-ad «inguli mili-

taris ;

[

i

SACULI IX.

1oi

1 Cürf

taris, cum enfe & Imperiali amictu , depofitio-

:

i of

nem füpra faerum Altare adigunt.

Quo facto

cilicio indutus ,.& in Monafterium detrufus eft,

u

àlli

Verumtamen Lotharius poft hc pudore füf-

fufüs, omnem culpam in Epifcopos refundens,

t

"d

in Italiam reverfus eft ; Pipinus & Lotharius

deprecati (ant, & à mitiffimo Patre deli&ti ve-

p

niam obtinuerunt.

Inde convenientibus Im-

(

perii Proceribus omnia in templo infignia , uti

jj

& füam cum Carolo filio uxorem Juthidam ex

o

Monafterio , magnà omnium exultatione rece-

lil

pit anno 8344

Antiftites veró íua Compendii

]ia

acta decretáq; refciderunt, Ebbo Archi- Epi-

d

Ícopus Rhemenfis fe reum criminis palam coa-

T0]

í

feflus , Epifcopatum poenitens fponté depofüit:

ho

Agobardus autem Lugdunenfis , qui accitus, in

jgii

Concilium Antiftitum venire neglexerat, dam-

gentm

nationis fententiam accepit.

Wil

V. Lotharius poft reditum inItaliam, pari

ii

ingrati animi vitio in fürhum quoque Pontifi-

xau

cem Gregorium lV. perduellis extitit, cofiixus

'vef]iföj

eidém Romanz lrbis , czterarümque ditio-

ii

num , quas illuftrium Majorum füorum pietas

"

in Romanam Ecclefiam contulerat, fürripere

ii

dominatum.

Eo fine Romanós hoftilibus ar-

t

misinfeftabat. SedàDPatre Ludovico per nun-

]

J

ciosacriter correptus deftitit, Ludovicus pius

U

autem, poft Normannos, qui finesregni ho-

j

ftiliter invaferant, victoriose repreffos atque

ia

debellatos , diem extremum obiit propé Mo-

u

guntiam. , anno 840.

Poft Patris obitum Fi-

jil

lüiinter femetipfos atrocia bella geflerunt: ni-

h

14

mirum

IO2

RES GEST;E

l 1

At

mirum Lotharius, qui ambiebat omnia folus,

cnm Pipino contra Ludovicum dictum Germa-

j

n

n

9icum, & Carolum, qui Calvinomentulit.. At

Lotharius cum Pipino primüm ad Fontenia-

a

g

cum , tum fecundó ad Argentoratum czfíus ,

tandem pacem petüt , & obtinuit.

Inde fuis

T

h

inter filios Ludovicum , Lotharium, & Caro-

fgno,

lum , divifis, Monachum induit in monafterio

hici

Prumienfi.

hii

slid

VL In OrienteImperator Theophilus Ico-

"

nomachus exactis in Imperio annis duodecim,

l

Ü

moriens Michaéli filio, di&o Porphiyrogenito,

füb matris Theodorz,eximic pietatls foeminz,

u

A

tutela lperium reliquit, Hecnihil antiquius

habuit, quàm utcultus imaginum inftaurare-

:

j

u

tur per Orientem : quod &mirá felicitate an-

no $42. perfecit.

Nam dejecto Pfeudo - Pa-

|

MU

y

triarchá ]oanne, füffectus eft inillius SedemMe-

(

hm

thodius Presbyter, fanctitate vitze & do&trinà

celeberrimus , quem Theophilus Iconoclafta

A

i

u

4

flagris crudeliter ezfüm ,. & fepulchro . inclu-

fuüm , àt fupramemoratum fuit, per annos ali-

Yj

Y

|

quot detinuerat.

Concilium etiam Epifcopo-

rum utriusque partis Conftantinopoli eft habi-

n

AA

tum , fücceflu tam felici , ut majorpars Icono-

V m

claftarum , mutzis animis & fententiis , ad Ec-

n

cle(iz unitatem , fecundedQue Synodi Nicenz

m

profeffionem redierit.

"iif

Quo tempore etiam

Bogoris, Bulgarorum Rex , hortapte Soro-

i

(

E

re , quz bello capta, Chriftianam fidem fü-

fceperat, ceum fuis Populis Chriftianam fidem

Ui

nnos rebus

iml

amplexus eft, . Poft aliqqot veró a

Ecclefiz

SJECDLICUX

to?

l

Ecclefix optimé conftitutis, divíio amore x-

E

ftuans in monafterium feceffit. Sed audiens fi-

lt t

lium Succefforem peffimé curare regnum , pri-

MMj«

ftinámque füperftitionem refümere , regnum

!tl

denuó aditt , filium excxcavit, in vincula de-

thin,

dit, atque translato in alterum natu minorem

n

regno,, priftinam folitudinem repetift. Atque

H

huic ad compefcendos , qui rebellionem para-

bant, Bulgaros; Theodora Au

v

l

hl

editabat.

gufta vires füp-

y,

VII.. Sed Bardas Theodorz frater & Ml-

ïogtn"iw,

chaélis Avunculus rerum ambiens præfe&u;

00

ram , feliciffimum curfüm interturbavit. Nam

hs

Theodoram in ordinem redegit, & fibi,dum

I

Michaél voluptatibus ad libitum indulgeret,

(

rerum omnium curam attribuit : Ienatium;

o

quem Methodio defunéto Succefforem fiert

h.

curaverat Theodora, in Infülam Terebinthum

ul

relegavit, & Viro huic fanctiffimo, Photium

dl

Laicum, Aulicum, & peffimum hominem fuüb-

j

ftituit Patriarcham Conftantinopolitanum an-

"

no$858. HuncPhotium GregoriusSyracufa-

Ó

nus ab Ignatio in Concilio ob enormia crimina

;[th!bf-

damnatus & tam communione quàm dignita-

te depofitus , Conftantinopolitanum Epiíco-

ht

"

pum coníecravit, Atque hxc caufà & origofuit

graviffimarum , quibus deinceps Ecclefia Dei

i

4

confliétata eft, calamitatum. Nam Photius il-

It

licó Con&antinopoli Conciliabulum coégit ,

(

quo Ignatium damnavit, Sed& ipfeà Nicolao

j

Pontifice damnatus , damnavit eundem Nico-

YUs

laum. : Mifit etiam in Italiam, qui hanc Pfeu-

)!

*

G 4

: do Sy-

RES GESTJE

gon

j

,do'- Synodi fententiam & Nicolai damfationé

W (

publicarent , uti étiam ad LudovicumlII. Imp,

(f

.Occidentis , ejüsque Conjugem Auguftam

utíefüósquePopulosà Nicolai hiretici , ideó-

T

D

p

que Oecumehica totius Orientis Syhodo dam-

gt;

mati , communione fübtraherent. Sed Michael

dmperator Barde (üperbiam perofus , eique

Amm

.diffidens , jufto Dei judicio, eum per Bafiliurn

quuw

$od

J

Mecedonern juffit trucidari ; Photium veró

(l

Sede ejecit, &ad eam Ignatium honorificé re-

(t

Xocavitanno 867. Cüm véró Ba(ilius Michaé-

g,

ull

lem Imperatorem ejus nominis IHL, perpotatio-

ml

nibus , ludis, & aliis turpi([imis flagitiis addi-

€&tum , ad frugém imeliorem revocare ftuderet,

i

a

3liusin fe adium & infidias concitavit : quas ut

V

antevertéret ( cüm prefertim temulentus ali-

'eui remigi Imperium ptoimi(iffet , fi Bafilium

u

perimeret) Micha£lem vino obrutum Ba

It

!

s

lh

interemit anno 867.

VII.. Inde ftudio Bafilit & Ignáti

ï Patriar.

j

.«he octava & ultima Grecorum Synodus Oe-

m

'

-cumenica hábita eft anno 869. Con(tantinopo-

ï

lii cuiprefederunt Hadriani II, PontificisLe-

[

gatiàlatere, Donatus Epifcopus Oftien(is , &

)

im

Maximus S. R. E. Diaconus , quibus tertium

fociavit Stephanum Epifcopam Nepefinum :

j

Damnatusque eft Photius. .. Sed de actis hujus

fri

Synodi videatut ftrena ahni 1725. fol. 136.

f

feq. Nihilominüs annó $78. Ignatio vitá fun&to

ls

Sedem priftinam Photius recuperavit, à Bafi-

A

liopeffimé & ipfeliciffimé revocatus , utpo- i

!

te qui deinceps Ecclefiam Dei in multa Sat-

D

cula

SJECULI IX.

Tl

Tf

cula profcidit atque peffumdedit Schifinaticus.

T

Meritó etiam redarguitur Joannis VIII. Ponti-

Mun,

ficis Romani facilitas, qui miffis ad fe Legatio-

L

nibus cum Bafilii , tum Photii perfibi fidiffimum

M

n

preftigiatorem TheodorumSantabarenü,con-

ii

fenfit, illum in Ecclefiz communioném & pri-

hi

ftinam Patriarchatás dignitatem recipi.

Se-

?Bi

quuta eft Conftantinopolianno 879. Pfeudo-

Synodus Photiana, quam Photius & hodierni

[j

Grzculi voluerunt dici octavam & Oecumeni-

':sþ.([khïfv

cam , quá ea, que veré octava fuit fub Hadria-

w'ïdq

no II. adversüs Photium, cum omnibus con-

tra eundem actis aboleretur,

Papa veró Jo-

hr

annes fequenti anno Photiànam hanc Synodá

Qu

1

reprobavit, miffo Con(tantinopolim Legato ,

TE

Maximo, qui ea , qux Legati Apo(tolici perperá

hi

velgefferant , vel diffimulavérant, i irritum

hi

révocavit.

Ceterüm Santabarenus ille, Mo-

machus fuit & Sàcerdos , fimilque Magicarum

u

pre(tigiarum fcientifflmus , Photio amiciffi-

vt

lii

mus , Bafilio autem pro Sancto habitus: unde

u

& multa, quz malé egit , illius fraude deceptus

j

egit.

jj

IX. Hoc, cà

m Leo , Bafilii filius, in-dignä

"

ferret, à Santabareno in tale difcrimen addu-

n

Cuseft, Perfuafit Juveni Santabarenus , de.

m

ferret fecurh pugionem fub veftibus ad vena-

Ka

tionem, ut fe adversüs feras cominàüsoccure

gt

rentes poffet defendere , aut certé Patris vi-

Fecit hoc Leo. At San-

M«

tam, fi opusforet.

n

tabarenus Bafilio fignificat, fedivinis accepiffe

t

3nonitis Leonern Bafilii vitz inidiari, 2c.pro«

"

X

pierea

106

RES GESTUT

pterea pugionem clam circumferte, ut inter :gcrïFf

venandum perimeret Patrem, — Bafilius vena-

fl:' )

tioni (e accingit , rem explorát, compertóque

pugione, filium in vincula conjicit, utrog; ocu-

(j(lm

lo orbandum.

AtSepatus & Proceres omni

[

h

conatu hoc (altem tam durum dirümque füp-

&

"

plicium impediverunt. Poft feptennium au-

tem, cüm BafiliusSenatui convivium inftruxif-

m

fet , füb convivio, pendensforté ad feneftram

p

pfittacus flebili voce edidit diftincta hzc verba :

gt

Heu! Domine Leo! Heu! Domize Leo! quam

:cvertu

"

advocem multis Senatoribus in lacrymas effu-

fis , cunctisque abftinentibus à cibo, commo-

Atl

)

lUl

tus lmperator, Filium vinculis exemit , &

lmperit Succefforem defignavit anno Chrifti

:

i

;

;

,

f

$86.

XX. Eodem hoc tempore Ruffi abnegato

m

Deorum füorum cultu. Keligionem Chriítia-

qm'dialï

nam; Grecorum Photiano fchifinate necdum

T

depravatorum . predicatione , füfceperunt.

l:

Undeadhuc Grzcis , nuncSchifiaticis , Schif-

!

Tiit

|

matici adhzrent.

u

XI. Seculo hoc ad finem vergente Impe-

n

rii Romani Majeftas , quam füb ejus initium-

mj

T

Carolus Magnus tam feliciter obtinuit , tam

gloriosé promovit , in Carolo Craffo nutare

N

cocpit , in ejus autem Succeflore Arnulfo peni-

(l

tus collapfa defecit.| Nimirum , Carolo Craffo

F

Atj

ropter focordiá amoto , Franci Eudonem Co-

4

y

i

mitem fibi prefecerunt , Germaniz veró Pro-

"

ceres communíi confenfü Arnulfum Carinthiz"'

N

Ducem, Carolomanni, ex Magni Caroli pro-

iil

genie

l

l

SECUEI-IXI

107

]

!t genie, Principis illegitimum filium , Gcrmang-,-

! rum Regem proclamárunt.

ï?möqmv

XIl. Atque hic Arnulfus copiofo inftru&us

10

exercitu Romamabiit , injurias, quibus Pon-

hm

tifex Formofuüs à Romanis vexabatur , ultu-

?

rus. Romam veró lepido hoc ca(ü expugna-

Gi'i

"

vit.

Dum milites ejus Germani Urbem obíefz

i

fam tenebant , lepus clamore militum excitus

& territus fugit versüs Urbem.

Hunc pars

j

militum infequuntur per ludum , pars eum an-

[w

tevertunt ,. & conantur intercludere curfum

Indemultum clamoris.

i

ejus.

Hoc, ut Ro-

j

mani profpectantes de muro audiunt & vident;,

vt

leporem veró non vident, putanttentari àGer:

(

manis impreffionem muri : hincfugiunt , mu-

ros deferunt.

Quod , cüm Germani adver-

tunt , continuó farcinas farcinis imponunt , efs-

mtgam

h

que adjuftam altitudinem acervatis , alii mu-

m

ros confcendunt , alii portam ariete perfrin-

EpEHL?':

gunt , & lIrbe potiuntur.

Sic Martialis illa

h

civitas capta eft per leporem, qux quondam

per anferes Capitolii fervata fuit.

Arnulfus

"m

veró , quando venit in Uirbem , Sergianos ,

1 F

Formofo Pontifici infenfos, & inter illos etiam

j "

Viros Principes juffit decollari, anno 896. At

(

Sergius, de quo infta, fibi fugá confüluit. For-

hr

mofíus fic vindicatus & liberatus Arnulfum in

Petri Apoftoliede coroná Imperiali decoravit,

(

etíi Guidoni, vel, àtalii, Vidoni Spoletano Du-

h

ci, de quo pariter infra, eam antea impofüif-

tf

fet. Arnulfusautem , poftquamin Germani-

ïpm,

amredit, morbopediculariobiit, ultimuser

lj

Rirgc

108

KEESIGRBST.E

gj

ftirpe.Caroli Magni Imperator. Nam , licét

qi

ejus filius Ludovicus Procerum confenfü anna

p

4

900. Germaniz regnum capeffivit, idque per

$

annos duodecim tenuit , coronam tàmen Im-

wwn

g

periinon fumpfic,.neque titulum habuit. O

i

biit auno 91 1. & Carolini f(temmatis ultimus

fuit.

$

gt

A

ymd

XIII,..Cüm ergo Romanum Imperium, ita,

ut fupra dictum eft , in Carolo Craffo vacilla-

Qj i

M

ret , duo potifTimüm Italiz Dyna(te , Vido,

vel,ütalii, Guido DuxSpoletanus , & Beren-

(di

quödh

gatius Forojulii ac Verone Dux, divisà in fa-

m

&iones Italià , Regnum Italiz Romanumque

M

j

certatim ambiebant:; obtinuerüntque abA dri-

ano Papa decretum , ut defuncto fine liberis

M«(l

Carolo Regnum Italiz Romanümque Imperi-

l!

'«i?s ä

i

um non aliis, nifi alicui Principi Italize deferre-

tur. Quare; accepto deinceps de Caroli Craf-

j

fi morte nuncio, Guido Romam continuó ad-

volavit, &à Formofo Pontifice, acceptis omni-

[

busImperiiinfignibus , Imperatorinunctus eft,

Iu

anno $92.

At Berengarius Guidonis /mu-

lus, ipfo, quo décefferat Carolus anno 888.

[

feItalie Regem proclamari , & in civitate Ti-

cicenfi ab Anfelmo Mediolani Archi - Fpiícopo

Carolus Craffus au-

fe Regem inungi feeerat.

tem Imperii coronam fümpferat é manibus Jo-

annis Papz Vlll. Romz, anno 881.

Ab his

n

igitur & eorumtam fa&tionibus , quàmSuccef-

i

foribus multum perpeffa eft Pontificia potiffi-

m

müm Sedes.

Nam libera & Canonica Pontifi-

M

cum ele&tio non permittebatur Clero , ütante,

m

fed

SJECULI- IX

109

lm,liä fed nefariorum ejufmodi Principum tyrannide

Qu fiebat , ut ambirio(i Prelati , altiore pretio ,

RE

infamibus obfequiis & pollicitatione licitantes ,

iralm.

facram Sedem occuparept, Ecclefiz dignitates

i (

venales haberent, & magno cum fcandalo vi-

IT

verent. Dequibus, etíi nonnulli adhuc per-

tineantad hocSzculum nonum , ad fabfequens

i

tamen decimum , ne feries rerum interrümpa-

b

tur , transferendi fünt,

|

j

V. Interim Divinz Providentiz in fuam

Ab

Ecclefiam ítupendum plane prodigium eft ,

f

quód hoc, & Szeculo infequentitam fcandalo-

VOX

Ío támque probrofo nullum fchifta , nulla hze-

"

re(is füborta fit, quz Ecclefiarn invaderecat-

d

que turbaret, — Nimirum , moderatur ornnià

Inti

Deus : & quijufto füo judicio mala petmittit,

Vr

ut füorum fidelium conftantiá exerceat ; idem,

diür

ne mala presaleant , modum & limites ponit.

il

táq; nunc, utlucem intra tenebras , florem ini-

]

Kont

terípinas; Religionis orthodo&z conítantiam

n'üusä,

inter vitia & fcandala xítimare difcamus , ad

r

turpiffimum & fcandalofitfimum hocSsxculum

lecirnum accedamus.

Jl

TT

WT

S/ECULUM X.

p

h

SXNOPSIS

p

4« Stephani VI. proceffus comtra def unizum

Vtte

!

Pontificem Formo[um. 2. Marozia & Theo-

Vrl

doracau[aimalonum . fcandalorum in Eccle-

j

Yil

la. 3. :Nac tazmemob[Laut comuev[tona, 4. INeg

jnté

JfideliumSanititati, $. Noa:Romani mpee

271

r

410

RES GEST.E

g

viifacies. 6.. foaunes XII. Pontifex deponi-

/i

tur : cuifuccedit Leo VIHI. 7. LeoVIll. d.

epo«

ouitur , € foasnes XII. reflituitur.. g. Leo

;

j

D)

V.III. denub evehitur. 9. Printipes Eletfores

Pt

Luperii. 10. Im Hifpamim Saracemi À Chri.

]

Rianis ceduntur. 11.. Malitin Theophylat

gt

i

Batriarche Conjlamz'nopalimni. 12. Benedi-

k

b

éfio Campauarum : ei Vincula s. Petri. r3.

Vc,kda

Bynzfa;iw FI. i4. OrdoGlumiacenfrs.

ol

xo&

Yi

f

I.

Ali, hocSzculo , eraffantis initiam

jam priore Szculo fecit Stephanus

h I)

VI. Pontif

[v

il

x, quem alii VI. volunt : Nimi.

iil fl

rum, Formofíus Cardinalis & Epiftopus Por-

:

tuenfis , Bulgarorum, quos converterat , in-

FC

u

defeffus Apoftolus, & de Ecclefia Dei optim&

J

d

meritus, à Joaune VIII. cujus facta liberiüs

n

caftigaverat , depofitus, & ad fortem Laico-

;Faf)u. w

rum redactus, ex urbe difcefferat , fimülque

av

]

jurárat, nunquam fe vel adurbem , vel ad Epi-

inm

Ícopatum rediturum. | At, pauló poft, mor-

tuo foanne VIll, Succeffor ejus Martinus Il.

pla uïii

ss

Formofüm à juramento minüs cauté prolato

IT

abíolvit, & dignitati priftinze reftituit, — Inde

fa&tus Pontifex, Sergium Diaconum anro 2o1.

!anlxsïï

f

fibi oppofitum habuit ab Adalberto Marchione

Airh

Tufcie, Sergiicognato. Prxvaluittamen ele-

&io Formofi, & Formofus Sedem Apoftolicá

Yi

h

ufque adfüumobitumtenuit. At, qui ei füc-

ceffit Stephanus , exitiali odio furens etiam ia

Vï

';znno]

defunctum , quia vel nefciebat , vel non crede-

Vin

*at eum à Martinoll. fuiffe abfolutum , juffit

W

defun-

|

SJECULI IX.

11j

i

defunGti cadaver erui, & ad fe , in Epifcoporum

l

[;

confeflu , adduci.

Hic Pontificalibus induü-

Ll

tum , perferialia verba, & pronunciatum de-

"

(

gradationisjudicium , iisdem denuó ornamen-

LU

tisfecit expoliari. Tandem, fic denudatum ca-

ind

daver , facris pollicibus & indicibus amputatis,

A

in Tiberim , ejusdem Imperio , proje&tum eft.

BUNT

Nec íatis habuit omnia Formofi a&ta refcinde-

hi

re, fed, & eodem quoque malignantium con-

filio & decreto , füb gravibus poenis edixit , ut,

quotquot Ecclefiafticos Ordines abillo , autil-

is, quos Formofus Epifcopos confecraverat ,

-

füfcepifent , f& denuó ordinandos prefenta-

s

rent, At, JoannesIX. deindehzc, quz Ste-

( I

phanus peífimé egerat , reprobavit, & Formo-

yim

fimemoriam honorificé reftituit in Synodo Ra-

vennatenfi. . Stephanusautem Divinz ultioni

pocnas acerbas dedit , anno 900. captus, in car-

1

K

cerem abjectus, ibidémque jugulatus. Ca-

J

!

terüm hi errores Stephani non do&trinz, fed

|

mali exempli, non fidei , fed fa&i fuerunt, uti

()

l

id Bellarminus Z/j.

h

ribus oftendit.

4. de Rom. Pontif.c. 12. pl.u-

n[n

l

II. Stephano füccedebant Romanus, Theo-

dorus ll. Joannes IX. Benedi&us IV. Leo V,

L

Et füb his ( quia, et(i non diu, omnes tamen

cum laude prefuerunt) Ecclefía quodammodo

/

I

refpiravit. At Leonem V. poft quadraginta

dies Chriftophorus , Chriftophorum Sergius

(llla

jit

ll. anno 908. Sede ejecit, & Monachum fecit,

J

.

Atq; hic nefarius illeSergius eft, qui , uti fapra

f

di&um, ab Adalberto Marchione Tufciz, &

Maro-

i

H£

RE$ GES'TUE

Marozia , etíimultorum fcelerum reüs , & ànàs

hrüh

M ]i

themate percuifus , itaper vim exaltatus fuitin

yn

fümmum Ecclefie probrum ac detrimentum,

Euit Marozia, ex Theodora Ordinis Pacriti

g

p

muliere Romanà , admodüm fpeciofaà & aítuta;

jj)

Per illicitos amores hec Theodora Adalber-

[

tum Tulciz Marchionem captivavit, & ex eo

FO

um

duas Filias peperit, Maroziam & Theodorum.

Mirum di&u, quàm factafueritinfolens ex hoc

di

m

artü,. Ubideinde Caftellum S; Àngeli ab A-.

NT

dalberto (ibi dono dàtüm habuit; fe àct Rom

Dominaingeffit; — |INec his contenta, idipfum.

lsl

Af

]

Dominium in füa$ etiaim Filiás , Theodoram &

Maroziam derivare contendit. . Hincillas adil-

Vr

licitos arnorés , tàm Marchionibus Tufcis ;

|

U.

MA

"n

quàm Pontificiz Sedis illegitimis Poffefloribus

offerebat, Ex quó Pontifices legitimi ad nu-

]

tum peffimz hujusmulieris deponebaütur , &

!'u;gäm

eotürm loco impuriffimi Ganeones fübíLitue:

at

bantu&. .Sic Joannem X. ariafium fuum hze

n

j

pnul

'Theodorà , quado Romam füg tyrannidi fub-

jecerat, ut ejus arnore potitetur, ex Raver-

s

natenfi Archi - Epifcopatu in Romatam Sedem

dj

potenti fuà faCtionetranílulitanno 912. Sed,

m

qui perinfamem Theodoram Pontificatum ini-

(

erat, per Maroziam ejusfiliam & Maroziz ma-

a

ritum Guidonem; Marchioném Tufciz, carcé-

uf

riinclufas periit.. Inde, poft Leonem Vl. &

1

Scephanum VIII. ab eadem Marozia & ejus ma-

il

rito Guidone in Sedem Apoftolicam intrufus

[

Ati

fuit Joannes XI. Sergii infamiffimi illius Paps

Wl, exhac eadem.MarozianothusFilius. Poft ij

Agapi-

SSVECULI" X.

113

T

Agapiti ll. laudabilis Papz exitum, Romanam

islütk

Sedem invafit Octavianus Albericiilli

1ftün,

us, quem

Marozia ex Adalberto Tuftize Marc

hione ge.

ilaii

"

j

nuerat, Filius: petulans Juvenis, qui vix an-

lilläl

num ztatis decimum octavum egit ,

quando

:

M.

Romanum Pontificatum adiít :

A

Aflumpto fibi

nomine. foannis Xll. ob memoriam Patrui (ui

MA

Joannis XI.

v

d.

l

IH. Nihilominus Ecclefia Dei hactantä in

ii

tempeítate, non modó non concidit, fed

k&iïpg

& novas vires acquifivit.

Nam in Dania fi-

i

desreftituta : In Hifpania , anno 9ojf. virtute

ii

AdelfonfiGaleciz Regis resChriffiana magno-

dul

pere au&ta fuit, quia ingentem Maurorum ex-

Ti j

ercitum fudit, ipforimque Ducem Alcainam

Á

)

occidit.

Sarmatz etiam , Sclavorum Gens ,

jal

W

qui nunc Poloni dicuntur , anno 965.abidolo«

il

rumcultu ad Chrifti idem converfi fünt.

Etfi

jl

enim Chrifti Evangelium jam olim ad Sarmatas

i.

penetráffe Tertullianus fcribat , redierant ta»

sb

men ad priftinam idololatriam.

Hoc veró $z

VU

culo Gentis illius Dux Mejfon in matrimonium

n SWJ

fibi junxit Dabravam , feu Dobberam Boleslai

1;. 5(*?1

primi Bohemorum Ducis Filiam eálege, utfie-

MW

ret Chriftianus : quod feliciter praftitit ;idém-

q

que à fübditis ut fieret , curavit.

Miffis etiam

y

.ad Joannem XIII. Oratoribus , id obtinuit, ut

jil

in eam Regionem mitterecur Legatus àlatere,

g

Negiduas, Epifcopus Tufculanus , qui omnià

,l

perfecté ftabilivit, diversósque erexit Epifco-

um

patus. . Normanni quoque, qui latrociniis &

o

excurfionibus omnem Europaminfeftaverant.,

3ap'l- l

a

"

RES GEST/E

adpoftremum cum fuo Duce Rullone füfcepto

u

baptifino pacem cum Religione Chriftiana co-

fd

lere inceperunt.

tgdan

IV. Sed & multorum Secularium Princi«

u

pum przcipug fanctitatis hoc Sculum ferax

?Msh

fuit : inter quos S. Henricus Imperator , S. E-

ii

duardus Rex Anglie , S. Heraldus Rex Danis,

Jrte

& S. Stephanus Rex Hungariz,

r

V. Interim , càm, üt füpra vidimus , Ro«

ylii

mani Imperatores ex Caroli Magni profàpia in

T

Occidente defeciffent , feries Imperatorum ad

fsf

alios deductaeft, Ac primus quidem; ab At»

djgn

nulfo , Imperator fübrogatus füit Franconie

[

Dux Conradus.

Hic, cüm annis feptem reg-

ia

náffet , primoribus mandavit., ut aliumfibi Suc-

t

cefforem non eligerent , quam Henricum , Ot«

u

tonis DucisSaxonic Filium , quiex W/edekin-

ul

di Saxonum Regis vel Ducis, quem Carolus

Di

Magnus acie füperatum ad Chriftianam fidem

"k

perduxerat , ftirpe ortum ducebat.

Itaque

d

Henricus, ab aucupii ftudio, Auceps dictus,

!

w

&nno 919. regnum iniit, multis deinde victo-

At

tiis clarus, quas de Hunnis, Germaniam va-

lii

ftantibus , reportavit.

Huic defuncto füccef-

ii

fit Filius Otho, regriavitque annis triginta &

n

feptem, re & nomine magnus : nam Slavos fi-

LO

xe Bohemos perdomuit, Belgas & Lotharin-

tity

gos praliis attrivit, Ludovicum FPrancorum

i

Occidentalium Regem victum in fugam egit,

€áque victorià Lotheringam fuz poteftati fub-

Mi

L

$ecit. Profe&us deindein Italiamaccitu Adel-

b

t

hakdn » qui Rudolphi Burgundis Regis Filia;

!

SECULI X

"rrg

Á

!

ln

0

& Lothárii Filii Hugonis in Italia Regis uxor

fuit, eam à Berengario in extremas angufítias

ints

reda&tam liberavit , fibíquein conjugem focia-

Vit, & Berengarium à fe vidtum abduxic capti-

i fry

WL

vüm , Imperiique infignia à Joanne XIl. Pontiz

M

fice, ànno 962, recépit, Ttalos denuó rébel-

lantes cüim Adalbetto Berengarii Filio fudit,

tüji

ultériósq; progreffus in Calabriam & Apuliam

bellüm movit, & Gr&cos inde ejecit. Morz

v

ia

tuus déniqué ahho 973, Huic Otho Il eju$

?h

Filius fücceffit , ejusdem quidemnomints , fed

nl

difparisfottung, Namanono 985. contta Grie:

Jtnto

cosSàtacenorum auxilio Apuliam & Calabri&

repetentes infeliciffimé dimicavit : cefisadimz

(j

1l Ot')

ternecioném copiis fugh e

gre dilapfus , 'ROmæ

NU

€x moeróré obiit , anino $8

Ij,.

Co

VI. Ceterümhu

jus Pater , Otho, à Joaa-

he XIl. Pontifice co

nfót

ronam quidem Imperiá-

dut

em , üt fupra memoratuim , aécéperat ; fed

.

J

vix Romá digreffuüs Füerat, emidem Pontifex

Joannes X1l. Adelbertüm,, Berengarii Filium;

pl

omam àdvocavit. Hanc ob rem coactus eft

n

y

Otho cim exercitu contta utrumque redirein

Italiam. Rediit, & fugato utroque Conven-

lgmll i

tumEpilcoporum Romzd celebravit : quó-eiz

T

lÜ

j

tátus Joannes loco vadimonii adversüs ornnes,

j

,

qui convenerant , deeretum excorimunicatio-

his transmifit.

Illi nihilominus crímina Joanri

1

bjé&a

jlib

Pontifi

jüdieiario proceffü difeutiunt, &ipfum

]A(H

catu abdicánt , Leonémque ejus locó

!

Iha,

Tufheiunt, anno 96;. AtLeohic VIIl. in eoz

Vem conventu , prefente & aeeeptante Impe-

V

P

ratore

3316

RES GESTXE

ratore , decretum edidit, à Gratiano relatum,

| 30,'.*"1

c. in Synodo , difl. 6 3. quo deferebatur plena

r

]',,nqü(

authoritas Othoni , ejusque in Italie Regno

Succefforibus , eligendiac nominandi deinceps

ynt

[X.l

fümmum Pontificem : quamcunque vero ele-

j

&ionem Pontificis à Clero Populóque , contra

j.d

voluntatem Imperatoris , fa&tam pronunciavit

irritam, & ficeligentes excomunicavit. San-

Pon

"

v

doln

|

xit preterea , cujuscunque alterius Epifcopi E-

wid

le&ionem & Ordinationem habendam efle in-

validam, .nifi fieret ex confenfü Imperatoris,

iiidis

)d

cuijus confensüs attribuit & invefticurg. . Dici

foniti

non poteft, quantos motus excitaverit hoc de-

cretum.

guinis,l

VII. JoannesXIl. foluto illo conventu, &

jl

m

Othone digiefío, Romam eximprovisó redit,

novámque Synodum cogit , quà prioris A&ta &

;L(*ä()ïh

fu.

pecreta omnia abrogantur. Leo VIll. depo-

nitur , & ex Urbe profugus ad Othonem fece-

AU

n

dit. Joannes fic reftitucus fuppliciis fevit in ad-

verlarios, quoscunque apprehendere poteft :

t

QOT

ubi Joannem Cardinalem Diaconum linguz,

narium, duorümg; digitorum abfciffione mul-

J

At

€tat.

Horumaccepto nuncio Imperator con-

E

&v

tinuó Romamadvolat, — Verüm fub his Joan-

nes decubuit, & obiit, anno 964. in cujus lo-

Qii

yumh

cum Clerus & Popolus Romanus fübrogarunt

Benedictum VIII.

P

I

or -Ro.mani

At

VIII. Superveniens Imperat

obfidione premit : quà expugnatá alterum

m

[

conyentum cogit 5 cujus decreto Benedictus

atur,Leo

hn

dcponitgr, & omnibus facris exautor.

autém

[

SJECULI X

!

liur

autem in folio Apoftolico conftituitür.

His

rples

pera&tis Otho I. Imperacor redit in Saxoniam,

Eu

fecürnque abdacit captivum Benedictum , qui

6t

& ibiin exilio mortuus eft,

&

de

IX. Othonil. feu Magno , ejusfilius Otho

jttta,

l.

Huic , pariter filius, Otholll. fücceffit.

Va

Hic;, cüm nec filium háberet , necfe habitarum

U

Íperaret, certümque przvideret , vacuo reli-

ii

&o Imperiifolio univerfam Germaniam civili«

IM:'[H

bus bellis , & diverforum Principum ftudiis ac

at

diflidiis lacerandam , neceffarium duxit , tanti

x

momenti negotium ad Principum Germaniz

tde

Comitia referri.

Et, cüm tanto effent & fan-

guinis, & patrie , & animorum nexu conjun-

UM

&iPontifex , tuncGregorius V. &Imp. ( Ger-

Wdï[a,

manus enim erat Gregorius V. & confangui-

atl

neus Othonis ) credi poteft, nonaliunde, quàm

| d

ex utriusque coníenfu anno 996. dimanáffe de-

nit

cretum , quo futurus Germanorum Imperator

dul

per Comitia Germanorum Principum eligere-

tur, ac deinde à fummo Pontifice approbatus

;potcü:

coronaretur.,

]inglläw

Quod quidem jus primüm ad

y

omnes Principes Germanos pertinebat; dein-

yu

ceps veróad folos feptem EleCtores reftrictum

fuitin Concilio Lugdunen(i fub Innocentio! V.

j

,

9

us!fh

)

Qui id controvertere volunt , .

;videant .Baro-:

nium hic.

*

'agzmnl

X. InHifpaniis Arabica perfecutio multos

yham

ante hac Martyres fecerat : inter quos Euge-

itfrum'

nia & Pelagius paffi funt Cordubz füb Rege

jdus

Habdarthagmam , qui fibi titulum Z4zomira-

(

[ )Le

m'/imr, hoc eft , &

egis credentitim , fumpfe-

|

L

E

H

3

rat.

n

118

RES GEST/E

)

f

rat

Ramirus veró, Rex Legionen(is in-Hi.

Ü

pania , anno 938. infignem de Saracenis viéto-

ul

riam reportavit. C,Qn'fpir.anlrcsSarap&pggum

, j

Reges formidandum ex univerfa Hifpania. &

Africa exercitum produxerunt: centum quin-

j5

quaginta millia peditum , & equitum millia

,ccptll

o j

quinquaginta.

At Chriftiani praemiflis .jeju-

niis & affiduis ad Deum fupplicationibus , Du«

Jl

iRou

Gore Rarmiro , hoftibus occurrunt, commif-

u

j

€óque przlio octoginta Saracenorum millia

cxdunt, Regem Czfar- Auguíte. & Celibe-

gl

yi* , nomine Abenam , captivum abducunt;

l

g

il

Rex veró Cordube & Andalufiz Habdarthag:

mam, vixequi celeritate elapfüs eft. — Caeteri

ii

omnes in fugam difper(i funt,

VideruntChri-

t

i

ftiani, cüm ad pugnam procederent, pravios

fääxi*

fibi Angelos füb formae

quitum , certum p»,:;vge-e

u

fagium.victorix fecuturg.

í

n

,

Xl. Conftantinopoli poft defun&tu

m

» Ste.

[

phanum$edemPatriarchalem tenuit Theopby-

[

la&us, annum agens decimum fextum ; . unde

ul

ei cumprimis datus fuüit Adjutor Tryphon. At,

[

n

anno Chrilti 944. tatis fug 25. ipfe Theophy-

la&us coníecratuseft, Nemo, quàmille, tur-

D

piusvixit. Venales expofuit quofvis Eccle(ia-

TW

QU

ticos Ordines, & Epifcoporum Confecratio-

nes. Infacris & publicis folennitatibus induxig

li

turpes cantilenas., diabolicas (altationes , effu-

n

fosrifüs. fcurrilia fpectaculapro officio tmatus

i,

tino , & facris Hymnis Eccle(iz.

Venationi-

a :

bus & belluationtbus ultra omnem modum de-

ltquc

0 Ut €9;

W

dirus: equorum veró amore itainaniit

ram

SJECULI X5

119

(

!nl

rum füpra duo millia aleret.

AT

Dum feríà quin-

ta majoris hebdomadis facra officia in Pontifi«

1

NULUT.

cali Ecclefia peragebat , & ftabuli Prafectusip-

ii d

I[]

finuncium ferebat , Phorbantem equam pepe-

hh

rifíe, is accepto hoc, quantá potuit celeritate

W

l

inceptam orationem concídit, & in (tabulum

properavit , visóque pullo ad . interruptum

)u

officium rediit. Denique, cüm temeré equi«

o

taret , ad murumillifus fanguinem vomuit ; &

a

biennium morbo.affe&tus in hydropifim incidit,

li

r

qua ultimumilli exitium tulit.. Praeclarum O

lii

rientalis Ecclefizlumen! Sed hi funt fructus ,

fi vel nolentes cogantur , vel minus idonei ad

(utn

Eccle(iaftica promoveantut.

i

XII. Romz, cüm Joannes XIll. Pontifex

n

effet, isanno 968. primam campanam Ecclefiaz

Inye

Lateranenfis , mire magnitudinis molem, de

fuo nomine

foanuem dixit , folenni ritu ei

n

benedicens.

Inde fa&um , ut , quia ejusmo-

I

di campanis imponebatur nomen , ficutinfarie

5 W

tibus facrá aquá elutis fieri (olet , imperita plebs

hi

|

eas baptizatas dixerit. Quod cüm heterodo«

l7

xi rident, non in Ecclefiam, fed in ftolidum

ulhibf'

vulgus füos cachinnos inepriffimé adbiberi fci-

j

ant. Anno infequenti 969. Comes quidam

HW

n

Othonis Magni Imperatoris à Deemone corre-

j

ptus, acfe ipfum dentibus dilacerans ad Joan-

] Ó

nem XIll. perdu&tus eft: cujus collo inje&ta ca-

J

tena , quà vin&us fuerat S. Petrus , & expulfo

jot

malo genio , ftatim fanz menti re(titutus eft.

jl

Atquehinc Rom in facra vincula crevit vene-

j

xatio.

UL

Q j

H.4

120

RES GEST;E

n

.XIll. Sunt, qui poft Joannem XIll. Don-

g

inà

num ll. & Benedidum VI. ponunt Bonifacium

Vll. At hunc Baronius non Pontificem , fed

j

lel

Tyrannum fuiffe oftendit.

Nam legitimé &

unanimi voto electus Benediétus Vl. totum

dhni

jam annum & tres menfes tenuerat Pontificiam

gY

Sedem, cüm Franco Feruzius, Cardinalis Dia-

! n

conus , quàm malus tam ambitiofus ope & ope-

min)

rà Cincii przpotentis Romani, captüm, Ca-

qua

ftello S. Angeliinchufit , ubianno 974. feu fame

(ttO

feualio modo violento obiit.

Inde Apoftoli-

Mona

camSedem invafit Franco , & nomen Bonifa-

j

cii Vll. affumpfit. Geffit (eeain Sede non üt Pa-

hia

ftorem , fed crudelem Tyrannum , menfibus

t qwü

tribus. Id Benedictus, Comes Tufculanus, &

&t

tunc Epifcopus Sütrienfis minimé ferens, vires

li

omnes adhibuit, ut indigná Sede exturbaret.

g

!

Verüm nequitiofüs ille, priusquam efferret pe-

Wt

dem ex Urbe, Vaticanum thefauro füo , & pre-

ïI:l

tiofis ornamentis , expoliavit, sícque locuple-

tatus Conftantinopolim feceffit.

Rediít ta-

S

men, cüm de morte fuiSuccefloris Benedicti

VII. &ImperatorisOthonisH. auditt. Ibicum

'Ill

fuis fautoribus , pecuniá fretus , & ArceS. Àn-

geli , qux tenebatur à fuis, irruit in Joannem

Y

XIV. eundémque vinculis conftrictum, eádem

n

Arce quatuor menfibus detentum , fame ne-

l

12

cat , ejusque cadaver ad Caftri fores omnibus

Jj ii

fpectandum objicit anpo 925. 15. Kal. Sep-

L«rm

temb. Sicduorum Pontificum fanguine cru-

li

entusPetriSedemiterum invadit. Verüm poft

itri

megnfe,s 4. improvisá morte deje&tus , fosten-

LT

tem

$ECULI X.

I2l

1 D

tem fpiritum exhalavit. Cadaverlanceis con-

Ntün

n (CC

foffum & in fterquilinium abje&tum : à quibus-

dam tamen Clericis adhuc fepultum.

ii

fhomm

XIV. Eodem hocSzculo exortus eft Ordo

Cluniacenfis, ex quo veluti alveari copiofa exa«»

Yi

mina Monachorum per Galliam ,Italiam , Ger-

maniam & Hifpaniam fe propagárunt, & pri-

od

m

mumbBenedictinorum fervorem ac fpiritum de-

l il

nuó accenderunt

Praclaro huic inftituto de-

h

It

l

ditexordium Berno , ex potentiffimo Comite

Monachus, deinde Abbas Gigniacenfis , quiin

n

Vl

l

Regione Burgundix & agro Matisconenfi ex

bonis aviz fuze Comitiffe monafteriü exítruxit,

V

in quod multos Monachos reformationis (tu-

TU

diofos collegit, & excoluit. Bernonifücceffit

m

l

bt

Abbas Odo , Odoni Heimardus , huic Majolus,

quem fecutus eft Odilo , egregiáà omnes fancti-

ia

CV

i

tateconfpicui. Bernoad Deum migravitanno

312-

Qd

j

jl

S/ECULUM XI.

sj

SYNOPSIS.

h

u

ib

F r. $.Henricus Imperator II.. 2. Henricus

u

III.Imp.vexat Poutificem. 3. Symodus Late-

d)

'J

ranenfés in caufa Poutificiaelecfionis. 4. Va-

j

Yil 4nti-Pape. $. Calamütas Ecclefre. 6.

20

Normannorum bellica virtus im Italim. . 7.

Lj

Eorundem obféquim Ecclefee pyafHita im Italia.

f

ij

$. Sicili4.

9. Gratiá. ro. Nevi exce[jus

Hepricillk Imp. rr. Robecti Normamaorum

ipOü

i

Ducis mors , (äfjl'pulwï]r.lzm. 12. MutAtio vt«

Yum

)j

125

RES GEST/5

ifi

mm in Polonia. 13. Itemin Anglia. 14. Ex«

!

»editiofacra. r$. Sacri Ordines. 16. Hare-

k

fs 17. Hareticisoppo[iti.

D2

-. Oft Othonem Ill. anno 1007. ad Im«

j

;' I'. 4

qu&ü&

. perii culmen afcendit Henricus II.

qo

Bavarix Dux, cui mira pietas Saeczz nomen

peperit,

Hic virginitatem perpetuam cum,

W

Uxore Cunegunde fervavit. Stephanum Hun-

lii

ii

QUs

árie Regem , datá ei in conjugem Sorore fuà

d

G

;

ifelà, & omnem Hungariam ad fidem Chri-

il

ftianam traduxit, Bambergam (ibi chariffimam

hu

propriis fumptibus Sedem Epifcopalem fecit.

&i

o

(U,

Benedictum VIll. (crz Sedireftituit, — Eccle-

ur

fi€ 3 Francie Regibus & Imperatoribus donata

confirmavit,

lero Romano liberam reliquit

W

W

ele&ionem Pontificum , & alia quamplurima

I

m

pro Dei honore & boni publici emolumento

a

fecit; " Sed hxc pertinent ad geíta Imperato-

rum. Vixitannosj2.. Excalculo obiitanna

1;fomm

1024. Sepultus Bambergz.

J

Il Henricum S

an&tumin Imperio fe&utus

Wi

fj

Ál

e(t Conradus II. ex V ormatiz Ducibus,quem

in. &tatis primordio à propriis. Confanguineis

m

defpe&um., Burchardus WZormatien(is. Epi«

(

u

fcopus quafiadoptivamin füam curam füfcepe-

ràt , magnáque fedulitate in(tituerat.

Hic,

",

annis quatuordecim in Imperio exactis, apud

nn

Traje&tum Frifie mottuuseftanno 1059. Cui

lt

fablectus Henricus.lll. et(í tecdum.dictus Im-

Tk

[

perator ; jam coepit Ecclefiam divexare , atque

e authori-

D

i-nt'o-le-r?bilcm adversüs eam ufürpar

tatem.

SIECULI Xk

125

du t

tatem, Nam Ravennatem Archi - Epi(i;,opüm

| t

abdicavitlanno 1045.

Gregorium Vl. Romas

num Pontificem folio exegit, intrufo ia'eam

Sedem Suidgero Bambergenfis Ecclefiz Anti-

"T

ftite , quife Clementemll, naminavit ; .à quo.

ltl

un&us eft, & proclamatus Romx Imperator.

TT

unàcum conjuge Agnete anno 1046. . Pratexe

A Q

tus veró , exuendi Pontificatu Gregorium VI.

btl

fuit, quód, cüm à Cardinalibus eligeretur, con-

N

fenfüs Imperatoris ad id. non fui(let expetitus.

j

1

Ipfe veró Gregorius Vl.previdens horrenda &

n

atrocia bella , nequefortaffis unquam defitura

"[2

Íchifmata , fi jus füum tueri vellet, fe lubens

li

Pontificio abdicavit, veterem illam Gregorii;

(5

Nazianzeni moderationem imitatus , qui pari-

d.

tér Sedem Conftantinopolitanam fponté dimi-

j

fit. - HicipfeHenricus, poftquamresItaliz ad

Q

füum arbitrium compofüerat , metuens , ne

per füi. abíentiam. fadtione aliquà Clementis

&t

ii

promotio iaterturbaretur , Gregorium à fe de«

pofitum in Germaniam (ecum abduxit, cui.Co

-

T

bt

mes adhz(it Hildebrandus , Romanz Ecclefiz

n

Diaconus , qui eo in itinere Cluniaci fübflitit ,

ibíque profeffus eft monafticum inftitutum.

i

j

l]

T

Glemente paulà poft mortuo,, mi(it Poponem

j

j

Brixienfem , ut. in Ponti&cem conf&craretur s

h

qui. omnium fuffragiis receptus Damafi l. no-

r

men fibi dedit,

Sed &hoc, breveintratem«

i

pus, defun&o, ne Eccle(ia diutius jugo. tam

violento cervicern fübmitteret , miffa é(Là Ro-

if

u

manis Legatio ad Henricum, nom cà quidem

r«

omam il

mcm'e-, ut ipfe Papam eligares, (ed R

. lum

»r

l

i14

RES GEST £E

lumititteret, quem maxime idoneum judica-

j

ret, ut ex veteri moreà Concilio Cardinalium

J

:ndc

inipfàurbe eligeretur & promoveretur. Hen-

ricus maximo totius Ecclefiz commodo Bru-

;W

nonem , Tullenfium in leucis Epifcopum , ex

þpmr

(il

nobili Francorum profapia oriundum , Romam

mifit , qui fecum duxit ex Tullenfi Ecclefia exi-

[

n

mii Virum ingenii & prudentie Hümbertum ,

offea Cardinalem & Legatum : /cujus operá

g

gt

in arduis Ecelefie rebus utiliffiié ufus eft,

Citim autem Bruno habitu Pontificali indutus

Gri

l

Cluniacenfe Mona(terium ingrederetur , ab

KildébraándoMonacho reprehendebatur, quód

sl

!R

infignià fupremi Pontificatüs ferre anteverte-

ret, perinde acfi eum à manulaica confecutus.

n

If

Brunoillimorem gerens ornatum illum Ponti-

J

fiéalem depofüit , & Hildebrandum rsliqui iti-

gl

Rom:s cüm ad-

neris comitem fibi adjunxit.

[Läzpu

vcnitBruno, magno gaudio exceptus eft, le-

J

ii

j

gitimisque füffragiis in fupremo folio colloca-

tüs, nomen Leonis IX habuit.

Defuncto huic

lY

j

W

i

fucceffit Victorll. Vi&toriStephanus IX. Ste-

hano Nicolaus ll.

l

h

: ^"HE Nicolausll.Synodumiintra Lateranam

Bafilicam co&git ad turbas & tricasin eleGioni-

ï

EÀin

büs Pontificum déinceps pracavendas.

Synodoeditum eft decretüm, przvalere ele-

ii

n

&ionem Poritificis illius, in quemSede vacan-

À

te S. R. E. Cardinales confenfiffent , neque ullà

du

Sed ,

Amm

rátione infringi debere hoc decretum.

addita tamen eft hzc claufula :

Salvo debrto

-lïll[:

He;qzri—

4

/qon'orcï && reverentiá dilecti félii moffri

6s

ISZECUL) XI.

A2g

r

ei, qui in praféntiarum Rex babetur ,. d fu-

tixfum

Iurus lmperator Deo concedente üerdtur..:..'.

i f

Deinde (icin(i(tit. Uz , zozobflanze pravorum

Vr

Atque iniquorum bomiuum perverfutate , pura

D

& ffncera , atquegratuita fit Cardinalium ef

ml'"mm

Cleri Romani , pravaledtque eleciio vacante

i.

Sede .Apoffolicá ub imterminatione maledi-

D

éf ionmis eterua. — Erant hec veluti füfpiria Ec-

v

clefiz füb indigna fervitute gementis, nec ta-

ld

menjugum excutere audentis, Refertur apud

dhity

Gratianum c. Zz zomine. difl. 2 3.

um

IV. Extitérenihilominus Antipapz adver-

i

stis hunc Nicolaum ejüsque Succeffores legiti-

mos.

M

Nam Joannes Mincius Nicolaum ,. Ca-

AUf

dalóus antea Parmenfis Epifcopus Alexandrum

D

ll. Guibertus Ravennatenf(is Epifcopus Grego-

l li

rium Vll. exagitavit , uti & Victorem lll, &

nj

Urbanumll. Henricolll. eos adid inftigante,

a2

V. Infauftum igitur ac proríus funeftum

j

Ecclefix hocSzculum fuit, cumprimis, quia

p

Ecclefia Regis Regum , Chrifti, Sponfà non à

L

Succeíloribus Petri regebatur , cuiclaves reg-

nicceleftis Chriftus contulerat, fed à Principi-

4

bus fxculi detinebatur captiva, intrufis ad fa-

cras dignitates hominibus flagitiofiffimis , non

v?

jþ

f

Paftoribus, fed lupis, qui Prelaturas auro &

L

indiguiffimis obfequiis à laicis Principibus pro-

2

merebantur , velab eorum famulis pretio mer-

j

Cabantur ; tum veró , quiaSacerdotespublica

J,

cum mulieribus commercia & convictus habe-

Jj

;bant. . Tanta tunc temporis inoleveratimpu-

j

dentia , ut Presbyteri & Diaconi promiícuas

cum

axé

RES GEST/E

1

€um foeriitriis nuptias publicé & per tabulas pt.

i

1

;AJH()

blicascontraherent. Augebaturmalum ex eo;

/

ii

quód nefariisiftis Clericis opes & przbende (a-

gni

€tx conferrentur , quahdocunque Imperato-

ii

rüm eisque famulantium poteftas prxevalebat,

(utpd

"Tribus his malis , quafitribus ex inferno accitis

m

füriis Ecclefia proflisatiffimo hocSiculo , exa-

läis» )

gitabatur : fcilicec'Henricianàinfoleotià, qux

'immil

facra Ecclefie jura. poteftaténique laicis Ger-

d

imiani Principibus afferebat 5 Nicolaitarum

EU

turpitudine , & fimoniacá perverfitate.

dm,

VI. At, füis tamen hoc Seculum tneritis

ym

« otnárunt & confolati fünt Normanniex Gaál

j

Hj

lia oriundi « qui propterea amplum etiam re:

n

portcirunt dominium Apuliz, Calabrie & Si-

a

ciliz, cum eo u(que partim Greci, pattim Sa-

Al

xaceni, prout fors armorum tulerat, iis domi-

Mul

narentüfr.

Inter hos anno (66025. fevum bel:

At

dumexaríerat, SaraceniSalernum obfidebant,

at

'cüim quadraeinta Normanni Equites ex

erofos

?

ernnm

ii

Jymitanaperegrinatione redeunt, &$a

(

fiabitu peregrino appellunt. Hi Gaimaro urbis

defendendz Prafecto fuam contrainfideles o-

gt

il

peram promittunt. Arma & equos quampri-

'mum ab eo acceperunt , tantá Vi irruptionern

ts

Y

fecerunt in hoftes, utiistum peremptis, tum

in fugam actis, urbem obfidioneliberárint.Gai-

g

yri

qnarusmilffis ad Normannorum gentem mune-

| W

*ribus & Legatis auxiliares copias cam ftrenuse

a

&entis depofcit, ad reliquum belli peragendum,

Gifelbertus Baterius , unus ex Normannoruin

5 Qu

ucem of-

b

-ï-Pwecfibus ; féhujus expeditionis D

fert,

|

S$/CULI XL-

d2*

lipt

fert, cuife alacres plerique ex eadetm gente ad-

jungunt, & Salernitanos Legátos fequuti, unà

t

ii

'cum aliquot cohortibus Italicis Grecos adori-

itto.

untur, quianté annos triginta Romanis Ponti-

l

fficibus Apuliam, Hydruntum , Calabriam , &

[

lt

n

WR

[

Campaniam eripuerant,

Deinde Italum Du-

cem Melum fecuti, tribus atrociffimis prace

hm

rülqu!

liis, numerofiffimos ab Imperatore Bafilio ll.

j

(

immiffos exercitüs Graecorum magn& fttage

furdunt, Séd, quarto demum confiictu Grz-

aimrm l

corum aftutiàdecepti ad Cannas Apulie oppi-

dum, obRomanorum olim ab Hannibale acce.

ht *

a(

.-

tam cladetn infigne, magnà ftrage ceduntur,

'Melus , ordinatis utcunque rebus Italix , ad

M

n

T

S. Henricum Imperatorem iter intendit nova

]

contra Grecosauxilia comparaturus, Et ve-

nSal-

[

ró Henricusi

|omt

fe copiis €é Germania & Italiacol-

]i

;

Jetis in Apu

j

am Venit, commifsáque adver-

süs Graicosacie memorabilé de illis vi&oriam

*bimt]

Ti

teportavit , anno 1022. acmulta de eisoppida

tfecepit, Normannóque Reinulfo A verfarm curn

At

J

Comitatüs titulo conceffit. Ipfe veró Bam-

bergam reditt, ubi, üt ad'initium hujusSzcu-

ho

f

li diximus , fanctiffimo fine quievit , Imperii

pl

Romani decus, Regum & Imperatorum Exern-

plar, Pontificum Defenfor , Patriz Bamber-

n

[l

genfis Pater , atqueapud Deum Patronus fem-

perlaudandus, invocandus.

p r

it

VII Aliud plané memorandum facinus

fl *

Normanni in Italia dederunt , hoc.

Norman-

ift

nus eques Tancredus Akavillanus ex duobus

of«

os, mul-

mïa'&'rimdni—is duodecim füfceperat fili

tásque

RES.GESTJE

128

M

ql

tásquefilias: cámqueillius opes tam numero-

þþr p

fz noneflent , ut alendx proli nobili adeó co-

mlfl

jl

n

piofz füfficerent , folo retento domi primoge-

nito , reliquis undecim fua(íit, utfortunam ar-

bl

i

]i

mis in Apulia quererent , in qua Normanni

F

dudum gloriaminfignemadeptierant. Illi a(-

g

fumptis fecum multis amicis , €ó perrexerunt.

m

listemporibus contigit optata pro Normanpis

yid)

occaíio & multagloriw feges. . Nam ter Nor-

!

gal

manni cum Grzcis congreffi , ter eos vicerunt

g

tamin Apulia, quàm in Calabria; victores Nor-

it

N

rmanni creato fibi Duce Guilielmo ftirpis Alta-

g

villanz, utriusq; Provincie dominium fibi affe-

W

ni

ruerunt. Illi facceffit Drogo frater, Drogoni

hi

(H

Humfretus pariterfrater. Etfüb hocLeolX.

«

Papa Normannis bellum indixit, hoc jure3

nl

uód Provincie , quas occupaverant , ad Ro-

ln

|

manz EÉcclefis- Dominium pertinuiflent poft

at

Gracorum Iconomachorum apoftafiam. . Vo-

nl

lebat igitur Pontifex ,' ut Grzcis invaforibus

u

iterum depulfis Ecclefiaftice ditioni reftitue-

hia

rentur.

Confentiebant Normanni ; fed hoc

tl

l

petebant, ut, quoniam füá virtute füísque pe-

[f

riculis Grecos ejeciffent , liceret fibi casdem

W

terras clientelz ac beneficiijure, fübtributi &

n

QU

obfequiiprzftationetenere. Hisrejectis,Leo

i

N

ingentes Germanorum copias ab Henrico im-

disti

petrat , aliásque ex univerfàltalia cogit, & ia

«l

Normannosàíe excoinunicatos Dux ipfe bel-

k

li magno apparatu contendit.

Confligitur :

al

Leonis copiz magná internecione funduntur.

Msl

Leo exacie fugï;ns in munitam arcem fe reci-

Q

pit;

SREULI XE

129

Afrety

d)

pit, ibqueà Normannis obfeffüs , &in extre-

mas anguítias reda&us , de paceagit. At Nor-

:imoge,

D df

manni, à quibus Leo multó graviora formida-

bat, id unom proponunt, &rogant, utabex-

Imnni

lut

communicatione folvantur, pofsintque dein-

i« d

ceps beneficiario Jure , Romanze Sedis, quas

armis fübegerant, terras, fub censüs & obfe-

I)

quiiobligationepoffidere.

His initis Humfri-

tcrNor-(

dusad Leonis pedes f& abjicit, eümque hohori-

fnp

E

ficé Beneventum ufque deducit. ka&tenus,

inquit Baronius , ignoraverat Leo Pontifex,

du

fhif

qui tanto zftu Impératorem ütrumque Grz-

cum & Germánum adversüs Normannos con-

hp

(

K

citaverat, Dei confilium effe, ut ii, quos tanto-

pere perfequebatur ; haud multó poft Catholi-

ini)

AU

cam fidem füis armis intra ipfam fchifmaticam

Greciam promoverent , & Impératores Ger-

T

Yo

manosinternecino bello & odio Rom. Pontifi-

cem pétfequentes , in turpem fugàm conjice-

QrLOUS

f

rent, atque ab Italiz cervicibus propulfatent.

Mortuum Humfredum frater excepit Rober-

Ml

W

tus Guifcardus , ftirpis Altavillanz pracipium

qUWf

decusanno 10f8; Hicin Apulia Trojam, Grz-

C.)dw*m

corum , à quibus condita fuerat , munitiffimum

[j

ul&

u

propugnaculum, & in Calabria Rhegium, mul-

h);

táque oppida & átces cepit, Gracósque peni-

(f

(l

: din

tus ex Italiaelimitiavit; Nicolius deinde Pa-

pa l. Roberto , quscunque ipfe Fratrésque

b

j

€jus bello acquifierant , in dominiüm tradidit

fubalternum , füb annuo cen(a Romanz Eccle-

jtüt,

fiz pendendo, folà fibirefervatàomnimodà do-

-

tninatione Beneventi. . Fidem pariter iodulfit

l l

inve-

130

RES GEST/E

u

inveftituram Sicilie à Saracenis detentz , d

nr)lm

quam nondum Normanni pertigerant. Hisin

fblþ

Apulia ultró citróque conventis , Nicolaus in-

de excederis Robertum cum valido ejus exerci-

j,&u

fl

tu adduxit , ejásque viribus Romanam Eccle-

aM

fiamàtyrannistam moleftis, tàmque pernicio-

nunm[ï

fis, acgraviffimarum injuriarum reis vindica-

H

vit , folo squatis illorum arcibus & munitio-

gt

nibus : videlicec Comitum Tufculanorum ,

t

Przeneftinorum, & Nomentanorum , annoó

emilo

[v)

j

Aom

'?ï.III. Robertus Apuliá excedens bellum

transtulit inSiciliam, anno 106o. indéquepul-

Dymch

fis Saracenis anno 1072. totam Infulam fubju-

qnm

L

gavit. Hincin Italiam reverfus , Grecos , qui

?

interea Calabriam rurfus infeftaverant , omni

Jf

l

Regione, omnibusillorum receptis oppidis, fu-

at

u

gavit; Sed, tantis victoriis infolens fa&us , &

quietis impatiens, arma in Campaniam quoq;

n

A

m

& alia locaad Romanam Ecclefiam pertinentia

convertit.

Hacde caufà Gregorius Vll. olim

m

lm

Hildebrandus, eum anathemate perculit. Qui-

bus folis arrnis invictum aliàs Robertum , ad

tht

ii

officium debittimque obfequium reduxit.

IX. Poft hzc admiranda facinoranihilille

X

magis cogitavit, quàmatrociffimum bellumin

nl

ipfa Grzci Imperit vifcera inferre , & impiz

Mats

hii

genti ereptum in fe transferre dominium O-

rientis; ' Atque hoc przítitiffet omnino , nifi

quin

ftudium defendendi ab altero impio Imperato-

Af

re fümmi Pontificis ipfum à feliciffimé coeptis &

*l

: Alexius

At

victoriis avocáfIet. . Rgs ita contigit

onmne-

SJECULI XÍ

í2k

t af

Comnenus, pulfo Nicephoro Botoniate, O«

lii

rientis Imperium per vim & fraudem occupa-

husj

verat.

Adversüàs hunc Robertus molitur bel-

At

lum, & inítru&tá quindecim, vel, üàt alii nu«

d

merant, decem millium, claffe folvit Hyd-

n

runte atque in Macedoniam delatus Dyrrachiá

n

munitiffimam urbem ob(idet, Alexius in auxili

hii

occürrit cum centum & feptuaginta militum e-

i,

Xercitu. Decernitur acie: cujus vi&toria penes

um

Robertumftetit../ Alexius, pofthorrendáftra-

gem füorum, fugà fe Conftantinopolim recipit

sbdlumi

Novam ibi parat expeditionem ad folvendam

d

Dyrrachii obfidionem , & à Venetis Norman-

Yj

norum zmulis , numerofas copias impetrat,

i

quibus przficiunt proprium Principem acDuz

om

cem Sylvium.

Robertus colle&is, quantas

jf

potuerat , viribus, aciecum Grzecis & Venetis

ml &

coniigit, & utrisq; fufisDyrrachium occupat;

l.

fimülque Sariflam , Caftorium,, & alias urbes;

üpet

Jamque muris imminebat Conftantinopolita:

|,di

his , tum literis à Gregorio Papa miffis accerfi«

du

tur Romam, quam Henricus lll. Imperator Occ

cidentis occupabat, ipsümque in Arce S. An-

W |

I

geli ar&tà ob(idione inclufim premebat.

iil

X. Gravis erat inter Pontificem & Henri:

p

cum [mperatorem contentio , Iíto Epiícopos &

Ls

Abbates propriáauthoritate, quin etiam,quàm

"

[zpiffimé pretio, conflituente, per vulgó di-

jl

&am Izve[lituram : Vllo id &eri per iteratas

A

excofhunicationesprohibente. Initium fchifz

3

matis ortum eft anno 1076. quo Gregorius

al

enricum communione fideliümexclufit. Inz

)

fa

2

terim

1)2

RES GESTJE

(

terim Saxones ab Henrico deficiunt , & Rodul»

u

phum Sueviz Ducem eligunt Regem , qui Hen-

ph

ricum czfo ejus exercitu in füugam compulit an-

j

no Io$0.

At, fecundo conflictu Rodulphus

»«d

&

fortiter pugnans occubuit. . Quo fucceffü ela-

g

tus Henricus, Guibertum. Ravennatem Epi«

fcopumante triennium anathemate damnatü ,

Y

in fuorum Conciliabulo Papam conítituit : à

d

uo etiam Romz fumpfit infignia Imperiianno

hn

x084. Alexius Comnenus Imperator Orienti$

u

magná pecuniz vi pactus fuerat cum Henrico ,

j

ut imminentem Orientis Imperio Robertum

Sed Henricum Roberti ad-

g

bello diftineret.

m

ventus ita perterruit , ut raptim Romá dece-

l

n

dens, Germaniam contento curfü repetierit.

ufin

Robertus, ut rebelles cives ad trivia in armis

at

ftantes & repagulis communitos ad extinguen-

u

dum incendium revocaret , magnam urbis pat»

us

tem incendit, viámque hoc modo aperuit ad

qu

arcem S. Angeli, ex qua Gregorium , qui illic

s

captivus detinebatur & ad extrema redatus

Wa

fuerat, eduxit , & Salernum abduxit , ubi mor*

b

tem oppetiitanno 1084..

XI. Robertus pio ifto officio perfunctus ,

j

fir

bellum denuó in Grzcos parat. HuicGreci

fimul & Veneti copiis ingentibus occurrunt;

gK

p

Jl

Atrurfum czfifugatiquefunt. | Hancejus po-

ftremam victoriam mors excepit, condirüsque

[

ii

jacet Venufiiin Apulia , inede SS. Trinitati fa-

!

M

fr

crà. Hujuslocum excepit, feu potiüs invafit

atl

ejus Filius natuminor Rogerius : nam natu

LU

Grage

inajor Boémundus aberat , bello contra

)

j

€oSs

OSJSCULI X

15j

TT

Qullas

eósdiftentus. Hinc gravia inter Fratresorta

difidia, donechortatu Principum , ad facram

D

Lal

expeditionem Godefrido Bullionio Du&ore,

if

proficifcentium , fe illis adjunxit, fuáque vir-

teh.

tutemeruit omnium coníenfu Antiochiz Prim«

i

cipatum.

ld"um,

il

XII. Anno ro41. magnarerum mutatio in

n

Poloniacontigit. Namante aliquot annos Po-

loniperaliquorum rebellium Ducum fa&tioné

il

:

J

/i)

poft Mifelái obitum , ejus filium Cafimirum ad-

hucpuerum füb matris tutelaregnantem, Reg-

fs

D

no unà cam matre expulerunt.

Hzcin Ger-

maniam aufugit, ille Parifios delatus , literis

nitt

ibidém operam dedit. Pofthecingreflus mo-

yti

um

nafterium Cluniacenfe, inter Monachos igno-

tus latuit , & (acrum apud eos Ordinem Diaco-

i

natós fufcepit.

Interea Poloni, & bellis ex-

yost

traneis à finitimis laceffiti , & civilibus per Pro-

pcruj

*?

T

cerum ambitionem mutuámque emulationem

conflictati , id confiliiunanimes ceperunt, re-

]u

ij

vocandum & Regni gubernaculis admoven-

V

dum Cafimirum. — Nefciebatur, quo loco de-

i

geret Cafimirüs. Legatiabejus matre difcune

"

u

j

eum verfariapud Cluniacum.

Eó Legati per-

unt, & apud Abbatem Odilonem causà Le-

u

m

"d

gationis expofitá , fummáque Regniin ultimas

j

f

anguftias redacti neceffitate , optimatum con-

i

K

fenfü & populi votis veniam impetrant vifendi

y^

Cafimiri , qui diutinz: quieti affuetus curísque

i

)

a

Seculi prorfüs abdicatis, voto duplici fetue-

gniül

]Um'

tur , &'monaflice profeffionis & facri , quo

inis. AbbasOdilo fua-

T

er'agnaug'uratus' ; Ord

Xt,

j

134

RES GESTJE

p

fit , adeundam effe propterea íüummamSedem ,

í

ejusquejudicio ftandum. . Eo tempore Bene-

:gm

5 M

di&tus IX. annum agebat füi Pontificatüs octa-

vum.

Illurn Legati convenerunt , & impensé

um

togárunt, Cafimirum (ibi concedi, & cum eo

t

j

de nuptiis difpenfari, nequando Populi ob Re-

;amm

gium prolis defeCtum in ultimas calamitates

dilaberentur. Urgebat Regni graviffima ne-

qsdi

ceífitas , obftabat tamen hujusmodi ad matri-

J

st

monium difpenfationis novitas , cujus nullum

ha&enus exemplum füppetebat. Benedictus

i ïadmm(

I) h

rematuré expensà, fufis ad Deum multis pre-

cibus, &nonnullis pro voterum commutatio-

jliet

UT

ne piis conditionibus injun&tis , Legatorum &

totius Regni defiderio acquievit , eáque res pa-

süni

itol

cem & felicitatem in Regnum invexit.

XIH. Necminorpoít biennium füb eodem.

3

Ym

Benedi&tolX. fada in Regno Angliz corhuta-

tio.

Ubi fciendum Danos (zepius Angliam in-

d

vafiffe,

Nam anno Chriíti 874. ab eis multi-

s

il

plici prxlio vi&us Boerredus Merciorum in

Anglia fapientiffimus Rex , tandem Danis reg-

um

d

nocedere coactus eft, eóque profugus Roma

obiit; TiciniautemRegina, quz ipfum fecuta.

m

N

fuerat. Annopoftmodum ror1. novam infe-

(lationem eámque graviffimam àDanis paffa eft

0j

at

Anglia, qui omni crudelitate & libidine debac-

chatifunt , Anglósque ad faedus adegerunt ,

Ti

cujus ipfi perpetui & publict infra&ores fue-

Fben

runt, Uxores & filias virorum nobilium vi op-

;f, D

primentes & ubique ludibrio tradentes , priva-

'mn(

À ex caufa E.

Eu

torümque bonadiripientes. Qu

thelredus

SECULI Pt

155

ftlen,

thelredus AnglorumRex fecretó literas ad om^

tDene.

nesregni fines dedit, ut omnes Dani per uni-

a

veríam Angliam difper(i furtivo impetu interi-

tsl

merentur. Atqueita abillorum tyrannide An.-:

m

glia tantifperrefpiravit, annóq; 1016. Mortuo

DII.MF: )

Ethelredo ex Anglo - Saxonum ftirpe Anglo-.

rum Rege , communi Ànglorum confilio voca-

llämæäv

tus eft in regoum Canutus Danorum Rex , qui:

du

poft Patrem Suenonem illam Infülam armis.

jl

occupatam poffedit.

Magna inter hos Reges

nl

viciffitudo fortunz.

Sueno enim Rex Dano-

iy.

]

rum Ethelredum Angliz Regem compulit In-

TU

fulàexcederecircaannum 1013.. . Ethelredus

n

ergo victus ad uxoris füz Emmx Fratrem Ri-

RA

cardum ll. Normannix Ducem cum duobus fi-

)

liis ex ea füfceptis Alfredo & Eduardo fugit.

ol

Hujus auxilio poft Suenonis mortem ejus Filio:

Yil

Canuto in Angliaregnante Regnum recuperat

m

Ethelredus , íed à Canuto poftea fuperatus ,.

moritur anno 1016. & Canutus demum fubla-

j mulgi

n

tis emulis folido Regno fruitur.

Cüm veró:

j

Canutus fatis conceífiffet , Regnom Alfredo

1

Ethelredi filio defertur, & poft hujus obitum

Vi

ejusdem Fratri Eduardo : qui paternum Reg-

d

num recepit, fretus Goduini Anglipoteftate,

U

cujus Editham filiam conjugem accepit , cum

)

quatamen de mutuo confen(ü virginitatem in.

matrimonio fervavitillibatam. Vivens Eduar-

n

2

dus beneficiorum , à Ricardo Normanniz Du-

J

u

ce, acceptorum memor , filium ejus Guiliel-

W

f

murm nothum Normanniz Succefforem hzre-

m ele-

7!

ditar.'ium , füi quoque Regni Succeffore

æ ]

4

git.

RES 'GES/TZE

!*3&

it. Sed ftatim atque in ceelum morte cóm:

»:

)f

migravit Eduardus , anno 1066, Haraldus Go-

u

duini filius , Fratérque Edithz regnum ex im»

ia

provifo occupat. Hinc Guilielmus nothustra-

ductis ex Normannia validiffimis copiis cum

1

Haraldo conflixit , ejüsque exercitum profli-

Wi

gavit, in quo Haraldus ipfe fortiter pugnans

json

Occubuit.

in, R

Quo ex tempore Normanni in

Britannia longä hzredum Succeflione regnà-

phanUSG

runt.

"

"

sis Di

XIV. SubhujusSzculifinem , anno 1095,

«

ao

Urbanus Papall, Generale Concilium apud

Clarum- Montem in Alvernis celebravit : in

qi

Qulb

quo Chriftianos ad fácram Palzftine expedi-

tionem tantá vi exhortatus e(t, ut colle&tis un-

d

ym

dique copiis fexcenta peditum , equitum cen-

tum & ampliüs millia recenfita fint,

Rem míi-

w

rificé urfit Petri Eremitz nobilis Galli ex Pal«

g

ftina Legatio, cüm multis , quas attulit , lite-

ul

rxis Chri(tianorum , fervitute in Oriente op-

mpuücn

prefforum, ad Principes Occidentis, quipacem

g

inter fe iniórunt, aut inducias, ut omnes ad

h

m

unum facrum bellum intenderent.

Hoc velu-

ti Claffico totà Europá perftrepente certatim

g

s

bancin militiam ad(cripti fünt magnanimi He-

róes, defiderio xftuantes propagandsz facrez

r

Religionis, afferendz Chriftianorum liberta-

Án,

tis füb jugo dirz fervitutis totoOriente gemen-

hi

tium, Sacre huic militiz nomen dedérePrin-

du

cipes przfertim infignes nobili(fimi fanguinis &

aM

vitz prodigi, felicitatis fammoe loco ducentes ,

tl

omnes zrumaas , iínensósque ac difficiles ex-

T

peditio-

S/ECULI -XI.

177

Ut

peditionis labores fübire , mortémque pro

"N (

Chrifto gloriofam oppetere.

Ex Germania

um

igitur , Italià , Gallià ( nam Hifpani fuis Mauris:

l

Eäxstra.,

implicabantur ) inter Principes conícriptos

ll

l]

eminebant Hugo Veromanduorum Comes ,

Philippil.Francorum Regis Frater ; Raimun-

kf

dus Comes Tolofanus , Robertus Comes Flan-

Y Y

drie, Robertus alter Normanniz Dux , Ste-

hi

phanus Carnutum Comes , Godefridus Bullio-

nius Dux Lotharingz, qui in eam expeditio-

hy

nem Bullioniam toparchiam vendidit , Regno

iil

erofolymitano mox donandus in procfnium :

T

ejusque duo Fratres Balduinus & Euftachius ;

t

Guilielmus Forifienfis Comes , aliiq; Proceres

]i

ultra ducentos. . Quibus deindeadjundti in Ita-

(s

lia Bóemundus Guifícardi illius celeberrimi pri-

n

mogenitus & Tancredus.

Rogerium Apuliz

V

occupatorem , dequo fupra , perculit Fratris à

i[q lilf*

f& offenfi virtus , cum quo profeffus eft omnia

0

impofterum futura communia , lubénsq; Tan-

It

cretum Filium:generofi fpiritüs adolefcentem

d

dedit Patruoin confortium periculorum & glo-

j

rie : füperatis difficultatibus innumeris, quas

RU

perfidus Graecorum Imperator Alexius Com-

p

nenus contra pactam fidem transeuntibus per

u

Graciam, tum commeatüs & annonz fuppref-

n

fione, tum nocturnis & inopinatis aggreffioni-

ii

bus, tum difpofitis itinerum infidiis , adversüs

"n

Latinos füfcitaverat.

Ubi traje&to Bofphoro

jl

in Afiam perventum eft, primus belli curbo Ni-

i

cxam Bithyniz urbem propugnaculis validis &c

wm'

prafidiis munitiffimam perculi, Solimannus

J

Afice

138

RES GEST.É

Afiz tninoris Dominator, cum fexaginta Tur-: dP**'

|

9

!

carum millibus proximos montes obíederat :

|

|

j

fzpiüs cum illis dimicatum eft, fed nunquam fi-

N

,

«t

ne gravi Turcarum ftrage.

Urbs ifta tandem

If

poftquinquagefimum oppugnationis diem de-

ditione capitur.

Poft expugnatam Niczam,

!-næm

ac novo przfidio munitam , commeatüs faci-

u

lioris gratià Duces exercitum partiuntur ; Bóe-

aun)

Mu UIHI

mundo partem unam , Godefrido alteram du-

centibus.

At Solimaanus Sultanus nufquam

a

TU

animum defpondens , ratus deleri poífc divifas

o

copias , totis viribusin Bo&nundum impetum

facit, tum caftris pofitis feffüm militem refice-

B

Afl

ret. Et imparem haud dubié obruiffet , ni(i

per celeres nuncios Godefridus certior periculi

zl

,W u

n

fa&tus , fumpto fecum Hugone Comite , advo-

láffet, cum quadraginta equitum millibus. A-

Qu

W

n

cerrimum przlium mox diremit fuga Soliman-

ni; & czfíis quadraginta Turcarum millibus ,

fl

A

vi&oriam Chriftianis afferuit. Pari noftrorum

100

virtute & fucceffu fübacta eft po(t minorem A«

p

Qf

fiam, minor etiam Armenia, & Cilicum ora.

n

10

j

Inde in Syriam ventum eft,^ AntiochiamSe-

dem Imperii , & Syrixcaput duplici muro val-

Euj

Ad fe-

latam exercitus obfidione aggreditur.

a,

timum meníem produc&ta eft oppugnatio ,

n

"tl

multis hincinde cedibus. "Tandem urbs capta,

& ejus, cum circumftantibus oppidis & arcibus

»ej

dominium omnium coníenfu traditum Boéz

Tj

tf

1

mundo. Arxfüpererat fitu & prefidiis muni-

tiffima , quam Boémundus impugnans femur

Perfacum

thi,t;

Vi

jaculo grajicitur. Aderat Corbanes

ducen-

SJECULI Xl

125

i

ducentis hominum millibus , neque fervari.

ln

R

urbs nifi per novam victoriam poterat.

In di-

nf

|

j

jj

micatione przferebatur lancea , quà Chrifti in

cruce facrofanctum latus fuerat perfoffum, nu--

hi

perinyenta Antiochix. Hoc redemptiopis hu-

-

manz monimento incenfi noftrorum animi ir-

j

M

ruptionem acerrimam in Perías aggrediuntur,

)

li

€o ardore , ut ezíis centum millibus acies reli-

lul

qua diílipata fit , & hoftilia caftra opulentiffima.

D

direpta, noftros penurià laborantes & fatiga-.

Vitris

tos abundé refecerint.

Raimundus in Czfa-

p

rez obíidione ftrenué hzret, qua tandem ex-

n

pugnatailli in proemium fortitudinis ceffit. Go-.

1 l

defridus Jerufalem obíidet, omni ope defen-.

snti

fam , primüsque murum tranfcendit : reliqui,

at

Bellatores illum fecuti vivido impetu in urbem.

s

irrumpunt, eámquecapiunt. Godefridus Bul-

Jimar

lionius unanimiconfenfu Rex falutatur : quem.

li,

Titulum modefté recufat , nec coronari fe pati-

hn

turin ea, uti dicebat , urbe,in qua Rex Regum.

n

fpineam coronam crudelémque & ignominio-.

ml

fam mortem fübierat. ZEgyptiSultanusingen-

n

tem conícripferat exercitum ex centum equi-

um

tum millibus , multóque majore peditum nu-

D]

mero, quo Chriftianos ad viginti millia reda-

&os conficeret, acexterminaret. Sed Gode-.

"m

na'J;

fridus ingenti animi robore oonfirmatum mili-.

7)

T

tem eduxit in aciem : quá ceatum millia homi- ,

du

num occifa fünt , ceteris magna ex parte Sau-.

9

Gisinfugam a&is. Undetota Palzftina victo-:

u

ri fubdita & confirmata eft , accurrentibus ter--

i

tà maríque novis militum füppetitiis ex Occi-.

dente,

146

&ES GESTJE

l

j*

dente. Fuitveró Jerofolyma expugnata anno

Ü

1699. die fulii 15.

[

XV. Quatuor facri Ordines hoc Seculo

hn

.

.

ä

initium fumpferunt.

Camalduenfinim

per

Qd

]

Rórmualdum, Abbatem vallis Umbrofz.

C;-

H3)

fercienfium : per Abbatem Róbertum.

Ce-

J

sobitarum S. Antonii , quos poftea Bonifacius

Aa

VIll. diplomate fuo in Canonicos Regulares

M

h

Til

erexit,' Prodiit (imul Ordo Carzuffazorum :

It

[)

T

peér Brunonem,

Hujus Ordinis initia confcri-

j

l

T

séte graviffimi ejusdem atatis Viri , Petrus

g

Clüniacenfis & Guilbertus Abbas Nongenti-

iis;d

müs, & Sigebertus: apud quos tamen nulla

fet

mentio Canonici Parifienfis, qui poftobitum ,

vtl

dum ejus exequis peragerentur, damnatio

vnis,

; M

füz judicium nunciárit.

Ti

l

XVI. Econtra, poftquam Ecclefia, aliun-

pl

de fatis véxata , per duo Secula ab hac pefte

"

immunis ftetit , Sseculo hoc nóva harefis e-

(

merfit, dicta Beren

ariorum , à Berengario,

Qul

natione Gallo , Ecclefie Andegaventis ad S.

j

a

Mauritium Archi- Diacono.

Hic literis facris

Eddim[

parüm eruditus, at dialecticis quibusdam ca-

t

ptiuncülis omninó deditus,vanam hujus Szculi

lw

gloriam captans anno ro48. negavit przfen-

E

tiam Chrifti in Euchariftia.

Inde LeolX. on-

ftti

nium Hiftoricorüm teftimonia vitz fanCtimo-

t

nià clarus Pontifex, Vercellis Concilium coé-

ib

git; quo Berengarium accitum , miniméque,

L

ütLanfrancusait; venire volentem , cum füis

T

Sectatoribus, nifi citiffime refipifcerent, per-

ia

At, Léonede-

petgo anathemate damnavit.

fun&o

SJECLULI-XE

14X

ng

T

fan&o Berengarius fui erroris tenax, eum per

omnem Galliam diffudit. Hinc Leoni fücce-

h

tht

dens Vi&tor ll. aliud Concilium Turonis per

!

m

Hildebrandum Ecclefiz Romanz tunc tempo-

|

h

À (

ris Cardinalem , acillius vice , Concilio prafi-

dentem , celebravit : in quo Berengarius per

il

)

Lanfrancum Cantuarienfem Archi-Epifcopum

J

Jllq

& alios eruditifimos Viros convictus quidem,

[ed minimé emendatus fuit.

Nam inde exie

il

J

il

[

J

m

f

ens, rediitad vomitum. |Quamobrem Nico-

ïitimc«

[ t

lausll. aliud denuó Concilium Romze inftituit ,

.I

cui interfu&re Epifcopir13. Adfuit Berenga-

N

Ti t

rius, & velrefipuit, vel fe metu poerze refipi-

Ícere fimulavit , ac palinodiam cecinit , qualis

(an,

ib

recitaturin volumine Decretorum 4e Coz/ecr.

)

Difl. 2. cap. ÉgoBerengarius, '"Tandem, üt

,l

Ícribit Joannes Gerfon , càm ter füum erro-

rem recantáffet, in morbum incidit periculo-

pl

füm. Hicnon mediocrem dolorem oftendit,

æreüsii-

ac moriturus dixit :

Dorninus meus Jesus

engam.

fl

[j

(

Cunisrus-mihi hodie apparebit, five ad falu-

tem , uti, propterpaenitentiam , fpero: five

5

yint

addamnationem, utiproptereos, quostaptá

Copià feduxi, & reducere non potut, timeo.

p

Et veró ipfüm Brunonem Andegavenfis Eccle-

i

fiz Epifcopum feduxerat hicHzrefiarcha. Pra-

ub

terea Michael Cerularius Patriarcha Conftan-

(

tinopolitanus , improbi Vir ingenii, Romanam

n

[

Ecclefiam malevolis fcriptis impugnavit anno

j

19j 3.

jl

XVHI. Sed hunc Czerularium Leo IX. eru-

.

per

ucd

dité confutavit. Sequente anno Legatos Con

ftanti-

4

442

RES GEST.£

TT

"ftantinöpolim mifit HumbertumSylvz candi-

de Epifcopum , & Fridericum ambos Cardi-

i

frnf

,

nales, cüm Petro Amalphitano Epifcopo , qui

perbenigné excepti fuére à Conftantino Mo-

nomacho Imperatore.

Hurabertus Oppofi.

n

tum fibi Nicetam Coenobii Studitarum Mona-

|

ym &j

«€hum cognomento Pectoratum, qui adver-

.süis Apoftolicam Sedem ftripta ediderat , di-

i

fputando ita refutavit, üt publicé recantárit.

ia

Wrcntc

At Cxrularium in errore perfiftentem Legati

[

publicé excommunicárunt.

Contra Beren-

garium primus fcripfit Durandus Leodienfis

dtem

:pifcopus.

Deinde Adelmannus , poftea Bri-

li

nisti

xienfis Epifcopus, qui fuerat olim Berengarii

gt

fub Magno Fulberto in Academia Carnotenfi

Condifcipulus.

Nec non Lanfrancus Archi-

ul

ld

Epifcopus Cantuarienfis , & Guitmundus Epi-

j

ÍcopusAverfanus.

ag

EU

S/ECULUM XIL -

i

SYNOPSIS.

quii

1. Henricus IH. aoritur : féduitur Henri.

at

£us IF. non melior Filius Patre ; Pontificum

t

boflis. 2. Schifma inter IBocentium II.ci» Pe-

Ms

irum Leonis, qui fe dixit Anacletum II g.

jas

Pofl Anacleti mortem Inmocentins Pontifex À

(

Rogerio Sicilie Comite , Apulia e& Calabria

Av

Duce captus pacifettur. 4« Hadriami IF. Pon-

»fi

Fif. cum Imp. Friderico Znobarbo diffizulta-

atin|

fu. $. Novumfchifma Pontif. 6.. Frideriei

tl

.(Eno&aräi excommuticAtio. 7. lteraex-

j

peditio

S/ECULI XII

143

" Cm

peditio ia Palaffinam. $.. Ordo Templario-

n

(,er

rum,c Hofpitaliorum S. foauts, d- Premon-

d

i

firatenftum. 9. Harefés. 10, Luoppoffei. ;

hw

h

ff

I. Enricolll.Imperatori fzepius excom;;

municato , fzpiusreconciliato, nuns

j«

quam emendato , tandem ab omnibus.dereli-

&to, & Leodiianno t 106. defuncto fücceffit ia

n

1

M

Imperio HenricuslV. ejus filius, haud melior

parente. 1síub initium fümmam profeffus eft

[Ilmgnu

n

venerationem & obíervantiam erga Romanam

'Qf*

il

Sedem: quin, cüm univer(a Germania rebella-

puüaä

laret in Patrem fuum, eundem & ipfemet ar-

mis eft infe&tatus.

Anno 1010. jam Germa-

Mtyi

mtsf

nig Rex mifit infignem legationem ad Pafcha-

JArdi-

lemll. Pontificem , quà facrarum dignitatum

lub

inveftituris renunciabat , eeternámq; fidem &

fübjectionem füupremz Sedi fpondebat , fimul-

querogabat ab eodem coronari Imperatorem.

His utrinque initis Italiam cum ingenti exerci-

l

tu petiit, &anno r 111. pridie Idus Februarii

extra Urbem à Principibus Viris & populo;

j

y[vil

in porta veró à-Clero; ad füperiores autem

4

S. Petri gradus à Pafchali Papa exceptus eft:

n

]

l

i

Hujus pedes cüm ofculatus effet, poft am-

plexus mutuos Ecclefiam fimul. ingreffi funt.

"p "S

l)

hij

Cümque Pontifex Henricum de adimplendis

r (UJ/;

conventionibus , & fpeciatim derenunciando

Imveflituris Ecclefiarum follicitaret , ifte non

tantüm hzc renuit adimplere , fed & Pontifi-

'cem aliter coronarerecufantem cum Cardina-

detinuis

liþus captivum fuüb militari cuftodia

ji

diebus

RES' GESTJE

144

diebus fexaginta & uno apud quoddam Cás

wl

ftrum in Sabinis, conatus mulus minis & v-

r('&l

M

jl

rumnis ejus labefactare conftantiam in tuendig

juribus Ecclefiz.

Tandem propofitis Ponti-

jf

g

fici, ab iis ipfis, qui ei adhzrebant, reliquorum

captivorum calamitatibus , & Urbisàb exerci-

s

Ka

tu Henrici graviffimis periculis , & (chifimaté

Plf

nunquam aliter defituro , fuorum lacrymis vi-

ib

)

&us juramento promifit, fe Henricum nunquá

[

excofnunicaturum , & quascunq; ab eo profes

gne

jl

&uras inveftituras toleraturü ; eadem qui cim

u

Papa detinebantur reliqui Epifcopi & Cardina-

j

Y

lesjuratecompulfifant. Deniqueextortum à

Ri

Pafíchali fcripto fignato & figillato privilegium

ii

iK

fuit, ücHenricus ( Canonicé tamen & citra (i-

RUP

moniam aut vim ) ele&tos Regni füi Abbates &

i

Epifcopos per annulum & virgam invefliret ,

Yi

atque ütelectinonaliter, quàm previa hacin-

hl

Poft hzc ca-

veftiturá regiá confecrarentur.

M

[

tivis in libertatem edu&tis , Henricus à Pa-

J

fchali coronatus & inunctus eft, Sed poftquam

N

Henricas cum füis abfceffic , & Pafchalis in

n

j

Campaniam feceffit , Epifcopi & Cardinales

?]q

u

Rome feorfím convenientes confirmárunt ;

A

J

qux à Gregorio Vll. & Urbano ll; contrapro-

bl

fe&tasà laicis quibuscunque inveftituras Eccle-

ü !

iil

fiarum pluribus Conciliis ftatuta fuerunt : fi-

L

il

mülque decreverunt nullam obtinere vim ,

uzcunque in oppofitum à Pafchali Pontifice

il

VA

per vim fuiffentextorta, Anno 1116. Pafcha-

lis generalem in Bafilica Lateranenfi ex univer«

^s

fo orbe Chriftiano Synodum coégit , in quapri-

Wt

mulin

SECULI XIL

145

ln (

al

Pürm ipfe femet accufav

it pufillanimitatis &

negle&i officii

;quando Henrico illicita &Eccle-

Htj

figperniciofa

conceffit,

z

A

Deinde Concilium ro-

j

pavit , ut aCta illicita refc

inderet , fuáque errata

providé refarciret,

Conciliura laicas Ecclefia-

rum inveftituras füb

anathemate dantium &

accipiéntium prohibu

i, Henricumipfüm, e-

jus

ué Confiliarios

fid

]

& Fautores decorhunione

j

eliumfepregavit. At Henricusanno

I11»;

cum exetcitu Komam verfüs contendit,

S.R.E;

A

perduelles fibi ar&tiüs aftringit ; eorümq

ue co-

!l

riphzo , Pcolomeo Comiti Tuículano filiam

[

füam nuptu collocat.

u7fg:ïu

;

fubducit; & Benevent

Pafchalis ipfius furotife

(l

um fecedit. Henricus

Romarm füperbo apparatu ingreditur

; & nefà-

T l/

rium hominem Mauritium Burdinü

J

m Bracà-

renfétn Archi-

Epifcopum ad folium provehit

j

Pontificale, à «

uo & córonam acce

E

ht

à Pafchal

p

iextorferat,

Alterá quoque expedis

tione Henricus Roma

m profe&us , Sumitio

01

if

&ünc Pontifice Gelafio

Il. fugá elapto, eundem

Burdinum denuó in Ap

oftolicam Sedein intrü-

fit, quo tempore Gel

afius fe in Galliam , tatia

r

"u

quamafylum, recepit, DP

arem poft Gelafium

g

ab Henrico hoc infectatio

nem fuftinait Calli-

DEU

ftusll. ufque adannum 112

2. quo defideratiffi-

f h

nia pax poft tam diuturnas te

/i

mpeftates Orbi

Chriftiano illuxit,intervenient

e Generali Con-

j

li

cilio Laterahenfi e

:

í!

(

jusdem anni, hquo miffi in

'ermahiam Legati

; per quos W ormatis con-

m

Ventus eft habitus

, inquo diféuffie fant; & u-

glpïl'

tfir?que' approbat

& pácisconditiones, Legati

2

veró

146

RES GEST.E

y

N

verb Henricum , & quoscunque alios fchifinas

[[»,,JA

tis reos veniam petentes incommunionem Ec«

D

j

clefiz nomine Callifti Papz reftituerunt: Ipsés

[^ l

ue Imperator Legatos proprios cum Legatis

iv

Apoftolicz Sedis

Romam adCalliftum cum mu-

neribus direxit.

Poft hzcmortuus eft Henri-

gt

al

cus anno I I2f

H. Calliftumll. fecutus eft in Sede Apofto-

af

t

lica HonoriusIl. Quo defun&o dirum fchiíma

exar(it Innocentiam ll. inter & Petrum Leonis,

um

r

qui fe Anacletum dixit pariter ll. anno 1130.

qelnte

Sanior pars Cardinalium folicité curabat , ut,

übiur

quamprimüm fieret electio : ne fcilicetRomze

gt

laici Proceres tyrannicé,, uti confuetum ipfis

s

erat , Pontificis electionem intercurbarent ,

nl

czis etiam & in vincula conje&tis íummis Pcn-

sl

tificibus legitim? jam ele&is, néve prefenti,

jug

quz facienda erat , ele&ioni pro fuo more ob«

fifterent. Jufta veró illa eludendi & preveni-

:fgucürb»

sb

endityrannos deliberatio occafionem fchifmati

IY

dedit: qui enim moribundo Honorio adíta-

TR

bant, non ignorantes nove ambitiofzQue fa-

h

&ionis molimina , illam fincero ftudio conati

fünt antevertere.

tlore

Statim igitur ab Honorii

At

morte, priusquam illa divulgaretur , Grego-

p

rium tituli S. Angeli Cardinalem elegerunt &

iij

proclamárunt. Cateri veró , quinecmoniti ,

um

nec vocati fuerant , eodem ipfo mortis die ,

d

prout ante ftatutum fuerat , adS. MarcumIta-

1

tim , ut refcierunt Pontificis obitum , conve-

nerunt, & publico concurfu Epifcoporum,

um

mRomz,

A

Cardipalium, aliox:üm que Clericoru

atque

SJECULI X1l.

14?

hiy

atque Nobilium Urbis, ad Petrum Leonisti-

Emi

Anacleti nomen afcivit,

tuli S. Mariz trans Tiberim confeníere , qui (ibi

« Ipsf.

Uterque Romanus

IT

era. lunocentius per Oftienfem Epifcopum

oU

€x more confecratus eft in Bafilica Lateranenfis

Anacletus autem in. Vaticana.,

wn.

Ille ftirpis ac

natalium nobilitate, Procerum

gratià & con-

db

fenfu inferior zzemulo füo Anacleto; Hic ve-

tll

rónatalium fplendore , divitiarum copiá, No-

wltt

bilium favore ac plebis inclinatione long? füpe-

"

rior , neutiquam tamen ad religionem morüm-

n

que integritatem , quibus Innocentius comen-

t

dabatur , accedebat,

Sed Ípes proemiorum

uberior , & Confanguineorum fa&io , cui om-

"

hd

nis feré Nobilitas adhzrebat, & pecuniis co-

j ch- |

empta plebis propenfio, multó plures ad par-

ieti

tes Anacleti promovendas allexerat.

Parte

Q

igitur, qu& pro Anacleto ftabat , armat4 , to-

yijild

táque Urbe furente, Innocentius cum fuis Car-

n

jnil

dinalibus ad Frangipanorum fibiamicorum am-

vll

pliffimas edes acceffit , famulis & armis, om-

1

ij

níque commeatu abundé munitas, Erattunc

Qu

Romz Familiailla przcipua , nobilitate & divi-

ht

tiis lorens &infignis. — Anacletus porró ad pe-

L

cuniam; quam ex patrimonii opulentià & ne-

il

j

E

gotiis Ecclefiz diu geftis coácervatam habebat,

,W J

imul aliam quoque nefarié comparavit. Si-

i

quidem occupatá S. Apoftoli Petri Vaticaná

"

Bafilicá coronas , calices , & Crucifixos au-.

il

I€0s , & argenteum ciborium , quod primario

4f

'altari pro laqueari füperftabat , argenteis pari-

g, *€r füffültum columnis expilavit , ali&q; Urbis

a

templa

'

RES GESTJZE

148

| Wft

templa donariis pretiofiffimis nudavit , e

ht

quibus conflatis ingentem pecuniz vim coácer«

j

vavit. ltáque populus pravis Anacleti illeces

bris corruptus, Innocentium & eidem addictos

Í j

Cardinales ac alios non fólüm conviciis laceffe-

Em

re inftitit, fed etiam armis & omnitelorum ge-

g

g

nerein eorum vitam confpirare.

Quibus ma-

Iis cümrefiftere fe non poffe Innocentius vide-

as

gtl

ret, fibi Urbe cedendum exiftimavit, ac reli-

&o in Laterano Sabinenfi Epifcopo Conrado ,

yd

"1

paratis occulte navigiis fecundo Tiberi cum fo-

ciis Cardinalibus ad mare, atque inde duabus

j

Pifanorum triremibus Pifas acceffit. Exceptus

;Asincz

;erius j

e(t à Pifànis tantis ftudiis, quantis verum exci-

pi Pontificem decuit.

Ibi proximorum Epi-

vt

ylht

feoporum coriventu habito Anacletum par-

témosillius excomimunicavit. Interim Legati

siti

s

ab eoinFranciam milfi ad Ludovicum Regem,

id ibi obtinuere , utStampis convocato Epifco^

3

—

d

hd

jorum Concilio, ad quod accitus eft Bernardus

Clarevallenfis Abbas, utriusque Pontificis Co-

xl

mitia füb examen revocarentur.

Bernardo

I)

u

verb, cujus fan&titas & fapientia omnibus ve-

nerationi erat, Innocentii caufam graviter &

iil

]

T

copiosé agente, haud gré etiá Rex & Epilcopi

l

Innocentii pártes confectati funt ; acmilfis ad

Yi

Htf

eum nunciis ipfum in Franciam vocaverunt.

Ita Pontifex rebus füis in Etruriaconftitutis ,

vl

Buf

folvens Pi(is , in Franciam iteriaftituit. Exiti-

nere clim Genuamattigiffet, à Civitate hono-

ïh]s À

rificé éxceptus, inducias Genüenfes inter'&

o

Pifanüs ufque ad füum reditumn co

Inde

SIJECIHLÀA XIL.

145

",^ Inde profe&tus per menfem Decembrem alte-

rrg

rum Claremonte conventum habuit , atque.

mrfæ'il!cc&

Anacletum ejüsque fautores damnavit. Econ-

À

d

tra, dum hxc ab Innocentio geruntur, Ana-

f

cletus , quifolusin Urbe remanferat, anathe-

mata adversüs Innocentium ejüsque Sequaces

lin

intorquet, mi(sísque in divería loca Legatis &

WUU

nunciis caufau fuam apud exteros probare co-

m

natur. Anfíelmus Mediolanenfis Archi-Epiíco-

]

pus ab Hanorio communione fidelium exclu-

yrad

l

füs , f& (uósque Mediolanenfes Anacleto pror-

hd

füs addixit, & plerosque Longobardizx Epiíco-

lgt

|

I

posineasdem partesattraxit, . Quin etiam Ro«

1l

gerius Sicilie Comes, atque Apuliz & Cala-

brie Dux cum Roberto Principe Capuano fuos

i

Im p«

populosad Anacletum traduxit , fpon(ione ac-

st

ceptá regii nominis , fibi fufsque Pofteris ab A-

L chtlm

nacleto conferendi füb fide acfeudo Romanz

u

O

Ecclefiz.

Quam occafionem . avidé arripuit.

l;mïdw

Anacletus , atqueinde factum , ut ipfiusparti-

HW

bus Provincizillz cum Antiflitibus. & populis,

h

fe.adjunxerint.

Guilielmus infuper Aquita-

m& i]

niz Dux & Pictavorum Comes füadente Éngo-

i j

lifinenfi Epifcopo Girardo cum fuisacceffit ad

partes Anacleu.

Sed, non multó poft divina

virtus Bernardo Clarevallenfi affixa, ejüsq; in

Mi

W

"

defeffa. follicitodo Principes eosdem , eorüm-

»

que Prefüles & populos ad Innocentii partes

Áiti

mirificé traduxit.Innocentius Claremonte pro-

nj

fectus Aurelianum acceffit, ab Epifcopis & Lu-

u

dovico Rege ejus nominis Vl. ejüsqueFilio, qui

aM

pofteum regnavit, dictisq; fuit junior, & nomi-

W

j

ne

RES GEST/E

rfo

"

ne Vll. obviam progreffis magnificé exceptus,

h(

4

Inde à Gaufredo Carnotenfi Epifcopo Carnutü

adductus, Henricum Anglorum Regem , cum

ImCOI

| mUlm]

maximo Epifcoporum Principümque fuorum

[

d

comitatu obviam habuit.

€üm veró invitis

:

at

Epifcopis fuis Innocentium recipere formida-

KU

ret Henricus , fic ad illum Bernardus :

uid

m

bafitas ? am , ue Deo difbiceas ef piaculum

qmun

Iub , quia

coztr Abas ? cogita de aliis peccatis

«s

ei fis refponfurz : iflud veró fac. — Mihire-

"

1l

Kinquas ; quod in mefufcipio. Atqueitaillum

j

if

ad pedum ofcula impulit.

Reverías ex Ger-

mania Gerardus Cardinalis Legatus , bonum

infi

ssl

Regis Germanorum Lotharii erga Innocentiü

animum retulit, ac preító eum ad Leodium fo-

p

g

re nunciavit. Quonuncio erectior ipfe fa&tus,,

haud tamen in prafens Leodium voluit adire ,

ïmrius;it

Lt

verüm Franciam ante, poftulantibus ita popu-

Itaque przfente Ludovico

g

lis , perluftrare.

(

Rege Concilium Rhemis frequentiffimum ha-

VT

buit, in quo Anacletum de integro condem-

L

t

navit , Filiámque , Patre poftulante , Regidco-

ronáornavit I17 1.

Ibi omnia faufta nunciata:

TT

n

|

01

fünt Pontifici.

Nam per Archi- Epifcopum

j

Magdeburgenfem ipfi prefentatz fant literz à

li

rl

Lothario Germanorum Rege, in quibus eirur-

Similiter alize

tl

fus obedientia promittebatur.

f0

ex parte Anglorum Regis per Hugonem Archi-

Xl

Epifcopum Rothomagenfem plenum ei obfe-

BU

quium , fidem & obedientiam renovantes. Re-

l,

^

les quoque Hifpaniz citerioris fenior llde-

p

onfus , & Hifpaniz interioris, Ildefonfus ju-

nior

S/ECULI XII.

1j1

fiior per Epifcopos fuarum Provinclarum fefe

Ht

nl

filios & obedientes denuntiant, fimulque au-

xilium contra Chriftiani nominis inimicos , Re-

m

Vi

gionumillarum invafores Sacrracenos fupplici-

nj

terefflagitant : Aliz etiam ex diverfis partibus

tsl

gratulatoriz & obfequiofz literz atque Lega-

" äx'ï'

tiones adfuére, Sequentianno, quifuit 1132.

Innocentius Leodium prodiit , ubi Lotharius

ia

cum omnibus facris profaníisque Regni fui Pro-

taa"fj:/ü.

ceribus & univerfze Germanie Nobilitate ad

:e'mi?':mg

pedes Pontificis procubuit.

Cüm veró pro-

pofuiffet Innocentio Lotharius dereftituendo

saGM

m

Inveflituraru jure, quo Imperatores Antecef-

At

fores fui u(i fuerant , Divus Bernardus , qui

m

nunquam à Pontificis latere difcedebat, tanto

u

animi vigore in oppofitum peroravit , ut Lo-

jlit

tharius eidem tanquam oraculo acquieverit,

RPODH

& petitionem fine morarevocárit.

Datá igi-

tur dextrá pollicitus eft, fe Innocentium Ro-

inb

um'm.

mam cum exercitu ducturum , atque Anacleto

exacto incolumem in Sede Apoftolica colloca-

y

turüm, ex quà fibi diadema Imperatorium de

gt

V

na

ipfius manu fümeret, quam rem Pontifex ei-

u)

dem fpopondit. . Collocato de tantis rebus

(€2

confilio digreffas Leodio Innocentius , ac Ber-

nardi Clarevallenfis monafterio luftrato , fefe

u)

inItaliam retulit, ac Genuamreverfüs , pacem

Genuenfes inter & Pi(anos compofüit.

Poft

[2

hecibietiam Lotharius advenit , affumptóque

Innocentio Viterbium , atque inde Romam

1

perrexit. Ibicaftrisad portam S. Agnetis col-

Pifanos claffes fuas litto«

j

locatis Genucnfes &

1]

K 4

ribus

152

RES GESTJE

H

l

xibus Romanis admovere juffit , tantimque

h

| ,mi

Anacleto & fautoribus ejus urbem tenentibus

injecit terrorem, ut in editas turres falutis füze

[,blls

tuendz causá concefferint,

| (.'tl[o

Quá re animad-

versá, ab amicisreceptus ipfe cum Innocentio

g

n

pacato agmine Urbem ingreditur , cümqueil-

lum in Latrano repofui(let , ipfe Aventinum in4

'gmg

fedit.

Conatus eft prz(entem controverfiam

ij

cum Anacleto dirimere , vel negotio , vel ar«

s

mis ; càm veró Anacletus nec ullius colloquii

(nhn

nec prxlii copiam faceret , omne ftudium ad

j

Auguftalia infignia accipienda convertit. Ana-

fgrc |

cletus Bafilicam Vaticanam tenebat operibus

inpt

przfidióque firmatam , in qua moris fuerat dia-

I

dema Imperatorium tradi, Sed, ne diuturna,

p

huic folenni actui morainjiceretur , facta eft il-.

)!

lacoronatioinBafilica Lateranenfi. Lotharius,

L

ubiin Germaniam reditt, Anacletus Romz in-,

u

harens fautores Innocentii de novo exagita-

Y

Xit, Rogerio quoque terras Ecclefig invaden-

il

te, X quotquot Innocentium fequebantur ,

ii

crudeliter infectante,

Unde Innocentius ite-

w

rum cogitur Lotharii opem & pra(idium im-

p

plorare, qui tandem alteram in Italiam expe-.

i

ditionem decrevit, exercitámque mulró, quàm,

DN

ante,majorem paravit, feciimq; adduxit Henri-.

f

cum Generum füum, Bavariz Ducem , cui par-

u

tem exercitüs dedit ad comprimendum Roge-

wpfea

rium Roberti Guifgardi Filium , à quo fuperiüs

ifta

TT

vidimus Boémundü Fratrem natu majoré füp-.

plantatum;quippe qui ab Anacleto R egis titulà

j

& infignia obtinuerat. EHunc Henricus bello,

"

perfe-

SJyECULT XTE

l'f,;

D

perfequens omnibus feré oppidis fpoliavit

T

;

l

Campaniz , Apuliz , Calabriz , reliquísque di-

m

tionibus , ita, ut victus & extorris vix ullolo-

ltl

co tuto confi(lere poffet, Alteram exercitüs

ll

partem fibi afumens Lotharius , Longobardos

n2

Y

erduelles & tumultuantes ad officium pacém-

Mi

que reduxit. Terras deinde Romanz Eeclefiz

M

N

"

t

omni przfidio munitas, qux Anacleto obtem-

TL

perabant, Ravennam, Flaminiam , Picenum,

T

l

Umbriam, Anconam, Spoletum, fübegit , uti

hz

& Barium tandem in Apulia. Verumtamen

m

|

regreffo in Germaniam Lothario , Rogerius ,.

[

femper in fovendis partibus Anacletipervicax

Rfl

& obflinatus, quecunque amiferat , brevi re-:

Eururga

cuperavit , prxtereáque Capuz. Principatum

ii

occupavit, mortuo ejus Principe Reinulfo.

Qu

IIl. Quà invafione irritatus Pontifex In-

m

nocentius copias adverfüs Rogerium à fe ex«.

u

communicatum eduxit : fedincautus, & fpe-

j

cie traCtandx pacis elufüs in manus Guilelmi;

T

Filii Rogerii venit an. 1:39. qui captum ad. Pa«

ynit

trem adduxit.

Jam fuerat poft oc&to circiten

"

annorumin (chifmate decurfíüm mortuus Ana-:

KW'

cletus 5 Cüm Innocentius apud hoftes capti-

Wi

vus dira & indigna fibimetuebat. Sed longé

NU

Hr

fecusrestotafücceffit, Rogerius enim , per-.

d

quam honorificé illum habuit , omníque cultu.

j

profecutus eft, & pacem ab eo füpplexrogavit,

W

miffisad Pontificem Oratoribus : que itacon«

i

clufa eft, ut Rogerius , ejüsque Succeffores.

jl

beneficiario ab Ecclefiajure, & füb Regis titu-

3

T

lo ditionem. Neapolitanam omnem , (imülque

d

Apulim&

rf4

RES GEST.E

n

Apuliam & Calabriam, ipsámque Capuz Prin-

J

l

j

cipatum poffiderent, cum certa annui tributi

Ecclefiz Romanz folvendi indi&tione. Roge- rusda

j

rius ejüsque Filius pedibus Innocentii procum-

bunt, perpetuámque fidem & clientelam Pe-

jggaïos

tro Apoítolo & Innocentio ejüsque Succeffori-

j

bus jure jurando fuper facrofanctis Evange-

&a'a?f

Innocentius vexil-

l

memim

liis przftito pollicentur.

lumproindicenovz inveftiturz in manü utri-

i

al

usqueporrigit. . Atque ita Principesilli Galli-

cani pulcherrimas Provincias innumeris labo-

udiiy

ribus, & ftupendá fortitudine à fe fübaCtas , &

T

de manibus Saracenorum & Schi(maticorum

;CïatOïj

Gracorum ereptas & vindicatas , in feudum

» AUlh

Sanctz Ecclefiz & nobiliffimam facri Patrimo-

t

nl

nii Apoftolici partem erexerunt.

IV. Innocentio defuncto fü

cceffit Ponti-

i

fex Luciusll; Lucio Eugenius lll. Eugenio

V

Anaítafius! V. 'Anaftafio HadrianusIV. Ha-

TO

j

driano Álexander lll.

Et hic fchif(ma novum.

vemid

Nam tunc Imperator erat Fridericus cognomi-

a

neZEnobarbus Sueviz Dux. Hic in Italiam pro-

ii

fe&tus primo congreflu Hadriani V. Pontificis

g

mll

pedes ofculatus quidem eft, fed folitum flra-

toris ofhcium exhibere recufavit.

Poftquam

(f

tamen altero die id officium ab Antecefforibus.

frin

exhibitum fuiffe, demonftratum eft , alacriter

trd

co functus fuit Fridericus.

Unde illum ,. prz-

"mf

ftito de tuendis Ecclefie Romanz juribus Sa-

"T

cramento , Hadrianus Imperiali coroná redi-

Bs

mivitanno I145$. Sedecce! quantum ex uni-

tt)h

us füfpicionis fcintilla incendium ! Londonien-

NY

$

S!ECU-LLI XIIL

rjy

n

fis Epifcopus Romana ex Urbe rediturusinAn-

Ym

M I)

gliam per Friderici ditionem cüm pergeret , à

quibusdam impiis captus , fpoliatv; , & peffimé

ts

"n

h

habitus fuit.

His auditis Pontiiex Hadrianus

vx

u Pi

"

Legatos ad Fridericum Imp. mifit cum literis ,

j

n

n

quibus de execrabilifacinore, & de ejus vindi-

E

&a à Friderico neglectà conqueftus , addidit :

cmm

j

?

meminiffet, quàm propenfo animo füprema

!

Sedes illi contuliffet plenitudinem poteftatis ,

j

j

l

l

nec collati beneficii peeniteret , quin potiüs no-

mm'.;!z

i

j

:vaalia, quecunqueliceret, beneficia collatu-

hs

ram.

Officiofz iftz literx adeó finiftré ab Im-

a

peratore ejüsque circumftantibus cerruptori-

fuds

bus Aulicis acceptz funt , ut juffi fuerint Lega-

DI

ti Pontificii poftridie primo mane redà vià Ro-

mam citiffimé repetere : prohibiti etiam fünt

o

u

ad aliquem Epifcopum vel Abbatem divertere,

[)

Nec moratus eftFridericus literas circulares ad

Wi

o

Principes , Respublicas & Epifcopos omnes

transmittere, in quibus veram reticens lega-

a

tionis Pontificiz caufam , expoftulabat, fenon

n

aliunde quàm à folo Deo per eleCtionem Prin-

i

cipum accepiffeImperium, &c. Edicto prz-

pl

terea fübditis vetuit Romam peregrinari. Ha-

drianus profpiciens Fridericum moliri exitiofif-

Ávl

fimum fchifma, aliis, quàm mitiffimis, litcris co-

p

natus eft ejus animum delinire, declarans, fe

j

in prfentibus vocem Zezefíczi nullatenus pro

feudo accepiffe , fed pro benevolo propenfi

animi benefa&to , nec dare coronam pro con-

ferre pleno jure , fed pro imponerecapiti. Ve-

Tumtamen , cüm Fridericus multa injuta & £a-

D

ccre

156

RES GESTJE

4

cere & poftulare non ceffaret , rixa prior re-

n

cruduit.

V. EtHadriano pauló poft mortuo, cüm

[

" OW(

i

(

anno 1 159, fuffe&us effet Alexanderlll. Fride-

| fllüm

ricus Octavianum Píeudo - Pontificem oppo-

I

a,ll)*

fuit, à duobus fchi(maticis Cardinalibus pro-

M

m[uhnb

motum, etfíi Alexander, eminentiffimi Vir me-

riti, fuiffet reliquorum omnium Cardinalium

ld 3

Vs

nl il

fuffragiis electus.

Nomen porró Victoris fibi

O&tavianus fümpfit.

Quo apud Lucam Tu-

al

l

jrerit

Ícis civitaté mortuo , àfchifmaticis fübftitutus.

eidem fuit Guido Cremenfis , quem Paíchalem

jl

lll. nominárunt anno 1164.

Sequenti anno

m

ht

Alexander, qui in Galliam , ut in tutiffimum

refugium, concefferat , Romanorum Lega-

MW

;UHSHO(]

tione. invitatus in füuam fe recepit Romanam

Sedem.

P

VI. Pofthzc Fridericus ZEnobarbus anno

yit

1167. inItaliam formidandum exercitum du-

Mintud

Xxit, & Romam arctà obíidione cinxit.

Sed,

p

quiterrorem, incendia & vaftitatem.circum-

Q

J

h

tulerat, graffante in exercitu ejus peítilentiá,

Ei;(k

obfidionem folvit, & majori füorum parte a-

W

miísà vix incolumisin Germaniam evafit.

A-

a

d

lexander pertinacé Ecclefie perfecutorem Eri-

dericum anathemate perculit, omnésque il-

LU

(inij

lius fantores: fimulregno eum depofüit & Im-

perio aliàg; omni ditione. Eundem in finé ejus-

l

dem fübditos omni juramento & fubjectionis.

i

fide folvit; imitatus Antecefforis fui Gregorii

D

'.'

VIl. exemplum, qui Henricum fimilia patran-

L

tem fimili fententià in Concilio Romano dam-

n

naverat

S/ECULI XII.

u ',-;7

liirn

maverat. Eodemanno, quieft Chriti 1 168.

Mediolanenfes Urbem fuam , quam Fridericus

j

T

ante paucos annos everterat, magnà diligen-

:

l

j

Jl

tià inftaurant atque communiunt.

Alexan-

m

dria etiam novacivitas, ficànomine Pontificis

1

di&a , loco commodiffimo à Cremonenfibus &

Infübribus , & Placentinis edificatur, ut fit

adversüs Papienfes & Marchioném Montisfer-

ï*ïäc

jl

rati; fautores Friderici, validiffimum in Longo-

ln

bardiapropugnaculum. Ipfe veró Fridericus

Allitg

alterà in Italiam tentatà expeditione , acie cum

Mb

Mediolanenfibus congreífus, amiffis armato-

aj a

rum viginti quinque millibus , in fugam actus

tlna

Papiam fe recepit, rebüsque fuis defperatis ,

lg

affumpto famulihabitu, cum aliis quinquefa-

mulisnoctu abfceffit, & vix fofpes Alemanni-

( i

amtepetiit,

Tot igitur cladibus fra&tus, &

p

populis omni ex parte rebellantibus , pacem

m

expetere compulfüs eft: quse anno demüm

f

&

1177. Venetiis, quó fe Alexanderreceperat,

Tl

(

eó quoque accedente Friderico , peracta eft.

jj

(

Hzcin Occidente.

VH. In Oriente, Fulco Jerofolyme Rex

i

i

inter venandum equo excuffusinteritt. Reli-

"i

(

&a uxor & impuberes Filiitanto gubernaculo

inter hoftes Saracenos erantimpares: maxime

cüm Edeffam Noradinus Saracenus jam expug-

náflet. Et quía res Chriftianz illic ad extre-

mum dedu&z Occidentalium Principum opem

requirebant, Bernardus, ille omni przconio

ld

major , fcriptis & voce vivà expeditionem cru-

€iatam urgebat., approbante Eugenio Pontifi-

|

»

ce;

158

RES GESTJE

ce ; Regésque Conradum Germanig & Ludes ','UICP

vicum Vll. Galliz , ad Jerofolymitanamprofe- j

Gionem excivit circa annum 1145.

Conras

! (:glali*«

g

dus ducens peditum ducenta, equitümque (e-

ptuaginta millia, poft acceptam à Manuele Im.

jl

peratore Grecorum fidem , hujus tandem per-

ypil

fidià & invidiàingentem exercitüs partem mor-

j prïm:

teamifit , & qui evaferunt , morbis debilitatog

gt

eduxit , prebito fraudulenter corrupto fru-

anti

mento , ac farinà gypfo accalce permiítà , quae

1 pom

tamen enormi pretio vendebantur, Datis quo-

ii

que fraudulentis dü&toribus, qui per devia &

venti

hl

inacceffa ducentes , miferos milites fatigabant ;

difpofitis etiam per omnes viarum anfractus

sin

przdonum infidiis , qui fatigatos de füblimibus

af

&arduislocis vulnerabant, Cümque Germa-

d

norum & Francorum copiz admodüm immi-

jv

nutz Paleftinam attigiflent, ob quorumdam

yiy

tum zmulationem, tum perfidiam nullum ope-

Lhwi

rz pretium fecerunt , atque re infectà multis

iW

exhauftis calamitatibus Germani primüm , &

du

n

fubinde Franci ad propriareverfi funt.

VIII. Anno rrr1$. inftitutus eft Ordo mi-

hn

Horum erat habitatio

litum Templariorum.

d

prima juxta porticum templi Jerofolymitani ,

unde & nomen fortiti fünt.

Eorum autem of-

bt

D

ficium erat Peregrinantes in Paleftinam dedu-

tfün

cere, atq; ÀSaracenorumiinfidiistueri. Ordo

. veró Hofpitaliariorum S. Joannis jam indeab

m

anno 1 104. Auhore Joanne Gerardo Provin-

Áf

ciali ex Ordine Marticenfi ortum duxit.

Ho-

14

rum munus verfabatur in füfcipiendis Peregri-

jj

SJECULI X!t.

1f5

t

nis fepulchrum Chrifti adeuntibus , quia necef-

lii

faria quzque ad victum fuppedicabant.

l n

)

Qui

Ordo latiüs propagatus ad füfceptionem Pere-

rf

1

grinorum adjunxit, füb Pracfecto ac Magiftro

Generali Raymundo à Podio Nobili Gallo,mu-

15!&332((.

nia militaria ad reprimendam vim infidelium,

fu.

Hi primas apud Jerofolymam fedes Ordinis fui

ii

conítituerunt : fed, illà Urbe à Saracenis ex-

nb

pugnatá, Ptolomaidem, munitiffimum Palzfti

m

n portum , diuturno tempore magná virtute

li

adversüs Saracenos propugnárunt.

At prz-

t

]

valentibus tamen infidelium armis , & deficien-

Jüglu. ]

tibus fidelium auxiliis, inde Rhodum commi-

TE

"

fb

grárunt, in quainnumera virtutum & fortitu-

1

l;

dinis (pecimina ediderunt.

Sed Turcarum vi-

J!

Ál

T

!3

ribus indeetiam cedere coácti , Melitam trans-

ii

lati , eo veluti propugnaculo immenfam hoftiá

um

Sub Innocentio

m

Chriíti potentiam coé&rcept.

lll. Pontifice, Teutonicorum Militum Ordo

T

Cruce nigrá füper alba vette infigni lorere coe-

ul

pit, ad quem non admittunturalii, quàm No-

l

biles Germani, quibus fe poftmodum Livoni-

us

enfes milites adjunxere. Diverfi preeterea Coe«

u

nobitarum Ordines hoc Szxeulum illuftráruntz

hm.

interquos celebrantur Premonftratenfes , Ca-

aum!ï'

!

nonici Regulares ftrictioris obfervantiz, quas

primüm in Cicecefi Laudunen(i fuüdavit Nor-

14!/0

bertus , poftmodum Archi-Epifcopus Magde-

burgenfis.

Ciítercienfium Ordo pridem àSz-

Wv

culo precedenti füa habuit exordia, ex anno

.

1098. Auctore Roberto, Molif(men(i Abbates

Wi

b

€d eundé , antea obícurum , mirificé propaga-

j

r6o

RES GESTJR

vit & decoravit prefenti Szeculo Bernardus;

p

Clarevallenf(is.

h

IX. Mirumdictu, quantos anno t145. Ar-

jm

j

noldus Brixianus ; Petri Abailardi difcipulus ,

|

füfcitaverit motus in Urbe Romana. Suade-

L0

bat ille Rornanis, ut fe in priftinam Ethnice

t

a.

iReipublice libertatem affererent 3 tributa ,

& vectigalia imponerept ; Magiítratus crea-

ii

rent, Senatum, à quo Régimen omne politi-

Gdl

cum admihiftraretur, erigerent, eique patris

At

cium cum füummo Imperio preficerent ; Pon-

;mbusd

tifici autem & Clero nihil preter decimnas &

etho

aii

primitias, & Cultum Ecclefialticü refervarent.

His feditionibus & atmorum civilium tumulti-

i

bus fepe co&cti funt Pontifices fügá evadere,

d

|

Innocentius veró]l. le&o decumbens pra tri-

I

ftitia idcircó mortuuseft : quali etiam tri(titià

aili

& vulnere in capite à Seditiofis accépto ejus

Exinde füb Eu

yir

Sueceffor Lucius ll. interiit.

ii

genio lll. eóufque invaluit Arnaldiftarum fu-

gt

ror , utnobilium Romanorum & Cardinalium

domos à parte Pontificis ftantium totá urbé

t

fparfas, ufque ad fundamenta diruerint, & opes

luigi

IN

diripuerint ; &, quoscunque témeré potue-

runt ,illarum dominos verberibus & infignibus

b

contumeliis affecerint, Eugenius interea fibt

n

fugà confülens, Viterbium fe recepit.

Quà

At

eccafione Bernardus objurgatorium fcripfit ad

*ham;

Romanos Epi//. 242. nec non 243. ad Conra-

"

dum Regem , quem hortatur , ut rebelles Ro«

i

l

manos viribus armorum, fi fecus reprimine-

T.

queant, adofficiumredigat, Petrus Abailar:

li

us ;

$ CULI XiI.

1565

Deri

dus, eujus difcipulus fuit Arnoldus Brixianus,

Dj

)

in Gallia, vel, àt álii volügt ; in Anglianatus ,

Circaannuim 1143. docuit: Deümnon effe om-

"

nium bonorur Authorém; Eumpeér effentiam

"

ii

hBeatisnonvideri, In Deoineffealiquid com-

T2

politionis. Préter Deuri ponebat aliquid z-

Ms

ternum. EtiamAngelos aliquid creàre dicebat.

Contra hüric hábitaeftS

yrodu$ apudSenones in

M

'M]l

Gallià.

Itdé cüm falfitatis convi&us fuit, in

i

Ti

( h

deferturm feceffit; & fa&tus Monachusibi cum

iil

Qquibusdá fuis difcipülis fanCffimé vixit; Prz-

ter hos duos adhuc alii undecim hezretici hoc

í

i

Seculum tutbárunt : inter quos Paüperes de

f

Lugduno & Petrobrufiani; Per&oBRüSIANI ;

zm':/i:.'

fic di&i fantà Petro de Bruis, Gallo Narbonen-

pmn

al

fi. Isinfuüa;quam mentéconceperat ; herefi

AA

tam obftinatus & pertiriak fuit, uttandem ápud

D

oppidüm S./Egidii ob fuá crimina vivus exüftus

B

sl

füerit; circáarninum 1124. Afferebat 4utem $

lg

b

arvulis ufü rátionis caFentibus noit prodeffe

aptifmum , eoquód nequearit labere fidem ;

j

T

hec ctedere poffint Verbo Dei ipfis prdicato;

mä

n

PAu?tRzS be Luópüxo; quietiam ZZ/dezfer ;

p

à W'dldone, quodam Cive ügduneafi, ho-

ien & originem habeht, Hic W/aldo; cüitri

admodurn dives effec; opibüsreli&tis; & inter

T.

pauperes erogati$ ; cifca arintim 1166. Evan-

mll

£elicarn paupertátém à (e fervari prétendebat ,

p

inültos interim füb hoe velamine impios erro-

4

j

tes [pargéhs,

ami, cüimliterarüin plané ig:

tiàrus effet, quosdam libros vülgari & verna-

t

didtig

M»

eulä li'zjguäi €um quibüsdam Sandtorum

ac

162

RES GEST.E

"

acteftimoniis fibi fecit confcribi , quos libros ,

T

etíi ne ipfe quidem intelligeret, füo tamen in-

"

flatus fpiritu coepit predicare. lpfeigitur, &

L

qui eum fe&tabantur , dicebant , facrum oleum

non eífe adhibendum in baptifmate.

Omnes

y

benedi&iones Ecclefix rejiciebant : uti & can-

tus Ecclefiafticosachoras Canonicas. Jejunia

& abítinentias non fervabant, dicentes, talia

non poffe prxcipi ab Ecclefia.. Omnem carnis

j 0i

Mtlm

libidinem promifcué tam inter viros , quàm in-

ter foeminas tanquam licitam permittebant.

n

Confeffionem auricularem neceffariam effe ne-

L

gabant. Confirmationem non interSacramen-

n

tanumerabant. Addebant: obedientiam non

'JWI.

deberi Pontifici , aut aliis Ecclefix Przlatis. Sa-

vt

cerdotes omnes debere effe pauperes & folà e-

ul

!

leemofyná contentos. Euchariftiam conficie-

bant fine confüeta forma : folàm dicentes fe-

n

pties Pazer zoffer.. Necillam conficiebant ullà

li

diealià, quàmin die Czz4 Domizi. lmagines,

& indulgentias tollebant. Judicem nullum ,

A

ajebant, poffe damnare aliquem hominem ad

]

ullum füpplicium. Volebant omne juramen-

fUl

tum , & femper interdi&um effe Chriftianis.

j K,'

A

Statuebant Virum perfectum non debere ma-

3

fs

nibus laborare, etiam füftentandz vitz caus.

j

Yil

Quidmultis? errores triginta quatuor in tur-

n

piffima hac fectà numerantur.

X. Atcontrahorum errores fuerunt: fan-

"

3

"

&us Bernardus , & Petrus, cognominatus Ve-

nerabilis , Abbas Cluniacenfis, qui egregium

11220.

L

Nec

Ogvfls fcripfit adversüs Petrum de Bruis.

non

SJECULI XIII.

163

n

non Anfelmus Cantuarienfis Epifcopus, cujus

TM

epiftola contra Abailardi hzrefes fcripta , fic in«

Hi. l

eipit : Domuza, C Patribus, €f* Fratribue

um

oyateibtis Gatbolicis.

lt

Um

S/ECULUM XIIL -

37

SYNOPSIS.

18

Kiouti

1. Otbonis IF. Imperatoris Exmutoratio, efe

[

Friderici I. Perfidia. 2.. Expeditionova in

hia

Palslinam. 3. Primus Patrzarcha Latinus

náp

|

Con|lantimopoli. 4. Imperii Conflantinopo-

j

jtani translatio ad Latimos.

$

Ejusdem

ii

amiffio. 6. . Ludovici Framcia Regis in f«

fj

£ra expeditione captivitasy mors. .Et facva

(lie

expeditionis fimis. 7.. Domus Auflrinta. $.

i

Copcilium Lugdunenfe e» Fefpere Sicula, . 9.

w Saraceniin Hifpaniaceft inde ejetfi. 10. Or-

qi dines Rel;gioft. 1r. Harefér. 12

s

ngm ;ti *

. Ik DPPOQ

W.: ;

n

L. [ Nnocentius HlI. Pontifex anno L209;

Othonem IV. quia Ecclefiz jura vio.

j

7^ Javerat,

j

& hoftiliimpetu Italiam non modó in.

y

vaferat , fed etiam diris factionibus ibi omnia

turbaverat , communione facrorum fimul &

7) Imperio fübmovit. Quo exautorato Princis

" pum Germanorum füffragiis electus eft Fride..

,(:»

ricusll. Henrici Vl. Filius. Hic Romz deHo.

, boriilll. Pontificis manuinfignia Imperii acces

j

pit, 1220. ubi fidem jurejurando dedit expe-

?

Af

W.

di;ifänis contra Sara

cenos fulcipienda ( de qua

l4

r

jam

164.

RES GESTJE

jamanno t215. in Concilio Oecumenico Late:

"

ranenfi IV. uti habetur in Strena anni 1725. fol,

"j

, )pïä

178. adtum erat ) quam tamen innumeris ufüs

tergiverfationibus in longum tempus diftulit,

jar

Pretereaanno 1222.ditionem Pontificiam ve«

at

xavit, Epifcopos diverfosper Apultam & Sici-

Ti

u

liam conftituit , depul(is iis, quos Papa Eccle-

fiis praefecerat.

olle&tas etiam & cenfuüs no«

jan

vos ab Ecclefiis exegit.

firu

m

[j

II Sub his Joannes Jerofolymitanus Rex ,

jure videlicet & titulo non poffeffione talis ,

at

Romam appulit , offenfarum , quz inter Pon-«

s

tificem & Fridericum intercefferant , futurus ji:

Conciliator; necnon expeditionis in Oriéntem j:,

fuafor.

Horum trium colloquio condonatz lj

funt offeníe , promiísáquefatisfattio, atque, j

.

ut firmiüs coalefceret foedus , Fridericus amif- j;

sà conjuge priore Mariá Regis AragonumEFilià, jjj

€x qua Henricum & ConradumFilios füfcepe« f

rat, Jolantem Joannis Jerofolymitani Filiam rj

duxit uxorem : quo ex feedereSicilie Regibus i

Regni Hierofolymitanititulusacceffit, Anno jj

igitur 1223. Honorius ad Philippum Franciz gj

Regem aliósque Reges Chriftianosliteras de- yid

dit, quibus impensé illosad eandem cum Impe-

ratore expeditionem hortatus eft ipséque KeX ;j

oannes in Franciam & Angliam eodem Princi- j

pesadhortandi ftudio profe&tus eft,. Sed, dum j

cunctatur Imperator Fridericus , moritur Pon- jj

tifex Honorius anno 1227. eíque füffe&tus ;j

Gregorius IX, — Hic Friderieum füftipiendz ,

|

cxgcditionis admonitum, Íed tergiv

erfantem

facro-

j

S/ECULI XII1,

UA

16f

faerorum communione interdicit, Is anno de-

Atv f

Ül

nique fequente inSyriam navigavit; At nullo

edito przlio , nullà fa&tà ob(idione, propudio-

t

fam cumSultano pactionem iniít, ut templo ,

Df

l

quod Chriftianorum fuerat, & Salomonis di-

l

u

^

j

!

cebatur , Saracenorü prafidio dato , cum locis

j hi

per circuitum occupatis , ipfe Fridericus Ur-

m&'m'zxz;

bem voti folvendi gratià ingrederetur , ali&que

facra Paleftinz loca in fpeciem haberet , refer-

m'miaïi

vatis tamen arcibus & munitionibus , quz fub

U

Saracenorum poteftate remanerent ,. acin an-

vt

nos decem induciz firmarentur 5 nec tamen

j m

his comprehenderentur Principatus. Antio-

(

chie , Tripolis Comitatus , alizque civitates

TT

& loca Hofpitaliariorum: Sed, fi qua horuma

L

à Saracenis invaderentur , non folüm nullas

Yi

füppetias ferret Imperator, fed etiam, ne ab

mumïlüï

aliisferrentur , impedire pro viribus teneretur.

His utrinque juratis ( quibus tamen Sultanus

Mi

jpi

i

Damaíci omnino renuebat confentire ) Fride-

"u

ricus veluti triumphabundus Jerofolymam in«

f

greffus , nemine fibi in occurfüm veniente, &

u

p

nemine divina celebrare volente, in templo Se-

s

pulchri Dominici pofitam in Altari (acro Regni

iU

Hierofolymitani coronam (üis ipfe manibus füo

u

f

if

capitiimpofüit. Poftridie Aconem fea Ptole-

J

maidem properans multas habuit cum Hofpi-

i (t

talariis & Templariis Urbem illam defendenti-

m'l,l

"iU

bus fimultates: &triremes, qux erantin por»

a

tu ad Terrz (anctz cuftodiam collocatz , per

fuos fatellites deftruxit , tanquaminutiles poft

M

initum induciarum foedus. "Tandemipfe, ne-

mu

L 3

mine

166

RES GESTJE

mine falutato , & ànemine falutatus , inde Cy-

a',nm

prum folvit, & in Italiam inglorius &infamis

g;'llef

regreffus eft, quam protinus 1oteftinis odiis &

factionibus replevit Gibellinorum , qui partes

ïaaluü

t

ejus fuftinebant , càm , quià Pontifice ftabant;

il

Gaelfidicerentur. PoíthzcPhilippus Augn-

nlny

ftus Franciz, & Richardus Anglie Reges com-

E

inuni confilio mutuas fimultates ad Saraceno-

r

rum bellum pio Religionis affectu converte-

ya

funt. Ambo diftínctis claffibus Ptolomaidem,

dl

quz aliter Acon dicitur , celeberrimum Otien..

yn i

tisemporium , in Phoenicia fitum , terrà mari-

ue adorti, vi tandem expugnárunt anno r 19f

w

h p

Verüm quia Societas in zmulationem & di-

Auarun

fcordiam abift , uterque nullo alio operz pre-

u

tio facto , infüum Regnumremeavit. Richar-

dus , antequam in Syriam veniret, Cyprum In-

ls

hi

fülam, ejecto inde Tyranno I(aaco Comneno

m

Grzco, in füam poteftatem redegit , eámque

i

deinde nobili Gallo Vidoni Lufiniano, quem

Saladinus Regno lerofolymitano fpoliaverat ,

n

1

vendidit : in qua ipfe, ipfiusque pofteri dein-

r

cepsregnárunt. Ex ea In(üla cum Kichardus

lal

regreditur , tempeftate in Htriz oram ejectus ,

[

acfumptá famuli vefte ne internofceretur, tan-

dem in Germania, à Eeopoldo Auftrie Mar-

tl

,!!'llmh

chione, quem graviterin Ptolemaidis expug-

natione offenderat, intercipitur, mittitürqué

fu&us

n

Henrico Imperatori, qui eum, donec fe redi-

ineret , detinuit in vinculis captivum.

*ftn

UT

II Nec illud hic prztereundum , quod

htig deditis ,

I

ante þæc fa&um eít à facre mi

ad

]

j

S/£CULI X1If.

167

"if

àd ipfam urbem Conítantinopolitanam. líaa-

Xl

4l

cium Angelum Byzantii Imperatorem propri-

us frater regnandi cupiditate illectus folio de-

il

d

turbatum & oculis orbatum in carcerem con-

jecit. Atlfaacii filius Alexius Angelus patrui

t

i

berfidiam & crudelitatem fugiens pervenit ad

tl

Philippum Regem Germanorum , quilrenem

a

a

captivilfaaci filiam , atque ita Alexii evaforis

du

fororem , habuit Uxorem.

Hujus operà &

!

|

interventu cum Principibus, quiad (àcram Je-

pl

iofolymorum expeditionem eó delati h

m

| mäwi

nem in anchoris propé Conftantinopo

ï

tianfigebant, & commodius provehendi tem»

p

pis pracftolabantur , confilia eommunicavit s

quorum przcipui erant Dandulus Venetorum

m

Dux, Balduinus Flandriz Comes, Bonifacius

[

Montisferrati Marchio.

Omnes hi adversüs

ynh

Alexii Patruum, qui fibi Alexii Comneni no-

m

m

men affumpferat , Imperii invaforem geren-

do bello confpirárunt. Icáque Conftantino-

?i

polim adorti , eamdem expugnárunt , incende-

*

runt. Indeíe Tyrannus clam fübduxit , atque

n

li

Delbertum recepit: circaannum 1203. Tum

* cuítodia edu&tus in Imperiali folio , ex quo

T

u

deje&tus fuerat , communi Principum ítudio

)

collocatus eft cecus Ifaacius , eíque in Confor-

y

L

Íntro«

" K'g'

tium Imperi! ^djunctus Filius Alexius.

ductus quo.

fuit in LIrbem Conftantinopo-

litanam pub

s Latinorum Cultus , & con-

j

p

fentiente Innocentiolll. primus ibi Patriarcha

Latinus ftabilitus Thomas V enetus.

il

IV. Rebus ita con(titutis longiüs provehi

L 4

Cospit ,

i

RES GESTJE :

168

coepit claffis Foederatorum.

Quo tempore

glfl

Alexius Ducas , quem Graci Murzuphilum,

hoc eft fuperciliofum cognominabant , adver-

«(

g

tens, Grecos maléaffccétos in Alexium Ange-

g

lum & Latinorum Religionem , occafione

v(

fümpfit ambiendi Imperii , séque fuis artibu

:

a

expeti & poftulari fecit Imperatorem , cüm

"

Qn

effet progenie illuftris (imülque ingenio acer ac

il

i

n

jd

confilio prudens. Hinc , cüm Ifaacius ex co

.1

üds !

tinuo moerore jam ad vicina mortis proceffi

:

fet , multásque Senex previderet ex juvenil|

li

filii füiimprudentia futuras calamitates, & mz-

pisq

Jé cumillo conveniret , quem videbat populs

fili

exofüm omnísque boni confilii expertem,Mur.

fri

u

zuphilus contra Alexium Angelum concitavit

tumultum plebis , fingénsque fe erga eum

m

quàm optime affe&um , füafít, ut paululum

W

Íecederet ,. donec ipfe populi turbas placáffst,

[

fuáque induftrià compefcuíffet, . Ille pihil dif-

f

dens paffus eft includi & in fecretum conclave,

dum Murzuphilus ad populum concitatum ac»

[

ceffit , & lubens fe Imperatorem proclamari

i

permifit, Indead [mperatorem , queminclu-

ia

ferat , rediens , venenum ei jam preparatum

a

i

porrexit , quod cüm ille bibere recufa(fet , fau-

ces ejus laqueo elifit, fibique dominatum arri-

It

puit. Canti facinoris accepto nuncio Foedera-

ti|

torum claffis Conftantinopolim regreditur , &

A.

eam denuó terrá mariqueadoritur. Hanccum

"

breviexpugnat anno 1 204.Murzuphilus ex fu-

At

n

£a receptusPrincipum judicio ex alta turri prz-

cipitatuseft, Quo facto communibus füffra-

Af

giis,

:

l

SZECEHLIXHI

169

?OItmp

à

iis , annitente potiffimum Dandulo Venetz

t

Huml

claffis Przfecto , Balduinus Flander eligitar

)

!

"

i.

m

Imperator Byzantinus , przcifo tamen & valde

imminuto Imperio.

Nam Veneti plerásque

n

tum maris ZEgxi, tum Mediterranei infülas re-

ünly

tinuerunt,

Bonifacius Montisferratenfis Pe-

r

loponefum , quz Morea dicitur , cum Regis

Wa

titulo , Godefridus veró Trecenfis Athenas fi

Wil

bi afferuit, Ex Grecistandem Theodorus Laf-

p

caris , Alexii Comneni olim invaforis gener,

Ti

dominatumin Bithynia Prufz & Niczz , finiti-

ng&m?

misquelocisfixit, Ethic, cum ftrennus effet

d

Bellidux , Turcas cum ipforum Sultano, Iconii

nlh

Principe iteratis praliis fuperavit & fregit. Das

Yif

vid Comnenus per exiguum fundavit Greco-

i n

rum Imperium apud Trapezuntem & Ponticá

N]

d

eram ; aliique alialoca, (inguli, quafi vecto-

:

Wx

res , incommuni naufragio tabulas , quas fors

ii

offerebat , fibi vendicabant.

ntlä;bl

V. Balduinus dum przvalidam 'Thracix

r E

Urbem Adrianopolim arctà obfidione premit ,

n

& Bulgarorum Rege Calo Joanne Utbi füppeti-

nit

as ferente circumventus , czditur , capitur,

l

carceri datur & denique morti, Ejusinlocum

n

fuffe&us eft Henricus Frater.

Henrico Pe-

nf

trus, Petro Robertus, Roberto filius Baldui-

n

nusll. Hictotos triginta annos varià fortuná

il

€um Grazcis luctatus eft, donec proditione

j

Conftautinopolis interciperetur.,. ac Francis

fl

ereptum Grecorum Imperium ad Michaélem

q

Paleologum delatum Grzcis redderetur anno

jf

minimé certo, cüm alii 1259. alii 1260. alii

J

1261. ponant,

VI.

370

RES GEST.E

VI. In Concilio Lugdunenfi anno 1a4f. .

y

facram militiam indicenti InnocentiolV. Rex

,

Y

i

Francic S. Ludovicus IX. continuó paruit , &

cum valida claffe traijciens mare bellum inculit

j

Sultano /Egypti.

Primo impetu Damietam ,

f

Sed

n

olim Pelufium dictam cepit, anno 1 249.

in caftra Francorum paluftribus locis fita mor-

gnun

bus peftilens inceffit , imülque rerum omnium

ant

penurio, eàm, obfítru&is, tum Nilo tumhofti- — j

um caftris, undequaque itineribus, nihilcom-

901

meatüs à Damieta reciperetur. Poft acre &

gl

il

Jongum pro fanorum paucitate & languentium

debilitate certamen , tam Rex ipfe quàm duo

gint

f

ejus fratres Alfonfüs Pictavienfis & Carolus

Andegavenf(isComites fortiffimé pugnantes ab

(

hoftibus eapti funt , paucísque fugà elapfis ,

cxteriautcxfiaut vinculis dati, — Regina Mar-

a

fl

garita, omni virtute ornatiffima, qua Darie-

tz degebat , audità conjugis Regis captivitate

h

j

M

€hriftianfque exercitüs clade, eàm partui'effec

proxima , magno periculofilium enixa ett, cut

uN

in baptifmo nomen Joannis inditum. . Restan-

uj

dem majore , quàm fperabatur , facilitate com-

t

pofita eft.

Damieta reftituta, captivorm li-

Y

bertas pretio redempta, & inducice in decen-

N

nium firmati; ^ Adultimum , füb iftius Sseculi

nl

finem Ptolomais , Tyrus, & quidquid in Syría

DT

Chri(tianc ditionis refiduum fuit , in Saraceno-

u

yum poteftatem reditt : & ex eo defierunt Chri-

ftianorum excur(iones in Orientem.

Alteram

u

du

tamen facram expeditionem Rex fan&usin Af-

j

ricam contra Saracenos füfcepit, & caítra ad

)

'Tune-

SJECULI XIII.

171

Y l

'Tunetum pofüit. Sed&ibipeítis exercitum,

Ilde

imó Regem ipfüm invafit: ex qua fanctiffimà

M

anulr

obift anno ztatis 56. Chrifti 1270. Regni 44.

VII. Nuncex Oriente, quia nihil ampliüs

W

ibifüpereft, redeundum in Occidentem. Hic,

EM

Mty.

cüm poft Otbonem IV. & Fridericum !l. Im-

perium Romanum per multos annos vacáflet,

hnj

tandem anno 1275. Ele&ores in Rudolphum

n

Habsburgicum Comitem convenerunt , Vi-

ln

rum à Juftitia, religione, & virtute bellicà com-

u

mendatiffimum.

Is füáà contentus Germaniá

URU

confilia adeundz Italix repudiavit. Habuit ve-

t

róin Germaniaamplam femper & victoriarü &

ii !

meritorü meffem, Nam cumprimis rebellanté

(s |

Ottocarum Bohemix Regem, vi armorum ad

jls,

n

officium revocavit. Quo fücceffu Auf(tria, quae

fuerat Ottocari , Alberto Rudolphi victeris

T

Filio concefía , Auftriace Familie Regum &

Tat

ii

Imperatorum feraciffimx ia Poíteris nomen

dedit. Seddehis, quipluracupit, eain Hifto-

ld

ria Auftriaca habet. Id unum addimus hlc per

u

compendium.

Rudolpho defun&o füccetfit

44

Imperator ejus Filius Albertus.

His fuübinde

n

i

Septemviralibus Comitiis alii Succeffores dati;

Rediit tamen Imperium ad Auftriacos , ele&to,

"

poft Sigifinundi exceffum , ejus genero Alber-

n

to Auftriaco , ejus nominis Imperatore ll. qui

Socero füoSigifmundo etiam in duo ejus Regna

hi

Hungzriz & Bohemiz fücceffit, EHoc defun-

'm

&o ejus Filius Fridericus IV. Imperator faluta-

1.

tus eft. Eum excepit Maximilianus ). cujus

j

Regnis & ditionibus accefferunt in dotem Pros

;

vincige

RES GESTJE

172

vinciz Belgice cum Burgundia , jure copnnubii

f

cum Maria Caroli BurgundiFilia fimul & hz.

(j

h

redeiniài, His ex nuptiis prodiit unicus Filius

Philippus l, qui amplifimum Hifpaniarum ade-

p

ptus eft Regnum , ductàin Conjugem joanná,

aj

Ferdinandi Regis Caftelle Vl. & Ifabelle Ara-

mmp(l

i

«

gonum Reginz Filià & herede: quorum au-

a

fpiciis etiam illa ampliffima continens , quze A-

merica dicitur , Regno Hifpaniarum pridem ac-

j

ce(lerat, Philippohuicl. nati funt duo Filii, Ca-

u

rolus V, & Ferdinandus . qui fücceffivà quoq;

gl

u

ferietenuerunt Imperium Germanorum ; que

&ton

feries adhuc durat usque ad Carolum Vl. nunc

gloriofiffimé imperantem,

fun.

VIII. Sequenti anno poftquam Imperium

f

aditt Rudolphus l, Habsburgicus , Lugduni

i

Al

EU

GregoriusX, generalemSynodum habuit quin«

geatorum Epiícoporum ; ad quam etiam venit

fd

Patriarcha Conftantinopolitanus cum diverfis

ni

j

Orientis Epifcopis, . Michael autem Palxolo-

lr

N

u

at

s per literas &nuncios Romanam profeffus

f

3

.eligionem Grzecum fibi Imperium firmavit,

Metuebat enim fibi fübdolus Princeps à Carolo

tf

Andegavenfi fuo smulo, atqueillud Imperium

^tuh

ambiente 5 nec non à Concilio in Gallia con-

i

$)

vocato , ne quid contra füam novam invafio-

nem , (ieflet alienz Religionis , decerneretur.

ln

Quá etiam de causá poft diremptumConcilium

Árr

novam miro & arcano artificio adversüs Caro-

m

li,

lum Andegavenfem . utriusque Sicilie Regem

machinatus eft conjurationem.

Nempe Pe-

^

trum Aragonum Regem incitavit ad invaden-

D

dam

SIECULI XIIf.

173

"ii

dam Siciliam , quafi fibi debitam jure uxoris

if

Conftantie , Manfredi olim Sicilia invaforis ,

iif

filie , quam fibi Aragonum Rex matrimonii

lu

fesdere copulaverat. Ad id ambo ufi (unt o-

!

Jj

perá Joannis Prochytz olim Domini , quiaf-

fs.

fumptà vefte monachali ad facilius & fecretiüs

Wt

decipiendum confilia Principurn ultró citróque

b,qm

D

erferebat, & occultis artibusSiculos horta-

ni

AT

d

aturadrebellandum. Queminfinem Palxo-

f(

lj

ogus multam auri vim inSiciliam &ad Arago-

i

nemtransmifit, Itáque hisinftigantibus anno

n

1282. die 5o. Martii , ipfo Dominicz R efüurre.

lr

Gionisfefto , Franci omnes fub campanz fig-

hum ad vefr

CU

j

ertina folemnia convocantis, per

fingula Infü

& oppida ex condicto à Siculis tru-

j

i

cidatifünt, Petro curn füa claffein anchoris rei

W*

exitum baud procul expe&ante. Atq; itanefa-

Wa

tia czedes patrata eftin Chriftianos, quam olim

ii

in Mithridate adversüs Romanos per Afiam

u

difperfos inhorruit & damnavit ipfa barbaries.

fs

Ut autem hec fatis bené intelligantur , initia

T

Francicz in Apulia , Calabría & Sicilia domina-

(

tionis hic altiüs repetenda fünt Fuerunt igi-

gt

tur hzc, Fridericusll.Imp. de quo Nu». r. cf-

j

2.implacabilis Romans Ecclefiz hoftis , àmul.

1

j

tis Pontificibus , quos diré infectatus fuerat,

(

f L

&à multis Conciliis damnatus , necnonab ip-

m

fis Imperii Procetibus & Comitiis jufté exau-

!d

&oratus, RegniSiculi jure exciderat. Mor-

a

tuus, vel, àt alii fcribunt, à Manfredo filio ex

j

concubina füfcepto in Apulia anno 12f0. prz«

H

focatus, duos reliquit fuperftites filios legiti-

f

mos

174

RES GEST/E

mosHenricum & Conradum. Iftum Manfre-

|

dus veneno peremit : Hic, fcilicet Conradus,

moriens , fuinominis filium reliquit , quem Ita-

q

liConradinumnuncupárunt, Hujus mortem

falsó vulgavit Manfredus , qui tum in Apulia

gul

verfabatur , utfibiRegni poffeffionem, quafi

Ji

^

proximé Confanguineo , affereret.

Deinde

I

if

firmatá (ibi poffefhione finxit fe tutorio nomine

hll

Regnum Conradini, donec adolefceret , ad-

Ü

[r

miniítrare.

At;, UrbanuslV. Pontifex , nein«

n

viíà & execrata proles NeapolitanaRegna ulte-

m

xiüs poffideret , Carolum Andegavenfem Co-

ii

mitem , $. Ludovici Germanum , utriusque

ID

Sicilis Regem conítituit. QuodidemjusCle-

TOrUr

Jl

inenslV. quirbano fücceffit, novo decreto

[/

firmavit, cum pacto annuz penfitationis au-

I

D

reorum duode- quadraginta millium.

Ca-

:

Pl

rolus Andegaveníis Manfredum fibi cum vali-

do exercitu occurrentem anno 1266, acie vi«

n

cit, & occidit.

Idem biennio poft Conradi-

&

pum cum exercitu Germanico ad Fucinum La-

AUR

cum przlio fuperavit, & in poteítatem reda-

n

J

&um unà cum Friderico cognato Auítriz Mar«

TC

chione Neapoli capite mul&avit, anno 1268.

tl

Atque ita in Conradino proríüs extin&ta fuit

J

Suevica Fridericorum ptopago.

Poftquam

|T

li

autem , bt füpra dictum , Petrus Aragonum

Bs

Kex Siciliam invafit, Carolus Andegavenfis il-

m

lud fruftra armis repetere aggreífíus , cladem

ünl

jnfüper graviffimam accepit : quin & Carolus

*

Claudus ejus Filius navali prelio vi&tus & ca-

t

P

ptivus Barcinonem abductus eft,

MR

L]

'S:EC'ULI X1II

17j

Yaf

m

^. TX. Suam quoque laudis & glorie meffem

Hifpania hoc Seculo uberrimam ex profligatis

&l

Saracenis habuit. Jlamolinus, Tunifii Rex uni-

)

yerfam vincendo pervagatus Hifpaniam , mon-

n

tes etiam transcenderat Pyrenzos : fedanno

1 qW[I

1212. quatuor Reges ,| Caítelle , Aragoniz,

Lufitaniz atque Navarrge , conjunctis viribus

ad Tolofàm Hifpaniz Uirbem convenientes tan-

t

tà flrage Saracenos vi&toriis infolentes profli-

fs

T

gárunt, ut eorum ducenta millia cecidiffe me-

morentur.

E clade res Saracenorum in Hi-

t

fpaniaconcidit. Nam vigefimo poft anno Fer«

n

dinandus Caftelle Rex Cordubam cepit Mau-

"

Amiffis

TO

rorum arcem & regiam civitatem.

deinde paulatimetiam ceteris Provinciis., Sa-

d

racenis nihil reliquum fuit preter Regnü Gra-

natenfe.

vl

(

X. OrdinesReligiofi hoc Sxculo permulti

emerferunt : inter quos eminent Przdicato-

2

res, S. Dominico Auctore; & Minores, Infti-

]i

tutore S. Francifco , ab Honoriolll. Pontifice

approbati.

Preterea Carmelitanis , qui inSy-

»Mu;

ria circa montem Carmelum degebant , Alber.

ul

tus Patriarcha Jerofolymitanus , approbante

1]

Innocentiolll. Papà , regulam conícripfit ex S;

W

Bafilii inftitutis, quam poftea Honoríus !ll. In-

CM

riocentii Succeflor confirmavit.

Qrdo etiam

Servorum Beatz Marie Virginis hoc Seculo

ï [

füum habuit initium.

j

Nam , quo tempore

Fridericusll. de quo füpra, ferro & flammis

vaftabat Italiam , feptem Viri nobiles divinis

€xciti mohíitis in móntem Florentiz feceffe-

]

runt,

176

RES GEST/É

runt , ibíque Cellulis extructis Ceenobiticam

g

vitam incepére , fetotos Dei, füb patrocinió

Vyu

Porró Bea-

(

B. M. V. obfequio mancipantes.

1X]I

tusPhilippus Benicius Florentinus etfi dicti Or«

dinis fuerit Minifter , minimé tamen aut nume«

p |

ro prirus aut inftitutor fuit? uti id in Marty-

m;i[ü

rologium pet inadvertentiam fübrep(it 55

n

Auguíli, Eciam Celeftini huicSsculo füa ex-

rit

ordia debent : furidati à Petró Morono : cui

uli

eremiticam vitam agenti fe Socios adjunxerunt

:'.Jolm

alii ; quofur inftitutum ii Concilio Lugdus

]

n

nenfi ahno 1274; Gregoriüs X; approbavit;

n

Anm

Duos patiter Ordines ad redimeridos Capti-

vos aptid infideles divinis revélationibus inftis

pOI'C:

tutoslegimus. Ptirus eft Sanctiffime Trinis

gt

ial

tatis ; Authoribus Joanne de Mata; oriundo

ex Provinciain Gal//a , & Felice Valefio, poft«

n

quam apüd Cervzzi Frigidaum , lioc enim eft

[

lj

nomeüloci, Meldenf(is Territorii folitariam vi-

yis;

tám multisannisegiffent. Alter Ordo ptore:

Tl

demptióne CcaptiVoruin füb titulo S. Mariz de

ij

mäd

Mertede à Jacobó Átagonum Regeinftitutus

v

eft Barcinone, ántio 1218. feu; ut alii, annd

1223. Honoriolll, Pontifice; confilio Reimun-

iim

di Pennafort, qui tunc Regi 3 Confeffionibus ;

tij

(

acdeinde Ordinis Predicatorurà Magifter ge-

neralis fuit.

Petrus Nolafcus, Nobilis Gal-

!

IU

lus , primus hujus inftituti iabitum candiduni

ul

l

tá

cum regiis Aragoniz in(ignibüs de manu Beati

Raimundi folenni ceremoniá fufcepit. Ordo

A

il

Auguftinianorum Cenobitarum hoc Szculo

"T

incrementa fumpfit; fed exordia habet longé

DL

J

antig

SJECULI XIIIf.

177

Dic]

antiquiora ab ipfomet S.'Auguftino , ut con-

AT

vincitur ex ejus fermonibus de communi vita

WöH'ez.

Clericorum.

ïä&iOr.';

XlL. O&o hzrefes hoc Seculo numeran-

n

tur : inter quasin Hifpania Albigenfium pefti-

]

lentiffima , Flagellantium in Italia ftultiffima

i *.;'a

fuit. Etherefis quidem Albigenfium colle&ta

IIUIMUj

eratex variis erroribus antiquis, quibus non-

L

nulla figmenta addiderunt , ejus hzrefeos Au-

lt

thores & Duces, defüo. Duo ftatuebantprin-

lii

|

cipiacum Manicheis. Corporumrefürrectio-

ii

nem negabant cum Saduczis, & opinabantur

s |

animam hominis in morte ita perire cum cor-

b |

pore, ut nunquam rediret : unde & nee pur-

ff

gatorium , necinfernum admittebant. Eccle-

TT

fias adire vel in illis orare füpervacaneum efz

fe dicebant.,

]

nl

Baptifmum inutilem rejiciebant

l

nl

& blafphemabant Euchatiftiam. Atque hec

a

peítis, que in Comitatu Tolofáno circaannum

n

12to, incepit, breve intratempusita invaluit ,

g

ut , nifi fidelium armis fuppreffa fuiffet , non

pjmm

modó Hifpaniam, fed & Europam univeríam

,

infeciffet. Nam partes Albigenfium tenebant

.Ulm

eàdem lue infe&i Raimundus Comes Tolo(a-

)

nus , ejJüsque affinis Petrus Aragonum Rex,

Hf1

Contra hos Innocentii lll. hortatu Catholici

T

Principes facram militiam füfteperunt , Duce

jn

i

conftituto Simone Montefortio.

Albigenfes

j

eum ad oppidum Muretüm in agro Tolofano

adorti fünt , habentes in füo exercitu centum

(rdo

gt

milliaarmatorum : quorum Ordines ducebant

Arragonum Rex & Comes Tolofanus.

At

"

M

Mon-

üut

178

RES (GESTJE

lr

Montfortius tunc non nifi oCtingentos equites;

& mille pedites numerabatinacie. — Nibilomi-

nus Divino fretusauxilio, omnemillam hoftid

il

rü

multitudinem profligavit : inter quos Rex A-

ih

ragonius pugnans occubüit cum oétoginta mil:

qld

l

libus fuorum.

Montfortius au&tis novo milis

j

tum dele&u copiis Catholicis, tam mirabilem

ii

I

& memorabilem victoriam pari alacritate pro-

4

fecutus eft... Bitertas; Carcaflonam, Albigen-

il

fium, & alia perduellium munitiffima oppida

o

Catholici expugnant , przeunte inter graviffi-

ii

ma difcrimina intenfiffimis precibusad Deum ;

ami

& adhortationibus ad milites , & Crucifixi effi-

Vi

1

giem, quam manu gerebat, oftentante Divo

ii

Dominico.

Sicincitati milites Catholici füpra

W

ii

humanas vires, permultafaciebant. Strenuus

jl

tandem Montfortius , dum Tolofam obfidet,

l)

vibrato per machinam faxo lzfus interift. Idem

bellumàRege Ludovico VIll. anno 1216. in-

j

ftauratum eít, atque ab ejus Filio , Ludovico

R

Sancto anno 1229. terminatum ; quo Ray-

1N

mundus Comes ejuratá hzrefi , filiam füam Al-

i

phonfo S. Ludovici Fratri, cum Tolofani Co-

"

Y

mitatüs dote , conjugem dedit.

FLAGELLAN-

;

3

TES in Italia inceperunt circaannum 1273. tum

veró latiüs per Germaniam & Galliam vagati

'qllulï

funt.

Ml

Nomen hoc, abeo, quod faciebant ,

ul

habebant. Nam fe ipfos virgis acnodofis fla-

;

gellis, in quibus aculei , affidué concidebant,

adoftentationem: dicentes, hanc flagellatio«

1

nem ad delenda quecunque peccata potiorem

:gnt«

i

effe omni confe(fione , acomni martyrio me-

liorem.

SIECULI XIIf.

179

t

liorem. . Prterea Aquam luftralem feubene-

1

J

dictam aípernabantür.

Ajebant Baptifmum

al

li

aquz.jam. ceísáffe ac mutatum effe in Baptif-

REXA

Docebant ab adventu (uz fe-

mum fànguinis.

&x Evangelium defiffe: quem errorem non

LR

nifi idiotez & indo&ti homines, quales Flagel.

lantes erant , docere potuiffent.,

Cum Pri-

fcillianiftis fic juramentum admittebant , ut

etiam perjurium licere affererent ; hanc fem-

(

l

perinore veríantesfententiam: ura, perju-

rA, fecretum prodere noli. HorumElagellan-

ln

tium multi circa.annum 1343. venerunt Spi-

il

ramin ip(is diebus Comitiorum , magnam prze

'üï

feferentes f(peciem Religionis. . Hinc à quam-

Áj

plurimis civibus ad prandia funtinvitati. Cu-

QUi

jus erroris fucus, utinihil differebat ab errori-

It

bus Anabaptiftarum, ita fecta erat illis tempo-

lij

ribus non minüs perniciofa.

Tandem veró

f

damnata, ferro & igne extinctà eft,— Homi-

nesiftirudeserant; cruces in füis veítimentis

jr

n

circumferebant , .Urbes gregatim ingredie-

i

J

bantur triftes & moc(ti, liventésqueex crebris

hCO'

iCtibus fcapulas ferebant.

Neminem aliquid

Ex hac

h

rogabant, fponté oblata fümebant,

Nl

tamen fecta multi graves & perniciofi errores

,

i

pullulàrunt. contra fidem, quos füpra recen-

"

fuimus, & fub hoc rigore verberam plurima

j

vitiaalebanturocculté, & tegebantur nequi«

tiosé.

Eorum aliqui, à duobus Ordinis Prz-

It

0

dicatoriüi Fratribus interrogati, cur nemine

M

mittente docere pre(ümerent & predicare , ita

It

per fu-

adi fünt in furias , ut , altero 2greé

t

'

gam

180

RES OESTJE

gam dilapfo , alterum lapidibus obruerint ad

Mofam.

|

XII. Contra has & ceteras hujus Seculi

hzrefes tunc indefefsé tam S.Dominicus,quàm

ejus Religiofi Filii defüdárunt. Et, quia eádem

j

l

M

?tate circa annum 1245. cüm S. Ludovicus

regnaret in Gallia, Robertus Sorbonius Sor-

T

bonam celeberrimam toto orbe Univerfitatem

al

Parifiis inftituit , ex ea contra malitiam hzreti-

i

j

Mil

corum quàm multi tam infignes pugiles prodie-

runt.

Vi&riacus, natione Gallus, S. R. E.

W

Cardinalis & Epifcopus Tufculanus , multis la-

i

boribus & Legationibus in Oriente & Occiden.

[

yra

te pro Ecclefia Dei perfun&us , denique cala-

mo pugnavit contra Saracenos , & preclarum

I

in eos edidit librum.

a

R

h

M

. S/ECULUM XIV.

SYNOPSIS.

a

igi

?0

Coztrove

&

ipter Bomifacium VIIL.

pit

Rontificem c& P

"5

Zl

ppum IF. Gal/ie Regem. | z.

"i

l

J

«Sedes Pontificia migrat Avetionem. 3. Com-

D

iq

cilium Vienuen[e

excidium Templariorum.

(

[

4. Henrici Luxenburgen[és Imperatoris mors, w

J

$. Ludeviei Bavari , et Alberti Auflriaci

contentio de Imperio Romamo. 6. Sedes Ponti-

ij

eia re[flituitur , e& fchifma inter Urbanum "m

FI.ac Clementem VII. Pféudo - Pontificem. 7.. *

Vicloria Chr

7

jfFianorum im Hifpamia comtrA w

Barbaros. $. Clades Gallorum i» Hungaria. s

9. Lithsania comverfto, xe. Harefü. ir.

t

Tiroppofrti.

L

1

[

SJECULI IV

xag

D Szculi hujus initium Sedem Pon-

c lr A

tificiam tenuit Bonifacius VIIl, Ro-

J

l

r

mani Imperii folium Albertus Auftriacus , Ru-

NI

dolphi Habsburgici Filius.

Francis regnavit

h

ll

A

NU

PhilippuslV. cui Pz/cbrz ab oris & corporis ve-

nuftate inditum cognomen.

Sub Imperio Al-

U

ij

bertinova Helvetorum Respublica fümpfit ex-

ordium. Iftiquippeà Cefareis Miniftris vexa-

J

ti fe in libertatem vindicarunt , quam hodie re-

i

tinent.

Philippum Pulchrum Regem Galliz

iM

inter & Anglos circaidem tempus perniciofum

n l

flagrabat belli incendiü , quod Bonifacius VIII,

fid

Pontifex extin&tum cupiebat, ut daretur op-

K

portunitas ad facram militiam adversüus Sara-

"n

il

cenos inftaurandam , qux períxpe ingenti ani-

morum ardore füfcepta , Deo Chriftianorum

peccata caítigante, triftes infauftósque exitus

!

habuerat.

Totius expeditionis Ducem defti-

naverat Carolum Valefium, Philippi Pulchri

n

Regis Gallie Fratrem ; ftrenuum Principem &

moderatum , qui multa in Flandros przeclaré

h

geffit, EHunc Bonifacius Pontifex in Italiam

n

ad componendas plebium feditiones , quibus

1]

exardefcebant omnia , accivit; intendens prz-

TU

fertim transferre in eum Imperium Grzcum

J

uxorio jure ; duxerat enim Catharinam Bal-

hi

duini Filiam , quem Palzologus Conftantino-

n

poli ejecerat.

Verüm Pontifex hic in Gallia

l 7'

Rege inconfülto novum erigit Epifcopatum A-

J

pamienfem , primásque ejus infulas tradit cui-

Jj

j

dam Bernardo; atque, utacrius pungeret Re-

&em, eimandatper eundem , ut omnibus pra-

l

termiflis

M 5

132

RES GEST &

li

termiffis ad bellum (acrü fe conferat,vetat indi-

[U)

&as decimas ad alid ufum convertere , ipsüm qs

Regem (qui videbatur ipnutili Flandrorum bel-

if

lo tempus & fumptus confumere ) à Pontifice

P

deponendumi comminatur , nifi ftatim obtem-

i

pere

t, Rex indignatus hominis impudentize

LLR'

eum Narbonenti Archi - Epifcopo in cuftodiam

il

fi

tradit.. Id cüm Pontifex re(civit, novas ad Re-

QUl

em epiftolas afperrimas fcribit , quibus tefta-

M

(

tur, ob ejus contumaciam Francie Regnum

M

M

am effe devolutum ad Apoftolicam Sedem,

Ezliterz Jacobo Normandio Archi- Diacono

dl

Narbonenf(i traditz , eidémque legenti ereptae

B]

fünt , & ab Artefio fpe&tante Rege in ignem

"UI

conje&z. Attamen folutus eftEpifcopatus Apa-

t

mienfis , & unà cum Jacobo Archi- Diaceno juf-

U

fusaRegno procul faceffere Bernardus. . '"Tum

[

lll

verb füpervenit perditiffima illa Sarz Colum-

»f

j

nen(is& Nogareti Franci Equitis conjuratio:qui

d)

l

collatis exiguis viribus paucorum , quos co le-

JUT

erant , militum fummum Pontificem apud

P

Anagniam captivum fecerunt :

nec tamen ca-

Nam Plebs;

ptumin

poteftate diu habuerunt.

t

diffipatà i

Ia colle&itià manu , quod füt officii

igih!ï

fuit, pra

ftitit, & Pontificem debitz libertati

&ln

veftituit.

At huncardens dolor eorum , qu&

jl

fibi ufque adeó indigne obtigerant , paucis die-

1j

busexhac vitafübtraxit, Virerat Jurium con-

1

fultiffimus , femel concepti propoliti tenaciffi-

At

mus, adeó , utnullà inderatione dimoveriaut

uf

infleipoffet. Nihilnifi grandeanimo propo-

iTuF

nebat, magnificósque reram fucceffus de in-

genii

SECULIXIV:

185

ltll

[

penii preeftantia fibi pollicebatur. ^ Nihil ineo

D

exile , nihil mediocre inerat. Grandes virtu-

nld

tes , grandia pariter vitia , quibus illz offufca-

tfct

bantur,; ambitio & iracundia.

Obitc Bonifa-

m

cius Romz meníe O&tobri, anno 1303.

II. Bonifacio fuffectus Benediétus X. aliis

if

Xl. Huic Clemens V. patrià Lemovix , Archi-

l

li

Epiícopus Burdegalenfis. Is tumultuum Itali-

corum fatur ( nam tota Italia , utmox dicetur,

il

u

factionibus Alborum & Nigrorum difciffa erat)

j

n

1.

Sedem Pontificiá ex Roma an. 1305. tranftulit

A

Avenionemin Gallia, ubi permanfit annis am«

iil

plius feptuaginta. "Tres veró Cardinales Ro-

mam mifit , quiresItaliv adminiftrarent. Tur.

T

barum porró ltalicarum origo hzcfuit. Qui-

J

dam nomine Cancellarius Piftorienfis civis co-

]

j

u

acervatis ex mercatura multis divitiis , plures

lo

etiam ex duabus uxoribus füfcepit Filios inter

g

fe emulos , à quibus numerofa proles edita

i

eít, hofliliterininvicem affe&a, tumcirca bo-

W»ä |

norum divifiones , tum circa ambitum Magi:-

ftraturarum ; ita , ut pauci fine mutuis czdi-

m

bus dies tranfigerentur. Et, quiaidem omnium

erat nomen , alii fe Albos, aliife Nigros Can-

cellarios nominabant.

Kes primüm privatze,

:

17;

deinde in publicas degenerárunt , aliis (e adjun-

gentibus huic, aliispartiilli; ^ Undeomniaper

y

vim , & pugnas, & cxdes privatim & public&

gerebantur.

Nec folain urbe Piftorio malum

Y l«

1

contineri potuit, fed inde etiam Florentiam,

p

Pifàs, & Lucam, malum fe propagavit; nec

Tid

folà T'ufcià circumferiptum eft, fed in univer-

l

j

M 4

fam

RES GEST E

184

fam fefe Italiam diffudit; ut jam feclusá jufti.

[

[

tià omnia per feditiones , rapinas & cedes con-

1

funderentur. Etexhac ipfà civitate Piftorienfi

jam ortx erant etiam funeftifTimz illa faCtiones

j

Gibellinorum & Guelforum. — Propterhas igi-

tur Alborum & Nigrorum fa&tiones Clemens

[

V.. ex ItaliaSedem transtulit Avenionem circa

IT

n

annum 130j.

III. Ab hocPontifice anno 15 1 r. celebratü

läncel

&il

fuit Concilium Viennenfe in Gallia, uti illud ha-

I

betur fol, 232.inftrena 172$. data. Eoin Con-

Q

cilio, przfente Gallorum Rege Philippo Pul-

rat

chro, inter cetera aCtum de extinguendo Or-

dine Templariorum, ante annos non omnina

W

i

ducentos Hierofolymis fundato. X Ordinishu-

jus Equites ingentes vires ac divitias propé im-

g

inenías comparaverant ; unde nonfolüm Pa-

r

li

triarchz Jerofolymitano debitam obedientiam

negabant, fed & Regibus ipfis atque Principi-

n

bus infültabant , enormium pretereafcelerum

i

I

rei.

Prior Montis Falconis inpago Tolofano ,

cum Noffo quodam Florentino, per Magi(trum

M

T

Ordinis hujus in carcerem conjectus detexit

€ea ; quare multi eorum exufti fünt vivi, & in-

(

ter cxteros Joannes Mola Ordinis Magiíter ;

j

ac tandem totus Ordo excifüseft, Sunt, qui

r

eostanquá innocentes defendunt ,ex eo, quód

lt

[

intra anni fpatium tam Pontifex , quàm Rex

Galliarum Philippus migrárinté vivis, à Mola

p

Ordinis Magiítro in loco füpplicii ad Judicium

n

lt

Divinumcitati. Sedquidquiddehocfit, cer-

tum tamen eft , quód quante divitiz , tanta

W

etiam

S/ECULI XIV.

18f

d

Á

Ji

etiam eorum flagitia fuerint.

Neque enim ih-

ls

nocentes condemnaverit Concilium tot Epi-

!

1

Áf

fcoporum Oecumenicum , quale Viennenfe

diani

erat.

IV. Inde Clemens Pontifex Henricum Lu-

lu

|

AOS

xenburgenfem Alberti Auítriaci in Imperio

Z

Mi

J

Succeflorem hortatus eft,ut compofitis in Ger-

mania rebus , Italiam peteret , & ibi diffidentes

i

inter fe populos juriümque ac boncrum Eccle-

I

fiafticorum invafores armis adigeretad reftitu-

TW

tionem. Henricus, quidudum Aquisgrani co-

j

ronam fümpferat argenteam , Mediolani fer-

at

ream accepit : bellique multó ftudiofior, quàm

T

pacisItaliá expilavit , & magnis cladibus affecit,

Dl

eásq; viciffim à populis , quos infenfius perfe-:

Hin.)

quebatur , accepit , prefertim à Brixienfibus &

nb

Florentinis , quos Robertus Neapolitanus Rex

sT

ftrenuéadversüs Henricum tuebatur.

Qua-

itj

propter Henricus iracundià fremens Robertü ,

d

quem vi bellicá non poterat , fententià in eum

(it,

di&à avito Regnoexautoravit , quamvis ipíe

progenitorésque ipfius jus Regni non ab Impe-

x

)

ratore, fedàfummo Pontifice(üfcepiffent, Et

j

Clemens quidem Pontifex Henricum officii fui,

fm

& , quam dederat , fideicoarguitinfractorem :

u

j

qui, cüm promififfec fa&tiones, quibus faede

j

"]

lacerabatur Italia, componere, fautorem u-

WM

nius fe exhiberet, fcilicet Guelforum , ut in op-

if

pofitam, quaz Gibellinorum dicebatur, omni

j

immanitate defzviret.

Neque veró eanomi-

l

u

nadefignabant , ut olim partes Pontificias , aut

Imperatorias , íed alias civitatum ab invicem

at

4

diffen

186

RES /|G ES/T'/E

diffenfiones , quas ferro & flammáinter fe mu-

E/

tuó exercebant. : At Henricus, poftquam Lon-

!

gobardix atque Etruriz populos infeftis armis

& ifnanibus pecuniarum exactionibus oppref-

j

"

fic, ingreffus Romam , ibi coronam Imperii au-

ream dé manu Legati Apoftolici, quia Ponti:

ii

fex Avenione erat , folemnirituaceepit. -Inde

j

re2reffus ad priftinas hoftilitates profequen-

jlf.

das, exiit & vita anno 1213.

Sunt, qui fcri-

H

bunt, id factumex hoftia veneno illità, & de

j?

manuSacerdotis Dominicaniaeceptá. Sedne-

j

quaquam probabile eft. — Jam enim naturali

nit

morbo laborabat Henricus , antequam Sacra-

[ |

mentum fumeret , üt con(tat ex relatione Con-

[

tiauatoris hiftorix Ptolomzi Lucenf(is, quitunc

di

propéaderat. Nequeullatenus veneni memi-

*Jld!r)

nit. Joannes: Villanus Florentinus , qui eodem

jj

tempore vixit.

ff

X« Poft Henrici mortem propter Electo-

j

ii

rum difcordiam longum interceffit intervallá :

d

J

hinc-aliquibus Friderico Auftriaco , Alberti

K

IM

quondam Germanorum Regis Filio natu ma-

m

jori, cognomine Pulchro, inde aliis füffragan-

&il

tibus'Eudovico Bavarie Duci.

Ea diffenfio

D)

Germaniam atroci bello diftinuit.

Poft multa

lir

demum przlia Fridericus acie victus & captus j

1

infortunio füo Ludovicum ad [mperii calmen

v

poft novem interregni annos provexit.

Eus

n

dovicusauteminconfülto Pontifice fibi titulum

)

I

Imperatoris temere accivit.

Pontifex igitur,;

10

eum.cedere nolentem; adeóque contumacém;

N

jüre Imperii & communione fidelium exclufit.-

uf

Econtra

S/ECULI XIV.

187

li [

:

inLos

Econtra Ludovicus refümptis Henricianorum

& Fridericianorum prifcis fationibus , Gibelli-

m

!onref

nàs veteres refufcitavits Matthzum Mediola-

nenfi civitati , Canem Scaligerum Veronz;

NT

Pafferinum Masitug , Eftenfem Marchionem

l

Ferrariz , aliósque aliis civitatibus prafecit.

y

h

Robertus veró Apuliz Rex Pontificis caufam

?

füis armis & prudentià fulciebat, quz tamen

qii

ita obfiftere non potuerunt, quà minus Ferra-

ib

ria Pontifici rebellis, excifo przfidio Roberti

i

u

Apuliz Regis , Marchionibus Eftenfibus fefub-

Mil

Wu

|

miferit. Adversüs illos perduellium Duces ,

qui fe Imperii Vicarios denominabant. [oan-

t

nes XXI. vel àt allii XXll. Clementis V. Suc-

H

ceffor , deinde anno r317. Conítitutionem

l

edidit, Robertum veró Imperii Vicarium per

h

s

F

omnem Italiam, exceptá Genuenfiditione con-

ftituit ; dicens excommunicationem tum Vi-

(

jj

eariis ufürpatoribus , tum perfonis , quz illis

obedirent: fimülque terris & locis ipfisinter-

t

di&tum irrogavit , declarans , vacante Impe-

t

rio curamillius & follicitudiné , minifteriumq;

Sedi Romanz competere: condixitque Ludo-

vico Bavaro, & Friderico Auflriaco certum

diem ad producendajura fua coram Apoftolica

Sede.

VI. Poftquam Avenione feptem. fummi

Pontifices confederunt : nimirum ClemensV.,

[l

Joannes XXll. Benedi&tus Xl. Clemens Vl.

?

Innocentius Vl. Urbanus V. tandem Grego-

rius Xl.anno 1377. Romam rediit , ibíqueSe-

dem fixit,

Sed anno fcequenti mortuus eít;

Suc.

188

RES: GES TE

Succeffit deinde exitialefchifima, quodannos

f

]

circiter quadraginta perduravit.

Cüm enim

j

Cardinales ingreffi conclave de novo fufficien-

[

do Pontifice deliberarent , Populus Romanus

As

metuens , ne creato ab iisdem Pontifice Gallo

ut

Pontificia Sedes iterum Romà diftraheretur,

ii

vir nefariam intentavit , foribusque conclavis

n

effractis , Cardinalibus prefentaneam mortem

ii

j

e(t comminatus , nifi continuó in electionem

qu

Pontificis Italiconfentirent, Quá viadadi E-

pum

le&ores Bartholomeum tandem BarenfemAr-

n

chi-Epifcopum, qui fe in przfe&torum regio-

g

nalium confilium , & in tumultuantis populi ir-

l

Àl

ruptionem ingefferat, füz quique profpicien-

p

tes incolumitatielegerunt. Atque hic (ibi a(*

Sed Cardinales

um

fümpfit nomen Urbani VI.

li

li

deinde Fundos accefferunt , civitatem Regni

n

Neapolitani, ibíque vim fibiillatam caufati, Ro-

1

bertum ex Comitibus Gebennenfibus, Virum

u

& propriis meritis & profapiz nobilitate , mag-

Mi

norümque Principum affinitatibus illuftrem

ln

renunciaverunt Papam in Fundana Majore Ba-

filica, & Tiará Pontificià clam exRomana Ur-

ld

be afportatá coronárunt anno 1278.

Impo-

L:

faitveró fibinomen Clementis Vll.. . Eo facto

W

D)

excandefcens Urbanus Joannam ReginamNea-

V

politanam , quàdin id confenfiffet & coopera-

tafuiffet, Regno abdicavit, illüdque in Caro-

W

Jj

lum Dyrrachii Ducem tranftulit, misitque ad

W

Ludovicum Hungarum , hortans, ut intermif-

K

fàm olim de morte Andrez Fratris ultionem

^

l

Dyrrachino Duci cum exercitu validiffimo

commit-

|

SJECULI XIV.

189

committeret.

DT

Ipfe Urbanus copias armato-

atti

rum multámque pecuniam ad id füppeditavit

i

ItaqueHungarus & Dyrrachinus ultimam Jo-

Oa

annz perniciem moliuntur. EtNeapolim ve-

Yab

niens Dyrrachinus terrorem ubique circum-

fert, Joannam in arce obíeffam & ad extrema

-

o5

deductam fe fe conditionum acceptá fide, pa-

trueli, queminnumeris beneficiis devinxerat ,

1m;nm

d

dedentem , datz fidei violator elifis laqueo fau-

J

cibus interimijuffit , fibique hác perfidi Reg-

pumaíleruit, Sed & Urbaniexitium poft hec

machinatus eft Dyrrachinus , ideóque diris ab

T

eo devotus, eundem Pontificem Luceriz ar-

It

|

&à obfidione cinxit : ex qua tamen Urbanus

l

|

ope Genuenfium liberatus eft. Dyrrachinus

ys

porró Siculà dominatione non contentus quà

ii

infidiis quà vi apertà invafit Regnum Hunga-

irRo- |

rix. Sedibidem fcelerum poenas dedit à Gre-

TU

gario militeinteremptus: cujus cadaver utpo-

te fcelerati & in Pontificia excommunicatione

5

j

mortui Ecclefiafticá caruit/fepulturá. / Morte

j

hujus , quz contigit anno 15$6. Neapolim de-

yll

latà, Filius ejus pauló majordecenni Ladislius,

n

quem Franci Lancellotum dicunt, Neapolita

yb

num Regnum füfcepit.

Ifte flagitiofi Patris

p

non mínüs flagitiofa proles per (chifmatis occa-

"

fionem , Romam haud femel.occupare cona-

j

tus , àLudovico Andium Duce , illius Ludovi-

|

ci, qui contra Carolum Dyrrachinum indi&o

belloin Apulia vit&excefferat, Filio, victusac

y

repreffus eft anno 1411. Sed victoriá nefci-

p

ens uti Ludovicus , re infe&t Galliam repetit;

Dice-

190

RES GESTE

Dicerefolebat Ladislaus , fihoftes eádem ipsá

Ü

$

die vi&toriam profecuti fuiflent, tam fe quàam

Regnumineorum poteftate futurum : (ipofte-

j

rà die, nonfe, fed Regnum: fitertià, necíe, nec

Regnum: quoniam adversüs eorum vim Ops

[z

4j

(

portuna remedia adhibuiffet; Anno dein

1413. Ladislaus foedifragusRomam eximprósó

j

invaditarmatus , Joannem XXIIl. Pontificem

ls

h

0

in fugam compellit, multosindifcriminatim &

Pralatos & cujuscunque fortis interimit , Ba-

t

H

t

filicas facras expilat , innumerósque Viros cap-

tosadtriremes adigit, honeítas foeminas & (a-

DI

lam l

cras Virgines fuorum effraeni libid

ini permit-

tit. Annodemüm 1414.impius Ladislaus foe-

us

A

dà pudendáquemorte occumbens ad tremen-

W

dum Dei judicium evocatus nullis fuperftiti-

stf

bus liberis , Joannz fecundz Sorori Regnum

JWQ

Jl

reliquit ,. quam libidinoía vita reddidit infa-

mem.

"

D

VII.: In Hifpaniam Albohacenus Marocis

RextranífmifTo freto Gaditano,éMauritania im-

TU

Q

UE

menfías copias , equitum , ütfcribunt, feptua-

ginta millium , & peditum quadringentorum

"

millium eduxit ,. & adjacentem freto Gaditano

w

?'Tolofam Bztice Civitatem obfidione cinxit:

w

cuiífuas vires Abohanner. Rex Granatenfium

m

adjunxit.

Ad urbem obfeffam juxta Salfüm

TRU

ámnem accurrunt in oppofitum Alfonfus. Ca-

Aj

ftellze R ex, & alius AlfonfüsRex Lufitaniz, His

l

adjunxit ZEmilius Hiftoricus Regem Navarrz

W

Lüdovicum Navarrorum i& Francorum auxi-

k

liis füccin&um.; cunctis militibus rubrà cruce

r

diftin-

SUEBCUDLE! X1V.

191

1 ipsi

diftin&tis , facrà confeffione divindque Eucha-

n

rifti expiatis & pramunitis, vexillum:crucis

iguüc.

preferente Jugo, natione Gallo , quem Bene:

&nut

dictus Papa Xll. ad id officium miferat.

Chri-

lj

0s

ftianis igitur tam gloriofam victoriam indulfit

&i

h )

Deus eo anno 134c. ut ducenta Maurorum

tj

millia in acie ceciderint , cümque his duoFilii

V

Regis Albohaceni, tertius veró ejusdem Filius

Ti

th

Abohamarus cum aliis innumeris captivis ca-

ptivus abdu&us fit : & quod vulgarem fidem

a

prorfus excedit , ex vi&tricibus copiis non nifi

u&[a-

viginti militibus defideratis. : Albohacenus eà-

slig

dem nocte in Africam regreflus eft omni- va-

T

cuus honore & tribus liberis orbatus.

Anno

]id

autem fuperiore prior natu Filius Abomelius ;

(

cujus necem vindicaturus Pater advenerat , ab

u

I

Hifpanis prelio vi&tus &in fuga trucidatus fue-

rat,

VIIl. Anno Chrifli 1595. Sigifmun'du$

IIIGU:S

Hungarie Rex W/enceslai Imperatoris Frater

"g

natu minor res Hungarici Regni & Imperii ;:lo-

qu

co:ac vice Fratris inertià dejecti , adminiftra-

lt?Thl

bat. Hicfibi metuens poftoccupatas à Turca-

rum Principe Bajazeth , finitimas regiones ,

quz olim Regibus Hungarig parebant j füppe-

tiasà Rege Francorum impensé obfecravit. Ad

expeditionem iftam Joannes Nivernenfis Co-

mes Philippi Burgundiorum Ducis cognomen-

to Audacis Filius primogenitus felubens obtuz

»

lit, quem fecuti funt plerique ac priecipui Proz

"

ceres Regni , Philippus Artefienfis Regni Fran-

)

Gic? Comeftabilis, Joannes de Vienna

Admira:

lius 3

122

BES GES'TXE

lius ,, J[oannes Maingrius Boufficaldus Mare«

j

fchallus eum multis precipué nobilitatis Equi-

Ü

tibus, felectáque militum manu, qui fe Sigif-

jl

Sed temeritate Co-

mundi copiis adjunxére.

a

meítabilis florentiffimus concidit exercitus,

Nam emulatione Germanici exercitás , & En«

P

g

guerrani Couffiaci , quem Burgundiz Dux ftre-

ji

g

pnuum Ducem, fimuülqüe prudentiffimum Con-

n

j

filiarium Joauni Filio providerat. |Hic füade-

(

bat, paulisper expe&tandum effe, donec Hun-

T

]

garie Regis Sigismundi copiz proptiis 'caftris

jf

j

egrefle eflenr , conjun&isque viribus in ho-

1

(f

ftem fimul prodirent. AtComeftabilis in Couf-

V

j

fiacum füccenfens , neque e&pectato confilii

; li

Ducum exitu, neque bené difpofitis ordini«

A

bus, przcipiti atdore concitatis equis in ho-

1

ftem cum füis copiis irruit, ne partz victotiz

gt

(l

Germani (imul & Hungari aliquid (ibi etiam

J

poffent arrogare, Pugnárunt quidem Franci

"p

l

pro füo numero fortiter , verumtamen occur-

f

fantibus ducentis Tutcarum millibus , & in-

Ài

M

gruente ínnumerarum fagittarum grandine ,

K,

vulneratis per ornnes ordines equis & in pedes

u1l

defilientibus , fefforésque ferociter excutienti-

TU

bus , conclamatum ex neceffitate fuit , ut equi-

D

tesomnes dimiffis equis pedeftri przlio decer«

Aff

tarent. Tunc equi vacui dimiffi fünt liberi ;

!

J

atque in Germanorum & Hungarorum caftra

At

faucii nullo ordine fe proripuerunt.

Hác re

3l

inexpectatá ftupentes ftragem Francorum fa-

G&am, eósque internecione czíos credentes ,

xng

&f

W

ipfi quoque conterriti & palantes fe in fugam

effude-

SECULI XIV.

195

1

effüderunt. Tum veró Turcz protenfis nu-

DI

merofiffimi exercitüs alis Francos undequa-

gl

ue concluferunt , longóque certamine fa-

ito:

tigatis & vulneratis continuó recentes vege-

1

tósque milites objicientes , illos tandem viri-

iM

busexbauftosopprefferunt, Francorum nul-

)

j

lus per fugam evafit , ceforum numerus refer-

tur ad vipintimillia: capti numerantur trecene

gmüan-

tl

ti, inter quos Comeftabilis tantz cladis autor

(l

& Couffiacus, haud multó poft ex acceptis vul-

neribus occubuerunt.

Turcarum cecidetunt

sæhf

lr

millia fexaginta. — Hác fuorum ja&turà excan-

J

|

defcens Bajazeth captivos omnes nudos ad fe

"n

adduci & gladiis fuo in confpectu trucidari juf-

(

fit: folisfeptem optimatibus exceptis, à qui-

li

i

busingentem pactus fuit redemptionis merce-

dema

Ex his duo duntaxat Galliam incolumes

(

R

repetiverunt : Joannes Nivernenfis & Foffi-

T

N

caldus, Ceteri quinque &rumnis confe&i,

^

Jl

durn patrias fedes repetunt,in itinere fatis con-

t

cefferunt, Sicunius Viri ambitio totam pér-

M

u Cl

diditrem Chriftianam in Hungaria.

TM

N

IX. Annohujus Szculi go. ingens Chriftia-

n2 Religioni (imul & Poloniz acceffit emolu-

i

u

mentum, Ludovicusfübditorum Populorum

amor & delicie vacuum morte fuáreliquerat

]4;"

w[ml

duotum Regnorum Solium Hungarige & Polo-

J

niz duabus fuisFiliabus Mariz natumajori, &

fre

Hedwigi minori : ambabus pupillaris ztatis,

/li

füb tutela matris Elifabetha.

Mariz ceffit

"

j

5

Hungaria, Polonia Hedwigi. Hedwigem Ja-

gello proximz Lithuaniz Dux , & corporis ve-

n

J

nuita-

194

RES GEST &^

nuftate & animi virtutibus commendatam ve-

];

Sn

hementer cupiebat.

Ut igitur eam confeque-

(

retur, promifit, velle f patriam idololatriam

G'rfll

nonfolüm deferere , fed & omnes fübditos tra-

p

duceread Chriftum ; quin etiam Sedem fuam

'5&[&

Regiamin Poloniamtransferre. Polonis mag-

Pildl

num erat opere pretium virium & ampliandz

[

nf

ditionis argumentum cum gloria dilatatz Reli-

M

rl

gionis. Atquehzculcimaratio Hedwigis ani-

MC

mum przcipuéinflexit. Jagello quamprimum

,;4 f

Cracoviam attigit , magna cum celebritate

pua

baptizatus eft, unà cum Gentis füz , quos fe-

qish

cum adduxit , Primoribus, & continuó nuptias

d

cum Hedwige folenniritu celebravit. Demum

st

quarto poft die ab eodem , qui baptizaverat &

tm

nuptiis benedixerat , Archi-Epifcopo Gnef-

dan

nenfi Rofentà, & Epifcopo Cracovien(i Joanne,

st

Regio diademate eft redimitus. Deinde unà

iil

cum Conjuge Lithuaniam peragravit , Epifco-

(Jot

patum Vilnz , que Lithuanig Metropolis eft ,

qus

aliisque in Civitatibus parcecias conítituit, &

liberaliter dotavit : Ecclefias ab omni cenfü ,

ya

1

onere, Principis & Secularium jurisdictione

p

l

immunes acliberas declaravit , innumeros ho-

E

u

mines ab idolis ad verz fidei cultum traduxit.

IU

Pofnanienfem Epifcopum ad Uirbanum VI. Ro-

i

manum Pontificem ablegavit, Atquehocmo-

W

do Lithuania conjuncta fuit Polonix & verz

j

Dei Ecclefiz.

7

WF

X. Hrefes huicSeculo fuerupt 16,*. Ea-

1

rum nominatiffimz funt Fratricellorum , Dul-

Bu

lcfhtarum,

ii

ciniftar?m ; Adamitarum , Wick

FRATRI-

SAÉCULI XIV.

155

m

;

FnATRICELLI, qui & FRATRES DE PAUPERE VITA ,

& BzcanDr , Bisocui & Becuiuz dicebantur,

Jf

W

Asf

exorti funt in partibusItaliz circaannum 1 304.

dicebant, nihil proprii habendum : nec Refpub-

*ïlfuzrr

j

licas effe adminiftrandas à Chriftianis.

Item

:

vifionem animarum fanctarum differri uíque in

noviffimum diem.

Promifcuos exercebant

m

)u

concubitus & turpeslibidines: Dehis habetur

in Extravagante JoannisX X1l. quz incipit i$272-

j

a Romama.

W

[

DurcmisrARuM , anno 1209.

àDulcino, quitam pudendz & effroenata libi«

M

)

U

dinis fuit , ut adfex millia utriusque fexüs füb

charitatis fpecie cohabitare docuerit.

Hi al-

It

jari

f

pes incolebant in omnem luxuriam effüfi, fic,

ut armatá manu exícindi debuerint.

Unde

| GnC

Dulcinus cum Margareta uxore fua & maximá

pan

Y

f At

partehorum fceleratorum capti , membratim

conci(i & in cineres redacti fünt füb Clemente

MO

V. Pontifice,

1

)

)f&,

ADAMITARUM hzrefis jam inde

à primis Scculis damnata & fuffocata, Anno

n

!

D«

1346.in Bohemia, à quodam Pikardo ex Gal-

lia Belgica in Bohemiam profe&o refüfcitata

NUA

ii

fuit. Hi, àt Adam & Evain Paradifo , conve-

niebant nudi in fua Ecclefia , quam Paradifum

J

"i

i

it]

nominabant. Connubia promifcua habebant,

jl

& nuptias averfabantur.

WICKLEFFIT.E , À

Joanne Wic&leff, Sacerdote Anglo & Profefz

forecircaannum 15 j2. Numeranturillius hze-

retice propofitiones quadraginta quinque, &

L

inter czteras etiam iftx : -Subftantia Panis &

À Du].

Vini materialis poft confecrationem remanet

in Saeramento Euchariftiz;

d

Accidentia Panis$

N

-t

^

&

196

BRPS OTSITSE

& Vininonremanentfine fübje&o in Euchari-

)

j

ftia.

Chriftus non eft in eodem Sacramento

D

identicé & realiter in propria przfentia corpo«

[pral

rali.

Si Epifcopus velSacerdos exiftitin pec-

(in

cato mortali , nonordinat , non coníecrat, non

baptizat.

In Evangelio fundatum non eft,

Chriftum inftituiffe miffam. Deus dedit obe-

fl

dire diabolo.

Si homo debité contritus fue-

ij

gl

rit, confeffio exterior eft fuperflua & inutilis,

Atr

Si Papa malus eft, & per confequens membrum

"d

diaboli factus , fuper fideles poteftatem non

af

habet ab aliquo fibi datam, nifià Caefare. Poft

m(

r

Urbanum Vl.non eftaliquisrecipiendusin fum-

EU

mum Pontificem , fed more Grzcorum viven-

wux

dumeít. ContrafacramScripturam eft, quód

AU

Ecclefiaftici habeant poffeffiones. Nullus Prz-

]

A

jj

latus debet aliquem excommunicare , nifi prius

al

fciat illum excommunicatum à Deo: & quiali-

terexcommunicat, ex hocfit hereticus & ex-

communicatus.

Pralatus excofhunicans Cle-

j

ricum , quiad Regem vel Concilium Regis pro-

vocavit, ipfeproditor eft Regis & Regni. Ora-

tio precisé nulli valetaut prodeft. Omnia ab-

D

i

folutáneceffitateeveniunt. Confirmatio, je-

[

junium , Clericorum ordinatio , locorum con-

fecratio, refervantur Papz & Epifcopis ob lucri

lp

temporalis, vel honoris ambitionem. — Clau-

f(ar!i:

ftra fundantes & ea ingredientes peccant, &

)l/

fünt Viri diaboli.

Clerum ditare, eft contra

i

Legem Chrifti, Fatuum eft credere Pape &

n

Epifcoporum indulgentias aliquid momenti ha-

'(w' J

bere. Auguftinus, Benedictus & Bernardus,

Mj

nifi

SIECULIXV.

157

Dichi

TET

nifi penituerint , damnati fünt, quódReligio-

nes inftituerint & intraverint, & poffeffiones

T

temporales iis permiferint,. Sylvefter Papa , &

lin'npec.

Conftantinus Imperator errárunt dotando Ec-

00

defiam , &c.

nd,

kie

"

XI. Contra W/ickleffum fcripfit Thomas

Valden(íis. Guido ortu Catalaunus, Prior Ge-

m'msi'J

li

neralis Ordinis Carmelitani , grande Volumen

Ya

deomnibus hzrefibus procudit. Sed & ex aliis

facris Ordinibus , qui tunc floruerunt , prz-

T

ftantiffimi hocSzculo veritatis Catholice De-

n

h

[

. fenfores prodierunt, poftquam Petrus Lom-

II

"! bardus Epifcopus Parifien(is , jam ante, Szcu-

n

lo duodecimo , Theologorum fententias ( un-

ii

j fæ'w

"| deetiam nomen Magiftri fententiarum habet.)

collegerat, & in ordinem redegeratScholafti-

Bs

!

cam Theologiam.

QU

yitt

ao

S/ECULUM XV.

n

SYNOPSIS.

m

r. TInomerlanis vitloria. 2. SchifmaPetri

1

l

e Luna. 3. Coneilium Con[lantienfé indi-

n

um. 4« Celebratum , && per foaunis XXIIK.

g fugamturbatum. g. EleiHionovi Pontificis

! Martini. 6. Diffcultas ob poteff atem Conci-

( &

4U. z. ffonunu Huff, à- Hieronymi Pragenu-

er;;;rra' 9s fipplicium. $. Concilium Bafrleemfé. g.

"m ferrarienfe. ro. Floremtimum. ir. Inquo

j

Graci Latinais unmiuntur.

I2.

U t rme-

j

& WR i. Et[acobite. r4. Schi/'mnmmfïiif-

ü

3

J f$e

198

RES GESTIV/E

15 ijlnntino olzs capitur À Turcis. 16.

:Wl

H

if

Jurcead Beleradum caduntur. 17.. Mauro-

Pl

rmm reliquia im Hipania peuitus tolluntur.

$

(P^

ælm

18. Nouus Orbis per Columbum detegitur. 1 g.

Bohemia turbatur. o.2 . Sacri Ordines. 2r.

(ii]

aM

Harefe. 22. li oppofiti.

t

AT

L Nno hujüs Szculi primo Tamerla-

u

j

£. $. nes Tartarorü,in Bajazetem Turca-

m SZH

j

rum caput movet , follicitatus à Regulis , quos-

I

hicfpoliaverat. Acprimüm quidélegationibus

g(lh

inter fe egerunt, deinde minis , tandé Tartarus

N

Cüa

Sebaftiam obfedit, cepit, & ad duodecim homi-

al

num myriadas in ea occidit.

Inde deflexit in

«

Syriam, ubi Sultanum /Egyptium devicit , &

j (T0O

in fuam /Egyptum rejecit, Poít, armatorum

m

ocingenta millia ducentis millibus Bajazetis

u

objecit, üt quidam fcribunt. Certum eftillud,

;

quód Tartarorum duplo plures fuerint, Tur-

g

cis. Utraqueacies ad Ancyram ftetit , &ad il-

a

lam partem montis Tauri, cui nomen Stella:

13

inea planicie, in qua Pompejus vicerat Mitri-

lg

datem. Primoimpetu vidtiab Europzis Tur«

ce militantibus , maximé Chriftianis, Tartari,

"

j

fed Afiaticis vix Tamerlanis impreffionem fu-

[

ii

ftinentibus & effusé fugientibus, di(trattus à

r

fuis Janizaris Bajazetes, captusq; eft. Fugerunt

DA

camen Filii ejus duo , Sulaimanes & Mahome-

A

tes; tertius Muftapha periitinacie. Cecide-

runt Tartarorum ducenta millia , Turcarum

if

li

centum quadraginta millia : multieorum Pro-«

j)

(

ceres capti, Bajazetes primó benigné habitus;

1

di

fe

[

SGICHEEPXV.

199

T fed, cum fe vi&tum non fatis agnofceret, fpre

tus

Mi

à vidore Tamerlane , atque inclufus in ca-

lury.

veaferrea , cinctüsque compedibus aureis cir-

ff'm If,

cumductuseft. Hoc in carcereobiit, aut ex

M. ,

moerore, aut impacto in ferrea clathra capite,

annoRegnifuii4. Quatuorejus Filii deReg-

szj

no Patris duodecimannis difceptárunt; id foe-

délacerantes , quibus tamen przvaluit Maho-

fm

EI[!-.

j

v

metes anno Chrifti 1415.. Caeterüm Tamer-

lanes, Turcis Tesmir Cbam , ideft Rex , & Te-

j

j

W

T

Mru;

qnirlauc ,id eft , Claudaus , item Temir Cuzbíu,

|

boceft, forzuzAatus Gladius , fuit nationeScy-

gic

n

tha feu Tartarus , in montibus Sogdianz , Pa-

tre Opilione natus, rei militaris peritiffimus,

i

fed crudelis.

Cüm Urbem aliquam oppug-

COLU,

Qu

paret , prirá die tentorium album , fecundà

!,

coccineum , tertià nigrum extendebat , quibus

ii

gratiam, paucorum cxdem , omnium viven-

; n

tium interitum denunciabat. . Vocabat fe ip-

ldl

füm Iram & Flagellum Dei.

TR

]I. Novum hoc Seculo fchifma fübortum

i Vqu!

eft, quia Cardinalesilli, qui adhuc Avenione

pzfsïu-!

remanferant , alium elegerunt Pontificé, quàm

,Wl

ii, quiRomzrefidebant. Nam Romz electus

yi

fuit Petrus Thomacellus NeapolitanusPresby-

I

"

ter Cardinalis tit. S. Anafta(iz , diCtus Bonitaci-

|

1

I

]

usIX. Vir Pontificatu digniffimus : quiillum e-

tiam prorogavitusq; adannum quintum. Huic

i

mortuo , ibidem füffectus e(t Innocentius VII.

qui poft duos annosobift, & locum dedit An-

i

n

[

M

gelo Coriario Veneto, qui Gregorii Xll. no-

|

i

menaflumpfit. Econtra Avenionenfes Cardi-

NA4

nales

1

200

RES GESTJE

j

|J

nales Virum immenfie ambitionis , profunde

t

diffiinulationis , & pertinacis animi, Petrum

Á

de Luna, natum in Aragonia, profapiá nobilem,

utriusque juris peritiffimum , Cardinalem Dia-

J

conum , füblegerunt, qui fibi nomen Benedicti

XIII. dedit.

Frs

At tandem utrique Cardinales

«

tam diuturni & exitialis fchifmatis pertzfi, &

conícientiz ftimulis ada&i, ferió de illo extin-

g

j

d

u

endo cogitárunt , & de Concilio Generali

P

t fmu

ifis celebrando convenerunt , quo uterquc

rct

j

contendentium Angelus Coriarius , five Gre-

M

f

gorius XIl. & Petrus de Luna, Benedictus XI1ll,

st

abrogaretur, & novus Pontifex , quiuniverfie

j

1

Ecclefiz placeret, eligeretur. Prius ergo fo-

D

ii

llicitati fünt hi duo , ut dignitate cederent , aut

b

faltem Synodum univerfalem ad dirimendum

j]

[

iil

fchifma mutuo confenfü cogerent,

Ciüm ve-

t

ró nollent , convenére anno 1409. Pifis utrius-

ia

que partis purpurati Patres & Antiftites, ubi

l

utrumque depofüerunt , & eorum loco unani-

aty

mi voto fübítituerunt Petrum Philargi, quem

WIPW

alii Philaretti vocant, natione Grazcum, pa-

ii

triá Cretenfem.

Et hic fibi nometi Alexandtl

ii

V.afcivit. Sed eodem adhuc anno, quo ele-

&us fuit, etiam obiit : Bononie fepultus, in

s

ln

Ecclefia Fratrum Minorum, in quorum Ordi-,

neantehac vixit, Liberalitate in pauperes mus*

|

Ilj

n

1

nificus , per jocum dicere folitus , fefuiffe divi-

tem Epifcopum , pauperem Cardinalem , Pon-

t

T

tificem mendicum.

DePi(&ano autem Conci-

|

"r

lio videri poffunt Conciliaanno 1727 proftre-

gna,

!

tije

na data , fol. 258.

h

SJECULI. XV.

201

T

III. Eo defun&o Cardinales feptemdecim,

il quiin ejus comitatu Bononiz erant , in Con-

M

clave fereceperunt anno 1410. & Menfe Majo

tsf

in Pontificem elegerunt Cardinalem Balthaía-

haj

rem Coffam , patrià Neapolitanum , qui fibi

nomen Joannis XXIII. dedit,

Sed huic cüm

Ti

C&&Plfï,

nec Petrus deLuna, necAngelus Corarius ce-

h

[

dere vellet, fchifma, quod in Concilio Pifano

Unde

hst

füblatum videri poterat , recruduit.

T

h

Sigifmundus , tunc Romanorum Rex, adillud

L

M

"

j

penitus abolendum nihil non egit. Neq; enim

n

!

[

j

L

|

Í

ipfifatis fuit Legatos cíircumquaque ad Princi-

l

pes & Respublicas mififfe , fed & ipfe Galliam,

i

Hifpaniam, Angliam , Germaniam, Italiámq;

1f

longis moleftísque itineribus peragravit: nec

enlut

priüs acquievit , quàm Joannem X XIII. Ponti-

m

ficem adindicendum Generale ConciliumCon-

T

ftantienfe adduxerit.

Dequo videantur Con-

nl

L

i

ciliaanno 1725. data, fol. 244.

TU

IV, Eoin Concilio , quod anno 1414. in-

jui

.choatum eft , Joannes XXIlI. die fecundà Mar-

i H

tii poft Miffam à fefolemniter celebratam, fc-

J

dens inCathedra,converfus adPatres altá voce

!

d

fchedulamlegit, quàprofeffus eft, vovit, &

pulws(ü

juravit, fe daturum Ecclefiz pacem , per fim-

gl

plicem ceffionem fui Pontificatüs , (i Petrus de

y

. Luna, Benedictus XIll. & Angelus Coriarius,

" Gregorius XIl. Papatui, quem prztendebant,

I'uziu'l

p

paritercederent, Quofa&o furgens Impera-

Mm

torSigifiundus de cathedra füa , depofità Co-

r

roná, flexisque genibus pedem Pontificis ofcu-

ando €i gratias egit j

quod & Patriarcha Ans

tio-

202

RES GESTJE

ï

|

;

tiochenus praftitit , nomine totius Concilii,

(n

,':

Interea Joannes re cum Friderico Auftriz Du-

j

í

E

.

l

J

E,

'

ce communicatà, fefe Concilio occulté fübdu-

)

:

D

i

I

:

cit, &Schaffhufium, urbem Friderico fübdi-

h

J

ff

tam, fugit: que res Concilium vehémenter

ä

lr

SedSigifmundus IAmperator ani-

s

ll:

perturbavit.

&t

mos Patrum ad conftantiam erexit : ad quod

:.iJOQH

multum quoque contulit Joannes Gerífon Re-

;;Ubïl'x'i

is Chriftianiffimi fíimul , & ParifienfisUniver-,

m

fitatis; Legatus. Inde miffifunt Cardinales ,

qnet

& alii Prxlati, ad Joannem, ut ejus mentem

duni

explorarent: à quibus compertum fuit, eum

hi

récéffiffe ideo , quod putaret, fibi vim à Conci-

idd

lio inferendám , cümtamenreliqui duo de Pa-

m

patu contendentes per abféntiam füam ab om-

At

fii Vi fecuri effent.

Compertum quoque fuit,

sl

hanc fuiffe confpirationem , contra Concilium,

!

ejüsq; promotorem Sigifmundum;initam Joan-

nem Papam inter & Fridericum Auftriacü Bur-

;uriusX

m

gündizd:; Ducem. UndeFridericum Auftriacü

Sigifmundus, multis ejus fübactis oppidis, & de-

al

[

letiscopiis, tam ftrenué oppugnavit, ut illum

(id

Coegerit fub literis cofaeatüs & fecuritatis ve-

nire Conftantiam;ibíq; ad pedes Sigifmundi pe-

LT

qut

tere veniá: quam obtinuit, poftquam jure ju-

&i

rando promifit, Joanné Papam à fe refticuendü.

Interea Joannes Dux , donec omnes conditio-

üs*i&nn

[ UA

nes adimplerentur , obfes manfit Conítantiz :

J

Joannes veró Pontifex Friburgi cuftodiebatur,

i

1

ne fugà denuó elaberetur. - Itaque Concilium,

)l

D faw

prafidente de more Cardinali Oftienfi, & pra-

fente in augufto habitu Imperatore Sigiemun-

uj

do,

SJECULI XV.

203

n

do, fententiá depofitionis tulitin Balthafarem

t

Coffam , nuper dictum Joannem XXIII. & in

d

Angelum Corarium, nuper didtum Gregorium

T

XII, & in Petrum de Luna , nuper di&um Bene-

r

dictum XIII. ftatuítque, ne quis eorum dein-

At

ceps eligeretur, autacceptaretur in Pontificé,

l

Ea fententiauno omnium ore approbata , cum

d

3d Joannem fuiffet relata, eandem ipfe com-

sl

probavit, depofito Pontificali habitu, atque

(

inftrumento publico ratam habuit , adhibito ju-

]

ramento, nunquam fe quidquam inoppofitum

il m

a&urum , autin quidquam confenfürum. Se-

n

dit Joannes annos quinque & dies quindecim

[2

2b electione usque ad abdicationem à fe appro-

l

[

batam : vacavítque Sedes usque ad novam e-

lu

j

le&ionem biennio , & quinque menfibus, &

li,

diebus decem, . Seffione 14. Carolus de Mala:

teffa , Princeps Arimini, Civitatis , in qua Gre-

QUi

ir

gorius Xll refidebat, Procuratorio nominere-

!

nunciationem Pontificii fecit in manibus Sigis-

i

mundi Romanorum & Hungarix Regis ad per-

ULUD

ficiendam Ecclefie pacem 5 non autem apud

iM

Concilium, quod Gregorius minimé approba-

u

bat, przfentibus tamen Concilii Patribus, tan-

lj

quam teftibus duntaxat , non ut coram autori-

u

tatem hac inre ullam habentibus. . Qua de cau-

fà vifüm eft, eà dienullusprafideret. |Adeó-

la

que Sigifmundusin feparata fede omni augufta-

li habitu ornatus, illam Gregorii abdicationem

excepit, Regióque in(trumento communivit.

g^

l

" In

Quo facte Concilium folemnem Deo gratia-

rum actionem decantavit.

Solusnuncfuper-

€rat

264

RES GEST.E

if

erat Petrus de Luna poft Joannis & Gregorit

qU

abdicationem. Ad quem permovendum etfi

r

Ymperator Sigifmundus ipfe Barcinonem usq;

sl

profe&tus faerit, nihiltamenevicit. 'Tam ob-

1 V[I

ftinati & eapitis & animierat. Quodcüm Fer-

Imüsd

dinandus Rex Aragoniz vidit , eum penitus de-

f

feruit.

Et ecce infolentiam Viri! non modó

i

Ferdinandum, aliósque omnes, quicunque à

J

i

fe difcefferant vel abfceffuri erant, excommu-

sfion

nicavit, fed & eum Regno , aliàque omni ditio-

ne , fcilicet quantum potuit , privavit. Ve-

i ]

D

T

rüm Concilii Conftantienfis Seís. 5 2. poft mul-

g r

tiplices citationum libellos & contumacias, cz-

set

i

teráquerité & juridicé a&a , lecta contraillum

NU

eft fententía depofitionis.

i

V. ExindeSeffione 41. peractà Cardinales,

nl

)

quiaderant , viginti Conclave ingreffi funt , &

"

M

u

tertio poft die. qui fuit Novembris uudecimus,

in fümmum Pontificem elegerunt Othonem

j

u

Columnam Cardinalem Diaconum : quiinho-

norem S. Martini , cujus eá die feftum occurre-

raigur'r'zk

bat , dicivoluit Martinus , ejus quidem nomi-

t

nis aliis Quiptus, aliis Tertius; " Cümque effet

Itl

liül!frlm

Diaconus, die Sabbathi, vigefimà ejus menfis

Novembris à Joanne Epifcopo Oftienfi confe-

Ti

tihy

cratus Presbyter , & fequenti die ordinatus E-

pifcopus , tandem tiará redimitus , folemni, üt

lp

Wi

moris eft, proceffione per Civitatem circum-

ductus fuit : Vir humanitate, manfuetudine ,

al

juftitià; morum integritate & prudentià infig-

it li

niterconfpicuus. Sic tandem paxreddita Ec-

At

D

elefiz , poftquam annis triginta novem perni-

C1011-

SIECULI XV.

20f

ny

ciofiffimi fchi(matis tempeftatem füftinuerat.

lmef

uanquam enim ab aliquibus Martino oppofi-

M u

tus fuerit ZEgydius , dictus Clemens VIll. ta-

Ij

men fe Martino brevi fübjecit.

Aeh.

VI. Martinus V. ante Concilii Conftan-

tl

tienfis diffolutionem , quod annos tres & fex

Wnny)

menfes duraverat, juxta decretumSeffione 5 9.

icunqu:i

fa&tum, Concilii proximé futuri locum defig-

AU

navit Civitatem Papienfem. Decretum veró

QU

Seffionis 4. quód Concilium pote[ftatem babeat

"m

uper Pontificem , noluit, ut rogatus fuerat,

ul

approbare, Quam doctrinam Petrus de Allia-

ts

co Cardinalis & Epifcopus Cameracenfis , ejás-

iil

|

que difcipulus Joannes Gerfón vivà vocein hac

Synodo, & extra Synodum f(criptis propugná-

T

runt. Eftautem mens Concilii ex propriis ejus

U

verbis defumenda , quz fic fonant : Gezerale

(

hoc iplum Concilium , legitimt im Spiritu $.

W

congregatum ,pro extirpatione pre[entis [chif-

m

matis poteflatem A Chriflo immediate habet ,

g

cui quilibet cujuscunque [Latus vel dignitatis ,

n

etiamfi Papalis ,exifleret , obedire tenetur in

j

5.qua pertinent ad fidem & extirpationem

1qucää

Etin hócconveniunt omnes

w

dictz fcbifmatis.

j J

Theologi & Canoniftz. |Nimirum duobus in

j

cafibus Papam fübeffe debere autoritati Conci-

J

"H

lii: primó, fifitmanifeftus & pertinax hzreti-

]u

at

cus : tunc enim definiteffe Papa, cüm fit ex-

H

tra Eeclefiam. Secundó , quando ita creati

t

fünt plures Pontifices , ut difcerni non poffit,

uter eorum fit verus aut illegitimus , praferen-

/

j

f

dusautrejiciendus. Tuncenim maximé inter-

e(t

206

RES GESTUE

&eft Ecclefiz regimini , & animarurm fàluti cet-

r'OH

€ld(

tum habere Pontificem , & fchifma diffipare,

jn

VII.- Pr&rerea ad Concilium Conftanti-

ii

nenfe venit [oannes Hufs, genere Bohemus,

TY

officio Profeffor Pragenfis, qui, ut W'alden-

,

fum & W/icklefüitarum. venenum imbibe-

g

xat , ita illudliberé fpargebat.

Venit autem,

jali

commeatum habens ab Imperatore Sigifimun-

:;äu& älll

do , ut fe coràm Concilio ab hzrefi purgaret ,

J

nullatenus veró illam difleminaret , fed manda-

gr

tis Concilii, poftquam auditus effet, obtem.

214j

peraret. Venitigitur Conftantiam 3. Novem-

gD

bris poft inchoatum Concilium tantá fiducià,

ldl

ut dogrnata W/ickleffiin proprio hofpitio quo-

pl

tidie diffeminaret , nec defifteret admonitus,

(

Quà de causà ductus eft ad Pontificem, &in

f

cuftodiam Pontificii Palatii datus.

Ibi, cüm

falvum conductum produceret, negavit Pon*

tifex , feullum dediffe, &, (j quem haberet a-

1

r

liunde, dicebat, ejusipfum privilegio excidiffe,

f

poftquam admonitus de non feminandis bere-

(

fibus minimé obtemperáffet.

Commifit qua-

tuor Cardinales unà cum Generalibus Ordinü

Euf

It

Prxdicatorum & Minorum, séxque Archi - E-

.

*

p

M

piícopis & Epifcopis, Viris do&tiffimis

Ipfe

T

j

veró fibitimens , àíuis affeclis adjutus clam di-

W

l

li

lapfüs eft; ruftico vehiculo impofitus , ftrami-

nibus oppleto.

Sed interceptus in tutiorem

M

)

TR

1ln

cuftodiam conjectusfuit, Inde Julii die 6. in

SeíTione 1 j. ad confeffum Patrum introductus,

Jriut

Il

lt

altóque fedili , ut ab omnibus videri poffet,

NT

collocatus fedit.: ubi ejus doGtrina articula-

cum

SAECULI XV.

207

li

il

tim congefta & producta per Hezrcum de

a,

jl

D

Riro, à Concilio damnata : ejus libri flammis

l

adjudicati, ipfe veró , quia recaptare noluit,

^

degradatus , feculari Judicio reli&tus, per ig-

nem 6 vivis fublatus, perilt mifer anno r415.

De ipfius herefidiceturfüoloco. Et quia Hie-

ronymus Pragenfis eádem lue infe&us fuit ,

idem fupplicium fübiftibidem. Sed vaticinium

u

"

hujus aflati anferis, quod fpargitur, fabula eft,

1]

VIII. Poft hze, càm Martinus V. indixif-

fet Concilium Bafileenfe , exceffit & vivis an-

À

ll

nO 143 1.

Succeffit autem Eugenius lV. cu-

:

li

j

jus Pontificatüs anno primo inchoatum eft

Concilium Bafileenfe.

Hujus initio càm co-

Ü

ODILUS

narentur Patres reformationis leges Pontifici

t^

Pontificizque curig prefcribere, nataeftinde

Yi

, U

fimultas inter Eugenium , ejüsque Curiam , &

Y

Concilium ipfüm : eodémque tempore con-

e

troverfia recruduit de Concilii fupra Pontifi-

d

cem autoritate; magno utrinque ftudio & con-

'l*sh

ii

tentione , adeó , ut Eugenius conatus fuerit

u

Concilium diffolvere. Nam triennio integro

inter ambas partes duravitaltercatio ; qus ta-

Ü

men interveniente Sigifmundo Imperatore fo-

(

pitaeft. " Sedrenafcente denuóillà de potefta-

yi

tecontroverfià, videns Eugepius Adverfarios

USH*j

vellerenovare proceffus , quales contra Joan-

741

nem XXIII, habuerant Patres Conftantienfes ,

q

T

ex pleoitudine poteftatis Concilium tranftulit

"errariam, prztextu hoc; Venturos Grxcos

j

í

n/l

nolle tam afperam difficillimámque profe&tio-

f

"L

nem perarduos & pretuptos montes: prerfere

tim

RES GEST/ZE

208

tim, cümillorum Imperator & Patriarcha fez

U

nio prove&us, aliique multi Antiftites etate,

vel delicatà complexione id minimé poffent,

d

At Bafileenfes Decretum Conítantienfe , de

h

a

non mutando vel transferendo Concilii loco

i

femel indi&to,, tametíi recentiffima effet me-

]Ml

morianefandiillius fchifmatis , quod Ecclefiam

il

D

quinquaginta annis fcediffimé laceraverat , ta-

men €o ufque fervari cupiebant , utin novum

jl

Nam

j

il

íchifma fe íe conjicere non dubitárint.

4

depofito Eugenio lV. AmedzumSabaudizDu-

14

cemfub FelicisIV. nominefübrogárunt. Erat

M

autem numerus Bafileenfium tunc itaimminue

"

H

i

tus, utnonnifi feptem Epifcopi adeffent ; reli-

U

qui enim omnes difcefferant & tranfierant ad

Concilium veró ipfum , qui ex

n[[llSl

Eugenium.

i

J

j

ordinelegere, & quid in eo actum fuerit , fcire

r

defiderat , id in Coaciliis anno 1725. pro ftrena

Mi

ii

i

datis habet fol. 25 6. &c. ufque ad fol. 279. ubi

Seff. 25. Oecumenicum effedefiit; fequutum-

TU

j

j

;

que eft Ferrarienfe,

IX. Confiliá hoc ccepit haberi anno 1478.

'aqL*

'iL

ad quod venére Orientalis Imperator ipfe fo-

Wi

l

annes Paleologus, & Jofephus Patriarcha Con-

p

!

ftantinopolitanus varilque Pracfules alii, qui,

i.

d

cüm ad littus Venetorum appulére , quantis

Inde

ATU

fieri potuit, honoribus excepti funt.

!'10

Ij

li

Ferrariam versüs ad fluvium Padum fitam na-

l

fo]

vigárunt, quó Pontifex Eugenius jam przceffe-

AT

rat. ImperatoriPalzologo obviam extra Ur-

W

bem procefferunt Cardinales omnes & Mar-

t

€hio Eftettenfis , Ferrarienfis ditionis Princeps:

fF

atque

P.

[

SECULI XV.

209

Q

átqué füb aürea umbella Imperatoremi ad palaz

Wt

tium Pontificis redà perduxerunt; qui volen-

vf

tiad genua Pontificis fe dérnitteve non permis

hd

fit, fedeiimamantiffimé eorplexus eft , datá«

ue dextràofculandà, ad (iniftram fuam fecit

r

eonfideré, Indeadhofpitiim magnificé orna-

elm.

Se(fioni infe-

f

tum deductus eft Imperator;

quentifex dele&ti funt Látini totidémque Grz-

s

éiad difgutandum , alii adversüs alios.

Inter

TU

n5

fex Latinos duo eminebant Cardinales Julias

u

rius Czfarinuscituli S.sabinz; qui Batilez Le«

j

gatus Apoftolicus prafederat , & NicolausAr-

imn:r;x

bergatus tit. S. Crucis.

Inter Grzeos przci-

pui erant Matcus Ephefinus Metropolita , &

j

TEUM

Beffarion Arebi-Epifeopus Nieznus. Hujus

Concilii Seffiones habéntur in Coneiliis anno

Ua

,üt

1725:datis fol. 292. &c;

Quoniam veró pe-

jlnt

ftis Ferrariarn invafit, Synodus Florentiam

translatafuit : urntdeFerrarien(is & Elorentina

zy;;uäi

«

U

J

n

habeturpermodumunius.

i

X. Florentixergo habite funtrelique Sef-

nl

fiones, qui pariter habenturih Concilus anno

Á

J

)j

P

172j.datis, fol. 295. Ibi difputatuin fuit dé

proceffioneSpiritüsS. hutn fitàfolo Patre , an

y r

i

etiamàFilio? in certamen prodiérunt Mareus

Ephefitus Metropolita; & Joannes Ordinis

!l

lf

j

Dominicaniii LongobardiaProvincialis. Hie

veró ftupendáIngenii & docCtrine vi, dé pro-

1

ceffionibus Divinarum Períonaruni differuit ,

m

!

& de niodo proceffionis tertiz Pérfonzà dua-

f

[ 1

i

bus per communem & unicam fimul Patris &c

s

um nas

Filiifpirationem, de fignifieatione voc

ture

5"

RES GEST/E

A1O

u

(c

turz , effentie ; fubftantie & fubfiftentis ac

Ql

hypoftafiss &quomodo , cómunumidémque

7

finttres Perfonz, diftinguántur tamen re ipsà

inter fe.

Deinde de corruptione Codicum

]

y

ii

j

Grecorum abip(is Grecis poft conflatum fchif-

[

T

ma, quam tamen Grzci Latinis falsó adfcribe-

bant; confutavitque dilucidé quaecung; Mar-

lt

cus vel oppofüerat vel refponderat; ac com-

'impb

monftravit omnes fere veteres Grecos Patres

if

teftari aperté Spiritum S. à Patre per Filium

)j

procedere ; neminem veró negare ( quin imó

l

i

aliquos fupereffe , qui depravationem à fchif-

maticis Grecis fa&tam evaferint) proceffionem

fb

àb utroque : Ipfàm veró particulam per nihil

:jore

Yi

aliud fignificare, quàm principii communis ac

uniusinter Patrem &Filium focietatemin pro«

ducenda tertia Perfona.

Ex bis fusé perfpi-

cuéque enunciatis ita caligavit Ephefini ani-

nj

mus, ut, quamvis linguá promptus & procax

effet , fiepius obmutefcere coactusfuerit. Poft

Al

hgc Greci ipfi apud Patriarcham füum Jofe-

phumex egritudine decumbentem diverfà ha-

1[5)'9

J

l)

buérecolloquia prafente Imperatore , quiunà

éüm Patriarcha Latinis confentiendum effe

il

judicabat.

Hoc idem urgebant additis vali-

J

j

i

diffimisrationibus , & argumentis Beffarion

Nicenus , & GregoriusScholarius , maxim&

;&fm

^nt)

inter Grzcos exiftimationis , fapientiz , pieta-

tis, & doctrinz Viri, Ephefino tamen ufque-

itg

quaque cavillante & contradicente. Sub his

Átim

contigit obitus Jofephi Patriarche , qui adfeli-

lO

hy

ciorem vitam profectus eft , relictà propri&

*

manüs

/

SICLUPII X V,

2lX

t

inanüs fchedulà, quà profitetur , fefidei ,

j

quam fequitur Catholica & Apoftolica Roma,

CIP

cui przeft Eugenius Papa, firmiter affentiri,

l

Romaníque Pontificis in univerfam Ecclefiam

àagnofcete primatum , eíque indivulsé fübeffe,

U

hh

Obiit veró annó 143 t. ejásque exequiis om-

nes interfuére Cardinales.

Sepultus eft in

Templo Domihicanorum Florentiz ritu Gra-

ii

i

co, cum fümmis honoribus, & ampliffimi fu-

if

.

Id

neris pómpà.

[

st

XIL. Defuntto Patriarchà difputatum fuie

in facra Synodo de poenispurgatorii : inquas

d

!

generatim omnes cónfenferunt , five in ignig

jrü

ardore confifterent, five; üt Grcis vifumeft,

JJ

in 1pfius loci obfcuritate, & incommodis, an-

Af FC)

uftisque fitibus: atque in his, qualescunque

i

wf l

le fint , aut mitigandis , aut finiendisfidelium

Iu

Wa

in terris füffragia conducere ác prodeffe. De

It

azimo aut fermerntato páne, ah fit fufficiens

imateria conficiendz Euchariftiz, poft aliquot

concertationes , in unam oiines fententiana

convehere ,inalterutro poffe confecrari,dum-

modo pánis fit triticeus, ác in eis (equendani

u

In hoc etiam

effe locorum confüetudinem.

If

confehferunt, S. spiritüs inyocationem , que

)

u

i

in Grecorum Liturgia poft enunciata Chrifti

g

iyftica verba adhibentur , nullstenus adcon-

i

fecrationem pertinere, fed effeprecesadimpe-

trandampro communicantibus gratiam. .Ad

| Y

poftrémum de ornnium Grecorum affenfü ,

Aä

Mi

duobus tantàm exceptis Marco Ephefino &

|

!

9

aleero innominato , itum & fübfcriptum eft

P

"

magna '

212

KES GESTZR

magná omnium latitiá in fenfum Latinorum

m"ill

u

f

V)

anno 143 9. pridienonas Julii. Omnia facre Sy-

lvp

f

nodi decreta, Grzcorum Imperator & Anti-

(

ftites obfignárunt, eodémque menfe in patriá

gh

remigrárunt.

XII. Dum adhacFlorentiz vérfaretur Im-

j

"

li

ii

perator Pa/eolog us , fapervenére Legati Patri-

«

arche Ármenorum , quiImperatorem in pro-

!

cin&tu difcefsüs ipfius falutárunt, & necdum

Ti

folutà Synodo Pontificem Eugenium , à quó

ii

perhumaniter füfcepti furic, fupplices adiérunt,

"p

rogantes nomine proprti Patriarchz & Gentis

i

fuz fide Romaná inuftitui , & in ejus unionem

1

admitti, Earesingenti letitià Eugenium per-

m

fudit : & quodpetierunt,obtinuerunt: uti

if

habetur fufiüsin Conciliisanno 172 . datisfol,

298. &c.

Sunt autem Armeni , populi Afiz,

2

at

habitantes inea parte, quz eftinter l'aurum &

imn

Caucafüm montes.

Defecerunt ab Ecclefia

Árt

anno j72.in varios errores prolapfi, etiamEu-

y

tychetis.

XIII. Confümmatà Graecorum & Árme-

fl

norum cum Latinis unione Andreas Monafterii

iil

M

S. Antoniiin ZEgypto Abbas , & Orientalium

Jacobitarum Patriarchz Legatus , etiam Flo-

Iul

ia

rentíam ad Eugeniumvenit , ut füo & omnium

Jacobitarum nomine eandem peteret & iniret

1

ARl

cum Romana Ecclefia unionem, quod & feli-

citerfactumanno 1441. pridie nonas Februarii:

tl

J

& eade caufà uti Arrnenis , ita & his edidit Dc-

cretum unionis , Florentiz promulgatum in

W

i

c&alia

p

publicaSeffiene Synod:-;li. Habeturho

hue

D

SZICULL-XY.

213

iv hucpertinentia in Conciliis anno 1725. datis

i fol.302.quibusin decretisinftruuntur füumma-

"i tim&breviter deorthodoxafide , quam fequi

"m; debent , quámque fequitur Romana Ecclefíia.

Porró Jacobitz (ic dicti fant à quodam Jacobo

iil

Y

Zanzalo , Eutychis difcipulo , natione Syro ,

qui errore: fuos circa annum 5$84. per Afiam &

Africam difleminavit.

:

N

XIV. His ita feliciter peractis Eugenius

x Pontifexanno 1447.rebushumanis morte füb-

7

!

l

;

ii

; trahitur , eíque Nicolaus V. Purpuratorum

i fuffragiis eligitur Sueceffor, innumeris virtu-

ij tibus clarus, & bonarum artium , doCtorüm-

i»; quehominum mirificé ftudiofus.

Apud hunc

5; Amedzus Sabaudiz Dux , Antipapa, dictus

AO Felix V. f& prefumpto Pontificio abdicavit,

]|fr anno 1449. hortatu & interventu Caroli VII.

RUE

Francig Regis. Sícque pax reddita Ecclefiz,

!

i

quam nullum ampliüs fchifma , ufque ad hec

u

T

J

noftratempora, turbavit.

XV, Sedente ad Ecclefiz clavum Nicolao

V.anno 1455. die menfis Maij 29. Grzcis im-

u

ln

perante Conftantino Palzologo Mahometes

fecundus Conftantinopolim obfeffurus arcem

extruitmunitiffimam ad Bofphorum, non pro-

culabllrbe, quaíi primam obfidionis ftatio-

nem,

Ineunte vere ambitu 13. milliarium ,

feucentum & quatuor ftadiorum vallo circum-

y

n

dat Urbem, & navibus 220. aggreditur à ma-

Jj

ri, ponteinfüperfabrefacto, qui murum con-

tingeret, exquo pregrandibus machinis infir-

TU

1

mlora partis hujus moenia difijceret. Urbem

O 5

porrö

ARES-GESTJE

214

cijj) l

porró defendebant fex tantüm millia Grgco-

;/

rum , tria Venetorum , & Genuenfium: cüm

(

füf

J

tamen Turcarum effent ducenta , quinquagin-

a

tà octo millia & navestrecentz viginti, —[o-

u

annes Juftinianus cognomento Longus, patriá

Genuenfis, navium Prefedus, ignaviam Grz-

Eu

)

li

€orum miferatus , Urbis defendenda curam

fufcepit.

Et hoc pugnante ftetit, hoc rece-

L

y

?l

jM

J

dente ceciditUIrbs Conftantinopolitana. Fru-

"

ftra eam diu obfederat, & füorum jam multa

mnillia pefdiderat Mahometes, cüm extremas

f

jl

denique vires adhibere conftituit certà die &

horá. De a admoniti per Haly Baffam Grz-

ii

TU

El

ciDivinam opem diligenter imploravére; nec

precibus folitis defuére Turex. Dieergo Mar-

"

"u

tis , 4. Kal. Junias , Feriá tertià ante feftum

Corporis Chrifti Urbs invaditur à Barbaris,fed

ii

magná eorumftrage.

Quo in certaminelevi-

m

jitn

ter fagittá vulneratusin crure Juftinianus , nul.

lo, quiloco füo preeffecimprudenter relicto,

L

t

quafi vulnus obligaturus receffit , nec ullis pre-

cibus ab Imperatore potuit revocari,

Peram

m

«t

ergo primumtrajecit , inde Chium , ubi ad fe

rediens , ex flagitii recordatione & moerore

hat

obiit, cüm Urbis propugnationem tam gene-

imit

rosé quidem inchoáffet, fed tam turpiter ab-

t

folviffet; initio fupra hominem fortis , in fine

Eu

a

infra mulieremignavus &abje&tus. "Tumigi-

tur Grecis magis fugientibus, quàm repugnan-

iil

tibus Urbs capta ; Conftantinus Imperator

tir

vulneratus, à multitudine abreptus , fzepe ca-

tl

dens , refürgens fzpe, conculcatus tandem &

EU

obtri-

SECUEI X V.

21f

n

obtritus interiít.

Qu autem monumenta

i.

ü

crudelitatis & impietatis hic Turce ediderint,

"

u

facilius fuit Grecis lugere , quam nobis ,Gt com-

j

l

memorare.

T

ii

XVI. Conftantinopoli, quam ann

0145.

UY

expugnaverant, minime contenti Turcz , eti-

11 1]

am Belgradum íecundó , nimirum anno 145 6.

l

s

fibi fubjugare contendunt.

Eumin finem Ma-

h

i

hometes centum quinquaginta millia contra

fs

hanc Urbem producit. At Legatus Cardina-

Iu

lis: Joannes Carvajalius Chriftianorum millia

Ü

circiter quadraginta in obfeffze Urbis auxilium

In

adducit , quos Joannes Capiftranus Minorita

i

accendit voce: Joannes autem Huniades exem-

nl

It

plo.

Gertatum primó in fluvio, fed tantà u-

hr

trinque cede , ut hic totus ruberet fanguine.

wbl

Penetrárunt tandem Chriftiani in Urbem ad

h

extremas propé anguftias reda&tam.

Hanc

m

nihilominus tali auctam pre(idio Mahometes

XI. Kal. Auguftiexpugnaredecrevit. Etfané

eá potitus fuiffet, nifi Capiftranus imagineChri-

|h

fti Crucifixi propofità , Hubniades veró armo-

W

rum conftantià eum repuliffet.

'Turcis ergo

&m&;

Urbem ingreffis , fiepe vi&toribusfipe victis,

u

alternante fortuná, Chriftiani tandem vidores

extitére, Barbaritumultuosé recefsére. Ma-

hometes plagam acceperat in pectore ,. 'quz,

[j

cüm lethalis crederetur , fequenti noctefoluta

n

eft obíidio , reli&ze machinz omnes , omnia

"

Coforum Turcarum quadra-

|

lignea igni data.

i

ginta millia perhibentur : plerique Proceres.

I]ïy'

14

'Ngnguaxn ftragem eó u

fque turpiorem acce-

4

pcrum:

216

RES GESTXAE

[

j

perunt Turc.

Nunquam recoluit eam Ma-

hometes, quin huic diei malediceret, ac dete-

ftaretur expeditionem Belgradenfem.

Cætce

D

(

rüm Huniades , qui humaniauxilii ad hanc vi-

g

&oriam plurimum contulit , W/aiwoda Tran-

Hunc Turcz Jancum , alii Cor-

in (

fylvaniz fuit.

y

vinum vocabant, à vicoin quo natuserat, Eo

pf

j

autem Duce Turcus acerbiorem hoftem nul-

J

J

lum expertus eft.

XVII. Sed & in Hifpania Ferdinandus A«

ff

jatt

ragonumRex, jamante per Uxorem Ifabellam

Qu

dotali Caftello Regno in Hifpania au&tus , Gra-

ybut

natam , in qua Maurorum reliquiz confede-

t

rant, expugnavit. anno 1492. fibíqueuniver-

(f

fam Beticam fübjecit.

EÀ victorià extinCtus

u

/

eft Maurorum in Hif»pania dominatus ; poft

n

annos780. quàm in Hifpaniam irruperant ex

n

]l

j

Africa.

XVIH. Sub ejusdem Ferdinandi aufpiciis

M

[hy

Chriftophorus Columbus , patrià Genuenfis,

nàuticerei fcientiffimus, anno 1496. Gadibus

n

)

Jf

folvens, emensóque Atlantico Oceano , die

profe&tionis centefimá , novas & incognitas

T

j

terras aperuit , Cubam, Flaridam, Hifpanio-

P

lam, &c.

Quinto poft anno AmericaabAmes

hii

f

)l

Yico Vefputio Florentino inventa , &ab ejus

"

nomine fic nuncupata fuit,

Eodem incenfi

^

j

ftudio Lufitani füb Vafco Gama in Occidentali

lt

JEthiopie orà varia Regna detexerunt , anno

A

1

M

1497. Alvarez Capralis pariter Lu(itanus cum

fuis ulteriüs progreffus, anno 1$co'in Orien-

1

VN

tem deftinatus , fed tempeftatein Occidentem

]

yejectus

SIEECULI-X V,

2117

li

rejectus infperató appulit in Brafiliam , sicqua

Ml

illas regiones invenit.

Atque his navigationi-

Á (

bus factum eít, ut gentibus Barbaris ab zter-

na falute deyiis fides Chrifti illucefceret eo ipfo

tl

tempore, quoperalias & alias herefesin Eu-

p ,";.x

ropa coepit obnubilari.

dhitz

XIX. In Bohemiaex fupplicio Joannis Hufs

lt

& Hieronymi Pragenfis , quod uterquein Con-

cilio Conftantienfi per ignem dedit , efferati

du

Huffite calicem retinent , Ecclefias diruunt ,

TU

& ad triginta millia conveniunt, in patenti cam-

ii

po trecentas menfas erigunt , communicántq,

Ti

fub utraque fpecie, anno 1417.

Biennio poft,

It

ibidem ingentes motus excitavit, résque Huf-

TU

fitarum multàm promovit Joannes de Ziska ,

five mozoculus ; fic dictus, quód unum ocu-

m

gt

M

lum perdfdifferinludo. — Nobilis ille quidem,

fedinops: militiz expertiffimus; quimultaop-

j

j

pida redegit in fuam poteftatem.

Inde anno

]

1420. urbem & arcem Thabor ( ex qua dicti

(b

etiam fünt Thaboritz ) munitiffimaminter duo

u

"m

flumina ftatuit, atque in Catholicos crudelem

m

exercetcarnificinam: cuifavent Judai & pecu-

niam mittunt, undeà Friderico Auftriaco bo-

nis omnibus exuuntur , ne nocere arnplius pof-

fint. Interim Sigismundus Rex Pragam obfi-

det ; fed obfidionem folvere cogitur à Ziska,

;

i

Publicata cruce grandem conficit exercitum,

[]

Hunccontra Huflitas educit,. Sediteruminfe-

j !

liciter. Nam quinquies Bohzmiam tentavit,

& quinquies eum Ziskarejecit; nuncde mo-

j

)rm

noculo fa&tus cxcus , quia inobfidionealterum

quoque

Ü

218

RES GESTUE

r

quoqueoculumamifit. Quoin ftatu, etfi re-

Qit

geretur à puero , fapientillimé tamen exerci-

a

tum regebat.

Huffitz de Sigismundo victo-

m

res, ut oftenderent fe non tantüm armis & fer-

JJ

!l

ro , fedetiamrationepugnare, Synodum co&-

ï

7':5(

a

gerunt Prage; mox tamen divi(t, quibusdam

t

ufum calicis retinentibus ( unde dicti funt Ca-

[qutdi*

lixtini) aliis errorem NVicleffi & Huffi pro-

jaii

pugnantibus. PofthecZiska Dux Huffitarü,

i

obiit ex pefte.

Interrogatus pauló ante obi-

tum, ubi cuperet fepeliri , juffit fuo cadaveri

li

]

js,

detrahicutem, & ex ea tympanum fieri, dicens,

fore, ut eo folàüm audito hoftes agerentur in

idi

$od

fugam : reliquum corpus feris & volucribus

gt

objici voluit , quo guftato fierentcrudeliores,

m

Eo mortuo Huffitz in duasfactionesabiórunt,

bt

Primi, qui fibi prefecerunt Procopium cogno-

Dd

mento Rafum, vel ob res geftas, A4277:47 , re-

N

tento nomine Thaboritarum ; Alii, Orpha-

j

norum fa&io didti, Ducem habueruntalterum

»

Orebitz

Procopium , cognomine AMisorem.

1

SCDS( li

etiam fibi Presbyterum Bedricum, Sacerdo-

R

tem copjugatum, prepofüerunt. Inimici inter

fe omnes, nifi cüm invadendi effent Germani,

tl

vel repellendi , quos nominabant Philiftzos,

b

m

Moabitas, Idumzos , fe veró Ifraelitas, &cBo-

hemiam terram promiffionis , five Paleftinam.

B

Atque hzc eorum infanía duravit usque ad

Ti

lm

tempora Ferdinandill. qui Fridericum Palati-

Ut

hum circa anpum 1622. füis armis cefüum , €

Mi

Regno Bohemis ejecit , idque deinceps ab om-

LY

nihzre(i purgavit.

XX.

d

SIECULI XV.

219

l

u

(j

,XX. Anno 1430. Philippus Dux Burgun-

j

die, cümtertiam duxit Uxorem Elifabetham ,

(

Filiam Joannis Lufitanix Regis, iuhonoremS.

WA(V

Audrez Brugis inftituic Ordinem Aurei Velle-

ris , à Vellere Gedeonis , üt pii volunt, vel ab

T

m

aurea pelle Argonautarum & Jafonis , utfcri-

bunt eruditi. Ordo hic perleverat in hunc

ufque diem in Hifpania, virtutis (imul & nobi-

LA

litatis infigne.

Anno 1496. inftitutus eft Or-

jut *

doS, Michaélis à Ludovico Xl. Galliarum Re-

Qu

WUM

"M

ge: qui Duci Britannix oblatus, at repüdia-

1

tus , belli materies fuit: nectamen bellumhoc

Tet

diu duravit,

Anno 1473. Calabria in Fran-

hia

ciíco de Paula , Viro profunde humilitatis ,

Ajra

ardentis charitatis , aufterioris vite , multisq;

xïäm..i.

fisnis & prodigiis illuftri , novum Ecclefiz

m

Ordinem peperit , quem S, Conditor didum

l

voluit MZzzmorum.,

!?1,;.'."

XXI. Errores Joannis Hufs, de quo fu-

pra, iidem feré fünt, qui Jounnis Wickleff,

Maximé veró ur-

Saculo füperiore recen(iti.

gebat communionem füb utraque fpecie 5 di-

q

cens eam omnibus effe neceffariam.

Papam

c«teris Epifcopis omninó parem , parésque a-

Ü

j

jebat effe omnes Sacerdotes.

Purgatorium&

cultum SanCtorum reijciebat,

Omnia necef-

"

farió fieri docebat , & przdeftinatos ad vitam,

j|

non poffe effe membra Diaboli , quidquid ma-

lifacerent, &c.

Ceteri, quihoc Szculo nu-

meranturhzretici, vel nullius nominis , vel

Huffitice fe&x complices tantüm & propaga-

tores fuerunt , aut certé fecis antiquz rece-

'a

Gores.

XXI.

l

RES GESTJE

220

XXII. Contra hos errores fteterunt ,

l:

Ü

m

quotquot in Conftantienfi Concilio fuerunt

Patres.

Sed & Thomas Valdenfis , Anglus ,

gt

p

qui , füpra, in W/ickleffum , hic etiam cala-

jl

mum füum acuit in Joaonem Hufs,

'

"

S/ECULUM XVI.

i

il

j

SYNOPSIS.

E

i

lj

r. fulil H Pontificis controver[ia cum Ve-

netis i Ludovieo XII. 2. — Comciliabulum Pi-

4[?!1

Jànum , €& Concilium Lateranen[e quintum.

a

4. Coroli F. & Francifci I. emulatio; ac Cle-

].

menttis VII. captivitas. 4.. Tarcarum irru-

fjain

píio. $. Lutherus, 6,. Henricus VH Rex

sl |

JAnglie. 7. CaroliF. vicforiaeontra bereti-

r

c0$. $. Item Helvetorum. 9. Calvinus et Hu«

v

oszolfg. r0. Nov& Regiom*f in America dete-

nl

J

(fa. 11. Gebaflianus Rex Lufttamia. 12. Ha

refé. 13. li oppofiti.

df

I.

Ulianus Rovereus Cardinalis anno

ii

lii

t $04.. electus Pontifex , Julii T. no-

int

men tülit, Vir noneruditus , at martiali fpiritu

j

fri)

plenus , opibus, authoritate & amicis potens,

1

h

ireimpotens. Omnesfüos conatus, vires, &

m

confilia eó contulit, ut ditiones Romanz quon-

m

Ufusar-

dam Ecclefiz prxreptas recuperaret.

Md

mis Ludovici Franciz Regis Venetos easin an-

t

guftias compegit,ut jam de deferenda totaCon-

3

tinente , foláque Urbe Venetà tuendà cogi-

ln

tarent, Sedmutato repenté animo Julius cum

Mi

Venec-

SEUULTXVI

22i

li

"t

Venetis foedus iniit, & tam Helvetos , quàm

!

Hifpanos & Anglos contra Ludovicum XII,

D

T

Francic Regem , nonfine in(igni ingratitudinis

notá , coricitavit.

Maximilianus Imperator ,

utdiffidentescomponeret , multüm laboravít :

fedpropter durifIimas conditiones , quas Julius

J

ürgebat , nihil evicit.. Depique recidit eó ne-

gotium,at LudovicusRex peífino confilio age-

ret curh Maximiliatio , de Corcilio , proptià ut-

fi

dindi

riusque authoritate cogendo, quo Julius Pa.

pa redigeretur Ín otdiriem , novusque Ponti-

771

!

fex coníftitueretur.

T

II. Celebratum eft illud Coticiliabulum Pi-

imint

U

fis anno 15 12. [ulius, ucilluddiffolveret , ex-

emplo Éugenii lV. du&us , aliud legitimá au«

wl

thoritate fuffultum Romx inítituitin ZEde La-

b2

teranenfi, Et ad hoc tandem Card nales, Pi-

T

i

fno relí&to , acceffetunt , poftquam videlicet

Pontifex Julius mortuus, & ei Leo X. füble-

Ctus fuerat.

Ab hoc veniami petierunt Cardi-

nales, quam & obtinuerunt, abfolutíque; pri-

ftinis hortoribus reftituti funt.

Rex veró Lu-

dovicus , míffis Oratoribus Claudio Seiffel E-

ifcopo Maffilienfi , & Ludovico de Forbin So-

!

MK

j

e

u

rii Domino, in gratiam Leonis & facri Cori-

!

l

ciliihonoríficé receptusfuit. Coterüàm Con-

n

w f

ventus Pifanus Pifis inceptus , iride Mediola-

P

num, ac tandem Lugdunum translatus foedo

w

exitu defiít.

DeConcilio Lateranenfi auteri

)P

habentur plura in Conciliis anno 1725. datis,

- .

fol. 316.

Interim Leo X. antea Joannes dé

l['i |

Medicis; Florentinus , Cardinalis, Respübli-

Ó

eas

RES GESTJE

222

,

yi

Cas &/Prineipels ab Anteceffore füo in mutuuni

r*är

exitium concitatos, quantá potuit prudentià

i

& clementià ftuduitad pacemrevocare. Leo-

ni mortuo Hadtianus1V. Huic Clemens VII.

jj

Succeflor datus.

III. Hic fun&o Imperatore Maximiliano ;

Til

;

«(ni

Imperium ambiebat Francifcus I. Galliz Rex,

n fx

Sed preferebatur Carolus V. inter quosquz-

W

geítafint bella, quomodo Francifcus à Carolo

4f

czíus captusque fuerit, quomode libertatire-

ftitutus promifla non fervaverit ; quia huc nor

i

Q

pertinet, videri debet in Hiftoria Cefarum &

Regum.

Illud tamen , quod ea tempeftaté

um

noal

Urbi Romanz & ipfimet Pontifici Clementi

Vll. accidit , rminimé omittendum eft.

Ac

)l

Al

rimó quidem Romz Familia Columnenfium

d

potentiffima, & Carolo V.jam vi&tosi addi&tit-

Af

|

fimafuit, Hzcadversüs Pontificem, qui à par«

li

i

te Franciíci l, Regis Francie ftetit , occulté

confpiravit. Inde Columnenfis Cardinalis Ve-

tf

nun

fpafianus eiusque Frater Pompejus cum Hu-

gone Moncada Hifpano noCteanno t $26. qux

KU

u

przceffit vigefimum diem Septembris , cum

o&ingentis equitibus & tribus peditum milli-

x

bus, fümmá celeritate incedentes , nemine

Mc

!

quidquam füfpicante Urbem primo mane in-

greffi ad Vaticanum contenderunt. .Horum

;clHiü

adventu coníternatus Pontifex cum nonnullis

i

Cardinalibus , quibus magis confidebat, in ar-

.jadirt

cem.S. Angeli fe recepit. Hoftes autem pa-

ijn.

latio Pontificio, cum facrà omni profanáque

uj

füpelle&ile, direpto in Bafilicum quoque

Sr. PC'

Mi

tri

SAECULI XVI.

223

du

tri nefarias manus injecére ,. eámque pariter

Ali

diripuére, cum opulentioribus illius Suburbii

:l

domibus.

Moncadà veró ad colloquium ac-

s

W

cito induciz , reclamantibus licét Columnien-

fibus, acprecipué Cardinali, compofitz inter

iLT "

Pontificem & Cefarem fuére: quibus Ponti-

fex (tatim copias, quas circa Mediolanum ha-

N

bebat removere , Columnienfibus & omnibus

hoc motuimplicitis ignofcere, cenfürlsque eos

i

1

Y

exfolvere , atque obíides dehis dare pollicitus

eft. Carfareani veró permisére Columnicopias

i

Romá & ex finibus ditionisPontificiz educi. At

]j

Clemens, cujus officii eratSacrilega & dete-

Zull

ftanda facinorareprimere , Columnenfes poft-

TU

l

modum omnes , Hoftes Ecclefix pronunciavit,

um

meritísque poenis fubjecit, Cardinalem digni-

UM

tate exautoravit, ac per Vitellium copiarum

W

j

füarum Ducem cutita feré oppida Columnen-

u

fium diripuit, incendit ac diruit ; Cardinale

interim à fententia in fe latá Neapoli ad futu-

rum Concilium provocante.

Appulfo autem

)16. d

Cajetam cum Hifpanà claffe Lanoio Prorege

f

Neapolitano ad finem arini ,& in Infübriam pa-

riter confluentibus Gallorum & Germanorum

copiis bellum utrínque magnis conteritionibus

recrudefcere coepit, — Carolus Cefar Borboni-

w

M

um ex Hifpania ia Italiam cum copiis dimittit,

ld

quieas Romam deducit, utcivitatis tam opu-

;

lentg direptio militibus effet pro ftipendio,

Iv

ipfis jam inde à duobus annis.non perfoluto.

Anno igitur 15 27. die . Maij Borbonius in pra-

W

^

/

tis Vaticano vicinis caftra metatus Urbé adori-

tur,

RES GESTJE

à24

NAD ä

n

tur, ípséque inter primos Scalis admotis

confenfo muro glaride plumbeà adiliatraje&tus

(l

$

íN

mortuus coricidit. Hunc Araufiacus Princeps;

cui primzà Borbonio partes , cum vidit caden-

.A

7

j

tem , obtecto cádavere , ne militam ardor

deferveret , locüm dermiortüi occupavit , &

jf k

jl

&

fecit, ne res ad militem perveniret , antequami

urbs omniex parte expugnata effet; — Teterri-

ul

4

ma fuit captz urbis facies, effufis ii omnem

1

licentiam militibus , nullum Templum facrile-

J

T

gis eorum manibus inviolatum manfit : qui

i&gunt |

oftqiarh obvia quzque diripuerant inquilinis

aifn

tormerita addiderunt & cruciatus , ut fi quid

HO

abdiditfent , id manifeftarent.

Clemens fum-

(

li

mus Pontifex in molem Adriani , que $; An-

J

&eli Caftrutn vocatur , vix evafit;

Hanc ar-

EU

cem Auriacenfis Dux perdu&à in circuitu fof:

li

i

sA, difpofitis perloca praidiis ; circumvalla-

AUl

J

vit, nequa vite fübfidia inclufo Pontifici affers

ii

ripoffent, sícque fame & periurià ad deditio-

dett

Et veró deditionem iniít ;

hem cogeretur.

ial

fed füb duriffimis conditionibus : necliber dis

hm

miffus fuit, nifi poftquam illas omnes adimple-

i

VIt.

Qu&resimmortalem Caroli V. laudem

tj

turpi maculá obfufcavit. Sed, neque Franci-

fein

fcus I. Galliarum Rex immünis eft à peceato

$]

fpretz Religionis , qui Turcas belli focios acci-

N

vitadversüs Cafarem ; obtinultque, ut Bar-

gvclrir

nnupi

baroffa in(ignis pitata , Rex Algirienfis, Pra-fe-

1

d)

&ásqué maris Turcici fibi mitteretur in auxili-

w

um. AtqueSolimannus, cüm PrincipesChri-

gentes

ftiani itya fe fe mutuó dilacerarent , in.

h

pro

, SACULI XVI.

il

IU

22y

pro fe progreffus fecitmagno cumorthodoxz

ï?ljüaur

TINS)S

Religionis detrimento.

IV. Nam anno 1

j

$21. expugnavit Belgra-

Yf

dum. AÀano r5 22. Infulam RhodumChriftianis

*lhl&

eripuit. Anno r526. fufis Hungarorum copiis

Budam RegniHungarici caput, omnémq; cir-

T»i

cum Regionem fibi fubjugavit. Et Infulam

Rhodum quidem trecentis primüm , deinde

"m

quadringentis navibus, & ducentis, vel od

alii, trecentis armatorum millibus Turcz ob-

federunt : quibus Philippus Villierius ex Lila-

l

i

':

dami Familia cum fex millibus fupra hominem

É |

intr

UR

reftitit. Sperabatur auxilium ab Occidente,

j

l

fed Carolus V. rebus füis intentus , Franci-

Uf

fcus I. & Henricus VIII. Rex Angliz inter f&

commiffi , quod poterant facere non fecerunt,

"

,mn"

Ipi Veneti timuerunt difplicere Solimanno.

Unde Gabrielem Martinengam , quia fübierat

Rhodum, bonisomnibus exuerunt. Turcis

favebantetiam Judeus Medicus magni nomi-

nis, & Andreas Amaralus Lufitanus Prior Ca«

ftelle , & magnus Ordinis Cancellarius, Ville-

riiinimicus, per quemhofti omnia enunciaban-

turconfilia: quare mirum nonfuit, Rhodum

jt

preffam domeftico externóque malo perifffe,

Perift, & Hofpitalariiindeejecti. IndeSoli-

i

mannus veritus , nepoft captam Rhodum coi-

rent Principes Chriftiani, Ludovico Hungariae

Regi pacem offert , quamille recufat , füaden-

te Clemente & Venetis.

Ingreditur proinde

lv

f

Tungariam cum 300. armatorum millibus So-

n

annus, ut noftri Annaleshabent:; Turcici

!

P

vere

226

RES CESTZE

verónonnifi quinquaginta millia fätentur. His

;Iï[oq

u

Ludovicus Hungarix Rex occurrit cum 25.

millibus, DucePaulo Tomoreo Archi-Epifco-

,-;mOP

r

po Coloceníi Minorità, homine forti magis ,

quam prudente. Nam vi&tus cum ingenti fuorü

;;Oïïl

ftrage interiit, in paludemerfus Ludovicus an-

s

1 ii

nosnatus 20. Periit X Paulus cum multié Epi.

fcopis atque Baronibus , & magná parte Nobi-

Eis] pl'(

d

litatis. Cefi funt oimnes Duces aut capti pra-

ter Annibalem Cyprum copiarum Pontificia-

:mllntï':

iietn

rum Prefectum. Laté vaítata eft Hungaria,

carfi vcl abducti 300. millia Chriftianorurn. Et,

sT

ne ulterius progrederetur victor Solimannus,

if

impediverunt motusin A(ia excitati à quodam

a

Calendero Zelebe Monacho Saraceno, cui fe

ul

multiBaffzconjunxerant. Sedhic demümvi-

hod

&us ab Ibraimo Baf3à, morte fuà pacem Tur-

u

cis, metum Chriflianis reddidit,

ii

V. Metum & malum hoc auxit Martinus

d

a

Lutherus , quicumvirus fuum ru&are cocpit ,

v

fimul prohibuit ferre fuppetias & arma contra

Mi

'urcas. Natus fuitanno t485.Islebiz ,in Co-

bu]

mitatu Mansfeldenfi, CirculiSaxonici fuperio-

MRU

ris.

Anno ztatis füz 20. creatus Maoifter Phi-

o

E

lofophix Erfurti, càm extra Urbem ambula-

tl

ret, fulminis i&u, quo focius exanimis conci-

ii

dit , adeó perterritus fuit, ut de induendo Mo-

ss

nacho votum ediderit.

At Monachus factus

& À

Ordinis S. Auguftini, habitum non mores gelf-

ün(

fit. W/ittenbergz in Saxonia primüm Philo-

thten

fophiam , tum & Theologiamtradidit Do&or

lu

promotusibidem. —Vir fuit vivacis ingenii &

&j

mira

SZCULI XVht

227

1

i

mirz eloquentiz, fed nullius difcipline: unde

& jam tunc de libero arbitrio, de meritis bo-

norumoperum , de Traditionibus Ecclefiz mi-

2

nüs benéíentiebat atque docebat. Eo ipfo:

tempore Leo X. Pontifex, ut fideles ad feren-

Enr

das contra Mahometanos füppetias animaren-

tur, indulgentias dedit: quas Auguftiniani

Patres promulgabant, fimülque eleemofynas

pro bello Turcico datascolligebant. At,cüm

id munerisArchi-Epifcopus Moguntinus trans-

culiffet in Dominicanos , nominatímque in Jo-

L]

annem Tetzelium , ejus Ordinis Religiofum ,

faboffenfus Joannes Staupitius Auguftiniano-.

a

rum per Germaniam Vicarius Generalis , füi

t.tl

Ordinis Martinum Lutherum contraillos quze-

qimm/

itores concicavit.

Iscommodam hanc nattus

.

eccafionem, anno 15 17. nonfolümillos , fed-

& ipfàs indulgentias , tam concionibus ; quàm.

Vs

publicis theübus infe&tatus eft. Exuffit has

Hö-*l'

Tetzelius Francofurti ut harreticas , & viciffim.

jj

Scholaftici W/ittenbergeníes pravo Lutheri.

fpiritu jam afflati eas, quasoppofüerat Tetze-

lius,centum fex, Exhis flammis erampebst in--

il

cendiü plenum.. LutherusRomam vocatus à

Leone X.non comparuit, quià Fridericus Dux:

Saxoniz voluic;ut ejus caufa prius excuteretur;

inGermania. d negotii datum Cardinali Ca-

jetano. At, quemadmedum Leoni Pontifici $

Ó

ficetiam Cardinaliillufit verfi

pellis; ab hocad

j

^

Pontificem, À P

ontifice provocans ad Conci-

ium univerfàle.

Crefcebat hominis audacia:

ün

ex en quód patron

um fibi fortémque defen::

^

259)

forem

228

RES GESTXE

g

forem fortitus effet Saxonix Ele&orem Frides

[;

r

iV

ricum: qui & Univerfitatem W/ittenbergen-

/J[[]SQ

femipfe fundaverat , & ad Doctoratum Luthe-

'llu

l

ri fumptus dederat, unde & exiftimabat mag-

num à fe additam fuiffe Univerfitati illi orna-

fsl

qllO

Erat autem Fride-

amtus

mentumper Virum hunc.

s

rico patruelis , Georgius , alter Dux Saxoniz,

yl

g

tU

fidei Catholicz ftudiotfiffimus. Hicad convin-

cendos Lutheri errores, infignemex Ingolfta-

um

3

j

dienfi Academia Theologiz Profefforem Joan-

nemEckium, Lipfiam evocavit,ipsümqueLu-

b

l

AOTCOR

therum ad difputandum , mutuó adhibitis fcri-

bis, qui difputantium dictachartis exciperent.

gremi

(It

Anno:1519. Lutherus Joannem Carolofta-

vB 'F

dium fibi fidifffimum Do&orem, à cujus manu

dut

AUR

DoGoralem lauream acceperat , fecum addu-

xit.

Multorum dierum hzc difputatio fuit :

jrédi

f

quam primis diebus aufpicatifunt Eckius & Ca-

xoloftadius.

Sed huic difputatione convicto

t

& fatigato fücceffit, quaíi fui fuccenturiatus

wsta

miles Lutherus , quiin progreffu difputationis,

viti

cüm rationibus Eckii urgeretur, iniras & con-

h.

t

vicia'prorumpebat. Blandé admonitus, ut

nibilperiram; fedmodefté ageret , necaudito-

D

ribus fcandalum ingereret , impiiffimé refpon-

d

dit, nonpropter Deum hancrem coeptam effe,

Tif

Mi

neque propter Deum finiendam. — Luthero fe

pugne fübtrahente, prodift denuó in arenam

umj

"n

Caroloftadius : tandémq; decimo quinto cer-

taminis die depalzftra difcefferunt ambo , cau-

"tl

um

fantes, fuam prefentiam effe neceffariam Wit-

ator s

Dm

tenbergz?. Poft hec Carolus V, Imper

ut

|

SsE CUL-I XVI.

229

l uthominem ad faniora reduceret, eum ,. datá

W fide, W'ormatiamnevocavit. Indecümobfti-

';mwtha

natus inSaxoniam redift, ut à Csefare fecurus

effet , juffu Friderici Ele&orisin Caftro W/art«

lh

berg, quod deinde füam Pathmon nominavit ,

1]

affervatus , & lautéhabitus fuit.. Camprimüm

Carolus V. gerendorum bellorum causá pe-

J

'

]

dem extulit é Germania , Lutherus prodiit, &

tlol

venenum , quod ibi in füa Pathmo per otiuni

ht

copiofius concoxerat, plenis faucibus eructa-

vit.

Friderico Ele&ore mortuo , tamquam

D

importuno monitore folutus , anno 1525.

mm

uxorem duxit Monialem nobilem, Catharinam

tbl

de Bore, poftquam anno jam precedente Mo-

Of

nachum exuiffet. « Atque hicille dictis fcriptis-

t«

|

que contemnere ccelibatum , explodére vota;

jnlit

folvere clauftra Religioforum , omnem viven-

ius&(."ä

di licentiam inducere , & aufibus his peffimis

(

Bella veró

totum inficere Septentrionem.

enm."ig'»

l

ftrages & funera , quibusmiferam Germaniam

'puun'):f»1

permifcuit & cruentavit , triftes adhuc reliquiae

t

recenfent. "Tandem qualis vixit, talisex hae

:

QOuh)

vitamigravit, annostatisfüz 63. Islebize ubi

uml'ï

natus, & in lecto , quó bené potus concefle:

p

rat, 18. Februarii mane repertus eft mortuus,

(

Ü

i

Epitaphium fibimet ipfi fceipferathoc :

p

Peffis eram vivus : moriens ero mors tua , Papa.

j

Ex Lernza hac hydra, quot pullulárintalioruim

m

hæreticorumCapita, vixcrederetur, nifiex-

N

p

tarent adbuc. Hxc,uti & dogmata Lutheri ,

"

reijcimus adSewculi hujus numerum penulti«

[W!

/

h

mum , utinordine pergamus.

[]

3

VI.

;

230

RES GESTZE

J

l

VE Stylum contra Lutherum acuit ipfe

l:L

/

n

adeó Rex Angliz Heoricus VlII. unde & no-

P

)

]

g'fi[o

fnen Defenforis fidei tulit.

Sed, tam Defen-

foris nomen , quàm fidem ipfam perdidit mifer :

kgïm

;l

uando Annz Boleniz amoribusirretitus, cum

i

Catharina Uxore, Ferdinandi & Ifabelle Hi-

yiuff

fpanig Regum Filià & Caroli V. Imperatoris

Materterá divortium fecitanno 15 5 ?. & facri-

gim

diun

legas nuptias cum Bolenia iniit, — Nam ea de

u

caufa fümmi Pontificis fententià piorum cem-

gY

munione fcjunctus, hoftem fe Romanz Eccle-

m

i profeflus , regnum fuum ab ea divulfit , séq;

iBeona

Eccle(ix Anglicanz Caput conftituit, & quos-

at

cunque fübditorum fibi renitentes ultimo fup-

Hos inter

dhen t

plicio , quafi perduelles affecit.

ii

'Thomam Morum Regni Cancellarium , illu-

al

ftrem probitate & eruditione Virum, & Joan-

nem Fifcherum Roffenfem Epifcopum , purpu-

guo'r]u&uz

sinol

rh, dum Anglicano carcere detinebatur , à

n

füummo Pontifice ornatum , anno 155 j. gladio

apans]

fubjecit. AnnamBoleniam pellicem , emen-

tito nomine, Uxorem , ex qua Elifabetham

a

füfcepit, quzx in perniciem Ecclefiz multos de-

ia

dayin

inde annos regnavit , cervicis amputatione

n

damnavit: Ipíe veró adfextam ufque conju-

-X

gem connubia multiplicavit, ex quarum una

Filium habuit Eduardum , in quem fuam An-

R

ffed

glici & Hibernici Regni fücceffionem tranfmi-

fit.

Hoc juvenili etate mortuo bina Regna

;hæretic;

delata (unt Marix, quz legitima Henrici Filia

'7';31 [

fuítex Catharina RegumHifpanieFilia. Hzc

Val

tl

fidem Catholicamin Angliam reduxit, & Phi-

lippo

SJECHBLIIXVRNL

231

AUE IY

j

fippo II. Hifpaniarum Regi nupfit , cui tamen

LE

rolem nullam reliquit , Regnum exoríà anno

li

[r

quo fato fun&tus erat Eduardus 15 j 3. accitó-

yer

que Reginaldo Polo Cardinali & propinquo

I

fuo, Regnum Romanz fidei communionique

"

tl

reftituit. Verüm fexto poft anno , qui fuit

Chrifti 5 5 8. Mariz defünctz füccedens Eliza-

betha Henrici & pellicis Annae Boleniz Filia

i:müä

priftinam perfidiam reduxit,& Catholicos om-

V (

ni crudelitate infectata eft,

In vicina Scotia

mïf(dö

Jacobus V. Rex Catholicz fidei ftudiofiffimus,

li

dum vixit, follicité quidem obftitit, nefchifima

lo

ab Henrico VIIl. invectum , ex Anglia füuum

n

quoquein regnum pervaderet, & illud hzreti-

, t

ca lues contaminaret , fed , cüm anno 1 f42.

l

unicà relictà legitimá prole Marià, infantul&

octo dierü , obift , res Catholica caepit etiam in

d

u

Regno flu&uare, ortis contentionibus deReg-

Yl

y

ni adminiftratione, unde fe hzrefis inRegnum

!

;

la

infinuavit, tandémqueprzevaluit , anno 15 $9.

, 02

quo Joannes Knoxus , & ipfeScotus, Presby-

fc

ter & Monachus Religionis Catholicz perduel-

ylut

lis , quipoenas (celeribus füís debitas evadens in

Angliam primitm , deinde Genevam ad Calvi-

yi

'quciii"

numfe contulerat, ubi communicatis cum illo

confiliis, & feditionum atque deftructionum

u ^

yif

artibus apprimé inftru&tus , in patriam rediens

:

nl

jun&us feditiofis quibusdam primoribus , adeó

Ü

I:

rem hzreticam auxit concionibus fuis & inve-

J

Givis, utmatrem Reginam & Reginz pupillz

n

tutricem adminiftratione Regni perduelles hz-

i

5

;etici deturbárint , ipfa veró pupilla Marig , n6

)

4

u

rA

RES GESTJB

!

fuüb poteftatem rebellium caderet , in Galliam

ais

(

traducta eft , Francifco ll. Regi defponfanda.

( q

L

ii

Ti

At JacobusStuardus , nothus Jacobi V. Regis

;,;;[endaf

Filius Moravie. Comes , Catholice Religioni

infenfüs , Epifcopos cum Clericis & Monachís

an?

Regno exegit, facrisque omnibus conculcatis

!'iggnträl

a

& Eccle(iz opibus expilatis , adjutore ufüs fe-

ditiofiffimo Knoxo , hare(in Calvinianam toto

aol

l

Regno ítabilivit, mortuóque Francifco Rege

iginqü[)?

fponfo, Reginam Mariam inScotiam reducein

g

j n

continuis rebellionibus, infandis calumniis &

contumeliis vexavit. In odium autem Catho-

it: d

licee Religionis, quam profitebatur Henricus

Vi

[ plum

Stuardus , quem illa (ibi conjugem , invito Ja-

cobo Stuardo notho elegerat, &;, ab hzreti-

vür,

cis pulfüm, ab exilio revocaverat, hzretici

st

Regem proclamatum interfecerunt , Regi-

"

námque Mariam carceri dederunt, concitan-

ia

te Jacobo notho : illa veró clam dilapfa é cu-

qui

d.

ftodia fugit ad Elizabetham Anglix Reginam,

quz conftantiffimam in retinendá Catholicá fi-

ii

de , ideóque invifam & exofam carcere viginti

EUUUM

annis detentam per carnificem capitis füpplicio

uf

dan

addixit, ejüsque Filium Jacobum Stuardum

Angliz Regno defignatum hzreticis Magiftris

sf [

tradidit educandum.,

n

VII. Anno 1546. memorabilem de Ger-

us

ETW

manis hzreticis victoriam Carolus V. Impera-

terretulitad lumen Albin. Perduellis exerci-

*l

tüs Du&teres erant Fridericus Dux Saxoniz E^

W.

Te&tor, & Philippus Landgravius Haffix, co-

3knziz

gü

piarum numero Caíare multó fuperioress

acholiclp

Com-

SIECUEIXVI

-2- ;n;

Wal

N )nfanm

Commiffum eft prlium trans Albin , non pro-

cul ab oppido Mühlbergo , novémque conti-

Aj

nuis horis ufq; ad noCtem pugnatum eft , oCta-

t

vocalendasMaij. Saxo nullum ftrenui Ducis

"t

officium pretermittens , cum disjectis copiis

4

i

fuis contrainfequentes acriter dimicaret , in fa-

Exïf.«

ïlüiï

cie accepto vulnere capitur à Ferdinando To-

lm

letano Albx Duce , Viro multà belli peritiá cla-

hrils

ro, in quo füummam fiduciam Czfàr collocave-

I

duril

rat , à quo etiam oblatus eft Ceefari undante per

faciem fanguine , in cujus confpec&tu Saxo fic

ttr(i

dixit :

uandoita fortuna tulit , ecce ,zme ti-

d

bi clement iffime Cafar captivum frflo. — Di&u-

E

I)

rum plura interfatur Czfàr ,

rgone tibi nuuc

rarg

ego Cafar , quem muper verbis e

Jferiptis Caya-

hærctfgi

lum Gandavenfem [e pro Cefare gerentem vo-

m

cabas ?. lta enim compellaverat eum , miífo

t

per Fecialem provocatorio libello. Cüm ille

,

püä

[

ergeret, atque , ut fe captivum pro dignitate

Nutt,

à

aberet, conf(tanti vulta rogaret , Caefar nihil

NU

j

aliud refpondit , quàm fe pro merito illum ac-

m

cepturum , afpernantíque fimilis obverfo ter-

Deinde datus eft in cuftodiam

1

£0 diíceffit.

z

unà cum Ernefto Brunfwicenfi, qui fimul ca.

aué

ptusfuit. Landgravius etiam morte unà cum

Saxone damnatus eft: dilatà tamen capitalis

h

emlh

fententiz executione, ambo per alios Principes

j

"

intercefflores vitam adhuc obtinuerunt duris

yl

conditionibus.

Mio

j

VIH. Mirificé Divinum przfidium & pro-

W

videntia effülfit in prelis, queHelvetiorum

4

l

Catholici pagi adversüs pagos hzreticos pro-

fperri-

254

BES CuES TAf

Toerrimégefferunt. Harefin Berengarii refuz

T 9s

Z

fti

fÍcitatam €ó invexerat Zvvinglius Canonicus

Conftantieníis Caroloftadii olim Difcipulus an-

:

j

n10152j. & omnespagos( quos Cantones vo-

;Mæl

(f

llU

cant)przter Lucerneníem , Urienfem , Sui-

tienfem , Uludervvaldenfem , & Zugenfem ,

if

Ju

p

hoc fuo veneno iafecerat. Hi ergo quinque

egregié Catholici , à Tigurinis & Bernatenfi-

jl 1

bus, quorum vires prxcipuzerant, malé ac-

D G'(

Jl

1l

cipiebantur , Zvvinglio potifimum ftimulan

qu

tce. Hincbella horrida, bellapagorum hzereti-

BU iJ:

corum octo contra quinque Catholicos anno

s

x531. Primo przlio octo millium Catholici

x

adversis viginu millia hzreticorum eam re-

t]me

portárunt victoriam , ut eorum tria millia oc-

Nl

€iderint , & totidem abduxerint in captivita-

jVa

tem, reliquis in fugaim verfis,

Sed, quod

gb

ingenti emolumento fuit , przcipui authores

s Mn

belli eain acie ceciderunt , quosinter Zwing-

ici

liusipíe. Relata veró fünt ex pugna complu-

xf

rafigna militaria, inter quz fuit vexillum ma-

feim

Ximum pagi 'igurini , tormenta muralia no-

d

Nihil-

vemdecim , & caftrenfia quadraginta.

At

ominus , multitudine & numero fuorum con-

dnin

fifi hzretici alterum conflidtum attentárunt :

u

fed & vicealterá cefifugatíquefünt. Hoccer-

wl

tamine ab Orthodoxis feliciffimé confe&to,

d

cüm Lucernenfes , quiinter pagos Catholicos

AH

inmaximo honore habentur , ali

quot oppida

la,

ab hoftibus intercepta recepiffent , e , quo

trd

Chriflianos decuit, man(üetudineufi , Lega-

r«

tos de communi quinque pagorum confilio ad

np

[j

Tigurinos

SUECULI-X VT.

i

255

Al ff

MOnf C

'Tigurinos miferunt, quiteftarentur, f£, quz-

cunque feciffent , nullis privatis inimicitiis , fed

I

tantum repellendz injuíftz aggreffionis , &tu-

3

[

endz avitz religionis causáfeciffe, &rogare ,

ut depofitis deinceps fimultatibus, adpriftinas

amicitias & foedera rediretur.

Tigurini his

commoti , Deíqueadverentes manifeítam pro

injuriam paffis protectionem omnes, qui hujus

Iu

l

fecundz expeditionis Auctores fuerant , ut

publice quietis Perturbatores , confeftim &

Ug

l)

füo pago ejecerunt, &antiqua foederainftau-

rárunt.

(

IX. Alterum hocSzxculo portentum pro-

&

diit Joannes Calvinus , natione Picardus, pa-

TA

trià Novodunenfis. Biturigibus ftudens à Mel-

[

J

chiore W/olmaria & linguam gracam & ve-

, qui

nenum haufit : deinde in Germaniam profu-

TT

gus , Melanchtonem , Buzerum &Oecolam-

Ó

m

padium Magiítros habuit: at medius tamen

inter Lutherum & Zvvinglium ftetit.

Itaque

lr

Bafilez aliquamdiu delitefcens, poft Geneven-

urzäïïï-

fis Ecclefize , pulfo Vice- Comite & Epifcopo,

n

gubernationem anno 15 34. arripuit , tumSa-

Yumd

baudiam denique & Galliam univerfam fuis er-

uW...'i

roribus, qui infra fequentur, infecit.

Inde

iliper Galliam hzretici, qucs Hugonotos vul-

gus appellat, Regibus zqué acEcclefiz rebel-

les per annos feptuaginta. — Nihil Francifcus!.

W

n

Gallic Rex , ejisque Filius Henricus lL inten-

tatum reliquerunt, ut nafcentem hzrefin fuf-

il

Mi

focarent: fed his vitá fun&tis, füccedente in

[

^il

Regnum Francifco Il. HenriciFilio ztate juve-

nili

)

$36

HEBSIGESTAM

gtj

nili & inexpertà , herefis armis & facibus in-

ylitm

ftru&a caput extulit , favente & opitulante

Ludovico Borbonio Condzo Regii fanguinis

än nUS.

j

ii

Principe.

Anno igitur 155 9. contra Franci-

g

fcum]l. Regem conípirant, eums Ambafiá , ubi

tunc erat, armis clam difpofitis , conantur ab-

frin

ducere, Atrepercertosindices cognità, Lu-

iioi

dovicusCondazus cuftodis traditur.

Mortuo

j

paulópoft Francifco proximus ei fraterCarolus

IX. Regnum adiít: füb quo hereticorü furorin

;;;:auf; Ó

Rebelles edu-

m

apertam rebellionem erupit.

xeruntnumerofos exercitus , quibus acceffe-

I^

f

5»

ämirapt

runt auxilia Proteftantium Germanorum.

jtit

Quinque commiffa funt prelia cruenta. — In

dun.

ultimo Regii five Catholici , aliàsetiam à Fran-

cifco Guifio Catholicorum Duce, Guifii diti,

1j

magná clade attriti funt ab Henrico Navarre

;äætsiim

nl

Rege, qui poítea fucceffione legitimà Franciz

Regnum , factus Catholicus , obtinuit anno

pl

1

1587. Caetereturbz & clades , quasper Gal-

l

liam hzrefis Calviniana & multas & diuturnas

dl

l

h

fecit , in Regniilliushiftorialegendz funt. In

A n

o

Belgioetiam, quod Margarita Caroli V. Czefa-

ris illegitima Filia , nomine Fratris fui Philippi

sinills

Hifpaniarum Regis, regebat, Duce & conci-

g,t

tatore Naffovio'Auraicenfi Principe,graffaban-

PT

Miffus eft ad

tur hzretici pari feré audaciá.

tll

pacandam Provinciam Ferdinandus Dux Alba-

t Mn(

mus.

Sed afperitate regiminis , ac pracfertim

"irttm

duorum primariz nobilitatis Comitum , Eg-

tümdp

mondani & Hornani , capitali fapplicio , Flan-

ü Wi

dros fic irritavit , ut in apertum bellum profi-

n

liérint

SIECULI XVI

257

iï:q'hu;

|

| Jiérint, anno 1 $92. excuffo Hifpanorum Impe-

4

rio; quodimmodicis exa&tionibus invifüm fe«

I

cerat Albanus,

Batavi, quos Hollandos vo-

cant, & Mattiacarum infülarum incolz, Ze/az-

u

diícas valgó nominant, alieque conjuratz Ur-

RP

|

besin eam coaluéregempublicam , quz Foede-

ratorum Ordinum vocatur , exclufo penitus

N] t

cultu Catholico.' In Germania quas ítrages

ha

ediderit hreticusfuror , noneít, cur multis

gr&

cofhemoretur; fiquidem crudelitatis & funeftz

J

:

!

tragoedi monimentanoftrifinet fàt ipfi oculis

p

intuemur

DO

^X. Cüm ita per hzrefes Ecclefia pateretur:

nl

inEuropa, przter eas, quas przecedente. Sz-

Vf

culo Chriftophorus Columbus , Americus Ve-

il

fputius, & Vafco Gama detexerant, hocSz-:

N

culo Regiones iterum novze deteCte funt, quae

j

deinceps ad Chriftum convertenda , damnunr

ab hzreticis illatum Ecclefiz refarcirent.

AC

nu'm?

j

primo quidemanno 1:4$20. Ferdinandus Corte-

ü

,

fius ex Hifpania Bztieá nobili genere ortus , ca-

Án

ptà Mexicá, Mexicani Imperii capite, omnium-«

que novi Orbis Urbium przcipuá , atque in eà

Montefümá illius multarámque Provinciarum

Rege capto, eóque, five per imprudentiam,

;A

five de induftria cefo , Imperium Regi Hifpa-

norum fundavit, quod nunc Aovz dicitur E-

)

M

Jfania.

Idem Cortefius ampliffimam & mag-

Tutd

[

nificarn civitatem expugnavit , dictam Themi-

jl

ftitam in medio lacu fitam Venetiarum modo

navigiis undique perviam , diver(is pontibus

terra adnexam.

Nec veró difficile fuit : ho-

,

minibus

!

238

RES GESTJR

minibus ferro. & fulmine armatis feminudos,

mrlOSün

noftrísque pugnis minimé affuetos debellare,

i&vm

& pecorum adinftar trucidare, aut certé into-

j u Qf

lerabili fervitute opprimere.

Francifcus Pi-

P

fartus Hifpanusalterum Hifpaniarum Regi Im-

eriam acquifivit.

Primus enim Peruanam

qu inm

t

P

rovinciam invenit : cujus Metropolis Cusco,

gt |

magninominiscivitas. CaptoRegionis IucA ,

aM i

ideft, Rege Atabalippa , quem, contra datam

,'EWFC J

jurejurando fidem, ut indicarent, fi quos ha-

berent occultos thefauros , unà cum fidiffimis

jgrats

ejus adminiftris , nullà innocentiz , nullà jufti-

p

gt

tiz, nullànegiz dignitatis habità ratione, tor-

mentis laceratum , & ignibus uftulatum ftran-

st

gl

gulavit : fübditos ejus perfodiendis altif

fimé terris ad eruendum Peruanum aurum,

sienc

aliísquelaboribus & fame , & egeftate per im-

U

meníam avaritiam oppreffos majori ex.parte

interemit, Ejus veró milites & miniftri , qui-

alnom

du hf)

bus pro ftipendio erant rapine , omniümque

criminum impunitas , omni licentià graffaban-

m

tur,imitatores Ducis Domini fui.

Denique

t

tirte

Verrazanus Florentinus anno 1525. aufpiciis

Francifci l. detexit versüs Septentrionem in

» Rtgm

Orbenovo, fupra Floridam Regionem habitatá

tridm

tthdy

bominibus barbaris & incultis , qux Canada

dicitur, cui poftea IVov2 Frazcis inditum no-

lus

men. "Totanegio inculta eft & inamoena. Eó

od

tamen miíLe fünt ex Francia colonie incolis

tnit o

barbaris perutiles ad erudiendosillos & imbu-

'*i:sPraga

endos Chriftianà geligione & civilibus artibus,

äiblïiüimw

fru&tziue locis opportunioribus munitienes

Vg

ad

SIECUELIXVL

239

NI

!

ad arcendosfinitimos Barbaros , à quibus Ca-

M

li

nadenfes affiduis incurfionibus infeftabantur ,

Tf

& capti devorabantur. 'Hoc eodem quoque

iil

Ss«culo Japonia noftris innotuit, tribus preci-'

puis conítans Infülis , alitsque plerisque mino-

ribus , quz interfluentibus diftinguuntur Euri-

pis.

Procipua Infüla vocatur Z/eaze , fedes

precipui Regis, cui fübfünt per varias Infülas

[

minores Reges difperi ^ Primam Regionisno-

J

titiam habuére mercatores quidam Lufitani,

lii

proccellofis ventis easin oras depul(i. Sed, ad

ii

pradicandum. populis Evangelium primus in

n

plagas illaspenetravit Apoftolico fpiritu plenus

nf

Franciícus Xaverius, e€ Societate Trsu , vità &

Wi

miraculis ftupendus , qui poft plurimas Indiz

ii

gentes ad fidem Chrifti converfas ,in Japoniam

c

penetrans, innumeros ex idololatria ad Chriftr

T.

cultum perduxit. Deinde cupidus Evangelir

nd

per ampliffimum Sinarum Imperium propagan-'

di, vicinam Infülam Sancianum adiit, in ua,

dum occafionemSinas ingrediendi prztolatur,

gravi füperveniente morbo , folus ab omni hu-

mano folatio deftitutus, divino amore zítuans,.

ad coclefte Regnum migravit , quarto nonas

Decembris Anno Chrifti 1

$52. & peregrina-

tionis fuz Indice undecimo.

XI. Solimanno Turcarum in Impf':rio.fuc-i

ceffit FiliusSelimus , qui Cyprinegnum Chri-

12',,4

ftianis ademit captá Famaguftà ; ubi Marcus

jl

Antonius Pragerinus Patricius Venetus , qui

infülam fortiflimé defenderat, factá deditione'

lj

contra dgtam fidem à perfidis Tur

cis captus,

auribus

240

RES GEgTJ£

Eätc

auribus multatus , actandem barbaricàimmae

l

nitate excoriatus fuit,

Quod facinusita com-

h

430[ 1

d

movit fan&iffimum Pontificem Pium V. utía-

crum contra Turcas bellum indixerit.

Itaque

P

a

contractis inunam claffem Pontificiis, Hifpanis

Venetisque navibus, Duc&tore Joanne Auftria-

;gmnïbus

co Caroli V. Carfaris Filio notho pugnatum eft

ol

ad Naupactum, vulgó Lepazro, in (inu Corin-

PU

thíaco , quà pugná victi Barbari eorámque du-.

g)ümCH

centz triremes partim capte , partim depreffze :

(l

Turcarum czfa vel capta viginti quinque mil-

sT

lia. Extriremibus Turcicis libertati reddita vi-

dnaal

ginti Chriftianorum millia.

Dies hujus vi&o-

Ym

riz fuit feptima octobris , ejusdem anni quo

aid

capta eft à Turcis Famagufta , olim dicta Sala-

du

mis. Annus veró 1571.

Exhac victoria claf-

gt

fis Chriftianorum magnum confequi potuiffet

alarf

emolumentum , nifíi Ducibus Chri(tianis diffi-

rü

dentibus abíque ullo operz pretio claífis di-

hat

rempta fuiffet.

&Vi

Hinc Selimus , qui accepto

cladis nuncio cohorruit, cüm animum recepit,

intis

dixit : Sibi à Chriftianis abrafam barbam , quz

ia

citó crefceret , fe veró occupatà Cypro ab-

ttlnyr

fcidiffe illis brachium , nun

du

quam recuperan -

dum.

&f

XII. Lutheri errofes, ex aliis hereticisan-

LU

tiquioribus colleti, tam fünt multi , utvix fit

rj

xes ullaad fidem aut bonos mores fpe&tans, de

uB

quanon docuerit impium aliquid Lutherus. Et

L:

quidem 1. Credensfeàbfolutum, abfolutus

Dunuy

eft , quantumlibet contritio defit.

Abfolutio

- Mu

ceníenda eft efficax , non quia fit ,à quocunque

Ano

tandem

|

l

SECULI XVI.

241

Hs

tandem fiat, erret vel nonerret, fedquíia cre-

lt

Bl u

ditur. 2. Puer ac mulier equé acPapa abfol-

,

vere poteft, 3. Non licet Chriftianis bellum

j l[zqm

gererein Turcas. 4. Innullo Sacramento im-

n

primiturcharadter. $. Quilibetcibi quolibet

M.

die omnibus fine diftrimineaut dele&u licent,

ited

et(iper Ecclefiam effent prohibiti. 6. Conci-

Á

lium Generale , quamvis , üt decet , congrega-

ityi

tum, tamen poteft in fide & moribus errare;

Yi

& Conf(tantienfe erravitin condemnatione Jo-

g

annis Hufs. 7. Confeffio auricularis non eft

Tlb

inftituta àDeo. 8. Confirmatio nec eftSacra-

ln

mentum nec confertgratiam, fed eft mera ce-

g

remonia & ritus. 9. Contritio & deteftatio

db

peccati , quz ab horroregehennz incipit , facit

Yüdf

magispeccatorem & hypocritam. 10. InEc-

Xl

clefia fünt foliboni. rr. Neque Apoftoliha-

nyil

bueruut , neque eorumSucceffores habentpo-

dse

teftatem condendi canonesfiveleges. r2. Ec-

I)

clefie & Viris Ecclefiafticis non licet poffidere

Q

ullas divitias , neeagros nec poffeffiones ullas.

bim)lü

Inde perfüadebatPrincipibus, ut bonaEccle-

d

fiaftica diriperent. 1;. In Euchariftia,, fact4

wwrü'u

confecrationemanetpanis. 14. Accederevo-

lenti ad Euchariftiam non opus eft aliá prepara-

ml

tione per copfeffionem, fed füfficit, fi credat.

! m"/".

1f- Porrigi debet unicuique füb utraque fpe-

cie. 16. Excommunicatio non folüm non eft

y

timenda , fed & cum gaudio fufcipienda , &

p

procuranda. r7. Solàfidejuflificatur homo,

u

atquefàlvatur. r8. Fides per quodlibetpec-

qt'*le

eatum mortale amittitur. :19. Nullo pa&o li-

cet

343

RES GEST £:

cet fiduciam gratiz autgloriz affequendz col.

m

g

locare in noítris operibus. 20. Omnia qu

d

fiunt, tamabfolutá neceffitate fiunt, utimpof-

dilnt

fibile fit aliter fieri, quàmfiant. 21. Omnis

bomojuftus fcit fc effe in gratia , certüsque eft

$n

de fuajuítitia, 22. Jejuniumnullius eft meriti

g

sSpudDeum. 23. Neminilicet vivere ex men-

gt

gt

dicitate, ne Monachis quidem.

24- Al'bi-

igl

trium bominisnoneftliberum: - patitur potiüs

l

T

quàmagit. 2f. Homo poft amiffionem Divi-

]

nz gratigz non poteft aliud facere, quàm pec-

yili

ä

|

care, 26. Nullumefthominis meritum ad Di-

gt

vinamgloriam. 27. Miffam deteftatur & inte-

g

m

gro libro perfequitur, 28. Leges Ecclefiafti-

PX

cas reijcit; & Monachis exeundi nubendíque

plenam libertatem facit. 29. Mulieres jufte

hu

promoveri poffüntad Sacerdotium. 3o0. Ma-

9 El)

trimonium negat efIe Sacramentum, negátque

:mmüw

erillud ullam conferrigratiam. 31. Przlatis

!ä*ät qlm

clefiz nulla debetur obedientia , nifi in his

i,

folüm , quz in facra Scriptura apertiffime ex-

gt

preffafünt. 32. Omniaoperacujuslibethomis

n n

nis quantumlibet etiam re&ta fint, peccata

N

funt. Juftus quippe peccatinomni opere bo«

gt

&o. 33. Ordo non eft Sacramentum: neque

Mi

ulla in eo difparitas eft, ut unius Ordo fit aut

shinfaml

üignitate aut poteftate eminentior; fedomnes

hg

hh

Chriftiani funtin eodem Ordinis gradu. 34.

tinhj

i

Iwmfl

PapzAnti Chriftuseft, ;5. Optima peeniten-

tianovavita. 36. Nullum eftin tota lege E-

Itüty

vangelica preceptum. . 37. Dei przcepta fer-

LT

gatorie

u

vari non poflunc. ;8.. -Animæ in pur,

ine

SECULI XVI.

143

hw

fine fine peccant, quamdiu requiem querunt

uTT

& horrent poenas, eoquód quxrant, quz füa

iibl

funt , contra Dei volüntatem,

39.

Omnes

Utj

ChriftianifuntSacerdotes, &qualem omnes

d

oteftatem obxihent , nullá ftatás aut fexüs

»äm

:

abitàràtione : itatamen, utneminilicearil-

A

Vi poteftate uti , nifi ex confenfü communitatis.

T

40. Sacer&otes non debent effecoelibes, 41.

Y

$an&tineque honorandineque invocandi fünt,

d

41. Noh opus eft peccatori ullà fatisfactione

n

pro commiflis peecatis , eoquód dimifs culpà

n

omnis étiam poena, quz culpte debebatur, re-

n

fittatur. 43. Nonomnes admifit libros S..

t

lb

n

Sctipturz. 44. T'extus Seripture permultos

velomifit , vel depravavit, alios quoque erro.

113

rcsmultos addidit, quos , nelongiores fimus ,

n

tàcemus.

Et , quanquam nulli hzrefi poffit

i

effe concordia, h:ectamen in plures novas fe-

hs

€tas abift, quàm alia ufla.

Prima fuit 2424-

ii

)

ézptiflarum , jat olim à Marcione & Cata-

finit

x

T

rygibusfeminata,nuncàLuthero refuícitata,

yi

7

homa 74&zzero autem affumpta & propa-

ls

gata.

Scripferat Lutherus ad Waldenfes ,

cW

reftare baptifmum in parvulis omitti, Hoe

nf

j

céto Mánzerus , & quieiadherebant, bapti-

yil

Zatos in infantia omnes rebaptirabant , aliog

i

veró non baptizabant , donec intelligendis fi-

|

deiarticulisidonei eTent,

Hic Mgzzerus, ut

M

füz doctrinz fucum faceret , fparfit inplebem ,

w/

fibi mandatum à Spiritu $. ut collapfüm Dei

al

Regnum per gladium Gedeonis fibi ab Angelo

"

b

porrectum reítauraret. - HocSpirituconcitati

à

atque

[

244.

RES CHESIAE

atque feducti Ruftici per Germaniam in propri-

jenüs, (

os Principes confürgebant , & immania bella

gngvin

gerebant.

Sed immiffis copiis anno 15 25.ad

g

centum quinquaginta millia , & Münzerus de-

ïjigmnïl1

muüm ipíe à Czfareanis ce(üs & occiíns eft,

g;wm BC]

ggefl;*

Verüm poft aliquotannos novas virescollege-

runt, novásque ftrages ediderunt per W eft-

u ij

gChn'm

phaliam.

Quin imó Magiítratu & Epiícopo.

ex Urbe Monafterienfi pulíis , ip(imet. quan-

wo[um

dam inter fe,atmonftrofam, Rempublicam con-.

ais

Ítituebant, bonorum & mulierum communio-

m [

nem permittentes.

Capita hujus novs Baby-

,Sï(mfndï

lonis erant ZZaztbias Bulliggerus & Toauues.

r

Bockoldus , valgó , Toamues Leydenfrs. . Bullin-

D

gerus , utpotefenior, feMoyíen dicens, Am-

«t

ftelodamiin quadam Synodo elegit duodecim ,

jl

quos quafi Apoftolosin omnem Germaniam &

sl

Flandriam mifit ,. ad colligendam , üàt ajebat ,

p

Huic , càüm in conflidu

Jerufalem novam.

&il

cecidiffet , fücceffit in officio & dignitate 7oaz-

ii

zes Leyedefés , opificio Sartor : qui , utlabem

J

tegerec, & Regiam coronam fibiimpofüit, &

il

Regem fejuítitize populíque Ifraélitici dixit: eo

m

animo, ut novam fuam Monarchiam aliorum.

Mu

Principum & Regum ruinis fuperzdificaret.

m

AtEpifcopo Monafterienfi , viam occultam de-

ss

texit quidam à feazze Leydezfi offenfüs Ana-

f

baptifta , ita ut in civitatem diu, fed fruftra ,.

h

obfeffam , tacito pede fübintraret, turn veró

v

fuum per exercitum omnia mutaret, . - Pfeudo-

ihdn

Regi captivo patibulum profolio , funem pro

m

coronadedit, JMartinns Bucerus , patria Ar-

gentin-

[ nam (

SECULI XVIL

24j

As

r

ldl

gentinenfis , apoftata Monachus, moxLuthe-

ri mox Zvvinglii fuit.

Jfoanunues Oecolampa-

!ifa

d (

dius Sacramentariorum Antefignanus fuit, &

primus omnium fcriptis libellis cum Zvvinglio

M d

^

damnatum Berengarii errorem Bafilez repara-

re aufüs eft , docens in participatione Ccenz

Dominicz non diftribui verum corpus & fan-

li

guinem Chrifti.

Tametfiannofüperioreidem

g

hoc odiofüm argumentum jam propofuerat

R

DI

Caroloftadius. .A PhZ/zppo Melanchtone , qui

Lutherum deféruit, ejüsque errores nimium

tl

craffos emendare voluit , fünt Sezzz- Lutbera-

n

ui feu Coufeffouiff a.

Etquis omnes hos Dia*-

hib

boliemiflariosrecenfeat ? Addamus tamen his

T

errores Cz/vizi.

Habetergo 1.. Quód pec-

&t )

cata hominum fiant à Deo volente & impellen-

um

te. 3. QuódDiabolus Deo jubente & volente

wm

mentiatur in cordibus hominum. 3. Reijcit

Ts

Miffam. 4. Deftruit veram Euchariftiam. ;.

du

iNullum admittit peccatum ,. mifi incredulita-

u

jil

tem. 6. Tollitlibertatem hominis. 7. Sta-

tuitpredeftinationem adgehennam. — Caetera

j

1

cumLuthero, et(inonomnia, communia ha-

1

bet.

Servetiam à Michaele Serveto Hifpa-

j

no nomen & docGrinam habuerunt.

EM

"]

quondam Calvini Collega , nondumannos na-

)

tus viginti quinque, fe jam unicum Orbis to-

4

tiüs Prophetam jattabat.

In Africam profe-

ii

&us, Alcoranumcüm didiciffet , libros fcripfit,

P*:

qui do&rinam Ecclefie in Mahomecifmum

j

transformant.

Negat enim in Chrifto ex Vir-

2

1

naturas.

gine nafo duas cffe

Negat & 'Trini-

Q. 3

tacem

246

RES GESTJE

tatem Perfonarum,

Porró Calvinus & Mini.

ftri Genevenfes eum igni cremandum tradide-

j

ffet

m

(

runt , et(ifupplex gladium flagitaret ac miferi-

wggum

cordiam ingenticum boatu.

p

XIII. At, quifemper, isetiamnuncin fum-

mo hoc rerumdifcrimine , Ecclefia fus provi-

iwgrcgä

n

ditDeus. Nam, eoipfotempore, quo Luthe-

j

E

o,,*

rus itafeviit, Ignatius de Lojola in bello Ca-

[

j

f

tolum V. inter & Francifcuml. gefto cümar-

Hlu dl&ü'

cem Pampeloneníeém nobilis Cantaber defen-

gt

dit, cormenti bellici globo ta&us cecidit;[ut per

qih

!

eum refürgerent multüm collapfe res ortho-

doxz Religionis, . Nam, ab eo Societas [esu,

j

Quz, quanta fecerit pro Dei gloria, fidei in-

"

colummitate, animarum falute, Orbis videt,

g

ii

&loquituruniverfus. Hanc Societatem pri-

od

mus authoritate Apoftolicá approbavit Pau-

m

lus IHI. Pontifex die 27. Septembris , anno

?j4O0. Prodiítetiam ClericorumRegnlarium

m

Ordo, quos Teatinos vocant, Conditore Jo«

iU

anne Petro Caraffa nobili Neapolitano, tunc

g

Epifcopo Teatino (unde nomen Teatinis ac-

ionw.

Donpa

ceffit ) poftea veró Pontifice , di&o Paulo IV.

" r

cui comes acceffit Marcellus Cajetanus , Tie-

neus nobilis Vicentinus , Protonotarius Apo-

i

ftolicus, qui meruit folemni ritu in Coslitum

mi

At

canonem referri.

Hic Ordo ad triacommu-

Meori

ts

nia Regularium vota, quartumadjungit , nul-

los reditus poffidendi, nihílque ad viéctum pe-

tendi , fed folis & ultroneis oblationibus vi&i-

tandi. Multzquoque veterum OrdinumRe-

gularium reformationes , & Clericorum ac-

céliére -

SECULI XVI.

245

i

A&efsBre Congregationes, interquas Romzin-

Atj

figni edificatione , uberrimóque animarum

"if

fru&u preclara viget Sacerdotum Oratorii

Congregatio: cujus eft Conditor admirandus

tl

ille S. Philippus Nerius , patrià Florentinus :

lg

quz Congregatio do&tiffimisScriptoribus Ca-

M

are Boronio, Thomá Bofio, Odorico Rainal-

Mb

do, aliisque infignis meriti Viris nobilitatur.

j

Prodiíit anno 1525. facer Ordo Capucino-

hi

rum , ita dictus à pannofo & oblongo caputio.

j

Hujus Author fuit Matthzeus de Baffo , in Uime

r

bria natus, Sacerdos Minorita apud Montem

$0

Yi

Buj

Falconium , in agro Piceno , vifione quàdam

hi

excitatus : cui fe adjunxit anno fequenti Ludo-

T

.Nicus Forfemproneníis etiá Minorita. Et ex hie

a«

ifte Ordo S, fua primordia habet.

Quódau-

W

tem inepté quidam faciunt hujus Ordinis Au-

thorem Bernardinum Ochinum, autcerté eum

m

uatuor Conditoribus accenfent ,

primis ejus

s

I

id ipfis ex Chronologiz ignoranti4 accidit :

"

cüm hunc Ordinem confirmárit Clemens anno

At

1f28. eum verà intrárit Ochinus anno 1f 34.

hi

& cüm in eo jam füpra 3oo. Fratres numera-

"i

rentur.

Concilium Tridentinum , & quidem

n

anno rf45. füb PauloIlI. Julio III. & PioIV.

contra hzrefes & pravos meres celebratum,

habetur in libro, anno 172f.proStre-

i

d

nadato , fol. 3 15. ubi , qui vult il-

n&.i

lud legerepoteft.

»6/

y

4 Co) W

f

SECU-.

jh

248

RES GESTJE

vjmumd

ULUM XVIL:

l Uüjï

.. 7C

CfngClln

ASX'NOPSIS.

«

.4&30

1. Turc& Á Chriflianisviéti. 2. Motus Bo-

«t

emici. 3. Bellum Suecicum. — 4. Hüugonotti

?

U

)J

(umgn

Jfve Calvenifla Galliaejetti. $. Mauriex

:

Hiffauia

;

m

£AtL.

pulff. 6.. Catholiciin Angliaexagi-

-i;m!fa; i

7. Haretiei profcripti ex fimibus Sabau-

g, D

die. $. Turba in Polomia c TraufMuania,

sj

9. Fidesim Perfidem introdutla , cb- im Regno

&iam commendata. 10. Per[ceutio ff aponica.

ciim

e; MO

11. ResSimenfós. i2. Comver[fones Princi-

pum. 13. Harefes. 14. Documentum.

jïjiö'fl]lnl

i.

Xtremam Chriftianis perniciem hoc

t (

I.E

Seculo intentabat infolens 'Turca-

a

rumfuror. . Acprimó quidem O/zzazzus Ach-

dm?

metis I. defuncti Filius & Succeffor , juvenili

m

impetu abreptus , & rerum magnarum fupra

n

sctatem cupidus , bellum indixit Polonis. Sed

tiptt

ab his czíus variis in przliis ad centum millia

m

militum füorum perdidit : non computatisiis ,

g

qnos abfampíerunt morbi & fames. Unde à

&i

anizzaris depofitus , & à Succeffore Muftaphá

tt,ilin

i

a

queo donatus fuit an.1622.die 20. Maii. Huic

TUUNE

"Amur athes IF.jugulati Ofinanni Frater, 45z5-

Va

ratbi ex nimia compotatione vini mortuo /5-

st

raimus ; Ibraimo, jugulato in carcere, füuc-

l

ceffit Filius AZabometes IF.

Hic bellum cum

i

Venetis vario Martegeffit. Ragozium Tran-

"o

fylvaniz Principem, Principatu & vità exuit.

ts L

Varadi-

SIECULI XVII.

249

Varadinum deditioneaccepit. Atanno 1664.

Il

die.1 r. Julii ad fluvium Arrabonemà Chriftia-

nis interneciná clade affectus eft. ^ Candiam

l,

tamen , viginti quinque annorum bello attri-

tam , & à Chriftianis incredibili fortitudine

ls

A

[ À

propugnatam , fibi tandem fubjugavit, ac de-

Mi

inceps Camenecum cum tota Podolia anno

fs'?i.'!ï;,

1672.íuo dominio adjecit. Eàfortunà illectus

| .«!5»'2;

AMahormetes , & perfidi Teckelizimpulíà animo-

Hl

fior fa&us , ruptis cum Auguttiffimo Impera-

! Rag«

tore LroPorpo induciis , bellum reparavit, &

L

Duce Muf aphá Kará , Viennamin Auftria ob-

Íedit, Ad duosmenfes duravitobfidio : dum

iij

die tandem 12. Septembris, anni 1683. JoAN-

Nrs CasiMiRUus Sosicskr Polonorum Rex cum

mhot

füis advenit.

Ubi à Confoederato Chriftiano-

Tun:

rum exercitu fufi fugatique funt Barbari ftrage

TM

tantá, ut jam non amphus pugnam, fed velut

Qd

ftolida pecora lanienam fuftinere viderenrur.

U

u

Le&a in eorum caftris fpolia, nec numerari ,

i

nec fatis poterant zítimari.

Fru&us tamen

n

hujus victoriz precipuusStrigonium fuit, cum

ia

altera Turcarum clade captum à Chriftianis,

i

Inde, operà INNoceNrI1 XI. Pontificis, etiam

Mi

Veneti , ad infringendam penitus Turcarum

roterviam , facro fcederi füa arma junxerunt,

W

|

taque Neofolio oppido munitiffimo an. 1685.

It

i

recepto; Budà 1686. à Lothariago Duce ex-

u

UM

pugnatà , poft repetitas Turcarum & perduel-

b

lium clades, univerfa fere Hungaria cum Tran-

ylvania venit in poteftatem Auguftiffimi Im-

"

peratoris LeoPoLpi.

Nec minüs Veneti in

f

Dalma-

l

afo

RES GESTE

Dalmatia, Epiro , & Peloponefo victoresfue- p

runt. Quaretot cladibus fracti Turcz Z4abo- . tit:

g h

guetem IV. lmperatorem füum carceri dede.

runt: ubi peritt ex apoplexid. Succeffit ejus

(uitu

Frater So/izmanuus IH.. Sed & hic Agriam ar«

cem inexpugnabilem , aliásque Civitates plu-

g

res, ut Albam Regalem, Albam Grzcam, Si-

"T

getum,compulfus eft cedere victori LeoPorpo,

"

Bis etiam vi&tus in 5ervia à Principe Lupovico

usb

BaptNsi, Serviam Cafari dedit, Veneti quo-

;; (f

que Epidauro , vulgó, Ma/vafíá , totáquePee

g

g

loponefo potitifunt. Obiit Solimannuslll. ex

hydropeanoo 1691. die22.]unii. Huncfecu-

mtln'tann

tus in Imperio Frater , Zcbmetes I7. pariterine

i

gentem exercitus füi ftragem à gloriofiffimo

um

Principe Lupovico Badenfi tulit ad inferioris

qioin

Hungiriz oppidum Sa/azkamen , anno 1691.

sieri

ubi & Varadinum firmiffimum füperioris Hun-

g

garie munimentum aliáque propugn.culaami.

i

fit, . Poft hunc pariter hydropifi confectum

a

AMuffapha II. Mahometis IV. Filius paternum

d

folium aditt. . Chriftianos aggreflus ab invictif-

madn

fimo Duce Eucrnio, qui parem fibi & fortund

qunm

& militari ícientià vix unquá habuit, an. 1697.

p N

11. Septembris ad Amnem Tibifcum ita contu-

m

fus eft, ut, pactis anno 1699. induciis , fuos

vb

ce(Terit Cafari LeoPorpotriumphos , & Vene-

t

ti«fuos; reftitutóque Polonis Cameneco , ac

ET

[

Mcfcorum armis in biennium füfpenfis, bello

Wi

impbofueritfinem. Sed cum Hadrianopoli otio

Yil

indulgerer , per excitatam à Janizzaris feditio-

lg

hem Imperio exutus & carceri datus fuit , in

que

ülmm

S/ECULI XVII.

2j

s

1t)l

juo poft dies 8o. hydropicusexpiravit. Inde

Dd

ejus Frater 4cbzzeres III. ad calmen Imperii

fj

pervenit. Hicfancitamà Fratre fuo A£zffapba

cum Chriftianis pacem fervavit ad annum ufgg.

r

1715. Indebellumintulit Venetis, totámque

iiwsplu.

Peleponefüm, vulgo Moream , eo ipfo adhue

t

anno ipíis eripuit.

Hinc Corcyram , vulgo

UND

L

Cortu , Italiz propinquam, & arctà obfidione

Y

preffam Infülam fpe füà devoraverat pridem.

h

Verüm , coffiffo in Hungaria przlio, à glorio-

tll

fiffimo DuceEuctxio fufus fugatüsque , & Te«

TU

mesvvarium perdidit, & Corcyranamobfidio-

nem folvitanno 1716. füb invictiffimo Impera-

ino

tore noftro CAROLO VI. femper Augufto.

Ál

Anno 1717. die 16. Augufti Albam Grzcam,

ii

five Belgradum femper Vi&or Eucrxtus ftu-

W

du

pendà pror(üs ob(idione conclufit , ac mode

J

ftupendo magis penéque miraculofo expugna-

T

vit. Nam obfidens , & ipfe ab innumerabili

füccurrentium Turcarum exercitu obfeffus,

ia

grodiít , ac matutiná derepenté nebul te&tus,

n

€orum caftra invafit, concurrentes ad arma,

hd

& quantumcunquereluGantes Barbaros vicit,

nl

ii

fugavit, Urbémqueoccupavit. Satur hic vul-

"hw

nerum atque plagarum Achmetes pacem flagi-

tavit, & ab invictiffimo AuguftifTimóque Im-

d

peratore noftro CAROLO VI. eam obtinuit,

wa;

Unde pax in diebus noftris ufque in hunc diem

jj

anni 1727.menfisSe

4

Ccommittuntur.

chmbris 23 quo hzc typis

»

II. Ex Hungariain Bohemiam digredimur,

j

"

Lutherana

ub.i.lmpcrantc Matthiáà anno 161$.

harefis

P'

252

RES-GESTIE

]

4 i

A

hzrefis diffeminata ingentes motusconcitavit,

j

r

totàmque inde Germaniam periculofiffimis

j frde

turbisinvolvit. Quátempeftate coa&us fuit

]

4

Marrüias Imperator fedem Imperii transferre

il[üiaa(,

!

Viennam , ubi ad compefcendam Bohemorum

.'füä[) Ubl [

infolentiam vires copiásque collegit. Przci-

:ilcl"q !

puus horum motuum Author fuit ComesTur-

u Il

renfis , qui Magiftratibus occifis, Catholicis

gt

expulfis, & Civibusin fua verbajurare coadtis,

j

Bohemiam omnem , finitimásque Provincias ,

gom.

Moraviam, Silefiam , Lufatiam , ad defectio-

gt

nem follicitavit, & ad arma convocavit anno

gl i

xY618. Sedhasinter turbas mterore confectus

g

MarrHiAs obiit anno :619. xim. Kalendas

;mnnOl

menfis Aprilis. ZEtatis 65. Imperii 6. Succeffit

gim

eodem anno FrnpiNANDusll. Ejus Patruelis,

j

I

jam ante ele&us Hungarie atq; Bohemiz Rex.

:»;lgmdf f

At rebelles Bohemi eo ipfo anno 1619. quo

ismnt

proclamatus fuerat Imperator, alium fibiRe«

il

gem conftituerunt , Fridericum Palatinum ,

Regis Anglie Generum: qui inftigante Con-

st

qudin

juge fuá Elizabethà Regis Angliz Filià ( quz ;

quód Rege nàátaregno careret ,. vehementer

t g

$

etdat

E.

uerebatur ) tumultuantis Bohemiz regnum

fufcepit , Pragamabitt , ibíquetamfibi, quàm

m

fv

Conjugi fuz fecit Regniutriusque, Bohemiz

& Hungarie, coronam imponi. Nec tamen

i, "

mpilo

illam tenuit diu.

Nam anno fequenti 1620.

FznpiNANDus ll. Imperator orthodoxz Reli-

a

gionis acerrimus Propugnator , dieg. Novem-

Tgm,lüä&

bris , füb ipfa Urbis Pragen(is moenia dato co

Wmüït

füctu , talem vittoriam tulit, ut Pragá dedita,

k

Bohemia

SyECUL! XVv1.

253

t

Bohemià fübjugatà , Moravià reductà Silefi4

Af

repre(sà , heref(is latibula circumfpexerit & fu-

df

ll

gam. Fridericus ipfe vix incolumis evafit : e-

tf

1

vafittamen. Sedprofcriptus , & füo Palatina-

j

me

tu exutus , afylum nullibi , quàm apud Batavos,

u

(

invenit , ubi pené precarió cum Conjuge & li-

Wi

beris, quod vitz reliquum fuit , traduxit. Rex

Vi

mifer, quia non propter veram Religionem ,

"t

fed propter ambitionem mendicus.

III. Neque veró in Bohemia tantüm, fed &

Wt

"

U.

[

inImperio multüm negotii dedére Ferdinando

T

ll. Imperatorihzretici per Dani& RegemChri-

"]

ftianum lV. inftigati. Atvicitillos Catholica-

1]

rum copiarum Dux & infignis Archiftrategus

TirLIus anno 1626.ad Lzzbraz.

Bellum hoc

Quf

excepit alterum multó atrocius anno 1630.

ii

t

cum GzffavoSuecorum Rege gerendum. Hie

propagandz fe&e Luthericz percupidus , poft

X

iib

pulíos levi manu ex Pomerania & Megalopoli

]

Caarios milites , ad interiora Germaniz per

i

d-

fievas interjacentium ftrages magnis itineribus

progrediebatur. Obftitit quidem alicubiTir.-

(q'*lZw

nl

Lus, qui Germaniam & rem Catholicam pre

viribus tuebatur, czfis etiam hoftibus ad Mag*

"

ls

deburgum, &Urbeillà, ob ejus pertinaciam

funditus eversáà : Sed Tillio deinde primàm ad

a

hl

Lipfiam, tum ad amnem Lycumita profligato,

utbrevipoftobiérit; partam victoriam magno

]

ardoreprofecutus Guítavus , Suecie Rex, Er-

|

furtum, aliásque lIrbes occupavit, &inFran-

coniam movens , Herbipolim , Bambergam ,

fübe:

1j

NQL-imbgrgam , totámque Provinciam

git.

34

RES GESTJÉ

git-

Hinc Francofurtum ad Meenum , Mó:

i

i

untiam & Urbes aliascomplures torrentis ad.

inftar inundavit, obvia queque diruens atque

mflmn

€onfümens,

Tot cladibus attritos Germaniz

n

du

Catholicos , ac multis cumlachrymis, bono-

j p

rum füorum direptionem , Mona(teriorum &

m

Écclefiarum expilationem , Sacerdotum cxdes

g

n

& profcriptiones , Regularium Monialium vio-

g

lationes , omnis (celeris , omnis facrilegii , om-

PU

nis flagitii effrosnem audaciam intuentes , be-

gl

nigno tandem oculo refpexit mifericors Deus ,

qui

&inclytam ipfis detam immani hofte vi&toriam

yfanz

g2

largitus eft... Nam, cüm Guftavus per iteratas

excuríiones Alíatiam , Bavariam , Palatipa-

quust

tum , Sueviam, W/eftphaliam & Provincias

il

aliasfosdé va(taret, anno 163 3. W/ ALLENSTEI-

gt i

T

i

us Frislandie Dux , in hoftemtotá Cafarea-

gt

rum virium mole incubuit, & ad Lutzaram

umn,

propé Lipfiam die 16. Novembris eam victo-

f Qu

ziam reportavit , ut Rex ipfe Gw/Pavu duplici

lia

vulnere faucius ceciderit in arena,

Ex hacGa-

audtun

ff«vimorte, &ruentibusin Germania viribus

jv

Suecorum , Imperatori FeRpmxANDO melior

Rn

ecpitfortuna ridere.

Plerzáue adipfum Ci-

hd

vitates rediére , quin & ipfe Ele&or Saxoniz,

LU

GANNES GronGius, anno 163 f. die 3o. Maij

TU

i

ceduscum Crfare inift, &arma, quz nupet

nl

pro Suecis gefferat , nuncin eosdem convertit,

viy

Sed anno 1636- FraDiNANDus Viennz in Aues

|

ftriaobift, paucis diebus poft reditum à Con«

ii

L

ventu Ratisbonenfi, in quo FekpINANDuM Er«

hn

neftumFilium füum, quemjam anno 1624.Bo«

hemim

g

S7ECULTI X VII.

ifé

Mfo

hemig atque Hungarix Regem declaraverat;

hiaj

Regem Romanorum & Imperii Succefforem

n

eligicuràrat. Hic bellum à Patre cum Suecis

j

eftum alternantefortunà & mutuis hincinde

L51 bOIIO.

exdibus profecutus eft ufquead annum 1648.

il

quo Monafferii in NVeftphalia , convenienti-

ii

nf

bus omnium totius propemodum Europz Prin-

cipum Legatis, pax initaeft. Inde pacificé Im-

t

perium adminiftravit Ferdinandus III. multis

i

virtutibus & vel maximz Catholicz Religionis

m

propagandz ftudio infignis.

Exceflit ex hac

j

vita Viennz in Auítria anno 16;7,. atatis 49.

(

Imperii 20.

i

Cui fucceffit in Imperio Filius

LrororpusIGNATIus, quem genuit ex Marian-

Yi

na Philippi III. Hifpaniarum Regis Filia , primá

NT

conjuge fuà.

Rex Bohemiz ele&tus anno

(

1654. Hungariz (65 $. & eodemannoRex Ro-

W

manorum.

d

IV. Quod Lutherani in Germania , hoc

ib

aufi funt in Gallia Calvinifte, — Sed fregit eo-

]i

rum audaciam , qui Henricum IV. Parifiis 14.

il

Maij. anni 1610, improbà deteftandi Sicarii ma-

yt

nu peremptum, fecutus eft, Ludovicus XIII.

i

Nam lege publicá decrevit, ut in Beamenfi

ml

Provincia , quz ad radices Pirenzi fita eft , Ca-

2

tholicus cultus ubique reftitueretur , hzreti-

a

clque erepta Ecclefiis bonaredderent.

Tum

ex omnibus pené urbibus eje&i funt Calvini-

ftz.

le'u,'f

Rupellam adhuc tenebant , urbem tam

du

locinaturá , quàm manu & arte (ic munitam,

p

ut incxpugnabilis haberetur.

Illic hzretici

j

pare-

dOfninabazm:. quinunquam didicerant

IC.

216

RES G"F:ST,ZE

[

chm

re.' Cogtusindicebant Provincimles , convo, !

(l

cabant Comitia, ferebant Edicta , militem tum

,,IC

J

domefticum tum externum confcribebant, &

5.

ia

ut tantó faciliàs Marti Regio obfifterent, An-

j del

glos evocabant : qui anno 1627. cum Claffe

m

centum & oCctoginta navium ad A/ez;z Infülam

qhatis

confluxere.

Equidem ab Exercitu Catholico;

vlam

cui Marefchallus Schombergius , & 'Toirafius

preerant , cafi continuó fugatique fünt Angli:;

n J

gt

At nihil tamen eà vi&torià actum videbatur;

quamdiu ftaretilla Rupella , nidus & colluvies

j &p

gorcu

hzreticorum. ItaqueRex Ludovicus XIll. una

cum Cardinale Richelio , cujus confiliis quàm

ghord

m

maximé utebatur , urbem hanc anno 1927.

aggreditur.

'Toto anno eam obfidione tam

»'ig:n'tus

at

arctà conclufam terrá maríque tenuit , ut fame

confe&ti Cives reptarent in compitis , :non

:Kegaocït

jl

rtdi

tam homines quàm hominum larve & ex-

ATU

anguia monftra.

Adhzcextreéma dedu&ti, fe

il

fübmisére tandem anno 1628. die 3o. Octo-

bris. Rexita Victor, ex Anna Auftriaca , Re-

dnjt d

J

URU

ginà conjuge fuà & Philippilll. Hifpaniarum

"

Regis Filià , poft viginti & tres fterilitatis an-

fiLUDO?'lC

Wt

nos , anno 1628. die4.Septembris unicum fufz

cepit Filium Ludovicum XIV. quem , anno

Mj

A

1643. die 20. Maij defunctus , RegniSucceffo-

|

rem reliquit.

Hic ille Ludovicus eft, quito-

vf

tumtremefecit mundum.

Quem vincere ne-

1':::.deiug

mo potuit, quàm, qui femper vicit , EuGENrus,

Aero

armis & aufpiciis Auguftiffimorum Imperato-

tltrsm

rumLzroPorpil. Josepuil, & CangorrVl. At-

hat

que hic Ludovicus XIV. cumprimüm Regale

du

folium

SlE&ULI XVIH.

252

Iu

folium eonfcendit, totusineo fuit, ut Galliam

^mf

pernicio(illimis Hugonotorum five Calvinifta-

du

yum reliquiis purgaret.

HenricuslV. & Lu-

1 4n

dovicus XIIl. hydram hancdebilitare poterant,

tf

exícindere omninó non poterant. — Tanta erat

Ms

tuac temporis eorum hxreticorum potentia &

li

audacia, ut illi fapientiffimi Reges , adarcenda

*

Ti

mala ma

)

ora, coacti fuerint promulgare edi-

i

! Wï',

&um ANazzetenfe ci Nemaufenfe, quo here-

[

ticis conícientize , uti ajebant , libertatem, tem-

(

jj

la, & publicas dignitates concedebant.

At

?

NT

Ludovicus XIV.iafaufta hzc edicta, quz ar-

lii

Il

mata hzrefisab invitis Regibus extorferat, da-

DO

to diplomate Regio, anno 1685. die 22. Octo-

o n

bris penitus abrogavit. Inde templa hzreti-

m

corum diruta, arces deftructe , Pfeudo- Mini-

,W

ftri Regno ejedti, & quotquot ad avitam Reli-

T

gionem redire nolebant, pariter exefle juffi

jj

funt. Dignum facinus, ut in ejuslaudem hxc

Annalibus Ecclefiafticis verba inferantur : 57-

ub

iäügk'

eut harefis Albigenfium Calviniana mater À

hm

Lupovico ix. Rege fanc£iffipao , ita Calvinia-

aliüüïlü

£ 4 Lupovico xtv. poteutifftmo

fiperata,pro-

n

f

igata, e e Gallias eliminata eff ammo 16 $ g.

"

Aegni 43.

|

d

V. InHifpania Mauri, Gens perfidize nata,

fecreta Africanis & Turcis confilia communi-

p

ya

cabant, de jugo Hif»anorum penitus excutien-

D

do: Henricum etiamGaliiz, & Jacobuml. An-

p

glie Reges magnis, ad fejuvandos, promiffis

invitabant : quz.tomen promiffareiecit uter-

j

ut fe pe-

que. ï-lfiifþaniarum Rex Philippus lll

nitus

258

RES GEST/E

nitus Regnümque füum execrandis his , ifsqua

"i

continuis Maurorum infidiisliberaret, die 10,

p

menfis januarii , anni 1610. edictum de eorum

*

5m

profcriptione

€

tota Hifpania promulgavit ,

j

quod & eodem anno executioni datum fuit.

4 Vr

Numerus veró expulforum fuifle dicitur no-

avf

vies centenorum millium. . Eorum alii trans-

(ieqi

fretaruntin Africam , alii per Gallias variásque

iSrond

Provincias difperfi , fpoliati , peffimé habiti,

yt P

& rerum omnium indigi miferé perierunt.

afitt

VI. Anglia, quamHenricus VIII. in hzres

dit,a

fim impulit, Elizabetha Regina eidem penitus

üfda

fübjecit , omnis dein crudelitatis & calamitatis

dlpporü

f

funeftum theatrom.

Nam Elifabetha, Ca.

dortm

tholicorum , quem fuderat, fanguine nunctan-

UE

dem fatiata, & fuppliciis inde lecuturis matu-

al

ra, poftquam anno 1603. € vivis migraverat,

at J

Jaeobus ejus nominis Scotiz Rex Vl. Anglizl.

us

diademafufcepit, "Treshereticorum infidian-

u

tium confpirationes fuftinuitatque detexit, Et

itrt

conípiratio quidem ultima pulveraria fuit, qu&

a

projecte fidei & conífcientize homines tam Re-

z lt

gem , quàm plerosque Proceres, ut é medio

D

tcllerent, omnia paratahabebant, — Annos in

*tün

Anglis regnavit 22. Obift die 24. Martii 1625.

ab Lori

Cui fueceffit Carolus l. ejus Filius, Hic, fi,

a'multisï

quz paffus fuit , ejuratá heerefi , pro orthodoxa

Ti

Religione paflus fuiffet , martyriipalmam tulif-

tafe

Íet. Seriestragoedie hzc fuit.

Georgius Vil«

LT

Jierius Dux Buckingamus fummá apud Regem

Caroíym gratiàpollebat & authoritate, Hunc,

ntn

M i

non unius criminisaccufatum fuprcma Curia,

u

quam

E

Àil

l

SJCULI XVIf. -

if9

" Uem

quam Pazlament um vocant , fuotribunali po-

Ytulabat. AtCzro/zsnovo potius honoreeunt

D

ï'*fxg

auxit , quàm ut fifteret poftulatum. Unde con-

wiF,

juratio inRegem. Conjurationi vires addidit

il

n

T

orta tunc inter duas ejusdem Regni fectas

ls

I

N

graviffima contentid : Suntnimirum in Anglia

N

fe&z quàm plurimg : at duztamen precipug,

ii

& Scotiam in duas propé equales partes divi-

dunt. Primaeft Ep//copalium , quialiquid (al-

TU

lib

tem Hierarchig , & ritus quosdam Ecclefix Ca-

tholicz , ac precipué Ordinationem retinent,

TU

"lb

Alia fecta eft Presäjterz'anomm : qui nullanr

1l G

Epifcoporum furisdictionem, nullámque Or«

AURU

dinationem agnofcunt: ac fe Pzr/£azos dicunt,

'

€oquód puram Calvini do&rinam fe&entür,

IWTAtUe

Cümigitur Archi-Epifcopus Cantuarienfis Pz-

*]IWM»

cobALIHE

j

Tfitanos ad Auglicanorum , five Epz/

h

?f

ritus ar&tius adftringere conaretur ,

f

SCIC E UE

i^

us

anno 1637. tam inScotia, quamin Angliagran

de exarferit incendium feditionis.

IndeScoti

Wi ;

cumprimis ab obfequio Regis Carc/; defece-

u

]

runt. Hosutreduceret, prodittin arenamip-:

ÍeRex. Sedà fuis Miniftris proditus, & cuny

h!

Presbyterianis iniquam pacem inire coactus,

quando Londinum rediftà fuprema Senatüs

à

M

Curia multis privilegiis exutus fuit. . Hi, qui

j

Regi favebant, in carcerem conjecti, ultimóq;

ln

füpplicio affectifünt : quos inter Straffordi;eé

if

omes, Virapprimé Catholicus, Regi Caro-

u

lo devotiffimus, & exe

rcitüs Regii Generalis

p

Prxfectus.

Anno 1642. Carolus feditiofos ;

h

i

quorum Dux erat Comes E ffexius , duplici quis

R

em

260

| RES GEST/E

gehu certamine füperavit : At anno fequenti

m!Cl'l

ja"

Parlamentarii bellum denuntiárunt Regi, e«

jüsque exercitum anno 1644. faperárunt, dif-

gt

fipàrunt. Auxit malum füborta eo ipfo tem-

:.;sdem [

n $«

pore fectarurfum novain Anglia , Jzdepezdez-

£ium , eoquód propter Evangelicam liberta-

j fuiï D

n

tem, nec $ynodo, nec Epifcopo , nec Regi,

nec cuiquam alteri dicerent effe obtemperan-

enlubt

[l

dum. Horum focietati fc impius Cromwellius

addixit : unde & illum perduelles fui exercitüs

ubf

W!'J

fupremum Legatum creárunt , cüm Feurfaxi-

um ei praffeciflent jamante. Caro/zs infaufto

itnt0

prgdiorum exitu fractus ad Scotos, qui eumin-

; Tum

g

vitaverant, confugit. Sed ab his auro corru-

tis traditus, ac denuó elapíus in Infüla ali-

d

Ab In(üle Praefe&to autem

«ions

quamdiu latuit.

«aptus cum in Cromwellii manus pervenit;per

d

giito,

Íceleratiffimos Judices ad id eonftitutos, à fü-

orema Lozdiz: Curiafeu Parlamento per fum-

sl

mam, & ab hominum memoriainauditam in-

TU ,dC

juflitiam , tanquam tyrannus, proditor, ho-

Mi

micida & publicus Angliz hoftis capite damna-

i us

tuseít. Anno 1649. die 9. Februariiad locum

Mfanig

fupplicii produ&tus , populum paucis allocutus,

n

& ad pacem hortatus cervicem portexit, quam

p

abícidit carnifex perfonatus. Hic Cromwel-

Til

Iiusin füz erudelitatis mercedem fi non nomi-

ixwfgtztem

ne, faltem re Rex Angliz fuit.

Obftitit qui-

"

)fp

dem ei Princeps W/allie Carolus1I. Caroli I.

......

ij

t ]

ita occifi Filius, & à Scotis patrate proditionis

ï:&tum

peenitentià du&tis , anno 1650. Rex Scotiz ac-

fl

clamatusacinauguratus. Verümcazío Scoto-

t C

rum

SEÉCULI XVIf.

26t

[

m

yum exercitu, cui prxerat ipfe, Carolus Rex

x[

Q

fugit in vefte plebeja , ac candem multüm terrá

'NIUM, d

jactatus & alto Pari(ios venit die 30. OGtobris,

V

ejusdem anni 165 I..

Inde Cromwellius An«

xfld()].

gliz , Scotix & Hibernix Prote&ór renuncia-

i

tus fuit , quia Regis titulo, quem pridem exo-

Hoc ta-

il

fum populo fecerat , nolebat uti.

bxemy;;.

men lub nomine majori, quàm Reges ipfi, po-

T

teftate haec Regna gubernabat.

Obiíit autem

]s

:

an. I658. die 13 Septembris. IndeFilius ejus

ii

Ricbardus Anglie Protector proclamatus eft.

Mil

Sed tanto oneri impar ftatim ab Anglis abdica-

lt

tus.. Tum duarum partium odiis tota A

nglia

UI

5

conflagravic.

Author & Dux primz Lazgber-

Yilnd

145 fuit Anglicanis copiis Preefe&us , qui fibi

QU

Protectoris nomernarrogavit: exalteraparte

r

pro Rege Carofo II. ftetit A4oz£zs , qui & clam,

*b

Regeinlcio , Parlamentum Regiita conciliavit,

J

ut anno 1660. tmiísà perhonorificá Legatione

j

peteretur , ac deinde proclamaretur Rex, EÀ

jl

Legationeacceptá Carolus ll. unà cum Fratri-

m

bus fuis, Duce Eboracenti, & Duce Gloceftri€

at

in Angliam appulit, atq; Rex coronatus, Lón-

jhrts

dinum magnifico apparatu , feftivisque om-

ïïi',f H

nium gratulationibus ingreffuseft. Sic extin-

yart

&átyrannide, & attritis rebellibus priftinami

:

authoritatem Rex Angliz Carolus ll. recepit.

j

Sed, càm in gratiam Catholicorum libertatis

confcientix Decretum edidiffet, id ut refcin-

deret, & cum Batavis pacem iniret , fubtracto

1

(

omni militari fub(idio Heterodoxi effecerunt.

i

!

"

Atque ut Catholicos Regi iovifos redderent ,

»

R

P

?

Jefui-

262

RES-GESTJE

Jefuitas & alios in Anglia Catholicos anno

n

1678. confpirationis in Kegem totumque Reg-

j

num factz accufarunt.

Hujus calumniz Ar-

ike

chite&tus pracipuus fuit Scbaffburius Anglize

10f

Cancellarius , & Catholicorum infenfiffimus.

j

hoftis,

Quam telam ut pertexeret, falíos te-

od

ts cof

ftes conferipit & fübornavit : quos interne-

quiffimus ille TZzzs Oa£&s , à Calviniftis ad Ca-

n

tholícos , & à Catholicis transfuga ad Calvini-

gaungi

ftas. Itaque in Catholicos, etíi innocentiffi-

iif

mos , diré Cevitum eft anno 1679. At patuit

jnpmi

tamen pauló poft confpirationis illius non Ca-

ïgvin'.

tholicos, fed hereticos Authores fuiffe. Nam

'3 omi

anno 1682. prodiit, perfidum illum Schaftbu-

yritst

rium machinatum effe necem tam Regi, quàm

PT

Regis Fratri, Duci Eboracenfi, Unde & fein

ï:ïïgiannn

Hollandiam przcipiti fugà fübduxit.

Con-

d 1

hum

fpirationem ita diflolutam Angli hzretici reno-

váruntanno fequenti: conftitutá Regis & Du-

hia

w

cis Eboracenfis nece in illum diem, quo ad an-

ag

nuam pugnam Taurorum decimo Kalerdas

Yi

Julii haberi folitam , erantcomparituri, Con-

ï':gï:änur

ceptum facinus detexit unus ram execrandi

Jv

propofiti poenitentià duCtus. Hinc plures in-

f«tg

|

tercepti, capiteautexilio mulétati funt. Rex

m

pauló poft moriturus , Catholicam Religio-

1dren

nem , quam annis jam multis clam coluerat :

?ifïllrh

profeffus eft palam , & ab bzre(i abfolutus, fa-

Vr

cróque viatico refe&us à P. Joanne Hudlefton

EY

Monacho Benedictino Anclo.

Obiit autem

"NI

Canorusll. anno r68«. die 6. Februarii.

Eo-

31

dem , quo obifc die, JacoBus EboraceníisDux,

"*FTEA 1

ejus

SJECUOLT XVIL

263

lN

»

ejus Frater , ab univerfis Regni Proceribus fin-

ls

gulisque Ordinibus Rex Angliz filutatus eft,

p r

etíi fe Catholicum publicé profiteretur. At,

1

äng

l

cum oppreffis hacusque Catholicis priftinam

Etris

libertatem concederet, primüm Edimburgiin

T

t

Scotia anno 1586.tumin Anglia periculofi mo-

T

tus contra Catholicos excitati funt : quos ta-

n

men Rex per datos carceri Epifcopos hereticos

T

Isf

utcunquerepreffit. — Jacobo ll. Regian. 1688.

die 20. natus e(t Filius , quem pariter 74co-

i

bi nomine & JZ//[/ Principis titulo voluitin-

"

figniri.

Hujus Principis nativitas uti Catho-

T

licis omnibus ingenrem lxtitiam , fic Anglis

Mu

hzreticis magnam invidiamtulit. Metuebant

J Q

enim ne à Patre & Filio Catholico Catholica

I R

Religio non folüm in Anglia , fed & in Scotia &

Q

Hibernia reílitueretur.

Unde Gwefelmum

At

Principem Arau(icanum Batavorum clafle ve.

g

&um im Angliam evocárunt, contra JacoBuM,

W

à quo Religionem Legésque Regni peflumdari

) K

caufabantur. Vix anno 1688. menle OGtobris

"m

Arauficanus ibi advenit , cüm factain Regem

j

confpiratio apertis lammis erupit adeó , ut op-

l

T

n

timo Regi prater fugam reftarecnihil. Fugit

li

igitur in Galliam , ubianno 1696. menfe Janua-

n

rio, advenit, Regefic elapfo Gu/Ze/zzus Prin-

i Lj'[fil?

ceps Arauficanus , ejusdem JAconr , nunc exu-

lis, Gener ( nupferat enim ejus Filiz Mariz )

Regnum Angliz, Scotize & Hiberniz invafit,

di&tusque eft Rex GurZelmus IIT.. Obitt autem

Et eodem adhuc

anno 1702. die 19. Martii.

die Angli

MV I

eo!

nam fecére 4Mzzam , ]ACos! ex-

R 4

pul

264.

RES GESTJE

pulfi Filiam , Georgz/ Principis Danize Conjue

"I

em acatholicam. Hecregnare & vivere de--

j

fift anno 1714. die 12. Auguíli. Ei defunctae

pur

l

Lc[i [

fübftituerunt Principem planée£traneum, tan-

tüm ut Catholicos eliminarent, Georgium Ele-

40l

j e

Corem Hanoveranum : qui anno hoc 1727.

tranfiturus ex Anglia ad fuos Hanoveranos de-

dXOCA

fecitin via, 21. Juniiconfectus cholicá, Ofna-

Ti

scal

bruggi. Debetur omninó Regnum Angliz JA-

coBolll. JAconi ll. exulis & anno 1701. die16,

Db

s

Septembris in Galliapié defun&iFilio , qui Ro-

mz nunc vivit exul & Pontificiis fümptibus

,,;ngüml

s G

fuftentatur. Rex verépius : cui, ut fua refti«

tuantur Regna, pii ac boni omnesuti precans

i

aihilz

tur , itamagnis ld nunc defideriis expectant.

VIL.. Anno 1686. AmadeusSabaudiz Dux,

atj

hzreticos (uà etiam ditione exegit , qui in ali-

gj

quot fübalpinis vallibus nidificaverant. At per-

nhu o

vicaces homines in defperationem acti confu-

h

gerunt ad loca falebrofa & afpera , ubife fecu-

30

rosforeexiftimabant : Viros veró religiofos ,

I

m

qui ad eos fideimbuendos mittebantur, peffi-

i

mée habebant.

Quo factum, ut copias mitte-

& hh

ret Sabaudiz Dux , ad eos penitüs delendos,

ial

Intervenerunt tamen Oratores Helveti , Ti-

w" $

gurini & Beraenfes , qui gratiam impetrárunt ,

MO

eà conditione, ut quamprimüm finibus Sabau.

tT

diz exeffent perduelles.

Cüm veró hbzretici

;!f.;amer

nollent , inftaurato bello illos expulit armo-

Tintm

rum Vis.

i

VIII. In Polonia quoque & Tranfylvania

tibyf

ingentes motus fecerunt hxretici. Ac primó

mim'alit,

quidem

SIECULI XVI.

&6y

n

quidem in Sigifmundum Polonie Regem ita

TR

oTU

eonípiràrantimprobi, ut eum omnino vellent

ia

exautoratum , ni(i quibusdam articulis fübfcri-

Al

beret.

AtRexanno :1606.ineosirruitarmat&

ls

manu, ac perduelles fugavit. Quos tamen ,

cüm eos benigaé tractáffet , ad officium fuum

M

M

l

revocavit, Tranfylvaniam Mofes Ciculus A-

2l

üh

tianus , copiis "Turcicis inftructus occupavit.

ir?;z'[;.

vicit autem hunc Georgius Bafta , qui ditionem

(

illamCzfaris nomine adminiftrabat anno 1603.

) qæ"'-

Inde Stephanus Boftkaius Hungarus , Cogna-

finjh

tus Sigifmundi Battorii ; Zvvinglianus aut Cal-

d

D

vinifta , Gabrielem Betlehemum ex clade Mo-

Ua

faicà fuperftitem (ibi adjunxit , ut conjunctis

(u,

armis Eaftze & Ceefareanis obfifterent, Quare

itDut,

anno 1604. profcriptus licétà Cefare, magná

d

tamen hujus Regionis partem occupavit,quam

A

fperabatfüo quoquetempore Betlehemus. Et

d

veró Boftkaius ope Turcarum, celebratis Co-

bb

mitiis, dictus eft Tranfylvanie Princeps. Re-

'eligic:'y

gem quoque eum dixit Ottomannus mifsà co-

us

roná, quz ferebatur fuiffe Ladislai Hungarix

jntt

Regis. Huic mortuo Succefforem elegerunc

ddei

Tranfylvani Sigismundum Ragotzium Calvi:

nl

nianum.

Sed ceffit hic dominium Gabrie-

x

liBattorio. Qui Gabriel negle&o Cerfare can-

fugitad Turcas: &,licétpié & Catholicà edu-

catus , tamen defecit ad here(in Calvinianam.

Calvinianum Calvinianus profligavit Betlehem

Gabor. Hicad exemplum (ui Antecefforis pa-

J

riter adheefit Turcis : quorum auxilio Hunga-

:

]

tiam invalit , & fibi diadema impofuit , quod

Pcfioni

qu

266

KES GEST/E

A

Poffonii, vuleó Presburgi invenit. In Cathos

licos & homines Deo facros diré fievitt , cüm

p

i

fit crudelitas certus character hereticorum.

XEtquanquam anno :624. cumImperatoreFer-

ufic

1culta*

dinando pacem inifffet , tamen anno 1626. quo

Ü

il

in Germania contra Cefarem nova confpiratio

prodiit, huicíuos Turcos permifcuit, vir nul-

yn m

ninil

lius apud homines , nullius fidei apud Deum.

Huic con(ilia fua atq; vires conjunxerat Mans-

Jacan

font

t

feldius : qui à W/alleníteinio czfüs, conti«

s

nuó per Germaniam populabundus ad Gabo«

remin Tranfylvaniam venit, cuilatronum füo«

Trn

ytat

rum reliquias commifit.

IX. Anno 1609. Fides Catholicain Perfi-

quo r

dem translata fuit, adnitente Rege Abaffio,

;amhws

er literas

Tl

vulgó 5Scba ;4bas , qui id Pontifici

fignificavit. Debebaturautem hic

:

ructus po-

dn, t

!

m u

tilfimüm Goenfi Archi- Epifcopo Alexio Mena«

fio Augufliniano, cum Ordinis ejusdem Viris

x

)

egrc:giiä , quibus & fe Carmelice Difcalceati

LA

j

[

u

l

conjunxére , à Regetam bene habiti, ut Pon-

imiti

tifex huicgratias habendas effejudicarer. An-

hi

no 1685$. Nonas Martii Ludovicus X!V. Rex

sb

Gallie Regem Siazez/eyi, in extremis India-

'fugï,l (

rum finibus pofitum, infigni Legatione hono-

f-Hufpzr

ravit, eoquódintellexiffet, eumin Relieionem

cmapc

Catholicam bene affe&tum , sacerdotibus , ad

D

ferendam ibi veritatem Evangelicam miffis,

ftnin]

favere.

t

Orator , quisx.. Kal. O&obris Sia-

1

Tum pervenit , perhonorificé exceptus fuit.

M

t

l

Et quanquam nomine R eois Ludovici pluribus

agens, ut Ethnicum Principem ad facra Ko-

-*;&öc

imana

SZXCULI X vi.

a6y

UT

manz addüceret , idtunc temporis minimé&

coníecutus fuerit aperte , illud tamen evicit ,

T.

ut Catholicis, quiintoto Regno feu viverent,

f

Ícu fidem przdicarent , quies fecura , & libera

V

l

r

facultas ficrorum fuorum maneret : juvante

i

i

)

ml

adid plurimàm Conftantino Falconio Grzco ,

ii

pl

qui intimo Regis favore & przcipuá rerum ad-

i,

miniftratione in Aula Siamenfigaudebat. Poft-.

Ts

hzcanno 1688. x. Kal Januarii Innocentio XI.

l

l

J

A

Fontifici fe cum epiftolis & muneribus à Sia-

TA

menfi Rege miffi Oratores Gentiles ftiterunt,

TOil

qui Principis Ethnici nontine ei amplitudinis &

fanctitatis famam gratulati fünt. His officio

"ib

mutuo Innocentius refpondit , Regi viciffim

Af

gratulatus potentiz amplitudinem, fed maxi-

t n

mé erga Chriítianam fidem inclinatum affe-

TTX

Gum, quem in dies majorem , imó etiaminte-

o

H

gr« ad eandem converfionis & coclo gratiam

"

precatus eít,

Mi

X. Japoniaanno r614. copiofaMartyrum

M

fanguine irrigata eft.. Profudit illum Cu£o ab

PUl

Anglis& Bitavis ad idincitatus , hi enim Prin«

P

T

cipi alioquin ex natura fevo& erudcli perfua-

I

ferunt , Chriftianos Japonas ideo Relizione

jungi Hifpanis ac Lufitanis , ut iis aditum in ja-

poniam aperirent , eósque Regni fui Dominos

|

conftituerent.

Id autem confingebant , ut iis

adirum in has Infulas ad mercimonia interclu-

derent , fibi veró illas aperirent. Sed & anno

1622. gloriofi Martyresipfi páfíi fünt Petrus de

Suniga Auguflinianus. CarolusSpinola Genu-

enfis , & Sebaftianus Quimara, primus ? Japo-

»

nibus

268

RES GESTJ£^

t

nibus Sacérdos , ambo Societatis JF$w. At

praterea multi nobiles lentis ignibus cremati

yit

jj

ipsíique adeó infantes dati füntlanienz. Deni-

que aditus omnis nonífolàm Sacerdotibus , fed.

/ RMZ«'

EU

etiam Catholicis czteris ita interclufus eft, ut ,

mw&

ni(i calcato crucis figno negatáque fide, nemo

amplius valeatinillasInfülas penetrare : unde

RU

sRtOTOT

Religionis Catholiceinam

nibus, Finis.

plitfimis illis Regiof'

Mürk

XI. Japonie proximum , & Oceano Ori-

drnoyps

emnes

entali contiguum eft Cbizez/e , velàt alii , $7-

zenfe , imperium, cccli temperie, foli fertilita-

at

te, & rerum omnium ubertate, cateris Afice

jtd

glb

Regnis, etíi preftantiffimis & ampliffimis, me«

ritó tamen preferendum. — Habet illud à Sep-

pj

j&üh

tentrione , ad arcendas Tartarorum irruptio-

nes, trecentoruüm milliariorum murum, tur-

f

d

ribus trecéntis & aliis munitionibus magnific&

inftructum.

Nihilominus, cüm anno 1650;

i

Taminoritn , qui illic imperaverant , lineá de-

tin

gb

feciflet Tzumtezs, magnus Tartariee Chamus

penetravit, & vaftiffimum hoc Imperium oc-

viliní

d

cupavit. Mortuus reliquit Filium Chzmebiums

AU

n

eui bello poft feptem annos confe&to fuum ibi

.....

ucyla

w

dominium ftabilivit. Abiftautemé vivisanno

TAU CY

t 662. cui fucceffit Filius Kzzz - b vel Kzp - hi ,

n

In horum Imperatorum, maximé veró poftre.

ag

mi, animos, per Mathematicas & alias fcien-

"Mm

tias, quarum Gens hzc avidiffima eft , Miffio-

Culnsn

narii Societatis [zsu fefe feliciter infinuárunt.

lml

Hincjamanno 165 2. Romam venit Legatio ex

äühm

$inis , quam obift Martinus Martinius ex $ocie-

ld

3

tatc

SIECULI XVII.

à69

t

tate Jesu, miffa perSinarum Imperatorem , cu-

"t

jus Mater & Filius primogenitus , di&tus Con-

l Dfm',

ftantinus , cum Principe Eunuchorum , 4cb;/-

^

[

le Pazgá , pridem baptizati fuerant.

Anna

,

"

veró 1688.Imperator poftremó defun&tushoc

A

fingularis affe&tüs fuüimonumentum dedit. Pe-

g

ckini, que prgecipua Imperii Civitas & Impe-

l

W

l

ratorum fedes eft, obierat P. Ferdinandus Ver-

bieft, Soc. Jesu, Regiorum Mathematicorum

a

Princeps. Huic, ut precipuo Imperii Dinaftze

lolemnes exequias celebrari juffit Imperator

í

li

Gentis more: fcilicet comitantibus funus Au-

d

licis, & defcripto regiámanu Defun&i elogio ,

)j p

quod Praconis voce le&um, feretro poftea

li

grandi pompá appehfuüm e(t, His favoribus

Wi«

ufi , & ex iis.plenam predicandi Evangelii li-

NU

bertatem adepti Societatis Jzsu Miffionarii ,

ii

mirum di&u!' quam letum conftruxerint agrá

U

in ImperioSinenfi, ad colligendam uberrimam

ii

meífem pro horreo Domini, quz interris eft

u

Ecclefía Der,

At, venit inimicus homo ,

m

non folàm füperfeminavit zizania, fed eciam

v

meflem ipfam falci jam maturam periculofi(fi-

funi

mz tempeftati fubjecit, Nam certam quotan-

sl

nis cultum exhibentjSinenfes füo Cozfzcio , qui

iï'i

quondamPhilofophus & RegniSinici, quóad

YUH

res morésq; politicos , infticutor fuit.. Cultum

hunc aliitanquam meré politicum & continue

J

gratitudinis monimentü diffimulabant , alii ve-

rb eundem idololatriz accufabant etiá Romz :

quamvis Imperator ipfe Sinenfis , eum meré

Over«

D

-po;icicü declararet, afleveraret. Contr

fia

270

RES GEST E

g

fia diu in utramque partem

agitataeft. Mifit

t

o(hl,ir

denique Clemens XI. Pontifex Dominum de

,,)Imiän

Türnon , Patriarcham, Sedis Apoftolice Lega-

E

tum , ac poftea Cardinalem, in Chinam. Sed

Ant

is, cüm ibi ageret ac forté vehementiüs urge-

hn li

rxet, quod Imperatori difplicebat, die 17. Se-

dfyem

rembris, anni 1706. juffus eft exeffe Imperio.

g hïhm

Obiit igitur Meaciinexilio. Deinde etiam Do-

n EX )

minus AMaigrot , Epifcopus Cononen(fis, cum

,l

Ífuis Mifionariis Imperatori minus gratis , pe-

PU

dem referre paritercoactuseft, Metuendum

tunc erat , ne & alios hoc fulmen tangeret,

g

dafon

ficque expulfis omnihus , pulcherrimus ager

tot annis tótque laboribus excultus , uno ve-

gj

n

Jutiictuinteriret, Stetittamen hic tempeftas.

2 Dni

Sedgraviorpofteaillam procella excepit. Nam

PU

qui Imperatori mortuoFilius fucceffit, in mul-

DOX

tó diriora, (tatim ab Imperii fui initio , fron-

temcorrugavit, - Quare, utis, in cujusmanu

st

DAT

funt corda Regum , mala avertat , orandum

&

eft. Plurade hacrenonattingimus hic, quia

TU

diuagirara, & multisfcriptis per mündumfpar-

fa, novi(Iimis histemporibus innotuit fatis,

t urqid

XII. Ad fidem Catholicam converfiones

tlgs )

(s

Perfonarum Principum permultas quidem hoc

Szculonumeramus: At,duastantüm, quia

tb

fitrum

magis celebres , hocloco memorandas effe pu«

teye

tamus. Primaeft Chrifting inSuecia Reginz.

Fuithzc Guflavi AdolphipoftremaFilia. Co-

"ovd

ronam fufcepit arno 16£0. menfeO&obri.De-

W

?

f)l

ftinabatur eiSponfus Carolus Guftavus Palati-

uT

nus. Sedmaluitillavivere celebs. . Coronara

Z

Upfaf

SJEC ULT XVIL.

27f

: Mi

Vpfaliz depofüit anno 1654. jásque Regni om-

"n

netranftulitin Carolum Guftavum:

Inde ve-

r

nit Holmiam , Hamburgum ;5 Bruxellas, ubi

t ld

magnificé fufcepta eft ab Archi. Duce Leopol-

If

do

ä

Atque hlc Lutherum ejuravit clam , Ca-

d*('*;.

tholicam fidem profeffa eft, operá foannis Ba-

ib

ptifte Guemes Dominicani , qui in Suecia diffi-

tiz).

mulato babitu ab epiftolis & à Secretis fuit Re-

il

gin&. Ex Belgio afcendit Augultam Vindeli-

corum, inde Oenipontum . ubi Lucas Hol-

t

m

fteinius Vir eruditiffimus einomine Pontificis

occurrit : Ipfa veró profeffionem fidei denuó

Qp

UT

edidit ex Formula Concilii Tridentini.

Hinc

n

perrexit Lauretum ; ubi Bestiffimz Virgini fce-

p

ptrum & coronam füam religiofiffimé confe-

ia

cravit. Denique Romamingrefla eft perpor-

i

tam Flaminiam anno 165 . 10. Kal. fanuarii;

Ubi anno 1656. ab Alexandro Vll. Pontifice

"n

T

fàcro Gonfirmationis oleo delibutaeft. Anno

X660. revocatainSueciam , ut Comitils inter-

n

m

effet, t5. Kal. Septembr:Hamburgum venit.

Sed à Suecis invitata, ut Catholicam ejuraret

Qul

jl

fidem, nequidemintereffe voluit Orationi fu-

mebri Regis. Anno 1666. eó rurfum abift, Hol-

ancr-kæ

miz Comitiis Regni pro Caroli Regisinaugu-

d

und

xatione habendis adfatura ; atque in iis fimul

h?

refervatorum fibi, in abdicatione Regni, ju-

'

rium vindex extitura, ne cujusvis mutationis

a

I

pratextu vellicarentur.

Rebus ex animi fen-

Ibi anno

tentià compofitis , rediit Romam.

1689. xiv. Kal. Maii, cüm eflet annorum 63.

j

ebit, üt vixit, heroicis virtusibus infignis,

i

ln

RES CGEST/E

272

.»,

itit

D

«

Inejüs piétatis & generofz abdicatiónis apud

D

4

J

j

tj

jl

;

Pofteros commendationem , voluit illam In«

m )

nocentius XIl. inS, Petri Vaticani auguftiffim&

:

lN

Bafilic fepeliri, in qua preter Ponufices nul»

j)ffque'

lus tumulatur : folis duabus Virginibus con-

ceffo privilegio : quarum una Mathildis neg-

j Cïqu

jsite

num , Chriftina hxc altera Reginam Eccle(iz

donavit.

Erat autem Mathildis Filia Bonifa.

jl

g n

cii Marchionis Thufcige , & Soror Imperatoris

Henrici ll. multarum Provinciarum hzres ;

aT

g

quas illa omnes füb Gregorio VIl, Pontifice

Ecclefiz donavit , füb titulo patrimonii S. Pc-

jrcnpu

qium

tri.

Obift Mathildis anno 1115. Virilis ani-

mi foemina, quz cum Matre fua Beatrice

o n

jpmtt

primó, tum veró poft illius mortem fe folam

ro tuenda , contra Íchifmaticos Imperatores

gun

Pontificià Sede, totam impendit, ac tandem

sim d

eidem omnia, quz habuit donavit.

Altera

jnn

ial

converfio eft Sereniffimi Electoris Saxoniz, &

Potentiffimi Polonorum Regis FRiDgRICI Au-

d

cusri. Poft mortem JoaNwis Sosirski Polo-

z5 Q

nig Regis, anno 1696. de negno contende-

ff

bant Francifcus Lüdovicus Borbonius Con-

zim

tius Princeps Gallus , & FuiprRIcus Aucusrus

Ti N

Saxonice Ele&or. ltimus, poftquam factus

at

fuit Catholicus , coronam & fceptrum tulit.

Id minimé ferens Carolus Xll. SuecorumRex ,

MYTA

Hi:t.

anno 1703, die 29. Julii, primó conflictu exer-

tlibun

citum AucusrI penitus delevit , fimülque ope-

:

[

tnli

ram dedit , ut Dynafte Palatini die r 2. Julii aa-

ln

j

nit704. in Regem Polonie eligerent. $£2 -

Ts

|

laum Leczncki Pofnanie Palatinum. Contra

L

bunc

SECULIÍ XVII.

873

"P

hunc ftetit quidem pro jure füo Aucusrus cum

N

Mofcovvitis fibi foederatis : fed cefüs denuà

"

anno 170$. die 24. Septembris renunciare Reg-

nu]l

no , illüdque cedere Stanislao coa&tus fuit.

i

n

(

Anno fequenti 1709. die8. Julii, cüm Mofco-

witas perfequeretur , ad oppidum Pz/z2ma,

A

.

CarolusSuecorum Rex eandem Martis aleam

li

1

l

j

u

(übift, ita , ut cefisomnibus, vix evaferit cum

f]m;if'ä;ij

aucis : tandem per vias afperas & invias de-

J

l

apíus in Turcicee ditionis oppidum , Bezder ,

Il hs

latitavitibiannos omninotres & ultra. Siclo-

ii )

cus & tempus conceffum eft Famsgco Aucu-

Tib

sro, Regnum recuperandi, Recuperavit: &,

t

mortuo nunc Caxolo Suecorum Re

e

; illud

j

m ln

adhuctenetinpace. Gaudet idcirco Ecclefia :

Wspu

gaudeat etiam nobilis Saxonia ! quód, quem-

ao

admodum ejus Ele&or primus fuit, qui pee

.

Lutherum fedu&us, à veritate defecit , ita

ao

ejusdem Ele&or primus fuerit , qui redierit ad

u

Catholicam veritatem, . Hunc, uttam (übdi-

usub

tiomnes, quàm plures OrbisEuropsi Magna-

T

tes fequantur, optamus, maguis , ubi idfa-

v U

&um fuerit , plaufibus gratulaturi.

]

. XIIL. Nunc ad Bzrefes, quze

hst

ultimo hoc

;quamh(ïü

Seculo Ecclefiam vexárunt, defcendimus. Pri-

n*

maelt Ouietiflarum : quoeà Michaele de Mo-

qui

linos conflata & diffeminata eft. Fuit illenas

yiur

tione Hifpanus Aragonenfis,, Do&toris & Sa-

jl

cerdotis di

nitateinfignis, Hypocrita & vir«

[

j

: ita,ut forls Angelo

h

tutum fimulator maximus

fti

9

fimilis meras videreturextafes fpirare. Attan-

e&to peg:

u

L

dem: däprehmfus eft lsïgmæ , & iner

! ;mat'-d' ;

274

RES GEST E

jníen

mate coram facro Senatu , Aulà Romaná, &

füi

innumerá populi multitudine errores fuos re-

If

P

cantavit. Tantáomnium execratione ejus do-

pic?

&rinz capita & obfceenz propofitiones auditze

nE

funt , ut repetitis populi vocibus ad flammam

n redi

pofceretur anno 1687. Verüm, quia palino-

f

at

diam cecinit & poenitentiam promifit, ín carce-

quasint

re $. Officii detentus, anno 1692. die 28. No-

vembris mortenaturaliobift, Principium, cuí

Er) ti

iirma

ómnis illius doctrina innitebatur, hoc fuit.

V0

Uti in elemento a&ris, ita in anima hominis

a

(

Tüm

ajebat duas efferegiones , quas Theologi duos

appetitus vocant, rationalem fcilicet & fenfi-

«nm]

lo

tivum. Et rationalem quidem appetitum do-

cebat femper effe occupandum in contempla-

dtop

dl

tione & amore Divino ; atque in eo folo effe

conquiefcendum , unde & illius fe&tatores

sinm

du

Quietifl s nominatifünt : fenfitivo autem ap-

petitui docebat in omnibus obtemperandum

giiny

effe , neque concupifcentias illius refroenan-

yindi

das , fed permittendas potiüs & explendas ,

!

W

L

i

quippenaturz innatas , nec magis culpz obno-

hh

Xias quàm ipfam naturam, cujus ille flores ef-

N

fent & fructus,

Ex quo Syftemate femel pofi-

rlq!do li

to , continuó apparet, quàm faeda , quàm tur-

Wt

pia, quàm obíceena dogmata profluxerint,

fzaficuyi;

Cert& eorum in particulari hic meminiffe pro-

tht

r

hibet pudor. ' Nimirum quidquid carni lube-

L

Ini, )

bat , id ipfis licebat.

Altera eft à Corzelio

lg

Janfenio. nationeBelga , Accoy, parvoin op-

UT

pido,plebeis parentibus nato. Is didicit Hu-

tlf

maniera Ulcrajecti, fuperiora Lovanii füb Ja-

g,

cobo

$/ECULI XVII.

27j

"

D

eobo Janfenio , difcipulo Bay, in 79. propofi-

tionibus fuis à Pio V. Gregorio XIII. & Urba-

" no VIIL damnati , à quo proinde virus hoc fu.

"ully

xit.

Inde Pari(ios, hinc in Cantabriam dela-

lm

ld !

tus Bajonz Collegii moderatoremegit. Lo-

vanium redux ad Cathedram Theologicam in

i.

Univerfitate promotus & Doétor creatus eft,

lV

Scripturas interpretatus , libros confcripfit de

jpiumïc:i

pratia cum titulo 24422//7745; quafi S. Augu-

i

ftini doCtrinam continerent.

Tandem , poft-

t

quam in favorem Hifpanorum contra Gallos

edidit librum, füb titulo , 27275 Ga///cus , ab

t ld

d

Hifpaniarum Rege Philippo III. in prosmium

Ttun d

tulit Iprenfem Infulam anno 167 .

Sed poft

Ytny

duos Epifcopatüs füi annos cum dimidio graf-

hf

fante per Urbem lue extinctus , inteftamento

At

amicis librum füum edendum commendavit,

um

& vix medià ante obitum horá fcribi hzc verba

yunit

& operi füo praffigi curavit.

d

Ego Cornelius , Dei && Apeffolica Sedis Gra-

as

tiá Ep

jfe

us Ipreufis , demea liberavolunta-

d

£e doc

si

"o omuta mea fcriptaad explicatio-

du

uem $. Augullini [Dettantia Capellano. meo

m

Reginaldo Lameo , partim , quiamagnolabore

qun

ea fcripfit , vel dicfavit , partim

u

hbác tamen

» quia ffue

eriginali copia corrigi nom poteff :

p

mente bauc donationem f'acio , ut cum dottif-

n .

fimis Viris , Magnifico D. Liberato Fromondo ,

m

C R. D. Henrico Calemo Canonico Mechlinienfs

m

conferat & difponat de editione fideliffimme.

n

Sentio difficulter aliquid mutari poffe. Sita-

il

Aliquid mmutari velit , fum

n

mm: Romazna Sedes

$a

ebediens

276

RLTS GESTUE

"i C*

vbedieus filius illius Feclefra ,im qua femper v]-

[ Ul'

t

xi, éf u/que ad hune lecfum mortis obediens

féum.- fl amea fuprema voluntas eff.: Id ipfum

7HF

)

rofeffus etiam eft in füo 24472/07z0 , his ver-

l/;qü

bis: .Quidquid ab ipfa Petri Catbedra , ab

jl (

iffouniver[a Eccleffe Capite, Moderatore, Pon-

i

T

lh

tifice praftriptum ferit , hoe teneo : quidquid

J

gpsprabatum fuerit , improbo duidquiddam-

t

eatum , damno 5 quidquid anatbemntiza-

?Il

Alfs

tum, aunthbematizo.

Quse proteftationes ,

u

fi feric fuerint, & confequenter Janfenius àt

u

Catholicus obierit, meritó ad Sectatores ejus

t

ingeminare licebit ; quod Vincentius Lirinens

tittli

fiszm Commentario c. r . ad aliquos fequentes

li dl

errorem S. Cypriani poft damnationem fcripfes

uttti

gat: Orerum miracomver[fo ! Autbores ejus

i

dem opinionis Catboli

ci, Con[ett Atores vero bes

Lj j

Abfolvuntur Magiflri ,

vetici judicantur.

v

condemuantur Difcéipuli. - Coufiviptores Filii

at

Regni erunt , Affertores vero Gebenna fafci-

PT

piet , eàc. . Mortuoigitur Janfenio Teftamen-

Bu

ti ejus Executores fedulà curà di&i voluminis

vt

editionem procurárunt, exemplaribus per om-

st

Sed

ne Belgium & Galliam totam difperfis.

al

cüm vix in manus Virorum do&torum incidif-

lm

fent, animadverfüm eft tam à Societatis Jrsu ,

Dl

quàm aliorum Ordinum Theologis, etiam Sor-

A

bone Do&oribus, Libri doGrinam Calvinia-

m,ul

'me herefi apert? favere, Adeb quidem, ut

af

-Hago Grotius celeberrimus Calviniftarü Scri-

hi

ptor'cordaté dixerit : Si Catholici Janfenianas

1

Roma-

'opli-niones- reciperent , duas Ecclefias

nam.

SECELI XVII.

277

T

eam & Calvinianam mox in:unam coalituras.

iil

Quare Urbanus VIIE. libruni proferipfit : &&

li

fl

Innocentius X. eundem: fpeciatim.veró quinz

j

que has propofitiones , tamquam hateticas;

!l

1. liqua Dei Precepta bominibus juflis vo-

m

lentibus c& cogantibus , fecundum prafentes ,

was habent ,vires, famt impof[fibilia: deeff quo-

h

.

AHl

ll

que läu gratia,

A poffibiliaframt. .2. Inte-

j

atu matura lapía uuuquam

4

WA!

710r1 gmtiæ D7

vefilitur. 3. Admerendum c$ demerendum

J

l

J

in flatusnaturalap[a nom requiritur imbomine

libertas à nece[fetate,fed fufficit libertas A coa-

(

]l

éfioue. 4. Semipelagiami admittebant pra-

qenientis gratia tntertoris uece[[itatem ad fmm-

]i

wlos atfus ; etiam ad initium fidei : Et in

[

^

oc erant baretici, quüd vellent emmgratiam

a

! vmh*

zalem effe , cui po[fet bumana-voluntas refifle-

Magj;?n:

ve. $« Semipelagianum efl dicere , ChrifHumi

proommibus onmizo bominibus mortud effe , aut

n

7

fanguiuem fudifje.. Hic Janfenifte ne ab Eccle-

fiaejüsque Capite viderentur aperté recedere ,

Ti

lmti

cceperunt docere, fuiffe quidem has Propofi-

a

tiones bene damnatas , at non effe veré excer-

Qu

D

ptas ex libro Janfenii , necin eo reperiri, & , fi

í, !

quz ex ipfis in eodem libro reperiretur , non

g

effe damnatam in fenfu à Janfenio intento, ut-

pote non alienoàfenfu S. Auguftini , ac proin-

(j

de veram effe & Catholicam Janfenii do&tri-

w

|»

li

"

nam , nullàmque in toto mundo dari harefin

n

Janfenianam, nifiin cerebro Jefüitarum , ideó-

[^

l

2]

que Janfenifmum effe phantaíma Jefuiticum.

)

us Parifiis congregatus fe

i

u

Sed Qlerus Gallican

S 3

oppe-

Á

279

RES GESTJE

ifo

opponensrem detulit ad Pontificem Innocens

JPC

tium X. Refcriptum adfuit anno 1654. die19,

r

Septembris. Item ab hujusSucceffore Alexan-

dro Vll. nova Bulla, in qua relatà Jzzocezzi?

a

ag

Con[Hitutione Ya fübdit : Nos .... preznfértaza

g

Inuocentii Pradece[foris Noflri Conflitutiomem,

i

Declarationem c - Definitionem barum ferie

t

eonfirmamus , approbamus , innovamtus , ci

jXILy i!

quinque IMLas Propo ?Liones ex Libro prememo-

i

(hmi

rati Cornelii faufenii Epifcopi Iprenffs , cui

P

?

/

]

titulus eff , Aucusrmus , excerptas ,ei in fen.

Jie ab eodem Cornelio intemro , ac obuio , quam

"ii

;M(lnm

ipfamet Probofftionum "verba prafeferunt ,

damnat as f uilfe defimimus ef- declaramus, ec.

ul

Atque juxta tenorem hujus Conftitutionis ad

p

airi

petita Ludovici XIV. Regis , & Epifcoporum

Galliz idem Alexander Vll. przfcripfit formu-

L

i

lam juramenti , ab omnibus Ecclefiafticis , tam

gt

Regularibus, quàm Szxcularibus , etiam Mo-

ünj

nialibus, Doctoribus & Licentiatis , alilsque

MU

Collegiorum & Studiorum Re&toribus atque

Magiítris preftandi. .Hic Janfeniftz , ne gra-

i

dibus & beneficiis in Gallia carerent, novam

i qm

l

fraudem excogitárunt : quod nimirum finceré

predi&tam formulam jurare & fübfcribere ve-

3,)

tind

lint ac poffint, quatenus damnet dictas quin-

que Propofitiones, non autem, quatenus in

EU

Md

€a dicatur , fuiffe illas excerptas ex libro Janfe-

nii, & in fenfü ab Au&ore intento damnatas, Jl

eoquód hoc ultimum pertineret ad queftio- ii

nem fa&tià Deo minimé revelati per Seripruras

defini- ^i

&TrädiFiones ; ac proinde nullo modo

bilie

" S/ECULI XVII.

£79

t

bilis & Pontificeper authoritateminfallibilem ,

Mi

ideóqe Pontifex à fidelibus exigere non poffit

lls

hujus rei fideminternam , acjuramentum, fed

LU

!

folüm quoddam (filentium obíequiofum , ne vi-

m

delicet quidquam contra hujus fa&i , üt voca-

L

bant, veritatem aut definitionem loquantur,

L

j

quod & dixerunt, fefe juramento fuo folüm

Hj

promittere.

Sed, (icut alia effugia Innocen-

TR

tius XIl, , itahocpofterius de obíequiofo filen-

tio Clemens XI. per Bullam, Z7zea Domini

U

(

SaLaotb, penitus interclufit, decernendo , Ole-

! M

dientie , qua pradicfis Apoflolicis Couflitutío-

^

zibus ( Innocentii X. & Alexandri V1l. ) deze-

:

nj

zur , obfequiofó filemtio minim [ntisfieri , fed

n

T

umnatum in quinque Propofftionibus Taufe-

[)td

niaui libri fenfum , quem illarum verba prafe-

OR

erunt , abomnibus ChriHi fidelibus , ut bare-

i

Eicum,nomore folum,[ed ct corderejíci ac dam-

zari debere , uec Al id mente , amimo, aut cre-

m

Al

dulitate [upradicta formule fubfcribi licite

pofe. — Tot vel effugia vellatibula füze peftilen-

]

114

tifimz hzrefis quzritabant Se&tatores Janfe-

j ni

nii, quorum primus veluc Patriarcha & alter

n

Ü

Janfenius fuit 7oazzes Vergerius Bajonz Ca-

1

nonicus , Abbas Sancyranus , ob errores fuos

hst

jan femel à Cardinale Richelio carceri manci-

pitus anno 1657.. Deinde 4rzaldus , quem

j

T

JTanfeniftz , fub nomine Aeverezdiffzzmi Abba-

]

£5 ,intelligebant, Do&torSarbonz, pofté Fa-

cultate ob Janfenifticam gratiam pertinaciter

g

j

propugnatá eje&tus cum 7o. Do&oribus illum

yt

(ecutis , Anno 16;6.

Item Petrus de Ligny,

$ 4

Duaco

L

|

&

280

RESGESTUAE

i M

Duacoinexilium miffus. F. Ezgezius de Gel-

24

der , Kegularis Conventás Mafecani, é Mona-

i"

li

fterio elapfus Haffeleti anno 1688. die 24. Apri-

a

lis. Zgydius de Witte alias Capdidus. Quos

jl

accedit famofüs ille Pa/£ba//zs Quefnellus , na-

tione Gallus, Parifiis natus anno 1634. Con-

[

u

gregationis OratoriiPresbyter, qui metupoc-

x

narum , obrefractarium caput ergaSuperiores

i

fui Ordinis & Regem Chri(tianiffimum , pro-

)

f

fugus ex Gallia in Belgium , ibidem per aliquot

f»):deri

annos füb vefte fieculari, etiam mutato nomi-

ne,i

o

räf-'ïqll

]

oj

notuslatuit, & clam do&trinam Jan(enii

fparfit, donec Bruxellis deprehenfus , juffu Phi-

gbl

Xf1 li

lippi V. Hifpaniarum Regis, & Archi. Epifcopi

"Mechlinienfis carceri Ecclefiaftico datus fucerit

i,

d

anno 1703.

Sed eo amicorum ope effrato

Amftelodamum ad Hollandos, ubi omniaum

[l

fcelerum hxresámque colluvies & afylum eft,

gum

anno 1704. fe recepit, & aperté doctrinis hz-

Ym

d

reticis atque infüper calumniis in Sedem Eo-

manam , Authoritaté Ecclefiafticarn, & Regem

qeulo

ltrii

"Chriftianiffimum involavit.

Quare Clemens

XI. per Bullam Uzigezit&s hominem turba-

Tib

M

lentum & hxreticum damnavit in Propofitio-

nibus 10:. ex ejus libro, cuititulus , Reffexis-

t

t

ss morales in Novum Teflamentum , exctr-

pts,

uarum hzrefis multiplex eft , fed albi

lm

fatishabentur. Obifttandem ze/zel/vs Am-

lt

ftelodami anno 1719. die 2. Septembris, anao

Iim]hm

etatisfüz 8$. . Preterea annó 1656. ortaeft

f

in Anglia fe&a Trementimm , five, üt Aneli

ia

0s voce patrià nominant, ,Quackerartim , c8-

D

qu

|

SECULI X Vif

Pt

/& 'quàd inter orandum toto corpore tremant.

MM

Eorum author fuit Zacobus Nayros', qui infi-

T

dens equo in Urbibus & Pagis inftar Propberse

excipiebatur. Sed hic Propheta juffn Crom-

:

wvellii tandé captus , & egregié verberibus per

compita exceptus eft.

Plüres hoc $zculum

adhuc hzrefes & hxretici defoedarunt, fed fo^

los adhuc Pze£ifLas adderelübet. Horum fe-

&ta füb finem hujus Sculí, maximé circa an-

]

1

num 1688. initium fumpfit inter Lutheranos

fuperioris & inferioris Saxonie : Author ta-

n]n«

men przcipuus fuit PPi/ippus 7 acobus Spener ;

il

li

qui variis in concionibus & fcriptis , üti calami-

b

tofum Lutheranifini ftatum lamentabiliter de-

lfl

ploravit, fic reformationem vehementér in-

f

n

W

culcavit: donec alii rabdém juniores & fer-

]

ventiores ejusmodi querelis commoti; rém ur-

Wt

gerent magis , edintentione, ut, fipomplenam

Ts

reformationem , tamen pietatem majorem &

7 Verüm

nl

vitam meliorem: confequerentur.

it

contra hos alii Coriciónatores & Profeffores

J

Lutherani , fcriptis, & Concionibus , Lipfiz ,

du

W/ittemberge , Lubeci, Dantifci, Hamburgi

l

nb

&alibiacriteregerunt: maximé, quodin mul-

tis ad Catholicam fidem propiüs accederent ;

RIW l

q

admittentes , imó urgentes bona opera, poffi-

"

bilitatem fervandorum preceptorum, Confi-

?

ä [

lia Evangelica, Coclibatum, &c. Unde & ipfis

"]

)

Pietiflarum nomen , velütiper ludibrium,im-

"1

pofüerunt. Nihilominus, hsc ipfa f&ttain mul-

h

tas jám iterum fectas alias abitt,velpotiüsdege-

"

janifta-

aeravit, Suntenim inter illos, qui Chil

rum

j

282

RES GEST.£. |

rum erroremrelüfcitant* Sunt, qui.Baptifmum

infantibus negant.

Sunt , qui Enthufia(tico

quodam fpiritu fefe agitari vel (imulant , vel

veréoftendunt. Sunt denique qui , quid cre-

Sl

dere, quid facere debeant , vix ipfimet amplius

,MIIJ

fciunt, Sic, qui femel naufragium in fide fece-

g

ho

runt, remedium aliud nop habent, quàm ut

redeant ad Petram illam , quam fluctus hxre-

gt

ticarum & pravitatum & malitiarum totSzcu-

qui

lis verberare quidem, at fübvertere nunquam

t

potuerunt.

;

$.

XIV.

Et veró , ex his, quz per feptemde-

;mndisR

eim Szcula hactenus allata fünt, videat omnis

PUR

Acatholieus , utab errorefüo revocetur, an-

vt

non Ecclefíia Romano- Catholicailla (it , de qua.

fini,

Chriftus Matth. 16.y.19. dixit : Porz« iuferi

j,

szon pravalebunt adver[us eam ? 'TotImpera

vitn

tores.& Principes Ethnici contra eam furre-

bedf

xerunt. Non prevaluerunt. Tot Imperato-

Ll

res, Reges & Principes hzretici in eam irrue-

ytf

runt. Nonprzvaluerunt. TotlImperatores,

m

Reges & Principes Catholici eam exagitárunt.

st f

Nonprzvaluerunt. TotPfeudo-Pontifices ei

&

obtrufi & intrufi, proh ! quantas turbas conci-

L

t

tarunt. Nonprevaluerunt. Quódf(iveró hec

u

;

plat

illaEcclefia fit, dequa Chriftus ibi locutus fuit,

tl

redeat Acatholicus , ut in ea fecurus vivat , fal-

i T

vus fiat.

Gratuletur veró fibi Catholicus,

(tytu

quód in ea fit, & caveat , ne in utramque

hr

partem claudicans , inde excidat, aut cer-: .

noll

.té parüm Catholicé vivens , in zter-

1]

nüm exitium ruat.

APPEN-

iil

APPENDIX.

285

m

:JMC(

APPENDIX.

oW

l. . UperiüsinSynopfeos Secz/i XVI. Ns-

i'

(f

li

szero XI. notatus quidem legitur 5e-

ballianus Rex Lufftania, fed, quoniam ibiHi-

ftoria de eo pererrorem omiffa fuit, ideo hoc

faltem loco illam adhuc ponendam duximus:

quz taliseft. Anno 1578. Abdemelechus Se-

D

riphiusin Africa Fratris fui filium Muleium Ma-

;

u

homet Regnis Mauritaniz Tingitanz expulit.

Hic Lufitaniz Regis Sebaftianiopem pro recu-

i

perandis Regnis imploravit, Sebaftianusjuve-

Iu

nili ardore füccenfus, ut juvaret, cum exercitu

Id

in Africam trajecit. Abdemelechus, graviter

du

infirmus , ubi fuos in confli&u nutare confpe-

ijt

xit, lecticá, quà ferebatur, relictà, equum

n

m

J

confcendit, & füos , quantá potuit, conten-

tione ad fortiter pugnandum incitavit. Sed,

m

j!

Jl

vi morbi ex equo deje&tus , & in le&icam de-

portatus, cüm jam facultas loquendi defeciffet,

AU

t

digitum ori impofuit , & fic circumftantes mo-

nuit, füam ut mortem tacerent.

Quo facto

[j

f

obiít.

j

N

Illius copiz, cüm id nefcirent , re-

fümptis animis exercitum Lufitanum dirá clade

T

confecerunt. Sebaítianustam pugnavit perti-

ii

naciter , ut tres equos , ictibus dejectos , mu-

)u

tárit. Tandem fuis in fugam converfis , ipfe

li

cum paucis in confertos hoftes irruens repeti-

Y

tis vulneribus confoffus cecidit, folo fuperftite

f

Nonio Mafcaregná. Nobiles etiam pauci , qui

vitz fuz prodigi Regem deferere noluerunt ,

ad eju; la;era interempti procubuerunt, Sed

H

094

APPENDIX.;

|

"

[/

& Muleius , qui finiftrz alz preerat, inter ca-

[

daverarepertusfuit. 'Sic unáin acie tres Re-

gesperiére. PoftSebaftianum, Aviipfius Fra-

^

ter, Henricus Presbyter C

ardinalis Regnum

i

fufcepit : . quo mortuo, cüm.multi de Kegno

hoc contenderent, illius poffeffionem adiit Phi-

lippus Hifpaniarum Rex anno' 15 80.

' H. Varii Ordineshoc etiam Szeculoinftitu-

l'(jmf.'US

gtt

ti fünt, quorum tamen preccipuos tantüm at«

tingimushic. -Etquidem anno 1610.5. Franci-

fcus Salefius inftituit Ordzzem: Vifttazionis B.

Mard

M. F. Antequamincludereptur Moniales, vi

n

fitabantinaopes : nunc inclufefüfcipiunt Soros

ji

res egrotas.

Anno 1611. Parifiis inchoatus

f

eftOrdo $. Urfula , ad inftituendas puellas , cu-

/,,W,/d,

rá potiffimum & indu(trià D. Bobiv de Sainte

juni

Bevue, pientiffims foeminz ; & ad promoven-

hp

dam Deigloriam zelofiffimz. -Itém Burdegalz

A

firnilis Ordo , di&us Cozgregatio B; M. à nobili

at

Matrona MariaLeftonaca. Itemalius fimilisin

hii

Lotharingia à Petro Fererio Augüftiniano Pa-

/'A'M:'f

rocho Matincurtio.

Anno 1617. Roniz pri-

jl

müm cocpit Ordo Fratrum oamzis Dei , qui

h-i'ingr

pauperibus egrotis & Peregrinis alendis atque

*

dl

fovendis egregiam operam navabat.

hii

HI. Cetere Hiftoriz , quz:aut pro

fanz

hij

funt, aut ad rem Ecclefiafticam non pertinent;

NT

fed , uti ab initio ftatim di&tum fuit, ordi-

*

nem potiüs atque memoriam confun-

lil

dunt, hicftudio pretermit- :

Af

tuntur.

Auguz?m

INDEX

Á

A N

5

v

'—0'"0*-*0"—0!

D

ä

äjt& æ»? 'FE' eï: 3

U ü

*« 03

u^

358

r:m

-

2j

äh

.bää&bliææäsä a

:äää

3N.

iä

il

TUf

INDEX

ALPHABE TPCES

ul

Ust

2

NE.

Nus

Numerus mínor fignat numerum folii.

! merusmajor numerum Szculi fübdivifi.

1

1

ï;;

AC

Itj

Xm,ï

Abm/lardm /Jæretzms

160. IX

Atacius , PAtFar. Con[F anrimop.

s4. VIII

[SJJC

aMerimui baret.

3:XVIIIE

T

JMétiani baret.

XVIII

f

ii

Alamandarus frt Catbolicus.- -

66. V

J Mexandrina Sedes.

a. U.

Yf

valbigenfes haretici.

17 XL

a

W

"Alborum e$* Nigrorum fa&'za in Italia. 183.X.

"

I)

l

vmerica imvestA.

216. XVIII.

Anabn])tg/fæ heretici.

243. XII.

J

nafhafius Imp. Coz]hmtmop

60: T.

du

!

Antiotheza Sedes.

24 HE,

n

"Adpoll'inar if baret.

44. X VIII.

;

JArius C ArIAMUL.

34. V. 37. X. XI. &c.

Armeni baret.

82 XF.

j

160. EX

l

"Arnoldiffa. /:ueret.

ly

. ntbanafeus.

735 VM. 36 IX..570X38.

I XIL.

"ttila.

i

.

;GX

venione Pontzf

18; II 127 VE

.Augu/htlm

$7-

Aujfrmc.e Domns initin.

171. VI!:.

.

INDEX.

B.

t

Balduinus.

16o.IV. V.

( .';W

Bajazetb.

191. VIIl. 198. l.

i

Baptifimus bereticorum.

2 T. lil.

..',V;

l

2

hi

Bafilidiani heretici.

17. VIil.

,"]IW |

Beleradum.

21f. XVI. 22$. I. 25 1. L.

p

,;WJ V*

Bellafacra. 136. XlV. 158. Vll. 164. ll. 170.

VI.

dj

Berengarius beret.

140. XVl.

i

$. Berzardus.

149. ll. 157. VIl.

j'n'gan!i»,t

Betblehem Gabor.

265. VII.

MM fjl

MW

At

Bobemia motus.

Bogoris Bulgarorum Rex fit Chrifl.| 102. Vl.

ijislb

. Bosif Acius.

84. l.

l7)

li

Bonifacius VIL. non Pontif.

12o. XIll.

j

Bonifacius VIII. Pontif.

18t1. f.

MM

Burgundiones fiumt Catholici.

66. V.

MM

m d

C.

IT

(f

Calvinus.

23f.1X.

daW.

Campanarum Benedict io,

y19. XIl.

CamonizAtio prima,

97. VII.

T

frudjn

5. Gapifirauus.

215. XVI.

D]

Carolomanuus.

$89. VII.

Carolus Martellus.

$9. Vl. & VII.

Carolus MaAgnus.

91. IX. X. XI. & 98. l.

& Il.

2. VIl.

if

Carolus F. Imp,

222. Ill. € 55

Carolus VI. Imp.

a«r. l.

»,

Carpocratiani beret.

17. VIl.

Cafimirus Diaconus Polonie Rex.

135. Xll.

n

[

i

j

E

CAÍA-

ii

fNDEX.

n

Cataphryges beret.

Cerinthiani beret.

18. VIf.

Ti

9. XIll.

ul

Chriflina Suecorum Regiua.

270. XIl.

i

[/

pbortus Co/umätfs.

216. XVIII.

a

ó

::

J

5

& J4ret.

18. Vlll.

a d

S.Chryfoffomus.

46. ll. 49. ll. 5 1. 1V.

lw

Clemens VII. Potttif. captivus.

222. lll.

1

Clodoveus Rex GAallie.

61* ll. 625.1l. 6«. V.

;

!

Cor[Lantinus Magzus. — 31. l. ufque ad VIIl.

6. lx.

!

Cer[l ant imus ejus Filius.

|

Coz[l ans ejusdem Filius.

36.1X. & 58. Xl

Con[Latitius ejusdem Filius Arianus.

37. X;

[Ii

8- le Xl[o

l

Con[Lans Heraclii Nepos baret.

76.1V.

»

Con[lLantinus Pogonatus.

77. V.

IT

Con[t ant inus Copronymus.

$5. lll.

«

Cor[Lamt inopolis capta.

213. XV.,

Concilium Sardicenfe.

P.

Corcilia Geueraliavidemda locis

38. Xl-

affignatis.

y

Cofroés,

2311l

Crux ChrifHi,

74. M.

n

Cr;fbus.

E

33.1V.

a

Cromwell n Anglia.

260o. Vl

iA

gprus.

11.]l. 76. V. 166. ll. 239. Xl

.:

jl

D.

Mi !

& |

r1

$. Damafcenus.

85. ll.

j J

J

Dani fiunt Chriffiani.

78. VIIL.

Diozyfius Alexandrinus,

28. Xl.

I!

Dionyfius Areopagita.

99. ll.

Donuat[la beret. -

325 WV.

il

plllfif

INDEX

f

j

15f. X—

1

k

;Ingcj(zz]i,c baret.

ii

E.

r

:Iïäion,itæ beret.

xo. XIll.

in

Fekius,

228. V.

75. M.

ul

Eetbefrs.

jj

Elecfores $. R. T.

liz.|X.

n

Elesbaas.

.

69. IX.

ET

Elifabetha neg

i;zä Hnglie.

231. Vl. & 258.

Encratita baret.

18. VII,

3&::';«:1

(l

S.Evangelia.

9. Xl.

At

250.].

W

Engenius Dux.

39. XIll,

i

Epftathius.

2

biani baret.-

5 V.& VIL

jl

rf)n

EWJC

m

--

F.

bt

H

Cj'prïäizam. 25. vi.

Felzujz'mz JehifinacontrA

DT

Forinofis Poistif.

107. Xll. & 110.1,

178. Xl,

Á

M

)

Mi

Flagellantes beret.

fori

Francifcus I. Rex Gallia.

222. lll. & 224. Ill,

Francofordien[e Coucilium. -

94. Xll,

äzaude:.

Fratricelli baret.

19j. X.

li

d-

272. XIl.

L

Fridericus Augu[l. Rex P

Fridericus Znobarbus, 154.IV. & 156. VI.

252. ll.

friflericus PAlatinus.

L

7

*

G.

,

k

7

,?MM

Gzäz A Turcis caft.

iVl i

-

dalärum;

Senfericus Rex Van

ee

!

)-(fg [77

INDEX..

j

G:beJFini e Guelfr.

166. li.

Gnoflici baret.

17. VIIl.

Gréeci in Concil.Ferrar.

208. IX. X. & Xl.

Guido Dux Spolet.

Io$. XIll.

jl

Guifti iu GAllia.

H'D

236. IX.

Henoticom.

$4. VIII.

ln

$. Henrticus Imp.

122.1. & 127. VI.

Henricus LH. Dap.

125.1l.&c151. 1X $0 X-

Henricus IF mp.

143.1.

l

Henricus Luxenburg. Imp.

185.1V.

Henricus VIH. Rex Anglia.

220 VE

0!

ä

Heraclius Imp.

74. ll. & Ill.

4. Hermenegildus.

$9. VIIl.

n

u

Hierofolymeexcidium,

;. VIIl.

Hierofófyma fit /lia.

Hildebrandus.

13. IV.

123. ]E.

Hffamis. 69. Vlll. & 88. Vl. 117. X. 175.1X.

J

190. Vll. 216. XVIl. 557. V.

il

Hollandi comverf.

;' 78. VIII.

li

Hugonoti in GAl2.

235. IX.

21

Hunnericus Rex Vaudal.

j7. Xll.

j |

HuniAdes.

21j. XVl.

Huff.

206. Vll.

j

?

Huffita.

237. XIX, & 219. XXl,

i

I

Vacobus I. Rex Anglia.

2;9. VI.

J acobus II. Rex -Anglia.

263. Vl.

Acobus I1. Rex Angl. Roma.

264. Vl.

a J

f

Acobita l.mret,

ZX

T

l

: ja/äni-

INDEX.

|

denfnifra.

Ap014.

274. Xb

239. X. & 267. X.

Il

Iäþq?aæäcbia :

85: TL &flll. & 87

2709

M

II. & Ill.

f rm Cmms.

VIU

Ipaginum Cultus reflitatus.

To2. VL

36. VIII

Ioperihm Rom.divifum.

5

Ipiperium Jecundo divifiem

5 dfoannes Evangel.

$. 1X. & 9. XIl.

W^

jmw XI. et XL. Pozt.

rr2. l GC TISUIL

&r11«4. VL

Judai Rebelles.

rY)-H-ocl qV.

l

Julianus Apoflata

9. Xll. & 40. XV,

220.1

;

n

Julius 1. Ponutif.

'X16. Vl. VII. & VIIIL

l

ln

Jus Imve[Htura,

Juflinis Imp.

66. Vl.

j»f/lmmnm Lheret.

68. Vll.

K

W»

Y

.Sä I(iliahm.

[

8.1X

Ttr

L.

D

I-aaþaräm'.ï

22. 1l

r

Laecellotus,

189. Vl

j

.

Laz4.

68. VII

4Iit]

Legio Fulminatrix.

14. V.

lii

Legio Thebseorum,

o.1

J

J

. Leo Poztifex.,

$6. X, & p2. Xl.

JLeo. IX. Poztif.

127. & 128, VII

Leopoldus Imp.

'249.'1.' 255. lll.

I,Gh

Leo Armenus Imp.

87. M.

lii

$8;.1l

[

Leo (/äwiw:.

Leo

INDE *X.

Leo Bafil ii Imp. Filius.

1oj.IX.

I.

«X»il

)

Licinius vicius.

22. ]l

5. Linus.Pontif.

4. VII.

|

Lithuania comver[a.

193. IX.

Longobardi.

91. IX.

$. Ladovicus Rex Gallia.

170. V.

Ludovicus Barvarus Imp.

2126

Ludovicus Pius Imp.

I0c0. IV. & 10t. V.

Ludovicus XIII. Rex Gallia.

2;:£.1V.

"

Ludovicus XIF. Rex Gallia.

Ji

237.lHV-.

i

Ludovicus Badenfis.

As«l

nl

Lutherus.

226..V.

Lutheri errores.

2490. XIl.

a

Lutheranorum-variafedia.

24$. XIl.

p

Lutherani in armis. 232. VMl. 234. VIll. 25 1.

i

l. 25 . Ill.

l

M

Maceaioniani baret.

43. XVIII.

AMAhBomet.

79- .

l

Manichai.

28. X

S. MArTCHS.

2. lll.

Marcionifle baret.

41'8.. VIl.

AMaronit.

77. Vl.

Ó

|

MAroz4a.

1I2. ll

AMatbildi.

;

272. XIl

Mauritius Imp.

2241

Maxentias.

32. ll

Meletiazi.

4V

Meffaliani.

Xvl

Methodius.

ï;

88. V. & 96. XlV.

Mexicanum Imperium

22775 X.

,f

T a

: AMijc .

EN-D-TX.

Michael Balbus.

88. V.

r

AMichael Carularius.

.

I43. XVIT.

M

Ó,

ratofes Populorum.

j9. XIll. & XIV.

AMolini[le.

223. XHl.-

l'/'/m

2Monzallica difciblina..

AVV

l ]M

Monothelit a.

l

z. Xl.

]i

Montanifle.

f$. Vl.

l

y

AMorea.,

2t1.].

]/

i

N.

I

f

fri

Nannetenfe Edicfum.

2;7. ]V.

j|

Nefloriani.

$2. VX

16&

Iitcolaite.

Io, XIll.

JNormanaus.,

Mi

113. Ill. 126. VI. Vll. VIIL IX. X.

ln

XI.

ht

ANDvattan.

22. X-

ltn

O.

LL

"

l)

Ordines facri. 5.Bencdit?j. 70. Cluaziacenfis.

M

I2I. Camaltueufis. 140.

Giflercienfis.

ä;

t

140. Cartu[fAmorum.

I40.

Tif

Qïmplari'o-

rum. 1$8. Meliteuftum. 15 $. Teutonicorg.

hu

15 9.Premon[Irateufrum. 1y9. Dominicauo-

li

rum. Francifganorum. Carmelitarum. Ser-

hh

D7

vorum B.T. Celeflinorum. Auguflimiano-

rü. Redemptionis CApI rvorum. 175. & 176.

Mj

urei Velleris, 219. Minimorum ,[fve Paus

hi

AHOrHT. 219. Societas Tefu. 246. Téa-

hij

IIHOrHWIM. 246. Oratori. 2

YU. 246.

46. Capucimo-

Ovgenas.

nl

19. ll. & 225. IV.

T

Offt & Literii lapfus.

40o. XIV.

Otho

Wi

INDEX

QT

Otho. I. (j* IT. €f* III. Imp.

114. V. &C".'

|

Il

P.

Pafcha.

16. Vil-

|

|

$. Paulus.

$. & 4. IV. & VI.

2 .

Paulus SamofAtenus.

(&

Pauperes de Lugd.baret.

16r.Ix.

Pelagiani bares.

$9. XVI.

Perfécutiones. Prima. 3. V. Secunda. 8.1X.

Tertia. 10.l. |Quarta. X4.V. .. .Oginta.

19.l. SextacSeptima. 24. V. Otfava.

26.VIll. Nonma. 27.1X. Decima. 3o.l.

J

Per[ra.

266. IX.

Perzu.

2"8 Xo

$, Petrus.

3.0 4. . 5 MI

$. Petrivincula.

1r19. Xl

Petrus Cnaph&w.

£. VII

Petrus Lombardus.

e

n

Petrus Mo

r9

IX.

£u5.

f4. V. & 55.

!

Petrobru[tani beret.,

/5

161. IX.

wl;jsh

Photius.

103. Vll.& 104. VIII.

Md

Pius F.

4

240. Xl.

j

Pietiffe.

281. XIII.

Pipizus Rex Gallis,

"

9o. VIII. &IX.

221. Il.

fhl

Pifanum Concilium.

l:

Poloni comverfr.

115. lll.

)]W

PortA Ottomauuica.

$1. IX.

í

Prifcillianifla,

44. X VIIl.

/11'

Sackeri.

286. Xlil.

Suar todecimatores.

17. VH.

4;;- | hoöetdn:äü:l

280. ano

À

T ;

Quicti-

INDEX

jetiffe,

275. Xlll

fil

R.

A;

Rex Siciliacur Rex Hierofolym.

164. l].

i

Rhodas.

56.V. & 159. VII. 23 TV-

Richardus.

166. ll.

JH

)w: jl

Roger P2

153. lll.

Rolam'm

,, x(.

f

Roma vexAta. $. Xl. 107. XIl. 116. VIll.&c.

Rupella im Gállia.

235 1N5

hi

j

Aufft fiunt Cathelici

106. X.

[

S.

j

j

Salelliami baret.

t

pE

;

ii

Saraceni Africam occupant.

78 VL

ï

1l

Saturniam n«ret.

17. VIII.

/

Scbzfmam Píeudo- Pontificum habentur inSe-

rie Pontificum.

?

j

li

5 Sebafh A"US.

20. L

j

/

Sergzus Pontif.

III l &l

j

Sunom MAgus.

d r

H

|

Sigifmutd. Imp.im Concil. (,on-/hmt. 20115

Sorboma.

Ti

l

130. XIl.

Stephauus FI. Pontif,

1ro.]

tilico.

6.1

óSuecicum bellum.

2531l

Mn

Sjnodz Arianorum.

T.

39. Xll

li

Tamer laies.,

198.1

li

Jeckelius.

249.1

ümplanamm excidium,

184. Ill

1/7]

jJertulliamus.

21. lll. & 22. IV.

fih

Theodor.

Mz

UNDEX

l

?T heodoricus Rex.

TTheodorus Santabareuus.

67. Vl

Yof. Vlil. & IX

Theodofius Imp.

42. XVII

J

Theophylac£us.

IIS. 0

Thej[alomicenféum cades.

j

XVII

qillius. -

2$3. 1. & Ill.

Jdurca

91 x &198 l,215. XV. &/XVI.

225' IVé248.

Vaudals.

)'Xl

1 XVl

Valentiniami bbaret.,

Valezs Imp.

18. VIlI

Vefpera Sicule.

175. VIII

J

Vieuna obfe ff et lzäei "AEA.

p

I

V

Vifi Gothi im Hifhania fiumt Catholiei.

66.

l

V. & 69. VIII

W.

JIValdenfes hbarer,

16r. IX

Vallenfleim.

Wedekiudus.

254. lll

|

l

VVeflphali fiunt Cbrg/z*mm.,

7$. VIIl.

)

ch/e/eyjïjlæ lweret

195. X.

X,

$. Xaerins.

239. Xi

T

Z,

9o. VIiI

ZeLot .

Zacharias Pontif.

6. VIII

ZCno Imp

Ziska.

4. VIII

217. XIX

sznglzw.

234. VIII

ERRATA

EnRATA Stc CoRRIGERDA;

j

Ubi

!

INB.

!

. ANgmtrus priov paginam , poflerior cum litera ]. li-

ancam freuificas, in qua, quod erratum eft , corrigi

u

|

debet.

/

Carpogratiani

17.

l. 1o. Carpocratiani.

í

Eccltfiam

29.

l. rr. Ecclefiam.

j

Defendrnt

29.

l. x1. Defenderent,

j

Chriftiant

30.

l. 15. Chriftiana.

?

t

corrupuerat '

31.

l. 2$. corruperat.

crucen .

31.

l. 32. crucem,

1:*1'1

h

videret

$2.

ls

viderat.

Patti

L-n

Patri.

44-

machicarum

47-

l. 21. magicarum,

hahitaret

f2.

l. 32. habitaret,

conararia

63.

l

19. Contraria,

Juftino

68.

l. 2o. Juftiniano.

Germanivum

IO2.

Germanicum,

dixm

mutais

102.

—

. 2f. mutatis,

ferialia

III.

*

;.

feralia,

Lotharingam

YI4.

.

30. Lotharingiam,

Latrano

Ij2

[]

7

Laterano.

L

captivorm

170.

24. captivorum,

eximprofo

190.

*

7.

eximprovisó.

Bafilicuma

222.

"H ——

.

22. Bafilicam.

confenfo

224.

.

4 confcenfo,

quemadmedum 227.

[2

28. quemadmodum,

adverentes

——

[

advertentes,

23j

7.

Leyedenfig

244

l.

I. Leydeufis,

R

y

d

N

Mi .

r À

N

OE

u

d ,

7

VO

N

enes J

m .&tn,ffllm »

p 27 F ('rzmeIV-

manJu

2mo (r//no cca;(s 1730. 3

mor uus 6 fgInr-f 177/(7.

| 2$ Bcnc.,lc]us m c€ uamo /nmuuzm €c

eus Y

|

11 u/H ;71,/0 mor/m:.f z -/ln:/ iz3 8-

?28 t emens X . Izsehug c rArmo gcïö/ Md

(713 [luf Iz6$4 r)(»(

AU

|

us p

T2

So Cfe

E

me:u&)qþ (2e ll; /no Qanfgnfrf C'rr/h

N

änm' Canvem)naf o enzls 1761

n

[: /m',! 3

o refi

fey

:

du

COe. focx,

'! Orm,,.,m À *'(""'1

À

fA

1e (7i ')rcäam )77

9«57 Fs . Peds

o, ! ;774

(/rzheus . c/«e r/nf JZ.

/€ .

n f

jj

i

0.

IU

lglm'

l

If

Y

!

J

[öl

]

M

35

SESIRMOSE

N

x

"E

I5

[

[

VE

p^

m

-

2

-T

EV

—

—

—

— —

-v

E

x3s

TU

— r

x

——

L —

T REERLL.

—

—

d—Dgeeey

^

r

—— o

m

—

-

ET

cacssedf

m

*

—

AW

—

—

T

a. us

äaä

m

W ET

As

u

uf

C

EE

,nk&

sj

ü

À

Dv

—

,

E

DAL

E.

x

E

UR

-

[:o

EE

T

N

uv

k r

—

—

a

. Z

A

s

E

AE

27

M ACSS

s

k

d.

st

—

x

g

N

[

2

u

T

7

A

r

&

-

e

M

d

EE

b d

E

—

V

s

x

s

..äym

/N—

P.

us

EE Rs

f

d

lr«

N MR

N

W.

E

d

üf

U

od

Y

u

-

-

—

u

n

—

Es

NG

d s

Es

&

um

w

MA

x

X

x

///« .

MRoxay

2

A

i

um

U

U R.

N-

M

3j

o

g

N

Ev

N

(

N

w

us

lC

N

m

Je

N

N

7

m

m

E

N

.

G

j

x

"d

o

NY

R

N

N

ts

u

z

d

s

:X

E

s

D

s

T

o

-

E

us

N-

ie

S

x

E3

A

o

EM

N

As

BR

T

hr

p

E

E

ts

i

m

c N

x

——

Es

i

LA

v

pET

NI N

m

M EREES

L

—

cs

T

NT

LO MECN

s

E

As

D

d

REDUAREE:

N

.W

)

l

i

zi iE

Bs

Torene

MSHESKO MR

diubrai

EQIS

p

ä

m

e

Vll

W

Es

2

O lat Jenafvone.

AA As

/64/ n !51" dQ

uä:rf

Bd

e

HWIHIIIIHN il

15

r

VierFarbSelector Standard"* - E! kala Offset

UNOT

ITÍA

E

14

1o

hCCLhSIASTICP

ä

E

A0 u um La t(Am IN J(,*lg'l/ï'd D E /

13

1o

CERTAS PARTES DIVISA

7

4 Ug us

12

"d

PARS PRIMA

11

Continens

EM

10

RES GESTAS

À tempore Apoftolorum|

9

E

ufqueadtemporanoftra.

2

IN STRENAM DATA,

8

HHIllHNIIIIHHINHIHHH»IHHHHNIIIIIHHNIIIIIHHlll DULLLU

AL M E

7

8

CONGREGATION|

6

7

MAJORI ACADEMICAZAE

BAMBERGENSI

6

2 TIT WPO

4

E

5

b. MARLI£E V

4

AB ANGELO SALUTAT

] HWHHHWIHIIIIII'HHIIW

I3

—

«dAnuo M. DCC. X. XFIII.

'*ï&»

ï

&)

BAMBE

P

Q

—

tü

2

TTR IHIIIHIW' !

TT

HHH!HIIIIHllI

d) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1

2

4

5

6

7

«

1

15